རྩམ་པ།
བོད་ཟས་རྩམ་པས་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས།
བོད་ཟས་རྩམ་པ་ལས་སྣོན་བྱས་ཏེ་ཟས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བཟོ་སྲོལ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། སྤགས་དང༌། མར་ཟན། ཟན་ཆང་། སྐྱོ་མ། རྩམ་ཉོག རྩམ་ཐུག རྩམ་ཞུན། ཕྱེ་མར། མར་ཁུ་སོགས་ཡོད། *སྤགས་ནི། ཆུ་ཁོལ་མ་དང་ཇའི་ནང་དུ་མར་འཕངས་ཤིང་དེའི་སྟེང་ཆུར་བ་དང་རྩམ་པ་བཏབ་སྟེ་བརྫི་བའི་ཟས་ཤིག་སྟེ། དབུས་གཙང་སོགས་སུ་དེ་ལ་སྤགས་ཟེར་བ་དང༌། ཨ་མདོའི་ཁུལ་དུ་རྩམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། སྤགས་སམ་རྩམ་པ་བཟོ་སྟངས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། རྩམ་པའི་ནང་ཀ་ར་བསྲེས་ཏེ་བརྫི་བའི་ཀར་རྩམ་དང༌། ཞོ་དང་དར་བའི་ནང་བརྫི་བའི་སྐྱུར་རྩམ། མར་མེད་པར་བརྫི་བའི་སྐྱ་རྩམ་བཅས་བཟོས་ནས་བཟའ་བ་དང༌། སྐྱ་རྩམ་ནི་ཕལ་ཆེ་བས་ཙོང་སྒོག་དང་བསིལ་ཕན་སོགས་དང་སྡེབ་ནས་བཟའ་སྲོལ་ཡོད། *མར་ཟན་ནི། སྤགས་ལེབ་མོར་གླེབ་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མར་དང༌། བུ་རམ་སོགས་བཅུག་སྟེ་ཁ་སྤྲོད་དུ་ལེབ་མོར་བྱས་ཏེ་སྐམ་བཅུག་པའི་ཟས་རིགས་ཤིག་ལ་ཟེར་ཞིང༌། དེ་ནི་ལས་དོན་སོགས་ཀྱི་ཆེད་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་ཐག་རིང་དུ་བསྐྱོད་པའི་ལམ་རྒྱགས་སུ་འཁྱེར་བར་སྟབས་བདེ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཟས་རིགས་དེ་གཙོ་ཆེར་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། *ཟན་ཆང་ནི། རྩམ་པའམ་སྤགས་ལ་ཆང་རྩི་བསྲེས་ཏེ་བསྙལ་བའི་རྗེས་སུ་དབྱིབས་བཟོ་ནར་མོ་དང་སྒོར་ལེབ་སོགས་བཟོས་ཏེ་སྐམ་དུ་བཅུག་པའི་ཟས་རིགས་མངར་སྐྱུར་གྱི་བྲོ་བ་ཞིམ་པོ་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། ལྟོགས་སྐོམ་གྱི་གདུང་བ་སེལ་ཐུབ་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ཟས་རིགས་དེ་ནི་གཙོ་ཆེ་བ་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་དུ་སྤྱོད་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། *སྐྱོ་མ་ནི། རྩམ་པས་བཟོས་པའི་བཏུང་བྱའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། རྩམ་སྐྱ་དང་ཆུར་བ་༼ཁག་ཅིག་གིས་མར་ཉུང་ཙམ་འཕེན་སྲོལ་ཡོད་༽གཉིས་བསྲེས་སྦྱོར་བྱས་པའི་ནང་ཇ་བླུགས་རྗེས་དཀྲུགས་ཏེ་འཐུང་བའི་གཤེར་ཁུ་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད། དེར་མིང་འདོགས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཡོད་དེ། ཡུལ་ལུང་ལ་ལ་ནས་ཕྱེ་ཁུ་ཟེར་བ་དང༌། ལ་ལ་ནས་སྤྲུགས་ཀ་དང་ཇ་འདུར་སོགས་ཟེར་གྱི་ཡོད། *རྩམ་ཉོག་ནི། ཆུའི་ནང་དུ་ཤ་འཐག་སྟེ་བཏབ་ཅིང་དེའི་ནང་རྩམ་པ་བླུགས་ཏེ་གཡོས་སྦྱོར་བྱས་པའི་ཟས་རིགས་ཤིག་སྟེ། དཀར་ཡོལ་ནང་བླུགས་རྗེས་དཀྱིལ་དབུས་སུ་མར་བཞག་ནས་དེ་དང་སྡེབ་ནས་ཟོས་ན་བྲོ་བ་དམིགས་བསལ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱོད་ཁྱབ་ཀྱི་ཆ་ནས་ཨ་མདོའི་ས་ཁུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། *རྩམ་ཐུག་ནི། སྔོ་ཚད་སོགས་གཏུབ་སྟེ་ཆུའི་ནང་བཙོས་རྗེས་ནང་དུ་རྩམ་པ་བླུགས་ཤིང་བསྐོལ་ནས་བཏུང་བའི་ཟས་རིགས་ཤིག་སྟེ། ཟས་རིགས་དེ་ནི་བོད་ཡུལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་སྤྱོད་སྲོལ་མེད་པར། མདོ་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་འགའ་དང་གཙང་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་འགར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེར་རྩམ་ཐུག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། *རྩམ་ཞུན་ནི། མར་བཞུས་པའི་ནང་རྩམ་པ་དང༌། ཀ་ར་ཕྱེ་མ། ཆུར་བ་སོགས་བསྡེབས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱབ་ཏེ། སྡེར་མ་དང་དཀར་ཡོལ་སོགས་སྣོད་གང་རུང་ནང་བླུགས་ཏེ་སྐགས་བཅུག་པའི་ཟས་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང༌། ཞུན་ནི་དུས་རྒྱུན་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཟས་ཤིག་མིན་པར་ལོ་གསར་དང༌། གཉེན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་སྐབས་སྤྱོད་པའི་ཟས་རིགས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ལོ་གསར་སྐབས་ཀྱི་ཟས་སྣ་ལེགས་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྐུ་མགྲོན་ལ་འབུལ་བའི་ལག་སྐྱེས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཨ་མདོའི་ཡུལ་དུ་ཞུན་གྱི་ཐོག་གསེར་ཁ་ཞེས་མར་བཞུས་ཏེ་སྲབ་ཙམ་བླུགས་ཤིང༌། དེའི་སྟེང་ཤིང་ཏོག་དང་བྱུ་རིལ་སོགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱན་མཛེས་པར་བཀོད་སྲོལ་ཡོད། གཞན་ཞུན་ལ་གྲོ་མ་འཐག་སྟེ་བླུགས་པའི་གྲོ་ཞུན་དང༌། གྲོ་ཕྱེ་ཡིས་བླུགས་པའི་ཕྱེ་ཞུན་བཅས་རིགས་འགའ་ཤས་ཡོད། *ཕྱེ་མར་ནི། ཇ་སོགས་ཀྱི་བརྫི་ཁུ་མེད་པར་མར་དང་རྩམ་པ་མཉམ་བསྲེས་ཀྱིས་འཕུར་བརྫི་བྱས་པའི་ཟས་རིགས་ཤིག་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཕྱེ་མར་གྱི་ནང་ཀ་ར་བླུགས་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོད། དེ་ཡང་ལམ་ཐག་རིང་པོར་འགྲོ་དུས་ལམ་རྒྱགས་སུ་འཁྱེར་བ་ཡིན་ན་རུལ་སྐྱོན་སོགས་མི་ཤོར་བར་སྤྱོད་སྒོ་ཆེ་བའི་ཟས་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། གྲོད་ཁོག་བཤལ་བའི་སྐབས་སོགས་སུ་མར་ཁུ་བསྐོལ་བའི་ནང་ཕྱེ་མར་བཟོས་ཏེ་ཚ་བོར་ཟོས་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པར་བཤད། *མར་ཁུ་ནི། མར་བཞུས་རྗེས་ནང་དུ་རྩམ་པ་བླུགས་ཏེ་དཀྲུགས་ནས་གཤེར་ཁུའི་ཚུལ་དུ་བཏུང་བའི་ཟས་རིགས་ཤིག་ལ་ཟེར། དེ་ནི་དུས་རྒྱུན་བཀོལ་སྤྱོད་མི་བྱེད་པར་ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ཆེན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཐོག་ས་ཁུལ་ལ་ལར་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོད། མདོ་སྨད་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་འགར་ས་ག་ཟླ་བའི་སྨྱུང་གནས་སྐབས་སུ་ལོ་དེའི་སྨྱུང་གནས་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་རྗེས་མའི་སྦྱིན་བདག་རྣམས་བོས་ཏེ། གཞུང་གི་རྒྱུ་དངོས་རྩིས་སྤྲོད་ཀྱིས་མགྲོན་བསུ་བྱེད་སྐབས་ནན་གྱིས་མར་ཁུ་ལྡུད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་དར་ཡོད།