cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ལས་དབང་།
གུས་པས་རེ་ཞིག་བསམ་དུས་ང་ཚོ་མི་ཡི་སེམས་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་འགྲུབ་ཞིང་།ང་ཚོ་མི་ཡི་ལུས་པོ་ནི་དཀའ་ངལ་ལས་འགྲུབ། འཐོང་ཚུལ་དུ་མངོན་པ་ཉུང་ཡང་དོན་དངོས་ཐོག་སྐྱེ་བོ་མང་དག་ཞིག་ནི་མི་ཡུལ་དུ་བསྡོད་ པའིདུས་ཚོད་མང་ཆེ་བ་ཞིག་དཀའ་ངལ་ཁྲག་དྲི་བྱིང་བྱིང་བརྒྱབ་ནས་མ་འོངས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ ཞིག་བསྟོད་དགོས་སྙམ་ཡང་།མཇུག་འབྲས་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཐོབ་དུས།སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྡུག་རྩུབ་ཀྱི་ ལས་དབང་དེས་བཙན་པོས།ཁོ་བོའི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཚེ་སྲོག་ཡོངས་སུ་འཕྲོག གཟིགས་དང་། ནམ་མཁའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པའི་དཀོན་མཆོག་གིས་དངོས་གནས་ལས་དབང་ཟེར་འདི་ལྟར་བྱས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བཀོད་ཀྱི་ཡོད་དམ།ཚེ་ཡི་མཇུག་མར་མ་སླེབས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་དག་ཞིག་འདི་འདྲ་བྱས་ནས།བདག་གི་འདྲེན་བྱེད་ལམ་ནས་བརླག་འགྲོ་དུས།ངའི་སེམས་ཁོངས་ཀྱི་ཞིང་ས་དེ་སྐྱོ་སྣང་གི་མདའ་མོ་འཕེན་སའི་འབེན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་སྨ་ཁ་ཡང་ཡང་ཆགས།སྨ་ཁའི་ན་ཟུགས་ཀྱིས་ བདག་རང་དབང་མེད་པར་སྡུག་སྐད་ཚད་མེད་ཤོར་ལ།མཆི་མ་ཡང་ལྷུག་ལྷུག་ཏུ་ཤོར།བཟུང་      ཤུགས་མེད་པའི་ལག་ཟུང་དེས།ནག་པོ་ཡི་གེའི་གཟུགས་དེ་ཀྱག་གེ་ཀྱོག་གེར་འབྲི་བར་ཤོར། སྐྱོ་བ་ཆེ།མི་ཡུལ་དེར་ལས་དབང་ལ་ཡང་འདྲ་སྙམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མིན་འདུག་ལ།མི་ཡུལ་དངོས་ ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་འདྲ་སྙམས་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་པར་དུ་བྲལ། གལ་སྲིད་ལས་དབང་དེར་འདྲ་སྙམས་ཟེར་བ་ཡོད་ན།ཡ་ང་བའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལ་མ་མཐར་  འགྲོ་བ་གཞན་དང་འདྲ་བར་མི་ཚེ་དེ་མཐའ་མཇུག་བར་ཡོད་དགོས་ངེས་ལ་དབང་དགོས་ངེས་ཀྱང་རེད། གལ་སྲིད་མི་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་དེར་འདྲ་སྙམས་ཟེར་བ་ཡོད་ཚེ།སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་དབང་བ་ ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་བདག་ལ་ཡང་དེ་འདྲ་ཞིག་དབང་དགོས་ངེས་རང་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་འདྲ་སྲིད་དམ།  མི་སྲིད།གཏན་ནས་མི་སྲིད།དེར་བརྟེན།ཐ་ན་ང་རས་ང་རར་ཡང་།ན་ཟུགས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་    སེམས་ཁོངས་ཀྱི་འབེན་ཐོག་ཏུ་སྐྱོ་སྣང་གི་མདའ་མོ་འཕེན་དང་འཕེན་མུས་ཡིན། ལས་དབང་གི་བདག་ལ་སྲོག་གི་ཆད་པ་བཅད་པར་བདག་མི་སྐྲག་ཞིང་།ལས་དབང་ལ་འདྲ་སྙམས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དགོས་པའི་ལྟ་བ་བརྗོད་ས་མེད་པར་བདག་ཧ་ཅང་སྐྲག ལས་དབང་ནི་སད་དང་སེར་བ་ཞིག་དང་འདྲ་བར།ངའི་མཛེས་སྡུག་ཡིད་དུ་འོངས་བའི་མེ་ ཏོག་གི་མཛེས་པ་ཡོངས་སུ་བཅོམ།ལས་དབང་བྲག་སྟེང་ནས་རྒྱུགས་པའི་ཤྭ་འོད་ཞིག་དང་འདྲ་  བར།ངའི་དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཡུལ་ལུང་།ངར་པོའི་ཆུ་ཡིས་ཐང་ཤོངས་སུ་འགྱུར།འཇིགས་སྣང་ཆེ་བའི་ ལས་དབང་དེར་བདེ་སྡུག་གི་སྨྲ་བ་ཕྲན་ཙམ་བརྗོད་རྒྱུ་ཡོད་ན།ངའི་མི་ཡུལ་དེ་ཇི་འདྲའི་སྤྲོ་སྣང་   ལྡན་པ་ཞིག་མ་རེད་དམ། ངག་དབང་བསོད་ནམས་ནས།    ༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་བ་༠༨པའི་ཚེས་༢༠ཉིན།
རིག་པ་འཛིན་པ་པདྨ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ།
སླེ་ལུང་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ། བོད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ནང་ཚན། འོལ་ཁ་སླེ་ལུང་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེའམ་འོལ་ཁ་གསང་བདག་རྗེ་དྲུང་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་གླང་སྤྱི་ལོ（༡༦༩༧）ལོར་འཁྲུངས་། འདས་ལོ་མི་གསལ། འོལ་ཁ་སླེ་ལུང་གི་དགོན་པར་བཞུགས་པས་སླེ་ལུང་དང་། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སློབ་མ་རྗེ་དྲུང་དགེ་འདུན་ཆོས་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པས་རྗེ་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ། ལྷོ་བྲག་མཁན་ཆེན་གསང་བདག་ནམ་མཁའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པས་གསང་དབག་རྗེ་དྲུང་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཁོང་གི་ཆོས་ལུགས་ནི་དགེ་ལུགས་དང་རྙིང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་དང་མན་ངག་ཕན་ཚུན་བསྲེས་པར་འཛད་པས་དེ་གཉིས་གང་དུའང་མི་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན། གསུང་རྩོམ་པོད་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དེ་སྔོན་འོལ་ཁ་སླེ་ལུང་དགོན་པར་དཔར་ཡོད། རྣམ་ཐར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྩམས་པ་པོད་གཅིག་ཙམ་ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་ནང་དུ་ཡོད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལྡོམ་པ་
（བྱེད་མེད་ལས་ཚིག）ནི་གནས་ངེས་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཏེ། འཁྱམ་པོ་ལྡོམ་པོའི་མི་མང་པོ་ཞིག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ།
ཀློག་སྐྱ་ཤེས་རབ་བརྩེགས་པ་
ཀློག་སྐྱ་ཤེས་རབ་བརྩེགས་པ་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་སྟོད་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་བོད་ཡུལ་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་སྦྱངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད་ཅིང་། དེ་ནས་ཁ་ཆེ་དང་། བལ་ཡུལ། རྒྱ་གར་སོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་པཎ་གྲུབ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་རྒྱ་གཞུང་དང་རྒྱ་ཡིག་བཅས་ལ་སློབ་གཉེར་ལེགས་པར་མཛད་ནས་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་མཛད། ཁོང་གི་བསྒྱུར་རྩོམ་ནི《བཀའ་འགྱུར་》ལས《སེང་གེ་སྒྲའི་དམ་བཅས་པའི་གཟུངས》དང་། 《[[བསྟན་འགྱུར་》ལས《ཡི་གེ་བདུན་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་》སླད་ནས་མར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ (1042–1136) གིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ། 《འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ་མཚན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་》ཤོ་ལོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བ། 《བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་》། 《འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཆོ་ག་མདོ་དང་བསྲེས་པ་》། 《མཚན་བརྗོད་འགྲེལ་བ་བར་བའི་སྐོར་གསང་ལྡན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་བསྡུས་སྒྲོན་མ་》བཅས་བཞུགས་སོ། །
ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བསྟན་
ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཤེས་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཞིང་དུས་རབས་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནང་བསྟན་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་དར་འགོ་ཚུགས། དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བ་ནས་ནང་བསྟན་སོག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་（西伯利亚）ལ་དར། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པར་ནང་བསྟན་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཚུགས་ཤིང་།  གཙོ་བོ་པུའུ་ལེ་ཡྰ་ཐི་(布里亚特)དང་ཁྰའར་མེ་ཁུ་(卡尔梅克)ས་ཁུལ་དུ་དར་ཡོད།སྤྱི་ལོ་༡༧༤༡་ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་གོང་མ་ཡེས་ལེ་ཧྲ་པེ་ཕི་ཏི་ལོ་ཧྥུ་ནྰ་ཡིས་ནང་བསྟན་དང་།  དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ(东正教)།  དབྱི་སི་ལན་གྱི་ཆོས་ལུགས།  ཡུའུ་ཐའེ་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་ཞེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་།   ཟླ་བཅུ་བའི་གསར་བརྗེ་ཡི་རྗེས་ལ་སི་ཏ་ལིན་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒོལ་བའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་ནང་བསྟན་ལ་གནོད་འཚེ་དང་གཉའ་གནོན་བྱས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོར་ཀུར་པྰ་ཆོའོ་ཧྥུ་ཡིས་བཏོན་པའི་བསམ་བློ་གསར་བའི་གསར་བརྗེ་ཡིས་ནང་བསྟན་ལ་གསར་དུ་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན། སུའུ་ལེན་སིལ་བུར་གྱུར་རྗེས་ནང་བསྟན་ཡང་བསྐྱར་དར་འགོ་བརྩམས་སོ། །
རྒྱ་གར་དང་གཞན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་མང་པོ་ལ་མཚོན་ན་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ནི་ཡ་མཚན་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཨུ་རུ་སུ་ལ་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་གནའ་བོའི་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ་（东正教）དང་།  ཧྲ་ཧོང་བཙན་རྒྱལ།  གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་བཅས་ཀྱིས་མི་ཚང་མ་རྒྱུས་ཡོད་པས་ཡིན།  དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་མཇུག་གི་ལོ་ཉེར་ལྔའི་ནང་ནང་བསྟན་དགོད་བྲོ་བའི་རྣམ་པས་སོག་པོ་བརྒྱུད་དེ་གངས་དང་འཁྱགས་རོམ་གྱིས་ཁེབས་པའི་ཞི་པོ་ལི་ཡྰར་དར།   སྐབས་དེའི་སོག་པོ་རྒྱལ་བོ་འན་ཏ་ཧན་ནས་ནང་བསྟན་དར་སྤེལ་ཁྲོད་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ནུས་པ་ཐོན།   དང་ཐོག་སོག་པོ་དང་བོད་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཚོས་རྟ་ལ་སྦྲ་གུར་སོགས་བཀལ་ནས་ཞི་པོ་ལི་ཡྰའི་འབྲོག་མི་སྡོད་སའི་གནས་གང་རུང་དུ་སླེབས་ཏེ་གུར་ཕུབ་ནས་ནང་དུ་མཆོད་བཤམ་གང་ལེགས་གནང་སྟེ་ཆོས་གསུངས་ནས་འགྲོ་དོན་སྤེལ། འདི་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་༼གུར་སྒར༽་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད།  དགོད་བྲོ་བའི་རྣམ་པའི་གོ་རིམ་དེ་ལོ་ནས་ལོ་མཐུད་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བར་སླེབས།  དེ་རྗེས་སུ་འོ་ནྰ་ཆུ་བོ་དང་།  བོའོ་ལྰ་ཆུ་བོ།  སི་ལིན་ཀུ་ཆུ་བོ།  འན་ཅྰ་ལ་ཆུ་བོ་སོགས་ཞི་པོ་ལི་ཡའི་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་འགྲམ་ནས་གུར་སྒར་དེ་དག་ཤིང་གི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཁང་དགོན་དུ་བསྒྱུར།   འདི་ནི་མི་ཚང་མས་ཤེས་པའི་ནང་བསྟན་དགོན་སྡེ་ཡི་གྲྭ་ཚང་ཞེས་པ་ཡིན།   དུས་ཡུན་མགྱོགས་པོའི་ནང་དགོན་སྡེ་དེ་དག་ནང་བསྟན་དར་སྤེལ་གྱི་ལྟེ་གནས་སུ་གྱུར་བ་མ་ཟད་དེ་ལས་ཀྱང་ཞི་པོ་ལི་ཡྰའི་པུ་ལེ་ཡྰ་ཐི་དང་ཁྰའར་མེ་ཁུ་རུ་ནང་བསྟན་ལ་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཆགས།  འདས་ཟིན་པའི་དུས་རབས་འགའ་ཡི་ནང་དུ་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བསྟན་ཀྱག་ཀྱོག་གི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུ་བརྒྱུད་མྱོང་ལ།   ཁྱད་པར་དུ་ནང་བསྟན་ཨུ་རུ་སུ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་ཕན་ཚུན་བར་ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་ས་ཁུལ་གཉིས་སུ་དར་བར་བྱས།
ཨུ་རུ་སུའི་མཁས་པ་ཉི་ཀོ་ལྰ་·ཡེ་འར་མོ་ཧྲི་ཅིན་ར་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟར་ན་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་བོར་ནང་བསྟན་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་ཚད་མ་རིག་པའི་གྲུབ་ཆ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་དར་གོས་ཚོང་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་མར་རྒྱ་ཆེ་བར་དར་འགོ་བརྩམས་པ་སྟེ། གནའ་བོའི་དཔལ་ལ་ཙུ་མོ།  ལེ་ཧེ་རྒྱ་མཚོ།   ཞན་ཧེ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོའི་མཐའ་ཡས་པའི་ཡུལ་ཁམས་སུ་དར།   ཁོང་གིས་བཤད་དོན་ལ།  དུས་རབས་བར་མའི་དུས་འགོར་ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་མའི་གྲོང་ཁྱེར་མང་ཆེ་བར་ནང་པའི་དགོན་པ་བསྐྲུན།  གནའ་བོའི་ལག་བྲིས་ཤིག་ལས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་ཡེ་ས་མའར་ཧན་དུ་ནང་པའི་དགོན་པ་བསྐྱར་གསོ་གནང་བའི་གནས་ཚུལ་བྲིས་ཡོད།  ལི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ནང་བསྟན་ཤེས་རིག་ལྟེ་གནས་ཧ་ཅང་དར་བར་མཆིས།  ཚན་རིག་པས་དེ་སྔ་རྒྱུན་དུ་ཤིན་ཅང་ཧི་ཐེན་དུ་སོང་སྟེ་རྒྱ་གར་ནས་རྙེད་མི་ཐུབ་པའི་ལག་བྲིས་དཀོན་པོ་འཚོལ་བཞིན་ཡོད །   དེ་དང་བསྟུན་ནས་དུས་རབས་བདུན་པར་དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས་དར་བས་མུའུ་སི་ལིན་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱིས་དྲག་ཆས་སྤྱད་པས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ནང་བསྟན་ཤེས་རིག་དར་བར་བཀག་འགོག་ཐེབས་སོ། །
དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བ་ནས་བཟུང་ནང་བའི་བསྟན་པ་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སྐབས་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེའི་སོག་པོའི་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱིས་རྩ་འཛུགས་ལྡན་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་ནས་ནང་བསྟན་ཁོ་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ལ་དར་བར་བྱས།   ཐོག་མར་ནང་བསྟན་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་གཞི་ཚུགས་པ་སྟེ།  ཨུ་རུ་སུའི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆར་བྲིས་པ་ལྟར་ན་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་དར་བ་ནི་གཙོ་བོ་བྱང་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བོད་སོག་ཡན་ལག་ཆོས་རྒྱུད་ཡིན་ལ།  ཆེས་ཐོག་མར་ཝེ་པེ་ཅ་འར་དང་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁུལ་གཞན་དུ་དར་བ་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ཡིན།  ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཨུ་རུ་སུ་ལ་དར་བའི་སྐོར་ལ་དོན་སྙིང་ལྡན་ཞིང་ཞིབ་ཕྲ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། མི་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ནི་སོག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་ལ་དར་བ་ཡིན་ཞིང་།  དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་སྔོན་དུ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡི་ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོ་ས་མན་ཆོས་ལུགས་ཡིན་ལ།   སྐབས་འདིར་ཨུ་རུ་སུ་ཡིས་ཏག་ཏག་ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་ལ་ས་ཆར་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོའི་དབང་སྒྱུར་རྒྱ་སྐྱེད་རྩིས་ཡོད་ཅིང་།  དེར་བརྟེན་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ལ་ཞུགས་མི་འདོད་པའི་སོག་པོ་མང་པོ་ཞིག་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན།  སོག་པོ་དེ་དག་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ན་ཡོད་དུས་ནང་པ་བ་ཡིན་པས་ན་ས་དེར་སླེབས་དུས་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དར་བར་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ཐོན།  དོན་འདི་ལས་གསལ་བོ་ཤེས་པ་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བསྟན་གླེང་སྐབས་ནང་བསྟན་དང་སོག་པོའི་འབྲེལ་བ་མི་བཤད་ཐབས་མེད་ཡིན། ཨུ་རུ་སུའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ལྟར་ན་ནང་པའི་བསྟན་པ་སོག་པོ་དང་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་དུས་ཡུན་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྤྱད་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དེ་གཙོ་བོ་དུས་རིམ་གསུམ་དུ་དགར་ཆོག
དུས་རིམ་དང་པོ་ནི་གདོད་མའི་སོག་པོའི་ཚོ་ཁག་དང་ནང་བསྟན་གཉིས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་འབྲེལ་འདྲིས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་གཉིས་པའི་བར་གྱི་ཞུང་ནུའུ་དང་ཞན་པེ་མི་རིགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ལ་གཏུགས་ཆོག་ཅིང་།  དུས་སྐབས་འདིར་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མང་པོ་ཤེས།  དུས་རིམ་གཉིས་པ་ནི་གཙོ་བོ་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་གསུམ་བར་གྱི་རླབས་ཆེན་སོག་པོའི་རྒྱལ་བོ་ཇིང་གིར་ཧན་དང་།   ཨུ་གོ་ཏའི།  སེ་ཆེན་རྒྱལ་བོ།  མོང་གོལ་ཧན་སོགས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་དུས་སྐབས་ལ་ཟེར།  སྐབས་འདི་རུ་སོག་པོས་དོན་དམ་པའི་སྟེང་ནས་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ལ་རྒྱུས་ལོན་པ་ཡིན་ཞིང་།  དེ་ལས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱ་འོས་པ་ཞིག་ལ་དུས་སྐབས་འདིར་ཇིང་གིར་ཧན་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་ཤིང་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆི་ཏན་མི་དང་།   ཡུ་གུར་བ།    རྒྱ་མི།  བོད་མི།  ཐེ་མི་སོགས་ནི་སྔ་མོ་ནས་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་པར་གྱུར་ཡོད།   སྤྱི་ལོ་༡༢༦༠ལོར་ཇིང་གིར་ཧན་གྱི་ཚ་བོ་སེ་ཆེན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིང་དེ་ནི་སོག་པོར་ནང་བསྟན་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་འགྱུར་མཚམས་ཤིག་ཡིན།   དཔལ་ས་སྐྱའི་ཆོས་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བླ་ཆེན་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་སེ་ཆེན་ཧན་གྱི་རྒྱལ་ས་རུ་༼པེ་ཅིན༽ཆོས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་བསྐྱངས།    སྤྱི་ལོ༡༢༥༢་ལོར་སེ་ཆེན་ཧན་དང་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་རྣམ་གཉིས་ནས་རྩ་ཁྲིམས་མུ་ཏིག་མར་མཚན་རྟགས་བཀོད།   དེའི་ཁྲོད་དུ་སོག་པོ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཁུངས་སུ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སོ་སོར་ཕྱེས་འདུག་ཅིང་།  པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ལ་ཨ་ལ་སོག་པོ་ཟེར་ཞིང་དེ་ནི་སེ་ཆེན་ཧན་བཙན་རྒྱལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་སོག་པོ་ལ་འབོད།  དེའི་ཕྱིར་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་མུ་ཏིག་མའི་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།   དེ་ཙ་ན་ལོ་རྒྱུས་ཆེད་མཁས་པས་སྤྱི་ལོ་༡༢༥༢ལོ་ནི་སོག་པོ་བཙན་རྒྱལ་གྱིས་ནང་བའི་བསྟན་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་ངོས་བཟུང་བ་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བའི་དུས་ཚོད་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་དེ་དང་མཉམ་དུ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ས་ཁུལ་དུའང་ལག་བསྟར་བྱས།  དུས་རིམ་གསུམ་པ་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པར་འན་ཏ་ཧན་དང་མཉམ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན།   སོག་པོ་ཆ་ཧར་ཨན་ཐན་རྒྱལ་བོས་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་རྒྱུད་ཀྱི་གོ་ས་ཇེ་མཐོར་བཏང་ཞིང་སྤྱི་ལོ་༡༥༧༦ལོར་ཁོང་གིས་རྩ་འཛུགས་གནང་སྟེ་ཚོ་ཁག་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་བསྡུས་ནས་ནང་བསྟན་ནི་ཁོ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཀུར་ཆོག་པའི་ཆོས་ལུགས་གཅིག་པུ་ཡིན་ཞེས་ཐག་བཅད།  ཆ་ཧར་ཨན་ཐན་གྱི་ཚ་བོ་རྒྱལ་སྲས་སེ་ཆེན་ཧོང་ཐའི་ཇིས་ཁོང་གི་ཨ་ཁུ་ལ་གྲོས་བཏོན་ནས་གལ་ཏེ་བོད་ཀྱི་བླ་ཆེན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་སོག་པོ་ལ་གདན་འདྲེན་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་ཐོབ་པ་མ་ཟད་དགེ་མཚན་ལྡན་ཞེས་བཤད།   བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན་ཨན་ཐན་ཧན་རང་ཉིད་ཐོག་དང་པོར་ནང་བསྟན་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་བ་ནི་གྲོས་གཞི་འདིའི་ཡར་སྔོན་གྱི་ལོ་གསུམ་གྱི་སྔོན་ཡིན་ལ།  སྐབས་དེར་ཁོས་ཀྲུང་གོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུ་གུར་བ་ལ་དམག་རྒྱག་སྐབས་བོད་ཀྱི་གྲྭ་བ་གཉིས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཤིང་དེ་ལས་གཅིག་གིས་ཨན་ཐན་ཧན་ལ་ཆོས་བཤད་པ་མ་ཟད་ཁོ་རང་ནང་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་སུ་བཅུག
སྤྱི་ལོ་༡༥༧༨ལོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་བཀོད་འོག་ཨན་ཐན་ཧན་གྱིས་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ཞིང་།  དུས་མཚུངས་སུ་རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་སྙན་པ་ཕུལ།   ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུའི་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱིས་རྐྱེན་སོག་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལ་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཞིང་གོམས་སྲོལ་ངན་རྙིང་མེད་པར་བཟོས་པ་སྟེ།  དཔེར་ན་རྔ་མོང་དང་རྟ་སོགས་སེམས་ཅན་གང་འདོད་དུ་གསོད་པའམ་འདས་པོའི་དུར་རྫས་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གསོན་སྦས་བྱེད་པ་སོགས་བསྒྱུར་ནས་གོམས་སྲོལ་གསར་བ་ནང་འདྲེན་བྱས་ཤིང་། རིམ་པ་བཞི་རུ་དབྱེ་བའི་གྲྭ་བའི་དབང་སྒྱུར་ཚོགས་ཁག་བཙུགས་ཤིང་རིམ་པ་རེ་རེའི་གོ་གནས་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཆ་དེ་སྐུ་དྲག་རིམ་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན།  ཏྰ་ལའི་བླ་མས་ཨན་ཐན་ཧན་ལ་ཞུ་འཕྲིན་བསྐུར་ནས་ངེད་རྣམ་གཉིས་ད་རེ་ཐོག་དང་བོར་མཇལ་བ་མ་ཡིན་ལ་ཧ་ཅང་སྔ་མོ་ནས་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་འདུག     འདིའི་ཤུགས་སུ་ཨན་ཐན་ཧན་ནི་སེ་ཆེན་རྒྱལ་བོའི་ཡང་སྤྲུལ་དང་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་ནི་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་སྤྲུལ་བ་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད།
དུས་རབས་བཞིའི་རྗེས་སུ་སུའུ་ལེན་མཁས་པས་སོག་པོའི་ནང་ཆོས་ལ་འདི་ལྟར་དཔྱད་བརྗོད་བྱས་འདུག་སྟེ། རྣམ་པ་དང་ནང་དོན་གྱི་སྟེང་ནས་ནང་བསྟན་ལ་ཆོས་ལུགས་རིག་གཞུང་གིས་ཚན་རིག་ལ་རྒོལ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གནས་ཡོད་ཅིང་།  ནང་བསྟན་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་དྲུག་པར་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་ཞིང་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པར་བོད་དུ་དར་བ་ཡིན་ལ།   དུས་ཚོད་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར།   རྩ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་འགྱུུར་བ་མེད་ནའང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཆོ་ག་དང་ཕྱག་ལེན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་།  འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བཏང་བའི་དགོས་པ་ནི་ནང་བསྟན་དེ་ཉིད་ཚད་མཐོན་པོའི་སྒོ་ནས་བོད་ཀྱི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་དབང་སྒྱུར་རིམ་པའི་ཁེ་ཕན་དང་མཐུན་ཐབས་ཡོང་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད།
ནང་ཆོས་ཀྱི་གནས་གཙོ་བོ་གཞན་ཞིག་ནི་ཁྰའར་མེ་ཁུ་ཡིན་ལ་དེ་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སོག་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཚུལ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་དང་འདྲ་བ་ཡིན། ཨུ་རུ་སུའི་མཁས་པ་Y.Pཔྰ་ཁ་ཡེ་ཝ་ཡིས་ཁྰའར་མེ་ཁུ་མི་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་ཡོ་རུབ་ཚན་པའི་ནང་བསྟན་ལ་དད་པའི་མི་རིགས་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་དང་།  ཡོ་རུབ་ཏུ་ཁྰའར་མེ་ཁུའི་ནང་བསྟན་ལ་ནུབ་སོག་ཚོ་ཁག་གི་རིག་གནས་ཞེས་འབོད་ཅིང་།   ནང་བསྟན་ཁྰའར་མེ་ཁུ་རུ་མ་དར་གོང་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་ནས་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ལ་ཨོ་ལོའུ་ཐི་མིས་ཡུ་གུར་བ་བརྒྱུད་ནས་ནང་བསྟན་གྱི་རྗེས་འཇུག་པར་གྱུར་ཡོད།   ནང་བསྟན་ཐོག་མར་སྤེལ་ས་དེ་གཙོ་བོ་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་ཡིན་ལ་ལྷག་པར་དུ་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་བདག་པོ་རིམ་གྲས་ཡིན།   སྤྱི་ལོ་༡༣༦༨ལོར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་འཇིག་རྗེས་ཨོ་ལོའུ་ཐི་མིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་པ་མ་ཟད་ཀྲུང་གོར་མུ་འཐུད་ནས་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་བཟུང་སྟེ་ཀྲུང་གོའི་མི་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་འདོན་སྤྲོད་བྱས།  དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་འགོར་ཁྰའར་མེ་ཁུ་ཧྲ་ཧོང་བཙན་རྒྱལ་གྱི་དབང་དུ་ཤོར།  སྤྱི་ལོ་༡༦༤༠ལོར་སོག་པོ་དང་ཨོ་ལོའུ་ཐི་མིས་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་ནས་གྲོས་ཆོད་ཅིག་ལ་དངོས་སུ་གྲོས་འཆམ་བྱུང་སྟེ་ནང་བསྟན་ནི་ཁྰའར་མེ་ཁུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སུ་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བ་དང་མཉམ་དུ་ས་མན་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མཁན་ཚོར་ཉེས་ཆད་གཅོད་པའི་བཀའ་ཁྲིམས་ཤིག་ཀྱང་གྲོས་འཆམ་བྱུང་།
ཨུ་རུ་སུའི་མཁས་པ་G.S.དོ་འར་རི་ཡེ་ཧྥའུ་ཡིས་ཁྰའར་མེ་ཁུའི་ཡིག་ཆ་དྲངས་ནས་བཤད་རྒྱུར།   དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་དུས་འགོར་སོག་པོའི་རྒྱལ་བོ་པེ་པ་ཀ་སི་ཡིས་རང་གི་བུ་པྰ་པྰ་ཁུ་ཧན་གྲྭ་བ་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་བོད་དབུས་གཙང་ལ་མངགས་ཏེ་ལོ་ཉེར་གཉིས་ལ་དཔེ་གཟིགས་མཛད་ཅིང་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་ཡོན་གནས་ཐོབ་སྟེ་མཚན་ལ་ཛྰ་ཡ་པཎྡི་ཏའམ་ཛྰ་ཡ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཞེས་གསོལ།  སྤྱི་ལོ་༡༦༣༩ལོར་ཕྱིར་སོག་ཡུལ་ལ་ཕེབས་ནས་ཨོ་ལུའུ་ཐི་སོག་པོའི་བླ་མ་མཛད།   ཁོང་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༥ལོ་དང་ །  ༡༦༥༧ལོ །  ༡༦༦༠ལོ་བཅས་ཐེངས་གསུམ་ལ་ཁྰའར་མེ་ཁུ་རུ་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས།  ཁོང་གི་འཚམས་འདྲི་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རྐྱང་པ་མིན་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནང་དོན་ཡང་འདུག་ཅིང་ཁོང་ནི་ཁྰའར་མེ་ཁུ་རུ་ཏྰ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ས་ཁུལ་དེ་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཏུ་བཏང་།
G.S.དོ་འར་རི་ཡེ་ཧྥའུ་ཡིས་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༠ལོའི་ཨོ་ལོའུ་ཐི་ཚོགས་ཆེན་སྐོར་ལ་དགོད་བྲོ་བའི་ཆོད་དོན་ཞིག་གླེང་འདུག་ཅིང་དེ་ནི་གལ་ཏེ་ས་མན་ཆོས་ལུགས་པ་ཞིག་གིས་རྟ་ཞོན་ནས་ཁྰའར་མེ་ཁུ་ལ་ཡོང་ན་ཁོའི་རྟ་འཕྲོག་འགྲོ་ལ་དེས་ནི་ཁྰའར་མེ་ཁུ་ཡིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ནང་བསྟན་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པ་མཚོན། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ལ་གཞན་པའི་དགོད་བྲོ་བའི་ཁྲིམས་སྲོལ་འགའ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༠ལོའི་ཆོད་དོན་ནང་བཀོད་འདུག   དཔེར་ན་གལ་ཏེ་མི་གང་རུང་ཞིག་ནང་ཆོས་དང་འགལ་སོང་བ་ཡིན་ན་ཁོས་ངེས་པར་དུ་ལུག་ཐོང་བ་ཞིག་དང་ཨུ་རུ་སུའི་སྐབས་དེའི་དངུལ་སྒོར་སུམ་ཅུའི་ཉེས་དངུལ་འཁུར་དགོས་པ་མ་ཟད་ཐལ་ལྕག་གསུམ་གཞུ་དགོས།   འོན་ཏེ་ཉེས་ཆད་འདི་དག་འབྱོར་ལྡན་ལ་བཀོལ་བ་ཡིན་ལ་དབུལ་བོས་དངུལ་སྒོར་བཅུ་དང་ཐལ་ལྕག་ལྔ་ཡི་ཉེས་ཆད་འཁུར་དགོས་སོ། །
དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པར་སླེབས་དུས་ནང་བསྟན་ཞི་པོ་ལི་ཡ་རུ་གཞི་རྐང་བརྟན་པོ་ཚུགས་འདུག་ཅིང་། སྐབས་དེར་ཨུ་རུ་སུའི་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱིས་ཞི་པོ་ལི་ཡ་རུ་ནང་བསྟན་ལ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་མི་མངའ།  ཧྲ་ཧོང་གི་བུ་པུ་ཏི་པེ་ཁུ་ཐོ་ཧྥའུ་ཡིས་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༧ལོར་མི་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཁྲིད་ནས་པེ་ཅྰ་འར་ས་ཁུལ་ལ་སོང་།  ཁོ་ཚོ་ཨ་ལ་བ་ན་མཚེའུ་བརྒྱུད་ནས་སོག་པོ་ལ་སླེབས་ཤིང་དེར་ཆིན་ཚ་རྒྱལ་བོ་དང་མཇལ་ཕྲད་གནང་།  དེ་ནས་ཉིན་གཅིག་ལ་སོང་རྗེས་རྒྱལ་སྲས་ཐུའུ་ལོའུ་ཁུ་སེ་ལོན་ཅ་ལ་ཐུག་ཕྲད་བྱས།  དེའི་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་དྲུག་གི་ལམ་ལ་སོང་རྗེས་བོའུ་ལན་བོའུ་ཏི་ཆུ་བོ་ལ་སླེབས།  དེ་རུ་ཁོས་ཤོག་བུ་ལ་དཔར་བའི་ཆོས་དཔེ་དང་མི་སེར་གྱིས་རྒྱལ་སྲས་ཐུའུ་ལོའུ་ཁུའི་མདུན་དུ་མཇལ་ཁ་ཞུ་བ་མཐོང་།
དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་བར་ཧྲ་ཧོང་གོང་མས་མིང་ལ་ཉི་ཀོའོ་ལ་སི་ཕ་ཧྥ་ལེའུ་ཟེར་བའི་མི་ཞིག་མངགས་ནས་པེ་ཅྰ་འར་ས་ཁུལ་དང་ཡོན་ཏུང་ལ་སོང་། དེ་རུ་སི་ཕ་ཧྥ་ལེའུ་ཡིས་ཐོག་དང་པོ་གྲྭ་ཆས་གོན་པའི་རབ་བྱུང་བ་མཐོང་།  ཨུ་རུ་སུའི་མཁས་པ་E.M.ཀྲའར་ཅིན་ཏི་དེ་སྔ་བཤད་རྒྱུར།  ཨུ་རུ་སུ་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡིན་དུས་གདོད་མའི་ལམ་ལུགས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་སྔར་བཞིན་དར་ཡོད།    ནང་བསྟན་པུ་ལེ་ཡྰ་ཐི་ཡི་གཞུང་ཕྱོགས་ཆོས་ལུགས་ཡིན་དུས་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱང་དེ་དང་བསྟུན་ནས་འཕེལ་རྒྱུས་བྱུང་།   སྐབས་དེར་ནང་བསྟན་ནི་བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་ཡིན།  ཁོས་ད་དུང་བཤད་རྒྱུར།  དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་དུས་སྟོད་དུ་ནང་བསྟན་ནི་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་།  བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་ལམ་ལུགས་གྲུབ་པར་ཕན་པ་མཆིས་པ་མ་ཟད་དབང་སྒྱུར་རིམ་པ་ལའང་ཕན་པ་ལྡན།
དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ལོ་རབས་སུམ་ཅུ་ཙམ་ལ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་གནང་ཞིང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡི་ཧོ་ལེན་དང་། ཐོང་ཁྰ།  པའར་ཀོའོ་ཅིན་ཟི་ཁུ།   ཨ་ལའར་ཟི་ཁུ།   ཡེའར་ཁོའུ་ཚི་ཁུ་ས་ཁུལ་སོགས་སུ་ནང་བསྟན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༧༡༢་ལོར་སོག་པོའི་དམག་འཁྲུག་ཅིག་གི་རྐྱེན་ཧ་ལམ་སོག་པོ་དང་བོད་ཀྱི་བླ་གྲྭ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཙམ་པེ་ཅྰའར་དང་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ས་ཁུལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་དུ་སོང་།   ཁོང་ཚོ་སླེབས་པ་དེས་ནང་བསྟན་དགོན་སྡེ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་སྤེལ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཞིང་གྲྭ་ཚང་གིིས་ནང་བསྟན་སྤེལ་བར་ནུས་པ་བླ་ལྷག་ཏུ་བཏོན།
ནང་བསྟན་དར་བ་དེས་ཨུ་རུ་སུའི་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཧ་ཅང་སེམས་མི་བདེ་བར་གྱུར། སྤྱི་ལོ་༡༧༢༨ལོར་ཙུང་ཏུའུ་ས་བ་ལ་ཀོའུ་ཅིན་སི་ཅིས་གྲོས་གཞི་ལྟར་ཧྲ་ཧོང་གོང་མས་བཀའ་ཁྲིམས་ཤིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ནས་གྲྭ་བ་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་སོང་མི་ཆོག་པ་བྱས།   དོན་འདི་ལ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡི་གྲྭ་བ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་མ་མགུ།   ལ་ཀོའུ་ཅིན་སི་ཅིས་ད་དུང་གྲོས་གཞི་ཞིག་བཏོན་ནས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་བྱིས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ཨུ་རུ་སུའི་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་གསོ་མྱང་ནས་ཧྲ་ཧོང་གོང་མར་བློ་དཀར་བ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་པ་བསྟན།   སྤྱི་ལོ་༡༧༢༨ལོའི་བཀའ་ཁྲིམས་གཞི་བྱས་ནས་༡༨༥༣་ལོར་ཧྲ་ཧོང་གོང་མས་༼ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་ཤར་མའི་གྲྭ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཚོ་བ་༽ཞེས་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་།  དེ་བས་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་པ་སོ་སོ་ནས་བྱིས་པ་ཚོར་སློབ་གསོ་བཏང་བའི་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤེལ་བར་བརྟེན་ཧྲ་ཧོང་གོང་མའི་བཀའ་ཁྲིམས་ལ་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་སོང་།
ནང་པའི་བསྟན་པ་ཉིན་བཞིན་དར་རྒྱས་བྱུང་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱིས་ནང་ཆོས་ལ་དད་མཁན་ཁྲིམས་ཀྱི་མངའ་ཞབས་སུ་བཀོད་རྒྱུ་ཐག་བཅད་གནང་།  དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ལོ་༡༧༤༡ལོར་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཞིབ་བཤེར་ཐེངས་ཤིག་སྤེལ་བའི་མཇུག་འབྲས་སུ་དགོན་པ་བཅུ་གཅིག་དང་གྲྭ་བ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་མཆིས །   ལོ་དེ་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བསྟན་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཤིག་ཡིན།  ཧྲ་ཧོང་གོང་མ་ཀྲ་ལེན་ནྰ་ཡེས་ལེ་ཧྲ་པེ་ཕིས་ཏི་ལོའོ་ཧྥི་ཡིས་བཀའ་ཁྲིམས་ཤིག་བརྒྱུད་ནས་ནང་བསྟན་ཨུ་རུ་སུའི་གཞུང་ཕྱོགས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་དུ་ངོས་བཟུང་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ཞིང་གཞན་པའི་དངོས་བརྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ་དང་།   དབྱི་སི་ལན་ཆོས་ལུགས།   ཡིའུ་ཐའེ་ཆོས་ལུགས་བཅས་པ་དང་འདྲ་བར་གྲྭ་བ་དག་ལ་ཁྲལ་མེད་པར་བཟོས་པ་མ་ཟད་ཁོང་ཚོས་འབྲོག་པའི་མི་རིགས་ལ་ཆོས་སྤེལ་བར་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་སོ། །
གནས་སྐབས་འདི་རུ་གྲྭ་བ་དེ་དག་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྩ་འཛུགས་མེད་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡི་གྲྭ་བ་རྣམས་སོག་པོའི་གྲྭ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་ཅིང་ཁོང་ཚོ་དང་སོག་པོ་ནི་འབྲལ་ཐབས་མེད་པར་འདོད།  བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡི་གྲྭ་བ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད་ལ།   ཨུ་རུ་སུའི་དབང་སྒྱུར་མཁན་ལི་ཐོ་ཡིས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་ཚོད་འཛིན་དམ་དྲག་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ཡིན།   སྲིད་གཞུང་གིས་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་བཏོན་ནས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡི་དགོན་པ་ཕྱིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཐར་བར་བྱས།  ས་ཁུལ་འདིའི་ཕྱི་འབྲེལ་ཕོ་ཉས་ཧྲ་ཧོང་གོང་མར་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བའི་ཡིག་ཆ་དག་ལས་གསལ་བར།  སྐབས་དེར་སྲིད་གཞུང་གིས་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ཞི་མཐུན་མུ་བཞིན་གནས་པར་རེ་བ་ཆེན་པོ་བཅངས་ཡོད།  ནང་བསྟན་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སུ་གྱུར་བ་དང་བསྟུན་པུ་ལི་ཡྰ་ཐིའི་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚན་སྙན་མངོན་པར་ཇེ་མཐོར་སོང་ལ། དེའི་ཕྱིར་ནང་བསྟན་དགོན་པར་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་གནད་དོན་སྟེང་ས་གནས་ཀྱི་མི་སེར་དང་དབང་སྒྱུར་མཁན་བར་ལ་འགལ་བ་བྱུང་ཡང་ནང་བསྟན་སྔར་བཞིན་དར།  སྤྱི་ལོ་༡༧༤༡་ནང་བསྟན་ལ་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ངོས་ལེན་ཐོབ་པའི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༠༧་གྱི་ལོར་ས་ལྰ་ཐོའུ་སི་ཁུ་རུ་གྲྭ་ཚང་གི་རྣམ་པའི་དགོན་པ་ཐོག་མ་བསྐྲུན་ཞིང་།  དེའི་རྗེས་ཀྱི་དུས་རབས་གཉིས་ཀྱི་ནང་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་ནང་བསྟན་དགོན་པ་བཞི་བཅུ་ཞེ་བདུན་ལ་སླེབས།  དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བར་སླེབས་དུས་ནང་བསྟན་ལ་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་ཆགས་ཤིང་།  ནང་བསྟན་གྱི་ཚད་མ་རིག་པ་དང་གསོ་བ་རིག་པ་ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་ས་ཁུལ་མང་པོ་རུ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་།  དང་ཐོག་ཆོས་ལུགས་འདི་དག་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་ལེན་མེད་ཀྱང་མུ་ནས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་བརྟེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ཐབས་མེད་བྱུང་།སྐབས་དེར་ཁའར་མེ་ཁུ་རུ་ནང་བསྟན་དགོན་པ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་གྲྭ་བ་ཚང་མ་ཁའར་མེ་ཁུའི་མི་ཡིན།
དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཐོག་མའི་ལོ་ཉེར་ལྔའི་ནང་ནང་བསྟན་ཉིན་རེ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བས་དབྱིན་ཇིའི་མི་སེར་དང་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་དུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ་༡༧༩༥ལོར་དབུ་བརྙེས་པའི་ལོན་ཏུན་ཆོས་སྤེལ་ཚོགས་པའི་ཆོས་དོན་གཉེར་མཁན་གྱི་ཚོགས་མི་ལོའི་པའོ་ཐི་ཕེན་ཁུ་ཏོན་དང་ཡེ་ཧན་པི་ཏི་སན་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་གཞིའིི་འོག་སྤྱི་ལོ་༡༨༡༧ལོར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་སྤེལ་མཁན་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་མངགས་ཏེ་གནས་དེ་གའི་མི་སེར་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་དུ་འཇུག་རྒྱུའི་རེ་བ་བཟུང་།    འཆར་གཞི་འདིའི་ཕུགས་ན་གནས་པའི་ལོན་ཏིན་ཆོས་སྤེལ་ཚོགས་པས་མ་འོངས་པར་ཡེ་ཤུ་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཅན་དུ་སྤེལ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་ཆེན་པོའི་རགས་བྲིས་ལྷང་ལ་བུད།ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མཁན་ཚོགས་པས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་མིའི་བསམ་བློ་བསྒྱུར་རྩིས་ཡོད་པ་མ་ཟད་སྟབས་འགྲིག་པ་ཡིན་ན་ཞི་པོ་ལི་ཡྰའི་ཚོ་ཁག་གཞན་པར་ཡང་འཆར་གཞི་ཡོད།  དེ་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་ལ་དམག་དཔུང་སྐྱོད་པའི་འཇུག་སྒོ་རུ་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཅིང་།   ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་སོག་དང་པེ་ཅིན་བླངས་ཏེ་མཐའ་མཇུག་ཀྲུང་གོ་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་རེ་བ་བཟུང་ཡོད།
དེའི་རྗེས་སུ་ཆོས་སྤེལ་མཁན་འགའ་པི་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་མངགས་མྱོང་མོད་འོན་ཀྱང་ཆོས་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་ཕམ་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་མཐར་ཐུག་ཁོ་ཚོས་འཆར་གཞི་བློས་མི་གཏོང་ཐབས་མེད་བྱུང་།  ཆོས་སྤེལ་མཁན་གྱིས་རང་སྐྱོན་ངོས་ལེན་གྱིས་ཐོག་ནས་བཤད་རྒྱུར།   ཆོས་སྤེལ་ཚོགས་པ་དབུ་བརྙེས་དུས་ལོན་ཏོན་གྱིས་ངོས་ནས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཕྱོགས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་རྒྱུས་ལོན་པའི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན།   དཔེར་ན་ཆོས་སྤེལ་ཚོགས་པས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་མིིས་དད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཧ་ཅང་སོམ་ཉིའི་དྲ་བར་ཚུད་ཡོད་ལ་ས་མན་ཆོས་ལུགས་དང་ནང་བསྟན་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ལྡན་པ་མ་ཟད་བྲམ་ཟེ་ཆོས་ལུགས་དང་འདྲ་ས་ཡོད་པར་འདོད།   དོན་དངོས་ཐོག་གཞི་ནས་མི་འདྲ་ལ་ནང་བསྟན་༼བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་ཞེས་བྲིས་འདུག་༽གྱིས་ཆོས་སྤེལ་ཡུལ་ས་མན་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པའི་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡི་མི་ཡིན།   ཆོས་ལུགས་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགྲན་ཡ་ཡིན་པ་ལས་འབྲེལ་བ་མེད།
ཆོས་སྤེལ་མཁན་འདི་དག་ཧྲ་ཧོང་ཡ་ལི་ཧྲན་ཏ་ཡི་ཆོག་མཆན་དངོས་སུ་ཐོབ་ནས་ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་རུ་སོང་བ་ཡིན་ལ་དེར་སླེབས་རྗེས་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་དུ་འཇུག་ཆེད་ཁོ་ཚོས་ཐབས་ཇུས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་སྤྱད་ནས་ཐོག་མར་ཚོ་ཁག་ག་གེ་མོའི་ཚོ་དཔོན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་དད་པར་བསྐུལ་ཞིང་དེའི་རྗེས་མང་ཚོགས་བསྐུལ་རྒྱུ་བྱས།    དེ་ལས་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ནི་ཆོས་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་ཕམ་པའི་ཁྲོད་ཤིན་ཏུ་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བར་བཅུག་རོལ་དབྱངས་ཤིག་སྟེ།  ཚོ་དཔོན་གཉིས་བསླུ་བྲིད་ཆེན་པོ་ཐེབས་རྗེས་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད།   ལོན་ཏུན་ཆོས་སྤེལ་ཚོགས་པས་ཁོ་གཉིས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ནས་ཧྲིན་པིས་ཏི་པོའོ་ལ་ཁྲིད་ནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀུན་ལ་དར་ཡོད་པའི་མཚོན་བྱེད་བྱས།  འོན་ཀྱང་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་མཚན་པའི་བྱ་སྤྱོད་དང་ཆང་ལ་རྔམ་པའི་གོམས་གཤིས་ཀྱིས་ཆོས་སྤེལ་མཁན་ཚོ་ལ་འཇིགས་སྐྲག་གིས་སུན་པོ་བཟོས།   མཐའ་མཇུག་ལོན་ཏུན་ཆོས་སྤེལ་ཚོགས་པ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་ཕམ་ཉེས་བྱུུང་བ་བསྟུན་ཡོ་རོབ་བརྒྱུད་ནས་ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་དང་སོག་པོ་དང་རྒྱ་ནག་བརྒྱུད་ནས་རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་རྒྱུའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཙན་རྒྱལ་འཆར་གཞི་ཆེན་པོ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་ངོ་། །
ཧྲ་ཧོང་གོང་མའི་དུས་སྐབས་སུ་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ་（东正教）ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གཅིག་པུ་ལ་ངོས་བཟུང་འདུག་ཅིང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མའི་ཆོས་ཚོགས་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་གནོད་པ་ཐེབས་ངེས།  ལྟ་བ་མི་མཐུན་མཁན་ཞི་པོ་ལི་ཡྰར་རྒྱང་ཕུད་དུ་གཏོང་།   ༼ཨུ་རུ་སུ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་ཁྲིམས་གཞུང་༽གི་གཏན་ཁེལ་ལྟར་ན་ཕ་མས་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མར་དད་མོས་ཀྱིས་བྱིས་པར་སློབ་གསོ་གཏོང་དགོས་ཤིང་། གལ་ཏེ་ཡེ་ཤུའི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་པའི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་བྱིས་པར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པ་དང་ཡང་ན་སློབ་གསོ་མྱོང་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ན་ཕ་མ་ལོ་གཅིག་ནས་གཉིས་བར་གྱི་བཙོན་འཇུག་བྱེད་དགོས་སོ། །
ཨུ་རུ་སུའི་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མ་ལ་མི་སེར་ལས་བླ་ན་མཐོ་བའི་དབང་ཆ་ཡོད། ཟླ་བ་བཅུ་བའི་གསར་བརྗེའི་སྔོན་དུ་དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མའི་ཆོས་གཉེར་བ་ལ་དབྱིན་མུའུ་ས་ཡ་ལྔ་དང་འབུམ་ལྔའི་ས་ཞིང་ཡོད།  དེའི་ཁྲོད་དུ་ཆོས་དཔོན་༦༧༡་ལ་ས་ཞིང་དབྱིན་མུའུ་ཆིག་འབུམ་སུམ་ཁྲི་ཡོད།   ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་མི་རེ་ལ་དབྱིན་མུའུ་༡༨༠་ལས་ལྷག་པ་ཡོད།   ཆོས་དཔོན་༥༨༩ལ་མི་རེར་ས་ཞིང་དབྱིན་མུའུ་༢༧༠---༢༧༠༠ལྷག་མཆིས།དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཧ་ཅང་འབྱོར་བ་ལྡན་པའི་ཆོས་དཔོན་༢༦ལ་ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་ས་ཞིང་དབྱིན་མུའུ་༥༠༠༠ཡོད།  ཟླ་བ་བཅུ་བའི་གསར་བརྗེ་གློ་བུར་དུ་ལངས་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་ཉེར་བཞིའིི་ནང་སྟེ་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་ཡིན་ལ།  ལེ་ཉིན་གྱིས་ས་ཞིང་བཀའ་ཁྲིམས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་ཆོས་ལུགས་རྩ་འཛུགས་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ས་ཞིང་གི་དབང་ཆ་མེད་པར་བཟོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་འདི་ཡིན་ལ།  དེས་ཆོས་ལུགས་རྩ་འཛུགས་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱུ་ནོར་གཞུང་བཞེས་བྱས་པ་མཚོན་ནོ། །
དེའི་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༡༧ལོའི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༡༡་ཉིན་བཀའ་ཁྲིམས་གཞན་ཞིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་ནས་སོའུ་ཝེ་ཨེ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་དང་དགེ་རྒན། ཡེ་ཤུའི་གཙུག་ལག་སློབ་གླིང་དང་གཞན་པའི་དམའ་འབྲིང་།  མཐོ་འབྲིང་རིམ་པའི་སློབ་གྲྭ་དང་སྒྲིག་གཞིའི་དོ་དམ་དབང་ཆ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ནས་མི་དམངས་སློབ་གསོ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ལ་སྤྲད།   སྤྱི་ལོ་༡༩༡༨ལོའི་ཟླ་༢་ཚེས་༡༧ཉིན་ཆོས་ལུགས་མི་སྣའི་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་རིགས་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་སློབ་གྲྭའི་ནང་ཆོས་ལུགས་བསླབ་བྱ་སྦྱང་མི་ཆོག་པ་བྱས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༡༨ལོའི་ཟླ་བ་༡་ཚེས་༢༣་ཉིན་སུའུ་ལེན་སྲིད་གཞུང་གིས་མི་དམངས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་ཁྲིམས་ཤིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་པ་སྟེ་༼ཆོས་ཚོགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་འབྱེད་པ་དང་སློབ་གྲྭ་དང་ཆོས་ཚོགས་འབྱེད་པའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་ཁྲིམས། ༽ཡིན། ཆོས་ལུགས་དང་ཡོངས་སུ་མ་འདྲེས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་འཛུགས་པར་རེ་་བ་བཏོན་པ་མ་ཟད་སྤྱི་དམངས་ནས་ཆོས་ལུགས་གང་རུང་ལ་དད་པ་དང་མི་དད་པའི་དབང་ཆ་སྤྲད།   དངོས་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཤར་མའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པའི་ཁྲིམས་འདི་དག་སུའུ་ལེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་གཞན་པ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་མིག་དཔེ་རུ་བྱས།
ཟླ་བ་བཅུ་བའི་གསར་བརྗེ་མཇུག་རྫོགས་མ་ཐག་ཞི་པོ་ལི་ཡྰའི་ནང་བསྟན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་པ་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ་ཚང་ནས་པུ་འར་ཧྲི་ཝེ་ཁུ་དང་མཉམ་འབྲེལ་གནང་རྩིས་ཡོད་ལ། ཁོང་གིས་ནང་བསྟན་དང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་གཉིས་ལ་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་ཚུལ་ཡོད་ཅིང་།  གཉིས་ཀའི་ཚད་མ་རིག་པའི་རྨང་གཞི་འདྲ་བོ་འདུག་པ་མ་ཟད་ཚང་མས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ལ་དགག་པ་གཏོང་ཞིང་ལྷ་མེད་སྨྲ་བར་དད།    དེང་ཐོག་ལེ་ཉིན་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་པ་བས་ཁྲིམས་མཐུན་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བར་མོས་མཐུན་ཡོད་ཅིང་།   དབུ་ཁྲིད་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ་སུའུ་ལེན་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པས་བསྡུས་པའི་མི་རིགས་གནད་དོན་གྱི་དམིགས་བསལ་ཚོགས་འདུ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཤིང་ལེ་ཉིན་དང་།  སི་ཏ་ལིན།   པུ་ཧ་ལིན་སོགས་ཀྱང་ཞུགས།   རྒྱལ་ནང་ནི་དམག་འཁྲུག་དང་ཕྱིའི་དྲག་ཆས་པས་ཐེ་གཏོགས་བྱས་རྐྱེན་སུའུ་ལེན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་འཚོ་གནས་ལ་མཚོན་ན་སྤྱི་ལོ་༡༩༡༨ནས་༡༩༢༠་ནི་ཧ་ཅང་ཛ་དྲག་གི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན།   དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒོལ་བའི་འགུལ་སྐྱོད་ཉུང་།   འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༤་ལོ་ལེ་ཉིན་འདས་རྗེས་པུ་འར་ཧྲི་ཝེ་ཁུ་ཚོགས་ཁག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་པར་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒོལ་པའི་བསམ་བློ་བྱུང་།
སྤྱི་ལོ་༡༩༢༩ལོར་སླེབས་དུས་གནས་ཚུལ་གསལ་བོ་གྱུར་ནས་སི་ཏ་ལེན་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒོལ་བའི་འགོ་བཙུགས་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༨ལོའི་བར་དུ་གནས་སོ། ། ནང་ཆོས་ལ་རྒོལ་བའི་ལས་འགུལ་དེ་སྔོན་ལ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ནས་གང་མགྱོགས་མགྱོགས་ཀྱིས་སྤེལ།  དཔེར་ན་ལོ་གསར་བའི་ཟླ་དཀར་དུས་ཆེན་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་སྤྱད། དེའི་རྗེས་ཟླ་གཅིག་གི་ནང་ལ་དགོན་པ་ཉི་ཤུའི་ཆོས་སྒོ་རྒྱག་རྒྱུའི་ཐག་བཅད།  འོན་ཏེ་དྲག་སྤྱོད་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་དེ་མཐར་ཐུག་མོས་འདུན་ལྟར་འགྲུབ་མ་ཐུབ་ཅིང་།  ས་གནས་དད་ལྡན་པའི་ངོ་རྒོལ་གྱིས་དགོན་པའི་ཆོས་སྒོ་རྒྱག་པར་བར་ཆད་བཟོས་ཤིང་ལྷ་མེད་སྨྲ་བར་འཐད་པའི་མནའ་མཐུན་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་གཏོར།    ནང་པ་བ་མང་པོ་དེ་སྔ་ཚོགས་པ་འདི་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཁོ་ཚོའང་ལྷ་མེད་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་ཀྱང་གོང་ནས་དྲག་གནོན་བྱེད་མཚམས་མ་བཞག
མོ་སི་ཁུ་མི་རྒྱུད་རིག་པ་དང་མིའི་རིགས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ནྰ་ཐ་ལེ་རོ་ཁུ་ཧྥོ་སི་ཁྰ་ཡྰ་ཡིས་ཞིབ་འཇུག་ལས་མངོན་པ་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་སུམ་ཅུ་བར་སི་ཏ་ལེན་གྱི་དབང་ཆའི་འོག་གི་སུའུ་ལེན་སྲིད་གཞུང་གིས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་ནང་པ་བ་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་འགོ་བརྩམས། སྤྱི་ལོ་༡༩༤༠ལོར་སླེབས་དུས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་དང་ཁའར་མེ་ཁུ་ཡི་དགོན་པ་ཚང་མའི་ཆོས་སྒོ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་ཡོད་ཅིང་གྲྭ་བ་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱས།  ཁོ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་མང་ཤོས་བཙན་གྱིས་སྐྱ་སར་འབབ་ཏུ་བཅུག  དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་སུ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་ཡི་དགོན་པ་གཉིས་ཙམ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེས་སོང་།  དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུའི་སྐབས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་དགོན་སྡེ་ཞེ་བདུན་དང་ཁྰའར་མེ་ཁུ་རུ་དགོན་སྡེ་བརྒྱ་དང་བཞི་ཡོད།  ཧྲིན་པུའུ་ཏི་པོ་རུ་དགོན་སྡེ་གཅིག་ཡོད་ལ་དེ་ནི་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་པའི་དགོན་སྡེ་ཆེས་ཆེ་བ་ཡིན།   དེ་རུ་གྲྭ་བ་དགུ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཤིང་སྙན་གྲགས་མཐོ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ་ཚང་ཡང་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༨ལོར་བཙོན་ནས་སྐུ་གཤེགས་སོ། །
ནཱ་ཐ་ལེ་རོ་ཁུ་ཧྥོ་སི་ཁྰ་ཡྰ་ཡིས་ད་དུང་བཤད་དོན་ལ་ནང་བསྟན་ཆེད་མཁས་པ་ཧྲི་འར་ཝ་ཚི་ཁུའུ་ཡིས་བཙུགས་པའི་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་གླིང་ཡང་སི་ཏ་ལེན་གྱིས་སྒོ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་ཅིང་།   གཞན་ཧྲིན་པུའུ་ཏི་པོ་ཡི་ནང་ཆོས་མཁས་པ་ཡ་ལེ་ཧྲན་ཏ་འན་ཏི་ཡེ་ཧྥི་ཡིས་བཤད་དོན་ལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༧ལོར་སི་ཏ་ལེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ནང་པ་བ་ཉི་ཧོང་གི་ལས་ཚབ་པ་རུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་ལམ་སང་གྲྭ་བ་༡༨༦༤འཛིན་བཟུང་བྱས་ཤིང་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༧ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་བར་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་གྲྭ་བ་༩༦༩ལ་ཉེས་ཆད་བཅད་དོ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་གཤམ་གསལ།
ད་དུང་གཟིགས།
སངས་རྒྱས།
ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བསྟན་
གཞུང་ཕྱོགས་ན་ནང་པ་བར་གནོད་འཚེ་བཏང་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཉུང་ནའང་ད་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུ་ཆ་ལས་ནང་པ་བ་ལ་གནོད་འཚེ་བཏང་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་རྟོགས་ཐུབ། སི་ཏ་ལིན་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་གསལ་དོན་ལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༦ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་པ་ཉེར་བདུན་ལ་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཁུ་ལེ་མོའུ་ལེ་ཕོ་བྲང་དུ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་སོག་པོ་རང་སྐྱོང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐུས་མིས་སུའུ་ལེན་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་མདུན་དུ་གཏམ་བཤད་སྤེལ་ཞིང་ཧྥི་ལོའོ་ཞིས་ལོའོ་ཧྥི་ཡི་ཞིང་གྲོང་ཐུན་མོང་གི་ཀྲུའུ་ཞི་པྰ་ཏི་མྰ་ཡེ་ཧྥི་ནས་བཤད་རྒྱུར།  དེ་རིང་འདི་ལྟ་བུའི་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་པའི་ངང་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་མདུན་ནས་ངས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐིའི་སོག་པོ་མི་དམངས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་དང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་འདས་ཟིན་པར་ཕྱིར་དྲན་མི་བྱེད་རང་དབང་མེད་ལ།   ང་ཚོའི་འདས་ཟིན་པ་ནི་དངོས་ནས་དགའ་སྤྲོ་བྲལ་བའི་ཡུལ་གྱར་བའི་འཚོ་བ་ཡིན་ལ་ཐལ་མདོག་གི་སྦྲ་གུར་ལས་མེད།   ཟླ་བ་བཅུ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་གསར་བརྗེ་ཡི་སྔོན་ལ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་སོག་པོས་གཉའ་གནོན་གསུམ་ཁུར་ཡོད་དེ།   གཅིག  ཧྲ་ཧོང་གོང་མའི་སྲིད་གཞུང་།   གཉིས། ཞིང་བདག་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་།  གསུམ།  གྲངས་འབོར་ཆེ་བའི་གྲྭ་བ།   གྲྭ་བས་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་མི་རྣམས་རྨོངས་སུ་བཅུག་ནས་ཁོ་ཚོ་ཤི་རྗེས་ཀྱི་འཚོ་བའི་འཇིགས་སྣང་ལ་ལྷུང་དུ་བཅུག་ནས་འདུག་གོ །
དེའི་རྗེས་སུ་གཞན་ཐོའུ་ཁྰ་ས་ཁུལ་གྱི་འགོ་གཙོ་ཀུ་ཧྲི་ནོའོ་ཧྥི་ནས་བཤད་དོན། ཟླ་བ་བཅུ་བའི་གསར་བརྗེ་སྔོན་ལ་ང་ཚོའི་སྡོད་ཁུལ་དུ་བཤུ་གཞོག་མཁན་མང་པོ་ཡོད་དེ་ཞིང་བདག་དང་གྲྭ་བ།  ཡང་ན་དེ་དང་འདྲ་བའི་ལྟས་ངན་མང་པོ་འདུག  དཔེར་ན་ཐོའུ་ཁྰ་གཅིག་པོ་ན་གྲྭ་བ་༡༥༠༠་ཡོད་ལ་མི་དར་མ་ལྔ་ནས་དྲུག་གི་ནང་གཅིག་གྲྭ་བ་ཡིན།  ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ས་ཁུལ་ན་གྲྭ་བ་བཅུ་ཙམ་ལས་མེད་ཅིང་དེ་སྔ་ས་ཁུལ་ལ་དགོན་སྡེ་གསུམ་ཡོད་པ་ད་ལྟ་ཚང་མ་ཆོས་སྒོ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་ཡོད་དོ། །
ཁོའི་གཏམ་བཤད་ནང་དུ་ནང་ཆོས་ཡང་དག་པ་མིན་ཚུལ་གྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་དཔེ་མཚོན་ཞིག་གླེང་སོང་ལ།  ཁོས་བཤད་རྒྱུར།  ད་ལྟ་ང་ཚོས་རང་གི་ཁྱིམ་གྱི་མཐིལ་ཤིང་ཕྱིས་ཤིང་ཀ་ཏོ་ར་དང་གོན་པ་སོགས་བཀྲུ་ཆོག    ཡིན་ཡང་སྔོན་ཆད་གྲྭ་བ་དེ་ཚོས་ངེད་ཚོ་ལ་ཀ་ཏོ་ར་དང་གོན་པ་སོགས་བཀྲུ་རུ་མི་འཇུག་ལ།  ཁོ་ཚོས་གོན་པ་བཀྲུས་ན་ཀླུང་རྟ་དང་བསོད་ནམས་ཉམ་འགྲོ་ཚུལ་བཤད།   རྩོམ་པ་བོ་ཧོ་ཐི་སྰ་ན་ལ་ཡེ་ཧྥི་ཡིས་བཤད་རྒྱུར།  ང་ཚོས་སུའུ་ལེན་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་ལས་ནང་བསྟན་རྩོམ་རིག་རྩ་བ་ནས་གཡུགས་ཟིན།  འོན་ཀྱང་གཏམ་བཤད་གཙོ་བོ་ནི་ཡེ་པ་ནོ་ཧྥི་ཡིས་སྤེལ་བ་ཡིན།   སི་ཏ་ལིན་ལ་ཕྱིར་ལན་འདེབས་སྐབས་ཁོས་སྔོན་ཆད་པུ་ལི་ཡྰ་ཐིའི་སོག་པོའི་ལྟེ་བ་ཡིན་པའི་དགོན་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་དེང་སྐབས་རིག་གནས་ལྟེ་གནས་ཏེ་སློབ་གྲྭ་དང་སྤྲོ་སྐྱིད་ཁང་། སྨན་ཁང་སོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་ཅེས་བཤད་དོ། །
ཨེ་ཤོ་ལེགས།
ཨེ་ཤོ་ལེགས་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞག་རེད།
ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བསྟན་
སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོར་མིས་ཧ་ཡེའར་ཀུའར་པ་ཆོའོ་ཧྥི་ཡིས་བཏོན་པའི་བསམ་བློ་གསར་བ་དང་མངོན་གསལ་རང་བཞིན་ཞེས་པས་ནང་བསྟན་ལ་ཚེ་སྲོག་གསར་པ་བསྐྲུན་ཡོང་། སྐབས་འདིར་སུའུ་ལེན་གྱི་ནང་པ་བས་རང་འགུལ་གྱིས་རྩ་འཛུགས་བྱེད་འགོ་བརྩམས། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༡་ལོར་ཨུ་སུ་རུ་རྒྱལ་ཁབ་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་བསྟན་དར་ནས་ལོ་འཁོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལོན་པ་ངོས་ལེན་བྱས་པའི་སྐབས་ལ་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འགུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤེལ་ལ།  ཐེངས་འདིའི་ལས་འགུལ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་གཉེར་གནང་།   དེའི་རྗེས་སུ་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབས་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་བསྐྱར་བཞེངས་དང་ཉམས་གསོ་གནང་།  སྤྱི་ལོ་༢༠༠༠ལོར་སླེབས་དུས་སུ་པུ་ལི་ཡྰ་ཐི་རུ་དགོན་སྡེ་ཉེར་བརྒྱད་དང་།   ཁྰའར་མེ་ཁུ་རུ་བཅུ་དྲུག    ཐོའུ་ཝ་རུ་དགུ།   ཨའར་ཐེ་རུ་གཅིག   ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་དགོན་པ་དེ་ཧྲིན་པུའུ་ཏི་པོ་རུ་གནས་ཡོད། ཞི་པོ་ལི་ཡྰ་དང་མོའོ་སུ་ཁུ།   ཧྲིན་པུའུ་ཏི་པོ་བཅས་ནི་ནང་བསྟན་མཁས་པ་དང་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་སོགས་འདུ་བའི་ལྟེ་གནས་ཆེན་པོ་རུ་གྱུར་ཡོད།   མོའོ་སུ་ཁུ་གཅིག་པུ་ན་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་བཅུ་བཞི་ཡོད་ཅིང་ཧྲིན་པུའུ་ཏི་པོ་རུ་ཆོས་ཚོགས་བཅུ་གསུམ་ཡོད།   ད་ལྟ་རང་བཙན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་དག་ཏུ་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་རིག་གཞུང་ཚོགས་པ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ལ་ནང་པའི་དུས་ཆེན་ཡོད་དོ་ཅོག་སླར་གསོ་བྱས་འདུག་གོ །
སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན་དེང་སྐབས་ཨུ་རུ་སུ་ན་ནང་པ་བ་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་གིས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད།  ཨུ་རུ་སུའི་ནང་པ་བས་ཁྲིའུ་ཁྲུན་དམག་འཁྲུག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ཁྲོད་འཛམ་གླིང་གི་མིག་དབང་བཀུག   སུའུ་ལེན་གཏོར་རྗེས་ནང་པའི་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ས་གནས་མི་འདྲ་བ་ཁག་དྲུག་ཏུ་ཞི་བདེ་ཡི་ལྟ་བ་ཁྱབ་བསྒྲགས་མཛད་ནས་ཀུ་ལོའོ་ཚི་ཉི་ཡི་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་དམག་འཁྲུག་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་རེ་བ་བཏོན་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༦ལོའི་བར་དུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་།  ཨུ་རུ་སུའི་ནང་པ་བས་ཁྲིའུ་ཁྲུན་དམག་འཁྲུག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་འབོད་ཚིག་གཙོ་བོ་ནི་༼ཚེ་སྲོག་གི་ཆེད་དུ་༽ ཞེས་པ་ཡིན་ལ།  ཤེས་རིག་སྣ་མང་ལྡན་པའི་ཨུ་རུ་སུ་གསར་བ་ཞིག་ཡང་བསྐྱར་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གར་སྟེགས་སུ་མངོན་བྱུང་བ་ང་ཚོས་མཐོང་སོང་ངོ་།།  །།
སྡེ་པ་གཙང་པའི་དུས་སྐབས
ཐོག་མར་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཆར་གཞིགས་ན་ཕག་གྲུའི་སྡེ་སྲིད་ཀྱི་སྲིད་དབང་མིང་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏེ་རིན་སྤུངས་པས་བོད་དབུས་གཙང་ལ་རིམ་པས་དབང་བསྒྱུར་ནས་རྒྱུན་རིང་ཙམ་སོང་བ་དང༌།   རིན་སྤུངས་པའི་སྲིད་དབང་འཛིན་སྟངས་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱི་བློ་ལ་འབབ་ཅིང་ལྷིང་ཆགས་པོ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་མ་ཟད།   ལྷག་པར་རིན་སྤུངས་ངག་དབང་འཇིག་གྲགས་ནི་རྒྱལ་པོ་པཌཎི་ཏའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལྷུར་བཞེས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་གི་དུས་རྒྱུན་རིག་གནས་གསན་བསམ་དང༌།   གཞན་ལ་འཆད་སྤེལ་བྱེད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་བ་ལས་སྲིད་འབྱོར་དར་སྤེལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཐུགས་ཆེན་ཆེར་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་བག་ལ་ཞ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་རྒྱུད་པ་དང་བཅས་པས་ལྐོག་ནས་རང་གི་སྲིད་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ཕན་ཡོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཐོབ་པ་ཡིན།
གཙང་རྒྱལ་གྱི་ཐོག་མ་ནི་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ།ཁོ་རང་རིན་སྤུངས་པའི་གཉེན་ཚན་ཏུ་གཏོགས་ཤིང་དེའི་ཞབས་འབྲིང་དང་ཆིབས་དཔོན། ཁྲལ་སྡུད་དཔོན་པོ།  བསམ་འགྲུབ་རྩེའི་རྫོང་དཔོན་རྣམས་སུ་རིམ་པར་བསྡད་རྗེས་རིན་སྤུངས་པ་ངག་དབང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་གཅེན་༼ལོ་རྒྱུས་ལ་ལར་བུ་ཡིན་པར་བཤད།༽པད་མ་དཀར་བོ་བགྲོངས་ཤིང་ངོ་ལོག་བྱས་པས་དམག་འཁྲུག་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རིན་སྤུངས་དམེ་ཁྲག་གི་ལོ་ཞེས་ཟེར།  རིམ་གྱིས་གཙང་བ་བར་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་ཏེ་བོད་ཁམས་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུར་གྱུར།  མི་རབས་གསུམ་ཙམ་ལ་དབང་བསྒྱུར་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༢ལོར་སོག་དམག་གིས་ཕམ་པར་བཏང་སྟེ་བོད་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་དབང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བའི་ལག་ཏུ་ཐོབ་པོ།།
འཆོལ་བ་
（བྱེད་མེད་ལས་ཚིགས）ནི་འཆལ་དང་དོན་འདྲ་སྟེ། 1. ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཉམས་པའི་དོན་ཏེ། ངག་འཆལ།  ངག་འཆོལ་བ་ལྟ་བུ།  2.ཤེས་པ་ཉམས་པའི་དོན་ཏེ།  དྲན་པ་འཆོལ་ནས་བློ་ངོར་འགྱུ་ཐབས་བྲལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།  3.རྩིག་ངོས་ཡོ་བའི་དོན་ཏེ།  གྱང་ལྡེབ་གཅིག་རྩ་བ་ནས་འཆོལ་བ་ལྟ་བུ།
ཁ་བཏགས།
ཁ་བཏགས་ནི་བོད་ཀྱི་གུས་ལུགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ཅིག་ཡིན།
གཅིག ཁ་བཏགས་དར་ཚུལ།
ཁ་བཏགས་འདི་འཛམ་གླིང་དུ་ཐོག་མར་གསར་བཏོད་མཁན་བོད་ཡིན། སྤྱིར་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་དག་ལས་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་བ་ཁོངས་དག་ཅིག་ཧ་ཅང་རྙེད་དཀའ། རེད་དེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་དང་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དག་ལོ་རྒྱུས་དང་བསྡུར་ཏེ་དཔྱད་ན། ཁ་བཏགས་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དར་བའི་དམུ་ཐག་ཅེས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྣང་། དམུ་ཐག་ཅེས་པ་ནི་གནའ་བོའི་ཐ་སྙད་ཅིག་སྟེ་གནམ་སའི་བར་གྱི་ཐག་པ་སྟེ་ཐག་པ་དཀར་པོའི་སྐས་ཐེམ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན། དེ་ནི་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་བཙན་པོ་གཉའ་ཁྲི་ནི་དམུ་ཐག་ཅེས་པ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ལྷ་ཡུལ་ནས་མི་ཡུལ་ལ་བབས་པར་ངོས་འཛིན་གནང་། མ་ཟད་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་ཡང་འདས་ཁར་དམུ་ཐག་ལ་འཇུས་ནས་གནམ་སྟེ་ལྷ་ཡུལ་ལ་གཤེགས་སོང་བར་གྲགས། འདི་ནི་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གྲགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་རེད། གཏམ་རྒྱུད་འདིས་བོད་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་ནི་དུས་དེ་ནས་བཟུང་མི་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སེམས་ནང་དུ་དམུ་ཐག་ཅེས་པའི་ཡ་མཚན་པའི་ཐག་སྐས་དེ་ལ་འཇུས་ནས་ལྷ་ཡུལ་ལ་འགྲོ་ཐུབ་ན་སྙམ་པའི་རེ་བ་དེ་འཚོ་བའི་གླེང་བྱ་དང་ཕུགས་འདུན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་སོང་། དེ་རྗེས་རིམ་གྱིས་སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེན་དང་ནང་མི་སེར་སྐྱ་ཕར་སྐྱེལ་ཚུར་བསུའི་སྐབས་སུ་ལྷ་ཡུལ་ནས་མར་འོང་བ་དང་ཡང་ན་ཡར་ལྷ་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་དུ། ས་དཀར་དང་རྩམ་པས་གོས་ཀྱི་གོང་བའི་སྟེང་དུ་དཀར་ཐིག་རྒྱག་པའི་སྲོལ་དར། བར་སྐབས་ཤིག་ནས་བལ་དཀར་པོའི་སྐུད་པ་རེ་ཕྲག་སྟེང་དུ་འཐེན་པ་དང་བཙེམ་པ། བལ་དཀར་པོ་འབབ་མ་རེ་སྟེར་བ་དང་བལ་འཐག་གྲུབ་བྱས་པ་མགུལ་དུ་འཐེན་པ་སོགས་བྱུང་། རིམ་གྱིས་བླ་དཔོན་སོགས་མཇལ་འཕྲད་དང་སྐྱེལ་བསུའི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་སྒོ་ཇེ་ཆེར་སོང་།
གཉིས། ཁ་བཏགས་ཀྱི་མཚོན་དོན།
རྗེས་སུ་སོག་པོས་བོད་ས་གནས་མི་ཉུང་བ་དབང་སྒྱུར་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་བླ་དཔོན་དག་ལ་འཚམས་ཆེད་དར་གོས་དཀར་པོས་མགུལ་གཡོག་པ་དང་ཕྱག་ཏུ་འབུལ་བའི་སྲོལ་དར། སྐབས་འདི་ནས་བཟུང་ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་འདི་མངོན་གྱུར་བྱུང་བར་མ་ཟད། ཁ་བཏགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ལའང་འགྱུར་བ་ཕྱུང་སྟེ། ཁ་བཏགས་ནི་ཁ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་ཁ་གཡང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ། མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ཁྲིད་པ།མི་དེ་མཐོང་ཆེན་དང་གུས་བཀུར་གྱི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་གྱུར། དེ་བཞིན་རྒྱུ་སྤས་དར་གོས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཁ་དོག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་སྔོན་པོ་སོགས། རི་མོ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་དང་པ་ཏྲའི་རིགས་སོགས། རྣམ་པ་དང་ཆེ་ཆུང་། རིང་ཐུང་སོགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་བྱུང་སྟེ་ཉིན་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་། དེ་བཞིན་དཀར་ཞིང་གཙང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་གཏོང་ཡུལ་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཉེས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་སྦགས་པས་ཁ་བཏགས་གཏོང་རིན་ཡོད་པ་དང་། གཏོང་མཁན་གྱི་ལྷག་བསམ་དེ་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དྭངས་གཙང་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་ཡོད། སྲིད་ན་རིང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་གཏོང་ཡུལ་དང་གཏོང་མཁན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དང་བརྩེ་བ་ཆུ་རྒྱུན་ལས་ཀྱང་རིང་བ་མཚོན་གྱིན་ཡོད། ཁ་ཚར་མང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་མངའ་ཐང་སྟོབས་འབྱོར་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་གྱིན་ཡོད། དེ་མིན་དམངས་ཁྲོད་དུ་གཏོང་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་དང་གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དབང་གིས་མཚོན་དོན་དང་གཏོང་ལུགས། ཁ་བཏགས་ཀྱི་བཤད་པ་སོགས་ཀྱང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཚོགས་ཤིག་འོང་གིན་ཡོད་པས་སྐབས་ཐོབ་མི་འདྲ་བའི་གོ་བའང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ལ་དར་དེ་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གོང་མའི་ནང་མཛོད་ནས་དར་བའི་ཁ་བཏགས་འདོམ་གསུམ་མ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ན་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་དེ་ལྷག་ཏུ་ལག་ལེན་བྱ་བའི་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེ་ནི་སྤྲོ་སྣང་དང་ཁྱད་མཚར་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་རིག་གནས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད།
གསུམ། ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་།
དེ་བཞིན་ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་ལའང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། ཁ་བཏགས། ནང་མཛོད། དར་ཁ། ཁ་དར། ཨ་ཤེ  སྐྱ་ཆེན། འདོམ་གསུམ་མ། ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས། དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན། ལྷ་རེག ལྷ་རྫས། མཇལ་དར། བསོད་བཏགས། འཕྲིན་ལས་དར་རྒྱས་སོགས་ཡུལ་དུས་མི་འདྲ་བའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད།
བཞི། ཁ་བཏགས་གཏོང་ཡུལ།
ཁ་བཏགས་འབུལ་ཡུལ་ནི་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་གསུམ་མཆོད་མཇལ། ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་། བླ་དཔོན་མཇལ་འཕྲད་དང་། འཚམས་འདྲི། དགའ་རྟགས། གཟེངས་བསྟོད། མགྲོན་པོ་སྐྱེལ་བསུ། གཉེན་སློང་། ཞུ་བཤགས། དུས་སྟོན། གླུ་གཞས། དེ་བཞིན་ལེགས་སྐྱེས་གནང་སྦྱིན་འབུལ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་དག་དང་ལྷན་དུའང་ཁ་བཏགས་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་སོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་གང་མང་ལ་འབུལ་ཆོག་པ་ཡིན།
ལྔ། ཁ་བཏགས་འཛིན་ལུགས།
རྒྱུན་པར་ཁ་བཏགས་གཏོང་སྐབས་ཞིང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཉིས་ལྟེབ་བྱ་ཞིང་གཏོང་ཡུལ་ལ་ལྟེབ་ཁ་འཁོར་བ་དང་། རང་ལ་ལྟེབ་ཁུགས་འཁོར་བར་བྱས་ནས་འབུལ་དགོས། དེ་ནི་གཙོ་བོའི་མཚོན་དོན་དེ་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བས། ཁ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་དང་བསོད་ནམས། ཕྱྭ་གཡང་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་བཅས་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ལྟེབ་ཁུགས་སུ་བཞག་སྟེ་གཏོང་ཡུལ་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་འབུལ་བ་དང་། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ནང་དུ་གསེར་དངུལ་བླུགས་སྟེ་སྣོད་ཀྱི་ཁ་འབུལ་ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་ནས་ཕུལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། གུས་པ་མཚོན་དགོས་རིགས་ལ་ལུས་ཅུང་མདུན་དུ་གུག་པ་དང་། ལག་ཟུང་གིས་ཁ་བཏགས་མཐོ་སར་འདེགས་དགོས།
དྲུག ཁ་བཏགས་གཏོང་ལུགས།
ཁ་བཏགས་གཏོང་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་དང་མཚོན་དོན་ཆེན་པོ་ཡོད། དཔེར་ན་ཁ་བཏགས་གཏོང་ཡུལ་ལ་གུས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་རིགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་པ་དང་བླ་དཔོན་སོགས་མི་སྣ་དྲག་ཤོས་དང་ལྷག་ཏུ་རང་གི་དགེ་རྒན་ཕ་མ་སོགས་གུས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་རིགས་ཡིན་ན། ཁ་བཏགས་འབུལ་སྐབས། ལུས་ཀྱི་གུས་པ་དང་བཅས་གཏོང་ཡུལ་གྱི་ཅུང་དམའ་ས་སྟེ་ཕྱག་དང་མདུན་དུ་འབུལ་དགོས་པ་ལས་ཕྲག་སྟེང་དང་མགུལ་དུ་བསྒྲོན་ན་གུས་ལུགས་དང་མི་ཆོས་ལ་གོ་རིམ་མེད་པ་མཚོན་པས་མི་ལེགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རང་དང་མཉམ་པའི་གྲོགས་པོའམ་འབྲེལ་བ་སྤྱིར་བཏང་བ་དག་ལ་ཕྱག་ནས་ཕྱག་ཏུ་གཏོང་ལེན་བྱས་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་ཡོད། དེ་མིན་དགེ་རྒན་སོགས་མི་སྣ་གལ་ཆེན་དག་གིས་རང་གི་སློབ་མ་སོགས་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དཀྱུས་མ་དག་ལ་ཁ་བཏགས་གཏོང་སྐབས་དང་། ཁ་བཏགས་དང་ལེན་སྐབས་སོགས་སུ་མགུལ་དུ་ལེན་པ་དང་མགུལ་དུ་བསྒྲོན་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཁ་བཏགས་གཏོང་ཚུལ་ཡིན་ལ་དེ་མིན་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་དགོས་དབང་དང་དམིགས་ཡུལ་མི་འདྲ་བས་དམངས་ཁྲོད་དུ་གཏོང་ཚུལ་དང་ལེན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་དར་ཡོད།
བདུན། ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་།
དེང་གི་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལ་དཀར་པོ། སེར་པོ། དམར་པོ། སྔོན་པོ། ལྗང་ཁུ་སོགས་སྣ་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་ཡོད་ལ། དཀར་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་སུ་ཡིན་ཁྱད་མེད་པར་གཏོང་ལེན་བྱ་ཆོག་པར་མ་ཟད། མཚོན་དོན་དང་གྲུབ་ཆའང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ཧ་ཅང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཁ་བཏགས་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལྟར་བཤད་ན་སྔོན་པོས་ནམ་མཁའ་མཚོན་པས་གོ་གནས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ཡིན། དེ་ནས་སྤྲིན་པ་དཀར་པོ། རླུང་དམར་པོ། ས་སེར་པོ། ཆུ་ལྗང་ཁུ་སོགས་སོ་སོའི་ཁ་དོག་མཚོན་པ་ཡིན། ཁ་བཏགས་འབུལ་སྐབས་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོ་དམར་པོ་གསུམ་གྱིས་གཏོང་ཡུལ་མཚོན་པས་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་འཇོག་པ་དང་། སེར་པོ་ལྗང་ཁུ་གཉིས་ཀྱིས་རང་ཉིན་མཚོན་པས་འོག་ཏུ་བཞག་སྟེ་འབུལ་དགོས། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ལྔ་ལས་རྒྱུན་པར་དཀར་པོ་འདི་མི་སུ་ཡིན་གྱིས་སྤྱོད་བདེར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། གཞན་པ་དག་ལ་མཚོན་དོན་ཐུན་མིན་རེ་ལྡན་པས་གོ་རིམ་དང་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་འོག་ནས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་པ་ལས། བྱུང་རྒྱལ་དུ་གཏོང་རྐྱང་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་དགོས།
པུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ།
པུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ་ཡང་ན་བྱ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞག་རེད།
ཁ་བཏགས།
བརྒྱད། ཁ་བཏགས་མི་གཏོང་བའི་ཡུལ།
མ་གཞི་ཁ་བཏགས་ཀྱིས་ནི་བཀྲ་ཤིས་དང་། བདེ་སྐྱིད། བརྩེ་བ། བསོད་ནམས། ཆེ་བ། གུས་པ། ཁ་དགེ་ཞལ་དྲོ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགོད་སྒྲ་དང་འཛུམ་མདང་ཞིག་མཚོན་གྱིན་ཡོད་པས། མི་ཤི་ཁྱིམ་སྟོང་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་གཏོང་ན་མི་ལེགས་པ་ཡིན་ལ། གཏོང་སྲོལ་ཡང་ཆེར་མེད་པར་སྣང་།
དགུ ཁ་བཏགས་ལ་ཚང་དགོས་པ།
ཁ་བཏགས་ལ་འཛོམས་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན།  གཅིག དྭངས་གཙང་དྲི་མས་མ་གོས་པ།   གཉིས། སྲིད་ན་རིང་བ།   གསུམ། ཁ་ཚར་ལྷན་ཆགས་སུ་ཡོད་པ།
དེས་ན་ལྷག་ཏུ་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཁ་བཏགས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་གཏོང་ཚུལ་མཚོན་དོན་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་འདི་འདྲ་རེ་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་དུ་སྣང་བས་འདི་ལ་དོ་སྣང་གནང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད།
= ཁ་བཏགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད། = ཁ་བཏགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། བཤད་སྲོལ་ལ་བླ་དཔོན་སོགས་མཇལ་འཕྲད་ཞུ་བའི་ཐོག་མར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བའི་གཏམ་གྱི་སྔོན་འགྲོར་ཁ་ནས་གླེང་དགོས་པའི་དོན་དེ་ནག་ནོག་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དར་དཀར་ལྟར། ལྷད་མེད་ཡིན་པ་མཚོན་དོན་དུ་བཏགས་ཏེ། སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་པས་ཁ་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཟེར། ཁ་བཏགས་འདི་རྟེན་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུ་དགོས་པར་མ་ཟད། ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་མཆོད་མཇལ་ཞུ་སྐབས་ལྷ་སྐུར་བསྒྲོན་རྒྱུའི་ཁ་བཏགས་ལ། མཇལ་དར་རམ་སྙན་དར་ཞེས་བརྗོད་ཅིང༌། བླ་མ་མཇལ་སྐབས་དང་དཔོན་པོར་བདེ་སྡུག་ཞུ་སྐབས་དང༌། ཕ་མ་ཕྲུ་གུའི་བར་དང༌། དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཕན་ཚུན་བར། འགྲུལ་པ་ཐོན་རྗེས་གདན་ཐོག་ཁ་བཏགས་བཞག་པར་ཞེས་པ་སོགས། ཁ་བཏགས་འགྲོ་ཁུངས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་མ་ཟད། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་བེད་སྤྱོད་པའི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་སྔོན་དུས་སུ་ཕན་ཚུན་གཅེིག་སེམས་གཅིག་ལ་དཀར་བའི་གྲོགས་པོ་དབུལ་ཕྱུག་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ཕྱུག་པོ་དེ་ཚེས་ལས་འདས་སྐབས་གྲོགས་པོ་དབུལ་པོར་བློ་ཕམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་བྱ་ཐབས་ཟད་དེ། རང་ཉིད་ཀྱི་བ་ཕྱུགས་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་བལ་དཀར་ལས་བཟོས་པའི་ཐག་པ་དེ་གྲོགས་པོ་ཤི་བའི་སྐེ་ལ་གཡོགས་ཏེ་སེམས་དཀར་བའི་ལྷག་བསམ་མཚོན་པར་བྱས། དེ་ནས་བཟུང་རྗེས་སུ་ཁ་བཏགས་ཐོན་པ་མི་ཤི་བའི་རོ་ལ་ཁ་བཏགས་གཡོགས་པར་སྤུར་དར་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་བྱུང་འདུག
ཁ་བཏགས་འབུལ་བའམ་ཕན་ཚུན་སྤྲོད་རེས་བྱེད་པའི་མཚོན་དོན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་ན་ཡང༌། ཁ་དོག་དཀར་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ནི་སེམས་དཀར་བའི་ལྷག་བསམ་མཚོན་པར་བྱེད་ཆེད་ཡིན་པར་བསམ། ལྷ་དང་བླ་མ་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་འབུལ་བ་ནི་དད་གུས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་དཀར་བ་མཚོན་བྱེད་དང༌། སྨོན་པའི་དོན་རྣམས་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་རེད། དཔོན་པོར་ཁ་བཏགས་འབུལ་བ་དེ་བདེ་སྡུག་གི་ཞུ་བྱའི་དོན་དེ་རྫུན་གཡོ་སྒྱུ་སོགས་ཀྱིས་བསྲེས་ལྷད་མེད་པའི་ལྷག་བསམ་དཀར་བའི་བདེན་གཏམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་སེར་གྱི་གཏམ་དཔེར་ཡང་རིང་ཁ་བཏགས་དང་ཐུང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཞུས་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་སྲོལ་ཡོད། ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་སྤུན་མཆེད་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་བཅས་ཕན་ཚུན་ཁ་བཏགས་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ཕན་ཚུན་གྱི་མཛའ་བརྩེའི་ལྷག་བསམ་དཀར་པོ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།
ཁ་བཏགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐད་ལ། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་གཉིས་གཙོས་པའི་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་ཁག་གི་མཇལ་མང་གཏོང་སྐབས་སུ་ཁ་བཏགས་དེ་མགྲོན་གཉེར་གྱི་ཕྱག་ཏུ་འབུལ་བ་དང༌། སྙན་ཞུ་རིམ་པ་ཁག་ལ་ཡིག་རྒྱའི་ནང་ཁ་བཏགས་མཚམས་ལྟེབ་བརྒྱབ་སྟེ་བླུག་པར་ཞུ་རྟེན་ལྷ་གོས་དང་ལྷ་རེག་སྙན་དར་ཞེས་འབོད་སྲོལ་དང༌། དགོན་པ་ཁག་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་སྐྱབས་ཐོའི་ཡི་གེ་ཁ་བཏགས་ལ་སྒྲིལ་དགོས་པ། དེ་མིན་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང༌། སེར་སྐྱ་དཔོན་རིགས་ལ་ཁ་བཏགས་ལྕོག་རྩེའི་ཐོག་ནར་གཏོང་བྱེད་པ། བླ་དཔོན་གོ་ས་མཐོ་དམའ་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་སྣེ་སྤྲོད་ཅེས་ལག་སྤྲོད་བྱེད་པ། འདི་ཡན་གྱི་ཁ་བཏགས་འབུལ་ལྟེབ་རྒྱག་སྲོལ་འདུག རང་ལས་དམའ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་བཏགས་སྤྲོད་སྐབས་མཚམས་ལྟེབ་བཞི་ལྟེབ་ཅེས་ཁ་བཏགས་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཡིན་རུང་ལྟེབ་བཞི་ལྟེབ་ཀྱི་ཤོག་ཆག་འོག་དང་དངོས་པོའི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། གྲོལ་སྟོན་དང༌། མང་ཚོགས་ཁག་ལ་ཁ་བཏགས་གཡོགས་སྐབས་ཁ་བཏགས་རྣམས་ཉིས་ལྟེབ་ཀྱི་ཚང་མ་ནར་མོར་མི་ཞིག་གི་ལག་ངར་གཡོན་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་མི་ཞིག་གིས་སྐེ་ལ་གཡོགས་པ་རེད། གཉེན་སྒྲིག་གམ་ཆང་སའི་སྐབས་དང༌། གྲལ་རིམ་མཐོ་ས་ཡིན་ན། ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་པོས་ཕ་མ་དང་བུ་མནའ་མ་བཅས་ལ་ཁ་བཏགས་ཅོག་ཙེའི་སྟེང་དུ་ནར་གཏོང་བྱེད་པ་སོགས་ཁ་བཏགས་ཀྱི་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་དུས་བྱེད་ལུགས་བྱེད་སྟངས་གང་ཡིན་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེའོ།།
ཁ་བཏགས་ལ་ནང་གསེས་མང་པོ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ནང་མཛོད། བར་མཛོད། སྙན་དར། ཨ་ཤེ། མཇལ་དར། གདན་དར། ཟུབ་ཕྱི་སོགས་ཡོད་པ་རེད།  འདི་ནི་གཞུང་གཞན་ནས་ཟུར་བཏོན་ཞུས་པ་ལགས་སོ།། །།
རིག་པ་འཛིན་པ་གསུམ།
རྫས་ཀྱི་རིག་འཛིན། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རིག་འཛིན། ལུས་ཀྱི་རིག་འཛིན་གསུམ་ཟེར་རོ། ། རྫས་ཀྱི་རིག་འཛིན་ནི་མིག་སྨན་དང་རྫས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རིག་འཛིན་ནི་རང་སྣང་དུ་འཁོར་བསྒྱུར་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར་རོ། །ལུས་ཀྱི་རིག་འཛིན་ནི་མི་ལུས་མ་སྤངས་པར་འདོད་པའི་ལྷ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་འཇའ་ལུས་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར་རོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིག་པ་འཛིན་པའི་གྲལ།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་སྲོལ་ལ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་བསྐྱེད་རིམ་ཐོབ་རྗེས་སུ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ན་ཚེ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་པར་ངེས་ཤིང་། སྐབས་དེར་རང་གིས་རྣམ་སྨིན་རྡོས་བཅས་ཤ་ཁྲག་ལས་གྲུབ་པའི་ལུས་འདི་ཡོངས་སུ་དག་ནས་འཇའ་ལུས་རིག་པ་འཛིན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ལས་བཏུས།
གྲི་གུམ་བཙན་པོ།
གྲི་གུམ་བཙན་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞག་རེད།
རིག་པ་ཞལ་ལ་ཆགས།
རིག་གནས་ཀུན་ཞལ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ལེགས་བཤད་སྨྲ་བ་ལ་མཁས་པའམ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དོན།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
འཇམ་དཔལ་དབྱངས།
འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཐེག་ཆེན་དང་རྒྱུད་པ་ཡི་རྒྱུན་སྲོལ་སངས་རྒྱས་ཞིག་རེད།
ད་དུང་གཟིགས།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་གཤམ་གསལ།
༡༩༢༢ལོ།
༡༩༢༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རིག་པ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བདུན།
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ། ཞིང་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པ། འདོད་ཅིང་འཆུམས་པ་མེད་པ། འདོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པ། ཚེའི་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་སྟེ་འཆི་བ་མེད་པ། ཡིད་ཀྱི་ལས་པ་སྟེ་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའོ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།༽ལས་བཏུས།
རིག་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ལྡན།
རིག་འཛིན་གྱི་དངོས་གྲུབ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ནོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་
གྲུབ་ཆེན་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་བའི་མེ་ལུག་སྤྱི་ལོ༡༦༠༧ལོར་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་རྒྱལ་ཐང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ།ཡབ་མཁར་འབུམ་རྒྱལ་དང་ཡུམ་སྙིང་མོ་དཔལ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས།དགུང་ལོ་དྲུག་པ་ཆུ་བྱ་ལོར་ཆོས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྱན་སྔར་དགེ་བསྙེན་དང་།དགུང་ལོ་བཅུ་བ་མེ་འབྲུག་ལོར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་ལ་སྐལ་ལྡན་ཚོགས་གཉིས་ཞེས་པར་གསོལ།
དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་མེ་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ༡༦༡༧ལོར་གཅེན་ཆོས་པ་རིན་པོ་ཆེས་ཁྲིད་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས།དགའ་ལྡན་དུ་སྟག་ལུང་བྲག་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདུན་ནས་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། མཚན་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོར་གསོལ། དེ་ནས་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་འཇམ་དབྱངས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆོས་འཕེལ་དང་།གཙང་བ་དཀའ་ཆེན་བློ་གྲོས་རྣམ་རྒྱལ།མཁས་གྲུབ་བསྟན་དར་སོགས་བླ་མར་བསྟེན་ནས་བསྡུས་སྦྱོར་བློ་རྟགས་དང་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་མཛད།དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་བ་མེ་སྟག་སྤྱི་ལོ༡༦༢༦ལོར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས།དེའི་ཕྱི་ལོར་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་ཐོག་མར་རོང་བོར་བྱོན།དེ་ནས་དབེན་གནས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས།སྡེ་བ་ཆོས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།རྒྱལ་སྲས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན།རྗེ་སྟོང་འཁོར་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོ་སོགས་མཁས་གྲུབ་སོ་གསུམ་ལྷག་གི་ཞབས་ལ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་ཡས་པ་སྦྱངས།
དགུང་ལོ་ཉེར་བཞི་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་རྟ་སྤྱི་ལོ༡༦༣༠ལོར་དགོན་རོང་བོ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་གསར་དུ་བཙུགས་ཏེ་མཚན་ཐོས་བསམ་གླིང་དུ་བཏགས།དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པ་ས་བྱི་སྤྱི་ལོ༡༦༤༨ལོར་མདོ་སྨད་སྒྲུབ་སྡེ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱན་དབེན་གནས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས།ལོ་ངོ་སུམ་ཅུར་སྒྲུབ་སྡེ་དེ་ལ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྐྱངས།དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་པ་ཆུ་འབྲུག་སྤྱི་ལོ༡༦༥༢ལོར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཡུལ་ལ་ཕེབས་ཚེ།རྗེ་འདི་ཉིད་ཡབ་སྲས་གྲྭ་སློབ་བཅས་ལྔ་བ་ཆེན་པོ་མཇལ་ཞིང་བཀའ་ཆོས་ཞུས།སྤྱིར་དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ནས་རེ་གསུམ་བར།དུས་སྔ་ཕྱི་ངེས་མེད་དུ་ཡུལ་མཛོད་དགེ་གླིང་དོའུའི་མན་ཆད།སྐུ་འབུམ་དགོན་ལུང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་རོང་འབྲོག་དགོན་གྲོང་ཀུན་ལ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས།སྐལ་ལྡན་བུ་སློབ་ལ་ཁྲིད་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་ཆོས་ཆར་རྟག་པར་ཕབ།ཚེ་གང་བོར་ཐུགས་བརྩེ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པ་ལ་གཞོལ་ཏེ།རི་ཏན་ཏིག གནམ་རྫོང་།ཤར་གཉའ་གོང་ བྲག་དཀར།རྒྱ་མོ་གཤག་རལ།སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པའི་དབེན་གནས་ཉམས་དགའ་བར་གནས་ཤིང་།དགུང་ལོ་རེ་བཞི་ནས་ལོ་བདུན་གྱི་རིང་སྐུ་མཚམས་དང་ཐུན་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ཆད་མེད་དུ་བསྒྲུབས།དགུང་ལོ་དོན་གཅིག་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ༡༦༧༧ལོར་སྐུ་གཤེགས་སོ།།
རྗེ་ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་ལ་ཤར་ཚང་ཞེས་ཐོགས་དོན་ནི་འདི་ལྟར།རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་རྟ་སྤྱི་ལོ༡༦༣༠ལོར་ཡབ་རྗེ་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོས་རོང་བོ་གྲྭ་ཚང་ཕྱག་འདེབས་གནང་།སྐབས་དེར་དགོན་པའི་རྒྱབ་ངོས་ཏེ་གྲྭ་ཚང་ལས་ཅུང་དབེན་ཙམ་ན་སྒོམ་ཁང་ཤར་ལྟ་གྱན་གཅིག་མ་ཞིག་བཞེངས་པ་ལ་སྐུ་འབུམ་ཤར་གྱི་གཟིམ་ཆུང་འཇམ་མགོན་ཕོ་བྲང་ཟེར།ཚུལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུང་རབ་འགའི་གཤམ་དུའང་རོང་བོ་ཤར་གྱི་གཟིམ་ཆུང་འཇམ་མགོན་ཕོ་བྲང་ཞེས་པ་བྱུང་ཞིང་།གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚན་གྲགས་བྱུང་ཡང་ཁྱབ་དེ་འདྲ་མི་ཆེ།རྗེས་སོར་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔའི་སྟེང་དབུས་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས།གོང་ས་རྒྱལ་དབང་དྲུག་པ་ཆེན་པོས།དགའ་ལྡན་ཨ་ཆི་ཐུ་ཨེརྔྷེ་ནི་ནོ་མིན་ཧན་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་མཇའ་ས།ཞེས་པའི་ཆོ་ལོའི་ཐམ་ག་གྲུ་བཞི་མ་དང་།རོང་བོ་ཤར་བླ་བྲང་གི་ཐམ་ག་ཞེས་པའི་གསེར་ཐམ་སྒོར་མོ་སོགས་གནང་ཕྱིན་ཆད་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་ལ་རོང་བོ་ཤར་དང་།བླ་བྲང་སྒེར་མིང་ལ་ཤར་བླ་བྲང་ཞེས་གཏན་ཆགས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཐམ་ག་གཉིས་ཀའང་ད་ལྟ་ཉར་ཡོད།སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་དགེ་འདུན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་ལ་གནམ་སྐྱོང་ཁྲི་ལོ་སོ་གཉིས་པའི་དུས་སུ་གནང་བའི་ལས་ཐམ་དུ།རོང་བོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་པཎྚི་ཞེས་པ་ཞིག་དང་།རོང་བོ་ཤར་དགེ་འདུན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་ཞེས་པའི་སེང་ཐམ་གཉིས་བྱུང་།སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས་བླ་བྲང་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་བཞེངས་པ་ནས་བཟུང་།ཤར་ཚང་ཞེས་པའི་མཚན་ལྷག་པར་དུ་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར།
དེ་ཡང་ཤར་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་ཙམ་བགྲངས་ན།སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་གྲུབ་དབང་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ།སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ།སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་དགེ་འདུན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས།སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ།སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ།སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བློ་བཟང་སྐལ་ལྡན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན།སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ།སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་མེད་སྐལ་ལྡན་བཅས་སོ།།