བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་དེའི་འབྲི་ཐབས།
རྩོམ་རིག་ནི་ལྷ་ཡི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པ་དང་འདྲེ་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མིན་པར། རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་ནས་བརྡོལ་བའི་ངག་གི་རིག་བྱེད་ཅིག་ཡིན། ངག་གི་རིག་བྱེད་དེ་ཉིད་བསམ་བློའི་ཐོག་འཆར་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ཀྱིས་འཆར་ནུས་པ་ཞིག་མིན་པར་རྒྱུ་ཚང་གྲངས་ཚང་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གོ་རིམ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ཇི་སྲིད་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆ་ལག་དང་གོ་རིམ་མ་ཚང་བ་དེ་སྲིད་དུ་བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་ནས་བརྡོལ་བའི་ངག་གི་རིག་བྱེད་འདི་ཉིད་འབྱུང་མི་སྲིད། འོ་ན། བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་སྐྱེད་པ་དང་རྐྱེན་གང་གིས་གྲོགས་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་ནི་མེ་ལོང་ལྟར་གསལ་ཞིང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་དེ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་གང་ཡང་མེད་ན། མེ་ལོང་ལ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་སུ་ཞིག་གིས་བསྐྲུན་ནུས། གལ་ཏེ་མེ་ལོང་དེ་ཀུན་འགྲོ་ལྔའི་ཕྱི་རས་ཀྱིས་མ་ཕྱིས་ན་ནང་ངོས་ཀྱི་གསལ་ཆའི་རང་གཤིས་དེ་ཉིད་ཕྱི་ལ་མངོན་མི་ཐུབ་པ་ཡང་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་རྩོམ་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཉུལ་བ་ལ། དང་པོ་བསམ་བློའི་འཆར་སྒོའི་དམིགས་རྐྱེན་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་གནས་བབ་དང་འབྲེལ་བའི་གཟུགས་བརྙན་དགའ་ནས་དགོད་པ་དང་། སྐྲག་ནས་འདར་བ། ཁྲོས་ནས་རྔམས་པ། སྐྱོ་ནས་ངུ་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་མ་ངེས་པ་རྣམས་འཆར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའི་འགྱུར་འགྲོས་ལ་ཆུ་རླབས་ཀྱིས་འདབ་གཤོག་སྐུལ་བའི་མཆིག་རྡོ་བཞིན་རང་དབང་མེད་པར་བསྐོར་བསྐྱོད་བྱེད་དགོས་པའི་ཚོར་འདུ་ཤུགས་ཆེར་འཁྲུགས་པ་དང་། དབྱུ་གུས་བསྐུལ་བའི་མཁར་རྔ་བཞིན། རང་མལ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དྲག་འགུལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཅ་དངོས་ཟླུམ་པོ་དེ་ཉིད། དབྱུ་གུས་བརྒྱུད་བསྐུལ་བྱས་པའི་སྒྲ་རླབས་ནམ་མཁའ་དབྲལ་གྲབས་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར། ཚོར་བའི་སྒོ་གླེགས་རྡུང་བའི་བསམ་བློའི་རྒྱ་སྒོ་ནས་བརྡོལ་ཞིང་། ཁོག་པའི་ཚོར་སྙེག་ཁོག་ཏུ་མ་ཤོང་བར་སྨྲ་བརྗོད་ངག་གི་ལམ་ནས་འཕྱུར་འོང་བ་ནི་རྩོམ་རིག་གི་གྲུབ་ཆ་དངོས་གནས་དེ་ཡིན། བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་ལ་ཚོན་རྩི་བྱུག་པ་ལྟ་བུའི་འགྱུར་བ་གཏོང་མཁན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བྱ་འགུལ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་བྱ་འགུལ་ནི། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་མིག་འཕྲུལ་དང་འདྲ་ཞིང་། བསླུ་བྲིད་ལ་མཁས་པའི་གཞོན་ནུ་མའི་ཟློས་གར་དང་ཡང་མཚུངས། བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་ལ་ཟ་འཕྲུག་སློང་བ་ལྟ་བུའི་འཕག་འཚག་རྒྱག་ཏུ་འཇུག་མཁན་ནི། ནང་སེམས་ཁམས་ནས་འབྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡིན་ལ། ཚོར་བ་ནི་སྤྲེ་འུས་ཤིང་འབྲས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་ཞིང་། རྒྱ་ཁབ་མིག་ལ་ཟུག་པ་དང་ཡང་མཚུངས། གྲོགས་པོ་ཚོ་ང་ཚོ་རྩོམ་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཉུལ་ནས། ཆེས་ཐོག་མའི་གོམ་པ་མདུན་སྤོ་གནང་ས་དེ། ཕྱི་རོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱ་འགུལ་དང་ནང་ངོས་ཚོར་སྙེགས་ཀྱི་ཀུན་རྟོག་ཟུང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་འཛིན་སྟངས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་གཏོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གྲོགས་པོ་ཚོ། ང་ཚོས་རྩོམ་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཉུལ་ནས་གོམ་པ་གཉིས་པ་སྤོས་དེ་སེམས་ཀྱི་འགུལ་བསྐྱོད་ལས་བྱུང་བའི་ངག་གི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ངག་གི་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆའི་བབརྒྱུད་རིམ་ནི་རྩོམ་རིག་གི་གཞི་རྐང་འཛུགས་སའི་སྡེངས་ཆ་ངོ་མ་དེ་ཡིན་ལ། སྡེངས་ཆའི་བཟོ་དབྱིངས་གྲུ་བཞི་དང་ཟླུམ་པོ། ནར་ནར་དང་འཇོང་འཇོང་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་རྩོམ་རིག་གི་གཞི་རྐང་འཛུགས་སར་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། ། ལྷུག་རྩོམ་གྱི་གོ་དོན། ལྷུག་རྩོམ་ནི། རྐང་པས་ངེས་པར་མ་བཅད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ལྷུག་པོར་སྤེལ་བའི་རིགས་ལ་ཟེར། རྒྱ་གར་བའི་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་འདི་ལ་བརྗོད་པ་དང་གཏམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས། སྔ་མ་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཕྲེང་དང་། ཕྱི་མ་ད་ལྟའི་གནས་བབ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཕྲེང་དུ་འགྲེལ་བར་སྣང་མོད། བོད་རང་གི་རྩོམ་རིག་ནང་མེ་ལོང་མ་བོད་བསྒྱུར་མ་བྱས་པའི་སྔོན་ལ་ཚིག་ལྷུག་འབྲི་བའི་སྲོལ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། ལྷུག་རྩོམ་ལ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ལྡན་པའི་བཤད་པ་ཁ་གསལ་ལྡན་པ་ཞིག་ད་ཕན་མཐོང་མྱོང་མེད། དེ་ལྟར་ནའང་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཁས་པའི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་རྣམ་པར་མི་འདྲ་བའི་འགྱུར་བ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་ནི་གསལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་ཐུབ་པའི་གནས་ལུགས་ཤིག་རེད་སྙམ། འདིར་དུས་རབས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ། ཚོར་བའི་འགྱུར་འགྲོས་ཅི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ན། (1)	གདོད་མའི་ཚིག་ལྷུག་གམ་ཡང་ན་གནའ་རྩོམ་ཚིག་ལྷུག་(གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་དུས་རབས་ནས་གསུང་རབ་བོད་བསྒྱུར་གྱི་འཕེལ་རིམ་ཤུགས་ཆེར་མ་བྱུང་བའི་བར་)དང་། སྲོལ་རྒྱུན་ཚིག་ལྷུག་གམ་ཡང་ན་གཞན་བརྟེན་ཚིག་ལྷུག་(གཙོ་བོ་བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ནས་བོད་སིལ་བུའི་དུས་རབས་བར་གྱི་རྒྱ་གར་བའི་ཆོས་ལུགས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཚིག་སྒྲོས་དང་སྒོ་བསྟུན་པ)། (2)	ཚིག་སྡུད་ལྷུག་རྩོམ་(བོད་བླ་མའི་དུས་རབས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་ཡིག་)། (3)	དམངས་ཁྲོད་ལྷུག་རྩོམ། (རྒྱ་ཆེ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ངག་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྡོལ་འོང་བའི་སྐད་ཆའི་སྒྲོས། འདི་ནི་མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་གི་ཞལ་རླངས་དྲོན་པོ་དང་ཁ་བའི་བླ་སྲོག་གི་ཟུངས་ཁྲག་ཉག་གཅིག་དེ་ཡིན)། (4)	དུས་རབས་ལྷུག་རྩོམ་(ནུབ་ཕྱོགས་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ཚུན་ཆད་)བཅས་སུ་བསྡུ་ནུས་པར་སེམས།