cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
གློག་རྡུལ་གར་གཞས།
དབྱིན་ཡིག་ཏུ་Electronic Dance Music གློག་རྡུལ་གར་གཞས་ཀྱི་སྡུས་མིང་ལ་EDMཟེར་བ་དང་། གཞན་ཡང་གུ་ལེབ་རོལ་དབྱངས་（Club Music）དང་གར་གཞས། (Dance Music) ཡང་ན་སྦྱོར་བདེ་གཞས་(Simply Music)ཟེར་བའང་ཡོད། གློག་རྡུལ་གར་གཞས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཁྱབ་ཆེ་བའི་དཀྲོལ་བརྡུངས་བྱེད་པའི་གློག་རྡུལ་རོལ་མོའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རིགས་ཀྱི་རོལ་མོའི་བརྩམས་ཆོས་ནི་གཙོ་བོ་སྤྲོ་སྐྱིད་ཁང་།(Club) སྤྲོ་ཚོགས་(Rave)དང་དུས་ཆེན་སྟེང་ན་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀིན་འདུག་ལ། སྒྲ་སྡེར་དཀྲོལ་མཁན་པ་(Disc jockey)ཚོས་སྒྲ་འཇུག་བསྐྱར་གཏོང་(Playback)བྱས་ནས་རོལ་མོའི་བརྩམས་ཆོས་གསར་བཟོ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན།  སྤྱིར་བཤད་ན། གློག་རྡུལ་གར་གཞས་ནི་རོལ་མོའི་སྤྲོ་ཚོགས་ཆེན་མོའི་སྟེང་དུ་སྒྲ་སྡེར་དཀྲོལ་མཁན་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རིག་རྩལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཡུལ་དངོས་(Live)དེ་ནས་གཞས་ག་ལ་བ་ཞིག་ལ་སྡེབ་སྦྱོར་དང་འདྲེས་བཟོ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར། དེར་ཡང་སྒྲ་སྡེར་དཀྲོལ་མཁན་གྱིས་མཚམས་ཆད་མེད་པར་གླུ་གཞས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་སྡེབ་སྦྱོར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་དུས་མགོར། Electronic Dance Musicཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྡུས་མིང་EDMཟེར་བ་དེ་ཨ་རིའི་རོལ་མོའི་བཟོ་ལས་(Music Industry)དང་རོལ་མོའི་སྐད་པར་ཕན་ཙེ་(Music Press)ནས་དར་མགོ་བཙུགས་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་སྤྲོ་ཚོགས་རིག་གནས་བསྐྱར་བསྐྲུན་བྱེད་པ་ལ་འབད་རྩོན་དྲགས་པོ་བྱས། ཡང་དབྱིན་ཇུ་ནས། གཞན་དང་བསྡུར་ན་གར་བའི་གཞས་（Dance Music）ཡང་ན་གར་གཞས (Dance)་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་གཉིས་གློག་རྡུལ་གར་གཞས་(EDM)དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད་འདུག  ངོ་སྤྲོད་འདིའི་ནང་EDMཞེས་པ་བྱེ་བྲག་གི་གཞས་རིགས་གང་ལའང་མི་གོའོ།།
ཡིན་ཡང་གློག་རྡུལ་གར་གཞས་ཀྱི་འབྱུང་ཡུལ་དངོས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྩོད་གཞིར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱད་ཅུའི་བར་ལ། གལ་ཏེ་དབྱིན་ཇུ་ལ་སླེབ་ཚེ་གློག་རྡུལ་གར་གཞས་ནི་བསྐྱར་བཅོས་བྱེད་ཆོག་པའི་རོལ་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག དེའི་སྔ་མའི་དཔེ་ནི་དཔེར་ན་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་ལ་Giorgio Moroderཡི་ཏེ་སུ་ཁོའི་རོལ་མོ་དང་Kraftwerk་དང་Yellow Magic Orchestra་ཡི་གློག་རྡུལ་རོལ་མོ་སོགས་གློག་རྡུལ་གར་གཞས་ཁུངས་སུ་གཏོག ཏེ་སུ་ཁོ དུས་རབས་ཉི་ཤུ་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་དུས་འཇུག་ལ། ཏེ་སུ་ཁོའི་སྐད་གྲགས་ཐོལ་གྱིས་ཉམས་རྒུལ་དུ་སོང་། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་ཨ་རིའི་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་སྐད་པར་ཕན་ཙེ་དང་བསྟར་ཤོམ་བཀོད་སྒྲིག་པ་་རྣམས་ཀྱིས་བཀག་སྡོམ་བྱས། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་ཏེ་སུ་ཁོ་མུ་མཐུད་དུ་འཕེལ་རིམ་གཙོ་བོའི་རི་གྲགས་རོལ་མོའི་འཁོར་ཡུག་ནང་ཏུ་ཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་། ཡོ་རོབ་ཀྱི་Silver Convention    Love and kisses་དང་Munich Machine  ཨ་རིའི་Donna Summer་དང་Village Peopleསོགས་ནི་སྒྱུ་རྩལ་མཁན་དང་གཞས་པ་ཡིན་ལ།ཁོང་ཅག་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་དུས་འཇུག་གི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་མཚན་སྙན་གྲགས་རྒྱས་འདུག  ༡༩༧༧ ལོར། Giorgio Moroder་དང་Pete Bellotte་གཉིས་ཀྱིས་Donna Summer་ལ་I Feel Loveཞེས་པ་བརྩམས། དེ་ནི་རི་གྲགས་སུ་སོང་བའི་ཏེ་སུ་ཁོ་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། མགོ་སྔ་ཡོངས་རྫོགས་འདྲེས་སྦྱོར་བྱས་ཡོད་པའི་རམ་འདགས་རོལ་མོ་ཞིག་ཡིན།
སྟོད་པ་རྙིང་བའི་དགོན་པ་པདྨ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་
སྤྱི་ལོ1058ལྷ་སའི་དགའ་ལྡན་དགོན་པའི་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་གསར་ཏུ་བཏབ། སྐབས་དེར་སྦྲ་དགོན་ཡིན་ལ་གྲྭ་སྔགས20ལྷག་ཡོད། སྤྱི་ལོ1953ལོར་གཏོར་བརླག་ཐེབས་ནས་ཆོས་སྒོ་བརྒྱབ། སྤྱི་ལོ1988ལོར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེས་ནས་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས། རྫོགས་ཆེན་དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་པད་མ་སྐལ་བཟང་ཚང་གིས་དགོན་མིང་ལ་པདྨ་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ཞེས་གསོལ། ད་ལྟ་སྔགས་པ5ཡོད། དགོན་པའི་ཆོག་མཆན་ཡི་གེ་ཨང་གྲངས་ནི（青）F040230008ཡིན། དགོན་པའི་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་དང་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ། རིག་གསུམ་མགོན་པོ། ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ལྷ་སོ་ལྔ་སོགས་བཞུགས། དགོན་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་རྨིད་གྲུ་བཞི་མ17081.50ཡོད།
འོད་རིག་པ་
འོད་རིག་པ་ནི་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡིན། གཙོ་བོ་འོད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་དང་། ངོ་བོ། བེད་སྤྱོད། ད་དུང་འོད་དང་དངོས་རྫས་བར་གྱི་ཕན་ཚུན་བྱེད་ནུས་དང་འོད་རིག་ཡོ་བྱད་བཟོ་བ་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད། འོད་རིག་པས་རྒྱུན་པར་དམར་ཕྱིའི་འོད་ཐིག་དང་། མཐོང་ཐུབ་འོད། སྨུག་ཕྱིའི་འོད་ཐིག་བཅས་ཀྱི་དངོས་ལུགས་སྤྱོད་པ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད། དེ་ཡང་འོད་ནི་གློག་སྡུད་རླབས་ཡིན་པས། གློག་སྡུད་རྩིབས་འཕྲོ་གཞན་པ་དེ། Xའཕྲོ་ཐིག་དང་། རླབས་ཕྲན། གློག་སྡུད་རྩིབས་འཕྲོ། སྐུད་མེད་གློག་རླབས་སོགས་ཚང་མར་འོད་དང་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།
དུས་རྒྱུན་མཐོང་བའི་འོད་རིག་པའི་སྣང་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་བ་རྨད་བྱུང་གློག་སྒུལ་ཤུགས་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་འགྲེལ་རྒྱག་ཐུབ། ཡིན་ན་ཡང་། རྒྱུན་པར་གཞུང་ལུགས་འདི་རྣམས་དངོས་སུ་བཀོལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཐོག་མར་དཔེ་དབྱིབས་མང་པོ་བསྐྲུན་དགོས། དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་གི་དཔེ་དབྱིབས་ཤིན་ཏུ་སྟབས་བདེ་ཡིན་དེ། དེ་ཡིས་འོད་ནི་ དྲང་ཐིག་ལྟར་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་བར་རྫས་མི་མཐུན་པར་ཐུག་དུས་ཁ་ཕྱོགས་འགྱུར་བའི་འཕྲོ་ཐིག་（འོད་ཐིག）ཅིག་ཏུ་ཆ་འཇོག་བྱས་ཡོད། དེ་ཡིས་འོད་དྲང་མོར་མཆེད་པ་དང་། ལྡོག་འཕྲོ། དཀྱོག་འཕྲོ་སོགས་སྣང་ཚུལ་མང་པོར་འགྲེལ་རྒྱག་ཐུབ། དངོས་ལུགས་འོད་རིག་གི་དཔེ་དབྱིབས་ཅུང་ཞིབ་ཚགས་ཡིན་དེ། དེ་ཡིས་འོད་ནི་བར་རྫས་ནང་མཆེད་པའི་རླབས་（འོད་རླབས）ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན། དེ་ཡིས་ལྡོག་འཕྲོ་དང་། དཀྱོག་འཕྲོ་ལས་གཞན། ད་དུང་མཆེད་པ་དང་། རྐྱེན་ཐེབས། ཡོ་འདར་སོགས་ཀྱི་འོད་རིག་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་རླབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲེལ་རྒྱག་ཐུབ། དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་གིས་འོད་རིག་པའི་སྣང་ཚུལ་ཅུང་དཀའ་མོ་འདི་དག་ལ་འགྲེལ་རྒྱག་མི་ཐུབ། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ། འོད་ཀྱི་འཕྲོ་ཐིག་དཔེ་དབྱིབས་སྔོན་ལ་འཕེལ་རྒྱས་འཐུས་ཚང་དུ་གྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་འོད་ཀྱི་རླབས་འགུལ་དཔེ་དབྱིབས་གྲུབ་པ་རེད།
འོད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་འོད་ཀྱི་རླབས་རྡུལ་སྣང་གཉིས་རང་བཞིན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད། ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག་ཁོ་ནས་སྣང་ཚུལ་འདི་རྣམས་ལ་འགྲེལ་རྒྱག་ཐུབ། ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག་ཏུ། འོད་ནི་འོད་རྡུལ་བྱ་བའི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་གྲུབ་པར་འདོད། ཚད་རྡུལ་འོད་རིག་གིས་ཆེད་དུ་ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག་པས་འོད་རིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་རྒྱག་པ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད།
འོད་རིག་པ་ཞིབ་ཏུ་དབྱེ་ན། འོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ཚན་རིག་ལ་རྒྱུན་པར་འོད་རིག་པའམ་༼འོད་རིག་དངོས་ལུགས་༽ཟེར། ཉེར་སྤྱོད་འོད་རིག་ལ་རྒྱུན་པར་འོད་རིག་བཟོ་སྐྲུན་ཟེར། འོད་རིག་བཟོ་སྐྲུན་ནང་སྣང་གསལ་མ་ལག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཁག་ལ་༼སྣང་གསལ་བཟོ་སྐྲུན་༽ཟེར། བྱེ་བྲག་རེ་རེར་བེད་སྤྱོད་སྟངས་དང་། ལག་རྩལ། གནད་ས། ཆེད་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐད་མི་འདྲ་ས་མང་པོ་ཡོད། འོད་རིག་བཟོ་སྐྲུན་ཁྲོད་དུ། ཅུང་གསར་དུ་དར་བའི་སྐོར་ལ་ལྷན་དུ་འོད་རྡུལ་རིག་པ་ཟེར།
འོད་རིག་པ་འཚོ་བའི་ནང་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བཀོལ་བཞིན་ཡོད་པས། འོད་རིག་དངོས་ལུགས་དང་འོད་རིག་བཟོ་སྐྲུན་གཉིས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་དུ་མང་པོ་ཞིག་འདྲེས་ནས་ཡོད། འོད་རིག་ནི་གློག་རྡུལ་བཟོ་སྐྲུན་དང་། དངོས་ལུགས་རིག་པ། གནམ་རིག གསོ་རིག་སོགས་རིག་ཚན་མང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ། ཚན་རྩལ་གལ་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་འོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གྲུབ་འབྲས་འདུས་ཡོད་དེ། མེ་ལོང་། རྒྱུ་ཤེལ་ རྒྱང་ཤེལ་ ཕྲ་མཐོང་ཤེལ་ སྐུལ་འོད་ འོད་ཚིན་ འོད་འཕྲོ་སྣེ་གཉིས་སྦུ་གུ་ འོད་ཝོལ་སོགས་སོ།།
འོད་
འོད་ཅེས་པ་ནི་རང་རེར་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་རེད། འོད་ཅེས་པའི་དངོས་པོ་དེའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་སྐོར་ལ། ཚན་རིག་པ་འགའ་རེས་ photron ཞེས་པའི་རྡུལ་དུ་མ་འཕྱུར་བའི་ཆུ་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་རྡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་གཞན་དག་གིས་གཡོ་བཞིན་རྒྱུ་བའི་རླབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། དེང་དུས་དངོས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་མང་ཆེ་བས་རླབས་དང་རྡུལ་གཉིས་ཀའི་བྱེད་ལས་དང་ལྡན་ཞེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གིན་ཡོད་འདུག
འོད་ཅེས་པ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། འོད་མདངས་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཨ་ཊོམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཚུལ་ནི་ཨ་ཊོམ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཕྱི་རོལ་ནས་ཚ་དྲོད་དང་འོད་ཕོག་པ་ན། ཨ་ཊོམ་གྱི་རྡུལ་དེ་དང་དེའི་ནང་འཁོར་ཡུག་ཏུ་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་གནས་པའི་གློག་རྡུལ་ཞེས་པའི་མོ་རྡུལ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་ནས་སྤྲད་པའི་ནུས་པ་འཇིབས་འཐེན་ཀྱི་ཡོད།
དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་
དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག ཡང་ན་འཕྲོ་ཐིག་འོད་རིག་ཟེར། འོད་ཀྱི་མཆེད་ཚུལ་ཞིབ་བརྗོད་བྱེད། དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་ཏུ། འོད་ནི་འཕྲོ་ཐིག་（འོད་ཐིག）ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན། འོད་ཐིག་ནི་བར་རྫས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་མཆེད་ཕྱོགས་འགྱུར་བ་མ་ཟད། གནས་ས་དང་བསྟུན་ནས་དཀྱོག་འཕྲོའི་ཕྱོད་འགྱུར་བའི་བར་རྫས་ནང་གུག་འཁྱོག་བྱུང་བའི་སྣང་ཚུལ་ཡང་ཡོད། དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་ནང་གི་འོད་ཐིག་ནི་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན། དེའི་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ནི་འོད་རླབས་ཀྱི་རླབས་མགོ་དང་དྲང་འཕྱང་ཡིན། དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་གིས་འོད་ཐིག་ནི་འོད་རིག་མ་ལག་ཏུ་མཆེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་ནས། དོན་དངོས་ཀྱི་རླབས་མགོའི་གནས་ས་སྔོན་དཔག་བྱེད་ཐུབ། ཉམས་འཇོག་དགོས་ས་ཞིག་ལ། དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་གིས་འོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་སླ་བསྡུས་བྱས་ཡོད་པས། འོད་རིག་འབྲས་སྣང་གལ་ཆེན་མང་པོར་འགྲེལ་རྒྱག་མི་ཐུབ། དཔེར་ན། སྐོར་འཕྲོ་དང་། ཡོ་འདར་ལྟ་བུ།
ཉེ་མདའ་ཉེ་མཚུངས་སམ་ཡང་ན་ཟུར་ཆུང་ཉེ་མཚུངས་ཀྱིས་དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་ལྷག་ཏུ་སྟབས་བདེ་བཟོ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། གྲངས་རིག་གི་ཐིག་གཤིས་ཅན་དང་ལྟོས་ཟླར་གྲུབ། ཉེ་མདའ་ཉེ་མཚུངས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འོག འོད་རིག་ལྷུ་ལག་དང་མ་ལག་ནི་ལིང་ཚེ་སྟབས་བདེས་མཚོན་ཐུབ། དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་ཀོ་སི་འོད་རིག་དང་ཉེ་མདའ་འོད་ཐིག་རྗེས་འདེད་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ནས། འོད་རིག་མ་ལག་གི་ཐེངས་གཅིག་ཁྱད་གཤིས་ཏེ། དཔེར་ན་ཉེ་མཚུངས་བརྙན་གྲུབ་དང་། དངོས་པོའི་གནས་ས། ཆེར་སྐྱེད་ལྡབ་ཕྱོད་སོགས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན། ཀོ་སི་འོད་ཆུན་ཀྱི་མཆེད་ཚུལ་ནི་ཉེ་མཚུངས་འོད་རིག་གི་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡིན་པས། རྐྱེན་ཐེབས་མཆེད་ཚུལ་ལྷག་ཏུ་ཞིབ་ཚགས་ཞིབ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ། （དཔེར་ན་སྐུལ་འོད་འོད་ཆུན་ལྟ་བུ） སྔར་བཞིན་ཉེ་མདའ་ཉེ་མཚུངས་བེད་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཡང་། ལག་རྩལ་འདི་ཡིས་སྐོར་འཕྲོ་ཁག་གཅིག་ཞིབ་བརྗོད་བྱེད་ཐུབ་ལ། སྐུལ་འོད་ཆུན་པོ་མཆེད་པའི་འགྲོས་ཕྱོད་དང་མཉམ་འདུས་ཆེ་ཆུང་ཆུང་ཤོས་ཡང་དག་པར་རྩིས་རྒྱག་ཐུབ་པས། ཀོ་སི་འོད་ཆུན་མཆེད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དབྱིབས་རྩིས་འོད་རིག་དང་དངོས་ལུགས་འོད་རིག་གཉིས་ཀྱི་སྦྲེལ་ཟམ་ལྟ་བུ་ཡིན།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
2.བོད་རྒྱ་དབྱིན་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་མིང་མཛོད་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ།
རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་གསུམ་
མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད། གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད། མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་ཀྱི་སྒྲ་དང་གསུམ་མོ།།
རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་
སངས་རྒྱས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཉེ་བ་ན་ལི་ཙ་བྱིའི་བུ་ཙུན་ཏས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པས་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟླ་བ་གསུམ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང། དེའི་ཚེ་ཡངས་པ་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་སྟེ། དེའི་བཟོ་དབྱིབས་ནི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བང་རིམ་གསུམ་ཟླུམ་པོར་ཡོད་པ་ཞིག
ཨུ་བཱོན་ར་ཊི་ཅ་ཐ་ནི།
ཨུ་བཱོན་ར་ཊི་ཅ་ཐ་ནི་(อุบลราชธานี)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
རྣམ་བཅས།
མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་འཇལ་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་འཇལ་བར་འདོད་ཅིང། རྣམ་བཅས་སུ་འདོད་ཚུལ་ལའང་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་འཆར་བར་ཁས་ལེན་པ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་དང། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་འཆར་བར་ཁས་ལེན་པ་སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་པ་དང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཤར་བ་ན་ཤེས་པ་ཡང་དུ་མར་ཁས་ལེན་པ། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་གསུམ་མོ།།
སུའུ་ལེན་
སུའུ་ལེན་ནི་༡༩༢༢ལོ་ནས་༡༩༩༡ལོའི་བར་དུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་ལམ་ལུགས།གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ།སྐབས་དེའི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཀྱང་ཡིན། ཡོ་རོབ་ཤར་མའི་ཁོངས་མང་ཆེ་བ་དང་།ཧ་ལམ་ཡོངས་ལ་ཨེ་ཤེ་ཡ་དབུས་མ་དང་བྱང་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཡིན། ༡༩༤༥ལོ་ནས་བཟུང་མངའ་ཁོངས་ཆེ་ཤོས་སུ་སླེབས་པ་དང་།རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་༢༢༤༠ལས་བརྒལ་ཞིང་།དུས་ཁུལ་༡༡ལས་བརྒལ་ཡོད།
འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་རིང་ནཱ་ཛི་འཇར་མན་གྱིས་༡༩༤༡ལོའི་ཟླ་༦པར་སུའུ་ལེན་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་དུས་ཡུན་ལོ་བཞི་འགོར་བའི་སུའུ་ལེན་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་པ་དང་གཞི་ཁྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་དང་།དམག་འཁྲུག་གི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཆེ་བ།ཤི་རྨས་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་དེའི་ནང་སུའུ་ལེན་དམར་དམག་གིས་འགོག་རྒོལ་བྱས་ནས་༡༩༤༥ལོའི་ཟླ་༤པར་འཇར་མན་ཕམ་པར་བྱས་པ་དེ་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་དེ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་གཡུལ་སར་མཇུག་འགྲིལ་བ་མཚོན་ཡོད།
དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་སུ།སུའུ་ལེན་གྱིས་དེ་སྔ་འཇར་མན་གྱིས་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་ཡོ་རོབ་ཤར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐོར་ཞིག་ཚོད་འཛིན་བྱས། ཨ་རི་དང་།དབྱིན་ཇི།ཧྥ་རན་སི་བཅས་དང་མཉམ་དུ་འཇར་མན་དང་ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡའི་ས་ཆ་དང་མི་འབོར་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་འབོར་ཆེན་དང་དམག་དོན་གྱི་དངོས་ཤུགས་ཆེན་པོར་བརྟེན་ནས་ཨ་རིའི་རྗེས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རིམ་འདས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པ་དང་འབྲེལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་ཁོངས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ལས་འགན་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གྱུར་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་སྣ་ཚོགས་ཁྲོད་སྐད་ཆ་ཤོད་དབང་བཟུང་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་དབང་འཕྲོག་རྩོད་བྱེད་པ་དང་།དེའི་སྟེང་དུ་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་དང་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་པའི་ཆེད་དུ།སུའུ་ལེན་དང་དེའི་འཁོར་སྐར་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་༡༩༥༥ལོར་ཧྭ་ཧྲ་ཆིངས་ཡིག་གི་རྩ་འཛུགས་བཙུགས་པ་དང་།ཨ་མེ་རི་ཁ་གཙོ་བྱས་པའི་ནུབ་རྒྱ་མཚོ་བྱང་མའི་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་རྩ་འཛུགས（བྱང་ཆིངས་རྩ་འཛུགས）དང་མཉམ་དུ་དུས་རབས་ཕྱེད་ཙམ་རིང་གི་འཇམ་འཐབ་བྱེད་འགོ་བརྩམས་ཏེ།ཕན་ཚུན་སྣེ་འགྱུར་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་རྣམ་པ་ཞིག་ཆགས།
ཨ་རི་དང་སུའུ་ལེན་གཉིས་ཀྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་མ་རྩ་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔུང་ཁག་དང་ཤར་ཕྱོགས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དཔུང་ཁག་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ།གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ་བ་མ་ཟད།ཉིང་རྡུལ་བཟོ་ལས་དང་མཁའ་སྐྱོད་ལག་རྩལ་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས།ཉིང་རྡུལ་མཚོན་ཆ་འགྲན་བསྡུར་དང་བར་སྣང་གི་འགྲན་བསྡུར་བྱས་པས།སྔོན་ཆད་སྐབས་ཤིག་རིང་ཉིང་རྡུལ་དམག་འཁྲུག་གི་ཉམས་ཉེན་བྱུང་བ་དང་།དུས་མཚུངས་སུ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཚན་རྩལ་དཔལ་ཡོན་ཡང་རྩེར་སོན་དུ་སྤེལ་ཡོད། འཇམ་འཐབ་ཀྱི་དུས་སུ།སུའུ་ལེན་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་འདྲར་གཏོགས་པའི་ཀྲུང་གོ་དང་།ནན་སི་ལ་ཧྥུ་སོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བར་ཡང་འགལ་བ་རྣོ་ངར་ཆེ་བ་བྱུང་ཡོད།
༡༩༨༠ལོའི་དུས་འགོར། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གི་སྣུམ་རིན་ཆག་པ་དང་བསྟུན་ནས་སུའུ་ལེན་གྱི་རྡོ་སྣུམ་ཕྱིར་གཏོང་བྱེད་ཚད་ཉུང་དུ་སོང་བ། དེའི་ཐོག་ཡུན་རིང་གི་དམག་ཆས་དང་།བར་སྣང་གི་འགྲན་བསྡུར།དེ་བཞིན་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལེགས་སུ་གཏོང་ཆེད་ལག་ལེན་ཤུགས་ཆེན་བསྟར་བའི་ཕན་བདེའི་སྲིད་ཇུས་བཅས་ལས་རྒྱལ་མཛོད་ལ་ཟད་གྲོན་ཚབས་ཆེན་བྱུང་བ། མཇུག་མཐར་སུའུ་ལེན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་།སྡོད་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་མར་ཆག་པ།རྒྱལ་སྟོབས་སྔར་བས་ཨ་རིའི་ལོ་རབས་། ༡༩༨༠པའི་མཇུག་ནས་ལོ་རབས་༩༠པའི་དུས་འགོར།མི་རིགས་འགལ་བ་བྱུང་བ་དང་ཡོ་རོབ་ཤར་མར་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ནས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློར་ཕོག་ཐུག་ཐེབས་པ་དང་བསྟུན་ནས།སུའུ་ལེན་གྱི་དམར་པོའི་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་མ་ལག་ཐོར་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་འགོ་བརྩམས་པ་དང་།དུས་མཚུངས་སུ་རྩ་ཁྲིམས་ལ་གཞིགས་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་སུའུ་ལེན་ནས་ཕྱིར་བུད་དེ་རང་བཙན་སླར་གསོ་བྱས།
༡༩༩༡ལོའི་ཟླ་༡༢པའི་ཚེས་༢༥ཉིན།སུའུ་ལེན་གྱི་ཙུང་ཐུང་ཀོ་པ་ཆི་ཧྥུའུ་ཡིས་ལས་ཁུར་དགོངས་ཞུ་བྱས། ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་ནི་སུའུ་ལེན་གྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས།སུའུ་ལེན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་དམག་དོན་སྟོབས་ཤུགས།རྒྱལ་སྤྱིའི་གོ་གནས་སོགས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད་མོད།འོན་ཀྱང་མི་གྲངས་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་གི་གྱོང་གུད་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ཏུ།སྔར་གྱི་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པར་གྱུར། སུའུ་ལེན་ཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་རྗེས།དེའི་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་མང་ཆེ་བས་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་ཏེ།རང་རང་སོ་སོར་རང་བཙན་གྱི་བདག་དབང་ཡོད་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་མུ་མཐུད་དུ་མཉམ་ལས་བྱས། དེ་སྔ་སུའུ་ལེན་གྱི་སྲུང་སྐར་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པའི་ཡོ་རོབ་ཤར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་།རྒྱལ་ཁབ་ས་ཆའི་བདེ་འཇགས།དམངས་འཚོའི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས་ཨ་རི་དང་ཡོ་རོབ་མནའ་འབྲེལ་གྱིས་མཚོན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔུང་སྡེའི（ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེ་མོའི་བྱང་མའི་སྤྱི་ཆིངས་རྩ་འཛུགས་སོགས）གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ངང་ཞུགས་ཡོད།
རྣམ་བཅུ་
༡．ནམ་མཁའ། ༢．རླུང། ༣．མེ། ༤．ཆུ། ༥．ས། ༦．བརྟན་པ། ༧．གཡོ་བ། ༨．གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས། ༩．ཉི་མ། ༡༠．ཟླ་བ་བཅས་ཏེ།། སྣ་ཚོགས་པདྨ་ཉི་མ་ཟླ་བ་དང།། སྒྲ་གཅན་དུས་མེ་ལ་སོགས་གདན་གྱི་སྟེང།། རླུང་ཁམས་ཡ་ལྗང་ར་དམར་མེ་ཡི་ཁམས་།། ཝ་དཀར་ལྕགས་ཁམས་ལ་སེར་ས་ཡི་ཁམས།། མ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཁམས་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ།། ྐྵ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་གྱུར་པ།། དེ་སྟེང་ཧམ་དཀར་སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྟོན་པ།། སྣ་ཚོགས་པདྨའི་སྟེང་དུ་ཟླ་བ་དཀར།། དེ་སྟེང་མེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་ཉི་མ་དམར།། ནཱ་ད་སྔོན་པོ་དུ་བའི་མདོག་ཅན་སོ།། སྤྲིན་རིས་སྨུག་པོ་པདྨའི་ཚལ་དང་མཉམ།། ཡིག་རྐང་མང་ཉུང་རྒྱ་གར་ཡུལ་རིགས་ཁྱད།། ཅེས་བྱུང་ངོ།།
WeChat
བོད་སྐད་དུ་ འཕྲིན་ཕྲན། དབྱིན་སྐད་དུ་ WeChat རྒྱ་སྐད་དུ་ 微信 (Wēixìn) ཟེར་བའི་ཁ་པར་མཉེན་ཆས་ཤིག འདིས་འཕྲིན་ཐུང་། སྐད་འཕྲིན(སྐུར་ཐེངས་རེར་སྐར་ཆ་༦༠) བརྙན་འཕྲིན། པར་རིས་སོགས་སྣ་ཚོགས་གཏོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་མི་ཚོགས་མང་པོ་མཉམ་དུས་འདུས་ནས་ཁ་བརྡ་སྐུར་རིས་བྱེད་པ་སོགས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་དུ་ཡོད་པའི་དགའ་གྲོགས་སྤུན་ཉེར་ཚང་མ་རང་དང་ལྷན་དུ་ཡོད་པའི་འཚོ་བ་ཞིག་སྟེར་ཐུབ། གཞན་ཡང་ཉེར་འཁོར་ན་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ཕྲན་སྤྱོད་མཁན་འཚོལ་བ་དང་། དཀྲུག་པ་དང་། འཕྲིན་དམ་སྐུར་བ་དང་འཚོལ་བ། རང་གི་ས་གནས་སྟོན་པ། འཕྲིན་བྱང་སྟེར་བ་སོགས་སྤྱོད་སྒོ་ཧ་ཅང་ཆེ། འོན་ཏེ་འདི་ལ་དགེ་མཚན་ཁོ་ན་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། སྐྱོན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ལྟས་ནའང་སྐྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ་སྟེ། (་་་མུ་འགོད།)
༡༧༠༦ལོ།
༡༧༠༦ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
འཕྲིན་ཕྲན།
བོད་སྐད་དུ་ འཕྲིན་ཕྲན། དབྱིན་སྐད་དུ་ WeChat རྒྱ་སྐད་དུ་ 微信 (Wēixìn) ཟེར་བའི་ཁ་པར་མཉེན་ཆས་ཤིག འདིས་འཕྲིན་ཐུང་། སྐད་འཕྲིན(སྐུར་ཐེངས་རེར་སྐར་ཆ་༦༠) བརྙན་འཕྲིན། པར་རིས་སོགས་སྣ་ཚོགས་གཏོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་མི་ཚོགས་མང་པོ་མཉམ་དུས་འདུས་ནས་ཁ་བརྡ་སྐུར་རིས་བྱེད་པ་སོགས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་དུ་ཡོད་པའི་དགའ་གྲོགས་སྤུན་ཉེར་ཚང་མ་རང་དང་ལྷན་དུ་ཡོད་པའི་འཚོ་བ་ཞིག་སྟེར་ཐུབ། གཞན་ཡང་ཉེར་འཁོར་ན་ཡོད་པའི་འཕྲིན་ཕྲན་སྤྱོད་མཁན་འཚོལ་བ་དང་། དཀྲུག་པ་དང་། འཕྲིན་དམ་སྐུར་བ་དང་འཚོལ་བ། རང་གི་ས་གནས་སྟོན་པ། འཕྲིན་བྱང་སྟེར་བ་སོགས་སྤྱོད་སྒོ་ཧ་ཅང་ཆེ། འོན་ཏེ་འདི་ལ་དགེ་མཚན་ཁོ་ན་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། སྐྱོན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ལྟས་ནའང་སྐྱོན་ཧ་ཅང་ཆེ་སྟེ། (་་་མུ་འགོད།)
ཧྲང་རྒྱལ་རབས་
དཔྱིད་གསར་དུས་ཆེན་ནི་ཀྲུང་གོ་དང་ཕྱི་ཁོངས་ཀྲུང་གོ་བའི་ས་ཁུལ་དང་དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ས་གནས་ཁག་གི་རྒྱ་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བཏོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལོ་གསར་ཞིག་རེད།ལུགས་གསར་ནང་གི་དཔྱིད་དུས་སྲོལ་རྒྱུན་ཐོག་དཔྱིད་ཚུགས་ནས་འགོ་ཚུགས་ཤིང་།དེ་ནི་ལུགས་རྙིང་ལོ་ཐོའི་ལོ་གསར་གྱི་སྔ་རྗེས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་དུས་ཚིགས་ཉེར་བཞིའི་ནང་གི་དུས་ཚིགས་དང་པོ་དེ་ཡིན་པ་དེ་ཐོག་ནས་དགུན་དུས་མཇུག་འགྲིལ་བ་དང་དཔྱིད་དུས་འགོ་ཚུགས་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། ལུགས་རྙིང་ལོའི་ལོ་གསར་གྱི་ཉིན་དང་པོ་དེ་ཟླ་༡ཚེས་༢༡ནས་ཟླ་༢ཚེས་༢༠ཉིན་བར་གྱི་ཟླ་བ་གསར་པ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཀྲུང་གོའི་ལོ་གསར་ནི་ལྷ་སྒྲུང་དང་གོམས་སྲོལ་འགའ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། དུས་ཆེན་འདི་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་སྟེང་ནས་ལྷ་དང་མེས་པོར་རྗེས་དྲན་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན། ཀྲུང་གོར་ས་གནས་ཁག་གིས་ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་གོམས་གཤིས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་སྔ་ཉིན་གྱི་དགོང་མོར་རྟག་ཏུ་ཀྲུང་གོའི་ཁྱིམ་ཚང་མཉམ་དུ་འཛོམས་ནས་ལོ་གསར་གྱི་ལྟོ་ཆས་ཟ་ཡུལ་དུ་བརྩི་གི་ཡོད། ཁྱིམ་ཚང་ཚང་མས་ཁང་པར་གཙང་སྦྲ་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱས་ནས་རྐྱེན་ངན་བར་ཆད་བསལ་ཏེ་མི་རིང་བར་ལམ་འགྲོ་རྒྱུགས་པར་ལམ་གཟུར་དགོས།དེ་ཡང་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེའི་སྲོལ་རྒྱུན་རེད། གོམས་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ནི་དམར་པོ་ཤོག་དྲས་དང་ཆ་ཡིག་གིས་སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་མཛེས་སྤྲོས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཤོག་དྲས་འདྲ་གཟུགས་དང་ཆ་ཡིག་དེ་དག་ཁྲོད་ཀྱི་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་བྱ་བ་ལམ་ཡང་ན་བདེ་སྐྱིད་དང་།རྒྱུ་ནོར་དང་ཚེ་རིང་། བྱེད་སྒོ་གཞན་དག་ནང་ཤོག་སྦག་སྤར་བ་དང་ཤོག་དམར་ཡིག་སྐོགས་ཀྱིས་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད།
གྲངས་འཛིན་པར་ཆས་
གྲངས་འཛིན་པར་ཆས་ Digital Camera
གྲངས་འཛིན་པར་ཆས་ནི་གྲངས་འཛིན་པར་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང་། མིང་གཞན་ལ་ཨང་ཀིའི་རྣམ་པའི་པར་ཆས་ཀྱང་ཟེར། གྲངས་འཛིན་པར་ཆས་ནི་གློག་རྡུལ་ཚོར་སྐྱེལ་ཆས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་འོད་རིག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གློག་རྡུལ་གཞི་གྲངས་ལ་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་པར་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན།
རིགས་དབྱེ།
1.རྐྱང་ལྡོག་པར་ཆས། 2.ཕྲ་རྐྱང་པར་ཆས། 3.བྱང་ལྷེབ་པར་ཆས། 4.པར་ཆས་མཆུ་རིང་། གཞི་གྲངས་གསོག་འཇོག གྲངས་འཛིན་པར་ཆས་ཀྱི་སྒྲ་བརྙན་གསོག་འཇོག་རྣམ་གཞག་ལ་ཕལ་ཆེར་གཤམ་གྱི་ཕྱོགས་འགའ་ཡོད་དེ། 1.AVI རྒྱ་སྐྱེད་མིང་ནི.AVIཡིན་པའི་སྒྲ་བརྙན་རྣམ་གཞག ཆེས་ཐོག་མར་ཁྱལ་གདལ་དུ་སོང་བའི་ཚད་གཞིའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། AVIརྣམ་གཞག་གནོན་སྐྱུང་སྒྲིག་གཅོད་བྱས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། སྐར་ཆ་བཅུ་ཙམ་གྱིAVIསྒྲ་བརྙན་ཡིག་ཚགས་ལ5-8MBཅན་གྱི་གསོག་འཇོག་བར་སྟོང་དགོས་པ་རེད། གནས་བབ་གཞིགས་ཚེ། MicroSoft Mediea Player 8.0ནི་ད་གཟོད་འཆམ་མཐུན་ཚད་ཆེས་ལེགས་པའིAVIསྒྲ་བརྙན་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་མཉེན་ཆས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། མིག་སྔར་ཆེས་རྒྱུན་མཐོང་ཡིན་པའི་འགུལ་རྣམ་བརྙན་རིས་རྣམ་གཞག་ཅིག་ཡིན་པ་རེད། 2. MOV MOVནི་མིག་སྔར་གྲངས་འཛིན་པར་ཆས་བཟོ་གྲྭ་མང་པོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་འགུལ་རིས་རྣམ་གཞག་གི་གྲས་ཤིག་ཡིན། 3. Motion JPEG – AVI JPEGལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་ནི་ཚོན་ཡོངས་གཟུགས་བརྙན་ཚད་གཞི་ཡིན་པས། ཁྱད་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣལ་ཉམས་གནོན་སྐྱུང་ལག་རྩལDCTསྤྱད་དེ། གཟུགས་བརྙན་རྒྱུ་ཆའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཁག་དོར་ནས། ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡིག་ཚགས་ཆེ་ཆུང་ཉུང་འཕྲི་བྱས་ཡོད། 4. RM RealVideoནིRealNetworksཡིས་ཆེད་དུ་དྲ་རྒྱའི་སྒྲ་བརྙན་ལ་གསར་སྤེལ་བྱས་པའི་དུས་ཐོག་སྒྲ་བརྙན་གཏོང་ཆས་ཀྱི་མཉེན་ཆས་ཡིན་ལ། དྲ་ངོས་ཇུས་འགོད་པས་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་དུས་ཐོག་སྒྲ་བརྙན་ལེ་ཚན་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཆོག་པ་རེད། 5.GIFའགུལ་རིས་རྣམ་གཞག GIFནི་ནན་བཤད་བྱས་ཚེ། དེ་ནི་འགུལ་རྣམ་པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་རྣམ་གཞག་ཙམ་ཡིན་ལ། 256ཁ་དོག་མཚོན་རིམ་ཙམ་ལ་རམ་འདེགས་བྱེད་པ་ཡིན། སྒྲ་ཕབ་ལེན་མི་ཐུབ། ཚད་ལྡན་ཚད་གཞི་ནི་ད་དུངGIF87aདངGIF89aརིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད་པ་དང་། GIF89aལ་ད་གཟོད་དྭངས་གསལ་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་འགུལ་རིས་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ལྡན། གྲངས་འཛིན་པར་ཆས་ཀྱི་བེད་སྤྱོད་སྟེང་། SONYབཟོ་གྲྭ་གཅིག་པུས་ད་གཟོད་ཐད་ཀརGIF CLIPབཟོ་ཆོག
ལེགས་ཆ།
1. པར་བླངས་རྗེས་མྱུར་མོར་འདྲ་པར་ལ་བལྟ་ཐུབ། དེ་བས་བློར་མི་འབབ་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཡང་བསྐྱར་པར་ལེན་ཆོག་པའི་རང་བཞིན་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་མོས་འདུན་སྐོང་ཐུབ། 2.བཀྲུ་འདོད་པའི་འདྲ་པར་དག་ལ་གླ་དངུལ་སྤྲད་པས་ཆོག་ལ། གཞན་པའི་དགོས་མཁོ་མེད་པའི་འདྲ་པར་དག་བསུབ་ཆོག་པ་ཡིན། 3.ཚོན་མདངས་སོར་ཆུད་དང་ཚོན་མདངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ནི་སྤྱིན་ཤོག་གི་སྤུས་ཚད་ལ་བརྟེན་མེད། 4.འོད་ཚོར་ཚད་ཀྱང་སྤྱིན་ཤོག་གི་དབང་གིས་བརྟན་བརླིང་མིན་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། འོད་གློག་ཉིང་ལྷེབ་བརྗེ་སྤོར་གྱིས་འོད་ཚོར་ཚད་ཀྱི་གདམ་ཀ་རིགས་མང་པོ་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། 5.ཐོན་རྫས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་སྟབས་བདེ་ཡིན་པས། ཕྱི་ཚུལ་སྔར་ལས་ལེགས་ཤིང་། ཐོན་རྫས་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་འཁྱེར་བདེ་པོ་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། 6.གྲངས་འཛིན་པར་ཆས་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་ལ། བེད་སྤྱོད་བྱེད་སླ་བ་ཡིན།
སྐད་བརྡ་རིག་པ།
སྐད་བརྡ་རིག་པ་ནི་སྐད་ཆ་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་པའི་ཚན་རིག་ཡིན།
བརྡ་ཆད་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།
འདིར་དྲངས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་བརྡ་ཆད་དག་ནི་གཙོ་བོ་ནི་ཐོ་མ་སྀ་ཨེ་ཕའེན(Thomas E.Payne) གྱིས་བརྩམས་པའི་<<Describing Morphosyntax>>[1] ཞེས་པའི་དེབ་དང་བསྟུན་པ་ཡིན།བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གནད་ཁ་ཤས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་འབྲི་བའི་ཆེད་ཌི་ཀ་ཟོན་(Dicxon)ཡིས་བརྩམས་པའི་<<Basic Linguistic Theory>>[2] དང་།དེ་མིན་ཌ་ཡའེ(Matthews Dryer)(2007)སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་རིགས་དབྱེ་རིག་པའི་སྐོར་དག་ལ་ཟུར་བལྟ་བྱས་པ་ཡིན།ཡིན་ན་ཡང་རྩ་བའི་བརྡ་ཆད་དང་གོ་དོན་དག་ཕའེན་(Payne)(1997)གཞིར་བཟུང་པ་ཡིན།རྒྱུ་མཚན་འདི་ནི་རྒྱས་བསྡུས་རན་ཞིང་ལས་དང་བོ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཁ་གསལ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ།སླད་མར་རིམ་བཞིན་དེང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་སྟངས་དང་།སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་རྩ་བའི་གཞུང་ལུགས་དག་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་།བོད་སྐད་དུ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་ཆགས་པའི་རེ་བ་འཆང་བཞིན་ཡོད།གཞུང་ལུགས་དང་བརྡ་ཆད་དེ་དག་ལ་གོ་བ་ལེགས་པར་ལོན་ཆེད།རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ཡུལ་སྐད་ཞིབ་འབྲི་བྱས་པ་ཁག་གཅིག་ལ་བལྟས་པ་ཡིན།ཡིན་ན་ཡང་རྒྱལ་ནང་དུའང་རྒྱ་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་སྟངས་ཁག་གཅིག་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཅུང་རྗེས་ལུས་སམ་ཆ་མི་ཚང་བ།ཡང་ན་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་གཞན་ལ་དེ་ཙམ་མི་འཚམས་ཤིང་།དེ་ལ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཏུ་བསྟུན་མི་རུང་བས།རྩ་བའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལྟར།འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་སོ་སོའི་རང་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར་འདོར་ལེན་བྱས་ནས་ཞིབ་འབྲི་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེའོ།
བརྡ་སྤྲོད་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཅན།
དེ་བཞིན་ཁོ་བོས་འདིར་བརྡ་སྤྲོད་ཞེས་པ་ནི་མིང་དང་ཚིག་གི་གྲུབ་ཚུལ་དང་།དེ་གཉིས་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྟན་བྱ་དང་སྟོན་ཐབས་སྟེ།དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གཙོར་བཟུང་བའི་སྐད་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ལམ།རྩ་དོན་གཏན་འཁེལ་ཅན་དེ་དག་ལ་གོཡིན་ན་ཡང་སྐད་གང་རུང་གི་ཁྲོད་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྟན་བྱ་དང་སྟོན་ཐབས་ངེས་ཅན་དེ་རྩ་དོན་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་ཅན་དུ་གྲུབ་ཡོད་མེད་ནི་ཧ་ཅད་ཐ་དད་པ་དང་།བསྟན་བྱ་ཡོད་མེད་དང་།བསྟན་བྱ་གཅིག་ལ་སྟོན་ཐབས་མི་འདྲ་བ་སོགས་སྐད་རང་རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་སྟངས་དང་བསྟུན་དགོས་སོ།
བརྡ་སྤྲོད་ཅན་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་རིགས་ཤིག་གི་ཁྲོད་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྟན་བྱ་[⑤] གང་ཞིགབརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྟོན་ཐབས་ངེས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ལ་གོདཔེར་ན།བྱིངས[⑥] ་ལས་མིང་གྲུབ་ཚུལ་དང་།མིང་ཚིག་གི་རྣམ་དབྱེ་དང་བྱ་ཚིག་གི་དུས་དང་གཟུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྟོན་ཐབས་གཏན་འཇགས་དང་།ཁྲིམས་སྲོལ་ཅན་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་།དེ་ལ་གསར་བཟོའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་དགོས།གསར་བཟོའི་ནུས་པ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་ངམ་ཚིག་ཇི་སྙེད་གསར་དུ་བཟོ་ཐུབ་ལ་གོགལ་ཏེ་ནུས་པ་དེ་ཉམས་ཟིན་ན།བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྟན་བྱ་དེ་མེད་པར་གྱུར་བ་གོ་ཆོག
དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་ལ།ཐོག་མར་བྱིངས་ལས་མིང་གྲུབ་ཚུལ་དང་།རྐྱེན་སོགས་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་ནི་མིང་གི་བརྡ་སྤྲོད་དང་།ཚིག་གི་ཁྲོད་དུ་གྲུབ་ཆ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་།དེ་དག་གི་རིགས་དང་འབྲེལ་བ།རིགས་སོ་སོ་ལ་ལྡན་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྟན་བྱ་རྣམ་དབྱེ་དང་དུས།བདག་གཞན་སོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་[⑦] ཞེས་སོ་སོར་བརྗོད་ཅིང་།རིམ་པར་དེ་གཉིས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲེས་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་རྟོགས་ནས་མཉམ་དུ་མིང་དང་ཚིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་(morphosyntax)ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་ཡོད།[⑧] དེ་ལྟར་མིང་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།སྐད་བརྡ་རིག་པ་བ་དག་གིས་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་རིགས་མང་བོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད།སྐད་རིགས་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་མཆིས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་བསྟན་བྱ་དང་སྟོན་ཐབས་དག་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་ཞིང་།བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་རིགས་[⑨] ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཡང་།ཐད་ཀར་དོན་གྱི་ཆ་ནས་རིགས་དབྱེ་ཆོག་ཆོག་མིན་པ་ཧ་གོ་ནས།ངེས་པར་ཚིག་གི་ཁྲོད་དུ་རིགས་དེ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང་།རིགས་དེ་ཁོ་རང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བསྟན་བྱ་གང་དག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་ཞིབ་མོར་བརྟག་དགོས་པ་བྱུང་བས།མིང་དང་ཚིག་གཉིས་ནི་བརྡ་སྤྲོད་སྨྲ་བའི་སྐབས་སུ་སོ་སོར་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པ་རེད།
གཉིས་པ།  སྐད་ཆའི་ཐབས་ལམ་གསུམ།[⑩]
སྤྱིར་བཏང་སྐད་ཆའི་ལམ་ནས་དོན་སྟོན་པ་ལ་བྱེད་ཐབས་རིགས་གསུམ་སྟེ།དཔེར་བརྗོད་དང་སྦྱར་ནས་གསལ་བཤད་བྱས་ན།
ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པ།[11]              བཅད།  (དེང་དུས་ཀྱི་བོད་སྐད་།)
མིང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ལ་བརྟེན་པ།           བ+ཆད།བཅད།(གནའ་རབས་ཀྱི་བོད་སྐད་།།)
སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པ།[12]             ཆད་དུ་བཅུག
གོང་གི་དཔེར་བརྗོད་ལྟར།ཤིང་ཆད་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གཅིག་སྟོན་དགོས་པའི་ཚེ།བོད་ཀྱི་གནའ་སྐད་དུ་བ་འཕུལ་ལ་བརྟེན་པ་དང་།དེ་ནི་བྱ་བར་འཇུག་པ(causative)ཡི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ཡིན།ཡིན་ན་ཡང་དེང་དུས་ཀྱི་བོད་སྐད་ལ་དེ་ནི་གཏན་འཇགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་།ཆད་དུ་བཅུག་ལྟ་བུ་ནི་ཐ་སྙད་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའོ།སྤྱིར་སྟངས་བྱེད་ཐབས་དེ་གསུམ་ལས་གཉིས་པ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྟོན་ཐབས་ཡིན་པ་དང་།གསུམ་པ་ལས་ཚིག་ཕྲད་སོགས་གཏན་འཇགས་སུ་གྱུར་བ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྟོན་ཐབས་སུ་བགྲངས་ཤིང་།ཚིག་ཕྲད་སོགས་ལ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་མཚན་མ་[13] ཞེས་བྱའོ།མིང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ལ་བརྟེན་པ་དང་།བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་པ།ཚིག་གི་གོ་རིམ་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་དུ་བསྡོམས་ནས་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྟོན་ཐབས་ཞེས་མིང་དུ་གདགས་པར་བྱ།
གཅིགབརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་རིགས།    (grammatical categories)
བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་རིགས་ནི་དེ་དག་རང་སྟེང་གི་གྲུབ་ཚུལ་(structural properties)དཔེར་ན་རྣམ་དབྱེའི་རྐྱེན་དང་།དུས་དང་གཟུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་།ཚིག་གི་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་ཚུལ་(distributional properties)དཔེར་ན་གཙོ་བོ་(subject)དང་ཡུལ་(object)སོགས་གང་ལ་སྤྱོད་རུང་བ་ལྟོས་ནས།རིགས་དེའི་མིང་དང་ཚིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་རིགས་སུ་བཀར་བའོ།དེ་ལ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་དངོས་པོའི་མིང་(noun)དང་།བྱ་བའི་མིང་(verb)གི་རིགས་ཆེ་བ་གཉིས་ནི་སྐད་ཕལ་ཆེ་བ་སྣང་ཤིང་།གཞན་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་སོ་སོ་ལ་ཡོད་མེད་ཆ་མི་འཚལ།སྦྲེལ་ཚིག་དང་།སྲོལ་རྒྱུན་བརྡ་སྤྲོད་དུ་ཚིག་ཕྲད་དུ་འབོད་པ་དག་ཀྱང་རིགས་སུ་བཀར་ཆོགའདིར་རིགས་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྩ་བའི་ཐོག་ནས་མིང་དེ་དང་།ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་དེ་མེད་པ་ཟེར་བ་མིན་པར།གྲུབ་ཚུལ་དང་ཁྱབ་ཚུལ་ཐད་ནས་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་དང་།རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་མེད་པ་ལ་གོདཔེར་ན་བོད་སྐད་ལ་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་རྒྱན་ཚིག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དོགས་གཞི་མཆིས་པ་ལྟ་བུ་རེད།
འོ་ན་བོད་ཀྱིས་སྔོན་ཚིག་ཕྲད་སོགས་མིང་གི་གྲས་སུ་བགྲངས་མེད་པ་དང་།མིང་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གོ་དོན་དངོས་་དང་ལྡན་པ་དང་།ཚིག་ཕྲད་ནི་ཚིག་གི་མ་ལག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་།གོ་དོན་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཕྱིར།བོད་ཀྱི་རིགས་དབྱེ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁ་གསལ་བས།དེས་མ་ཚད་བོད་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ཕྲད་མང་ཆེ་བ་ནི་རྗེས་འཇུག་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས།མིང་གི་རིགས་སུ་མི་ཚུད་ཅིང་།རྐྱེན་ལྟ་བའི་མིང་གི་གྲུང་ཆ་འང་མིན་ནོ།དེ་ལ་cliticཞེས་བྱ་ལ།དེའི་རིགས་ལོགས་སུ་དབྱེ་དགོས་པས་བོད་ཀྱི་བརྡ་ཆད་གོ་དོན་སོར་བཞག་བྱ་ཆོག་སྙམ།དེ་གཉིས་ཀའང་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་དུ་གྱུར་བའི་རིགས་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆགགང་ལྟར་རང་རེའི་མིང་གི་གོ་བ་དེ་དང་བསྟུན་ནས་བརྗོད་ན།བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་རིགས།(grammatical categories)ཞེས་པའི་གོ་དོན་འདིའ་འོག་ཏུ་མིང་དང་ཚིག་ཕྲད་གཉིས་བསྡུས་ན།བོད་ཀྱི་གོ་བ་སྔ་མའང་སོར་བཞག་དང་།དེ་དག་གི་རིགས་དབྱེའང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གདའ།
གསུམ།བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ།(grammartical relation)
བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞེས་པ་སྐད་ཆའི་སྒྲིག་གཞིའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཅན(argument)དང་ཆོས་(predicate)[19] གྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་དུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས།ལྟེ་བའི་ཚིག་དང་ཡུལ་གྱི་ཚིག་སོགས་རིམ་པར་དབྱེ་ལ།དེ་དག་གིས་ཚིག་གི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་དང་སྐབས་དེའི་བརྗོད་བྱའི་ཆོས་སམ་བྱ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་སྟོན་ཐུབ།ཡིན་ན་ཡང་དེ་ནི་ཚིག་གི་ངོས་སམ།ཚིག་དེ་རང་གི་ཁྲོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལས།དོན་དངོས་ཀྱི་བྱ་བ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བའི་ཡུལ་སོགས་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་མིན།ཚིག་གི་ཁྲོད་དུ་གཙོ་བོ་རྣམ་དབྱེ་དང་།ཚིག་གི་གོ་རིམ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་ཆ་སོ་སོ་དང་།བརྗོད་བྱའི་ཆོས་སམ་ཡང་ན་བྱ་བའི་མིང་གི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་མཚོན་ཐུབ།དཔེར་ན།
ཀ བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཤིང་དེ་བཅད།
ཁ བཀྲ་ཤིས་བོད་དུ་ལོག
ང ཤིང་དེ་ཆད་སོང་ཟིག
ཚིག་འདི་གསུམ་གྱི་ཁྲོད་དུ་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན།བཀྲ་ཤིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་(agent)དང་།ཤིང་ནི་བྱ་བའི་ཡུལ་(patient)དང་།བོད་ནི་བྱ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་ས་གནས་(purpose/location)ཡིན།ཡིན་ན་ཡང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འབྲེལ་བར་བསམ་བློར་བཏང་ན།    ཚིག་ག་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཤིང་ནི་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་།ཚིག་གི་ཁྲོད་དུ་ལྟེ་བའི་ཚིག་ཆགས་འདུགཚིག་ང་བའི་ཁྲོད་དུ་ཤིང་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བའི་ཡུལ་གཉིས་ཀ་མིན་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་འདུག
ཚིག་ག་བའི་རིགས་ནི་སྐད་ཁག་གཅིག་ལ་ལྡོག་པའི་རིགས་སུ་（passive）[20] ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག་མོད།ཨེ་ཌི་ཝར་ཁེ་ན（Edward L. Keenan ）དང་མ་ཟོའུ་ཌིར་ཡེ（Matthew S. Dryer）(2007)གཉིས་ཀྱིས་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་རིགས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་འདུག[21] ཡིན་ན་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེ་ནི་བརྗོད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱེད་པ་པོ་བསྡུས་པ་ལས།ཚིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཆ་ནས་བསྡུས་པ་མིན་པའི་གོ་བ་བླངས་ཆོག
གང་ལྟར་ཚིག་གི་ངོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་དུ་གྱུར་བ་དང་།རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ལྟེ་བའི་ཚིག་（subject）དང་ཡུལ་གྱི་ཚིག་（object）དང་བརྒྱུད་པའི་ཡུལ་གྱི་ཚིག་（indirect object）གསུམ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན།སྐད་ཆའི་བརྗོད་དོན་དངོས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་གཉིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཚུངས་པའི་ངེས་པ་མེད་པས།དེ་གཉིས་ལ་གོ་བ་ཞིབ་པར་ལེན་དགོས།
བཞི། སྐད་ཆའི་བརྗོད་དོན།(semantic)
གོང་དུ་བཤད་པ་ནི་ང་ཚོའི་སྐད་ཆའི་སྒྲིག་གཞིའམ།ཚིག་ངོས་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས།བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཚོ་ཡོད་པ་བཤད་ཟིན་ལ།དེ་ནི་སྐད་ཆའི་བརྗོད་དོན་དངོས་དང་ནམ་ཡང་མཚུངས་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ།དེའི་དཔེར་བརྗོད་གོང་དུ་བཞག་ཟིན།གང་ལྟར་སྐད་ཆའི་བརྗོད་དོན་ནི་སྐད་ཆ་དེས་བརྗོད་བྱའི་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཡིན།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་དོན་[22] གྱི་ཆ་ནས་ཆོས་ཅན་དག་ལ་རིགས་དབྱེ་ན།བྱེད་པ་པོ་དང་།བྱ་བའི་ཡུལ།བྱེད་པ་འམ་ཡོ་བྱད་སོགས་རིགས་གཙོ་བོ་དང་།བྱ་བའི་གནས་དང་དུས་སོགས་ཕལ་བའང་ཡོད་ལ།དེ་དག་གི་སྤྱི་མིང་ལ་བརྗོད་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆའམ།བྱ་བ་དེ་ལ་ནུས་པ་འདོན་མཁན་གྱི་ཚོགས་པར་གཏོགས་པའི་ཚོགས་མི་ལྟ་བུར་གོ་བ་བླངས་ཆོགང་ཚོས་དེ་ལ་བརྗོད་དོན་གྱི་གྲུབ་ཆ་(semantic role)ཞེས་མིང་གདགས་པར་བྱ།
ལྔ་པ། སྐད་ཆའི་བརྗོད་སྟངས།(pragmatic)[23]
སྐད་ཆའི་བརྗོད་སྟངས་བྱ་བ་ནི།སྐྱེ་བོ་དག་གིས་སྐད་ཆ་སྨྲ་བའི་ཚེ།ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་།སྨྲ་བའི་ཡུལ་ཕ་རོལ་བོའི་རྣམ་འགྱུར་སོགས་ལ་བསྟུན་ནས།རང་གི་སེམས་གྱི་འཆར་སྒོའམ།དགའ་ཞེན་གཙོ་ཕལ་སོགས་མཚོན་ཆེད་ཚིག་གི་སྒྲིག་གཞིའི་ལམ་ནས་མཚོན་པ་དེ་ལ་ཟེར།སྐད་ཆའི་བརྗོད་སྟངས་སྣ་ཚོགས་ལ་ལྟོས་ནས།སྐད་ཆའི་ཁྲོད་དུ་ཚིག་གི་གོ་རིམ་དང་།དམིགས་བསལ་གྱི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ལ།དེ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་སྟངས་ཀྱི་གོ་གནས(pragmatic statuses)མི་འདྲ་བ་དབྱེ་ཐུབ།དཔེར་ན།བརྗོད་གཞི་(topic)དང་དེ་ལ་གསལ་བཤད།བརྗོད་བྱ་གསར་བ(new)དང་།དམིགས་སུ་བཀར་བ།(focus)ལྟ་བུ་ཡིན་ལ།དེ་དག་གི་གོ་གནས་མི་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་གི་ཁྲོད་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་མཚོན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་འབྱུང་།ཡིན་ན་ཡང་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་ཅི་ལྟར་མཚོན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་སོ་སོ་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད།
གོང་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་རིགས་དང་།བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ།སྐད་ཆའི་བརྗོད་དོན་གྲུབ་ཆ།སྐད་ཆའི་ཆའི་བརྗོད་སྟངས་ཀྱི་གོ་ས་སོགས་ནི་རིམ་པ་དང་ཁྱབ་ཁོངས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ལ།དེ་དག་དམིགས་སའི་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་མིན་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད།དཔེར་ན།
བཀྲ་ཤིས་       ཀྱིས་       ནི་       སྟ་རེས་                     ཤིང་                     བཅད།
མིང་།(གང་ཟག)[24]  ཕྲད།     ཕྲད།       མིང་དང་ཕྲད།(དངོས་པོ)  མིང་།(དངོས་པོ)        མིང་།(བྱ་བ)
Sa[25]           ERG     ---      OBL-ERG                 O                   PRED
བྱེད་པ་པོ།    ---         ---         བྱེད་པ།                        བྱ་བའི་ཡུལ།བྱ་བ།
བརྗོད་གཞི།    ---         TOP      ---                              ---
གོང་གི་འདི་ནི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཡིན།དེ་ལས་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི་དབྱིན་ཡིག་བསྡུས་འབྲི་དག་གིས་མཚོན་པ་ཡིན།དེ་ལས་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་རིགས་དབྱེ་ལ་མིང་དང་ཕྲད་སོགས་སུ་ཡོད་པ་དང་།ཚིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ངོས་ནས་ལྟེ་བའི་ཚིག་སོག་སུ་དབྱེ་བ་དང་།དོན་གྱི་ཆ་ནས་བྱེད་པ་པོ་སོགས་ཡིན་ལ།བརྗོད་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྗོད་གཞི་དང་།ནི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་གཞི་དེའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ།
མཇུག་བསྡོམས་ཆུང་ངུ།
སྤྱིར་འདིར་གླེང་བའི་བརྡ་སྤྲོད་ལ།ང་ཚོས་སྲོལ་རྒྱུན་དང་།དེང་རབས་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་མོད།དེ་ནི་ང་ཚོས་བརྡ་སྤྲོད་ལ་ངོས་འཛིན་ནམ།ཞིབ་འབྲི་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་སྐོར་གླེང་བཞིན་པ་གོར་མ་ཆགརང་བཞིན་གྱི་སྐད་རིགས་ཤིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ནི་སྐད་དེའི་ཆོས་ཉིད་སམ།སྐད་དེ་སྨྲ་བའི་ཚོགས་པ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བྱུང་གི་རྩ་དོན་ནམ།ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པ་ལས།བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ཆེད་མཁས་པ་ཞིག་གིས་བཟོས་པ་ནི་གཞར་ཡང་མིན།བརྡ་སྤྲོད་དང་སྐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དག་རང་ངོས་དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ལ་བརྟེན་འགྱུར་བའང་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བ་ནི།དངོས་པོ་སྤྱིའི་ཆོས་ཉིད་ལྟར་ཡིན་ནོ།དེང་དུས་ཀྱི་སྐད་བརྡ་རིག་པ་བ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཌི་ཀ་ཟོན་དང་ཁོམ་རིའེ། ཨེ་ཁིན་ཝརགསོགས་ཀྱིས་ཨོ་གླིང་སོགས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གླིང་དང་གླིང་ཕྲན་ལ་ཁྱབ་པའི་གནའ་བོའི་མི་རིགས་དག་གི་སྐད་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་།དེ་བཞིན་བོད་དང་རྒྱ་དཀར་ནག་སོགས་ཀྱི་སྐད་རྣམས་ལ་བསྡུར་བ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ནས།འགྲོ་བ་མིའི་སྐད་རིགས་དག་ལ་བརྡ་སྤྲོད་ཅན་གྱི་བསྟན་བྱར་རུང་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་།དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་དང་།མེད་པ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ནས།སྐད་གང་རུང་བ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་སྤྱོད་རུང་བའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མ་ལག་བཟོས་པ་རེད།དེའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་གོ་དོན་དག་གསལ་བོར་ཆགས་རྗེས་རིམ་པར་རྒྱས་པར་ཡུལ་སྐད་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་གི་ཁྱད་ཆོས་དག་གླེང་བར་བྱའོ།།
གསལ་བཤད་ཐུང་ངུ།
འདིར་འཁོད་ནང་དོན་རྣམས་དུས་དེབ་ཁང་དུའང་བསྐུར་ཟིན།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་དང་མཆན་འགྲེལ།
[1] Thomas E.Payne 1997 Describing Morphosyntax Cambridge Universty press
[2] R. M. W. Dixon 2010Basic Linguistic Theory undefined Oxford University Press Inc., New York
[⑤]བསྟན་བྱ་ནི་categoryཞེས་པའི་དོན་ཡིན།དེ་ནི་ཁྱབ་ཁོངས་ངེས་ཅན་ལྡན་པའི་གོ་བའམ།སྤྱི་མཚན་ཞིག་ལ་གོ
[⑥]འདིར་བྱིངས་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་rootདང་རྐྱེན་ནི་affixལ་གོ།
[⑦]དེ་གཉིས་ལ་morphologyདང་syntaxཞེས་བྱ།
[⑧]མིང་དང་ཚིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཞེས་པའི་དོན།
[⑩]ཐབས་ལམ་ནི་strategyཞེས་པའི་དོན་ཡིན།ཐབས་ཤེས་སམ།སྲིད་ཇུས་སོགས་ལ་གོ་ཆོག
[11]འདིར་ཐ་སྙད་ཞེས་པ་ནི་lexicalཡི་གོ་དོན་དང་ཡོངས་སུ་མཚུངས།སྤྱིར་དེང་རབས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིབ་འབྲི་བྱེད་སྐབས།བརྡ་ཆད་དག་གསལ་བོར་ཡོངས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས།འདིར་རེ་རེ་བཞིན་དབྱིན་སྐད་བཀོད་པ་ཡིན།
[12]སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་གཉིས་སྦྱོར་བ་དང་།གོ་རིམ་བརྗེ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་སྟོན་པ།དེ་ལ་analyticའམ་ཡང་ནperiphrasticཞེས་བྱའོ།
[13]དེ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་དོན་གང་རུང་སྟོན་པའི་རྟགས་དང་མཚན་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མིང་བཏགས།དེ་ལ་markingཞེས་བྱ།
[14]ང་ཚོས་དེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་སྟོན་པའི་བྱིངས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག
[15]ཡུལ་སྐད་ལ་མང་།
[16]ཉེ་སྐུ་བླ་དང་རྡོ་དགོན་གསང་བདག་གིས་བརྩམས་པའི་བོད་སྐད་ཁྲིད་དེབ་དུ་གསལ།<<Manual of Standard Tibetan >>2003Snow Lion Publications Ithaca, New York Boulder
[17]ཡུལ་སྐད་དུ་འདི་སྤྱོད་པ་མང་།
[18]འདིར་ཚེག་དབར་བསྡུས་པའི་སྣང་ཚུལ་བྱུང་འདུག
[19]ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་འདི་འང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་གོ་དོན་ཡིན།ཆོས་ཞེས་པ་ཚིག་དེའི་ཁྲོད་དུ་མཉམ་ཉུགས་ཞེས་པའི་མིའམ་དངོས་པོ་གང་དག་ཡོད་པ་་རྣམས་ལ་གོདེ་ཡང་བརྗོད་དོན་གྱི་ངོས་ནས་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་ཡུལ་སོགས་ཡིན་ལ།ཚིག་རང་སྟེང་ནས་subjectསོགས་ཀྱི་སྟོན་བྱ་དེ་ཡིན།ཆོས་ཅན་ནི་ཆོས་དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་བྱ་བའམ།དེ་དག་གི་ནུས་པ།དེ་དག་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་སོགས་ཆོས་དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་དོན་ལ་གོ(relations or functions over arguments). སྤྱིར་འདི་ཀུན་ལའང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་།ཚིག་གི་ངོས་ནས་ཅི་ལྟར་མཚོན་པར་རིགས་གཉིས་ཡོད།
[20]དེ་ནི་རང་འགུལ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་དཔེར་ན་སྡོང་བོ་ལ་མཚོན་ན།མིའི་བཅད་པ་དེ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལས།རང་འགུལ་ཅན་མིན་པ་ལྟ་བུ་རེད།
[21]Timothy Shopen. ed. Language Typology and Syntactic. Description (New York: Cambridge University Press 2007 ),p330
[22]སྐད་ཆའི་བརྗོད་དོན་བསྡུས་པའི་ཡིན།
[23]འདི་དང་མིང་མཚུམས་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གྲུབ་མཐའ་pragmatismབྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད།
[24]གང་ཟག་གི་མིང་ཡང་དངོས་པོའི་མིང་(noun)དུ་གཏོགས།
[25]བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་ཚིག་དེAཡིས་མམཚོན་པ་འང་ཡོད།
སྲས་མཁར་དགུ་ཐོག་
༄༅། །བཀའ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་བོད་ཡུལ་གཡོ་རུ་ལྷོ་བྲག་སྲས་ཞེས་པའི་ཡུལ་ན། བཀའ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་རྒྱལ་པོ་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་གངས་ཅན་གྲུབ་པའི་གཙུག་རྒྱན་རྗེ་བཙུན་མིད་ལ་རས་པས་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་ཆེད་དུ་ལོ་དྲུག་དང་ཟླ་དྲུག་རིང་དུ་སྲས་དར་མ་མདོ་སྡེའི་སྐུ་མཁར་འདི་ཕྱི་ལོ་1077 ཡས་མས་སུ་བཞེངས་ཤིང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་མཁར་རྙིང་ཞིག་ཡིན། སྲས་མཁར་དགུ་ཐོག་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནའ་མཁར་ཡུམ་བུ་བླ་མཁར་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
དུས་རབས16པའི་དུས་འགོར་གངས་ཅན་མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོ་བཙུགས། གནས་ཡིག་ཁག་ཏུ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་དང་། ཕྱི་ལོ1944ལ་བསམ་གྲུབ་དགོན་གྱི་དགོན་བདག་བླ་མས་ཞིག་གསོ། དགོན་འདིའི་བསྟན་བདག་ནི་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་ནས་བཟུང་དཔའ་བོ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱི་གདན་ས་ཡིན།
རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་མཁར་བཞེངས་པའི་སྐོར།
དམུ་དགེའི་ཐུབ་བསྟན།
དམུ་དགེའི་ཐུབ་བསྟན་ཚང་། གུང་ཐང་འཇམ་པའི་དབྱངས་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་ཡོངས་འཛིན་རྗེ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་བོ་ནི་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་མེ་བྱི་(1876-1955)ལོར་མདོ་སྨད་དམུ་དགེ་རུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་ཏེ་ཞང་བོ་དགེ་བཤེས་དམུ་དགེ་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་སོགས་དམ་པ་བཤེས་གཉེན་མང་དུ་བསྟེན་ནས་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱས།
གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་དགེ་རྒན་དུ་ཕེབས་པ།
པཎ་ཆེན་དགུ་བའི་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་དགེ་རྒན་དུ་ཆོས་དཔལ་ཞིང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། གྲོ་ཚང་བློ་བཟང་ཡོན་ཏན། སོག་པོ་བཀྲ་ཤིས་རྡོ་རྗེ། སོག་པོ་བསམ་འཕེལ་བཅས་ཀྱི་གྲས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གདན་ས་དེར་དཔེ་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེར་གནང་། ཁྱད་པར་རྗེ་གུང་ཐང་འཇམ་པའི་དབྱངས་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་བོ་བརྩེ་གཟིགས་ཟད་མཐའ་མེད་པས་བསྐྱངས། ཁྱོད་ལ་གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་གང་ཤེས་འདི་ཙམ་ཤེས་ན་ཆོད་ཆེ། མཁྱེན་རབ་ཀྱི་ཆ་ལ་བལྟས་ན་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་འདྲ་བ་ཡོང་ཆོག་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་རུས་མི་བྱེད་ཀི ཅུང་ཟད་ཡང་མོ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས་ཞེས་ཁོང་གི་ཞལ་ནས་ཡང་ཡང་ཐོས།ཐེངས་ཤིག་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བས་ཁོང་གི་ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་རྗེ་འཇོགས་མེད་དམ་ཆོས་རྒྱ་མཚོས་དབང་གནང་བར་ལྷན་དུ་འགྲོ་ཞེས་པར་ཁོང་གིས་ངའི་དགེ་རྒན་ཚང་བྱ་བ་གང་ཡིན་དགོངས་འཁྲོལ་ཞུ་དགོས་ཞུས། བཀའ་མ་འཁྲོལ་བའི་ཚུལ་གནང་། རྗེས་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་དགེ་རྒན་བསང་ཁོག་འཇོགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་ཚང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་འཇོག་འདོད་མེད་པ་ཡིན་ནམ་གསུངས་པར། ལན་དུ་ཁོང་གིས་དེ་མིན། ངས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཡང་དགེ་རྒན་རིན་པོ་ཆེར་དགོངས་བསྟུན་ཞུ་དགོས་པས། ཁོང་གིས་ད་རེས་བཀའ་མ་འཁྲོལ་ཞུས་པར། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས། དེས་ན་ཁྱེད་ལ་ཁག་མི་འདུག་གསུངས། བར་སྐབས་ཤིག་ལ་ཁོང་གིས་ད་ཐེངས་ཁྱོད་སོང་ལ་རྗེ་བསང་ཁོག་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོར་ཆོས་འབྲེལ་ཞིག་ཞོག ཁོང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དགེ་བཤེས་ཤིག་ཡིན་གསུངས་ནས་དགོངས་པ་འཁྲོལ། དེ་ནས་ཁོང་ལ་ཁོང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཞིག་ཞུས་པར། རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུ་ཀྱི་རྗེས་གནང་གནང་སྟེ་ཕྱག་དཔེ་ཡང་ཁོང་ལ་གནང་སྟེ། ད་རེས་རྗེས་གནང་གི་རྒྱུན་འདི་བདག་པོ་ལ་འཕྲོད་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་ཚུལ་ཁོང་གིས་(1993）ལོའི་ཧོར་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་ལྔ་ཉིན་རིགས་གསུམ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་གནང་གནང་སྐབས་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ཁོ་བོས་ཐོས། འདི་ལས་བླ་སློབ་ཀྱི་དམ་ཚིག་ནང་གཙང་དང་ཁོང་ནི་ལེགས་ཚོགས་རྩ་བ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ལ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་པར་སྙམ། (1955) ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་ཉིན་ཞི་བར་གཤེགས།།གསུང་རྩོམ་པོད་གཅིག་བཞུགས་སོ།། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་གྱི་དྲ་ཐག རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐོར། ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐོར།
རྒྱུ་ཆའི་ཁུངས།
“བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་མདོར་དྲིལ།” ལས་བཤུས།
སྟག་རྩེ་ཟམ་ཆེན་
སྟག་རྩེ་ཟམ་ཆེན་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བོད་ལྗོངས་རྟ་དམག་གི་འཕྱམས་ཟམ་རྐྱང་པ་ཞིག་རེད།༡༩༨༤ལོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་སྐབས།དེ་ནི་ཀྲུང་གོའི་བར་ཐག་ཆེས་རིང་བའི་ཟམ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ།གཙོ་བོ་སྨི་༥༠༠ལ་བརྒལ། ཟམ་པ་འདིས་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་༣༠ཟིན་པའི་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་འཕྲེད་དུ་བཅད་ཡོད།
ཨུ་ཌོན་ཐ་ནི་ཞིང་ཆེན།
ཨུ་ཌོན་ཐ་ནི་ཞིང་ཆེན་(อุดรธานี)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨུ་ཌོན་ཐ་ནི་རེད།
རྣམ་རྟོག་
སྤྱིར་ཤེས་པ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཡིད་ཤེས་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ཅིང། རྣམ་རྟོག་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་ཤེས། དཔེར་ན་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ།།
ཁྲོ་ཆུ་རྫོང་
Trochu Dzong ཁྲོ་ཆུ་རྫོང་ནི་ད་ལྟའི་རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཞིག་ཡིན
རྣམ་རྟོག་རང་སར་འགྲོ་བ་
འདི་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་རྟོག་གང་སྐྱེས་གློད་ནས་བཞག་པས་རང་སར་ཡལ་འགྲོ་བ་དེ་ལ་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་པ་ཞེས་གསུང་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།
རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུར་གྲོལ་
བཀའ་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་སྲོལ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་སྐབས་རྣམ་རྟོག་བཟང་ངན་གང་སྐྱེས་ཀྱང་བཟོ་བཅོས་མ་བྱས་པར་རང་བབས་སུ་བཞག་པས་རྣམ་རྟོག་དེ་ཉིད་རྦ་རླབས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐིམ་པ་བཞིན་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་ཕར་ཐིམ་ནས་ཡལ་འགྲོ་ཞིང། དེ་ལ་བརྟེན་སེམས་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ། སྟོང་སང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་འོད་གསལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐུའི་གོང་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ།།
པོ་དོལ་སིག
པོ་དོལ་སིག་(ཨུ་རུ་སུའི་སྐད།: Подольск)ནི་ཨུ་རུ་སུའི་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
༡༧༠༥ལོ།
༡༧༠༥ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རྣམ་ཐར་འཛིན་
བྱ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དོན།
རྣམ་ཐར་བརྒྱད་
གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། གཟུགས་མེད་གཟུགས་ལྟ་བའི་རྣམ་ཐར། སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའིརྣམ་ཐར་རོ།།
རྣམ་ཐོས་བུ་
ལྷ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞིའི་ནས་གི་རྣམ་ཐོས་སྲས།
རྣམ་ཐར་སྒོ་བཞི་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ། སྨོན་ལམ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མཐོ་པའི་སྒོ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ།
རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་
ཤིང་རྟ་རང་ཡན་ལག་ལས་གཞན་འདོད་མིན།། གཞན་མིན་མ་ཡིན་དེ་ལྡན་ཡང་མ་ཡིན།། ཡན་ལག་ལ་མེད་ཡན་ལག་དག་དེར་མེད། འདུས་ཙམ་མ་ཡིན་དབྱིབས་མིན་ཇི་བཞིན་ནོ།།
རྣམ་དག་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མཐར་ཐུག་
དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་སོ།། 《དབུས་མཐའ》ལས། རྣམ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་གཉིས་ཏེ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།
རི་ཀོ་ཏ། (ཆུར་བ།)
རི་ཀོ་ཏ་(ཨི་ཏ་ལིའི་སྐད།: ricotta)ནི་ཨི་ཏ་ལིའི་ཆུར་བ་རེད།
བློ་སྦྱོང་ཚིག་དོན་བརྒྱད་མ་
༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུངས།
རང་བཞིན་ངན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས།། སྡིག་སྡུག་དྲག་པོས་ནོན་མཐོང་ཚེ།། རིན་ཆེན་གཏེར་དང་འཕྲད་པ་བཞིན།། རྙེད་པར་དཀའ་བས་གཅེས་འཛིན་ཤོག།
བདག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ།། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལས་ལྷག་པའི།།
ཞེས་འདོན་ན་མེད་པ་ལས་དྲག་གི་རེད།གླང་ཐང་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱིས་བཤད་ལུང་མདོར་བསྡུས་འདིས་འཐུས་པ་དང༌།ང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་བཟུང་ཉིན་ལྟར་གླང་ཐང་ཚིག་བརྒྱད་འདི་འདོན་གྱི་ཡོད།སེམས་ལ་ཕན་པོ་འདུགའདི་ཡང་ཡང་བཏོན་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད།སེམས་ལ་ཡང་ཡང་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ན་བློ་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཀྱི་རེད།དེ་འདྲ་རེད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་ཏོ།།  །།
མོ་ཟ་རེལ་ལ། (ཆུར་བ།)
མོ་ཟ་རེལ་ལ་(ཨི་ཏ་ལིའི་སྐད།: mozzarella)ནི་ཨི་ཏ་ལིའི་ཆུར་བ་རེད།
རྣམ་བདུན་གྱི་དཔྱད་པ་
ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་བྱས་ཚེ་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཤིང་རྟ་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་དང་གཅིག ཐ་དད། རྟེན། བརྟེན་པ། ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ། ཡན་ལག་ཚོགས་ཙམ། དབྱིབས་བཅས་རྣམ་པ་བདུན་པོ་གང་རུང་ཞིག་ལ་ཤིང་རྟ་འཇོག་གིན་ཡོད་མེད་དཔྱད་ནས་རྣམ་པ་བདུན་པོ་གང་ལའང་ཤིང་རྟ་འཇོག་མི་རུང་བས་ཤིང་རྟ་ཞེས་པ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་ལས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པའི་དོན་ཡིན།
རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་
དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྙིང་པོ་ཡིན། དེ་ནི། ཡ ར བ ལ མ ྐྵ ཧ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་བདུན་དང། ཡི་གེ་གཟུགས་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་ནམ་ཟླ་ཚེས། ཐིག་ལེ། སྲོག་གི་ཨ་ཡིག་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ནཱ་ད་བཅས་ཡི་གེ་རྣམ་པ་བཅུ་བརྩེགས་མར་གནས་པ་ཞིག་སྟེ། གནམ་བཅུ་དབང་ལྡན་ཞེས་རྟག་ཏུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ལཉྫ་ལྟར་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན། ལཉྫའི་ཡིག་གཟུགས་འབྲི་སྟངས་རྒྱས་བསྡུས་ལས། ཕྱི་ཤད་མང་ཉུང་གི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད། འདིའི་མཚོན་དོན་ནི། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་སྦྱར་ན། ཡ་ནི་རླུང་གི་ཁམས། ར་ནི་མེའི་ཁམས། བ་ནི་ཆུའི་ཁམས། ལ་ནི་སའི་ཁམས་ཏེ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་ཀྱི་སྙིང་པོའམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན། མ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང། ྐྵ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས། ཧ་ནི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ས་བོན་ནམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན། སྣ་ལྡན་ཟླ་ཚེས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་དང། ཐིག་ལེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དྲོད་མཚོན་བྱེད་ཡིན། ནཱ་ད་ནི་སྲོག་གི་ཨ་ཡིག་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་ཁམས་མཚོན་བྱེད་ཡིན། དེའི་མཚོན་མདོག་ནི། འོག་གི་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་བཞི་སོ་སོའི་རང་མདོག་སྟེ། ཡ་ལྗང་ཁུ། ར་དམར་པོ། བ་དཀར་པོ། ལ་སེར་པོ། མ་འདོད་པའི་ཁམས་འདོད་ཡོན་ལྔ་མཚོན་བྱེད་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ ྐྵགཟུགས་ཁམས་མཚོན་པའིདཀར་པོ། ཧ་གཟུགས་མེད་ཁམས་མཚོན་པའི་སྔོན་པོ། ཟླ་ཚེས་སྣ་ལྡན་ནི་སྲོག་ཟླ་བའི་ཁམས་དཀར་པོ། ཐིག་ལེ་ནི་དྲོད་ཉི་མའི་ཁམས་དམར་པོ། ནཱ་ད་ནམ་མཁའི་ཁམས་སྔོན་པོ་ཡིན། འདི་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པས། འདི་ཁང་སྟེང་དུ་བཀལ་ན་ས་དཔྱད་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནས་བཀྲ་ཤིས་པར་བྱེད། གཟའ་སྐར་ངན་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་ནས་གནོད་པ་སྲུང། ཁྱིམ་དུ་བཞག་ན་རྐྱེན་ངན་དང་བར་ཆད་སྲུང། དགེ་ཤིང་བཀྲ་ཤིས་པར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡོད་ཚུལ་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པར་བརྟེན། ཕལ་ཆེ་བས་ཁང་སྟེང་དང། གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་ཀྱི་གྱང་ངོས་སུ་འབྲི་སྲོལ་ཆགས་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་འདིར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་མཐའ་དག་བསྡུས་ཡོད་པས་གཞུང་གཞན་ལ་གཟིགས་པར་མཛོད།
འཛམ་ཐང་
རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཞིག་སྟེ་ཇོ་ནང་བའི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་དེ་འདི་གར་ཡོད
སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་དྲི་ལེན། དོ་རྒྱ་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས།
ཡང་དེང་སང་གི་ཚན་རིག་པ་ཡིན་ན་འདྲ། སྨན་ཁང་ནང་ནས་བརྟག་དཔྱད་བཏང་ནས་ཕོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཁུ་བ་ལ། lazy sperm ཡིན་ན་ཅིག་ཟེར། བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ཟེར། འོན་ཀྱང་ཕྲ་མཐོང་ཆེ་ཤེལ་ནས་བལྟས་ན་ཁུ་བ་དེ་ཡང་འགུལ་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་དོ། འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་ན་ཡང་འདྲ། ཚན་རིག་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། སུས་ཀྱང་དེ་ལ་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་བཟོ་མི་ཐུབ་པ་གསལ་བོ་རེད། འདི་འདྲ་བརྟག་སྐབས་དགའ་བོ་མངལ་འཇུག་གི་ཚིག་རེ་རེ་ལའང་གསེར་སྲང་སྟོང་གི་རིན་ཐང་ཡོད་པ་ཤེས་ནུས། དགའ་བོ་མངལ་མཇུག་གི་མདོ་ལས (ཕ་མ་རུང་ཞིང་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་) རུང་ཞིང་ཟེར་བའི་ཚིག་གི་ནུས་པ་དེ། དེང་སང་གི་ཚན་རིག་པ་ཚོས་བཤད་པའི་ lazy Sperm དེ་རུང་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཤེས་སླའོ།
ཉལ་ཁ་དག་དག་ལ་ཁ་བརྡ་ཁ་ཕྱེས་པས། མགོན་ཕྱག་ནས་སྐུལ་མ་བྱས་འདུག ད་ཡང་མ་གཉིད་པར་དུ་ཆ་ལ་ཆོ་ལེ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཉོན་ཨང་། དོན་ཚན་གཉིས་པའི་ལན། ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་བུ་གཉིས་ལ་རིག་སྟོབས་ཡག་ཉེས་དང་། ཡ་རབས་མ་རབས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཕ་མར་བཀུར་སྟི་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར། མི་ཚེའི་ནང་དུ་སྟོབས་འབྱོར་དང་ཁྱིམ་ཚང་ཡག་ཉེས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ན་ཚ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོགས་ཡོང་བཞིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་རེད། ཚན་རིག་ལྟར་ཁུ་ཁྲག་ཁོ་ན་ལ་རྟེན་ནས་འོངས་ན་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ལ་ཁྱད་པར་ག་ལ་ཡོད། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་ཐེངས་གཅིག་ལ་མངལ་དུ་བུ་ཕྲུག་གཉིས་བཟོས་པ་རེད། འདི་ནི་ཚན་རིག་པས་རྣམ་ཤེས་ཁུ་བ་ལས་འོངས་པས་དང་། རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་པ་སྔ་མ་ལས་འོངས་པར་ཁས་མ་བླངས་པས། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཁེགས་པོ་ཆགས་པ་རེད། ཡང་བུ་སྤུན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་སྟོབས་དང་ཆེ་ཆུང་སོགས་གང་ཐད་ནས་འདྲ་ན་ཡང་། གོང་གི་ཁྱད་པར་དེ་དག་འོངས་བཞིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། རྒྱང་འཕེན་པས་རྣམ་ཤེས་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཁས་བླངས་པས་ཁྱད་པར་དེ་དག་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མི་ཐུབ། རྒྱུ་མཚན་ལུས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། འོ་ན་ཁྱད་པར་དེ་གང་ནས་ཅི་ལྟར་ཡོང་པ་རེད་དམ་ཟེར་ན། དེ་ནི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་རེད་ཟེར་ནས་ནང་ཆོས་ལས་གསུངས། འོ་ན་དགེ་བའི་སྟོབས་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཡོང་སྟངས་ཅི་འདྲ་རེད་ཟེར་ན། སྐྱེས་པ་སྔ་མར་དགེ་བ་བསགས་སྟངས་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས་པ་རེད། ངའི་སྐྱེས་པ་སྔ་མ་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན། ངའི་སྐྱེ་པ་སྔ་མར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་བཟོད་པའི་ལས་དེ་བསགས་སྐབས་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ནས་བགས་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོར་སོང་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམས་ཤེས་ཀྱི་ངོས་སུ་བག་ལ་ཉལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བསྐྱར་ང་ལ་མགོན་ཕྱག་རྒྱག་རེས་རྒྱབ་པ་ན་ཡང་བསྐྱར་བག་ཆགས་དེ་སད་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ། དེ་ལྟར་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་བགས་ཆགས་དེ་ང་ཤི་བ་ན་ཡང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་འཕོས་ནས་བསྡད། ཤི་ནས་ངའི་སྐྱེས་པ་སྔ་མའི་ལུས་ཕུང་དེ་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་ཟོས་པའི་སྔ་རྗེས་སུ་རྣམ་ཤེས་དེ་མཐའ་མའི་རླུང་ཕྲ་མོ་ལ་ཞོན་ནས་སྣ་ལམ་ནས་ཐོན་པའམ། སྤྱི་གཙུགས་ནས་ཐོན་ནས་བར་དོར་འཁྱམས། ལས་ཀྱི་རླུང་དེས་དེད་ནས་ཡང་འཁྱམས་མར་འཁྱམས་པའི་མཐར་ང་ཡི་ད་ལྟའི་མ་ཡི་མངལ་དུ་འཁོར། དེ་ཡང་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་རུང་ཞིང་ཉལ་བོ་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་ནས་རྣམ་ཤེས་དེ་རླུང་གི་གཞོན་པ་དང་བཅས་པ་ཨ་མའི་མངལ་ལ་ཞུགས་ནས་བསྡད། ཨ་མའི་ཟས་བཅུད་དང་ངའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གཞོན་པར་གྱུར་བའི་རླུང་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ང་ཨ་མའི་ཁོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་། ཟླ་དགུ་ཞག་བཅུའི་རྗེས་སུ་ང་མར་སྐྱེས་པ་ན། ངའི་སྤུན་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་སྔ་མའི་བགས་ཆགས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དགེ་བ་ལ་ངང་ཤུགས་ཀྱིས་དད་པ། རིག་པ་ཡག་པའི་སྐོར་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྦྱང་འདོད་ཡོད་པ། ཤེས་པ་དེས་ཀྱང་གཞན་ལ་རོགས་ཕན་བྱེད་པ་ལ་འབད་པ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པར་མི་འབད་པ། རང་གི་ཕ་མ་ལ་གུས་ཞབས་ཡོད་པ། སོགས་ལས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་སེམས་འགུག་ནུས་པ་བཅས་ནི་སྐྱེས་པ་སྔ་མའི་བཟོད་པ་སྒོམ་སྟོབས་ལས་འོངས་པའི་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བཟོད་པ་སྒོམ་པ། ངང་ངང་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཡིད་ལ་བགས་ཆགས་བཟང་པོ་འཇོག་ནུས་པ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡང་ཉུང་རུ་འགྲོ་བ་བཅས་སོ། གོ་རིམ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བཤད་ཡོད། འདི་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཟེར་བ་ལྟར་གོམས་པ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་ལས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། ལས་ངན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རིགས་མཚུངས་རེད།
དེ་ནས་སེམས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བསད་མྱོང་པའི་མི་ཞིག་གིས་དཀོན་མཆོག་གིས་ལྷ་ཡུལ་ལ་བསྐྱལ་འགྲོ་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་ཡོད་ན་ཡང་། དད་པ་དེ་ཁོ་ནས་རང་གི་རྣམ་ཤེས་ལྷ་ཡུལ་ལ་བསྐྱལ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དཔེ་གཅིག་བཤད་ན། ད་ལོ་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་ཚོད་བལྟ་བྱས་པ་རེད། མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་འཕེན་སའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། འཕེན་མཁན་གྱིས་ངོས་ནས་དམིགས་ཡུལ་དེའི་སྟེང་དུ་སླེབས་པའི་ཡིད་ཆེས་དང་སེམས་ཤུགས་ཆ་ཚང་ཡོད་ན་ཡང་། མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་དམིགས་ཡུལ་སྟེང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཕར་བཞག ཐག་རིང་པོར་མ་སོང་པར་འཐོར་བ་རེད། དེ་ན་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ། སྤོབས་པ་བཅས་ངེས་པར་དུ་དགོས་ངེས་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ཁོ་ནས་དམིགས་ཡུལ་ལ་བསྐྱལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ངེས་པར་དུ་དམིགས་ཡུལ་དེར་སླེབས་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་ཚང་པར་སྒྲུབ་དགོས་ལ། འགལ་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སེལ་དགོས།
དོན་ཚན་བཞི་བའི་ལན། ཤིག་དང་སྲོ་མ། ས་འབུ་ཐག་ནར་སོགས་སྐབས་འགར་དྲོད་བཤེར་སྐྱེས་རེད་ལ། སྐབས་འགར་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་རེད། དྲོད་བཤེར་སྐྱེས་ལ་བཤད་ན། དྲོད་རྫས་དང་བཤེར་རྫས་སོགས་ཚོགས་ནས་སྐྱེས་ཆོག་ཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ན། བར་སྲོད་ལ་འཁོར་བའི་རྣམ་ཤེས་དེ་ལ་ཐོགས་ནས་སྐྱེས་པ་བླངས་པ་ཞིག་རེད། སྒོ་ང་ལ་སྐྱེ་ལ་མཚོན་ན་ཡང་སྒོ་ངའི་ནང་དུ་ཕ་ཤིག་དང་མ་ཤིག་གཉིས་ཀའི་ཁུ་བའམ་ནུས་པ་དེ་ཚོགས་ནས། དུས་དང་དྲོད་སོགས་ཚོགས་པས་རྣམ་ཤེས་ཞུགས་ནས་སྐྱེས་པ་རེད། འདི་དག་ནི་གཅིག་ཤེས་ན་ཀུན་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས་དོག་པ་ཆེན་པོ་རང་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད། སྐྱེས་གནས་བཞི་གང་ཡིན་ན་ཡང་རང་རང་གི་ལུས་ཕུང་སྐྱེས་པའི་རྒྱུའི་སྟེང་དུ་རྣམ་ཤེས་སླེབས་པ་ན་ག་ལེ་ག་ལེར་སྐྱེས་ཡོང་གི་རེད།