cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན།
སྤྱི་ གཙོ་བོ་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་སྤྱི་གཙོ་བོ་བདེན་གྲུབ་དུ་ཁས་ལེན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་མེད་པ་དེ་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་ པ་ཡིན་ཀྱང་། རི་བོང་རྭ་བདེན་མེད་ལ་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་ཟེར་བ་འདིའི་ ལུགས་ལྟར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟུར་དུ་ཕྱེ། མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཟུར་དུ་ཕྱེ་ནས། བདེན་སྟོང་སྒྲུབ་པ་ལས་འོས་གཞན་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་མེད་པར་དེའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་འཇོག་མི་ཤེས་ཟེར་བ་ནི་བུམ་པ་ མེད་པར། བུམ་པའི་ནང་གི་ཆུ་འཇོག་མི་ཤེས་པའི་གོ་བ་ཙམ་ཡིན།
གལ་ སྲིད་ཁྱེད་ཅན་གི་ལུགས་ལ་བདེན་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབས་པ་ལ། སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ངེས་པར་དགོས་ན། བདེན་པ་སྟོང་གཞི་དང་། མེད་པ་དེ་སྟོང་ཉིད་དུ་བྱས་ན་ཅི་ལ་མི་འགྲིགས། དེ་བཞིན་རང་བཞིན་མེད་པ་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དེ་སྟོང་གཞི་དང་། མེད་པ་བྱ་བ་དེ་སྟོང་ཉིད་དུ་བྱས་ན་ཡང་རུང་། བདེན་པ་དང་རང་བཞིན་ཉིད་སྟོང་པ་བྱས་པའམ། རིགས་པི་དགག་བྱ་ཡིན་གྱི་དགག་པའི་གཞི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི། བུམ་པའི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་གྱི་དྲི་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ ཆུ་ཡིས་བཀྲུས་ནས་གཙང་དུ་བཏང་བ་བུད་མེད་མཛེས་མའི་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་བཞིན་རས་གསལ་དུ་བཏང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །
རི་ བོང་རྭ་བདེན་མེད་ལ་སྟོང་གཞི་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མ་ཚུད། བུམ་པ་བདེན་མེད་ལ་སྟོང་གཞི་ཡོད་པས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུག་པ་ཟེར་བ་ འདིའི་རིགས་ལ། རི་བོང་རྭ་ལ་རྩེ་མོ་མེད་བྱ་བ་འདི་སྟོང་གཞི་རྩ་བ་མེད་པས་མེད་དགག་གི་ཁོངས་སུ་ མི་འདུ། གཡག་གི་རྭ་ལ་རྩེ་མོ་མེད་བྱ་བ་འདི་སྟོང་གཞི་རྩ་བ་དང་དགག་བྱ་རྩེ་མོ་དང་། དེས་སྟོང་བའི་ཆ་མེད་དགག་ཡིན་ཅེས་དཔྱད་པ་དང་ཁྱད་ཅི་ཡང་མི་འདུག་པས། དོན་ལ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རྟེན་པའི་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་འཇོག་དགོས་པ་དང་། ཡོད་པ་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་བ་ལ་མེད་པ་ཞེས་འདོགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་ལུགས་སུ་སྣང་ ཞིང་། འཕགས་པ་ལྷས། སྔོན་བྱུང་ད་ལྟ་མེད་ཅེས་པ། །དེས་ན་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར། །གསུངས་པ་དེ་ཀའོ། །
བདེན་ འཛིན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་ཅིང་། བདེན་གྲུབ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཁ་སྦྱོར་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གྱུར་བ་དེ་ཡང་ ཅི་ཡིན། ཐེག་ཆེན་ལམ་ཞུགས་དང་། ཐེག་ཆེན་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཀྱད་པར་དང་། དེ་བཞིན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གཞི་མཐུན་འདོད་པ་སོགས་ཤིན་ ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་པ་ཞིག་སྐྱེ་ཕྱིན་ཐེག་ཆེན་ལམ་ལུགས་སུ་ འགྱུར་ཡང་། གྲུབ་མཐའ་ནི་བཞི་པོ་གང་ཡིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་མི་འདུག་སྙམ་པ་བྱུང་འདུག་ལ། ས་བཅུ། ཡེ་ཤེས་ལྔ། སྐུ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ད་དུང་ཁས་མི་ལེན་པར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མཐར་ཐུག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ག་ལ་འགྱུར།
གྲངས་ ཅན་པ་སོགས་ཀྱང་རང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མཐར་ཐུག་གི་གོ་འཕང་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ མོད། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ནོར་བའི་དབང་གིས་ཁོང་ཚོས་བཤད་པའི་ལམ་དེ་ཡོངས་སུ་ མ་དག་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡིན་ན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ཐེག་གསུམ་དགྲ་ བཅོམ་བེམ་རིག་རྒྱུན་ཆད་སོགས་བྱེ་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ལ་ཁ་ ཞེ་གཉིས་ཀ་ནས་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པའི་ཁོ་རང་གིས་གང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་ ཡང་ཐེག་ཆེན་པས་གཞལ་ན་སངས་རྒྱས་ངོ་ཐོག་དེ་མིན་པར་འདུག་པས། དེས་གོ་འཕང་གང་འདོད་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློ་དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ག་ལ་ འགྱུར། བྱེ་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་འདོད། དེ་ཡང་བྱེ་སྨྲ་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་དེ་ལ་ བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། གྲུབ་མཐའ་གོང་མ་དག་གིས་རྣམ་གཞག་དེ་ཀུན་ཕལ་ཆེར་ནོར་བར་མཐོང་བས། དང་པོ་ནས་ལམ་ནོར་བའི་གང་ཟག་ལ་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་རེ་བ་དེ་ཡང་རྫུན་དུ་མ་སོང་ བ་ག་ལ་སྲིད།
ཐག་ ཁྲ་སྦྲུལ་དུ་སྣང་ནས་འཇིགས་པ་ན། དེ་སྦྲུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་སྤྲོད་པ་ཙས་གྱིས་ད་དུང་སྡར་མ་རྣམས་ལ་སྦྲུལ་དུ་ སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འཇིགས་སྐྲག་རྩ་བ་ནས་སྤང་བ་མེད་ལ། འདི་ལ་དགོསངས་ནས་ཞི་བ་ལྷས། གང་ཚེ་སྒྱུ་མའི་བུ་མོ་ལ། །དེ་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་ཆགས་སྐྱེས་འགྱུར། །ཞེས་སྒྱུ་མ་མཁན་རང་གིས་སྤྲུལ་པའི་བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་མིན་པར་ངོ་ཤེས་ཀྱང་ ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་རང་གིས་སྤྲུལ་བའི་སྟག་ལ་ཡང་སྟག་མིན་པར་རྟོགས་ཀྱང་ འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་སྨྲ་དགོས། དེས་ན་སྡར་མ་ལ་ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་མཐོང་གི་འཇིགས་པ་དེ་སེལ་བའི་ཐབས་དམ་པ་ནི་དཔའ་བོ་ ཞིག་གིས་ཐག་ཁྲ་དེ་ཉིད་ཁང་པའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འདོར་བས། འཁྲུལ་གཞི་ཐག་ཁྲ་དང་། འཁྲུལ་སྣང་སྦྲུལ་གཉིས་རྗེས་མེད་དུ་སོང་བ་དེ་ཡིན་གྱི་འདི་སྦྲུལ་མིན་ནོ་ཞེས་ ཐག་ཁྲ་ཁོ་ཡི་མདུན་དུ་ཁྱེར་ན་སྔར་ལས་ཀྱང་འཇིཊ་སྐྲག་སྐྱེ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད།
འཇའ་ ཚོན་དང་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ལག་པས་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟར་མཐོང་ཡང་དོན་ལ་དེ་ ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐོགས་རྡུག་དང་འབྲེལ་བར་ཤེས་པའི་འཛིན་ལུགས་འདི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ གཞུང་ནས་བཤད་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འཛིན་ལུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཐལ་རང་ གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཀ་བ་ཆོས་ཅན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཇའ་ཚོན་བཞིན་ཞེས་འཕངས་ཚེ་ཕ་རོལ་པོའི་བློ་ངོར་འཇའ་ཚོན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ ཤར་ལུགས་དེ་དབུ་མ་པས། སྒྱུ་མའི་སྐུ་འཆར་ལུགས་སུ་གཏན་ནས་སྒོ་མི་མཐུན་པས་འཇའ་ཚོན་མཐུན་དཔེར་བཟུང་ བའི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།
ཐལ་ བའི་རྩེ་མོ་ལ་དགའ་བ་ཆུང་དུ་སོང་ན་བྱིས་ པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བློ་ཤུགས་ཆུང་དུ་སོང་བས་དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད། བུད་མེད་ལ་མ་དགའ་ན། དར་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བློ་ཤུགས་ཆུང་དུ་སོང་བས། དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད། ཚོང་དང་ཁང་ཞིང་དངུལ་སོགས་ལ་མ་དགའ་ན་རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བློ་ཤུགས་ཆུང་དུ་ སོང་བས། དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད། དེ་ལྟར་མི་ཚེ་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་ལེན་དུ་ འཁྱེར་བ་འདི་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤས་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ཡིན་པར་བཤད་པར་སྣང་སྟེ། ལམ་ལྔ་དང་ས་བཅུའི་རིམ་པར་འབྱེད་པའི་ལུགས་ཡིན་ན། སྦྱོར་ལམ་ཐོབ་པའི་ཚེ། ཚོགས་ལམ་ལ་འབད། ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ས་དང་པོ་ལག་འབད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་ཚེ་ཚོགས་ལམ་ལ་འབད་ནས་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་པདྨའི་གདན་ གིཅག་གི་སྟེང་དུ་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །
སྨྲས་པ།
ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །
ཀླུ་སྒྲུབ་ཡང་སྲས་དགོངས་པ་ཟབ་མོའི་གནད། །
བཞེད་སྲོལ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་ལེགས་བཤད་འདི། །
ཁོ་བོའི་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེའི་དགོངས་ཀློང་ནས། །
མཁྱེན་པའི་ཉི་མ་ཕྱོགས་སུ་འཆར་བའི་ཚེ། །
དམུས་ལོང་ལོག་རྟོག་སྙིང་ལ་གཟན་ན་ཡང་། །
མིག་ལྡན་བློ་ཡི་གེ་སར་འཛུམ་པར་གྱུར། །
ཕྱོགས་དུས་རྒྱལ་བ་ཡོངས་ཀྱི་དགོངས་པའི་བཅུད། །
ལུང་རིགས་མན་ངག་བསྲེག་བཅད་བརྡར་བའི་དབྱིག །
ཆོས་དབྱིངས་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་ས་ལེ་སྦྲམ། །
འོན་ཀྱང་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཞལ་ཆབ་ཀུན། །
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་འཁྱིལ་བའི་ལེགས་བཤད་མཚོར། །
མ་རིག་འདམ་གྱིས་རྙོག་པའི་ཆ་མཆིས་ན། །
གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་ཚོགས་ལ་སྙིང་ནས་བཤགས། །
འདིར་འབད་ལེགས་བཤད་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ནི། །
དྲན་དབང་བློ་ཡི་པདྨོར་འཆར་བའི་མོད། །
རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྦྲང་རྩིའི་ཟིལ་མངར་བཅུད། །
རྣམ་ཀུན་ཞི་བའི་ངོ་བོར་སྨིན་གྱུར་ཅིག །
ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བླ་མས་རྗེས་འཛིན་ཞིང་། །
ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་སྤྲོས་པ་བྲལ་བའི་དབྱིངས། །
མ་ནོར་རང་གིས་ཚུལ་བཞིན་རྟོགས་ནས་ནི། །
རྣམ་དག་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཤོག །
རྣམ་དཀར་སྦྱོར་བ་སྟོང་གི་རླུང་ཤུགས་ཀྱིས། །
མེད་སྣང་འཁྲུལ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན། །
ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་གནས་སུ་རོ་མཉམ་སྟེ། །
ནུས་ལྡན་དབང་ཡོད་
ནུས་པ་དང། དབང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ།
ཀླུ་སྒྲུབ་དགོངས་རྒྱན།
ཅེས་པའང་ཨ་མདོ་ཡུལ་གྱི་སྔགས་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ། ཕྱི་ནང་གསར་རྙིང་གི་ཆོས་གང་ལའང་ཆགས་ཐོགས་མེད་པ། མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པ། དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན། མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དབུ་མའི་ཞལ་ཁྲིད་བཀའ་དྲིན་ཐོབ་ སྐབས་ཟིན་བྲིས་ཐར་ཐོར་དུ་ཡོད་པ་ཀུན་རྗེས་སུ་སྤྱན་བསྟན་ཞུས་པར། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐུའི་སྣང་བརྙན་སྨོན་ཚིག་དང་བཅས་གནང་ནས་ཟིན་བྲིས་ཀུན་ ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་དགོས་ཞེས་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདའ་ཁ་ཞལ་ཆེམས་སྙིང་དུ་བཅང་ མུར། བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་འབྲི་གཞིའི་ཤོག་གུ་བཅས་གནང་ནས། དེ་ལྟར་འབྲི་དགོས་ཞེས་བཀའ་བསྐུལ་བ་ལྡོག་ཏུ་མ་བཟོད་པར། རྗེ་དེའི་སློབ་འབངས་རྨོངས་བརྟུལ་ཤར་ཉག་པ་ཟླ་བ་བཟང་པོར་འབོད་པས། རང་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ཡོས་རྒྱལ་ཟླའི་ཡར་ཚེས་བཟང་པོར་སུག་ལས་སུ་བགྱིས་ པ་འདིས། རང་གཞན་གྱི་སྣང་བ་རིས་སུ་ཆད་པ་འདི་ཀུན་རིས་མེད་ཁྱབ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ ཐུགས་ཀློང་དུ་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །
སྭ་སྟི།
ལྟ་ངན་དུས་ཀྱི་མུན་རུམ་སྟུག་པོའི་ཁྲོད།
ངེས་དོན་བདུན་རྩིའི་འོད་དཀར་སྤྲོ་བའི་གཉེན། །
ངོ་མཚར་ཀླུ་དབང་གཉིས་པའི་ཟླ་གཞོན་ཞིག །
དྲི་མེད་ཐུབ་བསྟན་མཁའ་ལ་དེང་འདིར་ཤར། །
ཆོས་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས། །
ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག །
སྔོན་དུས་གྲུབ་མཐའི་སྲོག་ཤིང་སློང་བར་བྱས། །
དེ་ཚུལ་མཚོན་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་དུ། །
བསྒྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་འདི་ལས་ཡིད་ཅན་ཀུན། །
སྲིད་ཞི་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་ལས་འདས་པའི། །
གནས་ལུགས་དབུ་མའི་བདེན་དོན་མངོན་བྱེད་ཤོག །
ཅེས་པའང་རྒྱལ་ཁམས་པ་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེས་དང་བའི་བློས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཛ་ཡནྟུ། །
(དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཞལ་ཁྲིད་ལྟར་ཟླ་བ་བཟང་པོས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པ།)
ནུབ་ལྷག་ཉལ་བསྲུང་བ་
བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་གནས་གཅིག་རུ་ཁྲུ་བརྒྱད་དང་ཕྱེད་ཀའི་ནང་རོལ་ཏུ་ཞག་གསུམ་གྱི་མཚན་མོ་མཐའ་འདས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟུང་བྱེད་དེ་ནུབ་ལྷག་ཉལ་བའི་ལྟུང་བ་ཡིན། དེ་བསྲུང་བས་ན་ནུབ་ལྷག་ཉལ་བསྲུང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན།
ཇེ་རུ་ས་ལེམ།
ཇེ་རུ་ས་ལེམ་(יְרוּשָׁלַיִם)ནི་ཨི་སི་ར་ཨེལ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཧྥ་ར་ཨན་ཇེ་ལི་ཁོ།
ཧྥ་ར་ཨན་ཇེ་ལི་ཁོ་(ཡི་ཏ་ལིའི་སྐད།: Fra Angelico)ནི་ཨི་ཏ་ལི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
ཇེ་རུ་ས་ལེམ།
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
القدس
ཐིམ་ཕུ།
ཐིམ་ཕུ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རེ་བ
རེ་བ(ཉི་ཧོང་སྐད།:令和)
དོ་མེ་ནི་ཀོ་གིར་ལན་ད་ཡོ།
དོ་མེ་ནི་ཀོ་གིར་ལན་ད་ཡོ་(ཡི་ཏ་ལིའི་སྐད།: Domenico Ghirlandaio)ནི་ཨི་ཏ་ལི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
ཡའའའའ
དཔལ་ཞི་བ་བཟང་པོ་
གྲུབ་ཆེན་ཀུ་ཀུ་རི་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱ་གར་གྱི་སློང་དཔོན་ཨ་བྷྱ་ཀ་རས་མཛད་པའི་《གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་རྣམ་ཐར་》བོད་ཀྱི་ལོ་ཙྭ་བ་པ་ཚབ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་སྡེ་དགེ་དཔར་མའི་ནང་གསལ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ནེ་ནེ་མོ་
（རྨོ་བོ་）རྒྱ་སྐད་ཐོག་བུ་དང་བུ་མོའི་ཨ་མའི་ཨ་མ་ལ་ནེ་ནེ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད།
དཔལ་གཡས་རུ་བྱང་པ་
གཡས་རུའི་ཁོངས་གཏོགས་བྱང་རིང་གི་བདག་པོ་ལ་ཟེར། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀྲང་ཧེང་།
ཀྲང་ཧེང་(༧༨-༡༣༩)(རྒྱ་སྐད།: 张衡)ནི་ཧན་ཤར་མའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རླབས་ཆེ་བའི་གནམ་དཔྱད་རིག་པ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་གནམ་དཔྱད་རིག་པའི་"གནམ་ས་སྒོང་ཕྲུའི་བཤད་ཚུལ་"གསར་བཏོད་ལཛད་པར་མ་ཟད། ས་ཡོམ་བརྟག་ཆས་དང་གཟའ་སྐར་ཚད་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་བཟོས།
ཕོང་ཡང་།
ཕོང་ཡང་(평양)ནི་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
པར་ན་པཱ།
པར་ན་པཱ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
ཐེ་ཏུ།
ཐེ་ཏུ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
དྷི་ལི།
དྷི་ལི་ནི་ཤར་ཏིམོར་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཐི་མོ་ཐེ།
ཐི་མོ་ཐེ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
དཔལ་ལྷ་མོ་
འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་པའི་སྲུང་མ་ཞིག་སྟེ། འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ལྷ་མོ་སྤུན་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེ་བ་ནི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང་ཆུང་བ་ནི་རེ་མ་ཏི་ཡིན་པ་བསྐལ་པ་མང་པོའི་གོང་དུ་བྱུང་ཞིང། རྫེས་སུ་བསྐལ་པ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་བྱོན་པའི་དུས་ན། སངས་རྒྱས་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ་དགེ་སློང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་དང་ལྷན་དུ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལ་ཆོས་ཞུས་ཏེ་མ་འོངས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཤྭཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་སྲུང་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སོགས་ལོག་རྒྱུས་མང་པོ་ཞིག་བཀའ་འགྱུར་ནང་གི་《ལྷ་མོ་མེ་ལྕེ་འབར་བའི་རྒྱུད་》ལས་གསུངས་སོ། །
ཧོ་ཀུ་སའི།
ཧོ་ཀུ་སའི་ནི་རི་པིན་གྱི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
དཔལ་ལྷ་མོ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བོད་རིགས་ལ་ཕྱུག་བདག་ཆེན་པོ་མེད་པ་རེད
ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་བྱུང་བ་ནས་ད་བར་ནང་བསམ་བློ་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་པ་ལས་ཉམས་རྒུད་བྱུང་མེད། འོན་ཀྱང་སྔར་ཡོད་པ་འགའ་ད་ལྟ་མེད་པ་ཆགས་ཡོད་མོད། དེ་དག་ནི་འགྲོ་བ་མི་ལ་དགོས་མཁོ་མེད་པ་དང་། ཕན་ཐོགས་མེད་པས་ཉམས་སོང་བ་ཡིན་པ་ལས་འགྲོ་བ་མི་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་སྔར་མུས་སུ་གནས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡར་རྒྱས་སུ་སོང་དང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་སུ་ཡིན་ཡང་སྔར་ནས་རིམ་པ་ཡག་བཙོག་མང་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ལ། འུ་ཅག་བོད་རིགས་ཀྱང་དུས་ཚོད་སྔ་ཕྱི་ཙམ་ལས་ཁོང་ཅག་དང་དཔུང་པ་མཉམ་གཤིབ། ཕྲག་པ་མཉམ་བསྡུར་བྱེད་ནས་འགྲོ་ཆོག་ཆོག་རེད། ང་ཚོ་བོད་པ་ཡར་རྒྱས་མི་འགྲོ་བར་འགོག་རྐྱེན་གང་མང་ཞིག་ཡོད་དེ།
གཅིག
ང་ཚོ་བོད་པར་སྔར་ནས་རྟ་དང་རྟ་འཁོར་སོགས་མི་གཞན་པ་ནང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ས་མཐོ་རི་མཐོ་འདིར་འགྲིམ་འགྲུལ་ཧ་ཅང་སྟབས་མི་བདེ་བས་ཕྱི་འགྲུལ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། ཚོང་ལས་དང་རིག་གནས་སོགས་ཅི་ཡིན་ཡང་ཕྱི་ལོག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཉུང་ཞིང་། དེ་དག་དར་སྤེལ་གཏོང་སའི་ཁོར་ཡུག་ཡག་པོ་མེད་པས། དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དགོས་ན་ཐོག་མར་ལམ་བཟོ་དགོས་པས་ལམ་ནི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་བྱེད་པའི་གལ་ཆེའི་ཆ་རྐྱེན་ཏུ་ཆགས་ཡོད། ཁྱད་པར་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་མ་སོང་བ་ནི་ཚོང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་མང་པོ་བེད་སྤྱོད་མ་ཤེས་པར་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཚོང་ལས་ཁོ་ནས་ཁྲོམ་ར་དང་འཛད་སྤྱོད་པའི་དགོས་མཁོ་བསྐོང་མ་ཐུབ་པ། མདོར་ན་ཚོང་ལས་ཟེར་བ་དེ་གང་ཞིག་ནས་མགོ་བརྩམས་དགོས་པ་དང་། གང་ཞིག་ནས་མཐའ་སྐྱོང་དགོས་པ། ང་ཚོས་ཁ་རྒྱུན་ལ་ཚོང་གི་འཁོར་ལོ་སྐོར་ཟེར་བ་ནང་བཞིན་སྲིད་པ་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་བསྐོར་ནས་ཁེ་བཟང་འཕར་སྣོན་ཡོང་དགོས་པ་ལས། གསོག་ཉར་ཁོ་ནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀི་མེད་པ་ཧ་ཅང་ཁ་གསལ་རེད། ང་ཚོས་དེ་དག་མ་ཤེས་པས་དབུལ་ཞིང་ཕོང་བ་རེད། བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཕྱུག་པོ་ཡིན་ལབ་ཀྱང་། ཆུང་ས་ཟས་གོས་ནས་ཆེ་ས་ཁང་པ་རླངས་འཁོར་སོགས་ཡོད་ཚད་དངོས་པོས་ཉོ་དགོས་པ་ལས་བསམ་བློའི་ཉོ་མི་ཐུབ་པས་དཀའ་ངལ་མང་ཆེ་བ་ནི་འདི་དག་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གི་ཡོད།
གཉིས།
ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་གསོའི་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཆོས་ལུགས་སློབ་གསོ་ཡིན་ལ། ཆོས་ལུགས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྤང་བྱེད་ཀྱི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ནོར་དང་གྲགས་ཁེ་སོགས་བསྒྲུབ་མི་འོས་ལ། རང་ལས་གཞན་གཅེས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཚོང་ནང་དུ་མི་དགེ་བཅུ་ཚང་ལ་འདུས་ཡོད་པ་སོགས་ཧ་ཅང་ནན་པོ་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། སློབ་གསོ་འདི་དག་གིས་མི་ཚང་མར་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ལ། དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཚོང་པ་ཞིག་ལ་ཚོང་གང་ཞིག་རྒྱག་ཆོག་པ་དང་གང་ཞིག་རྒྱག་མི་ཆོག་པ་སོགས་བསམ་བློའི་ཐོག་ལ་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་བཟོས་ཡོད། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་བསླབ་བྱ་སློབ་གསོ་འདི་དག་འགྲོ་བ་མི་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ། བརྩེ་སེམས་བཅས་ཡིན་མོད། འགྲོ་བ་མིའི་རང་གཤིས་ནི་ཧ་ཅང་བསྒྱུར་དཀའ་བས། འདི་དག་ལག་ལེན་ཐུབ་མཁན་གྱི་གྲངས་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་། དེ་ཕྱིར་རང་ཁེ་གཞན་ཕམ་གྱི་བསམ་བློ་འདི་དག་ཐོག་མ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རང་གཤིས་སུ་གྲུབ་སྟོབས། ང་ཚོ་བོད་པའང་དེ་ལས་མ་འདས། རང་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ཀྱང་དེ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་བློ་དང་དངོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་འདངས་མེད། བསམ་བློའི་ཐོག་གི་བཀག་རྒྱ་ནི་སྔོན་འགྲོའི་ལམ་བཀག་པ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་འུ་ཅག་གི་བསམ་བློ་བཅིང་འགྲོལ་གཏོང་དགོས། གཞི་ནས་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཆ་རྐྱེན་སྒྲུབ་ན་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ལས། ཡི་ག་གཏན་ནས་མེད་པའི་མི་ཞིག་ལ་ཟས་སྣ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲིགས་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས་སོ།།
གསུམ།
ང་ཚོ་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་རིག་གནས་གཏིང་ཚུགས་པ་ཞིག་མེད་པའི་ཁར་ལྷ་ཆོས་རིག་གནས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་འདོད་ཀྱང་དཔལ་འབྱོར་བཙལ་མ་ཤེས་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་བཙལ་མཁན་ཞིག་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཕར་གཏོང་ས་མང་ཆེ་བས་ཚུར་ཡོང་སྒོ་ཏག་ཏག་ཙམ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ས་ལྷག་གི་མེད། དཔེར་ན་ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དགོན་པ་དང་གྲྭ་པ་མང་། དེ་དག་གི་འགྲོ་སོང་དེ་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཡིན་ལ། མ་ཡོན་གྱིས་བཤད་པ་ལྟར་མ་འཇོག་དང་སྦྱིན་པ་ཁ་ཁ་རེད། དགོན་པ་དང་བླ་མ་ལ་ཕུལ་བ་ཐམས་ཅད་མཆོད་སྦྱིན་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་ཚུར་ཡོང་སྒོའི་རེ་བ་ཡོད་པ་མ་རེད། མ་འཇོག་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཕར་སྒོར་བརྒྱ་འཇོག་ན་ཚུར་ཉིན་བརྒྱ་སུམ་བརྒྱ་ཡོང་རྒྱུའི་རྩིས་དང་འཆར་གཞི་ཡོད་དགོས་པ་རེད། ངས་བླ་མ་དགོན་པར་དངུལ་ཕུལ་རུང་གི་མ་རེད་ཟེར་གྱི་མེད། སོ་སོས་འདོད་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་རིག་པའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་འདི་དག་གིས་ཀྱང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འགོག་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། དེ་བཞིན་བོད་པ་སྤྲང་པོ་མང་པོ་རེད། ལས་ཀ་བྱེད་མི་འདོད་པར་སྒྱིད་ལུག་དང་ལེ་ལོས་ཅི་ཡང་མི་ལས་པར་མི་ལ་ཁ་གཟེེད་ནས་འདུག་བཞག་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་རེད། འབྱོར་ལྡན་གྱིས་གྲངས་ཉུང་དྲགས་ནས་འབྱོར་མེད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེེད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཞན་པོ་རེད། དེ་ཕྱིར་འབྱོར་མེད་ཚོས་མར་འདྲུད་ནས་འབྱོར་ལྡན་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཐུབ་ཀི་ཡོད་མ་རེད། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་འཕེལ་རྒྱས་དགོས་ན་མི་རེ་རེ་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། ཕྱོགས་ཁ་ཤས་ནས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཕན། དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཐག་པ་དང་འདྲ་བར་ཚང་མ་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་པས། ཚང་མས་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ངའི་རོགས་རྒྱ་རིགས་ཁེ་ལས་པ་ཞིག་གིས་བཤད་རྒྱུར། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་གང་སར་ནོར་བུའི་གང་འདུག ཚོང་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྲི་བརྒྱ་ཉིན་བརྒྱ་ལས་སླ་བོ་བཟོ་ཆོག་ས་རེད་ཟེར། ང་ཚོས་ཁོར་སྲུང་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་བཟང་མོད། ཐོན་རྫས་མང་ཆེ་བ་ལོ་རེ་བཞིན་སྐྱེ་ཞིང་ལོ་རེ་བཞིན་སྐམ་འགྲོ་བས། དེ་དག་སྦྱོར་བཟོ་དང་ལས་སྣོན་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཚོང་ལས་བྱེད་ཆོག་ཅིང་། རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཐོན་རང་རང་གི་ས་ནས་ཉོ་འཚོང་བྱེད་པ་དང་། ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལག་རྩལ་རྒྱན་སྐྱོང་དང་། ལེགས་སྤེལ། དེང་རབས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ནང་འདྲེན་སོགས་ནི་ཉིན་གཅིག་ཀྱང་འགོར་འགྱང་བྱེད་མི་འོས་པའི་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་བྱ་བཞག་ཡིན་པས། ཤེས་འཇོན་མི་སྣ་དང་འབྱོར་ལྡན་མི་སྣ་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང་། ང་ཚོའི་མ་འདངས་ས་ཆེ་ས་ཞིག་ནི་ཤེས་ལྡན་པར་འབྱོར་བ་མེད། འབྱོར་ལྡན་པར་ཤེས་ཡོན་མེད། ཕན་ཚུན་མཉམ་ལས་ལེགས་པོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་དང་། གཅིག་གིས་མ་འཇོན་ན་གཉིས་དང་། གཉིས་ཀྱིས་མ་འཇོན་ན་གསུམ། ངེས་པར་དུ་ཚོགས་པ་འཛུགས་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་ལུགས་མཐུན་གྱི་བྱ་བཞག་གསར་གཏོད་དང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས། རང་ཉིད་གཅིག་པུས་འཇོན་ན་མ་འཇོན་ན་ཤི་འཇུ་རོ་འཐམ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱང་རིང་པོར་མི་ལྟ་བར་སྐབས་དང་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་རྐྱང་རྐྱང་བྱས་བསྡད་ན་ཡར་རྒྱས་ཟེར་བ་ནི་རྨི་ལམ་ཙམ་དང་དོན་སྤྱི་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་དཀའོ།།
རྩོམ་པ་པོ། ཁྱུང་ཡོན།
དགོན་པ་གསར་པ
མཚན་རྒྱས་པར་དགོན་གསར་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲྭ་ཞེས་ཞུ། ལྷ་ལུང་ནང་ནས་སྤྱི་ལེ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས། དགོན་དེ་ནི་སྤྱི་ལེ་༡༩༥༤ལོར་སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་འཇིགས་མེད་ཀྱིས་ཕྱག་འདེབས་གནང་མཛད། དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་འཇིགས་མེད་ནི་ཨ་མས་སྟོད་གངས་རིན་པོ་ཆེར་བསྐྱུར་བ་དང་། དགུང་ལོ་༡༦ལ་ལྷ་སར་ཨ་མ་འཚོལ་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་ཉང་བྲན་ཕུར་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས་པ་དང་དེ་རྗེས་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་དུ་ཆོས་བཞུགས་གནང་། ཕྱག་དཔེ་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བས་རྟགས་གསལ་གྱི་ཁ་གཏད་སུས་ཀྱང་མ་ཆོག འོན་ཀྱང་དགེ་བཤེས་གཏོང་གནང་མི་ཐུབ་མ་དང་། རྭ་སྒྲེང་དམག་སོགས་ཀྱིས་དགོན་པར་ཞུགས་མ་ཐུབ་པར་གནས་ངེས་མེད་དུ་ཕེབས་ཏེ་མཐར་དགོན་དེ་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། དེ་ནས་ཟད་དུག་ཕོགས་པ་དང་དུག་ཕུལ་མཁན་མཁྱེན་ཀྱང་རྩད་གཅོད་མ་གནང་། འོན་ཀྱང་སྨན་རྩིས་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་གསོལ་སྨན་ཕུལ་གནང་བས་སྙུན་གཞི་དྭངས། གཟིམས་སྤྱོད་ནང་དུག་སྦྲུལ་གསོན་པོ་མཐོང་རྒྱུ་བྱུང་ཞེས་གསུངས《སྣ་ཐག་རང་མགོ》ཞེས་པའི་ལྗགས་རྩོམ་ཡང་གནང་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་ལོ་ལྟར་གསོལ་ཕོག་འབྲུ་ཁལ་བརྒྱ་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཆགས། མཐར་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ཐོག་རྭ་སྒྲེང་དུ་སྐུ་གཤེགས། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བཞིའི་ནང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་ཞོལ་བཀྲས་ཁང་ནས་ཕུལ་བའི་ཇོ་བོའི་སྐུ་བརྙན། དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བཅུ་དགུ་སྐོར་གྱིས་མདོ་ཆོག་དང་གཞུང་ཆེན་མོར་ཐོས་བསམ་མཛད་དེ་ཆོས་རའང་ཚོགས་གནང་སྲོལ་ཡོད། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་རྩིག་གདན་སྟེང་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ཀ་བཞིའི་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
སྐུང་ཡིག
སྐུང་ཡིག མིང་ཚིག་ཐ་སྙད་སྐུང་ནས་འབྲི་སྟངས་ཤིག བོད་ཀྱི་རྒྱུན་སྤྱོད་བྲིས་མའི་ཡིག་རིགས་ལ་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་། འབྲི་སླ་བ་དང་ཤོག་བུ་གྲོན་ཆུང་གི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་འབྲི་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་ལ་སརྒྱས་འབྲི་བ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ལ། བཀྲས་འབྲི་བ། དཔལ་ལྡན་ལ་དཔལྡན་འབྲི་བ་ལྟ་བུའོ། སྐུང་ཡིག་ནི། སྐད་ཡིག་གི་གཟུགས་དང་སྒྲ་སྟབས་བདེ་དང་མྱུར་ཐབས་སུ་བཀོལ་བའི་རྣམ་པ་ལ་ཟེར། གོ་དོན་གྱི་ཆ་ནས། རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཡོད། གོ་དོན་རྒྱ་ཆུང་བ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་དཔེ་ཆ་ལག་བྲིས་བྱེད་སྐབས་ཤོག་བུ་འགྲོ་སོང་དང་ཡི་གེའི་ཐུང་ཐབས་སུ་ཡིག་འབྲུའི་ཆ་ཤས་སྐུང་བ་ཟེར། གོ་དོན་ཆེ་ས་ནས་ཡིག་གཟུགས་དང་སྒྲ་གདངས་གཉིས་ལ་བཞིག་ནས་འགྲེལ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནི་དེང་སང་མྱུར་འགོད་པའི་ཆེད་ལས་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཡིན། དེ་ཡང་བོད། རྒྱ། ཨིན་གསུམ་ཆར་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྐུང་ཡིག་ཟེར་བ་ཡོད་པ་ཡིན། སྐུང་ཡིག་ནི་སྐད་ཡིག་རིགས་གང་ཞིག་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བ་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཁྲོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆ་ལྡན་པར་ཕན་ཚུན་བརྡ་སྤྲོད་བྱེད་དུ་བཀོལ་ཐུབ་སྐབས་ད་གཟོད་བེད་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ་པོར་འགྲོ་བ་དང་། དེ་ལས་ཟློག་སྟེ། སྐད་ཡིག་རིགས་གང་ཞིག་རང་གི་ཕ་སྐད་ཡིན་པའི་མི་མང་མོས་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ན་ཐོག་མར་ཉམས་སྲིད་པའི་ཡིག་རིགས་དེའི་ཆ་ཤས་ཙམ་མོ།། དེ་ལ་དབྱེ་ན། གཟུགས་སྐུང་ཡོད་ལ་སྒྲ་མ་སྐུང་བ། དཔེར་ན། སརྒྱས།༼སངས་རྒྱས།༽ བདཻཊ།༼བདེ་ལེགས།༽ ཡཻས།༼ཡེ་ཤེས།༽ དལྡན།༼དཔལ་ལྡན།༽ ལྟ་བུ། གཟུགས་སྐུང་ཡོད་ལ་སྒྲ་ཡང་སྐུང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། དགེན།༼དགེ་རྒན།༽ ཡིག༼ཡི་གེ༽ སྦུག༼སྦུ་གུ༽ མོང་།༼མ་ཡོང་།༽ ལྟ་བུ།། གཟུགས་སྐུང་མེད་ལ་སྒྲ་སྐུང་སྲིད་པ། དཔེར་ན། བཀྲ་ཤིས་དོན་འགྲུབ་༼བཀྲ་དོན།༽ རྣམ་པར་སྣང་མཛད།༼རྣམ་སྣང་།༽ མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་།༼དམངས་གཞུང་།༽ ལྟ་བུ།
སྙེ་མོ་རྒ་འབུམ་དགོན
སྙེ་མོ་རྒ་འབུམ་དགོན་ནི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྙེ་མོ་རྫོང་མར་རྐྱང་ཤང་ནས་བྱང་ཤར་མཚམས་སུ་སྤྱི་ལེ་གསུམ་ཙམ་གྱི་སར་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ས་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༡༧༨ལོར་བླ་མ་རྒ་ལོ་བས་ཕྱག་བཏབ། དགོན་འདིའི་མིང་ལ་རྒ་འབྲོང་དང་རྒ་འབུམ་ཞེས་ཁག་གཉིས་སུ་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ཡང་རྒ་འབྲོང་ཞེས་པ་ནི་བླ་མ་རྒ་ལོ་བ་ཁོང་གིས་འབྲོང་ཞིག་དེད་དེ་ཕེབས་སྐབས་ཁོང་གིས་འབྲོང་འདི་ས་ཆ་གང་དུ་ཉལ་བ་དེར་དགོན་པ་ཞིག་བཞེངས་དགོས་དགོངས་པ་ལྟར་ཕྱག་བཏབ་པར་གྲགས་པ་དང་། རྒ་འབུམ་ཞེས་པ་ནི་བླ་མ་ཁོང་གི་སྐུ་གདུང་འབུམ་པ་དེ་ཡང་གནས་དེ་གར་ཡོད་པས་རྒ་འབུམ་ཞེས་འབོད་པ་རེད་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་འདུག དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པའི་དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གནས་དེར་ཚོགས་པ་དང་རི་ཁྲོད་པ་བར་མ་ཆད་པ་བྱུང་བ་དང་། དེ་རྗེས་༧གཽ་ཤྲཱི་རྒྱལ་ཚབ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་དཀོན་མཆོག་འོད་ཟེར་གྱི་སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཚུར་ཕུ་ཆོས་སྒར་གོང་གི་དགོན་ལག་ཏུ་གྱུར་ནས་གྲྭ་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བྱུང་བ་རྣམས་སོག་པོའི་དམག་གིས་བཅོམ། དེའི་རྗེས་སུ་དགོན་པ་སླར་གསོ་སོགས་འཕེལ་སྒྲིབ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་རིག་གསར་སྐབས་མིང་གི་ལྷག་མར་གྱུར་ཟིན་པས་འདིར་བརྗོད་པར་དཀའ་ཡང་སྐབས་ཞིག་ལ་གཙང་སྟག་སྣའི་དགོན་ལག་བཙུན་མའི་དགོན་པ་ཡང་བྱེད་མྱོང་ཡོད་འདུག རིག་གསར་མཇུག་སྒྲིལ་ནས་བསྟན་པ་བསྐྱར་དར་གྱི་སྐབས་སུ་༧གཽ་ཤྲཱི་རྒྱལ་ཚབ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་གྲགས་པ་མི་འགྱུར་གོ་ཆ་མཆོག་གི་བཀའ་ལུང་གསེར་གྱི་ཅོད་པན་སྤྱི་བོར་བཅིངས་ཏེ་༧སྐྱབས་རྗེ་གཡུ་ལུང་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཀརྨ་བཟོད་པ་རྡོ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོར་དགོན་འདི་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་ནས་ཕྱི་གཙུག་ལག་ཁང། ནང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། གསང་བ་སྒྲུབ་མཆོད་སོགས་ཉམས་པ་སླར་གསོ་མཛད་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་གདན་ས་མཚུར་ཕུ་ཆོས་སྒར་གོང་གི་ཐད་ཀའི་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་དགེ་འདུན་པ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་ཙམ་གྱིས་མར་ལུགས་རྒྱུད་སྡེ་ཁག་གི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་དཔེ་ཆ་སློབ་གཉེར་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ལ་བརྩོན་བཞིན་བཞུགས་སོ།།
ནུར་སུལྟན
ནུར་སུལྟན(نۇرسۇلتان)ནི་ཀཟ་ཀ་སྟན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཨོ་ནོ་རེ་དོ་མི་ཡེ།
ཨོ་ནོ་རེ་དོ་མི་ཡེ་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Honoré Daumier)ནི་ཧྥ་རན་སི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
ལྷ་མོ་ཁང
དགོན་པོ་གསར་པ་ནས་སྤྱི་ལེ་གཅིག་གཉིས་ཙམ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སོང་ན་ལན་པོ་གྲོང་（ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཉན་པོ་ཞེས་བྲིས）གི་ལྟག་ཏུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ལན་པོ་ཞེས་པ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་གནས་དེར་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་སྐབས་བཀོག་སྐྱིད་ཕྱུག་པོས་སྦྱིན་བདག་མཛད། བཀོག་སྐྱིད་ཕྱུག་པོའི་ནང་གི་ཨ་མ་བུ་ཁྲིད་ཅེས་པས་སྟོད་འགག་ཅིག་བཟོས་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པར་ཕུལ་བས། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་དེ་བཞེས་ནས་ཨ་མ། འདི་ང་ལ་ལན་ལོད་འདུག་གམ་ཞེས་གསུང་པར། ཨ་མས་ལན་པོ་འདུག་ཅེས་ཞུས་པས་ད་འོ་ན་ས་འདིར་ལན་པོ་ཞེས་ཐོགས་གསུངས་པས་དེ་ནས་བཟུང་ཡུལ་དེར་ལན་པོ་ཞེས་འབོད། ཡང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཚེམས་བསྙུན་ནས་བཞུགས་སྐབས་བཀོག་སྐྱིད་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་ཚེམས་བཀོག་གནང་ནས་སྤྲོ་པོ་བྱུང་སྟབས་ཁྱིམ་དེར་བཀོག་སྐྱིད་ཅེས་བཏགས་གནང་མཛད་པས་ད་ལྟའང་མིང་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་འབོད་ཀྱི་ཡོད། ལྷ་མོ་ཁང་ནི། ཉན་པོ་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འཛིན་སྐྱོང་གནང་། སྔོན་ལྷ་ཁང་དེའི་སྦུག་གི་ཀ་བ་གཉིས་ནང་ས་དགེ་གཉིས་ཀྱི་སྲུང་མ་དུད་སོལ་མ་དང་། དམག་ཟོར་མ་ཡོད། དགོན་དེར་ས་དགེ་གཉིས་ཡོད་པས་གཡས་ངོས་སུ་དགེ་ལུགས་དང་། གཡོན་ངོས་སུ་ས་སྐྱ་ཡིན། ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ནང་གསེར་གདུང་ཞིག་དང་དངུལ་གདུང་ཞིག་ཡོད། ཕྱི་ལ་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ་ཅེས་ཟེར། གསེར་གདུང་དང་དངུལ་གདུང་གི་བར་དུ་ཉེན་ཆེན་བསོད་ནམས་བརྟན་པའི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པའི་ས་འབུར་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། ཡུལ་ལྷ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་ཕོ་ལྷ་ཞང་པོ་དང་། སྤོ་བོ་སྐྲ་དཀར། བྲག་ནག་གདོང་བཙན་བཅས་གསུམ་ནི་གུ་རུས་བདམས་འདོག་གནང་བའི་ལྷ་ཡིན་ཟེར། སྔོན་ཉན་པོ་གྲོང་ཡོངས་ལ་ལྕགས་རི་དང་། ལྕགས་རིའི་བར་མཚམས་[page 188] སུ་ཚྭ་ཁང་རེ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ཡོད་པའི་ཚྭ་ནི་ཉན་པོ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་ཕྱག་ཚྭ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། སྔོན་བོད་ཟླ་༡༡ཚེས་༢༨.༣༠བར་དགེ་ལུགས་པས་ཆོས་རྒྱལ་དང་། ས་སྐྱ་བས་ལྷ་མོའི་སྒོ་ནས་གར་འཆམ་བསྐྱོན་སྲོལ་ཡོད། ད་ལྟ་ལྷ་མོ་ཁང་སྔོན་གྱི་དེ་གའི་ནང་ལྷ་མོའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དགོན་དེ་ནས་ཕུ་ལ་ཕྱིན་ན་ས་སྐྱའི་བཙུན་དགོན་མགོན་ཁང་ཞེས་པ་དང་། ཁྲོ་མོ་བྲག་ཅེས་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཧན་ཧྥེ།
ཧན་ཧྥེ་(ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༢༨༠ལོ_སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༢༣༣ལོ)(རྒྱ་སྐད།: 韩非)ནི་ཧན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་ཡིན། ཧྥ་ལུགས་བསམ་བློའི་མཁས་དབང་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་ཧྲང་དབྱང་གི་"ལུགས"ཞེས་པ་དང་ཧྲིན་པུ་ཧའེ་ཡི"རྩལ"དང་། ཧྲིན་ཏའོ་ཡི"བབ"བཅས་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་ནས་རྒྱལ་བོས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་རྣམ་བཤད་ཆ་ཚང་ཞིག་བ་ཙུགས།
བལ་ཏུ་སི།
བལ་ཏུ་སི་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Balthus)ནི་ཧྥ་རན་སི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
བི་སི་ཀེཀ
བི་སི་ཀེཀ་(Бишкек)ནི་ཀི་རྒི་ཟ་སྟན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ལོ་རྒྱུས།
པར་སིག་ གནའ་དུས་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་མིང༌། དེབ་ཐེར་དུ་སྟག་གཟིག་གམ་ཏ་ཟིག་དང༌། དེང་སང་དབྱི་ལང་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།
སྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད།
མོའོ་ལིས་ཨེར།
མོའོ་ལིས་ཨེར་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Molière)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་རེད།
ཕོམ་ཕེན།
ཕོམ་ཕེན་(ភ្នំពេញ)ནི་ཁམ་པོ་ཛ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཧམ།
ཧམ་ནི་ནོ་ཨའི་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ།
ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ནི་བོད་པའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་ཁོང་གི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས།ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་Toe Bawaདུ་འཁྲུངས་པ་རེད།
ཨལ་བྷེར་ཀ་མུས།
ཨལ་བྷེར་ཀ་མུས་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Albert Camus)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་རེད།
ཚད་མ་རིག་པ།
ཚད་མ་རིག་པ་ཞེས་པ་ནི།གཞན་གྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རིག་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན།དེ་ཡང་དོན་གྱི་གནས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཚར་གཅོད་པ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡུལ་དང༌། འཇལ་བྱེད་ཡུལ་ཅན་དང༌།དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་བཅས་ཞིབ་མོར་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པའི་རིག་པའི་གནས་ཤིག་ལ་ཟེར།དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་དང༌། ནང་པའི་གཞུང་སོ་སོར་ཡོད།ནང་པའི་གཞུང་ལ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལས།ཕྱི་མ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཛད་པའི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་སོགས་དང༌།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་དང༌།དེ་དག་གི་འགྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་དོ།།
ནེ་ཙོའི་གཏམ་
འདི་རྫུན་དང་འཁྱོག་པོའི་གཏམ་གཉིས་ཀར་གོ་རྒྱུ་ཡོད།
ལུང་སྟོན་པ་ཤ་མུ་ཨེལ།
ཤ་མུ་ཨེལ་(שְׁמוּאֵל)ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
ནང་དོན་རིག་པ།
ནང་དོན་རིག་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནང་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྟེ།མདོར་ན།མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཐབས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རིག་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན།འདི་ལ་གཞུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཡོད་པ་ནི། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད།མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དེ་གསུམ་ཡོད།འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྟེ།ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྦྱར་ན་སྤྱོད་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཡིན། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྟེ།ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྦྱར་ན་སྒོམ་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཡིན།མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་སྟེ།ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྤྱར་ན་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཡིན། དེ་ལྟར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནི་གཞུང་ཡིན་ལ།བསླབ་པ་གསུམ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ནོ།།
ཀེ་རི་སིའི་སྐད།
ཀེ་རི་སིའི་སྐད་(ཡུལ་གོར་སྐད་:ελληνικά)ནི་ཀེ་རི་སི་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་རིམ་བྱོན་
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་འགྲོ་མགོན་གངས་པ།
ཀེ་རི་སིའི་སྐད།
༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌།
དོན་ཚན་དང་པོ།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་རིམ་བྱོན་
ཕྱི་ལོ་ ༡༡༧༥ རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་ལུག་ལོར། ཤང་གི་གྱ་བ་ཞེས་པའི་འབྲོག་སྡེེ་རུ། ཡབ་ཁྱུང་པོ་ཇོ་ནག་དང་ཡུམ་རིགས་བཟང་ཌཱ་ཀི་བདེ་སྐྱོང་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༢༥༩ རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ས་མོ་ལུག་གི་ལོར་དགུང་གྲངས་གྱ་བཞི་ཐོག་གྱ་བ་འབྲོང་ངུར་པའི་གདན་ས་ཝ་ཐང་མདོར་ཞི་བར་གཤེགས།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་གྲགས་པ་རྒྱལ་པོ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༢༦༠ རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་སྤྲེལ་ལོར། ཤག་རོང་མཐའ་ཁང་དུ། ཡབ་དྲི་མེད་དང་ཡུམ་ཀུན་གསལ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༣༢༥ རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་མོ་གླང་གི་ལོར་ཟུག་རྔུ་གང་ཡང་མེད་པར་ཞི་བར་གཤེགས།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཁྱུང་སྟོན་འོད་པོ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༣༢༦ རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་མེ་སྟག་ལོར། མདའ་རྒྱངས་ཕུ་རུ། ཡབ་ཀུན་བཟང་བདེ་ཆེན་དང་ཡུམ་སྒྲོལ་མའི་རྣམ་འཕྲུལ་དཔལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༣༨༩ རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་སྦྲུལ་ལོར་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་གུ་ཤྲི་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱལ་མཚན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༣༩༢ རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་སྤྲེལ་ལོར། དཔལ་ལྡན་གྱ་བ་འབྲོང་ངུར་པ་ཆེན་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་སོག་འབྲོང་ངུར་བླ་བྲང་དུ། ཡབ་སྐྱོང་བླ་རྒྱལ་མཚན་དང་ཡུམ་ནོར་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༤༦༣ རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་ལུག་ལོར་ཝ་ཐང་དུ་ཞི་བར་གཤེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཀརྨ་པདྨའི་རྒྱལ་མཚན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༤༦༤ རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་ལོར། ནགས་ཤོད་སྦྲུལ་མདའ་རུ། ཡབ་པདྨ་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༥༣༢ རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ཆུ་འབྲུག་ལོར་འོག་མིན་དཔལ་གྱི་མཚུར་ཕུར་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཀརྨ་དོན་གྲུབ།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་ཀརྨ་དགེ་དབང།
ཕྱི་ལོ་ ༡༥༨༧ རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་མེ་ཕག་ལོར། སྟོད་ལུང་གཞོང་པ་ལྷ་ཆུ་དང་ཉེ་བར། ཡབ་མིག་དམར་དང་ཡུམ་ཀུན་བཟང་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༦༠༡ རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ལྕགས་མོ་གླང་གི་ལོར་དགུང་གྲངས་བཅོ་ལྔའི་ཐོག་གློ་བུར་དུ་དགོངས་པ་ཞི་བར་གཤེགས།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་གངས་པ་མཆོག་རྒྱལ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༦༠༢ རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་ལོར། ནགས་སྟོད་གངས་ཆེ་འབྲོག་སྡེར། ཡབ་སྔགས་རིགས་པདྨ་དབང་རྒྱལ་དང་ཡུམ་དམ་ཆོས་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཕྱི་ལོ་ ༡༦༢༢ རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཆུ་ཕོ་ཁྱི་ལོར་ཙན་དན་དགོན་དུ་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་པཎྜི་ཏ་དགེ་བའི་དབང་པོ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༦༢༣ རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཆུ་ཕོ་ཕག་ལོར། རྒྱལ་བ་གངས་པའི་གདུང་བརྒྱུད་དྲི་མ་མེད་པར། ཡབ་ཚེ་རིང་ཆོས་རྒྱལ་དང་ཡུམ་མཁའ་འགྲོ་མཚན་རྟགས་ཅན་པདྨ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༦༩༧ རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་མོ་གླང་གི་ལོར་གདན་ས་ཆེན་པོར་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་བཟང་པོ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༦༩༨ རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ས་ཕོ་སྟག་གི་ལོར། དགེ་རྒྱས་རུ་པར། བདེ་ཆེན་དང་ཡུམ་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༤༢ རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་ཕོ་ཁྱི་ལོར་ངོ་མཚར་ལྟས་དུ་མ་བཅས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༧༤༣ རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་མོ་ཕག་གི་ལོར། སྟག་རིང་དུ། ཡབ་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༨༥ རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་མོ་སྦྲུལ་ལོར་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་གྲོལ།
ནེ་ཙོའི་རོ་འཛིན་
འདབ་ཆགས་ནེ་ཙོའི་ལྕེ་སྟེ། ནེ་ཙོས་རྫུན་མང་དུ་སྨྲ་བར་གྲགས་པས་ན་དེ་དཔེར་བྱེད་པ་ཡིན།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་རིམ་བྱོན་
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཀརྨ་བྷ་དྲ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༨༣༢ རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཆུ་ཕོ་འབྲུག་ལོར། བེ་གཞུང་དུ། ཡབ་སྔགས་རིགས་སྐལ་བཟང་དང་ཡུམ་སྒྲོལ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༨༡ རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ལྕགས་མོ་སྦྲུལ་ལོར་ཞི་བར་གཤེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པར་མཛད་དོ།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༨༨༢ རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་ཕོ་རྟ་ལོར། ལྷོ་སྨྲི་ཏི་ཁར། ཡབ་ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་རིན་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༢ རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་ཕོ་ཁྱི་ལོའི་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་ལ་སྐུ་གཤེགས།
ནེའུ་ལྡང་
ན་ཚོད་མཉམ་པའི་ཆུང་གྲོགས།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་རིམ་བྱོན་
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་བསྟན་འཛིན་འགྲོ་འདུལ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༣ རབ་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་མོ་ཕག་ལོར། ནགས་ཤོད་གོང་གསུམ་ལྷས་མོ་ཆེར། ཡབ་རྒྱལ་ཐང་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ཡུམ་དཔལ་བཟང་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ཕོ་ཁྱི་ལོར་འབྲི་རུ་རྗོང་དུ་སྐུ་བཀྲོངས།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པ་ངེས་སྟོན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པ་ཤིང་ཕོ་བྱི་ལོར། གློ་བོ་ཚོ་ཤར་དུ། ཡབ་ཉི་མ་དབང་འདུས་དང་ཡུམ་པ་སངས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས་ནས། ད་ལྟ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་ཐོས་བསམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ། མཛད་པ་དང་འཕྲིན་ལས་བརྟས་ཤིང་བཞུགས་ཡོད་པས་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིག
ཁུངས་འདྲེན་ཡིག་ཆ།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་གྱི་ཁུངས་འདྲེན་གྱི་ཡིག་ཆ་ནི། རྩོམ་པ་པོ་ཝ་ཐང་དབུ་རྒན་དམ་ཆོས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༣ རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པ་ཆུ་མོ་ཕག་གི་ལོར་བཀའ་བརྒྱུད་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་དུ་བྲིས་པའི་༼སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་དཔལ་གྱ་བ་འབྲོང་ངུར་པ་རིམ་པར་བྱོན་པའི་རྣམ་ཐར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འདྲེན་པའི་གྲུ་གཟིངས་༽ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན།
འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་དང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཁུངས་འདྲེན་གྱི་ཡིག་ཆ་ནི། རྩོམ་པ་པོ་འབྲོང་ངུར་བསྟན་འཛིན་ལམ་བཟང་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་བརྩམས་པའི་༼འབྲོང་ངུར་ཆོས་རྗེ་གོང་མ་ན་རིམ་མདོར་ཙམ་གླེང་བ་ཚེས་གཉིས་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་༽ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན།
གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་
རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་སྔ་མའི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་དགོས་པ་བོན་གྱི་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གིས་འདོད་ཚུལ་གཅིག་མཐུན་ཡིན། སྐྱེ་ལེན་རྣམ་ཤེས་སམ་སེམས་ཀྱི་མིང་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟེར་བ་རེད། རྣམ་ཤེས་འདི་ཉིད་གཟུགས་པོར་རྟེན་བཅས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་སྐོར་བོན་གྱི་མདོ་འབུམ་རྒྱུད་མཛོད་དང་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ལ་གསལ་པོ་ཡོད། ད་ལན་གང་ཟག་ཅིག་སྐྱེ་འཆི་ཚར་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་བཤད་ན་ཐོག་མར་བར་དོ་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་ཤར་ནས་རིགས་དྲུག་གང་རུང་དུ་ལུས་ལེན་དགོས། བར་དོ་གསུམ་ནི། བོན་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ། འོད་གསལ་གྱི་བར་དོ། སྲིད་པའི་བར་དོ་གསུམ་མོ།། གང་ཟག་གང་ཞིག་གི་སྡུག་བདེན་གྱི་ཕུང་པོར་ན་ཚ་དྲག་པོ་ཕོགས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ཟུངས་རྣམས་རིམ་པར་ཉམས་ནས་རྐང་པས་གཟུགས་པོ་མི་ཐེག ལག་པས་ཅ་དངོས་མི་ལོན། དེ་བཞིན་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་མི་ཐུབ། དབང་པོ་ལྔ་ཡིས་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉམས་ནས་རིམ་པར་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྣང་གི་རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་གཞི་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ནས་ཞག་མ་ལྔ་དང་ཞག་གསུམ་དྲོས་བཞི་སོགས་ལ་བོན་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་གནས་ཤིང་གནས་པའི་སྐབས་འདིར་བོན་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ཟེར་བ་རེད། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་བཀའ། མ་རྒྱུད་ལས།  བོན་ཉིད་བར་དོ་འཆི་ཁའི་འོད་གསལ་འདི།། རང་བཞིན་འབྲས་བུ་ཀུན་གཞི་ཕ་རོལ་ཕྱིན།།རྣམ་དག་རྒྱ་ཆེ་མཐར་ཐུག་བཅུ་གཉིས་ལྡན།། ལྔའམ་ཞག་གསུམ་དྲོས་བཞི་ཐང་ཙམ་གནས།། སངས་རྒྱས་རྒྱལ་པོ་བོན་སྐུ་དེ་ཉིད་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།།
སྐབས་འདིར་སླེབས་དུས་སྔོན་མ་ཉམས་ལེན་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་ན་འཆི་སྲིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་མི་དགོས་པར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ཐུབ་བོ།། ཉམས་ལེན་དང་དགེ་ཚོགས་ཆེན་པོ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་སེམས་ཉིད་ངང་དུ་སླེབས་ཀྱང་སླེབ་པ་ངོ་མི་འཕྲོད་དོ།། སྐྱེ་འཆི་ཚར་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་འཁོར་བའི་འགོ་མའམ་ཐོག་མ་འདི་ནས་ཡིན་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་ཞང་ཞུང་སྙན་བརྒྱུད་ལས། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མ་གྱེས་སྔོན་རོལ་ཏུ།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མེད།། ཤེས་རིག་རྒྱལ་པོ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གཞི་འདི།། ཀུན་ལ་ཁྱབ་སྟེ་གང་གི་མཐས་མ་རེག། གཞི་དོན་རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་ཁྱད་པར་ལས།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་གཞིར་གནས།། སྣང་གསལ་དངོས་མེད་མཁའ་ལ་ཉི་ཤར་བཞིན།། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་སོ།། གྲུབ་མཐའ་གང་མང་ཞིག་གིས་འདིར་སླེབས་སྐབས་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་སོང་བར་འདོད། ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་འདིའི་སྐབས་སུ་གནས་ལུགས་འདྲ་མོ་ཞིག་རྟོགས་པར་བཞེད། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ཐུག་གམ་ཞེ་ན།  ཁོ་ཅག་གིས་གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་བློས་བྱས་བོན་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རློམ་གྱིན་ཡོད་པས་བློས་བྱས་བོན་དེ་ཉིད་བློ་དང་ཁ་བྲལ་བའི་དུས་ཤིག་ནམ་ཡང་ཚེས་རྒྱུ་མེད་པས་ན་འགྲེལ་བཤད་དེ་འདྲ་མོ་མ་རྒྱབ་རང་རྒྱབ་ཏུ་གྱུར་པ་རེད།  མཁས་པ་དུ་མ་ཞིག་གིས་འདིའི་སྐབས་སུ་འཁོར་བ་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡིན་མིན་དང་ཡོད་མེད་སྐོར་གྱི་རྩོད་པ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ཡོད་ཀྱང་།  སངས་རྒྱས་གཡུང་དྲུང་བོན་རང་ལུགས་ལ་བཤད་ན། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་བོན་ཡོད་ཚད་པོ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་གནས་འཐིམ་གསུམ་དུ་འདོད་པས་གཞི་ཡི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འཁོར་བ་དང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་འདོད་དོ།།  གང་ཟག་སུ་དང་གང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་པ་དེ་སྔོན་མའི་ལས་ཉོན་ལས་མ་བྱུང་པ་ཞིག་མེད་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པ་ལྟོས་ཏེ་འཁོར་བ་དང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐོག་མ་མེད་པར་འདོད་དོ།། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་གསང་དོན་རྣམ་འབྱེད་ལས། གཞི་ལས་སྐྱེས་ཤིང་འགག་པའི་ཕྱིར།། འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་འདོད། མ་རིག་པ་ལ་ཐུག་མེད་ཕྱིར།། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པར་བཞེད།། ཅེས་གསུངས་སོ།།
འཇུག་ཐོག་གཉིས་པར་ཡུལ་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་དང་ལྷན་དུ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྨོངས་པའི་བློ་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེ་ཡོང་བློ་འདི་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཟེར་བ་ཡིན།གནས་ལུགས་ངོ་མ་འཕྲོད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལྷན་སྐྱེས་མ་རིག་པ་འདིའི་དབང་གིས་རིམ་པར་འཁྲུལ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་ཞང་ཞུང་སྙན་བརྒྱུད་ལས། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་གཞི་ཡི་སྟེང་ནས་འཁྲུལ།། རང་སྣང་དྭངས་མའི་འོད་ལྔ་ཤར་བ་ལས།། དབང་པོ་རྟུལ་པོས་ལྷན་སྐྱེས་མ་རིག་པས།། རང་སྣང་མ་ཤེས་གཞན་སྣང་འོད་དུ་བཟུང་། ཞེས་གསུངས་སོ།།
དེ་ནས་སྣང་བ་ཇེ་རགས་སུ་སོང་སྟེ་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་དང་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དག་ནང་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་ཤར་བ་མི་རྟོགས་པར་ཕྱི་འབྱུང་བའི་སྣང་བ་རུ་སོ་སོར་འཁྲུལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་བློ་རང་རྒྱུད་དུ་སྐྱེ་ནས་འཁྲུལ་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རྟོག་ཚོགས་ཀྱིས་ངང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་ཞང་ཞུང་སྙན་བརྒྱུད་ལས། སྙེམས་བྱེད་རྟོག་པ་ཇེ་ཆེ་ཇེ་རགས་པས།། སེམས་དང་སེམས་འབྱུང་ལོག་རྟོག་ཤར་བ་ཡིས།། རང་སྣང་འོད་ལྔ་གཞན་སྣང་ཡུལ་དུ་བཟུང་།། བཟུང་བས་སྣང་བ་འོད་ཀྱི་མཐའ་རལ་ནས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྐབས་འདི་ལ་འོད་གསལ་གྱི་བར་དོ་ཟེར།
དེ་མཚམས་སུ་གང་ཟག་དེར་བར་སྲིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་སྔ་ལུས་རྣམ་པ་ཤར་ཏེ་ཕ་མ་གཉེན་ཉེ་དང་ཡུལ་མཁར་སོགས་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཟབ་སའི་དངོས་པོ་དག་སེམས་ངོར་ཤར་བ་དང་། གཉིས་པ་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་ཏེ་རིགས་དྲུག་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་དགོས་ཡོད་ན་གནས་དེའི་རྣམ་པ་སོགས་ཤར། སྐབས་འདི་ལ་ཕར་རོལ་སྲིད་པའི་བར་དོ་ཟེར་བ་རེད།
ལས་ཉོན་དུ་མ་འཛོམས་པས་རྣམ་ཤེས་རིམ་པར་མ་ཡི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་ནས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་ལེན་ཚུལ་ནི། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་བཀའ། མདོ་གཟེར་མིག་ལས། དེ་ནས་ཡབ་ཀྱི་སྟ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ། ཤེལ་ཀང་ཀ་རི་དཀར་པོ་བཅག་པ་འདྲ་བ་དང་། ཡུམ་གྱི་མངལ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚལ་དམར་པོ་ཙ་ཏིལ་སྦྱངས་པ་འདྲ་དང་། དེ་གཉིས་འདྲེས་པ་ཙམ་ན། སེམས་ཉིད་ནི་འོད་རྩེ་མོ་དཀར་བ། རྩ་བ་དམར་བ། དཀྱིལ་ལྗང་བ། མོ་ཁབ་བསྒྲེངས་བ་ཙམ་ཞིག སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཤུགས་མཐུན་པས། དཀར་དམར་འདྲེས་པའི་ནང་དུ། ལས་སྤྱོད་རླུང་གིས་དེད་ནས། རྒྱ་མཚོའི་ཉ་དོལ་ལ་འཁྲིད་པ་བཞིན་དུ་རིལ་གྱིས་སོང་ངོ།། སེམས་དང་ལུས་གཉིས་དེ་ལྟར་འཕྲད་དོ།། ཅེས་གསུངས་སོ།།
དེ་ནས་མ་ཡི་མངལ་དུ་ཟླ་དགུ་ངོ་བཅུའི་རིང་ལ་དང་པོ་ནུར་ནུར་པོ་དང་ནལ་ནལ་པོ་སོགས་ཆགས་ནས་རིམ་བཞིན་པགས་པས་གཏུམ་ནས་རུས་པ་དང་རྩ་ནང་ཁྲོལ་ཡན་ལག་དབང་པོ་རྣམས་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་གཟེར་མིག་ལས། པགས་པའི་འོག་ཆུ་ཐུམ་གྱི་ནང་ན། སེམས་ཀྱང་ཉ་བཞིན་དུ་འཕྱོ་ཞིང་འགྱུར་ནུས་སོ།། བར་དེར་ལུས་ཀྱི་རུས་པ་ལ་ཆགས་པ་སྔ་བ་བསྒལ་པའི་གཞུང་རྣམས་ཡིན་ནོ།། དེ་ནས་རྩིབ་མའི་གུར་དང་། ཡན་ལག་གི་ལྷུ་དང་། ཀླད་པའི་བུམ་པ་རྣམས་ཆགས་སོ།། དེ་ནས་ལུས་པོ་ལོ་རྩ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡིས་བསྡུས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་གཅིག་ཏུ་འཕུངས་སོ།། དེ་བས་བཞི་འདུས་ཀྱི་ཕུང་པོར་ཐོགས་སོ།། དེ་ནས་དགུང་ཟླ་ངོ་ལྔ་ལོན་ནས། མ་ཡང་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྐྱུར་འདོད་དོ།། བུའི་སེམས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིས་བགོས་པས། ལུས་ཆ་མཉམ་མོ།། རྩ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཡང་། ནང་ཁྲོལ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། དབང་པོ་རྣམ་ལྔ་ཆགས་སོ།། ནང་ཁྲོལ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་སྙིང་ཆགས་པ་སྔའོ།། ཞེས་དང་། དེ་ནས་ཟླ་དགུ་ངོ་བཅུ་ལོན་པ་དང་མ་ཡི་མངལ་ནས་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། མདོ་གཟེར་མིག་ལས། དེ་ནས་ཟླ་དགུ་ངོ་བཅུ་ལོན་ཙམ་ན། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་མེ་འབར་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ།། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐར་ཁུང་དོད་པ་འདྲའོ།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཁང་པ་ཕུབ་པ་དང་འདྲའོ།། དཔེར་ན་ཁང་བར་མེ་བཏང་ན་སྐར་ཁུང་འོད་གང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ཚོགས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་འབབ་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ། དར་ཅིག་ཀྱང་མི་ཆགས་སོ།། སྤྲེའུ་དང་འདྲ་སྟེ་བཏང་ཡང་གཅིག་འཛིན་ནོ།། དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱིས་སེམས་བསྡུས་སོ།། སེམས་ཀྱིས་ལུས་བསྡུས་སོ།། སེམས་ལུས་འབྲས་བུ་མཉམ་པས། སེམས་དང་ལུས་གཉིས། བར་དུ་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ལྟར་འགྲོགས་སོ།། ཟླ་དགུ་ངོ་བཅུ་ན། མའི་མངལ་ནས་ལས་ཀྱིས་འབྱུང་ངོ་།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྐོར།
རྒྱུ་དགེ་བ་སྔོན་སོང་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་སྨིན་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་། རྒྱུ་མི་དགེ་བ་སྔོན་སོང་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་སྨིན་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཟེར་བ་ཡིན།འདི་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་སྨིན་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤ་རིས་མཛད་པའི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པའི་གལ་མདོ་ཏན་ཏྲ་ཉི་མའི་འཁོར་ལོ་ལས།འབྲས་དཀར་བཏབ་པས་ཏིལ་དཀར་མི་འབྱུང་བཞིན།།གང་བསྒྲུབ་དེ་ཡི་རྟགས་འབྱུང་གཞན་རྟགས་མིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།།
སྐྱེ་བ་སྔ་མ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི།
དཔེར་ན་མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་ལ་ས་བོན་སྔོན་དུ་སོང་བ་བཞིན་ནོ།། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བས་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མྱུ་གུ་སྔོན་པོར་འདུག་ཀྱང་ས་བོན་མ་ཞིག་མ་རུལ་བ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་འགྱུར་རོ།། ཡང་ན་འབྱུང་བ་ཁ་ཡར་བ་དེ་ལས་ཀྱང་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཤེས་པ་སྔོན་མ་མེད་ཀྱང་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།  དེས་ན་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཡོད་ཅེས་བྱའོ།།  ཞེས་གསུངས་སོ།།
སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི།
སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་བཀའ།མུ་སྟེགས་ཚར་གཅད་གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་མདོ་རྒྱུད་ལས། འཆི་བའི་སེམས་ཀྱི་མཐའ་མ་བོན་ཅན།འདི་འགེགས་པའི་ཕྱི་མ་ལ་ཤེས་པ་ཞིག་གི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། སེམས་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། སེམས་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་བྱས་པས་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ད་ལྟའི་ཤེས་པ་ཡང་སྔོན་མ་ལས་ཕྱི་མ་མི་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཡོད་ངེས་ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། མུ་སྟེགས་ཚར་གཅད་གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པའི་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་མདོ་འགྲེལ་ལས། རྒད་པོ་འཆི་ཁ་མའི་སེམས་ཀྱི་མཐའ་མའི་འཆི་སེམས་དེ་བོན་ཅན། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་འདི་འགགས་པའི་ཕྱི་མ་ལ་ཤེས་པ་ཞིག་གི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། རང་རིག་ལས་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
ཕོ་ལོ་ཁོའེ་ལོ།
ཕོ་ལོ་ཁོའེ་ལོ་(Paulo Coelho)ནི་པུ་རུ་ཟིལ་གྱིས་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་རེད།
རྣམ་དབྱེའི་སྡོམ
རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་ནི་གོར་རིམ་གཞིན། ། དང་པོ་ངོ་བོ་གཉིས་པ་ལས།། ། གསུམ་པ་བྱེད་པ་བཞི་བ་དགོས། ། ལྔ་བ་འབྱུངས་དྲུག་པ་འབྲེལ། ། བདུན་པ་གནས་གཞི་བརྒྱད་པ་འབོད། ། གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཙམ་བརྗོད་པ། ། རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ཡིན་ཏེ་དཔེར། ། བུམ་པ་ཀ་བ་ཞེས་བརྗོད་བཞིན། ། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྫོགས་ཚིག་ནི། ། གོ་ངོ་དོ་ནོ་བོ་མོ་འོ། ། རོ་ལོ་སོ་ཏོ་བཅུ་གཅིག་གོ། ། སླར་སྡུད་ཟླ་སྡུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ། ། ལ་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། ། སུ་རུ་དུ་ཏུ་ན་ར་ལ། ། གཉིས་བ་བཞི་བ་བདུན་པ་དང་། ། དེ་ཉིད་ཚེ་སྐབས་རྣམས་ལ་འཇུག། ། ས་སུ་ག་བ་ད་དྲག་ཏུ། ། ང་ད་ན་མ་ར་ལ་ཏུ། ། འ་དང་མཐའ་རྟེན་མེད་མཐའ་རུ། ། འདི་དང་ར་མཐའ་བྱ་བ་གཅིག། ། ན་ལ་གཉིས་ནི་སྐབས་དང་སྦྱར། ། རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་སའི་གཞི་དེ་ལ། ། བྱ་བ་བྱས་དང་བྱེད་པ་ཙམ། ། སྟོན་པ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ཡིན། ། རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་སའི་གཞི་དེ་ལ། ། ཆེད་དུའམ་དགོས་པ་སྟོན་པ་དེ། ། རྣམ་དབྱེ་བཞི་བ་དགོད་ཆེད་ཡིན། ། རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་སའི་གཞི་དེ་ལ། ། ཆོས་ཤིག་གནས་ཙམ་སྟོན་པ་དེ། ། རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་གནས་གཞི་ཡིན། ། རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་ས་དེ་ཉིད་ཀྱི། ། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟོན་པ། ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱའི་ཚིག་ཕྲད་དོ། ། དུས་ཙམ་སྟོན་པའི་ལ་དོན་དེ། ། ཚིག་ཕྲད་ཚེ་སྐབས་ཞེས་བྱ་ཡིན། ། དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲ་ཁྱད་གཞི་དང་། ། ཁྱད་ཆོས་གང་དག་འབྲེལ་བྱེད་པའི། ། ཀྱི་གི་གྱི་འི་ཡི་ལྔ་བོ། ། རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་བྱེད་པ་ནི། ། སྟེ་ཏེ་དེ་གསུམ་ནས་ལས་བཅས། ། བྱེད་པོ་གང་གིས་བྱ་བ་ཞིག། ། བྱས་དང་བྱེད་པ་སྟོན་བྱེད་པའི། ། ཀྱིས་གིས་གྱིས་འིས་ཡིས་རྣམས་སོ། ། ད་བ་ས་ཀྱི་ག་ང་གི། ། ན་མ་ར་ལའི་རྗེས་སུ་གྱི། ། འ་དང་མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་འི། ། རྐང་པ་སྐོང་ཚེ་ཡི་ཞེས་ཐོབ། ། རྒྱན་སྡུད་ཀྱང་འང་ཡང་གསུམ་ནི། ། མཐུན་དང་མི་མཐུན་ཆོས་གཉིས་ནི། ། ག་ད་བ་ས་ད་དྲག་མཐར། ། ཀྱང་ཐོབ་ང་ན་མ་ར་ལའི། ། མཐའ་རུ་ཡང་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ། རྗེས་འཇུག་མེད་དང་འ་ཡི་མཐར། ། འང་དང་ཡང་གཉིས་ཅི་རིགས་སྦྱོར། ། ཡང་ནི་བསྐྱར་དང་བསྣན་ལའང་འཇུག། ། བསྟན་བྱ་ཚིག་གི་ལྷག་མ་ཙམ། ། འདྲེན་པའི་ལྷག་བཅས་ལ་འཇུག་གོ། ། ད་དེ་ན་ར་ལ་ས་དང་། ། ད་དྲག་ཅན་མཐར་ཏེ་རྐྱང་ཐོབ། ། ག་ང་བ་མ་འ་རྣམས་དང་། ། མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་ས་སྟེ་ཐོབ། ། ལ་དང་ནས་ནི་རང་དབང་ཅན། ། འབྱེད་སྡུད་སྐབས་སུ་རྗེས་འཇུག་བཅུ། ། རང་འདྲར་མ་ཡིག་སྦྱར་བ་དང་། ། ད་དྲག་ཐོབ་མཐར་ཏ་དང་སྦྱར། ། ནས་ལས་གཉིས་ནི་འབྱུང་ཁུངས་དང་། ། དགར་དང་སྡུད་པ་གསུམ་ལ་འཇུག། ། གང་ཞིག་གང་ལས་བྱུང་སྟོན་པའི། ། ནས་ལས་གཉིས་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། ། ཀྱེ་དང་ཀྭ་ཡེ་འབོད་པའི་སྒྲ། ། ཕལ་ཆེར་མིང་གི་ཐོག་མར་སྦྱོར། ། ཅེས་བྱའོ། ། དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་གྱིས།
གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་
དགེ་རྒན་གྱི་ཞལ་རྒྱུན།
སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི།  རྒད་པོ་འཆི་ཁ་མའི་འཆི་སེམས་བོན་ཅན། ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། ཆགས་བཅས་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
ཆུ་ལུད་དྲོད་གཤེར་འཛོམས་པའི་ཞིང་ཁ་ནང་གི་ས་བོན་སྐྱ་བོས་རང་དུས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ནས་མྱུག་སྔོན་པོ་མ་སྐྱེས་པར་སྐྱེ་བར་བྱེད་དགོས་པ་ཇི་བཞིན། འཆི་ཁའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་རང་དུས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།
གཙོ་བོར་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་གྲུབ་མཐའ་དེ་རུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ཚིག་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་སྐྱེས་བ་ལ་ཡིད་གཉིས་གཏན་ནས་མི་དགོས་པར་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་། ཐར་པ་དང་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སོགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་གང་ཟག་ལ་རྒྱུ་མཚན་དང་མཐུན་དཔེ་འདི་དག་གིས་གོ་བརྡ་འཕྲོད་པ་ཅུང་དཀའ་བར་སྣང་། སྔོན་མའི་སྐྱེ་གནས་བཤད་མཁན་གྱི་བྱིས་པ་དང་། དེང་སྐབས་བལ་པོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཡོད་པའི་གློ་དང་དོལ་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་དུ་མ་ཞིག་ལ་མི་ཤི་བའི་རྗེས་སུ་ཤི་བའི་མི་དེའི་རྣམ་ཤེས་གཞན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ཞུགས་ཏེ་རང་ལ་གང་ཡོད་པའི་དཀའ་སྡུག་གི་གནས་སྟངས་ཚང་མ་བཤད་ཡོང་གིན་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་ཡིན་ལ། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་འདིས་གོ་བརྡ་སྤྲད་ཐུབ་ས་རེད་བསམ་གྱིན་ཡོད།
ཤ་ལོ་མོ།
ཤ་ལོ་མོ་ཡང་ན་སོ་ལོ་མོན་(שְׁלֹמֹה)ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
ནེ་ལེ་
དེང་སང་ཡུལ་སྐད་འགར་སྲེ་མོང་ཟེར་བ་བཟོ་དབྱིབས་བྱི་བ་དང་འདྲ་བ་ལུས་བོང་དེ་ལས་ལྡབ་གཅིག་ཙམ་ཆེ་ཞིང་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་ངང་པ་སོགས་བསད་ནས་ཟ་མཁན་གྱི་སྲོག་ཆགས་འགྲོ་ན་མགྱོགས་ལ་རྩིག་པ་སོགས་ལ་གྱེན་དུ་འཛེགས་ཐུབ་ན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ཚུལ་《རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་བེའུ་བུམ་ཟིན་བྲིས་》ལས་བཤད།
མ་ལེ།
མ་ལེ་(މާލެ)ནི་མལ་དི་ཝེསུ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ལུང་སྟོན་མ་མིར་ཡམ།
Miriam (מִרְיָם)ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
ནོ་ཡོན་ནང་སོ་
（ནོ་ཡོན་）ནོ་ཡོན་ཞེས་པ་སོག་སྐད་ཡིན་ཏེ་དོན་དུ་དཔོན་པོའམ་སྐུ་དྲག་ཅེས་པའི་མིང།
ཁལ་ལུང་ཕུ།
ཁལ་ལུང་ཕུ་(كوالا لومڤور)ནི་མ་ལ་ཤི་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ནོ་ནོ་ཤཱཀྱ་
ནོ་ནོ་ཤཱཀྱ་རྒྱ་མཚོ་ཟེར་བ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་བློཾན་པོ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། འདིས་ཕྱི་ཡི་དགྲ་བོ་ལ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་འདུལ་མཁས་པ་དང། ནང་དུ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་སྐྱོང་བ་ལ་མཁས་ཞིག་ཡིན་ཞེས་《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས་༢༤༣པར་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་ཙམ་གསལ།
ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་
《འདུལ་བའི་གླེང་འབུམ་》ལས། ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བ་ལང་གི་མཚན་ཉིད་ནོག་སོགས་འདུས་པའི་དོན་ལྟག་པར་ཤ་སྤུངས་པ་དང་མགྲིན་པར་པགས་པ་འཕྱང་བ་ཞེས་གསུངས་པར་ལྟར་ནོག་ནི་གཉའ་བའམ་སྐེ་ཚིགས་སྟེང་གི་ཤ་འཐུག་པ་དང། ལྐོག་ཤལ་ནི་མགྲིན་པའི་འོག་གི་པགས་པ་ཐུར་དུ་འཕྱང་བའི་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང། 《ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་》ལས། ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་མེད་ནའང། ཡོ་སོ་ཅན་གྱི་བ་ལང་ཡིན།། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་བརྒྱ་དང་གསུམ་པ་འབྲས་བློ་གླིང་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་
འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའིི་རྒྱལ་ཚབ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བརྒྱ་དང་གསུམ་པ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༧ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༧ ལ་བོད་ཁམས་ཕྱོགས་ཡ་ར་ཞེས་པར། ཡབ་རྟ་མགྲིན་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཡུམ་བྱམས་པ་ཕུན་ཚོགས་གཉིས་ལ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁྱིམ་པའི་མཚན་ལ་རྡོ་རྗེ་ཟེར། དགུང་ལོ་ ༦ ནས་གཅེན་མོ་ལྷན་དུ་ར་ལུག་འཚོལ་བར་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་འདུག དགུང་ལ་ ༩ ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་། གཞིས་དགོན་ཚེམ་དགོན་བྱ་བར་སྒྲིག་ཞུགས་གནང་། མཚན་ལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིིན་གསོལ། དགུང་ལོ་ ༡༦ ཐོག་ལྷ་སར་ཕེབས་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དུ་ཞུགས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ནང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་རྗེས་སུ་བསྙེགས་ནས་འབྲུག་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཕེབས། ལམ་ཁར་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་འགོར། རིན་པོ་ཆེ་དང་ཕྱག་རོགས་རྣམས་སྦག་སར་ལོ་གྲངས་ ༡༡ རིང་བཞུགས། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོར་མོན་གྷོ་གཞིས་ཆགས་སུ་གནས་སྤོས་མཛད། གསན་བསམ་མཛད་ཞོར། དགོན་པའི་ཕྱག་མཛོད་དང་། ཞིང་ལས་ལྟ་རྟོག་འགན་འཛིན་གྱི་མཛད་ཁུར་ཡང་བཞེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ལོར་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་དམ་བཅའ་བཞག་པར་གནང་། དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་བཞེས། དེ་ནས་བསྟན་འཛིན་སྒང་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས། སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བཞག་སྟེ་སྔགས་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་བཞེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་མོན་གྷོར་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དུ་དཔེ་ཁྲིད་གནང་རྒྱུས་མཚོན་ཐུགས་འགན་ཆེ་བཞེས་མཛད། ༡༩༨༦ ནས་ ༡༩༨༧ བར་བློ་གསལ་གླིིང་གི་དགེ་བསྐོས་ཀྱང་མཛད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱུད་སྟོད་བླ་མ་དབུ་མཛད་དུ་བསྐོ་གཞག་བསྩལ། སྐབས་དེར་སུད་སི་དང་ཧྥ་རཱན་སིར་ཕེབས་ནས་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༣ ལོར་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོའིི་ཁྲི་ལ་ཕེབས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༦ བར་དུ་མཛད་འགན་བཞེས། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོ་ཊི་སྦིའི་སྙུན་གཞི་དྲག་པོ་བྱུང་། མེ་སཽར་དང་ཨུ་ཊིའི་སྨན་ཁང་དུ་ཟླ་བ་དྲུག་ཙམ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་། དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡང་། བླ་མའི་བཀའ་དང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དབང་གིས་དྲག་བསྐྱེད་དུ་ཕེབས་རྗེས། མོན་གྷོར་ཕྱིར་ཕེབས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༠ ལ་ཤར་པ་ཆོས་རྗེའི་ཁྲིར་ཕེབས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༣ ནས་རྒྱ་གར་དང་། ཐེ་ཝན། ཨ་རི། སུད་སི། ཨོ་སི་ཀྲེ་ལི་ཡ། མ་ལེེ་ཤི་ཡ། ཀེམ་བྷོ་ཌི་ཡ་བཅས་སུ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༡༡ ནང་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་གི་ཁྲིར་ཕེབས། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་ ༡༠༣ པའི་མཚན་གནས་བཞེས། དེ་ལྟར་ཞིང་གཤེགས་དམ་པ་ཁྲི་ཆེན་ ༡༠༣ རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ནི། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོོག་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྤྱི་བོའི་མཛད་རྒྱན་དུ་བཞེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། གཉན་འཕྲང་གི་དུས་སྐབས་འདིར། བསྟན་པ་སྤྱི་དང་། ཡང་སྒོས་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཆེ་ཞིང་། སྐྱེས་སྤྲུལ་གྱི་མཚན་གནས་རང་ཆས་སུ་མེད་ཀྱང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་རང་མདངས་མངོན་པར་མཛད་དེ། བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་ལས་མ་དགོངས་ཤིང་། གདན་ས་ཆེན་པོ་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་གི་དགེ་བསྐོས། དཔལ་ལྡན་རྒྱུས་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་། མཁན་པོ། མཁན་ཟུར། ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་ཤར་པ་ཆོས་རྗེ་དང་། དགའ་ལྡན་ཁྲིི་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་ཡིན།།
ནོངས་
ཉེས་པའམ་ཤི་བའི་དོན།
ནོངས་ཁྲྀལན་
ནོངས་འཁྲི་ན་སྟེ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ཡོད་ན།
ནོངས་པ་ལ་ནོངས་པར་ཤེས་པ་
ནོར་བའམ་ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་ཤེས་པ།
དྷ་ཁ།
དྷ་ཁ་(ঢাকা)ནི་བྷང་ལ་རྡེ་ཤུ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ནོད་ཅིང་མཆིས་
ཐོབ་ཡོད་པ།
ནོན་ཐུར་
གོང་དུ་ནན་ཏུར་ཞེས་པར་གཟིགས།
སྡེ་དགེ
== ལོ་རྒྱུས།    སྡེ་དགེ་ས་ཁོངས་འདི་ནི་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་བ་ཙམ་ནས་མིའི་རིགས་འཚོ་གནས་བྱས་ཡོད་པར་སྡེ་དགེ་ལྕགས་ར་སྡེ་ཤོག་ལྷས་དགེ་གྲོང་གི་གནའ་ཤུལ་དུར་གླིང་སོགས་ལས་རྙེད་པའི་གནའ་རྫས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་ར་སྤྲོད་བྱུང་འདུག་པ་སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་དེབ་ཐེར་ཞེས་པར་འཁོད་འདུག་ལ། རྒྱ་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་མར་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་ལྡོང་གི་རུས་རྒྱུད་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ས་ཡིན་པ་མ་ཟད་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ལས་ས་ཡི་ལྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་དུས་མཇུག་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དང་པོ་ཡས་མས་ནས་དུས་རབས་བདུན་པའི་བར་དུ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཏེ་རྒྱ་སྐད་དུ་པེ་ལང་གོ་ཞེས་པའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དེའི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པར་བརྗོད། དུས་རབས་བདུན་བོད་བཙན་པོས་གཅིག་གྱུར་དབང་སྒྱུར་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ལས་འབྲི་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་རི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད། སྤྱི་ལོ་1020 ནས་སྤྱི་ལོ1950 བར་དུ་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་སྡེ་དགེ་དང་དཔལ་ཡུལ། སེར་ཤུལ། འདན་ཁོག ཐང་ཕུག་བཅས་རྫོང་ཁག་ལྔ་ཡོད་པའི་སྤྱི་མིང་ལ་སྡེ་དགེ་ཞེས་གྲགས། དེའང་དེང་སང་རྒྱ་ནག་གིས་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་བགོས་པའི་སྡེ་དགེ་རྫོང་དུ་འབོད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཤེས་གལ། ==
== ད་ལྟའི་སྡེ་དགེ་རྫོང་ནི་སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་འབྲི་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་སྟེ་འབྲི་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་བཞུར་རྒྱུན་དུ་ཆགས་པའི་བོད་ཀྱི་ཚོ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་དབྱེ་བགོས་བྱས་ཏེ་སྡེ་དགེ་རྫོང་སྲིད་གཞུང་བཙུགས་པ་དེར་ངོས་འཛིན་དགོས། སྡེ་དགེ་རྫོང་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་མཚོན་པའི་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་གེ་སེར་སྒྲུང་གི་བརྗོད་བྱའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་བའི་གླིང་རྗེ་གེ་སེར་རྒྱལ་པོའམ་ཇོ་རུ་འཁྲུངས་ཡུལ་སྡེ་དགེའི་ཨ་ཕྱུག་རྩྭ་ཐང་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྡེ་དགེ་ཆོས་རྒྱལ་རིམ་བྱུང་གི་སྟི་གནས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གི་དུས་སུ་བཞེངས་པའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གཏེར་མཛོད་ལྟ་བུའི་སྡེ་དགེ་དཔར་ཁང་ཆེན་མོ་དང་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་། གཡུང་དྲུང་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཆུང་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཡོད་འདུག དེང་སང་སྡེ་དགེ་རྫོང་ཁོངས་སུ་གོང་གསལ་གྲོང་རྡལ་གསུམ་དང་ཡུལ་ཚོ་ཉེར་གསུམ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་བཅད་བགོས་བྱས་ཏེ་བོད་རིགས་ཞིང་འབྲོག་རྣམས་འདུས་སྡོད་བྱས་ཡོད། འབྲོག་རུ་ཆོས་དར་གྱིས། ==
ལྗོངས་རྒྱུ།
==ཁོར་ཡུག==
དགོན་སྡེ་ཁག
སྡེ་དགེའི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་ཟླ་ཤེལ་གསར་པའི་མེ་ལོང༌། 德格历史纲要 ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས། 土登彭措 དཀར་ཆག