cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རི་རྒྱུད་
6.ལྷོ་བྱང་འཁོར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་རྒྱུད། དེ་ནི་གཙོ་ཆེར་མཐོ་སྒང་གི་ཤར་ལྷོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བོད་ལྗོངས་ཤར་ཕྱོགས་དང་སི་ཁྲོན་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་ཤིང་། ལྷོ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་མཉམ་གཤིབ་ཏུ་སྟར་ཆགས་པར་བསྒྲིགས་པའི་རི་ཆེན་དང་ལུང་གཞུང་དུ་མ་ལས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་འཕྲེད་ཆོད་རི་རྒྱུད་དུ་བྱའོ།། རི་བོ་གྲགས་ཅན་གཉིས་ཏེ།
1.རི་བོ་ཉི་ཟླ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མཚོ་སྔོན་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུའི་མཚམས་ན་ཡོད་ཅིང་།ད་ལྟ་སྣང་བའི་ཉི་ཟླའི་ལྷ་ཁང་གཉིས་ནི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་དུས་མགོར་བཞེངས་པ་ཡིན།བོད་མིའི་ངག་རྒྱུན་དུ།རྒྱ་ནག་ནས་སྲོང་བཙན་ལ་བཙུན་མོ་བསུ་དུས། མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་ཀོང་ཇོས་ཡུལ་དང་ཡབ་ཡུམ་མི་དྲན་པའི་ཐབས་སུ་རྫོང་སྐལ་རྡོ་ལ་གསེར་ཚོས་བྱུགས་པའི་ཉི་ཟླ་རྫུན་མ་ཞིག་ཁྱེར་ནས་གནས་འདིའི་ཉག་ཁར་ཐོན་འཕྲལ་སྤྱན་གཟིགས་ཞུས།དེར་བརྟེན་ནས་ཀོང་ཇོ་ཡབ་ཡུམ་ལ་ཁོ་ཆད་དེ་བློ་རྩེ་གཅིག་གིས་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར་མང་དུ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད།འཆད་ཚུལ་འདི་བོད་རིགས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་བཀོད་པ་ལས། རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཚང་སྔ་ཤོས་སུ་གྲགས་པ《རི་ཆུའི་བསྟན་བཅོས》ལས་རི་བོ་ཉི་ཟླ་ཞེས་པའི་མཚན་འདི་གསལ་བར་འབྱུང་བས།དེ་ཞ་དབྱི་ཞེས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་རི་འདི་ལ་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པར་གསལ།གཞན་ཡང་ཡུལ་འདི་གནའ་དེང་གང་གི་སྐབས་སུའང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཚོང་འགྲུལ་རྒྱུ་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉི་ཟླ་དཔང་དུ་བཞག་སྟེ་རྒྱ་བོད་ཞི་མཐུན་གྱི་རྡོ་རིང་བཞེངས་མྱོང་བའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ལས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་སྲིད་དོ།།
2.ཨ་མྱེས་དར་རྒྱལ། ཨ་མྱེས་དར་རྒྱལ་དུ་འབོད་པའི་རི་བོ་འདི་ནི།མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་སུ་བརྩི་བའི་རི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། གཞི་བདག་ཆེ་གཉན་ཅན་ཨ་མྱེས་དར་རྒྱལ་གནས་པའི་རི་ཡིན་པས་ན་རི་མིང་ཡང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པར་བཤད།རི་དེ་ནི་ད་ལྟའི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཞུན་ཧྭ་རྫོང་རྡོ་སྦིས་ལུང་བའི་མགོ་དང་། ཀུན་སུའུ་ཡི་ཀ་ཆུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཚོང་ལམ་ཕྱོགས་ན་ཡོད།རི་བོ་དེ་དར་རྒྱལ་དུ་གྲགས་ལ། དོན་དུ་ད་རྒྱལ་ཡིན་ཚོད་དུ་སྣང་།དེ་ཡང་མིང་ཇི་ལྟར་ཐོགས་ལུགས་ནི་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས།གླང་གི་ལོ﹙སྤྱི་ལོ653﹚ལ་བབ་སྟེ་བཙན་པོ་ཉེན་ཀེར་ན་བཞུགས་ཤིང་། བློན་ཆེ་སྟོང་བཙན་གྱིས།གཡུག་ཏུ་གནག་ལིངས་བཏབ། ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེས་ཞིང་གི་འཕྱིང་རིལ་བགྱིས། མདོ་སྨད་དུ་ཀམ་ཁྲི་བཟང་བྱེ་འདའ་ཐོང་མྱིས་བཀུམ་སྟེ་ཤ་གཉེརད་ཕར་ལོ་གཆིག་ཅེས་བཀོད་པར་དཔྱད་ན།ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེ་ནི་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་ཆེན་གྱི་གྲས་ལས་གཅིག་ཡིན་ཞིང་།སྤྱི་ལོ653ལོ་ནས་བློན་ཆེན་སྟོང་བཙན་དང་མཉམ་དུ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོང་བའི་སྲིད་ཀྱི་འགན་ཆེན་པོ་ཕྲག་ཏུ་བཞེས་ཏེ་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཁྲལ་བསྡུས་ཤིང་།ལོ་དེར་མདོ་སྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཀམ་ཁྲི་བཟང་བྱེ་འདའ་ཞེས་པའི་དགྲ་ངན་དེ་བློ་རིག་པས་ཚར་གཅོད་བྱས་པར་གསལ།དེ་ནས་ལོ་དྲུག་འགོར་བའི་རྗེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས། ལུག་གི་ལོ﹙སྤྱི་ལོ659﹚ལ་བབ་སྟེ་བཙན་པོ་སྤྲགས་ཀྱི་ཤ་ར་ན་བཞུགས་ཤིང་བློན་ཆེན་སྟོང་བཙན་འ་ཞ་ཡུལ་ན་མཆི་སྟེ།ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེས།མཚོ་ནག་སྟོང་རུར།རྒྱ་སེའུ་དེན་པང་དང་། ནོལ་ཐབས་བགྱིས་ཏེ།  ད་རྒྱལ་གྱང་གུམ་ཤིང་བརྒྱད་ཁྲི་སྟོང་ལ་རྡུགས་ཕར་ལོ་གཆིག་ཅེས་བཀོད་པ་དེ་ལས།ད་ལྟའི་དུང་རི་མཚོ་བྱ་བར་བློན་ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེས་གདོང་དམར་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་རུ་འདྲེན་བྱས་ཏེ།རྒྱ་དམག་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཙམ་ལ་རྒོལ་རྡུང་བཏང་སྟེ། གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་བླངས་མཐར།རང་ཉིད་ཀྱང་ཐེངས་དེའི་དམག་འཁྲུག་གི་ཁྲོད་དུ་སྟབས་མ་ལེགས་པར་གཅེས་སྲོག་བློས་བཏང་མཛད་པ་གསལ།བློན་ཆེན་ཁོང་གཤེགས་རྗེས། རྗེས་འབྲངས་དམག་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་ཆེད།སྐབས་དེའི་ལུགས་སྲོལ་བཞིན་ད་ལྟའི་རི་ཆེན་འདིའི་སྟེང་དུ་རྡོའི་བང་སོ་བཏབ། རྗེས་སུ་སྐྱུང་ཚ་དམག་དཔོན་དང་ཁྲོ་ཚ་དམག་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་དར་རྒྱལ་རྡོ་མཁར་ནས་རྒྱ་དམག་ནག་རི་སྒང་བར་དེད་ཅེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།ཕྱིས་སུ་ཨ་མྱེས་དར་རྒྱལ་ཞེས་གཞི་བདག་ཏུ་བཀུར་སྲོལ་བྱུང་སྟེ་ཆེས་གཉན་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལྷར་གྱུར་པ་རེད།
ཨ་མདོ་མཚོ་སྔོན་ལ་མཚོན་ན། མཚོ་སྔོན་མཐོ་སྒང་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་སྟེ།མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་བྱང་ཤར་དུ་གནས་ཤིང་། ས་དབྱིབས་མཐོ་ཞིང་གནམ་དུ་ཟུག་པས་སྐད་གྲགས་འཛམ་གླིང་དུ་ཆེ།ཆུ་མཚམས་དམའ་ཤོས་ནི་ཤར་ཁུལ་མིན་ཧོ་རྫོང་གི་ལུང་ཞོལ་མདོ་སྟེ།ཆུ་མཚམས1600ཡིན་ལ།མཐོ་ཤོས་ནི་ཤིན་ཅང་དང་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱི་ཨར་ཀི་རི་བོའི་མོ་ནོ་མ་ཝ་རི་རྩེ་སྟེ་ཆུ་མཚམས་སྨི7720ཡོད།རྨ་ཆུ་དང་ཙོང་ཆུའི་གཞུང་ལུང་དང་ཚ་འདམ་གཞོང་སར་སྨི2000ནས3000ཡོད་པ་མ་གཏོགས།ས་ཆ་མང་ཆེ་ཤོས3000ནས4500སླེབས་ཡོད། འཕར་ཆག་སྙོམས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཚོ་སྔོན་མཐོ་སྒང་དུ་འབོད་དོ།ས་རྒྱུས་དང་གནམ་གཤིས། གཤིན་ས། རྩི་ཤུན་སོགས་མི་འདྲ་བས། ས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞིང་ས་དབྱིབས་ཁག་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པ་སྟེ།མདོ་ལ་ས་ཁུལ་དང་ཚ་འདམ་གཞོང་ས་ཁུལ། མཚོ་སྔོན་ལྷོ་རྒྱུད་མཐོ་སྒང་ས་ཁུལ་བཅས་སོ།།
གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་
རྟ་རྒྱག་ནོར་བུ་ཆ་བདུན་
vhj
༡༧༢༤ལོ།
༡༧༢༤ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ནུབ་ཕྱོགས་འགྲིམ་པའི་སྙན་ངག་འགའ།
ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྙིང་འགྲེལ་སྐལ་བཟང་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན།། བེ་རི་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
ཨི་ཊ་ལིར་ཐེངས་དང་པོར་བསྐྱོད་པ།། ༢༠༠༩།༡༡།༡༠། མཚན་མོར།།
སྤྲ་དང་སྤྲེ་འུའི་འཚང་ཁ་ཆེ་བ་ཡི༎ དྷ་སའི་ནགས་ཀླུང་རེ་ཞིག་གྱེས་མཇལ་བྱས༎ མོ་ཊའི་ནང་ནས་པ་ཊམ་ཀོ་ཊའི་བརྒྱུད༎ ཨེ་སི་མེ་འཁོར་འགྲིམས་ནས་ལྡི་ལིར་འབྱོར༎
དོན་གཅོད་ཁང་ནས་མཐོང་ཁྱེར་ལག་འཁྱེར་འབྱོར༎ གོ་སྒྲིག་པ་ལས་གནམ་གྲུའི་པ་སེ་བླངས༎ ནམ་ཕྱེད་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏག་ཏག་ལ༎ བསམ་ཡས་གླིང་ནས་ལྡི་ལི་གནམ་ཐང་འགྲིམས༎
ད་ནི་ལངས་ཚོའི་འཕེལ་ཁ་གྲིབས་པ་དང༌༎ རྒྱུན་ལྡན་འགྲོ་བསྐྱོད་མང་བས་སུན་ན་ཡང༌༎ ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའི་འགྲོ་དོན་ལྡན་པས་ན༎ ཐེངས་འདིའི་ཕྱོགས་བསྐྱོད་སྤྲོ་བ་ཅི་བས་བརྟས༎
ཤར་ནུབ་རྒྱལ་མཚམས་Tukiཊུ་ཀི་གནམ་གྲུ་ན༌༎ ས་གཞི་གློག་གི་སྐར་ཚོགས་བཀྲམས་པའི་འཚོམས༎།། ཁད་ཀྱིས་གཤོག་ནས་གནམ་གྱི་མཐོངས་ན་འཛེགས༎ གནམ་གྱི་སྐར་མའི་གྲལ་གསེབ་ཤུགས་ཀྱིས་འཕུར༎
མཚོ་དང་མཚེའུས་འགྲོ་ལ་མ་མ་བཀག་ཅིང༌༎ རི་དང་བྲག་གིས་འཕུར་ལམ་མ་སྒྲིབ་པར།། སྤྲིན་དང་སྨུག་པོའི་འབབ་སྟེགས་ལས་འགངས་ཏེ༎ གནམ་སྔོན་མཐོངས་ནས་ཏུ་ཀི་གནམ་ཐང་འབྱོར༎
ཡོབ་དངུལ་འགྲོ་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཤར་གླིང་གི༎ ཏུ་ཀི་གནམ་ཐང་ཁོར་ལག་ཤིན་ཏུ་ཡངས༎ འཕུར་བསྐྱོད་གནམ་གྲུ་འཚང་ཁ་ཅི་བས་ཆེ༎ ཚོང་དང་ཟ་ཁང་འདུ་ལོངས་གཞན་ལས་བྲེལ༎
རྗེས་མའི་གནམ་གྲུ་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ལ་སྒུག། མདང་གི་ནུབ་མོར་གཉིད་ཀྱི་གོ་སྐབས་བརླགས༎ ད་ནི་གཉིད་ནས་མགོ་བོ་མི་ཐེག་ཀྱང༌༎ མི་ཚོགས་གསེབ་ཏུ་གཙོག་ནས་བསྡད་ཁུལ་བྱས༎
སྒྲིག་གིས་བཀོད་པའི་དུས་ཚིགས་ཟིན་པ་དང༌༎ ཊུ་ཀི་ཡུལ་ནས་གནམ་གྱི་མཐོངས་ན་མཛེགས༎ ཟུར་བཞི་སྒོར་བའི་སྒེར་ཁུང་ཆུང་ཆུང་ནས༎ གྲོང་གི་བཀོད་པ་རི་མོ་ཇི་བཞིན་མཐོང༌༎
ཐོགས་མེད་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་ཤུགས་ཀྱིས་གཤགས༎ ཤར་མཐའ་ཊུ་ཀི་རྒྱལ་མཚམས་ཧད་ཀྱིས་བརྒལ༎ སྤྲིན་དང་སྨུག་པ་འཐུག་པོའི་བར་སྲུབ་ནས༎ ཨི་ཊ་ལི་ཡི་གདོད་མའི་རྒྱ་མཚོ་མཐོང༌༎
ཉིན་བྱེད་འོད་སྣང་ནུབ་ནས་དལ་གྱིས་ནུབ༎ དགུང་ཐུག་ ལྷུག་པོར་རོལ་བའི་གྲ་བསྟར་ཁྲོད༎ འདས་དང་ད་ལྟ་མ་འོངས་ཚོད་དཔག་གིས༎ ཅི་མ་ཡིན་ལ་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་བསྐྱལ༎
ད་ནི་མཚན་མོ་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་རེད༎ གནམ་ས་བར་སྣང་འགྲིམས་པའི་ཉོབ་སྣང་གིས༎ གཉིད་ཀྱོགས་བརྒྱབ་ནས་མགོ་བོ་མི་ཐེག་པས༎ ད་ནི་ཉལ་ནས་རྨི་ལམ་སྒུག་ན་རན༎ ༢༠༠༩།༡༡།༡༡།མཚན་མོར་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཐོག ཨི་ཊ་ལི་རོམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོད་པའི་དགའ་བྱང་ཆོས་ཚོགས་ནང་དུ་བྲིས།།
ཧྥ་རེ་སི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཚོགས་ཁང་ནང་གི་མཐོང་ཐོས།
གཡུང་དྲུང་ལྷ་མི་དམུ་ཐག་མ་རྒྱུད་པར།། རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་ལྷ་ཡུལ་མ་བརྒལ་བར།། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞིང་དུ་སླེབས་པ་ཡི།། ཚོར་བའི་རླབས་རིས་འབར་བའི་ཞིང་ཁམས་འགྲིམས།། བྲམ་ཟེ་རྒན་པོའི་བློས་བསླང་མངོན་སུམ་དུ།། ཤར་བ་ལས་ལྷག་མིག་གི་གཟི་ལེན་དཔལ།། ཧྥ་རེ་སི་ཡི་རྒྱལ་མོའི་ཕོ་བྲང་ཆེ།། དེ་རིང་ཁྲ་ཆུང་མིག་གི་སྤྱད་ཡུལ་གྱུར།།
ཀྱེ་མ་སྔོན་སོང་སྔོན་གྱི་བཙུན་མོ་ཞེས།། རྣམ་པ་ལྷ་ལ་སྤྱོད་པ་འདྲེ་ཡི་སྲོལ།། དམངས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་སྤྱོད་པའི་གདུག་ཅན་དག མི་མངོན་དབྱིངས་བུ་བརྫངས་པའི་ཤུལ་ལམ་ན།།
རང་དབང་འདྲ་མཉམ་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གྱི།། དཔལ་ཡོན་ཉི་གཞོན་ཐོག་མར་ཤར་བ་ནས།། བཀོད་ལེགས་མཛེས་པའི་བཙུན་མོའི་ཕོ་བྲང་འདི།། ད་ཀོ་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཚོགས་ཁང་གྱུར།།
འཛམ་གླིང་དམངས་གཙོའི་ལམ་གྱི་སྔོན་གཤེགས་པ།། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཡི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མ་ཡི།། མཐུས་མི་གསུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ།། ལོ་རེར་ངེས་ཅན་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་རེ་འདུག
ཡར་ཀི་ལྷ་ཡུལ་མར་ཀི་དམྱལ་ཁམས་སུ།། ལྷུང་པའི་འབྲེལ་བརྗོད་ལམ་རིམ་མཁན་པཽའི་སྲོལ།། བཙུན་མོའི་ཕོ་བྲང་མི་དམངས་ཚོགས་ཁང་དུ།། གྱུར་པའི་ཚུལ་འདི་མིག་གི་མངོན་སུམ་གྱུར།།
ཕ་སའི་དག་ཞིང་དམྱལ་ཁམས་ལ་བསྒྱུར་བའི།། སྐྱོ་གདུང་མཆི་མས་གདོང་རིས་བརླན་པའི་གཏམ།། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་མཇལ་འཕྲོད་ཁང་བཟང་དུ།། མ་ལྷག་མ་ཆད་བདེན་པའི་ལམ་ནས་བརྗོད།།
བདེན་པའི་རྒྱབ་ཏུ་ལངས་པའི་མཇུག་སྐྱོང་དང༌།། གདུང་སེམས་མཉམ་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཐུགས་ཁུར་གྱི།། མི་ཕྱེད་མཛའ་བོའི་དམ་བཅའ་གསེར་གྱི་རི།། ནམ་གཞིགས་མེད་པའི་ཐ་ཚིག་སླར་ཚིག་སྒྲོག།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༡ ཉིན། ཧྥ་རེ་རི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་མཇལ་འཕྲད་ཁང་དུ་བྲིས།།
ཧྥ་རན་སི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ནང་བསྐྱོད་པ།
གཟུགས་མེད་རྟོག་པའི་ཀློང་ནས་འཁྲུངས་པ་ཡི།། ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་ཞིང་ཁམས་ལས་འགངས་པའི།། རྒྱལ་ས་པཱ་རི་སི་ཡི་དཀྱིལ་ཟུར་ན།། བརྒྱ་སྦྱིན་ལྷ་ཡི་ཁང་བཟང་འདྲ་བ་མཐོང༌།།
འབངས་སྡེ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་གྱེན་ལངས་འོག རྒྱལ་པོའི་ཚེ་སྲོག་མཚོན་རྩེར་གཟེར་བའི་རྗེས།། བཀོད་ལེགས་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ཕོ་བྲང་འདི།། ཡུལ་འདིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཚོགས་ཁང་གྱུར།།
འཛམ་གླིང་དམངས་གཙོའི་སྲོལ་གཏོད་རྒྱལ་ཁམས་འདིར།། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་འདུག། དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁམས་ནང༌།། སྔོན་དུ་ཐོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མང༌།།
མི་སྲུན་གཞན་དབང་བཙན་པོའི་གཉའ་གནོན་འོག། ཉམ་ཐག་འགྲོ་བ་མི་ཡི་མནར་གཅོད་ལ།། གཅིག་ཏུ་རྒོལ་བའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མ་འདིས།། བདེན་པའི་རྒྱབ་ལངས་བྱས་པ་ཉུང་ཉུང་མིན།།
ལྟེ་ཁྲག་ས་ལ་འཕོས་སའི་བྱང་བརྒྱུད་ན།། ངུ་འབོད་གནམ་ས་དབྲལ་བའི་མནར་གཅོད་ལ།། བདེན་པའི་རྒྱབ་ལངས་འདི་ཡི་མཐའ་མཇུག་ཏུ།། རྒྱལ་ཁའི་གྲུབ་འབྲས་ལྡན་པའི་སེམས་གསོ་གནང༌།།
སེམས་ཀྱི་རྨ་ཁའི་ན་ཟུག་ཁོག་ན་བཅུམ།། དགའ་སྐྱོ་བསྣོལ་མའི་མིག་ཆུས་གདོང་རིས་བརླན།། སླར་ཡང་མཇལ་བའི་གྱེས་ཁའི་སྨོན་ལམ་བཅས།། ཕྱིར་མིག་ཅེར་བཞིན་གོམ་ཁ་ཕྱི་ལ་སྤོས།།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཧྥ་རན་སི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་མཇལ་འཕྲད་ཁང་དུ་བྲིས།
ཧྥ་རན་སི་ལྕགས་ཀ་རིང་མོ།
གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་རྐང་པའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཤགས༎ སྲོད་དུས་གློག་སྒྲོན་མཆེད་པའི་འོད་སྣང་ཁྲོད༎ མི་ཚོགས་ཁྲི་མ་འབུམ་གྱི་ཁྲོམ་གསེབ་ནས༎ ལྕགས་ཀྱི་ཀ་བ་རིང་མོའི་ལྗིད་ཉམས་མཐོང༌༎
ལྕགས་ཀ་ཉེ་འགྲམ་སུ་ཏྲ་ཧྥ་རེ(sutfleh)ཡི༎ ཧྥ་ལུགས་ཟ་ཁང་རྒྱས་སྤྲས་གསོལ་སྟོན་རིགས༎ མུད་པའི་འཕྲང་ལམ་བཙན་གྱིས་བརྫངས་པའི་ཞོར༎ གཞིས་བྱེས་བོད་ཀྱི་ལས་དབང་སླར་ཡང་གླེང༌༎
མཚན་ལྗོངས་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་རྒྱབ་ནས་དེད༎ སང་གི་ལས་རིམ་མང་པོས་མདུན་ནས་བསུས༎ གོམ་པའི་རྡོག་སྣེ་མགྲོན་ཁང་ནང་དུ་བསྒྱུར༎ ཉིན་ཐོ་གྲུ་བཞིའི་སྟོང་ཆ་སྐོང་ནས་ཉལ༎ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༢ མཚན་མོར་རྒྱལ་ས་པ་རི་སི་(Pares Hotel commerce)མགྲོན་ཁང་དུ་བྲིས།། རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་གསར་འགོད་རང་དབང་ཁང་དུ་སླེབས་པ།
དུས་རབས་གསར་པའི་བཟོ་བཀོད་མིག་ལ་མཛེས།། ཤེལ་སྒོ་ནག་པོའི་ཕྲ་ལྡན་ཁང་བཟང་ནང༌།། རྒྱལ་མཚམས་མེད་པའི་དྲང་བདེན་གསར་འགོད་གྱི།། ལས་བྱེད་འདི་ཚོ་དེ་རིང་དངོས་སུ་མཇལ།།
རང་དབང་འདྲ་མཉམ་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ལམ་ནས།། བཙན་འཛུལ་གཉའ་གནོན་སྒེར་གཅོད་རིང་ལུགས་ལ།། རྒོལ་བའི་དྲང་བདེན་གསར་འགྱུར་རྒྱུད་ལམ་ཁག དཀར་གསལ་འོད་སྣང་ཕྱོགས་མེད་འདི་ནས་འཕྲོ།། ཕ་སའི་ཁྲག་མཚོ་དྲོན་མོའི་རླབས་ཀྱི་རིས།། མིག་ཆུའི་ཟོལ་དུ་འབབ་པའི་ཞུ་སྙན་གཏམ།། མི་ངོ་དངོས་འཕྲོད་བྱུང་བའི་འབབ་སྟེགས་ནས།། བྲེལ་མེད་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ།།
རྨི་ལམ་མ་ཡིན་སད་ནས་ས་འདིར་འབྱོར།། འཁྲུལ་སྣང་མ་ཡིན་དྲན་པའི་རང་ངོ་འཕྲོད།། སད་ནས་དྲན་པའི་རང་ངོ་འཕྲོད་བཞིན་དུ།། གོ་སྐབས་འདི་ཡི་མཇུག་སྣེ་དེ་རིང་ཟིན།། དྲ་རྒྱའི་བརྡ་འཕྲིན་མི་མངོན་དབྱིངས་ནས་བཀག ཁ་པར་བརྒྱུད་ལམ་བཙན་གྱིས་འགོག་པ་སོགས།། གནས་ལུགས་བདེན་པའི་ཞལ་རས་ཟླུམ་པོ་ལ།། མུན་ནག་རྫུན་གྱི་སྤྲིན་པ་བཏིབས་པས་བསྒྲིབས།།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གུང་རྒྱལ་ས་པ་རི་སི་(Pares Hotel commerce)མགྲོན་ཁང་དུ་བྲིས།།
རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡང་ཚོགས་པའི་ནང་སླེབས་པ། སྨུག་པའི་ཡོལ་བ་དལ་གྱིས་དལ་གྱིས་ཕྱེས།། སྤྲིན་པའི་་འོག་ནས་ཉི་འོད་ཅུང་ཟད་འཚེར།། གུང་ཚིགས་ལངས་ཟོས་བྱས་རྗེས་ཟ་ཁང་ནས།། པ་རེ་སི་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་སླར་ཡང་གཤགས།།
བཟོ་བཀོད་ཁང་བཟང་དུས་རབས་སྔོན་དུ་ཐོན།། ཡང་དག་བྱམས་དང་བརྩེ་བས་རྗེས་ནས་དེད།། དྲང་བདེན་གནས་ལུགས་ཟབ་མོས་མདུན་ནས་བསུ།། ལྷན་ཁང་འདི་ཡི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་ལས་འགོངས།།
ངོ་འཕྲོད་རྒྱུན་ལས་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།། མཇལ་འཕྲོད་ཁང་དུ་གཏམ་གྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེས།། རྨ་ཁ་མ་སོས་ཁྲག་རྒྱུན་མ་བསྐམ་པའི།། ཕ་སའི་སྐྱིད་སྡུག་ངུ་ངག་ལམ་ནས་ཞུས།།
གདུང་སེམས་མཉམ་དུ་བསྐྱེད་པའི་གསུང་ལན་དང༌།། འབྱུང་འགྱུར་མདུན་ལམ་འགྲིམས་པའི་ལམ་སྟོན་གཉིས།། ད་ལྟའི་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུའི་བཀའ་མོལ་གསུམ།། བག་ཕེབས་དལ་འབབ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འཇོ།།
དགའ་སྐྱོ་འདྲེས་མའི་མིག་ཆུ་ཁོག་ཏུ་གཞིབས།། ངུ་དགོད་འདྲེས་མའི་གདོང་རིས་ཁད་ཀྱིས་འགྱུར།། སྐྱིད་སྡུག་འདྲེས་མའི་གཏམ་སྣེ་དལ་གྱིས་བསྡུས།། ཕྱི་མིག་ཅེར་བཞིན་མགྲོན་ཁང་ནང་དུ་ལོག
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༣ མཚན་མོར་ཧྥ་རན་སི(France)རྒྱལ་ས་པ་རི་སི (Pares Hotel commerce)མགྲོན་ཁང་དུ་བྲིས།།
རིག་པ་ཆོས་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་མཐོང་ཐོས།
པ་རེ་སི་༼parese ༽ཡི་གྲོང་ཁྱེར་ཧ་ཅང་ཆེ།། །། ཁོམ་མེར་སེ་༼commerce༽ ཡི་མགྲོན་ཁང་ཤིན་ཏུ་མཐོ།། ཉིན་གསུམ་རིང་ལ་མཛད་རིམ་ཤིན་དུ་མང༌།། ལུས་སེམས་བྲེལ་བའི་ཨ་ཐང་ཧ་ཅང་ཆད།།
ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་དབང་བའི་འབྱོར་ལྡན་དང༌།། དྲང་བདེན་སྲོག་དང་བསྡོས་པའི་རྩ་དོན་ཅན།། བྱམས་བརྩེ་སྙིང་ལ་ཉར་བའི་སྙིང་རྗེ་ཅན།། ཚོགས་ར་འདིའི་ནང་འཚང་ཁ་ཤིན་ཏུ་ཆེ།།
ཕ་སའི་སྐྱིད་སྡུག་མིག་ཆུའི་ལམ་ནས་བགྲངས།། བདེན་པའི་རེ་བཅོལ་ཕྱག་རྒྱའི་སྣེ་ནས་ཞུས།། འབྱུང་འགྱུར་འཆར་འགོད་ངུ་ངག་གཏམ་གྱིས་བཤད།།་ ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་མཛད་རིམ་ཡུད་ཀྱིས་བསྐྱལ།།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་གུང་རས་པ་ཆོས་ཚོགས་ནང་དུ་བྲིས།།
ཧྥ་རན་སི་བོད་རིགས་ཚོགས་པ།
ཞོགས་པའི་མཛད་རིམ་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་བསྡུས༎ ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ཟ་ཁང་ནང་དུ་ཟོས༎ ངལ་གསོ་མེད་པའི་མཛད་རིམ་དོགས་པོའི་སྣེར༎ རིག་པ་ཆོས་ཚོགས་ཁང་དུ་སླར་ཡང་བཅར༎
རྒྱལ་ས་པ་རེ་སི་ལ་གནས་བཅས་པའི༎ སྐྱབས་བཅོལ་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་གདན་ཞུ་ལྟར༎ ཤ་ཁྲག་གཅིག་པའི་སྤུན་ཟླ་བརྒྱ་ཕྲག་དང༌༎ ལྷན་ཅིག་འཛོམས་པའི་སྐལ་བཟང་དགའ་སྟོན་ཐོབ༎
མི་བདག་བདག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ལྗོངས་ན༎ བདག་པོ་ཕྱིར་འབུད་གཏོང་བའི་ལོ་ཟླའི་ནང༌༎ ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་ལ༎ ཉམ་ཐག་བོད་རིགས་འཁྱམས་པའི་སྐྱོ་གར་རིང༌༎
མི་ཡུལ་སྐྱིད་པའི་ལྷ་ཡུལ་ཡིན་ཡང་རུང༌༎ རང་ཡུལ་སྡུག་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཡིན་ན་ཡང༌༎ མགོ་བོའི་ཀླད་རྒྱ་ས་ལ་མ་འཐོར་བར༎ ཕ་སའི་རྩམ་པའི་ཞེ་ཁོག་སུ་ཡིས་བརྗེད༎
བདོས་བཅས་གཟུགས་པོ་ཕྱོགས་མཐར་གྲམས་ན་ཡང༌༎ མ་བཅོས་སེམས་ཀྱི་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ༎ ཕྱོགས་འདིའི་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་ལས་འགུལ་ཁག། མ་ལྷག་མ་ཆད་ལས་སྡོམ་ཚུལ་དུ་བགྲངས༎
འདས་པའི་ཁྲག་རིས་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་བྲིས།། ད་ལྟའི་དཀའ་སྡུག་པང་གི་ནང་དུ་བླངས༎ མ་འོངས་ཕུག་བསམ་གོམ་པའི་སྣེ་ལ་སྟེགས༎ རྒྱལ་ཁའི་སྔོན་བརྡ་བསུ་བའི་ལམ་སྟོན་ཞུས༎
ནུབ་ཕྱོགས་རང་དབང་ལུང་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང༌༎ སྡུག་དང་མིག་ཆུས་སེམས་ཁོང་ཁེངས་པ་ཡི༎ ཁྲག་རྒྱུན་གཅིག་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཚོས༎ དྲན་རྟེན་འདྲ་པར་བཏབ་པའི་འཚང་ཁ་ཆེ༎
དུས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་བཀོད་སྒྲིག་བཙན་པོའི་འོག། ཞེ་ཆགས་སེམས་ཀྱི་ཁྱེའུ་ངུ་བཞིན་དུ༎ གྱེས་མཇལ་བྱས་པའི་དགོད་སྒྲའི་འཛུམ་ཀོང་གསེབ༎ དལ་གྱིས་འབབ་པའི་མིག་ཆུ་ངང་གིས་འཁྱིལ༎
དགུང་དུས་མུན་པའི་རུ་ཚོན་སྒྲེངས་པའི་གསེབ༎ གྲོང་ཁྱེར་དཀྱིལ་གྱི་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་རྒྱུད༎ ཧྥ་རན་སི་ལ་མཐའ་མའི་གྱེས་མཇལ་གྱིས༎ བྷེལ་ཇམ་འགྲིམས་པའི་ལམ་སྣེ་ཁད་ཀྱིས་བཟུང༌༎
སྲོད་དུས་རླུང་ལྟར་མགྱོགས་པའི་མེ་འཁོར་ནང༌༎ གློག་ཀླད་སྒོ་འཕར་ཕྱེས་ནས་བརྙན་པར་བལྟས༎ དགའ་སྐྱོ་འདྲེས་མའི་ཚོར་འདུ་གཡོ་བཞིན་དུ༎ འབོར་རྩོམ་འགའ་ཞིག་གློག་ཀླད་ངོས་སུ་བྲིས༎ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༩་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་༡༤་དགུང་མོ་ཆུ་ཚོད་ ༨ པར་ཧྥ་རན་སི་ནས་བྷེལ་ཇམ་དུ་བསྐྱོད་པའི་མེ་འཁོར་ནང་བྲིས།།
ཡོབ་རོབ་གནའ་མཐུན་ཚོགས་པ།
མདང་གི་མཚན་མོར་ཧྥ་རན་སི་ནས་ཐོན༎ མེ་འཁོར་མྱུར་ཚོད་ནམ་མཁའི་གློག་ལྟར་འཁྱུགས༎ ཐུན་གསུམ་མཚན་མོར་མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་ནས༎ མོ་ཊའི་ནང་དུ་ཡོན་ཏན་གླིང་ལ་འབྱོར༎
ཤར་ནུབ་ལུགས་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་སྣ་ཚོགས་ལས༎ བོད་ཐུག་ཚ་བོའི་རིན་ཐང་སླར་ཡང་སྙེད༎ ཤིན་ཏུ་བཀོད་པ་ལེགས་པའི་ཉལ་ཁང་ནས༎ ངེས་མེད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་འགྲིམས༎
ཞོགས་པའི་མཁའ་དབུགས་གངས་ཅན་བོད་ལྟར་གཙང༌༎ སྔོ་ལྗང་ལྗོན་པའི་ནགས་ཀྱི་ཁོར་ལག་ཡངས༎ བདེ་ཆེན་ཞིང་བཀོད་འདྲ་བའི་ཆོས་ཚོགས་འདིས༎ དབེན་པའི་རི་སུལ་འགྲིམས་པའི་དྲན་གསོ་གཏོང༌༎
ཉིན་བྱེད་འཁོར་ལོ་གནམ་གྱི་དཀྱིལ་ནས་འཁོར༎ མོ་ཊའི་ནང་ནས་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ༎ ཡིད་འོངས་མཛེས་ལྗོངས་མིག་གིས་སྤྱད་པའི་ཞོར༎ བྷེལ་ཇམ་གྲོང་ཁྱེར་བྷ་ར་སི་ལ་འབྱོར༎
མི་ཚོགས་འདུ་ལོངས་སྟོན་ཁའི་རླུང་ལྟར་འཚུབས༎ མོ་ཊ་འགྲོ་བསྐྱོད་གྲོག་མའི་ཚང་བཞིན་བརྡོལ༎ ཁང་བརྩེགས་མཐོན་པོ་གནམ་གྱི་ཀ་བ་སྙེགས༎ གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཡི་ལྟད་མོ་བརྗོད་ལས་འགངས༎
གསེར་གྱི་རྟ་ཕོའི་ཏོག་ལྡན་ཁང་བཟང་དང༌༎ བྱིས་པས་གཅིན་རྒྱང་བྱེད་པའི་འདྲ་བརྙན་སོགས༎ གཏམ་རྒྱུད་སྣ་མང་ལྡན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན༎ གྲགས་སྙན་གང་སར་ཁྱབ་པའི་ལྟད་མོ་མང༌༎
མི་བདག་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་གུང་ཁྲན་གྱིས༎ བདག་པོ་རྒྱངས་འབུད་བྱས་པའི་བོད་རིགས་མི༎ མི་སྤྱོད་ལས་འདས་གཡོ་རྫུན་འདྲ་མིན་འོག། བསད་བཟུང་རྡུང་བརྡེགས་བྱས་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་གླེང༌༎ ཡོབ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི༎ ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གི་བོད་དོན་འབྲེལ་བའི་གཏམ༎ རྟག་ཆད་གཡང་ས་གང་དུའང་མི་ལྷུང་བའི༎ དོན་ཚན་གསུམ་གྱི་ལམ་སྟོན་ལྷུག་པོ་གནང༌༎
༢༠༠༩།༡༡།༡༥།ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༤ པར་ན་ལེནྡྲ་ཆོས་ཚོགས་ནང་དུ་བྲིས།།
བྷེལ་ཇམ་བོད་རིགས་ཚོགས་པ།
ཉི་མའི་གོ་ལ་ནུབ་མཐའི་སྤྲིན་གསེབ་ཡིབས༎ ལས་གྲྭ་ཕལ་ཆེར་ལས་ཐག་གཅོད་ལ་ཉེ༎ ན་ལེནྡྲ་ནས་ས་འོག་མེ་འཁོར་རྒྱུད༎ བྷེལ་ཇམ་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་མཇལ་འཕྲད་བཅར༎
ཟློག་མེད་ལས་དབང་འོག་ནས་ཁ་གྲམས་ཀྱང༌༎ ཕུགས་བསམ་ལུས་ཟུངས་ཁྲག་རྒྱུན་གཅིག་པ་ཡི༎ སྐྱབས་བཅོལ་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག། བྷ་ར་སིལ་གྱི་ཟ་ཁང་ཞིག་ཏུ་འཛོམས༎
ངེས་མེད་ས་མཐར་འཁྱམས་པའི་བོད་རིགས་ཚོ༎ རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ནུས་ཤུགས་ཀྱིས༎ བོད་དོན་བདེན་པའི་རུ་ཚོན་འཕྱར་དང་ལྷན༎ དགྲ་བོའི་རྫུན་འབག་དབྲལ་བ་ཉུང་ཉུང་མིན༎
ཕྱོགས་འདིའི་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་གནས་སྟངས་ཚུལ༎ ཐོས་ཚེ་སྤྲོ་བའི་ཚོར་རླབས་འཕྱུར་དང་ལྷན༎ ལག་དེབ་ལྗང་ཁུའི་འགྱུར་འགྲོས་གནས་བབ་དང༌༎ གྲོས་ཚོགས་དྲི་བའི་དོགས་པའི་འཕྱངས་འཕྲུལ་དཔྱངས༎
ཕྱག་རོགས་སྤྱི་འཐུས་བཞི་དང་གཞུང་ཚབ་ཀྱིས༎ འཛམ་གླིང་ཁ་འཐོར་བོད་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས༎ ཆིག་སྒྲིལ་དཔུང་པའི་ནུས་ཤུགས་བརྟན་པོ་ཡིས༎ བདེན་དོན་རྩོད་ལེན་དགོས་པའི་དྲན་སྐུལ་གནང༌༎
ཁ་ཤགས་སྒྱུ་རྩལ་སྨྲ་བ་དཔལ་ཚེ་ཡི༎ ལྗང་གུ་གསུམ་གྱི་གསང་བའི་གཏམ་བརྒྱུད་ལས༎ རང་དབང་ལག་དེབ་ལྗང་ཁུའི་རིན་ཐང་དང༌༎ གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དྲན་གསོ་གཏོང༌།།
དམངས་གཙོའི་ལྟ་གྲུབ་ལྡན་པའི་གྲོས་ཚོགས་ནང༌༎ སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ཡོད་པའི་བགྲོ་གླེང་ཐོག། གྲོས་འཆར་བགྲོ་གླེང་ལངས་འདུག་གང་བྱས་ཀྱང༌༎ ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་འགལ་མིན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ཞུས༎
སུམ་སྟོང་བདུན་བརྒྱའི་འཐུས་མི་ཚོགས་ན་ཡང༌༎ གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་མེད་པའི་གུང་ཁྲན་གྱི༎ གྲལ་བསྟར་འགྲིགས་པའི་སྣང་བརྙན་རྫུན་འབག་གིས༎ རང་དབང་བདེན་པའི་ཚོགས་རར་འགྲན་ནུས་མིན༎
བོད་རྒྱའི་ཟླའི་ཛ་དྲག་མེ་རླབས་འཕྱུར་བ་དང༌༎ འགག་ལ་ཐུག་པའི་རྩ་དོན་གཉན་འཕྲང་སྐབས༎ གཅིག་རྒྱབ་གཅིག་མཆོང་གནང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལས༎ ཕྱིར་བཀྱེད་བྱས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་མེད་ཚུལ་གླེང༌༎
རྒྱང་རིང་ནུབ་ཕྱོགས་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་ཚོ༎ མཉམ་དུ་འཛོམས་པའི་དགའ་སྟོན་གསོལ་ཚིགས་ཐོག༎ དྲན་རྟེན་མཚོན་པའི་འདྲ་པར་བཏབ་པ་དང༌༎ བྱུང་འདས་གཏམ་གྱི་སྒོ་མོ་ཅི་ཡང་ཕྱེས༎
སྐྱེས་ཡུལ་གཅིག་པའི་མི་དང་སྤུན་མཆེད་འགས༎ གདན་ཞུས་ངོ་ལྡོག་མ་ནུས་ཁྱིམ་དུ་སོང༌༎ ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་གཞིས་ཀྱི་དྲག་གནོན་དང༌༎ མི་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་ལོ་ཟླའི་རྒྱུད་རིམ་གླེང༌༎
ད་ནི་ནམ་ཕྱེད་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟིན༎ ཤར་གླིང་ཡུལ་གྲུར་སྐྱ་རེངས་འཆར་ལ་ཉེ༎ གཉིད་ཀྱོགས་བརྒྱབ་ནས་མགོ་བོ་མི་ཐེག་པས༎ རྨི་ལམ་མགྲོན་པོའི་སྔོན་བརྡ་གཏོང་ན་རན༎
2009།།11།།15།།མཚན་མོ་ཆུ་ཚོད་12.30ཐོག་བྷེལ་ཇམ་གྲོང་ཁྱེར་བྷ་ར་སིལ་(Brussel)སྤུན་ནོར་བུའི་ཁྱིམ་དུ་བྲིས།། བྷེལ་ཇམ་གྲོས་ཚོགས་འོག་མ།
མག་མོག་མཚན་གྱི་རྒྱལ་མོའི་ཕང་ཁ་ནས།། འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་གར་ལ་བལྟས།། ཞོགས་པའི་སྐྱ་མདའ་རྣོན་པོས་དཀྲོགས་པ་དང༌།། ཞོགས་ཟས་ཟོས་ནས་མེ་འཁོར་ནང་དུ་ཞུགས།།
བྷ་རེལ་ཛི་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་སླར་ཡང་གཤགས།། བྷེལ་ཇམ་གྲོང་ཁྱེར་འོག་མའི་ལས་ཁུངས་འགྲིམས།། ཟོལ་མེད་སྤྲོ་བའི་ཕེབས་གསུ་རྒྱསཀྱིས།། གཞུང་ལས་ཁང་དུ་མཉམ་མཛོམས་གོ་སྐབས་ཐོབ།།
མཐོ་སྒང་གངས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་དབུ་རྩེ་ལ།། དམར་པོའི་ཉི་ཟེར་འབར་བའི་མཇུག་སྣེ་ནས།། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཁྲག་རྒྱུན་མ་བསྐམས་པར།། ངུ་འབོད་རླབས་རིས་གཡོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞུས།།
སྒང་དྲུག་རི་སུལ་འཕར་སྤྱང་གཏུམ་པོས་གང༌།། རྨ་འབྲི་གཙང་པོའི་རླབས་རྒྱུན་ཁྲག་དང་འདྲེས།། ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ས་ཆེ་གཡོ་བའི་སྣེ།། དྲག་མཚོན་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཞུས།།
གདོང་གི་བཤུ་སྐོག་བཙན་གྱིས་འཛུ་མ་ན་ཡང༌༎ མིག་གི་འཆི་མ་ངང་གིས་འབྱིན་པའི་ཚུལ།། མཐོང་ཚེ་གདུང་བའི་སེམས་པ་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱིས།། སེམས་གསོ་ཐེབས་པའི་གསུང་ལེན་དལ་གྱིས་འཇོ།།
བྱུང་འདས་བགྲངས་པའི་གཏམ་གླེང་ཟུར་དུ་འཇོག། ད་ལྟའི་དགོས་ངེས་ལག་བསྟར་རྩལ་དུ་བཏོན།། འབྱུང་འགྱུར་བརྟན་ལྷིང་ལྡན་པའི་འཆར་འགོད་བཅས།། བདེན་པའི་རྩོད་ལེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་དགོས་ཚུལ་གླེང༌།།
སྐབས་ལ་བབ་ཅིང་གནད་ལ་འཁེལ་བ་ཡི།། ཨི་ཏྲ་ལི་ཡི་གྲོས་ཚོགས་ཁང་ཆེན་ནང༌།། ཡོབ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་ཚོགས་ཆེན་ཐོག། བདེན་པའི་ཆ་རྐྱེན་གང་དགོས་ཞིབ་མོར་གླེང༌།།
ཕན་ཚུན་མཛའ་བའི་གསེར་ཐག་མ་གློད་པར།། གཞུང་ལས་ཁང་ནས་གྱེས་མཇལ་དལ་གྱིས་ཞུས།། ཕེབས་བསྐྱེལ་དང་བཅས་སྒོ་ཡི་ཕྱི་ལ་ཐོན།། ཕྱིར་མིག་ཅེར་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་གོང་མར་ཉུལ།།
༢༠༠༩།།༡༡།།༡༦།།ཉིན་གུང་བྷེལ་ཇམ་ཡོབ་རོབ་བོད་ཀྱི་དོན་གཅོད་ལས་ཁང་དུ་བྲིས།།
བྷེལ་ཇམ་གྲོས་ཚོགས་གོང་མ།། ༢༠༠༩།།༡༡།།༡༦།།ཉིན་གུང།།
མོ་ཏྲ་འགྲོ་འོང་འཚང་ཀ་ཆེ་ན་ཡང༌།། གྲོང་ཁྱེར་གཞུང་ལམ་ཁོར་ལག་ཧ་ཅང་ཡངས།། གྲང་ལྷག་བསིལ་བའི་མདའ་མོ་རྣོ་ན་ཡང༌།། གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་བར་ཐག་ཤིན་ཏུ་ཉེ།།
དུས་ཚིགས་བཀོད་བསྒྲིགས་སྔོན་ནས་བྱས་པ་ལྟར།། འབྲེལ་ཡོད་འཐུས་མིའི་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་བཅར།། སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ཕེབས་གསུའི་སྣེ་ལེན་བཅས།། ལྷན་དུ་འཛོམས་པའི་གོ་སྐབས་ལྷུག་པོར་ཐོབ།།
གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་བདེན་པའི་ཞི་རྒོལ་ལ།། དམར་པོའི་གཞུང་གི་མཚོན་ཆའི་དྲག་གནོན་དང༌།། དྲང་བདེན་མིན་པའི་མནར་གཅོད་འདྲ་མིན་འོག། བསད་བཟུང་རྡུང་བརྡེགས་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང༌།།
དགྱེ་ནས་མ་བསྡད་དཔྲལ་རིས་ས་ལ་དྲུད།། དགོད་ནས་མ་འཛུམ་མཆི་མས་གདོང་རིས་བརླན།། སྒེག་ནས་མ་འགྱིངས་ཐལ་མོ་སྙིང་ལ་བཀྲམས།། ལྷོད་ནས་མ་འདུག་རིག་པ་རྩད་ཀྱིས་བསྒྲིམས༎
བཤད་ན་རྫོགས་མཐའ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་དང༌།། བསམ་ན་བཟོད་ཐབས་མེད་པའི་བརྙས་བཅོས་ཚུལ།། གྲོས་ཚོགས་འོག་མས་སྔར་ནས་མཁྱེན་ན་ཡང༌།། དྲན་གསོའི་མེ་ལྕེ་སླར་ཡང་ཐེངས་གཅིག་སྤར།།
ཚོགས་ལ་ཉེ་བའི་རམ་(Rome)གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནང༌།། ཡོབ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ།། དགོས་ངེས་རེ་བའི་བདེན་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཁག། དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་བཀའ་མོལ་ལྷུག་པོར་གནང༌།།
ལྷོད་མེད་བརྩེ་མདངས་མཚོན་པའི་གཏམ་མཇུག་སྣེར།། གྱེས་ཁའི་འཚམས་སྦྱོར་འདྲ་པར་བསྐྱོན་པའི་རྗེས།། གཞུང་ལས་ཁང་ནས་དལ་གྱིས་ཕྱི་ལ་ཐོན།། མོ་ཏྲའི་ནང་ནས་དོན་གཅོད་ཁང་ལ་བསྐྱོད།།
ཐུན་གསུམ་མཚོན་མོར་དགེ་ཕྲུག་གཅིག་པའི་བུ།། སྦྱིན་པའི་ཁྱིམ་དུ་བསུས་ནས་སྲིང་མོའི་གཞས།། གཏོང་གིན་འདས་པའི་ལོ་ཟླའི་བྱུང་བ་གླེང༌།། མཚན་ཕྱེད་ཡོལ་རྗེས་ཉིན་ཐོ་བྲིས་ནས་ཉལ།།
༢༠༠༩།།༡༡།།༡༦།།དགུང་མོར་སྦྱིན་པའི་ཁྱིམ་དུ་བྲིས།།
ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་
ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ནི། སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་འཁྲུངས། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡབ་འཁོར་རེའི་སྲས་ལྷ་ལྡེ(ཡབ་སྲོང་ངེ་ཡིན་ཞེས་པའང་སྣང)ཡིན་ཞིང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མཚན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཅེས་གསོལ། བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་ཁུ་བོ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་བཙོན་ནས་འདོན་ཕྱིར་དབུས་གཙང་གི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཤམ་ཐབས་ཀྱི་ཁྲལ་དང་། བོད་ཁམས་གླིང་དགུའི་འབངས་ལ་གསེར་གྱི་ཁྲལ་མོ་ཆེ་ཐེངས་གསུམ་བསྡུས། ཕྱག་རྫས་ཡོད་རྒུ་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ནས་ཁུ་བོ་བླུ་བར་གར་ལོག་ཏུ་ཕེབས་རུང་། ཁུ་བོས་ཁོང་ཉིད་བཙོན་ནས་འདོན་མ་དགོས་པར་གསེར་དེ་རྣམས་ཁྱེར་ཏེ་རྒྱ་གར་ནས་ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་བ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་སོགས་ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་འདྲེན་པར་མངགས། ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་རྟ་དཀར་མི་དཀར་གསུམ་བརྒྱ་ཐམ་པས་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བ་དན་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་རྫས་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་བསུར་བཅར། དེ་བཞིན་གླུ་གར་དང་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཤིས་པ་བརྗོད་པ་སོགས་གཟབ་ཅིང་རྒྱས་པའི་བསུ་བ་ཞུས། དེའི་སྐབས་སྔར་མེད་པའི་རག་དུང་གསར་དུ་བཟོས་ཏེ་ཇོ་བོ་རྗེ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་འབུད་པ་དེ་ནས་བཟུང་བོད་དུ་དུང་ཆེན་འབུད་སྲོལ་དར་ལ་དུང་ཆེན་དེ་ལ་ལོ་པཎ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་དུང་ཆེན་ཞེས་གྲགས། དེ་སྐབས་ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུང་འོད་ཀྱིས་ཇོ་བོ་རྗེར་ཞུ་རྟེན་དུ་གསེར་མང་པོ་ཕུལ་ནས་ཐོག་མར་གནད་དོན་གསུམ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པ་སྟེ། “སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་ལགས་སམ་ཅིག་ཅར་དུ་འཇུག་པ་ལགས། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་གང་ལགས། དགེ་སློང་གི་རྡོ་རྗེ་སྔགས་ཀྱི་དངོས་དབང་གོང་མ་རྣམ་གཉིས་བླང་དུ་རུང་མི་རུང”ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། ཇོ་བོ་རྗེས“རིམ་གྱིས་ཡིན”ཞེས་གསུངས་ནས་ལམ་སྒྲོན་མཛད། “སྐྱབས་འགྲོདང་ལྟ་བ་བཀའ་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡོད་མེད་ཡིན། གསང་བ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་བླང་བར་མི་བྱ”ཞེས་གསུངས་སོ། ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་དམ་པའི་ཆོས་མང་པོ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྐུ་ཚེའི་སྨད་ལ་སྤུ་ཧྲེང་པ་ཞང་ཆུང་བཙུན་གསལ་ཤེས་རབ་ལ་བཀའ་བསྒོས་གནང་བ་ལྟར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་ཤྲཱི་བཛྲ་བོ་དྷི་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་གྱི་ཇོ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་དུས་འཁོར་དང་། མ་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་བསྒྱུར། འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་གུ་གེ་མཁན་ཆེན་ངག་དབང་གྲགས་པས་མཛད་པའི《མངའ་རིས་ཆོས་འབྱུང》ལ་གསལ།
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
རྫས་འགྱུར་རིག་པ་ནི་ཚན་རིག་རེད།
པར་རིས་བར་འཁྱམས།
== ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི། ==
མ་རྡུལ་གྱི་དབྱིབས་བཀོད།(atomic structure
བཅད་གཏུབ་ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་གྲུབ་གཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་རྩ་རྫས་ཟེར། རྩ་རྫས་གང་ཞིག་གི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་རྒྱུན་བཟུང་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཆུང་ཤོས་དེ་ལ་མ་རྡུལ་ཟེར། མ་རྡུལ་ནི་ཆུ་བུར་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་འགྱུར་བའི་རྡུལ་ཕྲན་ཆེས་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ཡང། དེའི་དབྱིབས་གཟུགས་ནི་དེ་འདྲའི་སྟབས་བདེ་ཞིག་མ་རེད། མ་རྡུལ་གྱི་དབྱིབས་གཟུགས་ནི་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྱུ་སྐར་ཚོའི་ཆགས་དབྱིབས་དང་འདྲ་བར། མ་རྡུལ་གྱི་དཀྱིལ་དབུས་དེར་མ་རྡུལ་གྱི་གདོས་ཚད་ཕལ་མོ་ཆེ་འདུས་པའི་ཉིང་རྡུལ་ཡོད་ལ། ཉིང་རྡུལ་གྱི་མཐའ་འཁོར་དུ་གློག་རྡུལ་རྣམས་འཁྱིར་བཞིན་དུ་ཉིང་རྡུལ་ལ་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཉིང་རྡུལ་ནི་ཕོ་རྡུལ་དང་བར་རྡུལ་ཞེས་པའི་ཉིང་རྫས་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། ཉིང་རྫས་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྟེན་རྡུལ་གྱི་གཞི་རྫས་མཉམ་སྦྱོར་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ཉིང་རྡུལ་གྱི་ཉིང་རྫས་གྲུབ་གཞིའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྲ་རྡུལ་ཞིག་ལ་རྟེན་རྡུལ་ཞེས་ཟེར། མ་རྡུལ་ནང་གི་ཕོ་རྡུལ་དང་མོ་རྡུལ་གཉིས་པོ་སོ་སོར་ཕོ་མོའི་འགལ་ཟུངས་ལྡན་ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་པོའི་ཟུངས་ཚད་(1.6*10-19C)སྙོམས་ཤིང། གྲངས་ཚད་ཀྱང་མང་ཉུང་ཆ་སྙོམས་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་རྒྱུན་གཏན་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ཚོ་ནི་ཕོ་མོའི་གློག་ཟུངས་གང་གིས་ཀྱང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་པའི་བར་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད། ཉིང་རྡུལ་ནང་གི་ཕོ་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ཚད་དེ་ལ་རྡུལ་གྲངས་ཞེས་ཟེར། ཕོ་རྡུལ་དང་བར་རྡུལ་ལ་ལྗིད་ཚད་ 1.672*10-27Kg ཡོད་པ་དེ་ནི་མོ་རྡུལ་གྱི་ལྗིད་ཚད་ལས་ལྡབ་ 1850 མང་བ་ཡོད། མོ་རྡུལ་ལ་ལྗིད་ཚད་ 9.107*10-31Kg ཡོད། མོ་རྡུལ་གྱི་ཞེང་ཚད་ནི་ཕོ་རྡུལ་ལས་ལྡབ་གསུམ་གྱིས་ཆེ་བ་ཡོད། བར་རྡུལ་དང་ཕོ་རྡུལ་མཉམ་སྡེབ་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་དེ་ངེས་རྫས་ཤིག་གི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཡང་ལྕིའི་ཚད་འཛིན་དེ་ཡིན། འཁྱིར་བཞིན་པའི་མོ་རྡུལ་དེ་དག་ནི་ཕོ་རྡུལ་གྱི་འགལ་ཟུངས་འཐེན་ཤུགས་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཉིང་རྡུལ་གྱི་མཐའ་ཁྱོན་དུ་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཚན་རིག་པ་མང་པོས་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་དབྱིབས་གཟུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་གཞག་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་མཛུབ་འཁྲིད་བྱས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས་ནེལ་བྷོར་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་དཔེ་དབྱིབས་དེ་ནི་ཆེས་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། ནེལ་བྷོར་གྱིས་རྡུལ་ཕྲན་ནི་ཕོ་ཤས་ཅན་གྱི་གློག་ཟུངས་ལྡན་པའི་ཉིང་རྡུལ་གྱི་མཐའ་ཁྱོན་དུ་མོ་ཤས་ཅན་གྱི་གློག་ཟུངས་ལྡན་པའི་མོ་རྡུལ་རྣམས་འཁོར་ལམ་ནང་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
༄༅། །སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་མདུད་བརྒྱའི་འགག་བཀྲོལ་བཞུགས།
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མ་རྡུལ་གྱི་དབྱིབས་བཀོད།(atomic structure
འཁོར་ལམ་གཅིག་ནང་མོ་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ཚད་ཇི་ཙམ་གནས་ཐུབ་མིན་ནི། N=2n2 གདམས་ངག་གིས་འཚོལ་ཐུབ། དེའི་ནང་ n ནི་འཁོར་ལམ་གྱི་གྲངས་ཚད་ཡིན། ཆེས་ནང་མའི་འཁོར་ལམ་དེའི་ནང་མོ་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ཚད་གཉིས་དང་དེ་ནས་བརྒྱད། དེ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་འཁོར་ལམ་སོ་སོའི་ནང་མོ་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན། ཆེས་ཕྱི་མའི་འཁོར་ལམ་དེའི་ནང་བརྒྱད་ལས་མང་བའི་མོ་རྡུལ་གནས་ཀྱི་མེད། འཁོར་ལམ་མི་འདྲ་བ་རེ་རེའི་ནང་གི་མོ་རྡུལ་སོ་སོར་ངེས་གཏན་གྱི་ནུས་ཤུགས་རེ་ཡོད། འཁོར་ལམ་གྱི་འཁོར་ཁྱོན་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་མོ་རྡུལ་ལམ་གློག་རྡུལ་གྱི་ནུས་ཟུངས་ཆེ་བ་ཡོད། འོད་དང་དྲོད་གང་རུང་ཤིག་མོ་རྡུལ་ཐོག་ཕོགས་ཚེ། མོ་རྡུལ་དེ་ཉིད་ནུས་ངར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་འཁོར་ལམ་ནང་མ་ནས་འཁོར་ལམ་ཕྱི་མར་འཛེགས་འགྲོ་བ་རེད། མོ་རྡུལ་ཞིག་འཁོར་ལམ་ཕྱི་མ་ནས་ཕྱིར་བཏོན་པ་ལས་འཁོར་ལམ་ནང་ནས་ཕྱིར་བཏོན་པར་ནུས་ཤུགས་མང་བ་བེད་སྤྱད་དགོས། དེར་བརྟེན་འཁོར་ལམ་ཕྱི་ནང་གཞིར་བཟུང་གིས་མོ་རྡུལ་སོ་སོར་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནུས་ཟུངས་ལྡན་ཡོད་པ་དེ་ལ་གོང་བུའི་ནུས་ཚད་ཟེར། གོང་བུའི་ནུས་ཚད་ནི་མོ་རྡུལ་གྱི་ནུས་ཟུངས་འཇལ་བའི་ཚད་གཞིར་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན། དེས་ན་མོ་རྡུལ་གྱི་ནུས་ཟུངས་ནི་ནང་མའི་ནང་མ་ཞན་ལ་ཕྱི་མའི་ཕྱི་མ་བཟང་བ་ཡིན།
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
རལ་བ་གདན་དུ་བཏིང་པའི་མཆོད་བཀུར་དང་། ། མདའ་མདུང་རྣོ་སོ་འདེབས་པའི་གནོད་བྱེད་ལ། ། ཁྱད་མེད་ཐུགས་བརྩེ་མཉམ་པས་འཇིག་རྟེན་འདིའི། ། ལྷ་མིའི་སྟོན་པར་གྱུར་ལ་གུས་པས་འདུད། །
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
1༽ བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ༌།(conduction band)
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
སྨྲས་པ།
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་ནི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་ནང་ནས་རིམ་པ་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན། རྒྱུད་ལམ་འདིའི་ནང་གློག་རྡུལ་ཚང་མ་ཡན་རྒྱུ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་རྐྱེན། གློག་རྒྱུན་བརྒྱུད་ཁྲིད་བྱེད་སའི་རྒྱུད་ལམ་ལྟེ་བ་དེ་ཡིན། བརྒྱུད་ཁྲིད་དངོས་པོའི་ནང་རྒྱུད་ལམ་འདི་ཉིད་ཕྱེད་ཙམ་ཁེངས་ཡོད་པ་དང། ཕྱེས་བརྒྱུད་དངོས་པོའི་ནང་རྒྱུད་ལམ་འདི་ཉིད་དྲོད་ཚད་ཀླད་ཀོར་སྐབས་སྟོང་པ་ཡིན།
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
འཇིག་རྟེན་མི་རྣམས་ཚེ་འདིའི་བདེ་ཐབས་ཙམ། ། དོན་གཉེར་དུད་འགྲོའི་བློ་དང་ཁྱད་མེད་པར། ། ཕན་ཚུན་གསོད་དང་གནོད་པའི་དོགས་ཟོན་གྱིས། ། ལུང་སྟོང་རི་དྭགས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ན། །
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
2༽ བར་འགག་རྒྱུད་ལམ།(forbidden gap)
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
ན་བུན་སྨུག་སྤྲིན་ལྷོད་ཀྱིས་ཆགས་པའི་རི། ། བག་ཡང་རི་དྭགས་དལ་གྱིས་རྒྱུ་བའི་ཚལ། ། འཕགས་ཡུལ་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བའི་ནགས་འདབས་ནས། ། ཐར་ལམ་ཞི་བའི་གཏམ་དེ་ཐོག་མར་བྱུང་། །
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
རྒྱུད་ལམ་འདི་ནི་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་དང་སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་གཉིས་ཀྱི་བར་གནས་རྒྱུད་ལམ་དེ་ཡིན། རྒྱུད་ལམ་འདིའི་ནང་གློག་རྡུལ་གཅིག་ཀྱང་ཡན་རྒྱུ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མེད། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ལམ་འདི་ལ་བར་འགག་རྒྱུད་ལམ་ཟེར། འདི་ནི་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་དང་སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་གཉིས་དབར་གྱི་ནུས་ཁྱད་དེ་ཡང་ཡིན། བརྒྱུད་ཁྲིད་དངོས་པོའི་ནང་སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་དང་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྣོལ་སྟེབ་བྱས་རྐྱེན། བར་འགག་གི་རྒྱུད་ལམ་འདི་ཕལ་ཆེར་མི་མངོན་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་གཏན་གྱི་དྲོད་ཚད་ཐོག་སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་ནང་གི་གློག་རྡུལ་རྣམས། རང་དགར་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་ནང་ཡན་པོར་རྒྱུ་ཐུབ། ཁྱད་ཆོས་འདིས་བརྒྱུད་ཁྲིད་དངོས་པོ་རྣམས་གློག་རྒྱུན་བརྒྱུད་ཁྲིད་ཀྱི་བྱེད་པོར་བསྔགས་པ་ཡིན།
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
གཏམ་དེས་སྐྱེ་བོ་དུ་མའི་ཡིད་དྲངས་ཤིང་། ། རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛིའི་ཁྱུ་ལས་རབ་བྲོས་ཏེ། ། འཁོར་བའི་སེམས་ཁམས་འདི་ཡི་ཕ་རོལ་ནས། ། འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་པ་མང་། །
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོའི་ནང་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་དང་སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་གཉིས་དབར་གྱི་རྒྱང་ཁྱད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་རྐྱེན། བར་འགག་རྒྱུད་ལམ་དེ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། དེའི་དབང་གིས་སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་ནང་གི་གློག་རྡུལ་རྣམས་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དྲོད་ནུས་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་སྣོན་འཕེལ་བྱེད་མ་ཐུབ་ཚེ། བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་ནང་འཕག་མཆོངས་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད། འདི་ནི་བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོས་གློག་རྒྱུན་བརྒྱུད་ཁྲིད་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྙོན་མེད་དེ་ཡིན།
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
མི་ནས་མི་རབས་མིང་ཞིག་བརྗེས་པ་དང་། ། དུས་དང་དུས་རབས་རིང་དུ་སོང་བ་ན། ། བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དེ་ཡི་འོད་ཟེར་གྱིས། ། འཛམ་གླིང་ས་ཡི་སུམ་ཆ་ཙམ་དུ་ཁྱབ། །
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
ཕྱེད་བརྒྱུད་དངོས་པོའི་ནང་སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་དང་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་གཉིས་དབར་གྱི་རྒྱང་ཁྱད་དེ་ཆེ་མིན་ཆུང་མིན་གྱི་ཁ་ཞེང་སྙོམས་པོ་ཞིག་ཡོད། དྲོད་ནུས་དམའ་བའི་སྐབས་དངོས་པོ་འདི་རིགས་ཀྱི་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་ནང། གློག་རྡུལ་གཅིག་ཀྱང་ཡན་རྒྱུ་བྱེད་མ་ཐུབ་པར། བརྒྱུད་བཀག་དངོས་པོའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་གི་དྲོད་ཚད་ལས་བརྒལ་ཚེ། སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་ནང་གི་གློག་རྡུལ་ཁག་གཅིག་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་ནང་འཕག་མཆོངས་བྱས་ནས། གློག་རྒྱུན་ཕྲན་བུ་རེ་བརྒྱུད་ཁྲིད་བྱེད་ཐུབ།
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
བརྩེ་བའི་སེམས་དང་དྲང་པོའི་སྤྱོད་པ་དང་། ། ཕྲ་ཞིབ་ལས་འབྲས་འཛེམ་པའི་བག་ཡོད་ཀྱིས། ། ཆོས་འདི་གང་དུ་དར་བའི་ཡུལ་དེ་ན། ། ས་ཁའི་འབུ་ཡང་བདེ་བའི་ལམ་ལ་དབང་། །
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
3༽ སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ།(Valence band)
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
དེང་སང་བསྟན་པའི་དགེ་མཚན་མི་སེམས་པར། ། འདྲ་མིན་ཤེས་བྱ་སྤྲང་པོའི་རྩམ་པ་བཞིན། ། བསྲེས་ནས་ལོག་པར་སྨྲ་བའི་གཏམ་མང་པོས། ། དྲང་པོའི་གཞུང་ལམ་འཁྱོག་པོར་བཅོས་དུས་འདིར། །
རྫས་འགྱུར་རིག་པ།
མཁྲེགས་གཟུགས་ཀྱི་ནུས་ཟུངས་རིམ་པའི་རྒྱུད་ལམ་རྣམ་དབྱེ།
རྒྱུད་ལམ་འདི་ནི་འཁོར་ལམ་གཅིག་ནང་གི་ནུས་རིམ་འདྲ་མིན་ལྡན་པའི་གློག་རྡུལ་ཚོ་རིམ་གྲས་ཀྱིས་འཁོར་བསྐྱོད་བྱེད་ས་ལྟེ་བ་དེ་ཡིན། རྒྱུད་ལམ་འདིའི་ནང་གི་གློག་རྡུལ་ཚོར་སྡེབ་བྱེད་གློག་རྡུལ་ཟེར་ཞིང། ནམ་རྒྱུན་རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་སམ་གསུམ་ཕན་ཚུན་སྣོལ་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་བླངས་ཀྱི་ཡོད། སྡེབ་བྱེད་རྒྱུད་ལམ་ནང་གི་གློག་རྡུལ་རྣམས་བརྒྱུད་ཁྲིད་རྒྱུད་ལམ་ནང་འཕག་མཆོངས་བྱས་ཚེ། ད་གཟོད་གཞི་ནས་དངོས་པོ་དེ་ལ་གློག་རྒྱུན་བརྒྱུད་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ་ཐོབ་ཐུབ།
སྟོན་པའི་གསུང་གི་གནད་འགའ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་ཚུལ་
ཡང་དག་རིགས་པའི་གནད་གསང་མ་ཤེས་ན། ། ལྐོག་གྱུར་ཤེས་བྱའི་མཚར་སྡུག་ལང་ཚོའི་བཞིན། ། སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་ངོས་འདིར་འཆར་དཀའ་བས། ། ཇི་ལྟར་དཔྱད་ཀྱང་འབྲས་མེད་སྟོང་བསམ་ཙམ། །
གཏམ་འདི་ཆོས་ཀྱི་གནད་ལ་མ་སྦྱངས་ཤིང་། ། སྦྱངས་ཀྱང་སྦྱང་བ་མཐའ་རུ་མ་ཕྱིན་པའི། ། མ་མཐོང་རྒྱང་གི་གྲོགས་རེའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི། ། མུན་པ་སེལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཉིད་གྱུར་ཅིག །
ཅེས་པ་འདི་ནི་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན་དབུ་མའི་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་གནད་དང་ཚད་མའི་ཐར་ལམ་རིགས་པས་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ལ་བསམ་བློ་ཞིབ་མོར་བཏང་ཚེ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཉིད་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་རེ་སྐྱེས་ཀྱང་།  ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གནས་ལ་མི་བསླུ་བར་དཔྱད་གསུམ་དག་པའི་ལུང་གིས་སྒྲུབ་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་དང་རྩོད་པ་མང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཐག་ཆོད་ཀྱི་ངེས་པ་གསལ་པོ་ཅི་ཡང་མ་སྐྱེས།   སྐབས་ཤིག་ན་ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཆེན་པོ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་རང་རྣམ་ཞིག་ལ་བལྟས་ནས་གོང་གི་རིགས་པ་དེ་དག་གི་བསམ་ཚུལ་རེ་བློ་ལ་ཤར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ལུང་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་།  སྔོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་གི་གཟིགས་སྣང་དང་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྟོན་པའི་གསུང་གི་ཆེ་བ་དང་བདེན་དཔང་དུ་གོ་བ་ལེན་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་རེ་བྱུང་བ་ཡིན།  དེང་སང་ནི་ཅུང་ཟད་རེ་ཤེས་པ་དང་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཡང་བདེན་རྫུན་དཔྱད་ཁུལ་བགྱིས་ཏེ་ལོག་ལྟ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སུ་ལྷུང་ཞིང་།  འགའ་རེས་སྟོན་པའི་གསུང་ལ་དགག་པ་བྱས་པའང་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་ལ་བལྟས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མཐའ་དག་མ་མཐོང་བ་དང་བསྟན་པའི་རྗེས་འཇུག་སྔོན་བྱོན་དམ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དག་གི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ་བསམ་བློ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་བཏང་བའི་རང་དགར་སྨྲ་བ་ཙམ་དུ་མཐོང་ནས་འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་རང་གི་ཇི་ལྟར་བསམ་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་འདྲའི་བྱ་བ་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཆེའང་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་རེ་ལ་བསམས་ནས་སྨྲས་རིམ་བཞིན་གཞན་ལ་ཡི་གེར་ཕབ་ཏུ་བཅུག་པ་འདི་ཡང་བླ་རུང་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོའི་གྲལ་མཐའ་འཛིན་པ་འཆི་མེད་རིག་འཛིན་གྱིས་བགྱིས་པ་དགེ།   །།
འཇིགས་མེད་ཐེག་མཆོག་
ཅེས་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་མཁས་དགུའི་གཙུག་རྒྱན༧གསེར་ལྗོངས་ཡུལ་གྱི་སྐྱབས་མགོན་བརྒྱད་པ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་འཛིན་གཞོན་པ། ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཐེག་མཆོག་ཚང་གི་ལེགས་མཛད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་འཁྲི་ཤིང་གཞོན་ནུའི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་ཡབ་རྗེ་བླ་མ་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་འཕྲེང་བརྒྱད་པ། ༧སྐྱབས་མགོན་ཤར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྗེ་བཙུན་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་མེད་སྐལ་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ་དང་། སྐྱབས་མགོན་ཚོགས་དྲུག་ཞབས་དཀར་བའི་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། རོང་བོ་དགོན་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས། དགེ་སློང་དགེ་འདུན་དཔལ་འབྱོར། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ། བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས། སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ནས་གོས་ཆེན་བུབ། ཇ་བཅུ། སྒོར་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ། བཀྲ་ཤིས་པའི་ལྷ་རྫས་སྲིད་དུ་རིང་བ་དང་བཅས་ནན་གྱིས་བསྐུལ་བར་བརྟེན། ༧ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསེ་ཚང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ལྕགས་སྟག་ལོའི་ཁྲུམས་སྟོད་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ལ་གཙོས་དགའ་ལྡན་ཆོས་གླིང་ནས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།།
༡༧༢༣ལོ།
༡༧༢༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
༡༧༢༢ལོ།
༡༧༢༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
དཔལ་ཆོས་གླིང་རྡོ་རྗེ་དགོན་སྲིད་གསུམ་བསྐལ་བཟང་གླིང་།
དཔལ་ཆོས་གླིང་རྡོ་རྗེ་དགོན་སྲིད་གསུམ་བསྐལ་བཟང་གླིང་ནི།
འབྲུག་ར་ལུང་དགོན་
དགོན་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ1193ལོར་འགྲོ་མགོན་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། དགོན་པའི་མཚན་རྒྱས་པར། ར་ལུང་མེ་ཏོག་མདང་འཕྲོག་ཟེར་བ་དང་། ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ4852ཙམ་ཡོད་པའི་གམ་པ་ལ་བརྒྱུད་པ་དང་། དེ་ནས་སྣ་དཀར་རྩེ་བརྒྱུད་ལྷོ་བྲག་དང་རྒྱལ་རྩེར་འགྲོ་སའི་ལམ་ཁ་རག་ནས་མྱང་སྟོད་ཁ་རི་ལ་བརྒྱུད་དེ་མར་ཡོང་བའི་ལམ་ཟུར་ཤིང་བྱང་ཡོད་པ་ལྟར་བྱང་ངོས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས་ངེས། ལྷ་ས་ནས་ལམ་ཐག་སྤྱི་ལེ200མ་ཟིན་ཙམ་ཡོད།
མཔུཆེ་མི།
མཔུཆེ་མི།ནིཅི་ལི།ཡུལ་སྡེ་ཞིག་གམ་ཚོགས་པ་ཞིག
༡༧༢༡ལོ།
༡༧༢༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
མ་པུཆེ་སྐད།
མ་པུཆེ་སྐད། (Mapudungun) ཨར་ཇེན་ཊི་ན།ཅི་ལི།ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཁ་གླིང་ཆེན་བཅས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།།གུ་ཝ་ར་ནི་སྐད་ལུ
ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེར་དཔྱད་པ་
སྤྱིར་ན་གནའ་རབས་བོད་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ནི་སྟག་གཟིག་གི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་པ་དང་། ལྷག་ཏུ་ཡིད་རྟོན་འཕེར་བའི་ཚད་ལྡན་གྱི་ཡིག་ཆ་བོན་གྱི་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ་ནང་དུའང་ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་ནི་སྟག་གཟིག་གི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་མཁས་པ་ཤར་རྫས་གསུང་པ་དེར་བདེན་པ་མིན་ལུགས་དང་། ཁོང་གིས་གསུང་པ་དེ་ཡང་དག་པ་མི་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་རུང་དེ་ནི་གསེར་ར་གན་དུ་གཏོང་བའི་རིག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས། རྒྱུ་མཚན་ནི། གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་གི་ཡིག་ཆ་དང་། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཆེས་ཞིབ་མི་སྣ་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་རྣམ་དག་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པར་ངེས་ལ། དེ་བཞིན་ཕྱིས་སུ་ལི་ཡུལ་ནས་རྙེད་པའི་ཁྲམ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་དཔང་རྟགས་ལའང་བརྟེན་ནས་དཔྱད་དཔག་བྱེད་ཆོག་པར་སེམས། འོ་ན་ཞང་ཞུང་གིས་བེད་སྤྱོད་པའི་ཡི་གེ་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཞང་ཞུང་གི་ཡི་གེ་དེ་ནི་ཁ་རོ་སྠིའི་ཡི་གེ་(佉卢文)ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པར་སྙམ་ལ། ཡི་གེ་དེ་ནི་ཐོག་མར་གནའ་རབས་སྟག་གཟིག་པོ་སིའི་ས་ཆར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྗེས་རིམ་བཞིན་ཉེ་འཁོར་གྱི་ས་ཆ་ཁག་ལའང་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། པར་ཀི་སྠིན་དང་། ཨབ་གྷ་ནི་སྠིན་ལ་སོགས་སུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་སུམ་བྷ་དང་། ཞང་ཞུང་ལ་སོགས་པའི་ས་ཆ་ལའང་དར་ཁྱབ་བྱུང་བར་སེམས། འོ་ན་ཁ་རོ་སྠིའི་ཡི་གེ་དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་པ་ཡིན་ཅེས་ན་གནའ་རབས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཐམས་ཅད་གཅིག་མཚུངས་ལྟར་ཡི་གེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་དེ་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མཁན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་མི་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་ཙམ་ཡིན། དེས་ན་སྐད་ཡིག་སྐྱེ་འཆི་ནི་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་མང་ཉུང་གི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ན་ཁ་རོ་སྠིའི་ཡི་གེ་ཡང་དེ་ལྟར་དུ་ཉམས་པར་སེམས། འོན་ཀྱང་རང་རིགས་ཤེས་ཡོན་པ་དང་། ཆེས་ཞིབ་མི་སྣ་ཚོས་མུ་མཐུད་དེ་དཔྱད་པར་འཚལ་ལོ། །
༡༧༡༩ལོ།
༡༧༡༩ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
མན་ཇུའི་དམག་འཁྲུག།
སྒྲའོ་ཨར་ཕུང་དཔུང་དམག་རྒྱ་བོད་ས་མཚམས་སུ་འབྱོར་སྐབས་ལམ་བར་དུ་ལི་ཐང་དང་འབའ་སོགས་ཀྱི་སྡེ་དཔོན་བསད་བཟུང་དང་རྒྱུ་དངོས་བཅོམ་འཕྲོག་བྱས་པ་མ་ཟད། མེ་རྟ་ ༡༩༠༦ ཟླ་ ༡༡ རྒྱ་དཔོན་དྲིན་ཀོན་ཐལ་དཔུང་དམག་བཏང་སྟེ་ཚ་ཁ་ལྷོར་ལ་དགོན་དུ་དགེ་འདུན་པ་དུ་མ་བསད་བཟུང་དང་གཏོར་བཅོམ་བྱས་ཤིང་། ས་སྤྲེ་ ༡༩༠༨ ལོར་སྡེ་དགེ་ས་སྤྱོད་པའི་སྲས་རྒན་གཞོན་མ་འཆམ་པར་སྒྲའོ་ཨར་ཕུང་གིས་སྲས་རྒན་པའི་རྒྱབ་རྩ་བྱེད་ཁུལ་གྱིས་སྡེ་དགེའི་སྲིད་དབང་བཙན་འཕྲོག་དང་ཆབ་མདོར་ལས་ཁུངས་བཙུགས་ཐོག ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་ཚུན་ཟི་ཁྲོན་ཁོངས་སི་ཁང་ཞིང་ཆེན་བཟོས་ལུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་སོགས་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་བྱ་ངན་སྤེལ་ཡོད། ལུའུ་ཅུན་རྒྱ་དམག་བོད་ལ་ཡོང་དོན་ནི་ཨམ་བན་ཀྲང་ཡིན་ཐང་དང་ཚ་རོང་པ་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་བཅས་ནས་ཀ་ལི་ཀ་ཏར་བརྒྱབ་པའི་ཆིངས་ཡིག་གི་དོན་གསལ་བཞིན་ཚོང་རྭ་ཁག་ལ་ཁྲིམས་སྲུང་རྒྱ་དམག་དྲུག་སྟོང་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་ལ་བསྙད་དེ་ལུའུ་ཅུན་རྒྱ་དམག་བཏང་ཚུལ་བརྗོད་རུང་དོན་དུ་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱ་སེམས་ཀྱི་ཡིན་པ་ནི་ཉི་ཤར་སྦར་མོས་ཁེབས་མི་ཐུབ་པ་ལྟར་རེད། ༸གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་དོན་ནི་ལུའུ་ཅུན་རྒྱ་དམག་བོད་ནང་གཏོང་ཐལ་མེད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཇི་ལྟར་མཛད་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣས་ཉན་འཇོག་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་དམག་དེ་དག་གིས་ལྷ་སར་མི་བསད་གཏོར་བཅོམ་དང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་ཡང་མེ་མདའ་དགུ་ཤོག་བརྒྱབ་པ་སོགས་ལས་༸གོང་ས་མཆོག་ཆིབས་སྒྱུར་བསྐྱངས་དགོས་བྱུང་ཡོད།། ༸གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཉེན་གཡོལ་དུ་ཕེབས་དུས་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་སྐུ་བཅར་སྤྱི་མཁན་དངོས་གཞི་པ་དང་བཀའ་བློན་གསར་བྱུང་པ། བཤད་ཞོལ་ཆང་གསུམ། བཀའ་ཚབ་བསམ་གྲུབ་ཕོ་བྲང་། བཀའ་ཚབ་བླ་མ་གུང་ཐང་བསྟན་འཛིན་དབང་པོ་བཅས་ཕེབས་པ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་ཚེ་སྨོན་གླིང་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དང་ཕྱག་རོགས་སུ་སྣེའུ་ཤག་མཁྱེན་རབ་ཕུན་ཚོགས་བསྐོ་གཞག་གནང་། མཐར་སྒྲའོ་ཨར་ཕུང་དང་ལུའུ་ཅུང་ལ་ཉམས་ཉེས་བྱུང་ཚུལ་ནི་རྒྱ་དང་མན་ཇུའིི་དཔོན་དམག་ནང་ཁུལ་འཆམ་མཐུན་མེད་པ་དང་བོད་ནང་ལྟོ་ཕོགས་འདང་ངེས་མེད་རྐྱེན་ལས་ལྕགས་ཕག ༡༩༡༡ ལོར་རྒྱ་དཔོན་ནང་ཁུལ་གསོད་རེས་ཐུག་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༡༢ ལོར་མན་ཇུ་གོང་མ་ཁྲི་ལས་ཕབ་ཅིང་རྒྱ་ནག་ནང་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་བ་དང་བོད་དམག་གིས་འཐབ་འཛིང་དྲག་པོ་བྱས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་བཞིན་ཉམས་ཉེས་བྱུང་ཡོད། ལུའུ་ཅུན་རྒྱ་དམག་དང་བོད་གཞུང་དབར་ཆུ་བྱ་ ༡༩༡༢ །༨།༡༢ ཉིན་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཡོད་པ་དང་ཆིངས་ཡིག་དེར་དོན་ཚན་གསུམ་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་དོན་མདོར་བསྡུས་ནི་དོན་ཚན་དང་པོར་གོ་ལག་རྩིས་སྤྲོད་དང་དེ་དག་འཇོག་སྟངས་སྐོར་དང་། དོན་ཚན་གཉིས་པའི་ནང་རྒྱ་དམག་ཕྱིར་ལོག་བྱ་སྟངས་སྐོར་དང་། དོན་ཚན་གསུམ་པའི་ནང་གོ་ལག་རྣམས་བར་བཞུགས་བལ་པོའི་སྐུ་ཚབ་ནས་བདག་སྲུང་བྱ་རྒྱུ་བཅས་འཁོད་ཡོད། སྐབས་དེའི་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་མའི་ཕྱོགས་སོ་སོའི་སྐུ་ཚབ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་ཚ་བ་ཁྲི་སྤྲུལ། རྩེ་མགྲོན་བསྟན་རྒྱལ། ཨམ་བན་ལིན་ཡུ་དང་ཅུན་ཡུན་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་ལོའོ་ཆང་ཀྲང་དང་ལོ་ཡུན་ཇི།ལའུ་སླིས་ཨུ་ཡོན། ཀྲི་ཕུ་ཧ་ཡི་བཅས་དང་། བར་དཔང་དུ་གོར་གཞུང་སྐུ་ཚབ་མེ་འཇར། ཀེབ་ཀྲན། ཇིཌ་བཱ་ཐུར་སོགས་བཞུགས་ཡོད་པ་བཅས་སོ།། །།
ལྷ་གསོལ་འབྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་
དང་པོ། རང་རིགས་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་འབྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
དེ་ཡང་ངེད་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་གཤའ་མ་ཞིག་དང་རྣལ་མ་ཞིག་མཁྱེན་འདོད་ན་སྲོང་བཙན་དང་ཁྲི་སྲོང་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་འཆིང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ཏེ་དེ་བས་ཆེས་སྔ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་འཚོལ་གང་ཐུབ་བྱ་དགོས། རང་རེའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་བའི་ཡུལ་གོམས་དེ་ནི་མི་ལོ་སྟིང་ཕྲག་དུ་མའི་གོང་རོལ་ནས་ཡོད་པར་མངོན་ཞིང་། དེ་ཡང་ཐོག་མ་འགྲོ་བ་མི་སྤྱིའི་འབྱུང་དུས་དང་འཕེལ་རིམ་ལས་རང་རེའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ། ཡོད་པ་ནས་རྒྱས་པ། དེ་དག་གི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ཁྲོད་ནས་རང་ནུས་དམན་པ་དང་ཞན་པའི་དབང་གིས་རང་ལས་ལྷག་པའི་མི་དག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ལམ་མི་བུ་དེ་དག་ནི་རང་གི་མགོན་དུ་འཛིན་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་འགྲུབོ། །དེ་ཡང་ ①“འོ་དེ་གུང་རྒྱལ་བྱ་བ་དེ་ནམ་མཁའ་འཕྲུལ་ཙམ་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ།  གནམ་གྱི་ཐང་ང་དགུ་དང་བཤོས་པའི་སྲས་དགུ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་འཁྲུངས་སོ། །ཆར་བབས་པའི་གྲངས་ལས་མང་བའི་ལྷ་བྲན་ཀུན་གྱི་ཡབ་མཛད་དོ། །བར་སྣང་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ། བར་གྱི་ཐང་ང་དགུ་དང་བཤོས་པའི་སྲས་རི་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་པས་མང་བའི་ལྷ་ཀུན་གྱི་ཡབ་མཛད། ས་དོག་ལ་གཤེགས་པའི་ཚེ་ས་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚིས་མཛད། མི་དམངས་ཀྱི་ལྷར་གཤེགས། ལྷ་དགུའི་ཡབ་ལགས་སོ། །”དེའི་ཐོག་ནས་གནའ་མིའི་བསམ་པར་གནམ་ས་བར་སྣང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷས་གང་ཞིང་ཡོད་ཚད་ལྷ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དེ་མཚོན་གྱི་ཡོད།  དེ་ནས་ཡང་བོད་ཀྱི་སྲིད་པའི་ལྷ་རབས་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་བཤད་པར།②“ཁུ་ས་ཁུ་མ་དང་བཤོས་པའི་སྲས།    ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་དང་གཅིག……..འཆིམས་ལྷ་ཐན་ཚོ་དང་གཉིས།  …………..ཅེན་དབྱེ་ལྷ་སྤྱི་དཀར།    ཅུང་གྲོ་ལ་གང་བུ ……….. ཅེན་རྩང་ལྷ་ལྷ་དར། …………….. ”ཅེས་གསལ་བ་ལྟར་དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་ཆེན་སྔ་ཤོས་སུ་གྲགས། ཡང་མཐོ་ལ་རྩས་ཀྱི་ལྷ།  རྨ་གྲུ་རྩས་ཀྱི་ལྷ།   ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ལྷ།   མཁར་གྱི་རྕེ་ལྷ།   ཕྱི་ལྷ་དང་ནང་ལྷ།  སྒོ་ལྷ་བཅས་རིམ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ལྷ་ལ་སོགས་རང་གི་འཚོ་བ་དང་ཉེ་བར་སོང་བ་ལས་ལྷ་དེ་དག་ནི་རང་གི་མགོན་སྐྱབས་ཚད་ལྡན་དང་།  དེ་དག་གསོལ་བ་དང་མཆོད་པ་ནི་སྐབས་དེའི་དུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལེགས་ཤོས་སུ་ངོས་འཛིན།
གཉིས་པ། འདོད་མའི་ལྷ་གསོལ་དམར་མཆོད་ནམ་དར་ནམ་ཞན་དུ་སོང་བ།
ཀུན་གྱི་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་ཁ་བ་རི་པའི་ལྗོངས་དེར་ནང་ཆོས་སམ་བན་ཆོས་མ་དར་སྔོན་ནས་བོན་གྱི་ལྟ་བ་དག་དར་ཡོད་ལ། ཆབ་སྲིད་ཀྱང་སྒྲུང་།  ལྡེའུ། བོན་གསུམ་གྱི་བསྐྱངས་ཞེས་ཀུན་གསལ་དུ་འགྱུར།  དེས་ན་སྔར་བོན་（བརྡོལ་བོན་）དང་འབྲེལ་བའི་“དམར་མཆོད”ཀྱི་མཆོད་པ་དེ་ནི་གང་ཙམ་ན་བོད་དུ་དར་ཅེ་ན་“③དེ་རྗེས་བདུད་དང་སྲིན་མོས་དབང་བྱས་ཤིང་།    བྲག་རི་དམར་ནག་ནགས་ཁྲོད་ལ་གནས་བཅས།   འགྲོ་བ་མི་ལ་གནོད་བྱེད་དངོས་སུ་ཟ ། མི་རྣམས་དུད་འགྲོའི་ཤ་ཟ་གདོང་པ་དམར།  ཡུལ་མིང་བདུད་ཡུལ་ནག་པོ་དགུ་སུལ་ལམ།   ཁ་རག་སྒོ་དགུ་ལྷ་སྲིན་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ།  མི་དང་སྲིན་འབྲེལ་སྲིན་གྱི་ཚ་བ་མང་།  འགལ་རྐྱེན་བྱུང་ན་ཡུལ་ལྷ་དམར་གྱིས་གསོལ”ཞེས་འཁོད་པ་ནི་བོད་མིའི་མ་རྒྱུད་བྲག་ཟིན་ལས་ཆད་པ་ཟེར་བའི་བཤད་སྲོལ་ཡང་དཔྱད་གཞིའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད།   གནའ་བོའི་མི་ཚོར་འགལ་རྐྱེན་འཕྲད་དུས་ཡུལ་གྱི་ལྷ་ལ་དམར་མཆོད་ཀྱིས་གསོལ་ཁ་བྱེད་པའི་གོམས་སྲོལ་ནི་དེ་དུས་ནས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཚོན།   དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་》ནང་ལ་རྒྱའི་ཡིག་རྙིང་ལས་བོད་ཀྱི་གནའ་སྲོལ་སྐོར་དྲངས་པའི་བསྒྱུར་ཡིག་དུམ་བུར་ཡང་།“④……བཙན་པོ་རྗེ་བློན་རྣམས་ལོ་ལྟར་མནའ་སྐྱེལ་ཞིང་། དེ་དུས་ལུག་ཁྱི་སྤྲེའུ་གསུམ་དམར་མཆོད་དུ་འབུལ། ལོ་གསུམ་རེ་ན་མནའ་ཆེན་སྐྱེལ་ཞིང་མཚན་གྱི་གུང་ལ་རྟ་ཕྱུགས་བོང་བུ་རྣམས་དམར་མཆོད་བྱེད། སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་རྐང་ལག་བཅད་ཅིང་དོན་སྣོད་མདུན་དུ་སྤུངས་ཏེ། བན་རྡོ་ཞིག་གིས་ཆོ་ག་གཏོང་། གནམ་ས་རི་དང་ཉི་ཟླ་སྐར་མ་རྣམས་དཔང་དུ་བཙུགས་ཏེ།  ཁྱེད་ཅག་སུས་ཀྱང་རང་ཡུལ་མི་སྲུང་ཞིང་།   བསམ་ངན་དང་སེམས་མ་དྲང་བ་བྱེད་ན། གནམ་སའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེས་ཅག་གི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས།  ད་ལྟའི་བསད་པའི་དུད་འགྲོ་དེ་རྣམས་བཞིན་དུ་དུམ་བུར་བྱས་ལ་སོད་ཅེས།”ཞེས་གསལ་ཡོད། དེ་རྗེས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལུགས་ལ་དམར་ཆོས་བྱེད་སྲོལ་མེད་ཅེས་གསལ་བཤད་གནང་འདུག་ལ་དེ་དང་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་ནང་ཆོས་བོད་དུ་དར་ནས་“འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ”ཞེས་དང་ནང་ཆོས་བོད་དུ་ཁྱབ་ནས་དམར་མཆོད་དེ་ཇེ་ཞན་དུ་སོང་།  འོན་ཀྱང་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་རུང་བའི་རྒྱབ་འགལ་ཞིག་མིན་པར་ད་ལྟ་ཡང་ཀོང་པོ་རྒྱ་ལ་གྲོང་ཚོ་དང་སྤོ་བོ་ཐང་སྨད་ཁུལ་སོགས་སུ་བཅིངས་འགྲོལ་མ་ཐོབ་གོང་སྲོལ་རྙིང་དེ་ད་དུང་གནས་ཡོད་འདུག ཁོང་ཚོས་ལྷ་གསོལ་རྒྱས་པ་བྱེད་སྐབས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་འབྱོར་འཁོས་ལ་གཞིགས་པའི་ར་ལུག་དང་། བྱ་དེ། ཐ་ན་སྒོ་ང་གཅིག་ཡན་ལྷ་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་བཤས་ནས་དེའི་ཤ་ཕུད་་དང་ཁྲག་ཕུད་བསང་རྫས་ནང་བསྲེས་ཏེ་མེར་བསྲེགས་ཀྱི་གསོལ་ཁ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་ཅེས་ཐོས། དེ་ལྟབུ་མདོ་ཁམས་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་ཉུང་ཤས་ལའང་ཡོད་པར་གྲགས།
གསུམ་པ། བསང་གཏོང་གོམས་གཤིས་ཀྱི་འབྱུང་བ་དང་《འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་》གི་ངག་རྒྱུན།
༡ བསང་གཏོང་བ་ནི་བོད་མི་རིགས་ལ་དབང་བའི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞིག་ཏུ་སྣང་། དེ་ཡང་ལོ་གསར་དང་ཚེས་བཟང་དུས་བཟང་སོགས་ལ་ཡུལ་མི་ཚོས་ཡུལ་ལྷ་དང་ཆུ་ལྷ་སོགས་གསོལ་བར་བསང་གཏོང་བ་དེ་ལས་ཆོ་ག་དེ་ནི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མཆིས། ཆུ་འགོ་གངས་དང་ཆོས་འགོ་རྒྱ་གར་ལ་ཐུག་པ་བཞིན་དེ་ལྟབུའི་སྲོལ་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་དར་བ་ཡིནམ་ཞེས་རང་བློ་ནང་དུ་བཞག་ནས་མནོ་བསམ་རེ་ཐོངས་ན། དེ་ལྟར་གྱི་སྲོལ་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་ཐོག་ནས་འཆད་ན་⑤“བསང་གཏོང་བ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་མི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྲིབ་མཐའ་དག་སེལ་ནས་ལྷ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོ་གར་བརྩི་བརཡིན་འདུག་”ཅེས་མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་ལགས་ནས་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་འདུག
༢ 《འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་》ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེའང་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་ཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ལེགས་པར་བཞེངས་གྲུབ་པའི་གཏང་རག་ཏུ་ལོ་དེའི་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་བསམ་ཡས་ཧས་པོ་རིའི་རྩེ་མོར་བསང་ཕུང་ཆེན་པོ་རི་རྩེ་ཁེབས་པ་ཞིག་བརྩིགས་ནས་ལྷ་གསོལ་བསང་མཆོད་གནང་བའི་དྲི་བཟང་གི་དུད་སྤྲིན་འཛམ་གླིང་བར་སྣང་གི་ཁྱོན་ཀུན་དཀྲིགས་པའི་དུས་སྟོན་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་དུ་གྲགས། 《རྒྱལ་པོ་བཀའ་ཐང་》དུ་བསམ་ཡས་བཞེངས་པའི་དགའ་སྟོན་བཤད་པའི་ནང་“……སྤོས་དཀར་སྨན་གྱི་དུད་པས་ལུང་པ་ཁེངས……”ཞེས་འཁོད་འདུག ཅེས་བསང་གཏོང་བ་དེ་ཡང་གལ་ཆེན་གྱི་རིན་ཐང་དུ་བསྒྱུར་རོ། །
བཞི་པ། ཐོག་མའི་བོན་དང་རྗེས་ཀྱི་ནང་ཆོས་དར་རྗེས་ཆོ་ག་ཁག་གི་བཅོས་བསྒྱུར།
ཐོག་མའི་བོན་གྱི་ཆོ་ག
ལྔ་པ།
གོང་གི་དཔྱད་པ་རླན་བྲལ་སྐམ་པོ་དེ་འདྲ་བརྗོད་པ་ནི་དམིགས་བུ་མེད་པའི་དམུས་ལོང་དང་མཚུངས་པས། རང་ངོས་ནས་མཁས་པས་བཤད་པ་ཅི་ཡང་བདེན། སྙན་ངག་པ་ལ་ཅི་ཡང་རྒྱན། ཞེས་པ་ལྟར་མཁས་པ་གོང་མ་ཚོའི་རྗེས་སུ་སྙེག་ནས་ཁོང་ཚོའི་བརྩམས་ཆོས་ལས་སྙིང་བཅུད་དང་ལྡན་པ་དག་བཀོད་པ་ཡིན། བདག་རང་གི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་ཕྱོགས་གང་ནས་དམན་པས་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་དང་མཁྱེན་པ་པོ་ཡོངས་ནས་སྐྱོན་སེལ་དང་དགོངས་འཆར་གང་མང་ཡོད་པ་མཁྱེནོ། ། ། །
ལོ་ཙཱ་བ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕགས་
རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕགས(1902-1980)སམ་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཧྥ་ཙུན་བྱ་བ་ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ༡༩༠༢ལོར་ཧྲིན་ཀྲོའུ་སྟེ་དེང་གི་ཧོ་པེ་ཞིང་ཆེན་ཧྲིན་ཞན་ཞེས་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ཆར་འཁྲུངས་ཤིང་། ༡༩༢༠ལོར་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་།༡༩༢༤ལོར་བུའུ་ཁྲང་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ནས་མཐར་ཕྱིན་ནས་བོད་ཡིག་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས། ༡༩༢༥ལོར་ཁྲོང་ཆཱེན་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ཁམས་དར་རྩེ་མདོར་བྱོན། ༡༩༢༧ལོའི་དཔྱིད་ཀར་དཀར་མཛེས་དྲེལ་དཀར་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་དུ་མར་སློབ་གཉེར་གནང་། ༡༩༣༠ལོར་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་སློབ་གཉེར་གནང་། ཕྱིས་སུ་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར་བས་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་མང་པོ་བོད་སྐད་དང་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་ཕར་ཚུར་བསྒྱུར་བས་དེང་དུས་ཀྱི་ཞན་ཙང་ཞེས་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་བྱུང་། ཁོང་གིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་སྟོང་དཔོན་པ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་བ་ལྟར《ཆོས་མངོན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ》དང《ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་མོ》ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་གཙོས་པའི་ཆོས་གཞུང་དང་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་གསར་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དེབ་ཉིས་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བ་རྒྱ་ནག་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ཡང《བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ》དང《སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ》《མངོན་རྟོགས་རྒྱན》《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ》《མཛོད་འགྲེལ་མངོན་པའི་རྒྱན》སོགས་གཞུང་དང་འགྲེལ་བ།ད་རུང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་དང་ཇོ་བོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་སོགས་མང་པོ་བོད་སྐད་ནས་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད།