cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
བོད་དམག་གིས་བཙུགས་པའི་འཇང་ཡུལ་ལྕགས་ཟམ་རྣམ་གཉིས་
4. འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་ནི། སྤྱི་ལོ་༦༧༦པ་མེ་བྱི་ལོར་རྒྱལ་པོ་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས། མགར་བཙན་སྙ་ལྡོམ་བུ་དང༌། དབས་ཏ་ར་ཁོང་ལོད་གཉིས་ཀྱིས་བློན་པོ་མཛད། སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་སྲས་ཁྲི་ལ་བཀོད། སྤྱི་ལོ་༧༨༠པ་ལྕགས་འབྲུག་ལོར་ཀླུ་འཕེལ་ས་ཁུལ་དུ་བོད་ཀྱིས་འབྲི་ཆུའི་དམག་སྒར་ཞེས་པ་བཙུགས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་དམག་ཤུགས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། དེང་དུས་ཡུན་ནན་ས་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་དང་སྡེ་འབངས་མང་པོ་བཟུང་། སྤྱི་ལོ་༦༨༩ལོར་སྔར་བོད་འབངས་སུ་ཡོད་པའི་འཇང་པ་ཚོ་ཁག་རྣམས་ངོ་ལོག་བྱས། སྤྱི་ལོ་༦༩༠ལོར་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་བཏང་། སྤྱི་ལོ་༦༩༢ལོའི་ཡས་མས་ཙམ་བར་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས། དེ་ནས་རྒྱས་སྲས་འདུས་སྲོང་མང་རྗེས་དངོས་སུ་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་། ཡུམ་ཁྲི་མ་ལོད་ཁྲི་ཟུར་བཞུགས། སྤྱི་ལོ་༧༠༣ལོར་འདུས་སྲོང་མང་རྗེ་འཇང་ཡུལ་དུ་གཡུལ་སར་སྐུ་གཤེགས་སྐབས་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་སྐུ་ན་ཕྲ་བས་སླར་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་ཐུགས་འགན་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བཞེས། དུས་དེར་བློན་འབངས་ཁག་གཅིག་གིས་ངོ་ལོག་བྱས་པར་དྲག་གནོན་བཏང་བ་དང་། ཁུ་མང་པོ་རྗེ་ལྷ་ཟུང་བློན་ཆེན་པོར་བསྐོ་གཞག་གནང་། འོན་ཀྱང་ཕྱི་མོ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱི་སྙན་དུ་ཕྲ་མ་བྱུང་བས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་གླིང་རིང་ཚལ་དུ་ཁུ་མང་པོ་རྗེ་ལྷ་ཟུང་ལ་ཁྲིམས་ཉེས་ཕབ་ནས། དེའི་ཚབ་ཏུ་དབས་ཁྲི་གཟིགས་ཞང་ཉེན་བློན་ཆེན་དུ་བསྐོས། གཞན་ཡང་སེ་རིབ་ཅེས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་སོགས་ནས་ངོ་ལོག་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་དམག་དང་ཁྲིམས་ཀྱིས་མནན་ཅིང་། ས་བྱ་སྤྱི་ལོ་༧༠༩ལོར་སེ་རིབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡང་གསོན་བཟུང་བྱ་ཐུབ་པ་སོགས་བོད་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཇེ་བརྟན་དང་། བོད་ཡུལ་བདེ་འཇགས་སུ་གནས་རྒྱུར་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་གནང་ཡོད། ཆུ་བྱི་སྤྱི་ལོ་༧༡༢ ལོར་བཙན་མོ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་སྐུ་འདས་པར་གྲགས། ། 卓萨赤玛勒，火鸡年即公元676年国王逝世后卓萨赤玛勒执政，由御前大臣噶尔•贞囊东布和唯•达然空列辅佐. 公元679年王子登基. 铁龙年即公元780年，在勒配地区吐蕃成立“长江军营”，进一步向东方扩张，占据了今云南大部分地区. 公元689年，为吐蕃属民的南诏各部叛变. 公元690年，吐蕃攻打南诏.
卓萨赤玛勒执政一直到公元692年，当年杜松芒布杰正式成王，卓萨赤玛勒卸任. 公元703年君王在南诏地区战场上身亡后卓萨赤玛勒第二次执政，由于王子赤德祖登尚且年幼，所以吐蕃帝国的内外国事都由卓萨赤玛勒治理. 那时，吐蕃内部一些臣民叛变，卓萨赤玛勒运筹帷幄，及时平息了风波. 她委任芒布杰拉荣为御前大臣，然而不久由于卓萨赤玛勒听信了谗言，处死了御前大臣芒布杰拉荣，又委任唯•赤日项念为御前大臣. 那时，也有属国“色日”叛变，但卓萨赤玛勒通过军事和律法平定了叛乱，并于土鸡年即公元709年，俘虏了色日国王. 卓萨赤玛勒王妃对促进吐蕃帝国政局的空前稳定与吐蕃的社会安宁繁荣立下了彪炳千秋的伟大功绩. 水鸡年即公元712年卓萨赤玛勒王妃逝世.
5. རྒྱལ་པོ་འདུས་སྲོང་མང་རྗེའམ་རླུང་ནམ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ནི། ཡབ་མང་སྲོང་མང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་ལོད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོ་༦༧༦པ་མེ་བྱི་ལོར་འཁྲུངས། ལོ་ངོ་བཞི་ལ་སོན་པའི་ས་ཡོས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༦༧༩ལོར་མཚན་ཐོབ་ཙམ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལ་འཁོད། སྐུ་གཤེན་སྤེ་ནེ་གུ་ཡིས་མཛད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་གཙོ་བོ་མ་ཡུམ་ཁྲི་མ་ལོད་ཀྱིས་བསྐྱངས། སྤྱི་ལོ་༦༨༩ལོར་སྔར་བོད་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་འཇང་པ་ཚོ་ཁག་རྣམས་གྱེན་ལོག་བྱས། དེའི་ཕྱི་ལོར་འདུས་སྲོང་མང་རྗེས་དམག་གི་རུ་འདྲེན་མཛད་ནས་འཇང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་འཇང་ཕབ། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྲིད་དངོས་སུ་བསྐྱངས། ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་དང༌། མཆིམས་བཟའ་བཙན་མོ་མེ་ཏོག་གཉིས་ཁབ་ཏུ་བཞེས། ལྗང་མོ་ཁྲི་བཙུན་ལ་སྲས་ཆེ་བ་ལྗང་ཚ་ལྷ་དབོན་འཁྲུངས། མཆིམས་བཟའ་ལ་སྲས་ཆུང་བ་མེས་ཨག་ཚོམ་འཁྲུངས། རྒྱལ་པོ་འདིའི་དུས་སུ་མགར་ཁྲི་འབྲིང་སྤུན་མཆེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་དམག་སྲིད་གཉིས་ཀའི་དབང་ཤུགས་དོན་གཙོ་བོར་བཟུང༌། ཁྲི་འབྲིང་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ལ་བྲེལ་ཅིང༌། ཁོང་གི་མཆེད་ཟླ་རྣམས་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་དཔོན་རྣམས་ལ་བསྐོས། མགར་བཙན་བྲོད་ཀྱིས་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་བདག་ཏུ་བཟུང་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཐང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་གེགས་སུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ་༦༩༩པ་ས་ཕག་ལོར་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེས་བློན་ཆེན་ལོན་ཡན་དང་ལྐོག་གྲོས་བྱས་ཏེ་རི་དྭགས་རྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཁ་གཡར་ནས་དམག་བསྡུས། མགར་ཁྲི་འབྲིང་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་ཁྲི་འབྲིང་དང་སྙིང་ཉེ་བའི་དམག་མི་ཉིས་སྟོང་ལྷག་བཟུང་ནས་བསད། ཕོ་ཉ་བ་མངགས་ཏེ་ཁྲི་འབྲིང་དང་བཙན་བྲོད་གཉིས་རྒྱལ་པོའི་མདུན་དུ་སྐད་བཏང་ཡང༌། ཁྲི་འབྲིང་གིས་དམག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་མ་བརྩིས། དེར་བཙན་པོས་རུ་སྣ་དྲངས་ཏེ་མགར་ལ་དམག་ཕབ། མགར་གྱིས་གཡུལ་མ་སྤྲད་པས་མགར་ཁྲི་འབྲིང་གི་དཔུང་ཐོར། ཁྲི་འབྲིང་གིས་རང་སྲོག་བཅད། ཁོ་ཡི་བློ་ཐུབ་སྙིང་ཉེ་བ་བརྒྱ་ལྷག་ཀྱང་ཉིན་དེར་རང་སྲོག་བཅད་དེ་ཤི། སྤུན་བཙན་བྲོད་དང་། དམག་དཔོན་སྟག་ར་ཁོང་ལོད་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་འཁོར་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་དང་གཅེན་པོའི་སྲས་མང་པོ་རྗེ་སྟག་ཚབ་སོགས་ཁྲིད་དེ་ཐང་ལ་མགོ་འདོགས་སུ་ཕྱིན། ཝུའུ་ཙེ་ཐེན་གྱིས་སྐུ་སྲུང་ཆིབས་དམག་མཁར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མངགས་ཏེ་བསུ་བ་བྱས། བཙན་བྲོད་ལ་ཧྥུའུ་གོ་དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་དང༌། ཞིན་ཡུག་ཝེ་དམག་དཔོན་ཆེན་མོའམ། ཀོས་ཏེ་ཅུན་ཝང་སོགས་ཀྱི་ཆོ་ལོ་སྦྱར་ཅིང༌། སྣེ་ལེན་བཟང་པོ་དང་བཅས་སྐྱེས་མང་པོ་བསྩལ། དེ་ནས་བཙན་བྲོད་ལ་རང་གི་འཁོར་དང་བཅས་ཧུང་ཡོན་ཀུའུ་བྱ་བར་སོང་ནས་བོད་དང་འཐབ་དགོས་པའི་བཀའ་ཕབ། དེ་ནས་དུས་ཡུན་རིན་པོར་མ་ལོན་པར་བཙན་བྲོད་གྲོངས། སྤྱི་ལོ་༧༠༣པ་ཆུ་ཡོས་ལོར་བཙན་པོ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་འཇང་ཡུལ་དུ་དམག་དྲངས་ཏེ་འཇང་པ་རྣམས་ཆམ་ལ་ཕབ། ཡངས་པའི་གཙང་པོ་ལ་ལྕགས་ཟམ་བཙུགས་ཏེ་འཇང་ཏ་ལིའི་གྲོང་བཟུང་། ཐང་ཅིའུ་ཀྲེན་གྱིས་དམག་དཔུང་ཕམ་པར་བཟོས། སྤྱི་ལོ་༧༠༤པ་ཤིང་འབྲུག་ལོར་འཇང་ཡུལ་དུ་སྐུ་གཤེགས། སྐུ་གདུང་བོད་དུ་གདན་དྲངས། བང་སོ་ཡབ་ཀྱི་བང་སོའི་གཡོན་དུ་བརྩིགས་སོ། བོད་ཀྱིས་ཡངས་པའི་གཙང་པོའི་ཐོག་ཏུ་ལྕགས་ཟམ་བཙུགས་པའི་དུས་ནི་སྤྱི་ལོ་703པའི་ཆུ་ཡོས་ལོ་ནས་707པའི་མེ་ལུག་ལོའི་བར་གྱི་ལོ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་ཡིན་དགོས་ཏེ། ལྕགས་ཟམ་གཏོར་བའི་དུས་ནི་《ཐང་ཡིག་གསར་མའི་ཀྲུང་ཙུང་གི་རྣམ་ཐར་》 ལས། ལྕགས་ཟམ་གཏོར་བའི་ལོ་ནི་ཐའེ་ཅིའི་ཁྲི་ལོ་དང་པོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ712པའི་ལོ་ཡིན་པ་འཁོད་འདུག་ཅིང༌། 《ཏེན་གྱི་གདུང་རབས་》ནང་དུ་ལྕགས་ཟམ་གཏོར་བའི་ལོ་ཚིགས་སྤྱི་ལོ་707པའི་ལོ་དང༌། 712པའི་ལོ་ཡིན་པ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་འཁོད་འདུག །
ཡང་པིའི་གཙང་པོའི་ལྕགས་ཟམ། 吐番君王杜松芒布杰，亦称“幻化之王”，其父是先王芒松芒赞，母亲是卓萨赤玛勒王妃，他与火鸡年即公元676年诞生. 他年仅四岁，于土兔年即公元679年（按照吐蕃传统算法，他登基时虚岁为4岁）登上王位. 他的近身苯教师为贝宁古，由母亲卓萨赤玛勒代为治理国事. 公元689年，属国南诏叛变，次年杜松芒布杰亲帅大军攻打南诏，自此他开始正式执政. 他迎娶南诏公主赤珍与青•贞穆梅朵为王妃，南诏妃赤珍生下王子，青妃贞穆梅朵生下王子赤德祖登. 杜j松芒布杰执政初期，吐蕃的军政大权逐渐落入噶尔氏兄弟手中，噶尔赤贞掌控着王宫里的大权，他的兄弟们则控制了吐蕃各军队的指挥权. 噶尔贞锥盘踞在与唐朝接壤的地区，成为了三十多年来吐蕃与唐朝边界的“土王爷”. 土猪年即公元699年，为了除去噶尔氏兄弟这个心腹大患，赞普聂松芒布杰与大臣仑岩秘密商议，假借野外狩猎之口集结军队，乘噶尔赤贞外出，将其党羽将士两千多人斩首，并派信使到噶尔赤贞和噶尔贞锥处，要他们兄弟到国王面前请罪. 然而，噶尔赤贞拥兵自重罔顾赞普旨令，赞普率军攻打噶尔部，噶尔赤贞兵败自刎，其心腹几百人亦与其殉亡. 噶尔赤贞的兄弟噶尔贞锥和大将军达然空列率领部众千余人及其噶尔赤贞的儿子芒布杰达察投靠了唐朝. 武则天派出她的禁卫军在唐蕃交界处迎接前来归降的噶尔贞锥，并册封他为辅国大将军、新右卫大将军、归德郡王等头衔. 武则天对噶尔贞锥举行了隆重的迎接仪式并赏赐金银财宝等厚礼无数，她让噶尔贞锥驻守“宏岩谷”，令噶尔贞锥抵挡吐蕃大军，不久之后噶尔贞锥病亡. 水兔年即公元703年，赞普聂松芒布杰亲帅大军攻打南诏，南诏灭亡. 吐蕃大军在天堑般的漾濞江上架设铁索桥，渡江攻占南诏首府大理，大败唐九贞率领的军队. 木龙年即公元704年，赞普在南诏驾崩，遗体运回藏王墓地，他被葬在父王陵墓左旁. 吐番大军在漾濞江上架桥时间应该是公元703-707年之间， 因为后来唐军打败吐番军并摧毁铁索桥时间是有两种记载；第一、据《唐书》记载712年. 第二、《滇志》记载是707年.
ཨན་བན་
གོང་མས་ས་གནས་ཁགདང་ཞིང་ཆེན་ཁག་ཏུ་ཆེད་མངགས་ཀྱིས་ལས་དོན་སྒྲུབ་པར་བཏང་བའི་སྐུ་ཚབ་བློན་ཆེན་ཞིག ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཡུང་ཀྲེང་ཁྲི་ལོ་དངཔོ་ཆུ་ཡོས（༡༧༢༣）ལོར་མཚོ་སྔོན་གྱི་དཔོན་རིགས་ཆིང་ཝང་བསྟན་འཛིན་ནས་ངོ་ལོག་ཟིང་འཁྲུག་བསླངས་པར་བརྟེན་དམག་དཔུང་བཏང་ནས་ལྷིང་འཇགས་བྱས་རྗེས།  ཡུང་ཀྲེང་ཁྲི་ལོ་གསུམ་པ་མེ་རྟ（༡༧༢༦）ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དུ་གོང་མའི་སྐུ་ཚབ་ཨམ་བན་གཏོང་འགོ་ཚུགས་ཤིང་།  ཡུང་ཀྲེང་ཁྲི་ལོ་ལྔ་པ་མེ་ལུག（༡༧༢༧）ལོར།  བོད་ས་གནས་ཀྱི་བཀའ་བློན་ང་ཕོད་པ་དང་།  ལུམ་པ་བ།  སྦྱར་ར་བ་གསུམ་གྱིས་བཀའ་བློན་དའི་ཆིང་སྦ་དུར་དམར་གསོད་བཏང་ནས་ཟིང་འཁྲུག་བསླང་རྐྱེན།  བོད་ས་གནས་སུ་གོང་མའི་སྐུ་ཚབ་ཨམ་བན་རྒྱུན་སྡོད་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས།  རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་བྱི（༡༩༡༢）ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་རྗེས་བོད་ས་གནས་སུ་ཨམ་བན་སྡོད་མི་དགོས་པར་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པའོ།  །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་
དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་གྱི་བརྡ་དོན་འགྲེལ་བཤད་མདོར་ཙམ་ཞུ་ན། ༡༽ སྤྱིར་བཏང་བྱ་རོག་འདི་གི་ སྤུ་མདོག་ནགཔོ་ཨིན་རུང་ དབུ་ཞྭ་འདི་གི་མདོག་མཐིང་ནག་གམ་ ལྗང་ནག་ཡོད་མི་འདི་ རང་བཞིན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་དང་ སྔོ་ཚལ་མཛེས་པའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པའི་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོའི་གདུལ་ཞིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འདི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྲུལ་པ་ ཆོས་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་ སྐྱོང་བའི་བརྡ་ཨིན།
༢༽ དབུ་ཞྭ་ལུ་སྤྱན་གསུམ་ཡོད་མི་དེ་ དད་པ་དང་དམ་ཚིག་ལྡན་པའི་མི་དེ་ཚུ་ལུ་ ཡེ་ཤེས་པའི་ལྷ་ཚུ་གིས་ ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཡོལ་བ་མེད་པར་གཟིགས་ཏེ་ སྲུང་སྐྱོབས་མཛད་གནངམ་བཞིན་དུ་ འབྲུག་བརྒྱུད་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ཚུ་གིས་ཡང་ དད་འབངས་ཚུ་ལུ་ ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་གིས་ དུས་རྒྱུན་དུ་གཟིགས་པའི་བརྡ་ཨིན།
༣༽ དབུ་ཞྭ་ལུ་ བྱ་ཁྱུང་གི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རི་མོ་ཡོད་མི་འདི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ བྱ་ཁྱུང་འདི་གིས་ ཀླུ་གདུག་པ་ཅན་དེ་ཚུ་བཏུལ་ཏེ་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ བདེ་བར་བཀོད་གནངམ་བཞིན་དུ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་ཚུ་གིས་ཡང་ འབངས་མི་སེར་ཚུ་ ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ ཕྲིན་ལས་བཞིའི་སྒོ་ནས་ བདེ་བར་སྐྱོང་བའི་བརྡ་ཨིན།
༤༽ བྱ་རོག་གི་མགུ་ཏོག་ལུ་ གཙུག་ཕུད་མེད་དེ་འབད་རུང་ ཉི་མ་དང་ཟླཝ་གསེར་གྱི་ཏོག་བཅས་ གཙུག་ཕུད་ཡོད་མི་དེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་གྱིས་ ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་ དཔལ་བཟང་པོ་ ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་བའི་བརྡ་དང་ཡང་ན་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་སྐྱོང་བའི་བརྡ་ཨིན། གསེར་གྱི་ཏོག་ཡོད་མི་དེ་ སྲིད་ཞི་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་ དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགསཔ་ག་ར་འབྱུང་སའི་གཞི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཅིག་ལུ་ རག་ལསཔ་བཞིན་དུ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་གི་ འབངས་མི་སེར་ཚུ་གི་སྐྱིད་སྡུག་ཞུ་སར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོའི་གཅིག་ལུ་ གཏད་པའི་བརྡ་དང་ འབྲུག་རྒྱལ་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་རིང་ལུགས་འདི་ གོང་དུ་བཀུར་ཏེ་ འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྟེན་པའི་བརྡ་ཨིན།
༥༽ དབུ་ཞྭའི་བྱ་རོག་གི་ཁ་བརྒྱངས་ཏེ་ཡོད་མི་དེ་ དཔལ་ཡེ་ཤེས་མགོན་པོའི་སྡོང་གྲོགས་ལུ་བརྟེན་ཏེ་     རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ གཏམ་སྙན་གྲགས་དང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་གི་    འབངས་མི་སེར་གྱི་ བདེ་ཐབས་ཁོ་ན་ལུ་བརྩོན་མི་ ཐུགས་བསྐྱེད་དང་མཛད་བྱ་བཀྲ་བའི་    འབྲུག་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་ཚུ་གི་ མཚན་བཟང་པོའི་སྙན་གྲགས་དེ་ འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་ཁྱབ་ནིའི་བརྡ་མཚན་ཨིན།
དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་གྱི་ འབྱུང་ཁུངས་དེ་ ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ དཔོན་སློབ་ཟུར་པ་ ཨྱོན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྲསམོ་པདྨ་ཆོས་སྐྱིད་དེ་ ལྕམ་སྦེ་བཞེས་ཏེ་བཞུགས་ཡོད་རུང་ ཆོས་རྩེ་དཔོན་སློབ་དེ་ འབྲུག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ འབངས་མི་སེར་ཡོངས་ཀྱི་ སྤྱི་བླ་ཨིནམ་ལས་ སྔོན་མ་ཆོས་རྒྱལ་མི་འགྱུར་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ ག་ར་རྟེན་རབ་འབྱུང་ཨིནམ་ལས་ འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ ཁོ་ཡང་ཨམ་སྲུ་དེ་བཀོ་བཞག་སྟེ་ རབ་བྱུང་འབད་བཞུགས་པ་ཅིན་ གང་འཚམས་ཟེར་ཞུཝ་ད། སྐྱབས་རྗེ་བྱང་ཆུབ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ ཨམ་སྲུ་འདི་ ལས་སྨོན་མཐུན་པའི་གྲོགས་ཨིནམ་ལས་ བཀོ་མ་བཞག་ སྲས་ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ འཁྲུངས་ཞིནམ་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ལུ་ཕན་ཐོགས་འོང་ཟེར་ གསུངས་པའི་ཁར་ མ་གཞི་ཞབས་བརྟན་འདི་ སློབ་མ་གིས་བླམ་ལུ་ཕུལཝ་ཨིན་རུང་ ད་རེས་མཆོད་གནས་ཀྱིས་ སྦྱིན་བདག་ལུ་ཕུལ་དགོས་ཟེར་གསུངས་ཏེ་ འཇིགས་བྱེད་ལུ་བརྟེན་པའི་བྱད་གྲོལ་དང་ བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་གནངམ་མ་ཚད་ མགོན་པོ་བྱང་བདུད་དང་ ལས་མགོན་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་ དབྱེ་བ་མེད་པའི་དགྲ་ལྷའི་རྟེན་འཛུགས་བཙུགས་སྦེ་ བྱ་རོག་གི་དབུ་ཞྭ་དེ་ བྱིན་གྱིས་བརླབས་གནང་ནུག ཤུལ་ལས་ཕྱོགས་གཞན་གྱི་མི་གཅིག་ ཞབས་སར་ལྷོད་འོང་ དེ་བདག་འཛིན་འབད་དེ་བཞག་པ་ཅིན་ ཁྱོད་ར་ལུ་ཕན་སྦོམ་ཐོགས་ཟེར་ མ་འོངས་ལུང་བསྟན་ཡང་གསུངས་གནང་ནུག
ཤུལ་ལས་ ཤར་ཕྱོགས་གདུང་བསམ་ཕྱོགས་ལུ་ ཆོས་རྩེའི་དཔོན་སློབ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་དང་ བྱ་དཀར་དཔོན་སློབ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱལ་མཚན་ བླ་མའི་གཟིམ་དཔོན་ བསོད་ནམས་དོན་གྲུབ་གསུམ་གྱིས་ དམག་ཁྱིད་དེ་བྱོན་པའི་བསྒང་ དཔོན་སློབ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་དེ་བཞེས་ཏེ་ ཆོས་རྩེ་ཟེར་ཀྲོང་གསར་རྫོང་ནང་གི་ ལྷ་ཁང་དང་མགོན་ཁང་ཡོད་ཚད་ཅིགཔ་ལུ་ གསོལ་ཁ་དང་སྙན་དར་ཕུལ་སྦེ་བྱོན་པའི་སྐབས་ འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ རྩིས་པའི་སློབ་དཔོན་དང་འབྲེལ་ སྲུང་འཁོར་པ་འཁྱིད་དེ་བྱོནམ་ད་ ལམ་བར་ན་ཡང་ལྷ་ཁང་ཡོད་ཚད་ཅིགཔོ་ལུ་ ཕྱག་དང་མཆོད་པ་སྙན་དར་ཕུལ་སྦེ་ ལས་མགོན་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་དང་ མགོན་པོ་བྱང་བདུད་ཀྱི་གསོལ་ཁ་ མ་ཆད་པར་ཕུལ་ཏེ་ གདུང་བསམ་ཁ་ལུ་འཕེབས་ནུག
རྟེན་འབྲེལ་འདི་གིས་འབད་ ད་རེས་འབྲུག་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རིམ་བྱོན་ཚུ་གིས་ བྱ་རོག་གདོང་ཅན་གྱི་དབུ་ཞྭ་དེ་ བཞེས་དགོས་པའི་ཁུངས་འདི་ལས་བརྟེན་ཨིན་པས།
མིག་མངས་སྒོར་སྒོར།
མིག་མངས་སྒོར་སྒོར་ནི་རོལ་རྩེད་ཞིག་རེད།
དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་
རྒྱབ་བརྟེན་འབྲུག་གི་རྒྱལ་རབས།
ཨརྦུ་ཏ་
《བདེ་ཆོས》ལས། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུས་མཐོ་ལ་མཐའ་དམའ་བའི་རི་བོ་སྙིང་གི་དབྱིབས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་གསུངས།  ཨརྦུ་ཏ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་མཆོད་འོས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་གཞུང་འགའ་ཞིག་ལས་བཤད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
པཱར་ཐཱ་ཅཱ་ཐར་ཇེ།
པཱར་ཐཱ་ཅཱ་ཐར་ཇེ་ནི་(སྤྱི་ལོ་༡༩༤༧ལོ་)རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་ཅན་དང་ཆབ་སྲིད་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
དཔེ་མཛོད་ཁང་།
དཔེ་མཛོད་ཁང་ནི་དཔེ་དེབ་ཕྱོགས་སྡུ་བྱེད་མཁན་གི་རྩ་འཛུགས་ཞིག་ཡིན།
རྒྱལ་སྤྱིའི་མིག་མངས།
རྒྱལ་སྤྱིའི་མིག་མངས་ནི་མི་གཉིས་བར་གྱི་རོལ་རྩེད་ཞིག་རེད།
ཨར་ལྕུག་
ལུག་གི་ཨར་ལྕུག་ལ་རྩེད་མོ་རྩེད་སྟངས་ཤིག་སྟེ། ཨར་ལྕུག་གི་མདུན་ཕྱོགས་ཚིགས་མེད་པ་ནི་ར་དང་།  རྒྱབ་ཕྱོགས་ཚིགས་ཡོད་པ་ལུག  མིའི་རྣ་བའི་དབྱིབས་འདྲ་བ་ནི་རྟ། ལྷམ་གྱི་མཐིལ་འདྲ་བ་ནི་བོང་བུ་ཡིན་ཞེས་མིང་འདོགས་སྲོལ་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བེང་ག་ལི།
བེང་ག་ལི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་བྱང་ཤར་བརྒྱུད་དུ་གནས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ས་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་རེད།
དམག་འཐབ་གྲུ་གཟིངས།
དམག་འཐབ་གྲུ་གཟིངས་ནི་མི་གཉིས་བར་རྩེད་བྱེད་ཀྱི་ཀྲུང་གོའི་རོལ་རྩེད་ཞིག་རེད།
མིག་མངས།
མིག་མངས།
འདི་ནི་བོད་དུ་གནའ་རབས་ནས་དར་བའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ཤིག་སྟེ།  རྡེའུ་དཀར་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ནག་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་ཅིང་།  རང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡེའུས་གཞན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡེའུ་ལ་མཐའ་བསྐོར་ནས་ཕམ་པར་བཟོ་བའི་རྩེད་མོ་ཞིག་ཡིན།   ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་རབས་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་།   རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཡབ་གནམ་རིའི་དུས་ཀྱི་བློན་པོ་ཁྱུང་པོ་སྤུངས་སད་ཟུ་རྩེ་ཟེར་བ་སྐབས་དེར་བོད་དུ་མིག་མངས་ལ་ཧ་ཅང་མཁས་པའི་གྲས་ཡིན་ཚུལ་བཤད་འདུག   ཨ་མདོའི་སྐར་རྩིས་མཁས་པ་གཙང་པ་པཎྜི་ཏ་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོས་བརྩམས་པའི་《མིག་མངས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རིག་པའི་ཁྱེའུ་རྣམ་པར་རྩེ་བའི་དགའ་སྟོན་》 ཞེས་པ་བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས་དྲུག་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོད།  །
མིག་མངས་ནི་མི་གཉིས་བར་རྩེད་བྱེད་ཀྱི་ཀྲུང་གོའི་རོལ་རྩེད་ཞིག་རེད།
འགུལ་རིས་གློག་བརྙན།
འགུལ་རིས་གློག་བརྙན་
ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཁང་།
ཁ་ཆེའི་ཆོས་ཁང་ནི་དབྱི་སི་ལམ་གྱི་ཆོད་པ་རྣམས་མཆོད་པ་འབུལ་སའི་ས་ཆ་ཞིག
ཏག་སེ།
ཏག་སེ་ནི་རྩེད་མོའི་བྱེ་བྲག
བེང་ག་ལི་ཡི་མི།
བེང་ག་ལི་ཡི་མི་ནི་བེང་ག་ལིབརྒྱུད་ཀྱི་མི་རིགས་ཞིག་རེད།
ཚོད་ལྟ།
ཁ་ས་ནི་རྨི་ལམ་དང་ལོ་རྒྱུས་ལྟ་བུ་ཡིན། སང་ཉིན་ནི་ཡ་མཚན་དང་ལྐོག་འགྱུར་གྱི་གསང་བ་ལྟ་བུ་རེད། ིདེ་རིང་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ལག་རྟགས་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པར་གྱིས། ཡིན་ཡང་་ཁྱེད་ཀྱི་སང་ཉིན་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།།།
བེང་ག་ལི་ཡི་མི།
meki
ད་དུང་གཟིགས།
བེང་ག་ལི།
མཆོང་སྒྲིག་མིག་མངས།
མཆོང་སྒྲིག་མིག་མངས་ནི་རྩེད་མོའི་བྱེ་བྲག
ཨར་པོའི་ལས་ཁུངས་
དེ་སྔ་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་སྐབས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཤིག་སྟེ། གཏན་འཇགས་ཨར་པོའི་ལས་ཁུངས་སུ་དོ་དམ་ཛ་མཁན་གཉིས་དང་།  གནས་ལྔ་པའི་ལས་ཚན་སེར་སྐྱ་གཉིས།  ལས་བྱ་སེར་སྐྱ་བཞི།  ཕྱོགས་འགྲོའི་གཉེར་ནང་བརྒྱད་བཅས་ཡོད།  དེའི་གཙོ་བོའི་ལས་འགན་ནི།  རྩེ་ཕོ་བྲང་གིས་གཙོས་ཕོ་བྲང་ཡས་མས་དང་།  གཙུག་ལག་ཁང་།  ར་ཆེ་སོགས་ལྷ་ཁང་ཁག་གཞན་ཡང་དམག་སྒར།  སྨན་རྩིས་ཁང་སོགས་གཞུང་ཁང་གང་ཡོད་ལ་ལོ་ལྟར་ཉམས་གསོ་ཞུ་དགོས་པའི་རིགས་དང་།  གསར་སྐྲུན་བཅས་ལས་ཁུངས་དེ་རང་ནས་འགན་ལེན་ཞུ་དགོས་པ་དང་།  ལོ་འཁོར་ཨར་ལས་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་གཞིགས་པས་འབྲུ་དངུལ་དགོས་རིགས་བཀའ་ཤག་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས་ལ་སྙན་སེང་གི་འབོར་འཁུར་ལག་འཛིན་དུ་བཀོད་ཐོག་དངུལ་འབབ་གྲྭ་བཞི་ལས་ཁུངས་དང་།  འབྲུ་འབབ་དབུས་གཙང་རྫོང་གཞིས་གང་འོས་ནས་བཏོན་རྒྱ་ཞུས་ཏེ་ལོ་འཁོར་གཉིས་གསུམ་རེའི་མཚམས་བཀའ་ཤག་ཏུ་བྱུང་སོང་རྩིས་ཁྲ་ཕུལ་ཐོག་ཞིབ་ཁང་ལས་ཁུངས་ནས་ཧེ་བག་ཡོད་མེད་རྩིས་ཞུས་ཀྱིས་གཞི་ནས་རྩིས་ཁྲར་དག་མཆན་དང་།  དོ་དམ་པར་གཙང་འཛིན་ཞུ་དགོས་པ་བཅས་རེད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
གབ་རེས་འུར་རེས།
གབ་རེས་འུར་རེས་ནི་རྩེད་མོའི་བྱེ་བྲག
ཁྲུར་སི་ཐན་དང་ཨེ་སོལ་རྡེ།
ཁྲུར་སི་ཐན་དང་ཨེ་སོལ་རྡེ་ནི་སེལ་ཊིཀ་ཡི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག་རེད།
ཨར་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་
（དབུས་པ་བློ་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས）སྣར་ཐང་གི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཐོག་མར་གསར་སྒྲིག་བྱེད་སྐབས་བཅོམ་ལྡན་རལ་གྲི་དང་། རྒྱང་རོ་སངས་རྒྱས་འབུམ་བཅས་དང་མཉམ་དུ་ཞུས་དག་མཛད་མཁན་དེ་ཡིན།  དམ་པ་འདིས་རབས་བྱུང་གཉིས་པའི་ཤིང་བྱི（༡༡༤༤）ལོ་ནས་ལོ་གཅིག་རིང་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་གི་གདན་ས་མཛད་པར་གསུངས།  རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ཤིང་སྟག（༡༡༣༤）ལོར་ཕག་མོ་གྲུ་པ་བསྙེན་རྫོགས་གནང་སྐབས་དམ་པ་འདིས་གསང་སྟོན་མཛད་པར་ཕག་གྲུའི་རྣམ་ཐར་ལས་གསལ་བ་དང་རྔོག་ལོ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ（རབ་བྱུང་དང་པོའི་ས་ཕག（༡༠༥༩）ལོ་ནས་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ས་གླང（༡༡༠༩）ལོ་བར）ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན་པ་བཅས་གཞིར་བཟུང་ནས་བརྟག་སྐབས།  དམ་པ་འདི་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་གི་གདན་ས་མཛད་སྐབས་རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་སྐུ་གཤེགས་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་སོང་ཟིན་པ་ར་འཕྲོད་ཅིང་དབུས་པ་བློ་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བླ་མ་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ནི་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་མེ་སྟག（༡༢༦༦）ལོར་གཞི་ནས་འཁྲུངས་པས་ཨར་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་གི་གདན་ས་མཛད་པའི་ལོ་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ཤིང་བྱི（༡༡༤༤）ལོ་ནས་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་འཁྲུངས་ལོ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་མེ་སྟག（༡༢༦༦）ལོ་བར་ལོ་གྲངས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པས་མི་འགྲིག་པར་སྣང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བ་སྤུའི་བུ་གའི་གཉན་ཚད
བ་སྤུའི་བུ་གའི་གཉན་ཚད་ནི་བ་སྤུའི་བུ་ག་རེད་པ་ཡིས་གཉན་ཚད་རྒྱས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། བ་སྤུའི་བུ་གའི་གཉན་ཚད་ཀྱི་ཐོག་མའི་དུས་སུ་ཐོར་བ་དམར་པོ་འབུད་པ་དང་རིམ་བཞིན་ཐོར་བའི་ངོ་བོ་རྣག་འབྲུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། ཡང་མི་དར་མ་ལ་ནི་བ་སྤུ་མང་བའི་སར་ཐོར་བ་འབུད་པ་དང་། བྱིས་པ་ལ་ནི་མགོ་རུ་འབུད་པ་མང་། གཞན་པགས་འབྲུམ་ནི་སྐབས་ལ་ལར་ཕན་ཚུན་མཉམ་འདྲེས་ཀྱིས་སོས་པའི་རྗེས་སུ་མགོ་རུ་ཤ་བཀྲ་འབུད་པའམ་སྐྲ་མེད་སྤྱི་ཐེར་དུ་འགྱུར་བའང་སྲིད།
ནད་རྐྱེན།
བ་སྤུའི་བུ་གའི་གཉན་ཚད་ཀྱི་ནད་ཀྱི་འབྱུང་རྩ་ནི་རྒུན་འབྲུམ་ཟླུམ་སྲིན་ཡིན་ལ། གཙང་སྦྲའི་ཕྱོགས་ནས་མ་འདང་བ་དང་ཐོར་བ་བུད་པའི་སར་འཕྲུགས་པ། གཟུགས་པོའི་འགོག་ཤུགས་ཞན་པ་བཅས་ནི་བ་སྤུའི་བུ་གའི་གཉན་ཚད་བསྐྱེད་བྱའི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་བ་ཡིན།
ནད་རྟགས།
ཐོག་མའི་དུས་སུ་བ་སྤུའི་བུ་གར་ཐོར་བ་དམར་པོ་འབུད་པའམ་བ་སྤུའི་བུ་གའི་ངོ་བོའི་རྣག་འབྲུམ་བུད་པ་ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། རིམ་བཞིན་ཐོར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣག་འབྲུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཐོར་བའི་མཐའ་འཁོར་དམར་པོར་འགྱུར་བ་དང་གཉན་ཚད་རྒྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནས་རྨ་འབྲུམ་བསྐམས་ནས་རྨ་ཤུན་ཆགས་པར་སྲིད་ཅིང་། ཕལ་ཆེར་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་འགོར་རྗེས་རྨ་ཤུན་གོག་འགྲོ་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ནད་རྟགས་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ལོ་འགའ་འགོར་ཡང་མི་སོས་པའང་ཡོད་ལ། ལ་ལ་བ་སྤུའི་བུ་ག་རེད་པ་དྲག་པོ་ཡིན་པས་སྲིན་ཐོར་གཉན་འབུར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱིར་བཏང་དུ་རྨ་ཤུལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། པགས་འབྲུམ་ནི་ཅུང་མང་བ་དང་ཐར་ཐོར་དུ་ཡོད་ལ། ན་ཟུག་ལངས་པ་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་བ་ཡིན། ཡང་མི་དར་མ་ལ་ནི་བ་སྤུ་མང་བའི་སར་འབུད་པ་དང་། བྱིས་པ་ལ་ནི་མགོ་རུ་འབུད་པ་མང་། གཞན་པགས་འབྲུམ་ནི་སྐབས་ལ་ལར་ཕན་ཚུན་མཉམ་འདྲེས་ཀྱིས་སོས་པའི་རྗེས་སུ་མགོ་རུ་ཤ་བཀྲ་འབུད་པའམ་སྐྲ་མེད་སྤྱི་ཐེར་དུ་འགྱུར་བའང་སྲིད།
སྨན་བཅོས།
ནད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ནས་དུག་སྲིན་འགོག་སྨན་གང་སྤྱད་རྒྱུར་མཉམ་འཇོག་བྱ་དགོས་ལ། ཐོར་བ་བུད་པའི་སར་འབྱུག་སྨན་གྱི་རིགས་བསྐུ་བ་དང་སྨུག་ཕྱིའི་འོད་ལ་ལྡེ་བ་སོགས་བྱས་ན་ཕན་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡིན། གཞན་ནད་རྟགས་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་འབྱུང་བའི་ནད་པས་རྒུན་འབྲུམ་ཟླུམ་སྲིན་གྱི་འབུ་ཕྲའི་འགོག་སྨན་སྤྱད་ན་ཕན་འབྲས་ལེགས་པ་ཡིན།
ཇིང་ཏ་ལིང་ཏ།
ཇིང་ཏ་ལིང་ཏ་ནི་རྩེད་མོའི་བྱེ་བྲག
གྲགས་འཛིན་མ།
གྲགས་འཛིན་མ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཟླ་རེད།
ཕུར་བུ་ལྕོག
མཚན་རྒྱས་པར་ཕུར་ལྕོག་རིགས་གསུམ་བྱང་ཆུབ་གླིང་ཞེས་ཞུ། རྭ་ཁ་བྲག་ནས་ཕྲེད་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་གཉིས་གསུམ་ཙམ་རི་རྒྱབ་ཏུ་སོང་ན་རི་ཁྲོད་དེར་སླེབས། ཕུར་ལྕོག་ཅེས་པ་ནི། ཞང་འགྲོ་མགོན་གཡུ་བྲག་གིས་བྲག་ཕུར་བུའི་དབྱིབས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕོ་བྲང་ཟུར་ལྕོག་བཏབ་པས་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༧༠༦ཙམ་ལ་སྒྲུབ་ཁང་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོར་མ་ཅིག་ལབ་སྒྲོན་གྱི་སྲས་ཐོས་སྨོན་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་ཕུ་དོག་ཅིང་མདའ་བདེ་བའི་ཡུལ་དོག་བདེ་ཅེས་པར་མཁར་བཏབ་ན་བཟང་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་གནས་དེར་ཕེབས་སྐབས་དེར་མཆོད་རྟེན་དཀར་ཆུང་གིས་གཙོས་མཆོད་རྟེན་ཁ་ཤས་དང་། རིགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་གི་ཤུལ་ཙམ་ལ་སྒྲུབ་གནས་བཏབ། སྒྲུབ་ཁང་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོས་སེ་ར་རྩེ་དང་། རྭ་ཁ་བྲག ཕུར་བུ་ལྕོག་བཅས་བསྐྱངས་གནང་བ་ལ། རྗེས་སུ་ཕུར་བུ་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་ལ་གཏད་པས་གནས་མིང་བླ་མར་ཐོགས་ཏེ་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་། གནས་དེར་ལོ་ལྟར་ལམ་རིམ་གསུངས། ཐོག་མར་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཞི་ནས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་སྐྱེད་གནང་བ་དང་། ཕོ་ལྷ་མི་དབང་དུས་ཆོས་རྭའི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་སོགས་རྒྱས་བསྐྲུན་གནང་། ཐོག་མར་དགེ་འདུན་བརྒྱད་གྲྭ་གཅིག་ནས་རིམ་བཞིན་བརྒྱད་བཅུ་ཙམ་བར་འཕེལ། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཞིའི་ནང་རྟེན་གཙོ་སྒྲུབ་ཁང་དུས་བཞེངས་གནང་བའི་འཇིགས་བྱེད་དང་། སྒྲོལ་དཀར་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན། རིགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་ནང་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་བཞེངས་གནང་ནས་རབ་གནས་མཛད་སྐབས་ཡིག་དྲུག་གི་རང་བྱོན་དུ་གཟིགས་སྣང་བྱུང་བ་སོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་བཞུགས་སུ་གསོལ། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་རི་ཁྲོད་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དེ་དང་ཉེར་བར་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་ཙམ་དུ་སེར་སྨད་མཁན་པོ་སྤང་ལུང་བློ་བཟང་ཐུགས་རྗེས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་སྤང་ལུང་རི་ཁྲོད་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཐག་མཆོང་།
ཐག་མཆོང་ནི་རྩེད་མོའི་བྱེ་བྲག
སྒྲོག་སྟེང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ།
སྒྲོག་སྟེང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ་ནི་རྩེད་མོའི་བྱེ་བྲག
ཁྲུར་སི་ཐན་དང་ཨེ་སོལ་རྡེ། (ཝ་རྒི་ནར།)
ཁྲུར་སི་ཐན་དང་ཨེ་སོལ་རྡེ་(Tristan und Isolde)ནི་ཝ་རྒི་ནར་གྱི་ཟློས་གར་ཞིག་རེད།
སྨོན་ལམ།
རང་ཉིད་ལ་འདོད་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཡོང་བར་ཤོག་སྙམས་པའི་རེ་བ་ཅིག་ཟེར།
སྨོན་ལམ།
རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་བྱའི་དོན་འགྲུབ་པར་སྨོན་པ།  །
ཁེ་ནི་ཡ།
ཁེ་ནི་ཡ་ངམ་ཀེ་ཉ་(Kenya)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ནའི་རོ་བི་རེད།
ཧྲིན་ཐོ།
ཧྲིན་ཐོ་ནི་རི་པིན་གྱི་སྔ་དུས་ཀྱི་ཆོས་ཁ་ཞིག་ཡིན་།
མཁར་རྡོ་རི་ཁྲོད
མཚན་རྒྱས་པར་མཁར་རྡོ་བསམ་གཏན་གླིང་རི་ཁྲོད་ཅེས་ཟེར། དོག་བདེ་ཤར་ནུབ་གཉིས་མཚམས་ཀྱི་རི་སྟེང་དུ་རི་ཁྲོད་དེའི་རྗེས་ཤུལ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། རི་ཁྲོད་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༧༠༦ལོར་མཁར་རྡོ་བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོའམ་བློ་བཟང་སྒོམ་ཆུང་ཞུ་བས་བཏབ། ཐོག་མར་གང་ཉིད་གནས་ངེས་མེད་ཡེར་པ་དང་། འཕན་པོ། ར་སྒྲེང་། འོལ་ཁ་སོགས་སུ་རྡེའུ་བཅུད་ལེན་དང་། མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན། ཆུའི་བཅུད་ལེན་སོགས་མཛད་དེ་བྱོན། དེ་ནས་གནས་དེར་ཕེབས་ཏེ་རི་ཁྲོད་དེ་བཏབ། བླ་མའི་མཚན་རི་ཁྲོད་ལ་ཐོགས་པའམ། རི་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་བླ་མར་ཐོག་པ་གང་ཡིན་མ་ངེས། རི་ཁྲོད་དེ་ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུ་ཐུབ་མེད།
མི་ཉག་གངས་དཀར་
ཤར་མི་ཉག་གངས་དཀར མིང་གཞན་འབོ་གངས་དཀར་   Minyak Gangkar
དེའང་བོད་ཀྱི་གངས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་མི་ཉག་འབོ་གངས་དཀར་རི་བོ་ནི། ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གངས་རི་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ཀ་བ་ལྟ་བུའི་རི་དབང་ལྷུན་པོ་ལ་འགྲན་བཟོད་པའི་གངས་དཀར་ཤེལ་གྱི་ཅོད་པན་ཆེས་མཐོ་བས་རི་ཕྲན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དགེ་མཚན་དུ་མ་ལྡན་པའི་དཔལ་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་བཞི་བརྩེགས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་ཀྱི་སྲུང་མ་དགེ་བསྙེན་རྡོ་རྗེ་བློ་གྲོས་འཁོར་བཅས་དང་། འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་ཡན་ལག་འབྱུང་འཁོར། དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ། མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྲུང་ལ་སོགས་པ་ན་བུན་འཐིབས་པ་ལྟར་བཞུགས་པའི་གནས་ཁྱད་འཕགས་འདིར་འབྲེལ་ཚད་ཐམས་ཅད་ཐུབ་དབང་བཞུགས་གནས་བརྒྱད་དང་། པདྨའི་གནས་བརྒྱ་རྩ་སོགས་བསྐོར་བའི་ཕན་ཡོན་དང་མཚུངས་པ་སོགས། སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་པདྨ་ཀ་རས་བསླུ་མེད་རྡོ་རྗེའི་ལུང་ལས་བཀའ་སྩལ་འདུག་པ་དང་། དཔལ་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་ཀྱང་གནས་མཆོག་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་ཤིང་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྔགས་པར་མཛད་པ་དང་། གྲུབ་ཆེན་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ། གྲུབ་པའི་དབང་པོ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། མཁན་ཆེན་རྨ་སེ་སྟོན་པ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཞིག་པོ་གཉིས་མེད་རྡོ་རྗེ། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་མང་པོ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་དང་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལྷ་སྐུ་དང་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་རྗེས། དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡིག་འབྲུ། ལས་སྒྲིབ་དག་བྱེད་ཀྱི་ཆུ་མིག དུང་དཀར་རང་བྱོན་སོགས་ངོ་མཚར་བ་དུ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའོ། །
གངས་རིའི་ཉེར་སྐོར་དུ་མི་ཉག་མཁས་པ་མི་ལྔའི་ཡ་གྱལ་མཚུངས་མེད་བྱམས་སར་བ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་གྱི་སྒྲུབ་གནས་དང་། རབ་སྒང་གི་གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དཔལ་ཨ་ར་ཆོས་རྗེ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྙེན་སྒྲུབ་མཛད་སྐབས་ཀྱི་བཞུགས་གནས། བོད་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་བྱ་སྤྱི་ལོ་1285ལོར་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས་སྔར་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་ཁང་དེ་རྒྱ་ཆེ་རུ་བསྐྱེད་ནས་འབོ་གངས་དཀར་དགོན་པ་ཞེས་གྲགས་པ་ནས་ད་བར་མི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱིས་རིང་ལ་གངས་དཀར་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་གྱི་སྒྲུབ་གནས་དང་བཤད་སྒྲུབ་སོགས་རྒྱལ་བསྟན་སྤེལ་བའི་གནས་གཙོ་བོ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྲགས་དགོན་ཞེས་བོད་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་བྱི་སྤྱི་ལོ་1372ལོར་མཁན་ཆེན་རྨ་སེ་སྟོན་པ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བཏབ་པའི་དགོན་རྙིང་དང་སྒྲུབ་གནས་བྱིན་ལྡན་ཅན་དུ་མ་དེང་འང་མཇལ་རྒྱུ་འདུག །
དེ་ལྟ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གནས་དང་རྟེན་དེ་དག་ལས་ལོག་ལྟ་དང་ཁྱད་གསོད་ཀྱིས་བརྙས་བཅོས་དང་ཇི་མི་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་སོགས་སྡིག་དང་འདྲེས་པའི་བསམ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། དང་འདོད་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་རྩེ་གཅིག་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ཕྱག་མཆོད་བསྐོར་བ་སོགས་བྱས་ན་དུས་ནམ་དུའང་དགེ་རྩའི་ཕན་ཡོན་གྱི་འགྱུར་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ལྷག་པར་གླང་ལོ་ནམ་ཤར་གྱི་གནས་འདུས་སྐབས་སུ་འོག་མིན་དག་པ་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་ཞིང་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་དཔལ་ཙཱ་རི་ཏྲ་སོགས་གནས་ཡུལ་གཞན་གྱི་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་སྲུང་མ་དང་བཅས་པ་འདིར་འདུས་ཤིང་། རྩ་གསུམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་མ་ལུས་པ་གནས་འདིར་ཕབ་པས། རྟོགས་པ་མཆོག་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ལ་དག་པའི་གཟིགས་སྣང་འབྱམས་ཀླས་པ་སྣང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། སྡིག་ཅན་ཤན་པ་སོགས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་མི་ལྷུང་ཞིང་མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་དང་། ཚེ་འདིར་ལས་ཉོན་སྡིག་སྒྲིབ་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་བསྲབས་པས་ཚེ་རིང་ཞིང་ནད་མེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཐོབ་ཅིང་། སྨོན་ལམ་གང་བཏབ་འགྲུབ་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱི་མ་བདེ་བ་ཅན་སོགས་དག་པའི་ཞིང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བས་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་འབད་པས་མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བའི་སྒོ་ནས་དལ་བའི་རྟེན་བཟང་ལས་སྙིང་པོ་ལེན་པར་མཛོད། ཞེས་པ་གནས་ཡིག་རྙིང་པ་དག་ལས་གསུངས་སོ། ། དེའང་འཇིག་རྟེན་ལུགས་ལ་གངས་དཀར་ལྷ་རྩེའི་གནས་བསྟོད་ཞིག་ལས། སྤོས་མཆོག་དམ་པ་ཨ་ཀར་ཙན་དན་ལྗོན། །ཚ་གྲང་ནད་སེལ་འཚོ་བྱེད་སྨན་གྱི་ཚལ། སྦ་མྱུག་ལ་སོགས་ཆུ་སྐྱེས་སྣ་ཚོགས་འཁྲུངས། །བྱ་ཚོགས་སྐད་སྙན་དུ་མ་རྒྱུན་དུ་སྒྲོགས། །གཡག་སོགས་ཁ་ཆེན་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་འདུས། །སྟག་གཟིགས་གཅན་གཟན་རི་དྭགས་དུ་མ་ལྡན། །འདོད་ཡོན་རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་སྤུང་པའི་ཚལ། །ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་ཆར་བཞིན་འབེབས་པའི་གནས། །རིན་ཆེན་གཏེར་རྣམས་ཁྲོན་པའི་ཚུལ་དུ་སྦས། །ཕྱོགས་བཞིར་འཁྱིལ་བའི་གཡུ་མཚོ་སྔོན་པོ་ཞོན། ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ་ནི་ལྷུང་ལྷུང་འབབས། །ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་དུང་དཀར་ལ་སོགས་པས། །དུས་དང་དུས་མིན་སྐད་སྙན་རྒྱུན་དུ་སྒྲོགས། །གཡུ་ཤེལ་གསེར་དང་དངུལ་གྱི་ཁུ་འཕང་དང་། །འཇའ་ཚོན་སྣ་ལྔ་གློག་དང་ན་བུན་འཁྲིགས། སྐད་རིགས་ཐ་དད་མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་འདུས། །འོད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་བརྗོད་ལས་འདས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་བྱུང་སྐྱེ་ཁམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཛེས་ལྗོངས་འདིར། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཚན་རིག་པ་དང་། རི་འཛེག་པ། ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་རྒྱུ་བ། གནས་མཇལ་བ་སོགས་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་གནས་ཆེན་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྐྱེ་ཁམས་མཛེས་ལྗོངས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་སའི་གནས་མཆོག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་ནའང་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་རི་ཞིག་ཡིན། ཉག་ཆུ་དང་རྒྱལ་མོ་དངུལ་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཤར་མི་ཉག་རིང་མོའི་ལྟེ་བ་དར་རྩེ་མདོ་དང་ཐག་ཉེར་ཡོད། གངས་རིའི་གཙོ་བོ་ཆགས་གནས་དེང་དར་མདོ་རྫོང་གངས་དཀར་ཤང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ལ། དེའི་གནས་ལག་ནི་མི་རྒོད་མཚོ་དང་། ཕག་མོ་རི། ལྕགས་ཟམ་རྫོང་གི་གནས་མཆོག་དུང་དཀར་ལུང་པ་བཅས་སོ།།
མ་ནི།
མ་ནི་ནི་ཀ་རིལ་གཟུགས་ཀྱི་ལྕགས་མདོང་ཞིག་ཏེ་དེའི་ནང་དཔེ་ཆ་དང་བཅས་སྟེ་སྐོར་བ་སྐོར་ནས་བོད་ནང་པ་ཆོས་ལུག་གི་སྨོན་ལམ་མཚོན་བྱེད་ཞིག་རེད།
མན་རྡ་ར།
མན་རྡ་ར་ སྔགས་
ཨརྱ་པ་ལོ་
རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཟེར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཏིང་ངེ་འཛིན།
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འདུལ་བ་ནི་དུས་ཚོད་དེའི་རིང་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཁོའམ་ཁོ་མོ་དག་ནི་དོན་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན​།
ན་ལེནྡྲ་
《ཐང་སན་ཙང་གི་ལམ་ཡིག་》ལས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ལེ་དབར་བཞི་བཅུ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། ན་ལེནྡྲ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་དོན་ཡིན་པ་དང་། གནས་དེ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་འཁྲུངས་ས་གྲོང་ན་ལ་དཱ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་སྟབས་དེའི་དྲན་གསོའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་གར་དབུས་དང་མཐའ་བཞི་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ལྔས་སྟོབས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱིས་བཞེངས་པ་ཡིན་སྟབས་སོ་སོ་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་འཚོ་བ་དང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མགོན་མེད་ཡོངས་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཁང་པ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་སྐབས་དེར་འཛམ་བུ་གླིང་ན་འདི་ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་འདི་ལས་བཟོ་བཀོད་ལེགས་པའི་ལྷ་ཁང་མེད་པར་གྲགས་ཞེས་གསལ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས། དེས་ནས་ན་ལེནྡྲའི་གྲུ་ཟན་ལ་སླེབས། རྐང་ཐང་ལ་ཅུང་ཟད་སོང་ན་སྔོན་གྱི་དགོན་ཤུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད། ནལེནྡྲ་ནི་སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་སྡེཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་རྒྱ་ནག་གི་བཙུན་པ་ཐང་ཟན་ཙང་ཕེབས་པའི་དུས་དགེ་སློང་ཁྲི་ཕྲག་ཙམ་བཞུགས་ཞེས་ཟེར། ཨརྱ་དེ་ཝ། ཞི་བ་འཚོ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་གྱི་པཎྡི་ཏ་ཆེན་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགོན་པ་འདི་ནས་ཕེབས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དར་བ་ཡང་དགོན་པ་འདི་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ།། འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཙམ་《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་》ནང་ཡོད།
ཞར་བྱུང་
ད་སྔར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་མ་ཟད། ཡིག་ཆ་མང་ཆེ་བ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆག་འཇིག་དང་མཉམ་དུ་མེར་བསྲེགས་པའམ་མེད་པར་གྱུར་འདུག་ལ། དཔེ་ཆ་མེར་བསྲེགས་པས་ཟླ་བ་དྲུག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་འབར་བར་གསུངས་པའང་ཡོད། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་འགའ་རེ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་སློབ་དཔོན་ཐང་སན་ཙང་གི་ལམ་ཡིག་སོགས་རེད།
རྡོ་དང་བྱེ་མ་བསྲེས་པ་ལས་བཅོས་པའི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཐམ་ཀ་ཞེས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་གསུངས། བོད་སྐད་དུ་འདམ་བུ་སྦྱིན་ནམ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ཞེས་བྱ་ཞིང་།（ལེགས་སྦྱར། नालंदा དབྱིན་ཡིག Nāland རྒྱ་སྐད། 那烂陀）དེ་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མིང་ཞིག་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཏེ། མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་མཆོག་གིས་རེལ་ལིའི་གླ་ཆ་དང་གྲུ་ཟན་གྱི་མིང་ཞེས་པར། ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ལ་འགྲོ་ན་གྭ་ཡ་ནས་མོ་ཊར་ཆེན་པོ་ལ་སྒོར༡དང་ཨ་ན༨སྤྲད་ན་བི་ཧར་དང་ནཱ་ལེནྡྲ་མཇལ་ཐུབ་ཅིང་། ནཱ་ལེནྡྲ་ནས་ཨ་ན༧སྤྲད་ན་ཛི་གི་རིའམ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་སླེབས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས། སྔར་དེར་ནང་པའི་དགོན་པ་བཏབ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ཞེས་འབོད། དེ་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། གཞུང་བརྒྱ་བགྲོ་བའི་བསྟི་གནས་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དགོན་པའི་གཞི་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་མ་ཟད། དེར་གླེགས་བམ་པོ་ཏི་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས་ཤིང་། དེར་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་དབང་པོ་བསྟུན་མར་བྱོན་པ་སྟེ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་དར་བའི་དུས་ན་དགེ་འདུན་པ་ཁྲི་ཕྲག་རེ་འདུ་བར་སློབ་དཔོན་ཐང་སན་ཙང་ནས་ཁོང་གི་ལམ་ཡིག་ཏུ་གསུངས།
དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པ་དེ་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་བཞེངས་པའི་ལོ་ཚིགས་ལ་གསལ་ཁ་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པར་སྐུ་འཚོ་གཞིས་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་དུ། ནཱ་ལེནྡྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་མར་འདེབས་པ་མྱ་ངན་མེད། ཆོས་གཞི་དར་བར་མཛད་པ་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་དང་། མཐོ་བཙུན་སྐུ་མཆེད། རྒྱས་པར་མཛད་པ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་བཟང་པོ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པར་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཤོ་ཀའམ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་ནཱ་ལེནྡྲ་རུ་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ཅིང་། དེ་ནི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་གཞི་ཐོག་མ་ཡིན་པར་འདོད། གནའ་བོ་དུས་སུ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནི་གྲོང་སྡེ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འཕགས་པ་ཤ་རིའི་བུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་དང་། མཐར་ཤཱ་རིའི་བུ་འཁོར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དང་བཅས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ས་དང་། ནང་པའི་ཆོས་ཐོག་མར་དར་བའི་གནས་ཀྱི་གྲས་ཀྱང་ཡིན་པར་མ་ཟད། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་སོགས་བྱོན་པའི་ཡུལ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས།
དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པ་ཞིག་རལ་དུ་སོང་བའི་ཤུལ་བཞུགས། 1872ལོར་པར་བླངས། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་དགོན་པ་ཡོད་སའི་གནས་དེ་ཆེས་ཐོག་མར་སྐྱུ་རུ་རའི་ཚལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ཉོས་ཏེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་ཅིང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་འདིར་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཆོས་གསུངས་པར་བཞེད། ཉེ་བ་དང་འགྱངས་པར་གནས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་གྲངས་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནས་མུ་མཐུད་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་ཏེ། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པ་དེ་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཧ་ལས་ཤིང་ཧང་སང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དོན་ནི་སྦྱིན་པར་མི་སྐྱོ་བའི་དོན་ནམ། ཡང་ན་རིན་པོ་ཆེ་ནལ་གྱིས་ཁེབས་པའི་ས་ཡིན་པས་ན། ན་ལེནྡྲ་ཞེས་གསུངས་པའང་ཡོད། ཆེས་དར་བའི་དུས་སྐབས་སུ་ཉི་མ་རེ་རེར་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླིང་བརྒྱ་ཕྲག་རེ་ཡོད་པ་དང་། བསླབ་བྱའི་ཆོས་ལ་སྒྲ་རིག་པ་དང་། ཚད་མ་རིག་པ་དང་། བཟོ་རིག་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པ་དང་། ནང་དོན་རིག་པ་སོགས་ཡོད་ཅིང་། དེར་མ་ཟད་ཕྱི་རོལ་བའི་རིག་བྱེད་དང་། གྲངས་ཅན་པ་དང་། དཔྱོད་པ་བའི་ལུགས་སོགས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་སྦྱང་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས། ནཱ་ལེནྡྲ་ནི་མཁས་ཡོན་ཏན་གྱིས་གྲགས་པར་མ་ཟད། བཙུན་ཞིང་སྤྱོད་ལམ་བཟང་བའི་ཆ་ནས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ཡུལ་གང་པོའི་མིག་ལྟོས་ལྟར་བྱེད། དགོན་པ་བཏབ་ནས་དེ་བར་ནང་ཆོས་དང་འགལ་བ་སུ་ཡང་མ་བྱུང་སྐད་ཅེས་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་མཆོག་ནས་གསུངས། ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པར་ནཱ་ལེནྡྲར་ཏུ་རུ་ཀའི་དམག་ཐོན་ཞིང་། དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རྡོའི་སེངྒེ་ལ་ཆིབས་ནས་ཏུ་རུ་ཀའི་དམག་བཟློག་པའི་མཛད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་པ་སོགས་གསུངས་ལ། ཏུ་རུ་ཀའི་དམག་གིས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བྱུས་པར་མ་ཟད། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐག་རིང་པོར་བྲོས་དགོས་པར་གྱུར། ཕྱི་ལོ1204ལོར། ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོ་ཆེས་གཞུག་མར་གྱུར་པ་དེ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཁྲོ་ཕུ་ལོ་ཙཱ་བའི་གདན་ཞུ་ལྟར་ནཱ་ལེནྡྲ་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་བོད་དུ་ཕེབས། ཕྱི་ལོ1235ལོར། བོད་ཀྱི་ཆག་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་རྗེ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་རུ་སླེབས་ཤིང་། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་རུ་རཱ་ཧུ་ལ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ཞེས་པའི་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུར་སོན་པའི་པཎྜི་ཏ་བཞུགས་ཤིང་། ཁོང་གིས་སློབ་མ་བདུན་ཅུ་ལྷག་ལ་ཆོས་གསུང་བཞིན་པ་དང་། ཆག་ལོ་ཙཱ་བས་ཀྱང་ཁོང་གི་མདུན་ནས་ཆོས་མང་དུ་ཞུས་པར་མ་ཟད། ཏུ་རུ་ཀའི་དམག་གིས་ཉེན་ཏེ་པཎྜི་ཏ་བགྲེས་པོ་ཁུར་ནས་མགོན་པོའི་ལྷ་ཁང་དུ་བྲོས་པ་སོགས་ཆག་ལོའི་ལམ་ཡིག་ཏུ་གསལ། དེ་བས་ཀུན་གྱིས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པའི་ཆེས་མཐའ་མཇུག་གི་སློབ་དཔོན་དེ་རཱ་ཧུ་ལ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པར་བཞེད།
དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། མཛད་རྗེས་བླ་ན་མཐོ་བར་མ་ཟད། སྒྲ་ཚད་བཟོ་གསོ་དང་། གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་སོགས་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ན་ཡང་།  ཀླ་ཀློ་ཁ་ཆེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ལ་ལན་གྲངས་བཅུ་བདུན་གྱི་བར་དུ་དམག་བརྒྱབ་ཏེ། མཐར་མར་མེ་ལ་ཕུ་བཏབ་པ་ལྟར་ནང་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱང་རྩ་མེད་དུ་བཅོམས།  པར་སིག་གི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་ཞིག་གིས་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་རེག་ཟིན་དུ། ཀླ་ཀློའི་དམག་གིས་ནཱ་ལེནྡྲར་དཔུང་འཇུག་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་པའི་དཔེ་ཆ་རྣམས་ཟླ་བ་འགའ་ལ་མེར་བསྲེགས་པ་དང་། ཉིན་བསྟུན་མར་གླེགས་བམ་རྣམས་མེར་བསྲེགས་པའི་དུ་བ་དགུང་ལ་འཕྱུར་ཏེ། རི་མགོར་དུད་སྤྲིན་ཆགས་པ་ལྟར་དུ་གྱུར། ཅེས་ཀྱང་བྲིས་ཡོད། དགོན་པ་དང་དཔེ་ཆའི་མཛོད་ཁང་རྣམས་ལ་ཆག་འཇིག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པར་མ་ཟད། ནཱ་ལེནྡྲའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཞིར་འཐོར་བ་དང་། མང་ཆེ་བ་བོད་དུ་བྲོས། དེ་ལྟར་སྔར་གྱི་ཉི་མ་སྟོང་གི་འོད་ལྟར་གཟི་དཔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དེ་མེད་པར་གྱུར་ལ། ཡུན་གྱིས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་གཞི་ཆེན་པོ་འདི་བརྗེད་པར་གྱུར་ཏེ། མཐར་གྱང་རོ་འགའ་ལས་མ་ལྷག་པར་གྱུར།  དེ་ལ་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་མཆོག་གིས་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང་དུ། བཙུན་པ་ཝེན་ཚག་གི་ནཱ་ལེནྡྲ་ཆོས་དང་འབྱོར་བས་བརྒྱན་པ་དགའ་ལྡན་ལྷ་ཡི་ཡུལ་དང་མཚུངས་པ་གཅིག དེ་ནས་ཆག་ཆོས་རྗེ་དཔལ་གྱི་ནཱ་ལེནྡྲ་ཏུ་རུ་ཀའི་དམག་གིས་ཉེན་ཏེ་འཚུབ་ལང་ངེ་བ་གཅིག་དང་།  དེ་ནས་མི་བསོད་ཟད་ཀྱི་ནཱ་ལེནྡྲ་རྩིག་གོག་དམར་ཧང་ངེ་གཅིག་སྟེ། དར་བ་དང་རྒུད་པ་དང་སྟོང་པའི་གནས་སྐབས་གསུམ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས།
གནས་སྒོ་གདོང་
ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་གནས་སྒོ་གདོང་བཙུན་མའི་དགོན་དུ་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤཱ་རི་སོགས་སྔོན་གྱི་རྐུ་བརྙན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ན་ལེནྡྲ་
ཞར་བྱུང་
«རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད།»ཅེས་པའི་དེབ་ཏུ། ཀློ་ཀློའི་དམག་གིས་ནཱ་ལེནྡྲར་དཔུང་འཇུག་བྱས་པའི་ཡུལ་དངོས་བྲིས་པ་བཞུགས། རྒྱ་གར་དང་། བོད་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་པའི་མཁས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྨྲ་བའི་དེད་དཔོན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནས་ཕེབས་པ་ཡིན་ལ། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྐྱང་བར་བསམ་བློ་བཏང་ནའང་། སྙན་གྲགས་དང་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མཐོ་ཞིང་། བསྟན་པ་གཅིག་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པ་ལྟ་བུར་གྲགས་པ་ཡིན། ཁོང་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕྱི་ལོ150ནས250བར་དུ་སྐུ་འཚོ་གཞིས་གནང་ཞིང་།  དབུ་མ་རིག་པའི་སྲོལ་ཕྱེས་པར་མ་ཟད། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་བློའི་རླབས་རྒྱུན་གྱི་འགོ་ཚུགས་པར་མཛད། མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་སོགས་སྲིད་ན་དཀོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མང་དུ་མཛད། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱུན་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་ལ་ཁོང་གི་རླབས་ཆེ་བའི་དགོངས་པའི་འོད་སྣང་འཕོས་ཡོད་པར་མ་ཟད། དབུ་མ་རིག་པའི་སྲོལ་འབྱེད་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོར་གྲགས་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་མཁན་ཆེན་བོ་དྷི་སཏྭའམ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ཡང་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་ཅིག་ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་མཙན་གྱི་གདན་ཞུ་ལྟར་བོད་དུ་ཕེབས་ཤིང་། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་བཀོད་པ་མཛད་པ་དང་། སད་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བྱས་ནས་བོད་དུ་དགེ་འདུན་པའི་སྡེ་ཐོག་མར་བཙུགས་པར་མ་ཟད། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཁན་པོ་ཐོག་མ་མཛད།  དེ་བཞིན་བོད་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱང་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་གྲུབ་ཅིག་ཡིན་ལ།  ལྷ་སྲིན་དྲེགས་པ་ཅན་རྣམས་མ་ལུས་བཏུལ་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་སླད་ནས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་སོགས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་འདི་གཉིས་བོད་ཀྱི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པར་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་མིན་ས་སྐྱ་བའི་འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡང་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་ཕེབས་པར་མ་ཟད། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཡང་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་སློབ་གཉེར་དུ་ཕེབས་ཤིང་། ཁོང་གི་སློབ་དཔོན་པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་པ་ཡང་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་གྲུབ་ཅིག་ཡིན། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་དང་ཇོ་ནང་བ་སོགས་ཀྱི་རྩ་བའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱང་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་དང་འབྲེལ་ཡོད།  དེ་བས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་གྱི་རྩ་བའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། ད་ལྟ་ཡ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་མ་དངུལ་ཕུལ་ཏེ། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་སླར་གསོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། སློབ་མའང་བསྡུ་འགོ་ཚུགས་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་སྔར་གྱི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དག་གི་མཛད་པ་དང་། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་སྲིད་ན་དཀོན་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་བསམས་ན། ད་ལྟར་གྱང་གོག་དམར་ཧང་ངེ་འགའ་ལས་མ་ལྷག་པ་འདི་ནི་ཡིད་རབ་ཏུ་སྐྱོ་ཞིང་། མིག་ཆུ་འཆོར་བའི་ཚད་དུ་ཡོད་ནའང་། ཆགས་གནས་འཇིག་གསུམ་ནི་ཁམས་འདིའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཡོད་པས།  ལྷག་པར་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་དགོས་པའང་མི་འདུག་སྙམ་མོ། །
ཞེས་པ་འདི་ཛམ་ཐང་བ་ལྕགས་མདའ་རུ་འབོད་པས་ཇ་ཁང་ཞེས་པའི་འཕྲིན་སྟེགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོད་པར་གཞི་བྱས། རང་གི་མཐོང་ཐོས་དྲན་གསུམ་གྱིས་ཟུར་བརྒྱན། རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་དང་། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་དང་། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དང་།  གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་ཐང་མ་སོགས་ནས་ཀྱང་ལུང་དྲངས་ཏེ། འབར་ཁམས་སོ་མང་ཆུ་བོའི་འགྲམ་གྱི་རྔ་བ་ཁུལ་གསར་འགྱུར་ཁང་ནས་ལེགས་པར་བསྒྱུར་པ་དགེའོ། །
ཨུ་ཁང་
རང་བྱུང་འཕགས་པ་མཆེད་ལྔའི་ནང་ཚན་བལ་ཡུལ་མཐིལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཡམ་བུ་ཡ་འགལ་དུ་བཞུགས་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨུ་པ་
གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཡི་ནང་ཚན་སྤྱོད་རྒྱུད་ཀྱི་གྲས་ལ་ཟེར།
ཨུ་རྒྱན་པདྨའི་རྒྱ་གར་མཛད་པ་བཅུ་གཅིག་
ཐང་ཡིག་ལས། ༡.འགྲོ་འདུལ་དགོངས་མཛད་པད་མའི་ལྷུམས་ཞུགས་མཛད།  ༢.རབ་བྱུང་བལྟམས་མཛད།  ༣.རྒྱལ་སྲས་རོལ་རྩེད་མཛད།  ༤.རབ་ཏུ་བྱུང་མཛད།  ༥.དཀའ་ཐུབ་སྣ་ཚོགས་མཛད།  ༦.བདུད་དཔུང་བཅོམ་མཛད།  ༧.སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་མཛད།  ༨.ཆོས་འཁོར་བསྐོར་མཛད།  ༩.བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པ་མཛད།  ༡༠.བསྟན་པ་རྒྱས་མཛད།  ༡༡.མི་ནུབ་གཏེར་སྦེད་མཛད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་
ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མེ་ཏོག་ཐེངས་རེ་ཤར་བའི་ཤིང་ཞིག་གི་མིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨུ་པ་ལི་
རྒྱ་གར་སྐད། ཉན་ཐོས་ཉེ་བར་འཕོར།
ཨུ་རྒྱན་པདྨའི་བོད་དུ་གྲགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཅིག་
འགྲོ་དྲུག་དོན་མཛད། བརྒྱད་ལྔ་ཆེ་བ་མཛད།  ལྷ་འདྲེ་བརྟུལ་མཛད།  གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་མཛད།  མདོ་རྒྱུད་བསྒྱུར་མཛད།  འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་མཛད།  སྦྱོར་སྒྲོལ་གཉིས་མཛད།  མནན་བསྲེགས་འཕང་གསུམ་མཛད།  དུས་བཞི་མཁྱེན་མཛད།  བསྟན་ཞབས་གཏེར་སྐྱོང་མཛད།  རྒྱ་བོད་དྲིན་ཆེ་གང་ལ་གང་འདུལ་མཛད།
ཨུ་ཐའི་ཧྲན་
ར་སྡེའི་ནང་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ཞེས་པར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨརྱ་དེ་བ་
（སློབ་དཔོན་ཨརྱ་དེ་བ）བོད་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ཟེར། འདི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཀྱི་སློབ་མ།  སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དངོས་དང་ཁྱད་མེད་པའི་བརྩི་བཀུར་དང་དད་གུས་ཞུ་ཡུལ་དང་།  སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཙམ་མ་ཟད་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཡང་ཧ་ཅང་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན།  བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ནང་བཤད་སྲོལ་ལ་སློབ་དཔོན་འདི་སིངྒལའི་གླིང་གི（དེང་སང་གི་ཤྲི་ལངྒ）རྒྱལ་པོའི་སྐྱེད་ཚལ་ནང་གི་མེ་ཏོག་པདྨའི་ནང་བརྫུས་ཏེ་འཁྲུངས་ཞེས་གསལ་ཡང་།  རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ལྟར་ན།  སིངྒལ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་པཉྩ་ཤྲི་གམ་ཞེས་པའི་སྲས་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད་ཚུལ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པའི་《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》གི་ནང་གསལ།  མཁན་པོ་ཧེ་མ་དེ་ཝ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞུས།  དེ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ཡོད་པའི་ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་རྣམས་མཇལ་བར་ཕེབས།  སྐབས་དེར་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱུད་དུ་ཕེབས་པ་དང་སྟབས་ཁེལ་ནས་མཇལ་ཏེ།  སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མཐར་ཕྱིན་པ་གསན།  སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་སྐུ་འདས་ཁར་བསྟན་པའི་བདག་པོར་བསྐོས་ནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་གནང་སྟེ།  ལྷ་ཁང་དང་གཙུགས་ལག་ཁང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བཞེངས།  དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་གཞི（ཆོས་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་རྟེན་གཞི）བཙུགས།  བྲམ་ཟེ་ཐུབ་དཀའ་ནག་པོ་ཞེས་པ་རྩོད་པ་ལ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་དེ་ཕམ་པར་མཛད་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མར་གྱུར་པའི་མཚན་ལ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་།  ན་ལེན་དྲ་དགོན་པར་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས།  སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་རང་དུ་བཞུགས་ནས་དེར་སྐུ་འདས།  སློབ་དཔོན་འདིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ།  དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ《དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ》  དེ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ《དབུ་མ་ལག་པའི་ཚད》  དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ《འཁྲུལ་བ་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ》  མཚན་ཉིད་དང་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས》  གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་གཏན་ལ་འབེབས་པ《སྤྱོད་པ་བསྡུས་པའི་སྒྲོན་མ》  དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ《སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་སྦྱོང》  སྨིན་བྱེད་དབང་གི་ཆོ་ག་ལ《རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའི་དཀྱིལ་ཆོག་སྙིང་པོ་མདོར་བསགས》  བསྐྱེད་རིམ་སྟོན་པ《རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའིསྒྲུབ་ཐབས》ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་རྣམས་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་བསྒྱུར་བ།  བསྟན་འགྱུར་སྣར་ཐང་དཔར་མའི་སྔགས་ཕྱོགས་པོད[ཟ]པ་དང་།  མདོ་ཕྱོགས[ཙ]པའི་ནང་ཡོད།  སློབ་དཔོན་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ།  བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》དང་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ལེའུ་བཅུ་བདུན་པར་གསལ་བས་དེར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨི་ཤོ་ལེགས་
（ཤོ་ལེགས་ཞེས་པའང་སྣང）བོད་རྒྱལ་བཅོ་ལྔ་པ། ལེགས་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ།  ཡབ་འབྲོང་ཞི་ལེགས་དང་ཡུམ་ས་སྨན་བུ་མོའི་སྲས།  རྒྱལ་པོ་འདིའི་དུས་བློན་པོ་རིག་པ་ཅན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་མང་ན་འགྲན་ཟླར་གྱུར་པས་གཅིག་རྒྱལ་སར་བཞག་ནས་གཞན་ཐང་མཚམས་སུ་འབེབས་པའི་སྲོལ་གཏོད་དེ་དེའི་གཅེན་པོ་ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ་པ་རིགས་ནི་ཡར་གར་གནང་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞང་ལྔ་གཅེན་པར་གྲགས།  དེ་ནས་བཟུང་སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ལ་སྲས་འགའ་བྱུང་ན་འོས་པ་ཞིག་རྒྱལ་སར་བསྐོར་ཏེ་གཞན་རྣམས་ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ་པ་ཞེས་ཟུར་དུ་འཇོག་གོ།  རྒྱལ་པོ་འདིའི་སྐུ་བོན་ཨ་ལ་དུན་ཅུག་གིས་བྱས།  རྨུ་ལྕམ་རྨང་ལེགས་སམ་རྨུ་ལྕམ་སྨད་ལེགས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པར་སྲས་ཟ་ནམ་ཟིན་ལྡེ་འཁྲུངས།  བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ནང་ལེགས་དྲུག་གི་རིང་ལ་འཆིང་བ་རྩེ་དྲུག་སྟེ།  སྟག་རྩེ།  རྒོད་རྩེ།  ཡང་རྩེ།  ཁྲི་རྩེ།  རྩེ་མོ་ཁྱུང་རྒྱལ།  ཁྲི་བརྩིགས་འབུམ་གདུགས་བཅས་བརྩིགས་ཞེས་འཁོད།  གཞན་ཡང་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ས་ལ་ལེགས་དྲུག་གི་རིང་ལ་བོན་གྱི་གཞུང་དུ་མ་དང་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དར་ཞིང་།  རིག་པའི་གནས་ལྔ་ནི།  ནད་ཀྱིས་གདུང་བ་སྨན་གྱིས་གསོ།  །གདོན་གྱིས་གཙེས་པ་སྔགས་ཀྱིས་བཅོམ།  །རྒས་རྒུད་འཆི་འཕོ་རྩིས་ཀྱིས་བཏུལ།  །ཕས་ཀྱིས་རྒོལ་བ་སྒྲས་ཚར་གཅོད།  །ཅེས་འཁོད་དོ།  །ལེགས་དྲུག་བང་སོ་གཡའ་སྤང་མཚམས་སུ་བཏབ།  སྤང་ལ་འཇའ་ཚོན་རྒྱས་པ་འདྲའོ་སྐད།
རི་བརྒྱ་བསམ་གཏན་གླིང་
རི་བརྒྱ་བསམ་གཏན་གླིང་ནི། ལྷ་ས་ནས་ཤར་ངོས་སུ་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་བཞི་ཙམ་སོང་ན་དགུ་རྩ་གྲོང་གི་བྱང་ངོས་རི་ལྡེབས་སུ་རི་ཁྲོད་དེའི་རྗེས་ཤུལ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། རི་ཁྲོད་དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་ཙམ་དུ་རི་བརྒྱ་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། རི་བརྒྱ་ཞེས་པ་ནི། གངས་ཅན་རི་ཆེན་བརྒྱ་ཡི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པས་རི་བརྒྱ་ཞེས་དང་། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཚང་བའི་རི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཞེས་གསུངས། སྔོན་འདུ་ཁང་དབུས་ཀ་རིང་གཉིས་དང་། ཀ་ཐུང་དྲུག་ཅན་ནང་གི་རྟེན་གཙོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་སྐུ་བརྙན་རྡུལ་མི་བཞེས་པ་ཞེས་པ་དང་། དེའི་མདུན་རྒྱལ་བའི་བཞུགས་ཁྲི། བྲག་ཡེར་པའི་བྱམས་པའི་སྐུ་རྒྱུ་ལྷག་མ་ལས་བཞེངས་པ་བྱམས་པ་ཐོག་ཚད་མ་ཟིན་ཙམ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དང་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་ལྷག སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་། གནས་བཅུ་བྲག་རི་མ། སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་སོགས་དང་། ཡང་སྟེང་དུ་རྒྱལ་བའི་གཟིམས་ཆུང་། གཞན་ཡང་འདུ་ཁང་ཤར་ནུབ་ཅེས་པ་སོ་སོར་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་རི་ཁྲོད་འདི་ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུ་ཐུབ་མེད།
ཨལ་པ་ཏན་ཁན་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨུ་ཙ་ཏིང་ག
མཆོང་ཞིང་འགྲོ་བའོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨེ་དམར་སྒང་
ཤངས་རྣམ་གླིང་རྫོང་གི་མངའ་ཁུལ་ས་ཆ་ཞིག་གི་མིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨེ་དྭགས་གཉལ་གསུམ་
ལྷོ་ཁ་ཨེ་ཁུལ་དང་། དྭགས་པོ།  གཉལ་སྡེ་བཅས་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨེ་བུས་པའི་ལི་
（ཨེ་ཕུ་པེ་ལི）ཨེ་བུས་ཏེ་མན་ཇུའི་སྐད་ཡིན་ཏེ་དོན་དུ་གོང་མའམ་རྒྱལ་པོའི་མག་པ་ལ་ཟེར། རྒྱ་སྐད་དུ（额驸）ཞེས་པ་ཚིག་མཛོད་དུ་གསལ།  པའི་ལི་སྟེ།  པའི་སི་ལས་ཅུང་ཟད་མཐོ་བའི་གོ་ས་ཞིག་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
གསར་འགོད།
གསར་འགོད་ནི་གནས་ཚུལ་ལ་རྟོག་ཞིབ་ལེགས་པོ་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་ཟིན་ཐོ་འགོད་པ་ལ་ཟེར།
ཨུཏྤལ་
ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་སྙེ་ཐང་དུ་བཞུགས་དུས་འབྲོམ་ལ་མེ་ཏོག་གི་སྐོར་ལ་འཕྲོས་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་སྡེ། ཇོ་བོས་སྤང་རྒྱན་འདི་ཨུཏྤལའི་རྒྱུ་རུ་འདུག  བོད་གྲང་བས་ཁ་མ་ཕྱེ་བར་ལུས།  མེ་ཏོག་ཤང་ཤང་ནི་རྒྱ་གར་ལ་མེད།  ཡོད་ན་ངས་གསེར་འཇལ་གསུངས།  བོད་ལ་སྟོན་ཀ་ཤར་བའི་སྤང་རྒྱན་མེ་ཏོག་མདོག་སྔོ་ནག་སོགས་རིགས་ཁ་ཤས་ཡོད།  ཇོ་བོས་མཉེས་པོ་གནང་བའི་མེ་ཏོག་ཤང་ཤང་ནི་ཤང་དྲིལ་མེ་ཏོག་ཡིན་པ་འདྲ།  དེ་ནི་སྤང་གཤོངས་དང་།  ན་ག་ཡོད་སའི་ཆུ་འགྲམ་ལ་སྡོང་པོ་ཡལ་ག་མེད་པ་འདྲོངས་པོ་འཇམ་སང་དང་མེ་ཏོག་གསེར་གྱི་དྲིལ་བུ་ཁ་སྦུབ་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
Creating སྔ་འགྱུར་ཟབ་གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་དགོན།
༄༅། །རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཉི་གྲགས་དགོན་ནམ་སྔ་འགྱུར་ཟབ་གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ། །
རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་ལུང་རྟོགས་བསྟན། ། སྤོང་ཀློག་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱིས་སྤེལ་བ་དང་། ། བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ས་སྟེང་ཁྱབ་པ་ཡིས། ། རྫོགས་ལྡན་དུས་ལྟར་འཕྲལ་ཡུན་བདེ་བར་ཤོག ། ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པའི་ནུས་སྟོབས་ཀྱིས། ། བཀའ་རྟགས་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའི་སྲུང་མ་རྣམས། ། གངས་ཅན་སྐྱོབ་ལ་མིི་བྲེལ་ཡོད་དམ་ཅི། ། དཀར་ཕྱོགས་ལྷ་ཡིས་གངས་ཕྲུག་སྐྱོབས་པར་ཤོག ། གངས་ཅན་སྐྱེ་འགྲོ་གསོལ་བ་ང་ལ་ཐོབ། ། ང་ཡིས་སྐྱོབ་ཞེས་ཞལ་བཞེས་མངོན་སུམ་སྣང་། ། བསམ་ཡོད་གསོལ་བ་མི་འདེབས་སྲིད་དམ་ཅི། ། གངས་ཕྲུག་ཁྱེད་ལ་རེ་ལྟོས་འཆའ་བར་ཤོག ། གངས་ལྗོངས་རྒྱལ་བསྟན་སྣང་བ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲིན། ། བར་དུ་མི་ཉམས་སྤེལ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲིན། ། ཐ་མར་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཁྱེད་ལས་གཞན། ། ཞལ་བཞེས་མེད་པས་སྐྱབས་ཙམ་ཤེས་པར་ཤོག ། སྔ་འགྱུར་སཱུརྱ་ཀིརྟིའི་རིང་ལུགས་མཆོག ། ཡངས་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། ། འགྲོ་ཀུན་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་མིག་གཅིག་པུ། ། གདུལ་བྱའི་ཁམས་ལ་གང་འདུལ་འཆར་བར་ཤོག ། ཡངས་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བདེ་དང་དགེའི། ། དཔལ་གྱིས་འགྲོ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གཏམས་པ་དང་། ། མཐར་ཐུག་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དམ་པ་ཡིས། ། རྣམ་མཁྱེན་ས་ལ་མྱུར་དུ་རེག་གྱུར་ཅིག ། གནས་སྐབས་སུ་ཡང་བསམ་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ། ། མི་མཐུན་བར་ཆད་མིང་གི་ལྷག་མར་གྱུར། ། མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚང་མེད་པ་ཡིས། ། འཕྲུལ་དགའི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་འགྲན་ནུས་ཤོག། །། ཅེས་ཟབ་གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི། སྟོན་པའི་འདས་ལོ་ ༢༥༥༤ བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༠ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ཟླ་བ་ ༧ ཚེས ༢༥ རབ་བྱུང་ ༡༧ པའི་ཆུ་སྦྲུལ་ལོའི་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་དམར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་དང་པོའི་ཉིན། ཉི་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་ བདུན་པ་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གདན་ས་འདི་ཉིད། རྒྱ་སྟོན་པ་ཉི་ཤར་སྤྲུལ་སྐུའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཤར་སྤྲུལ་དམ་ ཆོས་རྒྱ་མཚོས་ཕྱག་བཏབ་པའི་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ། ཟབ་གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་ག་ལ་བ་དེར། རྒྱལ་སྟོན་པ་ མཁན་པོ་ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྦྱར་བའོ།། དགེའོ།། །། ༄༅། །ཇུས་འགོད་པ་དང་ཞུ་དག་པ་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་འཇམ་དཔལ་དང་། སློབ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་བློ་གསལ།
གཞུང་ཐིག
གཞུང་ཐིག་
གསལ་བཤད།
སའི་གོ་ལ་ཡི་ལྷོ་སྣེ་དང་བྱང་སྣེ་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་ཞིང་འཕྲེད་ཐིག་དང་དྲང་འཕྱང་དུ་གནས་པའི་ཐིག་རྟོག་བཟོས་ཤིག གཞུང་ཐིག་གིས་ལྷོ་བྱང་གི་ཁ་ཕྱོགས་སྟོན།  གཞུང་ཐིག་ཡོངས་སྒོར་ཕྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཆགས་ཤིང་རིང་ཐུང་ཆ་མཚུངས། ཁ་གཏད་ཀྱི་གཞུང་ཐིག་གཉིས་ཀྱིས་ཏག་ཏག་གཞུང་ཐིག་གི་སྒོར་མོ་ཞིག་ཆགས་སྲིད། གཞུང་ཐིག་སྒོར་མོ་གང་རུང་གིས་སའི་གོ་ལ་ཟླུམ་ཕྱེད་གཉིས་སུ་གཏང་ཐུབ།
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
ཕྱི་ཕྱོགས་ཡིག་རིགས་ཀྱི་ས་ཀྲར་གཞིགས་ནས་ང་ཚོའི་རིག་གནས་ཡང་སྤྱིར་ཁྱབ་སྤེལ།
ཕྱི་རིམ།
ཕྱི་རིམ་ངམ་ཕྱི་ཡི་བང་རིམ་
གསལ་བཤད།
སའི་གོ་ལའི་ངོས་ནས་རྒྱང་ཐག་སྟོང་སྨིས་༥༠༠ཡན་གྱི་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་བང་རིམ་ནང་དུ་རླུང་གི་འདུས་རྡུལ་ཉུང་ཙམ་ལས་མེད་ལ། ཉུང་ངུ་དེ་ཡང་མགྱོགས་མྱུར་དུ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཁྲོད་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའི་འདུས་རྡུལ་ཁག་ཅིག་ལ་དོང་གཏུགས་འཁེལ་བའི་འདུས་རྡུལ་གཞན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བས་ཡལ་ནས་སླར་ཡོང་རྒྱུ་མེད། དེར་བརྟེན་བང་རིམ་དེ་ལ་བྲོས་བྱོལ་བང་རིམ་ཡང་ཟེར།
བར་མ་རི་
མཚན་རྒྱས་པར་བར་མ་རི་གེ་སར་ལྷ་ཁང་ངམ། བོང་བ་རི་ཀོན་ཏིས་ལྷ་ཁང་ཞེས་ཞུ། ལྕགས་པོ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་རི་སྣེ་དང་ཉེ་བའམ། ཀུན་བདེ་གླིང་གི་རྒྱབ་ཏུ་ལྷ་ཁང་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། བར་མ་རི་ཞེས་པ་ནི། པོ་ཏ་ལ་དང་ལྕགས་པོ་རི་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཆགས་པས་བར་མ་རི་ཞེས་འབོད་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་གསུང་། བོང་བ་རི་ཞེས་པ་ནི། བར་མ་རི་ཞེས་པའི་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། མདོར་ན་དམར་པོ་རི་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། ལྕགས་པོ་རི་ནི་ཕྱག་རྡོར། བར་མ་རི་ནི་འཇམ་དབྱངས་བཅས་རི་འདི་གསུམ་ལ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་ཚང་ཡོད་པ་བཅས་གསུངས། ཐོག་མར་གནས་དེར་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཡོད་སྐད་ལ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཙམ་ན་ཆིང་གོང་མའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གིས་ཀོན་ཏིས་ལྷ་ཁང་ཞེས་པ་བསྐྲུན། བོད་མི་ཚོས་གེ་སར་ལྷ་ཁང་ཞེས་ཟེར། གཡུ་རྩིའི་རྒྱ་ཕིབས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་སེར་པོ་དེའི་སྒོ་ལྷོ་ནུབ་མཚམས་སུ་གཏད་ཡོད། ཕྱི་སྒོ་གཡས་གཡོན་གྱི་བསྟར་ཁྲའི་ནང་གཡས་སུ་རྟ་རྐྱང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་གེ་སར་གྱི་ཆིབས་རྟ་དང་། གཡོན་དུ་རྟ་དཀར་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རྒྱ་ཚའི་ཆིབས་རྟ་ཡིན་ཟེར། ཆིབས་རྟ་དེ་གཉིས་སོ་སོའི་འཁྲིས་སུ་ ཁྲབ་རྨོག་གྱོན་པའི་དམག་དཔོན་རེ་ལངས་ཡོད། དེ་ནས་རྡོ་སྐས་སིའུ་བཅུ་གྲངས་ཙམ་འཛེགས་ན་གེ་སར་ལྷ་ཁང་ངམ་ཀོན་ཏིས་ལྷ་ཁང་དུ་སླེབས། མདུན་ངོས་ཁྲ་མ་བསྒྲིགས་པའི་ལྷ་ཁང་དེའི་ནང་དབུས་སུ་བཞུགས་སྒྲོམ་ནང་གེ་སར་རམ། ཀོན་ཏིས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་དང་དེའི་མདུན་དུ་དམག་དཔོན་བཞི་ལངས་ནས་ཡོད་པ་ལ། གཡས་ངོས་ཀྱི་རྒྱའུ་ནི་ཁྲོ་ཐུང་དང་། དེའི་གཡས་སུ་ཡོད་པ་དམར་པོ་ནི་བཤན་པ། གཡོན་ངོས་ཀྱི་དཀར་པོ་ནི་རྒྱ་ཚ་དང་། དེའི་གཡོན་དུ་ཡོད་པ་སྔོན་པོ་ནི། འདན་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། དམག་དཔོན་བཞིས་མཐའ་བསྐོར་བའི་དཀྱིལ་དུ་ཁྲའུ་ཆན་ཞེས་སྨྱུག་མ་འཐེན་པ་ཞེས་པའི་མོ་འདེབས་པ་ཡིན། རྟག་ཏུ་མོ་འདེབས་མཁན་བར་མི་ཆད་པ་ཡོད་ལ། ལྷ་ཁང་དེར་བར་སྐོར་བརྒྱབ་ནས་སོང་ན་རྒྱབ་ཏུ་རིགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་ནང་འཇམ་དབྱངས་གཙོ་གྱུར་གྱི་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་ཐོག་མའི་ལྷ་ཁང་དེ་ཡིན། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་ལྷ་ཁང་རྙིང་པར་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་། དབུས་སུ་བོད་ལུགས་ཀྱི་གེ་སར་གྱི་སྐུ་བརྙན་དང་། གཡས་ངོས་སུ་གུ་རུའི་སྐུ་བརྙན། གཡོན་ངོས་སུ་གུ་རུ་དྲག་པོའི་སྐུ་བརྙན། རྒྱབ་ཀྱི་རིགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་ནང་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་བཅས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
དབུལ་ཕོངས།
དབུལ་ཕོངས་ནི་འཇོན་ཐང་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་རང་ཉིད་ལ་དགོས་པའི་མ་རྩ་མེད་པ་སྟེ་དཔེར་ན་དྭངས་གཙང་གི་ཆུ་ཟས་གྱོན་ཆས་སོགས་མེད་པ།
མི་དུར་སྦས་དང་མིའི་དམར་མཆོད་
མིའི་དམར་མཆོད་ནི་བྲན་བདག་གིས་ལྷ་དང་མེས་པོར་མཆོད་པ་བྱེད་དུས་བྲན་གཡོག་བསད་ནས་མཆོད་རྫས་བྱེད་པར་ཟེར་ཞིང་། མི་དུར་སྦས་ནི་བྲན་བདག་དུར་དུ་སྦ་དུས་བྲན་གཡོག་གསོད་པའམ་གསོན་པོ་དུར་རྫས་བྱེད་པ་དེར་ཟེར།
མིའི་དམར་མཆོད་ནི་བྲན་བདག་གིས་ལྷ་དང་མེས་པོར་མཆོད་པ་བྱེད་དུས་བྲན་གཡོག་བསད་ནས་མཆོད་རྫས་བྱེད་པར་ཟེར་ཞིང་། མི་དུར་སྦས་ནི་བྲན་བདག་དུར་དུ་སྦ་དུས་བྲན་གཡོག་གསོད་པའམ་གསོན་པོ་དུར་རྫས་བྱེད་པ་དེར་ཟེར། མིའི་དུར་རྫས་ཀྱི་སྲོལ་ནི་སྒེར་དབང་ལམ་ལུགས་བྱུང་བ་དང་མ་རྒྱུད་རུས་རྒྱུད་ཚུགས་པ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་མཆིས། མིའི་དམར་མཆོད་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ལས་སྔ་སྟེ། དེ་ནི་ཡ་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མིས་རང་བྱུང་ལ་ངོས་མ་ཟིན་པ་དང་མིའི་སྣང་བརྙན་དུ་བསྐྲུན་པའི་ལྷ་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་དད་མོས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་རེད། ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་ཨན་དབྱང་གྲོང་ཁྱེར་ཝུའུ་ཀན་གྲོང་ཚོ་རུ་གནས་པའི་ཧྲང་གི་རྒྱལ་པོའི་བང་སོ་ཞིག་ཏུ་མུ་ཏིག་དང་གཡང་ཊི་སོགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་དུར་རྫས་ཤིན་ཏུ་མང་པར་མ་ཟད། དུར་ཁང་ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མའི་མིའི་མགོ་རུས་མང་པོ་བསྒྲིགས་འདུག་ལ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མགོ་བོ་ཀེང་རུས་སྤུངས་འདུག རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་རུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན་དུས་སྐབས་དེར་བྲན་བདག་སྐུ་དྲག་ཚོས་མེས་པོར་མཆོད་པ་བྱེད་དུས་བྲན་གཡོག་མང་པོ་བསད་དེ་མཆོད་རྫས་བྱེད་ལ། ཆེས་མང་དུས་བྲན་གཡོག2600ལྷག་གསོད་པ་རེད། ད་ལྟ་མཐོང་བའི་གནའ་དཔྱད་ཡིག་ཆ་ལ་བལྟས་ན་ཀྲུང་གོའི་མིའི་དམར་མཆོད་དང་མིའི་དུར་རྫས་ཀྱི་སྲོལ་ལུགས་ད་ལྟ་ནས་ཡར་བརྩིས་ན་ལོ་ངོ4000ལྷག་གི་ཡར་སྔོན་གྱི་ཡ་ཐོག་སྤྱི་ཚོགས་དུས་མཇུག་ཙམ་ལ་བྱུང་ཞིང་། དབྱིན་ཧྲང་དུས་སྐབས་སུ་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་རེད། ཀྲོའུ་ནུབ་མའི་རྗེས་ནས་བཟུང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་། མིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིན་ཐང་ལ་ངོས་ཟིན་ཅུང་གཏིང་ཟབ་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་འཇིམ་སྐུའི་འདྲ་གཟུགས་ཀྱིས་མི་གསོན་པོའི་ཚབ་བྱེད་པའི་མགོ་བརྩམས། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་མཇུག་ཏུ་གནས་ཚུལ་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ་མ་གཏོགས་མིའི་དམར་མཆོད་དང་དུས་རྫས་ཀྱི་སྲོལ་མེད་པར་བཟོས་པ་རེད།
བོད་སྤོས་
བོད་སྤོས་བཟོ་བར་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆས་དང་སྤོས་ཀྱི་རྫས། བཟོ་ཐབས་བཅས་གསུམ་ལས། ལག་ཆས་སྤོས་རྫས་རྡུང་བྱེད་ཀྱི་འཇའ་ཤིང་བཙིར་དབྱུག་ཆ་འགྲིག སྤོས་ཐུར་སྐམ་སྣོད་ཀྱི་ཤིང་ཁྲི་རྩེག་རིམ་ཅན་དང་ཤིང་ལེབ། སྤོས་ཐུར་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ལེབ་གྲི་དང་རིང་ཐུང་མི་ཤོར་བའི་ཚད་ཤིང་བཅས་སོ།
༡ ངོ་སྤྲོད།
བོད་སྤོས་བཟོ་བར་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆས་དང་སྤོས་ཀྱི་རྫས། བཟོ་ཐབས་བཅས་གསུམ་ལས། ལག་ཆས་སྤོས་རྫས་རྡུང་བྱེད་ཀྱི་འཇའ་ཤིང་བཙིར་དབྱུག་ཆ་འགྲིག སྤོས་ཐུར་སྐམ་སྣོད་ཀྱི་ཤིང་ཁྲི་རྩེག་རིམ་ཅན་དང་ཤིང་ལེབ། སྤོས་ཐུར་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ལེབ་གྲི་དང་རིང་ཐུང་མི་ཤོར་བའི་ཚད་ཤིང་བཅས་སོ། །
༢ རྫས་བཟོ།
དེ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྫས་ནི་ཤུག་པའི་སྡོང་རྒན་གྱི་ཤིང་རུལ་ཕུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཙན་དན་དཀར་དམར། ཨ་ག་རུ། སྤང་སྤོས། བྲག་སྤོས། ཤུག་པ། ལྷ་ལོ་སྨན་ཤིང་། སྤོས་དཀར། བ་ལུ་དཀར་པོ། མཁན་པ་གསེར་མགོ ག་བུར། ན་གི གླ་རྩི། ཆང་། ཛ་ཏི། ལི་ཤུ་ཟངས་འཛེར་མ། ཏང་ཀུན། ཤིང་ཚ། སྟག་པ། ཉ་འབྲུ་ཤིང་སོགས་སོ། །
༣ བཟོ་ཐབས།
ནི་གི་དེ་སླ་ངའི་ནང་མདོག་སེར་པོར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བརྔོས་པ་དེ་ཧྲོབ་ཙམ་རྡུང་ལ་ཆང་གར་མའི་ནང་དུ་གླ་རྩི་བླུག་པ་དང་ལྷན་དུ་འདུལ་བ་ནི། སྤོས་ཀྱི་ཕབ་རྟའམ་བྲོ་རྫས་ཡིན་ལ་སྤོས་ཀྱི་བྲོ་བ་བཟང་ངན་གྱི་འགག་རྩའང་ཡིན། ན་གི་འདུལ་ཅི་ཙམ་ཐུབ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་བཟང་སྟེ། ངག་རྒྱུན་དུ་ན་གི་ཉི་མ་གཅིག་བཏུལ་ནས་བཟོས་པའི་སྤོས་དེའི་དྲི་བཟང་ཉིན་མ་གཅིག་གི་ལམ་ལ་ཁྱབ། ཉིན་གཅིག་བཏུལ་ན་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཁྱབ། ཉི་མ་གསུམ་བཏུལ་ན་ཉིན་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་ཁྱབ་ཅེས་ཟེར། དེ་ནས་ཤུག་སྡོང་རུལ་ཕྱེ་གཞིར་བྱས་པའི་སྟེང་གོང་གི་སྤོས་རྫས་རྣམས་རང་གི་གང་འདོད་དང་སྤོས་གང་ཞིག་གི་བྲོ་བ་ཆེར་བསྐྱེད་རང་གིས་ཚོད་པ་ཟིན་བྱས་ཏེ་བསྲེ་བར། གླ་རྩི་དང་། ན་གི ཙན་དན་དཀར་དམར། ཛ་ཏི། ལི་ཤི་ཟངས་འཛེར་མ་ལྔ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྫས་ལྔ་ཞེས་བརྗོད་ལ། རྫས་དེ་ད་ག་ཆུ་དྲོན་གྱིས་འདག་ལྟར་བཟོས་པ་ལ་གོང་གི་ན་གི་བཏུལ་མ་དང་ཆང་བླགས་ནས་བསྙལ། སྤོས་རྫས་མང་བ་སོགས་ཀྱིས་གླུམ་དཀརའ་ན་དེའི་སྟེང་དུ་ཆང་ཕབ་བཏབ་ནས་ཞག་གཉིས་ཙམ་བསྙལ་ནས་ཁ་ཕྱེས་ན། ཆང་ལངས་པ་ལྟར་སྤོས་འདམ་ལ་བྲོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནས་བཙར་མདོང་དུ་བླུག་པའི་སྤོས་ཀྱི་སྐྱོ་མ་དེ། སྤོས་འབོར་ཆེན་བཟོ་ན་ཁང་པའི་འཇའ་འགྱོག་ཐབས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཉུང་ཙམ་ལས་མི་བཟོ་ན་མི་ཤེད་ཆེན་གྱིས་གནོན་བཙིར་བྱེད་ཀྱང་རུང་ལ། གང་ལྟར་སྤོས་སྐམ་སྣོད་ཀྱི་ཤིང་ལེབ་རེ་གང་བ་དང་བཟོ་མཁན་གྱིས་སྤོས་དྲང་པོར་འཐེན་མ་ཐུབ་པ་ཡོ་བཅོས་དང་། རིང་ཐུང་མི་མཉམ་པ་རྣམས་སྤོས་ཐུར་རློན་པར་གནོན་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་སྤོད་ལྡེ་སྣོད་ཤིང་ལེབ་ཀྱི་མཐུག་ཚད་ལས་སོར་ཕྱེད་ཙམ་འཕགས་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་རྐང་hཔ་སྤྲས་པའི་ཚད་ཤིང་དྲངས་པའི་ཐོག ལྕགས་དཀར་གྲུ་བཞི་ནར་མོར་ཤིང་གི་འཇུ་ལུང་ཅན། གཅོད་གྲི་དང་བཞར་གྲི་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དེས་ལྡེ་གུས་དྲངས་ནས་སྤོས་འདམ་དུ་བླུགས་ཏེ་བསྲེ་བརྫི་བྱས་རྗེས་ཡང་བསྐྱར་སྤོས་ཐུར་བཟོ་བའོ། །