cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
རིན་སྤུངས་གཡུ་བུ་རྫ་ལུང་
བོད་རེ་བ•མཚོ་ལྷ་དཀར་པོས།
ལེབ་ཤྭ།
ལེབ་ཤྭ་ནི་ཤ་མོ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
པད་རྩ།
པད་རྩ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
རྒྱ་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ།
རྒྱ་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ནི་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་གྱི་བསམ་པའི་ཐོགས་ནས་འབྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ།
སྦུག་ཚལ།
སྦུག་ཚལ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
རོལ་ཆ།
རོལ་ཆ་ནི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་དམིགས་ནས་བཟོས་པའི་མཁོ་ཆས་ཞིག་ཡིན།
མར་ཁེ་སེ་རིང་ལུགས།
མར་ཁེ་སེ་རིང་ལུགས་ནི་ཁཱར​་ལ་མར་ཁེ་སི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འོག་གང་འདྲ་བྱས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་མིན་བཤད་པའི་རིང་ལུགས་།
ལྡུམ་སྒོང་།
ལྡུམ་སྒོང་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ལྕ་ཚལ།
ལྕ་ཚལ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཧྲེ་མི།
ཧྲེ་མི་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
ཧྲུའེ་མི།
ཧྲུའེ་མི་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
མེ་ཚལ་ལྗང་ཁུ།
མེ་ཚལ་ལྗང་ཁུ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
པད་ལོག
པད་ལོག་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
མེ་ཚལ་དཀར་པོ།
མེ་ཚལ་དཀར་པོ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
སྤྲེའུ།
སྤྲེའུ་ནི་འུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
བོད་སྲན།
བོད་སྲན་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཡའོ་མི།
ཡའོ་མི་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
ཕག་པ།
ཕག་པ་སེམས་ཅན་རེད།
བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས།
བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
དབའ་མི།
དབའ་མི་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
ལ་ཕུག
ལ་ཕུག་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཧོ་ཀྲེ་མི།
ཧོ་ཀྲེ་མི་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
ཏ་ཝོར་མི།
ཏ་ཝོར་མི་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
གླང་རྔ།
གླང་རྔ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཁཱར་ལ་མར་ཁེ་སི།
ཁཱར​་ལ་མར་ཁེ་སི་ནི་༡༨༡༨ལའི་ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༥ལ་སྐྱེས་ཞིང་༡༨༨༣ལའི་ཟླ་བ་༣པའི་ཚེས་༡༤ཉིན་སྐུ་བཤེགས་པ་རེད། ཁོ་བོ་ནི་འཇར་མན་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་ཆབ་སྲིད་གྲུབ་མཐའ་རྩོམ་མཁན་སྤྱི་ཚོགས་རིག་པ་མཁས་ཅན་གསར་བརྗེ་པ། ཁོ་བོའི་གསར་བརྗེའི་བསམ་ཚུལ་དག་གདེང་རབས་ཀྱི་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པ་དག་གི་གདང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་།
ཙོང་རིལ།
ཙོང་རིལ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
སྨད་འཚོང་མ།
སྨད་འཚོང་མ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
སྒོག་ལོག
སྒོག་ལོག་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
བཅའ་ལྒ།
བཅའ་ལྒ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཞོག་རྒོད།
ཞོག་རྒོད་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
མོག་དཀར།
མོག་དཀ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཞན་འགྱུར་
གཅིག་འདྲའམ་རིགས་འདྲའི་སྒྲ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མཐུད་དུས། དེའི་ནང་གི་སྒྲ་གཅིག་གྱུར་ནས་སྒྲ་གཞན་ཞིག་དང་མི་འདྲ་བའམ་རིགས་འདྲ་མིན་པར་གྱུར་བའི་འཕོ་འགྱུར་དེ་ལ་གཞན་འགྱུར་ཟེར།
རུས་སྤལ་
རུས་སྤལ་སེམས་ཅན་རེད།
ཞོག་མངར།
ཞོག་མངར་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
རྡོ་ལུ་མ།
རྡོ་ལུ་མ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ལྷོ་ཀུབ།
ལྷོ་ཀུབ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཀུབ་དཀར།
ཀུབ་དཀར་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཉེ་རབས་ཟློས་གར།
བེ་རི་འཇིགས་མེད།
དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པའི་ཚོགས་གསུམ་གསལ་བ་ བཀོད་པའི་སྐབས་བཞུགས་སོ། །
༄༅༎ ཚོགས་གསུམ་གསལ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཨོཾ་སྭ་སྟི་སི་དྡྷིར་སྟུ། དཔལ་ལྡན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། གསུང་གི་ཡན་ལག་ཚད་མེད་པས། །སྣ་ཚོགས་བརྗོད་པ་སྟོན་མཛད་ཀྱང་། །བརྗོད་མེད་ཆོས་དབྱིངས་ལེགས་རྟོགས་པ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཐ་སྙད་ཚུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་འགའ། །མཐོང་བས་དེ་རྣམས་བསལ་བ་དང་། །དོན་གཉེར་རྣམས་ལ་ཕན་ཆེད་དུ་། །དེ་ཚུལ་ཕྱོགས་འགའ་བྲི་བར་བྱ།
ད་ནི་སྔར་གྱི་དབྱེ་བ་འགའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྨྲས་པ། ཐུང་ངུ་ཕྱི་མོ་གཅིག་པ་སྟེ། རིང་བོ་ཕྱི་མོ་གཉིས་པའོ། །པླུཏ་ཕྱི་མོ་གསུམ་པར་གསུང། །རིམ་པ་ལྟར་ཡི་གི་གཅིག་གི་ཡུན་དུ་བརྗོད་པ་དང་། གཉིས་ཀྱི་ཡུན་དུ་བརྗོད་པ་དང༌༎ གསུམ་ཀྱི་ཡུན་དུ་བརྗོད་པའོ། ཞེས་གསུངས་མོད་། པླུ་ཏ་རྒྱང་རིང་བོ་ནས་འབོད་པ་དང་། ངུ་བ་དང་། གླུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱས་པ་ལ་ཡི་གེ་ཤིན་ཏུ་མང་བོའི་ཡུན་དུ་བརྗོད་པའང་ཡོད་དོ་། མཐོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཨུ་དཏ་ཏ། ཡི་གེ་ང་རོ་མཐོ་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཨུ་དཏ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའོ། དམའ་བས་མཚུངས་གཉིས་གཅིག ཨ་ནུ་དཏ་ཏ་ཕྱེད་ཆ་ཡིན། ཞེས་འཆད་པ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ༎ དེ་དག་བར་མ་སྭ་རི་ཏའོ་། སྭ་རི་ཏ་ང་རོ་མཐོ་དམན་མ་ཡིན་པར་བར་མས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་། རང་གི་གནས་དང་སྔ་ལས་བྱུང་། སྣ་ལྡན་ཅིག་ཤོསདེ་ལས་བཟློག །ཡི་གེ་རང་རང་གི་གནས་དང་སྣ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་ཏེ། སྣའི་གནས་དང་བྲལ་བ་ནི་རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་མ་ཡིན་ནོ། མཐར་གནས་དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་དབྱེ༎ རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་དང་སྣ་ལྡན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སོ༎
ཐ་མར་དགེ་བ་མཇུག་གི་དོན།
༈ ཚུལ་འདི་གཟུ་བོའི་བློས་དཔྱད་ནས། །མཁས་པའི་གཞུང་གི་རྗེས་འབྲངས་ཏེ། །འཁྲུལ་བ་བསལ་ནས་ལེགས་བཤད་པས། །ཤེས་ལྡན་ལེགས་བཤད་དགའ་སྟོན་མཛོད། །གཙུག་ལག་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན། །རང་རང་གཞུང་བཞིན་མི་ཤེས་ཀྱང༌། །འཆད་ཅིང་ཡི་གེར་འགོད་བྱེད་པའི། །མཁས་རློམ་ཆུ་ཤིང་སྙིང་བོ་འདྲ། །དེས་ན་གཞན་ཟེར་གྲགས་པ་དང༌། །གང་ཟག་འགའ་ཡི་རྟོགས་སྤངས་ནས། །དག་ཡངས་གཟུ་བོའི་བློས་དཔྱད་དེ། །ཆོས་དོན་སྙིང་བོ་བླངས་པར་བྱ། །བྱིས་པའི་ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་ཞིང༌། །གཞུང་རྣམས་དཔྱིས་ཕྱིན་མ་བསླབས་པས། །འདི་ལ་འཁྲུལ་བ་ཅི་མཆིས་པ། །མཁས་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། །འདི་ཡི་དགེ་བས་འགྲོ་བ་ཀུན། །འགྲོ་ལ་གནོད་པ་ཀུན་སྤངས་ནས། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་མཆོག་ཀུན་སྤྱད་དེ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་བོ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག ། ཚོགས་གསུམ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ལུང་དང་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ། དཔལ་སྟག་སྡེ་བ་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་ཞབས་ཀྱི་བཀའ་ལས་ལུང་དང་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱི་བློའི་སྣང་བ་ཕྲ་མོ་རྙེད་ཅིང༌། དེ་ཉིད་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཏོག་ལྟ་བུ། ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྲོལ་དང་དེའི་སྲས་དམ་པ་བླ་མ་ལོ་ཙཱ་བ་མཆོག་ལྡན་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་དྲིན་ལས་ཐ་སྙད་གཙུག་ལག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་མཐོང་བ་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ཞེ་བས། བློ་གྲོས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་ཁུར་འཛིན་ཅིང༌། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་དགའ་སྟོན་གྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཚིམ་པར་མཛད་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞོན་ནུ་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་གསུང་གིས་བསྐུལ་ཏེ། མཁས་པ་དུ་མ་བྱོན་པའི་གནས་ཨེ་ཆོས་འབྱུང་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྦྱར་བ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འདིས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དང་ལུས་ཅན་མ་ལུས་པ་མཐའ་དག་ལ་ཆེས་ཆེར་ཕན་པར་གྱུར་ཅིག མངྒ་ལཾ། རྟག་བརྟན་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོར་པར་དུ་བརྐོས། འདིའི་མ་ཕྱི་ནི་བྲིས་མ་ཡིན་པས་ཡིག་ནོར་ཡོད་ངེས་ནའང་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་བཅའ་བའི་སྤོབས་པ་མ་ཆིས། དེ་ཡང་སོར་བཞག་ཡོད་པ་ལ་ཀློག་མཁན་དག་གིས་དགོངས་དཔྱོད་མཛོད། འདིར་སྒྲིག་པ་བོས་སླར་ཡང་སྨྲས་པ། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡི་གཞུང༌། ། མིང་ཚིག་ཡི་གེ་ཚོགས་གསུམ་གྱིས། ། གཞན་དང་མཐུན་མིན་ཁྱད་འཕགས་དགོས། །
༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར།
༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་སྤོ་ལོའི་འགྲན་སྡུར་（སྲིད་གཞུང་གི་མིང་།2014 FIFA World Cup Brazil）ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་མགྲན་སྡུར་དེ་༢༠༡༤ལོའི་ཟླ་བ་༦པའི་ཚེས་༡༢ནས་ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༡༣བར་བྷི་ར་ཛིལ།གྲོང་ཁྱེར་12ཀྱི་འགྲན་རྭ་12ལ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་སྤོ་ལོ་ཚོགས་པ་32མགྲན་སྡུར་ཁྲོད་བཞུགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་མགྲན་ཐེངས་64ཡི་ཐོག་ནས་མགྲན་སྡུར་གྱི་ཚོགས་པ་ཨང་དང་པོ་དེ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་འདུག ༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་བ་༣པའི་ཚེས་༧ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ནས་༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པ་ར་གླིང་ལྷོ་མར་མགྲན་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་ཡ་རེད་འདུག འདི་ནི་1930ལོ་དང་༡༩༥༠ལོ། 1962ལོ། 1978ལོ་བཅས་ལ་ཨུ་ལའ་ཀུད་དང་ཧྥ་རན་སི། ཀྲེ་ལིས། ཨ་ཀན་དིང་བཅས་ལ་བསྟུད་མར་མགྲན་པ་ནས་བཟུང་། ཐེངས་ལྔ་པར་མེར་གླིང་ལྷོ་མར་སྒོ་བཙུགས་པ། མ་ཟད་དེ་ཧྥ་རན་སིས་༡༩༥༠ལོའི་རྗེས་ལ་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་འཛམ་གླིང་གི་མི་དམངས་ཡོང་ས་ཀྱི་དོ་ཁུར་གནང་བཞིན་དོན་དག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཟླ་བ་༣པའི་ཚེས་༡༧གྱི་མེར་གླིང་ལྷོ་མའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་པ་སེ་གཡུག་སྟངས་དེ་བྷི་ར་ཛིལ།གཙོ་འགན་འཁུར་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ལ་འགྱུར་ཐུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཚོགས་གཙོ་པའེ་ལིས་དཱ་ནས་དེ་སྔོན་ཁོ་རང་གི་འདོད་ཚུལ་གསུང་པར་གཞིགས་ན་ཧྥ་རན་སིས་ཚད་ལྡན་གྱི་སྤོ་ལོ་ཐང་ཞིག་བརྩོན་པ་ཐུབ་མེད། མ་ཟད་ཁོང་གིས་་ཀན་ཐིང་དང་ཀྲེ་ལིས་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཉེར་སྐྱོང་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡང་བཏོན་པ། མ་ཚད་ཧྥ་རན་སི་འཕུད་པའི་ཀ་ལུན་པིཡཱ་བཅས་ནས་དེ་སྔོན་༢༠༠༦ལོར་དེའི་སྐོར་གྱི་རེ་བ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའི་རྒྱལ་ཁབ་དེས་༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་༡༡ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ལ་འཕྲིན་གཏོང་གི་ཐོག་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཡོད། འདིས་ཐེངས་འདིའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་གཉེར་སྐྱོང་དབང་ཆ་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་ཁ་ནང་བླུགས་པའི་ལྟོ་ནང་བཞིན་གྱི་དོན་དག་ཞིག་འགྱུར་ཡོད། ༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་བ་༡༠པའི་ཚེས་༣༠ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སུའུ་ལི་ཧྲེར་༢༠༡༤ལོའི་བུའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་དེ་ཧྥ་རན་སིར་ཚོགས་རྒྱུའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་དངོས་སུ་བྱས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཧྥ་རན་སིའི་༡༩༥༠ལོའི་རྗེས་སུ་ཡང་སྐྱར་བུའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་སྤེལ་ཐེངས་དེ་ཡིན་རེད། མ་ཟད་དེ་ནི་གླིང་ཆེན་བཞིའི་འཁོར་གཉེར་བྱེད་ཐེངས་མཇུག་མ་དེ་ཡང་རེད། ༢༠༡༠ལོའི་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་ནང་ཐོན་པའི་འཇར་མན་གྱིས་དབྱིན་ཀ་ལན་ལ་བརྒྱབ་སྟངས་ནོར་ཏེ་བཟོས་པའི་གནད་དོན་དེ་ཡིན།FIFAཡི་ཚོགས་གཙོ་པུའུ་ལཱ་ཐེ་ཡིས་གསལ་སྟོན་གནང་གསལ་ད་ཐེངས་ཀྱི་མགྲན་སྡུར་ནང་འཕྲུལ་མིག་གིས་རོགས་སྐྱོར་ལྡན་པ་གཙོ་བོའི་ཐག་གཅོད་གཏོང་ཐབས་སྤྱད་ཡོད་པས་དེས་ཐག་གཅོད་ནོར་ཐལ་གྱི་གནད་དོན་ཉུང་དུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུང་ཡོད།
མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར།
2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར་དེ་༢༠༡༡ལོའི་ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༣༠ལ་Marina da Glóriaརུ་འགན་གཡུག་པའི་བྱེད་སྒོའི་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད།
མགྲན་སྡུར་སྤེལ་ཡུལ།
ཁྱོན་གྲོང་ཁྱེར་༡༢ཙམ་2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མགྲན་སྡུར་གྱི་མགྲན་རྭར་འཚུད་ཡོད། ཧྥེ་ལུན་དང་ཏའ་ཁན་ཕུ། ཧྥེ་ལོ་ལི་ཡ་ནོ་པོ་ལི་སི། ག་ཡ་ཉི་ཡ། ལི་ཡོ་པོ་ལན་ཁེ་བཅས་ཀྱི་རེ་ཞུ་དེ་ཕྱིར་སློག་ཡོད་འདུག
抽籤
分组抽籤将於2013年12月6日在巴西马塔迪圣若昂进行. 晋级国家中，挑出国际足总世界排名前七名与本届东道国巴西分在同区，其他国家则依据各大洲分為三区.
根据2013年10月FIFA的官方排名，东道主巴西队与FIFA排名前7名的球队列为种子队.
小组赛
赛程表在2011年10月20日由FIFA总部公布. 2012年9月27日，FIFA正式确认所有赛事的日期和时间，首场比赛於6月12日在圣保罗举行. 分组赛的当地比赛时间分别有下午1时、下午4时、下午5时、下午6时、下午7时五种，十六强与半準决赛则是於下午1时及下午5时进行，準决赛时间预计為下午5时，而决赛於下午4时在马拉卡纳体育场举办.
以下所有时间皆為巴西官方时间（UTC-3），举办赛事的十二座球场中有十座位於此时区内，其餘两座库亚巴的-{zh-hans:潘塔纳尔体育场; zh-hk:潘塔纳尔体育场; zh-tw:潘特纳尔体育场;}-、玛瑙斯的亚马逊体育场则属於亚马逊时间（UTC-4）的时区，因此当地比赛时间会比下表快一个小时.
十六强
--
半準决赛
--
準决赛
--
季军战
--
参考资料及注释
3.^FIFA Worldcup Brazil 2014
མིང་གི་ཚོགས་པ་
དེ་ཡང་མིང་ཚོགས་ཏེ། མིང་ལ་མིང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་པ་ལ་ཡང་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མིང་གི་ཚོགས་ཞེས་པ་ལ་ཡང་གོ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་སྐབས་དུ་བབ་པའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་དེ་ནི། མིང་གི་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་སྤྱིར་གྱི་གོ་བ་གཞིར་བཞག་ན་མིང་གི་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་གོ་ཆོག་སྟེ། ཐོག་མར་མིང་ངོ་ཅོག་གིས་མིང་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་འགྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་མིང་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་དེ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱིས་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་མང་དུ་འགྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེ་རེ་ནས་མིང་གི་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་གོ་བྱའམ་ནང་དོན་ཡིན་ཡང་། ཞིབ་འཇུག་ལག་ལེན་གྱི་ཁྲོད་དུ་མིང་གི་ཚོགས་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་དོན་འཇོག་སྟངས་དེ་མིང་སྤྱིའི་གྲུབ་པའི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་པོ་དེ་མ་ཡིན་པར། ཡན་ལག་གི་མིང་གི་ཚོགས་པ་ཡོད་ཚད་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གང་ཡིན་ཀྱང་ཁ་ཕྱོགས་ཆེ་དྲགས་ནས་མཐའ་མི་རྫོགས་པས་སོ། ། དེ་ནི་མིང་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ལ་འཕྲེད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་བཅད་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་འགྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གྲས་ནས་སྐད་ཆའི་ལག་ལེན་བརྡ་སྤྲོད་ཤེས་བྱ་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེ་བའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་པ་འགའ་རེ་བདམས་ཏེ་སྐབས་དོན་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། ། འཕྲེད་དང་གཞུང་གི་ངོས་ནས་བཅད་པའི་ཚོགས་པ་ནི། དུས་རིམ་མི་འདྲ་བར་གཏོགས་པའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་མང་པོ་ལ་གཞུང་དུ་བཅད་པའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་ཟེར་ལ། བར་སྣང་མ་འདྲ་བར་གཏོགས་པའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་དེ་ལ་འཕྲེད་དུ་བཅད་པའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་ཟེར་བ་ཡིན། དུས་མ་འདྲ་བར་གཏོགས་པའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་དཔེར་ན། བརྡ་རྙིང་དང་བརྡ་གསར་ལྟ་བུ། བརྡ་རྙིང་གི་མིང་གིས་བརྡ་རྙིང་གི་ཚོགས་པ་གྲུབ་ཡོད་ལ། བརྡ་གསར་གྱི་མིང་གིས་བརྡ་གསར་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་པ་ཡིན། བར་སྣང་མ་འདྲ་བར་གཏོགས་པའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་ནི་དཔེར་ན། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་དང་། དངོས་ལུགས་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་ལྟ་བུའམ། ཁ་སྐད་ཀྱི་མིང་བརྡ་དང་ཡིག་སྐད་ཀྱི་མིང་བརྡ་ལྟ་བུ་སོགས་ཏེ། དེ་དང་དེ་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ཆད་དམ་མིང་བརྡའི་སྐོར་ཚན་རེ་རེ་ནས་མིང་གི་ཚོགས་པ་རེ་རེ་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །
དབྱེ་བ།
མིང་གི་ཚོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་འདྲ་བའི་ཕྱོགས་ནས་དབྱེ་ཚུལ་མང་དུ་ཡོང་བ་ཡོད་ཀྱང་། སྲོལ་རྒྱུན་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་རིག་ལམ་ལྟར་ན། མིང་ཚོགས་འཕེལ་ཞིང་འགྲུབ་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་སྟངས་ཕྱོགས་ནས་མིང་ངོ་ཅོག་ལ་དབྱེ་ཚུལ་རིགས་འགའ་ཡོད་དེ།
(1) རྩ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་པ།
རྩ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་ནི་རྩ་བའི་མིང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་མིང་མང་པོའི་གྲུབ་པའི་རང་རིགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྩ་བའི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བྱུང་ཁམས་དང་མིའི་བསམ་སྤྱོད་དང་སྤྱི་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ལས་ཆེས་རྩ་བའི་མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་བའི་མིང་སྟེ། དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྐད་ཆའི་ཁྲོལ་ནས་བཀོལ་གྲངས་མང་ཞིང་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་རང་ཉིད་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་མང་པོ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་མ་ཟད། རང་ཉིད་སྐད་ཆའི་ཁྲོད་དུ་མིང་གི་ཚོགས་འགྲུབ་པའི་གཞི་རྩ་རུ་གྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡི་ནུས་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་པས། མིང་དེ་རིགས་ལ་རྩ་བའི་མིང་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་བཞག་པ་ཡིན་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་སྐད་བརྡ་རིག་པས་རྩ་བའི་མིང་ནི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསུམ་ནི་ཡུན་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་དང་། འཕེལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། དམངས་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཅན་བཅས་ཡིན། དེ་ཡང་རྩ་བའི་མིང་ལ་མཚོན་ན། རང་ཉིད་སྐད་ཆའི་ཁྲོད་དུ་གནས་ཡུན་རིང་བོ་ཅན་ཡིན་ལ། རང་ཉིད་རྗེས་གྲུབ་བམ་བཏགས་མིང་གཞན་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། རང་ཉིད་བེད་སྤྱོད་མཁན་ནི་ལོ་ཚོད་དང་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བའི་མིའི་ཚོགས་སྡེ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མི་ཀུན་གྱིས་བཀོལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ས། ཆུ། མི། ཟས། འགྲོ། ཤེས། གཅིག དཀར་པོ། སེམས་ཅན་ཞེས་པ་སོགས་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་མང་ཆེ་བ་དང་རྗེས་གྲུབ་གྱི་མིང་ཉུང་ཤོས་ཤིག་ལ་རྩ་བའི་མིང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་ལ། ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་དུ་མི་གཏོགས་པའི་མིང་ནི་རྩ་བའི་མིང་ལ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྩ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བའི་རྩ་བའི་མིང་ལ་དཔེར་ན། ས། གནམ། ཆུ། མེ། རླུང་། གློག རི། རྡོ། འོད། མཚོ་ལྟ་བུ་སོགས་རང་བྱུང་དངོས་པོའི་མིང་དང་། རྩྭ། ཤིང་། གྲོ། ནས། སྔོ། རས། གྲུ། ཁང་པ།འཁོར་ལོ། རྟ། སྣུམ། བལ། ཤ་ལྟ་བུ་སོགས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་སྐོར་གྱི་མིང་དང་། མིག རྣ་བ། ལྕེ། ལག་པ། སོ། མགོ ཀླད་པ་སོགས་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་བོའི་སྐོར་གྱི་མིང་དང་། ཕ། མ། ཇོ། མེས་སོགས་ནི་གཉེན་གཏོགས་ཀྱི་མིང་དང་། འགྲོ མཆོང་། འཁོར། བཞུར། བསམ། འཐུང་། ཡོང་། དྲན། དགའ་སོགས་བྱ་བའི་མིང་དང་། ཆེ། ཆུང་། རིང་། ཐུང་། སྦོམ། མཐོ། དམར། མངར། བཟང་སོགས་ནི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་དང་། ང་།   ཁྱོད། ཁོ། སུ། གང་། འདི། དེ་སོགས་ནི་ཚབ་བརྗོད་ཀྱི་མིང་དང་། དོ། འདོམ། རྐང་། རྒྱ་མ། སོར་། གཅིག གསུམ། ཕྱེད། བརྒྱ་སོགས་ནི་ཚད་དང་གྲངས་ཀྱི་མིང་དང་། ཤར། ཡར། ནང་། གོང་། སྨད། གཡས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་དང་བར་སྣང་མིང་སོགས་གཞི་མིང་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་མིང་དང་། འཇི་རྟེན། རིག་གནས། ཆབ་སྲིད། མི་རིགས། རྒྱལ་ཁབ། དཔལ་འབྱོར། ཚན་རིག ཆོས་ལུགས། ངལ་རྩོལ་ཞེས་པ་སོགས་གཞི་མིང་འདུས་པ་ཅན་གྱི་རྩ་བའི་མིང་སྟེ། རང་ཉིད་ཐད་ཀ་ནས་ཐོན་གྲངས་མང་ཞིང་། བཏགས་མིང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་བའི་རྩ་བའི་མིང་དེ་རིགས་ལ་གནས་ཡུན་རིང་ཞིང་འཕེལ་ནུས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱོད་ཁོངས་ཡངས་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ནི་རང་ཉིད་ཕལ་བའི་མིང་དང་མི་འདྲ་སའི་ཆ་ཡིན་པ་སོགས་སོ། །
(2) ཕལ་བའི་མིང་གི་ཚོགས།
རྩ་བའི་མིང་མང་ཆེ་བ་ནི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་ཡིན་ལ། མིང་དེ་རིགས་ཀྱིས་རྗེས་གྲུབ་མིང་འགྲུབ་ཅིང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་མང་ཆེ་བ་ཕལ་བའི་མིང་ཡིན། དཔེར་ན། ས། ཆུ། གནམ། གློག མེ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་ས་ཁང་དང་། ས་གདན། གནམ་གཤིས། གནམ་རིག ཉི་འཛིན། ཉི་ཟེར། ཉི་གློག མེ་མདའ། མེ་འཁོར་ཞེས་པ་ལྟར་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་དུ་གྲུབ་པ་རྣམས་མིང་རེ་རེ་ནས་རང་ཉིད་ཕལ་བའི་མིང་ཡིན་པ་མ་ཟད། མིང་དེ་རིགས་ཀྱང་རིག་གཞུང་ངམ་རིག་གནས་ཀྱི་ཁམས་ཚན་སོ་སོར་གཏོགས་ལ་ཁམས་ཚན་སོ་སོ་བའི་མིང་ཚོགས་རེ་རེ་དེ་གྲུབ་རྒྱུ་གཙོ་བོ་རྩ་བའི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བས་སམ། ཁམས་ཚན་སོ་སོ་བའི་མིང་གི་སྐོར་ཚན་དེ་རིགས་རང་ཉིད་མིང་སྤྱིའི་ཚོགས་པའི་ཁོངས་སུ་རྩ་བའི་མིང་གི་གྲུབ་སྡེ་ལྟ་བུར་མ་ངེས་པ་དང་། རང་ཉིད་བེད་སྤྱོད་ཁོངས་དང་སྤྱོད་མཁན་དང་གནས་ཡུན་སོགས་ཚད་བཀག་ཡོད་པའི་རིག་ཚན་ཞིག་ལ་གཏོགས་པ་དེ་རིགས་ནི་ཕལ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་སམ་བྱེ་བྲག་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྡ་རྙིང་དང་། མིང་གསར། གཡར་མིང་། ཡུལ་སྐད་མིང་། ཆེད་གཉེར་བརྡ་ཆད་སོགས་ཀྱི་མིང་གི་རིགས་དག་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །
(3) རྩ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཕལ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ།
དེ་དག་གི་འབྲེལ་བ་སྟེ། རྩ་བའི་མིང་དང་ཕལ་བའི་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྩ་བའི་མིང་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པའི་བཏགས་མིང་ངམ་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་དུ་གྲུབ་པ་དག་གི་ཕལ་བའི་མིང་དུ་གཏོགས། དེའི་ཐད་ནས་རྩ་བའི་མིང་དང་ཕལ་བའི་མིང་གི་བར་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མིང་སྤྱི་ཡི་ཚོགས་པ་དང་ཕལ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་སྤྱི་ཁོག་དང་དེའི་གྲུབ་ཆའི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བརྡ་རྙིང་། མིང་གསར། གཡར་མིང་། ཡུལ་སྐད་ཀྱི་མིང་། ཆེད་གཉེར་བརྡ་ཆད། སོགས་དུས་དང་བར་སྣང་གི་ཁོངས་ནས་ཚོགས་སྡེའམ་སྐོར་ཚན་དུ་དགར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་ཕལ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་མང་པོས་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་གནས་སྐབས་གཅིག་ལ་ལྟོས་པའི་ཕལ་བའི་མིང་དང་རྩ་བའི་མིང་འགལ་བ་ཡིན་ཡང་། མིང་གང་ཞིག་ཕལ་བའི་མིང་ལ་འཇུག་རྒྱུ་ཡོད་ན་རྩ་བའི་མིང་ལ་འཇུག་རྒྱུ་མེད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིན་ཏུ། རིག་གསར། ས་ཁམས་ཞེས་པ་དེ་དག་རང་ཉིད་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་མིང་ལ་ལྟོས་ན་རང་ཉིད་ཕལ་བའི་མིང་ཡིན་ཡང་། ཤིན་ཏུ་ནས། རིགས་གསར་ལས་འགུལ། ས་ཁམས་རིག་པ། ས་ཁམས་འཁྲུག་བཅོས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཕལ་བའི་མིང་གི་ཁམས་ན། ཤིན་ཏུ། རིག་གསར། ས་ཁམས་ཞེས་པ་སོགས་ནི་རྩ་བའི་མིང་གི་གོ་ས་ན་གནས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། གྲུབ་རིམ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་རྩ་བའི་མིང་ཡིན་ན་རང་ཉིད་དེའི་སྔ་ལོགས་སུ་ཕལ་བའི་མིང་དུ་གྲུབ་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཡོད་པ་སོགས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །
མིང་ཚོགས་ལ་གཞུང་དུ་བཅད་པའི་ཚོགས་པ།
ཕལ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་ལ་དུས་དང་བར་སྣང་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཚོགས་སུ་དབྱེ་རྒྱུ་ཡོད་ལ། མིང་གི་ཚོགས་དེ་དུས་སམ་གཞུང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དེ་དུམ་བུ་རུ་བཅད་དབྱེ་བྱས་ན་བརྡ་རྙིང་གི་ཚོགས་དང་བརྡ་གསར་གྱི་ཚོགས་སོགས་དབྱེ་རྒྱུ་ཡོད་དེ།
(1) བརྡ་རྙིང་།
བརྡ་རྙིང་ལ་ཡང་རིགས་དབྱེ་ན་དོན་བསྐལ་བུ་སོང་བའི་མིང་བརྡ་རྙིང་དང་། སྐད་སྒྲ་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་ནས་འགྱུར་བྱ་བརྡ་རྙིང་དུ་སོང་བ། མིང་ཚབ་གསར་བ་བྱུང་ནས་འཚབ་བྱ་བརྡ་རྙིང་དུ་སོང་བ་ཡོད།
(2) བརྡ་གསར།
བརྡ་གསར་རམ་མིང་གསར་ནི་དུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་དུ་སྔ་ཕྱི་ལྟོས་བཅས་སུ་སོང་བའི་ཕྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་མིང་གི་རིགས་ཏེ། མིང་གསར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་བརྡ་རྙིང་གི་སྐབས་སུ་ཞོར་བསྟན་བྱུང་བ་བཞིན། དངོས་པོ་གསར་བ་བྱུང་བ་དང་། སྔར་ཡོད་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་མིང་རྙིང་བ་ཡོད་པར་མིང་ཚབ་གསར་བ་སྤྱོད་པ་དང་། སྔར་ཡོད་ཀྱི་མིང་གི་སྒྲའི་རྣམ་པ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་སོགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་ནམ་དངོས་པོ་སྔར་མེད་གསར་དུ་བྱུང་བ་ལ་བཏགས་པའི་བརྡ་གསར་དང་། སྔར་ཡོད་ཀྱི་དངོས་དོན་ལ་མིང་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་ངཚབ་གསར་བ་བཀོལ་བའི་བརྡ་གསར་གཉིས་ཡོད་དོ། །
མིང་ཚོགས་ལ་འཕྲེད་ངོས་སུ་བཅད་པའི་ཚོགས་པ།
(2) ཡུལ་བརྡ།
ཡུལ་བརྡ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་སྐད་རང་བཞིན་གྱི་མིང་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱི་སྐད་རང་བཞིན་གྱི་མིང་དང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་རིགས་སུ་དགར་བ་ཞིག་ཡིན།
(3) བརྡ་ཆད།
བརྡ་ཆད་ཅེས་པའི་རིགས་ནི་རིག་གནས་སྐོར་ཚན་ངེས་ཅན་ལ་ཆེད་སྤྱོད་དུ་བཀོལ་བའི་ཆེད་གཉེར་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མིང་གི་རིགས་སོ། ། བརྡ་ཆད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་བརྡ་ཆད་དག་གི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དང་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ངོས་ཟིན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །
དབྱེ་བ་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ།
དེ་ནི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བརྡ་སྤྲོད་དུ་མིང་ལ་དབྱེ་ན་འདོད་རྒྱལ་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཞེས་དབྱེ་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་ཧ་ལམ་རིག་པ་ཕྱོགས་མཚུངས་ཡིན། དེ་ཡང་མིང་གི་ཚོགས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པའམ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་ཧ་གོ་རྒྱུ་ནི་མིང་ཚོགས་སྦྱོང་བའི་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ངོས་ཟིན་པ་ལ་མིང་གི་ཚོགས་ནང་ལོགས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་གནས་ལུགས་དང་། རྟེན་འབྲེལ་རང་བཞིན་སོགས་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན་ན། ཚུལ་དེ་དག་ཤེས་པ་ལ་མིང་གི་ཚོགས་དག་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། མིང་གི་ཚོགས་དག་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་མིང་གི་ཚོགས་དག་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་པ་སོགས་ངེས་དགོས་པས་ན། དོག་དུ་རྩ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་པ་དང་། ཕལ་བའི་མིང་གི་ཚོགས་པའི་དབྱེ་སྒོ་དེ་དག་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །
ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་
ཨི་ཏ་ལིའི་རྒྱལ་ཁབ་དུ་བཞུགས་པའི་བོད་རིགས་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་མཆོག་ནི། སྤྱི་ལོ་1938ལོར་མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེ་ལྕང་རའི་ཉེ་འགྲམ་དགེ་འུག་ཅེས་པའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས།  དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་སྟེང་ཨ་འཛོམས་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་གནང་། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི་༼བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ༽ ༼ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད༽དང་༼གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ༽ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར། ༼སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་གཏམ༽ ༼དཔེ་རྙིང་སྦས་པའི་རྒུམ་ཆུང་གི་ཕྱི་མོའི་སྐོར༽དང་༼རྫོགས་ཆེན་སྐོར་གྱི་དྲིས་ལན༽བྱ་བ་གཉིས་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཆོས་ལུགས་སྐོར་དང་། ད་དུང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་སྐོར་ལ་༼བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་མངལ་ཆགས་ཚུལ་དང་དེར་བརྟག་ཐབས༽བྱ་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་རྟོག་དཔྱོད་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག༼བྱང་འབྲོག་ལམ་ཡིག༽བཅས་མཛད་ཡོད།
ཆོས་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུའམ། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འདི་ཉིད། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ནས།ས་སྐྱའི་འཇམ་དབྱངས་བློ་གཏེར་དབང་པོ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་འབྲུག་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ། རྙིང་མའི་ཨ་འཛོམ་འབྲུག་པ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དུ་མའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། དབོན་སྟོད་མཁྱེན་རབ་དང་། མི་ཉག་གངས་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དུ་མ་བསྟེན་ནས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཐོས་བསམ་ལྷུར་ལེན་ཅིང་། དེ་བཞིན་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གྱི་སྨིན་གྲོལ་གྱི་བདུད་རྩིས་ཐུགས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གཏམས། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉག་བླ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་ལས་རྫོགས་ཆེན་ཟབ་དགུའི་གདམས་པ་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྟབས་ཏེ།རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ཞལ་མཇལ། རིག་གསང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས། རིག་རྩལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ།ཤེས་རིག་མཐའ་དག་ལ་རྩོལ་བ་མ་དགོས་པར་མཁྱེན་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་རྒྱས།
སྐད་ཡིག་ཙམ་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་ཁོང་ནི་དབྱི་ཏ་ལི་དང་། དབྱིན་ཇི། རྒྱ་དཀར་ནག སོག འབར་མ་སོགས་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མཁྱེན་པ་དང་། བན་བོན་གྱི་གཞུང་ཁག་ཅིག་དབྱིན་དབྱིའི་ཡི་གེར་བསྒྱུར་ཏེ་དཔེ་སྐྲུན་བྱས། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་མཐའ་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་ཤིང་། ཡོ་རོབ་དང་། ཨ་རི་སོགས་སུ་ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་། རྫོགས་ཆེན་འདུས་སྡེ་སོགས་མང་ལ་གྲྭ་དག་པ་བཙུགས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་རང་རང་གི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར། མ་ཀི་ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ནས། ཡ་ཀི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བར་གྱི་ཆོས་འཆད་ཁྲིད་ཀྱིས་འཁོར་སློབ་སྐར་ཚོགས་ལྟར་གྲངས་མང་བསྐྱངས། གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ་དང་། ནོར་བུའི་དོ་ཤལ།བྱང་འབྲོག་ལམ་ཡིག་སོགས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། རྩ་བའི་གོམས་གཤིས། རིག་གནས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དཔེ་དེབ་ཁག་དང་། ཡནྟྲ་ཡོ་ག་སོགས་ཐུན་མིན་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་ཁྲིད་ཡིག་བཅས་བོད་ཡིག་གི་ལྗགས་རྩོམ་སྣ་ཚོགས་མཛད་དང་མཛད་མུས། དེ་བཞིན་དབྱིན་ཡིག་དང་། དབྱི་ཏ་ལིའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་གནང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་།
= བོད་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་པ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། = བོད་རིག་པའི་ཆེད་མཁས་པ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་ལགས་ཕྱི་ལོ1938ལོར་ཁམས་སྡེ་དགེ་རུ་འཁྲུངས། ཕྱི་ལོ1954ལོར་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་གནང་། ཕྱི་ལོ1957ལོར་འབྲས་ལྗོངས་དུ་བྱོན་ནས་དེ་གར་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་གསར་དུ་བསྒྲིགས། 1964ལོར་དབྱི་ཐ་ལིའི་ན་པུ་ལེ་སི་ཤར་ཕྱོགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་སོག་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་འགན་བཞེས། 1981ལོར་ན་པུ་ལེ་སི་རུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི《རིག་གནས་མཐུན་ཚོགས》ཞེས་པ་གསར་འཛུགས་བྱས། 1981ལོར་ཤར་ཕྱོགས་རིག་གནས་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་《ཞང་ཞུང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང》ཞེས་པ་ཞིག་གསར་ཏུ་བཙུགས། 1988ལོར《ཞང་ཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང》ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས། 1996ལོར་ཁོང་གི་ཆེད་རྩོམ་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས《ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད》ཅེས་པ་དེ་དཔར་བསྐྲུན་བྱས། ད་དུང་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ།《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ》《བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་གྲོས་སུ་འདེབས་པ་གཟི་ཡི་ཕྲེང་བ》《ཞང་བོད་གནའ་རབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་མེ་ལོང》《རྩ་རླུང་འཕྲུལ་འཁོར་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར》《བྱང་འབྲོག་ལམ་ཡིག》སོགས་ཡོད་པ་རེད།
དམ་པ་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གོམ་པ་སྤོ་བའི་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད་དེ།  ཁོང་གི་སློབ་མའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཨ་མེ་རི་ཁ་དང་། ཧྥ་རན་སི་སོགས་རྒྱལ་ཁབ40ལྷག་བརྒལ་ཡོད་པ་དང་། སློབ་མའི་གྲངས་ཚད་ཀྱང་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཡན་སོང་འདུག བཞན་ད་དུང་ཁོང་གི་ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད་ལ་སོགས་པའི་བརྩམས་ཆོས་དག་འཇར་མན་དང་། ཨུ་རུ་སུ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཅུ་ལྷག་ལ་བསྒྱུར་ཞིང་ཨ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་སྒྲིལ་ཚོགས་པ་གསར་ཏུ་བཙུགས་པ་སོགས་བོད་རིག་པར་ཕྱག་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་མང་དུ་གནང་།
ཁོང་ནི་རྫོགས་ཆེན་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་དང་། རྫོགས་ཆེན་ཉམས་ཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དཔེ་མེད་མངའ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཁར། བོད་རིག་པའི་ཁུངས་གནས་འཚོལ་ཞིབ་ཐད་ལ་དཔྱོད་པའི་རྨང་བཏིངས་ཤིང་དཔྱད་དོན་རླབས་ཆེ་བ་ཞིག་རེད།   དངོས་གནས་ཁོང་ལྟ་བུའི་དཔྱོད་པའི་མིག་རྒྱང་ཡངས་པའི་རྒན་པ་དག་ནི་བོད་རིག་པའི་སྐྱེད་ཚལ་ནང་མཛེས་སྡུག་སྣོན་པའི་རྒྱ་སེ་མེ་ཏོག་རེ་རེ་ཡིན་འདུག་སྟེ  དེ་ཡང་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་གཏམ་ཨེ་མ་ཧོ་ཞེས་པའི་སྔོན་བརྗོད་དུ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད“འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཡུལ་ལུང་གང་དང་མི་རིགས་སུ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་རུང་། ཡུལ་དེ་དང་མི་རིགས་དེའི་རྟེན་གཞི་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་ཡིན། དེ་ཡང་ཤེས་རིག་ཡོད་ཙམ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ཙམ་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་མིན། ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་བག་ཙམ་རེ་མེད་མཁན་སུ་ཞིག་ཀྱང་མེད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་རྣམས་ནས་སློབ་གཉེར་དང་དོ་སྣང་ངེས་པར་དུ་བྱེད་འོས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྡན་པའི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་གང་བྱུང་བྱུང་ནས་རྙེད་ཆོག་པ་ཞིག་མེད། དེས་ན་ཤེས་རིག་ལའང་རིན་ཐང་གི་ཚད་གཞི་ངེས་པ་ཅན་ཞིག་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་པ་དང་ཕན་མི་ཐོགས་པའི་རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་དག་ཁ་ཚོན་ལེགས་པར་ཆོད་དགོས་པ་ཡིན།
བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ཡུན་དུ་གནས་དང་མི་གནས་ཀྱི་རྩ་གཞི་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁུངས་ཐུབ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་པ་ལ་རག་ལས། དེའང་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ཞིག་འཛིན་སྐྱོང་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་དེ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་བྱོན་པའི་དུས་བར་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་དེས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ནས་བཟུང་ད་ལྟ་ཆུ་ཕོ་ཁྱིའི་ལོ་འདིའི་བར་མི་ལོ་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་སོ་དགེ་འདས་པ་བསྟན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། དེའི་སྐོར་ལོ་དུས་ཞིབ་གསལ་ནི་གཞུང་འདིར་བོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྐོས་ཤེས་རྩིས་མཁན་བཤད་པའི་སྐབས་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད།
ཚུལ་འདི་དག་ནི་རང་ཅག་བློ་སེམས་གུ་དོག་པོས་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་དུ་ཆགས་སྡང་གི་ངན་སྨྲས་དཀྲུགས་རྐྱེན་བྱེད་པ་དེ་དག་ལས་རིན་ཐང་ཆེས་ཆེ་ཞིང་། རང་གཞན་ཚང་མ་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེའི་འབྲས་བཟང་འབྱིན་པའི་རྒྱུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ངེས་པར་མ་ཟད། མ་འོངས་པའི་མི་བརྒྱུད་ལའང་མེད་དུ་མི་རུང་བ། གནའ་གཏམ་དུ། “ཕ་བཟང་པོའི་བཞག་པ་ཟེར་བ་དེ་དངོས་བདེན་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་བཅས་པར་དོ་སྣང་དང་ལྡན་ཞིང་། དེའི་ལ་རྒྱ་ལ་སྨན་པའི་རེ་འདོད་དང་བཅས་པ་གང་སུའང་རུང་བ་རྣམས་ནས། ཆོས་ལུགས་དང་ཡུལ་རིས་སོགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་དོན་མེད་པའི་བཤད་ཡམ་དཀྲུགས་རྐྱེན་གྱི་རིགས་དང་། དགོས་མེད་འབྲས་མེད་ཀྱི་ཞེན་གོག་ཆོས་དང་ཡང་མི་མཐུན་འཇིག་རྟེན་དང་ཡང་མི་མཐུན། ཀུན་དང་ཡང་མི་མཐུན་པར་རང་ཕུང་། གཞན་ཕུང་ཀུན་ཕུང་བ་དེ་ཚོ་ཕར་ཙམ་ན་བཞག དགོས་ངེས་པ་མི་རིགས་རང་གི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་སྣ་རེ་ལས་མ་བྱུང་ནའང་དྲང་ཞིང་འོས་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཟབ་ཟབ་རེ་བསྐྱེད། དོ་སྣང་དེའང་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་གང་ཞིག་གིས་མི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་དངོས་སུ་མཚོན་ཐུབ་པ་ལ་ཕན་པ་དང་གང་ཞིག་གིས་དེ་དག་མཚོན་མི་ཐུབ་ཅིང། ཤེས་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་ལ་གནོད་རྐྱེན་བྱེད་པ་འདི་གཉིས་ཁ་ཚོན་གསལ་པོར་ཆོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐབས་ཐོབ་སོ་སོའི་དགོས་པ་དོན་ལ་དྲིལ་ཤེས་པ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་དགོས་ལག་ཆེ་བར་མཐོང་།
ཁོ་བོས་ཨུ་ཚུགས་དང་སྡུག་རུས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་སྟོན་པ་དང་། དེ་དག་མུ་མཐུད་ཅིང་ཡུན་གནས་ལ་སྨན་རེས་འབྲི་རྩོམ་བྱས་པའི་དཔེ། གཟིའི་ཕྲེང་བ་དང་། ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་སྐོར་འདི་དག་ཀྱང་། ནམ་མཁའི་ནོར་བུ་བོན་པོ་ཡིན་མིན་དཔྱད་བྱེད་དམ། བོན་པོ་འགས་མཐོང་ནས། “རྙིང་མ་བ་བོན་ལས་ཆོས་སུ་བཅོས་ཟེར་བ་དེ་བདེན་ནོ་” ཟེར་ནས། རྙིང་མ་བ་རྣམས་ལ་གཤེ་བ་བྱེད་པའི་ཡོ་ཆས་སུ་བེད་སྤྱོད་པ་འདྲ་བོ་དང་། བན་དེ་ནང་ཁུལ་དུ། གསར་མ་བ་ཚོས། “འོ་ད་ག་ཡིན་རྙིང་མ་བ་ཚོ་བོན་པོ་གཅིག་པ་རང་རེད་འདུག ང་ཚོ་ནི་གཙང་གཙང་མ་གསེར་གྱི་མེ་ལོང་གཡའ་མེད་པ་འདྲ་བོའམ། ཤེལ་སྒོང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་འདྲ་པོ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ།།” ཞེས་རྙིང་མ་བ་རྣམས་ལ་གཤེ་གཤེ་གཏོང་བྱེད་དེ་འདྲ་ལྐུགས་མདོག་ཁ་བའི་ཡོ་ཆས་སུ་མི་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་ནད་པས་སྨན་བསྟེན་པ་དེ་ལུས་ཀྱི་ནད་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ལྟར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་དང་བྱེད་ཡུལ་མ་ནོར་བ་ཞིག་དགོས།
རང་རེས་ཕྱོགས་ཞེན་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས། ཆེས་ཡུན་རིང་བའི་དུས་ནས་ཞང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་རྣམས་སུ་བོན་གང་ཞིག་དར་བ་དང་། བོན་དེའི་ཁུངས་སུ་ཤེས་རིག་ཅི་དང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་རྣམ་པ། ཡིན་ཚུལ། བྱེད་ལས། དུས་རབས་འཕོ་འགྱུར་གྱི་ནང་དུ་དེ་དག་གནས་པའམ། འགྱུར་བའམ། སྟོང་པ་སོགས་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཡོད་པ། ད་ལྟའི་དུས་སུ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རིག་གང་དག་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་འཚོལ་ཞིབ་ཡང་དག་པ་རེ་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུའི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཤེས་རིག་དེ་དག་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། བོད་མིའི་ཤེས་རིག་གི་ལ་རྒྱ་ལ་དགེ་ཕན་དེ་ལྷག་ཅི་ཞིག་ཀྱང་མེད་ངེས་པ་ཡིན་པས། ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་དཔེ་རྣམས་ཚུལ་འདི་དག་གི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བྱེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།” གསུངས་པ་ལྟར་ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་པ་བཙལ་ཞིང་བདེན་པའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་ཕོད་མཁན་ཞིག་དང་། བོད་རིག་པ་དེ་རང་ཉིད་ཅན་དང་ཁུངས་ཐུབ་ཅན་དུ་གཟིགས་མོས་ཤུགས་ཆེན་གནང་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད།  དེ་ལྟར་ཁོང་གིས་བོད་རིག་པ་དེ་རང་ས་ནས་སྐྱེས་ཤིང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལ་ཉེ་བའི་རིང་དར་རྒུད་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་མང་དུ་བརྒྱུད་དེ་བྱུང་ཡོད་པའི་ཁོངས་ཐུབ་ཀྱི་བདེན་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།
ཁེད་ཚིག་
ཁེད་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་ཁེད་བྱའི་དོན་དེ་གཙོ་བོ་དངོས་པ་འདྲ་བཞག་ཅིག་བརྗོད་པའི་ཟོལ་ལ་ཁ་བསྒྱུར་ནས་སྐབས་ག་རེ་ཡིན་པ་ཚོད་བགམ་དུ་དཔོག་པའམ་ཁེད་རྒྱུའི་རྩེ་མོའི་ཚིག་གི་རིགས་སྡེ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བརྗོད་པ་ལ་ཞུགས་ཚེ། ཚིག་དུམ་གཏན་འཇགས་མ་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་རང་ཉིད་ནི་ཚིག་རྣལ་མའི་གོ་ས་འཛིན་པའི་བྱེད་ནུས་ཅན་ཡིན། ཁེད་ཚིག་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ལུས་སྲོག་རྒྱན་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན།
ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱི་ལུས་ཅན།
ཚིག་རྐང་གསུམ་མ་ལའང་རྐང་བ་རིང་ཐུང་ཅི་རིགས་ཡིན་ལ།  རྐང་བའི་འབྲུ་གྲངས་ཉུང་མཐའ་བཞི་དང་མང་མཐའ་བཅུ་གཉིས་ཅན་གྱི་བར་དུ་འབྲུ་ཉུང་ལ་ཕྱོགས་པ་དག་རྒྱུན་ཤོད་ཡིན་ལ་མང་ཉུང་གི་མཐའ་དེ་ལས་བརྒལ་བ་དཀོན་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ཕར་རི་ཤིང་། ཚུར་རི་ཤིང་།  གདོང་སྣ་ལྕགས། (ཁོལ་མོའམ་སྦུད་པ) སྐུ་སྟོད་བཞེངས།  སྐུ་སྨད་བསྐུམས། རྒྱ་ལམ་འགྲུལ་བར་བཀའ་བཀྱོན་གནང་། (ཁྱི) ཀོ་བའི་གཞུ་ཞིག དུང་གི་མདའ་ཞིག ཤིང་གི་འབེན་ཞིག (འོ་མ་བཞོས་པ་ཟོ་བ་ལ་བབས་པ)ཕྱི་གསེར་མཁར་ཡག་གི་ཁྲི་སྟེང་ན། ནང་གསེར་མཚོ་འཁྱིལ་བའི་དབུས་ཕྱོགས་ན། ཕ་བླ་མ་དབུ་ཞྭ་སེར་པོ་ཅན། (མཆོད་མེ)དམར་པོ་ཁྲག་ལ་དགའ་བས་རི་སྤྱང་སྔོན་མོའི་དོ་ཟླ། ཡ་ཐོད་མིག་གིས་གང་བས་དོམ་ནག་སྨྱོན་པའི་དོ་ཟླ། ནམ་མཁའི་མཐོང་ལ་འཕུར་བའི་ཐང་དཀར་རྒོད་པོའི་དོ་ཟླ།(སྦྲང་ནག) ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤྱིར་རྐང་གསུམ་ལ་རྐང་བའི་འབྲུ་གྲངས་ཉུང་བ་ཅན་ནས་རིམ་བཞིན་མང་བ་ཅན་དུ་སྙེགས་པར་དཔེ་འགོད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་རྒྱུན་ཤོད་དུ་ཐོན་ཤོས་ཀྱི་ལུས་འགའ་ཡིན། ཁེད་ཚིག་རྐང་གསུམ་མའི་རྐང་བ་དག་ནང་ཕན་ཚུན་དོ་མཉམ་མིན་ཐད་འབྲུ་གྲངས་མཉམ་པ་ཤས་ཆེ་ལ།  འབྲུ་གྲངས་མི་མཉམ་པ་ཅན་ཉུང་བ་ཡིན།
ཚིག་རྐང་བཞི་ཡི་ལུས་ཅན།
རྐང་བཞི་མ་ལའང་རྐང་བ་རིང་བོ་ཅན་དང་ཐུང་བ་ཅན་ཅི་རིགས་ཡོད་ལ། རྐང་བ་བཞི་མའི་རྐང་བ་དག་ནང་ཕན་ཚུན་དོ་མཉམ་པ་ཤས་ཆེ་ལ་མི་མཉམ་པ་ཅན་ཡང་ཉུང་ཟད་རེ་ཡོད་དོ། ། དཔེར་ན། ནག་ར་མ། ནུ་གྱོང་མ།  ཉིན་ཤི་མ།  མཚན་ལངས་མ། (ནོར་རྡང) ཕ་ཀོ་ཞྭ་ཅན། བུ་ཕྱིང་ཞྭ་ཅན། བུས་ཕར་བརྡུང་། ཕས་འུར་བརྒྱབ། (རྔ་རྡུང་བ) ལྕགས་ཤིང་མཉམ་འགྲོ། ལུག་གི་མགོ་བོ་ཅན། ཟ་དུས་འོག་མ་ནས་བཟའ། གཏོང་དུས་མགོ་བོའི་དཀྱིལ་ནས་གཏོང་། (ཤིང་བཟོའི་འབུར་ལེན) ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་འབྲུ་ཉུང་རྐང་བཞི་མ་དང་།  གཞན་འབྲུ་མང་རྐང་བཞི་མ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་གཟུགས་དྲང་བའི་དཔའ་བོ་ཞིག ཀླད་པའི་གཙུག་ན་ཁ་ཞིག་ཡོད།  འགྲམ་པའི་ཐོག་ལ་སྤུ་ཞིག་ཡོད།  རྐང་བའི་མཐིལ་ན་མཆེ་བ་ཡོད།(མདའ)  ལུས་གཟུགས་དབུགས་ཀྱིས་གང་བའི་ར་རྒན་མ།  བགྲོད་བྱེད་རྐང་ལག་མེད་པས་འཕག་འཕག་བྱེད།  ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་རིང་ས་གཞའི་གཏིང་དུ་ཟུག  མྱ་ངན་གདུང་བ་དྲག་པོ་འབྲུག་ལྟར་སྒྲོགས། (སྦུད་པའམ་ཁོལ་མོ) ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཏེ།  དེ་ཡང་འདི་ལ་རྐང་བ་རིང་བོ་ཅན་ལ་འབྲུ་གྲངས་བཅུའམ་བཅུ་གཅིག་སོགས་ལས་བརྒལ་ན་ངག་ཐོག་གི་ཤོད་སྲོལ་གྱི་གཤིས་ཀ་ཡལ་འགྲོ་བས་རྐང་བ་རིང་བོའམ་འབྲུ་མང་བོ་ཅན་ནི་ཉུང་ངོ། །
ཚིག་རྐང་ལྔ་ཡི་ལུས་ཅན།
འདི་ལས་རྐང་བའི་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་གམ་བདུན་ཅན་ནི་གཙོ་ཆེ་ལ་དེ་ལས་བརྒལ་བ་ཅན་ཉུང་བ་ཡིན་ལ། ཚིག་སྔ་མའི་ཚིག་རྐང་དག་ནང་ཕན་ཚུན་དོ་མཉམ་པ་ཤས་ཆེ་ལ། མི་མཉམ་པའང་རེ་འགའ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བྱ་མིན་པའི་གཤོག་པ་ཅན། བྱིའུ་མིན་པའི་སྡེར་མོ་ཅན། འབྲོང་མིན་པའི་རྭ་ཁ་ཅན། སྟག་མིན་པའི་ཐིག་ལེ་ཅན། ཨ་བྲ་མིན་པའི་ཁོང་འཛུལ་ཅན། (སྦྲང་མ)  བྱ་ཙི་ཏོ་གསེར་གྱི་མཆུ་ཏོ་ཅན། རྒྱ་མཚོའི་ཐོག་ལ་སོང་ནས་ཆུ་ཞིག་འཐུང་། རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ལ་བུད་ནས་ངལ་ཞིག་གསོས། ངལ་ཞིག་གསོས་ནས་གོམ་པ་སྤོས། གོམ་པ་སྤོས་ནས་དགོན་པ་ཆགས། (ལྕགས་སྨྱུག་གིས་ཡི་གེ་བྲིས་པ) ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།། གཞན་ཚིག་རྐང་དྲུག་གམ་བརྒྱད་ཅན་སོགས་ཀྱང་ཡོད་ན་ཡང་། འདིར་རྒྱུན་བཀོད་དཔེ་འགའ་བཀོད་པ་ཡིན། མདོར་ན་ཁེད་ཚིག་གི་ལུས་ཀྱི་རང་གཤིས་གཙོ་བོ་ནི་རྐང་བ་ཉུང་ལ། ཚིག་རྐང་ལའང་འབྲུ་གྲངས་མང་པོར་མི་སྙེགས་པ་དང་། ཚིག་རྐང་གཉིས་ཡན་ཡོད་པའི་ཁེད་ཚིག་དག་གི་རྐང་བའི་འབྲུ་གྲངས་མཉམ་པ་ཤས་ཆེ་ལ། ཚུལ་དེ་དག་གིས་ངག་ཐོག་གི་ཁེད་ཚིག་ནི་རྫོབ་རིང་མིན་པ་དང་། རྗོད་ཟོལ་ཡང་ཞིང་ཚིག་གདངས་རང་དབང་བ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་རང་གཤིས་དེ་མངོན་གྱི་ཡོད། ཡང་ཚིག་རྐང་མང་པོ་ཅན་དང་ཚིག་རྐང་གི་འབྲུ་གྲངས་མང་པོ་ཅན་འགའ་རེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དོན་ལ་ཚིག་རྒྱན་སྐབས་ཀྱི་གབ་ཚིག་གི་དཔེ་ལས་དྲངས་པར་ཤས་ཆེ་ཞིང་། དེ་ལ་ངག་ཐོག་གི་ཁེད་ཚིག་རྣལ་མའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་མི་ལྡན་ནོ།།
སྲོག
ཁེད་ཚིག་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ནམ་སྲོག་ནི་བཀོད་འབྲིའི་ཡུལ་དུ་རུང་བའམ་སྣང་ངོ་ན་དངོས་པོ་གཟུགས་ཅན་པའི་ཚུལ་དུ་འཆར་རུང་ཡིན་པའི་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོའི་ཐད་ནས་བེམ་པོ་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཞིང་། བེམ་པོ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རིགས་ཤས་ཆེ་ཞིང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལས་གཙོ་བོ་དངོས་པོ་གང་དག་གི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་འགུལ་སྐྱོད་ལྟ་བུ་སོགས་ཡིན་ཏེ། རང་བྱུང་གི་དངོས་པོ་དང་། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་རིགས། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད། བྱ་བ་འགུལ་སྐྱོད་སོགས་ཀྱིད་བྱ་དངོས་ཀྱི་རིགས་ཡིན། བརྗོད་བྱའམ་ཁེད་ཀྱི་ཁེད་བྱའི་ནང་དོན་ལ་བོད་ཀྱི་ས་ཁམས་དུས་ཁམས་སེམས་ཁམས་ཤིག་གི་ནང་གཏོགས་སུ་སོང་ཞིང་གོམས་པ་རྙིང་འདྲེས་སུ་སོང་བའི་དངོས་པོའི་རིགས་ཡིན་ཕྱིར། དོན་དེ་དག་ལ་གབ་ཚིག་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་གསར་བྱུང་ངམ་དོན་གནས་སྐབས་པ་ཞིག་གབ་བྱར་བྱས་པའི་དོན་དང་མི་འདྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད།
ཁེད་བྱ་བེམ་པོའི་དོན་ཅན།
དེ་ལ་ཡང་ཁེད་བྱའི་བེམ་པོ་རྐྱང་འདུས་གང་ཡིན་གྱི་ཐད་ནས། བེམ་པོ་རྐྱང་བ་གང་ཞིག་བརྗོད་བྱའམ་ཁེད་བྱར་བཀོད་པའི་དོན་ཅན་ལ། དཔེར་ན། བལྟས་ན་མེད་ཀྱང་རེག་ན་ཡོད། (ཤེལ) ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བེམ་པོ་འདུས་མ་ཞིག་བརྗོད་བྱའམ་ཁེད་བྱར་བཀོད་པའི་དོན་ཅན་ལ། དཔེར་ན། ཀོ་བའི་གཞུ་ཞིག དུང་གི་མདའ་ཞིག ཤིང་གི་འབེན་ཞིག (འོ་མ་བཞོས་པ་ཟོ་བའི་ནང་དུ་བབས་པ) ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
ཁེད་རྒྱུ་བྱ་བའི་དོན་ཅན།
རིགས་འདི་དངོས་པོའི་ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འགྲོ་བའི་བྱ་འགུལ་གྱི་རྒྱུན་ཞིག་བརྗོད་བྱའམ་ཁེད་བྱར་བཀོད་པ་ལ། དཔེར་ན། མི་བཅུས་མི་ལྔ་ཁུང་ལ་བཅུག ཁུང་ཁར་སྐུད་པའི་ཐིག་ཅིག་བརྒྱབ། ( ལྷམ་གོན་པ) ཕ་ཀོ་ཞྭ་ཅན། བུ་ཕྱིང་ཞྭ་ཅན། བུས་ཕར་བརྡུང་།  ཕས་འུར་བརྒྱབ།  (རྔ་བརྡུང་བ)  བྲག་དམར་སྐེད་ནས་ར་མ་སྔོན་མོ་རྒྱ་འདུག་བྱས་ནས།  རེའུ་སྔོན་མོ་ལ་ནུ་མ་ལྡུད་ཀི (ལྡེ་མིག་གིས་ཟ་ཕྱེ་བ)།ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
་རྒྱུ་གྲངས་འདྲེན་གྱི་དངོས་པོ།
དེ་ནི་བེམ་པོའམ་བེམ་ཤེས་འདུས་མ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གང་ཟག་ལྟ་བུ་སོགས་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་འདུས་མ་ཅན་གྱི་ཁེད་བྱ་གྲངས་ཚད་ལ་གནས་པ་ཞིག་བརྗོད་བྱའི་སྲོག་ཡིན། དཔེར་ན། རྨུག་པ་ཅན་གྱི་ཤ་གཟན་གསུམ། ཨ་འདྲ་འདྲ་བཞི། བརྡ་ཡང་བརྡ་ལྔ། ཨ་ཀྲབ་ཀྲབ་དྲུག ཨ་མཚར་མཚར་དགུ། ཨ་བཅུ་ཆ་བཅུ་ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུའོ། །
རྒྱན།
ཁེད་ཚིག་ནི་ཁེད་ཚིག་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚིག་མ་ཡིན་པའི་གནད་ཐུག་ས་ནི། ཁེད་ཚིག་གི་རང་གཤིས་ཏེ། ཁེད་བྱའི་དོན་དེ་ཐད་བརྗོད་མ་བྱས་པར་ཁ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་བརྗོད་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཁེད་སྒེར་དབང་དུ་ཡོད་པའི་ཚིག་ཐབས་ཤིག་ཡིན། དེ་ནི་ཁེད་ཚིག་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རང་གཤིས་འདོན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རང་གཤིས་འདོན་པའི་ཚིག་ཐབས་དེ་དག་ནི་ཁེད་ཚིག་གི་ཚིག་རྒྱན་ཡིན་ནོ། །
གཞི་གསང་ཆོས་སྨོས་ཀྱི་ཚིག་རྒྱན།
ཚིག་གི་བརྗོད་སྲོལ་ཁ་གཞན་དུ་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་མན་ངག་གམ་ཚིག་ཐབས་ནི་ཁེད་བྱའི་དངོས་པོ་དེའི་རིགས་དང་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་རྫས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་གང་རུང་ཞིག་ཇི་བཞིན་དུ་བརྗོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དེ་ལྡན་གྱི་ལྟོས་གཞི་སྟེ་ཁེད་བྱའི་དངོས་པོའི་མིང་ནི་མ་སྨོས་པའི་རྗོད་སྟངས་ཤིག་སྟེ། ཁེད་བྱའི་དངོས་པོའི་ཆོས་སྨོས་ཀྱང་ཆོས་དེ་ལྡན་གྱི་ཁེད་བྱའི་ལྟོས་གཞི་མ་སྨོས་པས་རྗོད་སྟངས་ལ་དྲང་འཁྱོག་གཉིས་འདྲེས་ཡོད་པ་ཞིག་གོ ། དཔེར་ན། བལྟས་ན་མེད་ཀྱང་རེག་ན་ཡོད།(ཤེལ) ནག་པོ་ཁ་གདངས་གདངས་མིག་ཚུམས། དམར་པོ་སྤུ་མེད་བཅུག་ཅིང་ཕྱུང་།(མགར་བའི་སྐམ་པ) ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཟུང་ན་སྤར་མོ་གང་། བཏང་ན་ཁང་བ་གང་།(སྒྲོན་མེ)  དྲང་བོ་ཐེམ་རིས་ཝ་བ་ཆེ(འདེགས་བྱེད་སྲང་)ཞེ་པ་ལྟ་བུའོ། །
སྒྲོ་འདོགས་འཁྱོག་བརྗོད།
འདི་ནི་ཁེད་བྱའི་དངོས་པོ་ཞིག་གི་ཁེད་བྱེད་དུ་དངོས་པོ་འདྲ་བཞག་གཞན་ཞིག་བརྗོད་ཡོད་ཀྱང་། འདྲ་བཞག་གམ་ཁེད་བྱེད་དུ་བཀོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དོན་ཡོད་དཀོན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ན། དེ་ལ་འུད་སྒྲོག་གམ་སྒྲོ་འདོགས་བྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཤ་ཡི་ཀ་བ་བཞི་ལ་ཀོ་ཡི་ཀ་རྡོ་བཞི། (རྔ་མོང་གི་སུག་བཞི) རུས་པའི་ལ་ཞིག་ནས། བྱེ་མའི་ཐང་ཞིག འཚུབ་མས་ཁུར་ཐལ།  (སྣ་ཐ་འཐེན་པ) འཁོར་ལོ་དྲུག་བརྩེགས་དུང་གི་སྲོག་ཐུར་ཅན།(སྐེ་ཚིགས) ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
དཔེ་འགོད་འཁྱོག་བརྗོད།
དེ་ནི་ཁེད་བྱའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་དག་དཔེ་ཅན་གྱི་ཚུལ་དང་། དེར་མཚུངས་གསལ་གྱི་སྒྲ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་དཔེ་རེ་བཀོད་ཡོད་པའི་ཁེད་ཚིག་ཅིག་ཡིན། དཔེར་ན། མ་སྐྱེས་མ་མོའི་སྙིང་འདྲ་འདྲ། སྐྱེས་ན་ཤྭ་བའི་རྭ་འདྲ་འདྲ། (ལྕུམ)ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
རབ་རྟོག་འཁྱོག་བརྗོད།
འདིའི་བརྗོད་སྲོལ་ཁ་གཞན་དུ་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཐབས་ནི། ཁེད་གཞི་དྲང་བརྗོད་མ་བྱས་པར་རབ་རྟོག་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཏགས་བརྗོད་བྱེད་པ་ཞིག་སྟེ། རབ་ཏུ་རྟོག་སྟངས་ནི་སེམས་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞིག་གི་རྣམ་པའམ་གནས་སྐབས་ཤིག་སེམས་ལྡན་ཞིག་གི་རྣམ་པའམ་གནས་སྐབས་ཤིག་ལ་རབ་རྟོག་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་གི་རྣམ་པའམ་གནས་སྐབས་ཤིག་སེམས་མེད་ཅིག་གི་རྣམ་པའམ་གནས་སྐབས་ཤིག་ལ་རབ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། མ་སེམས་ཅན་ལྷ་ཉལ་ཀླུ་ཉལ། འདྲེ་ཨ་རུ་ཅོག་ལ་ཉལ་རྒྱུ་མེད།(ནོར་གྱི་རྭ་ཅོ) ཨ་ཐང་ཐང་གི་དཀྱིལ་ན། མུ་ཏིག་ཤེལ་གྱི་ཕྲེང་བ་ཞིག  རིག་མཁན་ཡོད་ཀྱང་ལེན་མཁན་ཉུང་། ( སྦྲུལ) མི་དམར་པོ་རུས་པའི་ཞྭ་ཅན། (མཛུབ་མོ)  དམར་རིལ་ཤི་སོང་། ནག་རིལ་སླེབས་སོང་། པགས་རྩག་གྱོན་མཁན། མགྱོགས་པོར་ཤོག་དང་། (སྦུད་པ) མགོ་ཨ་ར་ར། སྐེ་ཨ་ཚ་ཚ། རྐང་ཨ་ཆུ་ཆུ། (ས་ལ་བརྡབ་པའི་ཕུར་བ) ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
སྙོན་འཛུགས་འཁྱོག་བརྗོད།
འདིའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་མ་ཡོད་མ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡོད་པ་བྱས་པ་ལྟ་བུར་བསྙོན་ཏེ་རྗོད་པའི་ཁེད་ཚིག་གི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན། གྱོན་མ་ཤེས་སློག་པ་ཕྱིར་སློག་བྱས། འདོགས་མ་ཤེས་བྱུ་རུ་སྣ་མགོར་བཏགས།(འབུ་ཐུལ་བ) རྐང་ལ་བུ་ལྭའི་ལྷམ་ཞིག་གྱོན། ངོ་ན་དུང་གི་ཐེལ་ཞིག་ཡོད། རྒྱབ་ན་གཤིག་རྗེ་ཁྲམ་ཞིག་ཡོད།(ཕུག་རོན) ཞེས་པ་ལྟ་བུ། (6) ཆོས་ལྡན་གྲངས་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་རྒྱན། འདིའི་ཚིག་གི་རྗོད་ཟོལ་ཁ་གཞན་དུ་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཐབས་ནི། ཁེད་བྱ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་ཆོས་དེ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོའི་གྲངས་ཀ་དང་བཅས་ཏེ་བརྗོད་ཀྱང་གྲངས་སུ་འདྲེན་རྒྱུའི་ཁེད་བྱ་དག་གི་མིང་སྨོས་མེད་པའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། དཔེར་ན། རྨུག་པ་ཅན་གྱི་ཤ་གཟན་གསུམ། (ཁེད་ལན་ནི། སྟོན་ཀའི་ཤྭ་བོས་སྦལ་ཤ་ཟ། མཛོ་མོ་སྔོ་མོས་རང་ཤ་ཟ། མ་མོ་སྨུག་མོས་སྐྱ་ལེབ་ཟ) ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ་
འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ་ནི་མིང་དང་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་གི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མིང་དང་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་ལ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་དང་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་དང་། འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་། རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་དང་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་། རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་སོགས་ཡོད།
མཚམས་སྦྱོར།
འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ་ནི་མིང་དང་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་གི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མིང་དང་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་ལ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་དང་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་དང་། འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་། རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་དང་འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་། རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་འདུས་ནས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་སོགས་ཡོད་ལ། འདུས་མིང་འདི་དག་ལ་མིང་རྒྱུ་བསགས་ཚད་དང་ཚེག་ཁྱིམ་གྱི་འབྲུ་མ་བསགས་ཚད་མང་པོ་ཡིན་པས་ན། མིང་དང་མིང་འདུས་པའི་འདུས་མིང་ཡིན་ཚད་རིགས་ལམ་གཅིག་གིས་བསྒྲུབ་ན་མིང་དང་འདུས་པའི་འདུས་མིང་གི་བྱེ་བྲག་བར་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་འདིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ་ལ་འབྲུ་མང་པོ་འདུ་བའི་འདང་ཚད་ལ་སྒྲའི་རྣམ་ཆ་སྟེ་ཚེག་ཁྱིམ་སོགས་ཀྱི་འདང་ཚད་དང་། སྒྲ་དོན་འདྲེས་རུང་གི་སྐད་ཆའི་སྡེ་ཚན་ཆུང་ཤོས་ཏེ་མིང་རྒྱུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདང་ཚད་དེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་འདང་ཚད་ངོས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲའི་རྣམ་ཆའམ་ཚེག་ཁྱིམ་ཕྱོགས་ཀྱི་འདང་ཚད་ལ་ཉུང་མཐའ་ཡང་གསུམ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱུང་སྔོན་སྐྱེས་ཞེས་པ། མིང་རྒྱུའི་འདང་ཚད་ལ་མིང་རྒྱུ་ཆུང་གསེད་བྱས་ན་གསུམ་ལས་མི་ཉུང་བ་དང་། མིང་རྒྱུའི་བསགས་རིམ་གཉིས་ལས་མ་ཉུང་བ་ཞིག་དགོས་སོ། ། མིང་འབྲུ་མང་མའི་བྱེད་ནུས་ཀྱི་གོ་ས་ནི། རང་ཉིད་ལ་སྦྱོར་ཆ་དུ་མ་འདུས་ཕྱིར་འདུས་མིང་གི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པའི་ཆ་ནས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར། མཚོན་བྱ་སྤྱི་ལྡོག་དེ་ལ་སྨོས་མིང་གི་ནུས་པ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར་མིང་གི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ་འདི་ལ་རྣམ་པའི་ཐད་ནས། འབྲུ་མང་མ་མ་ཡིན་པའི་འདུས་མིང་དང་བསྡུར་ན་རང་ཉིད་ལ་མིང་རྒྱུ་དང་འབྲུ་མ་གཉིས་ཀའི་བསགས་ཆ་མང་པོ་ཡོད་པས་ན་འདུས་མང་འབྲུ་མང་མ་འདི་མིང་ཚོམ་གྱི་ཁོང་སུའང་འགྲོ་བ་ཡིན།
རྐྱང་འདུས་སྦྱོར་སྡེ་འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ།
འདི་ནི་རྐྱང་མིང་ཞིག་དང་འདུས་མིང་ཞིག་མཉམ་དུ་སྦྱར་བའི་འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲོལ་རྒྱུན་བརྡ་ཆད་ཐད་ནས་བཤད་ན། འདོད་རྒྱལ་གྱི་མིང་ཞིག་དང་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་མིང་ཞིག་འདུས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
རིམ་པའི་བརྡ་ཐབས་ཅན།
མིང་རྒྱུ་འདུས་པའི་སྦྱོར་སྡེ་མ་འདྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་མཚོན་བྱེད་ལ་བཀོལ་བའི་བརྡ་ཐབས་ནི་སྦྱར་བའི་ཆ་གོ་རིམ་དུ་སྒྲིག་སྟངས་ཡིན་པ་ལས། ཚིག་ཕྲད་སོགས་རྐྱེན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞིག བརྡ་ཐབས་དེ་བཀོལ་ནས་གཙོ་བོ་སྦྱོར་སྡེ་རིགས་གཅིག་གྲུབ་སྟེ། སྦྱོར་སྡེ་སྔ་མ་བརྗོད་གཞི་དང་ཕྱི་མ་བརྗོད་གཞི་དེའི་གསལ་བཤད་ཡིན་པ་ཅན་ཏེ། རྐྱང་འདུས་དེ་དག་གིས་གཞི་གསལ་སྦྱོར་སྡེ་གྲུབ་པའོ། །དཔེར་ན། རྡོ་དང་ཁབ་ལེན་སྦྱར་བ། ལྷ་དང་མ་ཡིན་སྦྱར་བ། བདུན་དང་རྣམ་དག་སྦྱར་བ། མདོ་དང་དྲི་མེད་སྦྱར་བ། འོད་དང་དཔག་མེད་སྦྱར་བ། ཚེ་དང་དཔག་མེད་སྦྱར་བ། རྟ་དང་ཅང་ཤེས་སྦྱར་བ། པོ་ཏི་དང་ལྕགས་ལུང་མ་སྦྱར་བ་ལྟ་སོགས་སོ། །
ཕྲད་ཀྱི་བརྡ་ཐབས་ཅན།
འདི་ནི་མིང་རྒྱ་འདུས་པའི་སྦྱོར་སྡེ་མ་འདྲ་བའི་གཏན་ཚིགས་མཚོན་བྱེད་ལ་བཀོལ་བའི་བརྡ་ཐབས་ནི་ཚིག་ཕྲད་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། འདིར་ཡང་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་འགའ་ཡོད་དེ།
(1) རྐྱང་འདུས་ཡུལ་སྒྲའི་སྦྱོར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་མིང་རྐྱང་ཞིག་དང་གཞུག་ན་འདུས་མིང་ཡོད་པ་དག་སྦྱོར་བྱེད་ཡུལ་སྒྲ་སྟེ་ལ་དོན་གྱིས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ནོ། །དཔེར་ན། ཕྱག་ན་དང་རྡོ་རྗེ་སྦྱར་བ། གཙུག་ན་དང་རིན་ཆེན་སྦྱར་བ། ལུང་དང་མ་བསྟན་པ་སྦྱར་བ། ཕྱིར་དང་མི་ལྡོག་པ་སྦྱར་བ། ཆུད་དང་མི་ཟ་བ་སྦྱར་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །
(2) རྐྱང་འདུས་བྱེད་སྒྲས་སྦྱོར་བ།
འདི་ནི་སྦྱོར་བྱའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་རྐྱང་མིང་ཞིག་དང་གཞུག་ན་འདུས་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་དག་བྱེད་སྒྲ་ཡིས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ཡིན། དཔེར་ན། མར་གྱིས་དང་ཉམས་བྱེད་སྦྱར་བ།  ཆུས་དང་མི་འཚུབ(ཉ)སྦྱར་བ། ལྟ་བས་དང་མི་ངོན་སྦྱར་བ། རླུང་གིས་དང་སྒྲ་སྒྲོག(སྨྱུག་མ)སྦྱར་བ། གཞན་ཡང་། ལྟ་བས་དང་ཆོག་མི་ཤེས་ཞེས་པ་སྦྱར་བ།  བསམ་གྱིས་དང་མི་ཁྱབ་པ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་གི་བྱེད་ནུས་ཅན་སོགས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །
(3) རྐྱང་འདུས་ཁུངས་སྒྲས་སྦྱོར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་རྐྱང་མིང་ཞིག་དང་གཞུག་དུ་འདུས་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་སྦྱོར་བྱེད་ཁུངས་སྒྲས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ནོ། །ཁོང་སྒྲ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་འབྱུང་ཁུངས་དང་དགར་བ་དང་སྡུད་པ་བཅས་བཞག་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ཕྱོགས་ལས་དང་རྣམ་རྒྱལ་སྦྱར་བ་དང་། ལྷ་ལས་དང་ཕུལ་བྱུང་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །
(4) རྐྱང་འདུས་འབྲེལ་སྒྲས་སྦྱོར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་རྐྱང་མིང་ཞིག་དང་གཞུག་དུ་འདུས་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་སྦྱོར་བྱེད་འབྲེལ་སྒྲས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན། ལྷ་ཡི་དང་བླ་མ་སྦྱར་བ། བསྟན་པའི་དང་གཏད་རབས་སྦྱར་བ། རྗེའི་དང་ལམ་རིམ་སྦྱར་བ། མངོན་པའི་དང་ང་རྒྱལ་སྦྱར་བ། ཆོས་ཀྱི་དང་འདུན་ས་སྦྱར་བ། བགེགས་ཀྱི་དང་རྒྱལ་བོ་སྦྱར་བ། དུས་ཀྱི་དང་སྙིགས་མ་སྦྱར་བ། གཏན་གྱི་དང་འདུན་མ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་ཚིག་རྒྱན་གྱི་སྐབས་སུ་དཔེ་རྒྱན་དང་གཟུགས་རྒྱན་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་འབྲེལ་སྒྲ་ཅན་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། སྲིད་པའི་དང་སྒྲོན་མེ་སྦྱར་བ། རིག་པའི་དང་ཁྱུ་མཆོག་སྦྱར་བ། རིག་པའི་དང་རལ་གྲི་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ཏེ། མདོར་ན་འབྲེལ་སྒྲའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཞིབ་དབྱེ་མང་དུ་ཡོད་དོ། །
དོན་སྦྱོར་གྱི་གཏན་ཚིགས་མཚོན་པའི་བརྡ་ཐབས་ནི་མཐའ་སྣོན་བྱེད་ཐབས་ཏེ། མཐའ་རུ་བསྣན་བྱའི་རྐྱེན་དེ་འདུས་མིང་གི་ཡས་མཐའ་ན་ཞུགས་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འབོད་སྒྲ་དང་སྤྱི་སྒྲ་སོགས་ཡོད།
(1) རྐྱང་འདུས་ཀྱི་རྐྱང་བ་འབོད་སྒྲ་ཅན།
དཔེར་ན། ཨ་མ་མ། ཨ་ཁ་ཁ། ཨ་ཧ་ཧ་ལྟ་བུ་འདུས་མིང་གི་སྔ་སོར་འབོད་སྒྲ་རྐྱང་བ་གཅིག་ཞུགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འབོད་སྒྲ་ནི་རང་ཉིད་ཁེར་ངོས་ནས་མིང་རྒྱུ་གཅིག་གི་གོ་ས་ཟིན་པ་ཡིན་པས་རྐྱང་མིང་གི་རིགས་སུ་ཐེ་བ་ཡིན་ནོ། །
(2) རྐྱང་འདུས་ཀྱི་རྐྱང་བ་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན།
དཔེར་ན། གང་སུ་དག ནམ་ཡིན་ཡང་། ཅི་མི་སྙམ། དེ་ཁོ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། སྦྱོར་བ་འདི་དག་ལ་ཐོག་མ་ན་ཡོད་པའི་སྤྱི་སྒྲ་དེ་དག་རྐྱང་བའི་རྣམ་པ་དང་གཞུག་ན་ཡོད་པ་དག་འདུས་པའི་རྣམ་རུ་འཇོག་འོས་པ་ལྟ་བུའོ། །
3 འདུས་རྐྱང་སྦྱོར་སྡེའི་འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ།
འདི་ནི་སྦྱོར་ཆ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་སྔ་མ་འདུས་མིང་ཞིག་དང་གཞུག་མ་རྐྱང་མིང་ཞིག་གིས་གྲུབ་པའི་འདུས་མིང་འབྲུ་མང་ཅན་ཡིན་ནོ། །
1. རིམ་པའི་བརྡ་ཐབས་ཅན།
མིང་རྒྱུ་གཉིས་ཡོད་པའི་མིང་སྦྱོར་གྱི་གཏན་ཚིགས་མཚོན་པ་ལ་མིང་རྒྱུ་གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟངས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཐོན་པའི་སྦྱོར་སྡེ་ཅན་ཏེ། དེར་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་འདྲ་བའི་ཐད་ཀྱི་རིགས་དབྱེ་ཡོད་དེ།
2. འདུས་རྐྱང་གཞི་གསལ་སྦྱོར་སྡེ།
དངོས་པོའི་མིང་དུ་ཤས་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞི་སྔོན་དང་དེར་གྲངས་སམ་ཁྱད་ཆོས་བརྗོད་པའི་མིང་གི་གསལ་འདེབས་ཤིག་གཞུག་ཏུ་བཀོལ་བ་ནི་གཞི་གསལ་སྦྱོར་སྡེ་སྟེ། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་དང་སྟོང་སྦྱར་བ། སྐྱེས་བུ་དང་གསུམ་སྦྱར་བ། སྡེ་སྣོད་དང་གསུམ་སྦྱར་བ། བདུན་ཕྲག་དང་བདུན་སྦྱར་བ། ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་དྲུག་སྦྱར་བ། ཐུགས་རྗེ་དང་ཆེན་པོ་སྦྱར་བ། སྟོང་ཉིད་དང་ཆེན་པོ་སྦྱར་བ། ལྕགས་རི་དང་རིང་བོ་སྦྱར་བ། ལྟོ་འཕྱེ་དང་ཆེན་པོ་སྦྱར་བ། དེབ་ཐེར་དང་སྔོན་པོ་སྦྱར་ལྟ་བུའོ།།
3. ཕྲད་ཀྱི་བརྡ་ཐབས་ཅན།
མིང་རྒྱུ་གཉིས་ཡོད་པའི་མིང་སྦྱོར་གྱི་གཏན་ཚིགས་མཚོན་བྱེད་དུ་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་ནུས་པ་ཐོན་པ་སྟེ། དེར་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་འདྲ་བའི་ཕྲད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན།
(1) འདུས་རྐྱང་ཡུལ་སྒྲས་སྦྱོར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་ན་འདུས་མིང་ཞིག་དང་གཞུག་ན་རྐྱང་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་སྦྱོར་སྡེ་སྒྲ་སྟེ་ལ་དོན་གྱིས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ནོ། །དཔེར་ན། དེ་བཞིན་དང་གཤེགས་པ་སྦྱར་བ། ཁྱུང་སྔོན་སྐྱེས་སྦྱར་བ། ནམ་མཁའ་དང་ལྡིང་སྦྱར་བ། སོ་སོར་དང་ཐར་བ་སྦྱར་བ། སོ་སོར་དང་ངེས་པ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །
(2) འདུས་རྐྱང་བྱེད་སྒྲས་སྦྱར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་འདུས་མིང་ཞིག་དང་གཞུག་ན་རྐྱང་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་སྦྱོར་བྱེད་བྱེད་སྒྲས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ཏེ།  དཔེར་ན།  སྤྱན་རས་དང་གཟིགས་སྦྱར་བ།   ས་བོན་གྱིས་དང་འཆི(སྨྱུག་མ)སྦྱར་བ།  གཏོར་མས་དང་རྒྱགས(བྱ་རོག)སྦྱར་བ།  འཁོར་ལོས་དང་འཚོ(རྫ་མཁན)སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །
(3) འདུས་རྐྱང་ཁུངས་སྒྲས་སྦྱོར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་འདུས་མིང་ཞིག་དང་ཕྱི་ན་རྐྱང་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་སྦྱོར་བྱེད་ཁུངས་སྒྲས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན། མེ་སྦྱིན་དང་སྐྱེས་སྦྱར་བ།  ཐམས་ཅད་དང་སྒྲོལ་སྦྱར་བ།  འཇིགས་པ་ཀུན་དང་སྐྱོབས་སྦྱར་བ།  རིག་བྱེད་དང་སྐྱེས་སྦྱར་བ།  ས་གཞི་ལས་དང་བྱུང་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་སོ།།
(4) འདུས་རྐྱང་འབྲེལ་སྒྲས་སྦྱར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་འདུས་མིང་ཞིག་དང་གཞུག་ཏུ་རྐྱང་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་སྦྱོར་བྱེད་འབྲེལ་སྒྲས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ།  དཔེར་ན།  དཔག་བསམ་དང་ཤིང་སྦྱར་བ།   མི་སློབ་དང་ལམ་སྦྱར་བ།  མཐོ་རིས་དང་གནས་སྦྱར་བ།  གཞལ་མེད་དང་ཁང་སྦྱར་བ།   འཇམ་དཔལ་དང་དབྱངས་སྦྱར་བ།  ཟབ་མོའི་དང་ལྟ་བ་སྦྱར་བ། སྙིང་རྗེ་དང་ལྷ་སྦྱར་བ།  གངས་རིའི་དང་ར་བ་སྦྱར་བ།  ལྷའི་བུའི་དང་བདུད་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་དང་།  གཞན་ཡང་། དཔེར་ན། བྱ་རྒོད་ཕུང་བོའི་དང་རི་སྦྱར་བ།  མི་རིགས་དོན་བྱེད་དང་ཁང་སྦྱར་བ།  དཔལ་རི་བོ་དགེ་ལྡན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དང་གླིང་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་དོ།།
འདི་ལ་སྦྱར་བྱའི་ཆ་གཉིས་ཡོད་པའི་སྔ་མ་འདུས་མིང་ཞིག་དང་ཕྱི་མ་ནི་མིང་རྒྱུ་རྐྱང་པའི་གོ་ས་ཅན་ཏེ་བདག་སྒྲ་ཞིག་ཡིན་པས་སྦྱོར་སྡེ་རང་ཉིད་འདུས་རྐྱང་སྦྱོར་སྡེའི་ཁོང་གཏོགས་ཡིན་ལ། བདག་སྒྲས་མིང་རྒྱུ་ཡི་ནུས་པ་ཐོན་ཡང་རང་ཉིད་རྗེས་གྲུབ་ཅིག་གི་མ་མཐའ་ན་ཡོད་ཚེ་འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ་དེའི་མིང་རྒྱུ་བསགས་རིམ་གཉིས་པའི་ནང་དུ་མིང་རྒྱུ་ཡི་ནུས་པ་ཞིག་སྟེ།
(1) འདུས་མིང་མཐའ་ན་བདག་སྒྲ་མ་ཅན།
དཔེར་ན། ལྕགས་སྒྲོག་མ། ཕུར་བུ་མ། ལེགས་བརྗོད་མ། མཚོ་བྱུང་མ། ཡིད་འོངས་མ། སྐེད་མེད་མ། ཞབས་འདྲེན་མ། ཚང་ར་རྒྱས་མ། སྣང་གསལ་མ། དགེ་ཚུལ་མ། དྲི་ཆབ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདུས་མིང་གི་མཐའ་ན་བདག་པོ་སེམས་ལྡན་སྟོན་པའི་མ་སྒྲ་བསྣན་ཡོད་པའོ། ། བཀའ་རྒྱ་མ། སྐད་ཅིག་མ། བོད་ཡིག་མ་ལྟ་བུ་སོགས་བདག་པོ་སེམས་མེད་སྟོན་པའི་བདག་སྒྲ་མའོ། ། དེ་དག་གི་སྦྱོར་ཆ་སྔ་མ་ནི་འདུས་མིང་ངམ་འདུས་སྐབས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེར་བདག་སྒྲ་ཞུགས་ཤིང་བདག་སྒྲས་མིང་རྒྱུ་རྐྱང་བ་ཞིག་གི་གོ་ས་ཟིན་པ་སོགས་ཡིན།
(1) འདུས་མིང་མཐའ་ན་བདག་སྒྲ་པའམ་བ་ཅན།
དཔེར་ན། ཕྱི་རོལ་བ། གཅེར་བུ་བ། ཕྱག་མཛོད་པ། རྐང་མིག་པ། རྒྱ་ནག་པ། ཨ་མདོ་བ། སུམ་ཅུ་བ། བཞི་བརྒྱ་བ། སྐབས་གསུམ་པ། རྡུང་ལེན་པ། རྩོད་སྒྲུབ་པ། ཞབས་འདྲེན་པ། མདོ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཡིན་ནོ། །
(2) འདུས་མིང་མཐའ་ན་བདག་སྒྲ་པོའམ་བོ་ཅན།
དཔེར་ན། ནུར་ནུར་པོ། ལྟར་ལྟར་པོ། མེར་མེར་པོ། སྟོབས་ཆེ་བོ། འདྲེ་ཆེ་བོ། གསུམ་ག་བོ། ཉི་ཤུ་བོ། བཅུ་གཅིག་པོ་སོགས་ཏེ། དེར་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱི་ཞིབ་ཆའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་འདིར་རགས་བཤད་བྱས་པའོ། །
(3) འདུས་རྐྱང་མཐའ་ན་བདག་སྒྲ་ཅན་ཅན།
དཔེར་ན། གསེར་མངལ་ཅན། ཐ་གུའི་ལྟོ་ཅན། མགྲིན་སྔོན་ཅན། ཚིག་མདའ་ཅན། གོས་སྔོན་ཅན། ངར་སྐད་ཅན། འོད་སྟོང་ཅན། གཟི་བརྗིད་ཅན་ལྟ་བུ་སོགས་ཡིན་ནོ། །
(5) འདུས་མིང་བདག་སྒྲ་ཡང་འཇུག་ཅན།
དཔེར་ན། མྱུལ་མ་བ། གར་མཁན་མ། མཐུ་ལྡན་མ། དྲེགས་ལྡན་མ། རྙིང་མ་བ། དབྱངས་ཅན་མ། སྙན་གྲགས་ཅན་པོ། ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མ། རི་བོ་གངས་ཅན་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ལ་བླཏས་ན་བདག་སྒྲ་ཉིས་བརྩེགས་ཡོད་ཀྱང་མཇུག་མཐའི་མིང་རྒྱུ་ཡི་གནད་འབབ་ས་དེ་རྐྱེན་ཕྱི་མ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གོ་དགོས་ན་དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་དག་གི་རིགས་འཕྲོས་སོ། །
4 འདུས་གཉིས་སྦྱོར་སྡེའི་འདུས་མིང་འབྲུ་མང་མ།
(1) འདུས་གཉིས་གཞི་གསལ་སྦྱོར་སྡེ།
དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་འདུས་མིང་ཞིག་དང་གཞུག་ན་འདུས་མིང་ཞིག་ཡོད་པ་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་གཞི་གསལ་སྦྱོར་སྡེ་ཡིན་པ་སྦྱར་བྱའི་ཆའི་གོ་རིམ་ལས་གསལ་བ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོ། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག ལོ་སྐོར་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས། འཛམ་གླིང་འཁྲུགས་ཆེན་ཐེངས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ནི་ཆ་སྔ་མ་བརྗོད་གཞི་ཡིན་པ་ལ་ཆ་ཕྱི་མ་གྲངས་དང་ཁྱད་ཆོས་སོགས་ཀྱིས་གསལ་བརྗོད་བྱས་པ་ཅན་དང་། ཡང་དཔེར་ན། རིག་དེབ་དང་བོད་ཡིག་མ་སྦྱར་བ། འཁོར་ལས་སྒྲོལ་དང་ཏཱ་རེ་མ་སྦྱར་བ། མ་ཅིག་དང་ལབ་སྒྲོན་སྦྱར་བ། སངས་རྒྱས་དང་ཚེ་དཔག་མེད་སྦྱར་བ། བླ་བྲང་དང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་སྦྱར་བ། སློབ་དཔོན་དང་དབྱུག་པ་ཅན་སྦྱར་བ། ལུང་སྟོན་པ་དང་སུམ་ཅུ་བ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་ནི་དང་པོར་སྤྱི་ཞིག་སྨོས་པར་སྐབས་དོན་གོ་བྱེད་དུ་བྱེ་བྲག་ཅིག་གསལ་འདེབས་ལ་དྲངས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཀྱང་གཞི་གསལ་སྦྱོར་སྡེ་ཁོངས་ཡིན་ནོ། །
(2) འདུས་གཉིས་འབྲེལ་སྒྲས་སྦྱོར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆ་ལ་འདུས་མིང་གཉིས་ཡོད་པ་སྦྱོར་བྱེད་འབྲེལ་སྒྲས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ནོ། །གྲུབ་སྡེ་དེ་ལ་བརྡ་དོན་གྱི་སྦྱོར་སྡེའི་ཕྱོགས་ནས་གཞིགས་ན། འདུས་མིང་སྔ་མ་དེ་ཁྱད་ཆོས་དང་ཕྱི་མ་དེ་ཁྱད་གཞི་ཡིན་པས་འདུས་མིང་གཉིས་པོ་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་ཆོས་གཞིའི་སྦྱོར་སྡེ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། དུས་མཐའི་དང་སྐད་ཅིག་སྦྱར་བ། ལྷག་མེད་དང་མྱང་འདས་སྦྱར་བ། ཡེ་ཤེས་དང་མཁའ་སྒྲོ་སྦྱར་བ། དུད་འགྲོའི་དང་སྐྱེ་གནས་སྦྱར་བ། མི་སྐྱོད་དང་རྡོ་རྗེ་སྦྱར་བ། མ་རྨོས་དང་ལོ་ཏོག་སྦྱར་བ། མིས་བཟོས་དང་འཁོར་སྐར་སྦྱར་བ། རྒྱ་ནག་དང་གོང་མ་སྦྱར་བ། ནམ་མཁའི་དང་སྐ་རགས་སྦྱར་བ། འཇིགས་མེད་རིག་པའི་དང་བློ་གྲོས་སྦྱར་བ། ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་དང་གཙུག་ལག་ཁང་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །
(3) འདུས་གཉིས་ཁུངས་སྒྲས་སྦྱོར་བ།
དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆ་ལ་འདུས་མིང་གཉིས་ཡོད་པ་དག་སྦྱོར་བྱེད་ཁུངས་སྒྲས་མཐུད་སྦྱོར་བྱས་པའི་གྲུབ་སྡེ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྲིད་གསུམ་དང་རྣམ་རྒྱལ་མ་སྦྱར་བ། འཇིག་རྟེན་དང་མཐར་ཕྱིན་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སྦྱོར་སྡེ་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁུངས་སྒྲ་ཞུགས་པའི་གྲུབ་སྡེ་མིང་གི་བྱེད་ནུས་ཅན་ལ་གྱུར་བའང་ཉུང་ཟད་རེ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་དེ་ཞུགས་ཀྱི་སྦྱོར་སྡེ་ཅན་ཚིག་གདངས་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བེད་སྤྱོད་མང་བ་ལས། ཚིག་གདངས་མེད་པའི་མིང་གི་བྱེད་ནུས་ཅན་དུ་བཀོལ་བའི་གནས་སྐབས་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པས་ན། སྦྱོར་སྡེ་དེ་རིགས་ཀྱི་མིང་ཡང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་ནོ། །