བྱ་ཁྲ་བསོད་ནམས།
འོད་ཟེར་རིན་པོ་ཆེས་བདག་ཏུ་བཞེས་པའི་ཀུན་མཁྱེན་འོད་ཟེར་གླིང་དགོན་པ། སྨར་ཁམས་འོད་ཟེར་དགོན་པ་ནི་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤར་སྨར་ཁམས་སྒང་གི་གཙོ་གནས་སྨར་ཁམས་སྒར་ཐོག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། དགོན་པ་དེ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་སྨར་ཁམས་ཁུལ་གྱི་དགོན་པ་ཆེ་གྲས་ཁག་ལས་གཅིག་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་ངག་རྒྱུན་དུ་གཞུང་གིས་ཁྲལ་དམག་ལས་གསུམ་གྱི་ལས་འགན་བསྐུལ་བའི་སྐབས་སུ་དགོན་སྡེ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་སྡེ་ཆེ་རེའི་བརྒྱུད་དེ་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ལམ་ལུགས་དེ་ལས་མ་དགོན་བུ་དགོན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱུང་བར་གྲགས། འོད་ཟེར་དགོན་པ་ནི་དེ་འདྲའི་མ་དགོན་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཡིན། སྨར་ཁམས་ཁུལ་གྱི་མ་དགོན་བུ་དགོན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་རིགས་ནི་གོང་ཞུས་གཞུང་གི་ལས་འགན་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐོགས་པ་ཞིག་ལས། བོད་བྱིངས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་མ་དགོན་དུ་བུ་དགོན་རྣམས་འདུས་ཚོགས་བྱས་པ་དང༌། མ་དགོན་ནས་བུ་དགོན་གྱི་ལས་སྣེ་བསྐོ་བཞག་བྱས་པ། ཡང་ན་བུ་དགོན་མ་དགོན་དུ་སློབ་གཉེར་ལ་ཡོང་བ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་ཐོགས་པ་ཞིག་མིན་ངེས་འདུག། དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་དགོན་པ་ནི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་སྤྱི་ལོ་༡༧༦༥་ཙམ་ལ་འོད་ཟེར་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་སྨར་ཁམས་རྒྱལ་སའི་སྒར་ཐོག་གྲོང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ངོས་རི་བོ་པད་མ་རི་ཞེས་པ་དེའི་ཉེ་འདེབས་སུ་ཕྱག་བཏབ། དགོན་པའི་མིང་ལ་དཔལ་ལྡན་ཀུན་མཁྱེན་འོད་ཟེར་གླིང་དགོན་པ་ཞེས་བཏགས། དགོན་པ་སྒར་ཐོག་གྲོང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ངོས་རི་བོ་པད་མ་རི་ལ་རྒྱབ་བརྟེན་ནས་བརྒྱབ་ཡོད་ཙང་པད་མ་རིའི་ཆ་ཤས་རི་བོ་དེའི་མིང་ལ་རྒྱབ་རི་ཞེས་འབོད། རི་དེ་ཉིད་དགོན་པའི་རྒྱབ་རི་ཡིན་སྟབས་དེར་སྐྱེས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་སེམས་ཅན་སོགས་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་མཁན་མེད་པར་བེ་ཤིང་སོགས་ཤིང་རིགས་ཀྱིས་རྒྱ་རྫོང་ནགས་དང༌། དེར་སེམས་ཅན་བྱ་བྱིའུ་རི་དྭགས་སོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཏེ་བག་ཕེབས་ངང་གནས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས། རྒྱབ་རིའི་ཤིང་རིགས་རྣམས་བཅད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་བསད་དེ་རི་དེར་ཤིང་ནགས་དང་སེམས་ཅན་གནས་པའི་ཤུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་བཟོས་ཟིན། དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་དགོན་པ་དེ་ཉིད་འོད་ཟེར་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་མ་འོངས་དངོས་གཟིགས་ཀྱིས་སྨར་ཁམས་ཁུལ་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐར་ལམ་གྱི་སར་འགོད་པ་ལ་དགོན་པ་ཞིག་དགོས་གལ་ཆེ་བར་གཟིགས་ཏེ་ཕྱག་བཏབ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟར་དགོན་པ་དེའི་ནང་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སྨན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཆུ་རྒྱུན་ལྟར་བྱོན་ཡོད། དེ་བཞིན་དམ་པ་ཁོང་གི་ཐུགས་རྗེས་སྨོན་ལམ་བཟང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་པ་དེ་ཡར་ངོ་ཟླ་བཞིན་འཕེལ་ཏེ་སྨར་ཁམས་ཁུལ་དུ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གྱིས་མཚོན་པའི་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་གནས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཏུ་གྱུར། འོད་ཟེར་བླ་བྲང་ནི་དེའི་གོང་དུ་སྒར་ཐོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་མེ་ལི་གཅིག་ཙམ་གྱི་སར་སྟག་ལུང་ཞེས་པའི་ལུང་པ་དེའི་ནང་ཡོད༌། དེ་ཡང་སྟག་ལུང་ནང་དུ་སྤྱིར་འོད་ཟེར་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་སྤུང་མཁན་ཆེན་འོད་ཟེར་བླ་མ་མཆོག་གིས་བཏོད་གནང་བའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཅིག་ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ནང་དུ་འོད་ཟེར་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་མཛད་ནས་བཞུགས་ཏེ་རིམ་བཞིན་འོད་ཟེར་བླ་བྲང་ཡང་སྟག་ལུང་དུ་ཆགས། སྔོན་ལུང་པ་དེའི་ནང་སྟག་གི་ཚང་ཡོད་ཅེས་མི་ཚོས་ལུང་པ་དེའི་མིང་ལ་སྟག་ལུང་ཞེས་འབོད།  སྒྲུག་ཕུག་དེ་དུས་ད་ལྟ་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། འོད་ཟེར་དགོན་པ་བསྐྲུན་མ་ཟིན་བར་སྟག་ལུང་དུ་ཡོད་པའི་འོད་ཟེར་བླ་བྲང་གིས་འོད་ཟེར་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་བདག་སྐྱོང་མཛད།  ཕྱིས་སུ་འོད་ཟེར་དགོན་པ་བསྐྲུན་ཟིན་ཡང་འོད་ཟེར་བླ་བྲང་སྟག་ལུང་དུ་རང་འཇགས་བཞུགས་ཡོད། སྤྱིར་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རྟག་པའི་ངོར་འགྲུབ་མེད་ཙང་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་འོད་ཟེར་དགོན་པ་དེ་ལའང་དར་རྒུད་ཀྱི་འགྱུར་རིམ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་ཡང་འོད་ཟེར་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་སྒར་ཐོག་གྲོང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་ངོས་རི་བོའི་ཉེ་འདེབས་སུ་ཕྱག་བཏབ་པའི་དགོན་པ་དེའི་ནང་དུ་མི་ལོ་གཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང༌། དགེ་འདུན་འདུས་ཚོགས་ནམ་མཁའི་སྐར་མ་བཞིན་འཕེལ་སྟེ། དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དང༌།   འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྲོ་དོན་རླབས་པོ་མཛད་ཡོད། འོན་ཀྱང་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་ལ་གོམས་པའི་དམག་སྡེ་དཔུང་ཚོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱ་ནག་གྲབ་ཨ་སྦག་དང་ཀྲའོ་ཏུའུ་བན་སོགས་ཀྱིས་ཆུ་བྱིའི་སྤྱི་ལོ་༡༨༥༢་ལོར་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་སྐབས། སྨར་ཁམས་འོད་ཟེར་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པས་གཙོས་པའི་སྨར་ཁམས་པ་ཡོངས་ཀྱིས་ཕར་རྒོལ་ལན་མང་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་དམག་དཔུང་དེས་འོད་ཟེར་དགོན་པ་བླ་བྲང་དང་བཅས་པ་རྨིག་མེད་དུ་མེར་བསྲེགས་པ་རེད། དེ་ནི་འོད་ཟེར་དགོན་པ་ལ་བྱུང་བའི་གོད་ཆགས་དང་པོ་དེ་ཡིན་པ་རེད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་དམག་གིས་བཙན་འཛུལ་དེར་འོད་ཟེར་དགོན་པའི་བླ་གྲྭ་ཡོངས་ནས་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་རང་སྲོག་དང་རང་རྒྱུ་ཕངས་མེད་ཀྱིས་ཕར་རྒོལ་ཤུགས་ཆེན་བྱས་ཏེ་མཐར་སྤྲད་བཏང་བ་དེས་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༢་ཙམ་ལ་བོད་སྡེ་པ་གཞུང་གིས་སྦྱིན་བདག་ཐོག་སྒར་ཐོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནུབ་ངོས་རི་བོའི་ཉེ་འདེབས་ར་ཀོག་ཏུ་འོད་ཟེར་དགོན་པ་སླར་ཡང་གསར་བཞེངས། འོན་ཀྱང་དགོན་པ་ལོ་དེ་རང་དུ་ཚར་དགོས་ཤིང༌། ལོ་རྗེས་མའི་ནང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་སྐག་འཁེལ་གྱི་ཡོད་སྟབས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་རིགས་སོགས་ཆོག་གི་མེད།  དེས་མགྱོགས་བཅོས་ཀྱིས་གྱང་མགོ་ཏོག་ཙམ་རུབ་བསྡད་ཡོད་ཅེས་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་རྒན་ཐུབ་བསྟན་རྡོ་རྗེ་རང་ནས་གསུངས་བྱུང༌། ཤག་སྐོར་རྣམས་ཞིང་ནོར་ཆོས་གཞིས་ལ་ལས་ཁྲལ་བཀལ་ཏེ་བརྒྱབ།  དགོན་པ་དེའི་ནང་དུ་མི་ལོ་དྲུག་ཅུ་བདུན་ཅུ་ཙམ་ལ་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་དང༌། འགྲོ་བའི་དོན་མི་དམན་པ་མཛད། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩་ལོར་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་དུས་འགྱུར་བྱུང་བ་བཞིན་རྒྱ་དམག་ནས་སླར་ཡང་འོད་ཟེར་དགོན་པའི་རྟེན་དངབརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་རྩ་གཏོར་བཏང་བ་རེད། དེ་ནི་འོད་ཟེར་དགོན་ལ་བྱུང་བའི་གོད་ཆག་གཉིས་པ་དེ་ཡིན། གོད་ཆག་དེ་ནི་གདུག་རྩུབ་དང་རྩ་གཏོར་གྱི་གོད་ཆག་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པས། མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཚ་རླབས་འོག་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ཡང་ཐོས་བྲལ་དུ་གྱུར།   འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༠་ལོར་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཏིང་ཤོ་ཕིང་གིས་འཛམ་གླིང་གི་ཆབ་སྲིད་འགྱུར་འགྲོས་ལ་ལྟོས་ཏེ་བོད་གཙོས་པའི་རྒྱ་ནག་ཁྱོན་ཡོངས་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་འཆིང་རྒྱ་ལས་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་བཏང་པ་དང༌།  རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་གསར་བརྗེ་སློབ་གསོའི་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བོད་རིགས་མི་ཐོག་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྐུལ་དང་བླངས་ཀྱིས་དགོན་པ་ཁག་གསར་བཞེངས་སོགས་ཀྱི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་བཞིན་སྨར་ཁམས་ཁུལ་གྱི་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཡོངས་ནས་ཀྱང་དག་སྣང་ཆེན་པོས་རྒྱུ་དངོས་མི་གསུམ་གྱིས་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་པོ་སྦྱར་ཏེ་སྒར་ཐོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནུབ་ངོས་སུ་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩་ལོར་ཤུལ་མེད་དུ་གཏོར་ཟིན་པའི་དགོན་པ་རྙིང་པའི་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡོ་རྒྱང་གང་གི་སར་དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་དགོན་པ་གསར་བཞེངས་བྱས། དགོན་པ་གསར་བཞེངས་དང་ནང་རྟེན་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཟིན་ཡང་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་ཕྱི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་དད་རང་མོས་བསྒྲགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་ཐོག་དགོན་པའི་ནང་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་སློབ་གསོ་གུ་ཡངས་ཀྱིས་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་མཚོན་པའི་ཆོས་དད་རང་མོས་ཤིག་མེད་སྟབས་དགོན་པ་དེའི་དགོན་བདག་འོད་ཟེར་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་པའི་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་འབོར་ཆེ་བ་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱ་གར་ལ་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གནང་ནས་བཞུགས་ཡོད། དགོན་པའི་རབ་བྱུང་དགེ་འདུན་དང་ནང་རྟེན་སྐུ་གསུངས་ཐུགས་རྟེན། ངེད་ཅག་ཚང་མས་དགོན་པ་ཞེས་རྣ་བར་ཐོས་དུས་མིག་མདུན་དུ་རབ་བྱུང་དགེ་འདུན་དང༌། སྐུ་གསུངས་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་ཡིད་ལ་འཆར་ཡོང༌། དོན་དངོས་ཀྱང་དགོན་པ་ནི་དཀར་ཕྱོགས་དགེ་བའི་ལམ་དུ་སྣེ་འཁྲིད་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་དང༌། སྐུ་གསུངས་ཐུགས་རྟེན་གྱི་བཞུགས་གནས་ཤིག་ཡིན།  དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་དགོན་པ་ལ་དར་གུད་ཀྱི་འགྱུར་རིམ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་བཞིན་དགོན་པའི་ནང་རྟེན་དང་དགེ་འདུན་པ་འཕེལ་རིམ་སྐོར་ལའང་འགྱུར་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་སྨོས་མེད་རེད། འོན་ཀྱང་དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་དགོན་པའི་ནང་རྟེན་དང༌། རབ་བྱུང་དགེ་འདུན་གྲངས་འབོར་ཇི་བྱུང་སྤྱི་རྡོག་ཙམ་ཞིག་ཞུས་ན།  དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་དགོན་པ་བསྟན་པ་དར་བའི་སྐབས་སུ།  དེ་ཁུལ་འགྲོ་བ་ལ་སྨན་པའི་རབ་བྱུང་དགེ་འདུན་པ་མང་མཐའ་གསུམ་བརྒྱའི་གཡས་གཡོན་དང༌། ཉུང་མཐའ་བརྒྱ་གྲངས་ཙམ་བྱུང་ཡོད། དགོན་པའི་ནང་རྟེན་སྐུ་གསུངས་ཐུགས་རྟེན་ལ་མཚོན་ན། འདུ་ཁང་དུ་སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་སྐུ་རྟེན་དང༌། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་སྐུ་རྟེན། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྐུ་རྟེན། འོད་ཟེར་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཀུན་མཁྱེན་བྱང་ཆུབ་འབུམ་པ་མཆོག་དང༌། སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྐུ་རྟེན་བཅས་མི་ཚད་ཙམ་དང༌། གཞན་ཡང་ལི་མ་རྙིང་པ་དང༌། གསེར་སྐུ་ཆེ་ཆུང་མི་འདྲ་བ་གསུམ་བརྒྱ་ཙམ་དང༌། འོད་ཟེར་བླ་མའི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་དབུ་ཐོད་བཅས་ནང་རྟེན་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱི་དད་རྟེན་ངོ་མཚར་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང༌། མགོན་ཁང་དུ་དགོན་པའི་ལྷ་སྲུང་གཙོ་བོ་བྲག་ལྷ་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་དང༌། དམ་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་བརྙན།  གནོད་སྦྱིན་ཁྲི་ཏྲ་པ་ལ།  རྒྱལ་པོ་རྣམ་སྲས། ཆོས་སྐྱོང་བསེ་ཁྲབ་ཅན་གྱི་སྐུ་བརྙན་བཅས་ཡོད། ལྷ་སྲུང་ཆོས་སྐྱོང་བྲག་ལྷ་མགོན་པོ་ནི་སྤུང་མཁན་ཆེན་འོད་ཟེར་བླ་མ་མཆོག་ནས་འོད་ཟེར་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་སྐུའི་ལྷ་སྲུང་དང༌། འོད་ཟེར་དགོན་པའི་ལྷ་སྲུང་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས། དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་པ་པོ་འོད་ཟེར་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་སྤྲུལ་སྐུ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་སྤྱི་ལོ་༡༦༨༠་ཙམ་ལ་ཚ་བ་སྒང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། དམ་པ་ཁོང་བྱིས་དུས་ནས་སྐྱེས་ཕྲེང་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཁྱད་པར་དུ་སད་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་མཛད། དེ་ནས་རིམ་པར་ཡུལ་དབུས་ལ་ཕེབས་ཏེ་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་གཞུང་ཆེན་པོད་ཏི་ལྔས་གཙོས་པའི་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་ལ་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མཛད། ལྷག་པར་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་ཡོངས་ལ་གསན་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་ཐོག། ཆོས་འཆད་སྤེལ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་གྲངས་ལས་འདས་པའི་བསམ་པ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་འགོད་པར་མཛད། དེ་ནས་རིམ་པར་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ནས་འོད་ཟེར་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་སྐྱེས་ཕྲེང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཐར་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱས་པར་བསྐོར། དམ་པ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་ཡིག་ཆའི་དེབ་རིགས་མ་རྙེད་ཀྱང་སྔོན་ཆད་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུ་དམ་པ་ཁོང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པའི་སྐོར་བཤད་སྲོལ་མང་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་ལོ་རྒྱུས་དེབ་རིགས་ལ་མཚོན་ན། མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཟང་ཟིང་ནེ་རིང་པ་འཆི་མེད་རབ་རྒྱས། ལྷུ་ལ་བཀའ་བཅུ་པ། ཇོ་གདམ་བསོད་ནམས་ལྷུན་གྲུབ། ལེགས་བཟང་པ། གནས་རྙིང་ཀུན་དགའ་བདེ་ལེགས། ཀུ་ཅོར་རྟོགས་ལྡན་པ། མངའ་རིས་པ་ངག་དབང་འཇམ་དབྱངས་ཉི་མ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། སྨར་ཁམས་འོད་ཟེར་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན། མཁས་པ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན། རྟ་ཚག་རྗེ་དྲུང་ངག་དབང་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག། གསེར་ཁང་ཆོས་རྗེ་གུ་ན་མ་ཏི། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། འབྲུག་རྒྱལ་དབང་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ཞེས་གསལ་པར་བརྟག་ན། དམ་པ་ཁོང་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུ་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་མཁས་པའི་དབང་པོའི་གོ་སར་ཕེབས་ཤིང༌། སེམས་ཅན་གྱི་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་ཡོད་པར་རྟོགས་ཐུབ། དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་གི་སྐོར། དགོན་པ་ནི་རྙོག་འཛིང་དང་འགྲན་རྩོད་ལྐོག་ཟས་རུལ་སོང་ཆེ་བའི་ཟང་ཟིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་མིན་ནའང༌། མི་སྡེ་མང་པོ་འདུས་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དེ་ལ་འཛིན་སྐྱོང་གི་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་ཞིག་མེད་ན་དེ་ཉིད་ཚགས་ཚུད་ལྡན་པའི་ཐོག་ཡུན་གནས་དཀའ་བར་བརྟེན། དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་གི་ལམ་ལུགས་ནི་ཁྲི་པས་དབུས་བཞུགས་ཐོག་འཛིན་སྐྱོང་གི་སྡེ་ཚན་ལྔར་དབྱེ་པ་སྟེ།  ཁྲི་པ།  བྱང་འདྲེན། དགེ་སྐུལ། ཕྱག་མཛོད།  སྤྱི་གསོ། དབུ་ཆོས་བཅས་ལྔ་ཡིན། དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཚད་མཐོ་ཤོས་ནི་ཁྲི་པ་ཡིན་ཞིང༌། ཁྲི་པ་ནི་གྲྭ་སར་ཕེབས་ནས་སློབ་གཉེར་མཐིལ་ཕྱིན་པའི་དགེ་བཤེས་དང༌། དགོན་པ་རང་ཁོངས་ནས་མདོ་སྔགས་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་དགེ་འདུན་པ་བགྲེས་པ་རྣམས་ལ་གྲྭ་མང་ནས་འོས་འཕེན་བྱས་ཏེ་ཁྲི་པ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྲི་པས་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་གི་དབུ་བཞུགས་ཐོག་དགོན་པའི་བྱེད་སྒོ་མཐའ་དག་ཐོག་སྟངས་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་འོད་ཟེར་དགོན་པའི་ཁྲི་པ་རིམ་བྱོན་རྣམས་འགོད་པ་ལ།   ཁྲི་པ་དང་པོ་སྲོང་ཕུ་བླ་མ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག  གཉིས་པ་མཁན་པོ་གཡུ་ཚེ་མཆོག  གསུམ་པ་ཁྲི་ཆེན་བསྟན་པ་ཆོས་འཕེལ་མཆོག བཞི་པ་ཁྲི་ཆེན་བཀྲ་དབྱངས་མཆོག ལྔ་པ་ཁྲི་ཆེན་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་མཆོག དྲུག་པ་ཁྲི་ཆེན་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག བདུན་པ་གོ་བོ་མཁན་ཟུར་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་ཤེས་རབ་མཆོག བརྒྱད་པ་ཁྲི་ཆེན་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག  དགུ་པ་ཁྲི་ཆེན་བསྙེན་གནས་ཕུར་བུ་མཆོག བཅུ་པ་ཁྲི་ཆེན་མགོན་པོ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག བཅུ་གཅིག་པ་ཁྲི་ཆེན་བཀྲིས་མཆོག་ལྡན་མཆོག བཅུ་གཉིས་པ་ཁྲི་ཆེན་བསྙེན་འཚམས་པ་བུ་བཀྲ་ལུ་མཆོག  བཅུ་གསུམ་པ་ཁྲི་ཆེན་གྲོང་མགོ་རྒན་རྡོ་རྗེ་མཆོག  བཅུ་བཞི་པ་ཁྲི་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་མགོན་པོ་མཆོག བཅོ་ལྔ་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་མཆོག་བཅས་ཡིན། ཁྲི་བ་བཅོ་ལྔ་པ་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་མཆོག་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩་རྗེས་སུ་ཁྲི་པར་ཕེབས་པའི་ཁྲི་པ་ཡིན། ཁྲི་པ་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་སྨན་པའི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་བླ་མེད་དུ་བསྐྱངས་ཡོད། དེ་བཞིན་དགོན་པ་དེ་ཉིད་དང་། དགོན་པ་དེ་གནས་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ལ་ཡང་བཀྲིན་གཞལ་ཐབས་མེད་པའི་བྱམས་སེམས་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་རྩེ་མོར་བཟུང་སྟེ་བཀྲིན་ཆེན་པོས་བསྐྱངས་ཡོད། ཁྲི་པའི་ལས་ཡུན་ལོ་གསུམ་ཡིན་ཡང་ཁྲི་རབས་གཉིས་གསུམ་མུ་མཐུད་ནས་བཟུང་ནའང་ཆོག་པ་ཡིན། འདོན་རྟ་དབྱངས་སྣེ་འདྲེན་གྱི་བྱང་འདྲེན་ཆེན་མོའི་འགན་ཡུན་ཡང་ལོ་གསུམ་ཡིན། ཕྱག་མཛོད་ཀྱང་གཉིས་ནས་བཞི་བར་གྲངས་ཚད་ཐོག་གྲྭ་མང་ནས་འོས་ཤོག་བླུགས་ཏེ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱག་མཛོད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གཙོ་བོ་ནི་དགོན་པའི་ཞིང་པ་དང་། འབྲོག་པ་རྣམས་ལ་ཁྲལ་བསྡུ་རྒྱུ་དང༌། དགོན་པའི་འཚོ་རྟེན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འཚོང་རྒྱག་རྒྱུ་སོགས་ཕྱག་ལས་དེ་དག་འཐུས་ཤོར་མེད་པར་མཐུས་གཙང་གནང་དགོས། སྤྱི་གསོ་ཡང་གཉིས་ནས་བཞི་བར་གྲངས་ཚད་ཐོག་གྲྭ་མང་ནས་འོས་འཕེན་གྱིས་བསྐོ་བཞག་བྱས། སྤྱི་གསོ་ཡིས་དགོན་པའི་མ་དངུལ་ཇི་ཡོད་བདག་སྐྱོང་གནང་ཞིང། མ་དངུལ་དེ་དག་དགོན་པ་ལ་ངེས་དགོས་ཡོད་རིགས་མ་གཏོགས་གཞན་དངུལ་ལྷག་ཇི་ཡོད་སྐྱེད་ཀར་བཏང་སྟེ། སྐྱེད་བབས་བྱུང་བའི་དངུལ་འབོར་རྣམས་ཆོས་ཐོག་ཁག་ཏུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་གཏོང་སྒོར་གཏོང་བ་ཡིན། དབུ་ཆོས་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གྲྭ་མང་ནས་བསྐོ་བཞག་བྱེད། དབུ་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་ནད་ན་བ་དང་། འདས་གྲོངས་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་སྐབས་དབུ་ཆོས་ནས་ལྟ་རྟོགས་གནང་དགོས། དེ་ཡང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ནད་མནར་གྱིས་རྐྱེན་པས་འདས་གྲོངས་སོགས་གྱུར་ཚེ། དགེ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་ཆེམས་བཞག་ཏེ་ཅ་དངོས་སྤུན་མཆེད་ལ་སྤྲོད་རོགས་གསུངས་པ་དག་དང༌། གསོན་བཞུགས་སྐབས་སྤུན་མཆེད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དངོས་རྫས་ལས་གཞན་དགེ་འདུན་པ་དེའི་ཅ་དངོས་ཡོད་དོ་ཅོག་དབུ་ཆོས་ནས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་འགྲོ་ཡི་ཡོད། དགོན་པའི་ལས་གཉེར་དེ་དག་ཚང་མའི་འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ་ཡིན་པས་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དགེ་འདུན་པ་ཡོངས་ནས་འོས་ཤོག་བླུགས་ཏེ་ལས་གཉེར་གསར་པ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས། དགེ་སྐོས་ནི་ཁྲིམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་ཞིང༌། དགེ་སྐོས་མཆོག་གིས་དགོན་པའི་ནང་གི་དགེ་འདུན་པ་ཡོངས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གཉེར་མཚོན་པའི་བསླབ་སྡོམ་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ངན་སྤྱོད་མཐའ་དག་ཐོག་སྟངས་འཛིན་ནན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྔོན་འོད་ཟེར་དགོན་པ་ལ་འདུལ་ཁྲིམས་གཙང་ཞིང༌། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་བ་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དགེ་སྐོས་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་བཟང་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་དགོན་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནན་པོ་བསྐྱངས་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག། དགེ་སྐོས་ནི་དགོན་པའི་ནང་ཁྲིམས་འཛིན་གྱི་དབང་ཚད་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན་སྟབས་དགེ་འདུན་པ་སུ་ཞིག་གིས་དགོན་པའི་ཁྲིམས་སྒྲིགས་དང་འགལ་རིགས་བྱུང་ཚེ་དགེ་འདུན་པ་དེ་ལ་ཉེས་པ་ཆེ་ཆུང་ཇི་གཏོང་དགེ་སྐོས་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན། དེར་སུ་གང་གིས་ཞུ་གཏུག་དང་དག་བསལ་དང་གཏོང་མི་ཆོག གལ་ཏེ་དེ་རིགས་བྱུང་ཚེ་དོ་བདག་རང་ཉིད་དགོན་པ་ནས་སྐྱིད་སྡུག་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཉེས་པ་སོགས་ཆག་ཡང་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཡིན། དགེ་སྐོས་ཀྱི་ལས་ཡུན་ནི་ལོ་གཅིག་ཡིན། གཞན་ཡང་དགོན་པའི་ལས་གཉེར་དཀོན་གཉེར་དང༌། ཆོས་རྫས་འགོ་པ། ཨར་པོ་འགོ་པ་སོགས་དུ་མ་མཆིས། དེ་དག་གི་ལས་ཡུན་ནི་ལོ་གཉིས་དང་གསུམ་གང་རུང་དུ་ངེས།