ཇོ་ཁང་།
ལོ་རྒྱུས།
ཇོ་ཁང་ནི་སྤྱི་ལོ་༦༤༢ལོ་ཙམ་ལ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བ་རེད། མཚན་རྒྱས་པར་ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་ གཙུག་ལག་ཁང་ངམ། ད གའ་བཞི་གཙུག་ ལག་ཁང་ཞེས་ཞུ། དགའ་བཞི་གཙུག་ལག་ ཁང་ཞེས་པ་ནི།  སྒོ་བཞི་དཀྱིལ་འཁོར་རིས་ སུ་བྱས་པས་བླ་མ་དགའ། ཀ་བ་ཕུར་པ་རིས་ སུ་བྱས་པས་སྔགས་པ་དགའ། རྩིག་པ་གཡུང་ དྲུང་རིས་སུ་བྱས་པས་བོན་པོ་དགའ། ལྕམ་ གདུང་རེའུ་མིག་རིས་སུ་བྱས་པས་བོད་འབངས་ དགའ་ཞེས་ཟེར། གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ནི་ལྷ་ ས་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པའི་ལྟེ་བར་ཆགས་ཡོད། དེའང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱིས་ཕོ་བྲང་དམར་ པོ་རིའི་སྟེང་མ་བསྐྱོན་གོང་།  ད་ལྟ་ལྷ་སའི་ ཁུལ་དུ་སྐྱིད་ཤོད་ཅེས་དང་དེ་ཁུལ་དུ་རྒྱུགས་ པའི་ཆུ་བོ་ལ་སྐྱིད་ཆུ་ཞེས་ཟེར། ད་ལྟའི་ར་ ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཤུལ་དུ་འོ་མཚོ་ཞེས་ མཚེའུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན། དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་དམར་པོ་རི་ ལ་བཞུགས།  བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་དང་ རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་རྣམ་གཉིས་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ པོའི་བཙུན་མོར་བསུས།  བལ་བཟའ་ཁྲི་ བཙུན་གྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་ར་མོ་ཆེའི་ཇོ་བོ་ཞེས་ ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་དང་།  རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ ཇོའི་རྟེན་སྐལ་དུ་ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཇོ་ བོ་ཤྭཀྱ་མུ་ནེ་བཅས་སོ་སོར་གདན་དྲངས། དེ་ནས་བལ་བཟའ་རང་གིས་གདན་དྲངས་པའི་ རྟེན་གྱི་བཞུགས་གནས་ཤིག་བཞེངས་དགོས་ ཐུགས་ལ་ཤར་ཏེ་རྒྱལ་པོར་ཞུས་པས་རྒྱལ་པོས་ ཀྱང་ཐུགས་དགྱེས་དང་བཅས་དེ་ལྟར་ཆོག་པ་ ཞལ་གྱིས་བཞེས། དེ་ནས་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་ གྱིས་ཞལ་ཏ་མ་མངགས་ཏེ་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོར་ གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་དཔྱད་གང་བཟང་ ཞུ་བར་བཏང་། རྒྱ་བཟའ་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་སྤོར་ ཐང་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་རྩིས་སྐོར་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་ ཡང་ཞལ་ཏ་མས་རྒྱ་བཟས་གསུངས་བ་ཇི་བཞིན་ བལ་བཟར་མ་ཞུས་སྟབས་མཚོ་བསུབ་ཀྱང་མ་ཟུབ། ལ་དགོང་ནེའུ་ཐང་ལ་རྨང་བཏིང་ཡང་ཉིན་མོ་མིས་ བརྩིགས་པ་མཚན་མོ་མི་མ་ཡིན་གྱིས་བཤིག དེ་ལྟའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱལ་པོར་ཞུས་པས་རྒྱལ་པོས་ མཁྱེན་བཞིན་དུ་མ་མཁྱེན་ཚུལ་མཛད། ཁྲི་བཙུན་དང་བཅས་འོ་ཐང་གི་མཚོ་འགྲམ་དུ་ ཕེབས་ཏེ་སོར་གདུབ་ནམ་མཁར་འཕེན་བཅུག་ གནང་བས་མཚོ་ནང་དུ་ལྷུང་བ་དང་། དེ་མར་ མཚོའུའི་དབུས་ན་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་གསལ་བ་ཀུན་གྱིས་གཟིགས། དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བདེན་ཚིག་ཐུགས་སྨོན་ མི་ཚང་མེད་པ་གནང་། བློན་འབངས་ཀྱིས་ རྡོ་བསྐྱུར་བ་སོགས་མཛད་པས་དེ་དབུས་རྡོའི་ མཆོད་རྟེབ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ཞིག་ཏུ་སོང་བ་ ལ་གདུང་མ་རྣམས་ཀྱི་སྣེ་གཏད།  སྤྲུལ་པའི་ ར་ལ་ས་བཀལ་ཏེ་མཚོ་བསུབས། འོན་ཀྱང་ ཉིན་མོ་མིས་བརྩིགས་པ་མཚན་མོ་ལྷ་འདྲེས་ བཤིགས་པས། རྒྱལ་པོ་ཡབ་ཡུམ་ཉང་བྲན་ ཕ་བོང་ཁར་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ སྒྲུབ་པ་ལ་བཞུགས་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་པས། འཕགས་པས་བོད་འདི་སྲིན་མོ་གན་ཀྱལ་དུ་ཉལ་ བའི་དབྱིབས་སུ་ཡོད་པས་གཙུག་ལག་ཁང་ བཞེངས་པའི་ཐོག་མར་ས་པྲའི་མེ་བཙའ་ རྣམས་གནོན་དགོས་པས། མཐའ་འདུལ། ཡང་འདུལ། རུ་གནོན་བཅས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་ བརྟེན་པར་བཅས་བཞེངས་ན་རྒྱལ་པའི་བཞེད་པ་ ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ལུང་བསྟན་པས། དབུ་རུ་མལ་གྲོ་ཀ་ཚནལ་མི་འགྱུར་བའི་ལྷ་ ཁང་དང་། དེའི་ལག་ཏུ་གསེག་ཤང་འགིར་ ཏིའི་ལྷ་ཁང་། གཡོ་རུ་ཡར་ཀླུང་དུ་ཁྲ་ འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་སྙོམ་གྱི་ལྷ་ཁང་དང་ དེའི་ལག་ཏུ་བཙན་ཐང་གཡུ་ཡི་ལྷ་ཁང་། གཙང་དུ་གཙང་འགྲམ་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ དང་དེའི་ལག་ཏུ་དགེ་དྲུང་གི་ལྷ་ཁང་། ངམ་ རིང་དུ་གྲམ་པ་རྒྱས་དྲི་མེད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དང་ དེའི་ལག་ཏུ་འབྲེའི་ལྷ་ཁང་བཅས་མཐའ་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་ལག་དང་བཅས་པ་དང་། ཤར་སྟག་གི་ མགོའི་སྟེང་དུ་ཀོང་པོ་བུ་ཆུའི་ལྷ་ཁང་། ལྷོ་ འབྲུག་གི་ཟེ་སྟེང་དུ་ལྷོ་བྲག་མཁོ་མཐིང་གསེར་ གྱི་ལྷ་ཁང་། ནུབ་བྱ་དམར་པོའི་སྒལ་སྟེང་དུ་ ཚལ་རིག་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ལྷ་ཁང་།  བྱང་ རུས་སྤལ་གྱི་སྒལ་སྟེང་དུ་སྟོད་པྲ་བདུན་རྩེའི་ལྷ་ ཁང་བཅས་ཡང་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་བཞི་དང་། ཚངས་པ་རླུངས་གནོན་གྱི་ལྷ་ཁང་། ལྡན་ཀློང་ ཐང་སྒྲོལ་མ། མང་ཡུལ་བྱམས་སྤྲིན་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ ལྷ་ཁང་།  ལྷོ་འབྲུག་སྤ་དྲོ་སྐྱེར་ཆུའི་ལྷ་ཁང་སྟེ་རུ་ གནོན་གྱི་ལྷ་ཁང་བཞི་བཅས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ བཅས་བཞེངས་གནང་མཛད།  འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་རང་ རེས་མཇལ་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་གཞི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ འདི་ལྟ་བུ་དེ་མར་འགྲུབ་མེད་ཀྱང་བལ་བཟའི་ཐུགས་འདུན་ལྟར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་འགྲུབ། བལ་བཟའི་ ཡབ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྷ་ཁང་གི་སྒོའང་ནུབ་བལ ་ཡུལ་དུ་གཏད། དུས་མཚུངས་རྒྱ་བཏབ་ར་མོ་ཆེ་གཙུག་ ལག་ཁང་ཡང་འགྲུབ་སྟེ་ཇོ་ཤྭཀྱ་རྣམ་གཉིས་གཙུག་ལག་ ཁང་སོ་སོར་གདན་དྲངས་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་ འགྲུབ་པར་བྱས།  དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྐུ་ གཤེགས་རྗེས་མང་སྲོང་མང་བཙན་དུས་རྒྱ་དམག་ལྷ་ སར་འབྱོར་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཇོ་བོ་ཤྭཀྱ་མུ་ནེ་རྒྱ་བཏབ་ ར་མོ་ཆེ་ནས་གདན་དྲངས་ཏེ་ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ ལྷོ་སྒོ་མེ་ལོང་ཅན་དུ་སྦས་ཏེ་སྒོ་ལ་གཞལ་བ་བྱས། དེའི་སྟེང་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་བྲིས། ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་ རྡོ་རྗེ་ར་མོ་ཆེར་གདན་དྲངས། རྒྱ་དམག་རྣམས་བོད་ ལ་འབྱོར་ཏེ་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་མེར་བསྲེགས། ཇོ་བོ་གདན་དྲངས་ཀྱང་སྐུ་ལྗིད་འཕེལ་བས་ཁྱེར་མ་ཐུབ་ སྟབས་ཆོས་ལུང་དུ་བཞག་དགོས་བྱུང་། དེ་རྗེས་ཆོས་ རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཡུམ་གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོས“ ང་ཡི་ཨ་སིའི་ལྷ་ཁང་དུ་ལྟ་བར་འགྲོ”ཞེས་རྒྱ་བཏབ་ ར་མོ་ཆེར་ཕེབས་པ་ན་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ་དེར་བཞུགས་མེད་ པས།  ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྷོ་སྒོ་མེ་ལོང་ཅན་ དུ་ཡོད་པ་རྩིས་ཁོག་ནས་མཁྱེན་ཏེ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་ སྐུ་བརྙན་བྲིས་པ་བརྐོ་བར་བརྩམ་པ་ན་“ཁོ་བོ་གཡོལ་ བས་ཆོག”ཅེས་གསུང་བྱོན་པས་འཇམ་དབྱངས་ཁོ་གཡོལ་ མ་ཞུ་བ་དེ་ནས་བྱུང་།  དེ་ནས་ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་མུ་ནེ་གཙང་ ཁང་དབུས་མར་གདན་འདྲེན་སྐབས། དེར་ཇོ་མོའི་སྐུ་ ཚབ་ཏུ་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་བཞུགས་པ་སྤོ་བར་ བརྩམ་སྐབས་“ང་འདི་ནས་མི་འགྲོ”ཞེས་གསུང་བྱོན་ པས་ཇོ་བོའི་སྐུ་རྒྱབ་དེ་རང་དུ་བཞུགས་ སུ་གསོལ་དགོས་བྱུང་། དེ་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་དེར་ ཉམས་ཆག་དང་གཏོར་སྐྱོན་ཇི་ སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡང་། ཉམས་གསོ་དང་། རྒྱ་སྐྱེད།  སྤྲོས་པ་སོགས་ཀྱང་ རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱུང་བ་ལས་ཉམས་གསོ་ཆེས་ རྒྱས་པ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གནང་། རྗེ་ཙོང་ ཁ་པས་ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་མུ་ནེར་གསེར་ལྗང་བརྡུང་གི་དབུ་ རྒྱན། ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེར་དངུལ་གྱི་དབུ་རྒྱན་གསོལ་ བ་ནས་བཟུང་ཇོ་བོ་ཤྰཀྱ་རྣམས་གཉིས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆ་བྱད་ དེ་ལོངས་སྐུའི་ཆ་བྱད་དུ་གྱུར།