cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
རྟ་རྒྱུགས།
མ་ཚད།  དཀའ་ངལ་མྱོང་ཤེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་ཤེས་པའི་དུད་འགྲོ་དེར་རྟ་དང་ཅང་ཤེས། རྟ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་གང་ཟེར་ནའང་། དབང་ཆེ་མི་ཡིས་གང་བསྐོས་ལས། རྟ་ལ་རང་འདོད་ཀྱི་རང་དབང་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཡིན།
དེའི་ནང་ནས། ས་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ནས་རྒྱུག་སྟེ་དབུགས་ཐག་མ་ཆད་བར་ལྕག་ཚན་རྡུང་རྡུང་གིས་མི་རྟ་གཉིས་ཀར་ཁྲོ་དགྱེལ་བ་ནི། གཤིན་རྗེས་དམྱལ་ཁམས་དེད་པ་བཞིན་རྟ་ལ་རང་དབང་འཕྲོག་པ་དང་། རང་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་རང་མཚང་སྟོན་པས་འདི་ནི་ངོ་མ་རང་གཞན་གཉིས་ཕུང་ཞིག་ཏུ་སྣང་།
གལ་ཏེ། སྒྱུ་རྩལ་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྩེད་མོ་ཞིག་ལ་འཇུག་འདོད་ཚེ། དབང་ཤེད་བཙན་གནོན་གྱིས་རྟ་ལྕག་འོག་ཏུ་མགྱོགས་ཚད་འགྲན་བསྡུར་མ་ཡིན་པར།
དགའ་སྤྲོ་འཁོལ་བའི་རྟ་པ་ཚོས། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གོས་རྒྱན་གང་ལེགས་གྱོན་པ་དང་། རྟ་ལའང་རྟ་ཆས་དང་མཛེས་རྒྱན་སྤྲས་པ། རྟའི་བཟང་ངན་དང་། མིའི་སྐྱ་རྩལ། གཙན་གནོན་མིན་པའི་རྟ་ལ་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་འགྲོས་བསྡུར་བ། རྟས་གོམ་པ་རྒྱག་དུས་ལག་པ་མཐོ་དམའ་དང་འགྲོས་བདེ་མིན། རྟ་ཐོག་ནས་འབེན་ལ་མདའ་དང་མེ་མདའ་འཕེན་པ། ཁ་བཏགས་མང་པོ་ས་ལ་བཀྲམ་ཏེ་རྟ་རྒྱུག་བཞིན་པའི་ངང་། རྟ་ཐོག་ནས་ཁ་བཏགས་ཡར་བསྒྲུབ་པ་སོགས། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལྟད་མོ་ལ་འཇུག་ན་འཛམ་གླིང་གི་རྩེད་རིགས་དང་མཐུན་པ། གཟུར་གནས་བ་དག་ལ་ལྟད་མོ་ཆེ་བ་དང་། རྩེད་འགྲན་པ་དག་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་སྟོན་སའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་པར་སོགས་རང་གཞན་ཀུན་ལ་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་ཞིག་ཏུ་སྣང་ངོ་།
ཟླ་༣ཚེས་༢༤ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༢༤ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༨༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༨༢ཡོད།
ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་
(ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ)སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས་ནས་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་ངོ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་སོང་བ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་མེ་འབྲུག(༡༥༥༦)ལོའི་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་འགོར་མདོ་ཁམས་ཏྲེ་བོའི་ཡུལ་ཁ་བ་གླང་རིའི་ཞོལ་སྟག་བཟང་དུ་ཡབ་ཨ་རྡོར་དང་། ཡུམ་གླིང་བཟའ་ཨ་ལོད་ཀྱི་སྲས་སུའཁྲུངས། ཟླ་བ་ངོ་ཁ་ཤས་ནས་བཟུང་ལོ་དྲུག་ཙམ་གྱི་རིང་སྐུ་གོང་མའི་དངོས་སློབ་དང་། ཞབས་འབྲིང་བཅས་ནས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་མིན་གྱི་བརྟག་དཔྱད་ཐེངས་མང་ཐོག་ངོས་འཛིན་འཁྲུལ་མེད་བྱུང་སྟེ་དགུང་ལོ་དྲུག་ལ་ཕེབས་པ་ལྕགས་བྱ(༡༥༦༡)ལོར་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེས་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གཏན་འཁེལ་མཛད་དེ་གཙུག་ཕུད་བཞེས། མཚན་མི་ཕམ་ཆོསཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གསོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་ལ་ཕེབས་པ་ཤིང་གླང(༡༥༦༥)ལོར་གདན་ས་མཚུར་ཕུའི་ཁྲི་ལ་བཀོད། དེ་ནས་མི་རིང་བར་རྗེ་ཞྭ་དམར་བས་མཁན་པོ་དང་། དཔའ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེས་ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་པའི་མཚན་ལ་མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་གར་དབང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་བཟུང་སྔ་རྗེས་སུ་རྗེ་ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་དང་། དཔའ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ། མཁས་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྲགས་པ་བཅས་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་པ་གནང་སྟེ་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་དབང་བཀའ་རྗེས་གནང་ཁྲིད་ལུང་ཐུན་མོང་རིག་གནས་ལྔ་སོགས་ཆ་ཚང་བར་གསན། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་ཕེབས་པ་ས་ཡོས(༡༥༧༩)ལོར་རྗེ་ཞྭ་དམར་བས་མཁན་པོ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་སྤྲུལ་སྐུས་ལས་སློབ་མཛད་དེ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས། དབུས་གཙང་། ལྷོ་ཁ། མོན། ཁམས། ཀོང་པོ། སྤོ་བོ་སོགས་སུ་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མའི་དུས་ལྟར་ཐེངས་ཁ་ཤས་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་བརྒྱུད་དར་རྒྱས་སུ་མཛད་པ་དང་ས་གནས་ཁག་གི་འཁྲུགས་རྩོད་མང་པོ་འདུམ་འགྲིག་མཛད། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་དང་ཕན་ཚུན་ཐུགས་འདྲིས་འབྲེལ་བཟང་རྒྱུན་འཁྱོངས་མཛད་པའི་ཟིལ་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞལ་བཞུགས་རིང་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་དང་། དགེ་ལུགས་བར་གྱི་འགལ་བའི་རྣམ་པ་མི་མངོན་པར་གྱུར་པ་བཅས་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་། བོད་མི་རིགས་ཡོངས་ལ་ཕན་རླབས་ཆེ་བའི་མཛད་པ་བསྐྱངས། དགུང་ལོ་ཞེ་བརྒྱད་དུ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཆུ་ཡོས(༡༦༠༣)ལོར་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས། གསུང་རྩོམ་སྐོར《ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྲིད་ཡིག》《དབུ་མ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ》《མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ》སོགས་གསུང་འབུམ་པོད་བཅུ་སྐོར་ཡོད། ཞིབ་པར་《ཀརྨ་ཀམ་ཚང་གི་ཆོས་འབྱུང》པོད་གཉིས་པའི་གྲངས་༧༣ནས༡༢༡བར་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
༡༨༧༠ལོ།
༡༨༧༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
བྲན་གཡོག་རིང་ལུགས།
བྲན་གཡོག་རིང་ལུགས་ནི་མི་ལ་ལ་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་བརྩི་བའི་རིང་ལུགས་ཞིག་ལ་ཟེར།
བེ་ནིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ།
བེ་ནིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་བེ་ནིན་གྱི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཟླ་༣ཚེས་༢༦ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༢༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༨༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༨༠ཡོད།
ཟླ་༣ཚེས་༢༧ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༢༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༨༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༧༩ཡོད།
ཕྲ་
རྒྱན་གྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། རིན་ཆེན་གྱི་ཕྲ། གཡུ་ཕྲ། རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་གྱི་ཕྲ་བཏབ་པ། ཕྲས་སྤྲས་པ། ཕྲ་རྒྱན་བཀོད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
སི་ཁོ་ཁྲི་ལན་ཌི།
སི་ཁོ་ཁྲི་ལན་ཌི་ངམ་སི་ཀ་ོཏེ་ལན་ཏ་
རོ་མ་ནི་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ།
རོ་མ་ནི་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་རོ་མ་ནི་ཡའི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཝུའུ་དབྱི་རི་བོ།
ཝུའུ་དབྱི་རི་བོ་ནི་ཧྥུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཝུའུ་དབྱི་ཧྲན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད། རི་ཁུག་ཏུ་ཀྱག་ཀྱོག་ཆུ་བོ་ཞིག་འབབ་པ་དེར་ཅིའུ་ཆུས་ཆུ་བོ་(ཁུགས་དགུ་ཆུའི་དོན་)ཟེར་ལ། ཆུ་ཆེ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་སྨྱུག་གཟིངས་གཏོང་ཐུབ། ཁུགས་པ་དགུ་ཆུའི་འགྲམ་གཉིས་ཀྱི་བྲག་ངོས་སུ་རང་བྱུང་གི་བྲག་ཕུག་ཡོད་ཅིང་། བྲག་ཕུག་ཏུ་གནའ་བོའི་ཝུའུ་དབྱི་མིའི་རོ་སྒམ་བཞག་ཡོད་པ་དེར་གནམ་དབྱངས་རོ་སྒམ་ཟེར། གནམ་དཔྱངས་རོ་སྒམ་དེ་དག་ལ་ལོ་༣༠༠༠ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། གནའ་བོའི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་དང་ཡོ་བྱད་ཅི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་སྒམ་ལྕི་མོ་དེ་དག་བར་སྣང་བྲག་ཕུག་ཏུ་བསྐྱལ་པ་ད་ལྟའི་བར་དུ་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་གནས་སུ་མཆིས། ༢༠༠༠ལོར་ཝུའུ་དབྱི་རི་བོ་དེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་རིག་གསུམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གནས་དང་རང་བྱུང་ཉིས་ཀའི་ཤུལ་ནོར་གྱི་གྲས་སུ་བཀོད་པ་རེད།
སྟག་ཚང་ལྷ་མོ
སི་ཁྲོན་དང་ཀན་སུ་ཞིང་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཆགས་པའི་རི་གྲོང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན། དེར་ལྷ་མོ་ཉིན་སྲུབ་ཅེས་དགོན་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་ལྗོངས་རྒྱུ་བ་མོང་པོ་ཡོང་མཁན་ཡོད།
ཁེ་ར་བི་ཧན།
ཁེ་ར་བི་ཧན་
༡༨༦༩ལོ།
༡༨༦༩ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཟླ་༣ཚེས་༢༨ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༢༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༨༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༧༨ཡོད།
྄བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་
ཀན་ལྷོའི་བླ་བྲང་དགོན། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་གཟའ་ཟླ་ཁ་ཆེ་ཡིན་པས་དགོན་པའི་ནང་དུ་ཕག་ཤ་ཟ་མི་རུང་ཟེར།
རྨ་སྟོད་
རྨ་ཆུའི་ཆུ་འགོའི་མཚོ་སྐྱ་རེངས་དང་སྔོ་རེངས་གཉིས་རྫོང་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཡོད།
ཟླ་༣ཚེས་༢༩ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༢༩ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༨༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༧༧ཡོད།
ཝུའུ་དབྱི་ཧྲན་གྲོང་ཁྱེར།
ཝུའུ་དབྱི་ཧྲན་གྲོང་ཁྱེར་(རྐྱ་མི་: 武夷山市)གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཧྥུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་རེད།
དགེ་ལུགས་པའི་
སྤོམ་མདའ་དགོན་ནི་
ཁེ་ར་བི་ཧན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ།
ཁེ་ར་བི་ཧན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཁེ་ར་བི་ཧན་གྱི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཧུང་གྷ་རི་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ།
ཧུང་གྷ་རི་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཧུང་གྷ་རི་གྱིས་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཁྱུང་མཆུ་
དགའ་བ་འཕེལ་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ལོ་རྒྱུས།ཁྱུང་མཆུ།
༡། དམངས་ཁྲོད་དུ་གྲགས་པའི་རྔ་བ་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཞིག་གི་མིང་སྟེ། ས་དེ་ལ་སྲིད་གཞུང་གིས་ཧོང་ཡོན་ཟེར།
༢། བྱ་ཁྱུང་གི་མཆུ་ཏོའི་དོན།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
བོད:ཁྱུང་མཆུ་ Tib Trans:Chongchi
ཟླ་༣ཚེས་༣༠ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༣༠ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༨༩པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༧༦ཡོད།
ཏར་ཏ་ལི་ཡ།
ཏར་ཏ་ལི་ཡ་ནི་ཀོ་མེ་དི་ཡ་དེལ་ཨར་ཏེའི་ནང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་རེད།
ཟླ་༣ཚེས་༣༡ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༣༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༩༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༧༥ཡོད།
༡༨༦༨ལོ།
༡༨༦༨ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གྱ་བཞི་པ་ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་
དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གྱ་བཞི་པ་ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། ཁམས་རྒྱལ་རོང་ཅོག་རྩེའི་ཁུལ་དུ་འཁྲུངས། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་རང་དགོན་དུ་ཞུགས་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་ཆོས་སྤྱོད་ཆོ་ག་ལ་བསླབས་པས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན། ན་སོན་པ་དང་དབུས་སུ་བྱོན་ནས་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་དེ་བཤེས་གཉེན་མཁས་པ་དུ་མའི་ཞབས་པད་ལ་བཏུགས་ནས་གཞུང་ཆེན་པོའི་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་གནང༌། ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ནང་གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁས་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཚོགས་པའི་དབུས་རྒྱལ་མཚན་དཀར་པོའི་འོག་ཏུ་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔར་རྩོད་སྒྲུབ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གྲྭ་སྐོར་དམ་བཅའ་བཞག་ནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། དེ་ནས་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཞུགས་ཏེ་རྒྱུད་སྡེ་རྒྱ་མཚོའི་གཞུང་ལུགས་ལ་གཞན་དྲིང་མེད་པའི་མཁས་པ་དུ་མའི་ཞབས་དྲུང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གསན་བཞེས་ལེགས་པར་གྲུབ། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་རིན་པོ་ཆེ། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། དགའ་ལྡན་གསེར་ཀོང་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མའི་དྲུང་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་འབྲེལ་རྒྱ་ཆེར་ཞུས། རིམ་བཞིན་རྒྱུད་སྨད་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང༌། མཁན་པོ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བཅས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་ཕེབས། རྒྱུད་པའི་སྒྲིག་སྤྱོད་དང༌། ཊིཀྐཱ་སྐྱོར་སྦྱངས། བརྩི་བཞག་སོགས་དམ་པའི་གོང་མའི་ཕྱག་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཐར་བཟང་པོ་བདག་གིར་མཛད། བསྟན་གླིང་རྒྱལ་ཚབ་ནོ་མི་ཧན་དེ་མོ་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་བླར་བསྟེན་པ་ལྟར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་ཕུལ། སྨྲ༡སེར་སྨད་ཆོས་འབྱུང་༡༡༤ རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ལྕགས་སྟག་༡༨༩༠ལོར་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ཁྲི་ལོ་བདུན་བསྐྱངས་རིང་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བླ་ན་སྤེལ། ཤིང་ལུག་༡༨༩༥ལོར་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ཉིན་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ཁང་དུ་འཛམ་གླིང་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནིའི་སྤྱན་སྔར་ྋགོང་ས་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཕུར་མཆོག་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་གིས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་མཛད་ཅིང༌། ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་བློ་བཟང་ལུང་རྟོགས་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་གསང་སྟོན། སྒྲུབ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་དུས་གོ་བ་མཛད་ནས་བརྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཕུལ་པའི་སྐབས་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་དང་ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བསྟན་པ་སྐལ་བཟང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་གཙང་ཐོབ་རྒྱལ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་ཁ་སྐོང་གི་ལས་གྲྭ་གནང༌། རྒྱལ་རོང་ཁྲི་པ་འདི་ཉིད་ཆོས་སྲིད་གང་ཅིར་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་མི་མཛད་པར་གྲགས་ཀྱང༌། ངེས་པའི་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། ཁྲི་པ་ལས་ཐོག་སྐབས་སྒོ་མང་དགེ་བཤེས་ཤར་ཆེན་བསྟན་པ་སྐལ་བཟང་ལ། ངས་དགའ་ལྡན་གསེར་གདུང་ཁང་གི་ལྡེ་མིག་དེ་ཁྲི་བྱང་ཆུབ་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་མ་གཏོགས། ཁྱོད་ལ་སྤྲད་རྒྱུ་མིན་ཞེས་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་ལྟར། འབྲས་སྒོ་མང་འཇུག་ཆེད་པ་ཤར་ཆེན་བསྟན་པ་སྐལ་བཟང་ལོ་བཅུ་བཞིའི་རིང་ཤར་པ་ཆོས་རྗེའི་ཁྲིར་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད། དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ཆེན་མོར་ཕེབས་ཉེ་མཚམས་གློ་བུར་ཞི་བར་གཤེགས་པས། ཁྲི་བྱང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ་ལྡན་ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེའི་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ། ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་སོང་རྗེས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་སེར་སྨད་རྒྱལ་རོང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁྲི་ལོ་བདུན་རྫོགས་པའི་བརྗེ་ཚབ་ཏུ་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲིར་ཕེབས་པ་སོགས་དོན་ལ་གནས་པར་གྱུར་པས་མངོན་ཤེས་ཐོགས་མེད་དུ་མངའ་བ་བཤད།༢དགའ་ཤར་ཆོས་འབྱུང་ འཁྲུངས་ལོ་དང་འདས་ལོ་སོགས་མི་གསལ། རྗེ་འདིའི་རྣམ་ཐར་ཟུར་འཁོད་རིགས་ཀྱང་མེད་པར་འདྲ།
སན་ད་རོ་ནེ།
སན་ད་རོ་ནེ་ནི་ཀོ་མེ་དི་ཡ་དེལ་ཨར་ཏེའི་ནང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་རེད།
ཀརྨ་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་
(ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ)་མགོ་ལོག་གི་ཡུལ་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་མེ་སྦྲུལ། (༡༦༧༧)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི། ལྕགས་སྦྲུལ(༡༧༠༡)ལོར་སྐུ་གཤེགས། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ། རྩ་བཞི་བཞུགས། ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། སོགས་བླ་མ་མང་དུ་བསྟེན་ནས་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། སྐུ་ཚེའི་མཐར་ཞྭ་དམར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རང་[ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོ་བཞག་མཛད་དེ་དགོངས་པ་མྱ། ངན་ལས་འདས། རྣམ་ཐར་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་བདག་གིས་མ༌མཐོང་ངོ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཟླ་༤ཚེས་༡ཉིན་
ཟླ་༤ཚེས་༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༩༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༧༤ཡོད།
བོད་སྐད་སྒྲ་འབྱིན།
THE INTERNATIONAL PHONETIC ALPHABET(revised to 2015)
༼བོད་སྐད་དུ༽དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞི་རྩའི་བརྡ་ཆད་བོད་སྒྱུར་ཚོ་ཆུང་ནས།
ཀརྨ་པ་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་
(ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ)མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེའི་མངའ་ཁོངས་དབོན་སྟོད་དཀྱིལ་ལེ༌ཞེས་པ་སྔོན་དུས་ཀརྨ་པཀྴིའི་དབོན་རྒྱུད་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ༌གཉིས་པའི་ཆུ་ལུག(༡༧༠༣)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ནས་རབ་བྱུང་དེ་གའི་ཆུ་བྱི(༡༧༣༢)ལོ་བར་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ༌གཅིག་བཞུགས། ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་ཉིད་རྩ་བའི༌བླ་མར་བསྟེན། ལྷན་རྒྱས་དང་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་བཅས་བལ༌ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་གནས་རྟེན་ཁག་ལ་མཆོད་འབུལ་གནས་གཟིགས་གནང་། མན་ཆིང་གོང་མ་ཡུང་ཊིང(雍正)Jགིས་པེ་ཅིན་དུ་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཀྱང་ལམ་བར་དུ་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས། རྣམ་ཐར་ཞིབ་པ་བདག་གིས་མ་མཇལ་ལགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
གེ་ལྕག
བོད་ཀྱི་རུས་མིང་ཞིག  ད་ལྟ་ནག་ཆུ་དང་འབྲི་རུ་དང་ལྷ་རི། གཉན་རོང་། ནང་ཆེན། མགོ་ལོག་སོགས་སུ་དེའི་རུས་རྒྱུད་ཡོད།
ཀརྨ་པ་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་བཞི་འཛོམས་ཀྱི་ཉིན་མོ་
སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་བཞི་འཛོམས་ཀྱི་ཉིན་མོ། བདག་ཅག་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་དཔྲལ་བའི་མིག་དང་ཁོག་པའི་སྙིང་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་༧སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་སོགས། ནང་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དུས་ཆེན་ཁག་གཅིག་གྱུར་གྱིས་སྲུང་བརྩི་དགོས་ཚུལ་གླེང་མཁན་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་མཁྱེན་ལྡན་པ་མང་དག་ཅིག་འདུག་ལ།  དེ་ཚོར་སྙིང་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཚུལ་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་དོ་སྣང་དགོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་ཚེས་སོགས་རབ་ན་མདོ་ལུང་དང་། མིན་ནའང་རྒྱ་བོད་པཎ་གྲུབ་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་གསུང་གཞིར་བཞག་གིས་སྲུང་བརྩི་དགོས་པ་ནི་གལ་ཆེན་དོན་ཆེན་ཞིག་ཏུ་སྣང་ངོ་། ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་ཡོངས་ནས་ད་ཐེངས་ས་ག་ཟླ་བའམ་འབུམ་འགྱུར་ཟླ་བའི་ནང་དུ་༧ སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་མང་དག་ཅིག་སྲུང་བརྩི་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད་མོད། ཡིན་ཡང་མདོ་བསྟན་སོགས་ལ་ཁུངས་གཞི་བཅོལ་གྱིས་ཚད་ལྡན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་མཁན་ནི་ཅུང་དཀོན་པར་སྣང་། དེ་བས་སྐབས་འདིར་གནམ་འོག་གི་ནང་པ་ཡོངས་དང་། ལྷག་ཏུ་རང་རེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རྗེས་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཕན་དུ་རེ་ནས་ས་ཟླའི་ཚེས་པ་བཅོ་ལྔ་ནི་ཁུངས་ཡོད་ལུང་ཡོད་ཀྱི་སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་བཞི་འཛོམས་ཀྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན་སྙམ།
དང་པོ། ས་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔར་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ། དེ་ཡང་འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟར་དགུན་འདས་ཏེ། ༼དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ལ་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་ཚེ་སྐར་མ་ས་ག་ལ་བབ་པ་དུས་ཀྱི་དམ་པ་ལ།༽ཞེས་སོགས་དང་། ༼ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་ཉ་ལ་སྐར་མ་རྒྱལ་གྱི་དུས་སུ། ཡུམ་གསོ་སྦྱོང་བླངས་པའི་རུམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་དམ་པ་ནས་འཕོས་ཏེ་༽ཞེས་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་འབྲུག་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་ཀྱང་། དགུན་འདས་ཏེ་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་སྐར་མ་ས་ག་ལ་བབ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཟླ་བ་ཉ། སོགས་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་། ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ལ། དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་ས་ག་ཟླ་བ་ཡིན་པ་ནི་མདོ་ན་གསལ་བས་ལྷུམས་ཞུགས་ཀྱི་དུས་དེ་ས་ཟླའི་ཚེས་པ་བཅོ་ལྔ་ལ་ཁེལ་བ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད།
གཉིས་པ། ས་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔར་སྐུ་བལྟམས་པ། དེ་ཡང་འདུལ་བ་གཞུང་དམ་པ་ལས། ༼བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟླ་བ་གང་ལ་བཙས་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱིམ་བདག །དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་ལ་བཙས་སོ།།༽ ཞེས་དང་།  འབྲུག་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་ཀྱང་།  ༼དེ་ནས་ལྷུམས་དེར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་རང་བྱུང་བར་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལྷ་དང་མི་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྨིན་པར་མཛད་དོ།།༽ ཞེས་དང་། ༼ས་གའི་ཉ་ལ་ལུམྦི་ནིའི་ཚལ་དུ་ཡུམ་གྱི་རྩིབ་ལོགས་གཡས་ནས་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་བཙས་ཏེ།༽ སོགས་གསུངས་པས་སྐུ་བལྟམས་པའི་དུས་དེ་ཡང་ས་ཟླའི་ཚེས་པ་བཅོ་ལྔ་ལ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཆགས་པ་རེད།
གསུམ་པ། ས་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔར་སངས་རྒྱས་པ། དེ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། ༼ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྐལ་མེད་སྐྱེ་བོ་འདུལ་བའི་ཕྱིར། །སྤྲུལ་པ་པོ་ནི་འདིར་སངས་རྒྱས།།༽ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་གཟུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡང་། འབྲུག་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོའི་ཆོས་འབྱུང་ལས། ༼དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་གའི་ཉ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཡེའི་དགོན་པ་མ་ག་དྷ་རྡོ་རྗེ་གདན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་སྤོ་ཨ་ཤྭཏྠའི་ཤིང་གི་དྲུང་དུ་གཤེགས་པའི་ཚེ།༽ སོགས་དང་། ༼ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་རྔ་བརྡུང་བ་ཙམ་གྱི་ཚེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ།།༽ ཞེས་གསུངས་པས་ས་གའི་ཉ་སྟེ་ས་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་པར་གསལ་བ་འདི་ནི་དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་གཅིག་གྱུར་དུ་ཞལ་མཐུན་བཞིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།
བཞི་པ། ས་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔར་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། ༼སཱ་ལའི་ཚལ་དུ་མྱ་ངན་འདས་བསྟན་ནས།།༽ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་མཆོག་རྟག་འཛིན་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱའི་བློ་སྣ་ལྡོག་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡང་ས་ཟླའི་ཚེས་པ་བཅོ་ལྔ་ལ་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོའི་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨོ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་ལས། ༼མྱ་ངན་ལས་འདས་ཆེན་རྒྱ་གར་འགྱུར་ལས། དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་ས་གའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་མཚན་མོའི་དགུང་ཐུན་ལ་འདས་པར་བཤད་དོ།།༽ ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ཉིད་ཚད་མར་འཛིན་པ་ལྟར། འདི་ཡང་དེང་སང་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དགོངས་པ་མཐུན་ནོ།། དེ་ལྟར་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཁུངས་བཙན་པར་བྱས་པའི་ས་ཟླའི་ཚེས་པ་བཅོ་ལྔ་ནི། དུས་ཆེན་བཞི་འཛོམས་དང་མཆོད་པ་བཞི་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་བ་ཡིན་ལ། མཁྱེན་ལྡན་རྣམ་པས་མདོ་ལུང་འདི་ཚོ་ལས་ཁ་གསལ་བའམ། ཡང་ན་འདི་རུ་མ་གསལ་བ་འདྲ་མཁོ་སྤྲོད་གནང་རྒྱུ་ཡོད་ན་དགའ་བསུ་ལས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་དོན་མེད་ཀྱི་ཀླན་ཀ་ནི་རང་གཞན་ངལ་བའི་རྒྱུ་དང་། མཁས་པའི་མདུན་ས་ནས་ངོ་ཚ་ཉོ་སྤྱད་ལས་མེད་པས། ཡོམ་བཤད་མང་པོ་མི་དགོས་པར་མདོ་བསྟན་འདི་ཚོར་གཞི་བཅོལ་གྱིས་ས་ཟླའི་ཚེས་པ་བཅོ་ལྔ་དུས་ཆེན་བཞི་འཛོམས་ཀྱི་ཉིན་མོ་ཉིད་དུ་ཐག་གཅོད་བྱས་ན་ནོར་འཆུགས་མེད་ཅིང་དགེ་མཚན་ཅི་བས་ཀྱང་ཆེ་བར་སྣང་ངོ་།།
བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་དཔལ་སྟེར།
བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་དཔལ་སྟེར་བཞུགས་སོ༎
ཟླ་༤ཚེས་༢ཉིན་
ཟླ་༤ཚེས་༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༩༢པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༧༣ཡོད།
བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་དཔལ་སྟེར།
སངས་རྒྱས་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོའི་བསྟན་པ་ལ། །དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བགྱི་བའི། །ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་འབྲས་བུ་ཡོངས་སྨིན་པའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༢
ལྷ་མིའི་སྟོན་པ་འདྲེན་མཆོག་འོད་དཔག་མེད། །གང་གིས་ཡོངས་བཟུང་ཞིང་ཁམས་བདེ་བ་ཅན། །ངོ་མཚར་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་མཐའ་ཡས་པའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༣
ངན་སོང་གསུམ་སོགས་མི་ཁོམ་གནས་མེད་ཅིང་། །སྣ་ཚོགས་སྤོས་ཀྱི་དྲི་ལྡང་མེ་ཏོག་དང་། །རིན་ཆེན་ལྗོན་ཤིང་འཕྲེང་བས་ལེགས་བརྒྱན་པའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༤
སྤྲུལ་པའི་བྱ་ཚོགས་ཡིད་འོང་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་། །ལྷ་རྫས་ལྔ་ལྡན་དར་གྱི་ཕྱོགས་ཀུན་བྲེས། །རྣམ་མངས་རིན་ཆེན་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་བརྒྱན་པའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༥
པདྨ་ཨུཏྤ་ལ་དང་ཀུ་མུ་ད། །པད་དཀར་དྲི་ཞིམ་གྱིས་ཁེབས་མཚོ་ཡི་ནང་། །ངང་ངུར་ཁྲུང་ཁྲུང་བྱ་ཚོགས་ཡོངས་རྒྱུ་བའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༧
ཆུ་ཀླུང་དལ་བར་འབབ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ། །འགག་མེད་དུ་མར་སྒྲོག་ལས་ས་ལམ་གྱི། །ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་སྒྲོག་པའི་གླུར་ལེན་པ། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༨
ཀརྨ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་
(ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ)སྨར་སྟོད་ཀི་ཟི་ཐང་ཞེས་པར་ཡབ་ཁྱེའུ་ཐར་དང་། ཡུམཨ་འཚོ་ཞེས་པའི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཤིང་འབྲུག(༡༦༠༤)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ཀྱི་མཚན་ལ་ཨོ་རྒྱན་སྐྱབས་ཞེས་ཞུ་ཞིང་། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ལ་ཕེབས་པ་ལྕགས་ཕག(༡༦༡༡)ལོར་ཀརྨ་པའི་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་མངའ་གསོལ་ཞུས། དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཕེབས་པ་ཤིངཡོས(༡༦༡༥)ལོར་མཚུར་ཕུའི་གདན་སར་མངའ་གསོལ་ཞིང་། དཔའ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་གཙུག་ལག་རྒྱ་མཚོས་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་མཚན་གསོལ། རྗེ་དེ་ཉིད་དང་། ཞྭ་དམར་གར་གྱི་དབང་པོ་སོགས་བླ་མ་མང་པོ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་ལུང་ཁྲིད་དབང་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསན། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ཏུ་ཕེབས་པ་ཤིང་བྱི(༡༦༢༤)ལོར་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དུས་སྐབས་དེར་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ནས་དགེ་ལུགས་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་སྐྱོང་གནང་མཁན་མཆོག་དམན་ཚང་མར་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་གཙང་ཡོང་རྒྱུའི་དགོངས་བཞེད་ཀྱིས་ཐབས་མཁས་མཛད་པ་བསྐྱངས་གང་ཐུབ་གནང་ཡང་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཡབ་ཚང་དང་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་བར་ཕན་ཚུན་འགལ་ཟླ་ཆེ་བའི་ཐོག་། གཙང་པ་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་གིས་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་དོན་ཡོད་དང་ཆ་ཧར་ལེགས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་བཅས་དང་ངན་འབྲེལ་བྱས་ཏེ་དགེ་ལུགས་པའི་བླ་དགོན་ཚང་མར་སྡང་ཟུག་ཆེ་བའི་སྐབས་དངའཁེལ་ཏེ་གཙང་བེ་ཆ་གསུམ་གྱི་ངན་གྲོས་ཡི་གེའི་ཐོག་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་འབྲིང་འགའ་ཞིག་ནས་ལྐོག་ཏུ་ཕྱག་ཐམ་བརྐུས་ཏེ་ཆོད་ཡིག་ཐོག་ཕབ་པ་སོགས་རྐྱེན་ངན་མང་པོ་སྣེ་འདོམས་ལ་བརྟེན་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་རྟ་(༡༦༤༢)ལོར་གུ་ཤི་ཧན་གྱི་དམག་དཔུང་གིས་གཙང་པ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་རྩ་གཏོར་བཏང་བ་དང་སྟབས་བསྟུན་ལྷོ་བྲག་དང་རྩ་རི་བརྒྱུད་གསང་སྟབས་ཀྱིས་ལྗང་ཡུལ་དུ་བྲོས་བྱོལ་ཕེབས་ཏེ་ཆུ་བྱི(༡༦༧༢)ལོ་བར་ལོ་སུམ་ཅུའི་རིང་ལྗང་ཡུལ་སོགས་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་ཕེབས་ནས་གདུལ་བྱའི་རེ་འདོད་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ལྗང་རྒྱལ་པོས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་སྲིད་གཞུང་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་དགྲ་ཤ་ལེན་རྩིས་བྱས་པར་ཡང་ཆོས་དམ་ཚིག་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་ནན་པོའི་སྒོ་ནས་བཀག་འགོག་མཛད་པ་སོགས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་ལ་ཕན་པའི་མཛད་པ་བཟང་པོ་བསྐྱངས་པ་རྣམས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་མཆོག་གིས་གསན་ནས་ཀརྨ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་མཚུར་ཕུའི་གདན་སར་ཕྱིར་ཕེབས་དང་འབྲེལ་སྔོན་ཆད་ཀྱི་དམ་སེལ་གནས་ཚུལ་སྐོར་གླེང་མེད་ཐུགས་མཐུན་དམ་གཙང་མཛད་རྒྱུའི་ཕྱག་བྲིས་ཕྱག་བསྟར་མ་ཡང་ཡང་གནང་བ་བཞིན། ཆུ་གླང(༡༦༧༣)ལོར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གོང་ས་ལྔ་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ་འཕྲད་བཀུར་བཟོས་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་གནང་སྟེ། མཚུར་ཕུའི་གདན་ས་ཆེན་པོར་ལྷོད་བཞུགས་མཛད་ཅིང་། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་སྟག(༡༦༧༤)ལོར་དགུང་ལོ་དོན་གཅིག་ཐོག་སྐུ་གཤེགས། འདིའི་རྣམ་ཐར་སྐོར《ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་བདུད་རྩིའི་བུམ་བཟང》!བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས༤༧ཡོད་པ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་ཁོ་བོར་བལྟ། ཀློག་གི་གོ་སྐབས་མ་ཐོབ་ཅིང་། འདིར་བཀོད་པ་ནི《ན༌རིམ་བཅུ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར》ཚིགས་བཅད་མ་ཞྭ་དམར་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་མཛད་པ་དང་འབྲེལ་ཡོད་བླ༌མ་གཞན་གྱི་མཛད་རྣམ་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པ་ཡིན།
བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་དཔལ་སྟེར།
ཞིང་དེར་མི་དགེ་ལས་ཉོན་ངན་སོང་གི །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་སྒྲོག་པའི་མིང་མེད་ཅིང་། །དགའ་བདེ་འཇིག་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡོངས་སྤངས་པའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༩
བདེ་སོགས་བདག་པོའི་དཔལ་གྱིས་བསྒྲུབས་མིན་པའི། །རབ་མཛེས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་། །ཁང་བརྩེགས་འདོད་ཡོན་ཁྱད་པར་ཀུན་ཚང་བའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༠
ཡིད་འོངས་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཁམ་གྱི་ཟས། །དྲི་ཞིམ་ཕྱོགས་བརྒྱར་འཐུལ་བའི་སྤོས་ཀྱི་སྤྲིན། །འཕྲེང་བ་བྱུག་པ་ཕྱེ་མ་ལེགས་འཐོར་བའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༡
རབ་མཛེས་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བ་དན་སྒྲེང་། །སིལ་སྙན་ཡན་ལག་ལྔ་པ་རྣམ་པར་འཁྲོལ། །མཆོད་སྤྲིན་དེ་ཡིས་རབ་འབྱམས་ཞིང་མཆོད་པའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༢
རྣམ་མང་གོས་དང་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་པར་དག །ལྗོན་ཤིང་ལས་དཔྱངས་རིན་ཆེན་བ་གམ་མཛེས། །ཁྲི་སྟན་ལྷ་རྫས་ལས་གྲུབ་ཆེས་མང་བ། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༣
ཞིང་དེར་ལྷ་མིའི་ཁྱད་པར་ཐ་མི་དད། །ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་དོན་དམ་ལྷུན་གྲུབ་པ། །གཞན་འཕྲུལ་བདག་པོའི་དཔལ་དང་མཚུངས་ལྡན་པའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༤
མནན་ན་ནེམ་ཞིང་བཏེགས་ན་རབ་འཕར་བའི། །རིན་ཆེན་ས་གཞིར་མེ་ཏོག་བཅལ་བཀྲམ་ཞིང་། །བསུང་ཞིམ་དྲི་ཡི་ངད་ལྡང་བདེ་བ་བསྐྱེད། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༥
ཞིང་དེའི་དབུས་ན་རབ་ཡངས་རིན་ཆེན་ཁྲི། །བྱང་ཆུབ་ཤིང་གི་དྲུང་དུ་ལེགས་བཤམས་པ། །སྣ་ཚོགས་གོས་ཀྱི་བླ་རེ་དང་བཅས་པའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༦
ཁྲི་སྟན་པད་ཟླར་རབ་འགྱིང་སྟོན་པ་མཆོག །མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་པ་མཚན་དཔེར་ལྡན། །དམར་གསལ་མཉམ་བཞག་ཕྱག་རྒྱ་རབ་བཅིངས་དྲུང་། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༧
གཡས་ན་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྤྱན་རས་གཟིགས། །གཡོན་ན་བྱང་སེམས་མི་འཇིགས་མཐུ་ཆེན་ཐོབ། །གཞན་ཡང་བྱང་སེམས་དུ་མས་ཡོངས་བསྐོར་བའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༨
ཉོན་མོངས་དགྲ་བཅོམ་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་གྱི། །ཚུལ་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུས་པ་ཆེ། །སར་གནས་ལྷ་ཀླུ་དྲང་སྲོང་རིག་འཛིན་གང་། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༡༩
བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་
མཁས་དབང་བྱམས་པ་མཆོག་ནས་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་རིང་ཉིན་མཚན་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་འཕྲིན་ལས་སྐྱོང་བཞིན་བཞུགས་པ་གསང་གསུམ་ཉེར་འཚེའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་གངས་ཅན་སྨན་རྩིས་རིག་གནས་ཀྱི་བྱ་གཞག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་བའི་དཔལ་མགོན་དུ་འཚོ་བཞེས་ཐོག་ཁོང་གིས་དུས་བབས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུའང་བརྩོན་པ་ཉལ་འགྲོའི་རྒྱུན་བཞིན་བསྟེན་ནས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་དང༌། སྨན་རྫས་རིག་པ། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ།དེ་བཞིན་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ་བཅས་པར་མཐིལ་ཕྱིན་པའི་ཞིབ་འཇུག་གནང་ནས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་བའི་གྲས་སུ་གསུང་རྩོམ་པོད་བརྒྱད་དང༌། ཆེད་རྩོམ་བརྒྱད་ཅུ། སློབ་འཁྲིད་སློབ་དེབ་ཁག་བཅུ་གཅིག་གི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཡོན་ནི་མཁས་དབང་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་མཚོན་གྲགས་ཅན་བོད་སྨན་མཁས་དབང་དུ་མ་ལས་ཐོབ་པའི་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་མན་ངག་མཐའ་དག་དང༌། ཡང་སྒོས་སྐུ་དངོས་ཀྱི་ཐུགས་རྩལ་དང༌། འབད་བརྩོན། མཁྱེན་རབ་ཁོ་ན་ལས་འཁྲུངས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། གོང་གསལ་གྱི་ཆེད་རྩོམ་རྣམས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་བཀོད་ཡོད་ལ། གསུང་རྩོམ་པོད་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་པེ་ཅིན་དང༌། ཟི་ཁྲོན། བོད་ལྗོངས། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་སོགས་ནས་དཔེ་བསྐྲུན་གནང་ཡོད། རྩོམ་དེབ་གངས་ལྗོངས་གསོ་རིག་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་འདི་ཉིད་དང༌། བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། སྡོང་འགྲེམས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་འདོད་འབྱུང་ནོར་བུའི་མཛོད་སོགས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང༌། པུའུ་རིམ་པ། ལྗོངས་རིམ་པ་སོགས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་དང་བྱ་དགའ་ཐེངས་མང་ཐོབ་མྱོང་ཡོད་ལ། འགྲོ་བ་ནད་པས་གཙོས་མང་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་གཟུར་གནས་མཁས་པ་ཚོས་ཚད་མཐོའི་གདེང་འཇོག་དང་བསྔགས་བརྗོད་འབུམ་ཕྲག་འབུལ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར།
བདེ་བ་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་དཔལ་སྟེར།
གང་ཞིག་ཞིང་དེའི་ཡོན་ཏན་ལེགས་ཐོས་ནས། །སྐྱེ་བར་འདུན་པས་མི་ཕྱེད་དད་པ་ཡིས། །སྨོན་ལམ་བཏབ་ཀུན་ཐོགས་མེད་སྐྱེ་འགྱུར་བའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༢༠
ཁྱད་པར་འཆི་དུས་ཞིང་དེའི་ཡིད་བྱེད་ལས། །གཡོ་མེད་བློ་བརྟན་གང་དག་སྐད་ཅིག་ལ། །རབ་མཛེས་མེ་ཏོག་པདྨར་རྫུས་སྐྱེ་བའི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༢༡
འདུས་པའི་དབུས་སུ་སྟོན་པས་ཟབ་མོའི་ཆོས། །ཡན་ལག་དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་ལྡན་རྒྱུན་མི་ཆད། །ཐོས་པས་ས་ལམ་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་བྱེད། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༢༢
བདག་གཞན་དུས་གསུམ་དགེ་ཚོགས་མི་ཟད་མཐུས། །འདི་ནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ། ༼ཚེ་འདས་དབང་ལྡན་སྒྲོལ་མ་ཞེས་བྱ་བ། ལྟ་བུར་བསྒྱུར།༽ སྐད་ཅིག་ལག་པ་བརྐྱངས་བསྐུམས་ལྟ་བུ་ཡི། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༢༣
སྐྱེས་ནས་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིས་ལེགས་ཚིམས་ཤིང་། །རྣམ་དག་ཞིང་སྦྱངས་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་བྱེད། །དངོས་བརྒྱུད་སེམས་ཅན་ཕ་མ་མ་ལུས་ཀུན། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༢༤
མཆོག་གསུམ་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་བསླུ་མེད་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས། །སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་འབྲས་བུ་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག །༢༥ དེ་ལྟར་མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་བཀོད་ཀྱི་མདོ་དང་མཐུན་པའི་སྨོན་ལམ་ཡིད་བཞིན་དཔལ་སྟེར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཆུ་སྐོར་དཀར་པོ་བ་དད་ལྡན་བླ་མཁྱེན་དཀོན་འཕེལ་གྱིས་གུས་པས་བསྐུལ་བའི་ངོར། དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་པདྨ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཐུབ་བསྟན་ཡང་རྩེ་དུས་འཁོར་ཕུག་ཏུ་ཐུན་གཅིག་ལ་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ནི་དགེ་སློང་སྨན་མཆོག་གིས་བགྱིས་པ་འགྲོ་ཀུན་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་གུ ། ཤུ་བྷཾ།། །།
༼མ་དཔེ་རབ་རྒྱན་ས་གླང་ལོར་རྡོར་བྲག་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གྲོལ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་ལྷ་ས་ནས་བསྐུར་གནང་མཛད་པའོ།།༽
ཨི་ས་བེལ་ལ། (ཀོ་མེ་དི་ཡ་དེལ་ཨར་ཏེ།)
ཨི་ས་བེལ་ལ་ནི་ཀོ་མེ་དི་ཡ་དེལ་ཨར་ཏེའི་ནང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་རེད།
འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་པོ
འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་པོ་ནི་ས་དམ་གྱི་ཐུའུ་སི་ཟེར
༡༨༦༧ལོ།
༡༨༦༧ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རྡོ་རྗེ་བྲག
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་འགངས་ཆེན་རྨ་འགྲམ་རྡོ་རྗེ་བྲག་གམ་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་འབོད་པ་ནི། ད་ལྟའི་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཅན་ཚ་རྫོང་མར་ཁུ་ཐང་གྲོང་རྡལ་གླེ་ཆེན་གྲོང་ཚོའི་བྱང་ཐད་དུ་ཆགས་ཤིང་། དེ་ཡང་བཤད་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ལོ1690ལོའི་སྔོན་ཙམ་ལ། ལ་མོ་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོ་དང་། རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སོག་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་ཕྱག་ཕྱིར། ཡུལ་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཏུ་རྒྱུན་བཞུགས་གནང་སྟེ་གནས་འདི་ཐོག་མར་ཁོང་གིས་བདག་དབང་མཛད་ཟེར། ཕྱིས་སུ་ཨ་ལགས་བློ་ཁོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཚང་གནས་འདིར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ། ཡུལ་དེའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་ཀུན་ལ་གདུགས་དཀར་གྱི་དབང་གནང་ཞིང་དབང་བཤད་རྒྱས་པར་མཛད་པས། དུས་ད་ལྟའི་བར་སྣང་རའི་གྲོང་བརྒྱད་དུ་གདུགས་དཀར་ཀློག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་གནས་ཡོད། ༡༩༥༨ ལོར་དྲག་ཆར་རླུང་འཚུབ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་ཁྲོད་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་རྨེག་མེད་དུ་བཏང་བ་དང་། དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ངལ་གསོའི་དབུགས་དབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་མ་ཐག གླེ་གསུམ་དང་སྣང་ར་གྲོང་བརྒྱད་ནས་ཉམས་གསོའི་འབད་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྟེན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ1992ལོར། ལ་མོ་བདེ་ཆེན་གྱི་རྒྱབ་སྐུ་སྐུ་ཕྱོགས་ཨརྒ་རྒྱལ་མཚན་ཚང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་འོག་སྣང་རའི་གྲོང་བརྒྱད་ཀྱིས་གནས་དེར་འདུ་ཁང་གྱན་བདུན་མ་ཞིག་བཞེངས་མགོ་བརྩམས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཅིང་། ཡུལ་དེར་དགོན་སྡེ་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བཞེངས་ནས་ལོ་གྲངས་མང་པོ་འགོར་མེད་ཀྱང་། དེ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྱར་ན་སྔོན་བྱོན་མི་སྣ་གྲགས་ཆེན་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་། བསྟན་སྲུང་དཔའ་རྟུལ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཏུ་ཡོད་པའི་གནས་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ། དེ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་བའི་དུས་དཀྱིལ་དུ། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་དུས་སུ་རྒྱལ་བསྟན་ལ་གོད་ཆག་བྱུང་སྐབས། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བའི་ལས་ཆོག་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་དྲེལ་ཁལ་ལོངས་ཚད་ཅིག་བཀལ་ནས། མངའ་རིས་སྟོད་དུ་ཕེབས་ཤིང་། དེར་སྡོད་མ་ཚུགས་པར་ཡུལ་གར་ལོག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྲོས། དེ་ནས་ཀྱང་འགྲོ་དོན་གྱི་འཕྲིན་ལས་མ་རྒྱས་པར་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་མགོ་ཚུགས་པར་ལམ་བར་གྱི་ཧོར་ཡུལ་བསྐོར་ནས་ཨོ་རོད་བརྒྱུད་དེ་རིམ་གྱིས་ཕེབས་པ་ལ། རྨ་ཀླུང་ཆུ་བོའི་རྒྱུད་དུ་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་ཨ་མྱེས་སྲིན་པོའི་རྫ་རྒྱུད་དང་། གནས་མཆོག་ཨ་མྱེས་ཤ་བོ། ཙོང་ལ་རི་རྒྱུད། བྲག་དཀར་སྤུན་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ལྕགས་རི་རྡོ་རྗེ་བྲག་གི་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་རྨ་ཀླུང་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཅེས་པའི་གནས་འདིར་སྒོམ་སྒྲུབ་ཏུ་བཞུགས་མུས་སུ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་འུ་དུམ་བཙན་པོ་བཀྲོངས་ནས་ཡུལ་བྱོལ་དུ་གནས་འདིར་ཕེབས་ནས་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་མཇལ། ཁོང་རྣམ་པར་དམེ་གྲིབ་ཕོག་དོགས་ནས་དར་མ་དགྲོང་བྱེད་ཀྱི་མདའ་གཞུ་གཉིས་སྒྲུབ་ཕུག་དེ་དང་ཁད་ཐག་ཅུང་རིང་བའི་གནས་ཤིག་ཏུ་འབུམ་ཁང་གླས་ཞེས་པར་གཏེར་དུ་སྦས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དེའི་སྟེང་དུ་རྡེའུ་འབུམ་སྤུངས་པར་མཛད་ཅེས་པའི་བཤད་རྒྱུན་ད་ལྟའི་དུས་སུའང་མ་ཉམས་པར་ཀུན་ལ་རླུང་ལྟར་གྲགས་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་ག་ལགས། ། གནས་འདིའི་མཇལ་རྟེན་སྐོར་ལ། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་ཤིང་གཟུངས་བཞུགས་སུ་སངས་རྒྱས་གླང་པོའི་རིང་བསྲེལ་ཕོར་བ་གང་ཡོད་པ། དེ་ལ་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་རབ་གནས་མཛད་ཟེར་བའི་འབུམ་ཁང་འཇའ་འོད་མ་དང་། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་མདའ་གཞུ་སྦས་ཡུལ་ཡིན་ཟེར་བའི་རྡེའུ་འབུམ་སོགས་དུས་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། །
སྤུ་རྒྱལ་
སྤུ་བོ།
སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་གདུང་ཁུངས་གསལ་བོར་ཤེས་པ་ལ་ཐོག་མར་སྤུ་བོའམ་སྤོ་བོའི་ཡུལ་གྱི་མིང་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། དེ་ནི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐྱེས་ཡུལ་དང་། བོད་བཙན་པོའི་སྲིད་དབང་གི་ཐོག་མའི་གཤིན་ས་སྟེ་ད་ལྟ་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་གྱི་སྤོ་བོ་རྫོང་ཟེར་བ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་སྤོ་བོའི་ཆོས་འབྱུང་ལས། སྤོ་བོ་ཞེས་པའི་མིང་དོན་ནི། སྔོན་ཚེ་བོད་རྗེ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྲས།། མཆེད་གསུམ་འབྲིང་པོ་བྱ་ཁྲི་འདིར་ཕེབས་ནས།། མི་ཡུལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་དགའ་བའི་ཚལ།། ཡུལ་འདི་ཤིན་ཏུ་སྤྲོ་བོ་གསུངས་ནས་བཞུགས།། ཡུལ་མིང་སྤོ་བོ་ཐོགས་དོན་དེ་ལྟར་ལགས།། ཞེས་བྱུང་བ་ལ་སྤྲོ་བོ་སྤོ་བོར་འགྱུར་དོན་ནི་སྤོ་བོའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ར་བཏགས་ཆད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་དཔེར་ན། སྤྲེའུ་ལ་སྤེའུ་དང་། བྲག་རི་ལ་བག་རི། སྤྲད་པ་ལ་སྤོད་པ། འབྲས་དཀར་ལ་འབས་དཀར་སོགས་ཧ་ཅང་མང་བས་འདི་ཙམ་གྱིས་འཐུས། གཞན་གྲུ་གུམ་བཙན་པོའི་སྲས་ཡར་ལུང་ནས་ཡུལ་དེར་སྤོ་ཡོང་བས་སྤོ་ཡུལ་ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་སྤོ་བོ་མ་ཡིན་སྤུ་བོ་ཡིན་ཏེ། སྤུ་བོ་ཞེས་བྱའི་མིང་དོན་ནི་ལུང་བ་དབུས་མའི་བྲག་རི་ལ། བཙན་རྒོད་སྤུ་རི་སྤུ་བཙན་གནས། ཞེས་གཞི་བདག་གི་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པར་ཡང་བཤད། ཡིན་རྒྱུ་ནི་སྤོ་བོ་ཞེས་པ་སྤོ་མེས་སམ་ཡབ་མེས་ཀྱི་དོན་དང་། དེ་ནི་སྤུ་བོའི་ཡུལ་ནས་མི་མོ་མོ་བཙན་བྱ་བའི་བུ་ཆུང་མ་སྙ་ཨུ་བེ་ར་ཟེར་བོད་རྗེར་དབང་བསྐུར་བས་བོད་འབངས་རྣམས་བཙན་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ལ་ཞེ་བཀུར་གྱིས་སྤོ་བོའི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་པ་ད་ལྟའང་དེ་ཀ་རང་དུ་གནས་སོ།།
སྤུ་རྒྱལ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཐོག་མའི་བྱུང་ཚུལ།
བོད་ཡུལ་ཆགས་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་དང་སིལ་མ་བཞི་བཅུ་ལ་ལུང་བགོས་ནས་དབང་བསྒྱུར་བས་འཁྲུགས་རྩོད་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱུང་བས། འབངས་རྣམས་ཞེ་ཕུང་ནས་འདུན་མ་བསྡུས་ཏེ་མཆིད་བགྲོས་པས་ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་དང་ཤེས་པ་མཁན་མི་བཅུ་གཉིས་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་རྗེ་འཚོལ་བར་ཕྱིན་ཏེ། ལྷ་རི་གྱང་དོར་མ་སྙ་ཨུ་བེ་ར་དང་ཕྲད་པས་བོད་སྤྱིའི་རྒྱལ་པོར་ཞུས་ཤིང་སྤུ་རྒྱལ་ཐོག་མར་མིང་ཆགས། དེ་མིན་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྡོ་རིང་ངམ་ཁྲང་ཆིང་མཐུན་འབྲེལ་རྡོ་རིང་གི་ཤར་ངོས་སུ། འཕྲུལ་གྱི་ལྷ་བཙན་པོ་འོ་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ་ཡུལ་བྱུང་བས་ས་དོད་ཚུན་ཅད་ཅེས་གསལ་བ་དང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་དུ་རྒྱལ་པོ་བཙན་པོ་དང་། བློན་པོ་མཛངས་པོ་དཀུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་གཆིག་ཤེས་གཆིག་བརླག་སྟེ། འབངས་སུ་བཀུག་ན། མཐའ་མ་འོ་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་དབུ་རྨོག་མ་ཐོབ། ཞེས་མཐའ་མ་འོ་ལྡེ་སྤུ་རྒྱལ་བྱུང་བར་བསྟན་པ་ནི་ད་ལྟ་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་གལ་ཆེན་ཡིན་པས། སྤུ་རྒྱལ་ཞེས་པ་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་དེའི་མིང་ལས་བྱུང་བར་ར་འཕྲོད་དོ།།
སྤུ་རྒྱལ་དང་སྤུར་རྒྱལ་ཞེས་པའི་རྗེས་འཇུག་ར་ཡིག་གི་འགྱུར་བ།
སྤུ་དང་སྤུར་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་མི་ལོ་རེ་ཞིག་གི་ཡར་སྔོན་ནས་མཁས་དབང་དོན་འགྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་དཔྱད་ཞིབ་ཞིག་གནང་ནས་ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་པོད་གསུམ་པའི་ཤོག་གྲངས་བདུན་པར་འཁོད་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། སྤུ་རྒྱལ་དང་སྤུར་རྒྱལ་ཞེས་ཡིག་གཟུགས་མ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་ཞེས་པའི་ར་མགོ་དག་པར་བཀླགས་པའི་དབང་གིས་སྤུ་ཡི་རྗེས་འཇུག་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཐོན་པར་མངོན་ལ། དཔེ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ལ་རྒྱམ་ཚོ་དང་། དགའ་རྟགས་ལ་དགར་ཏགས། དགེ་བསྐོས་ལ་དགེབ་བསྐོས་སོགས་ད་ལྟ་ཡུལ་གྲུ་འགའ་ཞིག་གི་སྐད་དུ་ཤོད་མུས་སུ་ཡོད་པས་མཚོན་ལ་ཞེས་གསལ་བཤད་མཛད་ཡོད་པ་དེ་རེད། ད་དུང་ར་ཡིག་གི་རྗེས་འཇུག་དང་། ས་ཡིག་གི་མགོ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་པུ་ཞེས་པའི་མིང་གཞི་རྐྱང་པ་དེའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་ཞིབ་མཛད་མཁན་ཡོད་པ་ད་བར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་མ་བྱུང་ཡང་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་ཟུར་གྱི་སྤུ་ནི་སྤུར་ཞེས་པ་སོགས་དང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་གཅིག་ཏུ་མཚུངས་པ་ལས་འགྲེལ་བ་དེ་དང་མ་མཐུན་པར་ལོགས་སུ་ཤོད་རྒྱུ་མེད། དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དོན་ནི་གནའ་དུས་ཁ་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ཚེ་སྔོན་འཇུག་རྗེས་འཇུག་ཞེས་སུམ་རྟགས་དང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་འགྲོས་སོགས་ཧ་ལམ་བསྟུན་དགོས་རབས་མེད་པའམ། ཡང་ན་ཡི་གེ་ཀློག་སྟངས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་འབྲི་བའི་ལམ་སྲོལ་ཞིག་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་དོན་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཅིག་ཡིན་ཡང་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་རིམ་བཞིན་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཏེ་སྤུ་དང་སྤུར་པུ་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་དུ་མར་བྱུང་ནས་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་བཟུང་བྱས་ནས་ད་བར་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས།
ཀཿགནམ་རྒྱ་པོ
ཀཿགནམ་རྒྱ་པོ། སྤོ་མེས་རྫོང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་རྒྱལ་པོ་ཞིག
རོང་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ་
″རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་པོ″    ″རོང་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ″     ″ཁ་བ་དཀར་པོ་″    ″Kawa Karpo″
བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་གནས་རི་རོང་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ་སྟེ། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་ལྷ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བཀུར་བ་དེའི་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར། གཤིས་དད་ལྡན་ཀུན་གྱི་མཆོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཡོད་ལ། དེང་གི་དུས་སུ་བདེ་ཆེན་ས་ཁུལ་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ལྗོངས་རྒྱུ་ལྟ་སྐོར་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུའང་གྱུར་འདུག། ངོ་མཚར་དཔལ་གྱིས་འཁྱུད་པའི་རི་རྩེ་ཁ་བ་དཀར་པོ་དེ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་དྲུག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཡིས་མཐོ་བ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་ཉེ་བའི་ཁོར་ཡུག་རི་རྒྱུད་དུ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་ལྔ་སྟོང་ལྷག་གིས་མཐོ་བའི་གངས་རི་ལྔ་བཅུའང་ཕྲེང་བར་བསྟར། གངས་རིའི་རྒྱུད་དུ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་དོན་གསུམ་ལྷག་རིང་བའི་མི་ལོང་འཁྱག་དང་། གསལ་བ་འཁྱག ཉིན་པོ་འཁྱག་ཅེས་ལུང་ཆེན་གསུམ་དུ་འབབ་པ་དགུན་ཁར་ཁ་བ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཡིས་མཐོ་བའི་རི་སྐེད་མན་ཆགས་པ་དང་འཁྱག་རུམ་རྨིད་ཆིག་འབུམ་ཆིག་ཁྲི་མཆེད་པས་རྫ་ཆུར་འདྲེས་པ་ཆེས་དམའ་རོང་དུ་མི་ཞུ་བ་ཡ་མཚན་དུ་སྣང་། ལོ་ལྟར་སྟོན་ཁ་བྱ་ཁྲུང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འཕུར་བའི་དུས་དེར་གནས་ནས་ད་བར་བོད་ལྗོངས་དང་། སི་ཁྲོན། མཚོ་སྔོན། ཀུན་སུའུ་བཅས་ཀྱི་བོད་འབངས་མང་པོ་ཐག་རིང་ལམ་གྱི་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་གནས་མཇལ་དུ་འགྲོ།
གཞན་ཡང
བོད་ཡུལ་སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་སྤོ་འབོར་སྒང་གི་ཁོངས། དེང་གི་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་ཚུད་པའི་བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ནི་སྲིད་འདིར་སྙན་པའི་བ་དན་ལང་ལིང་འཕྱུར་བའི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤར་ལྷོ་མཐའ་མཚམས་སུ་མཆིས་ལ།   ཡུལ་དེ་རུ་ཤེལ་གྱིས་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཀེ་ལ་ཤ་དང་།   སྲིད་རིང་རྒྱ་དར་གྲོག་རོང་གསེས་སུ་བཅིངས་འདྲའི་དལ་འབབ་ཀྱི་རྒྱུན།    གཡུ་སྔོ་པོའི་ཞུན་མ་ཐང་ལ་བཏིང་འདྲ་བའི་ནེའུ་གསིང་བཅས་ལྡན་པའི་ཁར།    གསེར་ལྡན་འབྲི་ཆུ་དང་རྫ་ཆུ་དང་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་བཅས་ཆུ་བོ་གསུམ་པོ་ཡུལ་དེར་མཉམ་གཤིབ་ཀྱིས་འབབ་པས་ངོ་མཚར་དགེ་མཚན་གྱི་དཔལ་ཡོངས་སུ་ངོམས་པའི་ཆུ་གསུམ་མཉམ་བཞུར་གྱི་མཛེས་ལྗོངས་སྲིད་འདིར་བསྐྲུན།   དེ་བས་སྙནཔར་གྲགས་པ་ནི་བོད་ཡུལ་གནས་ཆེན་ཁག་བརྒྱད་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་སྙན་གྱི་ཅོད་པན་བཞེས་པའི་གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི། སྤྱིར་ཁ་བ་དཀར་པོ་ནི་དང་ཐོག་མར་མགོ་དགུ་ཅན་གྱི་རོང་བཙན་ཞིག་ཡིན་མོད་ཀྱང་དྲིན་ཅན་སློབ་དཔོན་པད་མའི་བྱིན་གྱིན་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་ཞིང་།མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་སྲས་མཆོག་གི་བསྟན་པ་བྷོ་ཊའི་ཡུལ་དུ་དར་ཞིང་འཕེལ་བ་ལ་བགེགས་དང་བར་མི་འབྱུང་ཆེད།  རྩེ་གཅིག་གིས་དེ་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་བའི་དམ་བཅའ་བཞག་པར་གྲགས།ཡང་བཤད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ་ཁ་བ་དཀར་པོ་ནི་གླིང་སེང་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་གྱི་མངའ་འོག་གི་དཔའ་རྟུག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ལ་བོད་ཁམས་འདིའི་བདེ་འཇགས་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་དམག་དཔོན་དུའང་གྲགས།    ངག་རྒྱུན་དུ་མཁས་པས་བཤད་ན་ཅི་ཡང་བདེན་ཞེས་པ་ལྟར་གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོའི་སྐོར་གྱི་བཤད་སྲོལ་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་།     དེ་ལའང་དེ་དང་བསྟུན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ལུང་པ་གང་ཡིན་པ་གླེང་བ་ནི་གཏན་ལ་ཁེལ་ཡོད།   འདིར་འོ་སྐོལ་གྱིས་བཤད་སྲོལ་དེ་དག་ཕུགས་དག་མིན་དང་།    ཁུངས་བཙན་མིན་ཐད་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཏེ་དུས་ཚོད་འདས་བ་ལས།   མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་སུ་རྩིས་འོས་ནའི་བཤད་སྲོལ་གྱི་ཆུ་མོ་དེ་དག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་སྲིང་ཞིང་རིང་དུ་བཞུར་ཐུབ་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་ཆུང་འབུམ་ན་དགའ།
དེ་ཡང་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་བྱི་ལོར།  ཁམས་འབྲི་ལུང་དུ་བལྟམས་ཤིང་ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་བཟུང་སྟེ་བོད་དུ་བྱུང་བའི་བླ་མའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཐོག་མ་སྟེ།ཀརྨ་པཀྴི་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེའང་གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ་རུ་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་བཀོད་ཅིང་།  རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་པོའི་ལམ་ཡིག་ཅེས་པ་ཞིག་ཀྱང་སྐུ་ངོ་མས་མཛད།   ལམ་ཡིག་དེ་ད་བར་ཡུལ་དེ་གའི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཁྱབ་ཡོད།   དེའི་རྗེས་སུ་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའང་སྐུ་ཐོག་གོང་མའི་ཞབས་པད་ཀྱི་རྗེས་ཟིན་ཏེ།   ཁ་བ་དཀར་པོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཞིང་གངས་རི་དེར་རབ་གནས་མཛད་དེ་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྒོམ་སྒྲུབ་གནས་མཆོག་གཅིག་ཏུ་བཀོད།   སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་༡༠པར་པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏེ་ནི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ཀྱང་གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོའི་ཁ་གཏད་ད་གནས་པའི་ཇོ་བོ་ནམ་མཁའ་བཀྲ་ཤིས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གནས་མཇལ་གྱི་མཛད་སྒོ་གནང་ལ་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་གི་མཛད་པའི་བཤད་སྲོལ་མང་པོ་གྲགས།  སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དབང་གིས་གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོའི་རྩེ་རུ་ད་བར་འགྲོ་བ་མིའི་རྐང་པས་རྡོག་བརྫིས་གཏོང་མ་ནུས་ལ།   མིང་དོན་མཚུངས་པའི་མི་ཡུལ་གྱི་དག་ཞིག་ཏུ་གྱུར།  དུས་རབས་སྔོན་མའི་དུས་འགོ་སྤྱི་ལོ་༡༩༠༢ལོ་ནས་བཟུང་།   དབྱིན་ཇིའི་རི་འཛེགས་ཉེན་བརྟག་རུ་ཁག་ཅིག་གནས་རི་དེར་འཛེགས་ཀྱང་འབྲས་མེད་ངལ་ལས་སུ་གྱུར།   དུས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་སྔ་རྗེས་སུ་ཨ་རིའི་རི་འཛེགས་རུ་ཁག་དང་།  འཇར་པན་གྱི་རི་འཛེགས་རུ་ཁག   ཀྲུང་རི་གཉིས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་རི་འཛེགས་རུ་ཁག་ལ་སོགས་པའི་རི་འཛེགས་རུ་ཁག་བཞི་ཡིས་ཁ་བ་དཀར་པོར་འཛེགས་པའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ཡང་ཚང་མ་ཕམ་པར་གྱུར་ཅིང་།  མིའི་རིགས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐེངས་གཅིག་ཀྱང་ཐོབ་མ་མྱོང་བ་རེད།དེར་བརྟེན་གནས་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ་ནི་སྲིད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རུ་འཚོ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་སྣང་ངོར་སེང་རས་གཡོགས་འདྲའི་བཞིན་བཟང་མ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
ཀརྨ་བཛྲ་
ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
གཙོ་ངོས།
<h2 style="line-height:200%;">ལྷག་བསམ་གྱི་འབོད་སྐུལ། <p style="width:auto"; line-height:300%;> གུས་འོས་པའི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་རིགས་མཐུན་རྩོམ་སྒྲིག་པ་རྣམ་པ་ལ་ཆེད་ཞུ།། རང་ཅག་གིས་ཤེས་གསལ་ལྟར།  བོད་ཡིག་གི་ཆ་འཕྲིན་ལ་གཏེར་མཛོད་ཅན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་རིགས་མཐུན་ཡོངས་ཀྱི་རེ་བའི་ཞིང་ས་ཡིན་པ་དང་།  ཆབས་གཅིག་རྗེས་རབས་པ་ཡོངས་ལ་བཞག་པའི་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར།  ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་འདི་སྒྲིག་ནས་རང་ནུས་ཅི་ཡོད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཐིགས་ལྟ་བུ་འདི་གང་ལེགས་ངང་འདི་ལ་བསྣོན་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོའི་འོས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་དུ་བསྒྱུར་དགོས་ཡོད།  ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བོད་ཡིག་གི་རྒྱུ་ཆ་ནི་རང་ཅག་ལ་མཚོན་ན་ཤིན་དུ་གལ་ཆེན་ཡིན་པ་དང་ཆ་འཕྲིན་དུས་རབས་སུ་གོམ་པ་སྤོ་པའི་ལམ་བུ་ཉག་ཕྲ་དེ་ཡིན་པ་རེད།   གཞན་ཡང་ནང་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་དེ་མཚུངས་དྲ་བ་རྣམ་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནང་དོན་ཞུགས་ཡོད་པ་དང་ཡང་ན་དྲ་གནས་ཀྱི་ས་འཕྲིན་གང་བྱུང་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱུང་སླ་བས་འདི་ནས་བདེ་འཇགས་དང་བློ་གཟུར་བོར་གནས་པའི་རིག་གནས་ཤེས་བྱ་སོགས་སྤེལ་པར་མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་པོ་མཁྱོངས་ཡོད།  དེ་བས་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་དམ་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་ཀུན་ལ་འོས་འགན་ཡོད་པ་རེད།  ང་ཚོ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགོ་བརྩམས་ནས་རིགས་མཐུན་གང་མང་འདིའི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་སྣོན་རྒྱག་པའི་ལས་སུ་ཞུགས་པའི་རེ་སྐུལ་དང་བཅས།།  ནམ་ཡིན་ཡང་རང་གིས་རིག་གནས་འདི་ཉིད་མ་ཉམས་གོང་སྤེལ་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་ཆ་འཕྲིན་དུས་རབས་འདི་ལ་བེད་དང་ལྡན་པའི་དོན་གཉེར་རྒྱུའི་འདུན་པ་དང་བཅས།  རིགས་མཐུན་ཡོངས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ། ཞེས་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་པ་བསོད་ནམས་གངས་རྒྱན་ནས།
གསེར་ཤུལ་
གསེར་ཤུལ་ལམ་རྫ་ཆུ་ཁ་ནི་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཞིག་ཡིན། རྫ་གསེར་ཤུལ་དགོན་པ་ས་ཆ་འདིར་ཡོད།
ནོར་བུ་གླིང་ཁ་
ལྷ་སའི་ཕོ་བྲང་ནོར་བུ་གླིང་ཁ
ཀརྨ་ཕུན་ཚོགས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་
གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ། སྡེ་པ་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ལ་བུ་དགུ་ཡོད་པ་ལས་མིང་གྲགས་ཆེ་བ་གསུམ་བྱུང(ཀརྨ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ། ཀུན་སྤངས་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེ། ཀརྨ་བསྟན་སྲུང་དབང་པོ)བས་དེ་གསུམ་གང་རིགས་ཤིག་གི་བུ་ཡིན། རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ལྕགས་ཁྱི(༡༥༥༠)ལོར་གཞིས་ཁ་བསམ་འགྲུབ་རྩེར་སྐྱེས། ལོ་ཆུང་དུས་ནས་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་འདས། རང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་ཤིང་ཁྱི(༡༥༧༤)ལོར་ཡར་རྒྱབ་པ་དང་མ་མཐུན་པར་དམག་དཔུང་ཡར་རྒྱབ་ཏུ་དྲངས་ནས་ཚར་བཅད་དེ་ཡར་རྒྱབ་སྡེ་པ་བདུད་འདུལ་གྲགས་པ་ཁྱིམ་ཚང་རྣམས་ལ་ལྟོ་སྐལ་གཞིས་ཀ་ཕྲན་བུ་བཅས་བཞག་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ས་རྟ(༡༦༡༨)ལོར་གཙང་དམག་དབུས་སུ་དྲངས་ཏེ་སེ་འབྲས་གཉིས་ལ་དྲག་གནོན་བྱས་ཐོག། དབུས་ཁུལ་གྱི་སྲིད་དབང་ཡོངས་རྫོགས་བླངས་ཏེ་སེ་འབྲས་གླིང་ལོག་ཟེར་བ་བྱས། དེའི་ཕྱི་ལོར་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་དུ་དམག་དྲངས་ཏེ་སྡེ་པ་སྐུ་རབ་པ་ཚར་བཅད་ཐོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་ཡབ་ཚང་རྣམས་སྐབས་དེར་འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་དཔོན་ཡིན་པ་ཡང་དབང་ཆ་ཕྲོགས་ཏེ་སྣ་དཀར་རྩེར་བཟང་བཙོན་དུ་བཅུག་སྟེ་ལོ་ཤས་མ་འགྱངས་པར་འདས། དེ་ནས་ལོ་ངོ་གཉིས་སོང་བའི་ལྕགས་སྤྲེལ(༡༦༢༠)ལོར་ཕྱི་ཚུལ་དུ་འབྲུམ་ནད་ཀྱིས་འདས་ཟེར་ཡང་། དོན་དངོས་སུ་གཟའ་ནད་ཕོག་སྟེ་འདས་པ་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
འོལ་མོ་ལུང་རིངས་
འཛམ་བུ་གླིང་ཞེས་པའི་མིང་གི་བྱུང་ཚུལ།
《བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆགས》ལས། མཚོ་མ་དྲོས་པའི་འགྲན་ངོགས་སུ་ཤིང་ཛམ་བུ་ཏྲི་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་རོ་མཆོག་མངར་པོ་ལྡན་པར་སྐྱེས་པ། ཤིང་དེའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ཆུའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ལས་ཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །དེར་ལྷུང་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཉར་སྤྲུལ་ནས་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང༌།མ་ཟོས་པ་རྣམས་ནི་ཆུ་དང་ཕྲད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་དོ། ། དེས་ན་ཤིང་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་གླིང་ཡིན་པས་འཛམ་བུ་གླིང་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་འཛམ་བུ་གླིང་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་བྱུང་ཚུལ་སོགས་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང《ཀུན་འདུས》ལས། འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་སྒྲ་བཤད་ལ། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དབུས་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་དགུ་འདས་པ་ན། ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བའི་གནས་མཆོག་གངས་ཏེ་སེ་དང༌། སྤོས་ངད་ལྡན་པ་ལྡིང་བོན་རི་དང༌། དང་ར་རྟ་སྒོ་རི་སོགས་ཀྱི་བར་དུ། མ་པང་གཡུ་མཚོ་གནས་ཤིང་འཁྱིལ་ཡོད། མཚོ་དེ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ལྟེ་འབུར་གྱུར་བས།ཆུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས། ཁ་འབབ་བཞིའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཡོད་པས། གནས་ཡུལ་འདིར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡི་ཆགས་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་པའི་མིང་དེའང་ཐོག་མར་ཞང་ཞུང་གི་རི་མཚོ་ཤིང་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པར་སེམས། ཁྱད་པར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ནི། 《ཀློང་ཆེན་ཆོས་འབྱུང》ལས། གླིང་གཞན་དུ་སངས་ས་མི་འབྱོན་ལ། གླིང་འདིར་སྤྲུལ་སྐུའི་འབྱོན་གནས་ཡིན་པས། གླིང་གཞན་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འཛམ་བུའི་གླིང་མཆོག་འདི་ན། གླིང་གཞན་ན་མེད་པའི་ངོ་མཚར་བསྒྲག་ཏུ་རུང་བ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་གནས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་གནས་བྱིན་རླབས་ཅན་ཞེས་བཤད་ཡོད་ལ། འདིར་ས་ཆེན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱི《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལུང》ལས། བོད་ཅེས་བྱ་བ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཡུལ། །རི་མཐོ་ས་གཙང་གངས་རི་གཉན་གྱི་མགུལ། །བསིལ་ལ་མཛེས་པ་ལྷ་གནས་གཞལ་ཡས་ཁང༌། །ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ཕན་བདེ་འབྱུང་བའི་གཞི། །ཆུ་བོ་བཞི་འབབ་རྩི་ཤིང་ནགས་ཀྱིས་མཛེས། །འབྲི་སྣ་ལྔ་འཁྲུངས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །རྐང་བཞི་ཀུན་ཁྱད་རྩི་ཐོག་མར་ལ་སྤྱོད།ཅེས་གསུངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པའོ། །
ས་སྐྱའི་སྲིད་དབང་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་ཚུལ།
ས་སྐྱ་བའི་སྲིད་དབང་ཉམས་རྒུད་དུ་གྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་ ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ཀཀ ལས། གདན་ས་འདིས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་དཔལ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེའི་ཡན་ཆད་ཡིན་ལ། དེ་ནས་བླ་བྲང་ཁག་བཞིར་གྱེས། ཞེས་པ་ལྟར། ཁོང་གི་སྔ་རྗེས་སུ་བཙུན་མོ་དྲུག་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པར་སྲས་སྲོས་བཅུ་ལྷག་འཁྲུངས། རྗེས་སུ་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས་ཏེ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་མེ་རྟ་སྤྱི་ལོ་ 1306 ལོར་ས་སྐྱའི་གདན་སར་ཕེབས་ནས་དགོན་བདག་མཛད། ཤིང་བྱི་སྤྱི་ལོ་ 1324 ལོར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་དཔལ་སྐུ་གཤེགས། ལོ་དེར་ཁོང་གི་སྲས་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་མཐུན་པར་གོང་མའི་ཏི་ཤྲི་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གཅུང་པོ་རྣམས་ལ་བླ་བྲང་སོ་སོར་བགོས། རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་གླང་སྤྱི་ལོ་ ༡༣༤༩ ལོ་ནས་ས་སྐྱའི་བཞི་ཐོག་བླ་བྲང་དང༌། ལྷ་ཁང་བླ་བྲང༌། རིན་ཆེན་སྒང་བླ་བྲང༌། དུས་མཆོད་བླ་བྲང་བཅས་བླ་བྲང་ཁག་བཞི་པོའི་ནང་ཁུལ་འགལ་བ་སྔར་ལས་ཛ་དྲག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དཔོན་ཆེན་དབང་ཕྱུག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ལྷ་ཁང་བླ་བྲང་གཞན་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱོགས་ཁག་བཅས་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་བར། སྲིད་དབང་འཕྲོག་རེས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཚབས་ཆེན་ཞིག་བྱུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་སྤྱིའི་དབང་བསྒྱུར་ཡང་ཚགས་སུ་མ་ཚུད་པའི་ཁར། ཡོན་གོང་མའི་ནང་ཁུལ་ཡང་ཉམས་རུལ་དུ་གྱུར་བས། ས་གནས་ཁག་གི་བདེ་འཇགས་ལ་མི་ལྟ་བར་རང་གི་དགའ་བདེའི་འཚོ་བ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཁོ་ནས་དུས་འདའ་བའི་གནས་སུ་སླེབས། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ནའང་ས་སྐྱ་བའི་ནང་ཁུལ་དུ་འཐབ་འཁྲུག་དང་གསོད་རེས་སོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་གཡོ་འགུལ་བྱུང་བ་དང༌། ས་སྐྱ་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་ས་སྐྱ་བ་ཕམ་པར་བཅུག་སྟེ། དཔོན་ཆེན་དབང་ཕྱུག་བརྩོན་འགྲུས་གསོན་པོར་བཟུང་བ་བཅས་སྡེ་གཟར་མང་པོ་བྱུང་བ་བརྒྱུད། རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་རྟ་སྤྱི་ལོ་ 1354 ལོར་བཀའ་བརྒྱུད་ཕག་མོ་གྲུ་པས་ས་སྐྱའི་དབང་ཆ་ཡོངས་སུ་འཕྲོག་ནས་ས་སྐྱ་བས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་ལྟར་རོ།།
ཀརྨ་རབས་བརྒྱད་
༡ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ། ༢་ཀརྨ་པཀྴི། ༣་ཀརྨ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ། ༤ཀརྨ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ། ༥ཀརྨ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། ༦ཀརྨ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན། ༧ཀརྨ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ། ༨ཀརྨ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་རྣམས་སོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཨིན་རྡུ་ནི་ཤིས་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ།
ཨིན་རྡུ་ནི་ཤིས་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཨིན་རྡུ་ནི་ཤིས་ཡའི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་
ཡོངས་གྲགས་སུ་དཔལ་སྒང་ལོ་ཙཱ་བའམ་མཚན་གཞན་ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་གཉིས་པ་ཞུ་བ་དེ་ཡིན། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་བྱི(༡༤༥༦)ལོ་ནས་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་ཕག(༡༥༣༩)ལོ་བར་དགུང་ལོ་གྱ་བཞི་བཞུགས། མཚན་དངོས་ལ་ངག་དབང་ཆོས་རྒྱལ་ཟེར། བཟོ་རིག་པ་དང་། སྒྲ་རིག། སྙན་ངག། སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་ལ་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་སློབ་མ་དང་སློབ་རྒྱུན་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་། སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་གོ་ཆ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་གྲགས་པ་དོན་གྲུབ་གཉིས་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་སྦྲུལ(༡༤༩༧)ལོར《དག་ཡིག་ངག་སྒྲོན》བརྩམས། གཞན《ཀརྨ་ཤིང་རྟ》དང《རྡོ་རྗེ་ཉི་མའི་སྣང་བ》སོགས་བརྩམས་ནས་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པའི་དགོངས་དོན་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་དུ་འགྲེལ་བར་མཛད། གཞན་ཡང《མངོན་བརྗོད་པདྨ་དཀར་པོའི་ཕྲེང་བ》《སྙན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་དང་དཔེར་བརྗོད་རབ་གསལ་བཀླགས་པས་ཀུན་ཤེས》ལེ་ཚན་གསུམ། 《ཆབ་ཤོག་སྙན་ངག་གི་སྐོར》《དབང་གི་རྣམ་བཤད་ཆེན་མོ》《ཀྱེེ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་འགྲེལ》བཅས་ཡོད། རྣམ་ཐར་ཞིབ་པར་མི་བསྐྱོད་བཟང་པོས་མཛད་པའི《གྲུབ་མཆོག་ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལེགས་མཛད་རྒྱ་མཚོའི་སྒྲ་དབྱངས》བྲིས་མ་ཤོག་གྲངས་༢༠ཡོད་པ་དེར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀརྨ་ཞྭ་དམར་
ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་དངོས་སློབ་རྟོགས་ལྡན་གྲགས་པ་སེང་གེ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་ཡོན་གྱི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིན་ནས་ཧྲང་ཏུའུ་ལ་མ་ཕེབས་གོང་ཙམ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་ཡོས(༡༣༣༩)ལོར་དབུ་ཞྭ་དམར་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས་པ་ཞིག་གནང་སྟེ་སྐུ་ཚབ་ལྟ་བུར་བསྐོ་བཞག་གནང་བ་ནས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལ་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་མཚན་ཐོགས་པ་བྱུང་། ཀརྨ་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བྱུང་བ་སྟེ། ༡རྟོགས་ལྡན་གྲགས་པ་སེང་གེ་དང་། ༢་མཁའ་སྤྱོད་དབང་པོ། ༣ཆོས་དཔལ་ཡེ་ཤེས། ༤ཆོས་གྲགས་ཡེ་ཤེས། ༥དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག༦་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག༧དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། ༨ཆོས་ཀྱི་དོན་གྲུབ། ༩ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། ༡༠ཆོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་བར་དུ་བྱུང་། སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་སྐབས་གོར་ཁས་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ནང་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་གླེང་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་མན་ཆིང་གོང་མ་ཆེན་ལུང་གིས་བཀའ་ཕབས་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུ་མི་ཆོག་པ་དང་། ཡངས་པ་ཅན་གྱི་དགོན་པ་ཆོས་ལུགས་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་བཅད་པ《རྡོ་རིང་པཎྜིཏའི་རྣམ་ཐར》ལས་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
༡༨༦༦ལོ།
༡༨༦༦ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཀརྨ་རིན་ཆེན་ངེས་དོན་བསྟན་འཛིན་
ཁམས་ཀ་ཐོག་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་དབོན་པོ་ཀརྨ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་མཚན། འདི་བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་སྟེ་དེས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་བྱི(༡༧༣༢)ལོར་མཛད་པའི《རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཉེར་མཁོ་བུམ་བཟང》ཟེར་བ་ཞིག་སྡེ་དགེ་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་ཡོད་དོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཐའེ་ཧྲན་རི་བོ།
ཐའེ་ཧྲན་རི་བོ་ནི་ལྷུན་པོ་ལྔའི་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་ཧྲན་ཏུང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨིས་༡༥༢༤ཡོད། ཐའེ་ཧྲན་རི་བོ་ནི་ཧྭ་པེ་བདེ་ཐང་ཆེན་མོ་རུ་གནམ་གྱི་ཀ་བ་བཞིན་དུ་དགོང་ལ་ཟུག་ཡོད་པས་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་པའི་ཉམས་ཀྱིས་ཕྱུག་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་གོང་མ་རྒྱལ་པོ་མང་པོས་ཐའེ་ཧྲན་རི་བོར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས་མཚོད་གསོལ་མཛད་ཡོད་ལ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མང་པོ་བཞེངས་ཡོད། ད་ལྷ་ཐའེ་ཧྲན་རི་བོ་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་ཚན་རིག་གསུམ་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་གི་རིག་གནས་དང་རང་བྱུང་ཉིས་ཀའི་ཤུལ་ནོར་ལ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།
ཐའེ་ཧྲན་རི་བོའི་ཏ་ཀོན་རྩེ།
ཏ་ཀོན་རྩེ་ནི་ཐའེ་ཧྲན་གྱི་དབུ་རྩེ་ཡིན་ལ། བྲག་རྗེན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ངོས་སུ་རྒྱའི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གི་བྲག་བརྐོས་ཕྱག་བསྟར་མས་ཁེངས་ཡོད། དེ་དག་ལས་མིང་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ནི་ཐང་ཞོན་ཙུང་གོང་མའི་ཕྱག་བྲིས་ཕྱག་བསྟར་མ་༼ཐའེ་ཧྲན་རི་བོའི་ཟིན་བྱང་༽ཞེས་པ་ཡིན་ཞུང་། དེར་ལོ་༡༢༠༠ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད།
ཞང་ཞུང་
དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས། སྐྱེ་སྒོ་གཅོད་པའི་མདོ་ལས། འོལ་མོ་ལུང་རིང་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་ཤོག །ལུས་ངན་འཁོར་བའི་ལུས་སུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཞེས་གསུངས་པས། ཞིང་འདི་ཉིད་འཁོར་ཞིང་ཐུན་མོང་པ་ལ་ངེས་པར་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པས་སོ། །རང་ཅག་འགྲོ་བ་ཕལ་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ན་མེད་པར་འདོད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་ས་དང་འབྲེལ་ཏེ་ཡོན་ན་རང་རེས་མཐོང་དགོས་པ་སོགས་ནི་ཧ་ཅང་གི་བློ་སྒོ་དོགས་པས། །དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་ཡུལ་ས་གཡེན་སྡེ་དང་། ལྷ་རིགས་གཉན་སྡེ་ཀླུ་རིགས་སོགས་མི་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་དོན་ཅན་རྣམས་མེད་པར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་གཞུང་རྣམས་ལས་རྒྱང་འཕན་ལ་དགག་པ་བྱས་པའི་རིགས་པ་རྣམས་འདིར་དྲན་ཆོག་པ་འདྲ་སྙམ།
ལན་ཅིག་འོལ་གླིང་གི་དཔྱད་པ་བཞག་ནས་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་རྒྱལ་རབས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་རྟག་གཟིགས་ཀྱི་ཡུལ་ལམ་ཞང་ཞུང་སྒོ་བར་མའི་ཡུལ་ཡང་འབོད་པའི་གནས་སུ་འཁོད་པའི་མི་རིགས་ནི་འགའ་ཞིག་རྟག་གཟིགས་ཧོས་རིགས་ལས་གྲོལ་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་གྱི་མི་ཡི་རིགས་ནི་སྔོན་བཤད་པ་ལྟར། རྒྱལ་བུ་འཐིང་གེའི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟར་ལ། འདི་ལ་སྒོ་བར་མ་འབོད་ན་ཕུགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྟག་གཟིགས་འོལ་མོའི་གླིང་སྒོ་ཕུགས་དང་། རྟག་གཟིགས་ཡུལ་ལ་བར་མ་དང་། ཕྱི་མ་ཞང་ཞུང་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཉིས་ལ། འདྲ་མཐུན་མང་བས་འཁྲུལ་གཞི་ཆེ་བ་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། ཁུངས་ལྡན་གྱི་གཞུང་ལས་བྱུང་ཚུལ་ལ་ཞིབ་ཏུ་འདྲིས་པའི་ངལ་བ་བྱེད་མཁན་ཡོད་ན་ངེས་པར་གསལ་བར་རྟོགས་ནུས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཞིབ་ཏུ་བརྟག་ལོང་མེད་པར་ཚིག་སྤྱི་ཙམ་ཞིག་གོ་བས་དྲངས་ཏེ་བསྟོད་སྨད་བྱེད་པ་ལ་རིངས་ན་དཔྱད་པའི་ཕུགས་ཐག་ཐུང་བས་གནད་དོན་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་དཀའོ། ། རྒྱལ་གཤེན་མི་ལུས་བསམ་ལེགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མ་རྒྱུད་སངས་རྒྱས་གསུམ་གྱི་འགྲེལ་བའི་དབུ་འཆད་ལས། ཞང་ཞུང་བར་པའི་ཡུལ་སྲིད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་འཛམ་གླིང་ས་ཡི་སྙིང་བོ་ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞིང་ཁམས་ན། ཡབ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་གྱེར་ཝེར་ཐ་ཚན་ཧི་པང་རྐྱ་ཞེས་བྱ་བ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། ཡང་སྐུ་བགྲེས་ནས་དགུང་དུ་གཤེགས་པའི་དུས་ལ་ཐུག་པ་ལ་སྲས་མེད་ནས། མཐའ་གམ་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དགུང་དུ་གཤེགས་ན་འབངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ས་མི་ཟིན་པས། རང་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་དབུས་གྱུར་རྒྱལ་ཁམས་དམག་གིས་བཅོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བླངས་ཞེས་བགྲོས་པས། དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་འབངས་ཀུན་ཏུ་སྡུག་ཅིང་བྲེད་ནས་གཤེན་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས། ཡུམ་སྲིད་པའི་ལྷ་མོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་བྱོན་ནས་ལུང་བསྟན་ཏེ། ལོ་གཅིག་ནས་རྒྱལ་བུ་འབྱོན་ཏེ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་བསྐྱང་བར་ལུང་བསྟན་པས། བཙུན་མོ་ལྷ་ཟ་གཡུང་དྲུང་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མེ་ཏོག་ཨུད་དུ་འབར་བ་ཁ་ཟུམ་པ་ཞིག་བཙས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་པས། ཞང་ཞུང་བར་པའི་ཡུལ་དང་། ཡང་མཁས་དབང་ཧ་རོ་སྦོ་ལེས། རྒྱའི་རྒྱལ་རབས་ལས་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀ་འཁྲུངས་རྗེས་ཕྱི་ལོ༦༡༥ནང་སྐོར་ཨ་རབ་བའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་དུ་བཞག ཨ་རབ་པའི་ཡུལ་ལ་རྒྱ་ཡིས་ཏ་ཞིག་དང་། ཏ་ཟིག་སོགས་འབོད་སྐད་གསུངས། འོན་ཀྱང་ཏ་ཟིག་ཅེས་པའི་མིང་དེ་རྒྱ་ཡིས་ཡུལ་དེ་ལ་གསར་ཏུ་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་བཤད་རྒྱུ་མེད་པས་ཆེས་སྔ་མོའི་དུས་ནས་ཡུལ་འདི་རྣམས་ལ་མིང་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་གསལ། དུས་དེར་རྒྱ་ནག་ནས་ཨ་རབ་པས་གོས་ཆེན་གྱི་འབུ་དང་། དེ་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཤིང་བཅས་བླངས་ཏེ། ཨ་རབ་པའི་ཡུལ་དུ་དར། དེའི་དུས་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་འགྲོ་ལམ་དེང་སྐབས་ཤིན་ཅང་ཟེར་བའི་ལུང་པ་འདིའི་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བས་འདིར་གོས་ཆེན་གྱི་ལམ་ཟེར་བའི་མིང་ཡང་ཆགས་ཡོད། ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཞང་ཞུང་བར་པའི་ཡུལ་དང་། རྟག་གཟིགས་ཞེས་པའི་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་དེ་ཨ་རབ་པའི་ལུང་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ད་དུང་མ་རྟོགས་པས་བཤད་པ་འདི་ཙམ་དུ་ལུས།
ཀརྨ་ཤ་ཏམ་
གཞུང་གི་མིང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སློབ་མ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མཛད་པ་ཡིན། ནང་དོན་ནི་འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ལས་རིགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལག་ལེན་རྣམ་གྲངས་བརྒྱ་དང་གཅིག་གི་བྱ་ཚུལ་ཞིབ་པར་གསུངས་ཡོད། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་ཅོག་རོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་ལ་གཏུགས་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། ཤློོཀ་གསུམ་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་དང་བམ་པོ་དགུ་ཡོད་པ་འདི་སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་གྱི་མདོ་ཕྱོགས་པོད[ཝུ]པར་ཡོད། 《དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ》ལས་ཀྱང་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
བོད་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་བརྩི་སྲོལ་
བོད་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་བརྩི་སྲོལ་སྐོར་ཞེས་པ་འདིར་བོད་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་བརྩི་སྲོལ་ལས་རབ་བྱུང་གི་བརྩི་སྲོལ་དང་མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའི་བརྩི་སྟངས། འདས་ལོ་དང་བོད་རྒྱལ་ལོའི་བརྩི་སྟངས་སོགས་ཁ་གསལ་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།
==རབ་བྱུང་གི་བརྩི་སྲོལ།== དེ་ནི་བོད་དུ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བརྩི་མགོ་བརྩམས་པ་རེད་ཟེར་ན། ཕྱི་ལོ1027ལོ་སྟེ། དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་ཐོག་མར་བསྒྱུར་བའི་ལོ་དེ་ནས་བཟུང༌། ལོ་ཙཱ་བ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རབ་བྱུང་བརྩི་བའི་སྲོལ་བཏོད་པ་ཡིན། རབ་བྱུང་གཅིག་ལ་ལོ60ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ལོ་དང་པོ་ནས་བགྲང་བྱ་གཅིག་རེ་བྱས་ནས་རྩི་བཞིན་ཡོད་དེ་ཡང་མེ་མོ་ཡོས་ཀྱི་ལོ་ནས་འགོ་ཚུགས། ད་སྐབས་གཙོ་བོ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་ས་ཁུལ་ཀུན་དུ་རྩི་སྲོལ་རྒྱུགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། །