cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་པོ་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་གནས་པ་རེད།།
གང་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་པ་ཞེས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་སུ་འཛམ་གླིང་ཡང་ཐོག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། མིང་ལ་ས་ཆའི་བབ་དང་གཞིགས་ནས་འཛམ་གླིང་ཡང་ཐོག་ཅེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན། ང་རང་ཚོ་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དེ་ཧ་ལས་པའི་ཕྱུག་པོ་རེད་འདུག སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ནས་རྨོངས་ཞེན་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་འདུག ངོས་རང་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་ལོ་དེ་དག་ཕྱིན་པ་རེད། ལོ་ངོ་དེ་དག་གི་རིང་མི་མང་པོ་ཞིག་ཐུག་རྒྱུ་བྱུང་ཡོད། མཁས་དབང་མང་པོ་ཐུག་པ་རེད། ཚན་རིག་པ་དང་མི་འདྲ་མིན་ཐུག་ཡོད། དེ་བཞིན་ནང་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་མཁས་དབང་དང་ཆོས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཐུག་ཡོད། མི་སྣ་དེ་དག་ཐུག་པའི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོར་འདས་པའི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་ལ་གཙོ་ཆེ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་རེད། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་བཅས་དེ་དུས་བོད་ལ་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་དེ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་ན་མིང་ཐུང་ངུ་ཞིག་རེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་དེ་ལྟ་གྲུབ་རང་རེད་འདུག ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཅེ་ན། རིག་པའི་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་གོ་དགོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོང་རང་གིས། དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །ལེགས་པར་བརྟག་ལ་ང་ཡི་བཀའ། །བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་རིག་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས། རྒྱུ་མཚན་བཙལ། དངོས་སུ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་འཕེར་བ་ཞིག་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ར་འཕྲོད་པ་ཞིག་འདུག་ན་ཁས་ལེན་བྱས། འཛམ་གླིང་འདི་སྒང་གི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་མི་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་ཕན་གྱི་ཡོད། མ་འོངས་པ་ཡིན་ནའང་ཕན་གྱི་རེད། ཡིན་ནའང་སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བཀའ་དེར་དད་པ་དང་མོས་གུས་བྱས་ནས་ཁས་བླང་དགོས་མ་རེད། ཅེས་རྒྱུ་མཚན་བརྟག་དཔྱད་བྱོས། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ནཱ་ལེནྡྲའི་ལེགས་སྦྱར་ཆོས་བརྒྱུད་ནང་ལ་མ་གཏོགས་ཧ་ལམ་མེད། དེར་བརྟེན་དེ་རིང་ཁ་སང་དེ་འདྲས་ཆོས་བརྒྱུད་རླབས་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་བོད་པ་གཅིག་པུར་མ་གཏོགས་མེད་པའི་བཟོ་འདྲ་འདུག དེ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། འཛམ་གླིང་འདིར་ནང་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་རྒྱ་ནག་སོགས་ཡུལ་གྲུ་དེ་དག་རྩ་བའི་ནཱ་ལེནྡྲ་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ནས་འབྱུང་བ་གཅིག་པ་རེད། ཡིན་ནའང་དེར་ལོ་མང་སློབ་སྦྱོང་བྱས། དེ་ཡང་ཚད་མའི་གཞུང་དང་འབྲེལ་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་དེ་ང་ཚོ་བོད་ལ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཞིག་རེད་འདུག དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ནང་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡོང་གྲགས་ཡིན་ནའང་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་རིག་པའི་ལམ་ནས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་དབབ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་དབང་ཚོའི་བཞེད་གཞུང་འདི་བོད་པས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་བདག་པོ་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་པ་རེད། ནམ་རྒྱུན་ངོས་ནས་བཤད་པ་བཞིན། ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ནོར་རེད། ཅེས་བརྗོད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད་འདུག དེ་རིང་ཁ་སང་དངོས་གནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ཚན་རིག་པ་དང་ཆོས་དད་མེད་མཁན་ཚོའི་ནང་ལ་རིམ་བཞིན་དོ་སྣང་དེ་འདྲ་ཞིག་བསླེབས་ཡོང་བའི་སྐབས་དེར་རེ་བ་བརྒྱབ་ས་འདི་ང་ཚོས་དུས་ཡུན་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལ་བདག་པོ་བརྒྱབས་ནས་ཉར་བ་འདིས་ཁོང་ཚོས་རེ་བ་བསྐོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག
ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་གཏང་ན་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད་སྟབས་ཧ་ཅང་གི་སེམས་སྐྱོ་པོ་དང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ལ་ཤར་བ་ནང་བཞིན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རང་སྐྱ་འཕེར་བའི་སྐད་ཡིག་འདིའི་ནང་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལྟ་གྲུབ་དེ་དག་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ང་ཚོས་བོད་པས་བདག་པོ་བརྒྱབ་ཡོད། དེར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཡང་ཐོག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནང་བཞིན་རིག་གཞུང་དང་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཕལ་ཆེར་ཡང་རྩེ་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་ངོས་ཀྱིས་བརྗོད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ངོས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་འདི་བདེན་པ་རེད་འདུག་གམ་མིན་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱོས་དང་། ངོས་ཀྱིས་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་ཁ་ཤས་ལ་དེ་འདྲ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་བཤད་པ་འདི་བདེན་པ་རེད་འདུག་གམ་མི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལ་ཉུང་མཐར་ཁྱེད་རང་ཚོས་ལོ་ཤུ་སུམ་ཅུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་རེད། ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན།
ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡིན་ནའང་ངོས་ཀྱིས་བཤད་པ་འདི་བདེན་པ་རེད་འདུག་གམ་མི་འདུག ཁྱེད་རང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་རེད། སོ་སོའི་བོད་སྐད་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་སྟབས་ལོ་བཅུའམ་བཅོ་ལྔ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། གང་ལྟར་དངོས་གནས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མི་རིགས་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད་འདུག བར་སྐབས་ང་ཚོ་ཧ་ཅང་རྐྱེན་ངན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་དག་གི་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་རྒྱུ་རེད། དེ་དང་ཆབས་གཅིག་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྷག་བསམ། སེམས་ཤུགས་དེ་དག་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་དག་གིས་དཀའ་ལས་དེ་འདྲ་ཞིག་བརྒྱབ། སྙིང་སྟོབས་དེ་འདྲ་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་སྐབས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཚབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ལྷག་གི་རིང་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་ཡོད།
ཐོག་མར་གཞི་མེད་ས་ཞིག་ནས་གཞི་ཡར་བཙུགས། དེ་ནས་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རོགས་རམ་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་པ་ཁག་གཅིག་གི་རོགས་རམ་འོག་ནས་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་རིང་ཁ་སང་དུས་ཚོད་འདིར་གོང་དུ་ངོས་ནས་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཧ་ལམ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཧ་ལས་པ་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ཧ་ཅང་ཚད་མཐོ་པོ་ཡོད། ཡིན་ནའང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་ཡོན་དེ་གཅིག་པུས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དེ་དང་ཆབས་གཅིག་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་དྲང་བདེན་མེད་པ། སྐྱག་རྫུན། ཧམ་པ། ཐུབ་ཚོད། ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་དེ་དག་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཡོད་པའི་དེང་དུས་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་དེའི་ཐོག་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་དང་མགོ་བདེ་དྲན་འཁྲུལ་བྱེད་མཁན་མང་ཆེ་བ་དེ་དག་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་རྩེ་ཕུད་ཡོད་མཁན་དེ་ཆགས་ཡོད། མ་འདྲ་བ་ནི་དེ་རིང་ཁ་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མི་མང་པོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འདུག དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་དང་ཤེས་ཡོན་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཨིན་ཇིའི་ཚིག་ནང་ཡོད་པ་བཞིན།ཽརའལཕརིནཀིཕལེསཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་དེ་འདང་གི་མི་འདུག ཅེས་མི་མང་པོས་དེ་འདྲ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག
དེར་བརྟེན་བར་སྐབས་དམིགས་བསལ་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་དང་འདོན་པ་བཏོན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བཟང་སྤྱོད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་ལོ་བཅུ་གྲངས་ཕྱིན་པ་རེད། ད་དུང་ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། གང་ལྟར་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་འབུམ་གཅིག་དང་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སོ་སོའི་མི་ཚེ་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་དེ་རིང་ཁ་སང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་དང་། མི་ཚོས་ཀྱང་རེ་བ་བརྒྱབ་རྒྱུ་མང་དུ་འགྲོ་གི་འདུག ང་རང་ཚོ་ཡིན་ནའང་ཆ་རྐྱེན་དེ་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་རེད། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད།
ད་དུང་ད་གིན་སྲིད་སྐྱོང་གིས་གསུངས་པ་བཞིན་ང་ཚོ་མུ་མཐུད་ནས་ཕྲ་ཚུགས་ཐབས་དང་། བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུར་ཚང་མས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ང་ཚོ་བསམ་བློ་བཏང་ན་སྤོབས་པ་སྐྱེ་རྒྱུ་རེད་འདུག ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ན་སྤྱིར་བཏང་བོད་མི་ཞིག་ཆགས་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་དུང་ཕྱུར་བདུན་ཅུ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་གི་མི་གཅིག་ཡིན། ཞེས་ངོས་རང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མིན། ཞེས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་རང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་བདུན་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་གི་བོད་མི་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། བཙན་བྱོལ་བའི་ནང་གི་ངོས་རང་མི་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ངོས་རང་གི་ངོས་ནས་གང་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་བར་དུ་བྱས་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡིན་ནའང་ངོས་ནས་ཆབ་སྲིད་ལས་འགན་བཞག་ཚར་བ་རེད། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་། ལྟ་གྲུབ་དང་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་མ་ཤི་བར་དུ་ངོས་ནས་འགན་ཁུར་བླང་གི་ཡིན།
ངོས་རང་ངོས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ལ་ཁྱེད་རང་ཚང་མས་མདུན་ལ་འདྲ་ཆག་པོ་དང་། ལས་བསྡོམས་འདྲ་ཆག་པོ་འདྲ་བྱས། དོན་ངོ་མའི་ཐད་ལ་ཐི་གུ་སྣེ་ཤོར་འགྲོ་བའི་བཟོ་འདྲ་བོ། ལྷོད་ཡངས་ཤོར་བའི་བཟོ་འདྲ་བོ། དེ་འདྲ་མི་ཡོང་རྒྱུ་དང་། ངོ་ལྐོག་བྱེད་མི་དགོས་རྒྱུ་དངོས་ཡོད་ཐོག་ནས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་གྲུབ་འབྲས་བསྟན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ང་ཚོ་ཆོས་པ་ཚོ་ཡིན་ནའང་ཁ་ནས་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཤོག་ཅེས་བརྗོད་ནས། ངོ་ཐོག་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ལ་ག་རེ་བྱེད་བཞིན་འདུག རྣམ་མཁྱེན་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་སྟོང་ཉིད་ཕར་བཞག་ནས་མི་དགེ་བཅུ་སྤོངས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡག་པོ་ཞིག་མེད་པར་ཆགས་པ་ཡིན་ན་ཁ་ནས་འདྲ་ཆག་པོ་བཤད་པ་མ་གཏོགས་ལག་ལེན་གང་ཡང་མེད། ཨིན་ཇི་སྐད་ནང་ཡོད་པ་བཞིན་མུམལཡངོུནམེཞེས་པ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ལས་ཀ་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག འདི་བར་དེ་རིང་འདིར་མི་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་པའི་སྐབས་དེར་གཏམ་བཟང་འདི་ཡིན།
བཟང་པོ་ཡོད་ན་ངན་པ་ཡོད་དགོས་པ་ཆོས་ཉིད་རེད། བཟང་པོ་ཡོད་ན་ངན་པ་ཡོད་དགོས། བཟང་པོ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་ན་བཟང་པོའི་ངོ་གསོ་འཐོན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་ངན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། བར་སྐབས་འོས་བསྡུ་ཆེན་མོའི་སྐབས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གྱི་མཚམས་ལས་ཏོག་ཙམ་མར་བབ་པ་ལྟ་བུ་འདུག ལྷག་པར་རེ་ཟུང་རེ་ཟུང་གི་བྱེད་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་ཁྱེར་གྱི་རྣམ་པ་ཕྲན་བུ་འཐོན་བཞིན་འདུག ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་བྱུང་། ང་ཚོ་སྤོབས་པ་བྱ་རྒྱུ་དང་། ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་མིག་དཔེ་འདོན་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉམ་དམས་སོ་སོས་གཏོང་བཞིན་ཡོད། དངོས་གནས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་། དྲང་བདེན། རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པ། ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གིས་ང་ཚོས་སྤོབས་པ་བྱས་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་གདོང་སྟོན་ཐུབ་ཡག་གི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ང་ཚོ་ཡ་རབས་དྲང་བདེན། སྤྱོད་བཟང་འདི་ཆགས་ཡོད། འདི་ཏོག་ཙམ་ཉམ་ཆག་ཕྱིན་འདུག བསྟན་པ་མགོ་ནས་བཤིག་ཡག་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོང་སྐབས་བློ་ཕམ་ཧ་ཅང་ཡོང་བཞིན་འདུག འདི་ང་ཚོའི་ངན་པའི་ཆ་འདི་རེད། ཆོལ་ཁའི་སྐད་ཆའི་འཐེན་འཁྱེར་ལྟ་བུ་ཕྲན་བུ་ཡོང་བ་དེ་མང་ཆེ་བར་ཁག་མེད། མི་རེ་ཟུང་མགོ་བདེ་པོ་དང་མིག་རྒྱང་ཐུང་ཐུང་། འཕྲལ་སེལ་ངོ་གདོང་མ་གཏོགས་ཆེ་ས་ནས་བསམ་བློ་མ་མཐོང་མཁན་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་ལྟ་བུ། ཕྱོགས་མཚུངས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་ལྟ་བུ་ཡོང་གྲབས་བྱེད་བཞིན་འདུག འདི་ཚོ་སྐྱོན་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་དེ་འདྲ་མ་ཡོང་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཆིག་སྒྲིལ་ཟེར་བ་འདི་སྔར་དུས་རབས་ ༧།༨།༩ དེ་ཚོའི་སྐབས་ཆོས་རྒྱལ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་དག་གི་འོག་ལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཡོད།
དེར་བརྟེན་འཕྲལ་སེལ་དགོས་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ལུགས་འཐེན་འཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་ལུང་ཚན་གྱི་འཐེན་འཁྱེར་ལྟ་བུ་བྱས་ན། དངོས་གནས་བློ་ཆུང་ཕན་བཏགས། བཟེར་བ་དེ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། ཡག་པོ་རྩ་བ་ནས་མེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་པོ་འདི་སྐྱིད་ན་སྐྱིད་གཅིག སྡུག་ན་སྡུག་གཅིག་བྱས་ནས་ང་ཚོ་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་བྱས་ནས་ཡིན་མ་གཏོགས། ང་ཚོ་འདིར་ཆོལ་ཁའི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་དེ་འདྲ་ནམ་ཡང་མི་ཡོང་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཁྱེེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་སེམས་ནང་ཞོག་དགོས། འགོ་འཁྲིད་མཁན་ཚོས་འདི་སེམས་ནང་ཞོག ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་འདི་སེམས་ནང་ཞོག  མི་མང་ཚོས་ཀྱང་འདི་སེམས་ནང་ཞོག བླ་མ་དགེ་བཤེས་འགའ་ཤས་ཡོད། ང་ཚོས་འདིར་སྐད་ཆ་བཤད་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན་གསན་རྒྱུ་རེད། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ང་ཚོ་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་རེད། དབུ་ཁྲིད་བླ་མ། དགེ་བཤེས་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདི་སེམས་ནང་ཞོག ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་ཅན་དུ་དཔལ་ན་ལེནྡྲ་འི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་གཅིག་འགྱུར་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཞྭ་མོའི་ཚོས་གཞི་འདྲ་མིན་དང་། ཕར་ཕྱོགས་དེར་དགོན་པ་ཆུང་ཆུང་ལྟ་བུ་སྦར་མོ་གང་ལྟ་བུ་ཚོས་ང་དང་ཁྱོད། ཟེར་ནས་ལབ་རེས་བྱས་ན་བྱབ་ཆུང་རེད། དེ་རིང་ཁེ་སང་དཀྱིལ་ཤར་ཡུལ་གྲུའི་ནང་ལྟོས་དང་། ཡི་ཤུ་དང་ཁ་ཆའི་ཆོས་ལུགས་དབར་འཁྲུག་པ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད།
བྱང་ཕྱོགས་ཨ་ཡིར་ལེན་ཌིར་ནོརཏམེནིརེལའནདམཚོན་ན། ཡི་ཤུ་རྣམ་དག་དང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་གསར་མའི་དབར་འཁྲུག་རྩོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁ་ཆེ་གཅིག་འགྱུར་ནང་དུའང་སུན་ནི་ུནནིདང་ཤི་ཡ་སམིའགཉིས་རྒྱག་རེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོ་འདས་པའི་བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཞྭ་དམར་སེར་དབར་དང་། ས་སྐྱ་དགེ་ལུགས་གྱི་དབར་རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡོད། དེ་ཚོ་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་མི་རབས་གསར་པ་ཞིག་དང་དུས་རབས་གཉན་འཕྲང་ཞིག་གི་སྒང་བསླེབས་ཡོད་པ་དང་། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ང་ཚོས་འབོར་ཤོབ་དང་སྦྲགས་ཤོད་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ཞབས་འདྲེན་ང་ཚོའི་ནང་ནས་ཞུས་ནས་བསྡད་ན་ཐབས་སྡུག་རེད། ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་པ་ཞིག་རེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ག་རེ་དགོངས་རྒྱུ་རེད་དམ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པས་ག་རེ་དགོངས་རྒྱུ་རེད་དམ། ང་ཚོའི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཇོ་ནང་དང་བཅས་པ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དེ་དག་གིས་ག་རེ་དགོངས་རྒྱུ་རེད་དམ། ཆོས་ལ་དད་པ་མེད་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དཔེར་ན། ཆོས་ལ་སྐྱོན་བལྟས་ནས་ཆོས་གཏོར་བཤིག་བཏང་ན་སོ་སོ་རང་དབང་རེད། ཁྱད་གང་ཡང་མེད། གལ་ཏེ་ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་བྱེད་སྟངས་དེ་འདྲ་མ་རེད། ཚང་མས་བྱམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སོགས་ལ་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཁ་ནས་བཤད་པ་ཙམ་གྱི་འགྲིག་གི་མེད། སོ་སོས་ལག་ལེན་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱས་ནས་མྱོང་བ་ཐོན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བྲོ་བ་ཁ་གི་རེད།  གཞན་ཁ་ནས་བརྒྱ་བཤད་སྟོང་བཤད་བྱས་ཏེ་དོ་སྣང་དང་ལག་བསྟར་མ་བྱེད་ན་བྲོ་བ་ཁ་གི་མ་རེད། དེ་ནི་མཁས་པས་ཚིག་སྐམ་པོ་བཤད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་དགོས་ས་དེ་སོ་སོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཡ་མ་བྲལ་བའི་ཐོག་ནས་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཆོས་ལུགས་དང་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་སོགས་ནམ་ཡང་མ་བྱོད་ལ། མཁྱེན་སོང་ངམ། གལ་ཏེ་ངོས་ལ་གྲོགས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཁ་ལ་ཉན་དགོས། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ལ་ཐུགས་པའི་སྐབས་དགའ་རབ་ཡིན་མདོག་བྱས། རྒྱབ་དེར་ཆོས་ལུགས་དང་ཆོལ་ཁའི་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། སྐྱག་རྫུན། ཧམ་པ་ཕྲན་བུ་བཤད་ན་ཡག་པོ་མེད། ཤེས་སོང་ངམ། ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཡོད།།
བྷོབ་ཌེལིན་
རྩོམ་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་དཔྱད་བརྗོད་པ་མཁས་དབང་ཝལ་ཁྲིར*ཕེ་ཁྲིར་(Walter Pater)ལགས་ཀྱིས་སྒྱུ་རྩལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་རེ་སྙེག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཅེས་སྡོམ་ཚིག་གྲགས་ཅན་ཞིག་བཞག་ཡོད། འདི་ནི་ཁོང་གིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་གཉིས་དབྱེར་མེད་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་བསྐྲུན་པར་བརྩོན་གྱིན་པའི་འདུ་འགོད་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་བཞེད་ནས་གསུངས་པ་ཞིག་རེད་འདུག སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦ལོའི་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་སྙན་ཚིག་དང་རོལ་མོ་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་གླུར་ལེན་མཁན་བྷོབ་*ཌེལིན་(Bob Dylan)ལགས་ལ་བསྩལ་ཡོད་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ཁོང་ནི་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚོགས་ཕར་འཐེན་ཚུར་འཐེན། རྐྱང་སྐུམ། བཙིར་གནོན། སྒྲིམ་ལྷོད། གཙང་བཙགས་སོགས་བཙོ་སྦྱང་གི་རིགས་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་བྱས་ནས་གླུ་ཚིག་སྣ་ཚོགས་སྡེབ་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ལ། སྡེབ་ལེགས་ཚིག་གིས་ཨ་རིའི་གཙོས་འགྲོ་བ་མི་ལ་གཙེ་བའི་དམག་འཁྲུག་དང་། རུལ་སུངས། གནོད་འཚེ། གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ། བཙན་གནོད། དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་སྤྱོད། རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་སྲིད་ཇུས་སོགས་དང་། མི་སྒེར་གྱི་སེམས་སྡུག་དང་། བརྩེ་བ། དྲན་གདུང་། འཆི་གསོན་སྐོར་གྱི་བསམ་གཞིགས་སོགས་བྲིས་ནས་རོལ་ཆ་དང་གླུ་སྐད་ཀྱི་དབྱངས་ལ་འདྲེན་མཁན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་འདུག གླུ་ཚིག་གི་ལམ་ནས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྗོད་ལུགས་རྙེད་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་སྐྱོན་མཚང་འབྲུ་ཐུབ་པའི་བློ་རིག་དང་སྤོབས་པ། ཨ་རིའི་སྒྱུ་རྩལ་རིག་གཞུང་ལས་ཉིང་བཅུད་བླངས་ནས་དེར་གསར་སྣོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅས་ལ་དམིགས་ནས་ཁོང་ལ་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་ཆོ་ལོ་གནང་པ་དཔགས་ཐུབ།
སྐབས་འགར་ཁག་ཁག་སོ་སོར་དབྱེ་དཀའ་ནའང་། སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་པའི་སྡེ། མི་རིགས་སོགས་གང་ཡིན་ཡང་རིགས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་པར་དགར་བར་དགའ་བའི་དུས་འདིར་གླུ་བ་བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ལ་རྩོམ་རིག་གི་འཇའ་ས་གྲགས་ཆེན་འདི་གནང་པ་དེས་ཕྲན་ལ་རྩོམ་རིག་གི་ས་མཚམས་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་སོང་སྙམ་པའི་སྤྲོ་བ་འཕེར་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་བྱིན། གླུ་ཚིག་རྩོམ་མཁན་དང་གླུ་གཞས་ལེན་མཁན་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ལ་ད་ལོའི་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་གནང་པ་དེར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་དང་བརྩམས་སྒྲུང་པ་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་མོད། རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་བ་མི་ཉུང་པ་ཞིག་གིས་ཁོང་ངེས་དོན་གྱི་སྙན་ངག་པ་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོགས་སློང་བྱས་ནས་འཁང་ར་ཡང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཡིན་ནའང་ཁོ་བོར་གཞས་ཚིག་སྙན་ངག་ཡིན་མིན་དང་། གཞས་ཚིག་རྩོམ་མཁན་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཚད་ལྡན་ཡིན་མིན་སོགས་བབ་ཅོལ་གྱི་རྩོད་གླེང་ལས་བརྒལ་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ཞིག་དང་གནས་བབས་གང་ཞིག་གིས་ཁོང་གི་སྙན་ངག་ལ་ཟབ་ཚད་དང་། འགུགས་ཤུགས། ཡུན་བརྟན། ཁྱབ་རྒྱ་བསྩལ་པ་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་མནོ་བསམ་བཏང་བཅུག་སོང་། ནོ་བྷེལ་ཚོགས་པའི་གསར་འགོད་གསར་བསྒྲགས་ལྟར་ན་བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ལ་༢༠༡༦ལོའི་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་དོན་ནི་ཁོང་གིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཨ་རིའི་གླུའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཁྲོད་དུ་སྙན་ངག་གིས་བཅིངས་པའི་བརྗོད་ཚུལ་གསར་བའི་ཚོགས་བསྐྲུན་ཡོད་པས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདུག འདིར་གླུའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཟེར་དུས་སྔ་སྲོལ་གྱི་གླུའི་རིགས་སམ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ལ་གོ་བ་མ་ཡིན་པར་གླུ་ཡི་རིགས་སྣ་ཚོགས་འཛོམས་པའི་རིག་གཞུང་གི་རྒྱུན་གསོན་པོ་གཏོས་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ལ་རང་ཚུགས་ལྡན་པའི་གླུ་དབྱངས་དག་ཨ་རིའི་གླུའི་རིག་གཞུང་གི་ཆུ་ཀློང་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་བཏབས་ཡོད་པ་དེ་དེང་རབས་རོལ་དབྱངས་ལ་དཔྱོད་མཁན་དང་ཁོང་གི་གླུར་དུང་མཁན་གྱི་མི་མང་པོས་ཡུན་རིང་པོར་དོ་སྣང་བྱུང་ཡོད། ད་ལོའི་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱིས་དེ་བདེན་དབང་དང་ནན་བཤད་བྱས་འདུག་གོ།
གསར་རྩོམ་བྱེད་དུས་གཞན་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་དང་། གཞན་ནས་ལེན་དགོས་པ། གཞན་ཞིག་བརྒྱུད་དགོས་པ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མེས་པོ་དག་ལ་བསྟེན་དགོས་པར་འདུག་ལ། རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་དཔྱོད་དེ་གསར་རྙིང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ཕྲ་མོར་འཇུག་ཐུབ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་འདུག་སྙམ། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས་བགྲང་བྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་གླུ་ཚིག་དང་དབྱངས་བརྩམས་དུས་ཨ་རིར་གླུའི་རྣམ་གྲངས་མ་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་རྨང་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བླངས་ཡོད། ཁོང་གིས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་རིང་མོ་འགོ་བརྩམས་མ་ཐག་ནས། དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་སྔར་སྲོལ་གྱི་གླུའི་རིགས་དང་། ཨ་རིའི་མི་ནག་གིས་གསར་བསྐྲུན་བྱས་པའི་བྲན་གཡོག་གི་འཚོ་བ་ལེན་པའི་གླུའི་རྣམ་གྲངས་དང་ཡིད་སེམས་སྦྲིད་པར་བྱེད་པའི་སྨྲེང་གླུའི་(blues songs)རིགས། དད་སེམས་དྲག་པོས་གཡོས་ཏེ་སྐད་གཟེངས་མཐོ་ལ་འཇམ་ཞིང་སྨྲར་དག་པར་ལེན་པའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་གླུ་(gospel songs)། ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་སྤྲོ་བས་སྒུལ་བར་བྱེད་པའི་དབྱངས་རྟའི་འཕར་ལྡིང་ལྡེམ་མྱུར་ཅན་ལྗ་ཟི(jazz)། དབྱིན་ཇི་དང་ཨར་ལན་ཌི་སོགས་ནས་དར་ཡོང་བའི་སྒྲུང་གཏམ་རྗོད་པའི་སྐྱོ་གླུའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དབྱངས་རྟ་དང་། ཚིག བསམ་བློ། བརྗོད་བྱའི་རིགས་བྲུས་ཡོང་ནས་གླུ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དུས་དམིགས་བསལ་བ་མཚོན་ཐུབ་པའི་རོགཁིན་རོལ་(rock and roll)གྱི་ལུགས་ལ་ཕྱོགས་པའི་གླུ་དབྱངས་མང་པོ་གསར་རྩོམ་བྱས་ཡོད་རེད།
འདིར་ཁོང་གིས་༡༩༦༢ལོར་བརྩམས་པའི་གླུ་གྲགས་ཅན་གཉིས་དཔེར་བཞག་ནས་གཞས་གདངས་དང་གཞས་ཚིག་གསར་རྙིང་བསྲེས་ཏེ་གླུ་གསར་རྩོམ་སྟངས་མདོར་ཙམ་བཤད་ན། མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཞེན་དང་། དམག་འཁྲུག་གི་ཡ་ང་བའི་མཐའ་འབྲས། སྲིད་ཇུས་ངན་པའི་མནར་གཅོད་སོགས་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི《ཆར་བ་དྲག་པོ་ཞིག་འབབ་གི་རེད། A Hard Rain’s A-Gonna Fall》ཅེས་པའི་གླུའི་ཕྱི་མོ་ནི《སྐུ་ངོ་རཎ་ཌལ། Lord Randal》དུ་གྲགས་པ་ཧ་ལམ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་ལ་ཁུངས་གཏུག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་སྐྱོ་གླུ་ཞིག་ཡིན་ལ། དབྱིན་ཡུལ་ནས་ཨ་རིར་དར་བའི་སྐྱོ་གླུ་དེས་སྐུ་ངོ་རཎ་ཌལ་ཞེས་པའི་ཨ་མས་དྲི་བ་དྲི་ལན་གྱི་ལམ་ནས་སྐུ་ངོར་ཁོང་གི་དགའ་རོགས་ཀྱིས་དུག་དྲངས་པས་གང་མགྱོགས་འཆི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཧ་གོ་པའི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་བཤད་ཡོད་རེད། 《ཆར་བ་དྲག་པོ་ཞིག་འབབ་གི་རེད》ཅེས་པའི་གླུས་ཡང་དྲི་བ་དྲི་ལན་གྱི་ལམ་ནས་ནད་མུག་མཚོན་འཁྲུག་གིས་དེད་པའི་དུས་མཐའ་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་མིའི་མགོར་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་བརྗོད་ཡོད། སྐབས་དེའི་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་རྗེས་ལ་བྱུང་བའི་གྲང་བའི་དམག་འཁྲུག་དེ་མིའི་འགྲོ་བ་རྨེག་མེད་དུ་གཏོང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་འཐབ་འཛིང་ཞིག་ལ་འགྱུར་སྲིད་སྙམ་པའི་འཇིགས་སྣང་དེའང་མཚོན་ཡོད། ཡིན་ཙང་《ཆར་བ་དྲག་པོ་ཞིག་འབབ་གི་རེད》ཅེས་པར་བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས་གནའ་མི་སྐུ་ངོ་རཎ་ཌལ་ལགས་ཀྱི་སྒེར་གྱི་འཆི་བ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་སྐྱོ་སྡུག་དེ་དེང་རབས་འགྲོ་བ་མིའི་ཆག་འཇིག་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་ནས་ལེན་ཐུབ་ཡོད།
དཔེར་བརྗོད་གཉིས་པ་ནི་དམག་འཁྲུག་དང་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀྱི་ཐར་བ་བརྗོད་གཞིར་བྱས་པའི་《རླུང་ལ་གཡུག་གི་འདུག Blowin’ in the Wind》ཅེས་པའི་གླུ་ཤན་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཅན་དེ་ཡིན་ལ། གླུ་དེའི་གདངས་འགྲོས་དང་ཕུགས་འདུན་གཉིས་《ད་ནས་མི་ཚོང་གཏམ་སའི་སྟེགས་བུ་མེད། No more auction block》དམ་《སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བཞུད་ཚར་རེད། Many thousands gone》ཞེས་པར་གྲགས་པའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ལ་རྒོལ་པའི་ཆོས་གླུའི་རིགས་བྱེ་བྲག་པ་(spiritual)་ཞིག་ལས་བླངས་པ་རེད་འདུག ཆོས་གླུ་འདིར་དབྱིན་ཇུའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་དུས་རབས་བཅུ་དགུའི་སྟོད་དུ་ཨ་རིར་མི་ནག་གི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་རྩ་རྫོགས་བྱས་རྗེས། བྲན་གཡོག་ལས་ཐར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྲན་གཡོག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་འཆི་བ་འོ་དོད་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱིས་དྲན་གསོ་བྱས་ནས་གསར་དུ་ཐོབ་པའི་རང་དབང་དེ་ནན་གྱིས་བརྗོད་ཡོད། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས《རླུང་ལ་གཡུག་གི་འདུག》ཅེས་པས་ཆོས་གླུ་དེའི་དབྱངས་རྟ་དང་དེའི་གཏིང་ལ་འཐིམ་པའི་སྨྲེང་སེམས་དང་རང་དབང་ལ་དུང་བའི་འདུ་ཤེས་བཅས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་རོལ་ཆའི་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་ལུགས་དང་ངག་འགུགས་སྟངས་གསར་བའི་ལམ་ནས་བསྐྱངས་ཡོད་རེད། ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གླུ་འདི་དང་པོ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་དུ་འགྲོ་དུས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀྱི་རང་དབང་གི་ཐད་ནས་བློ་ཁ་ཁྱོན་ནས་ཚིམ་གྱིན་མེད་ལ། དམག་འཁྲུག་དང་མི་རིགས་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་མ་རུངས་པས་གཙེས་ཀྱིན་པའི་ཨ་རིའི་མི་རབས་གསར་བ་ཞིག་གི་སེམས་ཁམས་ལེན་ཐུབ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་གདའ།
གོང་དུ་དྲངས་བའི་གླུ་གཉིས་ལས་ཀྱང་དཔག་ཐུབ་པ་ལྟར་བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་མང་པོས་དྲང་བདེན་དང་འདྲ་མཉམ་མ་ཡིན་པའི་གཞུང་སྒེར་གཉིས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཐེར་འདོན་བྱས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ནང་གི་མི་ནག་ཁྱད་གསོད་ལམ་ལུགས་དང་ཕྱི་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ལོ་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅུག་པ་དེར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རྒོལ་ཡོད་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདིར་བརྟེན་དང་ཐོག་ཉིད་ནས་ཁོང་ནི་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པར་ཡ་ལན་སྤྲོད་མཁན་ཏེ་རོང་འབྲོག་ཡུལ་གྱི་རོལ་དབྱངས་ལུགས(country music)་ཀྱི་གླུ་བ་ཆེན་མོ་ཝོས་ཌིས་*དགའ་ཐིརིས་(Woody Guthrie)སོགས་ཀྱི་ཕྱི་ཕྱིར་འབྲང་ནས་ངོ་རྒོལ་གྱི་གླུ་(protest songs)འབྲི་མཁན་དང་ལེན་མཁན་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཡོད། མི་ནག་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་བའི་ལམ་ལུགས་དུས་རབས་བཅུ་དགུའི་སྟོད་ནས་གཏོར་ཡོད་ནའང་མི་ནག་གི་རིགས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་སྲིད་ཇུས། གཤིས་སྤྱོད་སོགས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་དང་བདུན་ཅུར་མུ་མཐུད་དུ་གནས་ཡོད་རེད། མི་ནག་དང་མི་དཀར་གཉིས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་སློབ་གྲྭ་དང་། འགྲིམ་འགྲུལ། ཟ་ཁང་། གསང་སྤྱོད་སོགས་མཉམ་དུ་སྤྱོད་མི་ཆོག་པའི་སྲིད་ཇུས་གཏན་ལ་ཕབས་ཡོད་ལ། མི་ནག་ལ་ཨ་རིའི་སྤྱི་འབངས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་གི་རིགས་སོགས་ཆ་ཚང་སྤྲད་མེད་པར་ཕྱོགས་ཞེན་དང་བཅས་ཏེ་བརྙས་བཅོས་ཚད་མེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གནས་བབས་དེར་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པར་ཨ་རིའི་མི་ནག་གཙོས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བློ་མིག་ཅན་ཚོས་སྤྱི་འབངས་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པའི་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་(The Civil Rights Movement)སྤེལ་ཡོད་ལ། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱི་《ཁོང་ཚོའི་འགྲན་རྩེད་ཀྱི་སྣ་རྡེའུ་ཙམ། Only a Pawn in Their Game》དང་། 《ཌཝིས་*མོར་ལགས་སུས་བསད་པ་རེད། Who Killed Davey Moore?》 《ཧེཁྲིས་*ཁ་རིལ་ལགས་ཀྱི་ཁེར་འཆི། The Lonesome Death of Hattie Carrol》སོགས་ཀྱིས་མི་ནག་དང་མི་ནག་གི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་མཁན་རྣམས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དམར་གསོད་དང་མནར་གཅོད་བྱས་པའི་སྐོར་གཞས་སུ་བཏང་ཡོད། གཞན་ཁོང་གི་གླུ་གྲགས་ཅན་《ཆར་བ་དྲག་པོ་ཞིག་འབབ་གི་རེད》 《དམག་འཁྲུག་གི་དབང་པོ་དག Masters of War》སོགས་ཀྱིས་ནུབ་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་གཏིང་ལ་སིམ་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་(The Christian Bible)ཀྱི་སྒྲུང་གཏམ་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རིགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་གཡུལ་འགྱེད་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཨ་རིའི་ཕྱི་སྲིད་ལ་རྒོལ་ཡོད་རེད། ཡང་དགོས་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཐམས་ཅད་དམག་དོན་དུ་བཏངས་ནས་ཚང་མ་དུས་མཐར་ཁྲིད་ཀྱིན་པའི་སེམས་ཁུར་ཞིག་དང་། དམག་འཁྲུག་ནི་ཚོང་སྡེ་ཆེན་པོའི་ཁེ་ཕན་འཚོལ་བའི་མགོ་བདེ་དྲན་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་གཞག་ཉག་གཅིག་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་བརྗོད་ཡོད།
ཟེར་ནས་གླུ་ཞིག་བླངས་ཏེ་ཁོང་གི་གླུ་སྐད་དང་སྙན་ཚིག་གི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནད་ལ་ཕོག་པ་བྱས་ཡོད། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས་རོལ་དབྱངས་དང་གླུའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་བརྐྱངས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཁོང་གིས་གཞས་ཚིག་མང་པོ་ཨ་རི་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཀློང་ཡངས་པོ་ལས་རྒྱུ་ཆ་བླངས་ཏེ་བརྩམས་ཡོད་པ་དང་རྒྱུན་དེར་ཕྱིར་དཀར་ཐིགས་ཀྱང་མི་དམན་པ་བརྒྱབ་ཡོད། ཁོང་ལ་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་མཁན་ཁ་ཤས་ཤིག་དྲངས་ན། ཡེ་ཤུའི་གསུང་རབ་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་སྣ་མང་དང་། དེའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་སྐོར་གྱི་བསམ་བློའི་རིགས། མི་སྣ་གསོན་པོ་དང་། གཟུགས་བརྙན་གསལ་རྗེན། དམངས་གླུ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རོལ་རྩེད་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་ཞེཁི་སི་ཕེར་(Shakespeare)ལགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས། བརྗོད་གཞི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཤུགས་ནས་སྟོན་པ་ལས་ཐད་གར་མི་སྨྲ་བའི་ཡུ་རོབ་ཀྱི་བསྡུས་བརྗོད་རིང་ལུགས་དང་མངོན་སུམ་དང་གཏན་ཚིགས་ལས་བྲལ་པའི་དངོས་བརྒལ་རིང་ལུགས། འདི་གཉིས་ཀར་འབྲེལ་འདྲིས་ཆེ་བའི་གསར་གཏོད་དང་ཚོད་ལྟའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དབྱིན་ཇི་དང་ཨ་རིའི་དེང་རབས་རིང་ལུགས། དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་པར་རླུང་རྟ་ཆེས་ཆེར་དར་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱིས་ལྟ་གྲུབ་ལ་དགའ་བའི་སྙན་ངག་པ་ཨ་ལིན་*ལྗིན་སི་བྷག་(Allen Ginsberg)ལགས(རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་ཅན་ཆོས་རྒྱམ་དྲུང་པར་ཆོས་འབྲེལ་བྱུང་བའི་སྙན་ངག་པ་དེ)ཀྱིས་རུ་འདྲེན་བྱས་པའི་མཁོས་ཆུང་ཞིག་པོའི་སྡེ་སྟེ་བྷིས་ཁྲིའི་མི་རབས(the Beat Generation)ལ་སོགས་ཀྱི་རྐང་རྗེས་དང་མཛུབ་རིས་བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་གསེང་དུ་བཞག་ཡོད་པ་མཐོང་ཐུབ། འདི་ལྟར་བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས་ཡིག་ངག་གཉིས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྒྱུན་ཞིག་བརྐྱངས་ཡོད་པས་དབྱིན་ཇི་དང་ཨ་རི་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆེ་ཆུང་ཁག་དང་། དེང་རབས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་རྩོམ་རིག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྡེ་སོགས་ཀྱིས་དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་མགོ་སྟོད་ནས་བཟུང་ཁོང་གི་སྙན་ཚིག་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ་དང་། དེའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་རྩོམ་དང་དཔེ་དེབ་སོགས་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་གཉེར་མང་པོ་སྒྲུབ་དང་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་རེད།
རྩོམ་པ་པོ་དང་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་མཁན་དང་ཞུ་ཆེན་མཁས་དབང་སམས་མོལ་*ལྗོན་སིན་(Samuel Johnson)ལགས་ཀྱིས་ཞེཁི་སི་ཕེར་གྱིས་ཐག་རིང་པ་དེ་ཐག་ཉེར་གཏོང་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བཅིངས་པ་དེ་ཆ་ཡོད་དུ་གཏོང་ཞེས་དང་། གསར་བ་ཐམས་ཅད་ཆ་ཡོད་དུ་གཏོང་ལ། ཆ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གསར་བར་གཏོང་ཞེས་ཞེཁི་སི་ཕེར་ལགས་གྱི་བརྩམས་ཆོས་བརྒྱུད་ནས་ཕུལ་དུ་བྱུང་པའི་སྙན་རྩོམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རྩ་ཆེན་ཞིག་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱི་གླུ་ཚིག་མང་པོར་ཡང་རྒྱུས་ཡོད་རྒྱུས་མེད་དུ་གཏོང་ཐུབ་ལ་རྒྱུས་མེད་རྒྱུས་ཡོད་དུ་གཏོང་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཞིག་གིས་བརླམས་ཡོད། མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བར་མི་བསྟུན་པར་རྨི་ལམ་དང་བག་ལ་ཉལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་བརྒལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་ཡོད་པས་ཁོང་གི་སྙན་ཚིག་ཏུ་ཁྱད་ཆོས་འདི་ལྷག་ཏུ་ཐོན་ཡོད། དཔེར་ན་《སྐྱོན་མི་འདུག ཨ་མ་ལགས། (ང་ལ་ཁྲག་བཞུར་བ་ཙམ།) It’s Alright, Ma (I’m Only Bleeding)》ཞེས་པའི་ངོ་རྒོལ་གྱི་གླུ་གྲགས་ཆེན་ལྟ་བུར་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་དང་སྒྲ་རྒྱན་གྱི་རིགས་ནི་ཆུ་མིག་བརྡོལ་བ་དང་འདྲ། ཕན་ཚུན་འཚམས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཟུགས་བརྙན་མང་པོ་བསྣོལ་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་རྔམ་དང་གཡོ་སྒྱུ། རུལ་སུངས། འགྲོ་བ་མི་རྨེག་མེད་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་དམག་དོན་ལ་འབད་པའི་ཆབ་སྲིད་སོགས་མི་ཆོས་ལྷ་ཆོས་གཉིས་ཀར་བརྒལ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མཚང་ཁོང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་བྲུས་ཡོད། གླུ་འདི་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་བརྩེགས་ནས་མགོ་འདི་ལྟར་བརྩམས་ཡོད།
ཉིན་གུང་ཤར་མ་ཐག་གི་མུན་ནག་དེས།། དངུལ་གྱི་ཁྱེམ་བུ་དང་ནི་ལག་བཟོའི་གྲི། བྱིས་པའི་དབུགས་སྒང་ལའང་གྲིབ་སོ་འཕེན།། ཉི་མ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱང་སྒྲིབ་པར་བྱེད།། གང་དེ་རྟོགས་པར་བརྩོན་པའི་ལས་གཉེར་བ།། དོན་མེད་ཡིན་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་མགྱོགས་ཤེས།། *
ཉིན་གུང་དང་ཁྱེམ་བུ། དབུགས་སྒང་། ཟླ་བ། གང་མགྱོགས་(noon, spoon, balloon, moon, soon)བཅས་དབྱིན་སྐད་དུ་སྒྲ་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པའི་ཐ་སྙད་དག་ཚིག་རྐང་རེའི་མཐར་སྒྲ་རྒྱན་གྱི་ལམ་ནས་བསྒྲིགས་ཏེ་ཤུགས་བསྟན་གྱི་མཚོན་དོན་ལྡན་པའི་ངང་གཤིབ་ནས་བཞག་ཡོད། སྒྲ་རྒྱན་གྱི་ལམ་ནས་ཟླ་བ་དབུགས་ལྒང་ལ་བསྡུར་པ་དེས་གཟུགས་བརྙན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཐོག་མའི་གྲས་ཀྱི་ཁྲིས་ཨིས་*ཧུམ་(T. E Hulme)ལགས་ཀྱི་སྙན་ངག《གྲུ་ཁའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ། Above the Dock》ཞེས་པར་དབུགས་ལྒང་ཟླ་བའི་གཟུགས་སུ་བྱས་པའི་ཆ་ཡོད་ཆ་མེད་དུ་གཏོང་པའི་ནུས་པ་དེ་དྲན་གསོ་བྱས་ཡོད་འདུག་སྙམ། གཞན་ཕལ་ཆེར་འཛམ་བུ་གླིང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆས་ནག་ཚུབ་སེར་འཇིག་གི་རེད་བསམ་པའི་འཆར་སྣང་དེ་ཉིན་གུང་གི་མུན་ནག་ཉི་ཟླ་གཟས་བཟུང་བ་འདྲ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཞིག་གིས་བཞེངས་འདུག་ལ། སྣང་བརྙན་དེའི་རྒྱབ་ཡོལ་ན་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀ་བརྒྱངས་ཤིང་ལ་དམར་གསོད་བྱས་ཉིན་ལ་ཉིན་གུང་ཡུལ་ལུང་སྨག་རུམ་གྱིས་བཏུམས་པའི་གསུང་རྒྱུན་དེ་ཡོད་སྲིད། མདོར་དྲིལ་ན་《སྐྱོན་མི་འདུག ཨ་མ་ལགས། (ང་ལ་ཁྲག་བཞུར་བ་ཙམ།)》ཞེས་པས་ཆ་ཡོད་དང་ཆ་མེད་མང་པོ་ཞིག་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་དང་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་པའི་མི་སྒེར་གྱི་ལས་དབང་དང་དེ་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་རང་དབང་གི་འདུན་པ་ཞིག་བཅས་བླངས་ཡོད་རེད།
བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱི《རྔ་སིལ་དཀྲོལ་མཁན་ལགས། Mr. Tambourine Man》དང་《རྦབ་རྡོ་ཞིག་འགྲིལ་གྱིན་པ་ནང་བཞིན། Like a Rolling Stone》སོགས་གླུ་གྲགས་ཅན་གང་མང་ཞིག་གིས་མི་ལ་རང་དབང་སྤྲོད་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྱེད་ནུས་དང་། སྒྱུ་རྩལ་པ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་འཛིན་པར་བརྩི་མཐོང་དང་འཛེམ་དོགས་མི་བྱེད་པའི་སྒེར་ཚུགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་བརྗོད་ཡོད། བོད་པའི་གཏམ་དཔེ་གར་འགྲོ་ཐང་དཀར་རྒོད། གང་ལ་ཐོན་ན་ཡུལ། ཆུ་ཁ་ཐོན་ན་ཇ་ཟེར་བར་འཐིམ་ཡོད་པའི་སྨྲེང་བ་དང་། རང་དབང། རེ་སྤོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སེམས་ཁམས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཁོང་གིས་ཐེངས་མང་པོར་གླུར་བླངས་ཡོད། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ནི་གཞུང་སྒེར་གྱི་ཚོགས་པ་དབང་ཤུགས་ཅན་ཚོར་རྒོལ་མཁན་ཞིག་དང་མི་སྒེར་གྱི་རང་དབང་གཙིགས་སུ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོང་ནི་ཨཌི་ཝརཌི་*ས་ཡསཌི་(Edward Said)ལགས་ཀྱིས་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་པའི་སྒེར་ཚུགས་ཅན་གྱི་ཤེས་ལྡན་དེ་དབང་ཤུགས་ཅན་ལ་སྐྲག་སྣང་མེད་པར་གཤེ་ཕོད་ལ་དེར་དྲང་བདེན་བཤད་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དང་མཚུངས་སྙམ། ཁོང་ལ་དབང་ཡོད་ལ་སྣང་ཆེན་མི་བྱེད་པའི་ལྟ་སྤྱོད་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་མང་པོར་ཁོང་གིས་ནོ་བྷེལ་གཟེངས་རྟགས་ངོས་ལེན་བྱེད་མིན་མི་ཤེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཞིག་སྐྱེ་བཅུག་ཡོད། ཁོང་གིས་ནོ་བྷེལ་ཚོགས་པར་ད་དུང་ཡིན་ནའང་ཁ་ཡ་ཅི་ཡང་བྱས་མེད་པས་དོགས་པ་འདི་ལུང་བསྟན་དུ་འགྲོ་མིན་བཤད་དཀའ། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས་ཁོང་གཞོན་ནུ་ཡིན་དུས་ནས་བཟུང་རང་འདོད་དང་རང་ཤེད་ཚ་བོས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། དེར་མི་སུ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྩིང་སྤྱོད་དང་། རློམ་སེམས། སྣང་ཆུང་གི་རིགས་ཀྱང་གང་འཚམས་འདྲེས་ཡོད། རང་གིས་རང་ལ་བསྐྲུན་པའི་སྣང་བརྙན་གྱིས་རང་ཉིད་བཙོན་དུ་འཛིན་ཡང་སྲིད་པས་དེའི་སྐོར་ལའང་འདང་ཞིག་རྒྱག་རྒྱུ་འདུག་སྙམ། གཞན་ཁོང་གིས་ཚིམ་པ་མེད་པའི་མཛད་སྤྱོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་དང་ཁེ་ཕན་མ་གཏོགས་མི་མཐོང་བའི་ཚོང་ལས་རིགས་ལ་དགག་ཡོད་ནའང་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོའི་བྲིན་ཚད་དང་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་སྙན་གྲགས་སོགས་ཀྱང་ཚོང་སྡེ་ཆེན་པོ་དག་གི་དབང་ཤུགས་དང་། གཅིག་ཆོད། འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་འབྲེལ་བ་མང་པོར་བརྟེན་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་པའང་ཞོར་དུ་ཤེས་པར་བྱ།
མཐའ་དོན་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་རྐུན་མ་ཡིན།། ང་ནི་རྐུན་མའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཞེས་བོད་པའི་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གིས་རང་གཞན་ལ་ཟུར་ཟ་དང་བཅས་གསུངས་ཡོད་པ་བཞིན། གཞན་ནས་ལེན་ཐུབ་དགོས་ལ་བླངས་པ་དེའང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ཐུབ་དགོས་པ་ནི་གསར་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད་འདུག བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ལ་བག་ཆགས་བཞག་ཡོད་མཁན་ཏེ་དེང་རབས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་དང་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཁྲིས་ཨེསི་*ཨེ་ལས་ཡ་ཁྲི་T. S. Eliotལགས་ཀྱིས་མ་སྨིན་པའི་སྙན་ངག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལད་ཟློས་བྱེད་ལ། སྨིན་པའི་སྙན་ངག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྐུ་བར་བྱེད། སྙན་ངག་པ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གིས་བླངས་པ་དེ་རྫོབ་བར་བྱེད་ལ། སྙན་ངག་པ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བའམ། མ་མཐའ་ཡང་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ངེས་ཞེས་རྩོམ་པར་འཇུག་སྐབས་ཀྱི་རང་གི་ཉམས་མྱོང་དང་གཞན་གྱི་ཉམས་ལེན་གསུངས་ཡོད་པ་ལྟར། བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་གི་གླུ་ཚིག་རྣམས་ཨ་རི་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིག་གཞུང་ཆེན་པོའི་ཆུ་རྒྱུན་ལས་བཅུ་བཞིན་བརྩམས་ནས་གནའ་དེང་གི་དབྱངས་སྣ་ཚོགས་ངག་ལ་བཀུགས་ནས་ལེན་ཐུབ་པས་ཁོང་ལ་ད་ལོའི་ནོ་བྷེལ་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་རེད་ཞིག་རེད་འདུག བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ངས་གླུ་ཚང་མའི་རྩོམ་ལུགས་ང་མ་སྐྱེས་སྔོན་ནས་གྲུབ་ཚར་ཡོད་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་དབྱངས་རྟའི་རིགས་ཀྱིས་བཅིངས་ཡོད་པའི་ཆེད་བསྒྲིགས་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་པར《བརྩེ་བ་དང་རྐུ་ཁྱེར། Love and Theft》ཞེས་མིང་བཏགས་ནས་རིག་གཞུང་གི་རྒྱུན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཡོད་པ་དེ་ངོས་ལེན་བྱས་ཡོད་རེད། ཡང་སྙིང་བྷོབ་*ཌེལིན་ལགས་ཀྱིས་སྙན་ཚིག་དང་རོལ་དབྱངས་དབྱེར་མེད་སྒྲིལ་ནས་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་ཡག་སྡུག་གླུར་ལེན་ཐུབ་པས་ཁོང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲི་འཕང་མཐོ་བོ་དེར་བཀོལ་པ་རེད་འདུག་གོ།
མདའ་ཚན་པ་བླ་མ་སྐྱབས་ནས་
ཤམྦྷ་ལ་
བདེ་འབྱུང་འཛིན་པ་ཡང་ཟེར་ཏེ། ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོའི་མཐར་གངས་རིས་བསྐོར་བ། པདྨ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱིབས་ཅན། འདབ་མ་རྣམས་ཀྱི་བར་ཆུ་བོས་ཆོད་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཤིག་སྟེ། དེར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་པ་དར་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཡོད་ཅིང་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་རིམ་པས་བསྐྱངས་པའི་དག་ཞིང་ཞིག
ཤམྦྷ་ལའི་ཞིང་གི་བཀོད་པ་ནི། གངས་ལྡན་གྱི་དབུས་ནས་ཕྱེད་དུ་བགོས་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱེད་ན་བྱང་ཤམྦྷ་ལ་ཡིན། ཞིང་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པོ་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པའི་པདྨ་འདབ་མ་ཅན་གྱི་དབྱིབས་ཅན་དུ་ཡོད། ཟླུམ་པོ་ཆ་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་ཆ་གཅིག་ལྟེ་བའི་ཚད་དང་། ཆ་གཉིས་འདབ་མའི་ཚད་ཡིན། ལྟེ་བ་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་། འདབ་མ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་འདབ་མ་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་སྟོང་ཡོད། དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་མཐའ་ནས་གངས་རིའི་ཕྲེང་བས་རིམ་པ་གཅིག་བསྐོར་པ་དང་། འདབ་མ་བརྒྱད་ཀྱི་མཐའ་ནས་གངས་རིའི་ཕྲེང་བས་རིམ་པ་གཅིག་སྟེ། གངས་རིས་རིམ་པ་གཉིས་སུ་བསྐོར་པའོ། ། རིའི་རྩེ་མོ་ཐམས་ཅད་གངས་རི་དང་། དེ་མཚམས་གཡའ་རི། དེ་ནས་རྫ་རི་དང་། དེ་ནས་སྤངས་རི་དང་། དེ་ནས་ནགས་རི་དང་། སྤོས་ཤིང་གི་རི་དང་། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་སྨན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་། ལུང་བའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་མཚོ་དང་། རྫིང་བུ་དང་། ནེའུ་སིང་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་སྣ་ཚོགས་པས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བཀོད་པ། རྒྱ་ཁྱོན་ཡངས་ཤིང་འདོད་དགུ་འཛོམས་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། བག་ཕེབས་པའི་འདབ་མ་ལས་ཅུང་ཟད་མཐོ་བའི་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་སྟེང་དུ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ག་ལཱ་པ་རྒྱུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་པ། ཕོ་བྲང་དེའི་དབུས་སུ་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་པོ་བཞུགས་པའི་ཁང་བ་རྣམས་མརྒད་དང་། ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་ལས་བྱས་པའི་འོད་ཀྱིས་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཟླ་བ་ལ་བལྟས་ཚེ་སྐྱ་འཁྱིལ་བ་ཞིག་ལས་གཟི་བྱིན་འབྱིན་མི་ནུས་པ། ཁང་བའི་ལོགས་ལ་ཤེལ་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་འོད་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་ཅིང་། བཞུགས་ཁྲི་དེ་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཕྲས་བཏབ་པའི་གསེར་དང་། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་དེ་དག་གི་ངོས་ལ་དྭངས་ཤེལ་གྱི་མཆོག་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་གཞིར་ཐག་རིང་པོ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སའི་ཁྱོན་གྱི་ཆུ་ནང་གི་སྲོག་ཆགས་ཚུན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའི་ལྟད་མོ་མང་པོ་དང་། སྐར་ཁུང་གི་ངོས་དག་ལ་ཡང་མན་ཤེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡོད་པ་ལས་བལྟས་པའི་ཚེ་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་གྱི་ཁང་བཟང་དང་། ལྷ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། རྒྱུ་བའི་ལམ་གྱི་གོ་ལ་དང་། ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་སོགས་མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། བཞུགས་ཁྲིའི་མཐར་ཙནྡན་ས་མཆོག་གི་ཁྲ་བསྐྱོར་དྲི་བཟང་པོ་དཔག་ཚད་དུ་འཕྲོ་བ་དང་། ཆེན་པོ་ལ་འོས་པའི་རས་དང་། གོས་སྲང་བྱེ་བ་སྟོང་རི་བ་དག་གི་སྟན་དང་སྙེ་འབོལ་སོགས་ཡོད་དོ་ཞེས་ངག་དབང་བློ་བཟང་གིས་གསུངས་སོ། །
༢༠༠༨ལོ།
༢༠༠༨ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སི་ལོ་ཝེ་ནི་ཡ།
སི་ལོ་ཝེ་ནི་ཡ་(Republika Slovenija)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ལི་པོ་ཡ་ན་རེད།
རིན་པོ་ཆེའི་སྨན་གཙོ་བོ་དགུ།
༡.གསེར། ༢.དངུལ། ༣.ཟངས། ༤.ལྕགས། ༥.གཡུ་ ༦.ཉ་ཕྱིས། ༧.དུང། ༨.བྱུ་རུ། ༩.མུ་མེན་ནོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིན་པོ་ཆེ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན།
འབྲི་གུང་གདན་རབས་བརྒྱད་པ་འདི་ཉིད་འབྲི་གུང་གཞུ་སྨད་ཀྱི་སའི་ཆ་ལས་འཇོན་མ་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་སྟག（༡༢༧༨）ལོར་སྐུ་བལྟམས། དགུང་ལོ་དྲུག་པ་ལ་རྗེ་མཚམས་བཅད་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཞེས་གནང་། ལོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གསན། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཕེབས་པ་ལྕགས་སྟག（༡༢༩༠）ལོར་འབྲི་གུང་གླིང་ལོག་བྱུང་སྟེ་རྗེ་ཉིད་སྐུ་མཆེད་དང་བཅས་པ་ཆོས་སྒོ་བ་རྡོ་རྗེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀོང་པོར་གདན་དྲངས། ལོ་གསུམ་བར་བཞུགས། གདུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ཀོང་པོ་ནས་སྤྱན་དྲངས། མཚེའུ་ཁ་ཐང་དུ་བདེ་ལྡན་ཞེས་པའི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཤིང་རེ་ཞིག་བར་སློབ་གཉེར་གྱིས་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་བཅད་ཅིང་། རྒྱལ་བའིགསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཕྱོགས་མེད་དུ་རྒྱས་པར་གྱུར། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་པ་མེ་སྤྲེལ（༡༢༩༦）ལོར་གདན་སར་མངའ་གསོལ་ནས་ལོ་དེར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་གསོ་བར་མཛད། དེ་ནས་གླིང་ལོག་སྐབས་ཉམས་ཆག་གཏོར་བརླག་ཏུ་སོང་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཉམས་གསོ་དང་གསར་བཞེངས་ཀྱིས་ལྷ་སྐུ་དང་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་གསེར་གྱིལྡེ་གུས་བྱུགས། རྗེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་གསེར་ཁང་ཆོས་རྗེར་གྲགས་པ་དེ་སྔོན་བྱེ་གཤོངས་སུ་སྦས་པ་ཡང་སྤྱན་དྲངས། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པར་ཚོགས་པ་བསྐྱངས། དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་ཁྲི་ཁྲག་བཅུ་གསུམ་ཙམ་འདུས། ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དུས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྐོར་བར་མཛད་པ་དབྱར་ཆོས་དགུན་ཆོས་སུ་གྲགས། དབྱར་ཆོས་ནི་མདུན་ཐང་སོགས་ཐང་ཡངས་སར་སྒར་བཏབ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཁྲིད་གསུངས་ནས། དགེ་འདུན་རྣམས་ལྕོག་པུའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་ཏེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་ནས་རྟོགས་དོན་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མཛད་པ་དང་། དགུན་ཆོས་ལ་བླ་གཡེལ་དུ་ནཱ་རོའི་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྲིད་ཀྱིས་སྨིན་པར་མཛད་དེ། དགེ་འདུན་རྣམས་རས་རྐྱང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་གཏུམ་མོའི་བདེ་དྲོད་ཀྱི་ལང་ཚོ་ངོམ་པར་མཛད། དེ་དག་གི་ཆོས་སྔ་ཕྱིར་རྒྱབ་ཆོས་སུ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་དབང་སོགས་སྨིན་གྲོལ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་ཚིམ་པར་མཛད། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ་ལ་ཐོག་ཁ་གསེར་ཁང་དུ་ལོ་བདུན་གྱི་བར་འདག་སྦྱར་མཛད་ཅིང་ཟབ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལྷུར་ལེན་པར་མཛད། དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལ་སྔོན་གྱི་དུས་ལྟར། གངས་ཏི་སི། ལ་ཕྱི། ཙ་རི་ཧྲ་སོགས་ལ་སྒོམ་ཆེན་སྟོང་ལས་མི་ཉུང་བ་བརྫངས་ཤིང་། དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཤ་སྟག་གིས་ཁྱབ་པར་མཛད་པ་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བཀའ་དྲིན་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས། དེ་ལྟར་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་བར་ཚོགས་པ་བསྐྱངས་ནས་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་སྟག（༡༣༡༤）ལོར་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྐྱེ་དགུ་དགོན་པ་
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཡུལ་ཤུལ་རྫོང་སྐྱེ་དགུ་གྲོང་རྡལ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚོ་ངོས་ལས་མུས་སྟོང་གསུམ་དང་བདུན་བརྒྱ་ཡོད་པའི་རི་རྩེ་རུ། རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་སྐྱེ་དགུ་དགོན་པ་ཆགས་ཡོད་ལ། དགོན་པ་དེར་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང༌། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་བཞི་ཡི་ཡ་གྱལ་ཏེ་ས་སྐྱ་བའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། འཛུགས་སྐྲུན་བརྗིད་ཆགས་པ་དང་རིག་དངོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་མིང་དུ་གྲགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་བྱུང་བས་བོད་ཁུལ་དུ་མཚན་སྙན་གྲགས་ས་ལྡན།
ཨུཀ་རཡི་ནི།
ཨུཀ་རཡི་ནི་(Україна)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཀིབ་རེད།
ཀིབ།
ཀིབ་(Київ)ནི་ཨུཀ་རཡི་ནི་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཝ་ཏི་ཀན་གྲོང་ཁྱོར།
ཝ་ཏི་ཀན་ངམ་བ་ཊི་ཀཱན་(Stato della Città del Vaticano)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།
༢༠༠༧ལོ།
༢༠༠༧ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
དབྱིན་ཇི་མཉམ་འབྲེལ།
དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་ཕྲན་གཅིག་སྡུད(United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ལོན་ཊོན་རེད།
གཤོང་ཆུ
གཤོང་ཆུ་ནི་ས་ཀོང་མོར་ཡོད་པའི་ཆུའམ་གྲོག་རོང་ན་རྒྱུ་བའི་རྒྱུག་ཆུ་ལ་ཟེར
water in a ravine/ ditch, hole in the ground/ low place
ལོན་ཊོན།
ལོན་ཊོན་(London)ནི་དབྱིན་ཇི་མཉམ་འབྲེལ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཨཱལ་ཇི་ཡར་སི།
ཨཱལ་ཇི་ཡར་སི་(ཨ་རབ་སྐད།: الجزائر)ནི་ཨཱལ་ཇི་རི་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རིན་སྤུངས་པ་ཀུན་བཟང་པ།
ཡབ་རིན་སྤུངས་པ་ནོར་བུ་བཟང་པོའི་པོའི་སྲས་འདིས་གོང་མ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་། ཡབ་མེས་ཀྱི་འཇའ་ས་དང་ལས་ཀ་བླངས་ཏེ་རིན་སྤུངས་པའི་རྫོང་དཔོན་མཛད་སྐབས་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་རིང་ལུགས་འཇིན་པ་ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་འཕེལ་དང་གོ་རམ་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ་དང་མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་ཏེ་འབྲས་ཡུལ་སྐྱེད་ཚལ་གྱི་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་ཤིང་། རྟ་ནག་ཐུབ་བསྟན་དགོན་འདེབས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་མཛད། འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་དང་མཛད་རྣམ་ཞིབ་པ་མ་རྙེད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཧ་ནུ་མནྠ་
=ཧ་ནུ་མནྠ Hanuman =
རིག་བྱེད་གཏམ་རྒྱུད་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ར་མ་ཎས་སྲིན་པོ་དང་འཐབ་སྐབས་ཀྱི་འཐབ་གྲོགས་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྤྲུལ་པ་སྤྲེལ་རྒྱལ་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་ཞིག
ཧ་ནུ་མནྠ་ལ་ཧ་ནུ་མན་ཐ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་སྤྲེའུ་ཆེན་པོ་མགྲིན་བཟང་ཞེས་པའི་བྲན་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན། དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྒྲུན་དུ་མི་བཟོད་པའི་སྟོབས་རྩལ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཁེངས་ཤིང་དྲེགས་པ་ཅན། རྩལ་ཆེན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གཤོག་པའི་རླུང་གཡབ་ལ་འགྲན་པའི་འཕུར་ལྡིང་གི་ཤུགས་ཆེན་ལྡན་ལ། རྒྱལ་པོ་རཱ་མ་ཎར་འཐབ་གྲོགས་བྱས་ནས་སྲིན་ཡུལ་འཇོམས་པར་གྲགས།
འཁོར་ལོ་དྲུག་
འཁོར་ལོ་དྲུག་ནི་རྩ་འཁོར་ལོ་དྲུག་སྟེ། སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ། གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་གི་འཁོར་ལོ། ནོར་བུའི་དབུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་དྲུག་ཡིན།
རྩ་འཁོར་ལོ་དྲུག་སྟེ། སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ། གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་གི་འཁོར་ལོ། ནོར་བུའི་དབུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་དྲུག་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོའི་སྒྲ་དོན་རྩ་འདབ་ཀྱི་དབྱིབས་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཡོད་པས་སམ་གནད་བཅིངས་ནས་དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་གནས་སྐབས་བཞིའི་འཁྲུལ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ཏེ། དེའང་ལྟེ་བ་ན་རྩ་འདབ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དུས་སྦྱོར་གྱི་རླུང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དག་པ་གནད་བཅིངས་ནས་སད་པའི་གནས་སྐབས་སྤྲུལ་བའི་སྐུའི་དགོངས་པར་འཆར་བ་འབྱེད་པ་དང་། སྙིང་ག་ན་རྩ་འདབ་བརྒྱད་ཐུན་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དག་པ་གནད་བཅིངས་ན་གཉིད་འཐུག་གི་གནས་སྐབས་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དགོངས་པར་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང་། མགྲིན་པ་ན་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་འཕོ་བ་བཅུ་དྲུག་དག་པ་གནད་བཅིངས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལོངས་སྐུའི་དགོངས་པར་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང་། སྤྱི་བོ་ན་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཆུ་ཚོད་དག་པ་ཐིག་ལེའི་གནད་བཅིངས་ན་ཆགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་དགོངས་པར་འཆར་བར་བྱེད་པ་བཞིའམ། 《དུས་འཁོར》ལས། གཙུག་ཏོར་དུ་ཐུན་ཆེན་པོ་བཞི། སྤྱི་བོར་ཚེས་བཅུ་དྲུག མགྲིན་པར་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བརྒྱད་དང་དབྱུ་གུ་བཞི། སྙིང་གར་གཟའ་བརྒྱད། ལྟེ་བར་དབྱུ་གུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། གསང་གནས་སུ་དཀར་ནག་གི་ཚེས་སོ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །
རིན་སྤུངས་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ།
ཡབ་ཀུན་བཟང་པའི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་རྟ(༡༤༦༢)ལོར་འཁྲུངས། སྐུ་ནར་སོན་སྐབས་རྫོང་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀ་བཟུང་། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ས་ཕག(༡༤༧༩)ལོར་ཞྭ་དམརཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་མཆོད་ཡོན་འབྲེལ་ནས་ཡངསཔ་ཅན་དུ་དགོན་པ་འདེབས་པ་དང་། ཀརྨ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོའི་བཞེད་པ་ལྟར་ཆུ་ཕག(༡༥༠༣)ལོར་ལྷ་སའི་ཉེ་འདབས་ས་ནག་མར་ཀརྨ་དགོན་གསར་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་འཁོར་བཏབ་ནའང་སེ་འབྲས་ཀྱིས་བཤིག་པ་སོགས་དུས་མི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་། ལྕགས་བྱི(༡༤༨༠)ལོར་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་དང་གཡུང་པ་ཚེ་དབང་གཉིས་ནས་དམག་གཏོས་ཆེ་བ་དྲངས་ཏེ་ཡར་ལུང་མཐིལ་དུ་སླེབས་ཤིང། ཀ་བཞི་པ་ཤར་ནུབ་གཉེར་ཐོག་ནས་བཏོན་པ་དང། གཞིས་ཀ་བྲག་དཀར་བ་དང་། ཆུ་ཤུལ་ལྷུན་པོ་རྩེའི་རྫོངས་སོགས་སྣེལ་པའི་ལག་ནས་ཕྲོགས། ལ་སྟོད་བྱང་དུ་བྱང་བདག་པ་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་དང་། ལ་སྟོད་ལྷོ་པ་རྫོང་ཁ་ཆོས་རྒྱལ་ནོར་བུའི་སྡེ་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་ཡང་དམག་ཁ་ཡར་བྱས། སྐྱིད་ཤོད་དུ་དཔུང་གི་འཇུག་སྒོ་བརྩམས། ས་ལུག(༡༤༩༩)ལོར་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེས་རིན་སྤུངས་པ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་སོགས་སྡེ་དཔོན་རྣམས་དང་གྲོས་ཏེ་འབྲུག་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྣེ་གདོང་གི་ཁྲིར་བཏོན་ཐོག་གཞིས་ཀ་རིན་སྤུངས་པའི་སྐྱེད་ཚལ་ཁ་རུ་གདན་དྲངས་ཤིང་། མི་དབང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར། དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་ང་གཅིག་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ཆུ་སྤྲེལ(༡༥༡༢)ལོར་སྐུ་གཤེགས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིན་སྤུངས་ནོར་བུ་བཟང་པོ།
རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་ལུག(༡༤༠༣)ལོར་ཡབ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། དེས་སྣེ་གདོང་དབང་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བློན་པོ་མཛད། ཡབ་མེས་ཀྱི་དུས་ལྟར་རྫོང་སྡོད་དང་ཁྲི་དཔོན་གྱི་ལས་ཀ་བླངས། ཡར་ལུང་པ་ཨ་འབུམ་གྱིས་བཀོད་པའི་རིན་སྤུངས་པའི་གདུང་རབས་ནང་། ནོར་བུ་བཟང་པོས་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ནས་རིན་སྤུངས་ཀྱི་འགན་བཞེས། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལ་ཤངས་འབྲོང་པོ་སྒང་པ་དང་དཔོན་གཡོག་མཛད། སྟག་གླིང་སྐྱུར་གསུམ་བཏུལ། ཤངས་ལུང་པ་ཁ་གཙང་ཞབས་སུ་བཅུག། བྱང་རྒྱུད་མུན་འཚུབས་པ་དེ་བདེ་འཇམ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་བཏང་། ཤངས་རོང་གི་དམག་དང་བཅས་གཞིས་ཀ་བསམ་གྲུབ་རྩེ་བརྩིས་བཞེས། འཕྱོང་རྒྱས་པ་རང་ཡུལ་དུ་བརྫངས། གཙང་རོང་ཤངས་གསུམ་ལྷད་མེད་ཀྱིས་སྐྱོང་དར་གནང་ཞེས་འཁོད་པ་ལྟར་ཤིང་ཡོས(༡༤༣༥)ལོར་ནོར་བུ་བཟང་པོས་བསམ་གྲུབ་རྩེའི་རྫོང་དཔོན་མཛད་དེ་གཞུང་ཕལ་ཆེར་གྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་པས་འདི་ནས་ཕག་གྲུའི་སྲིད་དབང་འཐོར་འགོ་ཚུགས། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་ལུག(༡༤༢༧)ལོར་ནོར་བུ་བཟང་པོས་རོང་བྱམས་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྡེ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོའི་གཞི་བཏིང་ནས་ལོ་ངོ་བདུན་ལ་གྲུབ་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱ་ནོམ་པ་སྦྱར། དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་བཞེས་པ་མེ་སྦྲུལ(༡༤༣༧)ལོར་འབྲས་ཡུལ་སྐྱེད་ཚལ་ཆོས་སྡེ་ཕྱག་བཏབ་པ་བཅས་ཆོས་སྡེ་ཡས་མས་ལ་དབྱར་དགུན་དཔྱིད་ཆོས་ཀྱི་ཕོགས་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར། དགུང་ལོ་དྲུག་བཅུ་རེ་དྲུག་པར་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རོང་བྱམས་ཆེན་སྐུ་ཚད་ཕལ་པ་ཐོག་སོ་དགུ་ཡོད་པ་བཞེངས་བགོ་ཚུགས་ནས་ལོ་དྲུག་ལ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང་འབྲེལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཞེངས། རབ་གནས་སུ་རྒྱ་གར་ནས་པཎ་ཆེན་ནགས་ཀྱི་རིན་ཆེན་སྤྱན་དྲངས་པ་དང་། བྲག་དམར་ཆོས་སྡེ་རྙིང་པའི་འདབས་སུ་སྤྱིལ་བུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཙམ་བརྩིགས་ཏེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པའི་འདུས་གྲྭ་བཙུགས་པ་སོགས་རིས་མེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་བསྙེན་བཀུར་བླ་ན་མེད་པ་མཛད། ཕག་མོ་གྲུ་པའི་གདུང་རྒྱུད་རྣམས་དང་དབོན་ཞང་འབྲེལ་བས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ནང་ལ་མཐོང་བཟོས་ཆེ། བྱམས་ཆེན་བཞེངས་གྲུབ་ནས་མི་རིང་བར་གཤེགས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བོད་དུ་བྱུང་བའི་གྲུབ་མཐའི་འབྱུང་ཁུངས་
ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་ཤྲི་ཡེ་ཟ། ཟབ་ཟབ་རང་གཞན་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ། །
གསལ་གསལ་སྤྱན་གྱིས་ལེགས་གཟིགས་ནས། ། ལྷུག་ལྷུག་གསུང་གིས་འདོམས་མཛད་པ། །
མཁས་མཁས་དཔལ་ལྡན་བླ་མར་འདུད། ། ཕྱག་ན་པད་མའི་འདུལ་གང་བོད་ཡུལ་འདིར། །
ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། ། རྒྱལ་བསྟན་ཉི་མ་ཤར་ལ་སྔ་དར་ཟེར། །
གང་ཚེ་གླང་དར་བསྟན་པ་བསྣུབས་པ་ན། ། མདོ་ཁམས་སྨན་ནས་བླ་ཆེན་དགོངས་གསལ་དང་། །
སྟོད་ནས་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་བོ་ཡིས། ། རྒྱལ་བསྟན་རྩ་བ་འདུལ་བའི་སྡོམ་རྒྱུན་སྤེལ། །
གསར་མ་ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་སོགས་ནས་བཟུང་། ། མདོ་ལ་གསར་རྙིང་ཁྱད་པར་མི་འབྱུང་བས། །
གསང་སྔགས་དར་ཚུལ་སྒོ་ནས་གཉིས་སུ་དབྱེ། ། གསང་སྔགས་དར་ཚུལ་སྒོ་ནས་གཉིས་སུ་དབྱེ། །
རྒས་སྔ་བའི་ནད་
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
མིང་གཞན་ལ་རྒས་སྔ་བའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ནད་ཡང་བརྗོད།   ཡིག་ངོས་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་ན་ན་ཚོད་ཆེན་པོ་མ་ཟིན་ཡང་སྔོན་ནས་རྒས་རྟགས་ཐོན་པའི་ནད་ལ་ཟེར་བ་དང་།     ནད་འདི་ནི་ཆེས་མཐོང་དཀོན་པའི་རྒྱུད་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་ནད་རིགས་ཡིན་ཞིང་ནད་གཞི་ཕོག་ཚད་ནི་ཁྲི་༤༠༠ཅ་གཅིག་ནས་ཁྲི་༨༠༠ཅ་གཅིག་བར་ཡིན་པར་བཤད།      ནད་འདི་ཕོག་པའི་མིའི་ཕྲ་ཕུང་རྒས་པའི་མྱུར་ཚད་ནི་དབང་པོ་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་མིའི་ལྡབ་༥ནས་༡༠བར་ཡིན་ཞིངསྤྱིར་ལོ་ངོ་༡༣ཙམ་ལ་གསོན་སྐབས་སྙིང་ནད་དང་གྲིབ་སྐྱོན་འོག་ཤི་འགྲོ་བ་ཡིན། སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་སྐྱེ་འཚར་སྐབས་ཀྱི་ལྡབ་༥ནས་༦བར་ཡིན།    དེར་བརྟེན་མིའི་ཚེ་ཚད་ཀྱང་གཞུང་ལུགས་ལྟར་ན་ལོ་༡༣༠ནས་༡༥༠བར་གསོན་ཐུབ།    ལོ་ངོ་༡༠ནས་༢༠བར་གསོན་ནས་རྒས་པའི་སྣང་ཚུལ་ཐོན་པ་དང་དེ་རྗེས་ཤི་འགྲོ་བ་ཡིན་ན་རྒས་སྔ་བའི་ནད་ཕོག་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད།     ད་བར་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཏུ་རྒས་སྔ་བའི་ནད་ཕོག་པའི་ནད་པ་ཚེ་ཚད་རིང་ཤོས་ལོ་ངོ་༢༦ལས་གསོན་ཐུབ་མེད།
བོད་དུ་བྱུང་བའི་གྲུབ་མཐའི་འབྱུང་ཁུངས་
རྙིང་མའི་ཆོས་འདི་རྣམ་དག་ཡིན་མིན་ལ། ། མཁས་པའི་བཞེད་ཚུལ་མང་དུ་བྱུང་མོད་ཀྱང་། །
རྒས་སྔ་བའི་ནད་
ནད་རྟགས།
རྒས་སྔ་བའི་ནད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ཕྲུ་གུ་དམར་འབྱར་སྐབས་སུ་སྐྱེ་འཚར་དལ་པོ་ཡོད་ཅིང་ལོ་ཧྲིལ་པོ་གཅིག་སོང་རྗེས་དེ་ལས་ཀྱང་དལ་བར་གྱུར།   ལོ་༡༠ཙམ་གསོན་སྐབས་སུ་ད་དུང་ལོ་༤དང་༥ཙམ་གྱི་ཕྲུ་གུའི་གཟུགས་ཚད་ལས་མེད་ཅིང་ལུས་སྟོབས་ཞན་པ།    ལྤགས་པར་གཉེར་མ་མང་བ།    སྐྲ་བུད་པ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་ཐོན།    དེ་མིན་ཁྲག་གཤེད་མཐོ་བའི་ནད་དང་།    སྙིང་གཟེར་ལངས་པ།    སྙིང་རྩ་འགགས་པ།  རུས་པ་སོབ་སོབ་ཆགས་པ།  གྲིབ་སྐྱོན་གྱི་ནད་སོགས་ཐོན་གྱི་ཡོད།
བོད་དུ་བྱུང་བའི་གྲུབ་མཐའི་འབྱུང་ཁུངས་
ཕྱིས་འབྱུང་དག་གིས་བསྲེ་བསླད་ཞུགས་པ་ལས། ། ཆོས་དེ་རང་ལྡོག་རྣམ་དག་ཡིན་པར་འདོད། །
དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ཡི་ལུགས་སྲོལ་མཆོག ། སྟོན་པས་སྲོལ་ཕྱེ་སྐུ་མཆེད་གསུམ་གྱིས་སྤེལ། །
བཀའ་བབས་གདམས་པའི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་པ་ལ། ། བཀའ་བརྒྱུད་ཅེས་གྲགས་དེ་ལ་ཤངས་དྭགས་གཉིས། །
མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཁྱུང་བོ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། ། གཡས་རུ་ཤངས་སུ་དགོན་པ་བརྒྱ་རྩ་བཏབ། །
ཚོགས་པ་བསྐྱངས་པར་དེ་ཡི་བརྒྱུད་འཛིན་ལ། ། ཤངས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཅེས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན། །
རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་ཡི། ། ཐུགས་སྲས་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། །
དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་བཏབ་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་སྤེལ། ། རྗེས་འབྲངས་དག་ལ་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ཟེར། །
དེ་ལ་ཀརྨ་བ་དང་ཕག་གྲུ་དང་། ། ཚལ་བ་འབྲི་གུང་འབྲུག་པ་སྟག་ལུང་དང་། །
འབབ་རོམ་གཡའ་བཟང་ཁྲོ་ཕུའི་བཀའ་བརྒྱུད་སོགས། ། ནང་གསེས་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་མང་ཙམ་བྱུང་། །
དྭགས་པོའི་དངོས་སློབ་ཁམས་པ་དབུ་སེའམ། ། དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་ཀརྨ་ལྷ་སྡིང་གི། །
དགོན་པ་བཏབ་པར་ཀརྨ་བ་ཞེས་གྲགས། ། དེ་ཡི་སྐྱེ་བརྒྱུད་ཀརྨ་པཀྴི་ལ། །
ཧོར་རྒྱལ་ལས་ཀའི་ཞྭ་ནག་ཕུལ་བ་ལས། ། དེ་ཕྱིར་ཞྭ་ནག་ཅན་དུ་གྲགས་པ་དང་། །
དེ་བཞིན་བརྒྱུད་འཛིན་རྟོགས་ལྡན་གྲགས་སེང་ལ། ། ཞྭ་དམར་བྱུང་བས་ཞྭ་དམར་པ་ཞེས་བཏགས། །
ཕག་མོ་གྲུ་རུ་གདན་ས་མཛད་པ་ལ། ། ཕག་མོ་གྲུ་བར་གྲགས་པ་དེ་ཡི་སྲོལ། །
རིན་སྤུངས་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ།
རབ་བྱུང་བརྒྱད་པ་ཆུ་རྟ(༡༤༦༢)ལོར་ཡབ་རིན་སྤུངས་ནོར་བཟང་པའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། དེས་དཔུང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡར་ལུང་མཁར་ཐོག་གི་རྫོང་བཟུང་། དེའི་ཚེ་སྣེ་གདོང་སྡེ་སྲིད་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གཤེགས་ཏེ་གདུང་རྒྱུད་སྐུ་ན་ཕྲ་སྐབས་ཕོ་བྲང་སྣེ་གདོང་རྩེའི་དཔོན་ཚབ་དང་ཐེལ་གཏོང་མཛད། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ལྕགས་ཕག(༡༤༩༡)ནས་ལོ་དགུའི་རིང་རིན་སྤུངས་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་དཔོན་ཚབ་ཐེལ་གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དུ་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར། ཁོང་གིས་དཔོན་ཚབ་དང་དབང་སྒྱུར་བྱེད་རིང་ཕག་གྲུའི་བློན་པོ་གཞན་རྣམས་མ་མགུ་བས་ཡར་ལུང་ནང་སྡེ་གཟར་ཡང་ཡང་བྱུང་རུང་རིན་སྤུངས་པའི་དཔུང་སྟོབས་ལ་འགྲན་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ཞིང་། རིན་སྤུངས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་རྒྱས་པས་དབུས་གཙང་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཐུབ་པའི་རྨང་གཞི་ཆགས། རིན་སྤུངས་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་དང་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེས་གཙོ་བྱས་པའི་སྡེ་དཔོན་རྣམས་སྣེ་གདོང་དུ་འཚོགས་ཏེ་ས་ལུག(༡༤༩༩)ལོར་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་གྲགས་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་གཞེས་པ་སྣེ་གདོང་གི་ཁྲིར་བཏོན། རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ལྕགས་རྟ་(༡༥༡༠)ལོར་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་འདསདུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས། །
རིན་སྤུངས་པ་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས།
རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་སྟག（༡༤༨༢）ལོར་ཡབ་རིན་སྤུངས་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སློབ་དཔོན་མཁས་པ་དུ་མ་བསྟེན་ནས་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་སྤོབས་པ་བརྙེས་ཤིང་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་ཀློང་རྣམ་པར་ཡངས་པས་རྒྱལ་པོ་པཎྜི་ཏའི་རྣམ་ཐར་བཟུང་ཞིང་། རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་ཡོས（༡༥༡༩）ལོར་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་རྣམ་ཐར་སྐལ་བཟང་ལེགས་ལམ་མཛད་པ་དང་། ལྕགས་སྦྲུལ（༡༥༢༡）ལོར《མངོན་བརྗོད་མཁས་པའི་རྣ་རྒྱན》དང་། མེ་ཁྱི（༡༥༢༦）ལོར《སྙན་འགྲེལ་མི་འཇིགས་སངྒེའི་ང་རོ》མེ་སྦྲུལ（༡༥༥༧）ལོར《ཤམ་བྷ་ལའི་ལམ་ཡིག》སོགས་ཚིག་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཆེ། རྗེ་འདིས་ཧོར་གོས་བཟང་པོའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་རིགས་ལྡན་ཡོལ་བར་གྲགས་པའི་བཀོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བཞེངས་ཤིང་། རྗེ་ཀུན་དགའ་གྲོལ་མཆོག་པ་རབ་གནས་སུ་གདན་དྲངས། ས་སྐྱ་དང་བྱང་བདག་པ་མ་མཐུན་པས་ས་སྐྱའི་རྒྱབ་རོགས་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་པས་མཛད། ཆུ་ཕག(༡༥༦༣)ལོར་རིན་སྤུངས་པའི་དམག་གཡས་རུ་བྱང་པའི་སྟེང་དུ་བཏེགས་པའི་ཚེ་སྡེ་པ་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་རང་ཡང་དཔུང་ཧྲག་དང་བཅས་དམག་རྒྱབ་ཏུ་ཕེབས་སྐབས་ལམ་ཞོར་དུ་བྱ་རྒོད་གཤོངས་པ་རྣམས་བརྡུངས་པས་དགེ་འདུན་པ་ཚོལའང་འོ་བརྒྱལ་ཆེ་བ་བྱུང། ལོ་དེ་གར་འབངས་གྱེན་ལོག་ལྟ་བུ་བྱས། དེ་རྗེས་རིན་སྤུངས་པས་རྒྱལ་རྩེ་བ་དང་། འབྲོང་རྩེ་བ། སྣར་ཐང་སོགས་ལ་དཔུང་འཇུག་ཁ་གཡར་བྱས་ན་ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞིང་ཤག་པས་བྱས་སྟབས་རིན་སྤུངས་པ་ཕམ་ཁ་བསྟུད་མར་བྱུང་སྟེ་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི་མངའ་ཐང་ཕལ་ཆེར་ཤོར་ནས་རིན་སྤུངས་པས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་པའི་མཇུག་ཀྱང་དེའི་དུས་སུ་བསྒྲིལ་ཏོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིབ་མ།
ཤིང་སོགས་གྱང་གི་ཚུལ་དུ་བསྐོར་བའི་ར་བའི་མིང་།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིམ་གྱིས་མཆེད།
ཇེ་ཆེར་སོང་བ། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
༢༠༠༦ལོ།
༢༠༠༦ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རིམ་གྲོ།
༡.སྐུ་རིམ་དང་། ༢.ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་གཉིས་ལ་གོ་རྒྱུ་ཡོད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཙན་དན་དགོན་
ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གྱི་སོག་རྫོང་དུ་མངའ་བའི་ཙན་དན་དགོན་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༦༦༨ལོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བའི་དུས་སུ་བཞེངས་པར་བཤད། ཕོ་བྲང་འདི་གླང་བོ་ཆེ་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་བ་ལྟ་བུའི་རིའི་སྟེང་དུ་བཞེངས་ཡོད་ལ། མཐའ་འཁོར་དུ་པདྨ་འདབ་བརྒྱད་དང་འདྲ་བའི་ས་འཛིན་དབང་བོའི་མུ་ཁྱུད་དང་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་སོག་ཆུས་བསྐོར་འདུག་པ་དང་། ཕོ་བྲང་དམར་པོ། གྲྭ་ཤགས་བཅས་ཁང་བརྩེགས་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་པས་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ཆུང་བ་ཞེས་ཀྱང་འབོད ། ༢༠༠༡ལོར་རྫོང་རིམ་པས་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་སུ་བདམས་པ་དང་། ༡༩༩༦ལོའི་རྗེས་སུ་ལོ་རེ་རེ་བཞིན་ཞིག་གསོ་དང་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས་པར་བརྒྱུད་སྔར་ལས་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་རེད།
རིམ་གྲོ་སྐྱེད།
ཟས་གོས་དང་སྡོད་ཁང་སོགས་ལྟ་རྟོག་གང་ཟབ་བྱས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིམ་གྲོ་གནད་སྨིན།
ཞབསབརྟན་གྱི་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་སྐབས་དོན་གནད་ཆེ་བའི་ཐོག་དུ་སྨིན་པ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཔའ་རྟུལ་སུམ་ཅུ་
༈ དཔོན་རྒྱུད་གསུམ། The three blue blood kights
གསེར་བའི་ཉི་འབུམ་དར་ཡག འདོ་བ་ངང་བ་གསེར་སྒོང་།
འོམ་བུའི་ཨ་ནུ་དཔའ་སེང་། ཁྱུང་དམར་རླུང་གི་འཕྲུལ་འཁོར། ཁམས་པ་སྐྱ།
མུ་སྤྱང་རིན་ཆེན་དར་ལུ། ཆུ་བྱ་སྔོན་པོ་འཕུར་ཤེས། ར་སྔོན་སྐྱ།
༈ ཡང་ཐུལ་དམ་པའི་མི་བདུན། the seven superior kights
འབྲུ་སྒ་བདེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག མགྱོགས་པ་རླུང་ནག་རྗེས་གཅོད། ནག་པོ་སྐྱ།
སྟག་རོང་ཨ་ནུ་གཟིག་འཕེན། མགྱོགས་པ་ཕོ་རོག་སྟོང་འཆམས། ནག་པོ་སྐྱ།
འབུམ་པའི་ཞ་ལུ་དཀར་པོ། འདོ་བ་རྒྱ་བྱ་སོག་དཀར། དཀར་པོ་སྐྱ།
བློན་ཆེན་འདན་མ་བྱང་ཁྲ། རྩལ་ཆེན་དངོས་གྲུབ་ལྡེམ་པ། སྔོན་པོ་སྐྱ།
རྒོད་པོ་སེང་སྟག་ཨ་དོམ། སྟོང་རི་ནོར་གྱི་བང་མཛོད། དཀར་པོ་སྐྱ།
གདོང་ཆོས་ལུ་བུ་ཡི་དར་འཕེན། མགྱོགས་པ་སྨུ་གུ་ལྡིང་ཤེས། འོལ་བ་སྐྱ།
སྟག་རོང་ཉ་ཚ་ཨ་བརྟན། མགྱོགས་པ་གངས་རི་ལྡིང་ཤེས། དཀར་པོ་སྐྱ།
༈ རྒྱལ་མཚན་ཐོག་པའི་མི་བཞི། The four kights with Gyaltsan (victory banner ) in their names
དཀར་རུའི་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན། རྟ་དཀར་ལུ་གུ་འཆམ་ཤེས། དཀར་པོ་སྐྱ།
ནག་རུའི་ཐར་བ་རྒྱལ་མཚན། འདོ་བ་སྤྲིན་གཤོག་མགྱོགས་ལྡན། སྔོན་པོ་སྐྱ།
འདན་མའི་གུ་རུ་རྒྱལ་མཚན། མགྱོགས་པ་མཚོ་རྟ་རྔ་རིང་། སྔོན་པོ་སྐྱ།
ཨ་ཡག་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན། འདོ་བ་གྲོ་ཞུར་ཐིག་བརྒྱ། དཀར་པོ་སྐྱ།
༈ ངོ་ལུག་ཐོག་པའི་མི་གསུམ། The three wolfish kights
སྟག་རོང་སྲིན་ཚ་ངོ་ལུག རཀ་དཀར་རླུང་གི་འཁོར་ལོ། རག་དཀར་སྐྱ།
ཨ་གེ་ཚངས་པའི་ངོ་ལུག ཀླུ་རྟ་སྔོན་པོ་མཐིང་གཤོག གྲོ་སྔོན་སྐྱ།
མུ་པའི་དར་འཛོམས་ངོ་ལུག མགྱོགས་པ་ལྷ་བྱ་ལྡིང་ཤེས། དཀར་པོ་སྐྱ།
༈ ལྕགས་ནག་དཔོན་པོ་སིང་སིང་། འདོ་བ་བྱ་ནག་ལྡིང་ཤེས། ནག་པོ་སྐྱ།
གཟུ་ཆེན་ཝེར་མ་ལྷ་དར། གཟུ་རྟ་གྭ་བ་འཆམ་ཤེས། ནག་ཞུར་སྐྱ།
འོམ་བུའི་སྤྱང་ཁྲི་རྔམ་ཆེན། སོག་རྟ་ཕོ་རོག་སྟོང་འཆམ། ནག་པོ་སྐྱ།
གདོང་བཙན་སྣང་ངུ་ཨ་དཔལ། མགྱོགས་པ་གཡུ་བྱ་རྟེའུ་སྔོན། ། སྔོན་པོ་སྐྱ།
མི་ཆེན་རྒྱལ་བ་ལྷུན་གྲུབ། འདོ་བ་ཉ་མོ་གསེར་མིག དཀར་པོ་སྐྱ།
བརྒྱ་དཔོན་བནྡེ་དམར་ལུ། མགྱོགས་རྟ་གྭ་བ་ཁེར་རྒྱུག ཁམས་པ་སྐྱ།
མུ་བའི་ཤེལ་དཀར་རྒྱང་གྲགས། འདོ་ཆེན་སྤྲིན་དཀར་མཐོང་མཛེས། དཀར་པོ་སྐྱ།
ཡ་ཐའི་སྐྱེས་མཆོག་ཐར་བ། འདོ་བ་བྲ་ནག་ཡ་མེད། བྲ་བོ་སྐྱ།