རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་མཁས་པའི་དགོངས་རྒྱན།
རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ།དང་པོ་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ལ། རྩ་བ་ལས། རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་པོ་ལ།། ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་དབྱེ།། ཕོ་ལ་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྲིང་གསུམ།། མོ་ལ་མོ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ།། མ་ནིང་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་དང༌།། མཚན་མེད་མ་ནིང་གསུམ་དུ་འདོད།། ཅེས་པ་སྟེ་དབྱེ་བའི་གཞི་རྗེས་འཇུག་གི་ཡི་གེ ག་ང་ད་ན་བ་མ་འ་ར་ལ་ས་སྟེ་བཅུ་པོ་ལ། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་ས་ད་བ་གསུམ་ཕོ་དང༌། ག་ང་ན་ལ་ར་ལ་དྲུག་པོ་མོ་དང༌། འ་མ་ནིང་སྟེ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཞིང༌། དེ་དག་ནང་གསེས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་ཕོ་ལ་ས་སྐྱེས་བུ་རབ་དང༌། ད་འབྲིང༌། བ་ཐ་མ་སྟེ་གསུམ། མོ་ལ་ག་ལ་ར་གསུམ་མོ་ཙམ་དང༌། ང་ན་མ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་མོ་སྟེ་གཉིས། མ་ནིང་ལ་འ་ཡིག་ཁོ་ནའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་དང༌། མཚན་གཉིས་མ་ནིང་དང༌། མཚན་མེད་མ་ནིང་བཅས་གསུམ་སྟེ། བསྡོམས་པའི་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དུ་འདོད་དོ།། ཞེས་པའོ།། སློབ་དཔོན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བརྒྱད་བརྩམས་པར་གྲགས་ནའང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཞེ་གསུམ་པ་གླང་དར་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པར་འཕོ་འགྱུར་རྒྱ་ཆེར་བྱུང་བ་དང་ཆབས་གཅིག བརྡ་སྤྲོད་པའི་བསྟན་བཅོས་དྲུག་ནུབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྔ་ཕྱིར་མཁས་པ་མང་པོས་རང་རང་གི་བརྩམས་ཆོས་རྣམས་སུ་སུམ་ཅུ་པའི་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སྦྱོར་སྟངས་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་འཇོག་པ་ལས་ཁུངས་གཞན་མེད་སྟབས། སྔ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུལ་རྟ་མོག་གི་སྤུ་ལྟར་གྱུར་པ་ལས་གྲགས་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་གི་འདོད་པ་དང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མདོ་ཙམ་འགོད་ན། ལོ་ཆེན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོའི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་པ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དང༌། རྣམ་གླིང་པཎ་ཆེན་དཀོན་མཆོག་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་སུམ་རྟགས་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་སྣང་བ་དམ་པ་ལས། ས་བ་ག་ད་བཞི་ཕོ་དང༌། ར་ལ་ང་ན་མ་ལྔ་མོ། འ་མ་ནིང་དུ་འཇོག་ཅིང༌། དེ་ཡང་ས་སྐྱེས་བུ་རབ། བ་འབྲིང༌། ག་ད་གཉིས་ཐ་མ། ང་ན་གཉིས་མོ་ཙམ། འ་ཡིག་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་དང་མཚན་མེད་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་དོ།། རྩ་བར་ཕོ་ཡིས་ཕོ་ཡིག་མིང་མཐར་དྲངས༌། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ལྟར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་པའི་སྐབས་སུ་རྟག་ཏུ། བདག་ཏུ། ཐབ་ཏུ། རྒྱབ་ཏུ། ཁྱེད་ཀྱི། བོད་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི། ཐབ་ཀྱི། ཐོས་ཏེ། བྱས་ཏེ། ལྟ་བུ་ལ་དོན་དང༌། འབྲེལ་སྒྲ། ལྷག་བཅས་སོགས་དང་ཕལ་ཆེར་སྒོ་བསྟུན་བར་སྣང་ངོ༌།། དེ་བཞིན་དུ། མར་གྱི། དར་གྱི། དར་ཞིང༌། ཤར་དུ། བལ་གྱི། ཡུལ་དུ། གསལ་ཞིང༌། རང་གི བླང་ཞིང༌། ཐང་དུ། གཡོན་དུ། གཡོན་གྱི། ཉན་ཞིང༌། གསོན་ནོ། ལམ་གྱི། ལམ་དུ། བསམ་ཞིང༌། ལྟ་བུ་རྣམས་མོ་ཡིས་མོ་ཡིག་མིང་མཐར་དྲངས་པ་དང༌། བཀའ། མཁའ། མངའ། འཆའ། བགའ་ལྟ་བུར་རྗེས་འཇུག་གི་མ་ནིང་འ་ཡིག་གིས་མིང་མཐའ་ཕྱི་མ་ཇི་འདྲེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་འཇུག་ཡུལ་གྱི་སྔོན་འཇུག་དང་མིང་གཞི་ལ་ལྟོས་ནས་རང་ཉིད་ལ་སྒྲ་དྲག་ཞན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའམ་ཁྱད་པར་འགྱུར་འགྲོ་བས་མ་ནིང་དུ་འདོད་པ་མངོན་ནོ།། ཞ་ལུ་ལོ་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ་དང༌། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས། ད་བ་ས་གསུམ་ཕོ་དང༌། འ་ར་གཉིས་མོ། ག་ན་ང་མ་ལ་ལྔ་མ་ནིང་དུ་འདོད་དེ། ནང་གསེས་ཀྱིས་ད་ཡིག་སྐྱེས་བུ་རབ་དང༌། བ་འབྲིང༌། ས་ཐ་མ་དང༌། འ་མོ་ཙམ། ར་ཤིན་ཏུ་མོ། ག་ན་ང་གསུམ་འགྱུར་བ་མ་ནིང༌། མ་མཚན་གཉིས། ལ་མཚན་མེད་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ད་ས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གོ་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་རྣམས་གོང་དང་འདྲ་ཞིང༌། འ་ར་གཉིས་ནི། བཀའ་ཡི། ས་མཐའ་རུ་ལྟ་བུ་མོ་ཡིས་མོ་དྲངས་པའི་རྟགས་མཚུངས་དང༌། ག་ན་ང་མ་ལ་རྣམས་མིང་གཞི་གང་འདྲ་ཞིག་དང་ཚོགས་ནའང་སྒྲ་རན་པ་མ་གཏོགས་དྲག་ཞན་གང་དུའང་མི་འགྱུར་བས་མ་ནིང་དུ་འདོད་དོ་སྙམ། སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གཙུག་ལག་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བས་ནི། ག་ད་བ་ས་བཞི་ལ་ཕོ་དང༌། ང་འ་མ་གསུམ་མོ། ན་ར་ལ་གསུམ་མ་ནིང་དུ་འདོད་ཅིང༌། ནང་གསེས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་འབྱེད་ན། ཕོ་ལ་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་འཇུག་ག་ཡིག་ཡང་འཇུག་ཅན་ནི་སྐྱེས་བུ་རབ། བ་ཡིག་ཡང་འཇུག་ཅན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང༌། ག་བ་ཡང་འཇུག་མེད་པ་དང་ད་ས་གཉིས་སྐྱེས་བུ་ཐ་མ་ཡིན། མོ་ལ་མོ་ཙམ་དང་ཤིན་ཏུ་མོ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ང་དང་མ་ཡང་འཇུག་ཅན་རྣམས་མོ་ཙམ་དང༌། ང་མ་ཡང་འཇུག་མེད་པ་དང་འ་མཐའ་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མོ་ཡིན། མ་ནིང་ལ་འགྱུར་དང་མཚན་གཉིས་དང་མཚན་མེད་གསུམ་དུ་བ་ལས། འགྱུར་བ་མ་ནིང་ནི། མིང་གཞི་ཕོ་ཡིག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ན་ར་ལ་གསུམ་དྲག་དང་འཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་དང༌། མིང་གཞི་མོ་ཡིག་གི་རྗེས་སུ་ཡང་འཇུག་མེད་པར་ཞུགས་ན་ཞན་དང་འཕྲད་ན་ཞན་པར་འགྱུར་བས་འགྱུར་བ་མ་ནིང་ཡིན། མིང་གཞི་མ་ནིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ན་ར་ལ་གསུམ་མཚན་མེད་མ་ནིང་ཡིན། མིང་གཞི་མོ་ཡིག་རྗེས་སུ་ཡང་འཇུག་དང་བཅས་ཞུགས་ན་མཚན་གཉིས་མ་ནིང་ཡིན། འདི་ལྟར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།། དུས་ཕྱིས་བྱ་རྡོ་ལམ་འཕྲོད་ཀྱི་ལམ་འགྲོ་ཅན་དབུས་ནས་རིམ་པར་མདོ་དབུས་སྐོར་གསུམ་དུ་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྟགས་འགྲེལ་ལས། གཞི་རྐང་འགྲེལ་ཆེན་དང་འདྲ་བ་ལ། མ་ནིང་གསུམ་གྱི་སྐབས་མིང་གཞི་མ་ནིང་ཡང་འཇུག་ཅན་མཚན་མེད་མ་ནིང་ལས་བཏོན་ནས་དྲག་དང་འཕྲད་ན་དྲག་པར་འགྱུར་བའི་འགྱུར་བ་མ་ནིང་དུ་བཞག་པ་གཅིག་པུ་མི་འདྲ་བ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེང་སང་རྒྱས་པ་ལས་བསྡུས་པ་དང༌། མང་བ་ལས་ཉུང་བ་འགྲིམ་ཆེ་བའི་སྐབས་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱུགས་ཆེ་བས་སོ།། མཁས་པ་ཆེན་པོ་པྲ་ཏི་དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་བར། དང་པོ་གཉིས་ལ་དང་པོ་མཐུན།། གསུམ་ལྔ་བཅུ་ལ་ཀྱ་དང་མཐུན།། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གྱ་དང་སྦྱར།། ཞེས་པའི་གཞུང་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་རྟགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། །རྗེས་འཇུག་གི་གསུམ་པ་ད་དང་ལྔ་པ་བ། བཅུ་པ་ས་བཅས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྟགས་མཐུན་པར་གསུངས། ཀྱི་ཡིག་གི་མིང་གཞི་ཀ་ཡིག་མིང་གཞིའི་ཕོ་ཡིག་ཡིན་པས་ད་བ་ས་གསུམ་པོ་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་ཡིན་པ་གསལ་ཞིང༌། རྗེས་འཇུག་གི་དང་པོ་ག་ང་གཉིས་གི་དང་མཐུན་ཞིང༌། ལྷག་མ་ན་མ་ར་ལ་བཞི་པོ་གྱི་དང་མཐུན་ལ། གི་དང་གྱི་གཉིས་ཀྱི་མིང་གཞིའི་ག་ཡིག་མོ་ཡིན་པས། རྗེས་འཇུག་ག་ང་ན་མ་ར་ལ་དྲུག་པོ་མོ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་སྒྲའི་གི་གྱི་གཉིས་དང་རྟགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། འ་ཡིག་ནི་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་སྔོན་འཇུག་དང་མིང་གཞིའི་སྒྲ་གདངས་ལ་ལྟོས་ནས་འགྱུར་འགྲོ་བ་ལས་རང་ཉིད་ལ་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་སྒྲ་གདངས་ཤིག་ཐོན་ཏུ་མེད་པས་མ་ནིང་དུ་འཇོག་གོ། སྔ་ཕྱི་མཁས་པ་མང་པོས་རྗེས་འཇུག་གི་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་དབྱེ་བ་བཞག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་པ་ནི་བཞེད་པ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་ཞིང༌། འཇོག་ལུགས་མི་འདྲ་བ་རྟ་མོག་གི་སྤུ་ལྟར་གྱུར་ཡོད་པ་འདི་དག་ལ་བརྟགས་ན། ལོ་ཆེན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོའི་སྐབས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཀློག་སྟངས་ཐད་སྒྲ་གདངས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཕུགས་གཏན་འཁེལ་བ་དང་གདེང་འཇོག་ཐུབ་མཁན་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་ཚར་བ་ཧ་ཅང་གསལ་སྙམ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རང་རང་གིས་ཞིབ་པར་བཀླགས་ན་རྗེས་འཇུག་སོ་སོའི་སྒྲ་གདངས་དྲག་ཞན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡོང་དགོས་པ་ལ། མཁས་པ་གཅིག་གིས་དྲག་པོ་བཀླག་པ་དེ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཞན་པར་བཀླག་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་འདུག་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་དེ་དུས་ཆོས་སྐད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དཔལ་མ་ཧཱ་q|u3-b-ཆེན་པོ་དུ་མ་དང༌། ལོ་ཙཱ་བ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་པས་སྒྲ་ཚད་རྐང་པའི་འདེགས་འཇོག་ཡངས་པོས་གཙུག་ལག་ཤེས་བྱའི་བྱང་ཐང་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་ངལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འགྱུར་འགྲོས་ཀྱི་སྲོལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དར་བ་བྱས་ཡོད་དེ། དེང་སང་ནི་ཆོས་སྐད་ལྟ་ཞོག་བརྡ་སྤྲོད་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོའི་ཐོག་ཏུ་ཤེས་རློམ་གྱིས་ཀི་ཤར་ཙམ་ལས། དོན་དངོས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཙུ་ཏའི་རྐང་པ་དང་ཉམས་མྱོང་མུ་ལྟོའི་པ་རུ་ལྟར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་གང་སྟེ། བསིལ་ལྡན་གངས་རིའི་མགུལ་བར་མཛེས་པའི་འཇམ་མགོན་ཐོན་མི་སམ་བྷོའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་གངས་ལ་འགྱིངས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སེང་གེའི་ང་རོ་བླ་ན་འཕར་བ་ལ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་གླགས་པའི་གོ་སྐབས་ཕྲ་ནའང༌། ནང་ནས་སྐྱེས་པའི་འབུ་སྲིན་གྱིས་ཟོས་ཏེ་འཇིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེན་ཆེ་བ་ནི་ཤེས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ནའང་མི་སྨྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་ཤིང༌། གལ་ཏེ་སྨྲས་ནའང་གཙུག་ལག་དག་ཐེར་གྱི་ལེགས་སྐྱེས་སུ་མ་ཤེས་པའམ་ཤེས་བཞིན་དུ་འགྲན་སེམས་བྱེད་པ་ལས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་རྟོག་ཞིབ་ཀྱིས་ལེགས་བཅོས་བྱེད་མཁན་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ལྟར་ཉུང་ཞིང༌། ཉམ་ཆུང་སྐྱེས་སྦྱངས་གོམས་པའི་མཁས་པ་ལས་མཐོན་པོའི་སྲིད་སྟེགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཁོ་ནས་ངོ་སོ་ཆེ་བའི་གྲུ་ག་འདིར་རང་དགར་གྱིས་བྱུང་རྒྱལ་སྣ་ཚོགས་དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་སྒྲོས་ལ་བསྙད་ནས་སྤེལ་བ་ནི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རང་གི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྲོག་རྩའི་ལྐོག་མར་འབྱིན་པའི་དུག་ཚེར་ལྟར་ལྡིང་ཞིང༌། གཞོན་ནུ་བློ་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་ཁྱི་རྒྱུགས་པ་ལྟར་རང་གིས་བཀླག་སྟེ་སྒྲ་གདངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མིན་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཟེར་སྒྲོས་ཀྱི་དཔུང་ཙམ་ཁོ་ན་སྐྱབས་སུ་བརྟེན་ཅིང༌། རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་མྱོང་བ་དང་སྦྱོང་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འཛིན་པས་ཅིག་ཤོས་མིག་ལམ་དུ་མཐོང་ཙམ་ཡང་མ་མྱོང་ཞིང༌། གལ་སྲིད་མཐོང་ན་ཡང་ནོར་བ་དང་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ཤར་ཏེ་ཁ་གཉེར་སྣ་རྫིང་མིག་བགྲད་དེ་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་མདོག་བྱེད་པས་ལུང་པ་གང་བ་ཁྱོད་ཅག་ཐོས་ཉུང་བླུན་པོའི་རྨོངས་གཉིད་ལས་མ་སད་བར་དུ་འཁྲུལ་སྣང་གི་རྨི་ལམ་དེ་ནམ་ཡང་བཟློག་པའི་ཐབས་མེད་ལ། དེར་བརྟེན་གཙུག་ལག་རིག་པའི་གཞུང་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་གྲོས་བྱི་ལོང་གི་མིག་ལྟར་འགྱུར་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་གནམ་ལ་ཚོད་ཐིག་གཞལ་བའི་ཀུ་ཅོས་ཚངས་པའི་རྣ་ལུང་ཡང་བཀྲུག་ལ་ཉེ་བ་སྒྲོགས་པ་ནི་མགྲིན་བཟང་རྒན་པོས་ནམ་ཚད་བཟུང་བའི་སྐད་ཅོར་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།