མངོན་བརྗོད་རྩོམ་རིག་གི་བྱུང་བ།
གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་བཀོལ་སྤྱོད་གནང་སྟངས་ནི། རྩིས་ཀྱི་རྩ་ཚིག་ལས། “འབྲི་བགྲང་སྣོན་པ་རང་གི་གཡས། ། སྒྱུར་བགོད་འཕྲི་བ་གཡོན་ལ་བརྩམ”།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐའ་མའི་གྲངས་གནས་སྔོན་ལ་བཀོད་ནས་རིམ་གྱིས་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་འདྲེན་དགོས། དཔེར་ན། ཤམྦྷ་ལའི་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་བོ་བཅུ་བ་དང་བཅུ་གཅིག་པས་སྲིད་བསྐྱངས་པའི་ཡུན་ནི་བསྡོམས་ན་བཞི་བརྒྱ་དང་གསུམ་ཟིན་པར། ཕྱིས་སུ་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲི་ལོ་བསྡོམས་གྲངས་མཚོན་བྱེད་དུ། བོད་ཀྱི་རྩིས་པ་ཚོས། མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ། ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་སྤྱད་པར་བྱས། དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ། _༤། མཁའ།__༠། མེ། __༣། དེས་ན། ལོ་༤༠༣ མཚོན་དུ་བགྲངས་དགོས་ཏེ། མེ་ནི་གསུམ་དང་། མཁའ་ནི་ཐིག །རྒྱ་མཚོ་ནི་བཞི་ཡི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་བཤད་པས། མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ་བསྡོམས་པས་གྲངས་༤༠༣འཐོབ་པ་ཡིན། གཞན་གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་ནི་བཟློག་སྟེ་ཀློག་དགོས་པས་༣༠༤ལ་ངོས་འཛིན་མཛད་ན་མི་འགྲིགས། མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེས་མཛད་པའི་རྗེའི་གནང་རྣམ་ལས། བྱཱ་གྷཱའི་གོང་གི་ཙནྡྲ་ནི། ། མིག་དང་ཟླ་བའི་གྲངས་གསུམ་ལ། ། བགྲོ་བ་མཛད་པའི་ཆུ་འདྲེས་ཆུས། ། ཀ་ལ་ཤ་བཀང་སྟེར་རྩིས་བྱེད། ། དེ་ཡང་བྱཱ་གྷྲ་ནི་སྟག་གི་སྐད་དོད་ཡིན་ལ། དེའི་གོང་ཞེས་པ་གླང་གི་ལོ་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཙནྡྲ་ནི་ཟླ་བའི་མིང་ཡིན་ལ། མིག་ནི་གཉིས་དང་ཟླ་བ་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གི་བརྡ་ཡིག་གི་འོག་ཏུ་གཉིས་ཡིག་བཞག་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཡིན་པས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པ་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་དེའི་ཚེས་གསུམ་གྱི་མཚན་མོའོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡབ་གཅིག་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཅུ་དགུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྣང་ཞིང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོས་རྒྱན་བཟང་པོ་སྣ་ཚོགས་པས་སྤྲས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པ་ཆུས་བཀང་བ་ཞིག་རྗེ་ཉིད་ལ་སྟེར་རྩིས་བྱེད་ཅིང་། ཀ་ལ་ཤ་ནི་བུམ་པའི་སྐད་དོད་ཡིན་ནོ། ། 　ལྟ་བུ་གྲངས་དང་མིང་གི་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་ལམ་ནས་སྤེལ་བའི་སྙན་ཚིག་དང་གབ་ཚིག་འདི་དག་ལ་གྲངས་དང་མངོན་བརྗོད་འདི་དག་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཡིན། བརྡ་སྤྲོད་སི་ཏུའི་ཞལ་ལུང་གི་མཇུག་བྱང་དུ། ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་བསྟན་ལ་རབ་ཞུགས་ཤིང་།། ལག་པའི་མིག་ལ་དབྱངས་འཇུག་བཞི་བཅུ་དང་།། མཚམས་ཀྱི་བགྲོད་པར་འཕུལ་རྟེན་རྩེ་ཟུང་གིས།། བརྒྱན་པའི་འབོད་བྱ་ལྡན་པ་གང་དེ་ཡིས།། དངུལ་ཆུ་ “ཆོས་བཟང་”ཞེས་འབོད་པ་དེས་གཞུང་འདི་བྱས་སོ་ཞེས་པའོ། སྡེ་བ་ལག་པ(གཉིས་པ་ཅ་སྡེ)འི་ཡི་གེ་མིག(གཉིས་པ་ཆ་)ལ་དབྱངས་བཞི་པ་ན་རོ་དང་། རྗེས་འཇུག་བཅུ་པ་ས་སྦྱར་བས་ “ཆོས”ཞེས་པ་གྲུབ། མིང་གཞི་སྡེ་པ་མཚམས་(དྲུག་པ)ཀྱི་ཡི་གེ་བགྲོད་པ(གཉིས་པ་ཟ་)ར་འཕུར་རྩེ(སྔོན་འཇུག་གསུམ་པ་བ)དང་། མཐའ་བརྟེན་ཟུང་(གཉིས་པ་ང་)གིས་བརྒྱན་པའི་ “བཟང”་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དཀའ་ཆེན་བློ་བཟང་བཟོད་པས་སུམ་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་ཐོན་མིིའི་དགོངས་པ་རབ་གསལ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མཇུག་བྱང་ལས། ཡོངས་རྫོགས་བསྟན་ལ་ཞུགས་པའི་སྡོམ་ལྡན་ཞིང༌། ། མཚོ་ཡི་རྩེ་ལ་འདོགས་དབྱངས་རྩེ་མཚོ་དང༌། ། དུས་ཀྱི་རྣ་བར་དབྱངས་འཕུལ་རྟེན་མཚོ་གསུམ། ། མེ་ཡིས་བརྒྱན་པའི་འབོད་བྱ་ལྡན་པས་སྦྱར། ། ཞེས་པ་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པ་པོ་བཀྲས་ལྷུན་དཀའ་ཆེན་ “བློ་བཟོད་”ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། མིང་གཞི་སྡེ་པ་མཚོ་(བཞི་པ)ཡི་རྩེ་(ཡི་གེ་གསུམ་པ་བ་)ལ་འདོགས་ཅན་རྩེ(གསུམ་པ་ལ་བཏགས)དང་། དབྱངས་ཡི་མཚོ(བཞི་པ་ན་རོ་)་སྦྱར་བས་ “བློ”ཞེས་གྲུབ། སྡེ་པ་དུས་(དྲུག་པ་ཞ་སྡེ་)ཀྱི་རྣ་བ(ཡི་གེ་གཉིས་པ་ཟ་)ར་དབྱངས་ཡིག་མཚོ་(བཞི་པ་ན་རོ་)དང་། འཕུལ་བརྟེན་མེ(སྔོན་འཇུག་གསུམ་པ་བ་དང་། རྗེས་འཇུག་གསུམ་པ་ད)ཡིས་བརྒྱན་བས་ “བཟོད་”ཅེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན། རི་མཚོ་གཏེར་ཟླའི་བགྲང་བྱ་ཡི༎ བསྲེ་རུ་ཟླ་བའི་ཁམས་ལག་ཉིན༎ དབུས་འགྱུར་རང་དབང་སླར་གསོ་ཡི༎ མཛད་སྒོའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་པོ་ཚུགས༎ ལྟ་བུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༧  ཟླ་  ༡  ཚེས་  ༢༦  ཉིན་རྒྱ་གར་རང་དབང་སླར་གསོའི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་ཐོག་མ་དེ་ཚུགས་སོ༎ ཞེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་། རི་ནི་༧ དང་། མཚོ་ནི་༤ ། གཏེར་ནི་༩།  ཟླ་བ་ནི་༡ སྟེ། འོག་ནས་ཡར་འདྲེན་པས་སྤྱི་ལོ་  ༡༩༤༧  ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན། ཡང་བསྲེ་རུ་ནི་༡་དང་། ཁམས་ནི་༦།  ལག་པ་ནི་༢ སྟེ། སྤྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ཉེར་དྲུག་བསྟན་པ་ཡིན། འདི་དག་ལ་དཔེར་བལྟས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས།