cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
རོམ་ཐང་གནས་ཁྲ་མོ།
དགོན་པ་དངོས་སུ་ཕྱག་འདེབས་པ་པོ།
དེས་ན་ཁོང་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཕེབས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གོང་དུ་དྲངས་མ་ཐག་པའི་«བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་» ལྟར་ན། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་ 1416 ལོ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས། ཡབ་སྤྱན་ལྔ་དབང་པོ་དང་། ཡུམ་མཛེས་ལྡན་ཨ་ཆོས། སྒྲུབ་ཁང་བྲག་མགོ་ལྷ་ཁང་། རྟེན་གཙོ་བྲག་མགོ་ཇོ་བོ། བསྟན་སྲུང་ཨ་ཕྱི་སྒྲོལ་མ། སྦྱིན་བདག་བོད་ཡུལ་ཚང་། རྒྱ་ནག་གོང་མའི་དབུ་བླ་མཛད་ཅིང་ཧོ་ཐོ་ཐུ་ཡི་གོ་གནས་ཐོབ་པ་སོགས་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་ཤིང་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ (1470s) བཞུགས་ཏེ་མཐར་མདོ་ཁམས་རི་བོ་ཆེར་སྐུ་གཤེགས་ཚུལ་སོགས་གསལ་བ་ལས། སྦྱིན་བདག་གི་མཚན་དེ་ཅུང་མི་བདེན་པའི་ཟོལ་འདྲ་ཞིག་དང་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་དབུ་བླ་ཧོ་ཐོ་ཐུ་གནང་བ་སོགས་ལ་དཔྱད་དགོས་པར་སྣང་། དེ་མིན་བསྟན་སྲུང་ཨ་ཕྱི་སྒྲོལ་མ་ཡིན་ཚུལ་ལ་བསམས་ན་ཁོང་གི་ཆོས་རྒྱུད་དེ་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་གང་འཚམ་ཡོད་པར་ངེས། སྐབས་དོན་ཁོང་ཕེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་བསྟུན་ཏེ་དཔྱད་ན། གནས་ཁྲ་མོའི་དགོན་པ་འདི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པར་དགོན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཀྱང་གནས་འདིའི་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་ནི་དེའི་སྔོན་དུ་ཡོད་པར་སེམས།
འོན་ཀྱང་ཁོང་ཕེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་དཔྱད་དགོས་པ་ཞིག་ནི། གོང་གསལ་«བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་»སུ་ཁོང་དུས་རབས་ 15 པའི་ནང་ཕེབས་པར་གསལ་ཡང་། ལོ་རྒྱུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤོག་གྲངས་བཅུ་གཉིས་པའི་རྒྱབ་ངོས་ སུ། ཁོང་དང་དུས་མཉམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཐོག་པའི་སྤུན་གསུམ་མམ། རྡོ་རྗེ་ཐོད་བདུན་བརྩི་སྲོལ་ལ། རྒྱལ་དབང་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ། སྟག་ཤམས་ནུས་ལྡན་རྡོ་རྗེ་ (1655–1708)   ཡོང་དགེ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ (1628/1641–1708)  གནམ་ལྕགས་ཐོག་གི་རྡོ་རྗེ། (1694–1738) གནས་ཆོས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ (1645–1667) སོགས་གཏེར་སྟོན་ལྔ་ཙམ་བརྩིས་འདུག་པ་དག་ནི་ཚང་མ་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་དང་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བླ་མ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་པས། ཁོང་ཕེབས་པའི་དུས་རབས་དེ་བཅུ་བདུན་པའི་སྐོར་ཡིན་སྲིད་དམ། འོན་ཀྱང་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པོའི་དགུང་གྲངས་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ན་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ལོངས་པས། ལྷག་མ་ལོ་དྲུག་བཅུ་དེ་སྤྲུལ་སྐུ་འཁྲུངས་འདས་བར་གྱི་ལོ་ཚིགས་ལ་བརྩིས་ན་མི་འོས་པ་ཆེར་མེད་པས་ཁོང་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པར་མ་བྱུང་ཞེས་ཁ་ཚོན་སུས་གཅོད་ནུས།
རྒྱལ་དབང་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་རིང་ལུགས་དེ་བར་ཁམས་འདིར་ཅུང་དར་རྒྱས་སོང་ཡོད་པ་སྟེ། རྗེ་དྲུང་འཇམ་དཔལ་ལུང་རྟོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་«སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་རྒྱལ་མཚོའི་ཉིང་བཅུད་» ལས། ཡང་རི་བོ་ཆེའི་ཁྲི་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་རྗེ་དྲུང་གྲགས་པ་ལེགས་གྲུབ་(1646–1711) སྐབས་སུ་རྙིང་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་རྒྱལ་དབང་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་ཟབ་གཏེར་གྱི་གར་འཆམ་དང་སྒྲུབ་མཆོད་དང་བཅས་པ་ཧོར་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བཅུ་ལ་རྒྱུད་བཙུགས་ཡོད་པར་གསལ་བས་སོ། །
སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐབས།
སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐབས་གནས་ཁྲ་མོའི་དགོན་པ་འདི་གཙོ་ཆེར་སེར་ཁྱིམ་པས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དགོན་སྡེ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་པ་གྲྭ་ཚང་ཞེས་འབོད། རྨེ་རུ་ཤོག་གསུམ་གྱི་ས་གནས་ཡུལ་མི་རྣམས་ལས་དུད་ཚང་ཕལ་མོ་ཆེའི་ལུགས་སྲོལ་ལ་བུ་གཅིག་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་སྐྱིད་མཁར་དགོན་དང་བསམ་འགྲུབ་དགོན་གང་རུང་དུ་གྲྭ་སར་གཏོང་ཤིང་། བུ་གཞན་དག་གིས་ཁྱིམ་གཞིས་འཛིན་ཞོར་དགོན་འདིར་ཞུགས་ཏེ་སྔོན་འགྲོ་གསག་སྦྱོང་དང་དབང་ལུང་མན་ངག་ཞུ་བ་སོགས་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ། མཆོད་དབུ་དགེ་བསྐོས་སོགས་དགོན་སྡེའི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིམ། འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་གསུམ་སོགས་ཆོ་ག་ཕྱགས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་བཅས་རབ་བྱུང་དང་དགེ་བསྙེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་བོད་ནང་པའི་དགོན་སྡེ་ཞིག་གི་ཆ་རྐྱེན་འགྲོ་ཚུལ་ཡོངས་རྫོངས་ཚང་ཡོད།
«གནས་ཁྲ་མོའི་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་»ལྟར་ན། ཡུལ་འདི་བར་སྐབས་ནས་ཆབ་མདོའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཆབ་མདོ་འཕགས་པ་ལྷ་རིམ་བྱོན་ནས་བདག་གཅེས་དང་གཟིགས་སྐྱོང་རྒྱ་ཆེར་གནང་མཛད་དེ། «གནས་ཁྲ་མོའི་གནས་ཡིག་»ཅེས་འཕགས་ཆེན་ཉིད་ནས་བརྩམས་པ་ཡོད་འདུག་ཀྱང་རིག་གསར་སྐབས་རྩ་བརླགས་སོང་། གཞན་ལྷ་ཁང་ལ་གསེར་འཕྲུ་བུམ་གཟུགས་མ་དང་རྒྱལ་མཚན། མ་མགོན་གཉིས་ཀྱི་རྔ་ཐུག་སོགས་འཛུགས་ཚོག་པ་དང་། ཆོས་རྒྱུད་དང་འཚོགས་རྒྱུན་སྔར་སྲོལ་ཉམས་མེད་དགོས་རྒྱུ་དང་། ཆོས་སྡེ་གཞན་གྱིས་མཐོང་ཆུང་བརྙས་སྨོད་མི་ཆོག་རྒྱུའི་ཤེ་བམ་(གཞུང་གི་སྲིད་ཐམ་བརྒྱབ་པའི་ཡིག་ཆ།)གཙང་བཙན་གནང་བས་ལྷ་མི་ཚང་མས་བརྩི་སྲུང་དགོས་པར་མཛད།
གཞན་ཡང་གནས་འདིར་གནས་མདོ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱང་གནས་འདིར་ཕེབས་སྟེ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས། ཁྱད་པར་དུ་ཆགས་མེད་ཨ་རཱ་ག་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་རོམ་ཐང་གནས་ཁྲ་མོར་མཛད་པའི་གནས་ཡིག་ཀྱང་ཡོད་པར་གསལ། འོན་ཏེ་དེང་སང་བཞུགས་པའི་ཆགས་མེད་ཨ་རཱ་གའི་«གསུམ་འབུམ་» སྤྱི་ལོ་ 2010 ལོར་གནས་མདོ་གསང་སྔགས་ཆོས་འཕེལ་གླིང་ནས་ནང་ཆེན་རྫོང་ལ་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་པོད་དྲུག་ཅུ་བྱས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་ 1999 ཙམ་ལ་ཁྲིན་ཏུའུ་ལ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་སུའོ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་པོད་ 49 བྱས་པ། སྤྱི་ལོ་ 1974–1984 བར་ཙམ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཀང་ར་ལ་པར་སྐྲུན་བྱས་པ་པོད་དགུ་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་དཀར་ཆག་ཆ་ཚང་དང་རང་རྣམ་པོད་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཀླགས་ཀྱང་གནས་ཡིག་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་མ་མཇལ།
ཡང་«གནས་ཁྲ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་»ནང་། “སྟག་ཤམ་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་གསང་ཆེན་སྔ་འགྱུར་སྙིང་མའི་བཀའ་གཏེར་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་རིག་འཛིན་འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོའི་གཏེར་ཆོས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་འཆད་སྤེལ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཚུགས་ཡོད་འདུག”ཅེས་པའི་དཔེ་མཚོན་གཅིག་ནི། སྤྱི་ལོ་ 1949 ས་གླང་ལོ་བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་ཤར་ལ་ཁྱུང་པོ་རྨེ་རུ་རོམ་ཐང་སྒོམ་པ་གྲྭ་ཚང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཏེ་སྟག་ཤམ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཀརྨ་གསང་སྔགས་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེའི་(1899–1949) ཞལ་སྔ་ནས་འཇའ་ཚོན་པོད་དྲུག་གི་དབང་ལུང་བསྩལ། སྐབས་དེར་རི་པ་བླ་མ་རིག་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་རིན་པོ་མཆོག་དང་ཞབས་གྲྭ་གསུམ་བཅས་དབང་ལུང་གསན་སར་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་«གཏེར་ཆེན་ནམ་མཁའ་དྲི་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྒྱ་མཚོས་རླབས་ཕྲེང་» ནང་འཁོད་ཡོད།
སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐབས“དགོན་འདིར་རྒྱུན་དུ་གཟིགས་རྟོགས་མཛད་མཁན་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་ལྭ་ཝ་པའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་གནས་ལ་ཝ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་བླ་རབས་རིམ་བྱོན་དང། ཁྱད་པར་སྤོ་ཡོ་དཔོན་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གཅེས་འཛིན་སྐྱོང་སྤྲེལ་གསུམ་ཉམས་མེད་གནང”ཚུལ་«གནས་ཁྲ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་»ནང་འཁོད་ཡོད།
ལ་བ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་གསེར་པ་བླ་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་འདི་ནས་བྱུང་ཞེས་བཤད་ཐུབ་པར་དཀའ་ཡང་། གདུང་རབས་དང་སྤུལ་རབས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར། བླ་མའི་ཡང་སྲིད་གསེར་པ་བླ་བྲང་རང་ནས་ངོས་འཛིན་ཆོག་པའི་ལམ་ལུགས་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གསེར་པ་བླ་མ་སྐུ་གོང་མ་དེ་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཡབ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གི་སྲས་པོ་བླ་མ་ཕྲིན་ལས་མཆོག་ཁོང་གི་ཡབ་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན། ཡང་ད་ལྟའི་བླ་གུ་རུའི་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་སྲས་གང་རུང་ཞིག་གསེར་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་གནང་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།
རྩ་ཆེའི་རིག་དངོས་གནས་ཁྲ་མོའི་རྡོ་འབུམ་ཆེན་མོ།
གནས་ཁྲ་མོའི་རྡོ་འབུམ་ནི་བོད་ཁམས་ཀྱི་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་ཆེ་གྲས་དཔེར་ན་ནང་ཆེན་མ་ཎི་འཇའ་དམར། སྐྱེ་དགུའི་རྒྱ་ནག་མ་ཎི། རྫ་ཆུ་ཁའི་དཔལ་དགེ་མ་ཎི། སོགས་དང་དོ་མཉམ་པའི་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན། གོང་ཞུས་ལྟར་གནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྒྱ་མོ་བཟའ་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ལ་ཡར་གཏུགས་ན་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བྱུང་བར་བཤད་ཆོག་ལ། གླིང་གེ་སར་ཕེབས་ཏེ་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ནས་བཟུང་སྤྱན་རས་གཟིགས་གྱི་གདན་སར་གྱུར་ཏེ་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་ཆགས་ཚུལ་ལྟར་ན་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་རྡོ་འབུམ་འདི་བྱུང་ཟིན་པར་ཆ་འཇོག་རུང་བ་ཡིན།
དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ཡར་སྔོན་དུ་ཕེབས་པའི་རྟ་ཤོད་བུ་མོ་པདྨ་མཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་པདྨ་མཚོའི་སྐུ་དུས་སུ་རྡོ་འབུམ་ཆེན་མོ་འདི་གྲུབ་ཟིན་ཡོད་པ་སྟེ། བཤད་རྒྱུན་ལ་ཉིན་ཞིག་མཁའ་འགྲོ་པདྨ་འཚོས་ཨ་ཕྱི་ཞི་བ་སྒྲོན་དམ་ལ་འདོགས་སྐབས། གསོན་འདྲེ་དེ་ཉིད་ལྗང་ཤོད་ནས་རྒྱ་མོ་དངུལ་ཆུ་བརྒྱུད་དེ་རོམ་ལ་ཚུར་བརྒལ། དེ་ནས་རོམ་འགག་བརྒྱུད་དེ་མར་བྲོས་ཡོང་སྐབས་གནས་ཁྲ་མོའི་རྡོ་འབུམ་ཆེན་མོ་འདི་མཇལ་བའི་སར་སླེབས་པ་དང་གནས་འདིའི་གཟི་བྱིན་གྱིས་འདྲེ་མོ་འབྲོ་བའི་ནུས་པ་ཉམས་པར་གྱུར། དེ་ནས་པདྨ་མཚོས་གདོན་འདྲེ་དམ་བ་བཏགས་ཤིང་ཕ་བོང་ཁང་ཆེན་འདྲ་བ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་མནན་པ་མཛད་པས་དུས་དེང་སང་ཡང་ཕ་བོང་དེའི་མིང་ལ་“ཞི་བ་སྒྲོན་”ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཆགས་ཡོད། པདྨ་མཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་མཇལ་འདོད་ན་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་«རྟ་ཤོད་བུ་མོ་པདྨ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་»ལ་གཟིགས་པར་ཞུ།
ཡང་ཁ་རྒྱུན་དུ་སེ་རྒྱལ་དབང་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེས་ཡུལ་ལུང་གང་སར་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་བཞེངས་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པར་གྲགས་ཀྱང་། «སེ་ཕུ་རིག་འཛིན་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་མ་བྱོན་གོང་དང་བྱོན་ཚུལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་»ནང་ལྷ་ཁང་དང་དགོན་པ་བཞེངས་ཚུལ་ལས་རྡོ་འབུམ་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མ་འཁོད་པས། གཏམ་རྒྱུད་དེ་དག་ལྷ་ཁང་དང་རྡོ་འབུམ་ནོར་ཏེ་བཤད་ཡོད་པར་སེམས།
རྡོ་འབུམ་ཆགས་ཡུལ་ནི་རྨེ་རུ་རོམ་ཐང་གྲོང་གི་ཆུ་འགྲམ་དང་། མ་ཎི་བརྐོ་སའི་རྡོ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ཆུ་རྡོ་གྲོ་དཀར་གྱི་རིགས་“བྱ་རྡོ་”ཞེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་རྡོ་དེ་དག་ཉེ་འཁོར་གྱི་བྱ་ཆུ་དང་རྟ་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་ཡོད། བརྐོ་བྱའི་གསུང་རབ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཎི་དང་། བཛྲ་གུ་རུ། ཚེ་མདོ། རྡོ་གཅོད། ལྟུང་བཤགས། ཐར་མདོ། གསེར་འོད། གདུགས་དཀར། བརྒྱད་སྟོང་པ། རྡོ་བརྐོས་ལྟ་སྐུ། ཆེ་ས་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཚར་གྲངས་མི་ཉུང་བ་ཡོད་པར་ངེས།
རྡོ་འབུམ་འདིའི་རིང་ཚད་ལ་སྐུམ་ཁྲུའམ་མེ་ཊར་ 80 ཞིང་ཚད་ལ་ 65 ཙམ་ཡོད། (ས་ཁྲ་ནས་ཚོད་ཀྱིས་འཇལ་བ་ཙམ་ཡིན།) ས་ངོས་ནས་ཡར་འཕགས་པའི་མཐོ་ཚད་ལ་ཆ་སྙོམ་ཐོག་བརྩེགས་གཅིག་ལྷག་ཙམ་དང་། ས་འོག་ཏུ་ནུབ་ཟིན་པའི་ཚད་ལ་ཐོང་གཤོལ་གྱི་གཤོལ་མདའ་ཞིག་གི་ཚད་ལས་རིང་བར་གྲགས་པས་ཐོག་བརྩེགས་གཅིག་ལས་མཐོ་བར་སེམས། མདོར་ན་གནས་ཁྲ་མོའི་མ་ཎི་རྡོ་འབུམ་ཆེན་མོ་འདི་ནི་ཁྱུང་པོའི་ཡུལ་གྱི་བཀའ་བན་བོན་གཉིས་ལས་བནྡེའི་གནས་རྩ་ཆེ་ཤོས་དང་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན།
གླ་བ་སྐེའི་རི་ཁྲོད།
རྨེ་རུ་རྟ་མདའི་ཁད་ཉེར་ཡོད་པའི་གསེར་པ་བླ་བྲང་གི་རི་ཁྲོད་གླ་བ་སྐེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་རིང་ལྡན་ལ་དམ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མས་ཞབས་ཀྱིས་བཅག་མྱོང་བའི་གནས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་སྟེ། སྤྱི་ལོ་ 1661 ལོར་གནས་འདིར་གཏེར་ཆེན་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྡེས་(དེ་སྐབས་དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་ཡིན།)ཞག་ལྔའི་རིང་དབང་ལུང་གསུངས་ཞིང་སྐབས་དེར་དབང་ལུང་ཞུ་མཁན་གྲས་ལ་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཀརྨ་མ་ཆགས་མེད་(དགུང་ལོ་ཞེ་དགུ་ཡིན།)མཆོག་ཆེད་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་སྟེ། «ཆགས་མེད་ཕྱི་རྣམ་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ནས་ང་དྲུག་བར་» ལས། “གླ་བ་སྐེ་རུ་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེ་མཇལ། །ཞག་ལྔར་དབང་ལུང་གནང་ཞིང་ཐུགས་རྟགས་བཟང་། །” ཞེས་འཁོད་ཡོད་ལ། གླ་བ་སྐེ་ནི་རྨེ་རུ་རྟ་མདའི་ཁད་ཉེར་ཡོད་པའི་གསེར་པ་ཚང་གི་རི་ཁྲོད་གླ་བ་སྐེ་རང་ཡིན་པ་སྟེ།«གུར་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང་» ལས་གཏེར་ཆེན་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་སྐབས། “ཚ་བ་སྒང་ནས་ཁྱུང་པོ་གླ་བ་སྐེ་སོགས་སུ་ཕེབས་”ཞེས་འཁོད་ཡོད།
དེས་ན་ཆེས་མ་མཐའ་ཡང་རི་ཁྲོད་འདིར་མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཡན་མན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ལ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་ལས་ཀྱང་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ནས་རི་ཁྲོད་འདི་ཡོད་སྲིད། བཤད་སྲོལ་ལ་རི་ཁྲོད་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཆེད་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ལྭ་ཝ་པས་ཚེ་ཆུ་བུམ་པ་གང་བསྐུར་ཡང་ཚེ་ཆུ་ཁུར་མཁན་དེས་ཉིན་སྲིབ་ནོར་ཏེ་གླ་བ་སྐེའི་སྲིས་ངོས་ཀྱི་བདེ་བདེ་ཕུག་པར་བླུགས་པས་བདེ་བདེ་ཕུག་པའི་ལུ་མ་དེ་བྱུང་བར་གྲགས།
རི་ཁྲོད་འདིའི་བདག་པོ་ནི་གོང་གསལ་ལྟར་གནས་ཁྲ་མོའི་དབུ་བླ་གསེར་པ་བླ་བྲང་ཡིན་པས་གཅིག་བྱས་ན་གསེར་པ་ཚང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་རི་ཁྲོད་འདི་དང་མཉམ་སྲིད་ལ་དེའི་སྔོན་ནས་ཀྱང་ཡོད་སྲིད། ཡང་ན་རི་ཁྲོད་བདག་པོ་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ནས་ཕྱིས་སུ་གསེར་པ་བླ་བྲང་གིས་བདག་པ་ཡིན་སྲིད་ལ། གང་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་མེད་ན་འོབ་ཚོད་ཀྱིས་བཤད་ན་མི་འཚམ་པ་ཞིག་རེད།
མོང་ཧུག་ནང་།
མོང་ཧུག་ [= མང་ཕུག] བྲག་ཕུག་ནི་གནས་ཁྲ་མོ་སྒོམ་པ་གྲྭ་ཚང་གི་མཚམས་པ་རྣམས་མཚམས་ལ་བཞུགས་སའི་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཡིན། དེ་སྔོན་གནས་དེར་གཏེར་ཆེན་གནམ་ལྕགས་རྩ་གསུམ་གླིང་པའི་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་གནམ་ལྕགས་བཟོད་པ་རབ་བརྟན་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མ་བཞུགས་ཤིང་བྱིན་པའི་གནས་ཁྱད་བ་ཞིག་དང་། བར་སྐབས་དེར་མོང་ཧུག་བྲག་ཕུག་ནི་ཡུལ་འདིའི་གསོ་བ་རིག་པའི་ལྟེ་གནས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པ་སྟེ། གསོ་རིག་ལ་མཁས་པའི་གནམ་སྤྲུལ་བཟོད་པ་རབ་བརྟན་དང་། འཇམ་དཔལ་དཔོན་ལྷའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་དེ་ལས་ཆད་པའི་ལི་ཆུང་དཔོན་ལྷའི་ཁྱིམ་རྒྱུད། དཔོན་ཡོ་ཚེ་རིང་ཆོས་འཕེལ་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་བཅས་གསོ་རིག་གི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དང་སློབ་བརྒྱུད་དུ་མ་ཞིག་ཕུག་པ་སྟེང་ཤོད་དང་གཡས་ཟུར་གཡོན་ཟུར་དུ་གནས་ཆགས་ཤིང་ཕན་ཚུན་སློབ་སྟོན་དང་ཉམས་མྱོང་སྤེལ་རེས་སོགས་གནང་སྟེ་ཡུལ་འདིར་གསོ་རིག་གི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་དར་བར་གྱུར་ཡོད།
གནས་མཆོག་ཟལ་མོ་རི།
རྟ་ཤོད་ཟལ་མོ་རི། རྟ་ཤོད་ཟལ་མོ་རི་ནི་སྟེང་ཆེན་དང་རི་བོ་ཆེ་རྫོང་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ཁེལ་ཡོད་ཅིང་སྟེང་ཆེན་ནས་སྤྱི་ལེ་ 80 ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་ཅིང་། ཁྱུང་པོ་རྨེ་རུ་གློག་ཐང་ (麦日村 Mairicun) གི་མདུན་ཐད་ཏག་ཏག་ལ་ཁེལ་གྱི་ཡོད། གནས་འདི་རྙིང་མའི་ལུགས་ཀྱི་གནས་རི་རྩ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བ་སྟེ། གཏེར་ཆེན་སྟག་ཤམ་ནུས་ལྡན་རྡོ་རྗེས་ (1655–1708) རྟ་ཤོད་ཟལ་མོའི་རི་སྒྲོལ་མ་ལ་ཁའི་བྲག་ནས་«གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་གྱི་བསྐང་བཟློག་»སྐོར་ཁྲོམ་གཏེར་དུ་བཞེས་པར་གྲགས། ཡུལ་མི་ཚོས་དབྱར་དུས་སུ་ནོར་ལུག་དེད་དེ་གནས་སྐོར་དུ་འགྲོ་སྲོལ་ཡོད། ཡང་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་ཡིག་དུ་མའི་ནང་། “རྟ་ཤོད་ཟལ་མོའི་རི་རྒྱུད་ལ། །རྟ་སྒབ་མའི་སྒབ་མ་ཁྲིད་འདྲ་ཡོད། །”ཅེས་པ་གྲགས་ཆེན་རི་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་་བ།
དུས་ཕྱིས་དགོན་པ་བསྐྱར་གསོ།
རིག་གསར་རྗེས་སུ་ཏེ་སྤྱི་ལོ་ 1984 ལོར་རྒྱལ་ཁས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་གུ་ཡངས་ཐོབ་སྟེ་དགོན་གནས་ཉམས་གསོ་སྐབས། དེ་སྔོན་རྨེ་རུ་རྟ་མདའི་ཁད་ཉེར་ཡོད་པའི་གླ་བ་སྐེ་ལ་ཝ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་གསེར་པ་བླ་བྲང་དང་། རོམ་ཐང་གྲོང་རྒྱབ་ཀྱི་མང་ཕུག་ནང་གི་མཚམས་གྲྭ། གནས་ཁྲ་མོའི་དགོན་པ་རང་དང་བཅས་ཁག་གསུམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཟླ་བསྒྲིལ་ནས་གནས་ཁྲ་མོའི་དགོན་པ་བསྐྱར་གསོ་གནང་། སྐབས་དེའི་ལས་ཀའི་འགན་ཁུར་མི་སྣ་གཙོ་བོ་གསེར་པ་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་གྲོས་མཆོག་ དང་སྲས་པོ་བླ་མ་ཕྲིན་ལས། གནམ་ལྕགས་སྤྲུལ་སྐུ་འཕགས་པ་རྒྱ་མཚོ། ལྷ་རྗེ་ཀརྨ་དོན་ལྡན། མདོ་སྡེ་སྤྲུལ་སྐུ་འཇིགས་མེད་བསྟན་འཛིན། དཔོན་ལྷ་བཀྲ་ཤིས། དབུ་མཛད་རྒན་ཨ-དྷིཿམ། དགེ་བསྐོས་བུ་འཆི་མེད། མཆོད་དཔོན་ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ། གཉེར་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་སོགས་དགོན་འདིའི་ལྷ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ཡོངས་ཀྱིས་རྒྱུ་ཤུགས་དང་ནུས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་བཏོན་ཏེ་དགོན་པ་བསྐྱར་གསོ་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ། །
ད་ལྟའི་འཕེལ་རྒྱས།
དགོན་འདིའི་དབུ་འཛིན་བླ་ཨ་དཔག་དང་། ཁྲི་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་གུ་རུ། མཁན་པོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། སློབ་དཔོན་པདྨ་རྒྱལ་མཚན། གནས་བརྟན་རྒན་རིགས་གླ་ཆུང་པདྨ་ཆོས་འཕེལ་དང་། ནག་ཟིང་། དཔོན་ལྷ་པདྨ་སོགས་གྲྭ་མང་དང་ལྷ་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་རང་དགོན་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་བགྱི་བ་མཐའ་དག་ཁུར་བླངས་ནས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་དང་གནང་མུས་སུ་མཆིས།
བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་གྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། རང་དགོན་ལ་བཤད་གྲྭ་ཚད་ལྡན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་ཀྱང་རྒྱུན་མར་རིག་གནས་དང་གཞུང་ལུགས་ཁག་གཅིག་སློབ་ཁྲིད་གནང་མུས་དང་། གཙོ་ཆེ་བ་སྔ་འགྱུར་མ་དགོན་ཆེན་མོ་དཔལ་ཡུལ་བྱུང་ཆུབ་གླིང་གི་བཤད་གྲྭ་ནས་བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གསེར་པ་སྲས་པོ་བླ་མ་གུ་རུ་མཆོག་དང་། འབར་ཚང་མཁན་པོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་མཆོག་ (2020 ལོར་མཁན་པོ་མངའ་གསོལ་ཐོབ་) དང་། ནུབ་ཚང་གི་སློབ་དཔོན་པདྨ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་དང་། ད་ལྟ་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཁག་གཅིག་དང་། དེ་མིན་གསེར་རྟ་ཆོས་སྒར་དང་། ཡ་ཆེན་ཆོས་སྒར། རྫ་སེར་ཤུལ་དགོན་སོགས་ནས་སློབ་གཉེར་གནང་མྱོང་བ་ཡང་འགའ་རེ་ཡོད།
དགོན་པའི་རྒྱུན་སྲོལ།
དགོན་འདིའི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་རིག་འཛིན་འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོའི་ (1585–1656) གཏེར་ཆོས་«དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་»དང་«ཞི་ཁྲོ་ངེས་དོན་སྙིང་པོ་»སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག་«རཏ་ཕུར་ཡང་གསང་བླ་མེད་»དང་། དུས་ཕྱིས་གནས་ལྕགས་«ཐུགས་ཆེན་སྡུག་བསྔལ་རང་གྲོལ་»སོགས་ཀྱང་ཉམས་བཞེས་མཛད་སྲོལ་ཡོད། དེ་ཡང་དེ་སང་ལྟར་ན། ཚེས་བཅུ་ནམ་ཡིན་ལ་«དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་»དང་ཉེར་ལྔ་ནམ་ཡིན་ལ་«ཚོགས་ལས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་»འདོན་སྲོལ་དང་། བོད་ཟླ་དང་པོའི་ནང་གནམ་སྤྲུལ་འཕགས་པ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་ཐེབས་རྩ་བཞག་པའི་«ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཁོར་འདས་ཟིལ་གནོན་»གྱི་སྒྲུབ་ཆེན་དང་འབྲེལ་མང་ཚོགས་དང་ལྷན་«སྨྱུང་གནས»འཚོགས་སྲོལ་དང་། བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་གསེར་པ་བླ་མ་ཕྲིན་ལས་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེའི་འདས་མཆོད་དང་འབྲེལ་འཇའ་ཚོན་ཆོས་སྐོར་«ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ངན་སོང་རང་གྲོལ་»དང་«ལྟུང་བཤགས་ཆོ་ག་» «ཞི་ཁྲོ་ངེས་དོན་སྙིང་པོ་» «ཚེ་ཁྲོ་»སོགས་ཉིན་བཅུ་བདུན་ཡར་མར་དང་། བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་བཅོ་ལྔ་ལ་རི་བསྟོད་དང་འབྲེལ«འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་»གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དབྱར་མཐོང་ཉིན་བདུན་ཙམ་གནང་། བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ནང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་དབྱར་ཟླ་བ་གཅིག་བཞུགས། བོད་ཟླ་དགུ་པའི་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་ནང་«རཏྣ་ཕུར་པ་ཡང་གསང་བླ་མེད»ཀྱི་སྒྲུབ་ཆེན་ཉིན་བཅུ་དང་། «འཇའ་ཚོན་ཞི་ཁྲོ་ངེས་སྙིང་»ཉིན་བདུན་འཚོགས་པ་དང་དུས་མཚུངས། དགོན་པའི་ལྷ་སྡེའི་ཁྱིམ་ཚང་ཕལ་མོ་ཆེར་སྟོན་རིམ་ལ་ཕེབས། བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་མང་ཚོགས་དང་ལྷན་དུ་དགུན་བཅའ་ཟླ་གཅིག་ བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ནས་བཟུང་ཞིང་ཉིན་ལྔ་ལ་«བདེ་ཆེན་ཞིང་སྒྲུབ་»འཚོགས་རྒྱུ་དང་རྒྱུན་པར་གཟའ་ཉི་མ་དང་དམིགས་གསལ་གྱི་ངལ་གསོ་་ཕུད་རྒྱུན་གྲ་མ་ཆད་པར་འཚོགས་རྒྱུ་བཅས་སོ། །
ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུ་
གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་མུ་སྟེགས་ཁྱབ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་སྟེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་ངོ་མཚར་ཅན་བཅུ་ཞེས་མུ་སྟེགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལས་བཤད། སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། ༡ཉ་ཡི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ནུབ་པ་དེ་བཏོན་པ། །༢ས་གཞི་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ནུབ་པ་དེ་རུས་སྦལ་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་བཏེགས་པ། ༣ཕག་རྒོད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་ས་གཞི་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་པ༌དེ་སླར་ཡང་བཏེགས་པ། ༤ལུས་པོ་མི་ལ་སེང་གེའི་མགོ་ཅན་དུ་སྤྲུལ་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་འགྲོ་སྐྱོབ་གསེར་ཅན་བསད་པ། །༥མིའུ་ཐུང་དུ་སྤྲུལ་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་སྟོབས་ལྡན་ལ་གོམ་པ༌དོའི་ས་སློང་ནས་ཕམ་པར་བྱས་པ། ༦་རྒྱལ་པོ་ཤིང་རྟ་བཅུ་པའི་བུ་དགའ་བྱེད་རཱ་མ་ཎར་སྤྲུལ་ནས་སྲིན་པོ་ལངྐ་མགྲིན་བཅུ་བསད་པ། ༧དགྲ་སྟ་ཐོགས་པའི་དགའ་བྱེད་དུ་སྤྲུལ་ནས་ས་སྟེང་གི་རྒྱལ་རིགས་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་བྱས་པ། ༨གྲི་ཥྣར་སྤྲུལ་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་མང་པོ་བསད་པ། ༩ས་སྟེང་གི་རྒྱལ་རིགས་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤུན། ལྷ་མ་ཡིན། སྲིན་པོ་སོགས་མང་པོ་བསད་པའི་སྡིག་པ་སྦྱང་བའི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པར་སྤྲུལ་ནས་མི་རྣམས་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ཆོས་བསྟན་པ། ༡༠མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མུ་སུལ་མན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཤུགས་ཆེར་དར་ནས་ཧིན་རྡུ་དང༌། ནང་པ་སོགས་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་རྩ་མེད་དུ་བསྣུབས་མཁན་ཞིག་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ན། ཁྱབ་འཇུག་གིས་རིགས་ལྡན་ཀཱ་ལ་ཀིར་སྤྲུལ་ནས་ལྷ་མིན་གྱི་དཔུང་ཚོགས་དེ་དག་ཚར་བཅད་པ་བཅས་འདི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པར་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་མཛད་པའི《ལྷ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུའི་གཏམ་རྒྱ་བལ་མཁས་པའི་ངག་རྒྱུན་གངས་ཅན་རྣ་བའི་བདུད་རྩི》ཞེས་པ་ཞིག《ཁམས་སྤྲུལ་སྙན་འགྲེལ》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༧༠༧ནས༧༢༣བར་གསལ་བ་དེར་གཟིགས། གཞན་ཡང་འགྲེལ་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི། ཉ། རུས་སྦལ། ཕག་རྒོད། མིའི་སེང་གེ མིའུ་ཐུང༌། རཱ་མ་ཎ། ནག་པོ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། རིགས་ལྡན། ཀཱིརྟི་ཙི་རྣམས་ལས་འཇུག་པ་དང་པོ་ནི། རིག་བྱེད་བཞི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ནུབ་པ་ཁྱབ་འཇུག་གིས་ཉ་རུ་སྤྲུལ་ཏེ་བཏོན་པ། གཉིས་པ་ནི། རུས་སྦལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་བཏེགས་ནས་རྒྱུན་དུ་གནས་པ། གསུམ་པ་ནི། ཕག་རྒོད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་མནན་པ། བཞི་པ་ནི། སྨད་མི་ལ་སྟོད་སེང་གེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ལྷ་མིན་གྱི་དབང་པོ་འགྲོ་སྐྱོབ་གསེར་ཅན་ལྟོ་དྲལ་ནས་བསད་པ། ལྔ་པ་ནི། མིའུ་ཐུང་ལ་སྤྲུལ་ནས་ལྷ་མིན་སྟོབས་ཅན་གོམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསླངས་ཤིང་བསླུས་པ། དྲུག་པ་ནི། ཛ་མཱད་ཨགྣའི་བུ་དགྲ་སྟ་རཱ་མར་སྤྲུལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་སྲིད་སྒྲུབ་ལ་སོགས་བསད་དེ་རྒྱལ་སྲིད་མེད་པར་བྱས་པ། བདུན་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཤིང་རྟ་བཅུ་པའི་བུ་རཱ་མ་ཎར་སྤྲུལ་ནས་རང་གི་ཆུང་མ་སྲིན་པོ་ལིངྐ་མགྲིན་བཅུས་ཕྲོགས་པས་སྤྲེའུ་ཧ་ལུ་མལྗུ་ལ་གྲོགས་བཅོལ་ཏེ་སྲིན་པོ་བཏུལ་བ། བརྒྱད་པ་ནི། ནག་པ་རྩོད་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་པ། དགུ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པར་སྤྲུལ་ནས་སྔོན་རྒྱལ་རིགས་བསད་པའི་སྡིག་པ་སྦྱངས་པ། བཅུ་པ་ནི། རིགས་ལྡན་བྲམ་ཟེའི་བུ་ཀཱིརྟི་ཙི་ཞེས་བྱ་བ་འོང་བ་ན་འབྱུང་བས་སེམས་ཅན་མང་པོ་བཏུལ་བའི་མཐར་དུས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁྱབ་འཇུག་པ་
མུ་སྟེགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའིམིང་སྟེ། ལྷ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་འཇུག་སྟོན་པར་ཁས་ལེན་པས་ན་ཁྱབ་འཇུག་པ་ཞེས་ཐོགས་པ་དང༌། མིང་གཞན་ཟླ་བ་པ་དང་ཀླུའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་ཟེར། གྲུབ་མཐའ་འདི་འཛིན་མཁན་གྱི་བླ་མ་ཟླ་བ་དང༌། སྟོན་པ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན(སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་དང་རྩོད་པ་བྱེད་མཁན)ལ་སོགས་པ་ཡོད། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་འདོད་ཚུལ་ལ། ཁྱབ་འཇུག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་སྒོ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ན་དཔལ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཆུང་མ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གིས་བསྐོར་ནས་གནས་པ་དང༌། ཚངས་པ་དང༌། བརྒྱ་སྦྱིན། ཉི་མ་ཟླ་བ། རིག་བྱེད་བཞི། འབྱུང་བ་བཞི། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཆེ་བ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་འཇུག་རང་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་ཞིང༌། དེ་ལ་ཞི་དང་མ་ཞི་གཉིས་ཡོད་པའི་ཞི་བ༌ནི། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་བདག་ཉིད། །འཆི་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་བསྒོམས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། མ་ཞི་བ་ནི་ཉ་དང་རུས་སྦལ་ལ་སོགས༌པའི་སྤྲུལ་པ་བཅུ་ལ་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུ་ཞེས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཡིན་པར་ཁས་ལེན། གཞན་ཡང་རྟག་པ་ཆ་མེད་ཀྱི་བདག་ཁས་ལེན་ཅིང༌། གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ནི་ཡི་གེ་ཨོམ་བསྒོམས་པ་དང་རླུང་བུམ་པ་ཅན་བསྒོམས་པ་སོགས་ཡོད་པ་དང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་རྒྱུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པས་ཐར་པ་ཁས་ལེན་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་མུ་སྟེགས་ཁྱབ་འཇུག་པ་ལ་ལྷ་ཁྱབ་འཇུག་འཇིག་རྟེན་ཀྱི་བྱེད་པ་པོར་ཁས་ལེན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་སློབ་དཔོན་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མཛད་པའི《དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ》ལས་གསུངས་ཤིང༌། 《དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད》ལས་མུ་སྟེགས་ཁྱབ་འཇུག་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པར་དམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གསུངས་པ་ནི། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་ཚིག་གོང་འོག་བསྡུར་ནས་ཞིབ་ཏུ་མ་གཟིགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པར་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གིས་མཛད་པའི《དུས་འཁོར་ཊིཀ་ཆེན》ལས་གསུངས་ཡོད། མུ་སྟེགས་ཁྱབ་འཇུག་པའི་འདོད་ཚུལ་ཞིབ་པར་སློབ་དཔོན་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་མཛད་པའི《དབུ་མའི་འགྲེལ་ཆེན》དང༌། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མཛད་པའི《གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ》ལེའུ་ལྔ་པ་ལ་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྐྱིད་སྦུག་དགོན།
མཚན་རྒྱས་པར། མྱང་སྟོད་སྐྱིད་སྦུག་དགོན་ཞེས་ཞུ། འབྲོང་རྩེ་དགོན་ནས་སྤྱི་ལེ་༥ཙམ་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སོང་ན་འབྲོང་རྩེ་ཟམ་སྣེར་འབྱོར། དེ་ནས་སྤྱི་ལེ་༡༠ཙམ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་མྱང་ཆུའི་བྱང་ངོས་སུ་སོང་ན་དབྱར་དཔེ་གྲོང་ཞེས་པའི་རི་རྒྱབ་ཏུ་དགོན་དེ་མཇལ་བ་ཡིན། གནས་དེར་ཐོག་མར་དགོན་གནས་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་དེ་རྗེས་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་གྱི་ཡོངས་འཛིན་ངག་དབང་བཟང་པོའི་སློབ་མ་རྗེ་བཙན་ཤེས་རབ་འབྲུག་རྒྱལ་གྱིས་དགོན་དེ་སྐྱོང་གནང་མཛད། དེའང་ངག་དབང་བཟང་པོ་ཐོག་མར་ཐེག་མཆོག་གླིང་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་དགོན་གནས་དེར་ཕེབས་སྐབས་ང་ཚོའི་དགོན་ཆུང་འདིར་བླ་མ་ཞིག་གནང་བར་ཞུ་ཞེས་ཞུས་པས་ཁྱེད་ཚོའི་བླ་མ་ད་ལྟ་སླེབས་མ་སོང་ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་རྒྱལ་རྩེ་རྩེ་ཆེན་དུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་འབྲུག་རྒྱལ་ལུག་རྫི་ཡིན་པ་ལ་ཡོངས་འཛིན་ལ་བཅོས་མ་མིན་པའི་དད་པ་སྐྱེད་དེ་མཇལ་བར་ཕེབས་པས། ཡོངས་འཛིན་མཇལ་མ་ཐག་ཡོངས་འཛིན་གྱིས་སྐྱིད་སྦུག་པར་ཁྱེད་ཚོའི་བླ་མ་འདི་ཡིན། “ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་སྤྲང་འདྲ་ལ། ནང་དུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དངོས་ཡིན།” ད་ཁྱེད་རང་སྐྱིད་སྦུག་གི་བླ་མར་སོང་ཞིག་ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྐུ་གཟན་ཞིག་གནང་། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ནང་དུ་པགས་ཚག་ཞིག་བཞེས། དེའི་སྟེང་དུ་སྐུ་གཟན་དེ་བཞེས་ཏེ་ལོ་གསུམ་བཞུགས། ལོ་གསུམ་སོང་མཚམས་འབྲོང་རྩེ་སྡེ་པས་ཡོངས་འཛིན་གདན་དྲངས་པས་རྗེ་བཙུན་དང་མཇལ། ཡོངས་འཛིན་གྱིས་ད་ནས་བཟུང་ཁྱེད་ཚོའི་བླ་མ་ང་མི་དགོཔས་པར་རྗེ་བཙུན་གྱིས་གནང་བས་ཆོག་ཅེས་གསུངས་ཏེ་གྲྭ་ཆས་ཆ་ཚང་གནང་། སྡེ་པས་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་སྐྱིད་སྦུག་དགོན་རྒྱས་བསྐྲུན་མཛད་པ་བཅས་སོ། སྔར་འདུ་ཁང་ཀ་བ་༡༢ཀྱི་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་གདུང་རྟེན་དང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་མེད་མི་ཚད་ལྷག་དང་བསྟན་འགྱུར། ཡང་སྟེང་བླ་མ་ལྷ་ཁང་ནང་རྗེ་བཙུན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དང་ཤར་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན། འདུ་ཁང་གྱི་གཡས་ངོས་བླ་བྲང་ནང་ལའང་ཤར་ལི་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཇི་སྙེད་བཅས་བཞུགས། སྔོན་དགེ་འདུན་༧༠ཙམ་གྱིས་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་ལྟར་ཕྱག་ལེན་མཛད་པ་ཡིན། གཞིས་རྩེ་བསམ་གྲུབ་ཆོས་སྡིང་དང་དགོན་དེ་རེས་མོས་ཀྱིས་ལོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྤྲེལ་ལོའི་ཟླ་༡༡ནང་ཞ་ལུ་མ་ཧེ་མཆོད་པ་ཞེས་རྩ་རླུང་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་སྒྲུབ་རྟགས་སྟོན་གནང་དགོས་པ་ཡིན། ༼འདི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་ཞ་ལུའི་གནས་བཤད་གསལ་བས་གཟིགས་༽
ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་དགོན་ཤུལ་དུ་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
དབེན་རྩ་དགོན།
མཚན་གཞན་ལ། དུས་འཁོར་བྱམས་ཆེན་གྲྭ་ཚང་ཞེས་ཞུ། རྒྱལ་སྨད་ནས་སྤྱི་ལེ་༡༥ཙམ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སོང་ན་ཕན་ཕུ་ཞེས་པའི་གྲོང་གི་ལྷོ་ངོས་ཤིང་སྣ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་བ་ཡིན། དབེན་རྩ་ཞེས་པ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་དུས་འགོར་ཞ་ལུའི་བླ་མ་གུ་རུ་དཔལ་ལྡན་ལེགས་གནས་དེར་དབེན་པ་སྒྲུབ་གནང་ནས་བཞུགས་པས་དབེན་རྩ་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་ལྟར་བྱུང་། དེ་ནས་བུ་སློབ་མང་པོ་འདུས་ཏེ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་རིམ་བཞིན་རྒྱས་པར་གྱུར།བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ཀྱང་གནས་དེར་ཞབས་བཅགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། སྔོན་གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་སོ་གསུམ་གྱི་འདུ་ཁང་ཀ་བ་༡༢ཀྱི་གཙང་ཁང་དབུས་མའི་བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་ནང་སྐུ་རྒྱུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཉིས་ཐོག་ཅན་དང་། གཡས་གཡོན་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་མི་ཚད་ཙམ། སྐུ་ཚད་དེ་མཚུངས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་སྐུ་རྒྱབ་བྲག་བཟོ་སྤུས་ལེགས། བྱང་ངོས་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་ནང་དྲུང་པ་ཆོས་ཉིད་རང་གྲོལ་གྱི་ཕྱག་བཟོ་དུས་འཁོར་སྐུ་ཚད་ཉིས་ཐོག་དང་། ལྡེབས་རིས་སུ་རིགས་ལྡན་བླ་རྒྱུད་དང་སྨན་རྒྱལ་སྐུ་བརྙན་སྟོང་ཚར། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་པར་མ། འདུ་ཁང་གི་གཡས་སུ་ཤར་ལི་ལས་གྲུབ་པའི་ཇོ་བོའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་ཙམ་གྱི་གཡས་གཡོན་དུ་བྱམས་འཇམ་དབྱངས་སྤྱན་རས་གཟིགས་སོགས་ཁྲུ་གང་ཙམ་དང་སྨན་འདམ་གྱི་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བརྙན་སོགས་བཞུགས། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་སྐུ་བརྙན་སྐུ་ཚད་ཇོ་བོ་དང་འདྲ་བ། དེའི་གཡས་ངོས་སུ་བཀའ་འགྱུར་པར་མ། གཡོན་གྲལ་གྱི་གྲལ་འགོར་ཁྱུང་སྤྲུལ་པདྨ་དབང་ཆེན་གྱི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་མ། སྨན་འདམ་གྱི་བདེ་གཤེགས་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད། མགོན་ཁང་ནང་གུར་གྱི་མགོན་པོ་དང་རྣམ་སྲས། ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་རབ་བརྟན་མ། པེ་ཧར་རྒྱལ་པོ། གནོད་སྦྱིན་ཙིའུ་དམར་པོ། དབུ་རྩེའི་ལྷ་ཁང་གི་དབུས་སུ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་དང་ལྟུང་བཤགས་སོ་ལྔ་སོགས་སྨན་འདམ། དབུ་རྩེའི་གཡས་ངོས་སུ་བསྟན་འགྱུར་ལྷ་ཁང་གི་དབུས་སུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་ཁྲ་རྒྱན་ཁོ་ནར་འབྲི་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་དང་། གཡོན་གྱི་བླ་མ་ལྷ་ཁང་ནང་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་དང་རྟེན་གཙོ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དང་ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་སོགས་ཁྱོན་ལི་སྐུ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་དང་དེའི་ནང་སྤྱན་གཟིགས་ཆོས་རྫས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཡོད། སྔོན་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བརྒྱ་སྐོར་གྱིས་ཞ་ལུ་བུ་སྟོན་ལུགས་ཕྱག་ལེན་གནང་བ་ཡིན། དཔལ་ཆོས་དགོན་གྱི་བླ་ཁག་༡༦གི་ནང་ཚན་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་ཞེས་པའང་དགོན་དེ་ཡིན། [page 26] སྔར་དགོན་དེར་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་ཚེས་༢༨ ∕ ༢༩གཉིས་ལ་ཆོས་སྐྱོང་གཏང་རག་ཅེས་པའི་གར་འཆམ་བསྐྱོན་སྲོལ་ཡོད།
ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་རྩིག་གདན་སྟེང་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་འདུ་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་ཇོ་བོའི་སྐུ་བརྙན་དང་། སྔོན་གྱི་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་སྨད་སྟེང་སྐུ་སྟོད་གསར་བཞེངས་གནང་བ། གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཡང་དགོན་དེའི་མདུན་ངོས་རི་སྡེབས་སུ་བཙུན་མའི་དགོན་དགོན་པ་ཤར་ཞེས་པའི་སྟོངས་རོ་དང་། དེའི་བྱང་ངོས་སུ་གསེར་ཁང་གྲྭ་ཚང་། དེའི་ཕུར་ན་རོང་ཅུང་ཐོས་དང་དེའི་རྒྱབ་ཏུ་དང་པོ་དགོན་ཞེས་པ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཀླད་དོན་
ཀླད་དོན། རྩོམ་གཞུང་གི་མིང་དང་མགོ་བརྗོད་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། (དཔེར་ན།) རྩོམ་གཞུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ལ་ཀླད་དོན་དང་གཞུང་དོན། མཇུག་དོན་བཅས་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་ཚན་གྱི་ཀླད་དོན། གོང་རིམ་གྱི་མིང་སྟེ། (དཔེར་ན།) ཀླད་ནས་བཀའ་བབས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
ཀླད་པ་མདུན་མ་
ཀླད་པ་མདུན་མ་ ཀ་ལིའི་མདུན་གྱི་ཀླད་པ་བསམ་བློ་འབྱུང་ཡུལ།
ཀླད་པ་
ཀླད་པ་ མཐོ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྩ་དཀར་རྒྱུད་རིམ་གྱི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་ཀླད་རུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆགས་ཡོད། དེ་ཀླད་ཆེན་དང་ཀླད་ཆུང་། ཀླད་འབྲིང་། རྒྱུངས་པ་བཅས་འདུས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་། དབང་པོ་ལྔས་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་ལུས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་སོགས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། མིའི་ཀླད་པ་བསམ་པ་དང་དྲན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན། ཀླད་པའི་ཕྱི་ཤུན་སྐྱི་མོ་ལ་ཀླད་རྒྱ་ཟེར།
ཀླད་པ་རྒྱབ་མ་
ཀླད་པ་རྒྱབ་མ་ ཀ་ལིའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཀླད་པ་འགུལ་སྐྱོད་འབྱུང་ཡུལ།
ཀླད་པ་ལྗང་གུ་
ཀླད་པ་ལྗང་གུ་ (ཡུལ་སྐད།) བསམ་པ་རུལ་པའམ། ལྷད་སྐྱོན་ཞུགས་པའི་སེམས།
མངག་གཞུག་བང་མིར་གཏོང་
མངག་གཞུག་བང་མིར་གཏོང།
འདིར་མངགས་གཞུག་པ་དང་བང་མི་གཉིས་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང་།   སྤྱིར་བཏང་ལ་མངགས་བཞུག་པ་ཞེས་པ་ནི།   ཡི་གེ་དང་ལན་བསྐྱལ་ནས་ལྟོ་གོས་འཚོལ་མཁན་གཅིག་དང་།   སོ་སོའི་བདག་པོའི་གསང་བའི་ལས་དོན་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་བཅས་གཉིས་ཀ་ཡོད། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀླད་པ་སྲབ་པོ་
ཀླད་པ་སྲབ་པོ་ མགོ་སླ་པོའམ་བསམ་པ་འགྱུར་ཆོག་ཆོག
ཀླད་པོ་ཆེ་
ཀླད་པོ་ཆེ་ བློ་སྟོབས་ཆེན་པོའམ། བློ་བརྟན་པོ།
ཀླད་པའི་ངལ་རྩོལ་
ཀླད་པའི་ངལ་རྩོལ་ བསམ་བློའི་བྱ་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ངལ་རྩོལ་གྱི་དོན་ཏེ། (དཔེར་ན།) རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་དོན་བདག་གཉེར་གྱི་བྱ་བ་དང༌། ཐོན་སྐྱེད་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་བྱ་བ། ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གནས་ཀྱི་བྱ་བ། ཚན་རིག་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་བྱ་བ་བཅས་ལྟ་བུ།
ཀླད་པའི་དར་རྩ་
ཀླད་པའི་དར་རྩ་ ཀླད་པའི་རྒྱ་དར་གྱི་སྟེང་དུ་ཤིང་ལོའི་འདབ་རིས་ལྟར་གནས་པའི་རྩ་དཀར་ཏེ། ནང་གསེས་སུ་དབྱེ་ན་གཉན་གྱི་རེ་ཐག་བཞི་དང༌། ཀུན་རྒྱུག་གཉིས། ཚངས་པའི་སྐུད་པ་གཅིག་བཅས་བདུན་མཆིས་སོ། །
ཀླད་ཕོར་
ཀླད་ཕོར་ ཀ་ལིའམ་ཐོད་པ།
ཀླད་མ་
ཀླད་མ་ ཐོག་མའམ། སྟེང་མ། གོང་མ། དུས་ཀྱི་ཀླད་མ།
ཀླད་བྱི་
ཀླད་བྱི་ མགོ་དམར་བའམ་ཟངས་ཁོག་ལྟ་བུ་སྟེ་མགོ་བོའི་སྐྲ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བུད་པ།
མངའ་བདག་ཆོས་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་
མངའ་བདག་ཆོས་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ།
འདི་ཉིད་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་འབྲུག ( ༡༡༨༤ ) ལོར་ཤབ་སྒོ་ལྔའི་སྣ་རིང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས།  དཔལ་ལྡན་གྲོ་མོ་ཆེ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས།   མཁན་པོ་གོང་མ་གཉིས་ནས་ གདམས་ངག་ཕལ་མོ་ཆེ་གསན་ཏེ་མཁྱེན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཞང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གྲགས།   འདིས་མཛད་པའི་བཤེས་གཉེན་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་ཡོད་ཅིང་།   པོ་ཏོ་བ་དང་ཤ་ར་བའི་རྣམ་ཐར་ཡང་ཕལ་ཆེར་འདིས་མཛད་ཚོད།   སྣར་ཐང་གི་གདན་ས་ལོ་བཅུ་མཛད་དེ་དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་གླང ( ༡༢༤༡ ) ལོའི་ས་ཟླའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ཉིན་མྱ་ངན་ལས་འདས།    གདུང་རྟེན་ནི་གདན་ས་བཞི་པའི་གདུང་རྟེན་པར་བཞུགས་སོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
གཙང་སྦྲ་དགོན།
མཚན་གཞན་ལ། གསེར་གོང་གྲྭ་ཚང་ཞེས་ཞུ། གཙང་སྦྲ་ཞེས་པ་ནི་གནས་རྙིང་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དབུ་སྐྲ་བསིལ་ནས་འདི་ས་གཙང་ས་ཞིག་ཏུ་གཏོར་ཞིག་ཅེས་གསུང་པས་དབུ་སྐྲ་ས་དེར་གཏོར་བས་གཙང་སྦྲ་ཞེས་དང་། གསེར་གོང་ཞེས་པ་ནི་དགོན་དེའི་གཤམ་གྱི་གསེར་རི་བྲག་ཅེས་པ་ནས་གསེར་གྱི་གཉའ་ཤིང་གཏེར་ལས་བཞེས་པ་དང་དེའི་གོང་དུ་གནས་པས་གསེར་གོང་གྲྭ་ཚང་ཞེས་པའི་གསུང་སྲོལ་དར། སྔོན་རྒྱལ་རྩེ་བླ་ཁག་བཅུ་དྲུག་གི་ཁོངས་ཡིན། གནས་རྙིང་ནས་སྤྱི་ལེ་༨ ∕ ༩ཙམ་ཁང་དམར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སོང་ན་གཙང་སྦྲ་གྲོང་དབུས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་༡༢ཀྱི་རྟེན་གཙོར་བ་སོའི་ཐུབ་དབང་དང་། བྱུ་རུའི་རྟ་མགྲིན། གཡུ་ཡི་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་ཇི་སྙེད་བཞུགས། དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་༥༠སྐོར་གྱིས་རི་བོ་དགེ་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཁག་ཕྱག་བཞེས་མཛད་པ་ལ། ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་འབྲུ་དཀར་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་པ་ཚོགས་གནང་བ་ཡིན། དགོན་དེར་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༡༠ཚེས་༡༡ ∕ ༡༢ ∕ ༡༣བཅས་ཉིན་གསུམ་རིང་གཙང་སྦྲ་ལྔ་མཆོག་ཆེན་མོ་ཞེས་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏོར་རྒྱག་དང་སྲུང་མ་ཁག་གི་སྐུ་མཆམ་སོགས་གནང་སྲོལ་ཡོད།
ད་ལྟ་སྔར་གྱི་འདུ་ཁང་གི་གྱང་སྟེང་གསར་དུ་ཐོག་བཀབ་པའི་སྔོན་གྱི་ལྡེབས་རིས་རྙིང་མ་མང་པོ་དང་། རྟེན་སྐུ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཁྱབ་བངག་དབང་ཕྱུག་རབ་བརྟན་
འ་ཞའི་གདུང་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ཡབ་ཞབས་དྲུང་བརྟན་པ་དང༌། ཡུམ་བསོད་ནམས་འབོ་ལེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་རྟ(༡༥༥༨)ལོར་ཉུག་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་འཁྲུངས། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་ཕྱུག་གི་སྐུ་ཚ་ཡིན། སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ཞག་བདུན་སོང་སྐབས་ཚར་ཆེན་བློ་གསལ་རྒྱ་མཚོ་ཕེབས་ནས་མཚན་ལ་ནམ་མཁའ་དོན་གྲུབ་ཅེས་གསོལ། དགུང་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་ལ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་ཕྱུག་གི་དྲུང་ནས་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་གསན་ཅིང༌། སྐུ་གཞོན་ནུ་ནས་རབ་བྱུང་གནང་འདོད་ཡོད་ཀྱང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་གནང་བ་མ་ཐོབ་པར་བརྟེན། དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་ལ་མ་ཕེབས་བར་དུ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་སྡེ་པ་རིན་སྤུངས་པའི་དྲུང་འཁོར་མཛད་ནས་བཞུགས་དགོས་བྱུང་ཞིང༌། ཕག་རི་རྫོང་གི་རྫོང་དཔོན་མཛད་ནས་བཞུགས་སྐབས་སྡེ་པ་གཙང་པའི་དམག་གིས་ཕག་རི་རྫོང་འཕྲོག་པར་ཡོང་བ་ལ། ཕྱག་སྦྲེལ་རྫོང་དཔོན་པ་རྣམ་ཤར་པས་ཕྱི་མ་ནང་བྱས་ཏེ་ཕག་རི་རྫོང་གཙང་པར་རྩིས་སྤྲད་ནས་མགོ་བཏགས། དམ་པ་ཉིད་གཙང་པས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་བཙོན་ལ་བཅུག་ཅིང༌། ཡབ་ཡུམ་གྱི་གཟིམས་ཁང་ནས་གཙང་པར་གསེར་དངུལ་མང་པོ་ཕུལ་ཏེ་བཙོན་ནས་གློད་བཀྲོལ་བྱུང༌། དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་བྱི(༡༥༨༨)ལོར་ཐུབ་བསྟན་མཁན་ཆེན་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་གྱི་དྲུང་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཞུས་པའི་མཚན་ལ་དབང་ཕྱུག་རབ་བརྟན་ཞེས་གསོལ་ཞིང༌། མི་རིང་བར་མཁན་ཆེན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དྲུང་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་ཞེ་གསུམ་པ་ལྕགས་བྱི(༡༥༤༨༨)ལོར་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་ལྷོ་ཁ་ཡར་ལུང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡེའི་མཁན་པོ་མཛད། དགུང་ལོ་ཞེ་ལྔ་པ་ཆུ་སྟག(༡༥༤༢)ལོར་ཞྭ་ལུ་རི་ཕུག་བྱང་གླིང་གི་མཁན་པོ་ཡང་ཉིས་འཛིན་མཛད་ནས་ལོ་གསུམ་སོང་རྗེས་རི་ཕུག་གི་གདན་ས་མ་མཛད་པར་ཡར་ལུང་ཕྱོགས་ཤེལ་བྲག་སོགས་སུ་རྒྱུན་རིང་བར་སྐུ་མཚམས་མཛད། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་པ་མེ་འབྲུག(༡༥༥༦)ལོར་ཡར་ལུང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡེའི་གདན་ས་བཀའ་འགྱུར་བ་མགོན་པོ་བསོད་ནམས་མཆོག་ལྡན་ལ་བསྐོ་གཞག་མཛད་དེ། ཞྭ་ལུ་རི་ཕུག༌ཏུ་གཙོ་ཆེར་སྐུ་མཚམས་ཐོག ཞོར་ལ་དད་འདུས་སློབ་མ༌རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་དང་འཚམས་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གནང༌། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་པ་ལྕགས་སྤྲེལ(༡༥༦༠)ལོར་སླར་ཡང་ཞྭ་ལུ་རི་ཕུག་གི་མཁན་པོ་དང༌། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་པ་ཆུ་ཁྱི་(༡༥༦༢)ལོར་འདར་གྲང་མོ་ཆེའི་གདན་སར་ཕེབས། །སྔ་རྗེས་སུ་རྗེ་ཉིད་ལ་གཡོ་ཐབས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་གང་ཐུབ་མཛད༌པ་ལས་གནོད་ལན་འཇལ་བ་སོགས་གཏན་ནས་མི་མཛད་པ་སོགས་མཛད་སྤྱོད་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཞུགས། དགུང་ལོ་དོན་དགུ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་མེ་བྱི(༡༥༧༦)ལོར་སྐུ་གཤེགས། སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་པ་ལས་རྟེན་ངོ་མཚར་ཅན་མང་དུ་ཕེབས་པ་རྣམས་འདྲ་སྐུ་བཞེངས་པའི་ནང་གཟུངས་སུ་ཕུལ་བ་ཡར་ལུང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་སྡེ་དགོན་པར་བཞུགས། དམ་པ་འདིའི་རྣམ་ཐར་སྐོར། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པས་མཛད་པའི《རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དབང་ཕྱུག་རབ་བརྟན་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་བདུད་རྩིའི་ཟ་མ་ཏོག》ཤིང་དཔར་ལ་ཤོག་གྲངས༥༥ཡོད་པ་ཞིགགསུང་འབུམ་པོད[ཀ]པའི་ནང་བཞུགས། རྣམ་ཐར་དེ་ལས་བསྡུས་པ་ཞྭ་ལུ་བློ་གསལ་བསྟན་སྐྱོང་གིས་མཛད་པའི《ཞྭ་ལུའི་ཆོས་འབྱུང་ངོ་མཚར་དད་པའི་འཇུག་ངོགས》ཤིང་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༡༥༩ནས༡༦་༤བར་གསལ་བ་དེར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་དུས་ཀྱི་ཞལ་གྲངས་སོ་བརྒྱད་
མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་དུས་ཀྱི་ཞལ་གྲངས་སོ་བརྒྱད།
གཅིག བཅུ།   བརྒྱ།   སྟོང་།  ཁྲི།   འབུམ།   ས་ཡ།   བྱེ་བ།   དུང་ཕྱུར་ཏེ་དགུ་ནི་རྐྱང་བརྩི་དང་།  ཐེར་འབུམ།   ཁྲག་ཁྲིག   རབ་བཀྲམ།   གཏམས་།  དཀྲིགས།   མི་འཁྲུགས།  ཁྱད་འབྱིན།  པད་སྟོང་།  དེད་འདྲེན།   མཐའ་སྣང་།   རྒྱུ་རིགས།  འོད་མཛེས།   དབང་པོ།  ལེགས་ཕྱིན།  རྟོགས་འགྲོ།  རྣམ་བྱུང་།  སྟོབས་མིག   བྱམས་པ།   སྙིང་རྗེ།  དགའ་བ།   བཏང་སྙོམས་བཅས་རྣམས་ཆེན་པོའི་ཟླ་དང་བཅས་པས།   གྲངས་མེད།  ཚད་མེད།  དཔག་མེད།  བརྗོད་མེད།   དཔག་ཡས།   གཞལ་མེད།   གཞལ་གྱིས་མི་ལང་།  བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་བཅུ་བཅུར་བསྒྲེའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེ་
མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེ།
སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་པ།  མངག་བདག་འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་གཅེན་པོ་འོད་ལྡེའི་སྲས་ཡིན།   འདི་ཉིད་ཀྱིས་པཎྜི་ཏ་ཞི་བ་བཟང་པོ་དང་།   མཁས་པ་ཛྙཱ་ན་ཤཱི།   འཆི་བ་མེད་པ་ར་ཧེ་ཏ།   པཎྜི་ཏ་ག་ཡ་དྷ་ར།   བཙུན་མོ་ཅན།   པཎྜི་ཏ་པུནྱ་ཤྲཱི།  སུརྱ་སི་ཏི།   པཎྜི་ཏ་སུ་མ་ཏི་ཀིརྟི།   པཎྜི་ཏ་གཞོན་ནུ་བུམ་པ།   གསེར་གྱི་གོ་ཆ།   བལ་པོ་བྷམ་ལནྡྲ་རྣམས་འདན་དྲངས་ཤིང་།   རབ་བྱུང་དང་པོའི་མེ་འབྲུག ( ༡༠༧༦ ) ལོར་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཕལ་ཆེར་མངའ་རིས་སུ་འདུས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བསྙེན་བཀུར་དང་བདག་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་མཛད་པ་མ་ཟད།   རྒྱ་གར་ནས་བྱོན་པའི་པཎྜི་ཏ་དེ་རྣམས་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པ་བསྒྱུར་ཞུས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བས་བོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་ཁག་མང་པོ་ཐོན་པའི་འགོ་ཚུགས།   དེ་བཞིན་རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་རྒྱ་གར་དུ་བརྫངས་པའི་བདག་རྐྱེན་མཛད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆེས་ཆེར་སྤེལ་བའི་བྱ་བར་མངའ་བདག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་འཇོག་གནང་མཛད་ཡོད།	རྩེ་ལྡེའི་སྲས་འབར་ལྡེ།	བཀྲ་ཤིས་ལྡེ།	ལྷ་སྡེ།	ནཱ་ག་དེ་ཝ་རྣམས་རིམ་པར་འཁྲུངས་པའི་རྒྱུད་པ་མངའ་རིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱེས་ནས་མངའ་རིས་ཀྱི་བཙན་པོ་ཕལ་ཆེ་བ་བྱུང་། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངའ་བདག་ཚངས་པ་ལྷ་ཡི་མེ་ཏོག་
མངའ་བདག་ཚངས་པ་ལྷ་ཡི་མེ་ཏོག།
དེ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་གནས་སྐབས་བཏགས་གནང་བའི་གསང་མཚན་ཡིན། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྔ་
མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྔ།
མངལ་དུ་མེར་མེར་པོ་དང་པོ་དང་། ནུར་ནུར་པོ་གཉིས་པ་དང་།   ལྟར་ལྟར་པོ་གསུམ་པ་དང་།   འཁྲང་འགྱུར་བ་བཞི་པ་དང་།   ཡན་ལག་འགྱུར་བ་ལྔ་པ་སྟེ་བདུན་ཕྲག་སུམ་ཅུ་སོ་བརྒྱད་གནས་སོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་རྟོགས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་
མངོན་རྟོགས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ།
མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ཚོགས་བསག་པ།	འགལ་རྐྱེན་སེལ་བ་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ།	སྔགས་གཉིས་བརྗོད་ནས་འཆི་བ་ཆོས་སྐུའི་ལམ་འཁྱེར་བསྒོམ་པ།	རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བསྐྱེད་ནས་བར་དོ་ལོངས་སྐུ་ལམ་འཁྱེར་བསྒོམ་པ།	འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བསྐྱེད་ནས་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་ལམ་འཁྱེར་བསྒོམ་པ།	སྐྱེ་མཆེད་མ་གོ་ཆེའི་ལྷ་སྔགས་གང་རུང་དགོད་པ།	ཡེ་ཤེས་པ་བསྟིམ་པ།	དབང་བསྐུར་རྒྱས་འདབ་བྱེད་པ།	 མཆོད་སྟོད་བདུད་རྩི་མྱང་བ།  དག་པ་དྲན་པ།  ཕྲ་ཐིག་བསྒྲོན་པ།   བཟླས་པ་བྱེད་པ།   གཏོར་མ་འབུལ་བ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་བརྗོད་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་
མངོན་བརྗོད་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ།
ས་འོག  ས་སྟེང་།   ས་བླ་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་སྣ་ཚོགས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངན་ལག་
མངན་ལག།
མངན་དཔོན་ལས་གོ་གནས་ཅུང་དམའ་བ་ཞིག། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངན་བླ་ཟ་འོག་
མངན་བླ་ཟ་འོག།
མངན་བླ་གོང་འོག། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངའ་ཐང་
མངའ་ཐང་།
སྟོབས་ཤུགས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངའ་ཐང་འབྱོར་ཚོགས་
མངའ་ཐང་འབྱོར་ཚོགས།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངའ་དྭགས་རྒྱལ་གསུམ་
མངའ་དྭགས་རྒྱལ་གསུམ།
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ཁུལ་མངའ་རིས་གྲྭ་ཚང་།  དྭགས་པོ་གྲྭ་ཚང། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངལ་དང་ཤོད་ཟླ་རྩིས་པའི་ཉི་ཤུ་
མངལ་དང་ཤོད་ཟླ་རྩིས་པའི་ཉི་ཤུ།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་བཤད་སྲོལ་ལ་བྱིས་པ་ལོ་བདུན་ནས་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་ཐོག་མར་རབ་བྱུང་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཞུས།  དེ་ནས་རང་ལོ་ཉི་ཤུར་མ་ སླེབས་ན་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞུས་མི་ཆོག   རང་ལོ་བཅུ་དགུར་སླེབས་རྗེས་རང་ཉིད་མའི་མངལ་དུ་ཟླ་དགུ་ངོ་བཅུ་བསྡད་པ་དང་རང་ལོ་བཅུ་བདུན་ནས་རང་ལོ་བཅུ་དགུའི་བར་ལོ་ངོ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཟླ་བཤོལ་གསུམ་འོང་བ་བསྣན་ན་ལོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པས་དོན་ལ་ལོ་ཉི་ཤུར་སླེབས་ཟིན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེར་ཟེར། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངག་བདག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་
མངག་བདག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ།
( འགྲོ་འགོན་ཕྱག་ན ) རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ས་ཕག ( ༡༢༣༩ ) ལོ་ནས་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་མེ་ཡོས་( ༡༢༧༦ ) ལོ་བར་འཚོ་བཞུགས་གནང་།  འདིའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་བདག་ཆེན་ཨ་མེས་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པའི << ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་རིན་ཆེན་བང་མཛོད >>ཀྱི་ཤོག་གྲངས་༡༤༡ནས་༡༤༢བར་གསལ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངའ་བདག་པད་དཀར་ལྡེ་
མངའ་བདག་པད་དཀར་ལྡེ།
འདི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་དུས་མངའ་རིས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པར་རྣམ་ཐར་ཤོག་གྲངས ༤༠པར་གསལ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁྱབ་འདོམས་བྱེད་པོ་
ཁྱོན་ཡོངས་ལ་བཀོད་འདོམས་བྱེད་མཁན།
མངལ་་ཁྲག་གིས་འཁོར་ལོ་བྲིས་
མངལ་་ཁྲག་གིས་འཁོར་ལོ་བྲིས།
བོན་གྱི་རྫས་སྦྱོར་རིག་པའི་གཞུང་འགའ་ཞིག་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་ཁྲག་གིས་འཁོར་ལོ་ཞིག་བྲིས་པའི་དཀྱིལ་དུ་རང་གིས་དམིགས་བྱའི་དགྲ་བོ་དེའི་མིང་དང་གཟུགས་བྲིས་ནས་དེའི་མཐའ་ བསྐོར་དུ་འདོད་དོན་སྤེལ་ཚིག་ཅན་བྲིས་ནས་རིའི་རྩེར་མཆོད་རྟེན་གྱི་འོག་ཏུ་མནན་པའི་བྱ་ཐབས་ཞིག། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་སྟེ་གསུམ་
ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་སྟེ་གསུམ།
མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན། གོང་དུ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་རལ་པ་ཅན་ཞེས་པར་གཟིགས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁྱབ་འདོམས་ལྷོད་ཡང་
བཀོད་འདོམས་བྱེད་རྒྱུ་དམ་འཛིན་མ་བྱས་པ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁྱབ་བརྡལ་ཆེན་པོ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་མཐར་ཐུག་དེ་ཡིན་ཞིང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དེས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ནས་ཡོད་པ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
གནས་རྙིང་དགོན།
མཚན་རྒྱས་པར། མྱང་སྟོད་གནས་རྙིང་ཆོས་སྡེ་དགོན་ནམ། མྱང་རྩིས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་། སྐྱེགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་། རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེ་ནས་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ལེ་༡༠ཙམ་སོང་ན་ཁང་དམར་རྫོང་སྣེར་དགོན་དེ་མཇལ་བ་ཡིན། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་སློབ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཆོས་གནས། མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་གྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་རྒྱ་འཇམ་དཔལ་གསང་བ་ཞུ་བས། ཕྱག་འདེབས་གནང་མཛད། དེའི་སྲས་བདུད་འཇོམ་དང་། དེའི་སྲས་ཕུར་པ་འཕེལ་ལ་སོགས་པས་དགོན་དེ་བསྐྱབས། མྱང་རྩིས་ཀི་ལྷ་ཁང་ཞུ་བ་ནི་མཐའ་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་བཞེངས་གྲུབ་རྗེས་ཚང་རྩིས་བསྐྱོན་ས་ཡིན་ཞེས་དང་། སྐྱེགས་ཅེས་པ་ནི་ལུང་པའི་མིང་། དགོན་དེར་ཐོག་མར་ལྔ་རྩེག་ལི་མ་ལྷ་ཁང་དང་དབུ་རྩེ་ལྷ་ཁང་ཞེས་བསྐྲུན་གནང་མཛད། ཇོ་བོ་རྗེ་གནས་དེར་གདན་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ན། ང་འོང་མི་དགོས་རབ་གནས་བྱས་པས་ཆོག་ཅེས་གསུངས་ཏེ་དུས་བཀག་ལྟར་དེ་ཉིན་ལྷ་ཁང་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་དང་མཆོག་འབུ་བབས་པ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་། གནས་རྙིང་ཞེས་པའང་ཇོ་བོ་རྗེས་བཏགས་གནང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དེ་རྗེས་འཇམ་དབྱངས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དུས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་གནས་རྙིང་དུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་ཅིང་རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་གྱི་གཞིས་དགོན་མཛད། མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་ཡང་གདན་འདྲེན་པ་ལྟར་ཕེབས་པ་བཅས་རྗེས་སུ་དགེ་ལྡན་ཕྱག་བཞེས་མཛད་པར་གྱུར། སྔོན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་རྟེན་གཙོར་གསེར་ཟངས་དང་ལི་མ་ལ་སོགས་པའི་བླ་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་བཞུགས་པ། གཙང་ཁང་སྦུག་ཏུ་སྐུ་རྒྱུ་ཨར་ཀ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་འཇམ་དཔལ་གསང་བས་བཞེངས་གནང་བའི་ཐུབ་པ་ཉན་ཐོས་གཙོ་འཁོར་གསུམ། གཡས་གཡོན་དུ་བྱམས་འཇམ་དབྱངས། མཐར་འཁོར་དུ་གདུང་རྟེན་ཁག་བཅས་བཞུགས། གཙང་ཁང་ཤར་བླ་མ་ལྷ་ཁང་དུ་རྒྱ་འཇམ་དཔལ་གསང་བ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བརྒྱད་བཞུགས་པའི་འདྲ་སྐུ། རྒྱ་འཇམ་གསང་གི་གདུང་རྒྱུད་ནང་སྐུ་ཚེའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་རིམ་པར་བྱོན་པ་ལས། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ཁོ་ན་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞི་ཙམ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འདྲ་སྐུ། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རྩེ་དང་པ་སྣམ་སོགས་བསྐུལ་ཏེ་དུས་འགོར་ལོ་གསུམ་ནང་ལྷ་ཁང་དང་ལྕགས་རི་སོགས་བསྐྲུན་ཏེ་དགེ་འདུན་རྣམས་ལྕགས་རིའི་སྟེང་ནས་ཞབས་སྐོར་ལ་ཕེབས་ཆོག་པ་ཡོད། ཐོག་མར་ཚོགས་ཆེན་གཅིག་དང་གྲྭ་ཚང་བཞི་ཡོད་པ་ནི་ནག་པོ་ཤར་གྲྭ་ཚང་དང་། སྐྱིད་ཚལ་གྲྭ་ཚང་། སེ་ར་གྲྭ་ཚང་། ཟུར་མཁར་གྲྭ་ཚང་བཅས་ཡོད། སེ་ར་ཀུན་མཁྱེན་པའང་སེ་ར་གྲྭ་ཚང་དུ་དབྱར་དུས་གཅིག་བཞུགས་པ་བཅས་སོ། འོན་ཀྱང་ལི་མ་ལྷ་ཁང་སོགས་༡༩༠༤ལོར་དབྱིན་དམག་གིས་མེར་བསྲེགས། ད་ལྟའི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཀ་རིང་༤དང་ཀ་ཐུང་༢༦ཅན་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་གསར་བཞེངས་གནང་བ་བཅས།
དགོན་དེར་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༤ཚེས་༡༥∕ ༡༦སོ་སོར་གནས་རྙིང་གཟུངས་སྒྲུབ་ཅེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དོན་ཡོད་ཞགས་པ་དང་། གསང་འདུས། འཇིགས་བྱེད། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲུབ་ཐོབ་དར་འཕྱར་ནས་བརྒྱུད་པའི་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་གི་སྒོ་ནས་གཟུངས་སྒྲུབ་སོགས་མཛད་པ་དང་། ཚེས་༡༧ཉིན་རྟ་མགྲིན་གྱི་ལིང་ཀའི་བསྒྲལ་ཆོག་དང་འབྲེལ་གར་འཆམ་སོགས་བསྐྱོན་སྲོལ་ཡོད།
ད་ལྟ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། དགོན་དེའི་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གོང་མའི་དབུ་བླ་གནང་སྐབས་ཕུལ་བའི་སྟོན་པ་ཆབ་བསིལ་མ་ཞེས་པའི་སྐུ་ཐང་སོགས་དང་། སེ་ར་གྲྭ་ཚང་དུ་རྟ་མགྲིན་གསར་བཞེངས་གནང་བ། ལྷ་ཁང་དབུ་རྩེ་ཉམས་གསོ་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱ་ཡོད།
ཡང་དགོན་དེ་དང་ཅུང་ཉེ་བའི་དྲ་མ་དྲེལ་རྡོག་ཅེས་པར་རུ་ལག་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཐོག་མར་གནས་དེར་ཆགས་ཞེས་ཀྱང་གསུང་སྲོལ་ཡོད།
བར་སྐོར་དར་ཆེན་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུད་མདོར་བསྡུས་
བར་སྐོར་ནང་གི་དར་ཆེན་ཁག་ ༼དེ་ཡང་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྒྱལ་སྒོ་ནས་ནང་སྐོར་དུ་བྱས་ན་བར་སྐོར་ནང་ཁྱོན་སྡོམ་དར་ཆེན་ལྔ་ཡོད་པ་རེད།།༽ ༡ ཇུས་ཡག་དར་ཆེན་ སྤྱི་ལོ་༡༦༣༩ལོར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆིན་པོའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་དཔུང་རྒྱབ་སོག་པོ་གུ་ཤྷི་ཧན་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་མདོ་སྟོད་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་ཆམ་ལ་ཕབ་ཅིང་སྡེ་དགེ་དང་སྨར་ཁམས་སོགས་བླངས་ཏེ་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་བྱུང་བའི་གཏམ་སྙན་ལྷ་སར་འབྱོར་མ་ཐག་གོང་ས་མཆོག་གིས་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ཇུས་ཆེན་ལམ་དུ་ལྷོངས་སོ་ཟེར་བའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ་ལོ་འདིར་ཇུས་ཡག་དར་ཆེན་བཙུགས་སོ་།། ༢ དགའ་ལྡན་དར་ཆེན་ སྤྱི་ལོ་༡༦༨༡ལོར་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་དཔལ་བཟང་གིས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་བཞིན་གམག་སྤྱིའི་འགན་བཞེས་ཏེ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་ཟེར་བས་རང་རེའི་གངས་ཅན་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བཙན་བཟུང་བྱས་པར་དཔའ་ཞིང་བརྟུལ་ཕོད་པའི་ཕར་རྒོལ་དེ་དགྲ་བོ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དཔའ་རྟགས་སུ་ལོ་དེར་དགའ་ལྡན་དར་ཆེན་བཙུགས་སོ་།། ༣ ཤར་སྐྱ་རེངས་དར་ཆེན་ ༡༤༠༩ལོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་གསར་བཏོད་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཞོགས་པ་སྐྱ་བརྡ་མ་བཏངགོང་སྐུ་བཞེངས་གྲུབ་དགོས་སྲོལ་ཡོད་རྐྱེན་ཤར་སྐྱ་རེངས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཆགས་སོ་།། ༤ བསྐལ་བཟང་དར་ཆེན་ ༡༧༢༠ལོར་ཏྭ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེངས་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་གྱི་མཛད་སྒོ་བཤམས་པའི་ཉིན་དེར་རྒྱལ་དབང་དེ་ཡི་མཚན་གྱི་ཟུར་ནས་འཆང་ཞིང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་རྟག་ཏུ་བརྟན་པའི་ཐུགས་སྨོན་དང་བཅས་དར་ཆེན་དེ་བཚུགས་པའོ་།། ༥ བཀྲ་ཤིས་དར་ཆེན་ སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་བར་ཆད་བྱང་བའི་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་བསྐྱར་གསོ་གནང་སྟེ་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གཙོས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སྟོང་གཉིས་ཙམ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཛོམས་ནས་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་གཟབ་རྒྱས་ཤིག་འཚོགས་པ་དང་བསྟན་ཡང་དར་མཚོན་པ་བྱེད་པའི་བཀྲ་ཤིས་དར་ཆེན་བཙུགས་གནང་མཛད་དོ་།།།
བར་སྐོར་དར་ཆེན་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུད་མདོར་བསྡུད་
བར་སྐོར་ནང་གི་དར་ཆེན་ཁག་ ༼དེ་ཡང་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྒྱལ་སྒོ་ནས་ནང་སྐོར་དུ་བྱས་ནས་རྩིས་ན་བར་སྐོར་ནང་ཁྱོན་སྡོམ་དར་ཆེན་ལྔ་ཡོད་པ་རེད།།༽
༣ ཤར་སྐྱ་རེངས་དར་ཆེན་ ༡༤༠༩ལོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་གསར་བཏོད་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཞོགས་པ་སྐྱ་བརྡ་མ་བཏངགོང་སྐུ་བཞེངས་གྲུབ་དགོས་སྲོལ་ཡོད་རྐྱེན་ཤར་སྐྱ་རེངས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཆགས་སོ་།།
༥ བཀྲ་ཤིས་དར་ཆེན་ སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་བར་ཆད་བྱང་བའི་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་བསྐྱར་གསོ་གནང་སྟེ་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གཙོས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སྟོང་གཉིས་ཙམ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཛོམས་ནས་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེ་གཟབ་རྒྱས་ཤིག་འཚོགས་པ་དང་བསྟན་ཡང་དར་མཚོན་པ་བྱེད་པའི་བཀྲ་ཤིས་དར་ཆེན་བཙུགས་གནང་མཛད་དོ་།།།
རྟ་ཤོད་བུ་མོ་པདྨ་མཚོ།
"མཁན་པོ་ཨོ་རྒྱན་རིག་འཛིན། ༢༠༢༢།" ཞི་བ་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུམ་གཅིག་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །
གསལ་བ་ལོངས་སྐུའི་རྗེ་མོ་ཏཱ་རེ་མ། །
སྤུལ་པའི་སྐུ་མཆོག་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་མའི། །
རྣམ་རོལ་མཁའ་འགྲོ་པདྨ་མཚོ་ལ་འདུད། །
རྒྱ་དང་སོག་པོས་ཆོ་ལོ་མ་བསྩལ་ཞིང་། །
ཐོབ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་མ་ཐོབ་མོད། །
སྙན་དང་གྲགས་པས་ས་ཆེན་འདར་བགྱིད་པའི། །
འཁྲུལ་ཡུལ།
ཁོང་སྐུ་འཁྲུངས་ཡུལ་ངོས་འཛིན་ཐད་ལ་བཤད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པ་སྟེ། ཀོང་པོ་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པར་འདོད་དེ། ཀཿཐོག་པ་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ (1880–1925) ཀོང་པོ་བྲག་དཀར་ལྷ་ཆུའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་“རྟ་ཤོད་བུ་མོ་པདྨ་མ་མཚོའི་འཁྲུངས་ཁྱིམ་མཁར་སུ་ལུ་མ་ཧྲལ་”མཇལ་བའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད་ཅིང་། ས་གནས་དེ་ནི་དེང་སང་ལྟར་ན་ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་། ཉང་པོ་ཤང་། མི་རུ་གྲོང་ཚོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། བཤད་སྲོལ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་མིན་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་མི་དགོས་ཏེ་རྟ་ཤོད་བུ་མོ་ཡིན་ན་ཀོང་པོའམ་ཉང་པོའི་བུ་མོ་མ་ཡིན་པར་སུས་ཀྱང་ཤེས་སླ་བ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱུང་པོ་གྱང་སྔོན་ཟླ་བཟའ་ཐང་ (Dasha 达沙) གི་དཀར་འཇའ་ཚང་དུ་འཁྲུངས་རབས་ཀྱང་བཤད་སྲོལ་ཡོད་མོད། འཁྲུངས་ས་ངོ་མ་དེ་རྨེ་རུ་ཐལ་རྫོང་ཚང་རང་ཡིན་པར་སེམས་ཏེ་ཡུལ་མི་ཚོས་ད་རུང་ཁྱིམ་ཚང་དེར་ཆེ་མཐོང་བྱེད་ཅིང་འདི་ཚང་གི་བུ་མོ་རྣམས་མཁའ་འགྲོ་མའི་རིགས་རྒྱུད་དུ་བརྩི་བ་དང་། དེང་སང་ཡང་ཁོང་བག་མར་ཕེགས་སའི་ཡུལ་སྡེ་ལྗང་ཤོད་གྱང་དམར་སྒང་གི་མི་མང་ཚོས་བརྩི་མཐོང་དང་དད་གུས་ཡོད་ཚུལ་འདུག་པ་དང་། ལྷག་དོན་དུ་ཡུལ་འདིར་བྱུང་བའི་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ནི་གཞན་རྣམས་ལས་གོ་རིམའགྲིག་ཤོས་དང་རྒྱས་ཤོས་ཡིན་པ།
གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་དེ་དཔོན་ཆུང་ག་རྡོ་ལགས་ནས་ཉར་ཚག་བྱས་པའི་ཕྱྭ་ར་ཞིག་དང་གཞན་ནས་རྙེད་པའི་རྫ་བུམ་ཞིག་བཅས་དེང་སང་རྨེ་རུ་རབ་རྒྱས་གླིང་(སྐྱིད་མཁར་དགོན་པ་དང་བསམ་འགྲུབ་དགོན་པ་གཉིས་མཉམ་སྡོམ་བྱས་པའི་དགོན་གསར་ཞིག)དུ་ཡོད་པ་གྲགས།
འཁྲུངས་དུས།
མཁའ་འགྲོ་མ་གང་ཉིད་འཁྲུངས་པའི་དུས་ཚོད་ངེས་གཏན་ཞིག་གཏམ་རྒྱུད་བཤད་མཁན་རྣམས་ལ་བཤད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་རྣམ་ཐར་ནང་གི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་དག་ལ་དཔགས་ནས་ཅུང་ཟད་དཔྱད་ན། རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་དབོན་གྲགས་པ་དཔལ་ (1251–1296) གྱིས་སྤྱི་ལོ་ 1276 ལོར་མདོ་ཁམས་རི་བོ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་ཁྲ་འཁྱིལ་མ་ཕྱག་བཏབ་སྐབས། ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་བཞེངས་ལ་གསེར་དགོས་ཆེ་བས་ཉེ་གནས་གྲྭ་པ་ཞིག་རྟ་ཤོད་བུ་མོ་པདྨ་མཚོའི་སར་གསེར་ལེན་དུ་བཏང་། ཉེ་གནས་དེ་ཞོགས་པ་སྔ་མོར་མཁའ་འགྲོ་མ་པདྨ་མཚོའི་ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་སྐབས་མཁའ་འགྲོ་མས་ཆབ་ཏོག་སྒོ་ཕྱིར་བསྣམས་ནས་ཡོང་བ་དང་སྟབས་ཁེལ། ཉེ་གནས་དེས་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཞུས་པ་དང་པདྨ་མཚོས་ཆབ་ཀྱིས་གང་བའི་ཆབ་ཏོག་དེ་ལག་ཏུ་གཏད་དེ་“ཡ་འདི་ཁྱེར་སོང་”ཟེར་བ་ཙམ་གཞན་ཅང་མ་གསུངས་པར་ནང་དུ་ཕེབས། ཉེ་གནས་རབ་ཏུ་ཁྲོས་ཏེ་ཆབ་ས་ལ་བཤོ་བཞིན་པའི་སྐབས་གློ་བུར་དུ་རྣམ་རྟོག་ཅིག་ལ་གལ་ཏེ་ཆབ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དཔང་རྟགས་སུ་མ་ཁྱེར་ན་བླ་མས་ཡིད་ཆེས་མཛད་ཀྱི་མ་རེད་སྙམ་ནས་ཆབ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཁྱེར་སོང་བར་གྲགས། ཁོང་བླ་མའི་སྐུ་དྲུང་དུ་འབྱོར་ནས་ཡུས་བཤད་པར་རྩོམ་སྐབས་ཆབ་ལྷག་མ་དེ་གསེར་དྭངས་མར་གྱུར་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར། གསེར་དེ་རི་བོ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་བཞེངས་ལ་ཕན་ཐོག་ཧ་ཅང་བྱུང་བར་གྲགས།
རྟེན་བཞེངས་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ནས་དུས་ཕྱིས་བར་བཞུགས་པ་ཀཿཐོག་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚོ་ (1880–1924) མཆོག་སྤྱི་ལོ་ 1918 ལོར་ཤར་ཀཿདགོན་ནས་རིམ་བཞིན་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་གནས་སྐོར་ལ་བྱོན་པའི་ཟིན་ཐོ་«དབུས་གཙང་ལམ་ཡིག་»ལས། ཡང་རི་བོ་ཆེར་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་དབོན་གྲགས་པ་དཔལ་ (1251–1296) གྱི་ཐུན་མིན་དད་རྟེན་གྲས་སུ་བཞུགས་ཤིང་པདྨ་མཚོའི་ཆབ་གསེར་གྱིས་བྲིས་ལ་གུར་མགོན་མངོན་སུམ་དུ་ཐིམ་པའི་«རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་»ཆ་ཚང་གཅིག སྔར་རི་ཆེའི་དགོན་ནས་གཡར་འཕྲོག་བྱས་ཤིང་ཤོ་པ་མདོར་བཞུགས་པའི་པདྨ་མཚོའི་ཆབ་གསེར་གྱིས་བྲིས་པའི་«མདོ་སྡུད་པའི་»དཔེ་གཅིག ཆབ་མདོའི་ཕྱོགས་ངོམ་གནས་མདོ་དགོན་དུ་པདྨ་མཚོའི་ཆབ་གསེར་གྱིས་བྲིས་པའི་«མདོ་སྡུད་པ་» གཅིག་སོགས་འཁོད་ཡོད་པས་གཏམ་རྒྱུད་འདི་དག་བླུན་པོའི་ངག་རྒྱུན་ཙམ་མི་མཁས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་ཁུངས་སུ་གསལ་ཡོད། མདོ་དོན་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་ལྟར་ན་ཆབ་གསེར་ལ་གྱུར་ཡོད་མེད་དེ་ཆོས་ལུགས་དད་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་སྐད་ཆ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་། ཁོང་ཉིད་རྗེ་སངས་རྒྱས་དབོན་དང་སྐུ་ཐོག་མཉམ་པས་དུས་རབས་བཅུ་པ་ཙམ་དུ་ཕེབས་པར་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཆོག
དེ་བཞིན་དུ་གཏམ་རྒྱུད་དུ་པདྨ་མ་མཚོ་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ཤིག་ལ། རང་ཡུལ་རྟ་ཤོད་ལུང་པར་གློ་བུར་སོག་དམག་ཕབ་ཅིང་ཡུལ་སྡེ་ཡོངས་རྫོགས་བཅོམ། ཆོས་སྐད་ལྟར་ན“ཡུལ་དེའི་ཕོ་རིགས་བསད་ཅིང་མོ་རིགས་སྦྱོར”ཡོད་ལ། གླིང་སྒྲུང་ལྟར་ན་“གཅེས་པའི་བུ་རྟ་བསད། བསགས་པའི་རྒྱུ་ནོར་བཅོམ། བྲང་འོག་ཆུང་མ་ཕྲོག་”སྟེ་མི་ཡུལ་གྱི་དམྱལ་བ་གསོན་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་ལ་འདི་ནི་ལན་གཅིག་གཉིས་ཙམ་མིན་པར་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་བོད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བྲོ་བ་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་ཡུལ་སྡེ་བཞན་བསྐྱབས་མ་ཐུབ་ཀྱང་རི་དེའུ་འབུར་སྒང་དུ་ཆགས་པའི་རང་ཁྱིམ་ཐལ་རྫོང་ཚང་གི་ཕོ་བྲང་ལ་ཁ་རླངས་བུན་པ་ཞིག་བཏང་བ་དང་དེ་སྨུག་པ་སྟུག་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་སོག་དམག་གིས་མ་མཐོང་བར་གྲགས། གང་ལྟར་གཏམ་རྒྱུད་འདིས་ཅི་ཞིག་མཚོན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྐབས་དེར་སྟགས་ལེགས་ཏེ་ཁོང་ཚང་ལ་སོག་དམག་ཤོར་མེད་པ་དཔོག་ཐུབ།
རྣམ་རྫུན་དྲི་བཅས་པ་
འཕགས་བོད་ཆོས་འབྱུང་། ཡབ་འདབ་གསུམ་པ། བོན་གྱི་སྐོར། བེ་རི་འཇིགས་མེད། ཡལ་འདབ་གསུམ་པ་བོད་དུ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ།
༢ གདོད་མའི་བོན།	དེ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་སྤྱིའི་བྱུང་རིམ་རགས་ཙམ་གླེང་ཟིན་ནས། ད་ནི་རང་རེ་གངས་ཅན་པའི་ལྗོངས་འདིར་མེས་དབོན་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའ་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་མོས་ཁམས་ལྟར་སྔ་ཕྱིར་བོན་དང་ནང་ཆོས་རིམ་པར་དར་བ་ལས་ཐོག་མར་གཤེན་རབ་བོན་གྱི་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་མདོར་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། 	དེ་ཡང་གཤེན་རབ་བོན་འབྱུང་ཚད་ལྡན་རྣམས་སུ་འཁོད་པ་ལྟར་ན། དེ་ལ་ཐོག་མར་བོན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དང་གོ་བའི་གནད་གཅིག་པའི་འཇལ་བྱེད་བློ་ཡི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ལྡོག་ནས་ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང༌། རང་ལྡོག་ནས་ཤེས་བྱ་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་བྱེ་བྲག་པ་སྟེ་མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བོན་གྱི་འཇུག་པས་ཁྱབ་པ་འདོད། དེས་ན་བོན་ལ། དགེ་སྡིག་སྤང་བླངས། འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་སྒོ་ཤུཀྱའི་རིང་ལུགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་སྒོ་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། 	བོན་གྱི་རིང་ལུགས་ལ། གདོད་མའི་བོན་དང་། གཤེན་རབ་བོན་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ནས། 	དང་པོ་གདོད་མའི་བོན་པོ་ནི། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་གངས་ཅན་བོད་དུ་ཞབས་ཀྱིས་མ་བཅགས་པའི་སྔོན། བདུད་བོན་དང་བཙན་བོན། གདོན་བོན་སོགས་ཀྱིས་ལྷ་མཆོད་འདྲེ་རྡུང་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་སྤེལ་བ་དེའི་རིང་ལུགས་འཆང་མཁན་ཚོ་ལ་ཟེར་བར་བཤད་དེ། བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་སྐབས། ས་གཡོ་བ་དང་མཚོ་འཕྱུར་བ། མེ་འབར་བ་སོགས་རང་བྱུང་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པ་དང་། མི་ལ་ན་ཚ། ཕྱུགས་ལ་གོད་ཁ་སོགས་མདོར་ན་མི་འདོད་པའི་ཉེར་འཚེ་ཅི་རིགས་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་ན། དེ་དང་དེ་བཟློག་པ་ལ་དེ་དང་དེ་ལ་གནས་པའི་རིའི་ལྷ་འདྲེ་དང༌། ཤིང་གི་ལྷ་འདྲེ། ཆུའི་ལྷ་འདྲེ་སོགས་མདོར་ན་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་སོ་སོར་རྒྱབ་ཏུ་མི་མངོན་པའི་ལྷ་འདྲེ་རེ་ཡོད་པར་ཐག་ཆོད་དེ། དེ་དག་ལ་གསོལ་ཀ་དང༌། གཏོར་བཅོས། ད་དུང་སྲོག་ཆགས་གང་མང་བསྲེགས་ནས་དམར་མཆོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་བྱུང་བ་དེ་རིགས་ལ་གདོད་མའི་བོན་ཞེས་འདོད་དེ། གཏེར་ཡིག་འགའ་ཞིག་ཏུ། བོན་པོ་ཚོས་དམར་མཆོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཤྭ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བསད་པར་བཤད་པ་ཡང་མང་ཉུང་གི་གྲངས་ཀའི་ཐོག་སྒོ་ཟོག་ཀྱང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གསད་རྒྱུ་ལས་སླ་བོ་མིན་པས་རི་ཁའི་ཤྭ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་བསད་ཚུལ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཕྱོགས་འཐེན་གྱི་ཞྭ་མོ་གཡོགས་པ་སྨྲོས་མེད་ཡིན་པ་ཕུད། སྤྱིར་བཏང་རི་དྭགས་གང་རག་བསད་ནས་དམར་མཆོད་བྱེད་སྲོལ་དར་བའི་དཔང་རྟགས་སུ་རུང་ངོ་སྙམ། སྐབས་དེར་ཕྱི་ནང་གི་ཉེར་འཚེ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ལྷ་མཆོད་འདྲེ་རྡུང་གི་ཆོ་གའི་རྣམ་གཞག་དང་ཉི་ཟླ་སོགས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྨོངས་དད་ཙམ་ལས་གཞི་འཛིན་སའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བརྟན་པོ་ཞིག་མེད་པ་འདྲ།
ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
ད་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་ཀྱང་རྐྱེན་དང་ཕྲད་མ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་རུང་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངེས་ཀྱི་ནུས་པ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། དེ་འདྲའི་ནུས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཀའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཁྱབ་ནས་ཡོད་པས་ན་ཁྱབ་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བརྗོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྟ་ཤོད་ཟལ་མོ་རི།
རྟ་ཤོད་ཟལ་མོ་རི་ནི་སྟེང་ཆེན་དང་རི་བོ་ཆེ་རྫོང་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་ཁེལ་ཡོད་ཅིང་སྟེང་ཆེན་ནས་སྤྱི་ལེ་ 80 ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་ཅིང་། ཁྱུང་པོ་རྨེ་རུ་གློག་ཐང་ (麦日村 Mairicun) གི་མདུན་ཐད་ཏག་ཏག་ལ་ཁེལ་གྱི་ཡོད། གནས་འདི་རྙིང་མའི་ལུགས་ཀྱི་གནས་རི་རྩ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བ་སྟེ། གཏེར་ཆེན་སྟག་ཤམ་ནུས་ལྡན་རྡོ་རྗེས་ (1655–1708) རྟ་ཤོད་ཟལ་མོའི་རི་སྒྲོལ་མ་ལ་ཁའི་བྲག་ནས་«གུ་རུ་སྣང་སྲིད་ཟིལ་གནོན་གྱི་བསྐང་བཟློག་»སྐོར་ཁྲོམ་གཏེར་དུ་བཞེས་པར་གྲགས། ཡུལ་མི་ཚོས་དབྱར་དུས་སུ་ནོར་ལུག་དེད་དེ་གནས་སྐོར་དུ་འགྲོ་སྲོལ་ཡོད། ཡང་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་ཡིག་དུ་མའི་ནང་། “རྟ་ཤོད་ཟལ་མོའི་རི་རྒྱུད་ལ། །རྟ་སྒབ་མའི་སྒབ་མ་ཁྲིད་འདྲ་ཡོད། །”ཅེས་པ་གྲགས་ཆེན་རི་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བ།
སྤུ་ཐོག་མཚོ།
སྤུ་ཐོག་མཚོ་ནི་སྟེང་ཆེན་རྫོང་སྟེང་ཆེན་ཡུལ་ཚོའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཅིང་བྱང་ངོས་ནས་ལ་ཞིག་བརྒལ་ན་སླེབས་ཐུབ་ལ་རྫོང་ཐོག་ནས་སྤྱི་ལེ་ 25 ཙམ་གྱི་ལམ་ཐག་ཡོད། སྤྲུ་ཐོག་མཚོ་ཞེས་པ་དེ་མཚོ་གཅིག་རང་མ་ཡིན་པར་རྒྱ་ཁྱོན་མི་འདྲ་བའི་ས་བབ་མཐོ་བའི་མཚེའུ་གཉིས་ལས་གྲུབ་ཡོད། དེ་ཡང་ཤར་ངོས་སུ་ཡོད་པ་དེར་སྤུ་ཐོག་མཚོ་ཆུང་ཟེར་ཞིང་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་གཉིས་ (2 square kilometers) ཡོད་པ་དང་། ནུབ་ངོས་སུ་ཡོད་པ་དེར་སྟོད་མཚོ་ཆེན་ཟེར་ཞིང་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་གསུམ་ (3 square kilometers) གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཡོད་པ་དང་། མཚོ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སྤྱི་ལེ་ 5 ཙམ་གྱི་བར་ཐག་ཡོད། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་གཞུ་འདོམ་(རྨིས་) 4000-4600 བར་ཙམ་ཡིན།་མཚོ་ཆུའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་གངས་རི་དག་ཡིན། ས་གནས་དེ་ནི་རི་བོ་ཆེའི་ཁོངས་གཏོགས་རྡོ་ཤུལ་བ་དང་ནང་ཆེན་འབྲོག་པ་སོགས་དང་ས་འབྲེལ་དུ་ཆགས་ཡོད།
ཟླ་བ་ལྔ་པ
ཟླ་༥ཚེས་༡
ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སྨྲ་བ་ལ། །མཁས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ན་ཡང་། །
དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཉམས་ལེན་པ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །
དྷརྨ་པ་ལ།
ནང་པའི་དགེ་བསྙེན་ཨ་ན་གཱ་རི་ཀ་དྷརྨ་པཱ་ལ་ (Sinhalese: අනගාරික ධර්මපාල; 1864.9.17–1933.4.29) ནི་ཤིན་ཏུ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་ཞིག་སྟེ།