cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད།
མིང་མཛོད་འདི་བྱུང་ཚུལ།
སྤྱིར་རང་ཅག་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་ནས་ཀྱང་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་མིང་མཛོད་བྱུང་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་ཉེ་བའི་དུས་རབས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་ཡིག་གི་མིང་མཛོད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བཟང་གྲས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་དང་གཞན་ཡང་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིག་མཛོད་སོགས་སྣ་འཛོམས་དང་ཆེད་སྤྱད་ཀྱི་མིང་མཛོད་མང་པོ་ཞིག་མཆིས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་པའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་དུ་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་གལ་ཆེན་གྱི་སྐོར་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་དེ་དག་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་རང་རེའི་སྐད་ཡིག་དང་དེང་རབས་ཀྱི་འཚོ་བ་གཉིས་བར་ཐག་ཇ་རིང་དུ་འགྲོ་བར་འདུག་པས་དེ་རྣམས་ཁ་མ་བསྐངས་ཐབས་མེད་དུ་མཐོང་ཞིང་། སྤྱི་ཕན་གྱི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་གསར་བྱུང་རྒྱུན་བཀོལ་མིང་མཛོད་ཅེས་པའམ་དེང་རབས་བོད་སྐད་ཤན་སྦྱར་མིང་མཛོད་ཅེས་པ་འདི་དང་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་རིས་འགྲེལ་མིང་མཛོད་དག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྐབས་དང་པོ་སྤྱི་ལོ༢༠༠༥ལོའི་དབྱར་དུས་སུ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་བསྒྲུབས་ཤིང་། ཟླ༡༠པར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་མམ་ཞིང་ལྗོངས་ལྔའི་མཁས་པ་ཆེད་ལས་པ་དག་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་ཁྲིང་ཏུའུ་རུ་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་འཚོགས་ནས་ཐ་སྙད་བསྡུ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་མིང་ཇི་ལྟར་གདགས་ཚུལ་གྱི་རྩ་དོན་རྣམས་གཏན་འབེབས་བྱས། སྐབས་གཉིས་པར་ཐ་སྙད་ཁྲི་ཚོ་གཅིག་ལྷག་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་ཐ་སྙད་དེ་རྣམས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཡིག་སྒྱུར་ལས་ཁུངས་དང་མཁས་པ་སོ་སོའི་སྤྱན་ལམ་དུ་ཕུལ་ནས་དགོངས་འཆར་བསྡུ་ལེན་ཐེངས་དང་པོ་བྱས། སྐབས་གསུམ་པར་ཐ་སྙད་དེ་རྣམས་ཀྱི་རི་མོ་དང་འགྲེལ་བ་རྣམས་གྲུབ་པར་བགྱིས། དེའི་རིང་སྔ་ཕྱིར་ཁྲིང་ཏུའུ་རུ་མིང་མཛོད་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་འཛོམས་ཀྱི་དཔྱད་བསྡུར་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་འཚོགས་ནས་ཐ་སྙད་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་ཡང་ཡང་བསྡུར་ནས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་དོན་དང་འབྱོར་ཞིང་བརྗོད་བདེ་བ་སོགས་སུ་བྱས། སྐབས་གསུམ་པའི་མཇུག་ཏུ་ལྷ་ས་དང་ཟི་ལིང་དང་ཁམས་དར་རྩེ་མདོ་བཅས་སུ་ཆེད་ལས་མཁས་པའི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་ནས་སླར་ཡང་དགོངས་འཆར་བསྡུ་ལེན་ཐེངས་གཉིས་པ་བྱས་ཏེ་བོད་སྤྱིའི་སྐད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མིང་མཛོད་འདིའི་ནང་དུ་བཀོད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་བརྗོད་བྱའི་ཆ་ནས་སྤྱིར་དེང་རབས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་དངོས་པོ་གསར་བ་རྣམས་དང་དེ་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་རྟག་པར་བཀོལ་རྒྱུའི་སྐོར་རྣམས་ཡིན་ལ། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་གིས་མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་གཅིག་འགྱུར་གྱི་སྐད་དུ་བྱས་ཡོད་པས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དོན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་སོ། ། དེས་ན་མིང་མཛོད་འདིར་བཀོད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལས་ཆེས་ལེགས་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་པ་ཡོད་ན་དེར་ཟད། གལ་ཏེ་མེད་ཕྱིན་ཐ་སྙད་འདི་རྣམས་ཁ་ཞེ་གཉིས་ཀ་ལ་ལེགས་པར་བྱང་བ་དང་དེ་ཉིད་རྒྱུན་གཏམ་དང་རྩོམ་ཡིག་གི་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་བོད་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་འཇགས་པར་ཞུ་ཞུ།
གཙོ་སྒྲིག་པ།
ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས།
རྩོམ་སྒྲིག་པ།
སྐལ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། གུར་དགའ། འགྱུར་མེད། རྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོ། འཇིགས་མེད་འགྲོ་ཕན། འཇུ་སྐལ་བཟང་། ཉན་ཤུལ་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ། ཉན་ཤུལ་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས། ནོར་མོ། པད་མ་བདུད་འདུལ། དཔལ་ལྡན་ལེགས་བཤད། དཔལ་མཛོད། ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ། བྱམས་པ་རྡོ་རྗེ། བརྩོན་འགྲུས། ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག ཟླ་བ་བློ་གྲོས། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། རིག་འཛིན། སངས་རྒྱས། བསོད་དར་རྒྱས།
ལུས་ཞུགས་མི་སྣ།
ཀུན་ལྡན་དབང་པོ། དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན། བཀྲ་ལོ། བཀྲ་ཤིས། བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ། སྐལ་བཟང་འབྲུག་གྲགས། ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། གར་དབང་། རྒྱ་མཚོ། རྒྱལ་མཚན་ཚེ་རིང་། སྒྲོལ་མ་མཚོ། འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། གཉགས་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ། རྟ་མགྲིན་རྡོ་རྗེ། བསྟན་པ་ཡར་རྒྱས། དུར་བུད་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ། རྡོ་རྗེ་དོན་གྲུབ། པད་མ་ཚུལ་ཁྲིམས། མུ་པོ། རྨོག་རུ་དོན་གྲུབ་ཚེ་རིང་། ཚངས་པོ། ཚེ་རིང་རྒྱ་མཚོ། ཡེ་ཤེས་དར་རྒྱས། ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ། སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། བསམ་འཕེལ།
རྩིས་འཕྲུལ་ཡི་གེ་པ།
ཡོངས་ཤར། སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་སྒྲོལ་མ།
མ་ཧཱ་གཱ་ལ།
མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱངས་པའི་ཆོས་སྐྱོང￼￼་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་སྲུང་གཙོ་བོ་གཅིག་རེད།
ཨར་ཁི་མེའུ་ཏེ་སི།
ཨར་ཁི་མེའུ་ཏེ་སི་
ས་ངོས་སྙོམས་ཐིག
ས་ངོས་སྙོམས་ཐིག་ནི་ས་གཞི་དང་གནམ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཐིག་ཞིག་ཡིན།
ཟླ་༢ཚེས་༢༡ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༢༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥༢པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༡༣ཡོད།
སློབ་དཔོན་ཐུ་མི་སམ་བྷོ་ཊ།
སློབ་དཔོན་ཐུ་མི་སམ་བྷོ་ཊ།
ཐོན་མིའི་གདུང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ནི། ཐོན་མིའི་སྲས་མཧཱ་སཏྭ་ནས། གོང་མ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་བར་མི་རབས་བཅུ་གསུམ་བྱུང་ཞིང༌། དེས་ཡར་རྒྱབ་དཔོན་ཆེན་དང་གོང་དཀར་གྱི་རྫོང་དཔོན་གོ་གནས་གཉིས་ཀ་བཟུང༌། སྐུ་ཚེ་སྨད་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གོང་དཀར་རྡོ་རྗེ་གདན་ཞེས་པའི་ཆོས་སྡེ་བཏབ། འདི་ནས་བཟུང་དབོན་སྲས་རྣམས་ལ་སྡེ་པ་ཡར་རྒྱབ་པ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དུས་ཡར་རྒྱབ་སྡེ་པ་རྣམ་རྒྱལ་སྐུ་མཆེད་ཅེས་གྲགས་སོ།།
གནའ་རབས་ཀེ་རི་སི།
སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་༧༥༠ལོ་ཡས་མས་སུ། གནའ་བོའི་ཀེ་རི་སི་དེ་ག་ཙོ་བོ་སྤྱི་དམངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དུ་གཙོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་དག་གིས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ཆགས་མགོ་བརྩམས་ཤིང་། སྐབས་དེར་མཚོ་ཐོག་ཉོ་ཚོང་དར་རྒྱས་ཆེ་བར་མ་ཟད། སྒྱུ་རྩལ་དང་རྩོམ་རིག མཚན་ཉིད་རིག་པ། ཆབ་སྲིད་སོགས་ལའང་འཕེལ་རྒྱས་ཚད་མཐོན་པོ་བྱུང་བས། ཧོ་མུར་དང་ཧེ་རོ་ཏེ་ཐི་སི། ས་ཁི་ར་ཐེའུ་ཟི། ཕི་ལི་ཐོ། ཨེར་ཝེ་སི་ཐ་ཐོ། ཨར་ཁི་མེའུ་ཏེ་སི་སོགས་རིག་གནས་མི་བོ་ཆེ་སྐོར་ཞིག་བྱུང་། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་༥བར། ཀེ་རི་སིའི་ཤེས་རིག་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་རྩེར་སོན། དེའི་རྗེས་སུ། ནང་འཁྲུག་དང་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀེ་རི་སིའི་ཤེས་རིག་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྱུར་མགོ་བརྩམས། སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༢༠༥ལོ་ནས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་༡༤༦ལོའི་བར་ཀེ་རི་སིའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཟབ་མོ་ཐེབས་པའི་རོ་མ་པས་ཀེ་རི་སིའི་མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་དག་ཡོངས་སུ་བཏུལ།
མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་དག་གི་བར་གྱི་འཐབ་རྩོད།
དོན་དངོས་ཐོག་གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་ཁ་ཐོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་རེ་རེར་མངའ་ཁོངས་ཆུང་ངུ་ལས་མེད་དེ། སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་ཐག་གཅོད་པའི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་དེའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཁ་ཐོར་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཚོ་དང་ཞིང་སྡེས་གྲུབ་པ་རེད། མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་རེ་རེར་རང་རང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལྷ་རེ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཨ་ཧྥན་ཟིའི་ཨ་ཧྥན་ན་དང་ཨ་ཡ་ཁོ་སིའི་ཧེ་ར་ལྟ་བུའོ། མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལྷ་ལ་མཆོད་འབུལ་བྱེད་པའི་ལྷ་ཁང་དང་ཁྲིམས་ཁང་། སྡོད་དམངས་མཉམ་དུ་འདུ་སའི་ཐང་ཆེན་དང་ལྷད་མོར་རོལ་སའི་ར་བ་སོགས་བཙུགས་ཡོད། མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་ཆབ་སྲིད་སྒྲི་སྲོལ་དེ་དམངས་གཙོ་ལམ་ལུགས་དང་སྐུ་དྲག་སྤྱི་མཐུན་ལམ་ལུགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཅིང་། མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་བར་རྒྱུན་དུ་ཕན་ཚུན་འཕྲོག་རེས་འཇོམས་རེས་བྱས་ནས་གཡུལ་འཁྲུག་འབྱུང་བ་རེད།
ཨུ་ཇིའུ་ཡན་ཤེས་རིག
ཨུ་ཇིའུ་ཡན་མཚོ་མོ་ནི་ས་དབུས་མཚོའི་མཚོ་དབུག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཀེ་རི་སི་གླིང་ཕྲན་དང་ཨ་ཤེ་ཡ་ཆུང་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆགས་ཡོད། དེ་ནི་ཁེ་རེའུ་ཐི་དང་ཀེ་རི་སིའི་སྔ་དུས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དར་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱང་ཡིན། སྔ་དུས་ཤེས་རིག་ལ་གཙོ་བོ་མེའུ་ནོ་སི་ཤེས་རིག་དང་མེ་སེ་ནེ་ཤེས་རིག་སྟེ་དུས་རིམ་ཆེན་པོ་གཉིས་འདུ། དེ་ནི་ཨུ་ཇིའུ་ཡན་མཚོ་མོའི་མཐའ་རུ་བསྐོར་ཡོད་པས་ཨུ་ཇིའུ་ཡན་མཚོའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཞེས་ཟེར་བ་རེད། ཨུ་ཇིའུ་ཡན་ཤེས་རིག་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཞིང་ལས་དང་མཚོ་སྐྱོད་ལས་རིགས་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཆེ་ལ། ཕོ་བྲང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་བླ་ན་མཐོ་བས། གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིའི་ཤེས་རིག་དར་བར་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཐེབས་པར་བྱས།
འགོག་སྲུང་མཁར།
འགོག་སྲུང་མཁར་ནི་གནའ་བོའི་ཀེ་རི་སིའི་མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་འགོག་སྲུང་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལྟེ་གནས་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན། འགོག་སྲུང་མཁར་མང་ཆེ་བ་ས་དབྱིབས་མཐོ་སར་ཆགས་པ་དང་། མཁར་རྫོང་ཡིན་ལ་ལྷ་ཁང་ཡང་ཡིན་པས་ཆོས་ལུགས་དང་དམག་དོན་གཉིས་ཆའི་དམིགས་ཡུལ་གྲུབ་ཡོད། གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིའི་མིང་གྲགས་ཆེས་ཆེ་བའི་ཨ་ཧྥན་ཟིའི་འགོག་སྲུང་མཁར་ནི་ད་ལྟའི་ཨ་ཧྥན་ཟི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟེ་གནས་ཀྱི་རི་ངོས་སུ་ཆགས་ཡོད་ལ། དེ་ནི་གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིའི་རྩིག་བཟོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཁྲོད་ཀྱི་འོད་འཚོར་བའི་མུ་ཏིག་རྡོག་ཅིག་ཡིན​།
རིག་གནས་མི་བོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས།
གནའ་བོའི་ཀེ་རི་སིའི་དུས་སྐབས་སུ་རིག་གནས་མི་བོ་ཆེ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱོན་པ་དང་། མཁས་དབང་མང་བོ་ཞིག་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྩིས་རིག་པ་དང་རིག་གནས་པ། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་ཡང་ཡིན། དཔེར་ན། ཨེར་ཝེ་སི་ཐ་ཐོ་ནི་རླབས་ཆེ་བའི་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་དངོས་རིག་པ་བའང་ཡིན། ཨར་ཁི་མེའུ་ཏེ་སི་དང་ཡོའུ་ཁེ་ལེ་ཏེ་གཉིས་ཀྱང་རྩིས་རིག་པ་དང་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཉིས་ཆའི་མཁས་པ་ཡིན། ཁོ་ཚོས་རྟག་པར་ཕན་ཚུན་བར་རྩོད་གླེང་མཛད་དེ། རང་ཉིད་ཀྱི་གཉུང་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། སྐབས་དེར། མཚན་ཉིད་པ་མང་བོ་དང་ཁོ་ཚོའི་བུ་སློབ་རྣམས་ཨ་ཧྥན་ཟི་ནས་དར་མྱོང་ལ། ཕི་ལེ་ཐོ་སློབ་གླིང་དང་ཨེར་ཝེ་སི་ཐ་ཐོ་གྲུབ་མཐའི་སློབ་གྲྭ། ད་དུང་ཨེ་ཕེ་ཁེ་ར་སི་གྲུབ་མཐའ་དང་སི་ཏོ་ཝེ་ཁི་གྲུབ་མཐའ་བཅས་ཡོད། མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་རེ་རེར་རང་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་མཛིད་ཁང་ཡོད་ལ། ནང་དུ་དཔེ་ཆའང་འབོར་ཆེན་ཉར་ཡོད།
ཨ་ཧྥན་ན་ལྷ་ཁང་།
ཨ་ཧྥན་ན་ལྷ་ཁང་ནི་ཨ་ཧྥན་ཟིའི་འགོག་སྲུང་མཁར་གྱི་ཆེས་མཐོ་སར་བཞེངས་ཡོད་ཅིང་། ལྷ་ཁང་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཁང་བ་དེ་ནི་ཕཱར་ཧྥེ་ནན་ལྷ་ཁང་ཡིན་པ་དང་། དེ་རུ་ཨ་ཧྥན་ཟིའི་སྲུང་མ་སྟེ་ཨ་ཧྥན་ན་ཕཱར་ཧྥེ་ནན་མཆེད་གསོས་བྱས་ཡོད། ཨ་ཧྥན་ན་ནི་གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིའི་ལྷ་སྒྲུང་ཁྲོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཡིན་ལ། ངག་རྒྱུན་དུ་མོས་འཁེལ་འཐག་དང་ལྭ་བ་བཟོབ། ཚག་རྐོ། རྫ་ཆས་བཟོ་བ་སོགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་མིའི་རིགས་ལ་བསྕལ་པས། ཨ་ཧྥན་ཟིའི་མཁར་རྫོང་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་སྲུང་མར་བཀུར་པའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད། ཨ་ཧྥན་ན་ལྷ་ཁང་དེ་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་༥བའི་དུས་སྨད་དུ་བཞེངས་པ་དང་། ད་ལྷ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་ནི་ལྷ་ཁང་ནང་འགྲོ་སའི་སྒོ་ཆེན་དང་། ཕཱར་ཧྥེ་ནན་ལྷ་ཁང་གཉིས་ཡིན​།
གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིའི་ལུས་རྩལ་འགུལ་སྐྱོད།
ཀེ་རི་སིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཕུང་གི་ལེགས་པོ་སྐྱོན་བྲལ་གྱི་ཉམས་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དང་། ལུས་རྩལ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ། སྙན་ངག་པས་སྙན་ངག་ལས་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་ལ་བསྟོད་བསྔགས་འབུལ་བ་དང་། ཚག་རྐོ་པས་ཚག་བརྐོས་ལས་ལུས་རྩལ་བདེ་མྱུར་གྱི་མཛེས་པ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། དུས་དེ་རིང་དི་ཨོ་ལིན་ཕིག་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གནའ་རབས་ཀེ་རི་སི་ཡིན། གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིར་ད་དུང་ཆེད་དུ་ལུས་རྩལ་སློབ་གྲྭའང་བཙུགས་ཡིད་ལ། དེ་ནི་སྐྱེས་པ་ཚོར་ཀེ་རི་སིའི་རིག་གནས་སློབ་གསོ་གཏོང་བའི་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡིན། ན་གཞོན་སྐྱེས་པ་ཚོས་སློབ་གྲྭ་ནས་ལུས་ཕུང་སྦྱོར་བརྡར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ད་དུང་རྩོད་གླེང་མཁས་ཅན་ནམ་རིག་འཕྲུལ་མཁས་དབང་གི་སློབ་གསོའང་དང་ལེན་བྱེད་དགོས།
ཟིན་ཐོའམ་དཔྱད་གཞི།
ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། ༼ཀྲུང་གོའི་བྱིས་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས།༽ མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༧
བྱང་ཀོ་རི་ཡ།
སྤྱིར་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ལྐོག་གྱུར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།    གཞུང་འབྲེལ་གསར་ཁང་རེ་གཉིས་མ་གཏོགས་ཕྱི་ནང་གི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཡོངས་རྫོགས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་ཅིང་དུས་ད་ལྟའང་དྲྭ་རྒྱའི་ཆ་རྐྱེན་ཞན་ལ་གཞུང་གིས་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན་ནང་ལོགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་དཀའ་བ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕོ་འགྱུར་ཐད་ནས་ཀྱང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་མི་སེར་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་འབྱུང་གི་མེད་པ་རེད།         བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ངོས་ནས་རང་ཉིད་ཚད་ལྡན་དམར་ཤོག་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འདོད་མོད།   འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ཕལ་ཆེ་བས་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་དང་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་མ་ཟད་གདོན་མའི་གནམ་བསྐོས་སྲིད་གཞུང་ལམ་ལུགས་ད་དུང་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད།     ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེའི་ནང་ཀིམ་ཕ་བུ་གསུམ་པོའི་སྐུ་པར་སྒྲིག་གཤོམ་བྱས་ཡོད་ཅིང་མི་མང་པོས་ཀིམ་ཨིལ་སུང་ནི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་དང་ཀིམ་ཇོང་ཨིལ་ནི་འབྱོར་བ་སྡུད་མཁན་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད།      རྒྱལ་ཁབ་དེའི་གླུ་གར་དང་རི་མོ། རྩོམ་རིགས་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ཀིམ་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་རེད།     "ཁྱེད་མེད་ན་མ་ཡུལ་གང་ན་ཡོད་"ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་ཡོངས་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གླུ་གཞས་ཤིག་ཡིན།
མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རུལ་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཏེ་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།    ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་བཀག་སྡོམ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་འགྲུལ་སྐྱོད་རང་དབང་མེད་པ།    ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ནས་རང་དབང་མེད་པ།   སྲོག་ཐོག་ཉེས་ཆད་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཧ་ཅང་ཚད་མཐོ་བ་2009 གཅིག་པོར་བཙོན་པ་1193 ཙམ་ལ་སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་ཡོད་པར་བཤད།   བཙོན་པ་རྣམས་བྲན་གཡོག་ལྟར་གནས་ཤིང་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ཞན་པ་དང་ཚོད་རྩིས་ལྟར་ན་ལོ་རེར་བཙོན་པ་ཁྲི་རེ་ཤི་བཞིན་ཡོད་ཅིང་དེའི་ནང་ནས་བརྒྱ་ཆ་40 ལྷག་ཟས་བཅུད་ཞན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་རེད། བྲོས་བྱོལ་ཐུབ་པའི་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་མི་སེར་དུ་མས་སྲིད་དབང་དམ་བསྒྲགས་ཆེ་བའི་ཡུལ་དེར་གཉའ་གནོན་དང་།  མུ་གེ། བཙན་གཡེམ། དམར་གསོད།  མིའི་ལུས་ལ་རྫས་སྦྱོར་གྱིས་བརྟག་ཚོད་བྱེད་པ།   ངལ་རྩོལ་བཙན་སྐུལ་བྱེད་པ། བཙན་ཤེད་ཀྱིས་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་སྙན་ཐོ་དུ་མ་ཕུལ་ཡོད་པ་རེད།
བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ལོ་རྒྱུས།
འཇར་པན་གྱི་དབང་བསྒྱུར། སྤྱི་ལོ་1910 ལོར་འཇར་པན་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོས་ཀོ་རི་ཡའི་ཉེ་བའི་གླིང་ཕྲན་Korean Peninsula ཡོངས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས།  འཇར་པན་གྱིས་ཡུལ་དེའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་རིག་གཞུང་བཅས་པར་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བཏང་ཞིང་དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་ལས་ཐད་ལ་དོ་དམ་ནན་པོ་བྱས།     ཀོ་རི་ཡའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་གྲོལ་དམག་ཅེས་པའི་འཇར་འགོག་རུ་ཁག་ཅིག་གསར་དུ་བཙུགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རི་ཡའི་ས་མཚམས་ནས་འཇར་འགོག་དམག་འཐབ་བྱས་པ་རེད།       ཀོ་རི་ཡའི་དམག་དཔུང་རེ་འགའ་རྒྱ་ནག་དང་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་འཇར་འགོག་དམག་དཔུང་དུ་ཞུགས།      དྲག་རྒོལ་རུ་ཁག་གཅིག་གི་འགོ་དཔོན་ནི་ཕྱིས་སུ་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་དུ་གྱུར་བ་ཀིམ་ཨིལ་སུང་ Kim il-Sung ཡིན་པ་རེད། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ནང་འཇར་པན་ཕམ་པར་བརྒྱབས་རྗེས་མཉམ་འགྲོས་དྲང་ཐིག་སོ་བརྒྱད་པར་38th Parallel འབོད་པའི་ས་མཚམས་བཅད་དེ་ཀོ་རི་ཡའི་ཉེ་བའི་གླིང་ཕྲན་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་ཕྱེས། བྱང་མ་ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བཟུང་ཞིང་ལྷོ་མ་ཨ་རི་ཡིས་བཟུང་།         དམག་དཔོན་ཀིམ་ཨིལ་སུང་ Kim II Sung  བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་སྐབས་འཕྲལ་མི་དམངས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དུ་བསྐོས།   ཨུ་རུ་སུའི་དམག་སྤྱི་ Terentii Shtykov ཊེ་རན་ཊིཤི་ཊའེ་ཀོ་ཧྥི་ཡི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་སྤྱི་ཚོགས་གྲལ་རིམ་མེད་པར་བཟོས་ཤིང་ས་གཞི་བཅོས་བསྒྱུར་དང་བཟོ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་ཚང་མ་གཞུང་བཞེས་བཏང་།      སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གསར་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ས་བདག་རྣམས་དང་འཇར་པན་གྱི་ལག་སྦྲེལ་ཚོང་གཉེར་བ་དག་འདུག་མ་ཐུབ་པར་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་བྲོས་དགོས་ཐུག་པ་རེད།        སྤྱི་ལོ་1946 ལོའི་མོ་སི་ཁོའི་ཚོགས་ཆེན་ Moscow Conference སྟེང་དུ་ཨ་རི་ཡིས་དགོས་འདུན་བཏོན་པ་ལྟར་ཨ་ཨུ་གཉིས་ལ་ཀོ་རི་ཡའི་དབང་འཛིན་ཐད་ལོ་ལྔའི་དོ་དམ་འགན་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་བྱས།     དེ་ནི་ཀོ་རི་ཡ་ལོ་ལྔའི་རྗེས་ནས་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྟ་གོན་ཡིན་པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཐག་གཅོད་པར་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་གྲོས་ཁ་མ་མཐུན་པར་རྩོད་གཞི་དེ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལ་ཕུལ།      རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐབས་འཕྲལ་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཟུར་དུ་བཙུགས་ཏེ་ཀོ་རི་ཡ་ལ་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་སྲིད་གཞུང་གསར་དུ་འཛུགས་རྒྱུའི་དཔྱད་ཁྲ་བཏང་།     དཔྱད་ཁྲ་དེར་ཨུ་རུ་སུས་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པར་བརྟེན་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་གཅིག་པོའི་ནང་དཔྱད་ཁྲ་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1948 ལོའ་ཟླ་ 8 ཚེས་15 ཉིན་ཀོ་རི་ཡའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ Republic of Korea (ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ) དབུ་བརྙེས།     དེ་དང་དུས་མཚུངས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་དུའང་ཆེས་མཐོའི་མི་དམངས་ལྷན་ཚོགས་ཞེས་པ་བདམས་ཏེ་ཟླ་དགུ་པའི་ནང་རྩ་ཁྲིམས་གཏན་འབེབས་བྱས།  1448 ལོའི་ཟླ་9 པའི་ཚེས་9 ཡི་ཉིན་ཀོ་རི་ཡའི་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་Democratic People's Republic of Korea (བྱང་ཀོ་རི་ཡ)ཅེས་པ་དབུ་བརྙེས་ཤིང་ཀིམ་ཨིལ་སུང་དབུ་ཁྲིད་དུ་བདམས། ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཀིམ་སྲིད་གཞུང་གཅིག་པོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྲིད་གཞུང་ཡིན་པ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་ཀོ་རི་ཡའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་པོ་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་གི་ཁྲིམས་མཐུན་སྲིད་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས། གང་ལྟར་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུའི་ལྟ་གྲུབ་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་དབང་གིས་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་པའི་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡང་1948 ལོ་ནས་བཟུང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིི་སོགས་ཡོངས་སུ་མི་གཅིག་པའི་སྲིད་གཞུང་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱུར་བ་རེད།
ཀོ་རི་ཡའི་དམག་འཁྲུག
སྤྱི་ལོ་1949 ལོ་ཙམ་ལ་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་ནང་དུ་དམར་ཤོག་གི་ལྟ་བ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་དང་མང་འདུས་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ཚང་མ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིང་ཕ་ས་གཅིག་སྒྲིལ་དམངས་གཙོའི་ཚོགས་པ་ Democratic Front for the Reunification of theFatherland ཞེས་པ་བཙུགས། ཚོགས་པའི་མིང་བྱང་ཙམ་ནས་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་མཚོན་ཐུབ་རུང་དོན་དུ་དམར་ཤོག་གི་ལྟ་བས་དབང་ནོན་བྱས་ཡོད་པ་རེད་ལ་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཀོ་རི་ཡ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད།     སྤྱི་ལོ་1949 ལོར་ཨ་རི་ཡི་དམག་དཔུང་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་པའི་ཤུལ་དུ་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་ནི་དམག་ཤུགས་ཞན་ཞིང་ཉམས་མྱོང་གིས་དབུལ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལས་ཅི་ཡང་མེད་པ་རེད།  དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་བཟང་ཞིང་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་གྱིས་གཙོས་པའི་དམག་དོན་ལ་སྦྱོར་བརྡར་ཐོབ་པའི་མི་སྣ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད།    གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་ཀིམ་གྱིས་ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་ནས་དམག་རོགས་བསླངས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1950 ཟླ་6 པའི་ཚེས་25 ཉིན་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡར་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་རྒྱལ་ས་སོལ་ Seoul དབང་དུ་བསྡུས།    བྱ་སྤྱོད་དེར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་ཨ་རི་སོགས་ནས་དགག་པ་ནན་པོ་བྱས་ཀྱང་མ་ཉན་པར་བརྟེན་ཨ་རི་ཡིས་འགོ་ཁྲིད་པའི་རྒྱལ་ཚོགས་མཉམ་འབྲེལ་དམག་གིས་ཕར་རྒོལ་དྲག་པོ་བཏང་སྟེ་ཀིམ་གྱི་དམག་དཔུང་རྒྱ་ནག་དང་ཀོ་རི་ཡའི་ས་མཚམས་བར་དུ་དེད།    སྐབས་དེར་གཙོ་འཛིན་མའོ་ཡིས་རྒྱའི་དམག་མི་ཕོན་ཆེན་ཞིག་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱབ་སྣོན་དུ་བཏང་སྟེདམར་ཤོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས།   དམག་འཁྲུག་དེ་ལོ་གསུམ་ལ་མཚམས་མ་ཆད་པར་དམག་མི་དང་མི་སེར་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཞིང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བཟོ་ལས་འཛུགས་བསྐྲུན་སོགས་གཏོར་བཅོམ་ཚད་མེད་བཏང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྱོང་གུད་ཀྱང་ཧ་ཅང་ལྕི་བ་སྟེ་ལོ་རེའི་ཐོན་སྐྱེད་ཡོང་འབབ་བརྒྱ་ཆ་70% ཙམ་མར་ཆགས།     ཀོ་རི་ཡའི་དམག་འཁྲུག་འདི་ནི་ཨ་རི་དང་ཨུ་རུ་སུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ལངས་བའི་གྲང་དམག་སྐབས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་དང་པོ་དེ་ཡིན་ཞིང་འདི་ལ་ཚབ་མཚོན་དམག་འཁྲུག་དང་ནང་འཁྲུག་སོགས་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་མིང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བཏགས་ཡོད་པ་རེད།      སྤྱི་ལོ་ 1953 ལོའི་ཟླ་ 7 ཚེས་ 27 ཉིན་དམག་འཁྲུག་མཚམས་འཇོག་གི་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ནའང་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་རྙོག་དྲ་མུ་མཐུད་དུ་གནས།
དམག་འཁྲུག་རྗེས་ཀྱི་བྱང་ཀོ་རི་ཡ
སྤྱི་ལོ་1956 ལོར་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་སྐབས་གསུམ་པའི་གཞུང་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་དུས་གཉིས་པའི་སྟེང་ཨུ་རུ་སུའི་གནོན་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཨུ་རུ་སུ་ཤོག་སྒྲིལ་Soviet Faction དང་རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཡ་ནན་ཤོག་སྒྲིལ་Yanan Faction གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཀིམ་གྱི་དབང་འཛིན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་བྱས་ཏེ་སྲིད་ས་ནས་ཕབས་རྩིས་བྱས་ཀྱང་ཀིམ་གྱིས་སྔོན་ཚུད་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པ་ལྟར་གཞུང་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་མང་ཆེ་བ་ཁོང་གི་རྒྱབ་ཏུ་ལངས།   མ་ཟད་ཁོས་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་སྐྱོན་འཛུགས་ཁ་ཤས་ལ་ངོས་ལེན་བྱས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་ཁས་བླངས།    ཕྱིས་སུ་ཤོག་སྒྲིལ་གཉིས་པོའི་འགོ་ཁྲིད་གཏེ་པོ་རྣམས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཤིང་ཕལ་ཆེ་བ་སྲོག་ཐོག་བཏང་བ་རེད།    འདི་ལ་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཤོག་སྒྲིལ་དོན་རྐྱེན་ནམ་August Faction Incident བགྲོད་དཀའ་བའི་དཔུང་སྐྱོད་The Arduous March ཡང་ཟེར་ཞིང་ཆབ་སྲིད་དཔྱད་བརྗོད་པ་མང་པོས་ཀིམ་གྱིས་ཨ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱབ་བརྟེན་ཡོད་པའི་ཤོག་ཁག་གཉིས་པོར་ཐག་གཅོད་ནན་པོ་བྱས་པ་དེས་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ནི་ཁེར་ཚུགས་ལྡན་པའི་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཡོད་པར་བརྗོད།
ལོ་རབས་བདུན་ཅུའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་ནུབ་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་ལམ་གསར་བ་བཞག་པ་དེས་རྒྱ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་དོ་ཕོག་ཅུང་ཙམ་བྱུང་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ཇུ་ཆེའི་དཔལ་འབྱོར་ལྟ་གྲུབ་ལྟར་རང་འགོ་རང་ཐོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པ་བྱས།    ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་དཔལ་འབྱོར་དར་རྒྱས་ཀྱི་མྱུར་ཚད་ཆགས་འགོ་བཙུགས་ཤིང་སྤྱི་ལོ་1991 ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་འཐོར་བའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཨ་རུ་སུའི་རོགས་རམ་མཚམས་ཆད་དེ་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་ཚབས་ཆེན་ཐེབས།     སླར་ཡང་རྒྱ་ནག་དང་ཚོང་འབྲེལ་བསྐྱར་གསོ་བྱས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱོགས་ནས་བཟའ་ཆས་འདང་ངེས་ཡོད་པ་ཞིག་ནང་འདྲེན་བྱས་མ་ཐུབ།
བགྲོད་དཀའ་བའི་དཔུང་སྐྱོད་གཉིས་པ
རྒྱལ་ཁབ་གཉན་འཕྲང་དུ་ལྷུང་བའི་སྐབས་དེར་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་སྙིང་ནད་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ 1994 ལོར་འདས་གྲོངས་གྱུར།   བུ་ཀིམ་ཇོང་ཨིལ་ Kim Jong il གྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ལོ་གསུམ་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་མྱ་ངན་གསལ་བསྒྲགས་བྱས།     ལོ་དེར་ཨ་རི་དང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་བར་རྡུལ་མཚོན་བཟོ་བསྐྲུན་དང་འབྲེལ་བའི་མོས་མཐུན་ཡིག་ཆར་ Agreed Framework ས་རྟགས་བཀོད་པ་དེས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྡུལ་མཚོན་ལས་གྲར་བཀག་འགོག་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད།     ཀོ་རི་ཡ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་བར་ལའང་འབྲེལ་ལམ་ཅུང་བཟང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ཉི་ཤར་སྲིད་ཇུས་ Sunshine policy (ལྷོ་ཀོ་རི་ཡས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་བཟུང་བའི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་ཇུས།)  ལྟར་མཉམ་ལས་དང་ཚོང་འབྲེལ་ཅུང་ཙམ་བྱུང་།     འོན་ཀྱང་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་ཇོང་ཨིལ་གྱིས་དམག་དོན་དང་པོའི་སྲིད་ཇུས་ Military First Policy ཞེས་པ་གཏན་ལ་ཕབས་ཏེ་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་གོང་སྤེལ་དང་ས་མཚམས་དམ་སྲུང་།   འགྲོ་སྐྱོད་ཚད་བཀག  རྒྱལ་སྲུང་ནན་ཏན་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱག་འགོ་བརྩམས་པས་སྲིད་ཇུས་སྔ་མ་རྣམས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཆུང་དུ་སོང་།      ལོ་རབས་དགུ་བཅུའི་ནང་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་ཆུ་ལོག་གི་གནོད་སྐྱོན་ཐེབས་ཏེ་སྟོན་ཐོག་དང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བཏང་།    གཞུང་ཕྱོགས་ནས་བཟའ་ཆས་དུས་ལྟར་མཁོ་འདོན་མ་ཐུབ་པར་བརྟེན་མུ་གེ་བྱུང་སྟེ་མི་མང་ཁྲི་ཚོ་དུ་མའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཞིང་མཐར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱོབ་གསོ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཐུག་པ་རེད།      འདི་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་བགྲོད་དཀའ་བའི་དཔུང་སྐྱོད་གཉིས་པ་ཟེར།   མུ་གེ་བྱུང་བའི་གཞུག་ནས་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཁྲིམས་འགལ་ནག་ཚོང་བ་ཚོ་ལ་ཅུང་ཙམ་ལྷོད་ཡངས་བྱས་ཤིང་ལྐོག་ཟ་རུལ་སུངས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་བ་རེད།
དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་གི་བྱང་ཀོ་རི་ཡ
སྤྱི་ལོ་2001 ལོརཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་བྷུ་ཤིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཨེ་རག ཨེ་རན་བཅས་ལ་གདོན་གྱི་ཕྱོགས་སྒྲིལ་Axis of Evil ཟེར་ཞིང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་ཉི་ཤར་སྲིད་ཇུས་དང་ཨ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་རྡུལ་མཚོན་གྲོས་མོལ་གྱི་མོས་མཐུན་ཡིག་ཆ་སོགས་ལ་རྩིས་མེད་གསལ་བསྒྲགས་བྱས།     ཨེ་རག་ལུང་པའི་ནང་ལྷག་པའི་ཆགས་འཇིག་དེ་བཞིན་རང་གི་མགོ་ཐོག་ཏུ་ལྷུང་བར་དོགས་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་རྡུལ་མཚོན་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་རིམ་པ་ལྡབ་ལོག་གིས་སྤར་ཞིང་སྤྱི་ལོ་ 2006 ལོའི་ཟླ་བཅུ་པར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཚོད་ལྟ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མའི་སྐབས་སུ་ཨ་བྱང་གཉིས་ཀའི་རྙོག་འཛིང་ཞི་འཇགས་ཡོང་བར་དམིགས་ཏེ་ཨ་རི་ཡིས་བཟོད་སྲན་ཐབས་ཇུས་Strategic Patience ཟེར་བ་ལག་ལེན་བསྟར་ཏེ་རང་རང་གི་ས་ནས་འདུག་ཐབས་བྱས་མོད།   འོན་ཀྱང་2010 ལོའི་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་མཚོ་དམག་གྲུ་གཟིངས་ཆོ་ནན་ཞེས་Cheonan ཆུ་ལ་ནུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྩོད་རྙོག་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡས་མཚོ་འོག་མེ་སྒྱོགས་སྦྱོང་བརྡར་ཞིག་སྤེལ་བར་རང་གི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་དྲག་པོའི་དཔུང་ངོམ་བྱས་པར་བསྙད་དེ་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ལྷོའི་ས་ཁོངས་ཡེན་པི་ཡོན་གླིང་ཕྲན་ Yeonpyeong Island སོགས་སུ་མེ་སྒྱོགས་170 ཙམ་འཕངས་ནས་གླིང་ཕྲན་ཁུལ་དུ་གཏོར་བཅོམ་ཚབས་ཆེན་བཏང་བ་དེས་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་བར་ཚོུད་འགའི་རིང་དམག་འཁྲུག་བསླངས་ཤིང་ཤི་རྨས་ཀྱང་ཅུང་ཙམ་བྱུང་བས་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐད་ནས་ཨ་རི་ཡིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཆེན་པོ་བསྟན།   དེ་ནི་ཀོ་རི་ཡའི་དམག་འཁྲུག་གི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཚབས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་ཀྱང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཤིང་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་དྲག་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
སྤྱི་ལོ་2011 ལོའི་ཟླ་12 པའི་ཚེས་17 ཉིན་ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་ཇོང་ཨིལ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཁོའི་བུ་ཆུང་ཤོས་ཀིམ་ཇོང་ཨན་གྱིས་སྲིད་དབང་རྒྱུད་འཛིན་བྱས།    སྤྱི་ལོ་2013 ལོར་ཀོ་རི་ཡའི་ངལ་རྩོལ་ཚོགས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་ཀིམ་ཇོང་ཨན་གྱིས་ཐབས་ཇུས་གསར་པ་བརྒྱུད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རྡུལ་མཚོན་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་གོང་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ལུགས་བརྗོད་པ་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་སྒྲོམ་གཞིར་དཔེ་བླངས་ནས་དཔལ་འབྱོར་ལམ་ལུགས་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས།     ཁེ་ལས་ཚན་པར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་གུ་ཡངས་ངེས་ཅན་གྱི་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་ཏེ་བཟོ་ལས་དང་ཚོང་དོན་གྱི་ཐད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་།     གཞུང་འབྲེལ་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གིས་དེ་ལ་སྟབས་བསྟུན་འོས་པའི་མཉམ་འདུས་ལམ་ལུགས་ Flexible Collective System ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་ཡོད་པ་རེད།   ཀིམ་གྱིས་རྡུལ་མཚོན་བཟོ་བསྐྲུན་ལས་གཞི་ཡང་མུ་མཐུད་རྒྱ་བསྐྱེད་དུ་བཏང་སྟེ་2013 དང་2016 ལོའི་ནང་རྡུལ་མཚོན་ཚོད་ལྟ་ཐེངས་གསུམ་བྱས།   2016 ལོའི་9 པའི་ཚེས་9 ཡི་ཉིན་ཉེ་འཁོར་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མའི་ནང་ཚད་གཞི་5.3 ཅན་གྱི་ས་འགུལ་བྱུང་བ་དེ་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་སའི་འོག་ཏུ་ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཤུགས་རླབས་ཡིན་པ་རེད།
ཨ་རི་དང་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་གཉིས་ཀྱི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས
བྱང་ཀོ་རི་ཡས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནོན་ཤུགས་དང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དམ་བསྒྲགས་བཀའ་བཅད་སོགས་ལ་མ་འཛེམ་པར་2017 གཅིག་པོའི་ནང་སྒྱོགས་མདེལ་གྱི་ཚོད་ལྟ་ལྔ་ཙམ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།  འདི་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་སྒྱོགས་མདེལ་བཞི་འཕངས་བའི་ནང་ནས་གསུམ་འཇར་པན་གྱི་མཚོ་ཁ་ནས་ལེ་བར་ཉིས་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་ལྷུང་།     ཆེས་མཐོའི་དབུ་ཁྲིད་ཀིམ་གྱིས་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ལ་ཨ་རི་བར་སྙོབ་ཐུབ་པའི་གླིང་སྦྲེལ་སྒྱོགས་མདེལ་Intercontinental ballistic missile ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་ཨ་རིའི་གཞུང་འཛིན་གསར་པའི་ངོས་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡར་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་བྱེད་དགོས་འཁེལ་བ་རེད། སྤྱི་ལོ་2017ཟླ་4 པའི་ཚེས་13 ཉིན་ཨ་རི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་མགྲིན་ཚབ་པ་ནིག་རི་བེ་རོ་Nick Rivero ཡིས་ཨ་རི་ཡིས་ཕར་རྒོལ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་བརྗོད་ཅིང་སྲིད་འཛིན་ཌོ་ནལ་ཀྲམ་ཧྥི་ཡིས་ཀྱང་བློས་གཏོང་ཅི་ཞིག་བྱ་དགོས་རུང་དྲག་སྤྱོད་པར་དམག་འཐབ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བཤད། སྤྱི་ཟླ་4 པའི་ཚེས་ 15 ལ་ཉི་མའི་ཉིན་མོ་ཞེས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་མཁན་ཀིམ་ཨིལ་སུང་གི་སྐྱེས་སྐར་ཐེངས་105 པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་སྟེང་གོ་མཚོན་འགྲེམ་སྤེལ་དང་དཔུང་ངོམ་ཤིན་ཏུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་བྱས་པས་ཨ་རི་དང་འཇར་པན། ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མས་དེའི་གཞུག་ཏུ་རྡུལ་མཚོན་ཚོད་ལྟ་ཐེངས་དྲུག་པ་དེ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བྱས་པ་རེད།       ཨ་རི་ཡིས་ཨོ་བྷ་མའི་སྲིད་གཞུང་གི་བཟོད་སྲན་ཐབས་ཇུས་ཡོངས་སུ་མཇུག་སྒྲིལ་བར་བརྗོད་དེ་ཕར་རྒོལ་བྱ་རྒྱུར་འགོ་བརྩམས་པ་དང་བྱང་ཀོ་རི་ཡས་ཀྱང་དམག་འཁྲུག་གི་གྲ་སྒྲིག་དང་དཔུང་ངོམ་མུ་མཐུད་དུ་བྱས་ཏེ་དུས་ལ་བབས་ཚེ་དགྲ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཐ་ཚིག་ཡང་ཡང་སྒྲོག་བཞིན་པར་བརྟེན་མྱུར་དུ་གྲོས་མོལ་ལ་མ་ཞུགས་ཚེ་ཨ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་དབར་དུས་ངེས་མེད་དུ་དམག་ཆེན་གསུམ་པའམ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་རྡུལ་མཚོན་དམག་འཁྲུག་ཅིག་འབྱུང་སྲིད་པའི་གནས་སྟངས་འདི་ལ་གྱར་ཡོད་པ་ཡིན།
གཞན་ཡང་
བྱང་ཀོ་རི་ཡ་དམངས་གཙོ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནི་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཤར་ནུབ་ཁུལ་དུ་གཞིས་ཆགས་ཡོད།
རྡོ་སོལ་དང་ལྕགས་ཀྱི་གཏེར་རྡོ་དང་གཏེར་མཛོད་སྣ་འཛོམས་ཅན་གྱི་གཏེར་ཁུང་ལྟ་བུ་དང་ས་ཆ་ཕལ་ཆེར་རི་བོ་དང་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཀྱང་ཡིན།
དུས་རབས་བདུན་པའི་ཕྱིས་སུ་ཀོ་རི་ཡ་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་དང་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྙོག་ཟིང་ཅན་ཡི་yi ཟེར་བའི་ནུས་མཐུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༣༩༢ བར་དུ་གནས། དེ་ནས་༡༩༡༠ ལོར་ཀཱུ་རི་ཡ་ཉི་ཧོང་གཎསྣྲཎརྣདང་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བ་རེད། ཡིན་ནའང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཉི་ཧོང་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་བས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༥ ལོར་ཉིཧོང་གིས་ཀོ་རི་ཡ་བདག་བཟུང་བྱེད་རྒྱུའི་མཚམས་འཇོག་བྱེད་པ་རེད།
དེ་ནས་ཀཱུ་རི་ཡ་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་དམར་པོས་དབང་བསྒྱུར་༼ཨུ་རུ་སུའི་ཕྱོགས༽ཁུངས་སུ་བསྡུས་པ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་ནུབ་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས། ཕྱི་ལོ་༡༩༤༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡ ཉིན་མོར་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་ཨུ་རུ་སུའི་དཔུང་དམག་གིས་བཙན་འཙུགས་བྱས་པའི་གླིང་ཞིག་ཏུ་ཐོག་མར་གྱུར་ཅིང༌། དེ་ནས་བྱང་ཀོ་རི་ཡའི་དཔུང་དམག་གིས་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་བཙན་འཛུལ་བྱས་མགོ་བཙུགས་པ་རེད། ལོ་གསུམ་གྱི་དམག་གིས་རྗེས་འབྲས་ལ་མི་ས་ཡ་བཞི་ལྷག་ཚེ་ལས་འདས་པ་དང༌། དེ་ནས་བཟུང་ད་བར་ཞི་མོལ་གྱིས་ཐོག་ནས་ཆིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུ་གྲོས་མོལ་བྱུང་ཡང༌། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་མ་གཏོགས་མེད།
ཕུལ་བྱུང་སྤྲུལ་སྐུས་བསྒྱུར། འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང༌།
འཕགས་པའི་ལྷ།
འཕགས་པ་ལྷའམ་ཨཱརྻདེཝ་ནི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སློབ་མ་མཚན་སྙན་པར་གྲགས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞིགའདིས་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་སོགས་མཛད་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཀྲལ།
（སློབ་དཔོན་ཨརྱ་དེ་བ）བོད་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ཟེར། འདི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཀྱི་སློབ་མ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དངོས་དང་ཁྱད་མེད་པའི་བརྩི་བཀུར་དང་དད་གུས་ཞུ་ཡུལ་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཙམ་མ་ཟད་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཡང་ཧ་ཅང་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ནང་བཤད་སྲོལ་ལ་སློབ་དཔོན་འདི་སིངྒལའི་གླིང་གི（དེང་སང་གི་ཤྲི་ལངྒ）རྒྱལ་པོའི་སྐྱེད་ཚལ་ནང་གི་མེ་ཏོག་པདྨའི་ནང་བརྫུས་ཏེ་འཁྲུངས་ཞེས་གསལ་ཡང་། རྒྱ་གར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ལྟར་ན། སིངྒལ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་པཉྩ་ཤྲི་གམ་ཞེས་པའི་སྲས་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད་ཚུལ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པའི་《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》གི་ནང་གསལ། མཁན་པོ་ཧེ་མ་དེ་ཝ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞུས། དེ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐམ་ས་ཆེན་པོའི་ཐོག་ཡོད་པའི་ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་རྣམས་མཇལ་བར་ཕེབས། སྐབས་དེར་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱུད་དུ་ཕེབས་པ་དང་སྟབས་ཁེལ་ནས་མཇལ་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མཐར་ཕྱིན་པ་གསན། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་སྐུ་འདས་ཁར་བསྟན་པའི་བདག་པོར་བསྐོས་ནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་གནང་སྟེ། ལྷ་ཁང་དང་གཙུགས་ལག་ཁང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བཞེངས། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་གཞི（ཆོས་ལུགས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་རྟེན་གཞི）བཙུགས། བྲམ་ཟེ་ཐུབ་དཀའ་ནག་པོ་ཞེས་པ་རྩོད་པ་ལ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་དེ་ཕམ་པར་མཛད་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མར་གྱུར་པའི་མཚན་ལ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ན་ལེན་དྲ་དགོན་པར་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས། སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་རང་དུ་བཞུགས་ནས་དེར་སྐུ་འདས། སློབ་དཔོན་འདིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ《དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ》 དེ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ《དབུ་མ་ལག་པའི་ཚད》 དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ《འཁྲུལ་བ་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ》 མཚན་ཉིད་དང་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས》 གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་གཏན་ལ་འབེབས་པ《སྤྱོད་པ་བསྡུས་པའི་སྒྲོན་མ》 དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ《སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་སྦྱོང》 སྨིན་བྱེད་དབང་གི་ཆོ་ག་ལ《རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའི་དཀྱིལ་ཆོག་སྙིང་པོ་མདོར་བསགས》 བསྐྱེད་རིམ་སྟོན་པ《རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའིསྒྲུབ་ཐབས》ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་རྣམས་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་བསྒྱུར་བ། བསྟན་འགྱུར་སྣར་ཐང་དཔར་མའི་སྔགས་ཕྱོགས་པོད[ཟ]པ་དང་། མདོ་ཕྱོགས[ཙ]པའི་ནང་ཡོད། སློབ་དཔོན་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི《བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང》དང་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ལེའུ་བཅུ་བདུན་པར་གསལ་བས་དེར་གཟིགས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཡོའུ་ཁེ་ལེ་ཏེ།
ཡོའུ་ཁེ་ལེ་ཏེ། ཀེ་རི་སིའི་རྩིས་རིག་མཁས་པ་ཞིག
ཟླ་༢ཚེས་༢༢ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༢༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༡༢ཡོད།
འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ།
འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱངས་ཀྱི་ལྷ་གཅིག་རེད།
དུས་ཚོད།
དུས་ཚོད་ནི་མི་ཞིག་ཚ་ལོངས་བྱུང་བའི་རིང་ལ་ཟེར​།
གསལ་བཤད།
དུས་ཚོད་
གཟའ་འཁོར།
གཟའ་འཁོར་ནི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཉིན་བདུན་རེར་གཟའ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་བརྩི་བ་རེད།
ཟླ་༢ཚེས་༢༣ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༢༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༡༡ཡོད།
མཁའ་འགྲོ།
མཁའ་འགྲོ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱངས་ཀྱི་ལྷ་གཅིག་རེད།
སོ་བཀྲུ།
སོ་བཀྲུ་ནི་བཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཡོ་ཆས་ཞིག་སྟེ་སོ་བཀྲུ་བྱེད་ཞིག་ཡིན།
རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཡུན་ནས།
རྟག་པའི་རང་བཞིན་ནི་དུས་ཚོད་ཚད་མེད་ཀྱི་འཚོ་གནས་བྱེད་ཐུབ་པ།
ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀུན་བཏུས།
ཤེས་བྱའི་མཁའ་དབྱིངས་ཡངས་པ་རུ། །རྣམ་གྲངས་རྒྱུ་སྐར་ཚོགས་བཀྲ་བ། །བློ་ལྡན་དྲང་སྲོང་སྐར་དགའ་ཡིས། །གྲངས་སུ་བགྲངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མཚར། །
གཉིས་ཚན།
ཀ་སྡེ། ཁ་སྡེ། ག་སྡེ། ཇ་སྡེ།
ད་སྡེ། པ་སྡེ།
བ་སྡེ།
ཙ་སྡེ།
འདུ་ཤེས།
འདུ་ཤེས་ནི་
ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀུན་བཏུས།
གཉིས་ཚན།
ཚ་སྡེ།
ཟླ་༢ཚེས་༢༤ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༢༤ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༡༠ཡོད།
ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀུན་བཏུས།
གཉིས་ཚན།
ར་སྡེ།
ཟླ་༢ཚེས་༢༥ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༢༥ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༠༩ཡོད།
རྒས་མེད་ཚེ་རིང་།
རྒས་མེད་ཚེ་རིང་ནི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་དུས་ཚོད་རིང་པོ་འཚོ་ཐུབ་པ་ལ་ཟེར​།
ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཀུན་བཏུས།
གཉིས་ཚན།
ལ་སྡེ།
ཌ་མ་རུ།
ཌ་མ་རུ་ནི་རོལ་ཆའི་རིགས་གཅིག་རེད།
ལོ་རྒྱུས།
ང་ཚོའི་དེ་ལ་འདའ་རུ་ཟེར། thangkor, mdorgay, amdo.
ཟླ་༢ཚེས་༢༦ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༢༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༠༨ཡོད།
༼མ་ཧ་བ་ར་ཏ།༽
མ་ཧ་བ་ར་ཏ་(ལེགས་སྦྱར་སྐད།: महाभारतम्)ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གཙོ་བོའི་དཔེ་དེབ་གཉིས་གྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་སྟེ་ཡ་གཅིག་པོ་ནི་ར་མ་ཡ་ན་རེད་།
སེམས་སྐྱོ་བ།
སེམས་སྐྱོ་བ་ནི་བྱུས་ཉེས་བྱུང་བའམ་གྱོང་གུན་བྱུང་བ་རོགས་མགོན་བྲལ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ཟ་བའི་དུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞིག་གོ
ཟླ་༢ཚེས་༢༧ཉིན་
ཟླ་༢ཚེས་༢༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༠༧ཡོད།
ལྷ་གྲིས་རི་ལམ་དོག་པོ་འགལ་བ། ལྷ་གྲིས་རི་ལམ་དོག་པོ་འགལ་བ།ཁྱོན་ལེའུ་༣༧
༡|༢|༣|༤|༥|༦|༧|༨|༩|༡༠|༡༡|༡༢|༡༣|༡༤|༡༥|༡༦|༡༧|༡༨|༡༩|༢༠|༢༡|༢༢|༢༣|༢༤|༢༥|༢༦|༢༧|༢༨|༢༩|༣༠|༣༡|༣༢|༣༣|༣༤|༣༥|༣༦|༣༧|རྫོགས།|
རྡོ་རེད
རྡོ་རེད།
རྡུང་ལེན་པ་རྡོ་རེད་ལགས་ནི་གནམ་ཞབས་ཀྱི་རྨ་ཁུགས་དང་བོ་སྟེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་འདུས་སྲོང་མང་རྗེ་དང་། བོད་ཀྱི་དཔའ་བོའི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་གླིང་གེ་སར་སྐྱེས་བུ་སོགས་མྱེས་པོ་གྲགས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་གནས་མཆོག་སྐོང་གསེར་ཁ་མདོ་རུ་ཆགས་པའི་ཁྲོ་ཁོ་དབལ་པན་ཚང་གི་ཕ་རྔ་བ་སྐལ་སྦྱིན་དང་མ་རྩེ་ཟ་ཡང་དག་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་གཡང་ཁྱིམ་དྲོན་མོ་རུ་སྐྱེས། ཁོ་རིམ་པ་བཞིན་རྨ་ཆུ་རྫོང་བོད་རིགས་སློབ་འབྲིང་དང་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མི་རིགས་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭ།མཚོ་སྔོན་སློབ་གསོ་སློབ་གླིང་སོགས་འགྲིམས་ནས་ཕྱིར་རྨ་ཆུ་རྫོང་བོད་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས། ཁོས་ལོ་ངོ་དུ་མའི་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་གནས་ཁྲོད་ནས་སྤྱོད་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་བོད་རིགས་བྱིས་པ་མང་བོ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པའི་རླབས་ཆེན་བྱ་གཞག་ལ་ཁུལ་དང་རྫོང༌། སློབ་གྲྭ་བཅས་ནས་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་དང་ཕུལ་བྱུང་འཛིན་བདག    ད་དུང་ཁྲིད་ཐབས་སྔོན་ཐོན་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་སོགས་ཀྱི་གཟེངས་སྟོད་ཀྱི་མཚན་སྙན་མང་བོ་ཐོབ་མྱོང༌།ལྷག་པར་དུ་ཁོའི་ཨ་མ་་ཡང་དག་སྐྱིད་ནི་ཡུལ་དེར་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་དམངས་ཁྲོད་གླུ་མ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཁོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་དམངས་གླུ་དང་རྩེད་རིགས་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བའི་བག་ཆགས་ཤིག་གིས་གླུ་གར་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག་སྟོང་འདང་གི་རི་མོ་དུ་མ་ཞིག་བྲིས་ཟེར།
ཁོ་རྫོང་བོད་རིགས་སློབ་འབྲིང་གི་ལོ་རིམ་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་ཕུ་བོ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་འོག་ནས་ལོ་ངོ་དུ་མའི་སྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རེ་འདུན་སྟེ། ཡུན་རིང་སེམས་ལ་ཉལ་བའི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་སྦྱང་བའི་སྐལ་བ་ལྡན།དེ་ནས་བཟུང་ཁོས་སློབ་ཞོར་དང་ལས་ཞོར་ལ་བོད་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ལ་ཧུར་ཐག་གིས་སྦྱང་བ་བྱས་ནས1986 ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པ།ཁུལ་རིམ་པ།ས་གནས་རིམ་པའི་འཁྲབ་སྟོན་མང་བོར་ཞུགས་ལ་ཀན་ལྷོ་རྒྱང་བསྒྲགས་ཁང་དང་མཚོ་སྔོན་རྒྱང་བསྒྲགས་ཁང༌། མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང༌སོགས་ཀྱི་གར་སྟེགས་དང་།གཞན་སྒྲ་ཐག་དང་འོད་སྡེར་དུ་མ་བརྒྱུད། 《ཕྱིང་གླུ་བཀྲ་ཤིས་དགུ་འཁྱིལ་དང》《སློབ་བུ་དགྱེས་པའི་དགའ་སྟོན》《གེ་དྲུག》སོགས་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྒྱུ་རྩལ་དུང་ཞེན་སོགས་ཀྱི་གསོན་ཉམས་དང་རིན་ཐང་གིས་ཕྱུག་པའི་རྡུང་ལེན་གྲངས་མང་ཞིགརྒྱ་ཆེའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱི་སྙན་ལམ་དུ་ཕུལ་མྱོང་བར་མ་ཟད། ཁོ་ལ་ཐེངས་དང་པོའི་མདོ་ཁམས་ཡུལ་གྱི་དམངས་གླུ་དང་རྡུང་ལེན་འགྲན་སྡུར་སྐབས་རྡུང་ལེན་གྱི་ཨང་གཉིས་པ་དང་དམངས་གླུའི་ཨང་གསུམ་པའི་གཟེངས་སྟོད་མཚན་སྙན་ཐོབ་ལ།ཀན་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ན་གཞོན་གླུ་བའི་འགྲན་སྡུར་ཁྲོད་སྔ་གཞུག་ཏུ་ཨང་གསུམ་པ་ནས་དང་པོའི་གཟེངས་སྟོད་མཚན་སྙན་ཐོབ་མྱོང༌།
ཁོང་ཁྲོ།
ཁོང་ཁྲོ་ནི་ཞིག་ལ་མི་འདོད་པའམ་ལས་ཞིག་བྱེད་སྐབས་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་བ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མངོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཞིག
ཁྱིམ་དྲན་སེམས་ནད།
ཁྱིམ་དྲན་སེམས་ནད་ནི་ལོ་མང་པོ་ཕྱིན་ནའང་གཟུགས་བརྙན་དེ་སེམས་ནང་དུང་གསལ་པོར་དྲན་པ།
ཟླ་༣ཚེས་༡ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༦༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༠༥ཡོད།
སྤྱི་ཚོགས་རང་མོས་རེང་ལུགས།
སྤྱི་ཚོགས་རང་མོས་རེང་ལུགས་ནི་རང་མོས་རིང་ལུགས་སམ་དྲང་སྙོམས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་ཟེར།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
Φιλελευθερισμός
སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་གསུམ་པའི་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད།
གཅིག  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་པ་དར་ཚུལ།
དེ་ཡང་བདག་གཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེ་ཉིད་དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པའི་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱི་ལོའི་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཉ་ལ།  རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་དང་ཉེ་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བུམ་པའི་ནང་དུ།  བྱང་ཤམ་བྷ་ལའི་ཆོས་རྒྱལ་ཟླ་བ་བཟང་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཞུས་པ་བཞིན།  ཆོས་རྒྱལ་ཟླ་བ་བཟང་པོས་གཙོ་བྱས་པའི་ཤམ་བྷ་ལའི་སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོག་མར་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་གསུངས།
དེའི་རྗེས་སུ་བྱང་ཤམ་བྷ་ལའི་རྒྱལ་བོ་རིགས་ལྡན་རྒྱལ་དཀས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་སྐབས་སུ།  རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་དུས་ཞབས་པ་ཆེན་པོ་འཇམ་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་མདོ་སྔགས་ཀུན་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱོན་པ་དེ་རྒྱ་གར་ནས་བྱང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ།  མཐར་བྱང་ཤམ་བྷ་ལར་བྱོན་ནས་རིགས་ལྡན་དངོས་དང་མཇལ་ནས་བླ་མར་བསྟེན་ཏེ།  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་གཙོས་པའི་རྒྱུད་སྡེ་མང་པོ་གསན་པ་དང་།  འགའ་ཞིག་ཐུགས་ངོར་བཞེས།  འགའ་ཞིག་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་གདན་དྲངས་པ་ནས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་དར་བའོ།།
དེ་ནས་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཟླ་མགོན་གྱིས་དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་དང་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་བསྣམས་ནས་བོད་དུ་བྱོན་པ་ན།  འབྲོག་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱིས་ཞུས་ཤིང་བསྡུས་རྒྱུད་དང་འགྲེལ་བ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ནི་བོད་གངས་ཅན་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་རྒྱུད་གདམས་ངག་ཞུས་པ་ཐོག་མ་ཡིན་ཞིང་།  དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ལྷ་རྗེ་སྒོམ་པ་དཀོན་མཆོག་བསྲུང་དང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་སྐུ་འོད་ཟེར།  བླ་མ་རྒ་ལོ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དར་ལ།  དུས་རབས་བཅུ་བཞི་བ་སྟེ་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རིང་དར་ཁྱབ་ཆེར་བྱུང་སྟེ།  འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་བུ་སྟོན་གྱི་དངོས་སློབ་མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་བོ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ནས་དབང་རྒྱུན་དང༌།  བདེ་ཆེན་དཔལ་བ་ནས་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་བཤད་པ་དང་ཕྱག་ལེན་གྱི་མཛུབ་ཁྲིད།  སྦྱོར་དྲུག་གི་ཉམས་ཁྲིད་སོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སོགས་ལ་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་དང༌། གྲོལ་བྱེད་ཁྲིད་ཀྱི་རིམ་པ་ལྷག་མེད་དུ་གནང་སྟེ་རྩ་རྒྱུད་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པ་དར་འཕེལ་དང་།  རིམ་བཞིན་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་དང་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་བ་ཆེན་པོ།  པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས།  རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ།  དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིམ་བྱོན་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དགེ་ལྡན་པའི་ནང་དར་རྒྱས་བླ་ན་མེད་པ་བྱུང་།
མདོ་སྨད་རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་མེ་གླང་ཕྱི་ལོ1817ལོར་སྐུ་འབུམ་ཁྲི་ཆེན་ཞེ་བཞི་བ་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་སྐྱབས་རྗེ་ཤིང་བཟའ་པཎྚི་ཏ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་ཐུགས་བཀོད་གནང་པ་ལྟར། ཐུགས་ཀྱི་སྲས་གཅིག་པུ་ཆེ་ཤོས་ངག་དབང་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མས་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་རིགས་ལྡན་བློ་གསལ་གླིང་གསར་དུ་བཙུགས་ཏེ།  རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་མཆོད་གསར་འཛུགས་དང་།  དུས་འཁོར་རྩ་འགྲེལ་བློར་འཛིན་དང་བསྡུས་རྒྱུད་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་དང་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བསྡུས་དོན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་སོགས་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་བཙུགས།  ཕྱིས་སུ་སྐྱབས་རྗེ་ཨ་ཀྱཱ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་བོ་གཙོས་ཡོངས་འཛིན་རྒྱ་ཡག་ཚང་སོགས་ཀྱིས་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམ་པ་ཁོང་ཨ་ལགས་བླ་ཁོ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་ཕྱག་རྒྱུན་བཞིན་རྗེ་གསེར་སྡོང་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་བཙུགས་པར་བརྟེན།  མདོ་སྨད་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འཆད་ཉན་སྔར་ལས་དར་ཞིང་རྒྱས།  འདིར་སྐུ་འབུམ་དུ་དར་བའི་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཆེན་མོ་གཉིས་ལས་ཕྱི་མའི་དར་རིམ་དང་ཆོ་ག་ཚམས་སྦྱོར་བར་བྱའོ།
གཉིས།  སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་མཆོད་བཙུགས་ཚུལ།
མདོ་སྨད་རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་གསུམ་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཆེན་མོའམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ནི།  དེ་ཡང་བོད་རབ་རྒྱལ་ཤིང་ཕག་སྟེ་ཕྱི་ལོ1935ལོར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་གསུམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རོལ་བ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས7པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་པོ་ཉིད་གདན་ས་ཆེན་པོ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་འདི་ཉིད་ལ་དགྱེས་བཞིན་ཞབས་ཟུང་བཀྲ་ཤིས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་མངོན་པར་བཀོད་དེ། གདན་སའི་མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་སོགས་གདུལ་བྱ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་མ་སྟ་གོན་དང་། བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན།  དབང་གོང་མ་གོང་ཆེན་བརྒྱད།  རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་དབང་བཅས་དགྱེས་བཞིན་བསྩལ་ཏེ། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་འཆད་ཉན་བཤད་སྒྲུབ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པའི་བཀའ་ལུང་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་སྤྱི་བོར་སྩལ་བ་བཞིན།  ས་སྟག་ཕྱི་ལོ1938ལོར་སྐྱབས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་ཨ་ཀྱཱ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་བོ་མཆོག་དང་།  གསེར་ཏོག་ནོ་ནོམ་ཧན་བློ་བཟང་འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།  ཡོངས་འཛིན་རྒྱ་ཡག་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམ་པ་ཁོང་ཨ་ལགས་བླ་ཁོ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་མདུན་ནས། མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དཀྱིལ་ཆོག་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་སྟེང་ནས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་འཇུག་ཅིང་དབང་ལེན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ཞིབ་ཁྲིད་གསན་ཞིང་།  དེའི་རྗེས་ཆུ་རྟ་ཕྱི་ལོ1942ལོའི་ནང་གདན་ས་རང་གི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་འཕེལ་བ་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་སྤྱི་སྒོས་སུ་ཕན་ཕྱིར་བཙན་ཁང་ཆེན་མོའི་མདུན་དུ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་དང་།  འདོན་རྟ་དབྱངས་གསུམ་དང་ཐིག་རྡུལ་ཚོན་སོགས་ལ་ཡུན་རིང་བཤར་སྦྱང་དང་གོམས་འདྲིས་མཛད་རྗེས།  རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཆེན་མོ། བདག་མདུན་བུམ་གསུམ་བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ། འདོན་རྟ་དབྱངས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདི་ཉིད་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ།  ལོ་རེའི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་རྗེ་གསེར་སྡོང་ཆེན་མོའི་ནང་ཚོགས་པའི་སྲོལ་བྱུང་བའོ།།
དེ་ནས་བཟུང་སྐུ་འབུམ་དགོན་གཞུང་དང་སྒར་བ་མང་པོས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཆེན་མོ་བར་མ་ཆད་པར་ཚོགས་ལ། ང་བརྒྱད་དང་རིག་གསར་གྱི་གོད་ཆག་གིས་བོད་ཡུལ་སྤྱི་དང་འདྲ་བར་ཆོས་སྡེ་གང་ལ་ཉམས་ཆག་བྱུང་བ་དང་བསྟུན། དུས་འཁོར་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་འདི་ཡང་ལོ་ངོ་མང་པོའི་རིང་ཚོགས་མ་ཐུབ་པར་གྱུར།  ཆོས་སྒོ་ཕྱེས་རྗེས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་རྒྱ་ཡག་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྐྱབས་རྗེ་དགེ་ཀྱཱ་རིན་པོ་ཆེ།  སྐྱབས་རྗེ་ཨ་ཀྱཱ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་དམ་པ་དུ་མའི་ཐུགས་རྗེའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་སླར་ཡང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་མཆོད་འདི་ཉིད་ཉམས་གསོས་བགྱིས་ཏེ་སྔར་གྱི་ཕྱག་སྲོལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཙུགས།
གསུམ།  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག
སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་ནི།  ལོ་རེའི་ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དང་དབུ་མཛད། ས་ཆོག་པ་རྣམས་འཚོགས་ཏེ་དུས་འཁོར་གྱི་འདོན་རྟ་དབྱངས་གསུམ་དང་ཐིག་རྡུལ་ཚོན་སོགས་ཉིན་དུ་མར་གཤར་སྦྱང་གང་ལེགས་གནང་རྗེས། ཚེས་ཉེར་གསུམ་ཉིན་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྡུལ་ཚོན་བསྲེས་བ་དང་དུལ་བ། འཕུར་བ་སོགས་སྔོན་མའི་ཕྱག་སྲོལ་བཞིན་གྲ་སྒྲིག་གང་ལེགས་གནང་བར་བྱེད།
ཚེས་གསུམ་ནི་དུས་འཁོར་གྱི་ས་ཆོག་གི་ཉིན་ཡིན་པས་ཞོགས་པར་སྔ་མོར་འཚོགས།  རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཕྱོགས་ཏེ་བཞུགས་པའི་གཡས་གཡོན་དུ་ས་ཆོག་པ་རྣམས་གྲལ་བྱས་ནས་འཁོད་དེ། ས་ཆོག་གི་དངོས་གཞིའི་རིམ་པ་འགོ་བཟུང་ནས་ཆོ་ག་རྒྱས་པ་དང་བཅས་ཉིན་དང་པོའི་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད།
ཚེས་བཞིའི་ཉིན་ཅུང་སྔར་བར་འཚོགས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དང་ས་ཆོག་པ་རྣམས་རང་གྲལ་དུ་བཞུགས་ཏེ། དུས་འཁོར་གྱི་མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་གཙོར་བཟུང་སྟེ་ལེགས་པར་གསུངས་རྗེས།  ཕྱི་དྲོ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྡུལ་ཚོན་བཞེངས་རྒྱུ་འགོ་བཟུང་སྟེ་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་བཟུང་ཚེས་བཅུ་གསུམ་བར་དུ་སྔ་དྲོ་མདུན་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་ཕྱི་དྲོ་རྡུལ་ཚོན་བཞེངས་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །
དེ་ནས་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་ཕྱི་དྲོ་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་དངོས་གཞིའི་ཆོ་གའི་ཡར་ཚོགས་སམ་གྲལ་འཛིན་དུ་འཚོགས། རྣམ་དག་གངས་རི་མ་སོགས་གསུངས་རྗེས་གྲོལ།  ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་ནས་སྔ་བར་འཚོགས་ཏེ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་མདུན་བུམ་གསུམ། བདག་འཇུག་དང་བཅས་པ་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཚེས་ཉེར་གཅིག་བར་དུ་གསུངས། ཉེར་གཅིག་ཉིན་ས་ཆོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གི་ལྷས་སུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབས་བཞེངས་ནས་འགྲུབ་པར་བྱེད།
ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་གྱི་སྔར་མོར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ལས་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་གསུངས་ཚར་རྗེས། ཚོགས་ཆེན་དགེ་བསྐོས་སོགས་ཕེབས་ཏེ་སྙན་བསྐུལ་གནང་བར་བྱེད། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་དང་ས་ཆོག་པ་རྣམས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་ལྷས་སྐོར་དུ་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཐབ་བཞེངས་ཡོད་སར་ཕེབས་ཏེ། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་གསུངས་རྗེས་གསེར་སྡོང་ཆེན་མོའི་ནང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚོགས་རྒྱས་པར་བཤམས་ལ།  དེ་ནས་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་མོ་གཤེགས་པར་བྱེད།
ཚེས་ཉེར་གསུམ་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་བླ་མ་མཆོད་པ་གསུངས་ཚར་རྗེས།  རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་མནབས་ཏེ་བུམ་པ་རྟེན་ཁེབས་དང་བཅས་པ་བཏེགས་ནས་ས་ཆོག་པ་རྣམས་དང་བཅས་བདུད་རྩི་ཆབ་བྲན་སྟེ་ཀླུ་ཆོག་ལ་ཡར་ནང་དུང་ཆུའི་ཁར་ཕེབས།  ཀླུ་ཆོག་གསུངས་རྗེས་རྡུལ་ཚོན་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དུང་ཆུར་གཤེགས་པར་བྱེད། དུང་ཆུ་ལས་ཆུ་ཅུང་ཙམ་བུམ་པར་བསྣམས་ཏེ་ཕྱིར་གསེར་སྡོང་ཆེན་མོར་ཕེབས་རྗེས། སྨོན་ལམ་ཤིས་བརྗོད་ཀྱིས་མཐའ་བརྒྱན་ནས་དཔལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པའི་ཕྱག་རྗེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །སྒྲུབ་མཆོད་འདིའི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་རྒྱས་པ་སྐྱབས་རྗེ་ཨ་ཀྱཱ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་མཛད་པའི༼བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཆ་ལག་དང་བཅས་པའི་ཕྱག་ལེན་གསལ་བར་བཀོད་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་༽ཞེས་པར་གསལ་བས་དེ་རུ་གཟིགས་པར་ཞུ།
བཞི་བ།  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ནང་དོན་དང་ཕན་ཡོན།
དུས་འཁོར་ཀྱི་ནང་དོན་ནི།  ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།  དུས་འཁོར་ལ་ཕྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང༌། ནང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ།  གཞན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅས་གསུམ་ཡོད་ལ།  དེ་ཡང་ཕྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི།  ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་ཞག་མ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སོགས་ནི་དུས་དང༌།  ལོ་འཁོར་གཅིག་ལ་དེ་དག་འཁོར་བས་དུས་འཁོར་ཞེས་བརྗོད་པ་དང༌། དེས་མཚོན་ནས་ཉི་ཟླ་རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཁོར་ཚུལ་ཡང་དེའི་ནང་དུ་འདུས་ཡོད།  ནང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མིའི་ལུས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་དེ་དག་འཁོར་བས་ནང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བརྗོད།  གཞན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་སྒོམ་ཚུལ་ལ་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན།  ཡང་ན།  ཕྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་རྒྱུ་སྐར་སོགས་ཀྱི་འཁོར་ཚུལ་རྣམས་ནང་དུ་མིའི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་བཅས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན།
དྲུག་གཅིག་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་
ཡོངས་ཁུངས། རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་བཙུགས་པ་ནི། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་ལི་ཏི་ཚེ་དམར་གསོད་དོན་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ། སྤྱི་ལོ༡༩༤༢ལོའི་ཟླ༦པའི་ཚེས༡༠ཉིན། འཇར་མན་ཧྥ་ཤི་སིས་ཅེ་ཁེ་ལི་ཏི་ཚེ་སྡེ་བར་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཡན་གྱི་སྐྱེས་པ༡༤༠དང་བྱིས་པ་ཡོངས་མེ་མདའི་དམར་གསོད་བྱས་པར་མ་ཟད། བུད་མེད་དང་བྱིས་པ༩༠ལྷག་གཅིག་བསྡུས་སུ་བཀག་འགོག་བྱས་ལ། སྡེ་བའི་ཁང་བ་ཡོད་ཚད་མེ་རུ་བསྲེགས། འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པ་མཇུག་རྫོགས་རྗེས། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་སྟེ། བཟོ་བ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ལས་ཤོར་བྱུང་ཞིང་། ལྟོགས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་མྱངས་པ་དང་། བྱིས་པའི་གནས་བབ་དེ་ལས་ཀྱང་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ། འགོས་ནད་ལས་འཆི་བ་དང་། བྱིས་པས་ལས་གླ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་མྱངས་སྟེ་འཚོ་བ་དང་ཚེ་སྲོག་ལ་ཁག་ཐེག་ཐོབ་མི་ཐུབ་པར་གྱུར། དེའི་རྐྱེན་ལི་ཏི་ཚེ་དམར་གསོད་དོན་རྐྱེན་དང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་འཆི་ཟིན་པའི་བྱིས་པ་དག་ལ་རྗེས་དྲན་བྱེད་པ་དང་། བྱིས་པར་མནར་གཅོད་གཏོང་བ་དང་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བར་ངོ་རྒོལ་དང་། བྱིས་པའི་ཁེ་དབང་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་ཆེད། སྤྱི་ལོ༡༩༤༩ལོའི་ཟླ༡༡པར། རྒྱལ་སྤྱིའི་དམངས་གཙོ་བུད་མེད་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་མོ་སི་ཁུ་རུ་ལས་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་བསྡུས་སྟེ། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་འཐུས་མི་དག་གི་ཁོང་ཁྲོ་ཆེན་པོས་སྒོ་ནས་བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ལོག་སྤྱོད་ཕྱོགས་གི་དམར་གསོད། བྱིས་པར་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བའི་ཉེས་པ་ཐར་འདོན་བྱས་མཐར། ཚོགས་འདུ་ལས་ལོ་རེའི་ཟླ༦པའི་ཚེས༡ཉིན་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ལ་གཏན་འཁེལ་བྱས། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་བྱིས་པའི་འཚོ་གནས་དང་བདེ་ཐང་། སློབ་གསོ་མྱངས་པ། གསོ་སྐྱོང་གི་དབང་ཆར་ཁག་ཐེག་དང་། བྱིས་པའི་འཚོ་བ་བཅོས་སྒྱུར་དང་མནར་གཅོད། གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བ་བཅས་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱིས་ཟླ༦པའི་ཚེས༡ཉིན་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་ལ། སྐབས་དེར་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་བྱས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་མོས་མཐུན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན། ཀྲུང་གོ་གསར་བ་དབུ་བརྙེས་རྗེས། ཀྲུང་དབྱང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་སྲིད་དོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས༡༩༤༩ལོའི་ཟླ༡༢པའི་ཚེས༢༣ཉིན་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་དང་གཅིག་གྱུར་བྱས་པ་རེད།
སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་གི་གསུམ་པའི་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད།
བཞི་བ།  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ནང་དོན་དང་ཕན་ཡོན།
དེ་ལྟར་དཔལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་འཇུག་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས།  ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་ལ་དབང་བ་དང་།  ཐིག་ལེ་རིགས་བཞིའི་སྟེང་གི་མ་དག་པའི་སྒྲིབ་པ་བཞི་སྦྱངས་ནས་རྡོ་རྗེ་བཞི་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འཇོག་ལ།   ལྷག་པའི་ལྷ་ཡི་མཚན་མའི་མཐུས་གནས་སྐབས་བར་ཆད་ཞི་ཞིང་།  ཆོས་མཐུན་གྱི་བསམ་པ་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ།  འཛམ་གླིང་ཡངས་པའི་ཁྱོན་ལ་ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་སོགས་ཞི་ནས་ཞི་བདེའི་དཔལ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་།  མཐར་ཐུག་ཕྱི་མར་རིག་འཛིན་གྱི་གནས་ཤམ་བྷ་ལའི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་སྐྱེ་བའམ་རིགས་ལྡན་ཉེར་ལྔ་བ་དྲག་པོ་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་ཀླ་ཀློ་རྨག་མེད་དུ་བཅོམ་པའི་མཐར།  སླར་ཡང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་པའི་དུས་དེར་སྐྱེས་ནས་རིགས་ལྡན་དངོས་ལས།  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ལུང་མན་ངག་དང་བཅས་པའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་དངོས་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས།  དཔལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སོགས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ།།
ཕྱི་ལོ2018ལོའི་ཧོར་ཟླ3པའི་ཚེས15ཉིན། ཁྲི་སྐལ་བཟང་བརྩོན་འགྲུས་སུ་འབོད་པས་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ལུམྦིའི་དགའ་ཚལ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནས་མཚམས་སྦྱར།
དྲུག་གཅིག་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་
རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་གོམས་སྲོལ།
ཉི་ཧོང་། ཉི་ཧོང་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་རོལ་ཐེངས་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་ལ། ལོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ཐེངས་གསུམ་ལ་རོལ་བ་ཡིན། དུས་ཆེན་རོལ་སྟངས་ཐད་ནས་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ཧ་ཅང་ཟབ་མོ་ལྡན་པ་ཡིན། ཟླ༣པའི་ཚེས༣ནི་བུ་མོའི་དུས་ཆེན་དང་ཟླ༥བའི་ཚེས༥ཉིན་བུའི་དུས་ཆེན་ཡིན། ཟླ༡༡པའི་ཚེས༡༥ཉིན་ལ་གསུམ་ལྡ་བདུན་གྱི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ཟེར་ལ། འདི་ནི་ཉི་ཧོང་གི་གོམས་སྲོལ་ནང་དུ་བྱིས་པ་ལོ་གསུམ་དང་ལོ་ལྔ། ལོ་བདུན་ཅན་གྱི་བྱིས་པ་དག་ལ་ཆེད་དུ་རོལ་བའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ལྷོ་ཁོ་རེ་ཡ། ལྷོ་ཁོ་རེ་ཡའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན༡༩༢༣ལོའི་བུའི་དུས་ཆེན་ལས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཟླ༥བའི་ཚེས༥ཉིན་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཐུན་མོང་གི་དུས་ཆེན་དུས་ཆེན་ཡང་ཡིན། ཁོ་ལོམ་པི་ཡ། ཁི་ལོན་པི་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ལོ་རེའི་ཟླ༧པའི་ཚེས༤ཉིན་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། པ་ཞི། པ་ཞི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཟླ༨པའི་ཚེས༡༥ཉིན་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ནད་འགོད་ཉིན་མོ་ཡང་ཡིན་པས། ཉིན་འདིར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བྱིས་པ་ཚོར་ལུས་ཕུང་བརྟག་དཔྱད་དང་ལོ་ལྔའི་མན་གྱི་བྱིས་པར་འགོག་ཁབ་བརྒྱག་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། བྱིས་པའི་བདེ་ཐང་ལ་ཧ་ཅང་དོ་སྣང་བྱེད་པ་མཚོན། སུའེ་ཏེན། སུའེ་ཏེན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མཚོན་ནའང་ཟླ༨པའི་ཚེས༧ཉིན་བུའི་དུས་ཆེན་དང་ཟླ༡༢བའི་ཚེས༡༣ཉིན་བུ་མོའི་དུས་ཆེན་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། ཨུ་རུ་སུ། ཨུ་རུ་སིའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་དང་དུས་མཚུངས་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ནི་མ་གཞི་ནས་ཨུ་རུ་སི་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན། སི་ཕེན། སི་ཕེན་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མཚོན་ན་ཟླ༡པོའི་ཚེས༥ཉིན་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་དེ། ཡང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དབྱིན་ཇི། དབྱིན་ཇི་སྲིད་གཞུང་གིས་ལོ་རེའི་ཟླ༧པའི་ཚེས༡༤ཉིན་དབྱིན་ཇི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་དུ་བདམས་ཡོད། འཇར་མན། འཇམ་འཐབ་སྐབས་སུ། འཇར་མན་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཆེན་མི་གཅིག་པར། འཇར་མན་ཤར་མས་ཟླ༦པའི་ཚེས༡ཉིན་གཏན་འཁེལ་དང་མིང་ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན(internationaler Kindertag)ཟེར་བ་དང་། འཇར་མན་ནུབ་མས་ཟླ༩བའི་ཚེས༢༠ཉིན་གཏན་འཁེལ་དང་མིང་ལ་འཛམ་གླིང་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན(Weltkindertag)ཟེར།།སྤྱི་ལོ༡༩༩༠ལོར་འཇར་མན་གཅིག་གྱུར་བྱས་རྗེས། འཇར་མན་ནུབ་ནས་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་དང་མིང་རྒྱལ་ཡོངས་གཞུང་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་མོད། འཇར་མན་ཤར་མས་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བར་སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུར་དཀའ་བར་ཡོད། སིང་ཀ་ཕོར། སིང་ག་ཕོར་གྱི་དུས་ཆེན་ཁྲིམས་སྲོལ་གྱི་དོན་ཚན་དང་པོར། ཟླ༡༠བའི་ཚེས༡ཉིན་གྱི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ལ་བྱིས་པ་ཡོངས་སུ་གནང་བ་སྟེར་དགོས་པར་མ་ཟད། མི་དར་མ་ཚང་ལའང་དེ་བཞིན་ཡིན་ཞེས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད། དབྱི་སི་ལན་རྒྱལ་ཁབ། དབྱི་སི་ལན་རྒྱལ་ཁབ་མང་ཆེ་བར་དབྱི་སི་ལན་རྩིས་ཀྱི་ཟླ་དགུ་བའི་སྨྱུང་གནས་རྗེས་ཀྱི་ཉིན་བཅུ་བཞི་བ་ནི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ཡིན། ཧྥེ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ། ཧྥེ་གླིང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་ཆེ་བར་རང་གི་བྱིས་པའི་དུས་ཆེན་ཡོད་ལ། རྒྱུན་ལྡན་དུ་ཟླ་གཅིག་གི་རིང་དུ་རྒྱུན་སྲིང་པ་ཡིན། གཞན་ཀྲུང་གོ་ནི་ཟླ༦པའི་ཚེས༡དང་ཀྲུང་གོའི་ཤང་ཀང་དང་ཐེ་ཝན་ནི་ཟླ༤བའི་ཚེས༤ཉིན། ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡ་ནི་ཟླ༧པའི་ཚེས༢༣ཉིན། ཐེ་ལན་ནི་ལོ་རེའི་ཟླ་དང་པོའི་གཟའ་འཁོར་གཉིས་པ་ཡིན།
ཧོ་མུར།
གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིའི་སྙན་ངག་པ་ཧོ་མུར་ནི་ལོང་བ་ཞིག་ཡིན། ངག་རྒྱུན་དུ་ཁོང་གིས་གནའ་རབས་ཀེ་རི་སིའི་རླབས་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་༼ཨེ་ལི་ཡེ་ཏེ་༽དང་༼ཨ་ངྷི་སེའུ་༽གཉིས་གསར་རྩོམ་བྱས་པར་གྲགས་ཤིང་། ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་དེ་གཉིས་ནི་ཀེ་རི་སི་གཅིག་གྱུར་དང་དཔའ་རྒོད་རིང་ལུགས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཡིན་ལ། ནུབ་ཕྱོགས་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་བཞག
སྡང་སེམས།
སྡང་སེམས་ནི་ཧ་ཅང་གི་འདོད་པར་མ་འབབ་པའམ་ཧ་ཅང་གི་མི་དགའ་བ།
རོས་ནེ་དེ་ཁར་ཏེ།
རོས་ནེ་དེ་ཁར་ཏེ་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: René Descartes)ནི་༡༥༩༦ལོའི་ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༣༡ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་༡༦༥༠ལོའི་༢པའི་ཚེས་༡༡ཉིན་ཚེ་ལས་འདས་པ་རེད་ཁོ་བོ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་མཁས་ཅན་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ཁོ་བོའི་གཞོན་ནུའི་དུས་ཚོད་མང་ཆེ་བ་ནི་ཧོལནདདའི་གསར་བརྗེའི་ཆེད་དུ་སྐྱེལ་བ་དང་ཁོ་བོར་དབྱིབས་བརྩིས་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་པྰ་ལགས་ཞེས་པའང་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།
ངོ་ཚ་བ།
ངོ་ཚ་ནི་འདུ་ཤེས་ཞིག་རེད།
ཟླ་༣ཚེས་༣ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༦༢པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༠༣ཡོད།
ཟླ་༣ཚེས་༢ཉིན་
ཟླ་༣ཚེས་༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༦༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༠༤ཡོད།
རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ།
ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། རྟ་ནག་རུས་ཆེན་སྲེག་སྟོན་དར་རིགས་སུ། ། བལྟམས་ནས་གསུམ་ལོར་སྒྲ་དབྱངས་ཐོལ་བྱུང་གསུངས། ། གནས་སྒོ་འབྱེད་ཅིང་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཅན། ། མཚུངས་མེད་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོར་གསོལ་བ་འདེབས། །