དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་
དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་ནི་ད་ལྟའི་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྒྱལ་ཐང་གྲོང་གི་བྱང་དུ་ཆགས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ས་ལུག་༼སྤྱི་ལོ་༡༦༧༩༽ལོར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་༼སྤྱི་ལོ་༡༦༡༧-༡༦༨༢༽མཆོག་གནས་འདིར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་རྙིང་དགོན་ཆེ་བ་གསུམ་དང་ཆུང་བ་དུ་མ་ལྷན་བསྡུས་ཀྱིས་ལྕགས་སྤྲེལ་༼སྤྱི་ལོ་༡༦༨༠༽ལོར་དགོན་འདི་བཏབ་ཅིང་མཚན་འདི་གསོལ་བར་མཛད། ད་བར་ལོ་གསུམ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཉེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། དགོན་པ་དེ་བཅིངས་འགྲོལ་ཡར་སྔོན་དུ་བདེ་ཆེན་ཡུལ་གྲུའི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཡིན། ཁྲི་རབས་དང་པོ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ནས་དེ་སྔའི་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་བར་སྐུ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་བརྒྱུད། དགོན་དུ་ཁམས་ཚན་བརྒྱད་ཡོད་དེ། བཙན་བཟང་ཁང་། བྲག་གཡབ་ཁང་། འཇང་ཁང་། རྡོ་མཁར་ཁང་། ཆབ་མདོ་ཁང་། ཕྱག་ཕྲེང་ཁང་། ཡངས་ཐང་ཁང་། རོང་པ་ཁང་བཅས་སོ། བརྟེན་གྲགས་ཆེ་བ་ལ། འདུ་ཁང་དང་། བྱམས་ཁང་དང་། ཇོ་ཁང་བཅས་སུམ་ཐོག་ཅན་དང་། རྗེ་ལྷ་ཁང་གསེར་གྱི་རྒྱ་ཕིབས་ཅན། ཁམས་ཚན་ལྷ་ཁང་། མཆོན་རྟེན་སོགས་མང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རབས་སོ་གཅིག་པ། སོ་བདུན་པ། རེ་བཞི་བ། རྒྱལ་དབང་གི་ཡོངས་འཛིན་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་གང་མང་འབྱུང་ཡུལ་དུ་གྱུར། ། སྲིད་དང་ཞི་བདེ་ལེགས་ཚོགས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་རོལ་མཚོ་རྒྱལ་ཐང་དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་ཆེན་པོའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་སྐོར། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་གོང་ས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་མེད་གོ་ཆ་ཐུབ་བསྟན་ལང་ཚོའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གིས་རང་གི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་འཕྱོང་རྒྱས་པ་དཔོན་སློབ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་བླ་དཔོན་གཅིག་ལྕོགས་དང་། མཁན་ཐོག་དང་པོར་བསྐོས་རྫོངས་གནང་པའི་སྒོ་ནས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ས་མོ་ལུག་གི་ལོར་གསར་དུ་ཕྱག་བཏབ་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ལུང་འདིར་སྔར་སྔ་མོའི་དུས་སུ་གཤེན་རབས་བོན་གྱི་ལུགས་སྲོལ་དར་ཁྱབ་བྱུང་སྟེ་གཏོ་མདོས་དང་། ལྷ་ཀླུའི་གསོལ་མཆོད། ཤི་གསོན་གྱི་རིམ་གྲོར་ཤ་ཁྲག་གི་མཆོད་སྦྱིན་དགེ་བར་རློམ་པ་སོགས་སྲོལ་ངན་དེ་དག་ཕྱིས་ནས་རིམ་བསལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཡུལ་འདིར་ཕྱིས་སུ་གཏེར་རོང་སྟོད་ཕྱོགས་ལ་སྦོམ་བླ་མ་ཞེས་མཚན་སྙན་ཅན་ཞིག་ཕེབས་པ་དེས་རྙིང་མའི་ཆེས་སྐོར་ཉམས་བཞེས་གནང་ཞིང་དེའི་ཞལ་སློབ་དང་རྟེན་གནས་དགོན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཚོད། དེ་མིན་ཡུལ་འདིར་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་པ་དང་། གསང་སྔགས་གསར་མའི་གྲས་དཔལ་ས་སྐྱ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་དགོན་གནས་དང་དགོན་ཤུལ་སོགས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་གང་ཡང་མི་འདུག། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་འོག་ཏུ་གསལ། ། ཆེས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཕྱག་འདེབས་པའི་ཚུལ་ཡང་། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཐུ་སྟོབས་ནུས་པའི་རང་གཟུགས་གཏུམ་ཆེན་གསང་བའི་བདག་པོ་མིའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་གུ་ཤྲིར་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། དཔུང་སྟོབས་བཙན་པོས་བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་མངའ་འོག་ཏུ་སྡུད་དེ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་རྟ་ལོར་བོད་དང་སོག་པོའི་བླ་ཆེན་མི་ཆེན་ཚང་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་གོང་ས་ལྔ་བ་ཆེན་པོར་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་དད་པའི་དངོས་འབུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཤར་ཕྱོགས་དར་རྩེ་མདོ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་དྭགས་ཚུན་གྱི་བོད་ལྗོངས་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་སྡེ་མི་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྷ་འབངས་སུ་ཕུལ་ཞིང་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་རིགས་བརྒྱུད་དང་བཅས་པ་གཏན་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་འབུལ་སྦྱོར་ཞུལ་པའི་གཏམ་བཟང་གི་དྲིལ་ཆེན་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྙན་པར་བསྒྲགས་པར་མཛད་པ་ནས་བཟུང་བོད་འབངས་ཡོངས་རྫོགས་གཞུང་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་གདུགས་དཀར་ཡུག་གཅིག་གི་གྲིབ་བསིལ་སྣུམ་པོའི་འོག་ཏུ་རང་རང་གི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དགའ་བདེའི་དཔལ་ལ་ཅི་དགར་ལོངས་སྤྱོད་ཆོག་པ་སོགས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ཀུན་ནས་བཞད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་སྔོན་རྒྱལ་ཐང་ཁུལ་དུ་ཀརྨ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་དགོན་གནས་འགའ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པ་དེ་དག་གི་འགན་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་ཇི་བཞིན་མ་ཐུབ་པ་དང་། མཛད་སྤྱོད་ཚུལ་མཐུན་མ་བྱུང་བ་སོགས་རྐྱེན་ངན་སྣེ་འཛོམས་ཀྱིས་མཐར་ཉམས་ཆག་གྱུར་པར་བརྟེན་ཡུལ་ལུང་འདིའི་སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་ས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད་བཞེད་ཡོད་མུས་ཐོག་གཙོ་བོར་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མཚན་སྒྲ་དང་བཅས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་བོད་ལྗོངས་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་འདིར་ལྟ་གྲུབ་གཙང་མར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་སྡེ་བཅུ་ཕྲག་བརྒལ་བར་གསར་བསྐྲུན་མཛད་དེ་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེར་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིངས་ཏེ་འཁྲུལ་བྲལ་ཐུབ་པའི་རིང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ཚད་མའི་ལུང་གིས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ལྟར་བོད་ལྗོངས་མཐའ་དབུས་ཀུན་ཏུ་གསེར་མདོག་ཅོད་པན་འཆང་བའི་རིང་ལུགས་གཙང་མ་འཛིན་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་གསར་དུ་བསྐྲུན་པར་མཛད་པའི་ནང་ཚན་ཡུལ་འདིའི་སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཆོས་སྡེ་འདི་ཉིད་གསར་དུ་བསྐྲུན་པར་མཛད་པ་དང་། ཆོས་སྡེ་གསར་བསྐྲུན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་དུ། དོ་དམ་བཟོ་རིགས་ལས་མི་བཅས་ཀྱི་གླ་ཕོག་དང་། གསེར་ཤོག་དང་ཚོད་རྩི་བཅས་ཀྱི་རིན་གོང་འབྲུར་ཕབ་པའི་འབྲུ་རུའི་ཁལ་ཉིས་འབུམ་སུམ་སྟོང་སྐོར་གཞུང་ས་མཆོག་ནས་གསོལ་རས་གནང་འདུག་པ་གོང་ས་ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཐར། དཔར་མ་དེབ་གཟུགས་དབྱིན་ཇའི་ཨང་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་པའི་ཕྲེང་བཅོ་ལྔ་ནས། རྒྱལ་ཐང་དུ་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་རྣམ་དག་མི་འདུག་པས། དགའ་ལྡན་སུམ་རྩེན་གླིང་གྲྭ་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུའི་སྐོར་གྱི་ཞལ་འདོན་གསང་འདུས་གཙོར་བཏོན་གྱིས། ཕྱག་དྲུག་པ་དང་ལས་གཤིན་སོགས་ཆོས་སྐྱོང་དང་། ས་ལམ་རྣམ་གསུམ་བཅས་སྔགས་གྲྭ་བཙུགས། ཞེས་གསུངས་པར་སྣང་།