cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཀོ་ཀིའི་ཡུལ་
《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》སྐབས་སོ་དགུ་པ་ལས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དུམ་བུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དུམ་བུ་དང་པོ་ཉི་འོག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བྷམ་ག་ལ་དང་། ཨོ་ཊི་བི་ཤ་གཉིས། བྱང་ཤར་ངོས་ཀ་མ་རུ་པ་དང་། ཏི་པུ་ར། ཧ་སམ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་གི་རི་ཝ་རྟའམ་རིས་བསྐོར་བའི་ཡུལ་དུམ་བུ་གསུམ་པ། གོང་གསལ་གྱི་ཡུལ་དེ་དག་ལས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་ན་བྱང་ངོས་ཀྱི་རི་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཕ་ཡི་སུ་སོགས་ར་ཁང་གི་ཡུལ། ཧམ་ས་ཝརྟི་དང་། རྐོ་ལ་སོགས་མུ་ཉང་གི་ཡུལ། གཞན་ཡང་ཙཀ་རྨ་དང་ཀམ་པོ་ཛ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་དུ་ཀོ་ཀིའི་ཡུལ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཡུལ་དེ་དག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་དུས་ཙམ་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བྱུང་ཞིང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་མ་བྱོན་གོང་བར་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ཁོ་ན་ཡིན། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སློབ་མ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡུལ་དེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དར་བར་མཛད། རྒྱལ་པོ་དྷརྨ་པྰ་ལ་མན་ཆད་དུ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་སུ་ཀོ་ཀིའི་ཡུལ་ནས་ཕེབས་པའི་སློབ་གཉེར་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་པོ་སེ་ན་བཞིའི་དུས་རྒྱ་གར་མ་ག་དྷར་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཕྱེད་ཙམ་ཀོ་ཀིའི་ཡུལ་ནས་བྱོན་པ་ཡིན་པས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཧ་ཅང་གི་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར་སོང་། སློབ་དཔོན་ཨདྷྱ་ཀ་ར་བྱོན་པའི་དུས་ཙམ་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཆེ་རུ་སོང་སྟེ། སེ་ན་བཞིའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་བུདྷ་སེ་ནའི་སྐབས་ཏཱ་སིག་དུ་རུ་ཀའི་དམག་གིས་རྒྱ་གར་མ་ག་དྷ་བཅོམ་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉམས་པའི་དུས་སུ་པཎྜི་ཏ་དང་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཀོ་ཀིའི་ཡུལ་དུ་ཡུལ་གྱར་དུ་ཕེབས་པར་བརྟེན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་དར་ཏེ། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་འགོར་བོད་དུ་ཐེངས་གཉིས་ཕེབས་མྱོང་བའི་པཎྜི་ཏ་ནགས་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཡང་ཡུལ་དེ་ནས་བྱོན་པའི་པཎྜི་ཏ་ཡིན། ཞིབ་པར《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ལྕགས་དཔར་མའི་གྲངས༣༡༦ནས༣༡༨བར་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྒྱ་ཡེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་
དེ་ཡང་གུས་པ་མཚོ་སྔོན་སློབ་ཆེན་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་གི་༢༠༠༧ལོའི་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཡིན་སྐབས། མཛུབ་སྟོན་སློབ་དཔོན་བྱ་མདོ་ཀླུ་བྱམས་རྒྱལ་གྱི་ཐུགས་བཀོད་ལྟར་ཞིང་ཆེན་བོད་སྨན་ཁང་དུ་དངོས་སྦྱོང་ལ་ཕྱིན་ཏེ། སྨན་རམས་པ་རྒྱ་ཡེ་ཉི་མའི་དྲུང་དུ་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་གསུམ་ལ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བཤད་པ་དང་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་ལེན་ཐེངས་མང་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་སྐལ་བཟང་ཐོབ། སྐབས་དེར་སློབ་མའི་གྲས་སུ་སྐུ་ཚ་བློ་བཟང་མཆོག་གྲུབ་དང་། སེར་ཤུལ་སྨན་པ་ཐུབ་དར་དང་ཕྲན་བཅས་ཡོད། འདིར་སློབ་དཔོན་གང་ཉིད་དང་ཆོས་འབྲེལ་ཐོགས་པ་ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་དཔལ་ལྡན་གསོ་བ་རིག་པའི་ལུང་རྒྱུན་སྤེལ་ཚུལ་གྱི་རེག་ཟིག་ཐོར་བུ་བཀོད་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར།
ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་༡༠ཉིན་ནས་བཟུང་ཟླ་གཅིག་ལྷག་གི་རིང་ལ། མཚོ་སྔོན་སློབ་ཆེན་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་གི་༢༠༠༩ལོའི་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ཕྱི་འགྲིམས་སློབ་མ་བདུན་དང་། སྐུ་ཚ་བློ་བཟང་མཆོག་གྲུབ། ཕྲན་བཅས་ལ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ཡོངས་གཏད་དང་བཅས་པའི་ལྗགས་ལུང་བསྩལ། དེའི་བཀླག་ལུང་གི་བརྒྱུད་པ་ནི། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བླ་སྨན་པ་བཀྲས་ཁང་བྱམས་པ་ཐུབ་དབང་༡༨༦*-༡༩༢༢ལས་ཞྭ་དམར་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་༡༨༥༢-༡༩༡༢དངོས་སློབ་འཇུ་བློ་བཟང་འོད་ཟེར་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལས་ངང་རུང་མཁན་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ༡༩༠༣-༡༩༥༨། དེ་ལས་དྷཱི་ཚ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ༡༩༡༢-༡༩༨༡། དེ་ལས་རྒྱ་ཡེ་ཉི་མ་༡༩༣༢- ལའོ། །ཡང་བརྒྱུད་པ་གཞན་ཞིག་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༣ལོའི་ཧོར་ཟླ་༨པར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་འཕྲོད་བསྟེན་ཐིན་གྱིས་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་སྒྲུབ་པའི་གསོ་རིག་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཐེངས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་དྷཱི་ཚ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་༡༩༡༧-༡༩༩༥མདུན་ནས་རྒྱ་ཡེ་ཉི་མས་གསན། གཞན་ཡང་མཁན་ཆེན་ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ་༡༩༢༦-༢༠༠༤དང་མཛོད་དགེ་ཨ་ཁུ་བསྟན་ཁོའམ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་༡༩༣༣-༢༠༡༨ཀྱི་མདུན་ནས་ཀྱང་རྒྱུད་ཆུང་གསུམ་གྱི་ལྗགས་ལུང་ཞུས་པར་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ལོའི་ཟླ་༣ཚེས་༢༩ནས་ཟླ་༥ཚེས་༣༡ལ། མཚོ་སྔོན་སློབ་ཆེན་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་གི་༢༠༡༢ལོའི་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ཕྱི་འགྲིམས་སློབ་མ་བཅུ་གཉིས་དང་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་དོན་གཉེར་ཅན་ཁ་ཅིག མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་སྨན་ཁང་གི་སྨན་པ་ཡོངས་ལ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ཡོངས་གཏད་དང་བཅས་པའི་ལྗགས་ལུང་བསྩལ།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༢ལོའི་ཟླ་༦ཚེས་༡༢ནས་ཟླ་༨ཚེས་༡༤བར། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་སྨན་ཁང་གི་སྨན་པ་ཡོངས་ལ། ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་དར་མོ་སྨན་རམས་པ་བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མན་ངག་བཀའ་རྒྱ་མའི་ལྗགས་ལུང་བསྩལ། དེའི་བཀླག་ལུང་གི་བརྒྱུད་པ་ནི། ངང་རུང་མཁན་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལས་དྷཱི་ཚ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལས་རྒྱ་ཡེ་ཉི་མ་ལའོ།།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་༦ཚེས་༨ཉིན་ནས་བཟུང་ཟླ་འགའི་ལས་ཞོར་གྱི་དུས་ཚོད་སྤྱད་དེ། མཚོ་ལྷོ་འཁྱམ་རུ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་དགེ་འཕེལ་གླིང་གི་ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཨ་ལགས་སྤྲེལ་ནག་ཚང་། སྐུ་ཚ་བློ་བཟང་མཆོག་གྲུབ། དགོན་པའི་གྲྭ་པ་འགའ་དང་ཆབ་ཆ་ནས་ཡིན་པའི་སྨན་པ་དོན་གཉེར་ཅན་ཁ་ཅིག་ལ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ཡོངས་གཏད་དང་བཅས་པའི་ལྗགས་ལུང་བསྩལ།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༤ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༥ནས་ཟླ་༥ཚེས་༧བར། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་སྨན་ཁང་གིས་ཟིན་ཏིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པའི་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཆེད་དུ་བཙུགས་ནས་སྨན་པ་ཡོངས་ལ་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཟིན་ཏིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པའི་ལྗགས་ལུང་བསྩལ། དེའི་བཀླག་ལུང་གི་བརྒྱུད་པ་ནི། འབྲུ་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པའི་ཞལ་སློབ་ལྷ་རྗེ་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ་དང་། ཀཿ ཐོག་དགེ་རྩེ་འགྱུར་མེད་བསྟན་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཞལ་སློབ་མཁན་ཆེན་ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ་གཉིས་ལས་གོ་འཇོ་དབང་འདུས། དེ་ལས་རྒྱ་ཡེ་ཉི་མ་ལའོ།།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་༣༠ནས་ཟླ་༥ཚེས་༢བར། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་བོད་སྨན་ཁང་གི་སྨན་པ་ཡོངས་ལ་དཔལ་ལྡན་གསོ་བ་རིག་པའི་རྒྱུད་ཆུང་གསུམ་དང་། ཟིན་ཏིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པའི་ལྗགས་ལུང་བསྩལ།
ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༢༡ཉིན་ལ། མཚོ་སྔོན་སློབ་ཆེན་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་གླིང་དུ། ༢༠༡༨ལོའི་ཨུ་རུ་སུའི་ཕྱི་འགྲིམས་སློབ་མ་བཅུ་དྲུག་དང་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་གཞོན་སྐྱེས་ཡོངས། འབུམ་རམས་དང་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་ཡོངས། དངོས་གཞི་སློབ་མ་དོན་གཉེར་ཅན་ཁ་ཅིག་ལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་བསྩལ་ཏོ།།
ཡ་ཏུང་།
http://ti.zangdiyg.com/article/detail/id/618.html གངས་ལྗོངས་ཉི་གཞོན་དྲ་བ་ནས།
"ཏུང་བྱ་བ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་འདུག དངོས་མིང་ལ་དབུས་གཙང་སྐད་དུ་བྱེད་ན་ཡར་དུང་ཞེས་འབོད། ཡར་དུང་ནི་བོད་པའི་གཞས་པ་ཞིག་རེད།"
བོད་ཀྱི་གླུ་བ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཐོས་པའི་མོད་ལ་ང་ཚོའི་སེམས་སུ་ལམ་སང་གླུ་བ་ཡར་དུང་དེ་ངང་གིས་དྲན་ཡོང་། ཁོང་གི་གངས་རི་དང་རྩྭ་ཐང་ལ་སིམ་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མགྲིན་ངག་སྙན་མོ་ལ་ཁམས་པའི་ཕོ་གསར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྷག་ཏུ་ཐོན་ཡོད་པ་དང་འཚོལ་སྙེག་གི་དམིགས་འདུན་དང་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཡོད་ཚད་དུངས་ཞེན་གྱི་ཕུགས་སུ་རུམ་པའི་ངག་གི་འགྱུར་ཁུགས་རེ་རེ་དང་དྭངས་གསལ་གྱི་གཞས་ཚིག་རེ་རེ་ལ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ། ཡར་དུང་གི་གླུ་ལ་ཉན་པ་དགའ་བའི་གྲོགས་པོ་ཚང་མས་རྨ་བྱས་འབྲུག་སྒྲ་དང་། ཁུ་བྱུག་གིས་གནམ་ཆུ་སྒུག་པ་ཇི་བཞིན་ད་དུང་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་ཡར་དུང་གི་གླུ་དབྱངས་དེ་བས་མང་པོ་ཐོན་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
གླུ་བ་ཡར་དུང་ནི་སྤྱི་ལོ1963ལོར་ཁམས་པའི་རིག་གནས་གནས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་སྡེ་དགེར་སྐྱེས། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་གླུ་དབྱངས་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་བ་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱང་མི་དམན་པ་ཡོད་པས་གླུ་དང་རོལ་ཆ། པི་ཝང་རྒྱུད་དྲུག་མ་སོགས་གང་མང་ཞིག་ལ་རང་སྦྱོང་བྱས་པས་ཡུན་མི་རིང་བར་ཀུན་གྱིས་ཧ་ལས་དགོས་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན།
སྤྱི་ལོ1995ལོར་གླུ་དབྱངས་ཐང་དཀར་རྒོད་པོ་ལ་འཁོར་བའི་སེམས་པ་ཞེས་པ་བརྙན་འཕྲིན་དུ་ཕབ་རྗེས་བོད་རྒྱ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚུད་པའི་ཉན་མཁན་དང་ལྟ་མཁན་མང་པོས་བསྔགས་བརྗོད་ཡང་ཡང་ཐོབ་པར་མ་ཟད་ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་ལོ་དེར་གཉེར་བའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་འགྲན་བསྡུར་ཐོག་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་ཀྲུང་གོའི་གླུ་དབྱངས་ཞེས་པར་འདེམས་ཐོན་བྱས་ཏེ་གསེར་གྱི་རྟགས་མའི་བྱ་དགའ་ཡང་ཐོབ། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཆུ་རགས་ལས་ཆུ་ཤོར་བ་ལྟར་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་མཚོ་མོ་ཀློང་དུ་བརྡོལ་ཏེ་སྔ་རྗེས་སུ་ཁམས་པའི་ཕོ་གསར་དང་། མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ། ཨ་མའི་པགས་ཚག བྱམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཨ་མ། དྲན་གདུང་། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་། ཕ་ཡུལ་གྱི་སྒྲོལ་མ། བུ་མོ་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ། ཟླ་འོད་ས་ལ་ལྷུང་བའི་སྒྲ་དབྱངས། འཚོལ་ཉུལ། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོ། བརྩེ་ལྡན་གྱི་ནུ་བོ། ལས་དབང་སོགས་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ་ཡིད་སེམས་འགུག་པར་བྱེད་པའི་གླུ་དབྱངས་བགྲང་ལས་འདས་པ་ཡིས་བོད་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཐད་ལ་སུས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མི་བཟོད་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད་པས་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་དང་གདེང་འཇོག་ཐོབ་པས་བོད་ཀྱི་གླུ་བ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རུ་གྱུར། དེ་ཡང་དེང་སང་བོད་ཀྱི་གླུ་བ་དང་གླུ་མ་ཞེས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་ཐོན་དང་འཐོན་བཞིན་མཆིས་མོད། མདོ་དབུས་ཁམས་དང་བཅས་པའི་བོད་མི་རྒན་གཞོན་བྱིས་གསུམ་ཀུན་ལས་ཡར་དུང་ཞེས་པ་མི་གོ་མཁན་མེད་ལ་གསར་སྐྱེས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ལ་ལད་མོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་ཁོང་ནི་གླུ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གོ་ས་བཟུང་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ།
གསར་འགོད་པས་སྤྱི་ཟླ་བཞི་པའི་ཟླ་མཇུག་གི་ཉིན་ཞིག་ལ་གླུ་བ་ཡར་དུང་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་ནས་ལོ་འདི་ཤས་རིང་དང་ཉེ་ལམ་དུས་སུ་ཁོང་གིས་ཅི་མཛད་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་བྱས་པ་ཡིན། ལོ་འདི་འགའི་རིང་བརྙན་འཕྲིན་སོགས་ལས་ཡར་དུང་གི་གླུ་དབྱངས་ཉན་པའི་གོ་སྐབས་དེ་འདྲ་མི་མང་ཡང་ཁོང་གི་ལས་དོན་དེ་གླུ་དབྱངས་དང་འབྲེལ་བ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཁོང་གི་དགོངས་པ་ལྟར་ན་བོད་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་དང་རོལ་མོའང་སྲོལ་རྒྱུན་འཛིན་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་དུས་རབས་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གར་སྟེགས་སུ་གོམ་ཁ་བསྒྱུར་དགོས་པས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་མ་ཚིམ་པར་བོད་ཀྱི་རོལ་མོའི་ཀུང་སི་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་གསར་སྐྱེས་ཀྱི་གླུ་བ་དང་གླུ་མ་གང་མང་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་བྱས་དང་བྱེད་མུས་སུ་ལགས།
ཡར་དུང་གིས་གསར་འགོད་པར་བཤད་རྒྱུར། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་གླུ་བ་གླུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་མགྱོགས་པར་སྐད་གྲགས་ཐོབ་ཆེད་དང་སྒོར་མོའི་ཆེད་དུ་དར་སྲོལ་གསར་པའི་གླུ་མང་དག་ལེན་བཞིན་འདུག འོན་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་བསུ་ཐོབ་ཅིང། ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་བྱེད་ནུས་པའི་གླུ་དབྱངས་ནི་དུས་ནམ་ཡང་རང་གི་སེམས་པ་དམར་པོ་ཕུད་ནས་ལེན་དགོས། གལ་ཏེ་གླུ་དབྱངས་ཁྲོད་དུ་བརྩེ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་མ་ལྡན་ཚེ་གླུ་དབྱངས་དེ་མི་ཚོའི་སེམས་སུ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་གནས་དཀའ། དེ་བས་ལོ་འདི་ཁ་ཤས་རིང་ངས་སེམས་རྣལ་དུ་ཕབས་ནས་བོད་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་འཕེལ་ཕྱོགས་དང་གླུ་པ་གླུ་མ་ཚོར་འཛོམས་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ཡོན་ཚད་ལ་འདིང་མང་དག་ཞིག་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་ཟེར།
ལོ་འདི་ཤས་རིང་ཁོས་ལེན་པའི་གླུ་དབྱངས་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འཕྲོད་མིན་དང་། གླུ་དེས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྐུལ་ནུས་ཅི་ཞིག་ཐོན་པ། གདངས་དང་ཚིག་གིས་བོད་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཁམས་དང་གནས་ལུགས་དང་མཐུན་མིན་སོགས་ཞིབ་འདིང་མང་པོར་རྒྱག་གིན་ཡོད་ལ་བྲེལ་འཚུབ་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ལ་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་དང་ཡུན་དུ་བརྟན་པར་མི་ཡོང་བའི་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད། བོད་རིགས་མང་དག་གིས་ཁོས་བླངས་པའི་བོད་སྐད་གླུ་དབྱངས་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་ཁོས་བོད་སྐད་གཙང་མའི་འོད་སྡེར་ཞིག་བསྐྲུན་པར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་ཕལ་ཆེར་ལོ་མཇུག་ཏུ་རྣམ་པ་ཚོའི་རེ་བ་བསྐངས་ཐུབ།
ད་དུང་ཡར་དུང་གིས་གློག་བརྙན་ཕབས་བསྐྲུན་གྱི་ལས་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། 2008ལོའི་ལོ་ཧྲིལ་པོར་ཀྲུང་གོའི་གློག་བརྙན་སློབ་གྲྭ་རུ་གློག་བརྙན་འཁྲབ་ཁྲིད་པའི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ལོ་འདི་ཤས་རིང་གློག་བརྙན་ཕབས་བསྐྲུན་སྐོར་ལའང་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དོ། །
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
རྩོམ་པ་པོ། དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ།
དུས་ཚོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་མེད་འཁོར། །
དྲན་སྐུལ་གྱི་ཅོང་བརྡ་རྒྱུན་མི་ཆད། །
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཅོང་བརྡ་ཐོས་མ་ཐག །
གྲིམ་རིལ་ཅིག་བརྒྱབ་ནས་མལ་ལས་ལངས། །
དཔེ་དེབ་ཅིག་མཆན་ལ་བཟུང་ནས་ནི། །
ལྷས་རའི་ནང་རང་སྦྱོང་བྱེད་དུ་སོང་། །
ལེ་ལོ་ནི་ད་དུང་ཉིད་དུ་ཡུར། །
ཐང་སྟོང་དུ་གམ་པ་འཁྱེར་བ་རྨིས། །
ཡུད་ཙམ་ནས་གློ་རྨེད་ཆད་པ་རྨིས། །
རྟ་ཐོག་ནས་ཐང་ལ་ལྷུང་བ་རྨིས། །
ཚེར་གསེབ་ཏུ་རྟ་ཡིས་དྲུད་པ་རྨིས། །
ན་ཟུག་དག་བཟོད་བསྲན་མ་ཚུགས་པར། །
ཨ་ཙ་མ་ཟེར་ཞིང་གཉིད་ལས་སད། །
དེ་མ་ཐག་སླར་ཡང་གཉིད་དུ་ཁུག །
ལེ་ལོ་དངབརྩོན་འགྲུས་ཕུ་ནུ་གཉིས། །
རམ་ཀླུ་གོང་པ་
མར་རྔོག་བརྒྱུད་པའི་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་ཡི། ། བཤད་སྒྲོས་གཞན་གྱི་དྲེག་པས་མ་གུས་པ། ། ཇི་བཞིན་མཁྱེན་པའི་རམ་རྗེ་ཀླུ་གོང་པའི། རྣམ་ཐར་མི་བརྗེད་དྲན་པའི་ཐོ་ཙམ་དགོད། ། དེ་ཡང་བླ་མ་རྔོག་པས་ལུང་བསྟན་པའི་སློབ་མ་བཞིའི་ནང་ཚན་རྒྱུད་དགྱེས་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་བབ་རམ་ཀླུ་གོང་པའམ་རམ་རྩ་(“རམས་ཙག་”དང་“རམ་ཙན་”རམ་རྩ་”ཞེས་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་ལས། ཕྲན་གྱིས་གངས་ཅན་རིགས་མཛོད། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ལོར་བསྒྲིགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་(ལོས་སྒྱུར་) བ་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས་“རམ་རྩ”ཞེས་པ་བྲིས་ཡོད། མཆན།)ཅན་ནི། རབ་བྱུང་དང་པོའི་ནང་ཙམ་ལ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ལ་ས་དཔྱད་མ་སྟོང་ཙམ་ལས་མེད་པས་ཡབ་ཡུམ་དང་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་ཐབས་བྲལ། སྟག་ཚང་ཚེ་དབང་རྒྱལ་གྱིས་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་མེ་ཡོས་ལོར་མཛད་པའི་ལྷོ་རོང་ཆོས་འབྱུང་ངམ་རྟ་ཚག་ཆོས་འབྱུང་ལས། རྔོག་ཆོས་རྡོར་གྱི་སློབ་མའི་མཚན་བགྲང་སྐབས་“བླ་མ་འདིའི་སློབ་མ་ནི་གོང་དུ་ལུང་བསྟན་པ་གསུམ་དང་”ཞེས་གསུངས་པ་ལས་གཅིག་ཡིན་ལ། ཡང་ཆོས་འབྱུང་(ལྷོ་རོང་ཆོས་འབྱུང་)དེ་ལས། ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་སྐབས། “རྔོག་ཆོས་རྡོར་གྱི་སློབ་མ་རམ་ཙག་ཅན་ནི། དགྱེས་རྡོར་གྱི་བཀའ་བབ་ཡིན་ཅིང་། ཤངས་སུ་ཆོས་བཞི་བཙུགས་ནས་ཉན་བཤད་མཛད་པས། སློབ་མ་ཡང་མང་དུ་འཚར་ཞིང་”ཞེས་གསུངས་པ་ཙམ་ལས་མེད། དེ་ལས་ཅུང་ཙམ་རྒྱས་པ་ནི། ཀུན་མཁྱེན་པད་དཀར་གྱིས་མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་(བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་)ལས། “དེ་ལས་རམ་ཀླུ་གོང་པ་དེ་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱངས་པའི་མཁས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པའང་རྩོད་པས་ཕམ་པར་བྱས། དེས་རྔོག་ཆོས་རྡོར་ལ་གཏུགས། དེ་དུས་གཞུང་མདར་བླ་མ་ལ་སྒུགས་གྲ་བྱུང་སར་ཁོང་གིས་བླ་མ་ཡིན་སྐད་བྱས་དེ་སྔོན་ལ་བྱོན་པས་བཙོན་ལ་ཤོར། བླ་མ་ལ་སྐྱོན་མ་བྱུང་བས་ཤིན་ཏུ་མཉེས། ཆོས་གསུང་དུས་གཞན་གྱི་འདྲེས་བྱུང་ཚེར་ང་རྗེ་མར་པའི་གསུང་གཙང་མ་དེ་ཞུས་བྱས་ཞུ་ཕོད་བྱས་ཆོག །དེས་དགྱེས་རྡོར་ལ་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་གཙང་”ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་རྣམ་ཐར་གྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ལས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ཞིག་དེ་སྔར་མཇལ་བའི་སྐལ་བ་མ་བྱུང་། གོང་དུ་བཀོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ལ་ཁོང་གིས་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་ཞུ་སའི་བླ་མ་རྔོག་པ་ལས་གཞན་གྱི་མཚན་མེད་ཀྱང་། ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོའི་ཆོས་འབྱུང་ལས། རྔོག་མ་མཇལ་བ་སྔོན་ཙམ་ལ་“དེ་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱངས་པའི་མཁས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པའང་རྩོད་པས་ཕམ་པར་བྱས་”ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དཔག་ན། དོན་དུ་རམ་རྩ་ཅན་པ་ཁོང་གིས་བླ་མ་རྔོག་པ་མ་མཇལ་བའི་སྔོན་ནས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་གང་མང་ཞིག་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ། མདོ་རྒྱུད་གཞུང་ལུགས་དུ་མ་ལ་གསན་བསམ་གནང་བའི་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཟིན་པར་རྟོགས་ནུས།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
རིགས་རུས་ལ་མཆོག་དམན་མ་མཆིས་ཤིང་། །
རམ་ཀླུ་གོང་པ་
དེ་ནས་ཁོང་གིས་བླ་མ་རྔོག་ལ་མཚན་ཉིད་ལྡན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་མ་དང་བཅས་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་འབུལ་བ་ཕུལ་བ་སོགས་མཉེན་པ་གསུམ་གྱིས་སྒོ་ནས་ཐུགས་དགྱེས་པར་མཛད་ནས། བླ་མ་རྔོག་པས་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་དུ་ཉམས་ལེན་གནང་བའི་རྔོག་དཀྱིལ་བདུན་ཞེས་གྲགས་པ་ལས། གཙོ་བོར་རྗེ་མར་པ་ལས་བརྒྱུད་པའི་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྷ་དགུ་བཤད་སྒྲོས་གཞན་གྱིས་ལྷད་མ་ཕོག་པར་རྗེ་མར་པས་རྔོག་པ་ཁོང་ལ་ཇི་ལྟར་གནང་བ་བཞིན། ཁོང་གིས་ཚིག་དོན་མ་འཆོལ་བའི་སྒོ་ནས་རམ་རྩ་ཅན་གྱིས་(དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་ལས། རྔོག་ཆོས་རྡོར་ལ་ཕྱག་རྒྱ་མ་མཛེས་མ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་ཕུལ། ཆོས་གསུང་དུས་གསང་ལྡན་སོགས་ཀྱི་འདྲེས་བྱུང་བ་ན། ང་ལ་རྗེ་མར་པའི་གསུང་གཙང་མ་དེ་ཐུགས་ལ་གདམས་པར་ཞུ་བྱས་ནས་ཞེས་གསུངས། མཆན།)གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་ལེགས་པར་གནང་བས། ཕྱིས་བླ་མ་རྔོག་པ་དག་པ་མཁའ་སྤྱོད་དུ་གཤེགས་ཁར་སྲས་མདོ་སྡེའམ་ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགྱེར་རྡོར་རམ་ལ་ཉོན་ཞེས་ཞལ་ཆེམས་མཛད་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་ཁོང་ནི་དགྱེས་རྡོར་གྱི་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་གཙང་བ་གྲགས། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཤངས་སུ་ཆོས་གཞི་བཙུགས་ནས་དགྱེས་རྡོར་སོགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཉན་བཤད་མང་དུ་མཛད་པས་འཁོར་སློབ་གྲངས་མང་པོ་འདུས་གྲགས། རམ་ལུགས་འཛིན་པའི་མཁས་པ་དུ་མ་ཞིག་བསྐྱངས་ནས་མཐར་རབ་བྱུང་གཉིས་པ་ཡས་མས་སུ་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་སོ། །
ཁོང་ལས་བརྒྱུད་པའི་རྔོག་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རམ་ལུགས་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་སློབ་མ་ལ་རམ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་དང་། མཁས་པ་རྒྱ་ནམ་པ་སོགས་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་སྐབས་ཁོང་གིས་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་སའི་གནས་གཞི་ཤངས་ཟེར་བ་དེ་གང་ཡིན་གསལ་ཁ་མི་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་ཁ་ཤས་ལས་གཙང་རོང་ཤངས་གསུམ་ཞེས་འཁོད་པ་ལས་ཤངས་སམ་གཙང་གཞིས་ཀ་རྩེའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་དེང་སང་རྣམ་གླིང་གི་ས་ཆ། སྔར་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་སྐབས་ཆུ་མིག་ཀྱང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་མིན་ནམ་སྙམ། ཁོང་གི་གསུང་ཆོས་སྐོར་ནི། ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་ཆོས་སྐོར་ཁ་ཤས་ཡོད་ཀྱང་ད་སྐབས་བརླགས་སོང་བ་རེད་ཅེས་པ་གྲོགས་ཤིག་གི་ངག་ལས་ཐོས་པ་ཙམ་ལས། སྤྱིར་ན་ཕྲན་གྱིས་བལྟས་མྱོང་བའི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་གི་ནང་དུ་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་གྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་འཁོད་ཡོད་པ་ལས་བརྩམས་ཆོས་འདི་ཡོད་ཀྱི་གསལ་ཁ་མེད་ཅིང་། ཁོང་གིས་གསུང་ཆོས་རེད་ཟེར་བའི་ཡི་གེ་ན་གཅིག་མཇལ་དུ་མེད། སློབ་བརྒྱུད་འཕེལ་ཚུལ་ནི། དེ་ཡང་ལྷོ་རོང་ཆོས་འབྱུང་ལས། “ཁྱད་པར་དུ་ཇོ་སྲས་གནུབས་(འདི་ནི་རྔོག་མདོ་སྡེའི་སྲས་ཇོ་སྲ་གནུབས་ཞུ་བ་དེ་མིན་ནམ་སྙམ། མཆན།)ལ་རྒྱ་བཤེས་(རྒྱ་སྒོ་ཡེ་ཤེས་འོད་མིན་ནམ་སྙམ། མཆན།)གཉེན་ཐུག་དེས་དགྱེས་རྡོར་གྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་རྗེ་རང་(འདི་ནི་རྗེ་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པའི་བཤད་ཚུལ་འདུག་ཀྱང་གསལ་ཁ་མ་མཐོང་། སྤྱིར་ན་རྗེ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་བླ་མ་རམ་ལུགས་འཛིན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ནི་སྙེ་མདོ་ཀུན་དགའ་དོན་གྲུབ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་དུ་འཁོད་པའི་རྗེ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ལས། སྙེ་མདོ་བ་ཀུན་དགའ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དྲུང་ནས་དུས་འཁོར་དང་། གསང་འདུས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས། གཤིན་རྗེ་བཤེད་དམར་ནག་འཇིགས་གསུམ། ཞི་ཁྲོའི་སྐོར་སོགས་གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་གི་ཆོས་སྐོར་མང་དུ་གསན་ཞེས་གསུངས། མཆན།)བྱུང་བ་ལས་བརྒྱུད་པ་རམ་ལུགས་སུ་གྲགས། རམ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ནས་བཀའ་ལུང་བསྙེན་སྒོམ་མངའ་རིས་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་ཁྲིམས། རྒྱ་ཕོ་ལུང་པ་ལ་བརྒྱུད། ཡང་རམ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ནས་རླངས་སྟོན་གསལ་འོད། དེ་ནས་ཆེ་སྟོན། གོང་ལུང་པ་ནས་ཨོ་རྒྱན་པ་བརྒྱུད་པ་དང་། ཡང་གཙང་པ་ལྷ་སྟེང་ནས། བརྩེགས་ཇོ་མདོ་ལ་བརྒྱུད་པ་ཡང་ཡོད་”ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ད་དུང་རམ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་གི་སློབ་མ་དཔལ་མི་སྐྱོད་རྡོ་རྗེས་རམ་རྔོག་གཉིས་ལྷན་དུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གསུང་(དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྣམ་བཤད་དྲི་མ་མེད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་པ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མན་ངག་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་པའི་འབྱུང་གནས་རྣམ་དག་དགེ་བའི་ལྗོན་ཤིང་། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཊཱིཀྐ་སོགས་ཡོད། མཆན།)རྩོམ་མཛད། རྒྱ་ནམ་པ་ལས་ཏྲེ་བོ་(ཏྲེ་བོའི་གསུང་རྩོམ་ལ། དཔལ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ། བཅོམ་ལྡན་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག །དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་རིམ་པ་ལྔ་པའི་བསྡུས་པའི་དོན། ལཱུ་ཧི་པའི་འགྲེལ་པའི་དཀའ་གནད་གསལ་བྱེད། བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཧི་པའི་མངོན་རྟོགས་རྣམ་བཤད་དགེ་བསྙེན་རྡོ་རྗེ་མགོན་པོས་མཛད་ཅེས་པ། བདེ་མཆོག་གི་མངོན་རྟོགས་གསལ་བྱེད། བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཧི་པའི་ལོ་རྒྱུས། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་གུར་གྱི་རྣམ་བཤད་སོགས་ཡོད། མཆན།)མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ། སྒོམ་ཆེན་ཆོས་ལ་དགའ་བ། གཉན་རྡོ་རྗེ་སེངྒེ། གཉན་གྱི་སློབ་མ་སྙེ་མདོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སོགས་ཡོད་ཅིང་འདི་རྣམ་པས་རམ་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་བཤད་རྒྱུད་མང་དུ་བརྩམས། སྙེ་མདོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་རང་གི་སྲས་ཀུན་དགའ་དོན་གྲུབ་ལ་སོགས་པའི་སློབ་མང་དུ་བསྐྱངས་མཛད་པ་སོགས་འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་རམ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཞིར་དར་བར་མཛད་པར་གྲགས། འོན་ཀྱང་ད་སྐབས་རམ་ལུགས་ཀྱི་གདན་ས་དང་བརྒྱུད་པ་འཛིན་མཁན་ཡོད་པར་མ་སྣང་བས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆགས་འཇིག་ཁྲོད་ནས་ནུབ་སོང་བ་མིན་ནམ་སྙམ།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
བརྩོན་འགྲུས་དང་ལེ་ལོ་སྤུན་གཉིས་ཀྱི། །
སྦྱང་འབྲས་ལ་གནམ་སའི་ཁྱད་པར་བྱུང་། །
༡༩༣༥ལོ།
༡༩༣༥ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
དེ་མུས་སུ་ལོ་ཟླ་དུ་མ་འདས། །
ནམ་ཞིག་ཚེ་ནུ་བོའི་བསམ་པ་ལ། །
ཕ་བོ་ནི་ལེ་ལོར་གཡེང་དྲགས་པས། །
སྐུ་འདྲའི་གཟུངས་རྟེན།
"http://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%A6%E0%BE%90%E0%BD%B4%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%91%E0%BE%B2%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%9F%E0%BD%B4%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%9F%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%96%E0%BD%A6%E0%BE%A1%E0%BD%B4%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BC%8D"ལས་རྙེད་པ།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཅན།
དྲན་སྐུལ་གྱི་གསལ་ཞིག་འདེབས་དགོས་སྙམ། །
དེ་ཙ་ན་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ཤར། །
ཕུ་ནུ་གཉིས་ལྡུམ་རའི་སྐྱེད་ཚལ་དུ། །
སྤྲོ་བསངས་དང་འཆམ་འཆམ་བྱེད་དུ་དེངས། །
དཔྱིད་གསུམ་གྱི་དཔལ་ཡོན་དེ་མཐོང་ནས། །
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལེ་ལོར་འདི་སྐད་སྨྲས། །
ཀ་ཡེ་ཁྱོད་གསོན་དང་གཅེན་པོ་ལགས། །
མེ་ཏོག་གི་སྐྱེད་ཚལ་ཉམས་དགའ་འདིར། །
ཁོར་ཡུག་ཀུན་ལྗོན་ཤིང་ཚང་ཚིང་འཁྲིགས། །
སྔོ་ལྗང་གི་ནེའུ་གསིང་གཙང་མའི་གཞིར། །
ཁྲ་ཆིལ་གྱི་མེ་ཏོག་འཛུམ་ཞིང་དགོད། །
རྐང་དྲུག་གི་བུང་བ་འཕུར་ཞིང་ལྡིང་། །
འདི་དག་རྣམས་གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོར་དཔེ། །
དོན་ལྡན་གྱི་ས་བོན་མ་བཏབ་ན། །
མ་ཏོག་གི་སྐྱེད་ཚལ་ཇི་ལྟར་ཆགས། །
བརྩོན་སེམས་ཀྱིས་མྱུ་གུ་མ་བཙུགས་ན། །
བྱ་བྱིའུ་རྣམས་གྲེ་བ་མི་བདེ་ན། །
ཡིད་འཇེབས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་ཇི་ལྟར་ལེན། །
རྐང་དྲུག་གིས་འཕུར་རྩལ་མ་སྦྱངས་ན། །
མེ་ཏོག་གི་བཅུད་བཟང་ཇི་ལྟར་ལེན། །
དེ་བས་ན་ད་ལྟ་གཞོན་ནུའི་དུས། །
བརྩོན་པ་ཡི་བློ་དེ་མ་དོར་བར། །
ཡོན་ཏན་ཞིག་སྦྱོང་ལ་ཁྱོད་ཀྱང་འབུངས། །
དེ་སྐད་ཀྱི་གཏམ་དག་ཐོས་འཕྲལ་དུ། །
ལེ་ལོ་ནི་ཁོང་འཛུམ་གཏིང་ནས་ཤོར། །
ཁྲེལ་རྒོད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་མཁའ་ལ་མཆེད། །
ཟུར་ཟ་ཡི་ཆུ་མོ་རླབས་ལྟར་འཕྱུར། །
སངས་རྒྱས་ཁྱོད་རང་མགོ་མ་ཐོན་པར། །
སེམས་ཅན་རྣམས་ཡར་འདྲེན་ཅི་ལ་ཡོང་། །
མོ་མ་ཁྱོད་རང་བྱས་མི་དྲན་པར། །
མོ་མ་ཁྱོད་རང་མི་དྲན་པར། །
སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཇི་ལྟར་མཁྱེན། །
ནུ་བོ་ཁྱོད་རང་མགོ་མི་འཁྱོངས་བཞིན། །
ཕུ་བོ་ལ་བསླབ་བྱ་ཇི་ལྟར་བྱེད། །
ཞེས་པ་སོགས་འཆལ་གཏམ་བྱུང་རྒྱལ་སྨྲས། །
དེ་ནས་བཟུང་མ་གཅིག་ཕུ་ནུ་གཉིས། །
རང་རང་སར་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ཞིང་འདས། །
ལེ་ལོ་ནི་གཉིད་དང་སྒྱིད་ལུག་བྱེད། །
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ལྔ་རིག་མཁས་པར་སྦྱངས། །
ལོ་ཟླ་ཡི་དུས་ཚོད་དལ་གྱིས་འདས། །
སོ་དཀར་གྱི་ལང་ཚོ་རིམ་གྱིས་ཡལ། །
སྐྲ་དཀར་གྱི་ཕོ་ཉ་མྱུར་དུ་སླེབས། །
བརྩོན་འགྲུས་ནི་མཁས་པའི་གྲལ་དུ་མཛེས། །
ཐམས་ཅད་གྱིས་འཕྱ་ཞིང་རྒོད་པའི་ཚེ། །
སྔར་བྱས་ལ་འགྱོད་ཀྱང་འཕྱིས་པ་ཤེས། །
ཀོ་ལྤགས་ཀྱི་གཞི་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཨ་ཅེ་ལྷ་མོ།
ཨ་ཅེ་ལྷ་མོ་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
ཀོང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཐར་འདོད་
ཀོང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཐར་འདོད་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་ཕོ་བྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1756ལོར་ཀོང་པོ་བྲག་གསུམ་འབྲུ་ལ་སེ་བ་སྒང་དུ་ཡབ་སྒྲོན་མ་དར་རྒྱས་དང་། ཡུམ་བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་མོ་གླང་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1829 ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་དགུང་ལོ་བཅུ་པར་དགེ་བཤེས་བྱམས་པ་རིན་ཆེན་ལ་གཙུག་ཕུད་ཕུལ་ཞིང་མཚན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐར་འདོད་ཅེས་གསོལ། དེ་ནས་འབྲུ་ལ་རི་ཁྲོད་དུ་ཕེབས་ཏེ་དགེ་སློང་བསྐལ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ལས་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་དང་འདོན་ཆོས་བཅས་ལ་བྱང་བར་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་པར་འདུལ་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོ་དང་དགེ་སློང་འཕགས་པ་བསམ་གཏན་ལས་དགེ་བསྙེན་དང་། རབ་བྱུང་། དགེ་ཚུལ་བཅས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབས། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་པར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་གླིང་དུ་ཞུགས་ནས་སྤྱི་ཆོས་དང་སྒེར་ཆོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་སྦྱིན་པ་ཆོས་བཟང་དང་། ཀོང་པོ་ཡེ་ཤེས་རབ་འཕེལ། གྱེ་རེ་ཞབས་དྲུང་སྐལ་བཟང་ཚོགས་གཉིས། སྤོ་འབོར་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ། ཁྲི་ཆེན་ནོ་མིན་ཧན་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་བསྟེན་ནས་བསྡུས་གཞུང་དང་། དབུ་མ། ཕར་ཕྱིན། མངོན་པ་མཛོད། འདུལ་བ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་བཅས་ལ་ཐོས་བསམ་མཐར་ཕྱིན་པ་མཛད་ཅིང་རྩོད་པའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་ལྷ་རམས་པ་ཨང་དང་པོའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་པར་རྒྱལ་བ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཁྲི་ཆེན་ནོ་མིན་ཧན་གཉིས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན། དགུང་ལོ་སོ་ལྔ་པར་དཔལ་ལྡན་སྟོད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཏེ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དང་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་བཅས་ལ་བྱང་ཆུབ་པར་མཛད། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པར་རྒྱུད་པའི་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་། དགུང་ལོ་ཞེ་གསུམ་པར་རྒྱུད་པའི་མཁན་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་འཆད་ཉན་ལེགས་པར་བསྐྱངས། བར་སྐབས་ཤིག་ཏུ་རྒྱུད་པའི་མཁན་ཁྲིའི་འགན་རྣམས་རེ་ཞིག་བཞག་དགོས་པ་བྱུང་བས་དབུས་སྟོད་ཕག་མོ་ཆོས་སྡེ་དང་འབྲུ་ལ་རི་ཁྲོད་སོགས་སུ་བཞུགས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་མཛད། དགུང་ལོ་དྲུག་བཅུ་རེ་གཅིག་པར་ཤར་རྩེའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་ནས་འཆད་ཉན་དང་གཏོང་སྒོ་གང་གི་ཐད་ནས་ཀྱང་མི་དམན་པར་མཛད། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་གསུམ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་ཕོ་བྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1829ལོར་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ལོ་ངོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་དུ་གསེར་ཁྲི་བསྐྱངས་ཤིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་པར་མཛད། དགུང་ལོ་དོན་བཞི་པར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་གཤེགས། དགོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་བཞེངས་པའི་དངུལ་གདུང་ནི་དགའ་ལྡན་བླ་མ་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་སོ། ཁོང་གི་མཚན་གཞན་ལ་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐར་འདོད་ཅེས་ཞུའོ། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་འཛིན་པའི་ཁྲི་རབས་བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །
ཀོ་བ་མཚོ་ལ་བྱིང་འདྲ་
དེ་སྔོན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་ལྷོ་བྲག་ཁོ་མཐིང་གཏེར་མ་ལས་མ་འོངས་བསྐལ་པའི་མཐར་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གཙུག་ལག་ཁང་དང་བཅས་པ་ཆུས་ཁྱེར་བར་འགྱུར་བ་དང་དེ་ཡང་ལྷ་སའི་གཙང་པོ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་ཁག་གཅིག་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་ངོས་ཕྱོགས་ནས་བསྐོར་ཏེ། དཀྱིལ་གྱི་སྐམ་ས་རྣམས་རིམ་བཞིན་ཉ་འདྲ་བ་དང་། ལྕོང་མོ་འདྲ་བ། སྦལ་པ་འདྲ་བ། པྲིར་འདྲ་བ་བཅས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་འོང་ཞིང་། ཐ་མ་པྲིར་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ནི། སྐམ་སའི་མཐའ་བསྐོར་རྣམས་ཆུས་བཅད་པའི་དབྱིབས་ཀོ་གྲུ་མཚོ་ལ་བྱིང་བ་ལྟར་གྱུར་པའི་དུས་སུ། མི་རྣམས་ཀྱིས་གཙང་པོའི་འགྲམ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་རྒྱང་ནས་བལྟས་ཏེ་སྨོན་ལམ་ཕྱག་མཆོད་་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་འོང་བར་གསུངས་པ་དེ་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཨ་ཅག།
ཨ་ཅག་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
མཁྱེན་རབ་ནོར་བུ།
མི་ཚེ།
སྨན་རྩིས་མཁས་དབང་མཆོག་ནི་ལྷོ་ཁ་རྩེ་ཐང་ཁུལ་བྱ་ས་ལྷ་ཁང་གི་ཉེ་འདབས་སུ་ཡབ་རྩིས་རིག་སྨྲ་བ་ཀྲང་གོ་ལེབ་བམ་རྩིས་པ་རྔ་བོ་ཆེར་གྲགས་པ་དང་། ཡུམ་དབྱངས་ཅན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་ལུག（༡༨༨༣）ལོར་སྐུ་བལྟམས། ཆུང་དུས་རྩེད་ཐང་ལྔ་མཆོད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཆོས་ཞུགས་གནང་། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་ཡས་མས་སུ་དགོན་པས་དྲག་འདེམས་ཀྱིས་ ལྷ་ས་ལྕགས་རི་འགྲོ་ཕན་གླིང་དུ་གསོ་རིག་སློབ་གཉེར་དུ་མངགས། ཐོག་མར་སྨན་དགེ་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན་གྱི་དྲུང་ནས་སྨན་གཞུང་གསན་སྦྱངས་ཀྱི་དབུ་ཚུགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ ཐོགས་པར་སྨན་གཞུང་ཐུགས་འཛིན་ དང་ཚོགས་འདོན་ཆོས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་རྒྱུགས་འབུལ་སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་པར་ཐོབ་པར་བརྟེན། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐུའི་བླ་སྨན་ དངོས་ གཞི་ བྱམས་པ་ཐུགས་དབང་མཆོག་གི་རྒྱུད་འཛིན་སློབ་གྲྭ་བའི་ཁོངས་སུ་བདམས་ཚུད་བྱུང་བས། མཁས་མཆོག་དེ་ལས་གསོ་བ་རིག་པའི་རྒྱུད་བཞི་དང་། གཞུང་འགྲེལ་བེེ་སྔོན་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་གཞུང་ལུགས་མང་པོའི་ལུང་འཁྲིད་མན་ངག་ལག་ལེན་དང་བཅས་པར་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། སྔ་རྗེས་སུ་མཁས་དབང་འཚོ་བྱེད་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་དང་། འཇམ་དཔལ་རོལ་བའི་བློ་གྲོས་སོགས་རྩོད་མེད་མཁས་དབང་དུ་མ་ལས་གསོ་རིག་དང་། སྐར་ནག་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ། སུམ་རྟགས་དང་སྒྲ་རིག་པ། སྙན་ངག རྒྱུད་བཞི། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག སོགས་ལེགས་པར་གསན་སྦྱོང་མཛད་པས་སྨན་རྩིས་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁྱེན་དཔྱོད་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་མཁས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ། ལྕགས་ཁྱི（༡༩༡༠）ལོར་ལྕགས་སྨན་སློབ་གྲྭ་ཚང་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་འབྲས་ སྤུངས་དགོན་གྱི་སྨན་སྦྱིན་པར་མངའ་གསོལ། ཆུ་གླང（༡༩༡༣）ལོར་བཤད་སྒྲ་བློན་ཆེན་སིམ་ལའི་ཆིངས་དོན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་དུས་དེའི་བླ་སྨན་པར་མཉམ་བྱོན་སྐབས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ནད་པ་གསོ་དཀའ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་སྨན་བཅོས་གནང་བ་བརྒྱུད་ཕན་གསོས་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་བསྔགས་བརྗོད་རྒྱ་ཆེ་ཐོབ། མེ་འབྲུག（༡༩༡༦）རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་བོད་ལྗོངས་ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་འགྲོ་ཕན་གླིང་གསར་འཛུགས་གནང་ནས་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་པའི་མཚན་གནས་དང་སྦྲགས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་དང་ལྕགས་པོ་རི་སྨན་པ་གྲྭ་ཚང་སློབ་དཔོན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བས། སློབ་མ་དུ་མ་བསྐྱངས། དབུས་གཙང་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་མདོ་སྨད་དང་། འབྲུག་པ། འབྲས་ལྗོངས། ལ་དྭགས། ཁུ་ནུ་ལ་སོགས་ནས་སློབ་མ་དུ་མ་འདུས། ལྕགས་རི་འགྲོ་ཕན་གླིང་གི་དབུ་འཛིན་གནང་སྐབས་ཆུ་ཕག(༡༩༢༣）ལོར་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་སྨན་ཐང་བརྒྱད་བཅུ་ཡོད་པ་ལས་བར་སྐབས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཟད་སྐྱོན་བོར་བརླག་སོང་བ་རྣམས་བསྐྱར་བྲིས་ཁ་གསབ་མཛད། སློབ་མ་ཚོས་ལྟ་བདེ་ཤེས་སླ་ཡོང་ཆེད་སྨན་རྩིས་ཁང་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་གི་ལྡེབས་རིས་ལ་རྩ་བཤད་ཀྱི་སྡོང་འགྲེམས་དང་། གཏར་བསྲེག་དཔེ་རིས། བྱང་ཁོག་ཡུལ་ཐིག་སྔ་དུས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་སྐབས་ལྷོ་བྲག་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུས་ཕུང་པོ་དངོས་ལ་གཟིགས་ཏེ་བཞེངས་པའི་དཔེ་རིས། གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞིའི་ཡོངས་གཏད་ལེའུའི་རི་མོ། དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་རི་རབ་དང་གོ་ལའི་དཔེ་རིས་མི་འདྲ་བ། སྙན་ངག་སྒྲ་རྒྱན་བྱ་དཀའ་བའི་ཀུན་བཟང་འཁོར་ལོ་སོགས་གསར་བཞེངས་གནང་། ས་རྟ（༡༩༡༨）ལོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་ དམིགས་བསལ་གཟིགས་བསྐྱངས་ཀྱིས་རྗེ་འདི་ཉིད་ལ་སྐུའི་བླ་སྨན་པ་ཆུང་བ་བསྐོ་བཞག་བསྩལ། རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་ཐོག་སྐབས་མཁན་ཆུང་གི་གོ་གནས་སུ་ གནས་སྤར་གནང་བ་དང་། མེ་བྱ（༡༩༥༧)ལོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་ པས་སྐུ་བཅར་མཁན་ཆེན་དར་ཧན་གྱི་གོ་མིང་བསྩལ། མཐར་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་སྟག(༡༩༦༢)ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་ཉིན་ལྷ་སར་སྐུ་གཤེགས། གསུང་རྩོམ་ལ། 《རྩ་རྒྱུད་སྡོང་འགྲེམས་གསོ་རིག་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ》《རྩིས་གཞུང་རིག་ལྡན་སྙིང་ཐིག》སོགས་ཧ་ཅང་མང་བས་སྤྱིར་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་། སྨན་རྩིས་གཉིས། ཁྱད་པར་སྨན་རྩིས་ཁང་དར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱིར་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་འབད་བརྩོན་གནང་བ་སོགས་ཕྱག་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
ཧ་ལ་མ།
ཧ་ལ་མ་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
སྒྲོལ་མ་སྐྱབས།
རྣམ་དཀར་ལྷ་མོས་བྲིས། (མཁན་པོ་ཨོ་རྒྱན་རིག་འཛིན་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས། ༢༠༢༡། ༥། ༡༥།) སྒྲོལ་མ་སྐྱབས། གངས་ཅན་པ་སྒྲོལ་མ་སྐྱབས། (Romanize: Dolma Kyab; Wylie: Sgrol ma skyabs) བོད་གཞས་ཀྱི་མཁའ་དབྱིངས་ལ་འཚེར་བའི་སྐར་མ་འོད་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་པའི་དུས་སྨད་ལ་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཀླུ་ཆུ་རྫོང་མ་ངེ་ཧོར་སྐྱེས་སྡེ་བ་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཞིང་། བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚིག་དབྱངས་ལེན་གསུམ་ཆེད་ལས་ལ་བརྩོན་མཁན་གྱི་གླུ་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཀུན་གྱིས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་ཡིག་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
སློབ་སྦྱོང་།
སྤྱི་ལོ་ 1999 ལོར་ཁོང་ཉིད་ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གླིང་བོད་ཡིག་སྡེ་ཁག་གི་རྩོམ་རིག་དང་ལོ་ཙཱའི་ཆེད་སྦྱོང་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། ལོ་དེའི་ཟླ་7པར་རྔ་བ་ཁུལ་ནོར་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་གཞུང་ཞབས་བྱ་བའི་ལས་གནས་སུ་ཞུགས་པ་དང་།
གླུ་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ།
རིམ་བཞིན་གཟི་ཚ་སྡེ་དགུའི་ཁུལ་ནོར་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་སྣེ་ལེན་ལྟེ་གནས་ཏེ་གཟི་ཚ་སྡེ་དགུ་སྐལ་བཟང་ལགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་ཞེས་པ་ནས་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པ་དང་སྦྲགས་གླུ་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་ལ་ཐོག་མར་ཞུགས་འགོ་བརྩམས། སྔ་ཕྱིར་བྱ་བའི་བར་གསེང་ནས་སི་ཁྲོན་རོལ་དབྱངས་སློབ་གླིང་དང་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གྲྭ་སོགས་ནས་གླུ་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་སྐད་ངག་ལ་སྦྱངས་བ་ཅི་ལྕོགས་བྱས། 2003 ལོ་ནས་ 2006 ལོའི་བར་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་གླུ་གར་ཚོགས་པ་ནས་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ལས་ཀ་གཉེར། 2004 ལོར་ཆེད་སྒྲིག་ཐོག་མ«གངས་ཅན་པ»འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པར་མ་ཟད་ཁྲེང་ཏུའུ་ཅིན་ཁྲིན་སྒྱུ་རྩལ་ཕོ་བྲང་ནས་ཐོག་མའི་གླུ་གཞས་ཆེད་ཚོགས་ཀྱང་བདེ་ལེགས་ངང་འཚོགས།
སྙན་གྲགས་རྒྱས་ཚུལ།
2005 ལོར་མཚོ་སྔོན་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་བོད་ཡུལ་དུ་བསྐྱོད་པ་ལས་རྨ་ཁུགས་དང་པོའི་ལྷན་འཛོམས་ཞེས་པའི་སྤྲོ་ཚོགས་སུ་ཞུགས་ཏེ«གངས་ཅན་པ»ཞེས་པའི་གླུ་གཞས་ཀྱིས་གྲགས་པས་ཁྱབ་ཅིང་ཉན་མཁན་མང་པོར་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་པས་ཀུན་གྱིས་ཁོང་ལ་གངས་ཅན་པ་ཞེས་འབོད་པ་དང་མཚམས་གང་ཞིག་ནས་གཞས་མིང་མི་ལ་ཐོགས་པར་གྱུར། དེ་ཡང་སྔ་ཕྱིར་བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱི་སྤྲོ་ཚོགས་ཆེ་གྲས་རབ་དང་རིམ་པ་མང་པོར་ཞུགས་པ་དང་། དུས་ད་ལྟའི་བར་གླུ་གཞས་ཀྱི་ཚིག་དབྱངས་བརྩམས་ཆོས་བརྒྱ་ཕྲག་ལས་བརྒལ་བས་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ཀུན་ལ་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཆོད་ཅིང་བོད་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་པ་རྣལ་མ་ཞིག་ཏུ་ཆགས།
བྱས་རྗེས།
2008 ལོར་མི་སྒེར་གྱི་གཞས་དབྱངས་བརྩམས་ཆོས་ཆེད་སྒྲིག«རྩམ་པ་ཕ་ཡུལ»ཞེས་པ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པས་བོད་ཀྱི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་དང་ཤེས་ཡོན་པའི་སྡེ་ནས་གདེང་འཇོག་ཚད་མཐོ་གནང་། 2008ལོའི་ལོ་མཇུག་ལ«སེམས་ཀྱི་མཆོད་མེ»ཞེས་པའི་སྒེར་གྱི་གླུ་གཞས་ཆེད་ཚོགས་གཉིས་པ་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཀན་ལྷོ་ཟློས་གར་ཁང་ནས་འཚོགས། 2014 ལོར་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་དང་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་མི་སྒེར་གྱི་གླུ་གཞས་ཆེད་ཚོགས་གསུམ་པ«གངས་རིའི་སྐར་རྒྱན»ཞེས་པ་འཚོགས། 2016 ལོར་ཀན་ལྷོ་ཁུལ་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་མཐུན་ཚོགས་སུ་ཞུགས་ཏེ་ཡིག་གཟུགས་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སྦྱངས་བ་བྱེད་མུས་མཆིས། 2017 ལོར་མདོ་ཁམས་ཡུལ་གྱི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་འགྲན་སྡུར་སྐབས་དྲུག་པའི་གདན་ཞུའི་སྐུ་མགྲོན་དང་སྤྱིའི་དཔྱད་འདེམས་པར་བསྐོས། 2020 ལོར་ཡང་བསྐྱར་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་རྟགས་མའི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་འགྲན་སྡུར་སྐབས་བདུན་པའི་སྤྱིའི་དཔྱད་འདེམས་པ་དང་མཛུབ་སྟོན་དགེ་རྒན་ལ་བསྐོས། སྔ་གཞུག་ཏུ་མི་སྒེར་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་འོད་སྡེར་ཉི་ཤུར་ཉེ་བ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པས་བོད་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་ཚད་མཐོའི་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་གླུ་གཞས་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །
ཀོ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་
(ཀོ་གྲུ)བོད་ས་གནས་སུ་གནའ་རབས་ནས་དེང་སང་བར་ཆུ་ཐོག་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཡོ་བྱད་གཙོ་བོའི་གྲས་ཡིན་པའི་ཀོ་གྲུ་སྟེ། དེ་ཡང་གཡག་གི་ཀོ་བ་གཉིས་སམ་བཞི་གང་རིགས་རྒྱུན་བུའི་སྐུད་པས་ཀོ་འཚེམས་བྱས་པའི་ནང་དུ་ཤིང་གིས་ཀོ་སྒྲོམ་ཁ་ཤིང་དང་བཅས་པ་བཟོས་པའི་ཚེམས་སྲུབས་རྣམས་སུ་ཞག་སྙིགས་དང་མར་སྙིགས་སོགས་བྱུགས་ཏེ་རྐོ་གྲུའི་ནང་དུ་ཆུ་མི་ཡོང་བར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ཐག་ཉེའི་སྐྱེལ་འདྲེན་ལ་གྲུ་དང་ཀོ་གྲུ་གཉིས་ཀ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པ་དང་། ཐག་རིང་གི་སྐྱེལ་འདྲེན་ལ་ཀོ་གྲུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་རྟ་པའི་ཉིན་ལམ་གཉིས་ཉིན་གཅིག་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་མགྱོགས་ཁྱད་ཡོད། གཡག་ཀོ་བཞི་སྒྲིགས་བྱས་པའི་ཀོ་གྲུ་ལ་སྐྱ་བ་གཉིས་དང་། གཡག་ཀོ་ཉིས་སྒྲིགས་བྱས་པའི་ཀོ་གྲུ་ལ་སྐྱ་བ་གཅིག་གི་འཐུས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཀོ་བ་གཏོང་མཁན་ལ་མཉན་པ་དང་མཉན་དཔོན་ཟེར་ཞིང་། རེས་འགས་ཀོ་པ་ཡང་ཟེར། ཀོ་བ་གཏོང་སྐབས་མཉན་པས་གཞས་གདངས་རིང་པོ་སྐྱོ་གླུ་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མཉན་པས་ཀོ་གྲུ་སྐལ་པར་ཁྱེར་ནས་འགྲོ་སྐབས་བཟའ་ཆས་འགེལ་སའི་ལུག་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལྟོ་ཕད་གཉིས་བཀལ་ནས་སྐེ་ལ་དྲིལ་བུ་དང་ཐག་པ་བཏགས་ཐོག་ཐག་སྣེ་མཉན་པའི་སྐེད་པའམ་ཀོ་བར་བསྒྲོགས་ཏེ་འཁྲིད་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཀོ་ལུག་ཟེར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀོ་བི་ད་ར་ཀའམ་ཀོ་བི་དཱ་ར་
བསྒྱུར་ན་ས་རྡོལ་ཞེས་པ་སྟེ། ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་གོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
གཟི་མིག་དགུ་པ།
གཟི་མིག་དགུ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
༡༩༣༤ལོ།
༡༩༣༤ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
གཙོད་རྭ་རོལ་ཚོགས།
གཙོད་རྭ་རོལ་ཚོགས་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
གཡུ་འབྲུག།
གཡུ་འབྲུག།་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
གནམ་ལྕགས།
གནམ་ལྕགས་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
བོད་ཀྱི་སྙན་སྒྲོན་པ་གྲགས་ཅན་ཕུར་བ་
བོད་ཀྱི་རྒྱང་སྒྲོག་པ་གྲགས་ཅན།རྒན་ཕུར་བ་ལགས་སྨན་བཅོས་བྱས་ཀྱང་ཕན་མ་ཐོགས་པར2022ལོའི་སྤྱི་ཟླ3ཚེས28ཉིན་ཚེ་ལས་འདས་པ་དང་དགུང་ལོ78རེད། བོད་ཀྱི་རྒྱང་སྒྲོག་ལས་དོན་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མཐོ་བའི་རྒན་ཁོང་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ཞུ།
ཀོང་པོ་ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་
ཀོང་པོ་ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་མོ་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1761ལོར་ཀོང་པོའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་ཚེ་དབང་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཡུམ་ཚེ་དབང་བཟང་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་ཕོ་བྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1816 ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་དགུང་ལོ་བརྒྱད་པར་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་ཡི་གེའི་འབྲི་ཀློག་བསླབས་ཤིང་མཁས་པར་མཁྱེན། ལོ་དེར་ཀོང་པོ་ཆབ་ནག་རི་བོ་དགའ་ལྡན་དུ་ཕྱག་བྲིས་སློབ་གཉེར་དུ་ལོ་གཅིག་ཙམ་བཞུགས། དགུང་ལོ་དགུ་པར་ཡབ་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་ལྷ་ལྡན་སྤྲོ་བདེ་ཁང་གསར་དུ་ཕྱག་བྲིས་དང་། རྩིས་རིག་ཆོས་སྤྱོད་སོགས་བསླབས་ནས་དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་བར་དུ་བཞུགས། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པར་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲུང་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་མནོས། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པར་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་ནས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་གསན་སྦྱོང་མཛད། དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པར་གཙང་པ་མཁན་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་ལས་བསྙེན་རྫོགས་བསྒྲུབས། དེ་ནས་ཀ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་དབེན་གནས་ཁག་ལ་སྒྲུབ་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་པར་ཀོང་པོ་དགའ་ལྡན་བསམ་གཏན་གླིང་གསར་དུ་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་རྒྱུན་དུ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་བཤད་ཁྲིད་གནང་། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་པར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་གཤེགས། ཁོང་གི་མཚན་གཞན་ལ་ཕག་མགོ་བླ་མ་ཞེས་ཞུའོ། །ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི《བདེ་ལམ་དམར་ཁྲིད་ཐེག་མཆོག་གདམས་པའི་ཉིང་ཁུ་》དང་། 《རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་ཊཱིཀྐ་》། 《ཡོངས་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གསུང་ཟིན་བདེ་ལམ་དམར་ཁྲིད་དྲང་སྲོང་ཞལ་ལུང་》། 《ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གི་བསྡུས་དོན་ཚིགས་བཅད་མ་》བཅས་ཆོས་ཚན་བཅུ་དྲུག་ལོངས་པའི་པོད་གཅིག་བཞུགས་སོ། །
གང་ས་རྒོད།
གང་ས་རྒོད་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
གངས་རིའི་ནང་མ།
གངས་རིའི་ནང་མ་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
ཀོང་རོང་སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་
ཀོང་རོང་སྨན་བླ་དོན་གྲུབ་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་མོ་ཡོས་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ 1675 ལོར་ཀོང་སྟོད་བཀྲ་ཤིས་འབྲས་སྤུངས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། འདས་ལོ་མི་གསལ། ཁོང་གིས་སྨན་བླ་ཚེ་དབང་དང་། སློབ་དཔོན་གཞན་ཕན་བདེ་ཆེན་རྒྱལ་པོ། དྲུང་འཚོ་བ་སངས་རྒྱས་བཅས་ཀྱི་ཞབས་པད་ལ་བསྟེན་ནས་སྤྱིར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་། སྒོས་སུ་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཛད། དེ་ནས་གསོ་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གཉིས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ་འགྲོ་བ་མང་པོའི་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་མཛད། ཁོང་གིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞིའི་དཔར་ཤིང་གསར་དུ་བསྐྲུན་ཏེ་སྒམ་པོའི་དཔར་མ་ཞེས་གྲགས་སོ། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི《དཔལ་ལྡན་གསོ་བ་རིག་པའི་མན་ངག་ཀུན་ལས་ཟབ་གཅེས་ཡང་བཅུད་བསྡུས་པ་ཕན་བདེ་འབུམ་ཕྲག་》དང་། 《མན་ངག་ཕན་བདེ་འབུམ་ཕྲག་ལས་འཕྲོས་པའི་བརྡ་ཚིག་གསང་རྒྱའི་ལྕགས་འབྱེད་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག་》། 《རེག་ཟིག་ནེའུ་ལེའི་རྐྱལ་བ་》། 《ཕྱི་རྒྱུད་ཕ་ལམ་རིན་ཆེན་འཁོར་ལོ་》བཅས་བཞུགས་སོ། །
ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ
ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་རེ་གཉིས་པ་རེད། མདོ་སྨད་རྒྱལ་རོང་གི་ཡུལ་སྤྲོ་སྣང་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ས་བྱ(སྤྱི་ལོ1729)ལོར་འཁྲུངས། འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུ་དང་སློབ་གཉེར་མཛད། དགུང་གྲངས་ང་བདུན་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་འབྲུག(སྤྱི་ལོ1784)ལོར་རྒྱལ་རྩེ་ཆོས་རྗེ་དང་། དེའི་ཕྱི་ལོ་དགའ་ལྡན་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ཁྲི་ལོ་བདུན་བསྐྱངས།།
ཀོ་བྲག་པ་བསོང་ནམས་རྒྱལ་མཚན་
ཆོས་ལུགས་འདི་ཡིན་གྱི་དམིགས་བསལ་མེད་ཅིང་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་བླ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འཁྲུངས་ཡུལ་དིང་རི་དང་། རུས་རྒྱུད་ལྡོང་། ཡབ་གཙོ་བོ་རྒྱལ་གཡུང་དང་ཡུམ་སྟོད་མོ་རྗེ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་སྟག(༡༡༨༢)ལོར་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་འབྲི་ཀློག་དཀའ་ཚེགས་མི་དགོས་པར་མཁྱེན། ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲི་དང་། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་དཔལ་བ། རྒྱ་ཕུག་ཇོ་སྲས། པཎ་ཆེན་རརྞ་ཤྲི་སོགས་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུར་ཕེབས་སྐབས་ཆོས་རྗེ་སྐོས་ཀྱིས་མཁན་པོ་དང་། ཕྱ་རུ་འདུལ་འཛིན་གྱིས་སློབ་དཔོན། སློབ་དཔོན་ལོས་གསང་སྟོན་མཛད་ནས་རབ་བྱུང་དང་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་ལ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གསོལ། གངས་ཏི་སེར་ལོ་ལྔའི་རིང་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་བཞུགས་པས་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་རྩལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་ཅིང་མྱང་སྟོད་རྒྱལ་རྩེའི་ཀོ་བྲག་དགོན་པ་བཏབ་ནས་དེར་གཙོ་བོར་བཞུགས་པས་ཀོ་བྲག་པ་ཞེས་གྲགས། བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ནས་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་བྱ(༡༢༦༡)ལོར་དགོངས་པ་རྫོགས། རྣམ་ཐར་ཞིབ་པ་ད་ཕན་ཁོ་བོས་མ་མཇལ་ལགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མེ་ལོང་།
མེ་ལོང་ནི་བོད་ཀྱི་མཉམ་གཞས་རུ་ཁག་ཞིག་རེད།
༡༩༣༣ལོ།
༡༩༣༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
བློ་བརྟན་རྣམ་གླིང་།
བློ་བརྟན་རྣམ་གླིང་ནི་བོད་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་གཞས་པ་ཞིག་རེད།
ཀོང་སྤྲུལ་ཀརྨ་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་
ཀོང་སྤྲུལ་ཀརྨ་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་ཕོ་རྟ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1954 ལོར་སྐུ་གོང་མའི་ཞལ་ཆེམས་ལྟར་ལྷ་གདན་དུ་ས་འདུ་ཚང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ད་ལྷ(1990)རྒྱ་གར་དུ་འཚོ་བཞུགས་མཛད། ཆོས་རྗེ་རང་བྱུང་རིག་པའི་རྡོ་རྗེས་སྐུ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ 1960 ལོར་འབྲས་ལྗོངས་རུམ་བཏེགས་དགོན་དུ་ཁྲི་འདོན་མངའ་གསོལ་རྒྱས་པར་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པར་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཁོང་ནས་རྡོལ་བའི་གསུང་རྩོམ་གནང་བར་ཐོགས་པ་མེད། ཆོས་རྗེ་རང་བྱུང་རིག་པའི་རྡོ་རྗེ་དང་། དཔའ་བོ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་རྣམ་གཉིས་ལས་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་སོགས་རྒྱ་ཆེན་གསན། བླ་མ་ཀ་ལུའི་མདུན་ནས་ཤངས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་གྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་དང་གདམས་པ་ཡོངས་རྫོགས་གསན། ཁྲ་འགུ་མཁན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་མདོ་སྔགས་གཞུང་འགྲེལ་ཁག་ལ་ལེགས་པར་གསན་ཏེ། རྒྱུགས་འབུལ་དང་། བརྒལ་བརྟག་རྩོད་གླེང་སོགས་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མཛད། ཐུགས་དམ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར་ལའང་བཀའ་བརྒྱུད་གོང་མའི་བརྒྱུད་པར་འཛིན་ཐུབ་ངེས་གནང་། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཀར་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་གྲངས་མང་བཙུགས་པ་དང་། སློབ་ཚོགས་དཔག་མེད་སྐྱོང་ཞིང་རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང་། སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་ཅིང་། ད་ལྟ་རྒྱ་གར་དུ་འཚོ་བཞུགས་མཛད་དོ། ཁོང་ནི་ཀོང་སྤྲུལ་གྱི་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཡིན།།
ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ
ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་དོན་བཞི་པ་རེད། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་གླང(སྤྱི་ལོ1781)ལོར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་དྲུག་པའི་ཐོག་གྲྭ་རྒྱུན་དང་མཉམ་དུ་དབུས་སུ་ཕེབས། སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་དང་། རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་དེ།གཞུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་སློབ་གཉེར་ཐོན་ནས། དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པར་དགུན་ཁའི་དགེ་བཤེས་གླིང་བསྲེ་གནང་།　དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་གྲྭ་སྐོར་དམ་བཅའ་མིག་དཔེར་འོས་པ་མཛད། དེ་ལོའི་དབྱར་ཐོག་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོ་བཅུའི་རིང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གནང་།དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་པར་རྒྱུད་སྨད་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་། དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་པར་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ། དགུང་ལོ་ང་བདུན་པར་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེའི་ཁྲི་ཕེབས།　དགུང་ལོ་རེ་གསུམ་པར་དགའ་ལྡན་ཁྲིར་ཕེབས། དེའི་ཕྱི་ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཡོངས་འཛིན་ཕེབས། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ལོ་བཞི་བསྐྱངས། དགུང་གྲངས་རེ་དྲུག་ཐོག་སྐུ་གཤེགས།།
དབུས་བཟའ་མཁའ་འགྲོ་མ་
དབུས་གཙང་ཁོངས་ན་རྒྱ་ར་ག་ཤར་ཞེས་པའི་ལུང་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར། བདག་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་མི་དབང་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ནི་གཏེར་སྟོན་ཞིག་དང་གྲུབ་རྟགས་ཀྱང་སྟོན་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ན། ཁོང་ནི་རོང་ཚའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཚུལ་བཀོད་ཡོད། ཁོང་གི་ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་ཚེ་རིང་ཆོས་འཛོམས་ཟེར་ཞིང༌། ཁོང་གཉིས་ལ་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༨༠ ལོར་བུ་མོ་ཞིག་སྐྱེས་པ་དེ་ནི། ཡབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་དཔོན་གནས་དང་བདག་དབང་རྒྱུད་འཛིན་པ་ཞིག་ཡོང་བར་རེ་བ་ཆེན་པོ་བཅངས་ནའང༌། བུ་མོ་ནི་ཡབ་ཀྱི་རྒྱུད་འཛིན་པ་བྱེད་པའི་བསམ་པ་མེད་པར། ནམ་རྒྱུན་རང་གིས་རྙེད་པ་ཡིན་ཟེར་ནས་སྐུ་འདྲ་དང་ཐང་ག ཆོས་དཔེ་སོགས་དངོས་རྫས་མང་པོ་བསྣམས་ཕེབས་མཁན་ཞིག་དང༌། དུས་རྒྱུན་དུ་གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ཚིག་འདྲ་པོ་རེ་སྐྱོར་བ་ལ་དགའ་མོས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན།
རྒྱལ་རོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བདུན
1.ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་སྨོན་ལམ། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་རེ་གཉིས་པ་རེད། མདོ་སྨད་རྒྱལ་རོང་གི་ཡུལ་སྤྲོ་སྣང་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ས་བྱ(སྤྱི་ལོ1729)ལོར་འཁྲུངས། འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུ་དང་སློབ་གཉེར་མཛད། དགུང་གྲངས་ང་བདུན་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་འབྲུག(སྤྱི་ལོ1784)ལོར་རྒྱལ་རྩེ་ཆོས་རྗེ་དང་། དེའི་ཕྱི་ལོ་དགའ་ལྡན་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ཁྲི་ལོ་བདུན་བསྐྱངས།།
དབུས་བཟའ་མཁའ་འགྲོ་མ་
དེ་ལྟ་བུའི་བུ་མོ་དེ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་སྐྱིད་ཤོད་གྲོང་དཔོན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་སྲས་དང་གཉེན་རྟགས་བརྒྱབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། བུ་མོས་དུས་ནམ་ཡང་རང་བཞིན་ཕལ་བའི་ཁྱིམ་ཐབ་མི་བྱེད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་མཐར་བསྐྱེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། མི་དབང་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཐབས་ཟད་ཨུ་ཐུག་ཏུ་གྱུར་ནས། ད་ནི་ཅི་ཞིག་བྱེད་དགོས་སམ་སྙམ་ནས་སྡོད་དགོས་པ་བྱུང༌།
རྒྱལ་རོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བདུན
2.ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་དོན་བཞི་པ་རེད། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་གླང(སྤྱི་ལོ1781)ལོར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་དྲུག་པའི་ཐོག་གྲྭ་རྒྱུན་དང་མཉམ་དུ་དབུས་སུ་ཕེབས། སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་དང་། རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་དེ།གཞུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་སློབ་གཉེར་ཐོན་ནས། དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པར་དགུན་ཁའི་དགེ་བཤེས་གླིང་བསྲེ་གནང་།　དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་གྲྭ་སྐོར་དམ་བཅའ་མིག་དཔེར་འོས་པ་མཛད། དེ་ལོའི་དབྱར་ཐོག་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཞུགས་ནས་ལོ་བཅུའི་རིང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་གནང་།དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་པར་རྒྱུད་སྨད་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་། དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་པར་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ། དགུང་ལོ་ང་བདུན་པར་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེའི་ཁྲི་ཕེབས།　དགུང་ལོ་རེ་གསུམ་པར་དགའ་ལྡན་ཁྲིར་ཕེབས། དེའི་ཕྱི་ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཡོངས་འཛིན་ཕེབས། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ལོ་བཞི་བསྐྱངས། དགུང་གྲངས་རེ་དྲུག་ཐོག་སྐུ་གཤེགས།།
དབུས་བཟའ་མཁའ་འགྲོ་མ་
བུ་མོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོན་སྐབས། མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡོད་འདུག་པ་དེར། ཚེ་འདི་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་དེར་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་བསམ་པ་ཐུགས་ལ་ཡང་ཡང་འཆར་བ་དང་ཞལ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་གསུངས་སྟབས། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལའང་ཅི་བྱ་འདི་བྱ་མེད་པར། བུ་མོའི་འདོད་པ་དེ་ཡམ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་སྙམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་ནས་གཉེན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ཕྱོགས་ལ་བསམ་བློ་གཞན་གཏོང་རྒྱུ་མ་རྙེད་པར་ལུས་པ་རེད།
བུ་མོ་དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལ་སོན་པའི་སྐབས་ལ། མདོ་ཁམས་གསེར་རྟའི་གསེར་སྒར་གྱི་རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་སྤྲུལ་དྲི་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ཞུ་བ་དེ་གའི་འཁོར་ཚོགས་མང་པོ་དང་ལྷན་དབུས་མཇལ་ལ་སླེབས་པ་དང་འཕྲད། འཕྲད་ནས་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡོད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་སོགས་ཞུས་ནས་ཐུགས་ཞིབ་གནང་ཞིང་། སྔོན་གྱི་ཐུགས་འདོད་སྒྲུབ་པའི་འདུན་པ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་ནས། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་གསང་སྟབས་ཀྱིས་འབྲངས་ཏེ། ཡུལ་དབུས་ནས་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས། དེར་ཐོག་མར་མདོ་སྨད་མགོ་ལོག་གི་མི་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་གཡོག་མོའི་ཚུལ་གྱིས་ལྟོ་གོས་འཕྱིད་ཙམ་གྱི་འཚོ་བར་རོལ་ནས་བཞུགས། རྗེས་ལ་ཁྱིམ་ཚང་དེས་མོ་རང་ལ་རང་གི་བུ་ཕྲུག་ནང་བཞིན་བདག་གཅེས་ཧ་ལས་པ་བྱས་ནའང༌། ཁྱིམ་ཐབ་འཛིན་པ་སོགས་གཏན་དུ་སྤངས་ནས་གནས་ངེས་མེད་དུ་འགྲིམ་ཞིང་ཆོས་ཁོ་ནར་གཞོལ། གང་དུ་ཕེབས་པ་དང༌། གང་ནས་བཞུགས་པ་ཡིན་ནའང༌། ངོ་མཚར་བའི་བློ་ཇུས་དང༌། རྣམ་དཔྱོད་ནི་མི་ཕལ་བ་ཞིག་ལས་ལྷག་པ་ལྡན་སྟབས། དད་ལྡན་མང་པོའི་ཡིད་ཀྱི་བརྟན་པ་དབང་མེད་དུ་འཕྲོག་ནས་སྙན་གྲགས་ཇེ་ཆེ་ནས་ཇེ་ཆེར་འཕེལ།
རྒྱལ་རོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བདུན
3.ཁྲི་ཆེན་མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་དོན་དྲུག་པ་རེད། སྡེ་དྲུག་ཧོ་ཐོག་ཐུའི་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཡིན།འཁྲུངས་ཡུལ་རྒྱལ་རོང་སྤྲོ་སྣང་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་། སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུ་ཐོག་གཞུང་ཆེན་པོའི་སློབ་གཉེར་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་དང་། དེ་ནས་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཞུགས་ཏེ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང་གསན་བཞེས་རྒྱ་ཆེར་མཛད། རིམ་བཞིན་བླ་མ་དང་དབུ་མཛད་དང་། མཁན་པོ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བཅས་ཀྱི་ཁྲིར་ཕེབས། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཆུ་གླང(སྤྱི་ལོ1843)ལོར་དགའ་ལྡན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ལོ་བདུན་རིང་མཛད་སྒོ་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས་ཟུར་བཞུགས་གནང་མུས་སུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་ཡོངས་འཛིན་དུ་ཕེབས། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཤིང་བྱི(སྤྱི་ལོ1865)ལོར་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཟུར་མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་ལ་གནས་སྐབས་རིང་སྲིད་སྐྱོང་གི་ལས་དོན་གནང་རྒྱུའི་སྐོར་སོགས་བོད་བཞུགས་ཨམ་བན་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཐོག གོང་མ་ཐུང་ཁྲི་ལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བ་བཞིན་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཤིང་གླང(སྤྱི་ལོ1871)ལོར།སྤྱི་མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་དོན་གྲུབ་དང་བཤད་སྒྲ་བཀའ་བློན་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་བསླངས་པའི་དགའ་ལྡན་ཟིང་འཁྲུགས་ཟེར་བ་བྱུང་། དེར་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་དྲག་གནོན་བྱས་རྗེས། དེའི་ཕྱི་ལོར་སྲིད་སྐྱོང་སྡེ་དྲུག་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱང་སྐུ་གཤེགས། དེ་རྗེས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྡེ་དྲུག་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཞུ་བ་དེ་ཡིན།།
དབུས་བཟའ་མཁའ་འགྲོ་མ་
སྐབས་དེར་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་ན་སྙན་གྲགས་དང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཁྲག་འཐུང་བདུད་འཇོམས་གླིང་པ་དང༌། རིགས་སྲས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར། མགར་བ་གཏེར་ཆེན་བདུད་འདུལ་དབང་ཕྱུག་གླིང་པ། དཔལ་ཡུལ་སྒོ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་རྩོད་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གཏེར་སྟོན་པ་དང་། གྲུབ་ཐོབ་པ་མང་པོའི་མདུན་ནས་ཆོས་དང་གདམས་ངག་ཞུ་བ་སོགས་ལ་འབད་པ་བསྟེན་པས། དུས་ཚོད་ཐུང་ངུའི་ནང་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་མང་པོ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ཆགས། ལྷག་པར་དུ་འཆད་པ་དང་རྩོམ་པའི་མཁས་པའི་ལས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། མགོ་ལོག་དང་གསེར་རྟ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་གང་སར་སྙན་གྲགས་ཁྱབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ནི། དབུས་གཙང་གི་ཡུལ་ནས་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཕེབས་པའི་དབུས་བཟའ་མཁའ་འགྲོ་མ་ཀུན་བཟང་བདེ་སྐྱོང་དབང་མོ་བདེ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཞུ་བ་ཁོང་ཡིན།
ཁོང་གིས་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ནང་ཆོས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སློབ་སྦྱོང་གནས་སྟངས་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་སྐབས་བདེ་བའི་རིགས་ཆ་ཚང་རྒྱབ་ཏུ་སྐྱུར་ཞིང༌། གནས་གང་དང་ཡུལ་གང་དུ་ཕེབས་པ་དང་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལ། སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ནི་ལས་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཨང་དང་པོར་བཞག་སྟེ། ཉིན་མཚན་དབྱེར་མེད་ལྟ་བུའི་འབད་པ་དྲག་པོ་བྱས་ནས་ཐོག་མར་སྤྲང་འཁྱམ་པ་ཞིག་གི་རྣམ་པས་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པ་དེ། རྗེས་ལ་མཆོག་དམན་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་དད་པའི་གུས་ཕྱག་འཚལ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱུང་ཡོད། ཉེ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ནས་གཟེངས་སུ་ཐོན་ཤོས་ཀྱི་བུད་མེད་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།
རྒྱལ་རོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བདུན
4.ཁྲི་ཆེན་འཇམ་དབྱངས་དམ་ཆོས། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་དོན་བརྒྱད་པ་རེད། ཁམས་རྒྱལ་རོང་ཡུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དུ་ཆོས་ཞུ་མཛད། དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཐོན་ནས་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཞུགས་ཏེ་རིམ་བཞིན་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་།མཁན་པོ།བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བཅས་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ལྕགས་བྱ(སྤྱི་ལོ1896)ལོར་དགའ་ལྡན་ཁྲིར་ཕེབས། ཁྲི་ལོ་བདུན་བསྐྱངས་ནས་གཤེགས།།
དབུས་བཟའ་མཁའ་འགྲོ་མ་
དབུས་བཟའ་མཁའ་འགྲོ་མ་ནི། ཆུང་ངུ་ནས་ཆོས་སེམས་ཆེ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་བློ་སེམས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ནས། ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སུམ་རྟགས་རིག་གནས་སོགས་ལའང་ལེགས་པར་སྦྱངས་ནས་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་ལ་གསུང་འབུམ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་འདུག་ནའང༌། ད་ལྟ་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ། གསུང་འབུམ་པོད་ཆེན་དྲུག་ཡོད།
གསུང་འབུམ་དེ་དག་གི་ནང་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར། མན་ངག་གི་སྐོར། གཏེར་ཆོས་ཀྱི་སྐོར། ཡི་དམ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐོར་སོགས་ཆོས་ཚན་མང་པོ་བཞུགས་ཤིང༌། གཞན་ཡང༌། རང་རྣམ་པོད་ཆེན་གཅིག་དང༌། ཉམས་མགུར་གྱི་སྐོར། ནད་རིམས་ཞི་བྱེད། བར་ཆད་སེལ་བྱེད། ཕྱུགས་གོད་དང་བཙན་ཐན་འགོག་བཅོས། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། ས་བཅུད་གསོ་ཐབས་སོགས་མང་དུ་བཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་བབ་དེ་འབངས་མི་རང་བཞིན་པའི་སྐད་ཀྱི་འགྲོས་ཤུགས་ཆེ་བར་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ནི། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྤྱི་དང༌། ནང་སྒོས་སུ། བུད་མེད་རིགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཐུན་མིན་གྱི་ཚོར་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་ཡུལ་བཀོད་དང༌། བརྩེ་དུང་སོགས་ཉམས་སུ་ལེན་སྟངས་ཁྱད་པར་བ་སྤྱད་ནས་བྲིས་འདུག་སྟབས། བུད་མེད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ཁྲོད་ནས་གོ་ས་མཐོ་ཤོས་ཟིན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
རྒྱལ་རོང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བདུན
5.ཁྲི་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འཕེལ། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གྱ་གཉིས་པ་རེད། རྒྱལ་རོང་དར་མདོར་འཁྲུངས།འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུ་མཛད། གཞུང་ཆེན་པོར་ཐོས་བསམ་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཞུགས་ཏེ་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་། མཁན་པོ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བཅས་ཁྲིར་ཕེབས། རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ལྕགས་འབྲུག(སྤྱི་ལོ1880)ལོར་དགའ་ལྡན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ཁྲི་ལོ་བདུན་བསྐྱངས།།
6.ཁྲི་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གྱ་གསུམ་པ་རེད། རྒྱལ་རོང་ཅོག་ཙེའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས། དབུས་སུ་བྱོན་ནས་སེར་སྨན་གྲྭ་ཚང་རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུ་མཛད་དེ་གཞུང་ཆེན་པོའི་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་ནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཐོན།　དེ་ནས་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཞུགས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང་གསན་བཞེས་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དེ་རིམ་བཞིན་རྒྱུད་སྟོད་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་།　མཁན་པོ། ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བཅས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་ཕེབས།　རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་ཁྱི(སྤྱི་ལོ1886)ལོར་དགའ་ལྡན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ཁྲི་ལོ་ལྔ་བསྐྱངས་མུས་སུ་སྐུ་གཤེགས།།
7.ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ཁོང་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་གྱ་བཞི་པ་རེད།　རྒྱལ་རོང་ཅོག་ཙེའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས། དབུས་སུ་བྱོན་ནས་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུ་མཛད་དེ་གཞུང་ཆེན་པོའི་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་ནས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། དེ་ནས་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཞུགས་ཏེ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང་གསན་བཞེས་ལེགས་པར་གྲུབ་ཏེ་རིམ་བཞིན་རྒྱུད་སྨད་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་།　མཁན་པོ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བཅས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་ཕེབས། རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་ལྕགས་སྟག(སྤྱི་ལོ1890)ལོར་དགའ་ལྡན་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ཁྲི་ལོ་བདུན་བསྐྱངས།།
ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད།
ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད་
མིང་འབྱུང་ཚུལ།
ཁུ་ནི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རི་འགོ་ཚུགས་ས་ཁུ་ནི་ནས་ཡིན་པས་མིང་དེ་ལྟ་བཏགས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་ཐོག་མའང་ཁུ་ནུ་ནས་མཆེད་པར་བཤད།
ཡོ་རོབ་པའི་གནའ་འབྲེལ
ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་51ཡོད་དེ་དག་གིས་བཙུག་པའི་རྩ་འཛུགས་ ཡོ་རོབ་པའི་གནའ་འབྲེལ་ European Union ཞེས་པ་དེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་སུ་ཆགས་ཡོད།
༡༩༣༢ལོ།
༡༩༣༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སྡོད་རྩའི་ཚ་བ་
སྡོད་རྩའི་ཚ་བ་
སྡོད་རྩར་ཚ་བ་ཞུགས་པའི་ནད་ཅིག་གོ །