བྱེས་འབྱོར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ།_བེ་རི་འཇིགས་མེད།
༥༽ བྱེས་འབྱོར་དུ་ཆབ་སྲིད་རིག་པའི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ། ས་ཕག་དུས་འགྱུར་བྱུང་ནས་མི་རིང་བར་རྒྱ་གར་དུ་སྐྱབས་བཅོལ་སླེབས་པའི་རྒྱུད་རིམ་ཁྲོད། གསུམ་ཅུའི་དུས་དྲན་ནམ་བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་དུས་དྲན་དང་པོ་དེ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ཟླ ༣ ཚེས ༡༠ ཉིན་རྒྱ་གར་ཌལ་ཧོར་དུ་གནང་འདུག་པ་དེའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་ཅིག་གནང་འདུག་པ་དེ་ཉིད་བྱེས་འབྱོར་ཁྲོད་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་རིག་དཔེ་འགྲེམ་གནང་བ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། དེ་ནས་མུ་མཐུད་ད་ལྟའི་བར་གསུམ་ཅུའི་དུས་དྲན་རིམ་བརྒྱུད་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་རེ་གནང་བ་རྣམས་སྐབས་དང་སྐབས་སུ་རང་གཞུང་ནས་ཕྱོགས་བསྡུས་དཔེ་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་རྒྱ་ཆེར་གནང་བ་དེ་རིགས་ནི་བཙན་བྱོལ་ནང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་རིག་གི་མཚན་གཞི་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བཙན་བྱོལ་གཞུང་གི་ཡུལ་དུས་གནས་བབ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་ལྟེ་བ་ཡང་ཡིན་པ་བཤད་མི་དགོས་པ་རེད། གསུམ་དུས་གསུང་བཤད་ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་དེབ་དེ་དག་ལ་གཟིགས་ན། བོད་རྒྱའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་གླེང་རྙོག་དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན། གླེང་རྙོག་གི་མཇུག་འབྲས་དང་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རེ་འཆར་སོགས་ཡུལ་དུས་གནས་བབ་འགྱུར་འགྲོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་འཕོ་འགྱུར་གང་ཞིག་བྱུང་བ་རྣམས་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་ལ། གསལ་པོ་འཁོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་དག་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གང་སར་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ་ལགས་པས། བཙན་བྱོལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་ས་དང་གཞི་འཛིན་ས་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་མི་འགྲིག་པ་མེད་དོ་སྙམ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་ད་ལྟའི་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ་ལགས་ཀྱིས་༼བདེན་དོན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་དང༌། ཡང་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོར་ཁོང་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ་ཡིན་པའི་སྐབས་བྲིས་པའི་༼བོད་ཀྱི་ཕྱི་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ༽། ཞེས་པ་འདི་གཉིས་ཉེ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ཐོག་གལ་ཆེ་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཆེད་རྩོམ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག་པར་སེམས་ཏེ། ཁོང་གིས་རྩོམ་ཡིག་འདི་ཉིད་འབྲི་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་དང་གོ་སྐབས་ཡག་ཤོས་ཤིག་ལ། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ཕྱི་སྲིད་བཀའ་ཟུར་སྣེའུ་ཤར་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པ་མཆོག་གི་གཟིམས་ཤག་དང་ཁ་ཐག་ཉེ་བས། དམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡང་གཏུགས་འབྲེལ་གྱིས་བཀའ་ཟུར་དམ་པ་དེ་ཉིད་ལོ་ཤས་ཕྱི་སྲིད་བཀའ་བློན་གནང་རིང་གི་མཐོང་ཐོས་ཉམས་མྱོང་གང་ཞིག་བསགས་པ་རྣམས་རིམ་པར་གསན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དང༌། གོ་སྐབས་དེ་ཉིད་ངོས་འཛིན་གྱིས་གནད་དོན་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པས། ཚིག་ཉུང་ཡང་དོན་ཟབ་པ། བོད་རྒྱའི་གནས་བབ་དང་ཉེ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་ཕན་རླབས་ཆེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་སྟབས། རང་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནས། ལོ་དེའི་མང་གཙོའི་དུས་ཆེན་དང་བསྟུན་ནས་དཔེ་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་འདུག ཡང་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ལོར་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ་གཞོན་ནུའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཡིན་པའི་སྐབས། ༼ཤིང་སྟག་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས་པ་༽ཞེས་པའི་ཆེད་རྩོམ་ཡིག་སྤེལ་འདུག་པ་དེའི་ནང་བོད་རྒྱ་གཉིས་དང༌། རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇི་སྲིད་གཞུང་བར་གྱི་ཆིངས་ཡིག་དེ་ཉིད་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་མཇུག་འབྲས་དང་བཅས་པ་གསལ་བཤད་ནན་པོ་གནང་ནས། དོན་དངོས་ཀྱི་བོད་རྒྱའི་གནས་བབ་ངོ་མ་དེ་ཉིད་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་བརྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྩལ་དུ་བཏོན་འདུག སྤྱི་ལོ ༡༩༧༠ ལོར་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་གསར་འཛུགས་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་གཞོན་ནུའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་འདོན་གྱི་དུས་དེབ་༼རང་བཙན་༽དང་༼བོད་གནས་བསྐྱར་ཞིབ༽ཞེས་པ་གསར་སྤེལ་གནང་འདུག་པ་དེ་དག་གི་ནང་དུའང་བོད་རྒྱའི་གནས་བབ་གསལ་བཤད་དང༌། གུང་ཁྲན་གྱིས་གཞིས་སྡོད་བོད་མིའི་ཐོག་གཉའ་གནོན་སྡང་ཟུག་དང༌། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་གོམས་སྲོལ་རྩ་གཏོར་གཏོང་བའི་གནས་བབ་གང་ཞིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་ཀུན་མང་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་བརྡལ་གཏོང་སའི་གདེང་ཆ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱུན་ད་ལྟའི་བར་དུ་མཐོང་ཆོས་ཡོད་པ་འདི་བཞིན་ཡིན་པས། བཙན་བྱོལ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ཆ་ལག་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཆོག་པ་སྙམ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་༼བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག་༽ཅེས་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ལས་འཕྲོས་པའི་དཔྱད་བརྗོད་རིང་པོ་ཞིག་སྤེལ་གནང་མཛད་འདུག་པ་དེའི་ནང་དུ་བོད་རྒྱའི་ཉེ་རབས་ཀྱི་གནས་བབ་མང་པོ་ཞིག་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བས། ཉེ་བའི་བོད་རྒྱའི་གནས་བབ་ལ་ཐུགས་སྣང་གནང་མཁན་ཚོར་དུས་ཐོག་ཆར་པ་ལྟར་གྱུར་འདུག སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ནས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པའི་༼བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་༽དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་རིམ་པ་བཞིན་བཏོན་པ་དེ་དག་ཀྱང༌། མཐུན་ཚོགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་མི་ཁ་ཤས་ཀྱི་བྱེད་བབ་ལས་ད་ལྟར་སྦལ་པ་རྨ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ལག་པ་འཆང་མི་རུང་ནའང༌། དེ་སྔོན་བཏོན་པའི་དེབ་དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་མཐའི་ཆབ་སྲིད་པ་དང་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སོགས་མཁས་པ་མང་པོས་བོད་རྒྱའི་གནས་བབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དཔྱད་བརྗོད་གང་མང་སྤེལ་ཡོད། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གིས་བཏོན་པའི་༼སློབ་དཔོན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་བོད་མི་དམངས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་དང་བཅུ་གཉིས་ཐོག་གནང་བའི་གསུང་བཤད་གལ་གནད་ཆེ་ཁག་ཕྱོགས་བསྡུས༽། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པས་བཏོན་པའི་༼རང་སྐྱོང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ལམ་ནས་གཞུང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས༽། གཞན་ཡང་དོན་གྲུབ་ལྷ་དར་གྱིས་བརྩམས་པའི་༼བདག་གི་བསམ་གཞིགས་དང་བོད་སྐྱོབ་རེ་འབོད༽། བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་ཁང་གིས་བཏོན་པའི་༼བོད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་པའི་རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་ཇུས༽། བོད་ཀྱི་ཡིག་བསྒྱུར་ཁང་ནས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པའི་༼བོད་རྒྱ་ཉམས་ཞིབ་༽དེབ་ཕྲེང༌། ཉེ་ཆར་འགྲེལ་སྤེལ་གནང་བའི་སེར་བྱེས་གྲྭ་འཇིགས་བྲལ་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཀྱིས་༼བོད་ཀྱི་དྲིས་ལན་༽ཞེས་པ་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐེར་འདོན་བྱས་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དེབ་ཆུང་ཞིག་བཏོན་འདུག་པ་དེ་ཉིད་གྲྭ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དེ་ཡིན་སྲིད་སྙམ། སྤྱི་ལོ ༡༩༩༥ ལོར་ཝ་ཎའི་ཉམས་ཞིབ་པ་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་གྲོལ་གྱི་༼འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་༽ཀྱི་དེབ་ཆུང་དང༌། ཟམ་གདོང་པཎ་ཌི་ཏ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱི་༼བདེན་པའི་ཨུ་ཚུགས་ཀྱི་དེབ་ཆུང་༽རྣམས་བཙན་བྱོལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་རིག་གི་ཆ་ལག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག་གོ་སྙམ། འོན་ཀྱང་བཙན་བྱོལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་གནས་བབ་ལ་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་གི་གཞི་རྐང་བརྟན་པོ་ཞིག་ད་ཕན་མ་བྱུང་བས། རྩོམ་པ་པོའམ་ཡང་ན་རྩོམ་རིག་ལ་དགའ་བའི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བརྗོད་གཞི་འདི་ཉིད་འབུར་འདོན་གྱིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་མཁན་དེ་ཙམ་མང་པོ་བྱུང་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་རིང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་དང་གཞི་འཛིན་གང་ཞིག་བྱས་ནས་བྲིས་པ་དེ་ཉིད། སང་ཉིན་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ལས་གཞན་པའམ་ཕྱོགས་འགལ་གྱི་གནས་བབ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷུང་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ད་དུང་ཡང་སོ་ན་གནས་པས་ལག་པ་འཆང་སྟབས་བདེ་པོ་རང་ཞིག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ།