cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ལབ་ཙེ་
བོད་ཁམས་སུ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ལབ་ཙེ་ནི་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་དར་ཚུལ་གསལ་ཐག་ཅིག་མི་ངེས་ཀྱང་། གང་ལྟར་གནའ་བོའི་དུས་ཤིག་ནས་བོད་ཁམས་སུ་བྱུང་མྱོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། མྱང་སྐྱེ་སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེའི་ལབ་ཙེའི་བརྩིགས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་མཆོག་འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་བསུ་བར་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཉེ་བོར་བཏང་བ་ན། མགར་གྱི་གཡོ་འཕྲུལ་ལ་ཀོང་ཇོ་མ་དགྱེས་པར་རྒྱ་ནག་གི་གབ་ཙེ་སྦས་པས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་དུས་ཚོད་སོགས་འཕྱུག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་བོད་གཉིས་སུ་བཀྲ་མི་ཤེས་པ་མང་པོ་བྱུང་། དེ་ལ་རྩིས་མཁན་གཞན་གྱིས་རྩིས་བྱས་པས། དེ་དག་ནི་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་དུས་ཚོད་དང་ས་དཔྱད་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པས་རི་རྩེར་དཔའ་མཁར་དང་། རི་སྐེད་གོང་གར་ལབ་ཙེ། རི་ཤོད་དུ་མཆོད་རྟེན་འབུམ་ཁང་བརྩིགས་ན་ཡུལ་ཁམས་བཀྲ་ཤིས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀར་བཀྲ་ཤིས་དང་བདེ་སྐྱིད་བྱུང་ཚུལ་སོགས་བཀོད་པར་བལྟས་ན་གནའ་བོའི་དུས་སུ་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རྟོགས་སླ་ཞིང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ལ་དཔྱད་ན་ལབ་ཙེ་ཞེས་པ་གཞི་བདག་གི་ཕོ་བྲང་ངམ་རྟེན་མཁར་ཡིན། ཙེ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་དེ་སྣོད་ལ་འཇུག ཕོ་བྲང་ངམ་མཁར་ཡང་སྣོད་དམ་རྟེན་གཞིའི་འདུག་ས་ཡིན། གབ་ཙེ་ཞེས་པའང་དཔེ་ཆ་འཇུག་སའི་སྣོད་ལ་ཟེར་བཞིན་ནོ།། གཞན་ལབ་ཙེ་ལ་གསས་མཁར་ཡང་ཟེར། གསས་ཞེས་པ་ལྷ་ལ་འཇུག་པས་གསས་མཁར་ཞེས་པ་ལྷ་མཁར་དང་གསས་ཁང་ཞེས་པ་ལྷ་ཁང་ཡིན། མིང་གི་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་ཀྱང་བོད་དུ་གནའ་བོའི་དུས་ནས་དར་བ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ཐུབ་ལ། ལབ་ཙེ་ལ་འབུལ་བའི་དམུ་ཐག་ལྟ་བུ་དང་། མཐུ་ཆེ་བ་ལ་སྐྱེས་སུ་མཚོན་འབུལ་གྱི་སྲོལ་ནི་བོད་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྔ་རྗེས་སུ་བྱུང་ཡོད་པར་སྣང་བ་སོགས་ལ་དཔྱད་ཀྱང་། གང་ལྟར་གནའ་བོའི་ལྷ་མཆོད་ཆོ་ག་ཞིག་རེད། ལབ་ཙེ་ལ་དབྱེ་ན་ཀྱེ་ཏུ་དང་། ལབ་ཙེ། དཔའ་མཁར་བཅས་རིགས་གསུམ་ཡོད་ཅིང་། རི་ཡི་མགོ་ནས་བརྩིགས་ན་ཀྱེ་ཏུ་དང་། རི་སྐེད་ནས་བརྩིགས་ན་ལབ་ཙེ། མདོ་ནས་བརྩིགས་ན་དཔའ་མཁར་ཟེར། ཞྭ་དམར་བ་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་ལབ་ཙེའི་མཆོད་ཆོག་ཅིག་ཏུའང་། བཙན་པོའི་ལབ་ཙེ་རི་ཡི་རྩེ་མོ་དང་། ། འཕན་པོའི་ལབ་ཙེ་རི་ཡི་ཁེལ་ཁ་སྟེ།། ཕྱུག་པོའི་ལབ་ཙེ་རི་ཤོལ་ཀློང་དུ་བརྩིགས།། ཡུལ་མིའི་བཙན་ཕྱུག་འཕན་གསུམ་དར་བར་བྱས།། ཞེས་འབྱུང་། སྤྱིར་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ་ནི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་མཚོན་འབུལ་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ལུགས་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་དང་། དྲུག་པའི་བཅོ་ལྔའམ་བཅུ་བདུན་སོགས་དུས་ངེས་ཅན་ལ་ལབ་ཙེ་བསྟད་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གིས་ཉིན་མཚན་བྱ་ར་དང་། དགྲ་འགོག་གཉེན་སྐྱོང་སོགས་ལ་སྡོངས་གྲོགས་གཡེལ་མེད་བྱེད་པ་ཡིན་ཟེར། དེ་བས་ལབ་ཙེ་ནི་གཙོ་བོ་མདའ་ཤིང་གིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྩེ་ན་ཐིག་ལེ་བཀོད་པའི་ཤིང་སྒྲོ་ཡོད་པ་ནི་མདའ་སྒྲོའི་དོད་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། མདའ་ཁ་ཅིག་ནི་རྩེ་མོ་རལ་གྲི་དང་མདུང་མགོ་བྱས་པ་ལ་སྐེད་དུ་རྒྱལ་མཚན་བཏགས་པ་ནི་དཔུང་གི་རུ་དར་གྱི་དོད་བྱས་པ་ཡིན་པ་སྣང་ངོ་།། སྤྱིར་ལབ་ཙེ་ནི་མཚོན་འབུལ་གྱི་མཆོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། སྔོན་ཆད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་རི་དང་ལ་ཆེན་ཁག་ཏུ་ལ་རྫི་ས་སྲུང་བ་མང་པོ་བཞག་འདུག་པ་དེ་དག་རྒྱུན་རིང་འཕོ་འགྱུར་བརྗེ་ལེན་མ་བྱས་སྟབས་རིམ་གྱིས་རྒྱ་བལ་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་གཞིས་ཆགས་ནས་ལབ་ཙེ་དང་ཕན་ཚུན་རིགས་འདྲེས་པ་བྱུང་བར་སྣང་ལ། མིང་ཡང་ལ་རྫི་དང་ལབ་ཙེ་ཞེས་པ་སོ་སོ་ཡིན་ཡང་རིམ་བཞིན་སྐད་ཟུར་གྱིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་སྙམ་ཏེ། དེང་གི་ཆར་ཡང་ཡུལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་སྔོན་ཆད་ཀྱི་ས་མཚམས་ཆུ་མཚམས་དེ་ལབ་ཙེ་ཚད་མར་བཀུར་ནས་འབྱེད་པ་མི་ཉུང་བས་སོ།། བོད་ཀྱི་ལབ་ཙེའི་མདའ་ཤིང་ནི་གསོམ་དཀར་སོགས་དྲང་ཞིང་གཙང་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་གཞིར་བཅས། རིང་ཐུང་སོགས་ནི་མ་ངེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཏེ་ཆེ་ཞིང་རིང་བའི་རིགས་ནི་མདའ་གཅིག་སྐྱེ་བོ་གྱད་སྟོབས་རྫོགས་པ་བཞི་ནས་དྲུག་བར་གྱིས་འདེགས་ཐུབ་ཙམ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་། ཆུང་ཤོས་ནི་སྦོམ་ཕྲ་ལག་ངར་ཙམ་ལ་རིང་ཚད་ཁྲུ་བརྒྱད་ཡས་མས་ཡོད་པའང་མང་ཞིང་ཡུལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྲོང་མགོའི་ལབ་ཙེ་དང་། ཤྭ་རྭའི་ལབ་ཙེ། སྤེན་མའི་ལབ་ཙེ་སོགས་ལྟ་བུའང་ཡོད་པ་མཐོང་ངོ་།།
ཝིསིཏ་ཨལེརེ་རྩེ
ཝི་སི་ཏ་ཨཱ་ལེ་གེ་རེ་རྩེསའོ་པའུ་ལོ་རྒྱལ་ས་པུ་རུ་ཟིལ་ལ་གྱི་ནག་ཆོ་རི་རེད་(༡༢༡༤m)་ཀང་ཏ་རེའི་ར་རི་རྒྱུད་ལ་བྰ་རྸ་ཟི་ལང་ཇི་ཡ་དབྱང་ས་ལ་ཡོ་རེད་འདེ་ཞ་ར་གུ་ཝ་རྩེ་ལེད་མཐོ་བ་རེད།
སའོ་པའུ་ལོ
སའོ་པའུ་ལོ་ (པོ་ཅུ་གྷལ་གྱི་སྐད། São Paulo, Cidade/Município de São Paulo སའོ་པའུ་ལོ་ གྱི་གྲོང་/ས་གྲོང་ཁྱིར།) ནི་པུ་རུ་ཟིལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་གཅིག་རེད།
ཨ་རིག་མཁན་ཆེན་པདྨ་ཚེ་དབང
༈ ཨ་རིག་མཁན་པོ་པདྨ་ཚེ་དབང་མཆོག་གི་མཛད་བསྡུས།
[] གང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ།
ལྔ་རིག་སྨྲ་བའི་དབང་པོ་ཨ་རིག་མཁན་པོ་པདྨ་ཚེ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ནི། བོད་ཤར་ཕྱོགས་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ནང་ཚན་རྨ་ཆུ་གཡས་ནས་འབབ་ཅིང་རྫ་ཆུ་གཡོན་ནས་འབབ་པའི་རྨ་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་གི་ཆ། སྡེ་དགེའི་ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་གིས་མངའ་རིས་རོང་སྡེ་རྫོང་ཁག་ཉེར་ལྔ་དང་འབྲོག་སྡེ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་བྱང་རྫ་ཆུ་ཁ་བའི་དགེ་རྩེ་ཨ་རིག་རྫ་བ་ཞེས་པའི་འབྲོག་སྡེ་རུ། དག་སྣང་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་གདེང་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡབ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང། ཡུམ་ཞི་འཇམ་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་ལྡན་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་དཀའ་ལྡོག་ལྷ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ལུག་ཕྱི་ལོ་༡༩༣༡ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། བྱིས་དུས་ནས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་སོགས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མངའ་ཞིང། ཕྱི་ལོ་༡༩༣༨ ལོར་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཐོག་ཀློག་གི་སློབ་དཔོན་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ལས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་གི་འགོ་བཙུགས་ནས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན།
མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གསན་ཚུལ།
རྗེས་འཇུག་གདུལ་བྱའི་ཆེད་དུ་བཞག་པའི་གསུང་རྩོམ་གྱི་སྐོར་ལ། དགེ་རྩེའི་སྒྲ་ཊཱིཀ་གི་ལྷན་ཐབས། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དང། རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་གནས་ཚད་ཀྱི་ལོ་ཚིགས། དབུ་མ་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་པར་དང་གོ་དོན། ངེས་དོན་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་རིམ། དབུ་ཕར་ཚད་མངོན་སོགས་མདོ་སྔགས་གཞུང་ཆེན་འགའི་དཀའ་གནད། མདོ་སྔགས་གཞུང་ཆེན་ཁག་གི་དཀའ་གནད་ཞུས་ལན་པཎ་ཆེན་བླ་མའི་ཞལ་ལུང། ངག་རླུང་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཚུལ་གྱི་ཞལ་རྒྱུན། གླིང་དཀར་དུས་སྟོན་གྱི་གཏམ་དགྲ་བླ་དགྱེས་པའི་ཚངས་དབྱངས། བདེ་ཆེན་ཞིང་ཁྲིད་ཀྱི་བཤད་པ་མདོར་བསྡུས། གཞན་ཡང་བསྟོད་ཚོགས་དང་ཞལ་གདམ་མགུར་གླུའི་སྐོར་སོགས་བཞུགས་སོ།།
གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུན་འཛིན་ཞལ་སློབ་ཀྱི་སྐོར།
མཁན་ཆེན་པདྨ་ཚེ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཞལ་སློབ་ཅི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ན། རྫོགས་ཆེན་མཁན་ཆེན་ཁྲི་པ་ཨོ་རྒྱན་རིག་འཛིན། ཨ་རིག་མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་ཕུན་ཚོགས། རྫོགས་ཆེན་མཁན་པོ་ཆོས་དགའ། ཟུར་མང་མཁན་པོ་ཀརྨ་མཆོག་ལྡན། གོ་འཇོ་མཁན་པོ་པདྨ་བསྟན་འཛིན། སྒྲུབ་བརྒྱུད་སྤྲུལ་སྐུ་སྐྱེ་སྔ། གད་ཐོག་མཁན་པོ་སྨུག་རྡོག སྐུ་ཚ་འབྲུག་གྲགས་སྤྲུལ་སྐུ། དཔལ་སྤུངས་བྱེས་ཀྱི་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག བྱ་བྲལ་འོད་གསལ་རང་གྲོལ། རི་བོ་ཆེ་སྤྲུལ་སྐུ་དགེ་རྒྱམ། ཨ་རིག་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་སྨོན་ལམ། མཁན་པོ་པདྨ་རིག་འཛིན། ཕུ་ཁུངས་མཆོག་སྤྲུལ། སྐྱོ་བྲག་མཁན་པོ་དམ་ཆོས་ཟླ་བ། ཁྲོ་ཤུལ་མཁན་པོ་དམ་ཆོས་རྡོ་རྗེ། གོ་ཆེ་མཁན་པོ་བསྟན་རབ། ཨ་རིག་མཁན་པོ་ཤེར་བཟང་། ནང་ཆེན་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ་ལྡན། མཁན་པོ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས། ཚོགས་ཤུལ་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དོན་གྲུབ་སོགས་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཞལ་སློབ་གང་མང་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད་པ་རེད།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མཛད་རྗེས་ཇི་ལྟར་བཞག་ཚུལ།
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྲིད་ཇུས་ཅུང་གུ་ཡངས་བཏང་བའི་རྗེས་སུ་ད་ལྟ་དར་མདོ་གཡག་ར་ལྟག་སྒོ་རུ་ཡོད་པའི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་ཐོག་མར་དཀར་མཛེས་ཁུལ་སྡེ་དགེ་རྫོགས་ཆེན་དུ་བཙུགས་སྐབས། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་ཉམ་ཆགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་སླར་གསོ་ཕྱིར་དུ། གཟན་དཀར་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བསྟན་ཉི་མ་སོགས་ཀྱིས་གདན་ཞུས་གནང་བ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༢ ལོར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་རུ་སླེབས་ནས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དང་རྔ་བ་ཁུལ་ནས་གཙོ་བོ་ཕེབས་པའི་སློབ་མ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ལ། ལོ་ལྔའི་རིང་ལ་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་བཟང་པོ་གནང་ནས། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་དེར། སྲོག་མཐུད་པ་ལྟར་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་ལྷག་བཞག སྐབས་དེའི་སློབ་མ་དེ་ཚོ་ད་ལྟ་བོད་ནང་གི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་རྐང་འཛིན་པ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིས་སུ་ཐེངས་དུ་མར་སི་ཁྲོན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་རུ་སློབ་ཁྲིད་གནང་བར་ཕེབས་གནང།  དེ་རྗེས་ལོ་ཤས་དབྱར་ཁའི་སྐབས་སུ་ཞེ་ཆེན་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་དབྱར་གནས་གསར་འཛུགས་དང་ཞེ་ཆེན་བཤད་གྲྭ་གསར་བཙུགས་གནང་སྟེ་ལན་གྲངས་དུ་མར་ཕེབས་ནས་གཞུང་ཆེན་མང་པོ་འཆད་ཁྲིད་གནང། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༧ ལོར་རྫ་ཕུ་ཁུངས་དགོན་དུ་ཨ་རིག་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་མོ་རྟེན་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་གནང་ནས། མཁན་ཆེན་དམ་པ་མཆོག་གིས་གདན་ས་གཙོ་བོ་གནང། ཕྱོགས་ནས་ཕེབས་པའི་དད་ལྡན་སློབ་ཚོགས་རྣམས་ལ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་ཟབ་རྒྱས་ལེགས་བཤད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་བསྐོར། དེ་བཞིན་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་ཆོས་སྡེ་དུ་མའི་ནང་ཕེབས་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་འཆད་སྤེལ་གནང།
ཕྱི་ལོ་༡༩༩༦ ལོ་ནས་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་དང་རྒྱ་ནག བལ་ཡུལ། རྒྱ་གར། འབྲུག འབྲས་ལྗོངས། ཡོ་རོབ། ཨུ་རུ་སུ། ཨ་རི། ཁེ་ན་ཌ། ཉི་ཧོང། ཐེ་ཝན། ཧོང་ཀོང། སིང་ག་ལ། སིངྒ་པོར་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཅིག་ཏུ་ཕེབས་ནས། གདུལ་བྱ་དུས་ལ་བབ་རྣམས་ལ་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་གནང་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོའི་སེམས་སྨིན་པར་བྱས་པ་དང་སེམས་ལ་ཟབ་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བླ་ན་མེད་པ་འཇོག་གནང་མཛད།།
མཛད་པ་མཐའ་མ་སྐུ་གཤེགས་པའི་སྐོར།
དམ་པ་གང་ཉིད་དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་བཞེས་པ་ཆུ་རྟ་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༢ ལོའི་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཡར་ཚེས་ནང་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུར་ཕེབས་པའི་ཐུགས་བཞེད་བཞིན། རྒྱ་ནག་ཁྲིན་ཏུའུ་ནས་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ཏེ་བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས་པར་འདུས་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་བསུ་མ་རྒྱ་ཆེན་དང་བཅས་བསམ་ཡས་སུ་ཞབས་སོར་བཀོད། སྐབས་དེར་བསྙུན་གཞི་ཅུང་ཙམ་བཞེས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་ཀྱང། ཉིན་འགའི་རྗེས་སྙུན་གཞི་ཡར་དྭངས་དང་སྐུ་ལུས་ཇེ་ཡང་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་ཚོགས་མང་ཡོངས་ལ་ཐེག་ཆེན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་འབྲེལ་གསུངས་པ་དང། ཕྱི་ཉིན་ཚེས་བཅུའི་སྔ་དྲོར་ཚོགས་མཆོད་ཅིག་ཕུལ་ནས་དེ་ཉིན་ཞིང་དུ་གཤེགས་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པ་ན། བུ་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་ནན་གྱིས་བཏབ་ངོར་ཞག་བཅོ་ལྔ་ལ་ཞིང་འདིར་བཞུགས། ཟླ་དེའི་མར་ངོས་ཀྱི་ཚེས་༢༥ མཁའ་འགྲོ་འདུ་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཆ་ལ་སྐུ་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་གྱིས་བཞུགས་ནས་རེ་ཞིག་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།།
གསར་མ།
གསང་སྔགས་གསར་མ་ནི་བོད་དུ་དར་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བའི་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལས་ཕྱི་མའི་མིང་དུ་ཆགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་པ་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང་། མར་འབྲོག་འགོས་གསུམ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་གསང་སྔགས་གསར་མ་དང་དེ་དག་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་གསར་མ་པ་ཞེས་མིང་དུ་འདོགས་པ་ཡིན། དེང་དུས་སུ་བོད་དུ་དར་བའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལས་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་། ས་སྐྱ་པ། ཇོ་ནང་པ། དགེ་ལུགས་པ་སོགས་ཚང་མ་ཡང་གསང་སྔགས་གསར་མ་པ་ཡིན་ནོ།།
ཨ་རིག་མཁན་ཆེན་པདྨ་ཚེ་དབང
བོད་ཟླ་༢ ཡར་ཚེས་༡༥ ཉིན་མཆིམས་ཕུ་བྲག་དམར་ཀེ་ཚང་གི་ཉེ་འགྲམ་ཟངས་མདོག་དཔལ་གྱི་རི་བོའི་མགུལ་དུ་རྡོར་སྨིན་བསམ་ཡས་སོགས་ཀྱི་འདུས་པ་མང་པོས་ལས་བཞིའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་སྒོ་ནས་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་ཞུགས་ལ་ཕུལ་བ་ན། ལྷོ་ནས་བྱང་དུ་སྣ་ལྔའི་མཇའ་ཚོན་དང༌། ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་ནམ་མཁའི་མདངས་དང་མ་འདྲེས་པའི་མཇའ་འོད་སྔོན་པོ་བ་ཐག་བརྐྱངས་པ་ལྟ་བུ་དེར་ཡོད་གདུང་མཇལ་བ་མཆོག་ཕལ་ཡོངས་ཀྱིས་མིག་གི་བདུད་རྩིར་གྱུར་པ་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྟེན་སྐལ་དུ་དབུ་ཐོད་བུམ་རིལ་མེས་མ་ཚིགས་པར་ཡི་དམ་དཔལ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རང་བྱོན་དུ་གསལ་བ་སོགས་ཐ་མའི་མཛད་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ས་ལ་དབུགས་འབྱིན་པར་མཛད་དོ།།
སྔ་འགྱུར་རིག་འཛིན་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ནས་བསྡུ་སྒྲིག་ཞུས།། སྔ་འགྱུར་རིག་འཛིན་དུས་དེབ་འདོན་ཐེངས་ལྔ་པ་ལས་དྲངས།
== http://dhege.org/%E0%BD%A8%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%98%E0%BD%81%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%86%E0%BD%BA%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%91%E0%BE%A8%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%91/
ཨ་ཛར་བྷ་ཇན།
ཞེས་པ་བཟོས་ཏེ་ཤོག་དངུལ་༤༩༡༣ ལ་ཨ་སྒོར་རེའི་འཛའ་ཐང་ཡིན་པ་རེད།
ཡེ་ཤེས་ཆོས་བཟང་གིས་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས། བོད་ཀྱི་བང་ཆེན་དུ་བཀོད་ཡོད།
རྙིང་མ།
རྙིང་མའི་དབུ་འཛིན། ༡། བདུད་འཇོམས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། ༢། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། ༣། གྲུ་དབང་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེ། ༤། འཁྲལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ། ༥། སྟག་ལུང་རྩེ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། ༦། ཀཿཐོག་དགེ་རྩེ་རིན་པོ་ཆེ།
བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།
རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། ༧རྒྱལ་བ་བཅུ་བཞི་པ་རེད།
མི་ཚེ།
ྋརྒྱལ་དབང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི། ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༧ ཉིན་མདོ་སྨད་སྐུ་འབུམ་ཉེ་འཁོར་སྟག་འཚེར་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་ཆོས་སྐྱོང་ཚེ་རིང་དང༌། ཡུམ་བསོད་ནམས་མཚོ་མོ་ ༼བདེ་སྐྱིད་ཚེ་རིང༌།༽ གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཐོག་མའི་མཚན་ལ་ལྷ་མོ་དོན་གྲུབ་ཅེས་གསོལ། ལྷ་མོའི་བླ་མཚོའི་གཟིགས་སྣང་དང༌། རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་པའི་བོད་ལྗོངས་ལྷ་བླར་ལུང་བརྟག་ཞུས་འབྲས་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་སྤྱོད་དང༌། སྐུའི་ཉེར་ཆས་དང་སྔོན་གྱི་སྐུ་འཁོར་ངོས་འཛིན་མཛད་པ་སོགས་ྋརྒྱལ་མཆོག་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་བརྙེད་བྱུང་བ་ལྟར་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༩ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་མདུན་དུ་རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཅིང༌། ལྕགས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་༡༤ ཉིན་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས། དགུང་ལོ་དྲུག་ནས་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ལ་གྲྭ་བསྐོར་མཛད་པ་མ་ཟད། དགུང་ལོ་ ༢༥ ཐོག་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་མཁས་པ་སྟོང་ཕྲག་འཛོམས་པའི་མདུན་སར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་གནང་མཛད། དེ་བཞིན་སྐུ་ན་གཞོན་དུས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་ཚན་རིག་སོགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་མཛད། ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པའི་གླེང་ཕྱོགས་བཟོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་ཁུལ་ཕལ་ཆེར་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་བཙན་དབང་འོག་འཚུད་ལ་ཉེ་བའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སུ་གྱར་སྐབས་བོད་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་བོད་ལྗོངས་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་ནན་ཞུས་ལྟར་དགུང་གྲངས་ ༡༦ ལས་མ་སོན་ཀྱང་ལུགས་གཉིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ཆ་ཚང་བཞེས། ས་ཕག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱ་ནག་གིས་འཇིགས་བསྐུལ་འོག་བཏོན་པའི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་མཚན་རྟགས་མི་འགོད་ཐབས་མེད་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཆེད་འཛུགས་མཛད་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་གནས་ཚུལ་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་རེས་སྐབས་བསྟུན་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཛད་པ་མང་དུ་བསྐྱངས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཕྱོགས་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། ཀྲུའོ་ཨན་ལེ་སོགས་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཞིང༌། དེ་ནི་ྋ་གོང་ས་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུ་གནང་བ་ལྟར་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ ༢༥༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཀྲུའོ་ཨན་ལེ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རེའུ་ལྷན་དུ་བོད་ནང་རྒྱ་དམར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་རྣམས་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བའི་བཀའ་མོལ་གནང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མིའི་འདོད་བློ་དང་མ་འཚམས་པའི་བཙན་འཛུལ་གྱི་བྱ་ངན་རིམ་པར་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་ཚུལ་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་དམག་ཁུལ་ཁང་དུ་གཟིགས་མོར་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཁུལ་བྱས་ཏེ། དོན་དངོས་སུ་སྐུ་ཕྱྭར་གནོད་འཚེ་བརྩམས་འཆར་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བོད་འབངས་ཚོས་གསལ་པོར་ཤེས་པས། བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་རྔམ་སྟོན་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཡ་ང་བྲལ་བའི་དྲག་གནོན་མི་ཆོས་ལས་འདས་པ་བྱས་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་བདེ་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ དགུང་དྲོ་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བོད་གཞུང་དམངས་གང་ཙམ་དང་བཅས་པ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་ཤིང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གསར་འཛུགས་དང༌། གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་ངོས་ལེན་མེད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་པ་བཅས་སོ།།
བེ་དུང་
བེ་དུང་གི་བརྩམས་ཆོས།
དངོས་གཙོ་རིག་པའི་དག་སྒྲུབ་དང་དེའི་ཐད་ཀྱི་ ལོག་འགྲེལ་ཐལ་བཟློག བེ་དུང་། _____ འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་སྒྲ་ཕབས་བཤུས་པ།
འཕྱོངས་རྒྱས་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་
བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་བའི་བུད་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན།
ལོ་རྒྱུས་
འཕྱོངས་རྒྱས་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་འཕྱོངས་རྒྱས་ཞོལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁང་གསར་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས།  ཁོང་གི་ཁྱིམ་ཚང་གི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་དམའ་བོ་ཡིན་ནའང་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ནི་རབ་ཏུ་མཛེས་ལ་སྤྱང་གྲུང་དོད་པ།  ཕ་མར་གུས་ཤིང་དམངས་གླུ་ལའང་དགའ་བ་དང་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁྱིམ་ཚང་ནང་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོའི་རྣམ་པས་ཁེངས་ཡོད་ལ།  ད་དུང་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ནར་སོན་རྗེས་འཕྱོངས་རྒྱས་ཞོལ་གྱི་འབྱོར་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་ཁོང་ཆང་ཁང་ནང་ཆང་མ་བྱེད་པར་གླས་པས་ཆང་ཁང་དེའི་ནང་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུས་ནས་འབྱོར་བདག་དེར་ཚོང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བྱུང་བ་དང་དུས་མཚུངས་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་སྙན་གྲགས་ཀྱང་དེ་བས་ཆེ་རུ་སོང་།  ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ཆང་ཁང་དེའི་ནང་ཆང་མ་བྱེད་པའི་རིང་ལ་དམངས་གཞས་ཀྱང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཤེས་པ་དང་།  ངོ་ཤེས་པའི་ཕོ་གཞོན་ཡང་མང་པོ་བྱུང་བས་ཕོ་གཞོན་དེ་ཚོས་ཆང་དེ་ནས་ལམ་ཆང་ཉོས་ཏེ་འགྲུལ་ལ་ཞུགས་པ་དང་ལམ་བར་དུ་ཆང་འཐུང་དུས་ཆང་གཞས་གསར་རྩོམ་བྱས་པ་སྟེ།  འཕྱོངས་རྒྱས་འཕྱོངས་རྒྱས་མ་ཟེར།  ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་དྲན་བྱུང་།  འཕྱོངས་རྒྱས་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི།  སྤྱན་གྱི་གཟིགས་ཕྱོགས་དྲན་བྱུང་། ཞེས་དང་།  ད་དུང་།  ཟླ་བ་སྒྲོལ་མས་བསྐུར་བའི།  སྦས་ཐང་(ཆང་སྣོད་)ནང་གི་མཆོད་ཆང་།  མཆོད་ཆང་འཐུང་ཐེངས་རེ་རེར།  ཟླ་བ་དངོས་སུ་དྲན་བྱུང་།  གོང་གསལ་གཞས་ཚིག་དུམ་བུ་དེ་གཉིས་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་དར་ཡོད་ལ།   གཞས་ཚིག་དུམ་བུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ནི་མཚར་སྡུག་བལྟ་ན་སྡུག་པའི་མཛེས་མ་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་པ་དང་དུས་མཚུངས་ཁོང་ཉིད་ཆང་མ་ཞིག་ཡིན་པའང་ཟུར་བསྟན་ལེབ་མཐོང་གིས་ཤེས་ཐུབ།  གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་འཕྱོངས་རྒྱས་ཞོལ་གྱི་བུ་མོ་རྣམས་ལོ་ལྟར་ལྷ་སའི་ཀླུ་ཁང་འདམ་རར་འདམ་རྩ་བརྔ་བར་ཉིན་གཅིག་འགྲོ་དགོས་པའི་ལས་ཁྲལ་རྒྱུགས་དགོས་ཤིང་། འདམ་རྩ་ཉིན་གཅིག་བརྔ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་ལམ་བར་ཕར་ཚུར་བསྡོམས་ཉིན་དྲུག་གོམ་པ་སྤོས་ཏེ་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་སྤྱོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མས་ཐེངས་ཤིག་འདམ་རྩྭ་བརྔ་དུས་སྐྱོ་གླུ་ཞིག་བཏང་བ་སྟེ།  ང་ཚོ་འཕྱོངས་རྒྱས་ཞོལ་གྱི་མི་སེར་ཡིན།  ཉི་མ་དུ་ཁུང་ནང་ནས་བསྲོ་མཁན་ཡིན།   རྩམ་པ་སྦང་རྩམ་ནག་པོ་ཟ་མཁན་ཡིན།  ཕྱུ་པ་མ་མེད་སྟོང་ཕྲག་གོན་མཁན་ཡིན།   ལས་ཁྲལ་འདམ་རྩྭ་ཉིན་གཅིག་བརྔ་མཁན་ཡིན།   ཉི་མ་དྲུག་གི་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་མཁན་ཡིན།  ཆུ་མོ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་གཅོད་མཁན་ཡིན།  ལ་མོ་རྒོད་དཀར་ལ་མོ་རྒྱག་མཁན་ཡིན།  ཟླ་བ་སྒྲོལ་མས་མིག་ཆུའི་ཡོན་ཆབ་འབུལ།  ལས་ཁྲལ་ཆག་ཡང་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས། ཞེས་པའི་གཞས་ཚིག་གོ་བདེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བས་མི་ཚང་མས་ཤེས་པ་དང་།  རིམ་པར་བརྒྱུད་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་མཁྱེན་པས་ཁོང་གིས་སྙིང་རྗེ་གནང་ནས་འདམ་རྩྭ་བརྔ་བའི་ལས་ཁྲལ་དེ་མེད་པ་བཟོ་གནང་མཛད་པ་རེད་ཅེས་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་ལ།  དོན་དངོས་ཐོག་ནས་བལྟས་ནའང་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་འཕྱོངས་རྒྱས་ནས་ཡིན་པས་ཁོང་གིས་ལས་ཁྲལ་མེད་པ་བཟོ་གནང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།   ད་དུང་ཤོད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ་འཕྱོངས་རྒྱས་རི་བོ་བདེ་ཆེན་དགོན་པའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་མཆོད་རྟེན་དེའི་ནང་གི་གཟུངས་ཀྱི་གྲས་སུ་འཕྱོངས་རྒྱས་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་པང་གདན་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ནི་དམངས་ཁྲོད་ལས་བྱུང་བའི་རང་བྱུང་ལྷ་མོའང་མཛེས་ལྡན་ལྷ་མོ་དཔེར་ན།  ཡུན་ནན་གྱི་་་ཨ་སི་མ་་་ལྟ་བུར་རྩིས་ནས་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད།   མདོར་ན་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ནི་ལྷད་མེད་པའི་བོད་རིགས་བུ་མོའི་བརྩེ་དུང་དང་།   མཛེས་སྡུག་གི་ལང་ཚོ།  བབ་ཆགས་ཀྱི་འཚོ་བ།   ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་བློ་རིག  ཆགས་སྡང་གི་བློ་སྟོབས་སོགས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་མ་གསོན་པོ་ཞིག་ཡིན།   ད་དུང་མི་ཚོས་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་ཕ་ཡུལ་འཕྱོངས་རྒྱས་ཀྱི་མི་ནི་མི་སྤུས་ཤིན་ཏུ་དག་པོའམ་སྐྱེ་འབྲས་མཚར་པོ་ཡོད་པར་བརྩི་གི་ཡོད་པས་དམངས་གཞས་ནང་དུའང།   ལྷ་ས་མི་ཚོགས་མཐུག་ཀྱང་།  འཕྱོངས་རྒྱས་མི་སྤུས་དག་པ།  ང་ལ་དགོས་པའི་ཆུང་འདྲིས།   འཕྱོངས་རྒྱས་གཞུང་ལ་ཡོད་རེད། ཅེས་གཏོང་དང་གཏོང་བཞིན་ཡོད་དོ།  །
མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་
མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ལ༼མཁར་ཆེན་བཟའ་མཚོ་རྒྱལ༽ཡང་ཞུ་བ་དང་བོད་ལུགས་ནང་བསྟན་གསང་སྔགས་གི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་གུ་རུའི་ཇོ་མོ། དེ་བཞིན་གུ་རུའི་དངོས་སློབ་དང་བུད་མེད་གྲུབ་ཐོབ་ཐོག་མ་དེ་ཡང་ཡིན།
མཚོ་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་
ལྕེ་བདེ་ཞོལ་ནས་ཤར་དུ་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་དེད་སྤྱི་ལེ་ཉེར་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་སྒྲགས་གྲུ་ཁར་འབྱོར། དེ་ནས་གློག་གྲུར་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་བསྡད་རྗེས་གྲུ་ལས་བབས་ཏེ་ལག་སྐྱོར་འཁོར་ལམ་དེད་སྤྱི་ལེ་ལྔ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་མཚོ་རྒྱལ་བླ་མཚོའི་གྲོང་དབུས་སུ་ལྷ་ཁང་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ལོ་རྒྱུས་
མཚོ་རྒྱལ་བླ་མཚོ་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་གནས་དེར་ཆུ་མིག་གཅིག་ཡོད་པ་ལ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གནས་དེར་འཁྲུངས་རྗེས། ཆུ་མིག་དེ་མཚོ་རུ་རྒྱས་སྟབས་“མཚོ་རྒྱལ་བླ་མཚོ་”ཞེས་པ་དེ་ནས་བྱུང་། ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་འཁྲུངས་ཁང་ཡང་མཚོ་རྒྱལ་བླ་མཚོའི་གྲོང་དབུས་སུ་ཡོད། དེའང་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་འཁྲུངས་ཚུལ་ནི་ཡབ་མཁར་ཆེན་དཔལ་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་ཡུམ་བཟའ་དགེ་བྱ་བའི་སྐུ་ལུས་ལ་ལྷུམས་སུ་བཞུགས་སྐབས་ཡུམ་ལ་གསེར་གྱི་བུང་བ་སྒྲ་སྙན་པ་ཞིག་ཡབ་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ཐིམ་པའི་གཟིགས་སྣང་དང་། ཡབ་ཀྱི་གཟིགས་སྣང་ལ་ཡུམ་ལ་སྤྱན་གསུམ་མངའ་བ་སོགས་བྱུང་སྟེ་བྱ་ལོ་སྤྲེལ་ཟླའི་ཚེས་བཅུའི་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་དུས་མཚུངས་ཨ་ལི་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་སྐུ་འཁྲུངས། དེའི་དུས་སུ་ས་གཡོ་བ་དང་། འབྲུག་ལྡིར་བ་། མེ་ཏོག་གི་ཆར་བབས་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ལྟས་བྱུང་བས། ཡབ་ཀྱིས་བུ་མོ་འདི་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་འདུག་པས་ཡང་ན་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོར་འོང་བ་འདུག འདི་སྐྱེས་པ་དང་མཚོ་ཡང་རྒྱས་འདུག་པས་“མཚོ་རྒྱལ་”ཞེས་ཐོག་ཞེས་མཚན་མཚོ་རྒྱལ་དུ་གསོལ། སྐུ་ན་རིམ་སོན་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པས་བུ་མོ་འདོད་མི་མང་པོ་བྱུངཡང་ཡབ་ཀྱིས་བུ་མོ་འདི་རང་དགར་སྟེར་ན་འཁྲུག་རྩོད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོས་བཞེས་ན་ཕུལ་བ་ལས་གཞན་སུ་ལའང་མི་སྟེར་རྒྱུ་བྱས། འོན་ཀྱང་མཁར་ཆུ་དཔལ་གྱི་གཞོན་ནུ་དང་། ཟུར་མཁར་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་སོ་སོ་རྟ་ཁལ་དྲེའུ་ལ་སྐྱེས་གྱ་ནོམ་པ་བཀལ་ཏེ་བུ་མོ་སློང་བར་འོང་པས་ཡབ་གནང་དཀའ་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་སུ་མགྱོགས་ཀྱང་དེར་གནང་རྒྱུ་ཐག་བཅད་པས་མཁར་ཆུ་བའི་བློན་པོ་མགྱོགས་ཏེ་དེ་ལ་ཐོབ། འོན་ཀྱང་བུ་མོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མདུན་མར་ཕེབས་འདོད་གཏན་ནས་མེད་སྟབས་མཁར་ཆུ་བའི་བློན་འབངས་དགའ་སྟོན་གྱི་ར་རོ་བའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་མཚན་མོར་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་འོན་ཕུ་སྟག་ཚང་རོང་དུ་ཡུན་རིང་བཞུགས། ཟུར་མཁར་བས་མཚོ་རྒྱལ་སྟག་ཚང་རོང་དུ་ཡིབས་ནས་བཞུགས་པ་ཐོས་ཏེ་གཡོག་འཁོར་མང་པོ་བཏང་ནས་བུ་མོ་བཟུང་། དོན་དེ་མཁར་ཆུ་བས་ཤེས་ཏེ་ཟུར་མཁར་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་བུ་མོ་འཕྲོག་པའི་གྲབ་བྱས་པ་སོགས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་གིས་མཁྱེན་ནས་མཁར་ཆེན་དཔལ་གྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་བུ་མོ་མཚོ་རྒྱལ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོར་དགོས་པའི་དཀའ་གནང་བ་བཞིན་རྒྱལ་པོར་ཕུལ། དེ་ནས་མི་རིང་བར་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་བསམ་ཡས་སུ་སྤྱན་དྲངས། མཚོ་རྒྱལ་སོགས་དེ་དང་མཐུན་པའི་དམ་མཛད་ལྔ་དང་བཅས་སློབ་དཔོན་ལ་ཕུལ་བས་སློབ་དཔོན་དགྱེས་པར་གྱུར། མཚོ་རྒྱལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཇོ་མོར་མངའ་གསོལ་ཞིང་དབང་བསྐུར། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཐོག་མར་མཆིམས་ཕུ་དགེའུ་རུ་གསང་སྤྱོད་ལ་གཤེགས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་ནས་གཙང་མའི་དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་། མདོ་སྡེ་འདུལ་བ་དང་མངོན་པ་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་སྐོར་གྱི་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་གསན། ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་ཞལ་གཟིགས། མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ། སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངའ་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་བཟུང་སྟོན་ནུས་པར་གྱུར། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་བཀའ་བཞིན་བལ་ཡུལ་སོགས་ས་ཕྱོགས་མང་པོར་ཕེབས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན། མཐར་སློབ་མ་རྣམས་ལ་“མྱ་ངན་མ་བྱེད་”ཅེས་པའི་གདམས་ངག་མགུར་དབྱངས་སུ་མཛད་དེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱི་བསུ་མ་དང་བཅས་སྐུ་ལུས་མ་སྤངས་པར་དག་ཞིང་དུ་གཤེགས་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཡོད། མཚོ་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་ནང་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་དང་། གུ་རུའི་ཞབས་རྗེས། ལྗོན་ཤིང་གི་བསྐོར་བའི་བླ་མཚོ། མཚོ་རྒྱལ་འཁྲུངས་རྗེས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སར་ཙན་དན་དཀར་དམར་གཉིས་འཁྲུངས་པ་ལས་འོ་མ་བཞེས་པའི་ཙན་དན་གྱི་ཚལ་བུ་བཅས་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
མཚུར་ཕུའི་ཕུག་མོ་ཆེ་རི་ཁྲོད་
ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་སློབ་མ་ནམ་མཁའ་འོད་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས་མཚུར་ཕུའི་ཕུག་མོ་ཆེའི་རི་ཁྲོད། མཚུར་ཕུའི་ཕུག་མོ་ཆེའི་རི་ཁྲོད་ནི་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་ལ་སློབ་མ་ཉེ་གནས་འོད་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ནས། ཉེ་གནས་ནམ་མཁའ་འོད་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་པའི་མཚུར་ཕུའི་སྒྲུབ་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གནས་འདིར་ཉེ་གནས་ནམ་མཁའ་འོད་ཀྱིས་མི་ལོ་བཅུ་བདུན་གྱི་རིང་སྒྲུབ་པ་མཛད། དེ་ལྟར་ཡང་། རྗེ་ཞྭ་དམར་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་གྲགས་སེང་གི་མགུར་ལས།"དེ་ནས་སྒོམ་ཆེན་ནམ་མཁའ་འོད། །ཕུག་མོ་ཆེ་ཡི་རི་ཁྲོད་དུ། །ལོ་ནི་བཅུ་བདུན་བར་དག་ཏུ། །རྩེ་གཅིག་ཡེངས་མེད་ཏིང་འཛིན་བསྐྱངས། །གཟུང་འཛིན་གྱི་མདུད་པ་གྲོལ་བར་གྱུར། །ཁོང་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕྱིན་པ་འདྲ། །"ཞེས་དང་། རི་ཁྲོད་པ་དར་མ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་རྗེ་ཞྭ་དམར་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་གྲགས་པ་སེང་གེའི་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བར་རྗེ་ཞྭ་དམར་པའི་སྐུ་ཡི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་གླེང་བའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་འདི་ལྟར། "སྐུ་སྐྱེ་བ་དེའི་རྟིང་ལ་རྗེ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་ཉེ་གནས་འོད་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སྟོད་ལུང་པ་ནམ་མཁའ་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་ལ་ཆོས་དྲུག་བསྐྱེད་རྫོགས་གདམས་པ་ཞུས་ཏེ་བསྒོམས་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་གི་གྲུབ་རྟགས་ནམ་མཁའ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕུར་ནུས་པ་བྱུང་། མཚུར་ཕུའི་ཕུག་མོ་ཆེའི་རི་ཁྲོད་བཏབ་སྟེ་བཞུགས་པས་སློབ་མ་ཡང་བདུན་ཅུ་ཙམ་བྱུང་། སྒོམ་ཆེན་ཉམས་མྱོང་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཁ་ཡར་བྱུང་། "ཞེས་གསུངས་གནང་འདུག །དེའི་རྗེས་སུ་རྗེ་ཞྭ་དམར་གྲགས་སེང་དང་མཁའ་སྤྱོད་དབང་པོས་རིམ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་མཛད་པ་དང་སློབ་མའི་ཚོགས་བསྐྱངས་གནང་སའི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེང་གི་དུས་སུ་ངོས་ཟིན་དཀའ་བའི་གནས་སུ་ལྷུང་ཡོད། འོ་ན་ཡང་སྙིང་རི་ཁྲོད་དེ་མཚུར་ཕུ་ལུང་པའི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་པ་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྟོད་ལུང་མཚུར་ཕུ་དགོན་གྱི་ཕུར་ཡོད་པ་ཏེ། གཡའ་བཟང་པ་བསོད་ནམ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་རང་གི་བླ་མ་རྗེ་ཞྭ་དམར་པ་གྲགས་པ་སེང་གེའི་རྣམ་ཐར་ནང་དུ་"དེ་ནས་དབེན་པ་བརྟེན་པ་ལ་མཚུར་ཕུའི་ཕུ། ཕུག་མོ་ཆེའི་རི་ཁྲོད་དུ་བྱོན་ཏེ་"ཞེས་མཚུར་ཕུའི་ཕུར་ཡོད་ཚུལ་གསལ་པོར་གསུང་ཡོད་པས་སོ། ། དོན་དུ་མཚུར་ཕུ་དགོན་ནས་ནུབ་ངོས་སུ་སྐུང་གི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཆུ་ལུང་མ་ཞེས་པའི་གྲོང་གི་ཡར་ཙམ་གྱི་རི་གཤམ་དུ་(རྟེན་འབྲེལ་བག་ལོག་གམ་)དེ་གའི་ཡུལ་མིས་ཕ་བོང་ཁ་གཤག་ཟེར་བའི་ཕ་བོང་ཆེན་པོ་ཞིག་ལམ་བར་དུ་ཡོད། དེའི་བྱང་ཕྱོགས་མཚུར་ཕུའི་དབུས་རི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་གྱེན་དུ་ཐད་ཀར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་ཕྱིན་ན་རི་འགོ་ལ་མ་སླེབས་ཙམ་གྱི་བྲག་གསེབ་ཅིག་ཏུ་བྲག་གི་ཕུག་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ཕུག་པ་དེ་ནི་མཚུར་ཕུའི་ཕུག་མོ་ཆེ་ཡིན། ཕུག་པའི་ནང་གི་བྲག་ངོས་སུ་ཞྭ་དམར་ཅོད་པན་འཛིན་པ་མཁྱེན་ནོ་ཞེས་པ་དང་བླ་མ་མཁྱེན་ནོ་སོགས་ཡི་གེ་དམར་པོ་བྲིས་ཡོད་པས། ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔགས་ན་ལོ་ངོ་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱའི་སྔོན་དུ་བྲིས་པ་འདྲ་ལ་ཕུག་མོ་ཆེར་སྔོན་དུས་ནམ་མཁའ་འོད་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གཉིས་ཡུན་རིང་དུ་སྒྲུབ་པ་སྐྱོན་མྱོང་བས་ན། འདི་གར་ཕྱིས་སུ་རྗེ་ཞྭ་དམར་པའི་སློབ་མ་འགས་རང་གི་བླ་མའི་མཚན་བྲག་ངོས་དེར་བྲིས་པ་མིན་ནམ་སྙམ། གཞན་ཡང་ཞྭ་དམར་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་གྲགས་པ་སེང་གེ་ཕུག་མོ་ཆེར་བཞུགས་དུས་སུ་རང་གི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ནམ་མཁའ་འོད་སོགས་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གསལ་བར་དྲན་ནས་མགུར་གསུངས་པ་འདི་ལྟར། "སྤྱིལ་ཆུང་འདི་ཡི་ནང་དུ་ཡང་། །ཟླ་བ་གསུམ་དང་ཞག་བདུན་བསྒོམ། །སྒོ་ནི་ལྷོ་རུ་ལྟ་བ་ཡིན། །"ཞེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན་གྱི་ཉེ་གནས་ནམ་མཁའ་འོད་ཟླ་བ་གསུམ་དང་ཞག་མ་བདུན་བཞུགས་སའི་མཚམས་ཁང་སྒོ་ལྷོ་ལྟ་ཅན་གྱི་སྤྱིལ་ཆུང་ད་ལྟའང་མ་ཞིག་པར་གནས་འདུག །དེའི་སྟེང་འོག་དང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རིའི་ངོས་སུ་ཉེ་གནས་ནམ་མཁའ་འོད་དང་རྗེ་ཞྭ་དམར་པས་རིམ་བཞིན་བུ་སློབ་མང་པོ་བསྐྱངས་ཤུལ་རྡོ་གཡམ་གྱི་སྒྲུབ་ཁང་བརྒྱ་ཕྲག་ལ་ཉེ་བ་དང་། དགོན་ཤུལ་སོགས་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དེ་གར་ས་བབ་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་རྨིས་༤༧༠༠ལྷག་ཙམ་རེད་འདུག །
སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་བཀའ་ཡི་འཁོར་ལོ་
དེའང་བོན་ལུགས་སུ«མདོ་སྡེ་བསྐལ་བ་བཟང་པོ»སོགས་ལས་སངས་རྒྱས་སྟོང་དང་རྩ་གཉིས་རིམ་གྱིས་བྱོན་དགོས་པ་ལས་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་རྣམ་འདྲེན་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཏེ། «མདོ་འདུས»ལས། “རིམ་བཞིན་འགྲོ་དོན་འབྱུང་བ་སྟེ། །སྣང་བ་རང་བྱུང་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །དགེ་བ་འཁོར་བ་ཀུན་འདྲེན་འགྱུར། །ཀུན་ཤེས་ཉོན་མོངས་དུག་བསྲེག་འགྱུར། །ལེགས་པ་ཚད་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །སྙོམས་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་ཅན། །བྱམས་པ་ཀུན་ཤེས་ཐང་པོར་འགྱུར། །དག་པ་གཏོ་རྒྱལ་ཡེ་མཁྱེན་ དང་། །གསལ་བ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་སྟེ། །ཤེས་པ་ཡེ་ནས་སྲས་བུ་ཆུང་། །”ཞེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱོན་ ཚུལ་དང་བྱོན་དུས་རྣམས་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་དང་པོ་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད། བར་དུ་གྲངས་མེད་ གསུམ་ལ་ཚོགས་བསགས། ཐ་མ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། «མཛད་བསྟོད་»ལས། “ཐུགས་མཆོག་བསྐྱེད་ནས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོར་བཏབ། །བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་གཉིས་བསགས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གྱུར་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད། །སྤང་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །”ཞེས་དང་པོ་ཐུགས་བསྐྱེད། བར་དུ་ཚོགས་བསགས། ཐ་མ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཟབ་གསང་དྲང་ངེས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་གཏེར་ལྟ་བུ་བགོ་སྐལ་དུ་གནང་མོད་ཀྱང་མདོ་རྩ་ཧྲིལ་གྱིས་དྲིལ་ན། བཀའ་འཁོར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འདུ་བ་སྟེ། མདོ་ལས། “དང་པོ་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས། །རིག་པའི་གནས་དང་བསྟན་པའི་བོན། དང་པོ་གསུང་བའི་བཀའ་ལུང་ངོ་། །བར་བ་དྲང་ངེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས། །སྒོ་བཞི་མཛོད་དང་ལྔ་རུ་གསུངས། །ཐ་མ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིས། །ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་དུ་གསུངས། །”ཞེས་མཛད་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ན།
བཀའ་འཁོར་ལོ་གཉིས་པའི་སྐོར།
དྲང་ངེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཆ་ནས་སྒོ་བཞི་མཛོད་དང་ལྔ། «མདོ་གཟེར་མིག»ལས། “གཡུང་དྲུང་བོན་ ལ་རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཡང་། །སྒོ་བཞི་མཛོད་དང་ལྔ་རུ་ཕྱེས་ནས་བྲིས། །མན་ངག་ལུང་གི་བོན་ནི་ཉུང་ལ་འདུས་པའི་བོན། །དཔོན་གསས་སྡེ་རུ་བྲིས་ནས་གསེར་གྱི་གླེགས་བམ་ནང་དུ་བཅུག སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་ནི་མང་ལ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུད། ཆབ་ནག་སྡེ་རུ་བྲིས་ནས་ལྕགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་དུ་བཅུག རྒྱས་པ་འབུམ་གྱི་བོན་ནི་དོན་ལ་རྒྱས་ཤིང་བསྡུས་པའི་བོན། འཕེན་ཡུལ་སྡེ་རུ་བྲིས་ནས་ཟངས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་དུ་བཅུག ནག་པོ་སྔགས་ཀྱི་བོན་ནི་དོན་ལ་སྔགས་པའི་སྔགས། ཆབ་དཀར་སྡེ་རུ་བྲིས་ནས་དངུལ་གྱི་གླེགས་བམ་ནང་དུ་བཅུག དེ་བཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་ཡོ་ལ་རྒྱུག་པ་ནི། གཙང་མ་མཐོ་ཐོག་སྤྱི་རྒྱུགས་མཛོད་ཀྱི་བོན་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་མཐོ་ཐོག་སྤྱི་རྒྱུགས་ཞེས། མཛོད་ཀྱི་སྡེ་རུ་བྲིས་ནས་གཡུ་ཡི་གླེགས་བམ་ནང་དུ་བཅུག”ཅེས་པ་ལྟར་གོང་གི་ཕྱྭ་སྣང་འཕྲུལ་སྲིད་ཀྱི་ཐེག་པ་བཞིའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཆབ་ནག་སྲིད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་བོན་སྒོར་བསྡུས་ཏེ་གླེགས་བམ་གཅིག་བྱས། འདི་ལ་ཆབ་ནག་ཟེར་དོན་ཡང་ཁ་དོག་དང་ལས་སྤྱོད་དཀར་ནག་ཙམ་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཞིང་། ཆབ་སྲིད་ཁོ་ན་ལ་མཁོ་བྱ་རྐྱང་བ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་རྒྱ་ནག་ནག། གསེར་ནག་ནགཅེས་པ་ལྟ་བུའོ།བོ ད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་དར་ནུས་ཀྱང་ཆེར་མ་སོང་བས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་གཞིར་སོང་། བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་པྲ་བལྟས་མོ་དང། རྣམ་མཐོང་རྩིས་དང་། སྨན་དཔྱད་དང་གཏོ་བཅོས། འདུར་དང་མདོས་ལ་སོགས་པོ་ཏི་རེ་གཉིས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །སྤྱིར་སྲིད་བོན་ལ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་བོན་དང་ཡ་ཐོག་ནས་དར་བའི་རྒྱུ་བོན་གཉིས་ཡོད་པའི་ཚུལ་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་གཏམ་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པས་སླར་ཡང་ངལ་བར་མི་བྱའོ། ཡང་གོང་དུ་དགེ་བསྙེན་དང་དྲང་སྲོང་གཉིས་སྐབས་འདིར་འཕེན་ཡུལ་འབུམ་གྱི་བོན་སྒོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་སྟེ། དྲང་སྲོང་གི་བོན་མཚན་ཉིད་སྡེ་ལྔ་ལྟ་བུའོ། ཡང་བཀའ་འཁོར་དང་པོའི་ནང་གི་ཨ་དཀར་དང་ཡེ་གཤེན་གཉིས་སྐབས་འདིར་ཆབ་དཀར་དྲག་པོ་སྔགས་ཀྱི་བོན་སྒོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་བཞི་ལྟ་བུའོ། ཡང་བཀའ་དང་པོའི་སྐབས་བླ་མེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་སྐབས་འདིར་དཔོན་གསས་མན་ངག་ལུང་གི་བོན་སྒོར་བསྡུས་ཏེ། གབ་པ་དགུ་སྐོར་ལྟ་བུའོ། མཐོ་ཐོག་མཛོད་ནི་ཀུན་ལ་སྤྱི་རྒྱུག་ཏུ་བསྟན་ཡང་། ཤར་རྫ་བ་སོགས་ཀྱིས«སྡེ་སྣོད་མཛོད»ལས། “རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལྟ་བ་ཡང་། །གཙང་མ་མཐོ་ཐོག་མཛོད་ལས་བྱུང་། །”ཞེས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྡེར་བཞེད་དེ། སྲིད་པའི་མཛོད་ཕུགས་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་བོན་སྒོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་སྒོ་བཞི་མཛོད་དང་ལྔའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། མདོ་ལས། རྗེས་བཞག་ཡན་ཆད་བདེན་གཉིས་ཚུལ། །ཞེས་མཛད་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལས་དགུ་བ་བསྟན་པ་རྗེས་བཞག་ཡན་ཆད་བཀའ་བར་བའི་ཚུལ་ལོ། །
བཀའ་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་སྐོར།
བཀའ་འཁོར་ལོ་ཐ་མ་ངེས་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏེ། མདོ་འདུས་ལས། ཕྱི་རྒྱུད་འདུལ་བ་ཁྲིམས་ཀྱི་བོན། །ནང་རྒྱུད་གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་བོན། །གསང་རྒྱུད་བླ་མེད་དོན་གྱི་བོན། །ཡང་གསང་དོན་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། །བཀའ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་དང་གསུམ། །ཞེས་ཕྱི་སྤང་ལམ་མདོ་ཡི་ཐེག་པ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ། མདོ་ཡི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལྟ་བུའོ། །ནང་བསྒྱུར་ལམ་དང་མཐུན་པའི་སྔགས་ཀྱི་བོན་ཏེ། ཁྲོ་བོ་རྒྱུད་དྲུག་དང་ཞི་བ་དོན་དྲུག་ལྟ་བུའོ། །གསང་བ་གྲོལ་ལམ་གྱི་དོན་དང་མཐུན་པའི་བླ་མེད་ཀྱི་བོན་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་བསྒྲགས་པ་སྐོར་གསུམ་དང་། སྙན་བརྒྱུད་བཀའ་བརྒྱུད་སྐོར་བཞི་ལྟ་བུའོ། །དེའང་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནས་མྱང་འདས་ཡན་ཆད་དོན་དམ་ཚུལ་དུ་གསུངས་པར་བཤད། སྤྱིར་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམས་པའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་དབྱེ་སྒོ་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་བཀའ་འཁོར་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་དེ། མདོ་ལས། གཡུང་དྲུང་བོན་ལ་རྒྱ་ཆེ་གྲངས་མང་ཡང་། །མདོ་རུ་བསྡུ་ན་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ། །སྒོ་བཞི་མཛོད་ལྔ་ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་མདོར་བསྡུས་ཤིང་གོ་སླ་བ། ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་བཟུང་ནས་བྲིས་པའོ། །རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་ན་ཕར་ཕྱིན་སོགས་གཞན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
ཀ་གཞུང་གི་ས་མིང་ལོ་རྒྱུས
ཀ་གཞུང་གི་ས་མིང་ལོ་རྒྱུས།
༡༠༡༤ ༨  ༡༠
མདོ་སྟོད་ནང་ཆེན་ཀ་གཞུང་གི་ས་མིང་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབས།
གཅིག ཀ་གཞུང་ཡུལ་གྱི་ཆགས་རབས།
རྨེ་གཞུང་གི་མཚེའུ་འགའ་ཡི་སྐོར། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་གྲགས་པའི་རྨེ་རྒྱལ་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་ བཞིར་མཚོ་བཞི་དང་ཚེ་ཆུ་བཞི་བཅས་ཡ་མཚན་གྱི་བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངའ། སྦས་ཀྱི་མཚོ་ནག་མ། རྨེ་རྒྱལ་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ་གྱི་མདུན་དུ་ཤྭ་ཕོ་ མཚོ། གཡས་སུ་རྐང་ཆུང་མཚོ། རྒྱབ་ཏུ་ཆོས་འཕེལ་མཚོ། པད་ འབྱུང་གི་ཕྱག་རྗེས་གསལ་པོར་ཡོད། གཡོན་དུ་རྐང་ཆེན་མཚོ་དཀར་དང་ བོར་གྱི་མཚོ། རྒྱུས་ཀྱི་མཚོ་གཉིས།  ཁྲེབ་ལུང་ཇོ་མོའི་བླ་མཚོ། སྒལ་ དམར་གཞུང་གི་མཚོ་གོང་འོག་གསུམ། འདི་ན་མཚོ་ལུགས་དང་མཚོ་གླང་ ཡོད་ཟེར། གེར་མཛོའི་མཚོ། འདི་ན་མཚོ་ལུག་དང་མཚོ་གླང་ཡོད་པར་འདུག སེང་སྦོ་མཚོ། རྐང་གི་མཚོ་མོ་སྤུན་གསུམ།   ལྗང་ལྗང་ཤུག་གུ་ཕྱིར་སྒེར་གྱི་མཚོ།  དུང་རིའི་བླ་མཚོར་གྲགས།  དབུས་རི་ཁམས་པའི་རི་རྩེའི་མཚེའུ།  གཞའ་ ཆེན་ཕུའི་མཚེའུ།  ཀ་རྒྱལ་གྱི་བླ་མཚོར་གྲགས།
དྲུག ངོ་མཚར་རང་བྱོན་གྱི་ངག་རྒྱུན།
ཀ་གཞུང་གི་ངོ་མཚར་རང་བྱོན་འགའ་ཞིག སྡོམ་ཕུའི་སུ་རུའི་ཉི་ཟླ། སྡོམ་ཕུའི་རྡོ་ཡི་མཆོད་རྟེན། ཀ་སྟོད་ཀ་ཡི་རང་བྱོན། ཀ་སྟོད་ཕ་ཝྃ་གུར་འདྲ། སྒོམ་མདའི་ཀ་རྒྱལ་གསོལ་ཐབ། ཀ་འགག་མུ་ཟི་ཆུ་ཚན། འཇའ་འགག་ཅོང་ཞི་ཆུ་ཚན། ཀ་འགག་དམྱལ་བའི་ཆགས་ཚུལ། ཕྱེས་ ཆེན་བྱེ་མ་མི་ལངས། ཕྱེས་ཆུང་ཤུག་གུ་ལྷ་མོ། སྤོས་འགག་བྲེ་གུ་ནུ་མ།  བཙན་གྱི་ཕ་ཝཾ་སུ་ཀྱང་ཉེ་སར་འགྲོ་འདུག་མི་ཕོད་པའི་བྲེ་གུ་ཞིག དྲིལ་ལྟག་དུང་དཀར་རང་།  ཀ་གསུམ་མདོ།   མཁས་པའི་ལྕེ་སྦྱངས་པ་འདྲ་ བས་ཀ་གཞུང་གི་མི་རྣམས་ཞལ་ལྕེ་བདེ་བའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད། གནམ་ལ་སྒ་རུ་རང་བྱོན། གནམ་གྱི་འཁྱགས་རོམ་ཞུ་མེད།  རས་ཟླའི་གད་ པ་པ་ཏྲ། རྨེ་གཞུང་གི་ངོ་མཚར་རང་བྱོན་འགའ། རྨེ་གཞུང་གྲོད་པ་ལ། གནའ་ནས་ད་བར་ སོ་དན་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས།བཞི་འདུས་ལ། རྨེ་འབོ་ཀ་གནམ་བཅས་ཀྱི་མཐོ་ སྒང་གི་ས་མཚམས། མ་ཎི་རང་བྱོན། བྲག་འདིའི་ལོགས་སུ་མ་ཎིའི་ རང་བྱོན་གསར་པོར་ཡོད། ཡི་གེ་ནང་དང་ཡི་གེ་མདའ་ཡི་ཕུ་ཞེས་ས་ཆ་གྲགས་ པ་ཆེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡི་གེ་ཆུ་འཛུལ་བྲག་འགག་ལ་དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡི་གེ་ཆ་ཚང་ བའི་རང་བྱོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རེད་ཅེས་ཟེར། ངེར་སྒམ་བྲག བྲག་ དཀར་གྲུ་བཞི་འདི་ནི་སྔོན་དུས་དུད་ཕྱུག་པོའི་ངོ་རུ་རྩེགས་ས་ཡིན་ཟེར། ཚོགས་ དིལ་ཕུག ཕུག་པ་འདི་གུ་རུའི་སྒྲུབ་ཕུག་རེད་ཅེས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཡོད། དུས་ ཕྱིས་སུ་གྲུབ་ཆེན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་སློབ་མ་འབྱོ་མི་ཕམ་བརྩོན་གྲུས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་དུད་སོལ་མ་བསྒྲུབ་པས་གྲུབ་པ་ཐོབ། གང་ལྟར་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཅིག་རེད། ཀ་ཧ་སྒལ་ཞེས་པའི་ས་འདིར་ཀ་དང་ཧ་ཡི་རང་བྱོན་གསལ་པོར་ཡོད། ཧེ་རུ་ ཁྲ་འཕྲུ། ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་ཞེས་པ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་སྟེ་བདེ་མཆོག གསུང་གི་ གནས་རི་ཡིན། བཛྲ་ཕུག་པ། གནས་འདིར་འབྱོ་བླ་མ་ཟིལ་གནོན་གྱིས་ པདྨ་བཛྲ་བསྒྲུབ་པས་པདྨ་བཛྲ་གྱི་རང་སྒྲ་གྲགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བཛྲ་ཕུག་ཏུ་གྲགས་སོ།། ཧེ་རུ་དགོན། ཧེ་ཡི་རང་བྱོན། ཧེ་རུ་བྲག་ཆེན་མ། བྲག་འདིར་སྐུ་དང་ ཡིག་འབྲུའི་རང་བྱོན་མང་པོ་ཡོད་ལ། གཡུ་ཡི་གཏེར་ཁ་ཡོད་ཟེར། ཡར་ཀའི་ཁ། གེར་མཛོད་ཀླུ་རྒྱལ། རི་འདིའི་མགུལ་དུ་ཨ་མྱེས་བྱང་ཆུབ་དྲེལ་བཀོལ་དང་གླིང་ གེ་སར་གཉིས་ཐོག་མའི་མཇལ་འཕྲད་བྱས། ད་དུང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་སུམ་བཅུ་པའི་ནང་རྨེ་གཞུང་འབྱོ་རུ་སྟོད་མའི་ཚ་མོ་མེ་བཟའ་གན་དགའ་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀླུ་རྒྱལ་ཚང་གིས་དངོས་སུ་མགྲོན་དུ་བོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། རྨོག་རྒྱལ་ལྷ་རྩེ། ཝྃ་ལུང་དགོན། རི་འདིར་ཝྃ་ ཡིག་གི་རང་བྱོན་ཡོད། དུར་ཆེན་མ། འདི་གནས་བོའི་དུར་ས་སྟེ་རྨེ་གཞུང་ གི་དུར་ཁྲོད་ཆེ་ཤོས་ཡིན། དགོན་ལུང་ཁ། འདི་ནི་ནུབ་དགོན་ལུང་སྟེ། ཡེལ་པ་ཡེ་ཤེས་རྩེགས་ཀྱི་གདན་ས་ཁག་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཡིན། དགོན་ལུང་ནང་། ནུབ་དགོན་ལུང་གི་ཕུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡེལ་པའི་སྒྲུབ་གནས་རི་ ཁྲོད་ཡིན། སྔོ་སྐམ་མ། འདི་རྟོག་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་དར་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས་ཡིན།   འབྲུ་དྲུག་བྲག སངས་རྒྱས་ཡེལ་པའི་སྐུ་གདུང་ཞག་མལ་ཕབ་པའི་གནས་སུ་མ་ ཎི་འབྲུ་དྲུག་གི་རང་བྱོན་ གསལ་པོར་ཡོད། རྡོ་ཡི་ལིངྒ། རོང་ལྷས་ལ་ དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་སྨད་ཙམ་ནས་གསར་དུ་སྐྱེས་པར་གྲགས་པའི་རྡོ་ཡི་ ལིང་ག་ཧ་ཅང་སྒྲོས་ཉམས་ཅན་མཐོ་ཚད་ལ་ཧ་ལམ་མི་ཚད་ཙམ་ཡོད། རྨེ་གཡས་དང་རྨེ་གཡོན་གཉིས་ཀྱི་ཆུ་གཉིས་འདུས་པའི་མདོ་ལ་ཆུ་འདུས་ལྐོག་ ཟེར།  རྨེ་ཆུ་དང་སྦས་ཆུ་འདུས་པའི་མདོ་ལ་སྦས་མདའ་སྣ་ཟེར། རྨེ་ཆུ་དང་ ཡོ་ཆུ་འདུས་པའི་ས་ཆར་ཡོ་ཀུ་སྟེང་ཟེར། ས་གནས་འདི་ནི་གེ་སར་གྱི་བླ་མ་ རླངས་སྟོན་བྱང་ཆུབ་འདྲེ་བཀོལ་གྱི་ཕ་ཞིས་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་གདུང་རྒྱུད་ལྷ་ གཟིགས་ཁག་གི་རིགས་ཀྱི་སྨྱུ་གུ་རིམ་བྱོན་གྱི་གཞེས་ཀའང་ཡིན། དུས་ཕྱིས་ བོད་སྣེ་གདོང་གི་རྒྱལ་པོ་ཏཱ་སི་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་སོོགས་བོད་ཕག་གྲུའི་རྒྱལ་ རབས་རིམ་བྱོན་ཀྱང་འདི་ནས་ཆད་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་གླིང་གི་བླ་མ་རྟ་རྣ་བྲམ་ ཟེའི་གདུང་རྒྱུད་རིམ་བྱོན་གྱི་ཕ་གཞིས་ཡིན་ལ་སྤྱན་སྔ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཕ་གཞེས་ཀྱང་ཡིན། རྨེ་ཆུ་དང་ལྕི་ཆུ་གཉིས་འདུས་པའི་མདོ་ལ་རྨེ་མདའ་སྣ་ཟེར། བདུན།  རང་བྱུང་གཏེར་ཁ་དང་ཐོན་སྐྱེད།
ཀ་གཞུང་གི་རང་བྱུང་གཏེར་ཁ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། ཤུགས་པ་དང་། གསོམ་ ཤིང་སོགས་ཤིང་སྣ་སྣ་ཚོགས་དང་། དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་།  གངས་ལྷ་མེ་ ཏོག་སོགས་རྩྭ་སྣ་སྨན་སྣ་རིགས་བརྒྱ་ཕྲག་དང་།   རྟ་ནོར་ལུག་སོགས་སྒོ་ཕྱུག་ གཡུང་དྭགས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་རྣ་དགོ་གསུམ་སོགས་རི་དྭགས་དང་།   གཅན་ གཟན།    འཕར་སྤྱང་ཝ་སོགས་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། མདོར་ན་ཡུལ་གྲུ་འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་རང་བྱུང་གི་གཏེར་ཁ་ཕུན་གསུམ་ ཚོགས་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རང་བྱུང་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཐོན་བསྐྱེད་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་། རྫ་ཡུང། གང་ ལ་མེ་ཏོག  ཐོན་བསྐྱེད་སྣ་ཚོགས་དང་།  ཤ་མར་ཐུད་གསུམ།  ཞོ་འོ་སྐྱུར་ གསུམ་སོགས་འབྲོག་ལས་ཐོན་བསྐྱེད་ཧ་ཅང་བཟང་བའི་གནས་ཞིག་ཡིན།
བརྒྱད།  ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབས་ཀྱི་འབོད་སྐུལ།
སྤྱིར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སྤྱིའི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཀ་གཞུང་གི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་རང་ཡུལ་གྱི་མི་བུ་རྣམས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ཡིན་པ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་མིི་སྤྱིའི་མིག་ལྟོས་དང་།  ལྗོངས་རྒྱུའི་གནས་སུ་གྱུར་དང་ འགྱུར་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་རང་ཅག་གིས་སྲུང་སྐྱོབས་དང་། འཛུག་སྐྲུན་གང་ ལེགས་བྱས་ཏེ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་མཛེས་སྡུག་ལྗང་མདོག་གི་གླིང་ག་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ། ཐོན་སྐྱེད་དང་ཡོངས་བབ་རང་གིས་བླངས་ནས་རང་ཅག་མཐོ་སྒང་དུ་གནས་ པའི་མི་སེར་དཀྱུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་བའི་ གསོས་སུ་བྱེད་པ་ནི་རང་ཅག་གི་འོས་བབ་ཀྱི་ཐོབ་བཀལ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ རྩ་ཁྲིམས་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད། དེ་བས་འཛམ་གླིང་གི་ལྷག་འཕྲོར་ལུས་ པའི་ ས་གཙང་ཆུ་གཙང་གངས་ཅན་ས་མཐོའི་ཡུལ་གྲུ་དང་། ལྷག་པར་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་ པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབས་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་ཡོད་པའི་མདོ་ཁམས་གཙང་གསུམ་ འབྱུང་ཡུལ་གྱི་ས་ཆ་དང་། བྱེ་བྲག་ཀ་གཞུང་གི་ཡུལ་གྲུ་འདིི་ནི་རི་ཆུའི་བཀོད་པ་ དང་། རང་བྱུང་གཏེར་ཁ།  ཐོན་སྐྱེད་སོགས་ས་ཆ་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་ འཕགས་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པས་ན་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ ཀྱིས་རང་གི་འཚོ་གནས་བྱེད་པའི་ས་ཆ་འདི་ལ་བདག་གཅེས་དང་། སྲུང་སྐྱོབས།  འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ།   མུ་ནས་མུ་རུ་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་དག་གི་རྟེན་ གཞིར་འཇོག་རིགས་སོ།།
དགུ།  ཞར་བྱུང་།
ཀ་གཞུང་གི་སྔོན་རབས་མཁས་དབང་གཅིག  སྤྱན་སྔ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས། ཀ་གཞུང་གི་ཉེ་རབས་མཁས་དབང་གཅིག   ཁྱུང་སྤྲུལ་པདྨ་ཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། ཀ་གཞུང་གི་སྨྱུག་འཛིན་དམ་པ་བཞི། འབྱོ་པད་འགྱུར།  གོང་པ་བྱང་ཆུབ།  ཧོར་དགའ་རྡོར།  གུང་པ་དགེ་གྲགས། ཀ་གཞུང་གི་སྨན་རྩིས་མཁས་པ་བཞི།  བུ་ཐུང་སྙིང་རྗེ།  བུ་ཐུང་བསྟན་བཀྲ།  གུང་པ་དགེ་གྲགས།  ཡེས་མཐར། ཀ་གཞུང་གི་བླ་ཆེན་བཞི། བླ་མ་ཕུར་དགའ།  བླ་མ་ཨོ་རྒྱན། བླ་མ་སིན་དགའ། བླ་མ་པད་འགྱུར། ཀ་གཞུང་གི་དེང་རབས་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་གཅིག   མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ།
ཀ་གཞུང་གི་རྒྱལ་རི་གྲགས་ཅན་བཞི། རྨེ་རྒྱལ་ནོར་བུ་དབང་རྒྱལ། ཀ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ་ལྷ་བཙན།  གནམ་རྒྱལ་གསང་བ་ལྷ་རྩེ།   ལྗིགས་རྒྱལ་གྭ་པ་དངུལ་མདོག ཀ་གཞུང་གི་ཆུ་བོ་བཞི། རྨེ་ཆུ།  ཀ་ཆུ།  གནམ་ཆུ།  ལྗིགས་ཆུ། ཀ་གཞུང་གི་འགག་འཕྲང་དོགས་པོ་བཞི་ནི། ཀ་ཡི་འཇའ་གུར་འགག  གནམ་གྱི་ས་སེར་འགག   ལྗིགས་ཀྱི་རྣ་ར་འགག    སྨྱུག་ཅང་འགག ཀ་གཞུང་གི་མཚེའུ་བཞི། ཀ་གཞུང་གིི་ཆུ་ཚན་ལྔ་ནི།  ཀ་འགག་ཆུ་ཚན།   འཇའ་གུར་འགག་ཆུ་ཚན།  གནམ་གཞུང་ཆུ་ཚན།   རྨེ་གཞུང་གླང་པོ་ཆུ་ཚན།    སྦེ་འགག་ཆུ་ཚན། ཀ་གཞུང་གི་རུ་ཆེན་བཞི་ནི།  ཉིན་ཐ།༼ཕྱིས་ཆེན༽  སྲིབ་ཐ།༼ཚྭ་ཐང་༽  རྨེ་ བསྟོད།༼སེང་བསྟོད།༽   རྨེ་སྨད།༼སེང་སྨད།༽ ཀ་གཞུང་གི་གཞུང་ཆེན་པོ་བཞི་ནི། རྨེ་གཞུང། ཀ་གཞུང།  གནམ་གཞུང།  ལྗིགས་གཞུང། སྔོན་དུ་གྲགས་པའི་རོང་སྡེ་ཤོག་ཆེན་གཞུང་དྲུག་སྟེ་ཀ་གཞུང་སྡེ་བ། གནམ་གཞུང་སྡེ་བ།  ལྗིག་གཞུང་སྡེ་བ། རྨེ་གཞུང་སྡེ་བ།  ནང་ཕྱེས་རྨེ་གཡས་སྡེ་བ་དང་རྨེ་གཡོན་སྡེ་བ།  སྦས་གཞུང་སྡེ་བ་སྟེ་ཤོག་ཆེན་དྲུག་གོ། ཀ་གཞུང་གི་དགོན་སྡེ་བཞི་ནི།  ཝྃ་ལུང་དགོན།  ཧེ་རུ་དགོས།   བཀྲ་ཤིས་དགོན།  ཚངས་གསར་དགོན།  ད་ལྟ་སྡོམ་པ་ཡུལ་ཤོག་གི་མངའ་འོག་ཡིན། དེང་སང་བཀྲ་ཤིས་དགོན་གྱི་དགོན་ལགས་དགེ་དགོན་བཅས་དགོན་ཁག་བཞི་ཡིན། ཀ་གཞུང་གི་ཚྭ་གཏེར་ཆེན་པོ་གསུམ།    ཚྭ་ཐང་ཁའི་ཚྭ།  ལྡང་ཧྲཱི་ཁའི་ཚྭ། ན་ཅག་ཁའི་ཚྭ། ཚྭ་ཁ་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་ནི་སྔོན་མ་དངོས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་ལ།  ན་ཅག་ཁའི་ཚ་ནི་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་ལེན་མྱོང་ ལ་དེང་སང་བདག་བཟུང་མ་བྱས་པས་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་རེད།
འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ།
༄༅། །འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ། གཙང་པ་རྒྱ་རས་ར་ལུང་དུ་ཕེབས་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་བུ་སློབ་རྣམས་ལ་འབྲུག་གི་གདན་ས་འཛིན་པའི་སེང་གེའི་མཚན་ཅན་དགུ་དང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྤྲུལ་པ་གསུམ་བྱོན་པའི་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་རྒྱ་རས་རང་ཉིད་ཐེངས་གཅིག་བྱོན་པའི་ལུང་བསྟན་གནང་བར། རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་དད་པའི་རླབས་ཕྲེང་ལས་གསལ།
རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་གསུམ། བླ་མའི་མཚན། འཁྲུངས་དུས། གདན་ས་འཛིན་དུས། སྤྲུལ་གཞི། 1 འཇམ་དབྱངས་ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན། ཤིང་འབྲུག སྤྱི་ལོ་༡༣༦༤ ཆ་སྦྲུལ། སྤྱི་ལོ་༡༤༡༣ལོ། འཇམ་པའི་དབྱངས། 2 གསང་བདག་ནམ་མཁའ་དཔལ་བཟང་། ས་སྟག སྤྱི་ལོ་༡༣༩༨ལོ། ཤིང་སྦྲུལ། སྤྱི་ལོ་༡༤༢༥ལོ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། 3 དྲིན་ཆེན་ཤེས་རབ་བཟང་པོ། འདི་ནམ་མཁའ་དཔལ་བཟང་གི་གཅུང་པོ་ཡིན། སྤྱན་རས་གཟིགས།
དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་
དར་རྩེ་མདོ།
དར་རྕེ་མདོ། དར་མདོ་ལྕགས་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མདུན་ན་འདོན་འོད་གསལ་སྐྱབས་ཚང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་འབའ་གྲུབ་པ་དགོན་པའི་རྒྱ་ནག་མཆོག་སྤྲུལ་ལྔ་པ་སྐལ་བཟང་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའི་རང་རྣམ་དུ། མདོ་སྨད་སྒང་དྲུག་ནང་ཚན་ལས། །མི་ཉག་རབ་སྒང་གི་སྨད་ཀྱི་ཆ། །ཙི་ནཱའི་རྒྱལ་ཁམས་ཉེ་བར་རྒྱ་བོད་མཚམས། །དར་གྱི་རྩེ་་མོ་འདུས་པའི་མདོ་འདི་ལ། །ཚོང་འདུས་ནོར་བུའི་གླིང་ཞེས་བདག་གི་ཡུལ། །དེའི་མིང་ངེས་ཚིག་ཅུང་ཟད་གླེང་བ་ན། །རྒྱ་བོད་ཟུང་གི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི། །སྲོལ་ནི་ཤིན་ཏུ་དར་བས་དར་ཞེས་བརྗོད། །དེ་ཡང་རྒྱ་བོད་ཟུང་ལ་ཕན་ཚུན་དུ། །ཐོག་མ་འབྱུང་བའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུར་རྩེ། །ཆུ་ཟུང་འདུས་པའི་མདོ་ལ་མདོ་ཞེས་དང་། །རྒྱ་བོད་ཧོར་སོག་ཚོང་པ་ཀུན་ཚོགས་པའི། །གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་པས་ཚོང་འདུས་མིང་དུ་ཐོབ། །རྒྱ་བོད་ཆོས་སྲིད་གང་ལ་མཁོ་བ་ཡི། །ཕུན་ཚོགས་འདོད་དགུ་མ་ལུས་འབྱུང་བས་ན། །ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་ཆོས་མཚུངས་སྒྲོ་བཏགས་མིང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
ཉག་ཆུ།
ཉག་ཆུ་ཁ་ནི་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཤིང་ཤར་ངོས་དར་མདོ་རྫོང་དང་ས་འདྲེས་ཡིན། ལྷོ་ངོས་ལང་ཧྲན་དབྱིས་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མུ་ལི་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་དང་འདབས་འབྲེལ་ཡིན། ནུབ་ངོས་ལི་ཐང་རྫོང་དང་འབྲེལ་ཞིང། ནུབ་ངོས་རྟའུ་རྫོང་དང་ཉག་རོང་རྫོང་གཉིས་ལ་ས་འདྲེས་ཡིན།  ཉག་ཆུ་ཁ་རྫོང་ནི་ཉག་ཆུ་གཙང་པོའི་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག ཉག་ཆུ་ནི་བ་ཡན་ཧ་རི་ནས་ཡུལ་ཤུལ་ཁྲི་འདུ་རྫོང་གི་ཤར་ངོས་བརྒྱུད་རྫ་ཆུ་ཁའི་སེར་ཤུལ་དང་དཀར་མཛེས་རྫོང་བརྒྱུད་ཉག་རོོོོང་དུ་བབས་ཏེ་ཉག་ཆུ་ཁ་སླེབས་ཤིང་དེ་ནས་ལང་ཧྲན་བརྒྱུད་ནས་མཐར་འབྲི་ཆུ་ལ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན། ད་ལྟའི་ཉག་ཆུ་ཁ་རྫོང་ནི་ཉག་ཆུའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་དཀྱིལ་མར་ཁེལ་ཡོད་སྟབས་ས་མིང་ལའང་གཙང་པོའི་མིང་ཆགས་པའི་བཤད་རྒྱུན་འདུག གོང་དུ་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ངོ་སྤྲོད་སྐབས་སུ་བརྗོད་པ་བཞིན། ཁམས་ཁུལ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞིའི་རུས་རྒྱུད་དང་ཞང་ཞུང་ནས་དར་བའི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དར་ཡུལ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཕྱིས་སུ་བཙན་པོའི་སོ་སྲུང་དམག་རྒྱུད་དང་མདོ་སྨད་རུ་ཡོང་ཁག་ཅིག་འདུས་པའི་མི་རྒྱུད་འཚོ་གནས་བྱེད་ཡུལ་ཡིན་ལ་ས་གནས་དཔོན་རབས་ནས་རུ་སྡེ་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་རིམ་པར་བྱུང་བ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་10ཡས་མས་སུ་བྱུང་བའི་(ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་)ཞེས་པ་དེ་ཁམས་ལྷོ་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་འབའ་ཐང་དང་ལི་ཐང། འདབ་པ་དང་སྟག་ཤོད། ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་བཅས་དང། ཁམས་ཤར་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་དར་མདོ་དང་ཉག་ཆུ་ཁ་བཅས་ལ་ཧན་དེབ་ཐེར་ཕྱི་མ་དང་སུའེ་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དུ་པེ་ལང་གོ་ཟེར་བ་ཞིང་དེ་ནི་བོད་རྒྱལ་ཞེས་པ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀྲ་ཤིས་གཏེར་བུམ་དུ་འཁོད་འདུག བོད་སྐད་དུ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དུ་འབོད་ལ་ཕྱི་ལོ་638 ཡས་མས་སུ་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཅིག་སྡུད་བྱས་པ་ཡིན་སྟབས། སྐབས་བབ་ཀྱི་ཉག་ཆུ་ཁའང་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བོད་བཙན་པོའི་དབང་སྒྱུར་ས་ཁོངས་ཡིན་འདུག བོད་སོག་མཆོད་ཡོན་སྐབས་དང་མན་ཇུའི་དུས་སྐབས་བཅས་སུ་ཉག་ཆུ་ཁའི་ཕྱོགས་འདི་འགུ་ཐང་རྒྱལ་བོ་དང་ལྕགས་ལ་རྒྱལ་བོ་བཅས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་ས་ཁོངས་སུ་ཡོད། ཀྲོ་ཨར་ཧྥང་གིས་བཙན་གནོན་བྱས་རྗེས་ཕྱི་ལོ་1914 ལོར་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གིས་ཉག་ཆུ་ཁ་རྫོང་བཙུགས་ཤིང་རུ་སྡེ་ཤོག་ཁག་གཅིག་སྡུད་བྱས། ཕྱི་ལོ་1936 ལོར་རྒྱ་ནག་དམར་དམག་གིས་ཉག་ཆུ་ཁར་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་ནས་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་བཙུགས་ཤིང། 1955 ལོར་ཉག་ཆུ་ཁ་རྫོང་ནི་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་སུ་བཅད་བགོས་བྱས་པ་མ་ཟད་ཉག་རོང་ས་ཁོངས་ཡིན་པའི་ཕུགས་པ་ཡུལ་ཚོ་ཉག་ཆུ་ཁ་རྫོང་ཁོངས་སུ་བཅད་བགོས་བྱས། དེང་སང་ཉག་ཆུ་ཁ་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་ལ་གོང་གསལ་གྲོང་རྡལ་གཅིག་དང་ཡུལ་ཚོ་བཅུ་དྲུག་གི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁུལ་དབྱར་བགར་བྱས་ཡོད།   ཞེས་འབྲོག་རུ་ཆོས་དར་གྱིས་བཀོད།
དཀར་མཛེས།
དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།
དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རེབ་གོང་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་སྦྱར་བ་འདི་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་མོད། ལོ་ཚིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་འདུག  ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུགས་ཚོགས་སྤྱི་ལོ་1644ལོར་འཁྲུངས་པར་བརྗོད་པ་དང་1662ལོར་དཀར་མཛེས་དགོན་ཕྱག་བཏབ་པར་བརྗོད་པའི་བར་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་མ་གཏོགས་མེད་སྟབས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་སློབ་གཉེར་དང་བསྙེན་རྫོགས། གཞུང་ཆེན་མཐར་ཕྱིན་པ་སོགས་ལ་དུས་ཡུན་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཡོང་བ་དང།  1622ལོར་ཁུ་བོ་མཉམ་དུ་དཀར་དགོན་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་བར་འཁོད་འདུག་པས།  དེ་དུས་ཁོང་ད་དུང་འཁྲུངས་མེད་པ་སོགས་དོགས་འཆར་འགའ་རེ་མཆིས་པས་ན་ཅིས་ཀྱང་དག་སེལ་གནང་དགོས་པ་འདུག   འབྲོག་རུ་ཆོས་དར་གྱིས།
བྲག་འགོ།
྄༄༅།།      གྲྭ་ཟུར་ཞིག་གིས་ཞན་སྐད།  ། གངས་ཞེན་སྤུན་ཚོགས་ཡོངས་ལ། །      ཚིག་གསུལ་དལ་གྱི་ཞུ་དོན། ། གངས་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན། །               ཡོངས་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།  །
ཁྱེད་ཚོའི་མཉམ་དུ་ཡོད་དུས།  །     རྒྱབ་རི་བརྟན་པོ་ཞིག་དང་།  ། དབྱེ་བ་གཏན་ནས་མ་འཆུས །  །     བྲལ་འདོད་ཡིད་ལ་མི་འདུག །
ང་རང་བུ་ཆུང་དོན་ལ།  །         གངས་ཞེན་སྤུན་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས། ། སྡུག་སྒྲུབ་འདག་པའི་ཆེད་ཏུ།  །      ས་ཏྭ་གྲངས་མང་བརྗོད་རོགས།  །
ད་སྐབས་ཚ་འཁྱག་འཕྲད་དུས། །        དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་དྲན་བྱུང་།  ། ཞེར་སྐད་རྣ་བའི་ཐོས་དུས།  །            སྐྲགས་སྣང་ཡིད་ལ་ཤར་སོང་། །
སྤུན་མཆེད་དམ་པ་ཞིག་གིས།  །       ལམ་སྟོན་ཁྲ་མོ་གནང་དང་།  ། གྲྭ་ཟུར་བུ་ཆུང་ང་རང་།  །             སྙིང་ནས་ཕྱག་མཚན་ཡོད་ལགས།   །
ང་འདྲ་སེམས་ཅན་ལས་ངན། །             དམྱལ་བའི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྱེད་ཀྱིས།   ། དམིགས་བསལ་ཅུང་ཙམ་གནང་ན།  །      འགྱོད་པ་སྙིང་ནས་སྐྱེས་སོང་།  །
སྔོན་སྦྱང་རེ་འདུན་རྣམས་ནི།   །        གཤེར་བའི་ཆུ་ལ་བསྐུར་སོང་།  ། དྲིན་ཆེན་ཕ་མའི་རེ་བ།   །              སྟོང་ཟད་ཉིད་དུ་གཏོང་སོང་།  །
༢༠༡༤/༩/༢༦མཚན་མོ་ཞིག་ལ་སྟག་ཉི་ཟེར་ཅི་བསམ་དུ་བྲིས་པའོ།
རྟའུ།
མིང་། བོད་ཡིག རྟའུ་རྫོང་། ཨིན་ཡིག Tawu county རྒྱ་ཡིག 道孚县 རྒྱ་ཡིག daofu xian ས་རྒྱུས་ཆ་འཕྲིན་མ་ལག་གི་གནས་ཚུལ། གནས་སའི་ཐིག་ཚད།: འཕྲེད་ཐིག   30.9795408 གཞུང་ཐིག   101.1252344
ལྕགས་ཟམ་ཁ།
རོང་བན། ༡༤:༣༠, ༢ ཟླ་བདུན་པ། ༢༠༡༡ (UTC)
པདྨ་སྐལ་བཟང་
ཁྱབ་བདག་པ་༧སྐྱབས་རྗེ་པདྨ་སྐལ་བཟང་།
གྲུབ་དབང་རྒྱལ་བ་༧རྫོགས་ཆེན་པའི་སྐོར་གྱི་བརྙན་འཕྲིན།
དབྱར་གྱི་གནས་མཆོག
རྫོགས་ཆེན་གནས་སྐོར།
ཁར་དབང་
ཁར་དབང་  མི་སྒེར་གྱི་རྒྱུ་ནོར་སོགས་ལ་གོ  རྒྱ་ཡིག་གི财产  ཞེས་ཟེར།
རྐང་ཐོབ་
རྐང་ཐོབ་    རྐང་བདག་གི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྐང་ཐོབ་ཏུ་ཚིག་སྡུད་བརྒྱབ་པའོ།། རྒྱ་ཡིག་གི股东ཟེར།
ཐུན་ཐོན་ཚོགས་པ་
ཐུན་ཐོན་ཚོགས་པ་   ཏང་ཨུ་ཞེས་པའི་དོན། རྒྱ་སྐད 党委ཟེར།
གཞུང་ཚོགས་
གཞུང་ཚོགས་        གཏང་དང་སྲིད་གཞུང་ལ་གོ
དམངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་
དམངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་   སྤྱི་པའི་དོན་བྱ་ཡོངས་རྫོགས་གཞུང་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་གིས་དང་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དོ་བ་ནི་བསྙོན་མེད་ཡིན་པས།དེ་དག་ལས་ལོགས་སུ་གནས་པའི་དམངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སོ།།  རྒྱ་སྐད་ལ་民间社会ཟེར།
དཔལ་ནཱ་ལེན་དྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་
གཞན་ཡང
དབྱི་ཐ་ལིའི་པོལ་ནཱ་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང(博洛尼亚大学University of Bologna)དེ་ཕྱི་ལོ1087ལོར་ཚུགས་ཤིང་། ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་དགུ་བརྒྱ་སོང་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་སློབ་གླིང་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡུམ་དུའང་གྲགས་ཡོད། དེའི་འཕྲོར་ཕྱི་ལོ1167ལོར་ཚུགས་པའི་དབྱིན་ཇིའི་ཉིའུ་ཅིན་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང(牛津大学University of oxford)དེ་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་སྔ་བའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་གཉིས་པར་འཇོག་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་བལྟས་ན། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་སྔ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་དུ་ངོས་འཛིན་འོས་པ་ཞིག་ཡིན།ཡང་འགའ་རེས་པུ་ལ་ཐོ་ཡིས་ཕྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ285ལོར་བཙུགས་པའི་པུ་ལ་ཐོ་ཡི་སློབ་གླིང(柏拉图学院plato academy )ཞེས་པ་དེ་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་སྔ་བའི་སློབ་གླིང་དུ་འཇོག་མོད། དེར་ཀེ་རི་སེའི་རྒྱལ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་བའི་སློབ་མ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་མེད་པར་བཞེད་ལ། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནི་དེ་དང་མི་འདྲ་བར་ཨ་རབ་དང་། ཉི་ཧོང་དང་། པར་སིག་དང་། སོག་པོ་དང་། བོད་དང་། རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་མང་དུ་ཕེབས་པ་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པར་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་གི་ཐང་སན་ཙང་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཙ་མི་སངས་རྒྱས་གྲགས་སོགས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོར་ལོ་མང་བཞུགས་པ་ཡིན།
ད་སྔར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་མ་ཟད། ཡིག་ཆ་མང་ཆེ་བ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆག་འཇིག་དང་མཉམ་དུ་མེར་བསྲེགས་པའམ་མེད་པར་གྱུར་འདུག་ལ། དཔེ་ཆ་མེར་བསྲེགས་པས་ཟླ་བ་དྲུག་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་འབར་བར་གསུངས་པའང་ཡོད། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་འགའ་རེ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་སློབ་དཔོན་ཐང་སན་ཙང་གི་ལམ་ཡིག་སོགས་རེད།
བོད་སྐད་དུ་འདམ་བུ་སྦྱིན་ནམ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ཞེས་བྱ་ཞིང་།(ལེགས་སྦྱར། नालंदाདབྱིན་ཡིགNālandāདང་། རྒྱ་སྐད། 那烂陀)དེ་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མིང་ཞིག་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཏེ། མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་མཆོག་གིས་རེལ་ལིའི་གླ་ཆ་དང་གྲུ་ཟན་གྱི་མིང་ཞེས་པར། ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ལ་འགྲོ་ན་གྭ་ཡ་ནས་མོ་ཊར་ཆེན་པོ་ལ་སྒོར1དང་ཨ་ན8སྤྲད་ན་བི་ཧར་དང་ནཱ་ལེནྡྲ་མཇལ་ཐུབ་ཅིང་། ནཱ་ལེནྡྲ་ནས་ཨ་ན7སྤྲད་ན་ཛི་གི་རིའམ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་སླེབས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས། སྔར་དེར་ནང་པའི་དགོན་པ་བཏབ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ཞེས་འབོད། དེ་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ཆེས་ཆེ་བའི་ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། གཞུང་བརྒྱ་བགྲོ་བའི་བསྟི་གནས་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དགོན་པའི་གཞི་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་མ་ཟད། དེར་གླེགས་བམ་པོ་ཏི་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས་ཤིང་། དེར་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་དབང་པོ་བསྟུན་མར་བྱོན་པ་སྟེ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་དར་བའི་དུས་ན་དགེ་འདུན་པ་ཁྲི་ཕྲག་རེ་འདུ་བར་སློབ་དཔོན་ཐང་སན་ཙང་ནས་ཁོང་གི་ལམ་ཡིག་ཏུ་གསུངས། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པ་དེ་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་བཞེངས་པའི་ལོ་ཚིགས་ལ་གསལ་ཁ་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པར་སྐུ་འཚོ་གཞིས་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་དུ། ནཱ་ལེནྡྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་མར་འདེབས་པ་མྱ་ངན་མེད། ཆོས་གཞི་དར་བར་མཛད་པ་སློབ་དཔོན་ལྔ་བརྒྱ་དང་། མཐོ་བཙུན་སྐུ་མཆེད། རྒྱས་པར་མཛད་པ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་བཟང་པོ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པར་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཨ་ཤོ་ཀའམ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་ནཱ་ལེནྡྲ་རུ་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ཅིང་། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་གཞི་ཐོག་མ་ཡིན་པར་འདོད། གནའ་བོ་དུས་སུ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་ནི་གྲོང་སྡེ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འཕགས་པ་ཤ་རིའི་བུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་དང་། མཐར་ཤཱ་རིའི་བུ་འཁོར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དང་བཅས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ས་དང་། ནང་པའི་ཆོས་ཐོག་མར་དར་བའི་གནས་ཀྱི་གྲས་ཀྱང་ཡིན་པར་མ་ཟད། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བའི་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་སོགས་བྱོན་པའི་ཡུལ། ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་དགོན་པ་ཡོད་སའི་གནས་དེ་ཆེས་ཐོག་མར་སྐྱུ་རུ་རའི་ཚལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱས་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་ཉོས་ཏེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་ཅིང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་འདིར་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་ཆོས་གསུངས་པར་བཞེད། ཉེ་བ་དང་འགྱངས་པར་གནས་པའི་ཆོས་རྒྱལ་གྲངས་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནས་མུ་མཐུད་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་ཏེ།དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པ་དེ་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཧ་ལས་ཤིང་ཧང་སང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དོན་ནི་སྦྱིན་པར་སུན་པ་མེད་པའི་དོན་ནམ། ཡང་ན་རིན་པོ་ཆེ་ནལ་གྱིས་ཁེབས་པའི་ས་ཡིན་པས་ན། ན་ལེནྡྲ་ཞེས་གསུངས་པའང་ཡོད། ཆེས་དར་བའི་དུས་སྐབས་སུ་ཉི་མ་རེ་རེར་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་བརྒྱ་ཕྲག་རེ་ཡོད་ལ་བསླབ་བྱའི་ཆོས་ལ་སྒྲ་རིག་པ་དང་ཚད་མ་རིག་པ། བཟོ་རིག་པ་དང་གསོ་བ་རིག་པ། ནང་དོན་རིག་པ་སོགས་ཡོད་ཅིང་། དེར་མ་ཟད་ཕྱི་རོལ་བའི་རིག་བྱེད་དང་གྲངས་ཅན་པ། དཔྱོད་པ་བའི་ལུགས་སོགས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་སྦྱང་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས། ནཱ་ལེནྡྲ་ནི་མཁས་ཡོན་ཏན་གྱིས་གྲགས་པར་མ་ཟད། བཙུན་ཞིང་སྤྱོད་ལམ་བཟང་བའི་ཆ་ནས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ཡུལ་གང་པོའི་མིག་ལྟོས་ལྟར་བྱེད། དགོན་པ་བཏབ་ནས་དེ་བར་ནང་ཆོས་དང་འགལ་བ་སུ་ཡང་མ་བྱུང་སྐད་ཅེས་མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་མཆོག་ནས་གསུངས། ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་ནཱ་ལེནྡྲ་དེ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རིག་གཞུང་གི་ལྟེ་བ་དང་། གལ་ཆེའི་ཆོས་གཞི་ཆེན་པོར་གྱུར། ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པར་ཏུ་རུ་ཀའི་དམག་ཐོན་ཞིང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རྡོའི་སེངྒེ་ལ་ཆིབས་ནས་ཏུ་རུ་ཀའི་དམག་བཟློག་པའི་མཛད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་པ་སོགས་གསུངས་ལ། ཏུ་རུ་ཀའི་དམག་གིས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་མ་ཟད། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐག་རིང་པོར་བྲོས་དགོས་པར་གྱུར།
དམངས་གཙོ
དམངས་གཙོ། དམངས་གཙོ་ཞེས་པ་གནའ་རབ་གྷི་རི་སིའི་སྐད་ལས་བྱུང་ཞིང་།  གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཆབ་སྲིད་གཙོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་ཞེས་པའོ།།
དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་
དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་དུ་   སྲིད་གཞུང་ནི་མི་དམངས་རང་མོས་རང་འཐད་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་བཙུགས་ལ།མི་དམངས་ཀྱི་དུས་བཅད་འོས་བསྡུ་ལས།  སྲིད་གཞུང་གཙོ་སྐྱོང་དང་རྒྱལ་ཁབ་བདག་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་གང་སུ་ཞིག་ལ་མངའ་བ་ཐག་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ།།