ཐང་ག་ཞེས་པའི་མིང་གི་བྱུང་ཚུལ་དང་གོ་དོན་སྐོར་གླེང་བ།
གླེང་གཞི།
ཉེ་ཆར་ངེད་ཀྱིས་《བོད་ལྗོངས་སྒྱུ་རྩལ་ཞིབ་འཇུག》གི་དུས་དེབ་སྟེང་《ཐང་ག་ཞེས་ པའི་མིང་གི་གོ་དོན་དང་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སྐོར་བཤད་པ》ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་མདོར་ བསྡུས་ཤིག་སྤེལ་བ། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་ཤེས་ཡོན་ཅན་འགའ་རེས་དེ་ལ་དོ་སྣང་དང་གདེང་འཇོག་བྱས་ཏེ། ང་ལ་ཁ་པར་དང་འཕྲིན་ཡིག་བཅས་དངོས་འཕྲད་བརྒྱུད་གསུམ་གྱིས་བསམ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ བཏོན་བྱུང་བ་དང་། སྒོས་སུ་བོད་ལྗོངས་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁང་གི་འགོ་གཙོ་གཞོན་པ་བསོད་ནམས་དབང་ ལྡན་མཆོག་གིས། ཐང་གའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ནང་དོན་ལ་《རྦ་བཞེད་》དུ་དྲངས་པའི་དར་ཐང་ཆེན་པོ་གསུམ་བྱ་བ་ དེ་ཐོག་མར་ཡིན་མིན་ད་དུང་དཔྱད་གསུམ་དག་པས་བརྡར་ཤ་གཅོད་དགོས། ཞེས་པ་དང་། དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། བོད་ཀྱི་ལྷའི་ཐིག་རྩ་བྱ་བ་ལ། ཨ་མདོ་བྱམས་པས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁུངས་ལུང་མི་འདུག་ཅེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི། དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་དང་། དཔལ་སྡོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་གཉིས་ལས་ད་ལྟའི་ཐིག་རྩ་ནང་བཞིན་དངོས་སུ་བཞུགས་ པས་ན། མི་བཞུགས་ཞེས་དངོས་སུ་བསྙོན་འདིང་བའི་དམིགས་ཡུལ་གང་། འདིའི་སྐོར་ལ་གསལ་ཐག་ཆོད་པའི་ར་སྤྲོད་ཅིག་བྱེད་དགོས། ཞེས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་དངོས་ཉར་ཚགས་པ་གྲགས་ཅན་རེ་ཁེ་ཀརྨ་བསམ་འགྲུབ་ལགས་ཀྱིས། ཐང་གའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་ལ། གནའ་རྫས་རིག་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ཞིབ་བསྡུར་གྱིས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བར་འབྲི་དགོས་ ཞེས་དགོངས་འཆར་གསེར་ལས་དཀོན་པ་ཅི་རིགས་གནང་བྱུང་བས། འདིར་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཡང་བསྐྱར་ཐང་གའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་ པར་གླེང་བར་འདོད། སྤྱིར་བཤད་ན། པིར་ཐོགས་པ་ངེད་ཀྱིས་ཐང་གའི་རི་མོ་བྲིས་ནས་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་སོང་ཞིང་། དེའི་རིང་ལ་ངེད་ཀྱིས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རི་མོ་དང་། ནང་སའི་རི་མོ་བ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་རི་མོའི་མདུན་ལམ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། ཕྱིས་འབྱུང་ཇི་ལྟར་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ཕན་ཚུན་ཉམས་ མྱོང་སྤེལ་རེས་བྱེད་མྱོང་ཞིང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་ཅུང་གསལ་ཁ་མེད་པའམ་ཆ་རྒྱུས་མི་མངའ་བའི་ མི་རྣམས་ཀྱིས། ཐང་ག་ཟེར་བ་ནི་ཅི་རེད། ཅེས་ང་ལ་དྲི་བ་འདོན་སྐབས། ངས་ལན་དུ། ཐང་ག་བྱ་བ་ནི་རི་མོའི་འབྲི་སྟངས་ཤིག་རེད། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲོལ（国画）རི་མོ་བཞིན་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་རི་མོའི་འབྲི་ སྲོལ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་སྣུམ་ཚོན་རི་མོ་དང་མི་འདྲ་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་འབུར་གཤོང་རི་མོ་དང་ཡང་མི་གཅིག་པའི་བོད་ཀྱི་རི་མོ་ཞིག་རེད། ཅེས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན། དོན་ལའང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། ཉེ་ཆར་ཐང་གའི་གདགས་གཞིའི་ཐད་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་གང་ཡིན་ལ་རྩོད་གཞི་བྱུང་ ནས་ད་དུང་ཡང་ཕུ་ཐག་ཆོད་པའི་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་འཇོག་ཐུབ་མེད། སྐབས་འདིར་ང་རང་ཡང་བོད་ཀྱི་རི་མོ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཐང་གའི་སྐོར་ལ་རང་གི་ བསམ་འཆར་འདོན་པའི་འགན་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་《བོད་ལྗོངས་སྒྱུ་རྩལ་ཞིབ་འཇུག》གི་ དུས་དེབ་སྟེང་《ཐང་ག་ཞེས་པའི་མིང་གི་གོ་དོན་དང་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སྐོར་བཤད་པ་》 བྱ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་མདོར་བསྡུས་ལྟ་བུ་ཞིག་བཀོད་པ་ལ་མ་འདང་ས་ཤིན་ཏུ་མང་པས། དེའི་ཁ་སྐོང་ཡིན་ནའང་འདྲ། གསལ་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡིན། ནའང་རུང་། གང་ལྟར་ཐང་གའི་སྐོར་སླར་ཡང་གཤམ་དུ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ། ཐང་ག་ཞེས་པའི་མིང་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་གང་ཡིན་སྐོར། དེ་ཡང་ཐང་ག་བྱ་བའི་མིང་འདིར་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། སོག་པོ། ཉི་ཧོང་། དབྱིན་ཇི། ཧྥ་རན་སི་སོགས་ཀྱི་སྐད་ནང་ཚང་མས་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་ཐང་ག་བྱ་བ་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་（西藏唐卡）དང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ལ་ （Tibetan་thangka）ཞེས་པ་དང་། ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ལྟ་བུ་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་（唐卡艺术）བྱ་བ་དང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ （Thangka art）ཞེས་བྲིས་བ་དང་། དེ་ལྟར་བྲིས་པ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་ཡང་དེ་ལྟར་འབོད་ཀྱིན་ཡོད་པས། བོད་རིག་པ་ལ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་སུ་ཡིན་རུང་ཐང་ག་ནི་བོད་ ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རི་མོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཐང་ག་ཞེས་པའི་མིང་བྱུང་ཚུལ་དང་དེའི་གོ་དོན་ཐད་ད་ཕན་ ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་འདི་ཡིན་གྱི་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་བྱུང་ མེད་པ་འདྲ། ཡིན་ན་ཡང་། ཉེ་སྔོན་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཆར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཅི་རིགས་ཤིག་ལས་ཐང་གའི་གོ་ དོན་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ཡོད་པ་མང་དུ་མཆིས་ཤིང་། དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་ཐང་ག་ཞེས་པ་བོད་སྐད་ཡིན་པ་གཞིར་བཞག་གིས་བཤད་ཡོད་པ་དང་། ལ་ལས་རྒྱ་སྐད་ལས་བྱུང་བར་འདོད་པ་སོགས་ལྟ་ཚུལ་དུ་མ་བྱུང་འདུག དེས་ན་ལྟ་ཚུལ་མི་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་བྱུང་དོན་ནི། རང་རང་གི་གཞི་འཛིན་སའི་ཡིག་ཆའམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཁུངས་མི་འདྲ་བ་དག་ལ་ བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ནི་སྨྲོས་མ་དགོས་པ་རེད། ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་། འདིར་རང་གི་བསམ་ཚུལ་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་མི་བཤད་ཐབས་མེད་ལྟར་གྱུར་བས་མཁས་པ་གཞན་ གྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་འབྱུང་ངེས་པས། ཞོར་དུ་མཁས་པ་གཞན་ལ་ཕོག་ཐུག་བཟོས་པ་ཡིན་ན་དགོངས་འགལ་མེད་པ་ཞུ།