དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཔྱོད་བརྗོད་རགས་བསྡུས།
དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཇི་ལྟར་རྩོམ་པའི་ཚུལ་ནི་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ལས་བློན་པོ་བརྟག་པ་དང་མཁས་པ་བརྟག་པའི་ལེའུ་གཉིས་ཐེར་འདོན་གྱིས་ཟུར་དུ་བཀར་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་བབ་དང་མཚམས་པའི་སྟོང་ཆ་ཁ་སྐོང་དགོས་རིགས་གང་དང་གང་ཡོད་པ་རྣམས་དུས་ཡུན་མི་ཐུང་བ་ཞིག་གི་ནང་ཐུགས་བསམ་ནན་པོ་བཞེས་ནས་སྐབས་ལ་གང་བབ་པ་དང་། དུས་ལ་གང་རན་པ། ཡུལ་ལ་གང་འཚམ་པའི་གནས་བབ་རེ་རེ་བཞིན་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ། མཁས་པའི་ཕན་ཐོགས་དང་བླུན་པོའི་གནོད་པ། མཁས་པའི་ལས་བཟང་དང་བླུན་པོའི་བྱ་ངན། མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བླུན་པོའི་ཉེས་དམིགས། མཁས་པའི་སྤྱི་དོན་དང་བླུན་པོའི་སྒོར་དོན། མཁས་པའི་ལྷག་བསམ་དང་བླུན་པོའི་རང་འདོད། མཁས་པའི་མཛད་རྗེས་དང་བླུན་པོའི་བྱས་ཉེས། མཁས་པའི་གཏོང་སེམས་དང་བླུན་པོའི་སེར་སྣ། མཁས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བླུན་པོའི་འཆལ་སྤྱོད། མཁས་པའི་བཟོད་སྒོམ་དང་བླུན་པོའི་སྡུག་ཡུས། མཁས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བླུན་པོའི་ལེ་ལོ། མཁས་པའི་བློ་རྩ་དང་བླུན་པོའི་གྱ་གྱུ། མཁས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བླུན་པོའི་གཏི་མུག མཁས་པའི་མིག་རྒྱངས་དང་བླུན་པོའི་མིག་སྔ། མཁས་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་བླུན་པོའི་མདུན་ལྗོངས། མཁས་པའི་རྒྱལ་ཞེན་དང་བླུན་པོའི་ལུང་ཞེན། མཁས་པའི་ཁོག་རྒྱ་དང་བླུན་པོའི་གཏི་ཐུག མཁས་པའི་བློ་ཁོག་དང་བླུན་པོའི་ཨུ་ཚུགས། མཁས་པའི་དཔའ་མཛངས་དང་བླུན་པོའི་ལྐུགས་རྟགས། མཁས་པའི་དོ་སྣང་དང་བླུན་པོའི་རང་སྣང་སོགས། དུས་རབས་དེར་འཚམས་པ་དང་། མི་རབས་དེར་རན་པའི་སྒོ་ནས་མཁས་བླུན་བར་གྱི་གནས་བབ་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་ཞིབ་ཕྲ་ཕྲ་བྱས་ནས་རྩལ་དུ་བཏོན་རྗེས་ལེགས་བཤད་འདི་ཉིད་གསར་དུ་བསྒྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ལེགས་བཤད་འདི་ནི་སྲིད་འབྱོར་རིགས་གསུམ་དང་སྡེ་བཞི་ཆ་ལག་གཞན་གྱི་སྤྲོས་པ་དེ་ཙམ་མེད་པར་མཁས་པ་དང་བླུན་པོའི་ས་མཚམས་འབྱེད་པའི་ཚོད་ཐིག་ལ་འཇིག་རྟེན་ཧྲིལ་པོ་འདིའི་སྒང་ལེགས་བཤད་འདི་ལས་ཞིབ་ཚ་ཞིག་གཞན་ནས་རྙེད་དུ་མེད་པ་ཡིན། ད་དུང་རྩོམ་པ་པོ་མདོ་སྔགས་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པར་འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་ལྡན་པའི་ཐོག །བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས། ཆོས་འབྱུང་དང་དེབ་ཐེར་བཅས་ལའང་ཁོང་གི་གསུང་ལས། ཚལ་པ་སི་ཏུ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་དེ།། ཚལ་བ་སི་ཏུ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་དེ།། འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་གཤེགས་ཞེས་སུ་ཞིག་གདུང་།། རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་སྒྲིག་ལ་མཁས་པ་ཡི།། བྱེད་པོ་གཉིས་པ་ཡོད་དོ་ཤེས་པར་གྱིས།། ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་འགྲན་དུ་མེད་པ་དང་། བརྡ་སྤྲོད་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་རྩོམ་གཤིས་ཀྱང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ལྡན་པས་བརྗོད་དོན་རེ་རེ་བཞིན་མདོ་བསྟན་བཅོས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་དཔེ་མཚོན་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་དབང་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཡང་རང་བཞིན་གོ་ནུས། དེ་ནི་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱི་མཁས་བླུན་བརྟག་པའི་ལེའུ་གཉིས་ལ་གཟིགས། དེ་ནས་འདི་ཉིད་ལ་ཞིབ་འཇུག་རང་བཞིན་གྱིས་ཞིབ་ཚ་བོའི་ངང་ནས་གཟིགས་ན་ད་གཟོད་འདིའི་བརྗོད་གཞིའི་ཆ་ལག་གི་ཁྱད་ཆོས་རེ་རེ་བཞིན་མ་བུ་ངོ་འཕྲོད་པ་ལྟར་ཤེས་ངེས་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང་རང་རེའི་མི་རིགས་འདི་སྤྱིར་ལེགས་བཤད་ལ་དེ་ཙམ་རྩིས་ཆེན་མི་འཛིན་པ་མ་ཟད་མཁས་པའི་མིང་གནས་ངེས་ཅན་རེ་ཡོད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་། རང་ཉིད་དང་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་མི་གཅིག་པ་ཞིག་གིས་ཇི་ཙམ་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་ལེགས་བཤད་ཅིག་མིག་སྔར་གཤམ་ནའང་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་མི་གནང་བར་མ་ཟད། ད་དུང་སྐྱོན་འཚང་དང་ཟུར་ཟའི་གོ་སྐབས་གང་རག་བྱེད་པ་ནི་ངོ་ཚ་པའི་གནས་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན། ཁ་ཅིག་ལེགས་བཤད་འདི་ཉིད་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱི་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ལས་བརྐུ་བཤུས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་སྒྲོགས་ཤིང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ས་པཎ་ལེགས་བཤད་དུ་ཚིག་འདི་དང་འདི་འདྲ་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དང་། དོན་འདི་དང་འདི་འདྲ་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ཡོད་པས་སོ༎ ཞེས་བགྲངས་པར་བྱེད། ཁུངས་དང་དཔེ་དེ་དག་ལ་བལྟས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བགྲངས་ཏེ། ས་མཚམས་པ་ལས་དཔེ་བཤུས་དང་རྩོམ་བཤུས་ཀྱི་ཚོད་བརྒལ་རང་བཞིན་འཆལ་གཏམ་སྤེལ་ན། དེ་ནི་རང་ཉིད་ཐོས་ཉུང་བླུན་པོའི་རང་འཚང་དང་། ཕྱོགས་འཛིན་ཐ་ཤལ་གྱི་དཔང་རྟགས་སུ་སོང་བ་ཙམ་ལས་གནས་ལུགས་ལ་སུན་འབྱིན་པའི་ལུང་རིགས་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱི་ལེགས་བཤད་ནི། རྩོམ་ལ་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེ་བས་གངས་ཅན་པའི་སྐད་ཡིག་ལས་བརྒལ་ནས་ལེགས་སྦྱར་སྨྲ་བར་ཐོགས་པ་མེད་པས། ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མང་པོར་དཔེར་བལྟས་ནས་དེ་དག་གི་ལེགས་ཆ་བླངས་ཤིང་། བླང་སྟངས་ཀྱང་བརྗོད་གཞི་ཕལ་ཆེ་བ་ཁུངས་ནང་ཁུངས་རྒྱབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། ཚིག་སྦྱོར་ཡང་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ཡིན་པས། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་ལན་ཅི་འདེབས། རྟགས་མ་གྲུབ་ན། ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ལས། བློ་ལྡན་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་༎ ཞེས་སོགས་དང་། ནོར་ལྡན་བླུན་པོའི་ནང་ན་མང་༎ ཞེས་སོགས་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡིས་མི་ངོམས་ཤིང་སོགས༎ འབྱུང་བ་དང་། ཤེས་རབ་སྡོང་བུ་ལས། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་བློ་ལྡན་ཡང་༎ བྱ་བ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ༎ འགྲུབ་འགྱུར་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི༎ མ་གྲུབ་ན་ཡང་མཛེས་པ་ཡིན༎ ཞེས་དང་། ཕྱུག་པོ་ཀླ་ཀློ་ལ་ཡང་ཡོད༎ གཞན་ལ་འཚོལ་ཞིང་ཟས་ཞིམ་འདོད༎ རྒྱལ་པོ་ནོར་སོགས་ངོམས་པ་མེད༎ སོགས་ལ་རེ་རེ་ནས་གཟིགས་ཤིག །དོན་དངོས་ཐོག་བརྗོད་གཞི་གཅིག་ལ་ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཆ་ནས་སྡེབ་སྦྱོར་སྒྲིག་སྟངས་ལེགས་པ། གངས་ཅན་པའི་བློ་རྣར་གོ་བདེ་ལ་འཆར་སླ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་དང་། འགའ་ཞིག་ཚིག་སྦྱོར་རང་འཇགས་བཞག་ནའང་བརྗོད་དོན་གོ་བདེ་ཉན་སླའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ན་བཅོས་པའི་ངལ་བར་མ་བརྟེན་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་ལ་དཔེ་བཤུས་དང་རྩོམ་བརྐུའི་ཉེས་པ་ནམ་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་མོད། དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་དཔེ་བཤུས་དང་རྩོམ་བརྐུས་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ན། འཕགས་ཡུལ་གྱི་བཀའ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་རྩོམ་པ་པོ་ཡོངས་རྫོགས་བཀའ་བརྐུ་བཤུ་བྱེད་མཁན་དུ་ཐལ་བ་དང་། གངས་ཅན་མཁས་པའི་གསུང་འབུམ་ཕལ་པོ་ཆེ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་བཀའ་བསྟན་དཔེ་བཤུས་དང་རྩོམ་རྐུ་བྱེད་མཁན་དུ་ཐལ་བ་དང་། ཐ་ན་བུ་ཕ་ཡི་བྱ་སྤྱོད་རྐུ་མཁན་དང་བུ་མོ་མ་ཡི་བྱ་སྤྱོད་རྐུ་མཁན་དུ་ཐལ་བས། དེ་ལྟ་ན་འགྲོ་བ་མི་ཡོངས་རྫོགས་རྐུ་མ་ཡིན་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྡུས་གྲྭའི་རིགས་ལམ་ཤེས་མཁན་ཚོས་གཟིགས་ཤིག །དེས་ན་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་གདན་གྲལ་སྡོད་མཁན་ཚོས། ཕྱོགས་དང་གནས་ལུགས་གཉིས་ལས་ཕྱི་མ་རྩ་འཛིན་གནང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་སྣང་ཞེས་བཞེད་སྐུལ་ཞུ། དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་ནི་ལེགས་བཤད་དེའི་མཇུག་རྩོམ་དུ། མཁས་པའི་དབང་པོ་ས་པཎ་གྱིས། །མཁས་བླུན་༥༠རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡི།། ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་གཏེར་ཞེས་པ། །འཇིག་རྟེན་མིག་ཏུ་བྱིན་ན་ཡང་།།[ ༡ ༢ ༡ ] དེང་སང་མཁས་པའི་ཉིན་བྱེད་རྣམས། །ཞིང་གཞན་ནུབ་རིའི་རྩེར་སོན་ཅིང་།། བླུན་རྨོངས་ཟླ་བའི་གཟུགས་ཤར་བས། །ལེགས་བཤད་པདྨ་ཕལ་ཆེར་ཟུམ།།[༡༢༢] སླར་ཡང་བདག་བློའི་སྐྱེད་ཚལ་འདིར། །རྣམ་དཔྱོད་ཉི་མའི་ཟེར་འཁྱིལ་ཞིང་།། བརྩོན་འགྲུས་ཆར་གྱིས་བྲན་པ་ལས། །ལེགས་བཤད་པདྨ དཀར་པོ་འཁྲུངས།།[༡༢༣] ཁྲེལ་ཡོད་མཛེས་པའི་ལུས་འཆང་ཞིང་། །བློ་གྲོས་མིག་དཀྱུས་རིང་པོ་ཡིས།། སྐལ་བཟང་རྐང་དྲུག་ལྡན་པ་རྣམས། །དེང་ནས་རྩེ་ཞིང་རོལ་བར་མཛོད།།[༡༢༤]ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་འགྲེལ། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་གངས་རིའི་ཁྲོད་ཀྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པཎྚི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ་དང་། ཤེས་རབ་སྡོང་བུ་དང་། སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས་གསུམ། སློབ་དཔོན་ཉི་མ་སྦས་པས་མཛད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཛོད། སློབ་དཔོན་མཆོག་སྲེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་པ། ཙ་ན་ཀ་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། མ་སུ་རཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ་རྒྱ་གཞུང་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་བཏུས་ནས། མཁས་པ་དང་བླུན་པོའིཁྱད་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་དང་། སྐྱེས་བུ་རྣམ་དབྱེ་གཞོན་ནུའི་མགུལ་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླང་དོར་ལྟ་བའི་མིག་ཏུ་བྱིན་ན་ཡང་། ཞེས་པའོ།། ཚིགས་བཅད་གཉིས་པའི་འགྲེལ། དེ་རིང་སང་གི་དུས་ལ་ཐུགས་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མཁས་པའི་ཉིན་བྱེད་གོང་མ་རྣམས་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཞིང་ཁམས་གཞན་ནུབ་རིའི་རྩེ་མི་མངོན་པའི་ཡུལ་དུ་སོན་ཅིང་གཤེགས་པར་གྱུར་ལ། ཕྱོགས་རེས་བློ་མིག་ཅན་གྱི་བླུན་ཞིང་རྨོངས་པའི་མཁས་ོམ་ཟླ་བའི་གཟུགས་ཤར་བའི་དབང་གིས་ལེགས་བཤད་པདྨོ་དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ཁ ་ཟུམ་སྟེ་དོན་གཉེར་རྐང་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་དགོས་དོན་སྦྲང་རྩི་མྱོང་བའི་གོ་སྐབས་ཕྲ་བར་གྱུར་ཏོ།། གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཁས་པ་སྔ་མའི་ལེགས་བཤད་པདྨ ཕལ་ཆེར་ཁ་ཟུམ་པ་ན་སླར་ཡང་རྩོམ་པ་པོ་བདག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་འདིར། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཟབ་གནད་དཔྱོད་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འཁྱིལ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གྲུ་ཆར་བཟང་པོས་ཡང་ཡང་བྲན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས། ལེགས་པར་བཤད་པ་པདྨ དཀར་པོ་དོན་བཟང་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད་འཛིན་པ་འདི་འཁྲུངས་སོ། །ཞེས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན།