cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
བོན་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་
བོན་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་བོན་དང་རིག་གནས་གཉིས་ཀའི་ཤེས་རིག་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དང་པོ། མཆོད་ཤེས་ལྷ་བོན་ཞེས་པ་ལྷ་ཡར་གསོལ་བས་མི་ལ་མགོན་བྱེད་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཤེས་རིག གཉིས་པ། གཡང་ཤེས་ཕྱྭ་བོན་ཞེས་པ་གཡང་ཚུར་བླངས་པས་ནོར་ཕྱུགས་འཕེལ་བར་སྟོན་པའི་ཤེས་རིག གསུམ་པ། སྒྲོལ་ཤེས་དཔྱད་གཏོང་ཞེས་པ་གླུད་ཕར་བཏང་བས་འདྲེ་ཚིམས་ཏེ་ལོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་བཤད་པའི་ཤེས་རིག བཞི་པ། འདུར་ཤེས་སྲིད་གཤེན་ཞེས་པ་ཤི་བའི་བླ་འདུར་བས་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་ཚུལ་བཤད་པའི་ཤེས་རིག ལྔ་པ། གཙང་ཤེས་སེལ་འདེབས་ཅེས་པ་གཙང་སྨེ་ཕྱེ་ནས་སྨེ་བཙོག་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ཐབས་སུ་ཁྲུས་དང་བསངས་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ལྷ་སྲུང་རྣམས་བསྐངས་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཤེས་རིག དྲུག་པ། འགྲོལ་ཤེས་གཏད་བྱད་ཅེས་པ་ཕ་རོལ་དགྲ་ཕྱོགས་ཀྱིས་བཏང་བའི་མཐུ་བྱད་ཀྱི་གཏད་རྒྱ་བྱུང་ན་དེ་དག་དཀྲོལ་ནས་དགྲ་བགེགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་སེལ་བའི་ཚུལ་བཤད་པའི་ཤེས་རིག བདུན་པ། ཕན་ཤེས་སྨན་དཔྱད་ཅེས་པ་འབྱུང་ཁམས་འཁྲུགས་པའི་ནད་རིགས་སེལ་བྱེད་དེ་ཚེ་ཡི་བར་ཆད་བསལ་བའི་ཐབས་བཤད་པའི་ཤེས་རིག བརྒྱད་པ། སྐོར་ཤེས་རྩིས་མཁན་ཞེས་པ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཁམས་ལ་དཔྱད་ནས་སྔ་ཕྱིའི་ལྟས་བཟུང་བའི་རིག་པ། དགུ་པ། སྨྲ་ཤེས་གཏོ་དགུ་ཞེས་པ་ཁམས་སའི་གླུད་བསྔོས་པས་འདྲེ་ལ་ཤགས་འདེབས་པའི་ཤེས་རིག བཅུ་པ། ལྡིང་ཤེས་ཤ་བ་ཞེས་པ་བག་ཕྱེ་ཡིས་ཤ་བ་བཅོས་ནས་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དུ་འཕུར་ཚུལ་བཤད་པའི་ལག་རྩལ་གྱི་ཤེས་རིག བཅུ་གཅིག་པ། འཕུར་ཤེས་ཇུ་ཐིག་ཅེས་པ་མོ་ལྷ་བདར་ཏེ་ཐབས་ཤེས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟགས་ནས་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ཚུལ་བཤད་པའི་ཤེས་རིག བཅུ་གཉིས་པ། སྒྲོལ་ཤེས་འཕྲུལ་བོན་ཞེས་པ་རྩི་ཤིང་བན་བུན་བསྔོས་པས་ལྷ་འདྲེའི་གནོད་པ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རིག་བཅས་སོ། །
ཧན་ཧྲིན་སྟག་མོ།
ཧན་ཧྲིན་སྟག་(阪神タイガース)ནི་འཇར་པན་གྱི་དབྱུག་རྩེད་སྤོ་ལོ་རུ་ཁག་ཅིག་ཡིན།
མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན།
དེ་ནི་འཇར་པན་གྱི་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་དབྱུག་རྩེད་སྤོ་ལོ་རུ་ཁག་ཅིག་ཡིན་ལ། སྤྲོ་སེམས་རབ་ཏུ་འཁོལ་བའི་སྤོ
ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ།
དེ་ནི་ཧྲའོ་ཧྥུ་ཨའོ་ཁ་ན་ཏ་ཟེར་བའི་མི་ཞིག་གིས་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་རེད།
སྨན་སྣ་བརྒྱད།
སྨན་སྣ་བརྒྱད།
རིན་པོ་ཆེའི་སྨན། རྡོ་སྨན།  ས་སྨན།  ཤིང་སྨན།  རྩྭ་སྨན།  ཐང་སྨན།  སྔོ་སྨན།  སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྨན་ནོ།  །
སུམ་རྟགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་བློ་གསར་མགུལ་རྒྱན།
བོད་སྤྲུལ་མདོ་སྔགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་སོགས་ཀྱི་དངོས་སློབ་ཏུ་གྱུར་པ་སེར་དགོན་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་ནམ། ཤར་པ་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་གྱིས། གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་སུམ་རྟགས་ཚིགས་བཅད་དང་ཚིགས་ལྷུག་སྤེལ་མར་ཡོད་པ་དེ་ལ་གཞི་བྱས་ཏེ་བློར་ལེན་བདེའི་ཆེད་དུ་འཕྲི་སྣོན་ཅུང་ཟད་དང་། དབུ་ཞབས་ཚང་བ་ཚིགས་བཅད་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༢ ལོར་བསྡེབས་པའི་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཞིག་རེད། དཔེ་ཆ་འདི་གོར་རྒྱལ་ལམ་བལ་ཡུལ་གྱི་མངའ་འོག་ཤོད་རོང་སེར་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གླིང་གི་ཤིང་པར་དུ་བཞུགས། སེར་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འགྲེལ་གླིང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༨ ལོར་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བལ་ཡུལ་ཤར་ཁུམ་བུའི་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཕྱག་བཏབ་པའི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་བཤད་གྲྭ་ཞིག་གོ །
དགའ་ལྡན་སིའུ་ཐང་།
བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན། དགའ་ལྡན་སིའུ་ཐང་ངམ་གསེར་ཐང་ ཞེས་སྒྲའི་འབོད་ལུགས་མི་འདྲ་ཡང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། གོང་མ་ཏཱ་མིང་ སྐབས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་གདན་དྲངས་རུང་ཕེབས་སྟབས་མ་བདེ་བར་བརྟེན་ རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དངོས་སློབ་སེ་ར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཕེབས་པ་དང་། ཁོང་གི་སློབ་མ་ཨ་མོ་ག་དང་བསོད་ནམས་ཤེས་རབ་ལ་ཏཱ་མིང་གོང་མས་རྗེ་ ཙོང་ཁ་པར་ཕྱག་རྟགས་བསྐུར་གནང་བའི་གོས་སྐུ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་ སོགས་སིའུ་ཐང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་དག་གསེར་སྐུད་ཀྱིས་སྦྲིན་འབྲུག་སོགས་ ཚེམ་དྲུབ་རིས་ལྡན་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་། དེར་བརྟེན་“དགའ་ལྡན་གསེར་ཐང་” ཞེས་པ་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་།  གནས་བཅུའི་ཞལ་ཐང་དེ་དག་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་ གྱི་མདུན་དུ་སྤྱི་གསོ་ཆོས་རར་བཀྲམ་ནས་མདུན་དུ་ཉེ་མཆོད་དང་། འཁྲུས་གསོལ་ རབ་གནས་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་ཉིན་དེར་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཚོས་ མཇལ་དར་འབུལ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་བ།  ལ་མོའི་ལྷ་མོ་བ་ནས་བཀྲ་ཤིས་ཞོལ་ པ་སོགས་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོ་གནང་སྲོལ་བཅས་ཡོད།
རྩིག་ངོས་སུ་ས་མཚོན་སྒྲོན་པའི་སྐོར
བོད་ཀྱི་དགོན་པ་དང་།ལྷ་ཁང་།   ཁྱིམ་ཚང་བཅས་ཀྱི་རྩིག་ངོས་སུ་ས་དཀར་དམར་སེར་ནག་སོགས་སྒྲོན་པའི་སྲོལ་ཞིག་གང་སར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།   ལྷག་པར་དུ་སྟོད་ཕྱོགས་སུ་དེ་བས་མང་བ་ཡོད།  ཁང་བའི་རྩིག་ངོས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ས་དཀར་དམར་ནག་གསུམ་དྲང་པོར་གཏོང་བའི་ལུགས་དེ་ནི་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་དང་།    རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་ཚུལ་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཞིག་ཡིན། ས་དཀར་ནི་ནད་གདོན་བར་ཆད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྟགས་དང་།  ས་དམར་ནི་ཁམས་གསུམ་དབང་དུ་འདུ་བའི་རྟགས།ས་སེར་པོ་ནི་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་རྒྱས་བར་བྱེད་པའི་རྟགས།  ས་ནག་པོ་ནི་དགྲ་བགགས་ཕྱེ་མར་བརླགས་པའི་རྟགས་བཅས་ཡིན།   དེ་ནི་གྲོགས་པོ་ཕྱི་གླིང་བ་ཚོས་ལས་ཀ་ཚང་མ་ལམ་ལྷོང་དང་འཇིགས་པ་ཀུན་ལས་ཐར་བར་ བྱ་ཆེད་ལྷ་ཚངས་བར་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བའི་ངང་ཚུལ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་བའི་གནའ་སྔ་མོའི་གནས་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་རེད། ད་དུང་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་རང་གི་ཡུལ་བབ་ལ་བསྟུན་ནས་སོག་པོ་སྟག་ཁྲིད་དང་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་སོགས་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ལུལ་དུ་་བཀུར་ནས་སྐྱབས་བཅོལ་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་ཡང་དར་ཡོད།  འོན་ཀྱང་ད་ལྟའི་དུས་སུ་མཚོན་དང་རི་མོ་དེ་རིགས་མི་རིགས་རང་གི་ཁང་བའི་མཛེས་རྒྱན་ཙམ་ལ་གྱུར་ནས།བསྟན་བྱའི་དོན་གྱི་སྙིང་བོ་གང་ཡིན་ལ་དོ་སྣང་མཛད་མཁན་དེ་ ཙམ་མང་པོ་མེད།
སྣང་སྲིད་རིག་པ།
དྲྭ་མཛོད་འདིའི་ནང་ཇི་ལྟར་འཛུལ་དགོས་རེད།
ཧི་མ་ལའཚོ་བའི་ལེག་རྟེན
སྒྲུང་རྩོམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྡུད་བྱེད་སྟངས་དང་འབྲི་ཐབས།
ཟླ་༩ཚེས་༡༡ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༡༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༥༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༡༡ཡོད།
ཤྭ་ཁ་གངས་རི་
ཁམས་རྒྱལ་ཐང་རྫོང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སར་ཆགས་པའི་གངས་རི་ཞིག་ཡིན་ རི་བོ་འདིར་སྟག་མ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དང་གཞན་རྩི་ཤིང་ཧ་ཅང་མང་པའི་ལྗོངས་རྒྱུའི་ཡུལ་མང་དུ་གྲགས པ་ཞིག་ཡིན
དབྱིན་སྐད་དུ་Shaka ཟེར་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་石卡雪山ཟེར
རྒྱུན་མཐོང་རིག་ཚན་སོ་སོའི་མིང་སྐད་གསམ་ཤན་སྦྱར།
"ཁ་བྱང་ལ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་འདུག ཡང་དག་པ་ནི་རྒྱུན་མཐོང་རིག་ཚན་སོ་སོའི་མིང་བརྡ་སྐད་གསུམ་ཤན་སྦྱར་བྱ་བ་དེ་ཡིན།"
Art discipline  སྒྱུ་རྩལ་ཚན་ཁག   艺术学科
ཟུར་ལྟའི་ཡིག་ཆ། 1.       ཨིན་བོད་ཤན་སྦྱར་གཏན་འབེབས་བརྡ་ཆད། Tibetan Terminology Project, Department of Education/CT 2017 © DoE/CTA 2.       དབྱིན་བོད་ཚིག་མཛོད་གསར་མ། ཞིབ་ཕྲའི་ཁུངས་སོགས་མི་གསལ། 1999ལོའི་པར་གཞི།
ཟླ་༩ཚེས་༡༢ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༡༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༥༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༡༠ཡོད།
རླུང་རྟའི་ངོ་སྤྲོད
ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་རླུང་རྟ་ཞེས་པ་འདི་ནི། གནའ་དུས་སུ་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོ་སོགས་ཆོས་ཡིག་ཁག་ཅིག་དང་གཟུངས་སྔགས་སོགས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ།དབུས་ལ་རྟ་མཆོག་ནོར་བུས་མཚན་པའམ་གེ་སར་སོགས༌ དང་། དེའི་ཕྱོགས་བཞིར་སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་བཞིའི་གཟུགས་རིས་བཀོད་ཡོད། རླུང་རྟའི་ལྷ་ལ་གསོལ་མཆོད་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ནི་སྔ་མོ་ནས་བོད་རང་དུ་གསལ་ཡོད་ ཀྱང༌། སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་རྟ་མཆོག་དང་བཅས་པའི་རླུང་རྟའི་རི་མོ་འདི་དག་ག་དུས་བྱུང་ཚུལ་སོགས་གསལ་པོ་བཤད་རྒྱུ་མི་འདུག འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་བོད་རང་དུ་བྱུང་ཞིང་དར་བའི་རི་མོ་ཐོག་མའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་ཨང་གསལ་རེད། ལྷག་པར་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གང་སར་བོད་དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན་རླུང་རྟ་ཡོད་པ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་འདུག། ཐོག་མར་ཀླུང་རྟ་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་སྐད་དང་། གོ་དོན་ནི། ཀླུང་ ཞེས་པ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་དང་།རྟ་ཞེས་པ་ཅང་ཤེས་མགྱོགས་འགྲོའི་མིང་སྟེ་བགྲོད་པ་མྱུར་བའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན། དེ་ཡི་རྟེན་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རླུང་རྟ་དར་བ་དང་། བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བར་མཚོན། དབུས་སུ་རྟ་མཆོག་བཀོད་པ་དེས་ཉེས་པ་ནས་ལེགས་པའི་ལམ་དུ་བགྲོད་པ་དང་། རྟ་མཆོག་ནོར་བུའི་བརྒྱན་པ་དེས་སྐྱེ་འགྲོའི་རེ་འདོད་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་མཚོན། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་རླུང་རྟ་ཞེས་འབྲི་ཐང་འགྱུར་བ་སོང་ཏེ། རླུང་གི་བཞོན་པ་ལྟ་བུའི་གོ་དོན་དང་སྦྱར་ནས་འབྲི་སྲོལ་བྱུང་འདུག་པ་ནི། རླུང་རྟ་བར་སྣང་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་འཕུར་བ་ལ་རླུང་གི་བྱེད་ལས་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་སོང་འདི་ལྟར་འབྲི་སྲོལ་བྱུང་བ་མིན་འགྲོ། ཁ་ཅིག་གིས་སྡེ་བཞིའི་གཟུགས་བཀོད་དེས་མི་འཇིགས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་མཚོན་པ་ཡིན་ཞེས་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་ནའང༌། དངོས་དོན་ནི་འབྱུང་བཞི་མཚོན་བྱེད་དུ་གོ་ན་ལེགས་ཏེ། ༡ སྟག་ནགས་ཚལ་དུ་གནས་པས་འབྱུང་བ་ཤིང་གི་ཁམས་སམ་རླུང་གི་ཁམས་མཚོན་པ་དང༌། ༢ སེང་གེ་རིར་གནས་པས་སའི་ཁམས་མཚོན། ༣ ཁྱུང་བར་སྣང་དུ་གནས་པའི་རྭ་ལས་མེ་འབར་བས་མེའི་ཁམས་མཚོན་དང༌། ༤ འབྲུག་རྒྱ་མཚོ་ན་གནས་པས་ཆུའི་ཁམས་མཚོན། རླུང་ནི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་མཚོན་པ་བཅས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་དང་དེའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་མཚོན་དོན་གསལ་བར་བསྟན། གནའ་དུས་སུ་སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་ཅེས་འདི་འདྲ་ཞིག་བཀོད་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་རྟེན་འབྲེལ་ལོག་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་རྨོང་དཔྱད་ཀྱིས་འབྲུག་ཅེས་པ་ཆུ་སྲིན་གྱི་རིགས་དེ་མཁའ་ལྡེང་ཞིག་ཡིན་ ཚོད་ཀྱིས་འབྲུག་ཐོག་དང་སེང་གེ་འོག་ཏུ་བཀོད་པ་དེང་སང་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་རེད། ལོ་ཤས་སྔོན་ཁྲེང་ཏོའུ་དུ་རླུང་རྟ་དཔར་བསྐྲུན་དང་སྡེབ་ཚོང་མཁན་ཞིག་ལ་ཕྲན་ནས་གནས་ལུགས་འདི་བརྗོད་པས་ཁོས་ཐོག་མར་དྭང་དུ་བླངས་སོང་། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཏེ། ཁོས་བཤད་རྒྱུར་བླ་རུང་གི་མཁན་པོ་ཞིག་གིས་འབྲུག་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཀོད་པ་འགྲིགས་འདུག་གསུངས། དེར་བརྟེན་སྔར་བཞིན་དཔར་བསྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཟེར།།
རྦོར་མིན།
རྦོར་མིན་ནི་གཤེར་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Brརེད།
རྩམ་པའི་ཕན་ནུས་
རྩམ་པ་ནི་མཐོ་སྒངས་སུ་སྐྱེས་པས་ནས་རིགས་རྔོས་ནས་ཞིབས་འཐག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱིར་བོད་དུ་རྩམ་པ་ལ་ནས་རྩམ་དང་། གྲོ་རྩམ། སྲན་རྩམ་སོགས་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཡོངས་རྫོགས་སུ་ཁྱབ་བརྡལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ནི་ནས་རྩམ་ཡིན། བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་སྨན་གཞུང་རྣམས་སུ་ནས་ནི་གྲ་མ་ཅན་གྱི་འབྲུ་ཡི་སྡེ་ལ་ངོས་འཛིན་པ་དང་། ནས་ལ་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། ནས་དཀར་དང་། ནས་སྔོན། ནས་ནག ནས་རྒོད་དམ་ནས་དམར་བཅས་ཡོད་ལ། ད་དུང་ཁྲ་མ་དང་། སོ་བ། ད་རྒན་སྟེ་ཡུག་པོ། སྲེ་ད་ཡང་ནས་ཀྱི་རིགས་སུ་འཇོག་ཚུལ་འདུག ནས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། ནས་དཀར་རྩུབ་བསིལ་ལྕི་མངར་ཁོང་ཅུང་འཁྲོག། བཤང་བའི་རླུང་འཕེལ་རོ་ཙ་བརྟས་པར་བྱེད།། གཅིན་ཚིལ་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཆམ་པ་དང་།། ལུད་པ་དབུགས་མི་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད།། ཅེས་དང་། ནས་སྔོན་བྱིས་གློ་ཚ་སུབ་རྒྱུ་གཟེར་སེལ།། ནས་ནག་རྨ་དང་ཤུ་བ་གདོན་ལ་ཕན།། ནས་རྒོད་གཞན་ལས་ཅུང་ཟད་དམན་པ་ཡིན།། ད་རྒན་ལྐོག་མའི་ནད་དང་པགས་ནད་སེལ།། སོ་བ་སྲེ་ད་བསིལ་ཡང བད་མཁྲིས་སེལ།། བུ་དང་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན།། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རྩམ་པའི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ
སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་ལྷ་ཚོགས།
སྨན་པའི་རྒྱལ་པོའི་ལྷ་ཚོགས།
སངས་རྒྱས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཚོགས་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འདིར་སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་བརྟག
༡༩༦༡ལོ།
༡༩༦༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
༣ (གྲངས་ཀ།)
༣ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༢པའི་རྗེས་མ་དང་༤པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
སྨན་པ་དུང་གི་ཐོར་ཅོག
སྨན་པ་དུང་གི་ཐོར་ཅོག
དབུ་ལ་རས་དཀར་གྱི་ལ་ཐོད་གསོལ་བས་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས། ཡབ་རྒྱ་གར་གྱི་སྨན་པ་བི་བྱི་དགའ་བྱེད་དང་ཡུམ་ཡིད་ཀྱི་རོལ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གསུམ་པ་ཙམ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་གྲགས། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་རང་གི་ཡབ་ལས་རེག་པ་རྩའི་མདོ།  འཚོ་བ་ཟས་ཀྱི་མདོ།  སྦྱོར་བ་སྨན་གྱི་མདོ།  གཏར་བསྲེག་དཔྱད་ཀྱི་མདོ།  རྨ་ཆས་བཟོ་ཡི་མདོ་བཅས་དང་།  དེ་དག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཁོག་འབུབ།  ས་བཅད།  ལག་ལེན་སོགས་གསན་ཏེ་མཁས་པར་གྱུར།  རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་དང་ཁྲི་གཉན་གཟུང་བཙན་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་བླ་སྨན་པ་མཛད།  འདི་ནི་བོད་ཡུལ་གྱི་སྨན་པ་ཀུན་གྱི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པ་དང་། གཡུ་ཐོག་གསར་རྙིང་ཡང་གདུང་རུས་འདི་ལས་འཕྲོས་པར་གྲགས།  དུར་གྱི་ཐོར་ཅོག་གི་སྲས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ།  དེའི་སྲས་བློ་གྲོས་མཚུངས་མེད།  དེའི་སྲས་བློ་གྲོས་རབ་གསལ།  དེའི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཛོད། དེའི་སྲས་བློ་གྲོས་བཤེས་གཉེན་བཅས་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་བོད་རྒྱལ་འབྲོང་གཉན་ལྡེ་རུ་དང་།  སྟག་རི་གཉན་གཟིགས།  གནམ་རི་སྲོང་བཙན།  སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བླ་སྨན་པ་མཛད་སྐད། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ། འདིའི་ལོ་རྒྱུས་གོས་ཀྱི་གླེང་གཞིའི་སྐབས་གསལ།
ཟླ་༩ཚེས་༡༣ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༡༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༥༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༠༩ཡོད།
ཕྱུགས་རིགས་ཀྱི་ལོ་གྲངས་མཚོན་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་
རྟའི་སྐོར།
ལོ་གཅིག་ཅན་ལ་རྟེའུ་དང་མོ་རྟེའུ་ཟེར།། ལོ་གཉིས་ཅན་ལ་ཐོ་རུ་དང་ཐོ་མོ་དང་།། ལོ་གསུམ་ཅན་ལ་རྒྱེའུ་དང་རྒྱ་མོ་ཟེར།། ལོ་བཞི་ཅན་ལ་ཕོག་བཞི་ཟེར་བ་དང་།། ལོ་ལྔ་ཅན་ལ་ན་སོ་གཅིག་པ་དང་།། ལོ་དྲུག་ཅན་ལ་ན་སོ་གསུམ་པ་ཟེར།། དེ་ལྟར་བགྲང་ན་རྟ་ཡི་ལོ་གྲངས་ངེས།།
ཟོག་གི་སྐོར།
ལོ་གཅིག་ཅན་ལ་བེའུ་དང་མོ་བེའུ་ཟེར།། ལོ་གཉིས་ཅན་ལ་ཡ་རུ་དང་ཡ་མོ་དང་།། ལོ་གསུམ་ཅན་ལ་ཤད་དང་ཤད་མོ་དང་།། ལོ་བཞི་ཅན་ལ་སོ་གཉིས་སོ་གཉིས་མ།། ལོ་ལྔ་ཅན་ལ་སོ་བཞི་སོ་བཞི་མ།། ལོ་དྲུག་ཅན་ལ་སོ་དྲུག་སོ་དྲུག་མ།། ལོ་བདུན་ཅན་ལ་ཁ་གང་ཁ་གང་མ།། ཁ་གཉིས་ཁ གསུམ་ཞེས་པའི་མིང་བགྲངས་ན།། ཟོག་གི་སྐོར་གྱི་ལོ་གྲངས་ཡིན་པར་ངེས།།
ལུག་གི་སྐོར།
ལོ་གཅིག་ཅན་ལ་ལུ་གུ་མོ་ལུག་དང་།། ལོ་གཉིས་ཅན་ལ་ལག་ག་ལག་མོ་དང་།། ལོ་གསུམ་ཅན་ལ་ཐོང་བ་འཚེར་མོ་དང་།། ལོ་བཞི་ཅན་ལ་སོ་གཉིས་སོ་གཉིས་མ།། ལོ་ལྔ་ཅན་ལ་སོ་བཞི་སོ་བཞི་མ།། ལོ་དྲུག་ཅན་ལ་སོ་དྲུག་སོ་དྲུག་མ།། ལོ་བདུན་ཅན་ལ་ཁ་གང་དང་།། ཁ་གཉིས་ཁ་གསུམ་ཞེས་པ་བཅས།། ལུག་གི་ལོ་ཚད་རྩི་ཚུལ་ཡིན།།
སྨན་པའི་རྒྱུ་དྲུག
སྨན་པའི་རྒྱུ་དྲུག
བློ་གྲོས་ཆེ་བ་བློ་བརྟན་པོ་བློ་གཟེག་པ་སྟེ་བློ་དང་ལྡན་པ། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་བསམ་པ་དཀར་བ།  བློ་གཞག་དྲུག་བཟུང་བྱ་གཉིས་ཤེས་པ་གསུམ་སྟེ་དམ་ཚིག་ལྡན་པ།  ལག་པ་བཟོ་ངག་ཚིག་སྙན་རིག་པ་བཀྲ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་བཟོ་བ།  བདག་དོན་བསླབ་སྦྱོང་དང་གཞན་དོན་གསོ་དཔྱད་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པས་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ།  དམ་པའི་ཚིག་ཉིད་དང་ལྡན་ཞིང་ཐུན་མོང་གི་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་པའོ། །
རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་རྒན་དུས་ཆེན་
རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་རྒན་དུས་ཆེན་བྱུང་ཚུལ།
སྤྱི་ལོ1966ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ངལ་རྩོལ་དང་བཟོ་བ་རྩ་འཛུགས་ ༼ ILO ༽དང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སློབ་གསོ་དང་། ཚན་རིག་རིག་གནས་རྩ་འཛུགས་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ《དགེ་རྒན་གྱི་གནས་བབ་སྐོར་གྱི་གྲོས་གཞི》བསྒྲགས་པར་རྗེས་དྲན་བྱ་ཆེད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སློབ་གསོ་དང་ཚན་རིག་རིག་གནས་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས1994ལོར་ཟླ10པའི་ཚེས5ཉིན་ལ་འཛམ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་དུས་ཆེན་གྱི་ཉིན་མོ་ཡིནཔ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་རེད།
དྲུག་པ་ཚེས་བཞི་
བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་སྤོ་ལ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་ལ་མ་བབས་བར་རེ་ཞིག་མི་སྨྲ་ནགས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་པ་དང་། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པ་དང་།  བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་འབར་བ་དང་།   ཆོས་དུང་དཀར་པོ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཕུལ་ཏེ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་སྐུལ་བའི་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ན་ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་དུས་ལ་བབས་པར་གཟིགས་ནས་ཡུལ་ཝ་རྭ་ན་སིའི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཕེབས་ནས་འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་བཀའ་དང་པོ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ཐོག་མར་བསྐོར་བའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་འཕགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་པའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཆེད་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་།  ར་མོ་ཆེ།   རྩེ་འཕགས་མཆོག་ལོ་ཀེ་ཤ་ར།   རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད།   སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ལ་བསྙེན་བཀུར་མང་འགྱེད་འབུལ་ཞིང་།  དད་གུས་དག་སྣང་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་དང་།   ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བཟང་པོ་གསོག་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་ལས་སུ་བརྩོན་པ་དང་།  དེ་བཞིན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བར་ཁང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་ང་འདྲ་གསུང་བྱོན་མའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་འབུལ་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་འཁྲུང་ཕུད་རྒྱས་པ་ཕུལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་།  གོང་གསལ་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་དུས་ཀྱི་འཁྲུངས་བན་འདི་བཞིན་སྔར་གྱི་གསུང་རྒྱུན་ལ་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་བད་རྒྱས་ཚུལ་བཞེས་ཏེ་འཁྲུངས་བན་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཡང་སྟེང་ནས་བསྐྱུར་གནང་བས་ཞོལ་གྱི་རྡོ་རིང་ཕྱི་མར་སྐྱོན་མེད་བབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་།  ཆོས་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་མདུན་བར་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་དངུལ་དམ་རྟ་མགོ་ཅན་འདི་ཉིད་གར་པའི་རི་ལ་（རྔ་ཆེན་གློག་ཁང་འགྲམ་）གཏེར་དུ་སྦས་པ་དུས་ཕྱིས་ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བའི་བླ་མ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་གཏེར་ནས་བཞེས་ཤུལ་ད་ལྟའང་བྲག་གི་ངོས་ལ་འཁྲུངས་བན་གྱི་རྗེས་ཤུལ་གསལ་དོད་ཡོད་པ་དང་།   དེའི་ཉིན་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་གནས་མཇལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་བར་བསྐོར་ནས་སེ་འབྲུམ་དང་།  གམ།   ཁམ་བུ་བཅས་ཀྱི་རྒྱན་ཆས་གྱོན་ཞིང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ངོམས་བཞིན་སྒོར་གཞས་ལ་སོགས་པ་རྒྱག་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།
བོད་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༤ཉིན་ནི་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞིའི་དུས་ཆེན་ནམ་ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན་ཡིན་ལ། སྔོན་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞིའི་ཉིན་ཡུལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར། འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོར་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ཐོག་མར་བསྐོར་བར་བརྟེན་ཉིན་དེ་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་སྟེ་དེ་ཉིད་རྗེས་དྲན་དང་བསོད་ནམས་གསག་ཕྱིར་མཆོད་མཇལ་མཆོད་འབུལ་སོགས་བྱེད་པའི་སྲོལ་བྱུང་བ་ལ་ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན་དུ་གྲགས་ཤིང་། དུས་ཆེན་དེ་ཉིད་རྗེས་དྲན་གྱི་རྟེན་དུ་ཆོས་འཁོར་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་པའི་སྲོལ་ཡང་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །
འདི་ག་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་ནས་ཀྱང་ཉིན་དེར་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྔ་དྲོའི་ཆོས་རར་སྐྱབས་རྗེ་མཁན་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་རིམ་གྱི་གསུང་ཆོས་གནང་རྗེས་འཛིན་གྲྭ་སོ་སོར་བརྩི་བཞག་དང་། ཉིན་དེར་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་འཛིན་གྲྭ་འོག་མ་ནས་གོང་མར་འཕར་བ་དང་། དགོང་དྲོའི་ཆོས་རའི་རྗེས་འཛིན་གྲྭ་སོ་སོའི་ཞབས་རིམ་ཡང་ཚོགས་སྲོལ་ཡོད་དོ། །
གཤམ་དུ་སྐབས་དེའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཚུལ་དང་བདེན་པ་བཞིའི་སྐོར་གཞུང་གཞན་ལས་ཁོལ་དུ་ཕྱུང་སྟེ་ངོ་སྤྲོད་འདིའི་ཟུར་རྒྱན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་ཡོད་པས་འདོད་མོས་ཡོད་པ་དག་གིས་དེ་དག་ལ་གཟིགས་པར་འཚལ།
སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཏུས་ཏེ་བསྒྲིགས། ༢༠༡༦།༠༨།༠༤ལ།
ཆེས་ཐོག་མའི་གནམ་གྲུ་གསར་གཏོད་མཁན་
1903ལོའི་ཟླ་12པའི་ཚེས་17ཉིན། ཝེར་པོ་ལེ་ཐེ་དང་ཨའོ་ཝེར་ལེ་ཐེ་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་ཚོད་ལྟའི་གནམ་གྲུ་ཨ་རི་ནས་ཐེངས་དང་པོ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཕུར་པ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། འདི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མཁའ་སྐྱོད་གནམ་གྲུ་ཨང་དང་པོ་དེ་ཡིན།
ཡང་ཐེངས་ཤིག་ལ་ཨ་ཕ་ཡུལ་གཞན་ནས་ལོག་སྐབས་ཁོ་གཉིས་ལ། འབུ་བླ་མ་མ་ཎི་ཡི་རྩེད་ཆས་རེ་ཉོས་ནས་ཐོན། འབུ་བླ་མ་མ་ཎི་ཡི་རྩེད་ཆས་དེའི་བཟོད་བཀོད་ཤིན་ཏུ་སྟབས་བདེ་ཞིག་སྟེ་གཞུང་རྟ་ཞིག་དང་གཤོག་པ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། འོག་ཏུ་འགྱིག་སྐུད་ཅིག་གིས་བསྡམས་འདུག འགྱིག་སྐུད་དམ་དུ་བཅིངས་ནས་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་ལྷོད་ན་དེ་མ་ཐག་འབུ་བླ་མ་མ་ཎི་གྱེན་དུ་འཕུར་འགྲོ་བ་ཡིན། སྟོབས་ཤུགས་ཅི་ཞིག་གིས་འབུ་བླ་མ་མ་ཎི་འཕུར་ཐུབ་པ་ཡིན་ཞེས་སྤུན་གཉིས་ཀྱིས་རྩོད་པ་ཡུན་རིང་ལ་བྱེད་རྒྱུའི་གཞིར་གྱུར། རྩོད་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་རིག་པའི་ཀློང་བརྡོལ་ཏེ་མཐར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་བའི་གནམ་གྲུ་ཨང་དང་པོ་དེ་བཟོ་སྐྲུན་མཛད་པ་རེད།
༠ (གྲངས་ཀ།)
༠གྲངས་ཡིན།
Лоло
སྲང་
བོད་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་རྩི་བའི་ཚད་གཞི་ཞིག་སྟེ་ནས་འབྲུ་དྲུག་ལ་སེ་བ་གང་། སེ་བ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ལ་ཞོ་གང་། ཞོ་བཅུ་ལ་སྲང་གང་སྟེ་སྤོར་གང་། དེ་བཞི་ལ་ཉག་གང་། ཉག་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་སྟེ་སྲང་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པ་ལ་ཁལ་གཅིག་ཏུ་རྩིས་། དེ་ལ་དེང་སང་གི་རྒྱ་གྲངས་ལྟར་ན་རྒྱ་མ་བདུན་དང་སྲང་ལྔ་ཡོད་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྣམ་ཐར་《བདེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་》ལས་། ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་འཛུགས་པ་གནང་སྐབས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མར་ཁལ་གཅིག་ལ་རྒྱ་ནག་ལུགས་ཀྱི་ཁྲོམ་སྲང་བརྒྱད་ཅུ་ཐམ་པ་དང་། མར་ཉག་གང་ལ་རྒྱ་ནག་ལུགས་ཀྱི་ཁྲོམ་སྲང་བཞི་རེ་ཡོད་པ་དང་། ཇ་ལྷ་སའི་སྨར་ཞོ་གང་ལ་རྒྱ་ནག་ལུགས་ཀྱི་ཁྲོམ་སྲང་གང་ཡིན་པར་གསུངས་། འདི་ནི་མར་དང་ཚ་སོགས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་འདེགས་པའི་ཚད་གཞི་ཡིན་། གསེར་དངུལ་དང་སྨན་གྱི་སྲང་ཚད་འཇལ་པའི་ཚད་གཞི་ནི་འདི་དང་མི་འདྲ་། གསེར་དངུལ་གྱི་ལྗིད་འདེགས་ཚད་གཞི་ནི་བོད་སིལ་བུའི་དུས་སྐབས་སུ་གཙང་གི་ཚོང་འདུས་མགུར་མོའི་ཚད་གཞི་ནི་། ནས་འབྲུ་ལ་སེ་བ་གང་དང་། སེ་བ་བརྒྱད་ལ་ཞོ་གང་། ཞོ་བརྒྱད་ལ་སྲང་གང་། གསེར་སྲང་གང་ལ་དངུལ་སྲང་དོ་། གསེར་སྲང་བཞི་ལ་དངུལ་སྲང་བརྒྱད་དེ་དངུལ་བྲེ་གང་། གསེར་སྲང་བཅུ་དྲུག་དང་དངུལ་ཁོང་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ལ་གསེར་བྲེ་གང་ཡིན་ཅིང་། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་རྟ་ལེགས་པ་གཅིག་ལ་དངུལ་བྲེ་གང་སྟེ་དངུལ་སྲང་བརྒྱད་ཡིན་པར་《སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་ཆེམས་》ལས་གསལ་། ཡང་བོད་སྨན་གྱི་སྲང་ཚད་རྩི་སྟངས་ནི་། ནས་འབྲུ་དྲུག་ལ་སེ་བ་གང་། སེ་བ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ལ་ཞོ་གང་། ཞོ་བརྒྱད་ལ་སྲང་གང་། སྲང་དོ་ལ་ཕྱོར་བ་གང་། ཕྱོར་བ་དོ་ལ་སྙིམ་་པ་གང་། སྙིམ་པ་དོ་ལ་བྲེ་ཕྱེད་། སྙིམ་པ་བཞི་སྟེ་སྲང་བཅུ་དྲུག་ལ་བྲེ་གང་དུ་རྩི་བར་གནའ་རབས་ཀྱི་སྨན་གཞུང་འགའ་ཞིག་ལས་བཤད་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྨན་དཔྱད་ཆེན་མོ།
སྨན་དཔྱད་ཆེན་མོ།
《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》གྱི་ལེ་ཚན་(ཙ)པའི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསུངས་པར། རྒྱ་བཟའ་ཝུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཙུན་མོར་ཕེབས་སྐབས་སྨན་གཞུང་ཁག་གཅིག་བོད་དུ་བསྣམས་པའི་ནང་གསེས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཧ་ཅང་མ་ཧཱ་དེ་བ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དྷརྨ་ཀོཥ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཤིང་།  དེ་དང་མཐུན་པར་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་གཞན་ལས་ཀྱང་གསལ།
སྨན་བླ་ལྷ་ཁང་།
སྨན་བླ་ལྷ་ཁང་།
སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་གཙོ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་ཚང་བའི་བློས་བསླངས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞུགས་བཞུགས་པའི་ལྷ་ཁང་།
ཟླ་༩ཚེས་༡༦ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༡༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༥༩པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༠༦ཡོད།
༤ (གྲངས་ཀ།)
༤ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༣པའི་རྗེས་མ་དང་༥པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
སྨན་བླ་མཆེད་བརྒྱད།
སྨན་བླ་མཆེད་བརྒྱད།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྨན་བླ་མདོ་ཆོག་ནས་བཤད་པའི་སྨན་བླ་མཆེད་བརྒྱད་ཟེར་བའི་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཡོད། གོང་གི་སྨན་བླ་བཻཌཱུརྱ་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཆེད་བརྒྱད་ཅེས་པར་གསལ།
སྲད་རིན་ཆེན་རྩེ་
གཙང་སྟོད་ཁུལ་སྲད་རིན་ཆེན་རྩེ་ཞེས་པ་། སྔར་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པའི་སྐབས་། སྲད་རིན་རྩེ་རྫོང་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་། རྫོང་འདི་ནི་འབྲི་གུང་ཁྲི་དཔོན་རྡོ་རྗེ་དཔའ་དང་། རྒྱལ་རྩེ་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་དཔའ་བཟང་གཉིས་ནས་དབུས་གཙང་གཉིས་སུ་རྫིང་མང་པོ་བརྩིགས་པར་བཤད་འདུག་པས་། དེ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཐོག་མར་བརྩིགས་པ་ཡིན་ངེས་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཟངས།
ཟངས་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Cuརེད།
སྲས་ལྔ་ཚིགས་
རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་བུ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་གི་ཆུང་ཤོས་སྟོབས་ཆུང་གི་བུ་ལྔ་པ་ཞེས་པའི་དོན་སྟེ་། བུ་སྟོབས་ཆུང་ལ་བུ་ལྔ་བྱུང་བར་བཤད་པའི་ལྔ་པོ་སོ་སོའི་མིང་གང་ཟེར་ད་ཕན་དཔྱད་གཞི་མ་རྙེད་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྭི་ལི་ཀོན།
སྭི་ལི་ཀོན་ནི་སྲ་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Siརེད།
ཟླ་༩ཚེས་༡༧ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༡༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༦༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༠༥ཡོད།
༥ (གྲངས་ཀ།)
༥ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༤པའི་རྗེས་མ་དང་༦པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
སྲས་བཅུ་གཅིག་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཟླ་༩ཚེས་༡༨ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༡༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༦༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༠༤ཡོད།
༦ (གྲངས་ཀ།)
༦ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༥པའི་རྗེས་མ་དང་༧པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
༡༩༦༠ལོ།
༡༩༦༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཟླ་༩ཚེས་༢༠ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༢༠ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༦༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༠༢ཡོད།
ཟླ་༩ཚེས་༢༡ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༢༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༦༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༠༡ཡོད།
༧ (གྲངས་ཀ།)
༧ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༦པའི་རྗེས་མ་དང་༨པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
༨ (གྲངས་ཀ།)
༨ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༧པའི་རྗེས་མ་དང་༩པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
ཟླ་༩ཚེས་༢༢ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༢༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༦༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༠༠ཡོད།
ཇོ་ནང་རི་ཁྲོད་ཆེན་མོ་
དེ་ཡང་དཔལ་རྒྱལ་བ་ཇོ་ནང་བའི་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་འདི་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང༌། སྒོས་སུ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཐོག་མར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པད་མ་འབྱུང་གནས་བོད་དུ་བྱོན་པའི་དུས། ཕྱི་ལོ༨༡༠ཡས་མས་སུ་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་བྱོན་ཞིང༌། ཁྱད་པར་ནགས་རྒྱལ་གྱི་རི་ལ་ལན་མང་དུ་ཕེབས་པ་དང༌། ཇོ་ནང་བའི་སྒྲུབ་ཕུག་གོང་འོག་རྣམས་སུ་བཞུགས་པར་གྲགས། གཞན་ཡང་རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པ། སྣུབས་ཆེན་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང༌། ངན་ལམ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན། པ་ནམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོས་སྒྲུབ་གནས་སུ་མཛད་ཅིང༌། བོད་འདིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐོག་མར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བའི་སློབ་མ། གྲུབ་ཐོབ་མ་བཞིའི་གཙོ་མོ་བཟང་སྒོམ་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་གནས་འདིར་བཞུགས་ཤིང་མཐར་འཇའ་ལུས་སུ་གཤེགས་ཤུལ་ད་ལྟ་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དེ་རྗེས་མ་ཅིག་སངས་རྒྱས་རི་མ་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཤིང་བཀའ་གདམས་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་གྲྭ་བསྐྱངས། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་གྲྭ་མ་སྟོང་བའི་རྒྱུན་ལ། གྲུབ་ཐོབ་འདར་འཕྱར་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཕེབས་ཏེ། གསང་འདུས་རིམ་ལྔ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་གསར་རྙིང་གཉིས་འདུས་ཀྱི་སྒྲུབ་གྲྭ་མཛད། སེམས་འགྲེལ་སྐོར་གསུམ་ཉམས་སུ་བཞེས་པས་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཉམས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན། འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཡིན། སྒྲུབ་པའི་གནས་མཆོག་འདི་ནི་རིགས་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ༡༢༩༣ལོར་གདན་ས་བསྐྱངས་པས་གནས་མིང་ཆོསརྒྱུད་ལ་ཐོགས་ནས་དཔལ་རྒྱལ་བ་ཇོ་ནང་བ་ཞེས་གྲགས་པའི་སྙན་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་གཡོ་བའི་གདན་ས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་ལགས། གདན་ས་འདིར་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གདན་རབས་པ་སུམ་ཅུའི་རིང་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་པས་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་བར་མ་ཆད་པར་བྱོན་ཞེས་གཏམ་སྙན་ལྷ་ཡི་རོལ་མོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་མོའི་མཛེས་རྒྱན་དུ་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་མ་རྙིང་བར་སྤུད་ནས་ཡོད། གནས་འདིའི་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོ་གནས་ཀྱི་ལྟེ་བར་བྱས་ནས་རྒྱབ་རིའི་གཡོན་ཕྱོགས་ཉི་བསྟན་ལ། ཆོས་རྗེ་ཡབ་སྲས་བཞིའི་བཞུགས་གནས་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གནས་སྐྱིད་ཕུག་བདེ་ལྡན་འོད་གསལ་བྲག དེའི་གཡས་ཕྱོགས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཤེས་རབ་འབུམ་དང༌། མཁས་མཆོག་ཉ་དབོན་ཀུན་དགའ་དཔལ། རྒྱལ་སྲས་དངུལ་ཆུ་ཆོས་རྫོང་བའི་ཐུགས་སྲས་རྒྱ་མ་པ་ཡོན་ཏན་འོད་སོགས་ཀྱི་བཞུགས་གནས། ཤུག་པ་གནམ་ཕྱང་བདེ་ཆེན་བྲག་དེའི་སྟོད་ན་མཁས་གྲུབ་ཨོ་རྒྱན་དཀོན་མཆོག་གྲགས་པའི་བཞུགས་གནས། ཕུག་པ་གོང་འོག་གཉིས་ཡོད་པའི་གོང་མ་ན་སློབ་དཔོན་པད་འབྱུང་གི་བཞུགས་གནས། ཕྱིས་གྲུབ་ཐོབ་འདར་འཕྱར་བ་ཡུན་རིང་བཞུགས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞལ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས། སྐྱིད་ཕུག་གི་འོག་ན་དགེ་སློང་བཀྲ་ཤིས་བཟང་པོའི་བཞུགས་གནས་དང༌། རྡོ་རྗེ་གདན་དང༌། པདྨ་གདན་ཞེས་པའི་ཕུག་པ་གཉིས་ནི་ཆོས་རྗེས་འཛིན་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་ཡིན། ཐོག་མའི་བླ་མ་རྣམ་གསུམ་ཡུན་རིང་བཞུགས་པའི་གཟིམ་ཁང་དང་རྟ་མགྲིན་གྱིས་ཞལ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས། སྒྲུབ་གནས་དེ་དག་རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་ན་རྗེ་བཙུན་གྱིས་མཛད་པའི་ཇོ་ནང་བའི་གནས་བཤད་ལ་གཟིགས་པར་ཞུ།
ཟླ་༩ཚེས་༢༣ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༢༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༦༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༩༩ཡོད།
༩ (གྲངས་ཀ།)
༩ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༨པའི་རྗེས་མ་དང་༡༠པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
སྲི་
གདོན་འདྲེའི་རིགས་ཤིག་གམ་ཡང་ན་སེར་སྣ་དང་། དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་རྐྱེན་ངན་ནམ་བར་ཆད་ལ་འཇུག་གོ་།
༡༩༥༩ལོ།
༡༩༥༩ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སྲི་ངན་ལངས་
ལྔར་གྱི་གདོན་འདྲེ་རྙིང་པས་བསྐྱར་ལངས་བྱུང་བ་།
ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་
བོད་ཟླ་༩པའི་ཚེས་༢༢ཉིན་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་རེད། དེ་ནས་བཟུང་དགུན་ཁ་ཡོངས་སུ་ཤར་བའི་བཤད་སྲོལ་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཡོད།
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཡུམ་སྐུ་གཤེགས་ནས་ལྷ་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་ཡོད་པས་ཡུམ་དང་ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་གསུང་ཆེད་སྟོན་པ་ལྷ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས། བོད་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བབས་པའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་དེའི་ཉིན་རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་ལས་བརྩོན་པའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་དང་།  ར་མོ་ཆེ།   རྩེ་འཕགས་མཆོག་ལོ་ཀེ་ཤ་ར་བཅས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེ་དང་གསོལ་ལྷུང་བརྗེ་བ།   སྙན་ཤལ་འབུལ་བ།  འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པ་ཚོས་རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད་དང་།   སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ལ་བསྙེན་བཀུར་མང་འགྱེད་འབུལ་ཞིང་།  གཞན་ཡང་རང་རང་འཁོས་འབྱོར་གཏོང་ཕོད་ལ་གཞིགས་པའི་མཆོད་འབུལ་བསྙེན་བཀུར།  ངན་སློང་ལ་སྦྱིན་གཏོང་།  ལྷག་པར་དུ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་མཆོད་མཇལ་དུ་བསྐྱོད་པ་སོགས་དེ་ཉིན་རྒྱུན་གཏན་དང་མི་འདྲ་བར་རྣམ་དཀར་དགེ་བའི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་གསོག་པའི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དེའང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
དམངས་ཁྲོད་ལུགས་སྲོལ།
དམངས་ཁྲོད་དུ་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཚོས་ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་གོང་ལ་རང་རང་ཁྱིམ་ལ་ཀ་རག་འབྱུག་པ་དང་། གྲོང་ཚོའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་རི་བོའི་སྟེང་གི་བྲག་རྡོ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ཀ་རག་འབྱུག་པ། སྐས་འཛེགས་འབྲི་བ་སོགས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་འགོ་ཚུགས་ནས་དགུན་ཁ་ཡོངས་སུ་ཤར་བ་ཡང་བཤད་སྲོལ་ཡོད།
ནིའུ།
ནིའུ་
བྲིས་ཆེན།: Ν
བྲིས་ཆུང་།: ν
སྲས་ཐ་ཆུང་སུརྱ་
《མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད་》དུ་། ལྷ་བཟང་གི་བུ་ཆེ་བ་དགའ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་དང་། བུ་ཐ་ཆུང་སུརྱ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང་། བྲག་དགོན་པ་བསྟན་པ་རབ་རྒྱལ་ཀྱི་《མདོ་སྨན་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོར་》ལྷ་བཟང་གི་བུ་ཆེ་བ་དགའ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་དང་། འབྲིང་བ་སུརྱ་། ཆུང་བ་རྣམ་རྒྱལ་ཚེ་བརྟན་ཡིན་པར་བཤད་པ་འདི་རང་ཁུངས་དག་པ་ཡིན་ཏེ་། བུ་ཆེ་བ་དགའ་ལྡན་བསྟན་འཛིག་ལ་ཇུན་གར་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན་གྱི་བུ་མོ་གནའ་མར་ལེན་རྒྱུ་བྱས་པ་ཇུན་གར་ནས་མགོ་བསྐོར་བཏང་སྟེ་ཇུན་གར་དུ་སླེབས་ཐོག་བཀྲོངས་། འབྲིང་པོ་སུ་རྱར་མཚོ་སྔོན་ནས་མནའ་མ་བླངས་ཟིན་མཚམས་ལྷ་སར་འོངས་། ལྷ་བཟང་བསད་པའི་རྫེས་སུ་ལྷ་ས་ནས་བྲོས་པ་ལམ་བར་ནས་ཇུན་གར་གྱིས་བཟུང་སྟེ་ཇུན་གར་དུ་འཁྲིད་པ་ཆུ་ལ་ཤོར་ནས་འདས་། ཆུང་བ་ཚེ་བརྟན་རྣམ་རྒྱལ་ལ་གོང་མས་གུང་གི་ཆོ་ལོ་གནང་ཡང་རིང་པོར་མ་སོང་བར་ཆ་ཧར་དུ་གྲོངས་པར་བཤད་པས་སོ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྲི་བ་
སྐྱེལ་བ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཟླ་༩ཚེས་༢༤ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༢༤ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༦༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༩༨ཡོད།
ཁི་སའེ།
ཁི་སའེ་
བྲིས་ཆེན།: Ξ
བྲིས་ཆུང་།: ξ
༡༠ (གྲངས་ཀ།)
༡༠ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༩པའི་རྗེས་མ་དང་༡༡པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
སྡེར་ཁ།
སྡེར་ཁར་བཤམས་པའི་ཁ་བཟས་ཀྱི་བཟོ་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་སྟེ། ཁོར་ཁོག་ལས་རྐང་གདུང་དང་། ཉ་ཤག་ལས་རྩིབས་མ། སྨུག་ཐུང་ལས་རྒྱུ་ནག སྦོ་ལུག་ལས་རྒྱུ་དཀར། པིན་ཏོག་ལས་སྙིང་བཅས་མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་དམངས་ཁྲོད་དུ་བཤད་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་སྡེར་ཁ་ཡང་ཐོག་མར་དམར་མཆོད་འབུལ་བྱེད་ཡིན་པ་བརྗོད་མེད་རེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་གཙོ་བོ་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་རེད། དཔེར་ན། ཁ་བཟས་བཟོ་རྒྱུའི་རྒྱུ་ནི་གྲོ་ཞིབ་ཡིན་པའི་གྲོ་ནི་ཁ་གྲོ་བའི་དོན་དང་ལྡན་ཡོད། བསྲེག་ས་ནི་མར་རམ་སྣུམ་ཡིན་པས་སྣུམ་ཞག་ལྡན་པ་ནི་བོད་མིས་ལེགས་པའི་ཆར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་སྟེ། མི་སྣུམ་ཞག་དོད་པོ་དང་། ལུང་པ་སྣུམ་ཞག་དོད་པོ་སོགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ཡོད། དེ་མིན་སྡེར་ཁའི་ཁ་བཟས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱང་ངེས་པར་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་དུ་ཡ་གྲངས་ཡིན་དགོས་པ་སྟེ། དགུ་བདུན་ལྔ་གསུམ་གང་རུང་དུ་བརྩེགས་པ་དང་། ཤིང་འབྲས། འབྲུ་སྣ་སོགས་སྣོད་བཟང་དུ་བསྒྲིགས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྫས་ལ་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྡེར་ཁ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། སྡེར་ཁ་སྒྲིག་སྲོལ་ཡང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་གོམས་གཤིས་ཅུང་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་དེ། དབུས་ཁུལ་ཏུ་སྡེར་ཁའི་ཁ་བཟས་ཁ་ཕུབ་ནས་བསྒྲིགས་པ་དང་། གཙང་ཁུལ་དུ་ཁ་ཟས་ཁ་བསླངས་ནས་སྒྲིག་སྲོལ་ཡོད།
ཟླ་༩ཚེས་༢༥ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༢༥ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༦༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༩༧ཡོད།
ཁྭ་ཏའི་ཁའི་དགོན་པ་
ཁྭ་ཏའི་ཁའི་དགོན་པ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ཤར་ས་ཁུལ་བཀའ་མ་ལོག་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཆགས་ཤིང་། དེ་ནི་ཕག་གྲུ་སྲིད་དབང་གི་སྐབས་སུ་བཀའ་མ་ལོག་རྫོང་དུ་མངའ་བའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའི་དགོན་ཆེན་གསུམ་སྟེ་མཛོ་མོ་མཁར་དང་། ལིན་གཙང་དགོན། ཁྭ་ཏའི་ཁའི་དགོན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དགེ་ཕྲུག་བྱང་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོས་ཕག་གྲུ་སྲིད་དབང་ངམ་མིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཞེངས་པ་ཡིན། གཙང་པ་རྒྱལ་པོའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་དུ་ཅིན་ཉིན་ཟི་ཞེས་བཀོད་འདུག་ལ། ཁྭ་ཏའི་ཁའི་དགོན་པ་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ་ཐད་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་འདི་ལྟར་བཀོད་འདུག་པ་སྟེ། བྱང་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ལྷ་སའི་ཡུལ་ནས་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་ལྷ་སྐུ་ཞིག་གདན་དྲངས་ཏེ་གནས་འདིར་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ཅིང་། ཉིན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁ་བའི་ཁྲོད་བྱིས་པའི་རྐང་རྗེས་གསར་བ་ཞིག་འདུག་པ་མཐོང་ནས་དེད་སོང་བ་ན། ཙན་དན་གྱི་སྡོང་བོ་ཞིག་དང་འཕྲད། དེའི་རྩེ་མོ་རུ་བྱ་ཁཱ་ཏ་ཞིག་གིས་མགྲིན་དབྱངས་སྒྲོག་བཞིན་ཁ་ནས་གསེར་སྐུད་ལྟ་བུའི་མཆུ་མ་འཛར་པ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཉི་འོད་འཕྲོས་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་འཇའ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་འོད་མདངས་བཀྲ་ཞིང་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དབྱིབས་ལྟར་ཆགས་པའི་དགེ་མཚན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ནས། གནས་འདི་ནི་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཞིག་རེད་སྙམ་སྟེ་དགོན་ཆེན་ངོ་མཚར་པ་ཞིག་བཞེངས་པ་དང་། མིང་དུ་ཁྭ་ཏའི་ཁའི་དགོན་ཞེས་གསོལ་བ་རེད། དགོན་སྡེ་འདི་ཐོག་མར་མཁར་རྫོང་གི་ཁྲོད་དུ་ཆགས་ཤིང་། དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་དུས་སུ་ས་ཁྱོན་ལ་མུའུ༦༠ལྷག་དང་། ལྷ་ཁང་ཆེ་ཆུང༡༣། དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ལ་ཉེ། དགོན་ལག་ལ་ད་ལྟའི་བཀའ་མ་ལོག་རྫོང་གི་མདོ་བ་དགོན་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཁོར་གླིང་དང་། ནོར་བ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་བསམ་གཏན་གླིང་། བ་ཡན་རྫོང་ཐ་ཀྱ་དགོན་བཀྲ་ཤིས་བསམ་གཏན་གླིང་སོགས་དགོན་སྡེ་དྲུག་འདུས། ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐུན་ཀྲི་ལོར་དམག་བཏང་ནས་དགོན་པ་མེར་བསྲེགས། རྗེས་སུ་དགོན་བདག་ཞིན་གྱ་བླ་མས་སོག་རིགས་ས་ཁུལ་དུ་བསོད་སྙོམས་བསླངས་ཏེ་སླར་གསོ་བྱས་མོད། སླར་གསོ་བྱས་པ་དེ་སྔར་བས་ཅུང་རྒྱ་ཆུང་ལ། དགོན་སྡེ་འདིར་གཙོ་བོ་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་དང་། མགོན་ཁང་། བག་རྩེ་ལྷ་ཁང་། ཐུན་ལྔའི་ལྷ་ཁང་སོགས་བཞེངས་འདུག་ཅིང་། རྟེན་གཙོ་བོ་ལ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་གཙོ་བྱས་པའི་ཁོང་གི་ཡོངས་འཛིན་དང་དགེ་ཕྲུག་རྣམས་ཟུར་རྒྱན་དུ་བཀོད་པའི་མཛེས་ཤིང་རིན་ཐང་གཞལ་ཡས་པའི་ཐང་ག་གཅིག་བཞུགས་འདུག ངག་སྒྲོས་ལྟར་ན་ཕག་གྲུ་སྲིད་དབང་གི་དུས་སུ་ཡུལ་འདིའི་ཚོང་དཔོན་ནོར་བུ་ཞེས་པ་ལྷ་སར་ཚོང་འགྲེམ་པར་སོང་སྟེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ་དང་ཞལ་འཛོམས་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་མ་ཡུམ་གྱིས་བསྐུར་བའི་སྐྲ་ལོ་ཉག་གཅིག་དང་ངག་འཕྲིན་སོགས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་རྗེ་ཉིད་ལ་སྤྲད་དེ་ཕྱིར་ལོག་ཁར། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་ཡང་ཁོང་གི་རྣ་ཁྲག་དང་ཚོས་སྣ་གཞན་སྡེབ་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐང་ག་ཞིག་བཞེངས་ཏེ་མ་ཡུལ་ལ་བསྐུར། དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་ནོར་བུས་ཐང་ག་འདི་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་མ་རེད་སྙམ་སྟེ། དེ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་གྱུར་བ་ཞིག་བཞེངས་ནས་དེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་མ་ཡུལ་ལ་ཕུལ(ད་ལྟ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་ཉར་ཡོད)བ་དང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་བས་དངོས་སུ་བཞེངས་པའི་ཐང་ག་དེ་ཁྭ་ཏའི་ཁའི་དགོན་དུ་ཕུལ་བས། ཁྭ་ཏའི་ཁའི་དགོན་བོད་ཁུལ་ཡོངས་སུ་སྙན་གྲགས་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་གྱུར། ཐང་ག་ཆེན་མོ་དེར་ཡུལ་དེ་གའི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཡོངས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་གང་ལེགས་བྱས་པས་གནོད་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མ་ཐེབས་པར་བདེ་བླང་ངང་གནས་ཐུབ་ལ། ༢༠༠༢ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ས་གནས་གལ་ཆེན་གྱི་ཁོངས་སུ་བདམས་པ་རེད།
ཚྭ་རླུང་།
ཚྭ་རླུང་ནི་རླངས་པ་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Clརེད།
༡༡ (གྲངས་ཀ།)
༡༡ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༡༠པའི་རྗེས་མ་དང་༡༢པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
གླིང་གི་ཡང་རྟུལ་དམ་པའི་མི་བདུན་
ཡང་རྟུལ་དམ་པའི་མི་བདུན།
༡.དཔའ་མི་འགྱུར་རྒྱ་ཚ་ཞལ་དཀར། ༢.བློན་ཚ་ཞང་འདན་མ་བྱང་ཁྲ། ༣.སྟག་རོང་ཉ་ཚ་ཨ་བརྟན། ༤.དར་འཕེན་དུག་གི་སྡོང་བོ། ༥.དཔའ་འགྲན་མེད་སེང་སྟག་ཨ་དོམ།  ༦.སྟག་རོང་ཨ་ནུ་གཟིག་འཕེན། ༧.འབྲུ་སྒ་སྡེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག
ཨོ་མི་ཁི་རོན།
ཨོ་མི་ཁི་རོན​་
སྲི་ཞུ་
ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་དོན་།
ཨོ་མི་ཁི་རོན།
བྲིས་ཆུང་།: ο
སྲི་ཞུ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཟླ་༩ཚེས་༢༧ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༢༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༧༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༩༥ཡོད།
སྲུ་ཞུ་ཆེ་བའི་འཛིན་སྤྲས་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རོའུ།
རོའུ་
བྲིས་ཆེན།: Ρ
༡༢ (གྲངས་ཀ།)
༡༢ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༡༡པའི་རྗེས་མ་དང་༡༣པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
ཕའེ།
ཕའེ་
བྲིས་ཆེན།: Π
བྲིས་ཆུང་།: π
བཞུར་རླུང་།
བཞུར་རླུང་ནི་རླངས་པ་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Fརེད།
ཟླ་༩ཚེས་༢༨ཉིན་
ཟླ་༩ཚེས་༢༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༧༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༩༤ཡོད།
སྲིད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱན་གཉིས་
རྒྱུ་གཞན་ཅུང་ཟད་སྟོན་པའི་རྒྱན་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་རྒྱན་ནོ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
༡༣ (གྲངས་ཀ།)
༡༣ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༡༢པའི་རྗེས་མ་དང་༡༤པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
མུ་ཟི།
མུ་ཟི་ནི་སྲ་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Sརེད།
ཚ་ནག
ཚ་ནག་ནི་སྲ་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Bརེད།
སྲིད་སྒྲུབ་
མུ་སྟེགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་བཤད་པའི་རྒྱལ་པོ་མདའ་རྩལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞི་མ་སྟེ་། དེའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་སྡེ་དགེ་ཁམས་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་མཛད་པའི་《ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུའི་རྣམ་བཤད་》ཅེས་པའི་ནང་གསལ་ཞིང་རྒྱལ་པར་གསུངས་ཡོད་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་ནོར་བུའི་གླིང་
དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་ནོར་བུའི་གླིང་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་ཁོངས་སུ་མངའ་ཞིང་། དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་མཆིས་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་ཆེས་ཆེ་བ་དང་། ཁམས་ཀྱི་ཧོར་དགོན་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན། ཆོས་སྡེ་འདི་ནི་སྤྱི་ལོ༡༦༦༢ལོར་བཞེངས་པ་དང་། ད་ལྟའི་བར་དུ་བགྲང་བྱ༣༥༠ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་རེད། ཆོས་སྡིངས་ཆེན་པོ་འདི་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་རི་ལ་བརྟེན་ནས་བཞེངས་འདུག་ཅིང་། འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་འབུམ༢ལྷག་ཟིན་ཡོད། དགོན་པའི་ནང་དུ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་ལྷ་སྐུ་སོགས་རིན་ཐང་གཞལ་ཡས་པའི་རྟེན་འགངས་ཆེན་མང་པོ་ཉར་འདུག་ལ། ད་ལྟ་གྲྭ་བ༤༠༠ལ་ཉེ་བ་ཡོད་པ་རེད། ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་ཧོར་ཞེས་པ་སོག་པོ་ལ་གོ་བ་དང་། ཧོར་དགོན་བཅུ་གསུམ་གྱི་བྱུང་ཚུལ་ཡང་སོག་པོས་བོད་ཁམས་སུ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོར་ཡོད་པ་སྟེ། སོག་པོ་ཨོ་རོད་ཚོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཏེ་ཧུ་ཤོག་ཐུ་ཚོ་བའི་ཚོ་དཔོན་ཐུ་ལོ་པེ་ཧོའམ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་བྱ་བས་བོད་ལྗོངས་སུ་དབང་སྒྱུར་དུས་སུ་སྡིག་པའི་ལས་མང་བོ་བགྱིས་པས། འགྱོད་གདུང་དྲག་པོ་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བའི་སློབ་མ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་བྱ་བ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་སྡེ་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་པར་མངགས་ཤིང་། ཁོང་གིས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བའི་མདུན་ནས་ཁམས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཏེ་དེང་གི་སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཞེངས་རྒྱུའི་བྲོ་བསྐྱལ། ༡༦༥༥ལོར་སྡེ་དགེའི་ཡུལ་དཔོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ཁམས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་ཐོག་མ་རྫ་དགོན་གསར་བཀྲ་ཤིས་དགའ་ལྡན་ཆོས་འཕེལ་གླིང་ཞེས་པ་བཞེངས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་དཀར་མཛེས་དང་། བྲག་མགོ་རྫོང་། རྟའུ་རྫོང་སོགས་སུ་རྫ་དགའ་ལྡན་བསམ་གྲུབ་གླིང་དང་བྲག་མགོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་སོགས་བུ་དགོན་བཅུ་གཉིས་བཞེངས། དགོན་སྡེ་དེ་དག་ནི་སོག་པོས་བཞེངས་པ་ཡིན་ཕྱིན་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཧོར་དགོན་བཅུ་གསུམ་ཞེས་ནས་འབོད་པ་རེད།
འཛམ་གླིང་གི་བརྩམས་སྒྲུང་གྲགས་ཅན་སྒེའུ་ཁུང་
སྒེའུ་ཁུང་། ཐེ་ཀི་ཐི (ཨོ་སི་ཁྲི་ལི་ཡ)
1 སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ། ནད་པ་གཉིས་བསྡད་ཡོད། ཁོ་གཉིས་ཀྱི་ནད་གཞི་ཧ་ཅང་ལྕི། ནད་ཁང་འདི་རབ་ཏུ་དོག་པས། མལ་ཁྲི་གཉིས་མ་གཏོགས་མི་ཤོང་། ནད་ཁང་ལ་སྒོ་གཅིག་དང་སྒེའུ་ཁུང་ཞིག་ཡོད། སྒོ་བར་ཁྱམས་སུ་འཁོར་འདུག སྒེའུ་ཁུང་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་མཐོང་ཐུབ། དེ་ལས་ནད་པ་གཅིག་ནི། ཡར་འགུལ་མར་འགུལ་བྱ་ཆོག་སྟེ། ཉིན་རྒྱུན་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོར་སྐྱོར་འདེགས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་རེར་རྒྱབ་སྙེས་ཀྱིས་ཙོག་ནས་སྡོད་དུ་བཅུག་ཡོད། ནད་པ་འདི་བའི་ནད་ཁྲི་སྒེའུ་ཁུང་གི་ཉེ་སར་ཡོད། ནད་པ་ཅིག་ཤོས་ནི་ཉིན་མཚན་དབྱེར་མེད་དུ་ནད་ཁྲི་རུ་ཉལ་ཉལ་དུ་བསྡད་ཡོད། ཁོ་གཉི་ཀར་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་གསོ་བཅོས་མཁོ། དེར་བརྟེན་ཁོ་གཉིས་ཀས་ཆེས་སྡུག་བསྔལ་དུ་འདོད་པ་ནི། དོན་དག་གི་ཐབས་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་གཞི་སྐྱོ་བསང་བྱ་མི་ཆོག་སྟེ། དེབ་ཚགས་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལ་བལྟ་མི་རུང་ཞིང་། སྒྲ་སྡུད་འཕྲུལ་ཆས་ལའང་ཉན་མི་རུང་བར་ལྷིང་འཇགས་ཀྱིས་མལ་དུ་གནས་དགོས་པ་ཡིན། མ་ཟད་ཁོ་གཉིས་ཁོ་ནའོ། །
2 ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུན་པར་ཁ་བརྡ་བྱེད་ཅིང་། ཁ་བརྡའི་འགོ་བརྩམས་ཚེ་ཆུ་ཚོད་འགའ་རུ་བྱེད། ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཆུང་མ་དང་བུ་ཕྲུག རང་རང་གི་བྱ་བ། རང་རང་གིས་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་ནས་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབས་པ་དང་། ས་ཆ་གང་དུ་སྤྲོ་གསེང་སོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་བྱེད། ཉིན་རྒྱུན་གྱི་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ཚོད་ཐོན་མ་ཐག སྒེའུ་ཁུང་གི་ཉེ་སར་ཡོད་པའི་ནད་པ་སྐྱོར་འདེགས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་རྒྱབ་སྙེས་ཀྱིས་ཙོག་པུར་འདུག་དུ་འཇུག ཐེངས་རེ་རེར་འདིའི་སྐབས་སུ། ཁོས་སྒེའུ་ཁུང་ཕྱི་རོལ་ནས་ཅི་མཐོང་ཡོད་ཚད་ཁོའི་ནད་གྲོགས་ལ་ཞིབ་བརྗོད་བྱེད་པར་རྩོམ། བགས་ཀྱིས། ཉིན་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཚོད་འདི་གཉིས་པོ། ཕལ་ཆེར་ཁོ་དང་ཁོའི་འདུག་རོགས་གཉིས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཡོད་ཚད་དུ་གྲུབ་ཡོད། སྒེའུ་ཁུང་ལས་ཐུར་ལྟ་བྱས་ན། སྤྱི་གླིང་ཞིག་འདུག སྤྱི་གླིང་དུ་མཚེའུ་ཞིག་འདུག མཚེའུའི་ངོས་སུ་ཕར་རྐྱལ་ཚུར་རྐྱལ་བྱེད་པའི་ཆུ་བྱ་གག་པ་དང་ངང་དཀར་ཁྱུ་ཚོགས་ཤིག་འདུག་པ་སོགས་ཧ་ཅང་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ། སྤྱི་གླིང་ནང་གི་བྱིས་པ་ལ་ལས་གོར་སོབ་ཆུ་བྱར་སྟེར་ཞིང་། ཡང་ལ་ལས་ཤོག་གྲུ་ཆུ་ནང་དུ་གཏོང་། ཞེ་མཐུན་གྱི་ན་གཞོན་ཕོ་མོས། ལག་འཇུ་བྱས་ཏེ་ནགས་གསེང་དུ་འཆམ་འཆམ་བྱེད། སྤྱི་གླིང་དུ་རྒྱ་སེ་མེ་ཏོག་གཙོར་བྱས་ཏེ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་བཞད། ཕན་ཚུན་ལ་མཛེས་སྡུག་འགྲན་པ་འདྲ་བའི་ཤིང་པདྨ་དང་། མེ་ཏོག་ལེ་བརྒན་ཡང་འདུག སྤྱི་གླིང་གི་ཟུར་ཞིག་ཏུ། དྲྭ་ལྒང་རྒྱག་ས་ཞིག་ཡོད་ལ། མཚམས་རེར་དེ་གར་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་འགྲན་སྡུར་བྱ་འགུལ་ཡང་སྤེལ། རྒྱུན་དུ་ལྒང་ལི་འགྲན་སྡུར་བྱེད་ཐེངས་འགའ་རེ་འདུག  ལྒང་ལི་རྒྱག་རྩལ་ནི་འགྲན་སྡུར་ངོ་མའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་མེད་ནའང་། ཅི་ཡང་མེད་པ་ལས་ཧ་ཅང་བཟང་། དེ་གར་ད་དུང་ཤིང་འདྲུལ་སྤོ་ལོ་རྒྱག་སའི་ནེའུ་གསིང་ཞིག་འདུག སྤྱི་གླིང་གི་མགོ་སྟོད་དུ་ཚོང་ཁང་བསྟར་ཕྲེང་དུ་འདུག  ཚོང་ཁང་འདི་དག་གི་ལྟག་རྒྱབ་ཏུ་འདུ་འཛི་རྒོད་པའི་གྲོང་ཁུལ་ཞིག་གསལ་ལ་མི་གསལ་བར་མཐོང་། མལ་དུ་ལོག་པའི་ནད་པས་སྤྲོ་སྣང་ལྡན་པའི་ངང་ནས་འདི་དག་ཡོད་ཚད་ལ་ཉན།སྐབས་འདིའི་སྐར་ཆ་རེ་རེ་ནི་ཁོ་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཅིག་རེད།
3 ཞིབ་བརྗོད་མུ་ནས་བྱས་པ་སྟེ། བྱིས་པ་ཞིག་ཨེན་ཙམ་མིན་ན་མཚོ་ནང་དུ་ལྷུང་།དབྱར་ལྭ་གྱོན་པའི་བུ་མོ་ནི་ཇི་འདྲའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་རེད། དེ་ནས་ཡང་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་དྲ་ལྒང་འགྲན་སྡུར་བྱས། ཁོས་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་ཞིབ་བརྗོད་འདི་དག་ལ་ཉན་ཚེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དག་ཡོད་ཚད་དངོས་སུ་མཐོང་བ་དང་འདྲ། ཉིན་ཞིག་གི་ཕྱི་དྲོར། ཁོས་སྒེའུ་ཁུང་ལ་འཁེན་པའི་ནད་པས་པང་ལེབ་སྤོ་ལོ་རུ་མི་ཞིག་གིས་དལ་དལ་ལྷོད་ལྷོད་ངང་སྤོ་ལོ་གང་སར་རྒྱག་གིན་ཡོད་པ་དེ་བཤད་པ་གོ་བ་ན།གློ་བུར་དུ་བསམ་ཚུལ་ཞིག་སྐྱེས་བྱུང་། ཁོ་ཅིའི་ཕྱིར་སྒེའུ་ཁུང་གམ་ནས་འདུག་མཁན་ཡིན་དགོས་པ་རེད། ཁོར་ཅིའི་ཕྱིར་སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོད་ཚད་ལ་བལྟ་ཐུབ་པའི་བསོད་ནམས་ཡོད་སོང་བ་རེད། ང་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གོ་སྐབས་འདི་མ་ཐོབ་པ་རེེད། ཁོས་བསམ་ཚུལ་འདི་འདྲ་སྐྱེས་པར་ངོ་གནོང་ཞིང་། ནུས་ཤུགས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བསམ་མི་འདོད་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་རང་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱས་ན། དེ་ལྟར་ཇེ་དྲག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་འདུག ཁོ་ཉིན་དཀར་མཚམས་མེད་དུ་བསམ་ཚུལ་འདིས་ངལ་དུབ་བཟོས་ཤིང་། དགོང་མོ་ཡང་ཞག་གང་བོར་གཉིད་མ་ཡོང་བས། མཇུག་མཐར། ནད་གཞི་ཉིན་རེ་ལས་ཉིན་རེར་ཇེ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན་ལ། སྨན་པ་ཚོས་དེའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཤེས་མ་བྱུང་།
4 ཉིན་ཞིག་གི་དགོང་མོར། ཁོས་སྔར་རྒྱུན་ལྟར་མིག་ཟུང་གིས་གནམ་གཅལ་དུ་བལྟས་ནས་འདུག སྐབས་འདིར། སྒེའུ་ཁུང་ལ་གཏུག་པའི་ནད་པ་གློ་བུར་དུ་སད་བྱུང་ལ། གློ་ལུ་རྒྱག་མགོ་བརྩམས། དབུགས་འཚང་ཞིང་གཤེར་གཟུགས་ཀྱིས་ཁོའི་གློ་སྦུག་བཀག་སོང་། ཁོས་གློག་དྲིལ་གྱི་མཐེབ་གནོན་ལག་མྱུལ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག གློག་དྲིལ་གྲག་ཏུ་འཇུག་ཐུབ་ཚེ།ལས་རེས་ནད་གཡོག་མ་ལམ་སེང་ཤོར་ཡོང་ངེས། འོན་ཀྱང་། སྒེའུ་ཁུང་ཁར་མེད་པའི་ནད་པས་འགུལ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་ལྟད་མོ་བལྟས་ནས་འདུག སེམས་སུ། ཁོས་ཅི་ཞིག་ལ་སྒེའུ་ཁུང་གམ་གྱི་མལ་ཁྲི་བདག་འཛིན་བྱ་དགོས་པར་འདོད། མནར་གཅོད་ཀྱི་གློ་ལུ་མཚམས་ཆད་མེད་པར་བྱུང་མཐར། དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡེ་ནས་འགག་སོང་། སྒེའུ་ཁུང་ལ་གཏུག་མེད་པའི་ནད་པས་སྔར་བཞིན་གནམ་གཅལ་དུ་བལྟས་ནས་འདུག ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པར། སྨན་པས་སྒེའུ་ཁུང་གམ་གྱི་ནད་པ་ཤི་སོང་བ་ཤེས། ཁོ་ཚོས་འཇམ་ཅག་གེར་བེམ་པོ་ཕྱི་རུ་འཁྱེར། ཉིན་འགའ་འགོར་རྗེས། ཧ་ལམ་ཁ་གྲག་པར་འོས་འཚམ་ཡིན་པ་འདྲ། ཤུལ་དུ་ལུས་པའི་ནད་པས་མྱུར་བར་སྒེའུ་ཁུང་གམ་གྱི་ནད་ཁྲི་རུ་སྤོར་མི་ཐུབ་བམ་ཞེས་རེ་བ་བཏོན། སྨན་པས་ཁོ་རང་བདེ་བདེ་འཇམ་འཇམ་གྱིས་ནད་ཁྲི་དེ་གར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས། དེ་ནས་ཁོ་ཚོ་ནད་ཁང་དང་ཁ་བྲལ་ལ། ཤུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཁོས་ལྷིང་འཇགས་ཀྱིས་ངལ་གསོ་གནང་། སྨན་པ་སོང་རྗེས། ནད་པ་ཁོ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་འཕག་འཚག་རྒྱག  ལག་ངར་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་པོ་ཡར་ལ་དགྱེ་ལ། དབུགས་ཧད་ཧད་བྱས། ཁོས་སྒེའུ་ཁུང་ལས་རྒྱང་བལྟ་བྱས།
གནམ་གང་།
གནམ་གང་ནི་ལོ་རྙིང་པའི་ཉིན་མཐའ་མ་དང༌། ལོ་གསར་པའི་སྐྱ་རེངས་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་པས་ཉིན་འདིའི་བྱེད་སྒོ་ཡང་། ལོ་གསར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དངོས་སུ་སྒྲིག་གཤོམ་གང་རྒྱས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲིག་གཤོམ་བྱས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་བོད་མིའི་འཚོ་ཐབས་གཙོ་བོ་ཞིང་ལས་དང་འབྲོག་ལས་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཉིང་བཅུད་མཆོད་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཕུལ་ཏེ། ལོ་གསར་པའི་ནང་ལོ་ཕྱུགས་ལེགས་ཤིང་ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་མི་ཡོང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་གྱི་ཡོད།
དམངས་ཁྲོད་དུ་གནམ་གང་ཉིན་མོར། ཁང་པའི་ཕྱི་ནང་གང་སར་གད་ཕྱིས་ལེགས་པར་བྱས་རྗེས། གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་དང༌། སྡེར་ཁ། ལུག་མགོ ལོ་ཕུད། ཆང་ཕུད། གྲོ་མ་འབྲས་བསིལ། ཇ། མར། ཚྭ། ཞལ་ཟས་བཅས་མཆོད་གཤོམ་མདུན་དུ་ངེས་པར་སྒྲིག་བཤོམ་བྱ་དགོས་པའི་ཐོག ཐུད་དང༌། ཤིང་འབྲས། ཤེལ་ཀ་ར་དང༌། བྱེ་རིལ། བུ་རམ་སོགས་ཟས་སྣའི་བྱེ་བྲག་ལེགས་གྲས་གང་འཛོམས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཟད། མཆོད་གཤོམ་དང༌། སྐུ་ཐང་ལ་སྙན་ཤལ་གསར་པ་སྒྲོན་པ། ཐབ་ཚང་གི་རྩིགས་ལྡེབས་སུ་གྲོ་ཕྱེའི་དཀར་ཐིག་གི་ཡལ་སེ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ། ཆུ་ཟངས་དང༌། ཆུ་བན་སོགས་སྣོད་རྣམས་ལ་ཁ་བཏགས་དཀྲི་བ། གདུང་ཁེབས་དང་སྒོ་སྒེའུ་ཁུང་སོགས་ཀྱི་ཤམ་བུ་གསར་དུ་བརྗེ་བ། རྒྱལ་སྒོའི་མདུན་ནས་དཀར་ཐིག་འཐེན་ཏེ། སྣེ་རྫོགས་མཚམས་གཉིས་སུ་ཁྱི་སྣ་འབྲི་བ་དང༌། དཀར་ཐིག་གི་དཀྱིལ་དུ་བསྡུས་པར་གཡུང་དྲུང་དང༌། རྒྱས་པར་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་འབྲི་སྲོལ་ཡོད། དེ་བཞིན་ཉིན་འདིར་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་སྐྲ་ངེས་པར་བཀྲུ་བ་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་དགུ་ཐུག་གི་ཉིན་མགོ་སྐྲ་བཀྲུ་བ་ཤས་ཆེ།
ལོ་གསར་སྐབས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དངོས་པོའི་ནང་ནས་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཕྱེ་མར་དང༌། སྡེར་ཁ། ལུག་མགོ ལོ་ཕུད་བཅས་ཡིན་ཞིང་། ཕྱེ་མར་ནི་གནའ་སྔ་མོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་གསར་དང༌། དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་ཁག་ལ་གྲོ་དང་ནས་ཀྱི་སྙེ་མའི་ཆུན་པོ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ། རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ། གཏན་འཛིན་ཁལ་རུ་འབོ་༼ཀི་ལོ་བཅུ་བཞི་ཤོང་༽གཉིས་སོ་སོར་ཡ་གཅིག་གྲོ་དང༌། ཡ་གཅིག་རྩམ་པས་བཀང་སྟེ། གྲོའི་སྟེང་ཚྭ་རྡོག་དང༌། རྩམ་ཕྱེའི་སྟེང་མར་རྡོག་གསུམ་མམ་ལྔ་འཇོག་ཅིང་། དེ་གཉིས་མི་རེ་རེས་བཏེགས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་སྲོལ་ནས་ཕྱིས་སུ་སྟབས་བདེ་ཁྱད་དང༌། མཛེས་ཆོས་ཀྱི་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་འབོ་ཉིས་སྦྲེལ་བཟོས་ཐོག་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་ནས་ད་ལྟའི་ཕྱེ་མར་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཆགས་པར་སེམས།
ད་ལྟའི་ཕྱེ་མར་གྱི་གཞི་རྩའི་གྲུབ་ཆ་དང་སྒྲིག་སྟངས་ནི། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དང༌། བཀྲ་ཤིས་རྫས་བརྒྱད། ནོར་བུ་ཆ་བདུན། སེང་གེ་གཉིས་ཀྱིས་ནོར་གཞོང་བཏེགས་པ། རི་མོ་བསྡུས་པར་ནོར་བུ་མེ་འབར་དང༌། ནོར་བུ་དགའ་འཁྱིལ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ཚོན་རིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པའི་འབོ་ཉིས་སྦྲེལ་གྱི་གཡས་ངོས་སུ་གྲོའམ་གྲོ་ཡོས་བྱུར་ཁེངས་སུ་བླུགས་པའི་སྟེང་དུ། ཚྭ་རྡོག་གསུམ་མམ་ལྔ་དང༌། གཡོན་ངོས་སུ་མར་དང་རྩམ་པ། ཀ་ར་སོགས་མཉམ་བསྲེས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་རྩམ་ཕྱེ་བྱུར་ཁེངས་སུ་བླུགས་པའི་ཐོག་མར་གྱི་ཡལ་སེ་གསུམ་མམ་ལྔ་སྒྲོན་དགོས་པ་དང༌། གྲོ་ཡོས་དང༌། རྩམ་ཕྱེ་གཉིས་ཀའི་དབུས་སུ། མཐུན་པ་སྤུན་བཞི་དང་ཚེ་རིང་དྲུག་སྐོར་སོགས་མར་ཚོན་ཅན་གྱི་རྩེ་སྒྲོ་བཙུགས་པའི་མཐའ་སྐོར་དུ། ཚོན་ལྡན་ནས་སྙེ་དང་ལོ་གསར་མེ་ཏོག་གིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་དགོས་པ་ཡིན། ཕྱེ་མར་གསར་བཞེངས་བྱེད་སྐབས། ཕྱེ་མར་འདེགས་པ་པོའི་ལག་གཡས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྲོ་དང༌། ལག་གཡོན་མའི་ཕྱོགས་སུ་རྩམ་ཕྱེ་བླུགས་དགོས་པ་མ་ཟད། སྔོན་ལ་གྲོ་དང༌། དེ་རྗེས་རྩམ་ཕྱེ་བླུགས་དགོས་ཞེས་རྒན་རབས་ཚོའི་ཞལ་ལས་ཐོས།
སྡེར་ཁ་ནི། གནའ་བོའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་མོ་གལ་ཆེའི་སྐབས་སུ། ཟས་རིགས་རྣམས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ནས་དེ་ལས་རང་རང་གི་གང་འདོད་བླངས་ཏེ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་རིམ་པས་ད་ལྟའི་སྡེར་ཁའི་རྣམ་པར་གྱུར་པར་སྙམ་ཞིང་། སྡེར་ཁ་ཞེས་པའི་ཚིག་དོན་ལ་བསམ་ནའང༌། ཟས་རིགས་བླུགས་སའི་སྡེར་མའི་ཁ་ཞེས་པའི་དོན་ཡོད་པ་དེས་གནད་འགག་འདི་ཕྱོགས་ཙམ་གོ་བར་ནུས། སྡེར་ཁའི་གྲུབ་ཆ་དང་སྒྲིག་སྟངས་ནི། གཙོ་བོ་དབྱིབས་རིང་ལ་ཁོག་པ་སྟོང་པ། དཀྱིལ་ངོས་ཕྲ་ཞིང་། མགོ་མཇུག་གཉིས་སྦོམ་པའི་ཁ་ཟས་མིང་ལ་བོང་བུའི་ཨམ་མཆོག་ཅེས་པ་དེ་གྲངས་བརྒྱད་དང༌། བཅུ། བཅུ་གཉིས་སོགས་མང་ཉུང་གང་འོས་སྡེར་ཁ་བསྒྲིག་ཡུལ་གྱི་ས་ཆའི་གོ་ཡུལ་ཆེ་ཆུང་གཞིར་བཟུང་། ཞེང་ཚད་ཉིས་སྒྲིག་དང༌། བཞི་སྒྲིག དྲུག་སྒྲིག བརྒྱད་སྒྲིག་སོགས་བྱས་ཏེ། བརྟན་པོར་བརྩིགས་པའི་ཐོག ཉ་ཤག་ཅེས་པའི་ཁ་ཟས་གྲངས་གཉིས་སྒྲིག་དགོས་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་སྨུག་དུང་ཞེས་པའི་ཁ་ཟས། དེའི་ཐོག་ཏུ་འབོ་ལུག་འཁོར་ལོ། དེའི་ཐོག་ཏུ་སྤིན་སྤིན་རྡོག་རྡོག་ཅེས་པའི་ཁ་ཟས་བཅས་བཟོ་དབྱིབས་མི་གཅིག་པའི་ཁ་ཟས་ཁག་ ༥ ལས་གྲུབ་པ་ཡིན།
ཁ་ཟས་དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། གནའ་སྔ་མོ་བོད་དུ་བོན་གྱི་ལུགས་ཤུགས་ཆེན་དར་ཏེ་དམར་མཆོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་གནས་ཤིང་། དེ་སྐབས་ལོ་གསར་གྱི་སྐབས་སུ་སྡེར་མའི་ནང་ལུག་གཅིག་བཤས་པའི་རྐང་ལག་དང་རྩིབས་ཤ། རྒྱུ་མ། མགོ་སོགས་ཆ་ཚང་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་འདུག ཕྱིས་སུ་དམར་མཆོད་ལ་མི་མཉེས་པའི་གཡུང་དྲུང་གི་བོན་དང་ལྷག་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དར་རྗེས་དམར་མཆོད་ཀྱི་རྒྱུན་བཅད་དེ་དེ་ཚོའི་དོད་དུ་པག་སོགས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་འཐུས་པ་བྱེད་སྲོལ་བྱུང་། དེར་བརྟེན་སྡེར་ཁའི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་བོང་བུའི་ཨ་མཆོག་ཅེས་པ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྐང་ལག་གི་དོད་དང་། ཉ་ཤག་དང་དམར་དུང་སོགས་ནི་རྩིབས་མ་དང་སྒལ་ཚིགས་སོགས། འབོ་ལུག་འཁོར་ལོ་ནི་རྒྱུ་མ། སྤིན་སྤིན་རྡོག་རྡོག་ནི་སྙིང་གི་མཚོན་དོན་ཡིན་པར་བཤད།
ཡང་སྡེར་རྫས་ཞེས། མར་དང་ཕྱུར་བ། ཇ། ཚྭ། ཤིང་འབྲས་སོགས་སྡེར་ཁའི་ངོས་སུ་སྟོང་པ་གང་ཡོད་སར་འོས་འཚམས་རེ་འཇོག་པ་མ་ཟད། སྡེར་ཁའི་མདུན་དུ་སྡེར་མའི་ནང་དུའང་དེ་བཞིན་སྒྲིག་དགོས་པ་ཡིན།སྡེར་ཁ་སྒྲིག་སྐབས་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་དེ་སྟེང་དུ་བསྟན་ནས་འཇོག་པ་དང༌། ཁ་སྦུབས་སུ་འཇོག་པ་བཅས་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་། སྒེར་པ་སོ་སོའི་སྡེར་ཁར་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་དེ། གྱེན་དུ་བསྟན་ནས་འཇོག་པ་དང༌། གཞུང་འབྲེལ་སྡེར་ཁ་རྣམས་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཁ་སྦུགས་སུ་འཇོག་པ་གཙོ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་ལས་ཐོས།
དེ་བཞིན་ལུག་མགོ་དངོས་སམ། པག་གི་ལུག་མགོར་མར་ཚོན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཞིག་དང༌། ལོ་ཕུད་ཅེས་ཁོག་མ་ཆུང་ངུའི་ནང་ལྗང་པ་ལྗང་ཐིང་ཐིང་དུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་སྡེར་ཁའི་མཉམ་དུ་ངེས་པར་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། གོང་གསལ་ལུག་མགོའི་ཁ་སྟོང་པར་མ་བཞག་པར་མར་རམ། མར་ཟན་གྱིས་འགེངས་དགོས་པ་ནི་རྒན་རབས་ཚོས་གནད་འགག་ཆེན་པོར་བརྩི་བ་མ་ཟད། འགའ་ཞིག་གིས་ལུག་མགོའི་ཁའི་ནང་དུ་རྩྭ་བཟུང་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་ཁ་ནང་དུ་མར་ཚོན་ལྗང་ཁུ་ཅན་འཇོག་སྲོལ་ཡོད། དེང་སྐབས་བོད་མི་ཚོས་དཀར་ཡོལ་ལས་བཟོས་པའི་ལུག་མགོ་སྤྱོད་པ་ནི་ཡག་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་།
"ཡོང་ཁུངས། ཆོས་གྲོགས་དྲ་ཚིགས། རྩོམ་པ་པོ། ལྗོན་སྨྱུག་ནས་བསྒྲིགས།"
ཁྲག་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་དེ་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་ཚུལ་
གཅིག
ཁྲག་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་དེ་ཕལ་ཆེར་མི་རྒྱགས་པ་ལ་ཕོག་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེའི་རིགས་ཀྱིས་བཟའ་བཏུང་དང་བྱ་སྤྱོད་ལ་མ་གཟབ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱགས་པར་ཆགས་ནས། ནད་དེ་ཕོག་པ་རེད། མི་དེ་རིགས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་སྣུམ་མང་བའི་ཟས་དང་ཚྭ་མང་བའི་ཟས་ཉུང་ཟ་བྱེད་པ་དང་། ཆང་དང་ཐ་མག་གཏན་སྤང་བྱ་དགོས་པ་རེད།
གཉིས།
བཏུང་ཆུ་ཚད་ལྡན་མིན་པའི་མི་ཚོགས་ལ་ཁྲག་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་ཕོག་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུན་དུ། འབག་བཙོག་མེད་པའི་ཁྲོན་པའི་ཆུ་སོགས་བཏུང་ཆུ་གཙང་མ་བཏུང་དགོས་པ་རེད།
གསུམ།
ལྷན་སྐྱེས་སུ་མཁལ་ནད་ཡོད་པའི་རིགས་ལ་ཁྲག་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་ཕོག་ཡོད་ཤེས་ཆེ་བ་རེད། ནད་པ་འདིའི་རིགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་མངོན་གསལ་ཅན་ཞིག་མིན་ནའང་ན། རྒྱུན་དུ་བཟའ་བཏུང་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་གཟབ་དགོས་པ་ཞིག་རེད།
བཞི།
ལྷད་སྐྱེས་སུ་སྙིང་ནད་ཡོད་པའི་རིགས་ལ་ཁྲག་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་ཕོག་ཡོད་པ་རེད། མི་དེའི་རིགས་ཀྱིས་བཟའ་བཏུང་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཛེམ་རྒྱུ་གཞིར་བཞག་བྱས་ནས།ཉིན་རྟག་པར་ལུས་པོར་སྦྱོང་བརྡར་རན་ཙམ་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད།
ལྔ།
ལས་དོན་སོགས་ཀྱིས་ཁུར་བོ་ལྕི་བའི་མིའི་རིགས་ལ་ཁྲག་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་ཕོག་ཉེན་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་རེད། མི་དེའི་རིགས་ཀྱིས་སེམས་ཁམས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་དུས་ཚོད་རན་པའི་སྒོ་ནས་ངལ་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་རེད།
དྲུག
ལུས་པོར་ཀལ་ཡིས་ཚད་མི་འདང་བའི་རིགས་ལ་ཁྲག་འཁྲུགས་ཀྱི་ནད་ཕོག་ཉེན་ཆེ་བས། རྒྱུན་དུ་བཟའ་བཏུང་ཁྲོད་དུ་ཀལ་འདུས་པའི་ཟ་མ་ཟ་རྒྱུར་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་རེད།
སྒྲོལ་དཀར་མཚོ་
༢༠༡༢ལོའི་སྤྱི་ཟླ་༡༢པར་བོད་ཁུལ་གྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་སྐྱེས་མ་ཨེ་འགོག་རང་འདུན་པར་གྱུར་བ་དང་། ཞབས་ཞུ་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་སྤོས་ལྡན་གྲོང་ལྟེ་བ་རུ་བྱས་པའི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་དེ་དང་ཉེ་འབྲེལ་གྱི་ཡུན་ནན་དང་ཀན་སུའུ། བོད་ལྗོངས་སོགས་ཞིང་ཆེན་ཁག་གི་རོང་འབྲོག་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་ཨེེ་ཛིའི་རྒྱུན་ཤེས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབས།
ཁོ་མོས་ལས་ཀ་སྒྲུབ་ཡུལ་གྱི་༼བོད་ཁུལ་ཨེ་འགོག་ཞབས་ཞུ་༽ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་བར་ཀྲུང་གོའི་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་ཁག་ཅིག་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་ཨེ་འགོག་རང་འདུན་པ་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བདུན་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དང་རང་འདུན་པ་༨༠༠༠ལྷག་ལ་ཆེད་ལས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད། གཞན་ནི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་ཨེ་འགོག་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་མཁན་གྱི་རང་འདུན་པ་༥༡༢གཅིག་བསྡུས་བྱས་པ་དང་། དེ་དག་ལས་ལོ་འཁོར་མོར་རྒྱུན་ལས་གནང་བཞིན་པའི་ཨེ་འགོག་རང་འདུན་པ་༢༨ཡོད།
ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་རུ་སྐད་གཉིས་ཡིན་པའི་ཨེ་འགོག་ཤེས་བྱའི་ལག་དེབ་ཁྲི་༢༠༠ལྷག་དང་སྐད་གཉིས་ཟེེར་སྡེར་ཁྲི་༡༠༠ལྷག་རིན་མེད་ཀྱིས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པ་དང་། ཨེ་འགོག་བརྗོད་དོན་ཡིན་པའི་དགེ་ལས་དགོང་ཚོགས་ཐེངས་གཅིག་དང་ཨེ་འགོག་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་ལེ་དབར་ཁྲི་ཕྲག་མའི་བྱ་འགུལ་ནི་ཐེངས་ལྔ་ལ་བདེ་ལེགས་ངང་སྤེལ།
ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་ཡུལ་ནི་བོད་ཡུལ་གྱི་ལྗོངས་ཞིང་ལྔ་ལ་ཁྱབ་ཡོད་པ་དང་། ཐེངས་རེའི་ཤེས་བྱ་བརྒྱུད་སྒྲོག་གི་དུས་ཡུན་ནི་དུས་ཚོད་གཉིས་ལས་བརྒལ་ཡོད་པ་དག་ལ་སྡོམ་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ཚེ་མི་གྲངས་ཁྲི་༧༧༢ལྷག་ལ་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་སྤྲད་ཡོད་པ་དང་། སྐད་འཕྲིན་སྤྱི་སྟེགས་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་བཞིན་པའི་མི་གྲངས་ནི་༢༠༣༠༡༥ལྷག་ཡོད།
སྐར་མ་རི་ཥིའི་སྐོར།
གསལ་བཤད།
སྤྱིར་ན་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཆུ་བོ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཡིན་པ་ཆིམས་མཛོད་ལས། བསིལ་དང་ཞིམ་དང་ཡང་བ་དང་།  འཇམ་དང་དྭངས་དང་དྲི་ང་མེད།  འཐུང་ན་མགྲིན་དང་ལྟོ་བ་ལ།  མི་གནོད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ།  ཞེས་གསུངས་པ་དང་།   ལྷག་པར་དུ་ལོ་ལྟར་འཆར་ཅན་བོད་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་རྩིས་གཞུང་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་（སྐར་མ་རི་ཥི་འཆར་བའི་ཉིན་དེ་ནས་ཞག་བདུན་རིང་ཆུ་ཀླུང་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་བདུད་རྩིར་བསྒྱུར་བས་སྨན་དཔྱད་དང་ཁྲུས་ལ་གཞུག་ན་དགེ་ཞེས་གསལ།）སྐར་མ་རི་ཥི་འཆར་ནས་ཆུ་ཧ་ཅང་བཟང་བའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་སེར་སྐྱ་མི་མང་ཚོས་གུར་དང་།  བྱ་གཡབ།  ལེམ་ཐང་།  ཇ་ཆང་།  ཟ་རིགས་སྣ་ཚོགས་བཅས་འཁྱེར་ནས་གླིང་གཏོང་ཆུ་བརྒལ་དང་།   མལ་གདན་གྱོན་ཆས་འཁྲུ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མ་སྐུལ་རང་མོས་ཀྱིས་སྤེལ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡང་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཚང་མས་གཟིགས་གསལ་རེད།
ལོ་རྒྱུས།
སྐར་མ་རི་ཥི་ཞེས་པ་ནི་དོན་དུ་དྲང་སྲོང་རི་ཥི་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ཅིང་། ལྷའི་སྨན་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེའི་བདེན་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་ཤར་བ་ན་ཆུ་རྣམས་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བར་བཤད། རི་བྱི་ནི་རི་ཥིའི་ཟུར་ཆགས་པ་ཡིན།
དེ་ཡང་། སྤྱིར་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཆུ་བོ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཡིན་པ། ཆིམས་མཛོད་ལས་“བསིལ་དང་ཞིམ་དང་ཡང་བ་དང་། འཇམ་དང་དྭངས་དང་དྲི་ང་མེད། འཐུང་ན་མགྲིན་པ་ལྟོ་བ་ལ། མི་གནོད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ་”ཞེས་གསུངས་པ་དང་། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་སྨན་གཞུང་《བེེ་སྔོན་》ལས་“རི་བྱི་ཤར་བས་དུག་མེད་པ། ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀ་སྦྱངས་ཆུ་བཏུང་། དྭངས་བ་དྲི་མེད་ཆུ་ཞེས་པ། དྲི་མེད་དྲི་མ་སེལ་གྱུར་པ། མི་འགྲུབ་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པ། བཏུང་བ་ལ་སོགས་བདུད་རྩིར་མཚུངས་ ”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྐར་མ་རི་བྱི་ཤར་བས་ཆུ་བོ་དང་རྫིང་བུ་སོགས་ལ་གནས་པའི་གནོད་པ་ཞི་ཞིང་། དུག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས། དེ་སྐབས་ཁྲུས་ལ་ཞུགས་ན་གཟུགས་པོར་ཕན་ཆ་ཆེ་ཞིང་བདུད་རྩི་སྨན་ཆབ་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དམངས་ཁྲོད་དུའང་སྐར་མ་རི་བྱི་ཤར་སོང་། སྨན་པའི་དགོས་པ་མི་འདུག ཅེས་ཤོད་སྲོལ་དང་བཅས། ལོ་ལྟར་འཆར་ཅན་བོད་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཤར་ཙམ་ནས་བཟུང་། དེ་སྔ་གཟིམ་ཆུང་ཆབ་ཞུགས་ཞེས་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་ཆབ་ལ་ཞུགས་པའི་མཛད་སྒོར་གཞུང་ཞབས་སེར་སྐྱ་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པ་ནོར་གླིང་གཟིམ་ཆུང་ཉི་འོད་དུ་མདོ་སྦུག་ཁྱད་མེད་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་ཉིན་ལྔ་དང་། རྩེ་སྐོར་ཉིན་བཅུའི་རིང་གསོལ་ཚིགས་བཞེས་སྤྲོ་སོགས་གཏོང་སྲོལ། མཐའ་མའི་ཉིན་ཕོ་བྲང་གི་མཐོངས་སྡིངས་ས་ཆའི་སྟེང་བསང་བུམ་ཐོག་ཚད་ཙམ་བསླངས་ཏེ་བསང་གི་དུད་སྤྲིན་བར་སྣང་དཀྲིགས་པའི་དབུས་སུ་ཀི་བསྭོའི་ལྷ་རྒྱལ་བཏང་སྟེ་གྲོལ། དེ་རྗེས་བཀའ་ཤག་དང་། ཡིག་ཚང་། རྩེ་ཤོད་ཕྱག་མཛོད། བླ་ཕྱག་ལྷ་གཉེར། ཞོལ་གཉེར་སོགས་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་སྤྲོ་ཆེན་དང་། དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ཆབ་ཞུགས་ཞེས་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་ལ། དམངས་ཁྲོད་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དེང་སྐབས་ལྟར་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་འདི་ལྟ་བུ་མེད་རུང་གུར་དང་། བྱ་གཡབ། ལེབ་ཐང་། ཇ་ཆང་ཟས་རིགས་སྣ་ཚོགས་སོགས་རང་རང་འཁོས་དཔག་གི་ཆ་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་ཏེ་འཁྱེར་ནས་གླིང་གཏོང་ཆུ་བརྒལ་དང་། མལ་གདན་གྱོན་ཆས་འཁྲུ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མ་སྐུལ་རང་མོས་ཀྱིས་སྤེལ་ནས་དུས་ཆེན་གང་སྐྱིད་གཏོང་སྲོལ་དང་མི་སྨོན་རང་སྐྱིད་བྱེད་པ་བཅས་ནི་ཡུན་རིང་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ནང་མི་རིགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡང་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཚང་མས་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་ལགས།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། ཟླ་བ་ཚེ་རིང་།
སིག་མ།
སིག་མ་
བྲིས་ཆེན།: Σ
བྲིས་ཆུང་།: σ ς
ཐོ།
ཐོ་
བྲིས་ཆེན།: Τ
༡༤ (གྲངས་ཀ།)
༡༤ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༡༣པའི་རྗེས་མ་དང་༡༥པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
བ་བླ།
བ་བླ་ནི་སྲ་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Asརེད།
ཏི་ཚ།
ཏི་ཚ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Znརེད།
ཡུབ་སི་ལོན།
བྲིས་ཆེན།: Υ
བྲིས་ཆུང་།: υ
ཧྥའེ།
བྲིས་ཆེན།: Φ
བྲིས་ཆུང་།: φ
ཁའེ།
ཁའེ་
བྲིས་ཆེན།: Χ
བྲིས་ཆུང་།: χ