cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ
དེ་ནས་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར། ༡༩༦༦ སྤྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༦ ཉིན། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་ཁོ་པའི་སྐྱེས་དམན་ཅང་ཅིང་དང་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གི་གསང་ལས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཁང་ཧྲེང༌། རྒྱ་ནག་ནང་མ་ལེའི་དམར་པོའི་ལྟ་བ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཁྲེན་པོ་ཏ་བཅས་མི་གསུམ་གཙོ་གྱུར་གྱི་རྒྱ་ནག་དབུས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་བསྐོ་གཞག་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ལས་འགུལ་དངོས་སུ་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པའི་ཡིག་ཆ་དོན་ཚན་ ༡༦ འཁོད་པ་ཞིག་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབུས་སའི་རླུང་འཕྲིན་ཁག་དང་གསར་ཤོག་ཁག་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་སོང༌། དེ་རྗེས་སྤྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྙེ་ཡོན་ཙེ་(རྒྱ་ནག་དམག་སྤྱི་སྙེ་རུང་ཀྲེན་གྱི་བུ་མ)ོ་སོགས་སློབ་ཕྲུག་བདུན་གྱིས་སྐབས་དེའི་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་བེང་ཀྲན་གྱིས་གཙོས་པའི་དཔོན་རིགས་ཁག་ཅིག་དང༌། དེ་བཞིན་མཐོ་སློབ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་ལིའུ་ཧྲའོ་ཅིའི་སྐྱེ་དམན་ཝང་ཀོང་མེས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ལས་དོན་རུ་ཁག་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པའི་ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་དང་འདིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་གོང་གསལ་ཆིང་ཧྭ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་ཁོང་གཏོགས་སློབ་གྲྭ་འབྲིང་བའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་དག་དམར་སྲུང་དམག་དཔའ་བོ་རེད་ཅེས་ཚད་མཐོའི་བསྔགས་བརྗོད་བྱས་པའི་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་བ་དེ་སྤྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རླུང་འཕྲིན་དང་གསར་ཤོག་ནང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་རྗེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་པེ་ཅིང་གི་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནང་ཏུ་གདུང་རྩེ་དམར་པོ་འཁྱེར་ཅིང༌། དཔུང་པར་རས་དར་དམར་པོའི་ཐོག་དམར་སྲུང་དམག་ཅེས་བྲིས་པའི་དཔུང་ཐག་བཏགས་ཏེ་དམག་གོས་སེར་པོ་གྱོན་ཞིང༌། དམར་སྲུང་དམག་ཡིན་ཞེས་གཞོན་ནུ་སློབ་གྲྭ་བ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ངང་ཐོན་པ་དང༌། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་གནམ་བདེ་སྒོ་མོའི་ཐང་ཆེན་ནས་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོར་མཇལ་འཕྲད་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོ་པའི་དཔུང་པར་ཡང་དམར་སྲུང་དམག་ཅེས་པའི་དཔུང་རས་དམར་པོ་གོང་གསལ་སློབ་ཕྲུག་སྙེན་ཡོན་ཙེ་ཞེས་པས་གཡོགས་ནས་རིམ་བཞིན་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་དམར་སྲུང་དམག་དེ་དག་ལ་རྒྱ་ནག་དབུས་རིག་གསར་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གིས་ངན་སྐུལ་བྱས་ཏེ། ལིའུ་ཧྲའོ་ཅིའི་ཁོངས་མི་ཡིན་པའི་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་བེང་ཀྲེན་ལ་ཏང་ནང་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ལམ་དུ་འགྲོ་མཁན་དབང་འཛིན་པ་དང༌། ཧད་རུས་གོ་གནས་ཕབ་པའི་འཁྲབ་གཞུང་འབྲི་རྩོམ་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱབ་རྩ་ནག་པོ་ཡིན་པའི་ཉེས་མིང་བཙུགས་ཏེ། དམར་སྲུང་དམག་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་གཏོང་འགོ་ཚུགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རིག་གནས་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་གཙོ་གྲས་ཏིང་ཐོ་དང༌། ཝུ་ཧན། ལེའོ་མོ་སར་མི་གསུམ་ཡང་ཁྱིམ་ཚང་གསུམ་གྱི་གྲོང་ཚོ་ཞེས་པའི་ཉེས་མིང་བཙུགས་ཏེ། ཁོང་རྣམས་ལྷ་འདྲེ་གདོན་འགེགས་རེད་ཟེར་ཤོག་བུའི་ཞྭ་མོ་རིང་པོ་ཞིག་གཡོགས་ནས་རྔ་བརྡུང་དར་འཕྱར་གྱི་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་འཁྲིད་དེ། མང་ཚོགས་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་འཇུག་པའི་ལས་འགུལ་དངོས་སུ་འགོ་བཙུགས་པ་རེད།
༥། རིག་གསར་གྱི་འདྲེ་རླུང་བོད་ནང་ཐོག་མར་སླེབས་པ།
༦། དམར་སྲུང་དམག་དང་ལྷ་འདྲེ་གདོན་བགེགས།
༧། རྙིང་བཞི་རྩ་གཏོར་གྱི་ལས་འགུལ་ལས་བྱུང་བའི་གོད་ཆག
༨། གཙུག་ལག་ཁང་གཏོར་མཁན་ངོ་མ་རྒྱའི་ལས་དོན་རུ་ཁག་ཡིན་པ།
༩། ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་དང་བགྲོ་གླེང་ཆེན་མོ།
༡༠། གྱེན་ལོག་དང་གོང་མ་སྲུང་མཁན་ཤོག་ཁག་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོན་པ།
༡༡། ང་ཕོད་ཉེན་གཡོལ་ཆེད་པེ་ཅིང་དུ་འཁྲིད་པ།
༡༢། ༡༩༦༩ ལོའི་ནང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བོད་མིའི་དྲག་ཤུགས་ངོ་རྒོལ་གྱི་འབྱུང་རྐྱེན།
ཡོང་ཁུངས་དྲ་ཐགhttp://www.sherig.org/tb/%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BD%96%E0%BC%8B%E0%BD%81%E0%BD%82/%E0%BD%A6%E0%BE%B2%E0%BD%BC%E0%BD%A3%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BE%92%E0%BE%B1%E0%BD%B4%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%9A%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%94%E0%BD%A0%E0%BD%B2%E0%BC%8B%E0%BD%91%E0%BD%BA%E0%BD%96%E0%BC%8B/%E0%BD%A4%E0%BD%BA%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%A0%E0%BD%91%E0%BD%BC%E0%BD%93%E0%BC%8B%E0%BD%90%E0%BD%BA%E0%BD%84%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%A3%E0%BE%94%E0%BC%8B%E0%BD%94/%E0%BC%84%E0%BC%85%E0%BC%8D-%E0%BC%8D%E0%BD%96%E0%BD%BC%E0%BD%91%E0%BC%8B%E0%BD%93%E0%BD%84%E0%BC%8B%E0%BD%A2%E0%BD%B2%E0%BD%82%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%93%E0%BD%A6%E0%BC%8B%E0%BD%82%E0%BD%A6%E0%BD%A2/ དྲ་ངོས་སུ་འཇོག་མཁན་གཅན བཟོད་རྒྱམ་ཡིན།
ནཱ་ག་གེ་སར་
ཀླུའི་གེ་སར་རམ་གླང་པོའི་གེ་སར་ཏེ། ཤིང་སྨན་མེ་ཏོག་གི་རིགས། རོ་བསྐ། ཞུ་རྗེས་བསིལ། ནུས་པས་གློ་ཚད་དང༌། མཆིན་ཚད། སྙིང་ཚད་སོགས་ལ་ཕན། མེ་ཏོག་འདིའི་དཔར་ཡོད་མཁན་བྱུང་ཚེ་འདི་གར་འགོད་རོགས
རིན་ཆེན་བྱིན།
ཉི་མའི་མིང་སྟེ། ལྷུན་པོ་རི་རྩེར་རིན་ཆེན་བྱིན་ཤར་ན། སྐར་ཚོགས་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་འོད་དང་བྲལ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ།
རི་ཆོས་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ།རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་པནི་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པར་བྲིས་པའི་དོལ་པོ་པ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚནཡི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཡིན།
རིན་ཆེན་དཔལ།
མེ་སྟག་ལོ་པ། རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་བྱ（༡༣༣༣）ལོར་སྲིད་བཟུང་ཡང་ཟླ་བ་གཅིག་སོང་ནས་འདས། དེ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་རིང་བློན་ཆེན་སྤེལ་མུར་ཐཱ་ཤིས(阿铁木尔太师)སྲིད་བཟུང་།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིན་ཆེན་རི་གསུམ།
རི་བོ་གངས་ཅན་དང་། རི་དོ་འབིགས་བྱེད། རི་བོ་མན་ངྷ་ར་གསུམ་ལ་ཟེར། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
འབྲི་མེ་སེར་ཆེན།
འབྲི་མེ་སེར་ཆེན་ནི་མེ་ཏོག་བྱེ་བྲག་གཅིག་གི་མིང་ཡིན་ཞིང་། བོད་ཡུལ་ཀྱི་ཁམས་དང་ཨ་མདོའི་ཕྱོགས་སུ་དབྱར་སྟོད་གྱི་སྐབས་ཧ་ཅང་མང་པོ་བསྐྱེད་ཀྱི་རེད། མེ་ཏོག་དེའི་ཁ་དོག་སེར་པོ་དང་འདབ་མ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་མེ་ཏོག་རིགས་ཤིག་ཡིན། ཁམས་ནང་ཆེན་གྱི་ཡུལ་སྐད་དུ་འབི་མེ་སེར་ཆེན་འབོད་པ་ནི་འབྲི་ལས་འབི་ཟུར་དུ་ཆགས་པའི་ཚིག་གཅིག་མིན་ནམ་སྙམ།།
དཔལ་ལྡན་བླ་མ།
Palden Lama དཔལ་ལྡན་བླ་མའམ། ཀརྨ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་ནི། བོད་མདོ་ཁམས་ཚ་བ་སྒང་དུ་ཕ་སྒང་རུ་ཚང་རྡོ་ལྷ་དང་། མ་སྨད་མ་ཚང་ཆོས་དབྱིངས་བཟང་མོ་གཉིས་ཀྱི་བུ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ལོར་ཚ་བ་སྒང་ལུང་འཁོར་ནང་དུ་ལོར་སྐྱེས།
སན་པའུ་ལོ་(རྒྱལ་ས)
སན་པའུ་ལོ་ (པོ་ཅུ་གྷལ་གྱི་སྐད། São Paulo, Cidade/Município de São Paulo) ནི་པུ་རུ་ཟིལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་གཅིག་རེད།
ལུ་སེམ་བའུརག (གྲོང་རྡལ།)
ལུ་སེམ་བའུརག་(Lëtzebuerg)ནི་ལུ་སེམ་བའུརག་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ལྟོས་མེད་རླན་གཤེར་
དངོས་ལུགས: ལྟོས་མེད་རླན་གཤེར། མཁའ་རླུང་གི་ཤོང་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་ཆུའི་རླངས་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ལ་ཟེར། དེ་ནི་མཁའ་རླུང་ཤོ་གཟུགས་མི་ཊར་རེར་ཆུའི་རླངས་ཟེགས་ཀི་ལོ་ཇི་ཡོད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཚད་འཇལ་བ་ཡིན། Absolute humidity
རིན་གཉིས་ཊམ་ཀ།
དངུལ་དཀར་པོ་ལས་བཟོས་པའི་སྒོར་མོ། དངུལ་ཞོ་གང་དང་སྐར་མ་གང་གི་ཚད་ཡོད་པ་ཞིགདུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སེང་སྟག་
སེང་སྟག་ཨ་དོམ་ཡང་ན་སེང་ཨ་དོམ་མི་ཡི་སྤྱང་ཀི་ཟེར་ལ་ཁོ་ནི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་དཔའ་རྟུལ་ཆེ་གསུམ་གྱི་ནང་གསེས་ཏེ་ཁྲ་གླག་སྤྱང་གསུམ་དུ་འབོད་པའི་སྤྱང་ངམ་སྤྱང་ཀི་ལ་གོ་དགོས་སོ Sangtak
ནཱ་ཛི་
ནཱ་ཛི་(འཇར་མན་སྐད།: Nazi)ནི།
བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲོལ་ཁོད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་
ཁོད་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ལས་དང་པོ་བཀའ་ཡི་ཁྲིམས་ཡིག་དྲུག་ལ་ས་ཁུལ་གྱི་ས་མཚམས་དང་། དམག་དོན་གྱི་སྒྲིག་གཞི། དཔོན་རིགས་ཀྱི་གོ་གནས་དང་ལས་འགན། ཞིང་འབྲོག་གི་དབང་རིས། མིའི་སྤྱོད་བཟང་། འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི། རྗེ་བློན་གྱི་བླང་དོར་བྱ་བ་སོགས་འདུས་ཏེ། དེ་དག་ནི།
=དང་པོ= ༡.ས་ཁུལ་ཁག་དང་དམག་དོན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་ལམ་ལུགས་གཙོ་བོར་མཚོན་པའི་ཁྲི་རྩེ་འབུམ་གཞེར་གྱི་ཁྲིམས། ༢.འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་གཙོ་བོར་མཚོན་པའི་འབུམ་གསེར་ཐོག་ཤ་བ་ཅན་གྱི་ཁྲིམས། ༣.བྱ་བར་འོས་དང་མི་འོས་པ་སྟོན་པའི་རྒྱལ་ཁམས་དཔེར་བླངས་ཀྱི་ཁྲིམས། ༤.ཁ་དྲག་ཞན་གཉིས་རྩོད་ན་བདེན་རྫུན་བརྟགས་པའི་མཐར་ཁ་དྲག་པ་མ་སྐྱེངས་ཤིང་ཞན་པ་ཡི་མ་ཆད་པར་གཅོད་པ་མདོ་ལོན་ཞུ་བཅད་ཀྱི་ཁྲིམས། ༥.གཉིས་ཀ་ལན་པ་ལ་ཆད་པ་གཉིས་མཉམ་དུ་གཅོད་པ་དབང་ཆེན་བཅད་ཀྱི་ཁྲིམས། ༦.གཉིས་ཀ་བདེན་པ་ལ་གཉིས་བདེན་དང་དགའ་གསུམ་དུ་གཅོད་པ་ཁབ་སོ་ནང་བའི་ཁྲིམས་དང་དྲུག་ཡིན། དེ་དག་ལའང་དབྱེ་ན་མང་དུ་འགྱུར་ཏེ།
=གཉིས་པ=དང་པོ་ཁྲི་རྩེ་འབུམ་གཞེར་གྱི་ཁྲིམས་ལའང་།
༡.བོད་རུ་ཆེན་ལྔར་ཕྱེ་བ། ༢.ཡུལ་གྱི་དབང་རིས་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཅད་པ། ༣.རྒོད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་བ། ༤.གཡུང་གི་མི་སྡེ་ཁེང་དང་ཡང་ཁེང་འབྱེད་པ། ༥.ཞང་གསུམ་བློན་བཅས་ཀྱིས་དབུས་ཀྱི་འདུན་ས་འཛིན་པ། ༦.དཔའ་སྡེ་གསུམ་གྱིས་མཐའ་ཡི་སོ་ཁ་སྲུང་བ་སོགས་ཡོད་པ་དང་།
=གསུམ་པ= རྒྱལ་ཁམས་དཔེར་བླངས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལ། ༡.རྒྱལ་ཁྲིམས་བཅོ་ལྔ། ༢.ཁྲིམས་ཆེན་བདུན། ༣.མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་སོགས་བསྡོམས་ན་སོ་བརྒྱད་དང་། དབྱེ་བ་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་ཡིག་ཚོགས་མང་བར་འགྱུར་བས་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ།
=གཉིས་པ།=
བཀའ་གྲོས་ཆེན་པོ་དྲུག་ལ་རྒྱལ་པོར་སྲི་ཞུ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་ལུགས་སྐོར་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི། ༡.རྒྱལ་པོ་སྐུ་འཚོ་བའི་སྲི་ཞུར་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་དང་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་ས་ཞིང་ཕྱུགས་རིགས་སོགས་ལ་འཁྲི་བའི་དཔྱ་ཁྲལ་དུས་ཐོག་ཏུ་བླར་དབུལ་བ་སྟེ་རྒྱལ་པོར་འབུལ་དགོས་པ་རྗེའི་སྐུ་འཚོ་ཞིང་ཞོ་ཤ་སླར་དབུལ་བ། ༢.མི་དབང་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཉའ་ནས་གནོན་ཞིང་འབངས་ཀྱི་ཐ་མ་ཉམ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་བྱས་ཏེ་སུས་ཀྱང་བརྙས་བཅོས་བྱེད་མི་ཆོག་པ་འཁོས་སུ་ཕབ་པར་གནས་འཇུག་པ་རྒོད་ཀྱི་གཉའ་མནན་ཞིང་ཡང་ཁེང་གི་རྒྱབ་བརྟེན་པ། ༣.བྲན་གཡོག་དམག་ཏུ་མི་བཀོལ་ཞིང་བུད་མེད་ཀྱིས་སྲིད་དབང་ལ་ཐེ་ཇུས་མི་བྱེད་པ་ཁེང་རྒོད་དུ་མི་གཏོང་ཞིང་མོ་བཙུན་བཀའ་ལ་མི་གདགས་པ། ༤.མཐའ་བཞིའི་ས་མཚམས་སྲུང་བ་དང་འབངས་ཀྱི་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་མི་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་ས་མཚམས་སྲུང་ཞིང་འབངས་ཀྱི་ཚལ་ཞིང་རྟ་དཀྱུས་ཀྱིས་མི་གཅོད་པ། ༥.ཕྱིའི་དགྲ་བོ་རྣམས་མ་ལུས་པར་འདུལ་དགོས་པ་དང་ནང་དུ་འབངས་ཀྱི་འཚོ་ཚིས་ལ་ལྟ་སྐྱོང་སོགས་འབངས་རྣམས་བདེ་བར་སྐྱོང་དགོས་པ་ཕྱིའི་དགྲ་འདུལ་ཞིང་འབངས་སྐྱོང་བ། ༦.འབངས་རྣམས་ཀྱིས་དུས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་ལས་མི་དགེ་བ་མི་བྱེད་པར་དགེ་བཅུ་སྒྲུབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་གི་ཁྲིམས་དང་དྲུག་གོ །
=གསུམ་པ།=
ཡིག་ཚངས་དྲུག་ལ་སྐབས་དེའི་བློན་པོ་སོགས་ཀྱི་གོ་གནས་ཆེ་ཆུང་དང་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་གཟེངས་སུ་བསྟོད་པ་སོགས་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི། རབ་གསེར་གཡུ་གཉིས། འབྲིང་དངུལ་ཕྲ་མེན། ཐ་མ་ཟངས་ཡིག་དང་ལྕགས་ཏེ་དྲུག་པོ་འདི་ཡིན་ལ། 《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ》ལས། དགུང་བློན་ཆེན་པོ་ལ་གཡུ་ཡིག་ཆེན་པོ། དགུང་བློན་འབྲིང་དང་ནང་བློན་ཆེན་པོར་གཡུ་ཡིག་ཆུང་ངུ་། དགུང་བློན་ཐ་ཆུང་དང་ནང་བློན་འབྲིང་། བཀའ་བློན་ཆེན་པོ་ལ་གསེར་ཡིག་ཆེན་པོ། ནང་བློན་ཐ་ཆུང་དང་བཀའ་བློན་འབྲིང་ལ་གསེར་ཡིག་ཆུང་ངུ་། བཀའ་བློན་ཐ་ཆུང་ལ་ཕྲ་མེན། ཆོས་གྲྭའི་སློབ་དཔོན་དང་སྐུའི་སྔགས་མཁན། སྟོད་སྨད་ཀྱི་དབང་བློན་རྣམས་ལ་དངུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ། སྐུ་འཚོ་བའི་བོན་པོ། གཟིམ་མལ་རྩིག་མཁན། བྱང་ཐང་གི་ས་མཁན། མཐའི་སོ་ཁ་སྲུང་བ། སྐུ་མཁར་གྱི་རྩེ་སྲུང་སོགས་ལ་དངུལ་ཡིག་ཆུང་བ། ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་སོགས་ལ་འཁར་བའི་ཡི་གེ་སྟོང་དཔོན་རུ་དཔོན་སོགས་ཟངས་ཡིག གཡུལ་དུ་དཔའ་བ་ལ་ལྕགས་ཡིག ཡང་ཐ་ཤིང་སྐྱ་ཆུ་རིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་བྲིས་ཏེ་འབངས་ཕལ་བ་རྣམས་ལ་གནང་སྐད་དོ་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །
=བཞི་བ།= བཀའ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་དྲུག་ལ་རྒྱལ་པོས་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་སྐབས་མཛད་རྗེས་བསུབ་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་གཙོ་བོ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སོགས་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི། ༡.རྒྱལ་པོའི་བཀར་བཏགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ་བཀའ་ཡིག་མཚོན་པར་བྱེད་པ་བཀའ་ཤོག་གི་ སྒྲོམ་བུ། ༢.བཙན་པོའི་དམག་དཔོན་ཆེན་པོ་མཚོན་པར་བྱེད་པར་རུ་མཚོན་མཐོན་པོར་སྒྲེང་བ་སྟེ་ ཁྲོམ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རུ་མཚོན། ༣.བཙན་པོ་གང་དུ་བཞུགས་པ་མཚོན་བྱེད་དུ་སྐུ་མཁར་སོགས་བརྩིགས་པ་ཡུལ་རྟགས་ཀྱི་ ཕྱག་རྒྱ་སྐུ་མཁར། ༤.དམ་པའི་ཆོས་སྤེལ་བར་མཛད་པ་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བཞེངས་དགོས་པ་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ ཕྱག་རྒྱ་ལྷ་ཁང་། ༥.གཡུལ་དུ་བྱས་རྗེས་བཞག་པར་སྟག་ལྤགས་ཀྱིས་གཟེངས་སུ་བསྟོད་པ་དཔའ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟག་སློག ༦.རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བར་མཁས་ཤིང་མཛངས་པ་ལ་གཡུ་དང་གསེར་གྱི་ཡིག་ཚངས་ཀྱིས་ གཟེངས་སུ་བསྟོད་པ་མཛངས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིག་ཚངས་དང་དྲུག་གོ །
=ལྔ་བ།=
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱ་བར་བྱས་རྗེས་བཞག་པའམ་བྱ་ངན་བྱས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གདེང་འཇོག་བྱེད་པ་ལྟར་བཟང་བོའི་རྐྱེན་དང་ངན་པའི་རྐྱེན་དུ་དབྱེ་བ་རྐྱེན་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་ནི། ༡.དཔའ་བའི་རྐྱེན་དུ་གུང་དང་སྟག་གི་སློག་པ། ༢.ཡ་རབས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་ལྷ་ཆོས། ༣.མཛངས་པའམ་ཤེས་ལྡན་མི་སྣའི་རྐྱེན་དུ་ཡིག་ཚངས། ༤.སྡར་མའི་རྐྱེན་དུ་མགོ་ལ་ཝ་ཞུ། ༥.མ་རབས་གཡུང་བོའི་རྐྱེན་དུ་ཐུགས་དང་བོན། ༦.ངན་པའི་རྐྱེན་དུ་རྐན་མ་དང་དྲུག་གོ །
=དྲུག་པ།= རྒྱལ་ཁམས་བདེ་འཇགས་དང་མཐའི་སོ་ཁ་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱས་རྗེས་ཅན་གྱི་བློན་པོའམ་དཔའ་བོ་ལ་གཟེངས་བསྟོད་པ་དཔའ་མཚན་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་ནི། སྟག་སྟོད་སྟག་སྨད་གཉིས། ཟར་ཆེན་ཟར་ཆུང་གཉིས། གོང་རས་སྟག་སློང་གཉིས་ཏེ་དྲུག་གོ །  དེ་དག་ཀྱང་རིམ་བཞིན་བྱས་རྗེས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་ཏེ་དཔའ་མཚན་དྲུག་པོ་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །
རིན་ཆེན་རིགས་ལ་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་བཅུ།
རིན་ཆེན་ལྕགས་ཟངས་བ་ལང་རྟ། གླང་ཆེན་བུ་མོ་ཡུལ་འཁོར་དང་། འདོད་མའི་ཆུང་མ་རང་གི་ཤའོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རོང་འགག་
རོང་འགག ཁ་ཡངས་ཤིང་གཏིང་དོག་པའི་གྲོག་རོང་གི་ཆུ་འགག་གོ། V-shaped river vallay with steep sides;ravine་隘谷
རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་
རྫ་དཔལ་སྤྲུལ། ཡོངས་གྲགས་སུ་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞུ་བ་མཆོག་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་འབྲུག（སྤྱི་ལོ1808）ལོར་ཁམས་བྱང་འབྲོག་དགེ་རྩེ་རྫ་ཆུ་ཁའི་སྡེར་གཏོགས་རྒྱལ་ཐོག་ཅེས་པའི་གདུང་ལས་སྐུ་འཁྲུངས། རྡོ་གྲུབ་ཆེན་འཇིགས་མེད་འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་གྱིས་དཔལ་དགེ་བསམ་གཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོར་བཟུང་།  ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་མཚན་གསོལ། སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་རྣམས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན།  རྗེ་འདི་ཉིད་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་གནས་ངེས་མེད་དུ་ཕེབས་ཤིང་ཀུན་སྤངས་བྱ་བཏང་གི་མཛད་པ་སྤེལ་ཐོག  ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་ཐར་བསྐྱངས་ཏེ་ཁམས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ《སྤྱོད་འཇུག》དང་། 《བྱམས་ཆོས》  《སྡོམ་གསུམ》   《ཡོན་ཏན་མཛོད》  སོགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ས་དར་རྡོ་དར་དུ་གྱུར་པ་དང་།  ལྷག་པར་དུ 《རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོའི་བཤད་རྒྱུན》 དང་།  《ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་རྩ་རླུང་དང་ཁྲིད》 སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཀྱིས་ཆེས་ཆེར་དར་བར་མཛད།  གསུངས་རྩོམ་དེ་དག་ནང《བྱམས་ཆོས》 དང་། 《སྤྱོད་འཇུག་ཡོད་ཏན་མཛོད》  སོགས་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་ས་བཅད་དང་།  《གཏམ་པད་མའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར》སོགས་གཏམ་ཚོགས་དང་།  ཞལ་གདམས། བསྟོད་ཚོགས་སོགས་པོད་བདུན་ཙམ་མཆིས་སོ། །རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་ཕག（སྤྱི་ལོ1887）ལོའི་ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱན་ཉིན་སྐུ་གཤེགས།
༢༠༡༢ལོ།
༢༠༡༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སྲུབ་གཏུན་
སྲུབ་གཏུན་ 活塞་ Piston རླངས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་ཤེད་འཕྲུལ་གྱི་དབུགས་མདོང་ནང་གི་སྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏུན་བུ་ཞིག་སྟེ། རླངས་པ་དང་འབར་རྫས་གཉིས་གཏུན་གྱིས་དབུགས་མདོང་ནང་དུ་བཅུར་ནས་འབར་འགད་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་འཕྲུལ་ཤུགས་སུ་སྒྱུར་བའི་བྱེད་ལས་ཅན་ཞིག་གོ ། 活塞 སྲུབ་གདུབ་piston ring 活塞环 སྲུབ་ཞྭའི་ཕྱི་ངོས་སུ་དཀྲིས་པའི་གདུ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷུ་ལག་ཅིག་གོ །
མ་སེ་ཌོ་ནིཡ། (རྒྱལ་ཁབ།)
མ་སེ་ཌོ་ནིཡ་(Македонија)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་སི་ཀོཔ་ཇི་རེད།
འདན་མ་
འདན་མ་ཡང་ན་ཚ་ཞང་འདན་མ་བྱང་ཁྲ་ནི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་དཔའ་རྟུལ་ཆེ་གསུམ་གྱི་ནང་གསེས་ཏེ་ཁྲ་གླག་སྤྱང་གསུམ་དུ་འབོད་པའི་ཁྲ་ལ་གོ་དགོས་སོ དཔའ་བོ་འདི་ད་ལྟའི་སེར་ཤུལ་རྫོག་ཁོངས་ལ་གཏོགས་པའི་འདན་ཁོག་ཏུ་འཁྲུངས་ གླིང་སྒྲུང་དུ་འདན་མ ཆུ་ལ་ཉིན་སྲིབ་ཅེས་གསལ་པ་ལྟར་འདན་མའི་ཡུལ་ཚོ་དེ་ད་ལྟ་ཡང་འབྲུ་ཆུའི་ཕར་ཁ་ཚུར་ཁ་བྱས་ནས་ཆགས་ཡོད་
སི་ཀོཔ་ཇི།
སི་ཀོཔ་ཇི་(Скопје)ནི་མ་སེ་ཌོ་ནིཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
སེང་གེ་གཤོང་གི་ཡུལ་སྲོལ་གཤིན་ལས་བྱེད་སྟངས་
འདུན་བྱེད་སྟངས། སྐྱེས་ཕོ་མོ་སུ་ཡིན་ན་མགོར་རལ་བ་ཡོད་ན་སྣེ་མོར་སྐུད་པ་དཀར་པོ་བཏགས་ཏེ་རལ་བ་མགོ་ལ་མི་དཀྲི་བར་སྐེ་རྒྱབ་ནས་དཔྱངས་པ་དང༌། སྐྲ་མི་སླས། སྐེ་རགས་མདུན་ནས་མདུད་པ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱན་ཆའི་རིགས་མི་འདོགས་པ་སོགས་ཀྱི་འདུན་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། སྐྱེ་སྒོ་བཞེངས་པ། ལྷག་པར་སྡེ་འདིས་གཤིན་པོར་སྐྱེ་སྒོ་བཞེངས་པ་ཞེས་ཐོག་མར་བླ་མར་ལུང་བསྟན་ཞུས་པ་དང༌། རྩིས་པར་རྩིས་བྱས་ནས་སྨྲེ་བ་དགུའི་ལྷ་སྟེ། སྟོན་པ་དང༌། སྨན་བླ། མི་འཁྲུགས་པ། འོད་དཔག་མེད། སྤྱན་རས་གཟིགས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། སྒྲོལ་མ། འཇམ་དབྱངས། ཕྱག་རྡོར་བཅས་གང་བབས་པའི་ལྷ་དེའི་སྐུ་བརྙན་བཞེངས་སྲོལ་ཡོད་པ་བཅས་སོ།།
མལ་ཏ།
མལ་ཏ་(Malta)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཝ་ལེ་ཐ་རེད།
ཅི་སི་ནའུ།
ཅི་སི་ནའུ་(Chişinău)ནི་མོལ་དོ་ཝ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
སྲོག་གི་དབང་པོ
མིང་ཚིག ཆོས་ལུགས།  སེམས་ཅན་རིས་མཐུན་པར་སྔོན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཅི་ཙམ་གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་ཚེ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །   །རིས་མཐུན་པར་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་དེའི་རྒྱུན་གནས་པ་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དབང་པོའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ལས། སྲོག་གི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིན་ན། (བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་ཟེར་རོ། ) ཁ་ཅིག་གིས། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཚེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྲོག་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ལྟར་ལས་ཀྱི་མཐུས་རིས་མཐུན་པར་གནས་པ་དང་། དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་འཚོའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །
མོལ་དོ་ཝ།
མོལ་དོ་ཝ་(Republica Moldova)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཅི་སི་ནའུ་རེད།
༢༠༡༡ལོ།
༢༠༡༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སྒྲ་རིག་པ་
སྒྲ་རིག་པ་ནི་རིག་གནས་ཆུ་བ་ལྔའི་ནང་གསེས་ཡིན་ལ་ཚིག་གི་འཁྲུལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དུ་སྒྲ་རིག་པ་ལ་སློབ་དགོས་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་ན་ཡང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བར་བྱ་དགོས་པས་སྒྲ་ཤེས་ན་དོན་ལ་མི་རྨོངས་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།
བོད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པ།
དེ་ཡང་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ལུགས་ཀྱི་མིང་དང་། དེ་ལ་བརྗོད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམ་དབྱེ་དང་ཚིག་ཕྲད་སོགས་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་བྱའི་དོན་ལེགས་པར་བརྡ་འཕྲོད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་གཞིར་བཟུང་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ལ་རང་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཟེར་ཞིང་། བོད་སྐད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་བརྩམས་པའི་སུམ་ཅུ་བ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པ་སོགས་ནི་བོད་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་གཞིར་བཟུང་ནས་བརྩམས་པའི་སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ། ཞེས་དང་། སྒྲ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའང་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྒྲ་རིག་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲ་རིག་པ་ཁོ་ན་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་པར། ཡི་གེ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཚང་མར་རང་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་རིག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། བོད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཚོགས་གསུམ་ཡིན་ཏེ། མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས། དེ་གཉིས་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཚོགས་བཅས་ཡིན་ནོ།།
རྒྱ་གར་སྒྲ་རིག་པ།
རང་རེས་གོམས་གཤིས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲ་རིག་པ་ཞེས་པ་དེ་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་རིག་པ་ལ་གོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་དེ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་བཅུའི་ཡ་གྱལ་དུའང་བགྲང་ཆོག་ཆོག་ཡིན། དེར་སྒྲ་གཞུང་ཆེན་པོ་བཅུ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་ཀཱ་ལ་པ་དང་། ཙན་དྲ་བ། པཱ་ཎི་བ། དབྱངས་ཅན་མ་བཞི་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་བོད་ལའང་འགྱུར་ཏེ་འཆད་ཉན་ཆེས་ཆེར་རྒྱས། བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་སྐུ་དྲིན་ཅན་ཚོའི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་བརྟེན་ཏེ་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བརྡ་སྤྲོད་གཤིས་ཕྱིན་པ་མཁྱེན་པའི་ཐབས་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་བ་གསར་བཏོད་གནང་བས་རྒྱ་གཞུང་བགྲང་ལས་འདས་པ་བོད་རང་གི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་བྱུང་། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་བརྩམས་པ་ལ《ཀཱ་ལ་པའི་འགྲེལ་བ》མི་འདྲ་བ་སྣ་ཁ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་།《ཙན་དྲ་བ》ལ་འགྲེལ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཙམ།《དབྱངས་ཅན་མ》ལ་འགྲེལ་མི་འདྲ་བ་བདུན།《པཱ་ཎི་བ》ལ་འགྲེལ་བ་གཅིག་བཅས་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲ་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་ཐོར་བུའི་གཞུང་མང་བོ་ཡོད་པ་དཀར་ཆག་ནང་དུ་གསལ། སྒྲ་ཀཱ་ལ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་དབང་ཕྱུག་གོ་ཆ་ཞེས་པས་གཞོན་ནུ་གདོང་དྲུག་བསྒྲུབ་ཏེ་སྒྲའི་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བསླབས་མཚམས་ཆོག་སེམས་སྐྱེས་པས་སྨིན་དྲུག་རྨ་བྱར་ཞོན་ནས་འཕུར། བྲམ་ཟེས་བལྟས་པས་རྨ་བྱའི་མཇུག་སྒྲོ་མ་གཏོགས་མ་མཐོང་བས་ཀཱ་ལ་བ་བཟོད་པར་གསོལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པས་སྒྲ་ཀཱ་ལ་བ་ཞེས་གྲགས་སོ།། ཀཱ་ལ་བའི་གཞུང་འདི་རྟོགས་སླ་བ་རྒྱལ་བོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུ་གྲགས་ཤིང་དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་ཐོག་མར་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དེར་ཀླུའི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་བརྩམས་པས་དེ་ནས་བརྒྱུད་པ་ལ་ཙན་དྲ་བར་གྲགས་ཏེ་རྟོགས་དཀའ་བ་པཎ་ཊི་ཏའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོ།། གཞུང་འདི་ཐོག་མར་ཤོང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། པཱ་ཎི་བ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྒྲ་གཞུང་རྣམས་ཀྱི་འགོ་ཁུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྟེ་ཐོག་མར་ལྷའི་ཡུལ་དུ་དར་ཞིང་། ཕྱིས་བྲམ་ཟེ་པ་ཎི་བ་ཞེས་པས་ལྷ་ཆེན་བསྒྲུབས་པར་ཞལ་བསྟན་པས་སྒྲ་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན། དེས་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཤོ་ལོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ཞིག་བརྩམས་པཱ་ཎི་བ་བའི་གཞུང་བྱུང་། གཞུང་འདི་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བ་འདར་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དབྱངས་ཅན་མ་ནི་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་པའི་ཨ་ནུ་བྷུ་ཏི་ཞེས་པར་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མས་དངོས་སུ་གསུངས་ཤིང་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགྲེལ་བ་གསལ་ལྡན་ཞེས་པ་མཛད་དེ་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་ཞིག་གོ། ལྷ་མཐོང་ལོ་ཙཱ་བ་དང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་འདར་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཏོ།།
སྒྲ་རིག་པའི་སྤྱིའི་གོ་དོན།
སྒྲའི་ཡན་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་རིག་གནས་ཆུང་བ་གཞན་བཞི་སྟེ་མངོན་བརྗོད་ཤེས་ན་མིང་ལ་མི་རྨོངས། སྡེབ་སྤྱོར་ཤེས་ན་ཚིགས་བཅད་ལ་མི་རྨོངས། ཚིག་རྒྱན་ཤེས་ན་སྙན་ངག་ལ་མི་རྨོངས། ཟློས་གར་ཤེས་ན་སྐད་རིགས་ལ་མི་རྨོངས་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་མངོན་བརྗོད་ནི་ཆོས་རེ་རེ་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་བརྗོད་པ་སྟེ་སློབ་དཔོན་ཨ་མར་གོ་ལས་འཆི་མེད་མཛོད་མཛད་པ་ལ་སུ་བྷུ་ཏི་ཙནྡྲས་འགྲེལ་པ་འདོད་འཇོ་མཛད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སྡེབ་སྦྱོར་ནི་སྔོན་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱས་བྱས་པ་རྩ་བའི་མདོ་དང་དེའི་དཔེར་བརྗོད་རྒྱལ་བའི་ལྷས་བྱས་པ་སོགས་དེ་ཐམས་ཅད་ལས། མདོར་བསྡུས་ཚིགས་བཅད་གསལ་བ་དང་། །མདོ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་གྱུར་བ་དང་། །མ་འདྲེས་རིམ་ཅན་འདོན་སླ་དང་། །སྡོད་དང་ཚོགས་ཏེ་ཡོན་ཏན་བརྒྱད། །ཅེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་སློབ་དཔོན་རཏྣ་ཨ་ཀཱ་ར་ཤཱནྟས་མཛད། སྙན་ངག་ནི་སྔོན་གྱི་སྙན་ངག་མཐའ་དག་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་སློབ་དཔོན་དཎྚིའམ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་ལྷུག་པ་ཚིགས་བཅད་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱིས་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ། ལམ་རྣམ་པར་ཕྱེ། དོན་རྒྱན་སོ་ལྔ། སྒྲའི་རྒྱན། གབ་ཚིག་བཅུ་དྲུག སྐྱོན་བཅུ་སྤང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་མེ་ལོང་གི་བསྟན་བཅོས་མཛད་ཅིང་། དཔེར་བརྗོད་ནི་ཤར་པའི་ལམ་ལ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང་ལྷོ་པའི་ལམ་ལ་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་པ་ལྟ་བུའོ། །ཟློས་གར་ནི་སྔོན་བྱུང་གི་གཏམ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བྱས་ཏེ་སྐད་རིགས་སོ་སོའི་གཏམ་དང་གླུ་ཟློས་ཤིང་གར་བྱེད་པ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་བཞོན་པས་ཀླུའི་སྲོག་བསྐྱབས་པའི་སྐྱེས་རབས་ཀླུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་དགའ་བའི་ལྷས་མཛད་པ་དང་། གཙུག་ན་ནོར་བུས་གཙུག་གི་ནོར་བུའི་བར་བཏང་ནས་བྲམ་ཟེའི་དབུལ་བ་བསལ་ཕྱིར་རང་འཚོང་དུ་བཅུག་སྟེ་དགྲ་ལ་སྟེར་དུ་བཅུག་པས་ཐམས་ཅད་བཏུལ་བའི་སྐྱེས་རབས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་ཙནྡྲ་གོ་མིས་མཛད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིར་བོད་དུ་ཐོག་མར་སྒྲུང་དང་ལྡེའུ་དང་བོན་གྱིས་བློ་ཁ་ཕྱེ། ཡིག་རྩིས་སོགས་དར་བས་བློ་རྣོན་པོར་གྱུར་བ་ན་བསྟན་པ་དངོས་ཕེབས་པ་ལྟར་སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་བཞིས་བློ་གྲོས་རྣོན་པོ་གྱུར་པ་ན་བསྟན་པ་དངོས་འབྱུང་པ་ཡིན་པས་འདི་དག་བསྟན་པ་དངོས་ལ་མི་ལྟོས་མོད་ཀྱང་རིག་པའི་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་གསུང་རབ་ལས་མི་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྔ་བོ་ཆེ་ལས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ནི་མཁས་ཤིང་རྟོགས་པའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་བཤད་པ་དང་། རྒྱུད་དུ་མར། ཡི་གེ་ཨ་དང་ཡི་གེ་ཨུ། ཞེས་སོགས་སྒྲ་སྒྲུབ་དང་། དུས་འཁོར་ལས། ཐིག་ལེ་ཟླ་བ་རྩ་བ་སྐུ། ཞེས་སོགས་ཨེ་ཝཾ་གྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་དང་མདོའི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ལ་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་ཤིག་ཏུ་ལེགས་པ་དཔག་དཀའ་བ་དང་སྒྲིག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སྡེབ་སྦྱོར་ཡོད་པ་དང་། རེ་རེའང་མིང་གི་མངོན་བརྗོད་དུ་མས་བརྗོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མདོ་དྲན་ཉེར་བཞག་ལས་སྙན་ངག་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་རྣམས་ལྷ་ཡུལ་གྱི་བྱ་གཞན་ལ་ཚིགས་བཅད་གྱིས་བསྐུལ་ཞིང་རང་བག་མེད་དུ་སྡོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། དེས་ན་དགེ་སློང་གིས་ཐོས་པ་ངན་པ་སྙན་ངག་སྡེབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པའི་གཏམ་གྱི་སྙན་ངག་མི་བྱ་བར་དགོངས་པ་སྟེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་བསྟོད་པ་དང་བསྟན་པ་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་སྙན་ངག་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་མཇུག་དགོས་པས་དོན་བསྡུ་བའི་སྐབས་སུ། དེ་ལྟར་སྐྱོན་བྲལ་སྐལ་བཟང་ལྡན་པ་ཡི། །སྙན་ངག་བཟང་པོས་དཀོན་མཆོག་རྣམ་གསུམ་གྱི། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་བསྔགས་བྱས་ན། །གྲགས་དང་འབྱོར་དང་རྒྱལ་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་མཁས་པ་ལ་འོས་པའི་དོན་བསྡུ་བདག་གིས་ཁ་བསྐང་བ་ཡིན་ནོ། །
= =
ཀརྨ་དགོན།
ཀརྨ་དགོན་ཀརྨ་རིན་ཆེན་གླིང་།
ཀརྨའི་གདན་ས་བར་པ་ས་སྤྱོད་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་འོག་མིན་ཀརྨ་རིན་ཆེན་གླིང་ནི། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱང་ངོས་ཀརྨ་ཡུལ་ཚོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་ཆེན་ཞིག་སྟེ། ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའམ་ཁམས་པ་དབུ་སེ་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོ་ཕྱི་ལོ་༡༡༨༥ལ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསང་མཚན་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཆབ་མདོ་རྫ་རྒྱུད་གླེ་ཐུ་ཀརྨ་རུ་ཆག་བཏབ་སྟེ་བླ་མ་ལྷ་ཁང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ལ། དེ་ནས་རིམ་པས་གྲྭ་བུ་སློབ་ནམ་མཁའི་སྐར་ཚོགས་བཞིན་འདུས་པ་ལ་སོ་སོའི་ཁམས་དབང་དང་འཚམས་པའི་བཤད་ཁྲིད་ཀྱིས་བསྐྱངས་ནས་ལོ་ལྔ་ཙམ་ལ་བཞུགས་པས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསང་མཚན་དང་མཐུན་པའི་གནས་མིང་གང་ཟག་ལ་དངོས་སུ་ཐོགས། དེ་ནས་རྗེ་དུས་མཁྱེན་ཉིད་དབུས་སུ་བྱོན་ཁར་གདན་སའི་འཆར་བཀོད་སོགས་ལེགས་པར་མཛད་དེ་བཀའ་བབ་བུ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་བུ་ཆེན་འགྲོ་མགོན་རས་ཆེན་ཀརྨའི་གདན་ས་པར་བསྐོས་ཤིང་བསླབ་བྱ་རྒྱས་པར་གནང་ནས་དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས། དེ་ནས་རྗེ་འགྲོ་མགོན་རས་ཆེན་གྱིས་གཙང་ཁང་གསུམ་དང་འགྲོ་མགོན་ཁྱམས་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་དང་། བླ་མ་ལྷ་ཁང་དུ་དུས་མཁྱེན་འདྲ་སྐུ་ཁྱད་འཕགས་བདུན་ལྡན་སོགས་བཞེངས། ཀརྨ་པཀྴིས་བྱམས་པའི་སྐུ་ཆེན་ཐོག་བརྩེགས་ལྔ་ལྷག་ཡོད་པ་སོགས་བཞེངས་པ་དང་གདུང་འབུམ་གསུམ་ལ་གསེར་གདུགས་གསོལ། རྗེ་རང་བྱུང་ཞབས་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་ཀ་བ་ལྔ་བཅུའི་ཁ་མལ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཆོས་གྲྭ་དང་སྒྲུབ་གྲྭ་བཙུགས་ཤིང་ཆོས་འཆད་ཉན་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་སོགས་བྱེད་པའི་བསྟན་རྩ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འདུས་པ་སོགས་དར་རྒྱས་རྒྱ་ཆེར་མཛད། རྗེ་བདུན་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས་གཙང་ཁང་དབུས་མའི་ནང་ཐུབ་ཆེན་འཛམ་གླིང་རྒྱན་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ལྷག་ཡོད་པ་སོགས་བཞེངས། སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གིས་བསྟན་གཞི་གཙུག་ལག་ཁང་ཀ་བ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཅན་མཐའ་བསྐོར་ལ་ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་དང་གནམ་ཡོལ་ལ་བཞི། གཙོ་ཁང་གསུམ་ལ་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་སོགས་བཞེངས་ཤིང་དར་རྒྱས་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དེ་བཞིན་གདན་རབས་རིམ་པར་བྱོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་ད་སྔོན་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཕྱིན། ད་སྐབས་ཀྱང་སྒྲུབ་ཁང་ཁག་གཉིས་དང་། དགོན་གཞུང་བཤད་གྲྭ་བཅས་ནས་བླ་གྲྭ་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གིས་བཤད་སྒྲུབ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱིས་སྒོ་ནས་སྔར་མའི་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་ལས་ལ་སྦྱོར་བཞིན་པ་ལགས་སོ།། གནས་འདིར་མཐོ་ཚད་ལ་མཚོ་འཕགས་སྨི་༤༠༥༠ཙམ་ཡོད་དོ།།
སད་ན་ལེགས་ཀྱི་སྲས་ལྔ་
ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ནམ་སད་ན་ལེགས་འཇིང་ཡོན་དང་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་གཉིས་ལ་སྲས་ལྔ་བྱུང་ཞིང་། དེ་དག་ནི།  གཙང་མ།  དར་མ།  རལ་བ་ཅན།  ལྷ་རྗེ།  ལྷུན་གྲུབ་རྗེ་སྟེ་ལྔ་ཡིན་ལ།  ཆེ་བ་གཙང་མ་རབ་ཏུ་བྱུང་།  དར་མ་བླུན་ཞིང་སྤྱོད་པ་མི་ལེགས་པས་རྒྱལ་སར་མ་བསྐོས།  ལྷ་རྗེ་དང་ལྷུན་གྲུབ་རྗེ་གཉིས་ཆུང་དུས་ནས་འདས་པར་བཤད།  དེ་བས་སྲས་གསུམ་པ་རལ་བ་ཅན་ཏེ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་རྒྱལ་སར་བསྐོས།  རྒྱལ་བོ་འདིས་བཀས་བཅད་གསུམ་མཛད་པར་གྲགས་ཤིང་།  དེ་དག་ནི་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱི་བཀས་བཅད་པ།  འདུལ་བ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་བ་ལས།  སྡེ་བ་གཞན་གྱིས་འདུལ་བ་མི་བསྒྱུར་བར་བཀས་བཅད་པ།  གསང་སྔགས་མ་རྒྱུད་རྣམས་མི་བསྒྱུར་བར་བཀས་བཅད་པ་དང་གསུམ་མོ།།  ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སྲིད་དབང་ལོ་ཉེར་བདུན་ལ་བཟུང་ཞིང་།  དུས་སྐབས་དེའི་ནང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་ཡབ་མེས་གོང་མའི་དུས་དང་མི་འདྲ་བའི་མཛད་རྗེས་གསར་བ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བས་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར།  ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་ནས་འདིའི་བར་ལ་སྐྱིད་པའི་གདུང་རབ་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ཟེར།  མུ་ནེ་བཙན་པོ་ཡུན་ཐུང་བས་ཕྱེད་དུ་རྩིས་པ་ཡིན་འདུག  མང་སྲོང་མ་བགྲངས།  མེས་ཨག་ཚོམ་ནས་འདིའི་བར་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱིད་པའི་གདུང་རབས་ལྔ་ཞེས་མཁས་པ་སྔ་རབས་པར་གྲགས་སོ།། སྔར་གྱི་འཁོན་འཛིང་ཡོད་པའི་བློན་པོ་དབས་དང་ཅོག་གཉིས་ཀྱིས་སྔར་ནས་བཟུང་བཙན་པོ་བཀྲོངས་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་བྱས་མོད་རེ་ཞིག་འདོད་དོན་མ་འགྲུབ།  འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་བཙན་པོར་ཆང་གསོལ་ཏེ་བཟི་བའི་སྐབས་སུ་ཕོ་བྲང་མ་ཞར་ན་ཉི་མར་བཞུགས་སྐབས་ཞལ་ལྟག་པར་གཅུས་ཏེ་བཀྲོངས་སོ།།  བང་སོ་ནི་ཁྲི་སྟེང་རྨང་རི་ཞེས་འབོད་པ་རྒྱལ་ཆེན་འཁྲུལ་བཞེར་དང་འདུས་སྲོང་གི་བང་སོ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་དོ།།  ཞིབ་ཕྲའི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་དང་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐར་གཞན་ན་ཧ་ཅང་མང་པས་འདིར་མ་བྲིས་སོ།།
དེ་ནས་སྲས་གཉིས་པ་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་རྒྱལ་སར་བཞག བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་འབྱུང་མང་ཆེ་བར་འདི་ནི་རྒྱུད་གྱོང་བ།  བློ་རྟུལ་བ།  གཟུགས་བ་གླང་གི་ཤ་ཚུགས་སུ་ཡོད་པ། ཆང་ལ་དགའ་བ།  མདོར་ན་བྱ་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཧ་ཅང་ངན་པ་སོགས་སུ་ངོས་བཟུང་ནས་རྒྱལ་བོ་འདི་ཉིད་ཆོས་ལ་སྡང་བ་ཞིག་ཡིན་པ།  ཆོས་བསྣུབས་པས་བོད་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་ཚུལ་སོགས་བརྗོད་ནས་སྨད་པར་བྱས་པ་ནི་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་སྟེ།  དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་འགའ་འགོད་པར་བྱ་སྟེ།  དང་པོ་ཡིན་ན།  བོན་ཆོས་ལ་དད་པའི་བློན་དབས་ཏོ་རས་སོགས་དབང་ཆེ་ཞིང་ནང་བསྟན་ལ་མི་དགའ་བས་འུ་དུམ་བཙན་ལ་དབང་མེད་པ་དང་།  རང་གི་འདོད་པ་བཞིན་མི་འགྲུབ་པས་སེམས་སྐྱོ་ནས་ཆང་དང་མཛེས་མར་རོལ།  དེ་ནས་ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་པའི་བྱ་ངན་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྒྲུབ་པ་ཡིན།   གཉིས་པ་ཡིན་ན།  གླང་དར་མས་མཐོང་ཚད་ཀྱི་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་དང་མི་སེར་ལ་བཙན་དབང་བྱས་ན་ཆོས་འཇིག་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ནི་ཡིད་ལུས་ཐ་དད་པའི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པ་ཙམ་རེད་མ་གཏོགས་ཆོས་འདོན་པ་དང་མཆོད་ཚུལ་སོགས་གླེང་རྒྱུ་འདུག་པ་རེད།  གསུམ་པ་ནི།  ཁོས་ཆོས་བསྣུབས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི།  གསང་སྔགས་སོགས་ཆོས་ལོག་སྦྱོར་ལོག་མང་པོ་དར་ནས་སེར་མོ་བ་དང་སྔགས་རྒན་ཚོས་མི་ཤེས་ཤེས་ཁུལ་གྱིས་ཆོས་རྫུན་མང་པོ་སྤེལ་བས་ཚད་མེད་ཀྱི་ལས་བསགས་ཆེ་བར་གཟིགས་ནས།  སླར་ཆོས་ཡང་དག་པ་དང་གཙང་མ་ཞིག་དར་ཆེད་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ།།  བཞི་བ་ནི།  མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན།  ལྷ་ཁང་སོགས་མེར་སྲེག་པ་ནི་བློན་དབང་བཙན་པ་ཚོས་རྒྱལ་བོའི་བཀའ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་རྫུན་བསྒྲགས་ནས་བྱས་པ་ཡིན་འདྲ།  མཐར་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱིས་བཀྲོངས་ནས་མདོ་སྨད་དུ་བྲོས།  མདོ་སྨད་ནས་བསྟན་པའི་མེ་རོ་གསོས་ཚུལ་ཧ་ཅང་མང་པས་གཞན་ལ་གཟིགས།  བཙན་པོ་འདིས་རྒྱལ་ས་ལོ་དྲུག་ལ་བཟུང་།  མེ་སྟག་༩༠༦ལོར་བཀྲོངས་སོ།།  བཙན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་འདོད་ཚེ།  ལྡེའུ་ཆོས་ཆོས་འབྱུང་།  མཁས་པའི་དགའ་སྟོན།  བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ་བཅས་ན་གསལ་བས་དེར་གཟིགས།  གླང་དར་གྱི་སྲས་འོད་སྲུང་དང་ཡུམ་བརྟན་གཉིས་ནས་སྨད་སིལ་མའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།
བདེ་འཇགས་རྣམ་པ་
བདེ་འཇགས་རྣམ་པ།རྩིས་འཕྲུལ་གྱི་གཞི་རྩའི་བསྒྲིགས་རིམ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་དུག་སོགས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་དང་དབྲལ་ཏེ་བདེ་འཇགས་སུ་བྱ་བ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་གོ།safetymode;securityschemes 安全模式
ཨེམ་གཞི་སྐྱུར་
ཨེམ་གཞི་སྐྱུར།ཆ་རྡུལ་གྱི་ནང་དུ་འདྲེས་པའི་ཨེམ་གཞི་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་བཅས་འདྲེས་རྫས་ཤིག་སྟེ།སྤྲི་དཀར་གྱི་རྩ་བའི་རྩོམ་གཞིའོ།། amino acid 氨基酸
རིན་པོ་ཆེ་གྲགས་པ་ཡེ་ཤེས།
རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་བྱི（༡༢༤༠）ལོར་ཡབ་དཔོན་མགོན་པོ་རྒྱལ་གྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། གཞོན་ནུ་ལ་རྗེ་སྤྱན་སྔ་དང་མཇལ། ཟླར་དགོན་དུ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་བསླབས། དེ་རྗེས་རྒྱལ་བའི་བཀས་ཕག་མོ་གྲུར་བྱོན་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་། ཆོས་ཁྲིད་རྣམས་རྫོགས་པར་གསན། དེ་ནས་ས་སྐྱར་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་དྲུང་དུ་ཕེབས། ཞོགས་པ་རེ་ལ་མདོ་སྡུད་པ་ཚར་རེ་ཙམ་མཁྱེན་པ་བྱུང་ནས་ཤེས་རབ་ཆེ་བར་གྲགས། སླར་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ཟབ་ཆོས་གསན་ནས་སྒྲུབ་པ་མཛད། ཞེ་གཉིས་པ་ལྕགས་སྦྲུལ（༡༢༨༡）ལོར་དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་གདན་སར་ཕེབས་ནས་ལོ་བརྒྱད་བཞུགས། དགུང་ལོ་ཞེ་དགུ་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་བྱི（༡༢༨༨）ལོར་སྐུ་གཤེགསདུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྲས་གསུམ་
ཡབ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་དང་ཡུམ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་གཉིས་ལ་སྲས་གསུམ་ཡོད་པའི་ཆེ་བ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་རྒྱལ་སར་བསྐོས། མུ་ནེ་བཙན་པོ་ནི་འབངས་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱམས་ཤིང་དྲང་བདེན་གྱི་བློ་མིག་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས།  ཡབ་མེས་ཀྱི་མཛད་པ་བཞིན་ནང་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གུས་པར་མཛད་ཅིང་།  བསམ་ཡས་དང་ལྷ་ས་ཁྲ་འབྲུག་(འདི་ནི་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་མ་བཞེང་གོང་དུ་མཐའ་འདུལ་ཡང་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་བཅུ་བདུན་བཞེངས་པ་དེའི་ནང་གི་སྔ་ཤོས་དེ་ཡིན་འདུག  དེང་སང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་རྩེད་ཐང་གྲོང་ཚོའི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་ཡོད། )བཅས་སུ་སྡེ་སྣོད་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བཞི་བཙུགས།  འབངས་ཀྱི་དབུལ་ཕྱུག་ལན་གསུམ་སྙོམས་ཀྱང་སྔོན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྔར་བཞིན་གྱུར།  བྱང་ཕྱོགས་སུ་དཔུང་ཆེན་བཤམས་པ་སོགས་མཛད་པ་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ།  ཁོང་གིས་ཡབ་ཀྱི་བཙུན་མོ་ཆུང་བ་ཕོ་ཡོང་བཟའ་ལ་བྱམས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་གནང་བར་ཡུམ་ཁྲོས་ཏེ་སྲས་ལ་དུག་ཟས་དྲངས་ནས་སྐུ་བཀྲོངས་པར་བཤད།  བང་སོ་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་བང་སོའི་གཡོན་ངོས་ཀྱི་མདུན་ན་ཡོད་དོ།།
༈ སྲས་འབྲིང་བོ་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་ནི་རྒྱལ་བོ་དང་བློན་བཀའ་བགྲོས་གནང་སར་ཐོན་པས་བློན་པོ་ཞང་སྣ་ནམ་གྱི་བུ་དབུ་རིང་གིས་བཀག་པར། མུ་ཏིག་བཙན་པོས་ཆུ་གྲི་བསྣུན་ཏེ་ཞང་སྣ་ནམ་གྱི་བུ་དབུ་རིང་བསད།  དེའི་ཉེས་པའམ་དེ་ལ་རྐྱེན་བྱས་ནས་བློན་པོ་མགོས་ཀྱིས་ཞལ་ལྕེ་དགའ་གསུམ་དང་སྡུག་གསུམ་སྤྱད་དེ་སྲས་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་ལྷོ་བྲག་གམ་མོན་ཡུལ་ལ་ལོ་དགུ་ས་མཐར་སྤྱུགས།  སྤྱིར་མུ་ནེ་བཙན་པོ་བཀྲོངས་རྗེས་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་ཕྱིར་གདན་དྲངས་ནས་རྒྱལ་སར་འདོན་རྒྱུ་བྱས་མོད།  བློན་པོ་ཞང་སྣ་ནམ་པས་སྔར་གྱི་ཤ་འཁོན་སེམས་སུ་བཟུང་ནས་ལམ་བར་དུ་ཆིབས་པའམ་རྟ་དཀྲོགས་ནས་བཀྲོངས་སོ།།    ༈ དེ་ནས་སྲས་ཆུང་བ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སད་ན་ལེགས་འཇིང་ཡོན་རྒྱལ་སར་གཏོན།  བློན་པོ་བྲན་ཁ་དཔལ་ཡོན་དང་ཉང་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོ།  ཞང་མདོ་ཁྲི་ཤེར།  ངན་ལམ་ཁྲི་རྒྱལ་བཞིས་ནང་བློན་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས།  བྲན་ཁ་དཔལ་ཡོན་དང་ཉང་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོ་གཉིས་རྟེན་རབ་བྱུང་ཡིན་མོད་ཉམས་མྱོང་ཆེ་བས་བློན་དུ་བསྐོས་པ་རེད་ཅེས་གྲགས། སད་ན་ལེགས་ཀྱིས་རྒྱས་ཁམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཏེ་དགེ་བཅུའི་ཁྲིམས་བཞིན་བསྐྱངས་ཤིང་། པཎྜི་ཏ་དུ་མ་སྤྱན་དྲངས།  ལོ་པཎ་དེ་དག་གིས་སྔོན་མ་འགྱུར་བའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བསྒྱུར།  སྐྱིད་ཤོད་དུ་དཀར་ཆུང་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས།  (འདི་དེང་སྐབས་སངས་རྒྱས་དགོན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག) བློན་འབངས་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མི་ཞིག་ཅིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བླ་མར་བྱ་བའི་ཁྲིམས་བསྒྲགས་ཤིང་།  མནའ་བོར།  བཀའ་བཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་མང་པོ་བྲིས་ཏེ་མཛོད་དུ་བཞག   རྒྱལ་བོ་འདིའི་རིང་ལ་དཀར་ཆག་འཕང་ཐང་མ་དང་།  དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ་གཉིས་བཞེངས་པར་གྲགས།  དེ་མིན་རྒྱ་ནག་དང་དམག་འདྲེན་རེས་བྱས་པ་དང་།  ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ཆེན་བྱས།  རྒྱལ་བོ་འདི་མེ་བྱ་༨༧༧ལོར་འདས་སོ། །  འགའ་ཞིག་གིས་མུ་ཏིག་བཙན་པོ་དང་སད་ན་ལེགས་གཉིས་གཅིག་ཡིན་མིན་དང་།  སད་ན་ལེགས་ལ་སྲས་ལྡིང་ཁྲི་ཟེར་བ་ཞིག་འཁྲུངས་ཤིང་དེ་ལ་སྲས་ལྔ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་གཏམ་རེ་གཉིས་འདུག་མོད།  བདེན་པར་མ་མཐོང་བས་རེ་ཞིག་བསྐྱུར་བར་བྱའོ།།
གསང་ཆེན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་
གསང་ཆེན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་
གནས་ཚུལ་
གྲུབ་མཐའ་། དགེ་ལུགས། ཆགས་ཡུལ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར། འདེབས་ལོ། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༤༣༣  འདེབས་མཁན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་མཁས་གྲུབ་ཤེས་རབ་སེང་གེ == ལོ་རྒྱུས།== དེ་ཡང་ས་ཕག་ལོ་སྤྱི་ལོ་༡༤༡༩སྟོན་དུས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་སེ་ར་ཆོས་སྡིངས་ཁང་དུ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ལ་རྒྱུད་གྲྭ་འཛུགས་དགོས་པའི་ཞལ་ཏ་གནང་བ་ལྟར་སྐབས་དེར་རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་མཁས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་འདུས་པར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཆེ་བར་གཟིགས་ནས་གསང་བདེ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་དབུ་ནས་ཆོས་ཐུན་རེ་གནང་ཞིང་   མཁས་མང་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་《འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་》ཀྱི་གླེགས་བམ་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་ནས་  ཁྱེད་ཅག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་འཛིན་ནུས་པ་སུ་ཡོད་ཅེས་བཀའ་ལན་གསུམ་བསྩལ་བ་ན་མཁས་པ་གཞན་སུས་ཀྱང་ཞལ་བཞེས་མཛད་མ་ནུས་པའི་ཚེ་  རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེས་ཡར་བཞེངས་ནས་སྐུ་ཕྱག་ལན་གསུམ་འཚལ་ཏེ་  དེ་ལྟ་བུ་བདག་གི་བགྱིའོ་ཞེས་ཞལ་བཞེས་མཛད་པ་ན་རྗེ་གཙོང་ཁ་པ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས་གསང་བ་འདུས་པའི་གསེར་སྐུ་ཁྱད་འཕགས་དང་《འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་》ནང་མཆོད་ཀ་པྰ་ལ་གང་བ་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཞལ་འབག་         འཆམ་གོས་དབྱུག་ཏོ་ཞགས་པ་སོགས་གནང་ནས་གསང་ཆེན་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བདག་པོར་མངའ་གསོལ་    ལྕགས་ཕག་ལོ་སྤྱི་ལོ་༡༤༣༡ལོར་  རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེས་གཙང་ཕྱོགས་སེང་གེ་རྩེར་ཕེབས་ཏེ་འདུལ་ནག་པ་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་འཆད་ཉན་གྱིས་ཤིག་གསུངས་ནས་《འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་》དང་ཤོག་ལྷུང་རྣམས་གནང་ཏེ་  འདུས་ནག་པས་སྲས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དུ་རྒྱུད་གྲྭ་བཙུགས་པ་ལ་གཙང་སྟོད་རྒྱུད་དུ་གྲགས་པ་དེ་བྱུང་  དེ་རྗེས་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༤༣༣ལོར་མཁས་གྲུབ་རྗེས་དབུས་སུ་རྒྱུད་ཅིག་འཛུགས་དགོས་པའི་ཞལ་ཏ་གནང་བ་ལྟར་  རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེས་དབུས་གཙང་ཁག་ནས་མང་བསྡུས་ཏེ་  ལོ་འདིར་ལྷ་སར་རྒྱུད་སྨད་པའི་འཆད་ཉན་བཙུགས་  རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་འདི་ཉིད་ལོ་བཅུ་སུམ་བསྐྱངས་ཏེ་ དེ་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་འཆད་ཉན་སློབ་དཔོན་སྦྱིན་པ་དཔལ་བ་ལ་བཏད་དོ། གསང་ཆེན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རྒྱུད་རབ་བྱུང་བདུན་པ་ཆུ་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༤༣༣ལོར་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་ས་ཕག་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ལོར་སྨད་རྒྱུད་མཁན་པོ་དགེ་བཤེས་བསམ་གཏན་ཆོསགའཕེལ་བར་རིམ་པ་བསྟར་བྱོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་ཀྱི་འཆད་ཉན་མཛད་དོ་། སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཁང་ཚན་ལྔ་ཡོད་པ་སྟེ་ ༡ ཨ་མདོ་ཁང་ཚན་ ༢ ཚ་བ་ཁང་ཅན་ ༣ རྒྱལ་རོང་ཁང་ཚན་ ༤ སེར་ཀོང་ཁང་ཚན་༥ ཏྲེ་ཧོར་ཁང་ཚན་བཅས་དང་གྲྭ་ཚང་གི་ལས་སྣེ་ཇི་ཡོད་སྐོར་ལ་སྨད་རྒྱུད་དགེ་བཤེས་ཨང་ཡོད་ཀྱི་ཁོངས་ནས་རྒྱུད་པ་མཁན་པོ་དང་ བླ་མ་དབུ་མཛད་ རྒྱུད་པ་ཕྱག་མཛོད་ལྔ་དང་ བྱིང་འདྲེན་ཆེ་ཆུང་   ཞལ་ཏ་བ་བསྐྱེད་རིམ་    སྐྱོར་དཔོན་ ཆབ་རིལ་  ལག་བདེ་དཔོན་  དུང་རྒན་བཅས་ནི་རྒྱུད་པ་བསྐྱེད་རིམ་པ་ནསགནང་སྲོལ་ཡོད་དོ་ ་
མཚུར་ཕུའི་རྡོ་རིང་
བོད་ལྗོངས་ལྷ་ས་ས་ཁུལ་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཀརྨ་པའི་གདན་ས་མཚུར་ཕུ་དགོན་དུ་མཆིས་ཤིང༌། དེ་ཡང༌། མཚུར་ཕུའི་རྡོ་རིང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་འགོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ ༨༡༥ ལོ་ནས་ ༨༨༨ བར་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་ལོ་ག་གེ་མོ་ཞིག་ལ་བཙུགས་ཡོད་པ་འདྲ་ཞིང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་ཏེ་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་བཀའ་གནང་སྟེ་འུ་ཤང་ རྡོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ཞང་བློན་ཚེས་སྤོང་སྟག་བཟང་ཉ་སྟོ་ཟེར་བས་ སྟོད་ལུང་ལྕང་ཕུར་༼མཚུར་ཕུ་༽༼ལྷ་ཁང་འདི་ལ་སྟོད་ལུང་ལྷག་མའི་ལྷ་ཁང་ཟེར།༽ བཙུགས་པར་སྣང༌། མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་སྟོད་ལུང་མཚུར་ཕུར་ཡང་བསྟན་པའི་མེ་རྩ་ལྕང་བུའི་ གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་བྱ་བ་བཞེངས་ནས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་བཙུགས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མཆོད་པའི་རྒྱུན་ཇི་སྲིད་བར་མི་ཉམས་པའི་ཆེད། དགེ་འདུན་རེར་ཞིང་འབྲོག་གི་སྡེ་འབངས་མི་ཁྱིམ་བདུན་ཏེ་སླ་ནས་སྦྱར་བའི་བཙན་པོའི་བཀའ་གཙིགས་རྡོ་རིང་ལ་བྲིས་ནས་མཚུར་ཕུའི་བླ་གཡེལ་མཐིལ་དུ་བཙུགས་གནང་མཛད་ཅིང༌། རྡོ་རིང་གི་རྩེ་མོར་ཆར་ཁེབས་པདྨ་དང་སྤྲིན་རིས་ཅན་དང༌། ནོར་བུ་མེ་འབར་རིས་ཅན་གྱི་ཏོག སྔར་ཡོད་རྡོ་རིང་སྟེགས་བུ་རིག་གསར་སྐབས་གཏོར་སྐྱོན་བྱུང་བས་ཕྱིས་ཉམས་གསོའི་སྐབས་སྟེགས་བུ་བང་རིམ་ལྔ་དང༌། རྡོ་རིང་ངོ་མའི་མཐོ་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་ ༢།༦༢ སྟེ་མཐོ་བཅུ་དང༌། གཞེང་ཚད་ལ་མཐོ་གཉིས་དང་ཕྱེད། འཐུག་ཚད་ལ་མཐོ་གང་བཅས་ཡོད་ལ། རྡོ་རིང་གི་ལྷོ་ངོས་སུ་བོད་ཡིག་ཡིག་འཕྲེང་ ༤༦ དང༌། ནུབ་ངོས་སུ་ཡིག་ཕྲེང་ ༢༢ བྱང་དང་ཤར་གཉིས་ལ་ཡི་གེ་མེད།
ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་
ཨ་མེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་དུ་ཡོད་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་གྱི་གཞུང་ལས་ཁང་ངམ་ཕོ་བྲང་ངོ་།། ཕོ་བྲང་དཀར་པོ 白宫།the White House
༢༠༡༠ལོ།
༢༠༡༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
མོ་ན་ཁོ།
མོ་ན་ཁོ་(Principatu de Múnegu)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་མོ་ན་ཁོ་གྲོང་རེད།
མོན་ཊེནིག་རོ།
མོན་ཊེནིག་རོ་(Црна Гора)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།
ཨེམ་སི་ཊར་ཌམ།
ཨེམ་སི་ཊར་ཌམ་(Amsterdam)ནི་ཧོ་ལན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རིན་པོ་ཆེ་བཅུ་གཉིས་པ།
བཅུ་གཉིས་རྙིང་མ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ། རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ས་སྟག（༡༢༡༨）ལོ་ནས་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ལྕགས་འབྲུག（༡༢༨༠）བར་དགུང་ལོ་རེ་གསུམ་བཞུགས། ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་གོང་གསལ《ལྷོ་རོང་ཆོས་འབྱུང》དང《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ》ལེ་ཚན[ཉ]པའི་ནང་གསལདུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཀྱི་དཔལ་བ།
སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དང་མན་ངག་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་མཁས་ཤིང་། ལྷག་པར《དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ》ལ་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན། ཙོང་ཁ་པས་ཀྱང་བླ་མ་འདི་ལ་དུས་འཁོར་དང་སྔགས་ཀྱི་སྐོར་དུ་མ་ཞིག་གསན།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨེ་ཛིའི་ནད་
ཨེ་ཛི་ནད། མིང་ཆ་ཚང་ལ་རྗེས་བྱུང་རིམས་ཁེགས་ཉམས་པའི་ཕྱོགས་འདུས་ནད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཨེ་ཛི་ནད་དུག་མིའི་ལུས་པོར་ཞུགས་རྗེས་སུ། མི་ལུས་ཀྱི་རིམས་ཁེགས་མ་ལག་ལ་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་ནས། རིམ་བཞིན་གོ་སྐབས་ལ་སྒུག་པའི་ནད་རིགས་མང་པོས་རྒོལ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ནད་རྟགས་འདྲ་མིན་མངོན་པ་རེད། ཨེ་ཛི་ནད་དུག་རྐྱང་བ་ནི་གཉོམ་ཆུང་གཅིག་ཡིན་པས། མཁའ་དབུགས་དང་ཐད་ཀར་ཕྲད་ན་སྐར་ཆ་ཁ་ཤས་ནས་སྐར་མ་ཁ་ཤས་ནང་ཤི་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་། ཁྲག་རྩ་དང་། གསང་ལམ། གཞང་ལམ། སྲུང་ཤུབས་མ་གོན་པའི་འཁྲིག་སྦྱོར་སོགས་ཅུང་ཁ་བསུམས་པའི་ཁོར་ཡུག་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་འགོས་མཆེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཁྲག་དང་། ཕོའི་ཐིག་ལེ། མོའི་ཟགས་ཆུ། མའི་ནུ་ཞོ་དང་ལྟེ་ཐག་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ནད་དུག་གབ་ཡོད་པ་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འགོ་བ་ཡིན། ཁ་ཆུ་སྣ་ཆུ་དང་། རྔུལ་ཆུ། གཅིན་སོགས་བརྒྱུད་ནས་མི་འགོ། སྤྱིར་གཏང་ཡིན་ན། འོ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་མི་འགོ་བའོ། ། ཨེ་ཛི་ནད་ལ་འགོག་སྨན་མེད་ལ། རྩ་བཅོས་ཐུབ་པའི་སྨན་ཀྱང་མེད་དོ།། ཨེ་ཛི་ནད་ནི་རིམས་ཁེགས་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང་མཆེད་པ་མྱུར་བ། ཉེན་ཚབས་ཆེ་བ། ཤི་ཚད་མཐོ་བའི་འགོ་ནད་ཚབས་ཆེན་ཞིག་གོ། ནད་ཀྱི་མིང་དངོས་ལ（acquired immune deficicency syndrome）爱滋病 =ཨེ་ཛི་ཉིན་མོ་དང་ཨེ་ཛིའི་རྟགས།= ༡༩༨༡ལོ་ཟླ་༦ཚེས་༦ཉིན། ༡༩༨༡ལོ་ཟླ་༦ཚེས་༦ཉིན། ཨ་རི་རིམས་འགོག་མཐིལ་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཨེ་ཛི་ནད་པ་ཆེས་ཐོག་མ་གསར་དུ་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ནས་བཟུང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འགོས་ནད་ཚབ་ཆེན་འདི་དང་འཐབ་བརྩོད་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དོ། ། སྤྱི་ལོ་1988ལོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་བློན་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལོ་རེའི་12.1དེ་འཛམ་གླིང་ཨེ་ཛི་ཉིན་མོ་ལ་གཏན་འབེབས་བྱས།
ཨེ་ཛིའི་རྟགས་ནི་རས་ཐག་དམར་པོ་གཅིག་ཡིན། དེས་ཨེ་ཛིའི་ནད་དུག་ཡོད་པའི་མི་ལ་སེམས་ཁུར་དང་དང་ལེན་གྱིས་མཉམ་དུ་ཨེ་ཛི་ནད་ལ་རྒོལ་བར་བྱེད་དགོས་པ་མཚོན།
ཨེ་ཛི་ནད་༼AIDS ༽དང་། དེའི་ནད་དུག་ཨེ་ཆེ་ཨེའི་ཝིས༼ HIV ༽ སྤྱིར་ཨེ་ཛི(AIDS)ཞེས་པ་ནི་དབྱིན་ཡིག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ལ། དེའི་ཡིག་འབྲུ་རེས་གཤམ་གྱི་དོན་སྟོན། Acquired  A   འགོ་ནད། Immune   I   ནད་འགོ་ནུས་ཤུགས། Deficiency  D  མ་འདང་བ། Syndrome……S  སྤྱི་འདུས་ཀྱི་ནད་རྟགས། ཨེ་ཆེ་ཨེའི་ཝིས(HIV)ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་རེས་གཤམ་གྱི་དོན་མཚོན་པ་སྟེ། Human…                   H འགྲོ་བ་མི། Immunodeficiency D ནད་རིཊ་སྔོན་འགོག་གི་ནུས་ཤུཊ་མ་འདང་བ། Virus……………   V རེག་དུག་ནད་འབུ། ཨེ་ཛི་ནད་ཀྱི་ངོ་བོ། ༡ འགོས་བའི་རང་བཞིན་ཅན། ནད་དུག་ཡོད་པའི་མི་ལུས་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་ཕན་ཚུན་བར་འདྲེན་ནས་ལུས་ལ་ཞུགས་པ་ལས་འགོས་བ། ༢ བཅོས་ཐབས་མེད་པ། མིག་སྔར་གསོ་བ་རིག་པར་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཨེ་ཛི་ནད་བཅོས་ཐུབ་པ་དང་ཨེ་ཛི་ནད་དུག་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་པའི་སྨན་མེད་པ། སྔོན་འགོག་འགོག་སྨན་ཡང་མེད་པ་ཡིན། ༣ དུས་ཚོད་ཡུན་རིང་ལ་ནད་རྟགས་མེད་པ། ཡུན་རིང་ནད་རྟགས་མེད་པའི་དབང་གིས་ཕན་ཚུན་འགོས་མགྱོགས་པ། ཨེ་ཛི་ནད་འགོས་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ཆེན་གསུམ་སྟེ། བདེ་འཇགས་མིན་པའི་ལུས་འབྲེལ་བརྒྱུད་ནས། ཁྲག་བརྒྱུད་ནས། མ་བུ་བརྒྱུད་ནས། ༼ རིགས་བརྒྱུད་ནས།༽ ནད་རྟགས་རྒྱུད་རིམ་དང་མངོན་ཚུལ། ༡ ཐོག་མའི་ནད་རྟགས། མང་ཕར་ཆེར་ཨེ་ཛི་ནད་དུག་མི་ལུས་ལ་ཞུགས་པའི་རྗེས་གཟའ་འཁོར་༢ནས་༤བར་ཆམས་རིམ་གྱིས་རྐྱེན་པ་ལྟ་བུའི་ནད་རྟགས་མངོན་ཡོང་། ཆ་སྙོམས་ཉིན་༢༨ཡུན་ལ་ནད་རྟགས་དེ་མི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཡིན། ཤེས་དགོས་རྒྱུ་ནི་ནད་པ་རྒྱ་ཆ་༡༠ལ་དེ་འདྲའི་ནད་རྟགས་མངོན་མི་སྲིད། ཉུང་ཤས་ལ་འགོས་ཉེས་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་ཞག་གསུམ་ཐོག་ནས་ནད་རྟགས་དོན་སྲིད་ལ། གཟའ་འཁོར་༡༠ཡི་རྗེས་ཐོག་མའི་ནད་རྟགས་མངོན་པ་མི་སྲིད་བ་ཡིན། ཐོག་མའི་ནད་རྟགས་ལ་ཨེ་ཇི་ནད་ཨི་ཡིན་སྙམ་པའི་དོགས་པ་མི་བྱེད་པའི་དབང་གིས་ནད་ངོས་སྔོན་འཛིན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤོར་བ་ཡིན། སྨན་པས་ཀྱང་ནད་ངོས་འཛིན་ནོར་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད། ཨེ་ཛི་ནད་དུག་ཅན་གྱི་ཐོག་མའི་ནད་རྟགས་འདྲ་མིན་བསྡུར་ཚད།
༢ གཉིད་ཆེ་ལུས་ཡོངས་མི་བདེ་བ།
70% ༣ ཤ་གནད་དང་ཚིཊ་ཀ་གཟེར་བ།
50ནས་70 % ༤ རྨིན་འདུད་སྐྲངས་པ།
50% ༦ ཕོ་བ་གཉན་ཚད།
༧རྙངས་བ།
30%
༨ཁ་ནང་རྨ་ཐོར།
༩ དབང་རྩ་རང་བཞིན་མགོ་གཟེར།
40ནས་70 %
༡༠ སྐྱི་པགས་རྨ་འབུར།
40ནས་80 %
༡༡སྐྱེ་འཕེལ་དབང་པོ་ལ་རྨ་བུད་པ།
5ནས་15 %
༡༢ ཁྲག་ལེབ་ཇེ་ཉུང་།
45%
༡༣ ཕྲ་ཕུང་དཀར་པོ་ཉེ་ཉུང་།
40%
༡༤ ཨེམ་སྒྱུར་རྩབས་ཇེ་མཐོ། 20%
༢ གབ་པའི་དུས་རིམ། མི་ལུས་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་འགོག་ཕྲ་ཕུང་གིས་ཨེ་ཛི་ནད་འབུ་གྲངས་ཚད་འཕེལ་བར་ཚོད་འཛིན་ཐུབ་པའི་བར་སྐབས་དེར། ཐོག་མའི་ནད་རྟགས་མེད་པར་གྱུར་རྗེས་ཀྱི་གཟའ་འཁོར་ཐུང་ན་གཟའ་འཁོར་༢དང་ཆེས་རིང་ན་ལོ་༡༠བར་ཨེ་ཇི་ནད་པར་ནད་རྟགས་གང་ཡང་མེད་པ་རེད། དེའི་དུས་རིམ་ནང་ལུས་ལ་དམིགས་གསལ་ན་ཚ་མེད་ཀྱང་། སོ་སོས་ཨེ་ཛི་ན་ཡོད་པ་ཤེས་ན་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་དཀའ་ངལ་ཚད་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་རེད།
༣ དངོས་གཞི་ནད་རྟགས། དངོས་གཞི་ནད་རྟགས་ཕྱི་རུ་མངོན་པའི་དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་ནི་མི་ཡི་ལུས་སྟོབས་དང་། ལུས་པོའི་ཟུང་བཅུད་བཟང་ཞན་ལ་རག་ལས་ཡོད། ནད་འབུ་གྲངས་ཚད་ཚོད་མེད་འཕར་ནས་ནད་འབུ་གསོད་པའི་ཕྲ་ཕུང་ལོ་༣དང་། ༥ ༨ ༡༠སོགས་ནས་ནད་རྟགས་མངོན་པ་ཡིན། གཙོ་བོའི་ནད་རྟགས་ལ། རྨེན་འདུད་སྐྲང་བ་དང་། ཚ་བ་རྒྱག་པ། ཉོབས་པ། ཟས་ཡིད་འགག་པ། ཞན་པ། ལུས་རྗིད་ཉམས་པ། གཉིད་ཉལ་སྐབས་རྔུལ་ཆུ་གཞུར་བ། སྐྲན་ངན་རིགས་འདྲ་མིན་ཕོག་པ། ཨེ་ཛི་ནད་འབུ་ཡིས་སྲོག་འཕྲོག་པ་མ་ཡིན་པར། ཨེ་ནད་ཀྱི་མིའི་ལུས་སྟོབས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱས་ནས་མཐར་མཉམ་འདུས་ནད་རིགས་གཞན་གྱིས་ནད་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པ་ཡིན།
༢ ཨེ་ཛིའི་དངོས་གཞི་ནད་རྟགས་ཕྱི་རུ་མངོན་ནས་ལུས་ལ་ན་ཚའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སེམས་ལ་འཇིག་སྐྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པའི་མི་ལ་ཨེ་ཛི་ནད་པ་ཟེར་བ་ཡིན། སྐབས་དེར་ནད་པ་མང་ཆེ་བ་ནད་ངོས་ཟིན་ཡོད་པས་གཙང་སྦྲ་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ཚུལ་བཞིན་བརྟེན་ན་མི་གཞན་ལ་འགོས་མི་སྲིད་པ་ཡིན། འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པའི་༢༠༡༣ལོ་འཛམ་བུ་གླིང་ཨེ་ཛི་ནད་ཡམས་གྲངས་ཚད་གནད་བསྡུས།
༡ ༢༠༡༣ལོ་ད་ཡོད་ཨེ་ཛི་ནད་དུག་ཅན་མི་གྲངས། སྡོམ། ས་ཡ་35.0[33.1ནས་37.2] མི་ཆེ་བ། ས་ཡ་31.8[30.1ནས་33.7] བུད་མེད། ས་ཡ་16[15.2ནས་16.9] བྱིས་པ།<15ལོ། ས་ཡ་3.2[2.9ནས་3.5] ༢ ༢༠༡༣ལོ་གསར་འགོས་ཨེ་ཛི་ནད་དུག་ཅན་མི་གྲངས། སྡོམ། ས་ཡ་2.1 [1.9ནས་2.4] མི་ཆེ་བ། ས་ཡ་1.9[1.7ནས་2.1] བྱིས་པ།<15ལོ། ཁྲི་24[21ནས་28] ༣ ༢༠༡༣ལོ་ཨེ་ཛི་ནད་ཀྱིས་མི་ཤི་གྲངས། སྡོམ། ས་ཡ་1.5 [1.4ནས་1.7] མི་ཆེ་བ། ས་ཡ་1.3[1.2ནས་1.5] བྱིས་པ།<15ལོ། ཁྲི་19[17ནས་22]
རིན་པོ་ཆེ་སྟག་ཤ་དེ་ཝ།
བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཙུན་མོར་བྱོན་སྐབས་ཡབ་རྒྱལ་པོས་ནོར་སྐལ་དུ་གནང་བའི་ནོར་བུའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། རྗེས་སུ་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་སྐབས་སྦྲུལ་གྱི་པགས་པས་གཏུམས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོ་འགྲམ་ཀླུ་ཁང་ནང་དུ་སྦས་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་གསལ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨ་སྔགས་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་
ཨ་སྔགས་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་སམ་བརྡ་སྤྲོད་བཏགས་མིང་དུ་སྒྲ་དབྱངས་སྨྲ་བའི་རྡོ་རྗེར་འབོད་པ་ནི། 1970ལོར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་ཁུལ་ཟུང་ཆུ་རྫོང་ཤར་དུང་རིའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་གྲོང་སྡེར་སྐྱེས། 1987ལོ་ནས1990ལོའི་བར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་གི་ཞབས་པད་བསྟེན་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་པའི་གནས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས། 1990ལོར་རྔ་བ་ཁུལ་བོད་ཡིག་རྩོམ་སྒྱུར་ཅུས་སུ་ལས་བགོས་བྱས་ཏེ་ཡིག་སྒྱུར་གྱི་བྱ་བ་གཉེར། 1994ལོ་ནས1997ལོའི་བར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་མཁས་པའི་དབང་པོ་དོར་ཞི་ཚང་དང་དཔའ་རིས་སངས་རྒྱས་སོགས་ཀྱི་མདུན་ནས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སྦྱང་ཚན་ཐོས་བསམ་བྱས། 1997ལོར་རྩོམ་རིག་སྐོར་གྱི་རབ་འབྱམས་པའི་ཐོབ་ཐང་བླངས་ནས་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་དུ་ལས་བགོས་བྱས། ད་བར་ལས་ཁུངས་དེ་གར་རྩོམ་སྒྲིག་གི་ལས་ཀས་མཚོན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་སྐོར་ལ་རང་ནུས་གང་ལྕོགས་ཀྱིས་འབད་འབུངས་བྱེད་བཞིན་པ་ལགས་སོ།
རིན་པོ་ཆེ་བདུན།
པདྨ་རཱ་ག། ཨིནྜ་ནཱི་ལ། བེེདཱུརྱ། མརྒད། རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ། མུ་ཏིག། བྱུ་རུ་བཅས་དང་། ཡང་ན་བེེདཱུརྱ། གསེར། དངུལ། རྡོ་ཤེལ། སྤུག མུ་ཏིག་དམར་པོ། རྡོའི་སྙིང་པོ་བཅས་སོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སན་མ་རི་ནོ།
དཔལ་འབྱོར།
Bob
སན་མ་རི་ནོ། (གྲོང་རྡལ།)
སན་མ་རི་ནོ་(San Marino)ནི་སན་མ་རི་ནོ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ལ་མོ་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་
ལ་མོ་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་ས་སྤྲེལ(སྤྱི་ལོ1908)ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་བྱང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མདའ་བཞི་རྫོང་དུ་ཡབ་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་དང་ཡུམ་སྒྲོལ་རིས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང་མཚན་ལ་འཇམ་དབྱངས་ཞེས་གསོལ། སྐད་ཆ་སྨྲ་ཤེས་པ་ཙམ་ནས་ང་སོག་སྐོར་གནམ་ལྷ་ཚང་གི་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། ཡོངས་འཛིན་གོང་མའི་ཉེར་སྤྱད་མ་འཁྲུལ་བར་ངོས་འཛིན་གནང་། ཁོང་དགུང་ལོ་དྲུག་གི་སྟེང་དགོན་གསར་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་དུ་གདན་སར་ཞབས་སོར་བཀོད་མ་ཐག་ནས་གང་སྣང་འཇའ་ཚོན་དང་། འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ཞིག་སང་གི་ཉིན་གུང་བར་མ་བསྡུས་གསུངས། འཕྲལ་ཀློག་སྦྱོར་གསུམ་དང་གཟབ་གཤར་བྲིས་སོགས་ལ་རིང་བོར་མ་ལོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བྱུང་།
ཁྲིད་རྐང་གནད་བསྡུས་
ཁྲིད་རྐང་གནད་བསྡུས། ངོ་བོ་དལ་བ་ལ་ཞག་གསུམ། འབྱོར་པ་ཞག་བཞི། རྙེད་དཀའི་དཔེ་ཞག་གཅིག གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞག་གཅིག འཕྲལ་རིས་གཉིས་ཞག་རེ་རེ། ཕྱི་སྣོད་མི་རྟག་པ་ཞག་གཅིག ནང་བཅུད་ཞག་གསུམ། དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཞག་གཅིག སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཞག་གཅིག དཔེ་དོན་སྣ་ཚོགས་ཞག་གསུམ། འཆི་རྐྱེན་ངེས་མེད་ཞག་གཅིག འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞག་གཅིག འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤྱིར་བསམ་པ་ཞག་གསུམ། ཚ་དམྱལ་ཞག་གཅིག གྲང་དམྱལ་ཞག་གཅིག ཉི་ཚེ་ཉེ་འཁོར་གཉིས་ཞག་གཅིག ཡི་དྭགས་བྱིང་གནས་ཞག་གཅིག མཁའ་རྒྱུ་ཞག་གཅིག དུད་འགྲོ་བྱིང་གནས་ཞག་གཅིག ཁ་འཐོར་བ་ཞག་གཅིག མི་ལ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་ཞག་རེ་རེར། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་བཞི་ཞག་རེ་རེར། དགྲ་སྡང་བ་འཕྲད་པ་སོགས་བཞི་པོ་ཞག་རེ་རེར། ལྷ་མིན་ཞག་གཅིག ལྷ་ཞག་གཅིག མི་དགེ་བ་ཞག་གསུམ། དགེ་བ་ཞག་གསུམ། ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞག་གསུམ། ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་ཞག་གཅིག གཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཞག་གསུམ། ཐུན་དེ་དག་གི་སུམ་ཆ་ཕྱི་མ་རེ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ། བྱམས་པ་ཞག་གསུམ། སྙིང་རྗེ་ཞག་གསུམ། དགའ་བ་ཞག་གསུམ། བཏང་སྙོམས་ཞག་གསུམ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དབྱེ་བ་བཅས་ཞག་གསུམ། བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཞག་གསུམ། བརྗེ་བ་ཞག་གསུམ། གཞན་གཅེས་ཞག་གསུམ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཞག་གསུམ་རེ་ཡིན་ལགས། ཞེས་པ་འདིའང་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་དཔལ་བཟང་ངམ་འོད་གསལ་རིན་ཆེན་སྙིང་པོ་པདྨ་ལས་འབྲེལ་རྩལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་ལས་བཤུས་སོ། །དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།། །།
ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་སྨན་བཅོས་བྱ་ཐབས་ཞིན་ཡིན། དེ་ཡང་མིའི་ལུས་པོའི་ཐོག་གི་ཆེད་བཙུགས་ཀྱི་ཁྲག་རྩ་རྟོལ་ནས་ཁྲག་གཙགས་ཤིང་ངན་ཁྲག་ཕྱིར་འབུད་ནས་ནད་གཞི་བཅོས་པའི་ཐབས་ཤིག་ལ་ཟེར།
ལོ་རྒྱུས།
ད་ལྟའི་བར་ལ་ལོ་རྒྱུས་ནང་འགོད་པའི་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཐབས་འདི་ལས་སྔ་བ་དང་འདི་ལས་རྙོག་རྫིང་ཆེ་བ་ཞིག་གང་ཡང་མ་མཐོང་། ལོ་ངོ་༣༠༠༠སྔོན་གྱི་ཨེའི་ཅེ་（埃及）རྒྱལ་ཁབ་ནང་ནད་གཞི་བཅོས་ཐབས་འདི་ཐེངས་ཐོག་མར་ཟིན་ཐོར་འགོད་པ་ཡིན། ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་འདི་དུས་རབས་༡༩པའི་ནང་ནད་ཐོག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་མཐོ་རླབས་ཤིག་ཕྱུརཡོད།  དེ་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སོང་བའི་རྗེས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནད་བཅོས་ཐབས་འདི་གདུག་རྩུབ་དང་རྨོངས་རྟུལ་ཆེ་བའི་བྱ་བ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་བེད་སྤྱོད་ཇེ་ཉུང་ཏུ་སོང་བ་ཡིན།   ཨ་ཤེ་ཡ་གླིང་ཆེན་དང་ཡོ་རོབ།  དེ་བཞིན་ཨ་མི་རི་ཁ་གླིང་ཆེན་སོགས་སུ་སྨན་པ་དང་ལྷ་འབེབས་མཁན་ཚང་མས་ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་ལ་རྟེན་ནས་ནད་གཞི་བཅོས་ཀྱི་ཡོད།  ཁོ་ཚོས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་ཡང་རྩེ་མོ་རྣོ་བའི་ཤིང་གི་ལོ་མ་དང་།  སོ་རྣོན་པོ།  དེ་བཞིན་ཆེད་མངག་བཟོས་པའི་མདའ་གཞུ་སོགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད།  སྨན་གཞུང་ནང་གསལ་བར་མིའི་ལུས་པོའི་ཐོག་ཁྲག་གཙགས་ཆོག་པའི་གནས་༤༣ཡོད་པ་དང་དེའི་ནང་ནས་༡༤མགོ་བོའི་སྟེང་ཡོད་པར་གྲགས།  དེའི་དབང་གིས་འདས་ཟིན་པའི་དུས་རབས་ཁ་ཤས་ནང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐྲ་བཞར་ཁང་མང་ཆེ་བ་ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་བྱ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་གཞི་བཅོས་སའི་སྨན་ཁང་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཡོད།  དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་བྱ་ཐབས་འདི་ཉམས་པར་གྱུར།   ཡིན་ན་ཡང་ད་ཆའི་ཞིབ་འཇུག་གསར་པ་ལྟར་ན་ང་ཚོས་ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་ཐབས་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་དགག་པ་རྒྱབ་ནི་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་།  ཁྲག་ནང་ལ་ལྕག་གི་རྒྱུ་མང་བ་ལས་ཐོན་པའི་ནད་གཞི་ལ་ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་བྱ་ཐབས་འདིས་ཕན་ནུས་ཧ་ཅང་མངོན་གསལ་དོད་པོ་རེད་ཅེས་ཀུན་ཀྱིས་མཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  སྨན་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོས་ཁྲག་གཏར་བའི་གསོ་བཅོས་བྱ་ཐབས་འདིས་ད་དུང་སྙིང་གི་ནད་དང་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ།  གློ་བར་ཆུ་བསགས་པའི་ནད་གཞི་སོགས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོག་ཡོད་པར་བཤད།
ཕན་ནུས་གཙོ་བོ།
ཚ་བ་འཇགས་པ། ཟུག་གཟེར་འཇོམས་པ།  དུག་སེལ།  སྐྲངས་པ་འཇགས་པ།  ཟ་གཡའ་འཇོམས་པ།  བཤལ་བར་ཕན་པ།  སྐྱུག་པ་འཇོམས་པ་སོགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལྡན་ནོ།
བེད་སྤྱོད་བྱེད་འཚམ་པའི་ནད་རིགས།
གྲང་ངད་ཀྱི་ནད་དང་ཚོར་བ་ཉམས་པའི་ནད་རྟགས། རྐེད་པའི་ནད།  འཕོངས་རུས་ཀྱི་དབང་རྩའི་ནད།   མགོ་ན་བ།  མིག་ན་བ།  ཁྲག་རྡོག་ཐོན་པ།  ཟུང་ཁྲག་ཟད་པའི་ནད།  གཞོན་ནུའི་ཡ་ཐོར།  རློན་ཐོར་སོགས་ལ་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད།
བེལ་གེ་རེ་ཌི།
བེལ་གེ་རེ་ཌི་(Београд)ནི་སེར་བྷི་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
སེར་བྷི་ཡ།
སེར་བྷི་ཡ་(Србијаངམ་Srbija)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་བེལ་གེ་རེ་ཌི་རེད།
རིན་པོ་ཆེ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ།
འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཅུང་ཟདཚལ་པའི《དེབ་དམར》དང《ཚལ་གུང་ཐང་གི་དཀར་ཆག》ལས་གསལ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་བརྒྱད།
དབུ་རྒྱན། སྙན་རྒྱན། མགུལ་རྒྱན། ཕྱག་གདུབ། ཞབས་གདུབ། སྐེ་རགས། དོ་ཤལ། སེ་མོ་དོ་རྣམས་སོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མཁན་པོ་ངག་ཆུང་
༄༅། །ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་པ་མཁན་ཆེན་ངག་གི་དབང་པོ་ནི། ཁྲོམ་ཁོག་སྨྱོ་ཤུལ་དུ་སྐུ་བལྟམས། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་མདུན་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་བཅས་རྫོགས་པར་གསན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་ཐིག་བསྟན་པའི་བདག་པོར་མངའ་གསོལ། བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་བཤད་གྲྭར་ཕེབས། མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན། སླར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ་དང་། བླ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་། སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་བ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་བ་བཅས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་ཀཿཐོག་ཏུ་ཕེབས། བཤད་གྲྭ་མཁན་པོར་ལོ་ལྔ་བཞུགས། སྐུ་འབུམ་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་གདུང་འབུམ་ལ་ཞལ་སྐོར་ཕེབས་པའི་སྐབས་ཤིག་ཡེ་ཤེས་འབུམ་པའི་སྐུ་གདུང་ལས་སྔར་ཚོར་མ་མྱོང་བའི་དྲི་ཞིམ་པོ་ཞིག་འཐུལ་བྱུང་བ་ལ་ཁོང་རྗེ་འདིའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཡིན་པའི་བརྡ་རེད་ཅེས་གསུང་བ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་འབུམ་པའི་སྐྱེ་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས། ཀུན་མཁྱེན་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གསང་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བཀའ་གཏེར་མང་པོའི་དབང་ཁྲིད་་་རྒྱབ་རྟེན་བཅས་རྫོགས་པར་གསན།སྡ་ཕྱི་ཀཿཐོག་ཏུ་ལོ་མང་ཙམ་བཞུགས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་ཀུན་ལ་བཀའ་ཆོས་སྨིན་གྲོལ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས། སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་གཤེགས་རྗེས་སྨྱོ་ཤུལ་དུ་ཕེབས་ནས་གདན་ས་གཙོ་བོ་དེར་མཛད། སླར་ལོ་ལྟར་ཀཿཐོག་ཏུ་ལན་རེ་ཕེབས་ནས་སྐུ་ཞབས་རིན་པོ་ཆེ་འཇིགས་མེད་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དང་། སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རྗེ་དབོན་སྤྲུལ་སྐུ། རྨོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་མཆོག་སྤྲུལ་དམ་པ་རྣམས་དང་། མཁན་ལེགས་བཤད་འབྱོར་ལྡན། མཁྱེན་བརྩེའི་བློ་གྲོས། ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཕེལ། ཀུན་དགའ་བསྟན་འཛིན། རྒྱལ་མཚན་འོད་ཟེར་སོགས་མཁན་པོ་དང་། བླ་གྲྭ་གཞི་བྱེས་ཀུན་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་དང་སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞི། བཀའ་མ་མདོ་དབང་སྦྲང་རྩི་ཆུ་རྒྱུན་སྐོར། ཀར་གླིང་ཞི་ཁྲོ། གཏེར་ཆེན་བདུད་ཀློང་གཉིས་ཀྱི་ཟབ་གཏེར་ཡོངས་རྫོགས་སོགས་ཀྱི་སྨིན་གྲོལ་སྔ་ཕྱི་མང་པོ་གསུངས་ནས་བསྟན་པའི་སྲོག་མཐུད་མཛད། གཞན་ཡང་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་ཀཿཐོག་ཕྱག་ཚ་པདྨ་ཕྲིན་ལས་དང་། དཔལ་ཡུལ་པདྨ་ནོར་བུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་གླང་པོ། རྫོགས་འགགས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། ཁྲོམ་དགེ་མཆོག་སྤྲུལ་དཀོན་མཆོག་ལེགས་ལྡན། མཁས་པ་ཆེན་པོ་སྤྲུལ་འགྱུར་ལོ། གླིང་གཤིས་སྤྲུལ་སྐུ་མི་འགྱུར། ཡ་སོ་བདེ་ཆེན། མཁན་པོ་སྤོ་ལུ་རྡོ་རྗེ། དྲུག་བསྟོད་མཁན་པོ་ཨ་དགེ །རྨེ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་རིག་འཛིན། བྱ་བྲལ་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ། མགོ་ལོག་མཁན་མུན་སེལ་སོགས་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་མཁས་གྲུབ་མང་པོ་རྒྱུ་སྐར་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་དང་སྨྱོ་ཤུལ་ལྗོན་པ་ལུང་གི་གདན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ཨ་རྡོར་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མ་ལ་བཀའ་གཏེར་མང་པོའི་དབང་ལུང་དང་། ཁྱད་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་བསྟན་པ་སླར་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པོ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་པ་ངག་གི་དབང་པོ་ཞེས་རྒྱ་མཚོའི་གོས་ཅན་མཐའི་བར་དུ་ཁྱབ་པ་བརྡལ་བའི་ངོ་མཚར་གྱི་གཏམ་དྲི་མ་མེད་པའོ། །
༨༽ནི་སྒྲའི་འཇུག་པ་བཤད་པ།
༨༽ ནི་སྒྲའི་འཇུག་པ་བཤད་པ།
ང་ཚོ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་པོ་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་གནས་པ་རེད།།
༢༠༡༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༧ རེས་གཟའ་པ་སངས།
༄༅། །བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༤༣ རབ་གནས་མེ་སྤྲེལ་ལོའི་བོད་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༡ དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་རྡ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསུང་ཆོས་ར་བའི་དབུས་སུ། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཐོག་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མང་གཙོའི་ལམ་ནས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་དཔལ་ལྡན་སྲིད་སྐྱོང་བློ་བཟང་སེངྒེ་མཆོག་གི་དམ་འབུལ་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ངང་ཚོགས་སྐབས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། དེ་རིང་འདི་གར་ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་། འགན་ཁུར་བ་རྣམ་པ་ཚོ། ཡུལ་གྲུ་འདྲ་མིན་ནས་ཕེབས་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པ། བོད་མི་སྐྱ་སེར་རྒན་བྱིས། མཆེད་གྲོགས་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ད་ལྟ་ཞིབ་ཕྲ་དེ་སྲིད་སྐྱོང་གི་གསུང་བཤད་ནང་གསུངས་སོང་། ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་ཞུ་རྒྱུ་མི་འདུག