cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
པ་ཀི་སི་ཐན
ས་ཁམས།
ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐོ་ས་དག་གི་ཁོངས་སུ་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་ཀ་ར་ཀོ་རམ་དང་། ཁེ༢་(K2མཐོ་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲི་༨༦༡༡ཡོད།)དང་ནན་གྷ་ཕར་བྷ་(མཐོ་ཚད་ལ་སྤྱི་ཁྲི་༨༡༢༦ཡོད།)ལྟ་བུའི་འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་འགའ་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཕེ་མིར་རི་རྒྱུད་ཡོད་ལ། ནུབ་ཏུ་བྷ་ལོ་ཆི་སི་ཐན་མཐོ་སྒང་དང་ཤར་དུ་ཐར་བྱེ་ཐང་དང་བྱེ་འདམ་ཆུ་སྙིགས་ཀྱི་ཐང་གཤོངས་འགའི་ས་ཁུལ་ཞིག། ཕུན་ཇབ་དང་སེན་དྲི་བཅས་ཡོད། རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་༡༦༠༩ཡོད་པའི་ཨན་ཌ་སི་ཆུ་བོ་དང་དེའི་ཆུ་ལག་རྣམས་བདག་བཟུང་བྱས་པའི་ཀ་ཞི་མིར་གྱི་རྩོད་གཞི་རུ་གྱུར་ཡོད་པའི་མངའ་ཁོངས་ནས་ཕ་ཀི་སི་ཐན་བརྒྱུད་དེ་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཀྱིན་ཡོད།
ཕ་ཀི་སི་ཐན་ལ་དུས་ཚིགས་བཞི་ཡོད་དེ། ཟླ་བཅུ་གཉིས་ནས་གཉིས་པ་བར་དགུན་དུས་ཡིན་ལ་གྲང་མོ་དང་སྐམ་པོ་ཡོད་པ་དང། ཟླ་གསུམ་པ་ནས་ལྔ་པ་བར་དཔྱིད་དུས་ཡིན་ལ་ཚ་བ་དང་སྐམ་པོ་ཡོད་པ། ཟླ་བ་དྲུག་པ་ནས་དགུ་བ་བར་དབྱར་དུས་ཡིན་ལ་ཆར་དུས་ཡིན་པ། ཟླ་བཅུ་བ་དང་བཅུ་གཅིག་ནས་ཆར་དུས་རིམ་བཞིན་མཇུག་རྫོགས་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་རེད། དུས་ཚིག་འདི་དག་གི་རིང་ཐུང་དང་འགོ་འཛུགས་ནི་ས་གནས་དང་བསྟུན་ནས་ཕྲན་ཙམ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཆར་བའི་འབབ་ཚད་ལོ་རེ་རེར་འགྱུར་བ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་ཆུ་ལོག་དང་ཐན་པ་རིམ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་སྤྱིར་བཏང་བར་གྱུར་ཡོད།
དཔལ་འབྱོར།
ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ནི་ཕྱེད་བཟོ་ལས་ཅན་ཡིན་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་སྐྱེད་ཀྱི་ཀ་རྒྱུག་རྣམས་ཨན་ཌ་སི་ཆུ་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་གཞི་བཅས་ཡོད། ཁ་ར་ཆི་དང་ཕུན་ཇབ་གྲོང་ཁྱེར་དབུས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སྣ་མང་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆ་གཞན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་དེ་ལས་ཡར་རྒྱས་ཅུང་ཞན་པའི་ས་ཁུལ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་གནས་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༤༧ལོར་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ཧ་ཅང་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པར་མ་ལྟོས་པར། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་བཞི་ཡི་རིང་དེ་ཡི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་ནི་འཛམ་གླིང་ཆ་སྙོམས་ལས་ལེགས་པར་གྱུར། ཡིན་ན་ཡང་བག་མེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་དབང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠པའི་ལོ་མཇུག་དག་གི་ནང་ཇེ་དལ་དུ་སོང་།
ཉེ་བའི་ཆར་དཔལ་འབྱོར་མཐོང་ཕྱོགས་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་གི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་བཅོས་སྒྱུར་འདྲ་མིན་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཟོ་སྐྲུན་དང་དངུལ་རྩིས་ཞབས་ཞུ་སྡེ་ཁག་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་སྐྱེད་མགྱོགས་ཚད་སྔར་ལས་འཕར་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༠ཡི་ལོ་དག་ནས་བཟུང་ཕྱི་རྒྱལ་དངུལ་བརྗེ་ཁྲོམ་རའི་གནས་བབ་ལ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཞིང་། ཁག་པོ་ཡོད་པའི་ཟུར་འཇོག་དངུལ་རྣམས་ལ་འཕེལ་སྐྱེད་མགྱོགས་པོ་བྱུང་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོར་ཚོད་དཔག་བྱས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བུ་ལོན་ནི་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་༤༠ལ་ཉེ་བ་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དངུལ་རྩའི་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ་དང་ཨ་རིའི་གལ་གནད་ཅན་གྱི་བུ་ལོན་གདུང་སེལ་གྱི་རོགས་སྐྱོར་འོག་བུ་ལོན་དེ་ཉུང་དུ་གྱུར། དངུལ་ལོར་འདྲ་མཉམ་རང་བཞིན་ཉོ་སྒྲུབ་(Purchasing Power Parity)ཀྱིས་ཚད་འཇལ་བའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་ནང་ཐོན་སྐྱེད་རྩ་འབོར་ནི་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་ན་ཨ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་༤༧༥.༤ཡིན་པ་དང་། མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ་ནི་ཨ་སྒོར་༢༩༤༢ཡིན། ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་ན་བརྒྱ་ཆ་༢༣ནས་༢༨བར་ཡིན་འདུག
སྐད་ཡིག
ཞི་ན་(Shina)ནི་ཡང་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་མངའ་ཁུལ་སྐད་ཡིག་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་དང་དེ་ནི་གྷེལ་ཇིག་བྷལ་ཐི་སི་ཐན་ནང་བཀོལ་གྱིན་ཡོད།
ཆོས་ལུགས།
མི་དམངས་(བརྒྱ་ཆ་༩༧) ཕལ་ཆེ་བ་ཁ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་གི་ཁ་ཆེ་བ་མང་ཤོས་ནི་སུ་ནི་ཁ་ཆེ་བ་(བརྒྱ་ཆ་༧༥) དང་ཞི་ཡ་ཁ་ཆེ་བ་(བརྒྱ་ཆ་༢༠) ཡིན། གང་ལྟར་ཡང་གྲངས་ཉུང་ཚོ་ཁག་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཆ་རྣམས་སུ་ཡང་ཡི་ཤུ་པ་དང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་པ། སིག་ཧིའི་ཆོས་ལུགས་པ། རྫོ་རོ་སི་ཐིར་ཆོས་ལུགས་པ། རྣམ་གཙོ་སྨྲ་བ་པ་བཅས་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་ཚོ་ཁག་རྣམས་ཡོད།
དབྱིན་ཇིའི་རྒྱ་གར་ལས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་རྗེས་སུ་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་ཧ་ཅང་གིས་འགངས་ཆུང་དུ་གྱུར་མོད། ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རིག་གཞུང་དང་ཆབ་སྲིད་དེ་བཞིན་མངའ་ཁུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་སུ་སྔར་བཞིན་གལ་ཆེན་གྱི་གནས་བབ་བཟུང་ཡོད། དོན་ངོ་མར་སིང་གྷ་ལའི་འཕྲོ་ནས་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནི་ཧིན་རྡུའི་མི་འབོར་མང་ཤོས་ལྔ་བ་ཡིིན།
ཧིན་རྡུ་ཞེས་པའི་མིང་བརྡ་དེ་ནི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་སེན་རྡུ་(ཨན་དྲུ་སི་ཆུ་བོ།) ལས་བྱུང་བ་དང་། སེན་རྡུ་ནི་ཧིན་རྡུའི་བྱིན་ཅན་ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གྲས་གཅིག་ཡིན། དེ་བས་དེང་སྐབས་ཁ་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ཡུལ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་ཁྱོན་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ལུགས་པ་ས་ཡ་༣ལ་ཉེ་བ་གནས་ཀྱིན་ཡོད།
མི་འབོར།
ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་གི་དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་ཐད་ནས་སེམས་ཁྲལ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། སྤྱིར་ཕ་ཀི་སི་ཐན་ནང་འབྱོར་འབྲིང་གྲལ་རིམ་ཇེ་མང་དུ་སོང་ཡོད་ན་ཡང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་༡༠པའི་ནང་མི་འབོར་གྱི་བཞི་ཆའི་གཅིག་ཙམ་དབུལ་ཕོངས་གྲལ་རིམ་དུ་དབྱེ་ཡོད།
མ་ཕྱི།
མ་ཕྱི།
ཕྱི་མོ་དང་མ་མའི་མིང་།
མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ཁྲིམས།
མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ཁྲིམས།
གཞན་གྱི་རྒྱུ་ནོར་བརྐུས་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་ཤིག་སྟེ། ཡོངས་གྲགས་སུ་བརྐུས་པ་འཇལ་གྱི་ཞལ་ལྕེ་ཟེར།  དེ་ཡང་སྲ་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་སུ་བརྐུས་འཇལ་ཐོབ་ཆ་མཐོ་ཤོས་བླ་མ་དང་།  དགོན་པ།  ལྷ་ཁང་བཅས་ལ་བརྒྱ་འཇལ་ཞེས་ལྡབ་བརྒྱ་ཐམ་པའི་རིན་ཐང་གི་ཉེས་ཆད།  དེའི་འོག་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུ་ནོར་ལ་བརྐུས་འཇལ་ལྡབ་བརྒྱད་ཅུ།  ཡུལ་མིའི་རང་མཉམ་ལུང་པའི་མི་ལ་བརྐུས་འཇལ་ལྡབ་དང་ངོ་བོ་བརྩིས་པའི་བརྒྱད།  ཁྱིམ་མཚེས་ལུང་པ་གཞན་གྱི་མིས་བརྐུས་པ་ལ་བརྐུས་འཇལ་ལྡབ་བརྒྱད་དང་ངོ་བོ་བརྩིས་པའི་དགུ་འཇལ་སྤྲོད་པ་བཅས་ཡིན།
མ་སྨྱུང་ཙམ།
མ་སྨྱུང་ཙམ།
མ་ལྟོགས་ཙམ་ཞེས་པའི་དོན།
མ་མ་བཞི།
མ་མ་བཞི།
པང་ན་འཚོ་བའི་མ་མ་དང་། ནུ་མ་བསྣུན་པའི་མ་མ།  དྲི་མ་འཕྱི་བའི་མ་མ།  བརྩེ་ན་གྲོགས་བྱེད་ཀྱི་མ་མ་སྟེ་བཞི།
མ་སྨད་ལུང་རྟོགས།
མ་སྨད་ལུང་རྟོགས།
ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན།
མ་ཚར།
མ་ཚར།
ལོ་ན་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་དང་འཚར་ལོངས་བྱུང་མེད་པ།
མ་མ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས།
མ་མ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས།
མཚམས་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་མ་མ་བརྒྱད། མཚམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའི་མ་མ་བརྒྱད།  རྙེད་པ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའི་མ་མ་བརྒྱད།  འདིའི་དང་པོ་ནི།  སྦྱོར་བས་འགྲོ་བའི་མ་མ་བཞི།  ངེས་པ་འབྱེད་པའི་མ་མ་བཞིའོ། །དང་པོ་བཞི་ནི། འབྲེལ་མེད་གཅིག་དང་། འབྲེལ་བཅས་ལས་གྱུར་པ་གསུམ་མོ།  སྐབས་འདིར་འབྲེལ་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་ནི།
མི་ཁ་ཨིལ་ཕ་ཁུ་ནིན།
མི་ཁ་ཨིལ་ཕ་ཁུ་ནིན་(ཨུ་རུ་སུའི་སྐད།: Михаи́л Алекса́ндрович Баку́нин)ནི་ཨུ་རུ་སུའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་གཞུས་མེད་རིང་ལུགས་པ་ཞིག་རེད།
མ་རྨོས་ལོ་ཏོག
མ་རྨོས་ལོ་ཏོག
དེང་སང་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་ཟེར་བའི་འབྲུ་རིགས་དེ་གནའ་རབས་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་དུས་སུ་མིས་རྨོན་པ་བརྒྱབ་ནས་འདེབས་མི་དགོས་པར་རང་བྱུང་གིས་སྐྱེས་པའི་འབྲུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས་ད་ལྟའི་སྐབས་སུའང་མིང་དེ་རང་འཇགས་གནས་པ་ཡིན་ཟེར།
པེ་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར།
པེ་ཅིང་(རྒྱ་མི་:北京)ནི་ཀྲུང་གོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་རེད།
གནའ་མཐུན་གྲོང་ཁྱེར་།
（1980年10月14日） （1985年9月16日） （1987年7月2日） （1987年9月14日） （1993年12月13日） （1994年4月5日） （1994年9月22日） （1994年10月29日） （1995年5月16日） （1997年10月23日） （1998年5月28日） （2005年1月17日） （2005年5月10日） （2007年）
（2011年） （2007年） （2005年6月16日） （2005年6月21日） （2006年04月10日）
（1986年10月18日） （1994年10月6日） （1993年10月23日） （1993年5月26日） （1992年8月4日） （2009年01月15日） （1992年10月8日） （1990年6月20日） （2005年11月14日）
（1990年10月28日） （1998年5月28日） （2008年1月15日） （1979年3月14日） （1980年02月25日） （2009年10月21日） （1993年7月13日） （1986年11月24日） （1983年11月21日） （2007年年末）
མ་ཟིན་པའི་སྒྲ།
མ་ཟིན་པའི་སྒྲ།
སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ་སྟེ། སྒྲའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་དེ་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའམ་ཚོར་བས་མ་ཟིན་པའི་སྒྲ་ཞིག  དཔེར་ན། རྔ་སྒྲ་དང་ཆུ་སྒྲ་ལྟ་བུའོ། །
མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ།
མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྒྲ།
སྐྱེས་བུའམ་གང་ཟག་གི་ཚོར་བས་མ་ཟིན་པའི་སྒྲ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་པའི་སྒྲ་དང་སེམས་ཅན་ལ་མི་སྟོན་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཡོད། སྟོན་པ་ནི་སྒྲ་དཔར་འཁོར་ལོའི་གཏམ་ལྟ་བུ་དང་།  མི་སྟོན་པ་ནི་ཆུ་སྒྲ་དང་རླུང་སྒྲ་ལྟ་བུ། །
མ་ཞུམ་པའི་སེམས་གསུམ།
མ་ཞུམ་པའི་སེམས་གསུམ།
དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སེམས། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས། བདག་གིས་གང་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །
མ་ཡམས།
མ་ཡམས།
མ་མོ་སྟེ་ནད་བདག་གམ་ཤ་ཟ་འབྱུང་པོའི་རིགས་ཤིག་གོ །
མ་འོངས་པ།
མ་འོངས་པ།
རང་གི་དགག་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པའི་ཆར་གྱུར་པའི་མེད་དགག་དེ། མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། མྱུ་གུའི་རྒྱུ་དུས་སུ་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆ་ལྟ་བུ་དེའི་མཚན་གཞི། (མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས།)
ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཞ་གོས་
མི་རིགས་སོ་སོའི་ལུགས་སྲོལ་དང་མ་མཐུན་པའི་ཞྭ་མོ་དང་གྱོན་ཆས།
ལུང་མ་བསྟན་ཟུང་
བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་ཡིན་དགག་གསུམ།
མ་ཡིན་དགག་གསུམ།
ཆོས་གཞན་དངོས་སུ་འཕེན་པ། ཤུགས་ལ་འཕེན་པ།  སྐབས་སྟབས་ཀྱིས་འཕེན་པའོ།
ལུང་མ་བསྟན་པ་བཞི་
རྣམ་སྨིན་སྐྱེས། ཐ་མལ་བར་འདུག་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་ལམ་པ། ཟོལ་གནས་པ་སྤྲུལ་སེམས་སོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་ཡིན་དགག་བཞི།
མ་ཡིན་དགག་བཞི།
རང་གི་འཕངས་བྱར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་པའི་དངོས་སུ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག  རང་གི་འཕང་བྱར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་པ་ཤུགས་ལ་འཕེན་པའི་མ་ཡིན་དགག   རང་གི་འཕང་བྱར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་པ་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀ་ལ་དགག  རང་གི་འཕང་བྱར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་པ་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཕེན་པ་མ་ཡིན་དགག་གོ  །
མ་ཡིན་དགག
མ་ཡིན་དགག
རང་དངོས་སུ་རྟོགས་པའི་བློས་རང་གི་དགག་བྱ་བཅད་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་གང་རུང་འཕེན་པ་དེ། མ་ཡིན་དགག་གི་མཚན་ཉིད། མཚན་གཞི་ནི། ལྷས་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན། ལྷས་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ཟས་མི་ཟ་བ་དངོས་སུ་བཀག་ནས་དེའི་ཤུལ་བཀག་ཙམ་དེ་ལས་ཆོས་གཞན་པ་མཚན་མོ་ཟས་ཟ་བ་འཕེན་པ་སྟེ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོན་པོ་ཞེས་པས་ཟས་ཟ་བར་བསྟན་ལ། ཟས་ཟ་བའི་དུས་ཉིན་མཚན་གཉིས་ལས།  ཉིན་མོ་ཟས་ཟ་བ་དངོས་སུ་བཀག་ན་མཚན་མོ་ཟས་ཟ་བ་ཤུགས་ལ་གོ་བས་སོ།
མ་ཕམ་མཚོ།
མ་ཕམ་མཚོ།
（བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་པུ་ཧྲེངས་རྫོང་གི་ས་ཁོངས།）སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་《མངོན་པ་མཛོད་》ལས། རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་རི་ནག་པོ་དགུ་འདས་པ་ན་གངས་རི་ཏི་སེ་དང་། དེ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྤོས་ངད་ལྡང་གི་རི་བོ་ཡོད་ཅིང་།  དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པའི་མཚོ་མ་དྲོས་པ་སྟེ་ཡོངས་གྲགས་སུ་མཚོ་མ་ཕམ་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡོད་པར་བཤད་ལ།  དེ་ཡང་སྔོན་སྐལ་པ་ཆགས་པའི་དུས་སུ་མཚོ་འདི་ཉིད་མེད་པར་རྗེས་སུ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྨྱུག་སྦམ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་ཞིག་བྱུང་ཞིང་།  རྒྱལ་པོ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་བྱོན་པའི་ལམ་ཁར་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་གཟིགས་པས་ཐུགས་སྐྱོ་སྟེ།  མདུན་ན་འདོན་བྲམ་ཟེ་དུས་སྤོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བཀའ་བསྩལ་པ།  སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་བདག་ཅག་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཡིན་ནམ།  འོན་ཏེ་འདི་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཡིན།  བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ།  ལྷ།  འདི་ནི་བདག་ཅག་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་ལགས་ཞུས་པས།  རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ།  འདི་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་མཆིས་སམ།  བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ།  འདི་ལ་ཕན་ཐབས་མཆིས་ཏེ་གཏན་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་རིགས་སོ་ཞེས་གསོལ་བས།  རྒྱལ་པོས་ཀྱང་སྦྱིན་གཏོང་གི་ཁང་པ་བརྩིགས་ཤིང་།  འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཟས་དང་གོས་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདོད་པའི་གཏན་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པའི་ཚེ་ས་ལ་དོང་ཆེན་པོ་བྲུས་ནས་དེར་འབྲས་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་རྣམས་འཕོ་བ་ལས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལོན་པ་ན་དོང་གང་ནས་མཚོ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཅིང་།  དེ་ཡང་དང་པོ་འབྲ་ཁུ་དྲོན་མོ་བླུགས་ཀྱང་མཐར་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་དེའི་མིང་ལ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་ཐོགས་པ་དང་།  འབྲས་ཁུའི་མཚོ་ལུད་ནས་འབབ་ཆུ་བྱུང་ལ་འབྲས་ཁུའི་འབབ་ཆུའམ་གངྒྰ་ཞེས་བྱུང་བའི་ཚུལ་འདུལ་བ་ལུང་བཞི་ལས་གསུངས་ལ།  ཡང་མཚོ་འདི་ཉིད་ལ་མ་ཕམ་ཞེས་འབོད་པ་ནི་མཚོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་ཡོན་ཏན་གྱིས་མ་ཕམ་གྱིས་མ་ཕམ་པ་པས་ན་མ་ཕམ་ཞེས་འབོད་པར་གསུངས་སོ།  བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་སྔར་བོད་ཀྱི་བཙན་པོས་ཞང་ཞུང་མངའ་འོག་ཏུ་མ་བསྡུས་གོང་གི་ཞང་ཞུང་དང་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ནི་མཚོ་ཕམ་ཡིན་པར་བཤད།  གཡུ་མཚོ་ཞེས་འབོད་པ་ནི་མཚོའི་མདོག་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན།  མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་ནི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཁྲི་༤༦༠༠སར་གནས་ཡོད་ཅིང་།  རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ཁྲི་གྲུ་བཞི་མ་༣༢༠དང་གཏིང་ཚད་རིང་ཤོས་སུ་སྤྱི་ཁྲི་༩༢ཡོད་ལ་དར་ཆགས་པའི་དུས་ཚོད་ཟླ་༡༡པའི་ཚེས་༡༠.༡༥.༢༥བཅས་ཀྱི་ཉིན་མཚན་གང་རུང་དང་།  མཚོ་ཞལ་ཕྱེ་བའི་དུས་ཚོད་ནི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༢༥.༣༠འམ་ཡང་ན་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་༡༠.༡༥གང་རིགས་ཡིན།  དེང་སང་མཚོའི་ཤར་ངོས་སེ་བ་ལུང་དགོན་པ(འབྲི)དང་།  ཤར་ལྷོའི་མཉེས་འགོ་དགོན་པ(ས་སྐྱ)ལྷོར་ཁྲུས་སྒོ་དགོན་པ་བཅས་ཡོད།  གཞན་ཡང་《མངོན་པ་མཛོད་》ལས་དེ་ལས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་བཞི།  གངྒཱ་དང་ནི་སིན་དྷུ་དང་།  སི་ཏ་དང་ནི་པཀྵུའོ།  ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་འབབ་པར་གྲགས་ལ།  མཚོ་འདིའི་འགྲམ་གཡས་རོལ་ན་འཛམ་བུ་ཏྲི་ཥའི་སྡོང་པོ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་སོགས་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
མ་ལ།
མ་ལ།
ཀྱེ་མ་ཀྱེ་ཧུད་དང་ངོ་མཚར་བའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ །
མ་རིག་པ་བཅུ་དགུ།
མ་རིག་པ་བཅུ་དགུ།
སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ།  དེ་གཉིས་ཀ  ནང་། ཕྱི།  དེ་གཉིས་ཀ  སངས་རྒྱས།  ཆོས།  དགེ་འདུན།  སྡུག་བསྔལ།  ཀུན་འབྱུང་། འགོག་པ།  ལམ།  རྒྱུ།  རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ།  རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྨོངས་པ།  ལས།  རྣམ་པར་སྨོན་པ།  དེ་གཉིས་ཀ  ཡང་ན།  དུས།  དངོས་པོ།  འཕོ་བ།  མཆོག  དེ་ཁོ་ན་ཉིད།  ཀུན་བྱང་།  མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྨོངས་པའོ།
མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་དུར་ས།
མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་དུར་ས།
ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་ཁག་གི་ནང་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་སྐུ་གཤེགས། སྲས་ཁྲི་ལྡེ་བཙན་སྐུ་ན་མ་སོན་པའི་བར་དེར་མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས་ཀྱིས་སྲིད་བཟུང་ཞིང་། དེའི་སྐབས་བོད་དུ་ཆོས་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་བཅད། ཁྲི་སྲོང་སྐུ་ནར་སོན་རྗེས་བློན་པོ་ཆོས་ལ་དགའ་བ་རྣམས་དང་ཞལ་མཐུན་ཏེ་བློན་པོ་རྒོད་རྒན་གྱིས་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས་སྟོད་ལུང་བྲང་ཕུར་དུར་དུ་གསོན་པོར་བཅུག་ཚུལ་གསལ་བ་ལྟར་གནས་ཆུང་གྲོང་བརྡལ་གྱ་ཁོངས་སྟག་བྲག་དགོན་པའི་ལྷོ་ངོས་སུ་ས་ཕུང་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ནས་དེ་སྔ་སྟོད་ལུང་ཁྲི་ཟམ་ཉམས་གསོའི་དུས་ས་རྡོ་ལེན་སྐབས་ཐེངས་ཤིག་ས་འོག་ཏུ་རྩིག་ཤུལ་ཞིག་ནས་མིའི་རྐང་པ་ཞིག་དོན་སྐབས་མི་ཚོར་འཇིགས་སྣང་བྱུང་བས་དེ་མ་ཐག་ས་རྡོ་བསྔོགས་མཚམས་བཞག་པ་རེད་ཅེས་བཤད་སྲོལ་འདུག་པ་དེ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བཀོད་པའི་ས་མིང་དང་སྟག་ལུང་བྲག་གི་ཕུར་བྲང་པུ་ཟེར་བ་གཉིས་རྩེ་མཐུན་པ་མ་ཟད། དེ་གར་ས་ཕུང་བང་སོ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དང་། མི་རྐང་དོན་པ་བཅས་ལ་གཞིགས་ན་མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་བང་སོ་དེ་མིན་ནམ་སྙམ། །
མ་ལ་རི་རྒྱུད།
མ་ལ་རི་རྒྱུད།
ལྷོ་ཕྱོགས་མ་ལ་ཡ་ཡི་རི་བོ།
མ་ལོམ།
མ་ལོམ།
མ་འདང་བའི་དོན།
མ་བཤོལ།
མ་བཤོལ།
ཕྱིས་འགྱངས་མ་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན།
མ་རུ།
མ་རུ།
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་བདེ་མཆོག་ཆོས་འབྱུང་ལས། ཀསྨི་རའི་བྱང་ཕྱོགས་ཁ་ཆེ་ཛ་ལནྡྷ་རའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཡོད་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་།  རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་མ་རུའི་ཡུལ་ཞེས་གསལ།  མ་རུ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་མྱ་ངམ་ཅན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་གཞུང་མང་པོར་གསལ།
མ་ལུ་ཏ།
མ་ལུ་ཏ།
འཁྲི་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་ཡིད་གཞུང་ཅན་ཞེས་པ་ཡིན་པར་བཤད།
མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས།
མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས།
དེ་སྐབས་གཤིན་པོའི་མིང་བཏགས་པ་རྣམས་（མ་ཞང་དྲོན་པ་སྐྱེད་དམ་ཁྲོན་པ་སྐྱེས་ཞེས་པའང་སྣང）རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐུ་ན་ཆུང་ངུའི་དུས་ཀྱི་བློན་པོ། འདི་བོན་ལ་དགའ་བས་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ན་མ་སོན་པའི་རིང་འདིས་སུ་ཆོས་བྱེད་པ་ཕོ་རེབ་དུ་མཐར་སྤྱུག་གོ་ཞེས་ཁྲིམས་བུ་ཆུང་བཅད།  བློན་ཆེན་ཆོས་ལ་དགའ་བ་མང་བལ་གཉིས་ལ་བཀྱོན་ཕབ་སྟེ་བོད་ནག་པོར་བཏང་།  སྐབས་དེར་གསེར་གྱི་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་བྱེ་དོང་དུ་སྦས་པ་དང་།  མཁར་བྲག་དང་མགྲིན་བཟང་གི་ལྷ་ཁང་སོགས་བཤིག  ལྷ་ས་གཙུགས་ལག་ཁང་དུ་བཤས་ར་བྱས་པར་གྲགས།  མཐར་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོས་ལ་དགའ་བའི་བློན་པོ་རྣམས་གྲོས་མཛད་ནས་མ་ཞང་གྲོམ་པ་སྐྱེས་སྟོད་ལུང་དང་སྟག་ར་ཀླུ་གོང་འཕན་པོར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་གླུད་དུ་བརྫངས་ནས་གསོན་པོར་དུར་དུ་བཅུག་ཅེས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་གསལ།  སྐབས་དེར་གསོན་པོར་དུར་འཇུག་ཟེར་བ་ནི་མི་གསོན་པོར་སྦས་ཏེ་བསད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་དང་འཕྲད་མི་ཆོག་པ་དང་།  དུར་མཆོད་བྱེད་པོ་དང་དུར་དུ་གནས་པ་རྣམས་ལྟོ་དང་གོས་སོགས་མཁོ་བའི་ཡོ་ཆས་སྐྱེལ་མི་དུར་སར་ཡོང་སྐབས་ཐག་རིང་ནས་དུང་ཞིག་གཏོང་དགོས། རང་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཡིབ་ནས་སྡོད་དགོས། ཁོང་ཚོ་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་གཤིན་པོའི་མིང་ཅན་རྣམས་ཕྱིར་ཐོན་ནས་རང་རང་ལ་ཐོབ་འོས་པའི་ཟས་གོས་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད། ཁོ་ཚོའི་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ལ་ཤི་བའི་མཚན་མ་བཏབ་ཡོད་པས་གསོན་པོ་སུས་ཀྱང་བདག་ཉར་མི་བྱེད། དེས་ན་གོང་གསལ་གྱི་བློན་པོ་གཉིས་གསོན་པོར་དུར་དུ་བཅུག་ཅེས་པ་དེའང་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་སོ། །
ལུང་རིགས་མན་ངག
ལག་ལེན་བྱ་ཐབས་ཏེ། རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་གཞུང་དོན་ལག་ལེན་དངོས་ལ་སྐྱེལ་ཐབས་ལ་ཟེར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་རིག་པ།
མ་རིག་པ།
ལས་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་དང་བདེན་པ་བཞིའི་གནས་ལུགས་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། གོ་དོན་སྟབས་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན།  བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རྨོངས་པའི་སེམས་བྱུང་ངམ།  རྩ་ཉོན་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཞིག་སྟེ།  རིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་།  ཤེས་པ་གང་ཞིག་རང་ཡུལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བ།  ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་པར་ཀུན་ཉོན་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་སྟེ་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ཞིག་ཡིན།  ཞིབ་པར་དབུ་མ་རིག་ཚོགས་དྲུག་གི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་ལ་གཟིགས།
ལུང་རིགས་སྨྲ་བ་
ལུང་ནི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས། རིགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག ལུང་དང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའམ་དགོངས་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ལུང་རིགས་སྨྲ་བ།
མ་རིག་དྲུག
མ་རིག་དྲུག
རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ། འཁྲུལ་བ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ།  འཁྲུལ་གཞིའི་མ་རིག་པ།  འཛིན་པ་རྟོགས་པའི་མ་རིག་པ།  བཅོས་པ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ།  མ་ཤེས་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའོ།
ལུང་རིགས་སྨྲ་བ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུང་ར་ཆེན་མོ་
ས་ཆའི་མིང་། ལྷོ་ཁ་གཉལ་སྡོད་རབ་གྲོང་ཞེས་པར་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་དུ་མས་ཆོས་གསུངས་པས་རྗེས་སུ་ས་ཆ་དེ་ལ་ལུང་ར་ཆེན་མོར་གྲགས་པར་བྱུང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་ས་གོང་།
མ་ས་གོང་།
བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱིས་བཞེངས་པའི་ལྷ་ཁང་ལྔ་ཡི་གྲས་ཤིག་ཡིན། རྦ་བཞེད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་པ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་བསམ་ཡས་མ་ས་གོང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ན་བསམ་ཡས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་ཞིག་ཏུ་ཡོད་འདྲ་སྙམ།
མ་སངས་ཀྱི་སྒྲུང་།
མ་སངས་ཀྱི་སྒྲུང་།
མ་སངས་ཀྱི་སྒྲུང་ཟེར་བའི་དཔེ་དེབ་ཟུར་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་ཞིང་། བོད་ཀྱི་རུས་མཛོད་ནང་དུ་མ་སངས་སྤུན་དགུ་ཟེར་བའི་སྒྲུང་དང་སྡེ་དཔོན་འགའ་ཞིག་གི་གདུང་རབས་ཀྱི་འགོར་བཀོད་པའི་ལྷ་སྒྲུང་དང་འདྲེ་སྒྲུང་ལྟབུ་དེ་འདྲའི་ཤིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །
མ་སངས།
མ་སངས།
བོན་པོའི་གཞུང་དང་འདྲེ་སྒྲུང་སོགས་ཀྱི་ནང་ལྷ་འདྲེ་དང་མི་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་བྱུང་བའི་བུ་ཕྲུག་ལ་མ་སངས་རུས་དགུ་བྱུང་བར་བཤད། མ་སངས་རུསམདགུའི་མིང་ནི་གཞུང་རང་ལས་གསལ།
ལུང་ལས་
གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བཀའ་ཡིག་དང་གོ་གནས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུམྦི་ནིའི་ནགས་
བལ་ཡུལ་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ལུམ་བི་ནིའི་ཚལ་ཞེས་ཤཱཀྱ་མུ་ནིའི་ཡབ་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དང་ཉེ་སར་སྐྱེད་ཚལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་མིང་།
ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་
ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད（འཕེལ）པར་བྱེད་པའི་ཆ།
ལུམྦི་ནིའི་ནགས་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་ཧཱ་བོདྷི།
མ་ཧཱ་བོདྷི།
རྒྱ་གར་སྐད་དེ་བོད་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཟེར་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ནང་ཡོད་པའི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་རྡོ་སྐུའི་མིང་།
ལུས་ཀྱི་ཁམས་
འདིར་ཁམས་ཞེས་པ་རིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་དོན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་སངས་རུས་དགུ།
མ་སངས་རུས་དགུ།
གཉན་གཡའ་སྤང་སྐྱེས། གར་ཏིང་ནམ་ཚ།  གླིང་ངན་ལམ་ཙང་སྐྱེས།  རུ་ཐོ་གར་སྐྱེས།  ཤེ་དོ་ཀེར་ཏིང་ནམ།  མེ་པད་མ་སྐྱེས།  གསང་གི་འཕྲུལ་པོ་ཆེ།  དྲང་བ་དྲངས་མ་མགུར།  བཀོད་སྟོང་ནམ་ཚའོ། །
མ་བསགས་པའི་ལས་བཅུ།
མ་བསགས་པའི་ལས་བཅུ།
རྨི་ལམ་དུ་བསགས་པའི་ལས་དང་། བྱས་པ་མ་ཤེས་པརིབསགས་པའི་ལས་དང་།  བསམ་བཞིན་མིན་པར་བསགས་པའི་ལས་དང་།  ཐོག་འདོད་ཕོངས་པས་ནོར་ནས་བསགས་པའི་ལས་དང་།  བརྗེད་པས་བསགས་པའི་ལས་དང་མི་འདོད་བཞིན་བསགས་པའི་ལས་དང་།  རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལས་དང་།  འགྱོད་པས་གསལ་བའི་ལས་དང་།  གཉེན་པོས་བསལ་བའི་ལས། །
མ་ཧཱ་མཱ་ཡ།
མ་ཧཱ་མཱ་ཡ།
འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ལྷ་ཞིག་གི་མཚན་ཡིན། འདི་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་འབྲིང་པོ་གཙོ་འཁོར་ལྔ་ཡོད་པའི་བཞུགས་སྟངས་དང་སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་སོགས་ཞིབ་པར་དཀྱིལ་ཆོག་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་ལས་གསལ།
མང་བཀུར་བ་གསུམ།
མང་བཀུར་བ་གསུམ།
གཤམ་དུ་མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེ་གསུམ་པར་གཟིགས། །
མང་བཀུར་སྡེ་ལྔ།
མང་བཀུར་སྡེ་ལྔ།
བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའི་ནང་ཚན་མང་པོས་བཀུར་བ་ལ་ལྔ་ལས། གནས་མ་བུ་བ་དང་། བཟང་པོའི་ལམ་པ་དང་། ཀུ་རུ་ཀལླེ་པ་དང་། ཆོས་སྦས་པ་དང་། བླ་མ་པ་བཅས་ལྔ་ལ་མང་བཀུར་སྡེ་ལྔ་ཟེར་རོ། །
མཱ་ལ་ཝ།
མཱ་ལ་ཝ།
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་《བདེ་མཆོག་གི་ཆོས་འབྱུང་》ལས། རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་》ལས་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་མཱ་ལ་ཝ་ཞེས་གསུངས། མཱ་ལ་ཝ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་འཕྲེང་བ་ཅན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་གཞུང་འགར་བཤད། །
ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ལྔ་
ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་འདྲ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་ཧཱ་ཙི་ན།
མ་ཧཱ་ཙི་ན།
འདི་ལ་ཐུའུ་ཀཱན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་གྲུབ་མཐའ་ཤེལ་དཀར་མེ་ལོང་ལེ་ཚན་བཅུ་པའི་ཤོག་གྲངས་༡ལས་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་ལ་མ་ཧཱ་ཙི་ན་ཞེས་འབོད་དེ། མ་ཧཱ་ནི་ཆེན་པོ་དང་ཙི་ན་ཞེས་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ཆིན་(秦)ཞེས་པའི་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་པ་སྟེ།  རྒྱ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆིན་གྱི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ཆིན་ཧྲི་ཧོའང(秦始皇)བྱ་བའི་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་དང་མངའ་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་མཐའ་དབུས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་མིང་ལ་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་མིང་གིས་འབོད་དེ་ཆིན་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཞེས་པ་སྒྲ་ཉམས་ནས་ཙི་ན་ཞེས་གྲགས་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བཤད།  སྔར་གྱི་བཤད་རྒྱུན་དུ་ཤན་ཌའུ(神州)ཞེས་ལྷ་གླིང་དུ་འབོད་པ་ཡིན་ཚུལ་གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《རྒྱ་ནག་ཆོས་འབྱུང་》བོད་ཡིག་ལས་འབྱུང་། །
ལུས་ཀྱི་དོན་ལྔ་
གློ་བ་དང་། སྙིང་། མཁལ་མ། མཚེར་པ། མཆིན་པ་སྟེ་ལྔ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མང་བསྐོལ།
མང་བསྐོལ།
དགོན་པ་ཁག་ལ་སྲིད་གཞུང་གིས་མང་ཇ་གཏོང་བར་ཆེད་མངགས་བཏང་བའི་དྲུང་འཁོར་སེར་མོ་བ། །
མང་མཁར་མྱུ་གུ་ལུང་།
མང་མཁར་མྱུ་གུ་ལུང་།
ལྷ་རྩེ་རྫོང་གི་ལྷོ་ངོས་ལྷ་རྒོད་གངས་རིའི་འདབས་ཞོལ་དུ་མང་མཁར་ཟེར་བའི་ལུང་པ་དང་། ལུང་པ་དེ་ལ་ནང་གསེས་འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོན་པ་མང་མཁར་མྱུ་གུ་ལུང་ཟེར་བ་ཡོད། དེང་སང་སྒྲ་འགྱུར་ནས་མྱུ་གུ་ལུང་ལ་མུ་གུ་ལུང་ཞེས་འབོད། །
ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་འབྱུང་བའི་སྒོ་བུ་ག་དགུ་
མིག སྣ། རྣ་བ་གཉིས་རེ། ཁ། འོག་སྒོ་གཉིས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མང་བཀུར་ཡར་དེད་ལྷ་དགུ།
མང་བཀུར་ཡར་དེད་ལྷ་དགུ།
མང་བཀུར་ཡབ་ལྷ་ཆེན་རྒྱལ་བ། དེའི་ཡབ་ལྷ་ཆེན་དབང་པོ། དེའི་ཡབ་ལྷ་ཆེན་འཁོར་ལོ།  དེའི་ཡབ་ལྷ་ཆེན་དུང་སྐྱོང་།  དེའི་ཡབ་ལྷ་ཆེན་དྲི་མེད།  དེའི་ཡབ་ལྷ་ཆེན་གཤེད་ཆེན། དེའི་ཡབ་ལྷ་ཆེན་གཤེད་ཆུང་། དེའི་ཡབ་ལྷ་ཆེན་པོ།  དེའི་ཡབ་ལྷ་ཆེན་བཟང་ཡབ་རྣམས་སོ། །
ལུས་ཀྱི་གནས་ལྔ་
དཔྲལ་བ་དང་། ལག་མཐིལ་གཉིས། པུས་པོ་གཉིས་ཏེ་ལྔ། ཡང་སྤྱི་བོ་དང་། མགྲིན་པ། སྙིང་ག ལྟེ་བ། གསང་གནས་སོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མང་འགྱེད་ཐོ་སྒྲིག་ཆེན་མོ།
མང་འགྱེད་ཐོ་སྒྲིག་ཆེན་མོ།
ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་སྐབས་གྲྭ་པ་རྣམས་ལ་མང་ཇ་དང་། འགྱེད་གཏོང་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ལ་སྙན་ཞུ་ཞུས་རྗེས་སྨོན་ལམ་ཚོགས་པ་ནས་མ་གྲོལ་བར་དུ་ཉིན་གྲངས་ལྟར་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་ཏེ་ཐོ་བཀོད་པའི་ལས་དོན་ཞིག །
ཨ་ཕོ་ལོ་འཆར་གཞི་
Apollo Projectམི་རྣམས་ཟླ་བའི་གོ་ལའི་སྟེང་དུ་བསྐྱལ་ཏེ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་ངང་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་སོགས་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཨ་རིའི་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་འཆར་གཞིའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་གོ
མང་ཇ།
མང་ཇ།
དགེ་སློང་བཞི་སྡེ་ཡན་མཉམ་དུ་འཚོགས་པ་ལ་ཇ་བསྲུབས་མའམ་ཇ་ཐང་གིས་བསྙེན་བཀུར་འབུལ་བ། །
རྩིས་འཕྲུལ་
ཨིན་སྐད་དུcomputerཟེར་ལ། གྲངས་རིག་རྩིས་བྱེད་ནུས་པའི་འཕྲུལ་ཆས་ཡིན་པས་རྩིས་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་སྒྲིག་ཆས་དག་གིས་གྲུབ་པའི་ལག་སྐོར་རྩིས་འཕྲུལ་ལྟ་བུ། འཕྲུལ་ཆས་རྩིས་འཕྲུལ་དང་། གློག་རྡུལ་གྱི་ལྷུ་ཆེན་དག་གིས་གྲུབ་པའི་གློག་རྡུལ་རྩིས་འཕྲུལ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་གློག་རྡུལ་རྩིས་འཕྲུལ་ལ་གོའོ། །
ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་
（རྩོམ་ལུས）ཚིགས་བཅད་དང་། ཚིག་ལྷུག སྤེལ་མ་གསུམ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཆོལ་ཁ་གསུམ་
གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་བགོ་སྟངས་ཏེ། དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ། མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁ། མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོལ་ཁ་ཟེར་རོ། །
ལ་མགོ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་བཅུ་
གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་ནང་ཀ་ག་ང་ཅ་ཇ་ཏ་ད་པ་བ་ཧ་བཅས་ནི་ལ་མགོ་ཅན་བཅུའོ།།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལ་བཏགས་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་དྲུག
གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་ནང་ནས་ཀ་ག་བ་ཟ་ར་ས་དྲུག་ནི་ལ་བཏགས་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་དྲུག་གོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨ་ཕོ་ལོ་རྟགས་ཅན་འཕུར་གྲུ་
ཨ་མེ་རི་ཁའི་ཨ་ཕོ་ལོ་འཆར་གཞི་ཡི་ནང་གི་འཇིག་རྟེན་འཕུར་གྲུ་སྟེ། སྤྱིའི་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི༢༥་ཡོད་ཅིང་ལྗིད་ཚད་ལ་ཏུན༥༠ཐམ་པ་ཡོད། དེ་ལ་ཟླ་འཛེག་གྲུ་ཤག་དང་བཀོད་འདོམས་གྲུ་ཤག་དང་རོགས་སྐྱོར་གྲུ་ཤག་དང་ཉེན་གཡོལ་བསྒྲིག་ཆས་ཏེ་ཆ་ཤས་བཞི་ཡོད། ༡༩༦༦ལོ་ནས༡༩༧༢བར་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་འཕུར་གྲུ༡༧མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཏང་ལ། ཨ་ཕོ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་ཧེ་ལུན་(Hellene)གྱི་སྒྲུང་ནང་གི་ཉི་མའི་ལྷ་སྟེ། ཧེ་ལུན་རིག་གནས་ཀྱི་སྲུང་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །
ལ་སྒྲ་འཇག་ཡུལ་བརྒྱད་
ལ་དོན་གྱི་ཡི་གེ་བདུན་གྱི་ནང་ནས་ལ་སྒྲའི་འཇུག་ཡུལ་བརྒྱད་ནི། ༡.རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ། ༢.རྣམ་དབྱེ་བཞི་པ་དགོས་ཆེད། ༣.རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་གནས་གཞི། ༤.སྡུད་པ། ༥.མཚམས་སྦྱོར། ༦.སྨོན་པ། ༧.ཚད་འཛིན། ༨.ཚེ་སྐབས་བཅས་སོ།།
ལ་སྟོད་དམར་པོ་
ལ་སྟོད་པ་དམ་པ་དམར་པོ་ཞུ་བའི་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་གཏེར་སྟོན་ཞིག་སྟེ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞི་ད་ཕན་མ་མཐོང་ལགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལ་ཉུངས་
ལ་ཕུག་དང་ཉུངས་མ་ཞེས་པའི་ཚིག་སྡུད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལ་སྟོད་སྤྱི་ཁྱབ་
དེ་སྔ་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་སྐབས་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་རྟ་(༡༩༥༤)ལོར་ཤེལ་དཀར་(མངའ་རིས་ཁུལ)རྫོང་སྡོད་སྦྲེལ་པོར་བསྐོ་གཞག་བྱས་ཏེ་ཤེལ་དཀར་དང་། མཁར་རྟ། རོང་ཤར། རྫོང་དགའ། སྐྱིད་གྲོང་། གཉའ་ནང་། ས་དགའ། འབྲོང་པ་བཅས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་འགན་དབང་ལས་དོན་གལ་ཆེའི་རིགས་མ་གཏོགས་དེ་བྱིངས་ཞི་དྲག་གི་སྤྱི་འདོམས་ལ་སྟོད་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལ་ཁ་
ལྷ་སའི་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་རི་རྒྱུད་དུ་ལྷ་ས་ནས་འཕན་པོར་འགྲོ་སའི་འགྲུལ་ལམ་ལ་ཁ་སྒོ་ལ་དང་། སྐམ་ལ། ཤར་ལ། དགའ་ལ་སོགས་ལ་འགོ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ནས་དེ་སྔ་གཞུང་དོན་དུ་ལམ་ཡིག་འཁྱེར་ནས་འགྲོ་མཁན་རྣམས་སྒོ་ལ་བརྒྱུད་དེ་མ་གཏོགས་འགྲོ་སྲོལ་མེད། སྒོ་ལའི་ཤར་ངོས་ཀྱི་ཤར་ལ་བརྒྱབ་ན་འཕན་པོ་འཇོག་པོར་སླེབས་པ་དང་། སྒོ་ལའི་ནུབ་ངོས་ཀྱི་སྐམ་ལ་བརྒྱབ་ན་འཕན་པོ་མཁར་རྩེའི་ཁོངས་སུ་སླེབས་པ། སྒོ་ལ་བརྒྱབ་ན་འཕན་པོ་གླང་ཐང་དུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། ཉང་བྲན་ཕུའི་དགའ་ལ་ཕུད། དེ་མིན་སྒོ་ལ་དང་། སྐམ་ལ། ཤར་ལ་སོགས་ཀྱི་བྱང་རྒྱུད་འཕན་པོ་ནས་ལྷ་སར་ཡོང་མཁན་ཚང་མ་སྒོ་ལའི་ལྟོ་ངོས་གཤམ་གྱི་གླིང་བུ་རྫོང་དུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས་ཁ་རྒྱུན་དུ་ཕུ་ཁ་ནས་བསྐོར་ནའི་མདའ་གླིང་བུ་རྫོང་ཞེས་གཏམ་དཔེ་ཡོད། དེ་བཞིན་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་ལྷོ་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་སྦྲག་ལ་ཞེས་པ་དེ་ནི་ལྷ་ས་ནས་སྦྲག་ལ་དང་། ཕྲེང་འགོ(སྦྲག་དང་ཕྲེང་འགོ་གཉིས་དེང་སྐབས་ལྷོ་ཁ་ས་གནས་ཁོངས)སོགས་ལ་འགྲོ་སའི་འགྲུལ་ལམ་ཡིན། སྔོན་དུས་ལ་ཁ་ཁག་བརྒྱུད་དེ་འགྲོ་སྐབས་ལ་འགོར་ཇག་རྐུན་མང་བས་འགྲུལ་པར་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་རྐྱེན་ལམ་གྲོགས་དང་། མཚོན་ཆ་མེད་པར་འགྲོ་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ། ཁ་རྒྱུན་དུ་ཡང་ལ་ཁར་ཇག་པས་གང་བྱས། ཆུ་ཁར་མཉན་པས་གང་བྱས་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་རྗེས་ལྷ་ས་ནས་འཕན་པོ་བར་གཞུང་ལམ་གསར་བསྐྲུན་གྱིས་རླངས་འཁོར་ཤར་བསྐྱོད་ཐུབ་སྟབས་སྒོ་ལ་སོགས་ཀྱི་ལ་ཁ་བརྒྱུད་འགྲོ་མཁན་ཡང་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལ་ཐུའམ་ལ་དུ་
མར་དང་བག་ཕྱེ(མར། བག་ཕྱེ། པི་པི་ལིང་། བཅའ་སྒ། ན་ལེ་ཤམ། རྒུན་འབྲུམ། བལ་པོ་སེའུ། འོམ་བུའི་འབྲས་བུ)སོགས་རྫས་བརྒྱད་སྦྱར་བའི་ཁ་ཟས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་གི་མིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལ་རྒྱ་
རང་ཕྱོགས་ལ་འཆིང་པའི་ཤ་ཞེན་ནམ་རང་གི་རིགས་ལ་དུང་པའི་སེམས། 1 effectionate attachment. 2 loyalty to one's own side. 3 patrotisim. 4 patriotic sentiment. རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལ་རྒྱ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཡང་ན་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་མ་ཤོར་བར་བྱེད་པ་ནི་དགའ་ཞེན་ཡོད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རང་ཉིད་ཀྱི་ལེགས་པོའི་དགེ་མཚན་ཇི་ཡོད་གོང་དུ་སྤེལ་ནས་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་གོམས་སོགས་སྤོང་ཐབས་བྱས་པ་དེ་ལ་ལ་རྒྱ་མ་ཤོར་བ་ཟེར་ཆོག་ཅིང་། དགའ་ཞེན་ཡོད་ན་དེའི་དོན་དུ་གཏམ་དོན་བཟང་པོ་མ་ཤོར་བ་བྱེད་པའི་ལ་རྒྱ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འོང་བ་ཡིན།།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མང་ཡུལ།
མང་ཡུལ།
སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་མང་ཡུལ་ཏེ། དེ་སྔོན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་འཁོར་བཙན་བཀྲོངས་རྗེས་དེའི་སྲས་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་མངའ་རིས་སུ་བྲོས་ནས་བུ་གཉིས་བྱུང་བའི་ཆེ་བ་མངའ་བདག་དཔལ་ལྡེ་རིག་པ་མགོན་གྱིས་བཟུང་བའི་མངའ་ཁུལ་རྣམས་ཡིན། །
མད།
མད།
བདེན་པའི་ཞེ་སའི་ཚིག་སྟེ་《དག་ཡིག་ཤེས་བྱ་རབ་གསལ་》ལས། མད་ནི་བདེན་པའི་ཞེ་སའོ་ཞེས་གསུངས། །
མང་པོས་བཀུར་བའི་བརྒྱུད།
མང་པོས་བཀུར་བའི་བརྒྱུད།
བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་རྒྱལ་པོ་དང་པོ་དེ་ལ་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཟེར། །
མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེ་གསུམ།
མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེ་གསུམ།
ས་སྒྲོགས་རི་དང་། སྲུང་བ་པ་དང་། གནས་མ་བུ་ཡི་སྡེ་རྣམས་སོ། །
ལ་དོང་གི་ནེ་ཐང་
ལྷ་སའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་ཐང་ཞིག
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མན་ངག་གི་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ།
མན་ངག་གི་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ།
མཚོན་པའི་དངོས་པོ་རྫས་ལ་ཞིག དོན་ནི་སེམས་ལ་སྨན་པ་སྟེ།  རྟགས་ནི་ཡིད་ཆེས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ།   ཞེས་སློབ་དཔོན་པདྨས་གསུངས།  གསལ་བར་བྱེད་ན་དཔེའམ་བརྡའི་དོན་བཀྲོལ། རྟགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད།  དོན་གྱི་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྟོན།  ཞེས་པས།  དཔེ་ནམ་མཁའ།  དོན་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ།  རྟགས་རོལ་པ་འགག་པ་མེད་པའོ། །
ལ་ཐོད་
རྒྱལ་པོའི་དབུ་ལ་བཞེས་པའི་ཐོད་ཆིངས་སྟེ། བོད་ས་གནས་ཀྱི་ལྡེབས་བྲིས་མང་ཆེ་བར་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དབུ་ལ་བཞེས་པའི་ཐོད་ཆིངས་དཀར་པོ་བྲིས་པ་མང་ཞིང་། པོ་ཏ་ལའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོའི་ཆོས་རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག་གི་ནང་བཞུགས་པའི་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་འདྲ་སྐུ་དེར་ཐོད་ཆིངས་དམར་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཐོད་ཆིངས་མདོག་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་བྱས་པར་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་གསལ་བཤད་ཡོད་པའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ད་ཕན་མ་མཐོང་ཞིང་། བཙན་པོམརིམ་བྱོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཁག་ལ་ཐོད་ཆིངས་དཀར་པོ་བྱེད་པའི་འགོ་གང་གོ་དུས་སུ་ཚུགས་པ་ཡིན་མིན་དཔྱད་པའི་གཞི་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
འབྲུག་ཡུལ།
འབྲུག་ཡུལ་ནི་ཨེ་ཤ་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།
Bhutan དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཐིམ་ཕུ་རེད། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལྡན་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་<<སྔ་ལོང་པ།>>པ་དང་། <<ཤར་ཕྱོགས་པ།>> <<ལྷོ་མཚམས་པ་>>ཞེས་མི་རིགས་གཙོ་བོ་གསུམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་། མི་འབོར་ ༧༤༡་༨༢༢ ནང་བརྒྱ་ཆ་ ༩༠ ནང་པ་ཡིན། རྫོང་ཁག ༢༠ གྲོང་བརྡལ། ༢༠༥ ས་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ ༤༧་༠༠༠ ཡོད་པས་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ནས་གངས་ཆེན་ཀུ་ལ་གངས་རི་བར་བརྐྱངས་ཁྲུ་ ༢༤༧༨༠ དང་། དམའ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཐང་ཁུལ་བར་བརྐྱངས་ཁྲུ་ ༢༠༠ བཅས་ཀྱི་མཚམས་སུ་གནས་ཡོད།
མན་ངག་གི་གནད་བདུན།
མན་ངག་གི་གནད་བདུན།
ཁམས་འདུ་ལུགས་གསུམ་གྱིས་ལམ་ཕྱོགས་མེད་དུ་བྲལ་བའི་གནད། སེམས་གནད་ལུགས་གསུམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉེ་རྒྱུ་ཤེས་པའི་གནད། ཉམས་གསུམ་གྱིས་གང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཤེས་པའི་གནད། དྲོད་གསུམ་གྱིས་ཉམས་གང་ཤར་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྐྱོང་བའི་གནད། ལམ་འཁྲིད་གསུམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བྲག་ཤེས་པའི་གནད། ཁམས་འདུས་པ་གསུམ་གྱིས་ལམ་གྱི་ས་མཚམས་ཤེས་པའི་གནད། རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་གྱིས་རེ་དོགས་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་གནད་དོ། །
འབྲུག་ཡུལ།
འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ནི་རྫོང་ཁ་<<བོད་ཡིག་>>ཡིན་ཞིང་ཤུགས་ཆེ་བ་བོད་ཀྱི་བརྡ་རྙིང་ཡིན།
ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས ༡༧ པའི་ནང་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ལྷོ་མོན་ནམ་ལྷོ་མོན་ཁ་བཞི་གྲགས་པའི་ཡུལ་སྡེ་དེ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་རྗེས་འབྲུག་ཡུལ་ཞེས་ཐོགས། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་ ༡༨ བར་འབྲུག་ཡུལ་ནང་ཕྱི་ནང་གི་དུས་ཟིང་མང་པོ་བྱུང་ཡང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༨༢ ལོར་ཀྲོང་གསར་དཔོན་སློབ་མི་རྗེ་འཇིགས་མེད་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་བུ་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱི་ནང་གི་དགྲ་བོ་ཚང་མ་ཚར་བཅད་རྗེས། འབྲུག་གི་ལྷ་མི་སྲིད་སྡེ་ཡོངས་ཀྱིས་མི་དབང་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་མཆོག་འབྲུག་གི་རྒྱལ་པོར་བསྐོས། ཡུལ་འདིར་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་ ༨ པ་ནས་ནང་པའི་ཆོས་དར་བ་དང་། དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་གཞུང་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༠༧ ལོར་འབྲུག་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རིང་ལུགས་དབུ་བརྙེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༡ ལོར་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཛུལ་ནས་འཐུས་མི་ ༡༢༨ པ་དེ་ཆགས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་མང་གཙོའི་རིང་ལུགས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་དེར་འབྲུག་རྒྱལ་ལྔ་པའི་ཁྲི་འདོན་མཛད་སྒོ་དང་། འབྲུག་རྒྱལ་བརྒྱུད་རིང་ལུགས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་རྒྱས་པ་བྱས། ནང་པ་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ངོ་རྟགས།
དང་པོ། རྒྱལ་དར་ནི་ཕྱེད་སེར་པོ་དང་། ཕྱེད་ལི་ཝང་གི་གཞི་ཅན་སྟེང་འབྲུག་དཀར་པོ་ཁ་གནམ་བསྟན། རྐང་ལག་གི་སྡེར་མོས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་འཛིན་པ། གཉིས་པ་གཞུང་རྟགས་ནི། སྦུག་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གཡས་གཡོན་གཡུ་འབྲུག་ཕོ་མོས་བརྒྱན་པའི་རྩེ་ཏོག་ནོར་བུ་མིག་གསུམ་པ་མཐའ་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བསྐོར་བ།
རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གྱོན་ཆས། གོ་དང་དཀྱི་ར།
རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཤིང་། ཙན་དན།
རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་ཅན། འབྲོང་གྱིམ་ཙེ།
རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བྱ། བྱ་ཨོ་རོག
རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ། རྒྱལ་པོའི་བརྟན་བཞུགས།
རྒྱལ་བརྒྱུད་རིམ་བྱོན་གྱི་གཙུག་རྒྱན། བསྔམས་ཤིང་བརྗིད་ལ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཟི་བྱིན་འབར་བའི་དབུ་ཞྭ་བྱ་རོག་གདོང་ཅན་བཅས་ཡིན།
རྒྱལ་དར།
འབྲུག་གི་རྒྱལ་དར་འདི་ དབྱིབས་གྲུ་བཞི་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ ཕྱོགས་གཉིས་ལུ་ གསེག་དྲ་སྦེ་བགོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཕྱེ་གསེརཔོ་སྦེ་ལྟག་ལུ་ཡོད་མི་དེ་གིས་ སྲིད་དང་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོའི་ བརྡ་མཚོན་ཚུ་སྟནམ་ཨིནམ་དང་ འོག་ལུ་ཡོད་མི་ ལི་ཝང་འདི་གིས་ འབྲུག་པ་བཀའ་རྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བརྡ་མཚོན་ཚུ་གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། འབྲུག་དཀརཔོ་སྦེ་ཡོད་མི་དེ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གཙང་མ་ཡོད་པའི་བརྡ མཚོན་སྟོནམ་ཨིནམ་དང་ འབྲུག་གི་ལག་པར་ནོར་བུ་ཡོད་མི་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་རྒྱུ་ནོ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པའི་རྟགས་ཨིན། འབྲུག་གི་རྒྱལ་དར་འདི་ ༡༩༤༧ ལུ་ མ་ཡུམ་ ཆོས་ཉིད་དབང་མོ་མཆོག་གིས་གསར་བསྐྲུན་འབད་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ༡༩༥༦ ལུ་ ད་ལྟོའི་བཟོ་རྣམ་ལུ་ ལེགས་བཅོས་འབད་འབདཝ་ཨིན།
མིང་ཐོགས་ཚུལ།
ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས ༡༧ པའི་ནང་ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གིས་ལྷོ་མོན་ནམ་ལྷོ་མོན་ཁ་བཞི་གྲགས་པའི་ཡུལ་སྡེ་དེ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་རྗེས་འབྲུག་ཡུལ་ཞེས་ཐོགས།
མི་འབོར།
མི་འབོར་ ༧༤༡་༨༢༢
རྒྱལ་ས།
ཐིམ་ཕུ།
རྫོང་ཁག
རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་ནི། ༡ མགར་ས་དང་། ༢ སྤུ་ན་ཁ། ༣ ཐིམ་ཕུ། ༤ སྤ་རོ། ༥ ཧཱ། ༦ བསམ་རྩེ། ༧ ཆུ་ཁ། ༨ དར་དཀར་ནང་། ༩ དབང་འདུས་ཕོ་བྲང་། ༡༠ རྩི་རང་། ༡༡ ཀྲོང་གསར། ༡༢ གསར་སྤང་། ༡༣ བུམ་ཐང་། ༡༤ གཞལ་སྒང་། ༡༥ ལྷུན་རྩེ། ༡༦ མོང་སྒར། ༡༧ བཀྲིས་གཡང་རྩེ། ༡༨ པདྨ་དགའ་ཚལ། ༡༩ བཀྲིས་སྒང་། ༢༠ བསམ་གྲུབ་ལྗོངས་མཁར་བཅས་ཡིན།
ས་ཁོངས།
འབྲུག་ཡུལ་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷོ་བྲག་རྗོང་དང་ས་མཚམས་རེད། ངའི་ཕ་ཡུལ་ལྷོ་བྲག་རྗོང་ནས་ཡིན། ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུ་དགོན་དུ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚོགས་འཚོགས་སྐབས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་མི་མང་པོ་འདི་གར་འཛོམས་ནས་ཆོས་ལུགས་དབང་ལུང་ཞུ་བར་ཡོང་གི་ཡོད།
ལོ་རྒྱུས།
= རྫོང་ཁག=
མན་ངག་གི་རྒྱུ་འབྲས་རིམ་པ་ལྔ།
མན་ངག་གི་རྒྱུ་འབྲས་རིམ་པ་ལྔ།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལ། བདག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དགོས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དགོས་པར་འདུག  དེའི་རྒྱུར་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་དགོས་པར་འདུག  དེའི་རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་དགོས་པ་འདུག དེའི་རྒྱུར་བྱམས་པ་དགོས་པ་འདུག དེའི་རྒྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མར་ཤེས་དགོས་པ་འདུག་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་ཡིན་པས་དྲིན་རེ་ཆེ། འདི་རྣམས་སྡུག་བསྡལ་དང་བྲལ།  བདེ་ཞིང་སྐྱིད་ན་ཅི་མ་རུང་། འདི་རྣམས་བདེ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ།  སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །
མཎྜལ་བཞི།
མཎྜལ་བཞི།
ཕྱིའི་མཎྜལ་དང་། ནང་གི་མཎྜལ་དང་།  གསང་བའི་མཎྜལ་དང་།  དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཎྜལ་ཏེ་བཞི།
མའི་ཡི་གེ་བདུན།
མའི་ཡི་གེ་བདུན།
ཀ ག  བ།  ཟ།  ར།  ལ།  ས།
མར་ཁད།
མར་ཁད།
མར་ལྟང་རྒྱག་དུས་ཀོ་བ་དང་རྒྱུན་བུ་སོགས་ཀོ་བའི་ཁྲལ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།
མར་ཀ་ཏ།
མར་ཀ་ཏ།
འདི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། ཡུལ་སིང་ག་ལ་དང་།  ལགྨ་ནས་ཐོན་པ་ལྗང་ཁུ།  འགའ་ཞིག་ཏུ་རྡོའི་སྙིང་པོར་ངོས་འཛིན་པའང་འདུག་ཅིང་།  བོད་སྐད་དུ་མརྒཏ་ཞེས་པའི་ཟུར་ཆག་ཡིན་ནམ་སྙམ།
ཨོ་མན།
ཨོ་མན་སུལ་ཏན་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཨ་རབ་ཕྱེད་གླིང་གི་ཤར་ལྷོའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྷོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། དེ་ཡི་ནུབ་བྱང་ས་མཚམས་སུ་ཨ་རབ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ས་དི་ཨ་རབ། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཡེ་མན་ཡོད་པ་དང་། ཤར་ནུབ་དུ་ཕ་ཀི་སི་ཐན་དང་ལྷན་དུ་མཚོ་ཐོག་ས་མཚམས་ཀྱང་འདྲེས་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཨ་རབ་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་འགྲམ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཤར་དུ་ཨོ་མན་མཚོ་ཁུག་ཡོད།
ལོ་རྒྱུས།
སྤྱི་ལོ༡༩༧༠ལོར་སུལ་ཏན་ཁཱ་བྷུ་སིའི་ཡབ་གོ་གནས་ལས་ཕབ་པའི་རྗེས་སུ། ཁོ་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཕྱེ་སྟེ་དཔལ་འབྱོར་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། དེང་རབས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང་། འཕྲོད་བསྟེན་དང་ཤེས་ཡོན། བདེ་དོན་གྱི་ཐད་དུ་འགྲོ་སོང་སྔར་ལས་མང་བ་བཏང་། དེ་བཞིན་དུ། སྤྱི་ལོ༡༩༧༠ལོར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚོང་ལས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཀྱང་མེད་པར་བཟོས།
མཐའ་མར་ཆབ་སྲིད་བཅོས་སྒྱུར་དག་ཀྱང་མཚམས་སྦྱོར་བྱས། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་སྒང་ནས། འོས་བླུག་མཁན་རྣམས་ཚོ་པའི་དབུ་ཁྲིད་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་སྡེ། ཚོང་ལས་མི་སྣའི་ཁྲོད་ནས་བདམ་པ་ཡིན། སྤྱི་ལོ༡༩༩༧ལོར། སུལ་ཏན་ཁཱ་བྷུ་སིས་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ཨོ་མན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མ་ལ་འོས་འཕེན་ཆོག་པ་དང་དེའི་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པའི་བཀའ་ཁྱབ་བཏང་། བུད་མེད་གཉིས་དུས་ཐོག་ཏུ་ལྷན་ཁང་ཆེད་འོས་འདེམ་བྱས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ༢༠༠༢ལོར། འོས་ཤོག་ཐོབ་ཐང་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ལོ༢༡ཡན་གྱི་མི་སེར་ཚང་མས་འོས་འཕེན་ཆོག་པར་བྱས་པ་དང་། སྤྱི་ལོ༢༠༠༣ལོར་སྒྲིག་ཁྲིམས་གསར་བའི་འོག་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འོས་བསྡུ་ཐོག་མ་སྤེལ། སྤྱི་ལོ༢༠༠༤ལོར། སུལ་ཏན་གྱིས་ཨོ་མན་གྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་བུད་མེད་བློན་ཆེན་བསྐོ་བཞག་གནང་། འགྱུར་བ་འགའ་ཤས་བཏང་ན་ཡང་། སྲིད་གཞུང་གི་གཞི་རྩའི་གྲུབ་ཆ་ལ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཙམ་ལས་ཕྱིན་མེད་དེ། སུལ་ཏན་གྱི་བཀའ་རྒྱ་ཡིས་མུ་མཐུད་དུ་དབང་སྒྱུར། སྤྱི་ལོ༢༠༠༥ལོར་དོགས་ཡོད་ཀྱི་ཁ་ཆེ་པ༡༠༠ཙམ་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་མི༡༣གྱིས་སྲིད་གཞུང་མགོ་རྟིང་སློག་རྩིས་བྱས་པའི་ནག་ཉེས་ར་སྤྲོད་བྱུང་། མཐའ་མར། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་དྲུག་པའི་ནང་ཁོ་ཚོར་བཟོད་ཡང་བཏང་།
ཨ་རབ་གྱེན་ལངས་ཀྱིས་སྐུལ་མ་ཐེབས་ཏེ། སྤྱི་ལོ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ་འགོ་རུ་ཨོ་མན་ནང་དུའང་ངོ་རྒོལ་བྱུང་། ཡིན་ནའང་། ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་ལུགས་མེད་པར་བཟོ་དགོས་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པར། ཆབ་སྲིད་བཅོས་སྒྱུར་དང་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་བཟང་། ལས་ཀ་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་དགོས་པའི་དགོས་མཁོ་བཏོན། སུལ་ཏན་གྱིས་ལས་ཀ་དང་ཁེ་ཕན་སྤྲོད་པའི་དམ་བཅས་ཏེ་ཡ་ལན་སྦྱིན། སྤྱི་ལོ༢༠༡༡ལོའི་ཟླ༡༠ནང། གྲོས་ཚོགས་འོག་མ་ལ་འོས་བསྡུ་སྤེལ་བ་དང་སུལ་ཏན་གྱིས་ལྷན་ཁང་དེའི་དབང་ཆ་ཁོ་ལས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ཁས་བླངས། ཡིན་ཡང་། ལོ་རྗེས་མར་སྲིད་གཞུང་གིས་དྲ་རྒྱའི་སྐྱོན་བརྗོད་ལ་བཙན་གྱིས་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་འགོ་ཚུགས།
ས་ཁམས།
ཨོ་མན་གྱི་ས་བབས་ཆགས་སྟངས་ནི་འཕྲེད་ཐིག༡༦◦Nདང༢༨◦Nཀྱི་བར་དང་། གཞུང་ཐིག་ནར་མ༥༢◦Eདང༦༠◦Eཡི་བར་དུ་ཡོད། ཨོ་མན་གྱི་དབུས་སུ་བྱེ་ཐང་གི་བདེ་ཐང་གིས་ཁེབས་ཡོད་ལ། དེའི་བྱང་ཕྱོགས་དང་ཤར་ལྷོའི་མཚོ་ངོགས་སུ་རི་རྒྱུད་མང་པོ་ཡོད། ཤར་ལྷོའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ཨོ་མན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གཙོ་བོ་ཁག་ཆགས་ཡོད་དེ། བྱང་ཕྱོགས་སུ་རྒྱལ་ས་མ་སི་ཁད་དང་སོ་ཧར་གྲོང་ཁྱེར་ཡོད་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སཱ་ལ་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ཡོད། ཨོ་མན་གྱི་གནམ་གཤིས་ལ་མཚོན་ན། ནང་ལོགས་ཀྱི་སྐམ་སའི་སར་སྐམ་པོ་དང་ཚ་པོ་ཡིན་ལ། མཚོ་ངོགས་སུ་རླན་གཤེར་ཆེ། དེང་སྐབས་ཀྱི་མཚོ་ངོགས་ཐིག་མཚམས་ལས་རིང་དུ་གྱེས་པའི་བྱེ་ཐང་ཁུལ་དུ་འགྱུར་རྡོ་རུ་གྱུར་ཟིན་པའི་ཕྱི་སྐོགས་གང་མང་ཞིག་ཡོད་པས། བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་གི་དུས་སུ། ཨོ་མན་གྱི་ས་ཆ་དེ་རྒྱ་མཚོ་ཡིས་ཁེབས་ཡོད་པར་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད།
དཔལ་འབྱོར།
ཨོ་མན་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་འདུས་ཅན་དང་རྒྱལ་པོ་སྲིད་དབང་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁོངས་སུ་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཁང་དང་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཁང་། ཁྲིམས་འཛིན་ལྷན་ཁང་བཅས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་མཐར་གཏུགས་རྒྱུད་འཛིན་པ་སུལ་ཏན་གྱི་ལག་ཏུ་ཡོད། ཨ་རིའི་གཞུང་འབྲེལ་མི་ཡིན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་རང་དབང་ལྷན་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་རང་དབང་མིན་པར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད།
སུལ་ཏན་ཁཱ་བྷུ་སི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཡིན་ལ། ཐད་ཀར་ཕྱི་སྲིད་དང་འགོག་སྲུང་ལས་བགོས་སྟངས་འཛིན་ཡང་བྱས་ཡོད། སུལ་ཏན་ལ་དབང་ཆ་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་དང་བཀའ་ཁྱབ་ཀྱི་སྒང་ནས་ཁྲིམས་ལུགས་བཟོ་ཆོག དབུས་ཤར་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཁོ་ནི་དབང་སྒྱུར་པ་དུས་ཡུན་རིང་ཤོས་དེ་ཡིན།
མི་འབོར།
སྤྱི་ལོ༢༠༡༤ལོར་ཨོ་མན་ལ་མི་འབོར་ས་ཡ༤ལྷག་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་ས་ཡ༢.༢༣ནི་ཨོ་མན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན་པ་དང་། ས་ཡ༡.༧༦ཡུལ་བྱོལ་པ་ཡིན། ཨོ་མན་གྱི་མི་འབོར་ལོ་ན་ཧ་ཅང་གཞོན་པའི་གྲས་ཡིན་ཏེ། གནས་སྡོད་པའི་བརྒྱ་ཆ༤༣ལྷག་ན་ཚོད༡༥ཡི་འོག་ཏུ་ཡོད། མི་འབོར་སྤྱིིའི་བརྒྱ་ཆ༥༠ཙམ་རྒྱལ་ས་མ་སི་ཁད་དང་རྒྱལ་སའི་ནུབ་བྱང་ཁུལ་གྱི་བྷ་དི་ནཱ་མཚོ་ངོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཨོ་མན་མི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་ཨ་རབ་དང་བྷ་ལུ་ཆོ་དང་ཧྤེ་གླིང་བཅས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན། ཨོ་མན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་གཙོ་བོ་ཚོ་པའི་རུ་སྡེ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་གཙོ་བོ་གསུམ་འདུས་ཡོད་པ་ནི། ཚོ་པ་དང་ཨེ་བྷ་ཌི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་ལྡན་པ། རྒྱ་མཚོའི་འདབས་འབྲེལ་གྱི་ཚོང་ལས་སྡེ་ཁག་བཅས་ཡིན། དང་པོ་གཉིས་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད་པ་དང་། དམིགས་བསལ་གྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལོགས་ཀྱི་སྐམ་སའི་སར་ཁྱབ་གདལ་ཆེ་ལ། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་ལོགས་སུ་གནས་ཡོད། གསུམ་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱལ་ས་མ་སི་ཁད་དང་ཨོ་མན་གྱི་མཚོ་ངོགས་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དུས་རྒྱུན་རིགས་གསུམ་པ་འདི་གུ་ཡངས་པོ་དང་བཟོད་སྒོམ་ཆེ་བ་ཡོད།
ཆོས་ལུགས།
ཁ་ཆེ་པ་བརྒྱ་ཆ༨༥.༩ (གཞུང་འབྲེལ་ཆོས་ལུགས་ནི་ཨེ་བྷ་ཌི་དང་སུ་ནཱི་དང་ཞི་ཡ་ཆོས་རྒྱུད་བཅས་ཡིན་ཡང་ཨེ་བྷ་ཌི་མང་ཤོས་ཡོད་པ་དང་གཞན་གཉིས་ཉུང་ངུ་ལས་མེད།) དང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་བརྒྱ་ཆ༦.༥དང་། ནང་པ་བརྒྱ་ཆ༥.༥དང་འཇིའུ་ཆོས་པ་བརྒྱ་ཆ༠.༡དང་། ཆོས་ལུགས་གཞན་བརྒྱ་ཆ༡དང་ཆོས་ལུགས་མེད་པ་བརྒྱ་ཆ༠.༢ཡིན།
སྐད་ཡིག
ཨོ་མན་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ནི་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་ཡིན་པ་དང་། སྐད་ཡིག་དེ་ཨ་ཧྥི་རོ་ཞི་ཡའི་སྐད་ཡིག་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེ་མའི་ཡན་ལག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་མ་དར་བའི་སྔོན་དུ། དབུས་ཨོ་མན་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་གཙོ་བོ་བཀོལ་བའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་མེད། ཕྱིས་སུ་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་གཙོ་བོ་བཀོལ་བའི་ཁོངས་སུ་ཆགས་པ་རེད།
ཨ་རིའི་དབུས་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ལྟར་ན། ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་གི་ཚུན་ཆད་ནས། ཨོ་མན་ནང་དབྱིན་ཡིག་དང་བྷ་ལུ་ཆོ་སྐད་ཡིག ཡུར་ཌོ་སྐད་ཡིག རྒྱ་གར་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་བཅས་གཙོ་བོར་བཀོལ་གྱིན་ཡོད། ཚོང་ལས་ཀྱི་སྡེ་རུ་དབྱིན་ཡིག་སྤྱོད་སྒོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། སློབ་གྲྭའི་ནང་དུའང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་དབྱིན་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ལ། ཡུལ་སྐོར་ས་ཆ་ཁག་ཏུ་བརྡ་རྟགས་དང་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེ་བ་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ནང་བྲིས་ཡོད།
མར་པ་དོ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག
མར་པ་དོ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག
འདི་ཉིད་ཡ་འབྲོག་དོ་ནང་དུ་རབ་བྱུང་དང་པའི་ཆུ་རྟ་(༡༠༤༢)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་ལ།  བཀའ་འགྱུར་ལས་ 《འཕགས་པ་མི་གཡོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འབུམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྟོགས་པ་ལེའུ་བདུན》《ལག་ན་རྡོ་རྗེ་གོས་སྔོན་པོ་ཅན་རྡོ་རྗེ་གདེངས་པའི་རྒྱུད་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ》  ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ།  《དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་རྟོགས་པ》ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་བཞི་སྟེ་རྟོག་པ་བཞི་པར་གྲགས་པ།  བསྟན་འགྱུར་ལས།  《ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་གཉིས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས》《འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ》དང་《དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རིམ་པ་ལྔའི་འགྲེལ་པ》《  བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དབེ་མཆོག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རིན་ཆེན་ཡིདནབཞིན་ནོར་བུ》  ཞེས་བྱ་བ། 《ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག》《དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་བསྡོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ》《དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ལ་བསྟོད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྦྱིན་པ》ཞེས་བྱ་བ་སོགས་མང་ངོ།  །
མར་པ་ལོ་ཙཱའི་བཀའ་སྲོལ་བསྲེ་བའི་གདམས་ངག་སྒོམ་ཚུལ་བཅོ་བརྒྱད།
མར་པ་ལོ་ཙཱའི་བཀའ་སྲོལ་བསྲེ་བའི་གདམས་ངག་སྒོམ་ཚུལ་བཅོ་བརྒྱད།
བསྲེ་བ་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཁྲིད་དང་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཁྲིད་གཉིས། བསྐྱེད་རིམ་ལའང་རྣམ་པ་ལ་བསླབ་པ། ཐིག་ལེ་ལ་བསླབ་པ། ཟུང་འཇུག་ལ་བསླབ་པ་གསུམ། རྫོགས་རིམ་ལ་གཏུམ་མོ་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་གསུམ།  གཏུམ་མོ་ལ་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་དང་གཞན་ལུས་ཤེས་རབ་གཉིས། སྒྱུ་ལུས་ལ་ཉམས་མྱོང་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ།  སྐྱེས་པ་བརྟན་རྒྱས་སུ་བྱེད་པ་སད་པར་གྱི་སྒྱུ་མ་གཉིས། ཕྱི་མ་ལ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང་བར་དོ་སྒྱུ་མ་གཉིས།  འོད་གསལ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ།  སྒོམ་པའི་འོད་གསལ།  གཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ།  འཆི་བ་འོད་གསལ་གྱི་གདམས་ངག་བཞི་བཅས་སོ།  །
མར་པ་ལོ་ཙཱ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས།
མར་པ་ལོ་ཙཱ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས།
རབ་བྱུང་གོང་གི་ལོ་སྐོར་དྲུག་ཅུ་ཐ་མའི་ཆུ་བྱི་(༡༠༡༢)ལོ་ནས་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་མེ་གླང་(༡༠༧༩) ལོ་བར་འཚོ་ཞིང་བཞེས། འདིར་《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་》 ལྟར་བྲིས། དགུང་ལོ་གྱ་དྲུག་བཞུགས།  བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མཚན་སྙན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། འཁྲུངས་ཡུལ་ལྷོ་བྲག་རྫོང་ཆུས་འཁྱེར་ཕུ།  ཡབ་མར་པ་དབང་ཕྱུག་འོད་ཟེར་དང་ཡུམ་རྒྱལ་མོ་འོད་ཟེར་གཉིས་ཀྱི་སྲས་མིང་སྲིང་བཞིའི་གཉིས་པ་ཡིན། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ནས་འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲུང་དུ་སཾསྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དང་སྒྲ་རིག་པ་ལ་སློབ་སྦྱོང་གནང་། དེ་ནས་རང་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་གསེར་སྲང་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བསྣམས་ཏེ་བལ་པོར་བྱོན། དེ་ནས་ཁ་རག་གཉོས་ལོ་ཙཱ་བ་དང་མཉམ་དུ་བྱུང་ཡང་ཁོང་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། མར་པ་རང་ཉིད་ས་ཆུའི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཆེད་དུ་བལ་པོར་ལོ་གསུམ་རིང་བཞུགས་ཏེ་དེའི་རིང་བལ་པོ་སྤྱི་ཐེར་བའི་དྲུང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་པོ་གསན། དེ་ནས་པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་པའི་དྲུང་དུ་བྱོན། དེ་ནས་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་ནས་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་དྲུང་དུ་གསང་བ་འདུས་པ་གསན། དེ་ནས་སླར་ཡང་བལ་ཡུལ་དུ་པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་པའི་དྲུང་དུ་གསང་བ་འདུས་པ་དང་མ་ཧཱ་མཱ་ཡ་གསན་ནས་གསེར་འཚོལ་བའི་ཆེད་དུ་བོད་དུ་ཚུར་ཕེབས། གསེར་མང་པོ་བསྒྲུབས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་སྐབས་ནཱ་རོ་པ་སྤྱོད་པ་ལ་གཤེགས་ཟིན་ཡང་དཀའ་བ་མང་པོ་སྤྱད་ནས་བཙལ་བས་ནགས་གསེབ་ཤིག་ཏུ་མཇལ། དགུང་ལོ་ཞེ་གཉིས་པ་ལ་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་བདག་མེད་མ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། ལོ་ཤས་ནས་སླར་ཡང་གསེར་བསྣམས་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ནས་བླ་མ་མེ་ཏྲི་པ་དང་མཇལ་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་པོ་གསན། སྔ་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དང་བལ་པོ་བཅས་སུ་ཕར་ཚུར་འབྱོན་སྐབས་ཁྲེས་པོ་བསྣམས་ནས་ཞབས་ཐང་དུ་ཕེབས་ཏེ། དུག་སྦྲུལ་གྱི་གླིང་དང་། བྱེ་ཐང་། དུག་ཆུ་བཅས་བརྒལ་ནས་དཀའ་སྤྱད་ཚད་མེད་པ་མཛད་དེ་བོད་དུ་ཚུར་ཕེབས་སྐབས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་མང་པོ་བསྣམས་ཏེ་དེ་དག་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་གནང་། དགུང་ལོ་གྱ་དྲུག་པ་ལ་སྐུ་གཤེགས།  ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་མ་འཁོད་པ་མེད་ཅིང་།  རྒྱས་ཤོས་ནི་རྒོད་ཚང་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་གྱིས་མཛད་པའི་《མར་པའི་རྣམ་ཐར་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་》ཞེས་པར་གཟིགས། །
བལ་ཡུལ།
བལ་ཡུལ་ནི་རི་བོ་ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ཁེལ་བའི་ལྷོ་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་བལ་ཡུལ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༢༦.༤ ཙམ་ཡོད་པ་དང་འཛམ་གླིང་ནང་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་ ༤༨ པ་དང་། ས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཨང་ ༩༣ པ་དེ་ཆགས་ཡོད། བལ་ཡུལ་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ནི་རྒྱ་ནག་དང་། བོད་དང་། འབྲུག རྒྱ་གར། པཱཀིསྟཱན། བཱང་ག་ལ་དེ་ཤ་བཅས་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་གངས་རི་དང་ནགས་རི། སྤང་རི་སོགས་ས་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ལ། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ནང་གནས་ཆེན་གྱི་མིང་ཐོགས་པའི་མངའ་སྡེ་གཉིས་དང་། གངས་རི་ཆེན་པོའི་མིང་ཐོགས་པའི་མངའ་སྡེ་གཉིས་དང་། ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་མིང་ཐོགས་པའི་མངའ་སྡེ་བཅུ་བཅས་མངའ་སྡེ་བཅུ་བཞི་ཡོད།
རྒྱལ་ས་ཡམ་བུ།
རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་སམ་རྒྱལ་ས་ལ་བོད་སྐད་དུ་ཡམ་བུ་དང་། ཡོངས་གྲགས་ལ་ཀཱ་ཋ་མཱཎྜཽཾ་ཟེར། རྒྱལ་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ 600km2 ཡོད་ལ། དུས་རྒྱུན་མི་འབོར་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་གནས་སྡོད་བྱེད།
གནའ་རབས་ཀྱི་བལ་བོ།
དེ་ཡང་གནའ་རབས་རྒྱ་གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་ནང་བལ་བོ་ལ་གནའ་རབས་གྱི་རྒྱ་གར་ཞེས་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། དུས་རབས་༣པའི་ནང་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོས་བལ་ཡུལ་དུ་ནང་ཆོས་ཐོག་མ་སྲོལ་བཏོད། སྤྱི་ལོ་༢༠༠ཙམ་དུ་བལ་བོ་དེ་ལི་ཆ་ཝིས་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་བལ་བོ་ལ་ཧིན་དྷུ་ལྷ་ཁང་དང་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་མང་པོ་བཞེངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རིམ་བཞིན་ལི་ཆ་ཝིས་ཉམས་ཆག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། སྤྱི་ལོ་༨༧༩ལོར་ཐཱ་ཀུ་རིས་དུས་རབས་འགོ་བཙུགས།
སྤྱི་ལོ་༡༢༠༡ནས་༡༧༦༩ལོའི་བར་དུ་བལ་བོ་དེ་མཱ་ལཱ་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་དང། ༡༤༨༢ལོར་མཱ་ལཱ་གྲོངས་རྗེས་སུ་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་དེ་རང་གི་བུ་རྒྱུད་གསུམ་ལ་བགོས། དུས་རབས་༡༨ཙམ་ལ་བལ་བོ་དེ་གོར་ཁཱ་རྒྱལ་པོ་ནཱ་རཱ་ཡན་གྱིས་བསྐྱར་དུ་དབང་དུ་བསྡུས། དུས་རབས་༡༩པའི་ནང་བལ་བོ་མི་རིགས་ཚོ་དབྱིན་ཇི་ཡིས་བཙན་སྐུལ་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༨༡༤ནས་༡༨༡༦ལོའི་དབྱིན་བལ་བར་དམག་འཁྲུག་བྱུང་པས་ད་སྐབས་བལ་བོའི་ས་མཚམས་དེ་སྐབས་དེ་ནས་བྱུང་། སྤྱི་ལོ་༡༨༤༦ལོར་རཱང་བྷ་ཧཱ་ཌུར་གྱིས་བལ་ཁུལ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང་། ཁོང་རང་ཉིད་རཱ་ནཱ་འམ་སྲིད་བློན་ཞིག་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་བལ་བོའི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་རཱ་ནཱས་བཟུང་ཡོད་པ་དང་བལ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཚོར་མིང་ཙམ་ལས་དབང་ཆ་མེད། མཐར་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༣ལོར་དབྱིན་བལ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཆིངས་ཡིག་གསར་བ་ཞིག་བཞག
དེང་རབས་ཀྱི་བལ་བོ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོར་སྲིད་བློན་རཱ་ནཱ་ཁོང་གནས་དབྱུང་བཏང་བ་དང་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཆ་སླར་ཡང་བསྐྱར་གསོ་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ལོར་བལ་བོའི་གྲོས་ཚོགས་བལ་བོའི་མི་དམངས་ཚོས་འོས་འདེམ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱལ་པོ་དང་གྲོས་ཚོགས་བར་རྩོད་གླེང་བྱུང་བས་གྲོས་ཚོགས་ཕམ། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢ལོའི་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པའི་འོག་རྒྱལ་པོར་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་། ༡༩༩༠ལོར་བལ་བོའི་དམངས་གཙོའི་ཤོག་ཁག་གིས་ངོ་རྒོལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བར་བརྟེན་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སླར་གསོ་བྱས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༩༡ལོར་བལ་བོའི་མང་མོས་འོས་འདེམ་བྱས་ཤིང་བལ་བོའི་བཅའ་ཁྲིམས་གསར་པ་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོར་བལ་བོའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དམག་ཤོག་སྲིད་གཞུང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དབང་བསྒྱུར། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༥ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁང་མཐོ་ཤོས་ཀྱིས་འོས་བསྡུ་ནུས་མེད་བཟོས་པ་དང་སྔོན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་བསྐྱར་གསོ་བྱས།
སྤྱི་ལོ་༡༩༩༦ལོར་བལ་བོའི་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་འགོ་བཙུགས་པས། སྐབས་དེར་བལ་བོའི་དཔལ་འབྱོར་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༦ལོའི་ཟླ་༡༡པའི་ནང་ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་བཞག སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༤པའི་ཐུན་མོང་སྲིད་གཞུང་ལ་འོས་ཤོག་ཐོབ་པས་བལ་དམངས་ཀྱིས་དབང་ཆ་བཟུང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༥པའི་ནང་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དབང་རྩ་མེད་བཟོས་ནས་བལ་བོ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོར་བལ་བོའི་རྩ་ཁྲིམས་གསར་པ་འགོ་བཙུགས། སྤྱིར་བལ་བོ་དེ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཡང་། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་སྐོར་བ་ཚོའི་ཆེ་དགའ་སའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཆགས་ཡོད།
སྐད་ཡིག།
བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོངས་བསྡོམས་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་བརྒྱ་དང་ཉེར་དགུ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཀྱང་། ཡོངས་གྲགས་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་ཁྱབ་ཆེ་བར་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་ནེ་པཱ་ལཱི་ཡིན།
མངའ་སྡེ་ཁག
༡ མེ་ཙཱི། ༢ ཀོ་ཤཱི། ༣ ས་ག་ར་མཱ་ཐཱ། ༤ ཛ་ན་ཀ་པུ་ར། ༥ ན་རཱ་ཡ་ཎཱི། ༦ བཱགྨ་ཏཱི། ༧ ལུམྦི་ནཱི། ༨ གཎྜ་ཀཱི། ༩ དྷ་ཝ་ལ་གི་རཱི། ༡༠ རཱཔྟཱི། ༡༡ བྷེ་རཱི། ༡༢ ཀརྞ་ལཱི། ༡༣ སེ་ཏཱི། ༡༤ མ་ཧཱ་ཀཱ་ལཱི།
ཆུ་རྒྱུན།
བལ་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོངས་བསྡོམས་གཙང་པོ་ཆེ་ཆུང་དྲུག་སྟོང་ཙམ་ཡོད་པ་ལས། ཀོ་ཤཱི་དང་། གཎྜ་ཀཱི་དང་། ཀརྞ་ལཱི་དང་། མ་ཧཱ་ཀཱ་ལཱི་དང་། མེ་ཙཱི་དང་། ཀནྐཱ་ཨཱི་དང་། བཱགྨ་ཏཱི་དང་། རཔྟཱི་དང་། བྷེ་རཱི་དང་། སེ་ཏཱི་དང་། ཛོ་ག་མཱ་ཨཱི་དང་། པཱུ་ཝཱ་མཱ་ཨཱི་དང་། དེ་ཨུ་མཱ་ཨཱི་དང་། ལི་ཀུ་བཅས་ནི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཁག་ཡིན།
ས་ཁམས།
རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་བལ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་ལ་བལ་བོའི་སཱ་གཱ་མཱ་ཐཱ་ཟེར། རི་བོ་དེ་འཛམ་གླིང་ནང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ཡིན་ཞིང་། དེའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ནས་སྨི་༨,༨༤༨ཙམ་ཡོད། རོ་བོ་དེ་སྲོག་ཉེན་ཡུལ་གྱི་སྒང་ལ་ཡོད་པས་འཚོ་རླུང་མ་སྤྱོད་པ་རི་རྩེར་འཛེག་མི་ཐུབ། ཇོ་མོ་གླང་མ་ལ་འཛེག་ལམ་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཅིག་ནི་ཇོ་མོ་གླང་མའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཏེ་བལ་བོའི་ནང་དང་། གཞན་དེ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་འཛེག་ལམ་གྱི་མཐོ་ཚད་སྨི་༥,༣༦༤ཙམ་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་འཛེག་ལམ་གྱི་མཐོ་ཚད་སྨི་༥,༡༥༠ཙམ་ཡོད། ལྷོ་ཕྱོགས་འཛེག་ལམ་དུ་ཤར་པ་དང་དོས་འཁྱེར་པ་ཚོས་གཡག་དང་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འཛེག་གི་ཡོད་པ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་འཛེག་ལམ་དུ་དབྱར་ཟླའི་ནང་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་ཡོད་འདུག འཛེག་ལམ་དེ་གཉིས་ནི་ཇོ་མོ་གླང་མར་རི་འཛེག་པ་དང་གནས་སྐོར་བ་ཚོའི་འགྲོ་ལམ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཆགས་ཡོད།
སྤྱི་ལོ་༡༨༥༦ལོར་རི་བོ་དེ་ཐོག་མ་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཞིབ་པས་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་མིང་ལ་མཐོ་རྩེ་XVཟེར། སྤྱི་ལོ་༡༨༦༥ལོར་ས་ཁམས་རིག་ཚོགས་ཀྱིས་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་དབྱིན་མིང་(mounten everest) མའུན་ཊེན་ཨེབ་རེསྚ། ཞེས་ཟེར། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༡ལོར་རི་བོ་ཇོ་མོ་ལོ་མ་དབྱིན་ཇིས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་འགོ་བཙུགས། ༡༩༢༤ལོའི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༨ཉིན་སྐུ་ཞབས་མཱ་ལོ་རི་དང་ཨེན་ཌི་རོ་གཉིས་ཐེངས་དང་པོ་ཇོ་བོ་གླང་མར་འཛེག་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ༡༩༩༩ལོའི་ནང་རི་འཛེག་པ་ཨེན་ཀེར་གྱིས་སྐུ་ཞབས་མཱ་ལོ་རིའི་ཕུང་པོ་མ་རྙེད་བར་དུ་ཁོང་གཉིས་ག་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༣ལོའི་ཟླ་༥པའི་ནང་བལ་བོ་རི་འཛེག་པ་ཤར་པ་བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱལ་དང་ནིའུ་ཟེ་ལེན་གྱི་རི་འཛེག་པ་སྐུ་ཞབས་ཧི་ལེ་རི་གཉིས་ཐེངས་དང་པོ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་རི་རྩེར་འབྱོར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།
དཔལ་འབྱོར།
སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོའི་བར་དུ་བལ་བོ་ནི་སོ་ནམ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ། ༡༩༥༡ལོ་ནས་བཟུང་དུས་རབས་ཀྱིས་བལ་བོ་བསྒྱུར་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། བལ་བོའི་ས་ཁུལ་བརྒྱ་ཆ་༢༠%ཙམ་སོ་ནམ་གྱི་ས་གཞི་དང་། བརྒྱ་ཆ་༣༣%ཙམ་ནགས་ཚལ། གཞན་ས་ཁུལ་ཕལ་ཆེ་བ་རི་རྒྱུད་ཡིན། བལ་བོའི་སྟོན་ཐོག་གཙོ་བོ་ནི་གྲོ་འབྲས་གཉིས་ཡིན་འདུག སྤྱིར་བལ་བོའི་ཚོང་འབྲེལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཀྲུང་གོ་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོ་ནི་བལ་བོར་ཕྱིར་ཚོང་བ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་དེ་ཡིན། ཀྲུང་གོས་བལ་བོ་ནས་ཉོ་བ་ཅི་ཡང་མེད། རྒྱ་གར་ནི་བལ་བོའི་ཅ་དངོས་ཉོ་མཁན་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད།
ཕྱི་འབྲེལ་དང་དམག་དཔུང་།
བལ་བོ་ནི་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཡོད་པས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ། རྒྱ་གར་དང་བལ་བོ་བར་གྲོས་མཐུན་གྱི་ཆིངས་ཡིག་ཅིག་བཞག་པའི་ནང་། རྒྱ་བལ་གཉིས་བར་མི་སེར་ཚོར་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་ཁྱེར་མི་དགོས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཕར་ཚུར་འགྲིལ་འགྲུམ་བྱེད་ཆོག་པ་དང་། བལ་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་དུ་དམ་བསྒྲགས་མེད་པར་ལས་ཀ་བྱེད་ཆོག་པ་སོགས་ཆིངས་ཡིག་ཏུ་བཀོད་ཡོད། དེ་བཞིན་དབྱིན་རྒྱ་བལ་གསུམ་གྱིས་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པའི་ནང་རྒྱ་གར་དུ་གྷོ་ཁཱར་དམག་དཔུང་བདུན་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དམག་མི་ཕལ་ཆེ་བ་བལ་བོ་ནས་ཡིན་འདུག
སྤྱི་ལོ་༡༩༥༥ལོའི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡ཉིན་བལ་བོ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར། ཞི་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་ཁས་ལེན་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་གཞིར་བཟུང་ནས་འབྲེལ་བ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོར་ཀྲུང་གོའི་སི་ཁྲོན་ས་ཁུལ་དུ་ས་ཡོམ་གནོད་སྐྱོན་ལ་བལ་བོ་གཞུང་གིས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པ་བཞིན། ཀྲུང་གོས་བལ་བོའི་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རོགས་རམ་བྱས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་༢༠༠༨རི་བོ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་དབྱར་ཁའི་ཨོ་ལེམ་ཕིག་རྩེད་འགྲན་ཚོགས་ཡོད།
བལ་བོ་ལ་བལ་བོའི་མཁའ་དམག་དང་མི་དམངས་སྐོར་སྲུང་པ། གཞོགས་འདེགས་དཔུང་དམག་བཅས་ཡོད། བལ་དམག་ཚོ་ངེས་པར་དུ་ལོ་ན་༡༨ཟིན་པ་ཡིན་དགོས། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༤ལོར་བལ་བོ་གཞུང་གིས་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་༩༩.༢ཙམ་དམག་དོན་འགྲོ་གྲོན་བཏང་ཡོད་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དམག་གི་ཡོ་ཆས་དང་གོ་མཚོན་ཕལ་ཆེར་བ་རྒྱ་གར་ནས་ནང་འདྲེན་བྱས་པ་དང། དེ་བཞིན་ཨ་རི་ཡིས་(M16s,M4s)གོ་མཚོན་སོགས་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ཡོད། M16མེ་མདའ་ནི་བལ་དམག་གི་མེ་མདའ་ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན་འདུག བལ་དམག་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་གསར་བའི་ནང་དུ་བལ་བོའི་བུད་མེད་དམག་མི་ཚོ་ལག་འཛིང་གི་གནས་སྐབས་དང་། དམག་འཁྲུག་གི་མདུན་ཕྱོགས་སུ་དམག་འཛིང་མི་དགོས་པ་ཁྲིམས་བཟོས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། གསང་བའི་ལས་དོན་གྱི་སྡེ་ཁག་དང་དམག་སྤྱིའི་ལས་ཁུངས་སྡེ་ཁག བརྡ་ལན་དམག་དཔུང་སྡེ་ཁག་སོགས་ལ་དམག་གི་ཆ་ཤས་ལེན་ཆོག
མར་ལུགས།
མར་ལུགས།
གསང་འདུས་ཀྱི་མན་ངག་གནད་ཆེ་བ་རྣམས་གཙོ་བོ་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ལ་མངའ་བ་ཡིན་པས། འདིའི་ལུགས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་མར་ལུགས་སུ་གྲགས། མར་ལུགས་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཡིན། །
མར་མེ་དང་མར་མེའི་འོད་བཞིན།
མར་མེ་དང་མར་མེའི་འོད་བཞིན།
རྒྱང་འཕེན་པས་སེམས་ལུས་ལ་ཁྱད་པར་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྟེན་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་ཆང་དང་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་བཞིན་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། མར་མེ་དང་དེའི་འོད་བཞིན་དུ་སེམས་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དང་། རྩིག་པ་དང་དེའི་རི་མོ་བཞིན་དུ་སེམས་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟེན་པར་འདོད་པ་ལས་མར་མེ་དང་མར་མེའི་འོད་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་དཔེའོ།  །
མར་ལུགས་གུར་བརྟགས་སམ་གསུམ།
མར་ལུགས་གུར་བརྟགས་སམ་གསུམ།
དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་རྡོ་རྗེ་གུར། བརྟག་གཉིས།  སམྦུ་ཏྲ་བཅས་རྒྱུད་གསུམ།  །
མལ་ཡེར་པ་བ།
མལ་ཡེར་པ་བ།
གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དྲུག་གི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཙམ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཆ་ད་ཕན་མ་མཐོང་། །
མི་སྐྱས་ལག་གི་སླེབས་ན།
མི་སྐྱས་ལག་གི་སླེབས་ན།
གྲྭ་པ་མ་ཡིན་པའི་མིས་ལག་པ་བསྒུལ་ནས་ཉེས་བརྡུང་བཏང་བ་བྱུང་ན། །
མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞི།
མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞི།
དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ།  ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བ།  ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་སྟེ་བཞི། །
མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད།
མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད།
དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ། ཡི་དྭགས།  ལྷ་ཚེ་རིང་པོ།  ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ།  དབང་པོ་མ་ཚང་བ།    རྒྱལ་བའི་བཀའ་མེད་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ།  ལོག་ལྟ་ཅན་རྣམས་སོ།  །
མི་འགབ།
མི་འགབ།
མི་འགྲིག་པ། །
མི་འཁྲུགས་པ་སྐྱབས་སྦྱིན་ཅན།
མི་འཁྲུགས་པ་སྐྱབས་སྦྱིན་ཅན།
དེང་སང་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་ཇོ་བོ་མི་འགྲོ་གསུང་བྱོན་དུ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན། །
མི་ངས།
མི་ངས།
མི་ནད་དམ་མུ་གེའི་དོན། །
མི་ཆུང་སེམས་བསྐྱེད།
མི་ཆུང་སེམས་བསྐྱེད།
མི་ཆུང་ཆུང་གིས་བློ་སྟོབས་ཆེར་སྐྱེད་བྱས་པ། །
མི་ཆུ་བདུན།
མི་ཆུ་བདུན།
ཉེས་པ་གསུམ་སྟེ། རླུང་དང་མཁྲིས་དང་བད་ཀན་དང་།  ཁྲག  འདུས་པ།  སྲིན་བུ།  སྒྲ་ནད་དོ།  །
མི་དགེ་བའི་ས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས།
མི་དགེ་བའི་ས་པ་ཆེན་པོ་གཉིས།
ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པའོ། །