cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
སྤོ་བོའི་ལོ་གསར་
སྤོ་བོ་ཁུལ་ལ་ལོ་གཅིག་ནང་ལོ་གསར་རྒྱས་བསྡུས་ཐེངས་གསུམ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་དང་། མི་ནག་ལོ་གསར﹙སོ་ནམ་ལོ་གསར་ཡང་ཟེར﹚། བྱིས་པའི་ལོ་གསར་བཅས་རེད། བྱིས་པའི་ལོ་གསར་ནི་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གཏོང་བ་ཡིན། གཙོ་བོ་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་གསར་ཡིན་པས། དེའི་སྐབས་སུ་ལོ་ན་བཅུ་གསུམ་བཅུ་བཞི་མན་གྱི་ལོ་ཆུང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གྱོན་ཆས་གསར་བ་གཡོགས་པ་དང་། ཟས་སྣ་གང་དྲག་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ནས་བྱིས་པའི་ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལོ་གསར་དེ་ཉིན་གཅིག་གནས་ཉིན་གཉིས་པར་དུ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། ཚེས་གཅིག་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་བྱིས་པ་རྣམས་གཟབ་མཆོར་གྱིས་བརྒྱན་ཏེ་གཉེན་ཉེ་དང་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་སར་ཞལ་མཇལ་ཞུ་བར་འགྲོ་སྲོལ་ཡོད།  གཉེན་ཉེ་ཁྱིམ་མཚེས་དག་གིས་ཀྱང་ཟས་སྣ་གང་ལེགས་གྲས་ཤིག་གིས་སྣེ་ལེན་ཞུ་བའམ། ཡང་ན་ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་དངོས་པོ་ཙག་ཙིག་ཅིག་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད།  ཚེས་གཉིས་ཉིན་བྱིས་པ་རྣམས་ནམ་རྒྱུན་རང་ཉིད་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཆེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཆུང་ཆུང་དང་། ཁྱིམ་མཚེས་གཉེན་ཉེའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་དང་འདུ་འཛོམས་བྱས་ཏེ་ཤ་མོག་བཟོ་བའམ་ཡང་ན་བཟའ་ཆས་གཞན་དག་བཟོས་ནས་དགའ་སྤྲོའི་ངང་སྡོད་གྱིན་ཡོད།  གལ་ཏེ་འདུ་འཛོམས་བྱས་པའི་ཕྲུ་གུའི་ནང་ལོ་ན་ཅུང་ཆེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཚེ་དེས་འགན་འཁུར་གྱི་ཡོད།  ལོ་གསར་ཉིན་གཉིས་པོའི་རིང་ལ་ཕ་མ་དང་རྒན་རབས་ཚོས་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་འདོད་བློ་གཙོར་བྱེད་པ་ལས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་འདི་བྱེད་དེ་བྱེད་ཅེས་དང་། ཁ་རྡུང་གཏོང་བ་སོགས་ཕྲུ་གུའི་བསམ་བློར་ཕོག་ཐུག་གཏོང་བའི་བྱ་བ་མཐག་དག་སྤོང་སྲོལ་ཡོད།
ལོ་གསར་ཚེས་གཉིས་ཉིན་ནས་བཟུང་གཉེན་ཉེ་དང་། ཁྱིམ་མཚེས་བཅས་ཀྱི་བར་འགྲོ་འོང་བྱེད་ཅིང་། སྤྱིར་ན་དེ་ཉིན་གཉེན་ཉེ་དང་ཁྱིམ་མཚེས་སོགས་ཕན་ཚུན་མགྲོན་འབོད་རེས་བྱ་རྒྱུའི་བརྡ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད། ཚེས་གསུམ་ཉིན་ནས་བུང་གཉེན་ཉེ་དང་ཁྱིམ་མཚེས་གྲོགས་པོ་བཅས་ཀྱི་བར་མགྲོན་པོ་འབོད་རེས་བྱེད་རྒྱུ་དངོས་སུ་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མགྲོན་བརྡ་སྤྲད་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམ་དང་། ནམ་རྒྱུན་འབྲེལ་བ་དམ་ལྷོད་ལྟར་འགྲོ་འོང་བྱེད་པ་ཡིན། མགྲོན་པོར་འབོད་ཕྱིན་ངེས་པར་དུ་དེ་ལ་མགྲོན་ལན་འབོད་དགོས་པ་དང་། མགྲོན་པོར་འབོད་སྐབས་ངེས་པར་དུ་ཆང་རག་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་པ་མ་ཟད། ངེས་པར་དུ་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཆང་རག་ཚ་པོ་ནང་མར་བརྒྱབ་ནས་ཐེངས་གཅིག་ནས་གཉིས་དང་། དགོང་མོ་མགྲོན་པོ་རྣམས་ལོག་འགྲོ་སྐབས་མགྲོན་རྫོང་ཞེས་ཤ་དང་། མར། ཤ་མོག་མོག བག་བཅོས་གྲོ་བསྲེག་སོགས་ཀྱིས་རྫོང་བ་བྱེད་དགོས།  དེ་ལྟར་གཉེན་ཉེ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གང་སར་འབྲེལ་བ་ལེགས་པའི་དུད་ཚང་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར་ལོ་གསར་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཡས་མས་སུའང་ཕན་ཚུན་མགྲོན་འབོད་བྱེད་མཚམས་ཆོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད།
རྒྱལ་བོའི་ལོ་གསར། དེ་ནི་བོད་ཡོངས་ཀྱི་ལོ་གསར་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྤོ་པོའི་ཁུལ་དུ་ལོ་ཆེན་ཡང་ཟེར། ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་ཚུལ་ནི་གོང་གསལ་མི་ནག་ལོ་གསར་དང་མཚུངས་ལ། སྤོ་བོའི་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ཁག་གཅིག་གིས་ལོ་གསར་འདི་མ་གཏོགས་མི་ནག་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་མེད། འོན་ཀྱང་ལོ་གསར་དེའི་དུས་སྐབས་སུ་སོ་ནམ་པ་རྣམས་དཔྱིད་རྨོད་ལས་ཀ་འགོ་ཚུགས་གྲབས་ཡོད་སྟབས། ངལ་གསོ་རྒྱུན་རིང་པོར་དེ་ཙམ་སྡོད་རྒྱུ་ཡོང་གི་མེད་པ་རེད།
རིན་ཆེན་རྣམ་པ་བཅུ།
གསེར་དང་། དངུལ། ཟངས། བེེཌཱུརྱ། མརྒད། མུ་ཏིག། མུ་མེན། པདྨ་རཱཀ ཀེ་ཀེ་རུ། ཕ་ལམ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀོང་པོའི་ལོ་གསར་
༡ ཀོང་པོའི་ལོ་གསར་གྱི་བྱུང་བ། ཀོང་པོའི་ལོ་གསར་དེ་ནི་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཉིང་ཁྲི་རྫོང་དང་། སྨན་གླིང་རྫོང་། ཀོང་པོ་རྒྱ་མདའ་རྫོང་སོགས་ས་ཁུལ་གྱི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སར་བའི་ལོ་གསར་ཞིག་ཡིན།   བོད་ལུགས་ཀྱི་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ཡིན།  བཤད་རྒྱུན་ཞིག་ལ། སྔོན་ཀོང་པོ་ས་ཁུལ་ཡང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ནས་བཟུང་ལོ་གསར་གཏོང་བ་ཡིན།  བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ། ལོ་ཞིག་གི་སྟོན་དུས་ཤིག་ལ། ཀོང་པོ་ས་ཁུལ་ལ་བྱང་ཕྱོགས་ཧོར་གྱིས་ཚུར་རྒོལ་བྱས་ཙ་ན། ཀོང་པོ་རྒྱལ་བོས་ལམ་སང་སྐྱེས་པ་རྣམས་དམག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དམག་འཐབ་དུ་བསྐྱོད་འགོ་བརྩམས་པ་ཚེ།  རྒྱལ་པོས་དམག་དཔོན་དང་འཐབ་འཛིང་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་གསོ་ཆེད་དུ་ལོ་གསར་སྔོན་ལ་གཏོང་རྒྱུ་བཀའ་བཏང་ནས་འཐབ་མོ་བ་རྣམས་ལ་ཟས་རིགས་ཅི་དགར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་རྗེས་ད་གཟོད་ལམ་ལ་ཆས་རྒྱུ་བྱས། མཐའ་མར་སེམས་དོན་དེ་གྲུབ་པའི་དམག་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་ཀྱིས་སྟོབས་རྩལ་ཅི་ཡོད་བཏོན་ནས་དགྲ་ཕྱོགས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་རྒྱལ་ཁ་ལོན། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཀོང་པོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་གསར་དེ་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཟླ་བ་བཅུ་བའི་ནང་གཏོང་བའི་སྲོལ་དེ་ཆགས་སོ། །
༢ ཀོང་པོའི་ལོ་གསར་རོལ་སྲོལ། ཀོང་པོའི་ལོ་གསར་ནི་བོད་ལུགས་ཀྱི་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ཡིན། དེའི་ཉིན་ཁྱི་ལ་མར་དང་། ཤ་སྤགས་སོགས་གང་སྟེར་ཡང་ཁྱིས་སྔོན་ལ་གང་བཟས་ན་ལོ་རྗེས་མར་དེ་ཡག་པོ་ཡོང་བར་བརྩི་བ་རེད། ཚེས་༣༠ཉིན་གནམ་གང་ལ་“སྐྱིད་བརྡ”ཞེས་གཡོས་སྦྱོར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བག་ལེབ་ལ་བྱུག་ནས་བཟའ་བ་དང་། ད་དུང་ཉིན་མོར་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྟ་རྒྱུག་མདའ་འཕེན་དང་། བི་ཤུ། སྦེ་ག ཤེད་རྡོ། གྲིའི་རྣོ་ཆོད་སོགས་འགྲན་བསྡུར་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་བུད་མེད་རྣམས་ཁ་ཅིག་གིས་རྟ་རྒྱུག་མདའ་འཕེན་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོར་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་མཆོད་ཆང་བཀྱགས་པ་དང་།གླུ་གཞས་གཏོང་བ།ཁ་བཏགས་སྒྲོན་པ་སོགས་བྱེད་སྒོའི་ཞབས་ཞུའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཕུད་དེ་མིན་བུད་མེད་རྣམས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་རྩེད་འཇོར་རོལ་གྱི་ཡོད།མཚན་མོར་མེ་ཕུང་བརྒྱབ་སྟེ་བྲོ་འཁྲབ་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་།བྲོ་འཁྲབ་སར་མདོང་མོའམ་ཡང་ན་ཟངས་སོགས་ཆང་སྣོད་ཆེན་པོ་བཞག་སྟེ།བྲོ་འཁྲབ་པར་ཡོང་མཁན་མི་རེ་རེ་བཞིན་ནས་ཆང་ཤུག་ཁྲ་གང་རེ་ཁྱེར་ཡོང་ནས་དེར་བླུགས་པ་དང་། ཡང་མི་རེ་རེ་བཞིན་ཤིང་ཁྲེས་པ་རེ་རེ་ཁྱེར་ཡོང་ནས་བྲོ་འཁྲབ་རིང་མེ་གཏོང་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། བྲོ་འཁྲབ་མཁན་གང་ཙམ་ཞིག་འཛོམས་རྗེས་མེ་ཕུང་ལ་མཐར་བསྐོར་ནས་བྲོ་འཁྲབ་བཞིན་ཆང་འཐུང་བ་དང་སྤྱིར་ན་མཚན་མོ་ས་རུབ་པ་ནས་བྲོ་འཁྲབ་འགོ་བརྩམས་ནས་ནམ་ཕྱེད་ཙམ་བར་དང་། སྐབས་འགར་ཕྱི་ཉིན་ནམ་མ་ལངས་བར་དང་ཐ་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་ཤས་སྦྲེལ་ནས་འཁྲབ་སྲོལ་ཡང་ཡོད།
ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག
ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་རྒྱུས་དང་ད་ལྟའི་གནས་བབ།
སྔ་ལོ་ཟླ་འཇུག་ཏུ་རྒྱ་ནག་ཧུ་སྦེ་ཞིང་ཆེན་ཁུལ་གྱི་ཝུ་ཧན་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཁྱབ་བརྡལ་ཕྱིན་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ Covid-19 པའམ་ཀོ་རོ་ན་ནད་དུག་གསར་མ་Novel Coronavirus བྱ་བ་དེས་ཡུན་ཐུང་ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་གྱི་ནང་། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོར་ཁྱབ་བརྡལ་ཕྱིན་ཟིན་པ་མ་ཚད། རྒྱལ་ཁབ་དུ་མའི་ནང་མིའི་ཚེ་སྲོག་གྲངས་ལས་འདས་པ་འཕྲོག་དང་འཕྲོག་མུས་ཐོག དཔལ་འབྱོར་དང་རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་རིམ་པར་དོ་འཕོག་གཏོང་དང་གཏོང་མུས་སུ་ཡོད། མི་མང་པོ་ཞིག་གི་སེམས་སུ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ཟེར་བའི་ངོ་བོ་དང་། ནད་རིགས་དེ་ཇི་ལྟར་འགོ་ཉེན་ཡོད་མེད། དེ་བཞིན་ནད་རིགས་དེ་སྔོན་འགོག་ཇི་ལྟར་བྱ་ཐབས་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་གང་སར་འཚོལ་བའི་མདུན་པ་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེ་ཞིང་ཡོད་ནའང་། ཧུལ་རྒྱུགས་ཆེ་བའི་དྲ་འཁྱམ་པ་མང་པོ་དང་། དེ་བཞིན་རྫུན་བཟོའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་ལངས་ཤོར་ཕྱིན་པའི་འོབ་ཚོད་པ་མང་པོས་གང་སར་ཁུངས་ལྡན་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་མར་བཤུས་ཡར་འགྲེམས་བྱས་པས། ཁུངས་ལྡན་གྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཐོབ་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན་ནས་འདིར་ཁོ་བོས་ངལ་བ་ཕྲན་བུན་སྤྱད་དེ་ཡིག་ཆ་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པའི་སྐོར་གླེང་བ་ལ།
སྤྱིར་བཏང་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་ coronaviruses 冠狀病毒ནི་ཉེ་ཆར་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར་ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཆེད་ལས་པས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འདས་པའི་རྒྱུད་རིམ་གྱི་ནང་དུ་ཏོབ་དབྱིབས་ནད་དུག་ལས་འབྱུང་བའི་ནད་རིགས་སར་སེ་SARSཟེར་བ་དང་མེར་སེ་MERSཟེར་བ་གཉིས་ཀྱིས་མི་གྲངས་མང་པོའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཡོད། ཏོབ་དབྱིབས་ནད་དུག་རྣམ་པ་མང་བའི་སེམས་ཅན་ནས་འགྲོ་བ་མིར་འགོ་ནུས་པའི་ནད་དུག་ Virus རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེས་འཆམ་རིགས་དཀྱུས་མ་ནས་ཛ་དྲག་ཅན་གློ་ཚད་ནད་གཞི་དེ་འདྲའི་རྐྱེན་བྱེད་ཐུབ། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ནང་ཕན་ཚུན་དུ་འགོ་བའི་ནད་དུག་ཚབ་ཆེན་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཡོད་ནའང་། དེ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་སུ་བསྡད་པ་ལས་ད་བར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་འཕོས་མེད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པ་འདི་ཉེ་བའི་ཆར་རང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་འཕོས་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དེའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་དང་ཚོད་ལྟའི་གྲུབ་འབྲས་སོགས་གང་ཡང་མེད་པས་དྲི་བ་མང་པོ་ཞིག་ལན་འདེབས་གསལ་པོ་མེད་པར་གནས་ཡོད། ད་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བར། ནད་དུག་གམ་ཝ་རེ་སི་SARS-Cov-2 སར་སེ་ཀོབ་༢་ཟེར་བས་སྐྲུན་བཞིན་པའི་ད་ལེན་གྱི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པའི་ནད་རྟགས་སུ་འཆམ་རིགས་སྤྱིའི་ནད་རྟགས་ཀྱི་སྟེང་། དམིགས་གསལ་གློ་སྐམ་པོ་རྒྱག་པ། ཚ་བ་འབར་བ། དབུགས་མ་འདང་བ་དང་དབུགས་གཏོང་ལེན་དཀའ་བ་སོགས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། གལ་ཏེ་འཚབ་ཆེར་གྱུར་ན་གློ་བའི་མཉེན་འཚད་ pneumonia ནི་མོ་ནི་ཡ་ཟེར་བ་སོགས་དང་། མཁལ་མ་བེད་མེད་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྲུན་ཐུབ། ནད་རིགས་གཞན་པ་དང་མི་འདྲ་བར་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཛ་དྲག་ཏུ་རྩིས་དོན་གཅིག་ནི། དེའི་ནད་རྟགས་འཐོན་པར་ཉིན་མ་གཉིས་ནས་༡༤ བར་འགོར་སྲིད་པའི་མི་མང་པོས་རང་ཉིད་ལ་ནད་ཡོད་ཀྱང་ངོས་འཛིན་མ་ཐུབ་པར་ཉིན་གྲངས་མང་པོར་ལྷག་པ་དང་དེའི་རིང་ལ་གཞན་ལ་འགོས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ཕལ་མོ་ཆེར་ནད་རྟགས་མངོན་པར་ཉིན་གྲངས་ལྔ་ཙམ་གོར་གྱི་ཡོད་འདུག།
༢༠༠༢་ལོར་རྒྱ་ནག་ལྷོ་རྒྱུད་ནས་བྱུང་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་སར་སེ་ཟེར་བ་ civet cats (རི་འཁྱམ་བྱི་ལ་མཇུག་མ་རིང་པོ་ཞིག་)ནས་འཕོས་པ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་༡༧ ནང་དུ་མི་གྲངས་༨༠༩༨ ཙམ་ལ་འགོས་པ་དང་དེ་དག་ལས་༧༤༤ རྐྱེན་ལམ་དུ་སོང་བ་དང་། ཡང་ ༢༠༡༢ ལོར་བྱུང་བའི་རྔ་མོང་ནས་འཕོས་པའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་མེར་སེ་ཟེར་བ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་༢༡ ནང་དུ་མི་གྲངས་ ༢༥༠༠ ཙམ་ལ་འགོས་ཤིང་ནད་པ་གྲངས་༨༦༠ ལྔ་ལམ་དུ་བཏང་ཡོད། འདས་པའི་ནད་རིགས་དེ་གཉིས་དང་བསྡུར་ན་ད་ལྟའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེའི་ནད་པའི་གྲངས་ཚད་དང་ཁྱབ་ཁྱོན་ནི་བསམ་ཡུལ་དུ་ཤོང་མི་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེ་གྲངས་ཚད་འཕར་ཚད་འཐོན་པོར་འགྲོ་བཞིན་པ་ཡིན།
དེ་རིང་སྟེ་འདི་ཟླའི་ཚེས་༢༠ གསར་ལམ་དུ་བསྒྲག་ཡག་ལ། འཛམ་གླིང་ཏོབ་དབྱིབས་ནད་པའི་གྲངས་འབོར་༢༧༥༧༩༦ འབུམ་གསུམ་མ་ཟིན་ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་དང་། རྐྱེན་འདས་སུ་ཟིན་པ་༡༡༣༩༧ ཆིག་ཁྲི་བརྒལ་ཚར་ཡོད་པ་མ་ཚད། ད་ལྟའི་འཆར་དཀའ་ངལ་ནང་ལྷུང་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གཙོས་པས་ཨི་ཊ་ལི། ཨི་རན། ཨ་རི། ཉི་ཧོང་ཀོ་རི་ཡ་སོགས་ལས་གཞན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་འབྱུང་འགྱུར་ལོ་ཟླའི་ནང་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་འཕྲད་སྲིད་པ་དང་། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་ལྟ་བུ་མི་འབོར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དག་ལ་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྲིད་པའི་དངངས་འཚབ་ཡོད་ཚུལ་ཡང་བརྗོད་མཁན་འདུག། དེས་ན། ད་བར་བོད་རིགས་ཡོད་སའི་ས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཏོབ་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པས་དཀའ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དངོས་སུ་འཕྲད་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་མེད་ནའང་། འབྱུང་འགྱུར་དཀའ་ངལ་འབྱུང་ཡག་ཕལ་ཆེར་ངེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། བོད་རིགས་ཚང་མས་ད་ལྟ་ནས་ནད་རིགས་འདིའི་ཐད་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལམ་ནས་སྔོན་འགོག་བྱ་རྒྱུ་གསལ་པོར་མཁྱེན་དགོས་པ་དེ་གཡོལ་ཐབས་མེད་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བས། གཤམ་དུ་གནད་དོན་འགའ་ཤས་རང་ནུས་དང་བསྟུན་ནས་དོན་ཚན་དུ་འགོད་པ་ལ།
༡ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་ལུགས།
རྒྱ་ནག་ཧུ་སྦེ་ཞིང་ཆེན་ནས་བྱུང་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པ་དེ་འཚབ་ཆེན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་གནད་དོན་གཅིག་ནི་ནད་དེས་མིའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པ་ཙམ་ཞིག་མིན་པར། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་ནང་ཁྱབ་བརྡལ་ཤུགས་ཆེར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། སྤྱིར་ནད་དུག་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་དུ་ནད་དུག་འགའ་ཤས་ཧ་ཅང་འགོ་སླ་བ་དེ་འདྲ་ཡོད་ནའང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཡོད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འདི་ནི་ཧ་ཅང་འགོ་སླ་བའི་སྟེང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་ནད་རིགས་འདི་ནི་ནད་པ་དང་སྐད་མ་ཁ་ཤས་འཕྲད་པའི་རིང་དང་། ནད་པ་དང་རྒྱང་ཐག་འདོམ་གང་ཚུན་གྱི་འཚམས་སུ་གནས་ཀྱང་འགོ་ཉེན་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེང་སང་གི་ཆེད་ལས་པས་བརྗོད་གསལ་ལ། ནད་རིགས་འདི་ནི་ནད་དུག་SARS-Cov-2 སར་སེ་ཀོབ་༢ ཟེར་བ་ལས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་དང་། ཏོག་དབྱིབས་ནད་པའི་གློ་དང་ཧབ་ཆི་རྒྱག་སྐབས་ཁ་ནས་ཟགས་པའི་རྡུལ་ལམ་དངོས་པོ་(ཟགས་རྡུལ་droplets)བར་སྣང་དུ་གནས་པ་དང་། ས་དང་ཅོག་ཙེ་སོགས་དངོས་རྫས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་ཟགས་རྡུལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དང་སྣ་་ཁུང་སོགས་ཀྱི་འབུ་གར་སོང་བ་ལས་འགོ་ཡི་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག སྤྱིར་བཏང་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཡག་ལ་ནད་རྟགས་འཐོན་ཟིན་པའི་ནད་པས་མི་གཞན་ལ་འགོ་ཐུབ་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། ཆེད་ལས་པ་ཁག་ཅིག་གི་ད་ལན་གྱི་ནད་རིགས་འདི་ནི་ནད་རྟགས་མ་འཐོན་པའི་གོང་ནས་གཞན་ལ་འགོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཚད། མི་འགའ་ཤས་ལ་ཧ་ལམ་ནད་རྟགས་མ་མངོན་པར་ནད་དུག་ཁྱེར་ནས་བསྡད་ཐུབ་པར་ཡང་བཤད་འདུག།
ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་ཟགས་རྡུལ་བར་སྣང་དུ་ལྷུང་ཚུལ་དང་དེའི་ནད་རིགས་འགོ་སྟངས་གི་སྐོར་བཤད་ན། དུས་རྒྱུན་གློ་ཞིག་རྒྱག་པའི་སྐབས་སུ་ཟགས་རྡུལ་༣༠༠༠ ཙམ་ཁ་ནས་འཐོན་གྱི་ཡོད་ལ། ཟགས་རྡུལ་དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་བ་འདོམ་གང་གི་ནང་ཚུན་གྱི་ས་དང་གྱོན་པ། དེ་བཞིན་གཡས་གཡོན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟེང་ཟགས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། ཟགས་རྡུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བར་སྣང་གི་དབྱིངས་སུ་ཚོུད་གསུམ་ཙམ་རིང་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་ཆེད་ལས་པས་བརྗོད། ཟགས་རྡུལ་དེ་དག་གི་ཚད་གཞི་ནི་ང་ཚོའི་སྐྲའི་ཕྲ་སྦོམ་ལས་བརྡབ་༣༠ ཆུང་བ་ཡོད་སྟབས་ནད་པ་ཞིག་གི་གློ་དང་ཧབ་ཆི་རྒྱག་དུས་གཡས་གཡོན་གྱི་མིའི་ཁ་སྣའི་བུག་ག་དག་ཏུ་སོང་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ངེས་པས། དེང་སང་ནད་འདི་སྔོན་འགོག་ཆེད་མི་གཞན་དང་རྒྱང་ཐག་འདོམ་གང་ལས་རིང་བའི་སར་གནས་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ནད་པ་ཡོད་སའི་ཉལ་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་འགྲོ་དུས་མགོ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་བཀབ་ནས་འགྲོ་དོན་ཡང་འདི་ཡིན། ཡང་ཆེད་ལས་པས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ནི་ནད་པའི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནས་འགོ་བ་མིན་པར། ནད་པས་ཟགས་རྡུལ་འགོས་པའི་སྒོའི་ལག་ཟུང་དང་། སྟེང་བསྐྱོད་ཁང་ཆུང་གི་ཐོག་རྩེག་ཨང་གནོན་སོགས་ལས་ཀྱང་ནད་དུག་འགོ་ཚུལ་ཡོད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད།
ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་དགོས་པ་དང་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དོན་དག་གཅིག་ནི། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་འདིའི་ཚེ་ཚད་དང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་ལག་པ་འཆང་དགོས་སའི་དངོས་པོ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གི་ཚེ་ཚད་ནི་གནམ་གཤིས་དྲོ་གྲང་དང་། བཞའ་ཚན་ཆེ་ཆུང་། ཟགས་རྡུལ་ཆེ་ཆུང་། དེ་བཞིན་ཟགས་སའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ལ་རགས་ལས་ཀྱི་ཡོད་ནའང་། དེ་ལྟའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་པ་འདི་ཉིད་དངོས་རྫས་ཀྱི་ངོགས་ནས་མིར་འགོ་བའི་ཐད་ལ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་པའི་ཡིག་ཆ་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་ད་བར་མེད། སྔོན་བྱུང་གི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་སར་སེ་དང་མེར་སེ་ཟེར་བའི་ནད་དུག་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། ལྕགས་ཤེལ་གྱིག་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་སྟེང་ཚ་དྲང་གི་གནས་སྟངས་ལས་ཞག་མ་༩ - ༢༨ བར་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་བཤད་འདུག ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ པའི་ནད་དུག་SARS-CoV-2 འདི་ཉིད་དངོས་རྫས་ཀྱི་ངོགས་ལ་ཡུན་རིང་ལོས་གནས་ཐུབ་མིན་གྱི་ཐོག་ལ་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནད་འབུའི་ཆེད་ལས་པ་ནིལ་ཏེ་ཇེ་་ཝན་་ཌོ་རེ་མ་ལན་Neeltje van Doremalen དང་ཨ་རིའི་མོ་ཊེན་ན་Montanaལ་ཡོད་པའི་ཁོང་གི་ལས་རོགས་ཚོ་ཞིག་གིས་བརྟགས་དཔྱད་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་ལ་གཞིགས་ན། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་མ་འདི་ཤོག་སྒམ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ཚོུད་༢༤ དང་། གྱིག་དང་སེ་ཏྲིལ་Stainless- steel 不銹鋼ལྕགས་རིགས་ཀྱི་སྟེང་ཞག་མ་༢ - ༣་བར་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་བརྗོད་འདུག འོན་ཀྱང་ཡ་མཚན་པ་ཞིག་ལ་ཟངས་རིགས་ཀྱི་སྟེང་ཚོུད་༤ ཙམ་ལས་གནས་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་གསལ་ཡོད། ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་རིགས་གཤང་ཅི་དང་མི་གཙང་བའི་སྟེང་དུ་ཡུན་རིང་འཚོ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་གྲགས་པས། དུས་རྒྱུན་གསང་སྤྱོད་སོགས་སུ་བསྐྱོད་རྗེས་ལག་པ་བཀྲུ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྟའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཁྱབ་བརྡལ་འགྲོ་བདེ་བ་དང་། སྔོན་འགོག་གི་ཁབ་དང་བཅོས་ཐབས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་འདི་ཡིན་བྱ་བ་གསལ་པོ་མེད་སྟབས། ནད་རིགས་འདི་ཉིད་འགོག་ཐབས་ཡག་ཤོས་ནི་ནད་རིགས་འདི་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་མ་འགོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་མ་བཀོས་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན་པས། ནད་རིགས་འདི་ཉིད་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེ་དག་ཀུན་གྱིས་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེར་མཐོང་།
༢ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འགོག་ཐབས་དང་། ནད་དུག་སེལ་ཐབས།
ད་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འདི་འགོག་ཐབས་ཡག་ཤོས་ནི། རང་ཉིད་ལ་ནད་རིགས་འདི་མ་འགོས་པ་བྱ་ཕྱིར་མི་གཞན་དང་ཉེ་སར་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རང་གཞན་གྱིས་རེག་པའི་དངོས་རྫས་དང་ལག་པ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནད་དུག་མེད་པ་བཟོ་ཕྱིར་གཙང་སྦྲ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡང་བསྣོན་མི་ཆོག་པ་མེད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ ཞེས་པ་འདི་ནད་དུག་SARS-CoV-2 ཞེས་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་སྟབས་གཙང་སྦྲ་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ལགས་ན། ལག་པ་ཡང་སེ་བཀྲུ་རྒྱུ། སྒོ་དང་སྐས་རྫེག་སོགས་ཀྱི་ལག་གཟུང་ཕྱིས་རྒྱུ། སྔ་དགོང་དུ་མགོ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་བཀྲུ་རྒྱུ་ནི་སྣང་མེད་གཏོང་མི་རུང་བ་ཡིན་པས། འདིར་འགོག་ཐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འགའ་ཤེས་རིམ་པར་བརྗོད་ན།
༼ ལག་པ་བཀྲུ་ལུགས་དང་དེའི་དགོས་པ། ༽
ཆེད་ལས་པས་བརྗོད་ཡག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉུང་མཐའ་སྐར་ཆ་༢༠ རིང་ཆུ་དང་དག་རྫས་ཀྱིས་སོ་སོའི་ལག་པ་བཀྲུས་པ་ཡིན་ན། ནད་དུག་གང་དག་ལག་པར་འགོས་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་དག་འགྲོ་བར་བཤད། དེ་ཡང་། ནད་དུག་འདི་ནི་སྤྲི་དཀར་protein རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕྱི་ལྤགས་ཀྱིས་བཏུམ་ནས་ཡོད་པར་བརྟེན། ཆུ་དང་དག་རྫས་ཀྱིས་དག་པའི་མ་ཚད། བརླན་གཤེར་དང་དག་རྫས་ཀྱི་ནུས་པས་ནད་དུག་གི་ཕྱི་ལྤགས་ཞིག་སྟེ་ནད་དུག་གི་རང་བཞིན་འཐོར་འགྲོ་བ་ཡིན། ཅི་སྟེ་རང་ཉིད་ལག་པ་བཀྲུ་བྱེད་ཀྱི་ཆུ་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཉེ་སར་མེད་པའི་དུས། ལག་པ་གཙང་སེལ་བྱེད་རྒྱུའི་དག་རྫས་འདག་འདག་འདྲ་པོ་དབྱིན་སྐར་དུ་Hand Sanitizer ཧེན་ས་ནི་ཀྲའི་ཛར་ཟེར་བ་དེ་རིགས་མཉམ་ཁྱེར་བྱས་ཏེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་ཕན་འདོགས་ཆེ། དེ་ཡང་ལག་པ་གཙང་སེལ་ནང་ཨལ་ཀོ་ཧོལ་ alcohol 酒精 (བཟི་རྫས) བརྒྱ་ཆ་62% – 71% ཡོད་དགོས་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ། མ་ཟད་དེས་ལག་པ་ཕྱིས་པའམ་བཀྲུ་བའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་ཚང་མར་ཁྱབ་པ་བྱས་རྗེས་ལག་པ་ཡག་པོར་སྐམ་རུ་འཇུག་དགོས་པ་གལ་ཆེ་པོ་ཡིན། དེའི་སྟེང་རབ་བྱུང་ན་ཤ་གསོས་ཡག་པོ་དེ་འདྲས་ལག་པར་བདག་གཅེས་བྱས་ན། ལག་པ་ཡང་ཡང་བཀྲུས་པ་ལས་ལག་པར་ཟེར་ཁ་བྱུང་སྟེ་དེའི་བར་ནད་དུག་ལྷག་པ་ལས་ཀྱང་སྔོན་འགོག་ཐུབ་པར་བརྗོད་མཁན་ཡང་འདུག
༼ དངོས་རྫས་གཙང་སྦྲ་བྱེད་ལུགས། ༽
ལག་པ་ལས་གཞན་ཁང་པ་དང་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོའི་ལག་གཟུང་གི་མཚོན་པའི་དངོས་རྫས་ཀྱི་རིགས་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་། ཁྱིམ་མི་མང་པོ་ཡོད་སའི་ཁྱིམ་ཚང་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་བསལ་བློ་གཏོང་དགོས་སའི་གནས་དོན་ཞིག་ཡིན། དངོས་རྫས་གཙང་མ་བཟོ་ཕྱིར་དག་རྫས་ཀྱི་རིགས་མི་ནོར་བ་ཉོ་རྒྱུ་ཡང་སྔོན་འགྲོ་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པར་སོང་། འདིར་རྫས་རིགས་གང་གིས་ནད་དུག་འདི་རིགས་མེད་པ་བཟོ་གི་ཡོད་པ་རོབ་ཙམ་བརྗོད་པར། (1) བཟི་རྫས་སམ་ཨོལ་ཀོ་ཧོལ་ alcohol 62-71% བར་དང་། (2) 0.5% Hydrogen Peroxide 雙氧水ཧའི་ཌོ་ལྗན་་པེ་རོ་སི་ཌི། (3) 0.1% sodium hypochlorite 次氯酸鈉 སོ་ཌེ་ཡམ་་ཧའི་པོག་ལོ་རའི་ཌེ་འབོད་པའི་རྫས་རིགས་དེ་དག་གི་ནད་དུག་སེལ་ཐུབ་པར་གྲགས། རྫས་རིགས་དེ་དག་ལས་རྫས་རིགས་ཕྱི་མ་གཉིས་པོ་དེ་གསང་སྤྱོད་སོགས་གཙང་མ་བཟོ་ཆེད་ཀྱི་དག་རྫས་མང་པོའི་ནང་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང་། གཟབ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གསང་སྤྱོད་སོགས་བཀྲུ་བྱེད་ཀྱི་དག་རྫས་Bleach 漂白水ཟེར་བར་དུག་རྫས་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་སྟབས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དུས་ལག་ཤུབས་གྱོན་རྒྱུ་དང་ཁ་རས་རྒྱག་རྒྱུ་སོགས་ཀྱང་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་དགོས། ཆེད་ལས་པས་ཚུའུ་white vinegar 白醋དང་ཨ་རག་vodka ལ་ནད་དུག་འདི་སེལ་བའི་ནུས་མེད་པས། དེའི་རིགས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་ནད་དུག་འགོག་པར་ཡིད་ཆེས་རྒྱུ་མེད་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་ལག་པ་གཙང་བྱེད་ hand sanitizer ཅི་སྟེ་ཚོང་ཁང་ནང་རྫོགས་ཟིན་པ་དང་། རྫུན་མ་ཚོང་མཁན་མང་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ན། རང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་སྦྱོར་བ་ཚད་ལྡན་བྱས་ནས་བཟོས་ནའང་མི་ཐུབ་པ་གང་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཚད་ལྡན་མ་བྱུང་ན་ཕན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཡོད་འདུག ཡང་སྨན་པ་མང་པོར་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་སྔོན་འགོག་ཆེད་བཅུད་སྨན་སི་Vitamin C 維他命C བྱ་བས་ཕན་ནུས་འཐོན་གྱི་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དྲི་བ་མང་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པའི་དེའི་སྐོར་མདོ་ཙམ་གླེང་ན།
༼ བཅུད་སྨན་སི་Vitamin C 維他命Cདང་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་། ༽
རྒྱུན་ལྡན་འཚོ་བའི་འཕྲོད་འགོས་ནད་གང་གིས་མནར་བའི་ཚེ་རྨངས་གཞིའི་སོ་སོའི་ལུས་པོ་བདེ་ཐང་ནི་རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ཡིན། དེ་མཚུངས་ད་ལེན་གྱི་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཡང་རྨངས་གཞི་ལུས་པོའི་བདེ་ཐང་སྐྱོ་བའི་རིགས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་གློ་བ་ཐང་པོ་རང་མེད་པའི་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འཚབ་ཆེན་ནད་གཞི་སྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ནད་རིགས་འདི་ཐོག་ལ་དངོས་སུ་ཕན་འབྲས་བྱུང་སྨན་འདི་ཡིན་ཟེ་གསལ་པོ་མེད་ནའང་། སྨན་པ་གཙོ་བྱས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་མི་སྣ་མང་པོས་བཅུད་སྨན་སི་གི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། ཆེད་ལས་པ་མང་པོས་བཅུད་སྨན་སི་ལ་ནད་དུག་འགོག་གསོད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་མངོན་གསལ་ར་སྤྲད་ཐུབ་པ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ནའང་། བཅུད་སྨན་དེས་མིའི་གཟུགས་པོའི་ནང་ནད་འགོག་གི་ནུས་པའི་ཤུགས་ཚད་སྤར་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཕན་འདོགས་ཡོང་སྲིད་པར་བསམ་མཁན་མང་པོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མིའི་སྨན་པའི་རུ་ཁག་གཅིག་ནས་བཅུད་སྨན་སི་དེ་ཆེད་བསྔགས་ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་དེའི་སྨན་གྱི་ཁུངས་སུ་བཞག་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ཚོའི་བརྗོད་གསལ་བཅུད་སྨན་སི་གིས་གློ་བ་ལ་གནོད་སྐྱོན་འཕོག་པ་དང་། གློ་བ་གཉན་ཁ་རྒྱས་པ་སོགས་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་འཐོན་པར་བཤད། ཆེད་ལས་པ་མང་པོས་མུས་མཐུན་བྱེད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རུ་ཁག་དེས་སྔོན་ཚུན་ནས་བཅུད་སྨན་སི་བཏང་བསྡད་ན་ཅི་སྟེ་ནད་ཕོག་པ་སོགས་འབྱུང་ན་མྱུར་བར་དྲག་བསྐྱེད་ཡོང་བ་དང་། ནད་གཞི་ལྕི་པོ་མི་ཕོག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པར་བཤད་འདུག ཅུང་ཟད་གཟབ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བཅུད་སྨན་སི་གཏོང་ཚད་མང་དྲག་ལ་གྲོད་པ་ན་བ་དང་བཤལ་བ། མཁལ་མར་རྡོ་འཆག་པ་སོགས་མ་གཏོགས། གཏོང་ཚད་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་བྱུང་ན་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་གང་མེད་པར་རྩིས་ཀྱི་ཡོད།
༼ ནད་དུག་འགོག་ཐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ། ༽
མདོར་དོན་ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འགོག་ཐབས་རྣམས་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་རིམ་པར་འགོད་ན།
དང་པོ་ལག་པའི་གཙང་སྦྲ་ཡིན། ། གཉིས་པ་དངོས་པོའི་གཙང་སྦྲ་ཡིན། ། ཆུ་དང་དག་རྫས་ཡག་དག་པ། ། སྤྱད་ནས་གཙང་སྦྲ་བསྟེན་པར་བྱ། །
གསུམ་པ་མི་དང་འདོམ་གང་སར། ། བཅར་བར་མི་བྱ་རབ་བྱུང་ན། ། ལག་པར་ཤུབ་དང་ཁ་ལ་རས། ། ཡང་དག་ལམ་ནས་གྱོན་པར་བྱ། །
བཞི་པ་ལུས་སེམས་བདེ་བར་ཞོགས། ། ལྔ་པ་མདོང་ལ་རེག་མི་བྱ། ། དྲུག་པ་ཁྱིམ་དུ་སྡོད་པར་བྱ། ། བདུན་པ་གནས་ཚུལ་གསར་ཤེས་གྱིས། །
ཅི་སྟེ་ནད་པར་གཡོག་དགོས་ན། ། དམིགས་བསལ་སློབ་སྦྱོང་ལེན་པར་བྱ། ། ཁ་པར་སྨྱུ་གུ་ཤོག་དངུལ་སོགས། ། ལག་ཏུ་ལེན་ཚེ་གཟབ་པར་བྱ། །
༣ ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ དེ་ཉེན་འཚབ་ཆེ་ཆུང་དང་། དེའི་ནད་རྟགས་སྐོར།
ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་གསར་མ་དེའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་རི་མོ་འཁོད་པའི་གྲུབ་དོན་ད་བར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མེད་ནའང་། ཐོ་འགོད་བྱུང་བའི་གྲངས་འབོར་དང་རྒྱུད་རིམ་ལ་གཞིགས་ན། ཏོག་དབྱིབས་ནད་དུག་གསར་མ་འདིས་་ནད་རྟགས་ཙམ་ཡང་གསལ་པོ་མི་མངོན་པའི་ནད་གཞི་ཅུང་ཟད་དེ་འདྲ་ནས་འཆི་བའི་སྲོག་ལ་ཐུག་པའི་ནད་གཞི་ལྕི་པོ་དེ་འདྲ་བར་བསྐྲུན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་ཐོ་ལ་བལྟས་ན་ནད་པ་བརྒྱ་ཆ་༡༦ ཙམ་ལ་ནད་གཞི་ཤིན་ཏུ་ལྕི་པོ་ཕོག་སྲིད་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་༡༩ འགོ་ཉེན་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ནི་ཕར་ཚུར་བགྲུད་བཞུད་བྱེད་མཁན་དང་། སྨན་ཞབས་སོགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་ནད་པར་འཁྲིས་སུ་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན། དེ་བཞིན་སྨན་ཁང་དུ་ཡང་ཡང་བསྐྱོད་དགོས་པའི་ནད་པ་སོགས་ཡིན་ལ། ནད་གཞི་འདིས་ཉེན་འཚབ་ཆེན་པོ་བཟོ་ཉེན་ཡོད་པ་ནི། ལོ་ན་འཐོན་པོར་སླེབས་པའི་རིགས་དང་། གཅོང་ནད་ཅན་གྱི་རིགས། དཔེར་ན། སྙིང་ནད། ཅི་ནེ་ནད་པ། གློ་བ་ནད་པ། རེག་དུག་HIVནད་པའི་རིགས། དེའི་སྟེང་ནད་རིགས་འདིས་བུད་མེད་སྦྲུམ་མའི་ཚོར་ཡང་ནད་གཞི་ཉེན་འཚབ་ཆེན་པོ་བཟོ་སྲིད་པར་བཤད། ཏོག་དབྱིབས་ནད་རིགས་འདིས་འཆམ་ནད་དཀྱུས་མ་ལྟར་སྣ་ཁུང་དགག་པ། སྣ་མཆུ་འཛགས་པ། ཚིགས་ན་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་འདོན་སྲིད་པ་མ་ཚད། ནད་རྟགས་ཤུགས་དྲག་པ་ཚ་བ་རྒྱས་པ་དང་། གློ་རྒྱག་པ། དབུགས་གཏོང་ལེན་དཀའ་བ་སོགས་ཡང་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད། ཡིན་ནའང་། མི་ཁ་ཤས་ལ་ནད་རྟགས་མེད་པ་དང་། ཁ་ཤས་ལ་ནད་རྟགས་ཕྲ་མོ་ལས་མེད་པ་ཡོང་སྟབས། རང་ཉིད་ལ་ནད་རིགས་འདི་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། རང་ཉིད་བསྡད་སའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ནད་རིགས་དེ་རིགས་ཡོད་པའམ། རང་ཉིད་ཕྱི་ནས་ཚུར་ཡོང་མ་ཐག་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་མི་འགྲོ་བར་ནང་དུ་བསྡད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ཁོ་བོས་གང་ཐུབ་ཀྱིས་གཞིས་བྱེས་བོད་རིགས་ཀུན་ལ་ཕན་རེས་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་དང་། ཨ་རིའི་གཞུང་འབྲེལ་དྲ་བ་སོགས་ནས་བྱུང་བའི་ཤེས་བྱ་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས་འདིར་བཀོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་། ད་དུང་གསལ་ཁ་མི་འཐོན་པ་དང་ཆད་ལྷག་ཏུ་སོང་བའི་ཤེས་བྱ་མང་དག་ལུས་ཡོད་པ་ཚོར་ཞིང་། རིང་མིན་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་འཐོན་རྒྱུ་ངེས་པས་ཀུན་གྱིས་དེའི་ཐོག་དོ་སྣང་ཡོད་པ་གནང་རོགས། གྲོགས་པོ་སྙིང་པ་མི་འཆི་དགའ་ལྡན་པ། ར་ས་ཕོ་ཉས་༢༠༢༠། ༣། ༢༠ བྲིས།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆེ།
“COVID-19: A History of Coronavirus.” Lab Manager. Accessed March 19, 2020. https://www.labmanager.com/lab-health-and-safety/covid-19-a-history-of-coronavirus-22021.
“Transmission of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19).” Centers for Disease Control and Prevention. Centers for Disease Control and Prevention, March 4, 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/transmission.html.
Gray, Richard. “Covid-19: How Long Does the Coronavirus Last on Surfaces?” BBC Future. BBC, March 17, 2020. https://www.bbc.com/future/article/20200317-covid-19-how-long-does-the-coronavirus-last-on-surfaces.
Weisbaum, Herb. 2020. “Many Common Household Cleaning Products Can Kill the Coronavirus If You Use Them Properly.” NBCNews.com. NBCUniversal News Group. March 17, 2020. https://www.nbcnews.com/better/lifestyle/many-common-household-cleaning-products-can-kill-coronavirus-if-you-ncna1160271.
“Why Vitamin C Won't 'Boost' Your Immune System against the Coronavirus.” n.d. LiveScience. Purch. Accessed March 20, 2020. https://www.livescience.com/coronavirus-vitamin-c-myth.html.
Lichtenstein, Karina, and MedicineNet Health News. 2020. “Can Vitamin C Prevent and Treat Coronavirus? - MedicineNet Health News.” MedicineNet. MedicineNet. March 9, 2020. https://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=228745.
“Situation Summary.” 2020. Centers for Disease Control and Prevention. Centers for Disease Control and Prevention. March 18, 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/cases-updates/summary.html?CDC_AA_refVal=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/summary.html.
“If You Are at Higher Risk.” 2020. Centers for Disease Control and Prevention. Centers for Disease Control and Prevention. March 18, 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/specific-groups/high-risk-complications.html.
Harvard Health Publishing. n.d. “Coronavirus Resource Center.” Harvard Health. Accessed March 20, 2020. https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/coronavirus-resource-center.
“Coronavirus Cases:” n.d. Worldometer. Accessed March 21, 2020. https://www.worldometers.info/coronavirus/.
ཏཱལ་་ལིན།
ཏཱལ་་ལིན་(Tallinn)ནི་ཨིསུ་ཊོ་ནིཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རེཀ་ཇ་བིཀ།
རེཀ་ཇ་བིཀ་(Reykjavíkurborg)ནི་ཨཡིསུ་ལེན་ཌ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རྭ་རྒྱ་བློ་དབང་།
ཁོང་ནི་༡༩༧༩་ལོར་མདོ་སྨད་རྭ་རྒྱ་རུ་སྐུ་བལྟམས་པ་རེད།
རྩོམ་ཡིག་འདིའི་མགོ་སློང་སྐབས་ནས་སེམས་པ་འཚབ་འཚུབ་ཏུ་གྱུར་སོང་། ཉིན་རེ་འགའི་སྔོན་སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་མ་ཐག  ཕྱི་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ཤེས་ཡོན་པར་གྲགས་པ་རྣམས་དང་། ལྷག་པར་དུ་དྲ་ཐོག་གི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་འུར་ཟིང་ངེར་སོང་ཞིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་རླབས་ཆེན་ཡིན་ཚུལ་དང་། མི་མང་པོ་ཞིག་མཁྲེགས་བཟུང་དང་རྨོངས་འཐོམ་པ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་ལས་འཕྲོས་ཏེ། སླར་ཡང་རང་བརླ་ཁྱི་ལ་སྟེར་བའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་མགོ་བརྩམས་སོང་། དེ་བཞིན་དུ་ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་གྱིས་ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་ལགས་ཆེད་ཞུས་ཀྱིས་<<གནམ་ས་གོ་འབྱེད།>>ཀྱི་བསྟན་དོན་དང་། སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་གི་བསམ་བློའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས་སོང་། གོ་སྐབས་དེ་བསྟུན་གྱིས་བོད་ནང་གི་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཞིག་གིས། བོད་ནང་གི་མི་རྣམས་ཞོགས་དུང་ལ་མི་དགའ་བ་ནི། ཁོས་ཆོས་ལུགས་ལ་ངན་སྨྲས་བྱས་པས་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ནས་ཞོགས་དུང་ལ་ལྟ་སྟངས་ཇི་འདྲ་འདུག་ཅེས་ཀྱང་ཟེར། བོད་ནང་གི་མི་རྣམས་སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་ལ་དགའ་མི་དགའ་མི་གཅིག་གིས་ཚབ་མཚོན་ཐོག་ནས་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་ལ། སྐབས་འདིར་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ག་ལ་ཡིན།
སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་གིས་ད་ལྟའི་བར་གླེང་སྟེ་འོང་བ་ནི། ཤེས་རིག་གི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་གམ། བརྟན་ཆགས་སུ་གྱུར་པའི་རིག་གནས་སེམས་ཁམས་ཤིག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་མཐོང་བའི་རང་སྣང་གི་དོན་སྤྱི་ཞིག་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་བསྐྲུན་པའི་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་སྐོར་དང་། སྣང་ཚུལ་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་འདའ་དགོས་པའི་རང་སྣང་གི་བསམ་ཚུལ་དག་ཡིན།  འདི་ལ་བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀར་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་གླེང་སློང་སྣ་ཚོགས་ཡོང་མྱོང་ལ། མུ་མཐུད་ཡོང་ངེས་ཤིག་རེད། སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་གི་བསམ་ཚུལ་དྲན་ཚུལ་གྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་ལངས་མཁན་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་འཐོམ་པར་བརྩི་བའི་འདུ་ཤེས་ནི་དངོས་གནས་རྨོངས་འཐོམ་ཞིག་རེད་མོད། སྐབས་འདིར་མང་པོ་གླེང་བས་ཅི་ཡོང་།
གང་ལྟར་ཀྱང་། ཁ་སང་དེ་རིང་གི་གླེང་སྲོལ་ཞིག་སྟེ། རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་སམ་དམ་དྲག་གི་ཁ་ཕྱོགས་དེ་གྲོང་གསེབ་པ་ནས་ཤེས་ཡོན་པའི་ཐོག་ལ་བསྒྱུར་བ་ནི། བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་པ་རྩ་གཏོར་གཏོང་འདོད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་རེད་སོགས་ཟེར་བ་ནི། དྲང་མོ་དྲང་བཞག་གི་གླེང་སྟངས་ཤིག་ག་ནས་ཡིན་ཏེ་གཏན་ནས་མིན་ནོ། ། ད་ལྟ་དེ་ལྟའི་སྣང་ཚུལ་འབྱུང་བཞིན་པ་ནི་ཆེད་དུ་ཤེས་ཡོན་པ་རྩ་གཏོར་གཏོང་འདོད་མ་རེད་དེ། ད་ལྟའི་བར་གྲོང་ཁྱེར་ན་འཚོ་བའི་ཤེས་ཡོན་པ་དག་ཐད་ཀར་ཆབ་སྲིད་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མདུན་དུ་བུད་པ་ཆེས་ཉུང་བའམ་ཡང་ན་མེད་པས་རེད་ལ། ༢༠༠༨ ལོའི་རྗེས་ནས་བཟུང་རེ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་ཡོན་པ་ཚོས་ཀྱང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སྙུག་རྩེ་གཏོད་པ་དང་། སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་སོང་བས་རེད། གང་ན་བོད་དོན་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཡོད་ན་དེ་རུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་ལག་བསྲིང་འོང་བ་ནི། ཁོ་རང་ཚོའི་དགོས་མཁོ་རེད།
ཁ་སང་དེ་རིང་འདང་ཕོག་དཀའ་བའི་དོན་གནད་གཞན་དག་ཀྱང་འདུག་སྟེ།  ད་ལྟ་བཙོན་དོང་ན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་པའི་སྒྲོལ་མ་སྐྱབས་དང་། ཀུན་དགའ་ཚངས་དབྱངས། གཞན་ཡང་ནུབ་བྱང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་མ་ཚོ་དང་། རྔ་བ་དང་རྨ་ཆུའི་དགེ་སློབ་ཚོ་ལྟ་བུ་ནི་རྦད་དེ་གླེང་ཕྱོགས་ལས་དོར་ཟིན་པ་དང།  ཁོ་ཚོའི་སེམས་པ་དང་ལར་ཞེན་ནི་ཧ་ཅང་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་ཚོད་ལ་ལྷུང་། སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་ལགས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཀག་སྐྱིལ་བྱ་དགོས་དོན་ནི། རང་རིགས་མཆོག་དམན་ཀུན་གྱིས་རེ་ཞིང་སྨོན་པའི་རྨི་ལམ་སྟེ། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ནས་འཕྲོ་ཆད་པའི་མདོ་དབུས་མཐོ་ལྗོངས་ཀྱི་རང་བདག་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་སླད་དུ་ཡིན་ལ། འབངས་མི་ཕལ་བ་གྲྭ་བཙུན་ཚོ་དང་། སྒྲོལ་མ་སྐྱབས། ཀུན་དགའ་ཚངས་དབྱངས་སོགས་ཀྱང་གཅིག་གྱུར་གྱི་རེ་སྨོན་དེའི་སླད་དུ་བཙོན་ལ་ལྷུང་བ་རེད།   སྐབས་འདིར། རང་ཅག་ནི་བསད་ཟིན་པ་དང་གསོད་བཞིན་པ་ཁོ་རང་ཚོའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཉན་དགོས་པ་ལས། ཆེ་གེ་མོ་འདི་དང་གན་ཞེས་བདམས་གསེས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ན་ངེད་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་གཞན་ཞིག་བསུས་པ་ལས་ཅི་ཡང་མེད།
ད་དུང་སྐུ་ཞབས་ཞོགས་དུང་བཀག་སྐྱིལ་བྱས་པར་སྙིང་ཚིམ་སྟོན་པ་ལྟར་གྱི་མི་དེ་ཚོ་དང་། ཞོགས་དུང་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་དེ་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་པའམ་ཡང་ན་རྨོངས་དད་པ་ཚོས་བྱས་པ་ལྟར་སྒྲོག་མཁན་སུ་ཡིན་ཀྱང་ལག་ཟུང་བྲང་ལ་བསྙེས་ནས་འདང་རྒྱག་རན་རེད།   ད་ལྟ་ང་ཚོར་གཞོམ་གཞུག་བྲལ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཤིག་ཆགས་བཞིན་ཡོད་ལ། འདུ་ཤེས་འདི་ནི་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་དཀའ་སྡུག་ལྷུར་བླངས་པའི་རང་ཅག་ཐུན་མོང་གིས་བསྐྲུན་པ་དང་མ་འོངས་པར་ཡང་རང་ཅག་ཐུན་མོང་གིས་ཉར་ཚགས་རྒྱུན་མཐུད་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལས། སྣ་གཅིག་གི་ལངས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་གཅིག་གི་དགའ་ཁ་འཁྱེར་སྟངས་ཀྱིས་འཁྱོངས་པ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ངེད་ཅག་ཐུན་མོང་ཁེ་ཕན་ཞིག་ལ་དམིགས་པས་ཀྱང་ཚོད་ཐིག་པ་ཞིག་རེད།
བསྐྱར་བཅོས།: ༢༠༡༤/༠༣/༢༦
ཨར་ལེན་ཌ།
ཨར་ལེན་ཌ་ངམ་ཨའི་རི་ལེན་ཌ་(Ireland)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་དུབ་ལིན་རེད།
༢༠༡༥ལོ།
༢༠༡༥ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
འབེ་ལོ་ཚེ་དབང་ཀུན་ཁྱབ་
མཁས་དབང་འབེ་ལོ་ཚེ་དབང་ཀུན་ཁྱབ
དུབ་ལིན།
དུབ་ལིན་(Dublin)ནི་ཨར་ལེན་ཌ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
མདའ་ཚན་བླ་མ་སྐྱབས་
མདའ་ཚན་བླ་མ་སྐྱབས་ལགས་ནི་དབྱིན་ཡུལ་ཨོཁེསེཧྥོར་ཌི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་(University of Oxford)དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་། རྩོམ་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ཡིན་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོང་ལ་གསེར་ཕྱེ་ལྟར་དཀོན་པའི་ཞིབ་འཇུག་གི་གོ་གནས་རྩ་ཆེན་Leverhulme Early Career Fellowship Awardགྲགས་པ་དེ་གནང་འདུག དེ་ནི་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་འགྲན་སྡུར་བྱས་ནས་ཐོབ་པའི་ཨོཁེསེཧྥོར་ཌི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པའི་སྡེ་ཁག་ཏུ་གཞི་བཅས་པའི་རྩོམ་རིག་ཉམས་ཞིབ་པའི་གོ་གནས་ཞིག་རེད་འདུག
ཁོ་སོ་ཝོ།
ཁོ་སོ་ཝོ་(Republika e Kosovës)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་པི་རི་སི་ཊི་ན་རེད།
སོག་རྫོང་།
༄༅། །རླངས་ལྷ་གཟིགས་ཀྱི་གདུང་རབ་དང་སོག་གི་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལ་དཔྱད་པའི་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན། །
ཁོང་གི་སྐུ་ཡི་མཆོད་སྡོང་དང་། གཏེར་ནས་ཐོན་པའི་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ།  ཁྲོ་ཕུར་ལུགས་ཀྱི་ཞི་ཁྲོ།  ཉི་གྲགས་གཏེར་ཆེན་གྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་པོ་ཏི་གཅིག་བཅས་ད་ལྟ་སོག་ཤོད་དུ་གནས་མུས་ཡིན། ཉི་གྲགས་ལུགས་བླ་མ་ཡང་ཏིག་གི་གསོལ་འདེབས་བདུད་རྩིའི་སྤྲིན་ཚོགས་སུ། བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་སྐལ་བཟང་མཚན་ཅན་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས། །ཞེས་པ་རྗེ་འདི་ཉིད་དུ་ངེས་ཤིང༌།  ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་སྔོན་དུ་ལྷ་སྟོན་སྐར་བཟང་དབང་ལྡན་གྱི་རང་རྣམ་པོ་ཏི་གཅིག་རང་དགོན་སོག་ཤོད་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་དུ་ཡོད་འདུག་ཀྱང་། ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ལོར་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱི་བཙན་འཛུལ་གྱི་དམག་འཁྲུག་འོད་སོག་ཙན་དན་དགོན་གྱི་ཐོག་ཏུ་གནམ་སྐྱོགས་ཆེ་ཆུད་དུ་མ་བརྒྱབས་ཏེ་དགོན་འདིའི་རིག་དངོས་ཤུལ་བཞག་སོགས་ལོ་རྒྱུས་སུ་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་དངོས་རྫས་སྣ་ཚོགས་དང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་ཐལ་བའི་ཕུང་པོར་བརྒྱུར་བར་བརྟེན་ཕྱིས་སུ་ཁོང་གིས་རྣམ་ཐར་དེ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་པས་ལོ་རྒྱུས་གྱི་ཕམ་ཁ་དང་གྱོང་གུད་ཀྱི་གནས་སུ་ལས་ཅི་མ་མཆིན། ལྷ་སྟོན་རྣམ་དག །ལྷ་བཙུན་སྔོན་མོ། ལྷ་སྟོན་སྟོབས་བཅུ། ལྷ་སྟོན་པུག་རྡིས། ལྷ་སྟོན་ཞབས་དྲུང་བདུད་འཇོམས་རྡོ་རྗེ། ལྷ་སྟོན་དགེ་བཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཕན་བདེ། ལྷ་སྟོན་བསྟན་པ་འབྲུག་གྲགས།༽
ལར་གྱིས་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན། མངའ་རིས་ཚུར་བཅད་ཀྱི་ས་ཡུལ་མ་ཕུལ་བ་མེད། རག་ཤིས་ཤག་སོག་ཁལ་ཁབ་དང་སའི་ལིང་ཚེ་བཅད་ནས་ཕུལ། དེ་ནས་བཙུན་མོ་དཀར་ལྡན་མ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་པ་ལ། ཆེ་བ་དཔལ་བཟང་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་པ་ལ། གཟུགས་བཟང་བས་ཆེ་བཟང་དཔལ་གྱི་སེང་གེར་བཏགས། འབྲིང་ཁྲོམ་དུ་འཚོགས་པའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པས། ཨ་ཁྲོམ་དུ་བཏགས། དེ་འོག་མཚེ་མ་འཁྲུངས་ནས། ཁོང་ཡང་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོའི་འགྲམ། ཆུ་བོ་ཞི་འདུས་པའི་མགོ་བོ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་སར་བསྒྲུབ་ཁང་མཛད། མཁའ་འགྲོ་དང་ཡི་དམ་གྱིས་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་དྲངས། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལོན་པ་ལ། གླིང་རྗེ་གེ་སར་གྱིས་སྔར་འབུལ་བྱས་པ་དང། དའི་འབུལ་བ་སྐྱེལ་བ་ལ་ཡོང་བས། བདག་ལ་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་མེད། བདག་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་དངོས་གྲུབ་ཞུ། ཟས་འཛད་པ་མེད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཞུ། ལུས་ངལ་དུབ་མེད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཞུ། སེམས་མཉམ་བཞག་མི་སྡུག་པའི་དངོས་གྲུབ་ཞུ། ཁ་མི་སྐོམ་བདུད་རྩིའི་དངོས་གྲུབ་ཞུ། མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཞུ། ཞུས་པས། མཚན་ལྡན་གྱི་ཀ་པཱ་ལ་ལྟག་སྤྲོད། ཟད་མེད་བཅུད་ལེན་གྱི་གདམས་པ། སྐོམ་མེད་ཆུའི་བདུད་རྩི་ཆེད་མེད། ཆོས་མེད་ལུས་ཀྱི་བསྟན་པ། རྟ་མེད་རླུང་གི་རྩོལ་བ། གདམས་ངག་དང་དངོས་གྲུབ་རྟག་ཅིང་ཡོད་པ་གནང་ནས་གེ་སར་ཡང་སོང་།
པི་རི་སི་ཊི་ན།
པི་རི་སི་ཊི་ན་(Pristina)ནི་ཁོ་སོ་ཝོ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ལ་ཊ་ཝིཡ།
ལ་ཊ་ཝིཡ་(Latvijas Republika)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་རི་ག་རེད།
རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ།
གསེར་དང་། དངུལ། ཟངས། བྱུ་རུ། མུ་ཏིག་སྟེ་ལྔ་ལ་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་ཟེར་སྲོལ་གཅིག་དང་། ཡང་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་གཤའ་ཚེ་སྟེ་ལྔ་ལའང་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔ་ཟེར་སྲོལ་གཅིག་ཡོད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཕུང་པོ་ཞུགས་འབུལ་
ཞུགས་འབུལ་ཏེ་མེ་ལ་སྲེག་པ་ནི། ཕུང་པོ་མེར་སྲེག་གཏོང་བའི་སྲོལ་དེ་ཡང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དར་རྒྱས་བྱུང་རྗེས་དར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་གནའ་དུས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན། དེ་ཡང་བླ་མའམ་དགེ་བཤེས་ལྟ་བུ་ཕལ་ཆེར་ནི་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་པུར་ཐལ་ལ་གསེར་དངུལ་གྱི་གདུང་རྟེན་གཞེངས་ཏེ་དགོན་པའམ་གཙུག་ལག་ཁང་དག་ཏུ་དད་རྟེན་དུ་ཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དང། གཞན་ཡང་སྐབས་རེ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྩིས་འབྲས་ལས་ཞུགས་འབུལ་བྱེད་དགོས་པ་ཐོན་ཏེ་ཞུགས་འབུལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཅིང། དེ་ལྟར་ཞུགས་འབུལ་བྱས་ཚེ་པུར་ཐལ་རྣམས་ཚ་བཏབ་སྟེ་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་འཇོག་གི་ཡོད།
ངན་སྐྲན་
ངན་སྐྲན་ནི་ལུས་ལ་སྐྲན་ངན་པ་བྱུང་བའི་ནད་རིགས་ཤིག་གོ། དབྱིན་སྐད་དུ་cancer ཟེར་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་癌症ཟེར་རོ
རི་ག
རི་ག་(Rīga))ནི་ལ་ཊ་ཝིཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
གདུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་སྟངས་
སྤྱིར་ཕུང་པོ་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་ཟེར་བ་ནི་ཚེ་ལས་འདས་པའི་གང་ཟག་གང་ཞིག་གི་ཕུང་བོ་ས་འོག་ཏུ་མ་སྦས་པ་དང༌། ཆུ་ལ་མ་བསྐྱུར། བྱ་ལ་མ་གཏོར་བར་མེ་ལ་བསྲེག་སྟེ་དུར་ལས་བྱེད་སྟངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཞུགས་འབུལ་ཞུ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་མཐོ་དམན་དང༌། དབང་ཐང་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱི་བར་ཁྱད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་དག་གི་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་སྟངས་དང༌། དེ་ལས་སོ་སྐྱེས་ཐ་མལ་བའི་ཕུང་པོ་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་སྟངས་གཉིས་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱིས་མི་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད།
དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་སྟངས་དེ་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་ནི། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་སྐོར་ཏེ། འགྲོ་བའི་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད་མཐར་འཕགས་ཡུལ་རྩྭ་མཆོག་གྲོང་དུ་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ན། རྗེས་འཇུག་དགྲ་བཅོམ་སོགས་ཀྱིས་མྱ་ངན་དང་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུས་སྐབས་རིང་བསྲེལ་རིགས་ལྔ་བྱུང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་ལ་མོས་པའི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཆེན་བརྒྱད་བར་རིང་བསྲེལ་ཐོབ་སླད་རྩོད་པ་བྱུངཞིང༌། མཐར་གྲོས་མོལ་མོས་མཐུན་གྱིས་སྐུ་གདུང་རིང་བསྲེལ་མ་ག་ངྷའི་ཁལ་རེའི་ཚུལ་དུ་ཁག་བགོས་ཀྱིས་འཁྱེར་ཏེ། སོ་སོའི་གནས་སུ་རིང་བསྲེལ་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་རེ་བཞེངས་སུ་གསོལ་བར་གྲགས། སྐབས་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་དང་གདུང་རྟེན་བཞེངས་སྲོལ་རྒྱུན་མར་བྱུང་ཞིང༌། རང་རེ་བོད་དུའང་དེ་འབྲེལ་གྱིས་ཕྱག་སྲོལ་དེ་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་སྙམ།
དེ་ལ་སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ནི་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དང༌། དགེ་རྒན། ཕ་མ་སོགས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞིང་རང་ལས་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་གང་ཟག་རྣམས་སྐུ་གཤེགས་དུས། སྐུ་ཕུང་ རས་དཀར་པོས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་ཏེ་དུར་ཁྲོད་དང་ས་ཕྱོགས་གཙང་མར་གདན་དྲངས་ཐོག ཙན་དན་དང༌། ཨ་དཀར། ཤུག་པ་སོགས་དྲི་ཞིམ་གྱི་ཤིང་སྣ་ཞུགས་ཐབ་སྒང་སྤུངས་པའི་དབུས་སུ་བཞག་སྟེ། མར་སྣུམ་སོགས་བླུགས་ནས་མེར་བསྲེགས་བཏང་པ་ལ་ཟེར། སྤྱིར་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་བྱེད་སྟངས་སྐོར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱག་ལེན་ཆོ་ག་དང་བསྟུན་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོས་ཕྱག་ལེན་ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམ་གྱིས་མཛད་པ་མང་དུ་སྣང༌། དགེ་ལུགས་པར་མཚོན་ན་རྡོ་རྗེ་གུར་དང་ངན་སོང་སྦྱོང་རྒྱུད་སོགས་ལས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། འབྲོང་རྩེ་ལྷ་བཙུན་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ། པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ་སོགས་དམ་པ་མང་པོས་གསུངས་གནང་ཡོད་པ་དང༌། ཁྱད་པར་ཐུའུ་བཀྭན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་དོན་གསལ་ཞིང་འཇུག་བདེ་བའི་ཞལ་གསུངས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་ཅིང་བྱང་བའི་ཆོ་ག་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ཞེས་པ་ཞིག་མཛད་ཡོད་པ་དེའི་ནང་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་གང་ཞིག་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་ཐུགས་དམ་གསལ་འདེབས་ཇི་ལྟར་ཞུ་བའི་ཚུལ་དང༌། སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་ཞུ་སྟངས། སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཞེངས་ཚུལ་སོགས་ཞིབ་གསལ་དུ་གསུངས་གནང་བ་ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་ལྷ་ས་ཞོལ་དཔར་མའི་པོད་ང་བའི་ནང་འཁོད་འདུག་པར་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་དུ་གསུངས་འདུག་པས་ཞིབ་རྒྱས་སུ་གསུང་འབུམ་དེ་རུ་གཟིགས་པར་འཚལ།
དེ་ལ་བརྗོད་ཟིན་པ་མང་པོ་ཞིག་གོང་འོག་བསྒྲིགས་ཏེ་བསྐྱར་བཟློས་ཡང་བཟློས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གླེང་བར་དགོས་པ་མ་མཐོང་བས། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ནང་དམ་པ་ཁོང་གིས་མཐོང་ཐོས་ཕྱག་ལེན་མྱོང་བ་གནད་བསྡུས་སུ་གསུངས་གནང་བ་ཞིག་འདུག་པ་དེ་རང་ཅག་གིས་གོ་སླ་ཞིང་རྒྱས་བསྡུར་རན་པར་མཐོང་སྟེ་འདིར་ཇི་བཞིན་བཀོད་ན། རང་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཐོབ་པའི་བླ་མ་དང༌། དགེ་རྒན་སོགས་དགོངས་པ་རྫོགས་རྗེས་སྐུ་གདུང་ལ་ཕྱག་གསུམ་ཕུལ་ཏེ། རས་དཀར་པོ་གཙང་མ་ཞིག་གིས་ཞལ་གྱི་ཨོལ་སྐོའི་འོག་ནས་སྐུའི་ཐུགས་ཀ་བར་བཀབ་སྟེ་བཞག་ཐོག ཐུགས་དམ་གྲོལ་བའི་རྟགས་མ་བྱུང་བར་སྐུ་གདུང་ལ་སྒུལ་བསྐྱོད་སོགས་མི་གཏོང༌། ཐུགས་དམ་གྲོལ་བའི་རྟགས་ཤངས་བུག་གཉིས་ནས་བྱང་སེམས་དཀར་དམར་ཕེབས་མཚམས་སྐུ་གདུང་ལ་དར་གོས་དཀར་པོའམ་དམར་པོ་གང་རིགས་ཀྱིས་དྲུག་ཆིངས་ཕུལ་ཏེ། ཆེད་གཉེར་གྱིས་བཟོས་པའི་གདུང་སྒྲོམ་ནང་དུ་བཞག་ནས་དེ་ལ་ན་བཟའ་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་སོགས་རབ་བྱུང་གི་ཆས་དང༌། དེའི་སྟེང་དུ་ལྷའི་ཆས་འཇུག་བསྒྲོན་ཏེ་དགུང་ཞག་ཇི་ཙམ་འོས་པའི་རིང་གདུང་ཁྲུས་དང༌། གདུང་སྒྲུབ། དད་ལྡན་ཁག་གི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་བཅས་གྲུབ་མཚམས། ས་ཕྱོགས་གཙང་ས་ཞིག་ཏུ་སོ་ཕག་སོགས་ཀྱིས་སྐུ་གདུང་སྲེག་ཐབ་བརྩིགས་ཏེ། དེའི་སྟེང་དུ་ཟླུམ་པོ་མདུན་དུ་མེ་སྒོ་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་སྟོད་ཀྱི་ཆར་ལྕགས་དྲས་བཀབ་པའི་སྟེང་དུ་སྐུ་གདུང་བཞག་སྟེ། ཤུག་པ་དང་ཙན་དན་སོགས་དྲི་བཟང་པོའི་ཤིང་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བརྩིགས་པ་ལ། ཏིལ་སྣུམ་དང༌། མར་ཁུ་བསྲེས་པ་བླུགས་ནས་སྐུ་རུས་རྣམས་གཙང་མར་མ་འཚིགས་བར་དུ་ཆོ་གའི་ནང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ཞུགས་འབུལ་ཞུས། ཉིན་ཤས་སོང་རྗེས་སྤུར་ཁང་ཞལ་ཕྱེ་ནས་སྐུ་གདུང་གི་ཆ་ཤས་འགའ་ཞིག་དད་ལྡན་སློབ་མ་དང་ཡོན་བདག་རྣམས་ལ་བགོས་འགྲེམས་ཐོག མང་ཆེ་བ་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན་དང་འདྲ་སྐུ་བཞེངས་པའི་ནང་གཟུངས་སུ་ཕུལ་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་འདུག
དེ་ལ་དྲུག་ཆིངས་ནི་སྐུ་གདུང་རས་དར་སོགས་ཀྱིས་བསྡམ་བཀྱིགས་ལྟ་བུའི་མདུད་པ་རྒྱག་སྲོལ་ཏེ། དེའི་སྐོར་མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་ཚང་གི་གསུང་འབུམ་པོད་དང་པོའི་ནང་ཇི་ལྟར་འཁོད་པ་ནི། དྲུག་ཆིངས་ཞེས་པ་ཐོག་མར་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་མཛད་པའི་ཞབས་གཉིས་ཀྱི་བསྣོལ་མཚམས་སུ་མདུད་པ་གཅིག དེ་ནས་ཕྱག་གཉིས་མཉམ་བཞག་མཛད་པའི་ཕྱག་ངར་ལ་དཀྲིས་བརྒྱབ་ནས་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་མདུད་པ་གཅིག དེ་ནས་ཐུགས་ཀའི་ཐད་དུ་མདུད་པ་གཅིག དེ་ནས་སྐུ་དཔུང་ལ་དཀྲིས་བརྒྱབ་ནས་གཉའ་ལྟག་ཏུ་མདུད་པ་གཅིག དེ་ནས་དཔྲལ་བའི་ཐད་དུ་མདུད་པ་གཅིག དེ་ནས་དབུ་ཐོད་ཀྱི་རྒྱབ་ཏུ་མདུད་པ་གཅིག དེ་ནས་དར་གཉིས་ཀྱི་སྣེ་མོ་དཔྲལ་བ་གཡས་གཡོན་ནས་ཁུགས་ལོ་བྱས་ཏེ་མར་ལ་དཔྱངས་པར་བྱས་པ་ནི་དྲུག་ཆིངས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ཏེ། འདི་སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་པ་རོ་སྲེག་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ལག་ལེན་དུ་འདེབས་རུང་བར་གསུངས་སོ་ཞེས་འཁོད་འདུག་པས་ཕྱག་སྲོལ་འདི་རིགས་ཀྱང་སྣང་མེད་དུ་མི་འཇོག་པར་དོ་སྣང་དང་ངེས་ཤེས་དགོས་པར་མཐོང་ངོ་།།
བོད་གནའ་རབས་ཡིག་གཟུགས་ལས་ཐ་གུའི་ཡི་གེ་
དང་པོ། ཐ་གུའི་ཡི་གེ་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
སྤྱིར་ཡི་གེ་དར་བ་ནི་མིའི་རིགས་ཀླ་ཀློའི་དུས་རིམ་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཤེས་རིག་དར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕེལ་བའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་མངོན་གྱུར་གྱི་བརྗོད་དོན་མཚོན་པ་ལ་སྟབས་བདེའི་སྐད་བརྡ་དང་ལག་བརྡ་བྱེད་པ་དེས་ནང་བསམ་བློའི་འགྱུར་བ་མང་བོ་ཞིག་མཚོན་ཐབས་བྲལ་ཞིང་། ལྷག་པར་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མང་བོ་ཞིག་གི་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་ལ་དེ་བས་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བས་དེ་དག་ལ་ངོས་འཛིན་དོན་དང་ལྡན་མིན་ཅི་ལྟར་ཡང་ཐོག་མའི་འགྲེལ་བཤད་ཆ་མི་ཚང་བ་ཞིག་བྱུང་བ་ནི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་མི་ཕན་ཚུན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་རྟགས་དང་མཚན་མ། དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དོན་རྟོགས་ཀྱི་རི་མོ་བྱུང་བ་ནི་ཡི་གེ་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་དེང་དུས་ཀྱི་མཁས་པ་མང་བོས་བཞེད་པ་དོན་དང་མཐུན་ཞིང་། བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་དག་གིས་ཀྱང་ཟས་སུ་ཤ་དང་སྐོམ་དུ་ཁྲག ། ལུས་ལ་གོས་མེད་གཅེར་བུར་རྒྱུ་བའི་ཀླ་ཀློའི་དུས་རབས་རྫོགས་ནས་ཚོ་ཁག་དང་ཚོགས་སྡེ་ཆེན་པོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་བ་ལས་ཤེས་རིག་དང་ལག་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མཐོན་པོར་སོན་ཏེ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་བརྡ་དོན་མང་བོ་ལ་གསལ་བཀྲོལ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ལྡན་པར་གྱུར། ལོ་ངོ་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མའི་གོང་རོལ་ནས་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་དག་གིས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལས་གྲུབ་པའི་མཚོན་རྟགས་ཀྱིས་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ཀྱི་བརྡ་དོན་འགྲོལ་བའི་ཐབས་ལམ་མང་བོ་རྙེད་པ་ལས་ཐ་གུའི་བརྡ་རྟགས་ནི་ཆེས་གདོད་མའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས། དང་པོ་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། །ཡུལ་གྱི་མིང་ཡང་བཟང་ཡུལ་རྒྱན་མེད་བྱ་བར་བཏགས། །ལག་ཆར་མདའ་གཞུ་འཕེན་པ་དེ་ནས་བྱུང་། །ཞེས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་ཐོག་མའི་དབང་མཛད་བཅུ་བྱུང་བའི་དང་པོའི་སྐབས་སུ་ལག་ཆ་ལ་མདའ་གཞུ་བྱུང་བར་གསལ་ཞིང་། དེ་ནས་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་རིམ་པ་ལས་བདུད་དང་སྲིན་པོ། ལྷ། འདྲེ། ཀླུ། བཙན། མ་སངས། མི་མ་ཡིན་རྣམས་ཏེ་གདོད་མའི་ཚོ་ཁག་དག་གི་བསམ་སྤྱོད་མི་འདྲ་བའི་སྣང་ཚུལ་ལ་གཞིགས་པའི་མིང་བཏགས་འདྲ་མིན་ཅན་གྱི་དབང་མཛད་རིམ་བྱུང་གི་སྐབས་སྟ་རེ་དང་དགྲ་སྟ། རྐང་སྒྱོགས། ཆུ་གྲི། ཞགས་པ། འུར་ཆ། གོ་ཕུབ། རེ་ལྡེ་སོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་སྤྱོད་གོ་ཅན་གྱི་ལག་རྩལ་སྣ་ཚོགས་བཟོ་ཤེས་ཤིང་། ཐ་གུའི་ཡི་གེའི་ས་བོན་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་ཞགས་པ་དང་འུར་ཆ། རེ་ལྡེ་དག་ནི་བོད་གནའ་བོའི་ཞིང་འབྲོག་འཚོ་བའི་དངོས་པོ་འཕོ་སྐྱས་ལ་མཁོ་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཁོལ་རྩིད་བཀལ་ཐགས་བྱེད་པའི་ཐ་གུའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནི་ཆེས་སྔ་བའི་དུས་ནས་བྱུང་། དང་པོ་ཞགས་ཐག་ནི་དངོས་པོ་བསྡམས་བཀྱིག་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་དཀྱུས་མ་ལས་རིམ་གྱིས་གནའ་མི་དག་གིས་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་གཞིག་གི་སྒོ་མོ་ཕྱེ་སྟེ་རྟོགས་བྱ་གཞན་ཞིག་རྙེད་པ་ནི། ཞགས་པའི་སྣེ་གཅིག་ལ་ཨ་ལོང་བྱས་པས་གཟུང་བྱ་གང་ཞིག་འཛིན་རིགས་པ་དང་། འུར་ཆའི་སྣེ་གཅིག་ལ་ཨ་ལོང་ཆུང་ངུ་བྱས་ན་ལག་ནས་མི་འཆོར་བར་བརྟན་པོར་འཛིན་ཐུབ་པའི་གནས་ལུགས་དེས་ཨ་ལོང་གི་དབྱིབས་ལ་གོ་དོན་གསར་བ་ཞིག་རྙེད་པ་ནི་བརྟན་པོ་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བརྡ་དོན་རྙེད་པ་དེ་རེད། ཡང་ཐ་གུའི་སྣེ་གཉིས་ཀར་མདུད་པ་དང་ཨ་ལོང་གང་ཡང་མེད་པར་ནར་མར་བཞག་ན་གཟུང་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གནས་པ་མཚོན་པ་དང་། མདུད་པ་རྒྱག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ལས་ཁྲོམ་མདུད་དང་དགུ་མདུད་ལྟ་བུས་དོན་དག་གང་ཞིག་ནན་ཏན་བྱེད་པ་མཚོན་ཞིང་། གྲོལ་མདུད་ཀྱིས་དེ་འདྲ་གཏན་ཆགས་མིན་པའི་དོན་མཚོན། ཤི་མདུད་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་གང་ཞིག་གཏན་ཁེལ་ཐག་ཆོད་ཟིན་པས་སླར་འགྱུར་བ་གཏོང་དཀའ་བ་མཚོན་པ། སྒྲོག་མདུད་ཀྱིས་དོན་བྱ་གང་ཞིག་རྙོག་པོར་བཟོས་པ་མཚོན་པ་སོགས་ཐག་མདུད་ཀྱི་དབྱིབས་རྣམ་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་གིས་སྐད་ཆའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་དེ། ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་
གསུམ་པ། ཐ་གུའི་ཡི་གེ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན།
སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་དངོས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་དང་པོ་བྱུང་། དེ་ནས་གནས། དེ་ནས་འཇིག་པའི་རིམ་པ་ངེས་པར་བརྒྱུད་དགོས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འགྲོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པས་ཐ་གུའི་ཡི་གེ་ཡང་དེ་ལས་མ་འདས་པར་བྱུང་འཇིག་གི་རྒྱ་ལས་ཐར་མེད། དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དུ་ཉམས་པ་མིན་པར་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཞིག་དང་ངེས་པར་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐ་གུའི་ཡི་གེ་རང་སྟེང་ན་བརྗོད་བྱ་སྟོན་ཚུལ་སྤྱི་འགྲོས་ཤིག་ཆགས་མེད་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་གཏམ་གྱི་རྣམ་པ་རིང་བོ་འབྲེལ་ཆགས་པར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་བྲལ་བ། དངོས་པོ་དང་བརྗོད་བྱ་གང་ཞིག་གི་མིང་ཐད་ཀར་མཚོན་པ་ལས་མིང་དེ་དག་གི་བར་རྐྱེན་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་དོད་མེད་པ། ལྷག་པར་ཞིང་འབྲོག་འཚོ་བའི་ནང་བརྡ་དོན་མང་བོ་ཞིག་མཚོན་པ་ལ་ཆེད་ལས་མི་སྣ་གང་རུང་གིས་དངོས་སུ་ཐ་གུའི་མདུད་རྒྱག་བྱས་པ་ལ་རག་ལས་པས་ཕོ་མོ་དང་རྒན་གཞོན་གང་ཡིན་གྱིས་བརྡ་དོན་གཏན་ཆགས་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བ། མི་རྣམས་ཀྱི་རི་མོའི་ཤེས་བྱ་ཕུན་ཚོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་གདོད་མའི་ཐ་གུའི་ཡི་གེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཉུང་དུ་ཕྱིན་པ། ལྷག་པར་ཐ་གུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བའི་མི་བུ་རེ་འགས་ཐ་གུའི་མཚོན་དོན་མང་བོ་ལོག་འགྲེལ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བར་ཐད་ཀར་གནོད་པ་ཐེབས་པ་ལས་རིམ་གྱིས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་ཇེ་ཉུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཉམས་པར་གྱུར་ཅིང་། མོ་ལུང་རྩིས་རྒྱག་གི་ལག་ཆ་ཁོ་ནར་གྱུར་བས་ཡི་གེ་དངོས་ཀྱི་རིན་ཐང་དེ་རྩ་བ་ནས་ཤོར་བས་དེང་དུས་ཐ་ན་ཐ་གུའི་ཡི་གེ་ཟེར་བ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྒྱུས་ཙམ་ཡང་མེད་མཁན་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་གཏན་འཇགས་དང་ཡོངས་ཁྱབ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་གུའི་མདུད་རྒྱག་གི་རིག་པ་ཞིག་དར་ནས་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཨེན་ཙམ་ཞུས་པ་ཡིན་མོད། སྤྱི་ཚོགས་ནི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མདུན་དུ་བསྐྱོད་དགོས་པ་དང་མིའི་བསམ་བློ་ཡང་རིམ་བཞིན་འགྱུར་བཞིན་པ་ལས་ཕྱི་དངོས་པོ་དང་ནང་གི་བསམ་པའི་འགྱུར་བ་མཚོན་ཐབས་ལ་ཐ་གུའི་རྣམ་དབྱིབས་ཙམ་ལས་རིང་དུ་འདས་པའི་ཡི་གེ་གཞན་ཞིག་དར་རྒྱུ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་རྗེས་བོད་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་མ་དར་བའི་སྔོན་དུ་བར་སྐབས་སུ་ཡིག་རིགས་གཞན་ཞིག་དར་བ་ནི་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེ་ཡིན་པས་དེའི་སྐོར་ཉུང་ཙམ་ཞིག་ལེའུ་ཕྱི་མར་འབྲི་བར་བྱའོ།། །།
ལི་ཆེ་ཏན་སཏིན།
ལི་ཆེ་ཏན་སཏིན་(Fürstentum Liechtenstein)ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་བ་དུ་ཛི་རེད།
བློ་བཟང་སེང་གེ།
༢༠༡༡་ནས་༢༠༢༡
༢༠༡༣ལོ།
༢༠༡༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
བ་དུ་ཛི།
བ་དུ་ཛི་(Vaduz)ནི་ལི་ཆེ་ཏན་སཏིན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒྲ་དོན་བཅུ་གཅིག
བྱེད་པ་པོ་མེད་པ། རྒྱུ་དང་བཅས་པ། སེམས་ཅན་མེད་པ། གཞན་གྱི་དབང་བ། གཡོ་བ་མེད་པ། མི་རྟག་པ། སྐད་ཅིག་མ། རྒྱུད་རྒྱུན་མི་ཆད་པ། རྒྱུ་འབྲས་མཐུན་པ། སྣ་ཚོགས་པ། རྒྱུ་འབྲས་སོ་སོར་ངེས་པ།
ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་སྔོན་འགྲོ་
རྫོགས་ཆེན་དཔལ་དགེ་སྤྲུལ་སྐུ་(རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་)འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོས་མཛད་པའི་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་སྔོན་འགྲོའི་ཁྲིད་ཡིག་སྟེ་ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ཡང་ཟེར་རོ
五加行
རིན་ཆེན་སྣ་བཞི།
གསེར། དངུལ། ཟངས། ལྕགས་བཅས་བཞི་སྟེ། དཔེར་ན། ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་སྒར་པའི་ཇོ་མོ་ཟེ་སེའི་རི་ལ་ལྕགས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ར་ཁ་བྲག་ལ་ཟངས་ཀྱི་གཏེར་ཁ། ནུབ་ཀྱི་ལ་དོང་གི་སྣེའུ་བྲག་ལ་དངུལ་གྱི་གཏེར་ཁ། ལྕགས་ཁ་རི་ལ་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་བཅས་ཡོད་ཟེར།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའམ། རིག་གསར་ནི་ཀྲུང་ཧ྄་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྱུང་བརྡབ་གསིག་གི་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ལོ ༡༩༦༦ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ ༡༩༧༦ལོ་བར་རྒྱུན་བསྐྱངས་ཡོད་ཅིང་། མི་དྲག་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན། དེ་བཞིན་དམར་ཤོག་མཐོ་རིམ་དཔོན་རིགས་གཙོ་བོ་ཁག་ཀྱང་ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་བའམ། བཙོན་འཇུག་བྱས་ཡོད་ལ། ལས་འགུལ་འདིའི་ཁྲོད་མི་འབོར་ས་ཡ་དུ་མའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་དང་། དགོན་པ་གཏོར་བཅོམ་དང་ཆོས་ལུགས་རྩ་མེད་དུ་བཏང་ཡོད། ལས་འགུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་ནི་མའོ་ཙེ་ཏུང་ཡིན་ལ། ཁོས་ཤི་ཁར་ཡང་ལས་འགུལ་འདི་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད་པ་རེད།
བོད་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་ཐོག་མའི་འགོ་ཚུགས་སྟངས།
བུ་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག
༄༅། །རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་དེ་ནི། བོད་དང་རྒྱ་ནག་ལ་སྔར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་ཆག་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ༡༩༦༦ ནས་ ༡༩༧༦ བར་ལོ་བཅུའི་རིང་སྤེལ་བའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་དེའི་ནང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གཙོ་གྱུར་གྱི་མི་གྲངས་ས་ཡ་བཞི་བཅུ་ཙམ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་མནར་གཅོད་འདྲ་མིན་འོག་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་ནག་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ཀོང་ཤི་ཀྲོང་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ་མིས་མི་ཤ་བཟས་པའི་འཛམ་གླིང་ནང་ཆེས་ཡ་ང་ཞིང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་དངོས་སུ་བྱུང་ཡོད། རང་རེའི་བོད་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང༌། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐད་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པའི་ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་གཏོར་རྒོལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་ཡོད་ནའང༌། བོད་མིའི་རྩ་ཆེའི་ཆོས་རིག་གི་ལྟེ་གནས་དགོན་ཁག་དྲུག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་རྩ་མེད་གྱང་རོ་ཟིང་ངེར་བཟོས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། གོམས་གཤིས་སྲོལ་བཟང་རྩ་གཏོར་བཏང་སྟེ་བཙོན་ཁང་དང་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་ནང་འཐབ་རྩོད་དང་དགག་པ་སོགས་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་སྡུག་སྦྱོང་སྣ་ཚོགས་འོག་བོད་མི་འཆི་སྐྱོན་གྱི་གྲངས་འབོར་ཡང་མང་ཤོས་བྱུང་ཞིང༌། ལས་འགུལ་དེ་ལས་བཟོས་པའི་གནོད་འཚེ་དང་བག་ཆགས་ནི་ཧ་ཅང་གི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གཏིང་ཟབ་པས། ང་ཚོས་དེའི་ཐད་བགྲོ་གླེང་དང་ཉམས་ཞིབ་གཏིང་ཟབ་བྱས་ཏེ། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་དང་བསླབ་བྱ་རྣམས་མི་རབས་འགའ་ཤས་སོང་ནའང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ༡༩༩༦ ལོ་ནི་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་མི་ལོ་ ༣༠ འཁོར་བའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་འཁེལ་ཡོད་ནའང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དེའི་སྐོར་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འགུལ་གང་ཡང་སྤེལ་མེད་ཀྱང༌། རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་དང༌། དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་ཚོས་བགྲོ་གླེང་སོགས་ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་སྤེལ་ཏཻ། ༡༩༦༦ ནས་ ༡༩༧༦ བར་ལོ་བཅུའི་གོད་ཆག་ཅེས་པའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་ནམ་མཁར་མི་གཤོང་བའི་སྡིག་ཉེས་ལ་ཐེར་འདོན་དང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་ལོའི་སྤྱི་ཟླ་ ༥ ཟླ་མཇུག་ཏུ་ཨ་རིའི་བོད་སྐད་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་ཀྱང་བོད་ནང་གི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་སྐོར་གྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་རིམ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་གནང་སྐབས་སུའང་རང་ཉིད་ནས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་ཕྲ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་རིང་འདིར་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་”མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་གདུག་རྩུབ། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་”ཞེས་པའི་བགྲོ་གླེང་དངོས་སུ་ཚུགས་པར་མ་ཟད། བགྲོ་གླེང་འདིའི་ཐོག་གླེང་བའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་ནང་འགོད་ཐུབ་ཐབས་སུ་དེབ་བཟོ་པར་སྐྲུན་གནང་རྒྱུའི་ལས་འཆར་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་གནང་འདུག་པ་དེར་ངས་བསྔགས་བརྗོད་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བགྲོ་གླེང་འདི་དངོས་སུ་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་མར། ང་ལ་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་རེ་སྐུལ་ཐེངས་མང་གནང་དོན་བཞིན་”བོད་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་ཐོག་མའི་འགོ་ཚུགས་སྟངས་”ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་འདིའི་ཐོག   །སྐབས་དེར་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་གང་དྲན་པ་རྣམས། འདིར་ཕེབས་པའི་རང་གཞུང་གི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པ་དང་ཐུགས་སྣང་ཅན་གྱི་མི་སྣ་རྣམས་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་ན། སྐབས་དེའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བ་གསལ་པོ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་སྙམ། བོད་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་འགོ་མ་འཛུགས་གོང་རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་ཐོག་མའི་འགོ་འཛུགས་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་དང༌། ལས་འགུལ་དེ་ཚུགས་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལམ་ཙམ་མཁྱེན་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་དང་པོ་ངས་རྒྱ་ནག་ནང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་གྱི་ཐོག་མའི་འབྱུང་སྟངས་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་ཐུང་ཙམ་ཞུས་ན་སྙམ།
༡། མི་མང་སྤྱི་ཁང་འཛུགས་གཉེར་བྱས་པའི་ལས་འགུལ་ཕམ་ཉེས།
༢། ཧད་རུས་གོ་གནས་ཕབ་པའི་རྒྱལ་རབས་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་རྩོད་གཞི།
དེ་ནས་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུའི་ནང༌། རྒྱ་ནག་གི་རིག་གནས་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་གི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་ཁག་ཅིག་གིས་གནའ་བོའི་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་རྒྱལ་རབས་ནང་བྱུང་བ་ཞེས་པའི་སྒྲུང་གཏམ་ཞིག་གཏམ་བརྗོད་ཀྱི་འཁྲུབ་གཞུང་བཟོས་ཏེ། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་དུས་དེབ་ཐོག་འགོད་སྤེལ་བྱས་པར་མ་ཟད། འཁྲབ་གཞུང་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་གཏམ་བརྗོད་དང་ཕྲང་ཞི་སོགས་བཟོས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཁག་ནང་དངོས་སུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པར་སྐབས་དེའི་རྒྱ་ནག་གི་མཐོ་རིམ་མི་སྣས་མཚོན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་ཅིང༌། འཁྲབ་གཞུང་དེའི་མིང་ལ་ཧད་རུས་གོ་གནས་ཕབ་པ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། འཁྲབ་གཞུང་དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི། སྔར་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཞིག་གི་དུས་སུ། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཆུ་སློག་སོགས་རང་བྱུང་གནོད་འཚེས་རྐྱེན་པས། འཚོ་གོས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་པའི་སྐབས་དེར། གོང་མ་ཚང་གི་སྤུན་ཉེ་ཞིག་གིས་ས་གནས་དཔོན་རིགས་དང་ངན་པ་ལག་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། མི་སེར་གྱི་ས་ཁང་དང་རྒྱུ་དངོས། ཐ་ན་མི་སེར་གྱི་སྐྱེ་དམན་ཡན་ཆད་བཙན་འཕྲོག་བྱས་ཏེ། མི་སེར་ལ་རང་གི་བདེ་སྡུག་ཞུ་གཏུགས་རྒྱག་ཡུལ་མེད་པར་འ་ཆད་འུ་ཐུག་གྀ་མཚམས་སུ། ཧད་རུས་ཞེས་པའི་ཁྲིམས་དཔོན་གདོང་ནག་གཅིག་ཡོད་པ་དེས། མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་ལ་བལྟ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། གོང་མ་ཚང་གི་ནང་མིའི་སྤྱོད་ངན་འདྲི་རྩད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་མཐར་ཉེས་ཅན་ཁྲིམས་རར་སྦྱར་ནས་མི་མང་གི་བདེ་དོན་གྲུབ་ཀྱང་རྗེས་ལ་གོང་མས་རང་གི་སྤུན་ཉེའི་སྐྱོན་ཆ་འགེབས་སྲུང་ཆེད་ཧད་རུས་ཞེས་པའི་ཁྲིམས་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་ཕབ་པའི་སྐོར་རེད། འཁྲབ་གཞུང་དེར་མི་མང་གི་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་ནའང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ལྷག་དོན་དུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་འཁྲབ་གཞུང་དེའི་ནང་དོན་རིག་གནས་གཅིག་པུའི་གནད་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་པར་དེའི་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྟན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི། གནའ་བོའི་སྒྲུང་གཏམ་བེད་སྤྱད་དེ་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཟུར་ཟ་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་རེད།།
༣། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་འབྱུང་སྟངས།
༤། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་དང་དམར་སྲུང་དམག