cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཨ་དཀོན་སྤྲུལ་སྐུ་ཀརྨ་བཤད་སྒྲུབ་
1980ལོའི་ཟླ་བ3པའི་ཚེས27ཉིན་སྐྱེ་རྒུ་ཡོངས་ཀྱི་རེ་བའི་གསོས་ཞེས་པའི་སྐྱོབ་གསོ་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་ཕྱིས་སུ་འཛམ་གླིང་རོགས་པ་ཚོགས་པར་མིང་བསྒྱུར། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་རོགས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་དེ་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སི་ཝེས་ཙེར་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཙུགས་པ་དང་། དེ་ནས་ཨེར་ལན། བྷེལ་ཇམ། ཨུ་རུ་སུ། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཁ། ཨ་མེ་རི་ཁ། ཧོ་ལན། ཕོ་ལན། འཇར་མན། ཨོ་སི་ཐྲི་ཡ། སི་ཕེན། ཁེ་ན་ཏ། ཧྥ་རན་སི། ཨི་ཐ་ལི། ཝ་སི(ཝ་ཐི་ཁན་ཡིན་ནམ)སོགས་སྔར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དར་མ་མྱོང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་ཕེབས་ཏེ་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་བཞི་བཅུ། སྐྱོབ་གསོ་ཚོགས་པ་ཉེར་དགུ། སེམས་གསོ་ཚོགས་པ་བཅོ་ལྔ་བཅས་གསར་འཛུགས་གནང་ནས། སྐབས་རེ་ནང་ཆོས་སྤེལ་བ་དང་། རེས་འགའ་སྐྱོབ་གསོ་བྱེད་པ། ཡང་ན་འཕྲོད་བསྟེན་བྱེད་ཐབས། ཡང་ན་སློབ་གསོ་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ཕན་འབའ་ཞིག་ལ་གཞོལ་བས། ལོ་ངོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་སྙན་གྲགས། འཁོར་སློབ། རྒྱུ་ནོར་སོགས་ཀྱི་འདུ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབྱར་མཚོ་བཞིན་དུ་རྒྱས་ནས་འདུག
1993ལོར་ཏྭ་ར་ཚོགས་པ་གསར་འཛུགས་གནང་སྟེ་བོད་ཀྱི་སྔོ་སྨན་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྨན་གྲལ་དུ་ཚུད་ཐབས་བྱས་ཤིང་། ཟུར་དུ་ཡང་སྐྱོབ་གསོ། སློབ་སྟོན། འཕྲོད་བསྟེན། ནང་ཆོས་སྤེལ་བ་བཅད་མཛད། ཁྱད་པར་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འདོད་རྔམ། འགྲན་རྩོད། ཆགས་སྡང་དྲག་པོ་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཁམས་ནད་པ་སྨན་ཁང་གིས་བཅོས་མ་ཐུབ་པ་དག་ལ་གཟིགས་ཏེ། སྨྱོན་པའི་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ནས་སེམས་ཁམས་སློབ་གསོ་ལོ་བདུན་ལ་ཉན་དགོས་པའི་གཏན་འབེབ་བྱས་པས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནད་ལས་ཐར། ཐབས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མུ་མཐུད་དེ་ཁྲིད་བཏབ་པས། སློབ་མ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་སྨྱོ་ནད་ལས་གྲོལ། ཚུལ་འདི་ལ་ནུབ་ཀྱི་སྨན་རམ་པ་མང་པོས་གྲུབ་འབྲས་ཧ་ཅང་བཟང་བའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཤིང་བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད།
༥
1999ལོ་ཀྲུང་གོར་ལོག་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆམ་ཐོབ་ཅིང་། ཨ་དཀོན་གྱིས་རིང་ནས་ཡིད་ལ་སྒོམ་པའི་བོད་ཕན་རྒྱ་ཆེར་སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་བབས་པར་གྱུར། མ་གཞི་སྤྱི་ལོ་1990ལོ་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་རོགས་སྐྱོར་གྱི་དབུ་བརྩམས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐུ་མ་འདས་ཀྱི་བར་དུ་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བོད་རིག་གནས་སྡོད་ལྗོངས་དང་ས་ཁུལ་སོ་སོར་བཤད་གྲྭ29 སློབ་གྲྭ57 སྨན་ཁང18 རྒན་གསོ་ཁང3 དྭ་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ5བཅས་གསར་འཛུག་གནང་ཞིང་། དེ་དག་ལས་སློབ་མ 9118 ཙམ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད་པ་དང་། སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ཆེན་མོར་དུས་མཁྱེན་བཀའ་འབུམ་དང་ཕག་གྲུ་བཀའ་འབུམ་སོགས་པར་ཤིང10200 གསར་དུ་བརྐོས། དཔལ་དགེའི་རྡོ་འབུམ་ནང་དུ་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་རྡོ་རྐོས་བྱས། གཞན་ཡང་དཔེ་རྙིང་ཉམ་གསོ་ཚོགས་པ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་དཔེ་རྙིང་མྱུར་སྐྱོབ་རིག་ཚོགས། བཀའ་བརྒྱུད་རིགས་གཞུང་ཕྱོགས་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་བཏང་། བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ཉམས་ཞིབ་ཕོག་དངུལ་དང་སློབ་ཆེན་སློབ་ཡོན་གནང་བ་སོགས་ནི་ཧ་ཅང་མང་བས་བགྲང་མ་ནུས། ཁྱོན་བོད་དུ་རོགས་དངུལ་གནང་བ་བསྡོམས་རྩིས་བྱས་ན་ཧ་ལམ་དམངས་སྒོར 205,095,526 ཟིན་ཡོད་འདུག
འཛམ་གླིང་རོགས་པ་ཚོགས་པའི་ངོས་ནས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ས་ནི་བོད་དང་། འབྲུག་པ། བལ་ཡུལ། ཨ་ཧྥེ་རི་ཀ །རྒྱ་གར་སོགས་ས་གནས་གང་སར་ཡོད་ཅིང་། གཙོ་བོ་དྭ་ཕྲུག །ནད་པ། རྒན་གོག །སློབ་གྲྭ། བཤད་གྲྭ། ཆོས་ཚོགས་སོག་ཡིན་པ་རེད།
༦
སྤྱི་ལོ2013ལོའི་ཟླ་བ10པའི་ཚེས8ཉིན་དངུལ་སྒོར་གྱི་དོན་རྐྱེན་ཞིག་རེད་ཟེར་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲིན་ཏུ་རུ་ཐུབ་བསྟན་ཀུན་གསལ་ཟེར་བའི་བོད་མི་ཞིག་གིས་སྐུ་བཀྲོངས། གཞུང་གི་གསར་ལམ་ནང་དུ་བོད་རིགས་སྐྱེས་པ་གསུམ་གྱིས་བོད་རིགས་མི་གསུམ་དམར་གསོད་བྱས་པ་ཞེས་པའི་གསར་འགྱུར་མངོན་པར་བསྒྲགསཤིང་། ལྟག་རྒྱབ་ཀྱི་གནད་དོན་ངོ་མ་ནི་ད་དུང་གསལ་པོར་ཤེས་མེད། ཚེས་པ11ཉིན་སྐུ་གདུང་ཚ་བ་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་དུ་གདན་དྲངས། དེ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་རིགས་ཁག་གི་མི་མང་རྣམས་ཀྱིས་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ཁོང་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུས།
ཧེ་ཐི་ལེ་
ནུས་པ་མེད་པའི་དྲ་ངོས། ལམ་སེང་བསུབ་རོགས་གནང་།
སྙིང་འཕར་འཆོལ་
སྙིང་འཕར་འཆོལ་
སྙིང་གི་འཕར་ལྡང་རྒྱུན་ལྡན་མིན་པར་གྱུར་པའོ།
ཁོ་མོ་རོ་སུ།
ཁོ་མོ་རོ་སུ་ངམ་ཀོ་མོ་རཱོ་སི་(ཨ་རབ་སྐད།: جزر القمر)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་མོ་རོ་ནི་རེད།
དབུགས་ལམ་མ་ལག་
དབུགས་ལམ་མ་ལག་ དེ་ནི་སྐྱེ་དངོས་ཀྱིས་མཁའ་རླུང་རྔུབ་པའམ་ལུས་ཕྱིར་འབུད་པ་མ་ཟད་རླུང་གཟུགས་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་མ་ལག་ལ་ཟེར།
སྙིང་ནད་
སྙིང་ནད་
སྙིང་གི་གྲུབ་སྟངས་དང་ནུསས་པ་རྒྱུན་ལྡན་མ་ཡིན་པ་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་སྙིས་ནད་ཅིག་གོ །
བསེ་མོག་
བསེ་མོག་
སྦྱར་ནད་ཡང་ཟེར། གཙོ་བོ་ཕོ་མོའི་ལུས་འབྲེལ་ལས་འགོས་ཤིང་མཆེད་པའི་མཚན་པའི་ནད་དོ།
ཇི་བའོ་ཊི།
ཇི་བའོ་ཊི་(ཨ་རབ་སྐད།: جمهورية جيبوتي)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཇི་བའོ་ཊི་རེད།
བྲང་སྐྱིའི་གཉན་ཚད་
བྲང་སྐྱིའི་གཉན་ཚད་
སློང་རྐྱེན་ལུས་པོ་བརྡབས་པའམ་ཕྲ་སྲིན་འགོས་སོགས་ལས་བྱུང་ཞིང་། ཕྱི་རྟགས་སུ་བྲང་ན་བ་དང་འབུགས་འབྱིན་རྔུབ་དཀའ་བ་སོགས་འབྱུང་བའི་བྲང་སྐྱིའི་གཉན་ཚད་ཀྱི་ནད་ཅིག་གོ །
ཇི་བའོ་ཊི། (གྲོང་རྡལ།)
ཇི་བའོ་ཊི་(ཨ་རབ་སྐད།: جيبوتي)ནི་ཇི་བའོ་ཊི་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
དམེ་ཤུལ་ཚོ་བཞི་
དམེ་ཤུལ་ཚོ་བ་བཞི་ནི་བསང་ཆུ་རྫོང་གི་ཤར་ལྷོར་གནས་ཤིང་། ཤར་དུ་ཀླུ་ཤོད་དང་།  ནུབ་ཏུ་ཀླུ་ཆུ་རྫོང་གི་ཨ་ལ།  ནུབ་བྱང་དུ་ཨ་མཆོག་དང་འབོ་ར་བཅས་དང་ས་མཚམས་འདྲེས།  ཡུལ་ཚོ་ཁ་ཤས་ནི་སྒྱིས་ཚང་ཁང་ཁོངས་སུ་གནས་སོ། །དམེ་ཤུལ་ཚོ་བཞིའི་མི་རྒྱུད་ཀྱི་གོང་མ་ནི་ཡུལ་གསུམ་ནས་འོངས་ཏེ་དང་པོ་ཀླུ་ཤོད་ནས་མི་ཁྱིམ་ཞིག་འོངས་ཏེ་མགོ་དཀར་ནང་དུ་གཞི་བཅས་ཏེ་ས་བཟུང་།  ཁྱིམ་དེར་བུ་གཅིག་དང་བུ་མོ་གཅིག་བྱུང་བ་སོ་སོར་གྱེས་ཏེ་བསྡད་དེ་རིམ་བཞིན་དབང་སྐོར་དང་ངོ་ཀླད་ཚོ་བ་གཉིས་སུ་འཕེལ།  དེ་རྗེས་ཨ་མཆོག་ནས་མི་ཁྱིམ་ཞིག་འོངས་ཤིང་།  དེའི་རྒྱུད་པ་ལས་རི་རྫི་ཚོ་བ་མཆེད།  ཡང་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཀླུ་ཆུའི་ཨ་ལ་ནས་མི་ཁྱིམ་ཞིག་འོངས་པས་ཨ་ལ་ཚོ་བ་ཆགས་སོ། །
དམེ་ཤུལ་ཚོ་བ་བཞི་ནི་དབང་བ་ཀླུ། དཔོན་སྐོར།  ར་དེའུ།  ཨ་ལ་བཅས་སོ། །ཚོ་བ་བཞིར་སྡེ་ཚན་བཅོ་ལྔ་མཆིས་ཤིང་སྡེ་ཚན་བཅོ་ལྔ་ནི་འགག་རྩ་དང་།  ལོ་འབྲུག  སྒར་ཉིན།  ཆུ་ཞོལ།  དམེ་ཚ།  བལ་ལུང་།  རྒོད་གཅོད་སྟོད།  རྒོད་གཅོད་སྨད།  མུ་ཏོ།  སྒ་ཁུག  དམའ་རུ་སོགས་སོ། །
བརྒྱལ་བ་
བརྒྱལ་བ་
བོག་པ་ཡང་ཟེར། ཁྲག་ཤེད་དང་ལུས་དྲོད་ཞན་ཞིང་ཁྲག་གི་འཁོར་རྒྱུག་དལ་བ་དང་ཡན་ལག་རྣམས་གྲང་འདར་བྱེད་པ་དང་གདོང་མདོག་སྐྱ་བོར་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་རྟགས་འབྱུང་བའི་བརྒྱལ་ཞིང་བོག་པའི་ནད་ཅིག་སྟེ། ཕྲ་ཕུང་གི་འཚོ་དབུགས་ཐོལ་གྱིས་ཉམས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ།
རེ་སྐན།
--Jigmeberi (talk) ༠༥:༥༣, ༣ ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ། ༢༠༡༤ (UTC)གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་སྡོམ་ཚིག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་བཞུགས་སོ།། བེ་རི་འཇིགས་མེད།
ན་མོ་གུ་རུ་སུ་མ་ཏི་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ། འཕགས་བོད་སྔོན་དང་དུས་དེང་གི ། ཕྱི་ནང་རིག་པའི་གནས་དག་ལ།། མཁས་དང་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཀུན།། གུས་པས་གཙུག་ན་བཏེགས་བྱས་ཏེ།།
སྣོམ་བརྟག་
སྣོམ་བརྟག་
དྲི་མ་བསྣམས་ནས་ནད་བརྟག་པའོ།
གསང་མིག་
གསང་མིག་
རྒྱ་སྐད་ཏུ（穴道）ཟེར། མིའི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ངོས་སུ་མེ་བཙའ་དང་དངུལ་ཁབ་སོགས་ཀྱིས་དཔྱད་བཅོས་བྱེད་པའི་དོན་སྣོད་ཀྱི་ཁམས་དང་རྩ་སོགས་ཀྱི་གནས་འདུས་པའི་གནས་སོ།
ཨཱ་སི་མི་ར།
ཨཱ་སི་མི་ར་(ཨ་རབ་སྐད།: أسمر)ནི་ཨི་རི་ཏྲའ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ན་ཙི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་དར་ཆ་
འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་ཀྱི་འཇར་མན་སྲིད་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཧེ་ཐི་ལིས། རང་གི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་ནཱ་ཙི་སྟེ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པ་ལ་ཆེད་དུ་བཟོས་པའི་དར་ཆ། ༡༩༢༠ལོ་ནས་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་དར་ཆ་རུ་གཏན་འཁེལ། =སྐྱིད་སྡུག་དར་རྟགས་ཀྱི་ཕྱི་མ།= དེ་ནི་གཡུང་དྲུང་ཞིག་གི་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དར་ཆ་གཡུང་དྲུང་ལས་དཔེ་བསླང་ནས་བཟོས་སྐད། གང་ལྟར་ག་རེ་ཡིན་ནའང་། ན་ཙིའི་ཡོངས་གྲག་གི་མེས་པོ་ཡ་རི་ཨེན་མི་རིགས་ཀྱིས་གནའ་སྔ་མོ་རུ་གཡུང་དྲུང་གིས་རྟགས་དེ་འདྲ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྐད། ཕྱིས་ཀྱི་སངས་ཆོས་ཀྱི་གཡུང་དྲུང་དང་བོན་ཆོས་ཀྱི་གཡུང་དྲུང་གཡས་བསྐོར་གཡོན་བསྐོར་གྱི་ཁྱད་མ་གཏོགས། གཞི་རྩ་ནས་གཅིག་པ་རེད།
གསལ་བྱེད་འདུས་ནས་ཡོང་བ།
ན་ཙི་ཞེས་པ་ནི་འཇར་མན་སྐད་དུ། རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་ཚོགས་ཞེས་པའི་དོན་རེད། ད་དུང་། འཇར་མན་སྐད་དུ། རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་དང་པོ་གཉིས་ག་Sཡིན་དུས། དེ་གཉིས་རུག་འདུས་པའི་Xཡི་ཁ་བསྐོང་ནས་གཡུང་དྲུང་ཞིག་ཆགས། གཡུང་དུང་དེ་གཡས་སྐོར་ཏུ་༤༥རྒྱབ་པས། ན་ཙི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པའི་རྟགས་དར་རེད།
ཆོས་ཁང་གི་གྱང་འདེབས་སོགས་ནས་ཡོང་བ།
ཨ་རིའི་རིག་པ་བ་རོ་ཧྥོ་ཐེ་ཧྥིད་ཨེན་གྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན། ཧེ་ཐི་ལེ་ཆུང་དུས། ཁོའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཆོས་ཁང་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། དེའི་གྱང་འདེབས་དང་ཁྲོམ་ཁ། ད་དུང་ཆོས་དཔོན་ཀྱི་ཆོས་གོས་ཀྱི་གོ་ངའི་སྒང་དུ་གཡུང་དུང་གི་རྟགས་དེ་བཀོད་ཡོད་པས། ཧེ་ཐི་ལེ་ཁོ་རང་ཆོས་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་དང་དབང་ཤུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས་ནས། རྗེས་སུ་རྟགས་དེ་ཏང་དར་དུ་གཏེན་འཁེལ་བ་རེད་ཟེར།
སྨན་རི་དགོན།
གདན་ས་སྨན་རིའི་སྔ་ཕྱིའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས།
སྐབས་འདིར་ཁོ་བོས་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཡང་མེས་ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཁག་གི་ནང་ནས། གདན་ས་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རིའི་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྲན་བུ་ཞིག་འཆད་ཀྱི་ཡིན། དེ་ཡང་ཐོག་མར་གདན་ས་འདི་ཉིད་ཆགས་འདེབས་པ་པོའི་རྣམ་ཐར་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཆགས་བཏབ་པའི་ཚུལ་དང་། ཆགས་བཏབས་ནས་མཁས་བའི་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་བསྟན་འགྲོ་ཇི་ལྟར་སྐྱོང་ཚུལ། ཕྱིས་དུས་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་གྱེས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་ཚུལ་བཅས་ས་བཅད་གསུམ་ལས་དང་པོ་གདན་ས་འདི་ཉིད་ཆགས་འདེབས་པ་པོར། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཞུ་ཡང་། ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མཚན་ལ། མཉམ་མེད་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཞུ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་འདི་ཉིད་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་རོང་ཆུ་ཆེན་རབ་བརྟན་རྒྱལ་པོའི་མངའ་རིས། འདུས་སྡེ་ཆེན་པོ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་གྱི་ལྷ་སྡེ་སྟེགས་སྐྱོགས་གྲོང་སྡེར། སྤྱི་ལོ༼༡༣༥༦-༡༤༡༥༽མེ་ཕོ་སྦྲེལ་གྱི་གནམ་ལོའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་ལྔར་མཚན་དཔེའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲོ་བའི་དཔལ་དུ་བཞད་པའི་སྐལ་བཟང་ལ་བསམ་ན་ཤིན་ཏུ་དགའ་འོས་པ་ལགས་ཀྱང་། རྗེ་འདིའི་འཁྲུངས་ཡུལ་གྱི་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་འདིར་བྱུང་བའི་བསྐལ་ངན་ལ་བསམ་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཏེ། གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་འདིའི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་རྒྱང་ཧ་ཅང་རིང་ནའང་། བར་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཐ་དད་ལ་གཟིགས་ཚུལ་ཞན་པའི་བླ་དཔོན་འགའ་ཤས་ཀྱིས། རྒྱ་ནག་གོང་མའི་སྲིད་དབང་གི་བཙན་ཤུགས། མཆོད་ཡོན་གྱི་ལམ་ནས་གཡར་པོ་ཞུས་ཏེ། དགོན་འདི་བཙན་བཀས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པར་བསྒྱུར་བ་དང་། ཆུ་ཆེན་རབ་བརྟན་རྒྱལ་པོ་མེ་ལ་གསོན་སྲེགས་བྱུས་ཤིང་། འཁོར་སྡེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡ་ང་བའི་མནར་གཅོད་ཀྱི་ལམ་ནས་རིག་གནས་གསར་བརྗེར་མཇུག་མཐུད་པ་རེད། དེའི་མཚམས་སྲིད་ཇུས་གུ་ཡངས་སྐབས་སྡེ་ཡུལ་སྦྱི་མོས་ཀྱིས། གནའ་སྲོལ་བཞིན་གྲུབ་མཐའ་བོན་ལུགས་འཛིན་པའི་དགོན་པ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་བཞིན་ཡོད།
དེ་དག་མཚན་གཞི་ཙམ་ལས། སྤྱིར་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་གྲགས་པའི་ནང་དུ་གྲུབ་མཐའ་བོན་ལུགས་འཛིན་པའི་རྒྱལ་འབངས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ལུགས་མེད་ཀྱི་བཙན་གནོད་ཇི་ལྟར་བྱས་ཚུལ། ད་ཡོད་ཀྱི་རྒན་རབས་ལོ་ལོན་རྣམ་པའི་སེམས་ལ་སྔར་སོང་ཕ་མའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཁ་རྒྱུན་དང་། རང་གི་རྟེན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མྱངས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མ་ཟད། དེང་དུས་པར་སྐྱུན་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་ཁག་དང་། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རབས་དང་ཆོས་འབྱུང་འགའ་ཤས་སུ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྟེན་དགོན་ལ་དབང་ཡོད་བྱེད་པོའི་བླ་དཔོན་ཁག་གི་བྱས་རྗེས་དང་། ཆེ་བ་འདོན་ཆེད་ཟུར་ཙམ་བྲིས་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་གླེང་བྱ་འདིའི་དངོས་དོན་གྱི་དཔང་རྟགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་འདིར་མང་བས་དོགས་ནས་བཞག་ཅིང་། སྐབས་དོན་རྗེ་དེ་ཉིད་སྐུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དུས་ནས་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེར་ཐུགས་བྱང་ཞིང་འཕྲུལ་ཡིག་སུམ་ཅུ་མ་བསླབ་རང་རྡོལ་དུ་མཁྱེན་པ་སོགས་དམ་པའི་རང་རྟགས་བསམ་ལས་འདས་པའི་ནང་ནས་དགུང་གྲངས་བཅུ་པའི་ཐོག་ནས་ཐུགས་ངེས་འབྱུང་དྲག་པོས་བསྐུལ་ཏེ། དོན་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཕྱྭ་བླ་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་གཙང་མ་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་སྡོམ་ཁྲིམས་བླངས་ཏེ་རྩ་ལག་བསྲུང་བྱའི་ཁྲིམས་རྣམས་སྤྱན་འབྲས་ལྟར་གཅེས་སྲུང་མཛད། དེའི་དུས་སུ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་བཅའ་འདོན་གདངས་དབྱངས་གར་ཐིག་རོལ་མོ་སོགས་ལ་དཔྱིས་ཕྱིན་པའི་སྦྱང་པ་མཛད་ནའང་། རྒྱལ་བ་བྲུ་ཡི་གདན་ས་ཆེན་པོ་གཡས་རུའི་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁའི་མཚན་ཉིད་རྩོད་གྲྭའི་གྲགས་དཀར་རབ་ཏུ་འབར་བ་དང་། ལྷག་དོན་གཡས་རུའི་སྟོན་པའི་གདན་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་མཁས་གྲུབ་རིན་ཆེན་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཚན་གྱི་སྙན་པས་བསྐུལ་ཏེ། རྗེ་འདི་ཉིད་གཙང་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཐུགས་འདུན་ནི་སུས་ཀྱང་བཤོལ་ཐབས་མ་རྙེད་པར། གདན་ས་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁར་ཕེབས་ནས་མཁས་གྲུབ་རིན་ཆེན་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཐུགས་བཅུད་བུམ་པ་གང་བྱོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལོན་པར་མཛད་ཞོར་འགྲོ་མགོན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན༼༡༡༩༨-༡༢༦༣༽གྱིས་མཛད་པའི་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་དང་། འ་ཞ་གཞོན་རྒྱལ་གྱི་ཚད་མ་རྣམ་འབྱེད་སོགས་ཚད་མའི་སྐོར་དང་། ཐེག་རིམ་རྩ་འགྲེལ་སོགས་གྲུབ་མཐའི་སྐོར། མདོར་ན་འདུལ་མཛོད་དབུ་ཕར་སོ་སོའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་ཕྱི་མཚན་ཉིད་ཐེག་པའི་སྐོར་དང་། རྩ་རྒྱུད་བསེན་ཐུབ་དང་། རྫོགས་ཆེན་གབ་པ་བཅས་ནང་སྔགས་སེམས་ཀྱི་སྐོར་སོགས་བོན་སྒོ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་ཐོག་ཆགས་མེད་པའི་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་ཅིང་། དགུང་གྲངས་སོ་གཅིག་ཐོག་མཁན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་དབེན་ས་ཁའི་ཟུར་བཤད་ཀྱི་ཡོངས་འཛིན་མཛད། དེ་ནས་རིམ་པས་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁའི་རྒྱལ་ཐེབ་ཀྱི་བླ་མ་མཛད་ཅིང་། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་བསྟན་པའི་ཁུར་འགན་བཞེས་ནས་གང་འཚམས་སོང་སྐབས། སྔོན་ཡབ་ཡུམ་ལ་ལན་གཅིག་མཇལ་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་གནང་དོན་བཞིན། རྒྱལ་རོང་ཕྱོགས་སུ་ལན་གཅིག་ཆིབས་བསྐྱོད་གནང་རིང་རྐྱེན་ངན་དབང་གིས་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁ་ཆུ་ཡིས་འཇིག་པའི་སྐད་ངན་གསན་ཏེ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མུག་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ནའང་། མ་མཆོག་སྲིད་པའི་རྒྱུལ་མོས་དབུས་གཙང་སྟོད་དུ་ཕེབས་ན་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དོན་བཞིན་སླར་ཡང་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས། བུ་སློབ་ཡོན་བདག་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་བོན་གྱི་སྦྱིན་བས་དུས་རྟག་ཏུ་འཚོ་བར་བྱས་ནས། དགུང་གྲངས་ལྔ་བཅུ་བཞེས་པའི༼༡༤༠༥༽ཤིང་བྱ་ལོར་གནས་ཆེན་སྨན་རིའི་ཞོལ་དུ་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སྨན་རིའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པས་བཞེངས་པའི་ཚུལ་ཡང་། དེ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ནང་སྒྲུབ་བསམ་པ་བསྐང་བའི་གཏེར་ཆེན་ལས། ལས་སློབ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོ་ཆེན་གར་བཙུགས་སར། ཁང་ཚན་བཅུ་གཉིས་གྲྭ་ཤག་དྲུག་ཅུ་སོགས། སྐད་ཅིག་རང་བྱུང་གྲུབ་པའི་མཉམ་མེད་པ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐོ་ཆེན་གང་བཙུགས་སར་ཁང་ཚན་རེ་དང་། རྡེལ་དཀར་གང་བཀོད་སར་གྲྭ་ཤག་རེའི་བཀོད་པ་སྐད་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྣམ་ཐར་སོགས་ངོ་མཚར་བ་དུ་མར་མཆིས་ཀྱང་།
ཐང་དཀར་ཤོག་པ་
ཐང་དཀར་ཤོག་པར་ཐང་དཀར་གོང་འགབ་གཉིས་མཆིས་ཤིང་རུ་ཆུང་དགོན་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ཉེ་ལོགས་གཡོན་ཆུའི་ངོགས་གཉིས་སུ་གནས། ཤར་དུ་ཁ་གྱ་དང་སྨན་ལུང་།  ལྷོར་ཙ་ཡུས།  ནུབ་གནམ་ལྷ་བར་མ།  བྱང་རོང་ངར་བཅས་དང་ས་མཚམས་འདྲེས།  ཐང་དཀར་གོང་འགབ་ཚོ་ཁག་གཉིས་སྡེ་ཚོ་དགུ་ཞེས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་མཆིས།  ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན།  ཐང་དཀར་ཚོ་བའི་མི་རྒྱུད་ནི་ཧ་ལམ་མིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་མགོ་ལོག་དབལ་ཤུལ་དཔོན་སྐོར་ནས་མར་མཆེད་པ་དང་རིམ་བཞིན་ཚོ་བ་གོང་འགབ་གཉིས་སུ་གྱེས།
སྨན་རི་དགོན།
སྐབས་འདིར་ཐུར་ཙམ་ལགས། གཉིས་པ་རང་གཞན་གྱི་རྩོད་གྲྭ་ཆེ་ཁག་རྣམས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་རྩོད་པའི་དམ་བཅའ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་མཚན་སྙན་གྱི་རྔ་གསང་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པའི་སྟབས་ཀྱིས་སྟོད་སྨད་ཀྱི་བུ་སློབ་རྣམས་པད་མའི་དྲི་ལ་བུང་བ་འདུ་བ་ལྟར་སློབ་ཚོགས་ཆེས་འཕེལ་བའི་དབང་གིས། སྔོན་ལྷུན་གྲུབ་དབེན་ས་ཁའི་སྒྲིག་སྲོལ་ལྟར་དཔལ་ལྡན་གླིང་སྟོད་པ་དང་། དཔལ་ལྡན་གླིང་སྐད་པ། དཔལ་ལྡན་གླིང་ཟུར་པ། དཔལ་ལྡན་གླིང་སྨད་པ་བཅས་གླིང་བཞིའམ། གྲྭ་ཚང་ཁག་བཞིར་ཕྱེས་ཤིང་། དགོན་གྱི་ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་ལ་ཐོ་བཞི་བརྩེགས་ཏེ་ཐོ་ནང་དུ་མི་སྐྱ་ཕོ་མོ་འོང་དབང་མེད་པ་དང་། སྡོམ་པ་མ་བླང་བར་ཚོགས་སུ་འཚོགས་མི་ཆོག་ཅིང་། སྡོམ་པ་བླངས་ན་ཡང་བླ་གོས་དང་གདིང་ལྷུང་མེད་པར་ཚོགས་གྲལ་དུ་འདུག་མི་ཆོག་བཅས་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་འདུལ་བའི་བཅའ་སྒྲིག་གིས་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་རྣམས། དྲག་ཞན་རྒོད་གཡུང་མེད་པར་སྤྱི་སྙོམས་སྟར་ཆགས་སུ་བསྡམས་ནས། ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་རིགས་ལ་འཆད་ཉན་དང་། མར་ངོའི་རིགས་ལ་བསྙེན་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་ཕྱེས་ཏེ། འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་རྣམས་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀས་ཆེས་སྨིན་པར་མཛད་ཅིང་། བསྟན་དང་འགྲོ་ལ་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བཞག་པ། བོན་སྒོ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གང་ལའང་། གསལ་བྱེད་དང་དགོངས་འགྲེལ་མ་བཏབ་པ་ཕལ་ཆེར་མརད་ཀྱང་། དེའི་ནང་ནས་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཚན་དང་དོན་མཚུངས་པ། རྗེ་ཡི་འཕྲུལ་སྒྲོན་རྣམ་ལྔ་ཞེས་ཚད་མ་རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། ས་ལམ་རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། མཛོད་འགྲེལ་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། འདུལ་འགྲེལ་རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ། གསང་དོན་རྣམ་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་བཅས་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་འདི་ལྔ། སྟོད་སྲིད་པའི་གངས་རྒྱལ་ཏི་སེ་མན་ཆད་དང་། སྨད་རྒྱ་ཡི་མཆོད་རྟེན་དཀར་ཆུང་ཡན་ཆད་དུ་གྲུབ་མཐའ་བོན་ལུགས་འཛིན་པའི་རྩོད་གྲྭ་ཆེ་ཆུང་མཆིས་སོ་ཅོག་གིས་རྩ་བའི་ཡིག་ཆར་ཁས་ལེན་པའི་སྲོལ་བཟང་འདི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡལ་མེད་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བའི་བརྡ་དོན་མཚོན་པར་མ་ཟད། གདན་འདིའི་ཁྲི་འཛིན་མཁན་རབས་རིམ་པར་བྱོན་པ་རྣམས། རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གསེར་ཁྲིར་ཇི་ལྟར་ཕེབས་པའི་ཚུལ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་རང་གཞུང་གི་མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གྱི་གཞུང་ཆེན་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་གསན་བསམ་མཐའ་ཕྱིན་མཛད་པའི་གདན་ས་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་རྟགས་འཆང་བ་པོ་རྣམས་མཚན་བྱང་གསེར་གྱི་བུམ་པར་བླུགས་ནས། ལྷ་སྲུང་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེས་བརྟག་སྒྲིལ་གང་གཟིགས་པ་ལས། རྣམ་སྤྲུལ་རིགས་རྒྱུད་བཟང་ཞན་ལ་སྤང་ལེན་མི་བྱེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་འདི་ཡང་གདན་ས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་བོན་ཞིག་ཅིས་མ་ལགས།
ཐང་དཀར་ཤོག་པ་
ཐང་དཀར་གོང་མ།
ཚོ་བ་གོང་མའི་གནས་ཡུལ་ནི་ཐོག་མར་ཁ་གྱ་ཚོ་བའི་གནས་ཡུལ་ཡིན། ནམ་ཞིག་ན་ཁ་གྱ་ཚོ་བའི་དཔོན་པོ་རྒྱལ་གོ་བྱ་བས་མི་བསད་པས་ཡུལ་ལས་སྤྱུགས་ཏེ་ཕྱིང་དཀར་ཕུག་གི་བྱེ་མའི་གཞོང་ཁུག་ཞིག་ཏུ་ཁྱིམ་གཞིས་ཆགས།  མི་རིང་བར་ཁྱིམ་སྒོ་གཞན་པ་འགའ་འང་དེར་གཞིས་ཆགས་པས་ན།  དཔོན་པོ་རྒྱལ་གོ་ནི་ཚོ་དཔོན་དུ་གྱུར་ཟེར། དེར་སྤུས་ལུང་མདོ（སྤྲུལ་ལུང་མདོ）དང་།  ཕྱིང་དཀར་ཕུག  རྒན་ཐང་ལ་ག་བཅས་སྡེ་ཚོ་གསུམ་ཡོད།
ཐང་དཀར་འགབ་མ།
ཚོ་བ་འགབ་མའི་མི་རྒྱུད་ནི་རོང་ངར་ཚོ་བ་ལས་གྱེས་ཞེས་ཟེར་རོ། །རོང་ངར་ཚོ་བ་ལས་ལོགས་སུ་གྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་ཤིག་ན་རོང་ངར་དཔོན་པོའི་དཔོན་ཚང་ནང་ཁུལ་མ་མཐུན་པར་འཁྲུག་པ་ལངས་པས་ཤི་དམེ་བྱུང་། དམེ་བོ་དེ་ཚོ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་དབུ་ལ་ཐང་དཀར་རྒོད་པོའི་གཤོག་སྒྲོ་བཙུགས་ཏེ་ཡུལ་ནས་སྤྱུགས།  གཡོན་ཆུ་དེད་དེ་ཡུལ་འདིར་སླེབས་པས་གཞི་བཅས་ཤིང་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ།  ཚོ་བའི་དཔོན་པོར་གྱུར།  ཡུལ་ནས་སྤྱུགས་སྐབས་དབུ་ལྕོགས་སུ་རྒོད་ཐང་དཀར་གྱི་སྒྲོ་ཡོད་ཕྱིར་ན་ཐང་དཀར་ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཐང་དཀར་ནང་བ་དང་།  རོང་ངར།  སྨན་ལུང་གསུམ་ལ་རོང་པར་རྐང་ཚ་གསུམ་ཞེས་ཟེར་སྲོལ་ཀྱང་ཡོད། དེར་སྒྱིས་ཚང་ལ་ག  ཐང་དཀར་ལ་ག  ཐང་དཀར་རྩ།  མཚོ་ཆ།  རྒོད་རྗེས་ལ་ཁ་བཅས་སྡེ་ཚོ་ལྔ་ཡོད།
སྨན་རི་དགོན།
གསུམ་པ་ནི། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་དུས་འགྱུར་གྱི་མཚན་མ་མངོན་དུ་ཤར་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། གདན་ས་འདིའི་ཕྱི་ནང་ལས་སྣེ་དྲག་རིམ་རྣམས་བཀའ་བགྲོས་ཀྱིས། ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གཉིས་པ་སྐུ་འདུན་ཤེས་རབ་བློ་གྲོས་༼༡༩༣༥－༡༩༦༢༽རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕྱྭའི་ཉེན་ཡོལ་ཆེད་འཕགས་ཡུལ་རྒྱ་གར་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་རྒྱུའི་ཐུགས་ཐག་བཅད་འཕྲལ་ཆིབས་ཞབས་ཁྲག་བསྡུས་ཤིག་གིས། གསང་སྟབས་ཀྱིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་ཐུབ་པར་བྱུང་ཡང་། གདུལ་བྱ་རྣམས་བསོད་ནམས་དམན་པའི་དབང་གིས། དམ་པ་གང་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་མ་བཞུགས་པར་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཞིང་ཁམས་གཞན་དུ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་མཛད་ནའང་། རྗེ་བླ་མའི་འཕྲིན་ལས་ལ་འགག་པ་མེད་པའི་སྟབས་ཀྱིས། སླར་ཡང་རྒྱལ་ཀུན་འདུས་པའི་རང་གཟུགས་རྗེ་སྨན་རི་བ་དང་ཞལ་མི་གཉིས་པའི་སྨན་རིའི་ཁྲི་རབས་སོ་གསུམ་པ་༧སྐྱབས་རྗེ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་༼༡༩༢༩༽རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་༼༡༩༦༩༽ལོར་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གསེར་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ། གཞིས་བྱེས་བོན་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་མཆོད་སྡོང་དུ་གསང་གསུམ་གྱི་བཀོད་པ་མི་ཤིག་གཡུང་དྲུང་འབར་བའི་རང་གཤིས་སུ་བརྟན་པའི་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཧི་མ་ཅལ་གྱི་མངའ་ཁུལ་ཌོ་ལན་ཇི་རུ་༼༡༩༧༠༽དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་གདན་ས་གསར་སྐྲུན་མཛད་ཅིང་།༼༡༩༧༧༽ལོར་ཕྱོགས་མེད་ཀྱི་སློབ་ཚོགས་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་རྣམས་མཁས་པའི་བྱ་བ་གསུམ་ལ་ཅི་དགར་ལོངས་སྤྱོད་ནས་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་པའི་སྡེ་བཙུགས་ཏེ། སྨྲ་བའི་སེང་གེ་སྨན་རིའི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་དང་། མཁས་པའི་དབང་པོ་སྨན་རིའི་དཔོན་སློབ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་ལ། མདོ་སྔགས་སེམས་གསུམ་གཙོས་པའི་ལྔ་ཟུང་རིག་པའི་གནས་ལ་དབྱར་དགུན་བར་མེད་ཉིན་ལྟར་གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ལ། འཇལ་བྱེད་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་བདར་ཤ་བཅད་པའི་འབྲས་རྟགས་འཆང་བ་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱིས་མཚན་བརྟག་བཞེས་ཟིན་ཏེ། རིམ་བཞིན་དོན་གྱི་བདག་པོ་རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་ད་ལྟའི་ཆར་གཞིས་ལུས་བོད་ཡུལ་གྱི་བསྟན་དགོན་ཉག་ཕྲ་བར་སོང་། གདན་ས་སྨན་རི་གཙོས་པའི་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་འཆད་ཉན་གྱི་བསྟན་པ་ཉམས་གསོ་བྱ་དགོས་པའི་བཀའ་འབྲེལ་བཞིན་བཤེས་གཉེན་གང་འཚམ་ཞིག་གིས་གཞིས་ལུས་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་བཞིན་ལགས་སོ། །
རེག་ཚོར་གསུམ།
རེག་པའི་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱི་ཚོར་བ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སྨན་རི་དགོན།
༼བོན་སྒོ༽སྤྱི་དེབ་བཅུ་གསུམ་པ་ལས་བཤུས།
རེ་འབྱམས་མཆུ་རིང་།
དེའི་མཆུ་ཏོ་ཕྲ་ཞིང་རིང་ལ། སྣ་རྩེར་འབུར་རྡོག་ཡོད་པས་མིང་ཡང་དེ་ལས་བཏགས། ཆུ་ནང་དུ་རེ་འབྱམས་གཞན་ལས་འདུག་ཡུན་རིང་། སྙིང་ཆུང་ཡིན་པས་ཉེན་ཁ་ཡོད་པར་དོགས་ན་ཆུ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་སྣ་སྣེ་ཆུ་ངོས་དུ་སྟོན། དེ་གཙོ་བོ་ཨེ་ཤ་ཡ་ལྷོ་ཁུལ་དུ་ཁྱབ་ལ། ཉ་གཟན་དུ་ལེན་ཞིང་མི་ལ་གནོད་པ་མི་གཏོང་།
ཨི་རི་ཏྲའ།
ཨི་རི་ཏྲའ་(ཨ་རབ་སྐད།: دولة إرتريا)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨཱ་སི་མི་ར་རེད།
རེག་ཟིག
ཟེན་བྲིས་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་མིང་གཞན་བརྗེད་བྱང་། བརྗེད་ཐོ། རེག་ཟིན། མཉེལ་བྱང་། མཉེལ་ཐོ་བཅས་ཀྱང་ཟེར།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
གློ་ཡུའི་
གློ་ཡུའི་
རེངས་པ།
དགྲ་བོ་འགའ་ཞིག་སྔགས་དང་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་འགུལ་བསྐྱོད་མི་ནུས་པར་རེངས་པར་བྱེད་པའམ། ངག་ལྐུགས་པར་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ལས་སྦྱོར། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་
དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ གློ་དང་འབྲེལ་བའི་ནད་ཅིག་རེད། དེའི་ནད་རྟགས་ལ་གློ་ལུ་བ་དང་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་དཀའ་བ།དབུགས་རྔུབ་ལེན་པ་སོགས་ཡོད།
རེད་མདའ།
གཞིས་ཀ་རྩེ་ལྷ་རྩེ་རྫོང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་ཆུས་རེད་མདའ་གྲོང་སྡེ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ནའི་རོ་བི།
ནའི་རོ་བི་(Nairobi)ནི་ཁེ་ནི་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཧྥུ་ཐ་ཅ་ཨ་རག
ཧྥུ་ཐ་ཅ་ཨ་རག་(ཕོ་ལན་སྐད།: wódka, ཨུ་རུ་སུའི་སྐད།: водка, ཨུཀ་རཡི་ནི་སྐད།: горілка, སི་ལོ་ཕ་ཁེ་ཡི་སྐད།: vodka)ཞེས་པ་ནི་རླངས་ཐིགས་ཀྱི་བཟོས་པའི་འཛམ་གླིང་སྟེང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཨ་རག་ཞིག་རེད། འདི་ནི་ཐོག་མར་ཆུ་དང་ཨ་རག་ཉིང་ཁུ་བྲོ་བ་ཡོད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། ཧྥུ་ཐ་ཅ་ཨ་རག་ནི་འབྲུ་རིགས་དང་ཞོག་ཁོགམཉམ་དུ་བསྙལ་བྱས་བཟོས་པ་ཞིག་རེད།
ཨེན་ཊ་ན་ན་རི་བོ།
ཨེན་ཊ་ན་ན་རི་བོ་(Antananarivo)ནི་མ་ད་གཱ་སི་ཀར་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
མ་ད་གཱ་སི་ཀར།
མ་ད་གཱ་སི་ཀར་(Madagascar)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨེན་ཊ་ན་ན་རི་བོ་རེད།
རེམ།
འདི་ཁམས་ཁུལ་དང་གཉའ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་སྐད་ལ། ཧུར་ཐག་གྱིས་ཤིག་ཟེར་རྒྱུར། རེམ་ཞིག་དང་། རེམ་ཤོག་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨུཀ་རཡི་ནི་སྐད།
ཨུཀ་རཡི་ནི་སྐད་ཡིག་ནི་ཨུཀ་རཡི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རེད།
༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌།
དོན་ཚན་དང་པོ།
མ་ལ་ཝི།
མ་ལ་ཝི་(Malawi)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ལི་ལོང་ཀུའེ་རེད།
༡༧༨༠ལོ།
༡༧༨༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རེབ་གོང་གསེར་མོ་ལྗོངས།
མདོ་སྨད་མཚོ་སྔོན་གྱི་སའི་ཆར་གཏོགས་པའི“སྟོད་ཀྱི་སྐྱ་གའི་ཉག་ག་མན་ཆད་དང་སྨད་ཀྱི་གསེར་ཁའི་ཉག་ག་ཡན་ཆད་ལ་ཟེར”ཞེས《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》ལས་གསུངས་སོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མ་པུ་ཊོ།
མ་པུ་ཊོ་(Maputo)ནི་མོ་ཛམ་བིཀ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
མའུ་རི་ཊིའུ་སུ།
མའུ་རི་ཊིའུ་སུ་ངམ་མའུ་རི་ཤི་ཡཱ་སི་(Mauritius)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ལོ་ཡི་སི་གྲུ་ཁ་རེད།
འཇའུ་
འཇའུ་འམ་འཇའུ་མི་རིགས་ནི་སྤྱིར་མི་རིགས་ཧྲིལ་པོ་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ ཁོང་རྣམས་ཐོག་མ་དེང་གི་དབྱི་སི་རེན་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱལ་ཁབ་འཇུའུ་འམ་དབྱི་སི་རེན་རྒྱལ་ཁབ་ནས་རྒྱུད་པ་ཆད་པར་བཤད། ཧི་པུ་རུ་ཡི་གསུང་ཆོས་ནས་ ཨ་པ་ར་ཧམ་ ཨི་སག་ཁ་དང་ཡ་ཁས་པོའོ་ དང་གསུང་ཆོས་གཞིར་བཟུང་གི་ཆོས་དཔོན་ ས་ར་ཧ་ རུ་པའེ་ཁ་ ལི་ཡི་ཧ་དང་རི་ཁྲེའོ་རྣམས་ཡི་ཤུའུ་སྟོན་པ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་༡༨ལ་ཁན་ནན་(canaan)དུ་བཞུགས་པར་གསུངས། ཡ་ཁས་པོའོ་དང་ཁོང་གི་ནང་མི་བཅས་པ་ཡོ་ཧྲི་པོ་(སྐབས་དེར་ཁོང་ཧྥ་རའོ་ཧའ་ཡི་བློན་ཆེན་སུ་ཡོད་)ཡིསགདན་ཞུས་ལྟར་ཀོ་ཧྲན་ཁུལ་དུ་གནས་སྤོས་གནང། དེ་ནས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ མུ་ཟའ་ཡིས་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ཨེ་ཇེབ་ནས་མ་འཁྲིད་བར་དུ་ ཆོས་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་དག་བྲན་དུ་འཚུད། ལོ་རྒྱུས་ལ་གཞིགས་ན་ འཇའུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་འཇའུ་ཏ་དང་ཟི་མའོན་ལས་ཆད་པར་གྲགས་ལ་ ཉུང་ཤས་ཤིག་པེན་ཅེ་མིང་དང་ལི་ཝེས་གཉིས་ནས་ཆད་པར་བརྗོད། ཡང་དེའི་འགྲམ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་དབྱི་སེ་རེན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་མཉམ་དུ་བཞུགས་ནས་འདྲེས་མཐར་གནའ་བོའི་འཇའུ་རྒྱལ་སྲིད་དེ་བྱུང་ཞིང་ སྤུན་ཐག་ཉེ་བའི་འཚོ་པ་ཞིག་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་མེས་པོ་དབྱི་སེ་རེན་གྱི་འཚོ་པ་ཨི་ཧྥ་རེམ་དང་མེན་ན་ས་ཧ་ལས་ཆད་པར་བཤད་པའི་ས་མ་རི་ཡའི་སྐྱེས་བུ་དག་ཡིན། གསུང་རབས་ལ་གཞག་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མེས་པོ་ཨེ་སིས་རའན་རྒྱལ་སྲིད་གསར་པ་དང་ཁོ་ཧའན་ནིམ་(འཇའུ་ཡི་བླ་མ་ཞིག་)གྱིས་དབྱི་སེ་རེན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་དུ་འཁྲིད་ཡོང་བའི་མི་དག་ཁྲོད་ནས་རེད་ཟེར།
རྗེ་བཙུན་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་བསྟོད་པ་བཞུགས་སོ། །
ན་མོ་ཨརྱ་ཏཱ་རེ་ཡེ།  །འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཨོཾ་རྗེ་བཙུན་མ་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།   །ཕྱག་འཚལ་སྒྲོལ་མ་མྱུར་མ་དཔའ་མོ།   །སྤྱན་ནི་སྐད་ཅིག་གློག་དང་འདྲ་མ།   །འཇིག་རྟེན་གསུམ་དགོན་ཆུ་སྐྱེས་ཞལ་གྱི།   །གེ་སར་བྱེ་བ་ལས་ནི་བྱུང་མ།   །ཕྱག་འཚལ་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ཀུན་ཏུ།   །གང་བ་བརྒྱ་ནི་བརྩེགས་པའི་ཞལ་མ།   །སྐར་མ་སྟོང་ཕྲག་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས།   །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འོད་རབ་འབར་མ།   །ཕྱག་འཚལ་སེར་སྔོ་ཆུ་ནས་སྐྱེས་ཀྱིས།   །པདྨས་ཕྱག་ནི་རྣམ་པར་བརྒྱན་མ།   །སྦྱིན་པ་བརྩོན་འགྲུས་དཀའ་ཐུབ་ཞི་བ།   །བཟོད་པ་བསམ་གཏན་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་མ།   །ཕྱག་འཚལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཙུག་ཏོར།   །མཐའ་ཡས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་སྤྱོད་མ།   །མ་ལུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི།   །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ཏུཏྟཱ་ར་ཧཱུཾ་ཡི་གེས།   །འདོད་དང་ཕྱོགས་དང་ནམ་མཁའ་གང་མ།   །འཇིག་རྟེན་བདུན་པོ་ཞབས་ཀྱིས་མནན་ཏེ།   །ལུས་པ་མེད་པར་འགུགས་པར་ནུས་མ།   །ཕྱག་འཚལ་བརྒྱ་བྱིན་མེ་ལྷ་ཚངས་པ།   །རླུང་ལྷ་སྣ་ཚོགས་དབང་ཕྱུག་མཆོད་མ།   །འབྱུང་པོ་རོ་ལངས་དྲི་ཟ་རྣམས་དང་།   །གནོད་སྦྱིན་ཚོགས་ཀྱིས་མདུན་ནས་བསྟོད་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ཊད་ཅེས་བྱ་དང་ཕཊ་ཀྱིས།   །ཕ་རོལ་འཁྲུལ་འཁོར་རབ་ཏུ་འཇོམས་མ།   །གཡས་བསྐུམས་གཡོན་བརྐྱངས་ཞབས་ཀྱིས་མནན་ཏེ།   །མེ་འབར་འཁྲུག་པ་ཤིན་ཏུ་འབར་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ཏུ་རེ་འཇིགས་པ་ཆེན་མོ།   །བདུད་ཀྱི་དཔའ་བོ་རྣམ་པར་འཇོམས་མ།   །ཆུ་སྐྱེས་ཞལ་ནི་ཁྲོ་གཉེར་ལྡན་མཛད།   །དགྲ་བོ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་གསོད་མ།   །ཕྱག་འཚལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཚོན་ཕྱག་རྒྱའི།   །སོར་མོས་ཐུགས་ཀར་རྣམ་པར་བརྒྱན་མ།   །མ་ལུས་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བརྒྱན་པའི།   །རང་གི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་འཁྲུག་མ།   །ཕྱག་འཚལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བརྗིད་པའི།   །དབུ་རྒྱན་འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་སྤེལ་མ།   །བཞད་པ་རབ་བཞད་ཏུཏྟཱ་ར་ཡིས།   །བདུད་དང་འཇིག་རྟེན་དབང་དུ་མཛད་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་ཚོགས་རྣམས།   །ཐམས་ཅད་འགུགས་པར་ནུས་མ་ཉིད་མ།   །ཁྲོ་གཉེར་གཡོ་བ་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས།   །ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམས་པར་སྒྲོལ་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ཟླ་བའི་དུམ་བུས་དབུ་རྒྱན།   །བརྒྱན་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་འབར་མ།   །རལ་བའི་ཁྲོད་ན་འོད་དཔག་མེད་ལས།   །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་འོད་རབ་མཛད་མ།   །ཕྱག་འཚལ་བསྐལ་པའི་ཐ་མའི་མེ་ལྟར།   །འབར་བའི་ཕྲེང་བའི་དབུས་ན་གནས་མ།   །གཡས་བརྐྱངས་གཡོན་བསྐུམས་ཀུན་ནས་བསྐོར་དགའི།   །དགྲ་ཡི་དཔུང་ནི་རྣམས་པར་འཇོམས་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ས་གཞིའི་ངོས་ལ་ཕྱག་གི།   །མཐིལ་གྱིས་བསྣུན་ཅིང་ཞབས་ཀྱི་རྡུང་མ།   །ཁྲོ་གཉེར་སྤྱན་མཛད་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གིས།   །རིམ་པ་བདུན་པོ་རྣམས་ནི་འགེམས་མ།   །ཕྱག་འཚལ་བདེ་མ་དགེ་མ་ཞི་མ།   །མྱ་ངན་འདས་ཞི་སྤྱོལ་ཡུལ་ཉིད་མ།   །སྭཱ་ཧཱ་ཨོཾ་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས།   །སྡིག་པ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པ་ཉིད་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་རབ་དགའ་བའི།   །དགྲ་ཡི་ལུས་ནི་རྣམ་པར་འགེམས་མ།   །ཡི་གེ་བཅུ་བའི་སྔགས་ནི་བཀོད་པའི།   །རིག་པ་ཧཱུཾ་ལས་སྒྲོལ་མ་ཉིད་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ཏུ་རེའི་ཞབས་ནི་བརྡབས་པས།   །ཧཱུཾ་གི་རྣམ་པའི་ས་བོན་ཉིད་མ།   །རི་རབ་མནྡྷ་ར་དང་འབིགས་བྱེད།   །འཇིག་རྟེན་གསུམ་རྣམས་གཡོ་བ་ཉིད་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ལྷ་ཡི་མཚོ་ཡི་རྣམ་པའི།   །རི་དྭགས་རྟགས་ཅན་ཕྱག་ན་བསྣམས་མ།   །ཏཱ་ར་གཉིས་བརྗོད་ཕཊ་ཀྱི་ཡི་གེ།   །དུག་རྣམས་མ་ལུས་པ་ནི་སེལ་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ལྷ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་རྒྱལ་པོ།   །ལྷ་དང་མིའམ་ཅི་ཡིས་བསྟེན་མ།   །ཀུན་ནས་གོ་ཆ་དགའ་བའི་བརྗིད་ཀྱིས།   །རྩོད་དང་རྨི་ལམ་ངན་པ་སེལ་མ།   །ཕྱག་འཚལ་ཉི་མ་ཟླ་བ་རྒྱས་པའི།   །སྤྱན་གཉིས་པོ་ལ་འོད་རབ་གསལ་མ།   །ཧ་ར་གཉིས་བརྗོད་ཏུཏྟཱ་ར་ཡིས།   །ཤིན་ཏུ་གྲགས་པོའི་རིམས་ནད་སེལ་མ།   །ཕྱག་འཚལ་དེ་ཉིད་གསུམ་རྣམས་བཀོད་པས།   །ཞི་བའི་མཐུ་དང་ཡང་དག་ལྡན་མ།   །གདོན་དང་རོ་ལངས་གནོད་སྦྱིན་ཚོགས་རྣམས།   །འཇོམས་པ་ཏུ་རེ་རབ་མཆོག་ཉིད་མ།   །རྩ་བའི་སྔགས་ཀྱི་བསྟོད་པ་འདི་དང་།   །ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག   །
རེས་འགའ་བའི་རྟག་པ།
ཁྱོད་ལ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་ཀྱང་ཁྱོད་གནས་གཞིའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་པ། དཔེར་ན། བུམ་པ་དང་ཁང་པའི་ནང་གི་སྟོང་ཆ་ལྟ་བུ། ཁང་པ་དེ་འཇིག་ན་སྟོང་ཆ་དེ་ཡང་མེད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མོ་ཛམ་བིཀ།
མོ་ཛམ་བིཀ་(Moçambique)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་མ་པུ་ཊོ་རེད།
རེའུ་སྨལ།
ཡ་རྩེའི་གདུང་རྒྱུད། ཡབ་ཨ་ནན་སྨལ་གྱི་སྲས། འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ཁམས་མང་པོའི་བདག་བྱས་ལུགས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཕལ་མོ་ཆེའི་ནང་གསལ་བ་དེ་ནི་ཡབ་ཨབ་ནན་སྨལ་གྱི་སྐུ་དུས་སོག་པོའོ་ལག་ནས་སྔར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་མཆོད་རྒྱུན་དུ་གཏོགས་པའི་གྲོང་སྡེ་ཉོས་ཏེ་ཕུལ་བ་རྣམས་མུ་མཐུད་གཞན་ཤོར་མི་འབྱུང་བའི་རྗེས་གནོན་དང་། དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་འགའ་ཞིག་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་མངའ་རིས་སུ་དངུལ་དཀར་ཞེ་གཅིག་ལས་གྲུབ་པའི་སྨན་བླ་མཆེད་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བརྙན་བཞེངས་པ་དང་། རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ལྕགས་ཁྱི(༡༣༡༠)ལོར་ཚལ་པ་ཁྲི་དཔོན་སྨོན་ལམ་རྡོ་རྗེར་མངགས་བཅོལ་གྱིས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྟོན་པ་རིན་རྡོར་དང་། མཛོད་པ་ཨུ་ཛུ་ལ་སོགས་ཆེད་མངགས་དབུས་སུ་མངགས་ཏེ་སྔར་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྒྱ་ཕིབས་རྫ་གཡམ་ཡིན་པ་དེ་བརྗེས་ནས་ཟངས་ཁལ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་དོས་རེ་བྱས་པའི་ཟངས་དོས་བརྒྱ་དང་བཞི་དང་། གསེར་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ལས་གྲུབ་པའི་གསེར་ཐོག་ཕུབ་པ་དང་། བཅུ་གཅིག་ཞལ་གྱི་དབུ་ཐོག་ཏུ་གསེར་ཐོག་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཕུབ་པ་འདི་ནི་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་འདིར་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་བསྐྲུན་པའི་ཐོག་མ་ཡིན་ནོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དགུང་ལོ་དང་སྦྱར་ནས་མཛད་པ་གཙོ་བོ་དག་བཀོད་པ།
1357 (1 རྗེ་སྐུ་འཁྲུངས། 1359 (3 ཀརྨ་པའི་མདུན་ནས་དགེ་བསྙེན་བསྒྲུབས། 1363 (7 ཆོས་རྗེ་དོན་རིན་པའི་མདུན་ནས་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས། 1364 (8 རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་སྐུ་འཁྲུངས། 1372 (16 དབུས་སུ་ཕེབས། 1373 (17 དབུས་སུ་འབྱོར། 1375 (19 དབུས་སུ་ཐོག་མའི་གྲྭ་སྐོར་མཛད། 1378 (22 རྗེ་རེད་མདའ་བ་དང་ཐོག་མ་མཇལ། བློ་གསལ་བགྲོད་པའི་ཐེམ་སྐས་མཛད། 1385 (28 མཁས་གྲུབ་རྗེ་སྐུ་འཁྲུངས། 1388 (31 ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་བརྩམས། 1392 (36 འོལ་ཁར་བྱ་བྲལ་ལ་ཕེབས། 1393 (38 འོལ་ཁར་རྫིང་ཕྱི་བྱམས་པ་ཞིག་གསོ་མཛད། མཛད་ཆེན-1 1395 (39 ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་དང་མཇལ། 1396 (40 རྒྱབ་ཚབ་ཀྱིས་རྗེ་ཐོག་མ་མཇལ། གཉལ་གྱི་ལུང་ར་ཚུགས། མཛད་ཆེན།-2 1402 (46 རྭ་སྒྲེང་དུ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་དང་། ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད། ལམ་རིམ་ཆུང་ངུ་བརྩམས། 1403 (47 རྭ་སྒྲེང་དུ་བྱང་སའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེའུ་དང་། རྩ་ལྟུང་དང་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་རྣམ་བཤད་མཛད། 1405 (49 འོལ་ཁ་བྱམས་པ་གླིང་དུ། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་དང་ཀླུ་བྱང་གི་རྣམ་གཞག་པའི་ཊཱིཀ་མཛད། 1408 (52 མཁས་གྲུབ་པས་རྗེ་ཐོག་མ་མཇལ། དྲང་ངེས་དང་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་མཛད། 1409 (53 དགའ་ལྡན་དགོན་ཕྱག་བཏབ། ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དབུ་འཛུགས། མཛད་ཆེན།-3 1410 (54 དགའ་ལྡན་དུ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་རྣམ་བཤད། བཤད་རྒྱུད་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་པ་མཛད། 1411 (55 དགའ་ལྡན་དུ་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་མཛད་དང་རིམ་ལྔ་གདན་རྫོགས་མཛད། 1412 (56 རྗེ་རེད་མདའ་བ་སྐུ་བཤེགས། 1414 (58 རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་མཇལ། འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་མཛད། 1415 (59 ལམ་རིམ་འབྲིང་པོ་མཛད། དགའ་ལྡན་སྒྲུབ་མཆོད་འཛུགས། མཛད་ཆེན-4 1418 (62 མཇུག་ཊཱིཀ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བརྩམས། 1419 (63 དང་བདེ་མཆོག་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ཊཱིཀ་མཛད།(སྦུས་དོན་ཀུན་གསལ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར) རྗེ་སྐུ་ཞི་བར་བཤེགས། སེ་ར་དགོན་ཕྱག་འདེབས།
སྲོང་བཙན་གྱིས་ཟུར་བཀོད་བྱས།
སེ་ཞེལ།
སེ་ཞེལ་ངམ་སེ་ཆེ་ལེ་སུ་(Seychelles)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཝིག་ཐོ་རི་ཡ་རེད།
དབུགས་མི་བདེ་བ།
དབུགས་མི་བདེ་བ།
དང་པོ།
དབུགས་རྒྱུ་བའི་ལམ་ཨོལ་ཀྲོང་དང་གློ་ཡུ་གློ་སྦུབས་བཅས་སུ་ལུད་པ་དང་བད་ཀན་བེ་སྣབས་འཕེལ་བའི་རྐྱེན་སོགས་ལས་དབུགས་ཕྱི་ལ་འབྱིན་པ་དང་། ནང་དུ་རྔུབ་པ་ནམ་རྒྱུན་རྩོལ་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་བྱ་བར་འགོག་རྐྱེན་འཕྲད་པ་ལས་མི་བདེ་བའི་ཚོར་སྣང་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ཤིག་ལ་ཟེར། དེ་ནི་དོན་ལྔའི་ཡ་གྱལ་བྱང་ཁོག་སྟོད་ཆའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་གནས་པའི་གློ་བའི་བྱེད་ལས་དབུགས་གཏོང་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་ནད་གཞི་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན།
དབུགས་མི་བདེ་བའི་སྐབས་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དབུགས་རྒོད་པ། དབུགས་ཐུང་བ། དབུགས་གཞའ་བ། དབུགས་བརྩེགས་པ། དབུགས་ཆད་པ། དབུགས་དྲག་པོ་སོགས་མང་དུ་ཡོད། དེང་སང་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཕལ་ཆེར་ནད་གཞི་འདི་ལ་དབུགས་བསགས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གཏིང་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་གྱུར་ཡོད་ཀྱང་ཚིག་གི་ངོ་ལ་དཔགས་ན་དེ་ནི་དབུགས་བརྩེགས་པའི་དོན་ལྟར་སྣང་བས་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཆོག་སྲིད་ཀྱང་། དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་ (Asthma) ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ན་དབུགས་བསགས་དེ་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་རིགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་མ་ཐུབ་པའི་ཞན་ཆ་ཡོད།
དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ཀྱི་མ་ལག་ནང་དུ་ཆ་ཤས་ཆེ་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། དང་པོ་དབུགས་ལམ་ནི། ཁ་དང་སྣ་ནས་རྔུབ་པའི་དབུགས་གྲེ་བའི་བརྒྱུད་ཨོལ་ཀྲོང་དང་། དེའི་ཞབས་ནས་གློ་བ་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་གློ་ཡུ། དེ་ནས་གློ་བའི་ནང་དུ་གློ་ཡུའི་ཡལ་ཕྲན་སྲབ་པ་དག་གྱེས་པའི་ནང་དུ་རྒྱུ་ཤིང་རྩ་སྦུབས་ཕྲ་བ་དེ་དག་རྫོགས་མཚམས་རླུང་དྭངས་སྙིགས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ས་ཁོག་ཆུང་མང་པོ་ཁྱབ་ནས་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན། གཉིས་པ་གློ་བ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ནི། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་བརྒྱུད་འཚོ་རླུང་ནང་དུ་རྔུབ་ཅིང་སྙིགས་མ་ལུས་པོའི་ཕྱིར་འདོན་མཁན་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། གསུམ་པ་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ལ་གྲོགས་བྱེད་མཁན་ཤ་གནད་ནི། དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་སྐབས་བྲང་ཁོག་གི་སྟོང་ཆ་རྒྱ་སྐྱེད་དང་ཚུར་སྡུད་པར་གྲོགས་བྱེད་མཁན་མཆིན་དྲི་དང་རྩིབ་རུས་བར་གྱི་ཤ་གནད་རྣམས་ཡིན།
གང་ལྟར་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་འཆི་གསོན་གྱི་མཚམས་དེ་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཛ་དྲག་ཏུ་འགྱུར་སྐབས་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་ཕྱོགས་ཙམ་རེག་པ་ལྟ་བུའི་མྱོང་ཚོར་ཡ་ང་བ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། འབྱུང་འགྱུར་ནད་གཞི་འདི་མ་འཕོག་པའམ་སྔོན་འགོག་སླད་གཤམ་དུ་ནད་འདིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་པར་འཚལ།
རྒྱུ་མཚན།
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལུགས་སུ་ནད་གཞི་འདིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཟས་སྐོམ་མ་ཞུ་བ་དེ་ལས་བད་ཀན་བེ་སྣབས་འཕེལ་བ་དང་། གཞན་ཡང་ལུད་པ་འཕེལ་བ་ལས་ཨོལ་ཀྲོང་དང་གློ་ཡུ་དེ་བཞིན་གློ་བའི་རྩ་སྦུབས་བཅས་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་ལམ་བཀག་པ་ལས་དབུགས་མི་བདེ་བའི་ནད་འབྱུང་བ་གསུངས།
ཇི་ལྟར་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་རུ་ནད་འདི་དབུགས་ལམ་བཀག་པ་ལས་འབྱུང་ཞེས་བསྡོམས་ཚིག་བརྒྱབ་ཡོད་པ་ལྟར། རིག་གསར་སྨན་ལུགས་སུའང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་གསུངས་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་དབུགས་ལམ་བཀག་པའི་སློང་རྐྱེན་དུ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ལ་མ་འཕྲོད་པའི་ཟས་སྐོམ་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྟེན་པའམ། ཕྱི་རོལ་ཁམས་ཀྱི་ཟེ་འབྲུའི་ཟེགས་རྡུལ་དང་སྔོ་ཧམ་སོགས་རྡུལ་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དག་ལས་དམིགས་བསལ་རང་ལ་མི་འཕྲོད་པ་དེ་ཁ་སྣའི་བརྒྱུད་ནང་དུ་རྔུབ་པ་ལས་དབུགས་ལམ་ནང་ངོས་སྐྲངས་པོ་བྱུང་བའམ། གཉན་ཚད་རྒྱས་པས་དབུགས་ལམ་གྱི་ཤ་གནད་འཁུམ་ནས་དབུགས་ལམ་གུ་དོག་ཏུ་ཕྱིན་པས་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་མི་བདེ་བ་གྱུར་བ་བཤད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྩ་བའི་ནད་གཞི་གཞན་ལྡང་བའི་རྟགས་སུ་དབུགས་མི་བདེ་བ་ཡང་འབྱུང་བ་བཅས་རྒྱུ་རྐྱེན་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་པ་ཞིག་སྣང་ངོ་། །དེའི་ནང་ནས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་སྐོར་འཆད་རྒྱུ།
དེང་རབས་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་སློང་རྐྱེན་བཤད་པ། སྤྱིར་དེང་རབས་སྨན་ལུགས་སུ་དབུགས་མི་བདེ་བའི་སློང་རྐྱེན་འཆད་སྐབས་དབུགས་མི་བདེ་བ་ (Asthma) དང་མི་འཕྲོད་པ་ (Allergy) གཉིས་དཔུང་པ་མཉམ་གཤིབས་ཚུལ་དུ་འགྲོ་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དབུགས་མི་བདེ་བའི་སློང་རྐྱེན་ནང་མི་འཕྲོད་པ་ལས་འབྱུང་བ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ལས་འབྱུང་ཚུལ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཐུབ། དང་པོ་མི་འཕྲོད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་དབུགས་མི་བདེ་བ་ནི། འཆར་ཅན་གྱི་མི་འཕྲོད་པར་གྱུར་བའི་རྫས་ལ་རེག་ཐུག་བྱུང་རྗེས་ནད་རྟགས་ལྡང་བ་ཡིན་ཏེ།
རེས་གཟའ་བདུན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པའི་འབྲས་བུ།
སྐར་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ལས་རེས་གཟའ་བདུན་པོ་དེ་དང་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་པོ་སོ་སོ་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འཛོམས་པ་ན་འབྲས་བུ་བཟང་ངན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་བཤད་ཅིང་། དེ་ལ་སྐར་རྩིས་པའི་ལུགས་སུ་འཕྲོད་ཅེས་མིང་བཏགས་པ་ཡིན། དེ་ལ་སྐར་རྩིས་པའི་ལུགས་དང་རྒྱ་ནག་གི་འབྱུང་རྩིས་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས་དང་པོ་སྐར་རྩིས་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། གཟའ་བདུན་གྱི་ནང་ནས་ཉི་མ་དང་མིག་དམར་གཉིས་ནི་མེ་ཁམས། ཟླ་བ་དང་ལྷག་པ་ཆུ་ཡི་ཁམས། ཕུར་བུ་དང་སྒྲ་གཅན་གཉིས་ནི་རླུང་ཁམས། པ་སངས་དང་སྤེན་པ་གཉིས་ས་ཡི་ཁམས་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་གྱི་ནང་ནས་སྨིན་དྲུག རྒྱལ། མཆུ། གྲོ། ས་ག ཁྲུམས་སྟོད། བྲ་ཉེ་བཅས་བདུན་ནི་མེ་ཁམས། སྣར་མ། ལྷམ་མཚམས། སྣྲོན། ཆུ་སྨད། བྲོ་བཞིན། མོན་གྲུ་བཅས་དྲུག་ནི་ས་ཁམས། མགོ། ནབས་སོ། དབོ། མེ་བཞི། ནག་པ། ས་རི། ཐ་སྐར་བཅས་ནི་རླུང་ཁམས། ལག སྐག སྣྲུབས། ཆུ་སྟོད། མོན་བྲོ། ཁྲུམས་སྨད། ནམ་གྲུ་བཅས་བདུན་ནི་ཆུ་ཁམས་ཡིན་པས་ས་གཉིས། ཆུ་གཉིས། མེ་གཉིས། རླུང་གཉིས། ས་ཆུ། མེ་རླུང་བཅས་འཕྲོད་པ་རྣམས་བཟང་བ་དང་། ས་རླུང་། ཆུ་རླུང་། ས་མེ། མེ་ཆུ་བཅས་འཕྲོད་པ་རྣམས་ངན་པ་ཡིན་པར་བཤད། གཞན་ཡང་འཕྲོད་སྦྱོར་ཉེར་བརྒྱད་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཕྲོད་གསུམ་འགྲུབ་སྦྱོར་བདུན་སོགས་བཤད་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཞིབ་པར《བཻཌཱུརྱདཀར་པོ》དང་། 《རྩིས་གཞུང་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ》སོགས་ཀྱི་ནང་གསལ་བས་འདིར་མིང་ཙམ་ལས་མ་བྲིས་སོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རེས་གཟའ་འོད་ཟེར་བདུན་པ།
དགའ་བ་འཕེལ་གསེར་ཁྲི་ལ་འཁོད་ཚུལ།འདི་གཟའ་སྤེན་པའི་མིང་སྟེ་གཟའ་སྤེན་པའི་མཐར་འོད་ཀྱི་ཨ་ལོང་ལྟ་བུ་བདུན་ཡོད་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མོ་ག་དི་ཤུ།
མོ་ག་དི་ཤུ་(ཨ་རབ་སྐད།: مقديشو)ནི་སོ་མ་ལི་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རོ་རྐྱང་གཉིས།
ལུས་ཀྱི་རྩ་གཙོ་བོ་གསུམ་གྱི་དབུ་མའི་གཡོན་ལ་རྐྱང་མ་དང་གཡས་སུ་རོ་མ་ཡོད་པ་གཉིས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རེས་གཟའ་ལྷ་ཡི་བླ་མ།
ཉིན་ཞག་བདུན་ལ་རེས་མོས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་གཟའ་བདུན་གྱི་ནང་ཚན་གཟའ་ཕུར་བུ་སྟེ། མུ་སྟེགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དུ་གཟའ་ཕུར་བུ་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སྒྲ་རིག་པ་སློབ་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཡིན་པས་ན་ལྷ་ཡི་བླ་མ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པར་བཤད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
༡༧༧༩ལོ།
༡༧༧༩ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
བོད་ཀྱི་མཛངས་མའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་ཕུལ་བའི་ཚིག་ཁ་གཉིས།
__བེ་རི་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
བོད་ཀྱི་མཛངས་མའི་འགྲན་བསྡུར་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། ཡ་རབས་དང་བཟང་སྤྱོད་ལ་དགའ་བའི་མི་རིགས་འདིས་ཡ་རབས་དང་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་ཚོད་ཐིགས་ག་འདྲ་ཞིག་ལ་བཞག་གི་ཡོད་དམ། མཛེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དང་། སྒེག་པའི་ཉམས་འགྱུར། ལང་ཚོའི་དཔལ་ཡོན། འདོད་པའི་ཟུར་མིག །ལུས་ཀྱི་སྟངས་སྟབས། ངག་གི་འགྱུར་ཁུག །ཡིད་ཀྱི་དུངས་པ། འདི་དག་ཡ་རབས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཁྲམ་རིས་འདེབས་བྱེད་ཀྱི་མཚོན་ཆ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་མི་རིགས་ཤིག་གི་ཆོས་འདོད་ཐར་ནོར་བཞིའི་ཆ་ལག་ཏུ་གཏོགས་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡིན། དྲི་བ་འདིས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་། ངག་གི་འགྱུར་ཁུག །ཡིད་ཀྱི་དྲན་ཁ་གསུམ་ཀ་མི་རིགས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆ་ལག་རྩ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ། དངོས་ཡོད་ར་སྤྲོད་དང་། ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་སུ་བྱས་ནས་དྲིས་ལན་དོན་ཕྲན་གཉིས་ཞུ་འདོད་བྱུང་།
རྒྱལ་པོ་ལ་དཔོན་པའི་ཉམས་དང་དམག་དཔོན་ལ་དཔའ་བའི་ཉམས། འབྱོར་ལྡན་པ་ཕྱུག་པོའི་ཉམས་དང་དབུལ་པོ་ལ་འཕོང་པའི་ཉམས། བླ་མ་ལ་བྱམས་པའི་ཉམས་དང་བཙུན་པ་ལ་ངེས་འབྱུང་གི་ཉམས། སྔགས་པ་ལ་རྟོགས་པའི་ཉམས་དང་རྟོགས་ལྡན་ལ་གྲུབ་པའི་ཉམས། མཛེས་མ་ལ་སྒེག་པའི་ཉམས་དང་སྐྱེས་པ་ལ་ཕོ་ཡི་ཉམས་ཏེ། མདོ་བསྟན་བཅོས་དང་འཇིག་རྟེན་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ། ཉམས་ཀྱི་ཆ་འདི་དག་རིག་པའི་གནས་སུ་བགྲངས་ནས་གསུངས་ཤིང་། རིག་པའི་གནས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆ་ལུགས་གོས་སྟབས་དང་། འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ། ཟ་ཉལ་གཏོང་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་ཉམས་འགྱུར་རེ་རེ་བཞིན། མི་རིགས་རང་རང་གི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་དུ་བགྲང་རུང་བས། དེས་ན་གོང་གསལ་ཉམས་དེ་དག་མི་རིགས་ཤིག་ལ་དགོས་ན་དགོས་མཉམ་དང་འདོར་ན་འདོར་མཉམ་ཞུ་རྒྱུ་ལས། ཡ་རབས་དང་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་དར་ཆ་འཕྱར་ནས་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ལག་ཅིག་རྡུང་བརྡེག་གཏོང་ན་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་ཞིག་མ་རེད། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གང་སར་ཆེས་སྙན་པའི་སྐད་གྲགས་འབར་དང་འབར་བཞིན་པའི་ “ཧོ་ལི་ཝོ་ཊི” གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་དང་། “གྱོན་ཆས་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་” ནང་གི་བུད་མེད་བརླ་ཤ་དང་ནུ་ཤ་བརྗེན་པར་བསྟན་མཁན་དེ་དག །མཛེས་པའི་ཉམས་དང་སྒེག་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆེ་བ་བསྟན་སྟངས་དང་། ལང་ཚོའི་རིན་ཐང་རྣམ་པར་མངོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཆ་ལག་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་འབུར་དུ་བཏོན་པས། གློག་བརྙན་དེ་དག་ཀྱང་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་ལྟད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཆགས་པ་རེད། དོན་དངོས་ཐོག་འཁྲབ་སྟོན་པ་དེ་དག་སྐུ་སྤྱོད་ཐོག་ཕུལ་བྱུང་དྭངས་གཙང་གི་ཡར་ཐོན་ཅན་ཁོ་ན་ལས། བྱ་སྤྱད་ཐ་ཤལ་སྤེལ་མཁན་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་རྨ་ཁ་བཟོ་མཁན་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཉེས་ཅན་པ་དེ་འདྲ་མ་རེད། ཐུགས་ཡིད་མ་ཆེས་ན་དེ་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་རེ་རེ་བཞིན་དྲྭ་རྒྱ་ལ་གཟིགས། དེས་ན་མི་རིགས་ཤིག་གི་མཛེས་མཛངས་སྒེག་ཉམས་དང་། དེ་འབྲེལ་ཟས་གོས་གནས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པའི་རིགས་གཞུང་གི་ཆ་ལག་འདི། དགོས་ངེས་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ལག་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་ཧ་ཅང་རན།
གཉིས།
མཁས་པའི་ཉམས་དང་བཙུན་པའི་སྤྱོད་པ་ཟུང་།།
མི་རིགས་ཤིག་ལ་དགོས་པའི་ཆ་ལག་གཞན།།
རྡུང་བརྡེག་གཏོང་པ་སྐབས་དང་ཨེ་འཚམ་གཟིགས།།
2015.6.3.
རོ་རྐྱང་དུ་རྒྱུ་བ་བཀག
རྩ་རོ་མ་དང་རྐྱང་མ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་རླུང་རྒྱུ་བ་བཀག་ཏེ་ལས་རླུང་ཐམས་ཅད་རྩ་དབུ་མའི་ནང་དུ་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཤིག་སྟེ་ཞིབ་པར་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་གསལ་བས་འདིར་མ་བྲིས་སོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་གཙུག་བཙན་གྱི་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཐོར་བུ་
དེ་སྔའི་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་རྣམས་སུ་ལྷ་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་རགས་བསྡུས་མ་འཁོད་པ་མེད་ཀྱང་། མཚན་ལ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་གཙུག་བཙན་ཟེར་བ་མངོན་རྒྱུ་མེད་ལ་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་མི་དེ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཚུལ་གཏན་ནས་འཁོད་མེད་པས། ད་ལྟའི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་ཕྱི་དར་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དུའང་ཚོར་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་འདུག ཁོ་བོས་ལོ་མང་རིང་དཔེ་རྙིང་བཙལ་འཚོལ་བྱས་པ་ལས། འབྲས་སྤུངས་སུ་ཏྰ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ཏེ་དམ་སྦྱར་གནང་བའི་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་ཁྲོད་དུ་ཐོར་བུ་འདི་ཉིད་ལག་སོན་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལས་དེ་སྔ་ལྷ་བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚངས་དྲིལ་དཀར་དང་དྲིལ་སྔོན་ཟེར་བ་ཡོད་ཚུལ་ཙམ་གསལ་སྣང་ལ། བཀའ་གཙིགས་འདི་ཉིད་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་བོད་རིག་པའི་ལས་རིགས་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོའི་སྤྱན་སྔར་འགྲེམས་ཐུབ་ན་ཉར་ཚགས་ཀྱི་རིན་ཐང་མངོན་པར་སེམས་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བགྱིས་པ་ལགས།
གཅིག མཚམས་སྦྱོར་གྱི་གཏམ།
རོ་སྐམ་པ་ལོ་སྒོམ་ཉི་མ་ཤེས་རབ།
གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གི་སློབ་མ། རོ་སྐམ་གྱི་དགོན་པ་བཏབ་པས་མཚན་ལ་རོ་སྐམ་པར་ཐོགས། ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་མ་མཐོང་ལགས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་གཙུག་བཙན་གྱི་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཐོར་བུ་
དེ་སྐད་དུ༼དྲིལ་དཀར་ཟླ་བ༽ལས། འཛམ་གླིང་ས་སྒང་གླང་པོ་ལ་སོགས་ཁ་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་བཞི་ཡི་མགོ། མ་དྲོས་གཟི་ཆེན་མ་པང་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་བཅགས་ཤིང་བྱོན་པའི་གནས།། ཏེ་སེ་གངས་སྙན་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་གཏིང་གནས་པ།། ན་སྙིལ་སྤོས་ངད་ལྡན་པའི་རི་རྒྱུད་རྩེ་མོ་བརྒྱ་པར་གྲགས་པ་དང་།། དེ་བ་ན་ལ་གསེར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱིས་སྐོར་ཆུ་བོ་བརྒྱ་པའི་འགྲམ།། སྟོད་ཀྱི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་སྤངས་རྩེ་པུ་ཧྲང་གུ་གེའི་ཡུལ་གྱི་དབུས།། དེ་ལྟའི་གནས་སུ་ཡབ་མེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ།། དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་ནི་ཐིགས་པ་ཙམ་བརྗོད་པ།། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་གཙུག་བཙན་ཞེས་སམ་མཚན་ཡོངས་གྲགས་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་སྐུ་ཚེའི་མཛད་འཕྲིན་གསལ་པོར་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། ཁོང་སྐུ་ངོ་མ་དབུ་བཞུགས་ཐོག་གནང་བའི༼བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ༽ཐོར་བུ་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་པར་དཔྱད་གཞིར་མ་སྦས་པར་མཚམས་སྦྱོར་བྱ་འདོད་པས་འདིར་གཟིགས་ཞིབ་མཛད་འཚལ།
གཉིས། བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་ཡི་གེ་དངོས།
ཀ ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་མཛད་ཚུལ་གྱི་དྲིལ།
ཏན་ཛ་ནི་ཡ།
ཏན་ཛ་ནི་ཡ་(Tanzania)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཏ་རེ་སི་ས་ལམ་རེད།
རོ་བརྒྱ།
ཟས་རིགས་ལ་རོ་དང་བྲོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྩ་བའི་རོ་དྲུག་སྟེ། མངར་བ། སྐྱུར་བ། ཁ་བ། བསྐ་བ། ཚྭ་བ། ལན་ཚྭ་བ་བཅས་ཡིན། དེ་རེ་རེ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱིས་དྲུག་དྲུག་ཕྱེ་བའི་ཉིས་བསྲེས་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་རོ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བསྲེས་ན་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སུ་འགྱུར་འགྲོ་བས་རོ་བརྒྱ་པ་ཟེར།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ནང་ཆེན་བྲོ་རྒན་མ་
ནང་ཆེན་བྲོ་རྒན་མ་ནི་ད་ལྟ་ནང་ཆེན་ས་ཁུལ་གྱི་ལྕི་ཆུ་ཞང་དབལ་ཡུལ་ཤིང་རོང་དང་། སྤྲེལ་ཚྭ་ཞང་ཚྭ་ཁ་མ། ན་བུན་གྲོང་ངམ་ནུན་གྲོང་སོགས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་། བྲོ་འདི་ནི་འཁྲབ་སྟོན་དང་རྩེད་མོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པའི་བྲོའི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པས། སྐྱེས་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀ་ཞུགས་ཆོག་ལ། བྲོ་རྡུང་དུས། སྐྱེས་པ་ཚོས་ནང་དུ་ཕུ་ཐུང་རིང་བའི་བྲོ་ལྭ་དཀར་པོ་གྱོན་པ་དང་། ཕྱི་རུ་ཕྲུག་ལྭ་དམར་སྨུག་གྱོན་ཡོད་ལ། སྨད་ལ་འབུ་རས་ཀྱི་རྐང་སྣམ་ཁ་སྦོམ་ཞིག་གྱོན་ཡོད། བུད་མེད་ཚོས་མགོ་ལ་སྤོས་ཤེལ་ལྔ་མགོ་དང་། རྐེད་ལ་ཆ་ཁྲ་དང་གློ་ལུང་སོགས་བཏགས་ནས་གར་ཆས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་ལྡན་ཡོད།
ནང་ཆེན་བྲོ་རྒན་མའི་འཁྲབ་སྟོན་གྱི་སྟངས་སྟབས་ཟོར་ཡང་ཞིང་བྲོ་བ་ཕོ་མོ་ཀུན་གྱི་ལུས་ལ་ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་དོད་པའི་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་ལ། དབྱངས་ཀྱི་འགྱུར་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པ་དང་། རྔ་དང་གླིང་བུ། རྭ་གཟར་སོགས་རོལ་ཆས་ཀྱི་རམ་འདེགས་ཡོད་པས་ཡུལ་ཤུལ་གྱི་བྲོ་གཞན་པ་དང་བསྡུར་ན་ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་གྲུབ་ཡོད།
ཀམ་པ་ལ།
ཀམ་པ་ལ་(Kampala)ནི་ཨུ་གན་ད་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཤ་ཟ་བའི་ཕྲ་མེན་མ་བརྒྱད།
གཤམ་དུ་རོ་ཆེན་ཟ་བའི་ཕྲ་མེན་མ་བརྒྱད་ཅེས་པར་གཟིགས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རོ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད།
རོ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་པོ་ལ་ལྕེ་ཤེས་ལ་ཕན་པའི་རོ་དང་། འཇུ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་ལུས་སེམས་ལ་མི་གནོད་པའི་རོ་དང་། ཞུ་ཚེ་ལུས་སེམས་ལ་ཕན་པའི་རོ་སྟེ་རེ་རེ་ལ་གསུམ་གསུམ་ཕྱེ་བས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུ་ས་ཀ།
ལུ་ས་ཀ་(Lusaka)ནི་ཛམ་བི་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།ཧཧཧཧཧཧཧཧཧཧ
ཛམ་བི་ཡ།
ཛམ་བི་ཡ་(Zambia)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ལུ་ས་ཀ་རེད།
༡༧༧༨ལོ།
༡༧༧༨ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
གངས་དཀར་སྤུན་གསུམ
གངས་དཀར་སྤུན་གསུམ ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ།རྩ་ཆེན་པོགངས་རི་ དེའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྨི་ 7570m
ཛིམ་བབ་ཝི།
ཛིམ་བབ་ཝི་ངམ་ཛིམ་བྷབ་ཝི་(Zimbabwe)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཧ་ར་རི་རེད།
President : Emmerson Mnangagwa
ལྷོ་རྩེ
ལྷོ་རྩེ ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ།གངས་རི་ དེའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྨི་ 8516m
༡༧༧༧ལོ།
༡༧༧༧ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
གནམས་ལྕགས་འབར་བ།
གནམས་ལྕགས་འབར་བ། ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ།གངས་རི་ དེའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྨི་ 7782m
ཀླུ་ཤོད་ཚོ་བ་བརྒྱད་
ཀླུ་ཤོད་ཚོ་བ་བརྒྱད་ནི་བསང་ཆུའི་རྫོང་གི་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་གནས་ཤིང་། ཤར་རྔོག་ཚོ་ལྔ།  ལྷོ་ཅོ་ནེ་ཀླུ་ཆུང་།  ནུབ་དམེ་ཤུལ་དང་།  འབོ་ར།  ཀླུ་ཆུ།  བྱང་རྒྱལ་མོ་བཅས་དང་ཡུལ་མཚམས་འདྲེས།  ཀླུ་ཤོད་ཚོ་བརྒྱད་དང་ཨ་མཆོག་ཚོ་བརྒྱད་ནི་གདུང་རྒྱུད་གཅིག་ལས་མཆེད།  ས་ཁོངས་དབྱེ་ཚུལ་ཐད་ནས་འབོ་ར་ཚོ་བཞི་སྟོད་ཀྱི་ཚོ་བརྒྱད་དང་།  སྨད་ཀྱི་ཚོ་བརྒྱད་བཅས་ཁག་གཉིས་སུ་དབྱེ།  ཀླུ་ཤོད་ཚོ་བརྒྱད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་གོང་མ་ནི་སྔོན་དབུས་གཙང་ནས་རྔ་བའི་ར་མདོ་རུ་འོངས་ཏེ་གཞིས་བཅས་ཏེ་བསྡད།  རིམ་བཞིན་མི་རྒྱུད་འཕེལ་ཏེ་ཚོ་བ་ཆགས།  དེ་ལས་ཁ་ཤས་ཀླུ་ཤོད་དུ་འོངས།  མི་ཁྱིམ་སྟོང་ཙམ་ཡོད་པས་ཡུལ་དེར་སྟོང་འདུས་ཁུག་ཏུ་བཏགས།  རི་བོ་ཨ་མཆོག་འདྲ་བའི་རི་སིལ་དུ་གཞི་བཅས་པས་ཡུལ་དེར་ཨ་མཆོག་ཅེས་བཏགས།  རྗེས་སུ་ཡུལ་མིང་ཚོ་མིང་དུ་གྱུར།  བཅིངས་འགྲོལ་མ་བཏང་གོང་དུ་ནི་སྟོད་ཀྱི་ཚོ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་སྒྱིས་ཚང་བསྣན་པས་ཚོ་བ་དགུ་མཆིས།  སྨད་ཀྱི་ཚོ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་གྱི་ལང་བསྣན་པས་ཚོ་བ་དགུ་བཅས་མངའ།  ཀླུ་ཤོད་ཚོ་བ་བརྒྱད་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ལྷ་སྡེ་ཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །
༡༧༧༦ལོ།
༡༧༧༦ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཇོ་བོ་དབུ་ཡ
ཇོ་བོ་དབུ་ཡ ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ།གངས་རི་ དེའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྨི་ 8201m
གནམ་ལྷ་ཤོག་པ་
གནམ་ལྷ་ཤོག་པ་ནི་བླ་བྲང་དགོན་པའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་གནས་ཤིང་ཤར་དུ་ཧོར་གཙང་དང་། ལྷོར་ཁ་གྱ་དང་།  ཐང་དཀར་ནང་།  རོང་ངར་གསུམ།  ནུབ་ཏུ་ཙ་ཡུས།  བྱང་དུ་རྒན་གྱ་བཅས་དང་ས་མཚམས་འདྲེས་པའི་མདའ་སྨད་ཞང་ཁག་དང་བང་སྒར་ཐང་ཞང་ཁག་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གནས།  གནམ་ལྷ་ནི་གཡི་ཚའི་གདུང་རྒྱུད་ལས་མཆེད་ཅིང་།  ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག་གི་ནང་ཚན་གཅིག་ཏུ་བགྲངས།  ཧོར་ཁ་གྱར་གཞི་ཆགས་ཤིང་གནས་བཅས་ཏེ་གནམ་ལྷ་ཚོ་བ་མཆེད།  ད་ལྟར་ཧོར་ཁ་གྱའི་སྡེ་ཚོར་གནམ་ལྷའི་རྒྱུད་པ་མཆིས།  རིམ་གྱིས་གནམ་ལྷ་གོང་སྨད་བར་གསུམ་དུ་གྱེས་སོ། །
གནམ་ལྷ་གོང་མ།
དེར་དྲེད་ཆེན་དང་། དྲེད་ཆུང་།  ཧོར་ཁ་གྱ།  ཆོས་ལུང་མདོ།  དོམ་ལུང་ཐང་།  ས་དཀར་དཀར།  རྐྱང་མ།  སྐྱིད་ཐང་།  རྡོ་བུ་མདོ།  སྲན་ཐང་།  མདའ་སྨད་ནང་བཅས་སྡེ་ཚོ་བཅུ་གཅིག་མངའ།  དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཁོངས་སུ་རྗེ་སྐལ་ལྡན་པའི་དངོས་སློབ་ཧོར་བཀའ་བཅུ་པ་དང་།  ཧོར་རབ་འབྱམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ལྷ་ཆབ་སྒར་ཡོད།
གནམ་ལྷ་བར་མ།
དེར་ཕ་བོང་ཐང་དང་། རྔག་ཅི།  ལྷ་ལུང་།  རྟ་རྫོང་།  རྭ་མགོ།  ས་སོ་མ།  ཅོ་སྐོར།  མཛོ་ཕུག  ལྷ་ཁང་ངོ་།  བོང་ཐང་བཅས་སྡེ་ཚོ་བཅུ་གཅིག་ཡོད།
གནམ་ལྷ་ཞོལ་མ།
དེར་བང་སྒར་ཐང་དང་། ནོར་ཕྱུག  ནག་ཤར།  བེ་མོ།  རུ་རྩ།  ཆུ་ཉི་ནང་།  གནས་གཞི།  སྒར་ཐལ།  ལ་སྒང་།  གུར་ཚང་བཅས་སྡེ་ཚོ་བཅུ་མངའ།  གོང་སྨྲས་གནམ་ལྷ་ཚོ་གསུམ་ནི་གཏེར་ལུང་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་གླིང་གི་ཤོག་པ་ཡིན་ནོ། །
གཅིག རྩོམ་རིག་སྤྱི་བཤད།
བེ་རི་འཇིགས་མེད། ༡ རྩོམ་རིག་གི་ངོ་བོ་དང་ནུས་པ། རྩོམ་རིག་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་དང་ཚོར་བའི་རླབས་རིས་ལ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆེས་ཆེར་ལྡན་པའི་ངག་གི་འདུ་བྱེད་དམ། སྒྱུ་རྩལ་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ངག་གི་རྣམ་པ་དམིགས་བསལ་ལ་ཞིག་ལ་ཟེར། ཡང་ན། རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློའི་ཀུན་རྟོག་ལ་དགའ་སྐྱོ་ཁྲོ་ཆགས་གང་ཞིག་གིས་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནང་བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་དེ་ཉིད། ཕ་རོལ་པོས་གོ་བ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་ལེན་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བརྡ་ཐབས་ཤིག་ཡིན་ན་ཆོག །ནུབ་ཕྱོགས་པ་དང་དེང་རབས་པ་ཁ་ཅིག་གིས། རྩོམ་རིག་ནི་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་ཡིན་ཟེར། སྤྱིར་བཏང་རྩོམ་ཞེས་པ་ནི་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་དོན་ལ་ཐད་ཀར་བཏགས་པའི་མིང་སྤྱིར་བཏང་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཞེ་ཚིག་སྦྱར་ན་མཛད་དང་གནང་ཞེས་པ་དང་དོན་འདྲ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མཛད་པ་རེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུས་ཤེས་ཐུབ་པས་སོ།། ཞེ་ཚིག་མ་སྦྱར་ན་བཟོ་བ་དང༌། ཡང་དོན་འདྲ་བས་དེས་ན། རྩོམ་ཞེས་པ་ནི་ཤོག་ཐོག་སྨྱུག་རྩེ་བཙུགས་པའི་ཆ་ཤས་ཁོ་ན་ལ་གོ་མི་དགོས་པ་སེམས་སོ།། འོན་ཀྱང་དུས་ཕྱིས་སམ་དེང་སང་ནི་རྩོམ་རིག་གི་ཐ་སྙད་གཙོ་བོ་འཇུག་ས་ནི། སྙན་ཚིག་དང་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་གཞི་རྐང་བརྟན་པོ་ལྡན་པའི་ཤོག་ཐོག་གི་ནག་རིས་ལ་གོ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་ཀླས་ཟིན་པས། དེ་ཉིད་དབང་བཙན་པོའི་ལུགས་སུ་བྱས་ན་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས། རྩོམ་རིག་ཅེས་པའི་དོན་ནི། སྙན་རྩོམ། སྒྲུང་རྩོམ། ལྷུག་རྩོམ། ཟློས་གར་བཅས་པའི་ངག་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིག་པའི་གནས་ཏེ། བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡང་འཇུག་གི་སྙན་ངག་གི་དོན་དངོས་སོ།། ཞེས་བྲིས་འདུག
ཧོར་གཙང་ཤོག་པ་བཞི་
ཧོར་གཙང་ཤོག་པ་བཞི་ནི་བསང་ཆུ་དང་གཡོན་ཆུ་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་མན་གྱི་མར་ཐང་དང་ཆུ་སྔོན་ཞང་ཁག་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གནས་ཤིང་། བྱང་ཤར་དུ་ཀ་ཅུ།  ལྷོ་བྱང་དུ་ཁ་གྱ་དང་གནམ་ལྷ།  ནུབ་བྱང་དུ་རྒན་གྱ་བཅས་དང་ས་མཚམས་འདྲེས།  ད་ལྟའི་ཧོར་གཙང་གི་མི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མ་ལྷ་རྒྱལ་འབུམ་གྱིས་རོང་བོ་ཧོར་ནག་བླ་ཁ་ནས་འབྲོག་ཁྱིམ་ཁ་ཤས་ཁྲིད་དེ་ཆུ་སྔོན་སྒོ་བརྒྱད་ཐང་ལ་སླེབས་པ་དང་།  རིམ་བཞིན་དེར་གཞི་ཆགས།  འགྲོ་མགོན་འཕགས་པས་གཙང་ནས་ལྷ་རྗེ་བྲག་སྣ་བ་ཞེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཞིག་ཡུལ་འདིར་མངགས་ཏེ་ཆོས་སྤེལ།  ཀུན་གྱིས་དད་པས་མཆོད་བཀུར་བྱས་ཤིང་བླ་མར་བསྟེན།  ཧོར་ནགས་ཚོ་ཁག་དང་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བཙུགས།  ཐོག་མར་ཡུལ་འདིར་གཞིས་ཆགས་པའི་ཧོར་ནག་བླ་ཁའི་ཧོར་དང་།  གཙང་ནས་བྱོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བའི་གཙང་གཉིས་སྦྱར་བས་ཧོར་གཙང་ཞེས་ཡུལ་ཚོའི་མིང་བྱུང་ངོ་། །ལྷ་རྒྱལ་འབུམ་ལ་བུ་བཞི་བྱུང་།  ནར་སོན་ཏེ་དུད་ཁྱིམ་བཞིར་གྱེས།  སོ་སོས་ཡུལ་རེ་བཟུང་སྟེ་བསྡད་པས་བུ་ཆེ་བ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་ཕྱུག་ཡར་ཐང་གི་དཔོན་པོ་དང་།  བུ་གཉིས་པ་ཞ་དཀར་དོན་འགྲུབ་སེང་གེ་གོ་གཉེན་སྡེ་དགུའི་དཔོན་པོ།  བུ་གསུམ་པ་སྦྱིན་པ་སེང་གེ་ཧོར་གཙང་གི་དཔོན་པོ།  ཆུང་བ་ཆུ་སྔོན་གྱི་དཔོན་པོ་བཅས་སུ་གྱུར།  མིང་གོང་མ་ཡུང་ལོ་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་པར་ཞ་དཀར་དོན་འགྲུབ་སེང་གེ་ལ་གོང་མ་ཡུང་ལོ་རྒྱལ་པོས་དཔོན་པོའི་ཐོབ་དང་འཇའ་ས།  ཐམ་ཀ་བཅས་བསྩལ་བ་དེའི་རྒྱུད་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན་ཤོག་བཞིར་དགྱེས་སོ། །
གོ་གཉེན་ཤོག་པ།
དེར་དཔོན་སྐོར་རྒྱལ་བརྒྱུད། སྟེར་སྟེང་།  ཞབས་དཀར།  ཚིང་ཅུ།  སྒང་ཚང་།  བན་དཀར།  ཕ་བོང་ནག་རིས།  ཞོ་བུ་དགའ་ལྡན་ལ་ཁ།  ཞོ་བུ་མཁས་པ་ཚང་བཅས་སྡེ་ཚོ་བཅུ་གཅིག་ཡོད།
འབྲུ་འདྲེན་ཤོག་པ།
ཡར་ཐང་ཤོག་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། དེར་ཡ་ཤུལ་དང་།  ཁྱིམ་ཆེན།  འགྲོག་རྙིང་།  ཐང་དཀར།  མ་ཡེ་ཀླད།  མར་ཐང་།  ཡར་ཐང་དཔོན་ཚང་།  ཧོར་སྟེང་ཀླད་བཅས་སྡེ་ཚོ་བརྒྱད་ཡོད།
དཀོན་མཆོག་རྒྱ་ཕྱུག་ཤོག་པ།
འོ་སེ་ཤོག་པའང་ཟེར། དེར་ཚ་དགེ་སྟག་རིང་དང་།  ཚ་མདོ།  ཚི་ལུང་།  མ་རུ།  བསང་ལུང་།  ཤིང་ཆེན་ནང་།  འོ་སེ།  དཀོན་མཆོག་རྒྱ་ཕྱུག་བཅས་སྡེ་ཚོ་བརྒྱད་མངའ།  གོང་གི་ཤོག་པ་གསུམ་གྱི་སྡེ་ཚོ་རྣམས་དེང་སང་མར་ཐང་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །
མ་ཎི་ཤོག་པ།
ཆུ་སྔོན་ཤོག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དེར་རྩ་ཐང་ཆེ་ཆུང་།  ཆུ་སྔོན་དཔོན་ཚང་།  ཡི་གེ་ཐང་།  དཔོན་གཡོག  རུ་གོང་མའི་སྡེ་གསུམ།  རུ་འགབ་མ།  ཨོ་འོག  སེང་གེ་ཐང་བཅས་སྡེ་ཚོ་བཅུ་གཉིས་ཡོད།
ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་
མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་ཐོབ་ཅིང་མཁས་དགུའི་གཙུག་ན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཏོག་ལྟར་མངོན་པར་མཐོ་ཞིང་བདུད་དང་ཕྱི་རོལ་རྒོལ་བ་གང་གིས་ཀྱང་འགྲན་པའི་རྔོ་མི་ཐོགས་པ་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཁོང་ནི་གཙང་སྟོད་སྐྱིད་གྲོང་པད་ཁུད་ནང་བའི་རིགས་སུ་ཡབ་ཚངས་པ་དཀར་པོ་དང་ཡུམ་ཚེ་རིང་དཔལ་འཛོམས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ1713ལོར་དགེ་ལེགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བཅས་ཏེ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ཏེ་ས་ཕག་སྤྱི་ལོ1719ལོར་ཐོས་བསམ་གླིང་གི་ཆོས་རྗེ་ཚེ་བརྟན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་དྲུང་དུ་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་ཕུལ་ཏེ་མཚན་ལ་དབུ་རྒྱན་ཆོས་འཕེལ་ཞེས་བསྩལ། ཨ་ནེས་ཀློག་བསླབས། དགུང་ལོ་བརྒྱད་དེ་ལྕགས་བྱི་སྤྱི་ལོ1720ལོར་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དྲུང་རམས་པ་ནས་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིགས་འཛིན་སྐྱོར་ཟླ་མེད་གནང༌། དགུང་ལོ་བཅུ་སྟེ་ཆུ་སྟག་སྤྱི་ལོ1722ལོར་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཤིང༌། ལོ་དེར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་པས་མཚན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་འདོགས་པར་གནང༌། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་ཏེ་ས་བྱི་སྤྱི་ལོ1729ལོའི་བར་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔར་གསན་བསམ་མཛད། དེ་རྗེས་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་གསུམ་རིང་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་སྟེ་ཆུ་བྱི་སྤྱི་ལོ1732ལོར་གྲུབ་དབང་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་དྲུང་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་སྟེ་ཆུ་གླང་སྤྱི་ལོ1733ལོར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཕུར་ལྕོག་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེར་མཇལ་ནས་ཟབ་ཆོས་འགའ་ཞུས་རྗེས་ས་ཕུག་གཅིག་ཏུ་སྲོག་འཚོའི་འཚོ་བར་བཅས་ཏེ་ལོ་གཅིག་རིང་བཞུགས། དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེ་ཤིང་ཡོས་སྤྱི་ལོ1735ལོར་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཕེབས་ནས་གྲུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ཞི་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་རྫོགས་བསྒྲུབས། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་སྟེ་མེ་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ1737ལོར་དིང་རིར་ཕ་དམ་པའི་སྒྲུབ་གནས་མཁའ་འགྲོའི་གསང་ཕུག་ཏུ་འཚོ་བ་ངན་ངོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་རྗེས་མི་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཧྲིལ་བོ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ། དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་སྟེ་མེ་བྱི་སྤྱི་ལོ1756ལོ་ནས་དགུང་ལོ་རེ་ལྔ་སྟེ་མེ་བྱ་སྤྱི་ལོ1777ལོའི་བར་སྐྱིད་གྲོང་བསམ་གཏན་གླིང་དང༌། དགའ་ལྡན་ཕུག་པོ་ཆེ། ཆོས་སྡིངས་ཚུལ་ལྡན་གླིང༌། བལ་ཡུལ་ཐང་ངྷི་ཧ་ར་སོགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ཉམས་གསོ་གནང༌། དགུང་ལོ་རེ་གཉིས་ཏེ་ཤིང་རྟ་སྤྱི་ལོ1774ལོ་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་ཡོངས་འཛིན་དང་པཎྜི་ཏའི་མཚན་བསྟོད་བཞེས་ནས་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏ་ལར་བཞུགས་ཏེ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ་ཆུ་བྱི་སྤྱི་ལོ1792ལོའི་བར་ཡོངས་འཛིན་མཛད། དེ་ཡང་ཁོང་གིས་འཆད་རྩོད་ངག་ལ་མ་ངེས་པར་སྲིད་ཕྱིར་མི་འཁྲུལ་རྩོམ་པ་དེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསལ་བར་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ལའང༌། གཞུང་ལུགས་དང༌། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཊཱིཀྐ། གསོལ་འདེབས། རྣམ་ཐར། བསྟོད་ཚོགས་དང་རྟོགས་བརྗོད། སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་སྐོར་སོགས་མང་དག་ཅིག་གཞན་དབང་དུ་བརྩམས་ཀྱང་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་ན་མང་དོགས་པས་ཉུང་ངུ་བརྗོད་ན《བླ་མ་མཆོད་པའི་ཁྲིད་ཡིག》དང༌།《སྐྱེས་རབས་སོ་བཞིའི་རྣམ་བཤད་ཐེག་ཆེན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ》། 《ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པ》། 《མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སྦྱར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེའི་ལེགས་བཤད》། 《དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་ཀུན་འབྱུང》། 《ལམ་རིམ་བླ་རྒྱུད》སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དཔེ་པོད་འབྲིང་བཅུ་དགུ་ཙམ་མཛད། དབུས་གཙང་གི་ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཆུང་ཚང་མར་འདུལ་བའི་ཕྱག་ལེན་དང་ལམ་རིམ་གྱི་འཆད་སྤེལ་ནར་མར་བསྐྱངས། དགུང་ལོ་དོན་བདུན་བཞེས་པ་ས་བྱ་སྤྱི་ལོ1789ལོར་རྒྱལ་བ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་མོས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་པའི་གཞི་མ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ལ་རག་ལས་པར་དགོངས་ཏེ་གྲིབ་ཚེ་མཆོག་གླིང་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པས་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་རྒྱ་ཆེན་བཏོད། དགུང་ལོ་གྱ་གཅིག་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་གླང་སྤྱི་ལོ1793ལོར་གདུལ་བྱ་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་ཆོས་ལ་བསྐུལ་ཕྱིར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ།