བྱེས་འབྱོར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ།
སྤྱི་ལོ་༡༩༦༤ ཡན་མན་ནས་རྡོར་གླིང་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་གི་ལས་ཁུངས་དང་ཨ་རིའི་གསང་བའི་ལས་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་《ཆུ་ཨ་གསར་འགྱུར་》ཞེས་པའི་གསར་ཤོག་འདོན་ཐེངས་ཁ་ཤས་བཏོན་འདུག་པ་དེ་ནི་བྱེས་འབྱོར་དུ་བོད་པ་རང་གིས་བཏོན་པའི་གསར་ཤོག་དང་པོ་དེ་རེད། དེ་རྗེས་གསར་ཤོག་དེ་ཉིད་དགག་དགོས་ལ་བརྟེན་ནས་《བོད་མིའི་རང་དབང་》ཞེས་པར་མིང་བསྒྱུར་གྱིས་འདོན་སྤེལ་གནང་འདུག རྒྱུད་ལམ་དེ་དག་གི་ཐོག་ཏུ་བོད་རྒྱའི་འཐབ་རྩོད་དང་བཙན་བྱོལ་བའི་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་རྨང་གཞིར་བཞག་པའི་ཐོག དང་བླངས་དཔའ་བོ་ཚོས་རྒྱ་དམག་དང་དམར་འཛིངས་བྱས་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། སྐབས་འགར་བྱེས་འབྱོར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དུ་མས་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་ཀྱང་འདྲ་མིན་སྤེལ་གནང་མཛད་འདུག་པ་འདི་དག་བཙན་བྱོལ་ཁྲོད་དུ་རྩོམ་རིག་སྤྱིའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་མགོ་འཛུགས་གནང་པའི་དུས་ཚིགས་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ན་སྤྱིའི་ཆ་ནས་མི་འགྲིགས་པ་མེད་སྙམ། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལོར་བོད་ཀྱི་《ཤེས་བྱ་》དུས་དེབ་འདོན་སྤེལ་གནང་འདུག དུས་དེབ་དེ་ནི་དེང་སང་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཡིན་པའི་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ལགས་དང༌། བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཇུས་འགོད་ལྟར། ད་ལྟའི་བཀའ་ཁྲི་ཟུར་པ་བྲག་གཡབ་མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་ལགས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་ནས། རང་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དཔེ་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ཞིག་རེད། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བོད་ཡིག་ཐོག་སྤེལ་བའི་གསར་འགྱུར་དུས་དེབ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་ཕལ་ཆེ་དེ་ཉིད་ཡིན་རྒྱུ་རེད། དུས་དེབ་འདིའི་ཐོག་ནས་སྐབས་དེའི་བྱེས་འབྱོར་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་རིག་གཞུང་གང་ཐད་ནས་མང་ཚོགས་ལ་གོ་རྟོགས་སྤེལ་བའི་རྒྱུད་ལམ་ཡག་ཤོས་ཤིག་བྱུང་འདུག སྐབས་འགར་ཕྱོགས་བཞུགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཁག་གཅིག་གིས་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤེལ་འདུག དུས་ཕྱིས་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་རིམ་པར་འགྲོ་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྟབས་བསྟུན། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༡ནས་ཤེས་བྱ་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་འདི་བཞིན་རང་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཆ་ལག་ཏུ་ཚུད། དེ་དང་ཆབས་གཅིག་གསར་འགྱུར་མཁོ་སྒྲུག་གི་གཞི་རྒྱ་ཡང་ཇེ་ཆེར་སོང་པས་དུས་དེབ་འདིར་ཡང་དེ་དག་གི་སྐོར་ཇེ་མང་དུ་འགོད་དགོས་སྟབས་སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིག་གི་སྐོར་འགོད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་འདྲ། འདི་ཉིད་ད་ལྟའི་བར་མུ་མཐུད་གནས་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་ལགས། དེ་རྗེས་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ཡོན་དང་དྲང་ཚུགས་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་《ཟླ་གསལ་》དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ལོ་ནས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་《རང་བཙན་》དུས་དེབ་གསར་དུ་འདོན་སྤེལ་གནང་འདུག དུས་དེབ་འདི་ཉིད་ལོ་གཅིག་ནང་ཐེངས་བཞི་རེ་དང་གཉིས་རེ་ཅི་རིགས་འདོན་འགྲེམས་ཀྱིས་ད་ལྟའང་མུ་མཐུད་བཞིན་པ་ཡིན་ལ། སྐབས་དང་དུས་ལ་འཁེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེ་འཁོད་དུ་མ་དུས་ཐོག་ཆར་པའི་དཔེ་ལྟར་སྨན་པའི་དུས་དེབ་ཅིག་ཀྱང་ཡིན། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་མཇུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༩།༧།༦ ཉིན་ གསོག་སྒར་དགེ་རྒན་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་《མཐོ་སྒང་གི་རྒྱབ་མདུན》ཞེས་པ་བཏོན། དེའི་ནང་དུ་གཞིས་བྱེས་གནད་ཡོད་མཁས་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གི་དོན་ཆེན་བཀའ་སློབ་དུ་མ་བསྡུས་ནས་བཀོད་པས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཐད་ནས་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད། ཉེ་ཆར་ཝཱཎ་རྒྱ་གར་ལེགས་སྦྱར་ཆེས་མཐོའི་སློབ་གཉེར་བ་ཇོ་ལེབ་ཆོས་འཕེལ་སོགས་བོད་དང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་གཅིག་གིས《འོད་ སྤྱི་ཚོགས་དུས་དེབ》རྩོམ་སྒྲིག་དང་འགྲེམ་སྤེལ་ཤུགས་ཆེར་གནང་འདུག་པ་དེ་དག་གི་ནང༌། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁུལ་གྱི་གནས་བབ་དངོས་དོན་གཞིར་བཟུང་གི་དཔྱད་བརྗོད་དང༌། བོད་རྒྱའི་གནས་བབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐོར་སོགས་བརྗོད་གཞིར་བཟུང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གོ་རྟོགས་འཕེར་ངེས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་འཐོན་པ་བྱུང་འདུག གཞན་ཡང་བཙན་བྱོལ་ཁྲོད་བསམ་ཕོད་པ་དང༌། བཤད་ཕོད་པ། འབྲི་ཕོད་པ་སྟེ། ཕོད་པ་གསུམ་ལྡན་གྱི་བསམ་བློའི་གདོང་མཆོང་པ་གཞོན་སྐྱེས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དཔུང་ཁག་གཅིག་གིས་《མ་འཁྱོགས་དྲང་ཐིག》ཅེས་པའི་གསར་ཤོག་ཅིག་བཏོན་འདུག མ་འཁྱོགས་དྲང་ཐིག་ནི་མ་འཁྱོགས་དྲང་ཐིག་རང་རེད། སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་བསམ་བློ་དང༌། ཀུན་སྤྱོད། འཐེན་ཁྱེར་སོགས་ཞན་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཐེར་འདོན་བྱས་པས། སྤྱི་ཚོགས་ལེགས་བཅོས་གནང་སའི་སྨན་ཁང་ཡག་ཤོས་ཤིག་ཆགས་འདུག དེ་རྗེས་《བོད་མིའི་རྩ་དོན་》དང༌། ལྷག་པར་དུས་ཕྱིས་《དམངས་གཙོ་》གསར་ཤོག་ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་ལ་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བའི་རྗེས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངན་སྲོལ་དང་རུལ་སུང་མང་པོ་ཞིག་གཤའ་བཅོས་གཏོང་སའི་སྡིངས་ཆ་ཡག་ཤོས་དེ་གྱུར། དབང་འཛིན་པའི་དགྲ་བོ་ལྟེ་བ་དེ་གསར་ཤོག་ཡིན་པས་དཔོན་ཆེན་མི་ཆེ་ནང་ཁུལ་ངན་པ་ཁ་མཐུན་གྱིས་གསར་ཤོག་དེ་སྐུ་ཚེ་ཡུན་རིང་མ་བརྟན་ཀྱང་གསོན་ན་རླབས་ཆེ་བ་དང༌། ཤི་ན་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་བྱས་འདུག དེ་རྗེས་《བོད་ཀྱི་དུས་བབ》། 《གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ》། 《ནོར་ལྡེ》། 《བོད་ཀྱི་བང་ཆེན》། 《ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའི་བང་མཛོད》། 《དྲང་བདེན》། 《བདེན་པའི་ཕོ་ཉ》། 《སྤྱི་ཚོགས་མེ་ལོང་》། 《བག་གསར》། 《ལྷོ་ཕྱོགས་ཕོ་ཉ》། 《བདེན་པའི་གླེང་བཏེགས》། 《སྤྱི་ཚོགས་གླེང་བཏེགས་》། 《ལྗང་རླུང་》སོགས། ཚགས་ཤོག་འདྲ་མིན་ཡང་རིམ་པར་བཞིན་མང་དུ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དེ་དག་རང་རང་གི་ཁ་ཕྱོགས་དང་དམིགས་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་ཅི་རིགས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད་ནའང༌། གཞི་རྩའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ་ཐོག་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་རེ་བྱུང་འདུག