cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ལངྐའི་གྲོང་
ལངྐ་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དེ་སིང་ག་ལའི་གནའ་མིང་ཡིན་ལ་འདིར་སྲིན་པོའི་ཡུལ་དུ་གོ་དགོས་ཏེ། སྲིན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ལངྐ་མགྲིན་བཅུ་གནས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་པས་ན་ལངྐའི་གྲོང་ཞེས་བྱའོ། ། དེའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པ་ནི། ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པས། དྲི་མེད་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ལྷུན་པོ་ཁོང་རབ་ཡངས་པ་དཔག་ཚད་བྱེ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི། ། ཤེལ་གྱི་རྩིག་ངོས་རང་འགྲོགས་འོད་ཀྱི་སྣང་བས་སྐྱེངས་གྱུར་ཕྱི་ཕྱིར་བྲོས་ཤིང་བྱེར་བ་སྟེ། ། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་རིན་ཆེན་ཀ་བ་གཡོ་མེད་བཙུགས་པའི་འཇའ་ཚོན་ཆུན་པོས་བརྒྱ་བྱིན་ལག་པ་སྟོང་པར་བྱེད། ། ཕོ་བྲང་ཁོར་ཡུག་ཀེང་ཤུའི་འབྲས་བུས་མེ་ཡི་གྲོགས་བཅས་ཕ་གུའི་རྩིག་པ་ལྟ་བ་མྱོས་བྱེད་གྲོང་ཁྱེར་རོ། ། འཛིན་མ་རུས་པའི་གོས་དཀར་ཅན། ། བར་བར་ཁྲག་གི་ལྟེང་ཀ་འཁྱིལ། ། ལ་ལར་ཁྲག་རྒྱུན་དྲོན་མོ་འབབ། ། རྒྱུ་མའི་དོ་ཤལ་ཅན་དེ་དག ། མཆེ་བ་རིང་པོས་ནུ་མ་གཉིས། ། འདྲལ་དོགས་མགྲིན་པ་འདེགས་ཤིང་རྒོད། ། དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ས་དེ་ཡིས། ། གཤིན་རྗེའི་གྲོང་ལ་བག་ཡོད་སྦྱིན། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །
ཧི་མ་ལ་ཡ
འདི་བོད་སྐད་ལ་རི་བོ་གངས་ཅན་ཟེར་བ་རྒྱ་གར་སྐད་ལ་བསྒྱུར་བ་ཞེག་རེད། རི་བོ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མཐོ་ཤོས་དང་ཆེས་རིང་ཤོས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་སྟེ་བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་བྱང་མཐའ་ནས་རྒྱ་གར་དང། བལ་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་ཉེ་འདབས་བར་བརྐྱངས་པའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་ཙམ་དང་ཞེང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ཉིས་བརྒྱ་ནས་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་བར་ཟིན། རི་རྒྱུད་འདི་སྣེ་གཉིས་ནང་དུ་གུག་ཅིང་དཀྱིལ་རྒྱུད་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབུར་བ་དབྱིབས་གཞུ་དང་མཚུངས་ལ་རི་བོ་མཐོ་ཞིང་གཟར་བ། ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཡན་ཟིན་ཡོད། རི་རྒྱུད་འདིའི་ཁྲོད་དུ་རི་ཆེན་གནམ་གྱི་ཀ་བ་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་སྟེ་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་ཁྲི་བདུན་སྟོང་ཡན་ཟིན་པའི་རི་ཆེན་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དང། མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བརྒལ་བའི་རི་ཆེན་བཅུ་བཅས་ཡོད། རི་ཆེན་མང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་རི་རྒྱུད་གཅིག་གི་ཐོག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁེལ་བ་འདི་འདྲ་འཇམ་གླིང་ཐོག་རི་བརྒྱུད་གང་ལ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད། འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་གངས་རྒྱལ་མོ་མཐོན་མཐིང་སྟེ་རང་ལྗོངས་དིང་རི་རྫོང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཇོ་མོ་གླང་མ་（མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲི་༨༨༤༤、༤༣ཡོད་）དེ་ཡང་རི་རྒྱུད་འདིའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀྲུང་བལ་ས་མཚམས་ཀྱི་རྒྱད་དུ་ཆགས་ཡོད། རི་བོ་འདི་ནི་ལྷུན་པོའི་ཚོགས་ལས་འཕགས་ཤིང་དབུ་རྩེ་ཁ་བའི་འདི་ནི་ལྷུན་པོའི་ཚོགས་ལས་འཕགས་ཤིང་དབུ་རྩེ་ཁ་བའི་མདངས་འཛིན་ལ་ན་བུན་སྤྲིན་གྱི་ཅོད་པན་མཛེས་པ་སོགས་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེ། རང་རྒྱལ་གྱི་རི་འཛེགས་ལུས་རྩལ་པ་ཚོས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་བྱི་（༡༩༦༠）ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༢༥ཉིན་དང་ཤིང་ཡོས་（༡༩༧༥）ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༡༧ཉིན་སོ་སོར་བྱང་ངོས་ནས་རི་བོ་འདིའི་རྩེ་མོར་ཐེངས་རེ་འཛེགས་ཏེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཚན་རིག་ལས་དོན་པ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཇོ་མོ་གླང་མའི་ཁུལ་དུ་ཚན་རིག་རྟོག་ཞིབ་རིམ་པ་བྱས་ཏེ་སླད་ཕྱིན་བོད་དུ་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུར་སྨན་ཚན་རིག་ཐོག་གི་གཞི་འཛིན་ས་བཟོས་ཡོད། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་འདི་བོད་ལྗོངས་ས་མཐོའི་ལྕགས་རི་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་རླུང་གི་རྒྱུན་བཀཀ་སྟབས་བོད་ཀྱི་དངོས་དང་གནམ་གཤིས་སོགས་ལ་ཡང་བག་ཆགས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད། ཅོན་ཀྱང་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རི་བོ་གངས་ཅན་ནམ། ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་པ་གངས་རི་ཏི་སི་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་འདུག་ཅིང། གངས་རི་ཏི་སེ་ལ་ཡང་ངོས་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་འདུག། ༡.སྟོད་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་གངས་རི་ཏི་སེ་གཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་པ་ལྟར་བྱས་ན་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོའི་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ཅིང། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ་དྲུག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཅུ་བཞིས་མཐོ་བ་ཡིན། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་སྟོད་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང། གངས་རི་ཏི་སེ་གཅིག་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལྟར། རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁྲ་རྒྱ་ཡིག་ཁུངས་བཙན་ཞིག་འདུག་པ་དེར་ཡང་དེ་ལྟར་བཀོད་པས་འདི་རང་ཁུངས་དག་གམ་སྙམ། ༢.ཡང་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས། སྟོད་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ལོགས་སུ་གངས་རི་ཏི་སེ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་བཞེད་པ་ལྟར་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁྲ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་དུ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་བྱང་ངོས་ཀྱི་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ལོགས་སུ་མངའ་རིས་སྒར་ཐོག་གི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་གངས་རི་ཏི་སེའི་རི་རྩེ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེས་པ་དང། དེའི་འོག་གི་མཆན་དུ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ་དྲུག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཅོ་ལྔས་མཐོ་བ་ཡོད་པའི་ཨང་རྟགས་ཀྱང་བྲིས་འདུག། གང་ལྟར་འདིའི་རི་རྒྱུད་ནི་སྟོད་མངའ་རིས་ཁུལ་བཀྲ་ཤིས་སྒང་གི་ཤར་སྨད་ནས་གཞིས་ཀ་རྩེའི་བྱང་ཕྱོགས་ཤང་རྣམ་གླིང་རྫོང་གི་ཤར་ཕྱོགས་བར་བརྐྱངས་ནས་ཡོད།
"ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་རྒྱུད"
༡ ཧི་མ་ལའི་རི་རྒྱུད་བསྡུས་མིང་ལ་ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་བརྗོད་པ་རེད། ཧི་མ་ལ་ཡ་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཞིག་ཡིན་ཞིང་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ཤིང་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་ཡིན། རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་ནི་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཡིན་ལ། མཚོ་ངོས་ལས་སྨི༨༨༤༤ཡོད། ཇོ་མོ་གླང་མ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན།
ས་ཁམས།
འདི་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷོ་མཐའ་དང་པ་ཀི་སི་ཐན། རྒྱ་གར། བལ་བོ། འབྲས་ལྗོངས། འབྲུག་ཡུལ་བཅས་ཀྱི་བར་དུ་ཆགས་ཤིང་། འཛམ་གླིང་ཐོག་ཆེས་མཐོ་ཞིང་རིང་ལ་རི་ཚོགས་མང་བའི་རི་རྒྱུད་རེད། རི་རྒྱུད་འདིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་2400ལྷག་དང། ཞེང་ཚད་སྤྱི་ལེ་200ནས་300ལྷག་ཡོད། རི་རྒྱུད་ཀྱི་སྣེ་གཉིས་བྱང་དུ་གུག་ཅིང་དཀྱིལ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འབུར་བས་གཞུ་དབྱིབས་དང་མཚུངས་ལ་མཐོ་ཞིང་གཟར། ཆ་སྙོམས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ནས་སྨི6000ལྷག་ཡོད་པ་དང། མཐོ་ཚད་ལ་སྨི7000ཅན་གྱི་རི་བོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་དང་སྨི8000ཅན་གྱི་རི་བོའང་དུ་མ་ཡོད། དེ་ལས་བོད་ཁོངས་དང་བལ་བོད་ས་མཚམས་སུ་ཇོ་མོ་གླང་མ་སོགས་མཐོ་ཚད་སྨི8000ཅན་གྱི་རི་བོ་ལྔ་ཡོད།
ད་དུང་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སུ་ཞིག་གི་རིང་ལ་མི་སྣ་སུས་རྒྱ་གར་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་བོད་ལ་སྤེལ་པ་ཡིན་
བོད་རྒྱལ་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་རྒྱ་གར་སྨན་པ་བི་བྱི་དགའ་བྱེད་དང་བི་ལྷ་དགའ་མཛེས་བྱ་བའི་མིང་སྲིང་གཉིས་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་འཁོར་གཉིས་ཏེ་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་རིང་ལ་བོད་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་གསོ་དཔྱད་སྤེལ་པ་ཡིན།  བྲང་ཏི་རྒྱལ་མཉེས་མཁར་ཕུག་ནི་བོད་རྒྱལ་སུའི་སྐབས་སུ་བླ་སྨན་དང་བློན་པོའི་ལས་འགན་གཅིག་ལྕོགས་མཛད་པ་ཡིན།   བྲང་ཏི་རྒྱལ་མཉེས་མཁར་ཕུག་ནི་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱི་བླ་སྨན་དང་བློན་པོའི་ལས་འགན་གཅིག་ལྕོགས་མཛད་པ་ཡིན། གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་ཅི་ཟེར། དགུང་ལོ་ཅི་ཙམ་ལ་བཞུགས།     གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ་ནི་(708-833)ལྷ་སའི་སྟོད་ལུང་སྐྱིད་སྣར་ཡབ་གཡུ་ཐོག་ཁྱུང་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་རྒྱ་ས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།  དགུང་ལོ་༡༢༥བཞུགས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སུའི་སྐབས་སུ་སྨན་པ་རྣམས་ལ་འཚོ་བྱེད་དང་ལྷ་རྗེ་ཞེས་པའི་མིང་བསྩལ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སྨན་པ་རྣམས་ལ་འཚོ་བྱེད་ཅེས་པའི་མིང་དང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་ལྷ་རྗེ་ཞེས་པའི་མིང་བསྩལ་པའོ།
ཨཱ་ན་ཁེ་མན་རྡུ
ཨ་ན་ཁེ་མན་རྡུ་ལགས་ནི་མེ་ལི་ཏུའུ་གྲུབ་མཐའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་རྡད་ལེ་སིའི་སློབ་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་རྡད་ལེ་སི་དང་བསྡུར་ན་ལྟ་གྲུབ་གསར་བ་འདོན་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ（570）སྐབས་ཀྱི་མི་ཡིན་པར་འདོད། དབྱིན་ཇུའི་མཁས་པ་རུ་སི་ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ546ལོར་ཁོང་ནི་དགུང་ལོ56ཡིན་པར་བཞེད། དེ་བས་ཕལ་ཆེར་ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ611ནས་སྤྱི་ལོ546བར་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་ཡབ་ཆེན་གྱི་མིང་ལ་ཕ་ཞིས་ཡ་རྡི་སི （帕西亚德斯Praxiades）ཟེར་ལ། འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་མེ་ལི་ཏུའུ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་མེ་ལི་ཏུའུ་ཡི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་དབུ་འཛིན་པར་བཞུགས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
སྐུ་ཚེའི་གནས་བབ།
ཨ་ན་ཁེ་མན་རྡུ་ལགས་ནི་མེ་ལི་ཏུའུ་གྲུབ་མཐའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་རྡད་ལེ་སིའི་སློབ་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་རྡད་ལེ་སི་དང་བསྡུར་ན་ལྟ་གྲུབ་གསར་བ་འདོན་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ（570）སྐབས་ཀྱི་མི་ཡིན་པར་འདོད། དབྱིན་ཇུའི་མཁས་པ་རུ་སི་ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ546ལོར་ཁོང་ནི་དགུང་ལོ56ཡིན་པར་བཞེད། དེ་བས་ཕལ་ཆེར་ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ611ནས་སྤྱི་ལོ546བར་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་ཡབ་ཆེན་གྱི་མིང་ལ་ཕ་ཞིས་ཡ་རྡི་སི （帕西亚德斯Praxiades）ཟེར་ལ། འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་མེ་ལི་ཏུའུ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་མེ་ལི་ཏུའུ་ཡི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་དབུ་འཛིན་པར་བཞུགས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ།
ཨཱ་ན་ཁེ་མན་རྡུ་ལགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ལྟ་བ་ནི“མ་ངེས་པའི”ལྟ་བ་ཡིན་ལ།“མ་ངེས་པ”ནི་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་འགྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི་ཐོག་མའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་དེ་ལ་གཏན་འབེབས་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད། “མ་ངེས་པ”ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཡིན་པ་དང་བྱ་དངོས་ཡོད་ཚད་དབང་དུ་འདུ་ཞིང་དེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནི་སྟོངས་པར་འདོད། སྐྱེ་འཇིག་ཐུན་མོང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགུལ་བསྐྱོད་གྲུབ་ཅིང་འགའ་ཞིག་གྲུབ་པ་ལ་དེར་བསྟུན་ངེས་པར་དུ་གཞན་ཞིག་མེད་པར་འགྱུར་བར་འདོད། གོང་གི་ལྟ་ཚུལ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་གྷི་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེས་ཐོག་མར་འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཟེར།
སྨོན་གྲོལ་གླིང་དགོན།
སྨོན་གྲོལ་གླིང་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རྙིང་མ་པའི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད། མཚན་རྒྱས་པར་འོག་མིན་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ཞེས་ཞུ། དགོན་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་བྲག་དང་། སྨིན་གྲོལ་གླིང་། འཕྱོངས་རྒྱས་དཔལ་རི་བཅས་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་རྙིང་དགོན་ཆེ་བ་གསུམ་གྱི་ ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན། ཐོག་མར་གནས་དེར་ཀླུ་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དགོན་པ་ ཐར་པ་གླིང་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་སྟབས་དེ་ཁུལ་གྱི་གྲོང་ལའང་ཐར་པ་གླེང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས། དེ་རྗེས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཐར་པ་གླིང་གི་བདག་དབང་གཏེར་བདག་གླིང་པར་ གནང་བས་༡༦༧༦ལོར་སྨིན་གླིང་དགོན་བཞེངས་འགོ་ཚུགས། གཙུག་ལག་ཁང་ཀ་བ་ བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བཞིའི་ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་པའི་ཡང་སྟེང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་གཉྫི་ར་དང་། ལི་མ་ལྷ་ཁང་གི་ཡངས་སྟེང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གཉིས། ཕྱི་རོལ་དུ་འཁོར་ས་ བྲང་ཁང་དང་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ། གོང་ས་མཆོག་ནས་དངུལ་དཀར་གྱི་བདེ་གཤིགས་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད་ཐོག་རྩེགས་ མའང་གསོལ་སྩལ་ཐོབ་པ་སོགས་རྟེན་གསུམ་ཁྱད་པར་ཅན་བཞུགས་སོ་གསོལ། ཐོག་མར་གྲྭ་གྲངས་བཞི་བཅུ་སྐོར་ནས་རིམ་བཞིན་སུམ་བརྒྱར་ཉེ་བ་བྱུང་། ༡༧༡༤ལོར་གཏེར་བདག་གླིང་པ་སྐུ་གཤེགས། ༡༧༡༧ལོར་ཇུན་གར་དམག་གིས་ གསང་སྔགས་ཕོ་བྲང་མ་གཏོགས་ཡོངས་རྫོགས་བཤིགས། དེ་རྗེས་རྒྱལ་བ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་དུས་སླར་ཡང་རྙིང་དགོན་ཐོར་ཞིག་སོང་རིགས་ ཉམས་གསོ་དགོས་པའི་བཀའ་ཤོག་ལྟར་རིམ་བཞིན་སྔར་ལྟར་ཉམས་གསོ་གནང་། གཏེར་བདག་གླིང་པའི་སྐུ་མཆེད་ལོ་ཆེན་དྷརྨ་ཤྲྰིས་རིག་གནས་སྤྱི་ལ་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་ སྤེལ་གནང་མཛད་པ་སྤྱི། བྱེ་བྲག་སྒྲ། གསོ་རིག སྐར་རྩིས་སོགས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུན་ལས་སྔོན་དགོན་དེར་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ ཞིག་ཡོད་པ་ལ་ཕྱོགས་མཐའ་ཁག་ནས་སེར་སྐྱ་རིས་མེད་སློབ་གཉེར་དུ་ཕེབས་སྲོལ་ཡོད།
ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་འདུ་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་རྟེན་གཙོར་ཐུབ་དབང་ མཐོང་གྲོལ་ཐོག་རྩེགས་གསུམ་ལྡན་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་། གཏེར་བདག་གླིང་ པས་གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་ནང་རྟེན་ཁག གཞན་ཡང་གསར་བཞེངས་སྐུ་འདྲ་མང་པོ་ སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དགོན་དེའི་རྒྱབ་རིར་བསམ་གཏན་རྩེ་དང་། འོད་གསལ་གླིང་། ཐེག་མཆོག་གླིང་སོགས་ཇོ་དགོན་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།།
ད་དུང་གཟིགས།
བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།
ར་ལུང་དགོན།
མཚན་རྒྱས་པར། ར་ལུང་མེ་ཏོག་མདང་འཕྲོག་ཅེས་ཞུ། ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲི་༤༨༥༢ཙམ་མཐོ་བའི་གམ་པ་ལ་བརྒྱབ། དེ་ནས་སྣ་མཁར་རྩེ་བརྒྱུད་ལྷོ་བྲག་དང་རྒྱལ་རྩེར་འགྲོ་སའི་ལམ་ཁ་རག་ནས་མྱང་སྟོད་ཁ་རི་ལ་བརྒྱབ་སྟེ་མར་ཡོང་བས་ལམ་ཟུར་ཤིང་བྱང་ཡོད་པ་ལྟར་བྱང་ངོས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས་ཀྱི་རེད། ཁྱོན་བསྡོམས་ལྷ་ས་ནས་ལམ་ཐག་སྤྱི་ལེ་༢༠༠མ་ཟིན་ཙམ་ཡོད།
དགོན་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༡༩༣ལོར་འགྲོ་མགོན་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། ར་ལུང་ཞེས་པ་ནི་ཁུལ་དེའི་འབྲོག་པ་ཞིག་ལ་ར་མོ་[page 4] དཀར་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རྟག་ཏུ་བོར་བརླགས་སོང་ཡང་སླར་རང་ལོག་ཡོང་ཚུལ་སྒྲུབ་ཆེན་གླིང་རས་པ་དང་། འགྲོ་མགོན་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ལ་ཞུས་པར་ཁོང་རྣམས་ལྷན་དུ་ད་ལྟའི་དགོན་གནས་སུ་ཕེབས་པས། དེར་ར་མོ་དཀར་པོ་དེ་ཉལ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང་དེ་མར་ཡར་ལངས་པས་དེའི་འོག་ཏུ་རྡོ་ལེབ་ཅིག་སྟེང་རའི་འོ་མ་བབས་ཤུལ་དུ་ཨོཾ་ཨཱ་ཧུཾ། ཞེས་པའི་རང་བྱོན་འབུར་དོད་དུ་ཡོད་པ་༼རང་བྱོན་གྱི་རྡོ་དེ་ཕྲེང་འགོ་སྣ་ཕུ་ཆོས་ལུང་ཞེས་པར་ཡོད་ཚུལ་གསུངས་༽གཟིགས་ཏེ་རྒྱ་རས་ལ་གནས་དེར་དགོན་པ་འདེབས་སུ་འཇུག་གནང་མཛད། དགོན་ས་དེ་ར་ཡིས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་བྱུང་བས་དགོན་མིང་ལའང་ར་ལུང་ཞེས་བཏགས། དེ་ནས་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གྱིས་འདུས་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར། གཙང་པ་རྒྱ་རས་ནི་ཡབ་རྒྱ་ཟུར་བོ་ཚབ་པེ་ཞེས་རུས་རྒྱུད་རྒྱ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་རྒྱ་དང་། འཁྲུངས་ཡུལ་གཙང་མྱང་སྟོད་ཁུ་ལེའི་ཡུལ་ནས་ཡིན་པས་གཙང་། དབུ་ལ་རལ་པ་ཡོད་པས་རལ་པ་ཞེས་འབྲི་དགོས་ཀྱང་བརྗོད་བདེའི་དབང་གིས་རྒྱ་རས་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ད་ལྟ་འཇིགས་མེད་མི་འགྱུར་བར་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་བྱུང་། ད་བར་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཕྱག་བཞེས་གནང་བ་ཡིན། དགོན་དེར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཕྱིའི་གནས་ལ་ཁྱད་འཕགས་བཞི་དང་། ནང་གི་གནས་ལ་ཁྱད་འཕགས་བཞི། གསང་བའི་གནས་ལ་ཁྱད་འཕགས་བཞི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལ་ཁྱད་འཕགས་གཅིག་བཅས་ཁྱད་འཕགས་བཅུ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ལས་མཆེད་པའི་ཆོས་ལ་འབྲུག་པ་ཞེས་སྟོད་འབྲུག་གནམ་གྱི་སྐར་མ། སྨད་འབྲུག་ས་ཡི་རྩི་ཤིང་། བར་འབྲུག་དབུ་ཆེན་གདུགས་ཐོབ་པ་ཉེས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཞེས་སོགས་གྲགས་པ་ཡིན།
ད་ལྟ་སྐུ་འབག་ཟིལ་གནོན་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་ནང་རྟེན་ས་འོག་ནས་ཐོན་པ་དཔལ་རེག་པ་མེད་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་སྐུ་སྨད་སྟེང་སྐུ་སྟོད་གསར་དུ་བཞེངས་པ་དང་། གླིང་རས་གྱི་སྐུ་བརྙན། གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེའི་དུས་ཆེན་ར་ལུང་སྐོར་ཆེན་ནི་ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༧ཚེས་༡༣·༡༤·༡༥བཅས་སུ་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་མགོན་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གར་འཆམ་དང་། འབྲུག་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་གྲྭ་ཆུང་ཞིག་གིས་རྟ་བཞོན་ནས་གདན་འདྲེན་བཞིན་དགོན་པར་སྐོར་བ་བསྐྱོན་པ་དང་། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་ཆང་དང་། ཞོ་འོ་མ། དར་བ་སོགས་འབུལ་སྲོལ་ཡོད།
ཡང་དགོན་དེའི་སྟོད་དུ་གྲྭ་དགོན་སྤེ་བྱ་དགོན་ཞེས་པ་དང་། བྱང་ངོས་སུ་མོ་དགོན་གཞོང་ཁང་ཞེས་པ། ལྷོ་ངོས་སུ་མོ་དགོན་བཙན་བཅུ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གྱང་གོག་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།
མཱར་ཞི་མཱེ་ལོ
གུ་གུལ་ཚང་གིས་ཨན་ཌོའི་མ་ལག་ཨང་ 6.0 མིང་ལ་མཱར་ཞི་མཱེ་ལོ་(Marshmellow) ཟེར་བ་དེ་འདི་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་9 ཚེས་29 ཉིན་འགྲེམས་བསྒྲགས་དང་འབྲེལ་གུ་གུལ་ཚང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཟོས་པའི་ལག་ཐོག་ཁ་པར་ Nexus 5X དང་ Nexus 6P གཉིས་ཡང་འགྲེམས་ཚོང་བྱེད་མགོ་བཙུགས་ཡོད། ཨན་ཌོའི་ཐོན་རིམ་གསར་པ་དེའི་ནང་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་གསར་པ་མང་པོ་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད།
རྣམ་ཤེས་གསུམ་དག་པའི་སྐོར་
མཐོང་ཐོས་དོགས་གསུམ་དང་འབྲལ་བའོ། །
དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་ལྡན་དུས་འཁོར་
དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་དུས་སྦྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་བླ་མེད་རྒྱུད་སྡེ་ཞིག་དང་། གཉིས་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་ཡི་དམ་ཞིག་སྟེ་དོན་གཉིས་ལ་འཇུག་ཅིང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། 《ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ངག་དབང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལ་ཕུལ་བའི་ཞུ་འཕྲིན་རིག་འཛིན་ཕོ་ཉ》ཞེས་པར་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡི་དམ་ལ་གོ་བའོ། །
དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་ལྡན་དུས་འཁོར
དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་དུས་སྦྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་བླ་མེད་རྒྱུད་སྡེ་ཞིག་དང་། གཉིས་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་ཡི་དམ་ཞིག་སྟེ་དོན་གཉིས་ལ་འཇུག་ཅིང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། 《ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ངག་དབང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལ་ཕུལ་བའི་ཞུ་འཕྲིན་རིག་འཛིན་ཕོ་ཉ》ཞེས་པར་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡི་དམ་ལ་གོ་བའོ། །
ཉ་དང་ཕག་པའི་འཇུག་པས་མཐོར་བཏེག་པའི་ཀུན་བཟོད
ཀུན་བཟོད་ནི་ས་གཞིའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། སྔོན་ས་ཆེན་པོ་འདི་འོག་གཞིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ནུབ་ཅིང་བྱིང་བར་གྱུར་པ་ན། ས་སྟེང་དུ་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་གང་ལ་རྟེན་དུ་བྱ་བའི་གནས་རྙེད་པར་མ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ལྷ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་འཇུག་ཉིད་ཉ་དང་རུས་སྦལ་དང་ལྕགས་ཀྱི་ཕག་པ་ཆེན་པོར་སྤྲུལ་ནས་ས་འོག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་གྱེན་དུ་བཏེགས་ཞེས་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལས་བྱུང་ངོ་། །
གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་
གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ནི་རྟེན་གྱི་སྟོབས། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས། ཉེས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སྟོབས། གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་བཅས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྡིག་སྐྱེས་སྤོང་བ་རྟེན་གྱི་སྟོབས་དང་། འགྱོད་པ་དྲག་པོས་ལྟུང་བའི་མིང་ནས་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་དང་། ཕྱིན་ཆད་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་མི་དགེ་བཅུ་སོགས་སྡིག་ལྟུང་མི་གསོག་པའི་སྡོམ་སེམས་ཞེ་ཐག་པ་ནས་བསྟེན་པ་ནི་ཉེས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སྟོབས་དང་། རང་ཉིད་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་སྐྲག་སྟེ་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དགེ་བ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་འགོད་པའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་བསྒོམ་པ་ནི་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་སོ། །
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་
ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས་ལོ་མང་པོའི་རིང་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་སྤྱིའི་དོན་ཆེ་ཕྲ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གི་ཚད་མའི་རིགས་ལམ་དྲང་མོས་ལེགས་ཉེས་ལ་བརྡར་ཤ་ནན་མོ་བཅད་པ་དང་།རིས་མེད་ཀྱི་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོའི་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་ལ་ཐུན་མིན་གྱི་ལྟ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་དོན་པད་མ་ར་གའི་ལྡེ་མིག་ཅེས་པའི་ནང་དུ་ལོ་རྒྱུས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ལ་དབྱེ་བ་ནན་མོ་ཕྱེ་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་དར་བའི་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་།སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ་སུམ་སྟོང་ཡན་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཚོད་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད། རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ནང་གནའ་རབས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་ཚན་རྩལ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་གཙོ་གནད་བཟུང་སྟེ་བཤད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་དུས་རིམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་ཉུང་བར་དགོངས་ནས་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་གམ་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དུས་ནས་བོད་ཁམས་སིལ་བུར་ཐོར་བའི་དུས་སྐབས་བར་གྱི་བོད་ཀྱི་ས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ།ཡ་ཐོག་གི་བོད་མི་བྱུང་ཚུལ།ཡ་ཐོག་གི་བོད་མིའི་ཤེས་ཡོན། རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་དུ་བྱུང་བའི་མངའ་མཛད་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོ་སོགས་གདུག་ཅིང་རྩུབ་པའི་དུས་རབས་བཅུ་རིམ་བཞིན་བྱུང་ཚུལ་དང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་དང་།སིལ་མ་བཞི་བཅུ་བཅས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་མི་མིང་ས་མིང་སོགས་ཁ་གསལ་བོར་བཀོད་ཡོད།དེའི་རྗེས་སུ་སྤུ་རྒྱལ་གྱི་དུས་རབས་དང་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་དར་ཚུལ་དང་།བོད་སིལ་བུར་ཐོར་བ་ནས་ད་བར་གྱི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གནས་དང་སློབ་གསོ།ཚན་རིག་ལག་རྩལ།དམག་དོན་བཅས་ཞིབ་པར་བཀོད་པ་ནི་ཁོང་གིས་དེབ་འདི་བརྩམས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
སྤྱི་ལོ2012ལོར་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་མུ་མཐུད་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་འབད་འབུངས་དང་སློབ་བུ་རྣམས་ལ་ཕྱི་ནང་རིག་པའི་བདུད་རྩི་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་ལགས།
དོན་གྲུབ་དབང་འབུམ་
སྤྱི་ལོ1955ལོར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དཔའ་རིས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཕ་ཡུལ་མཚོ་སྔོན་དུ་ནར་སོན། ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་འབུམ་རམས་སློབ་མའི་མཛུབ་སྟོན་སློབ་དཔོན་དང་། རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་དོན་གཅོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་གཞོན་པ་ཡིན། ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པ་དང་། བཅུ་བདུན་པ། བཅོ་བརྒྱད་པ་བཅས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་འགན་བཞེས་མྱོང་ཞིང་། སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་དབྱང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཞིབ་བཤེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཨུ་ཡོན་གྱི་འགན་བཞེས་མུས་ཡོད། སྤྱི་ལོ1977ལོར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ནས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་རྒྱ་སྐད་ཡིག་སྡེ་ཁག་ཏུ་ཞུགས། སྤྱི་ལོ1981ལོར་ཀྲུང་གོའི་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་མཚོ་སྔོན་ཡན་ལག་ཚོགས་པར་ཞུགས། སྤྱི་ལོ1982ལོར་སློབ་མཐར་རྗེས་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་དུ་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གི་ཕྱག་ལས་གཉེར། སྤྱི་ལོ1986ལོར་ཀྲུང་གུང་པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕུལ་བྱུང་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་གྱི་མཚན་སྙན་བསྩལ། སྤྱི་ལོ1990ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་གཞོན་པའི་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ1991ལོར་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་གཞོན་པའི་མཚན་གནས་ཐོབ་ཅིང་། ལོ་དེར་པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཞོན་ནུའི་རིག་གཞུང་ཚན་ཁག་གི་སྣེ་འཁྲིད་པར་བདམས། སྤྱི་ལོ1992ལོར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་སྲིད་གཞུང་གི་དམིགས་བསལ་ཕོགས་སྣོན་གྱི་ཆེད་ལས་མཁས་པར་བདམས། སྤྱི་ལོ1993ལོར་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་མཚན་གནས་ཐོབ་ཅིང་པེ་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕུལ་བྱུང་དགེ་རྒན་དུ་བདམས་པ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སྡེ་ཁག་གི་ཀྲུའུ་རེན་ཐོག་མ་དང་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ1995ལོར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཏང་ཨུའི་རྒྱུན་ཨུ་དང་ཧྲུའུ་ཅི་གཞོན་པའི་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ1999ལོར་ཀྲུང་གོ་མི་རིགས་སྐད་ཡིག་ཡིག་སྒྱུར་ཅུས་ཀྱི་ཏང་ཨུ་ཧྲུའུ་ཅི་དང་ཅུས་ཀྲང་གི་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ2004ལོར་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཏང་ཙུའུ་ཡི་ཁོངས་མི་དང་ཞིང་ཆེན་འགོ་འཛིན་གྱི་ལས་རོགས་པའི་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ2006ལོར་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་དོན་གཅོད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཀྲུང་རེན་གཞོན་པའི་འགན་བཞེས། སྤྱི་ལོ2001ལོར《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས》ཞེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལ“མཆོག་གྱུར་ལྔའི”ལས་གྲྭའི་བྱ་དགའ་ཐོབ།
བརྩམས་ཆོས།
ཁོང་གིས་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཟབ་མོ་བྱས་ཡོད་དེ། 《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས》དང་། 《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་ཅན》 《ནང་བསྟན་དང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས》སོགས་བརྩམས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ2013ལོར《དུས་སྐབས་གསར་པའི་མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་བསམ་གཞིགས》སོགས《དོན་གྲུབ་དབང་འབུམ་གྱི་གསུང་རྩོམ》（པོད་དྲུག་དེབ་བརྒྱད）པར་དུ་བསྐྲུན།
ཞ་ལུ་དགོན།
གཅིག རྩོམ་རིག་སྤྱི་བཤད།
ལྗང་ཁུ།
ལྗང་ཁུ་ནི་རླབས་ཀྱི་བར་ཐག་རྒྱ་ཁྱོན་ཕལ་ཆེར་མཚོ་ལི་༥༢༠-༥༧༠ཡི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
དམར་པོ།
དམར་པོ་ནི་རླབས་ཀྱི་བར་ཐག་རྒྱ་ཁྱོན་ཕལ་ཆེར་མཚོ་ལི་༦༢༥-༧༤༠ཡི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
སེར་པོ།
དམར་པོ་ནི་རླབས་ཀྱི་བར་ཐག་རྒྱ་ཁྱོན་ཕལ་ཆེར་མཚོ་ལི་༥༧༠-༥༨༠ཡི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་
ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་རེད།
མི་ཚེ།
ཁོང་ནི་དུས་རབས་་་་་་་སྐབས་བྱོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལི་རྒྱུས་ནང་གི་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ།
སྔོན་པོ།
སྔོན་པོ་ནི་རླབས་ཀྱི་བར་ཐག་རྒྱ་ཁྱོན་ཕལ་ཆེར་མཚོ་ལི་༤༤༠-༤༩༠ཡི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
མུ་མེན།
མུ་མེན་ནི་རླབས་ཀྱི་བར་ཐག་རྒྱ་ཁྱོན་ཕལ་ཆེར་མཚོ་ལི་༣༨༠-༤༥༠ཡི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
མུ་མེན།
ཤེལ་རྡོའི་རིགས་ཀྱི་ནོར་བུ་མདོག་སྔོ་སངས་ཡོད་པར་《རིན་ཆེན་བརྟག་པ་》ལས་བཤད། །
སྤོས་ཤེལ་མདོག་གི
སྤོས་ཤེལ་མདོག་གི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
གླང་གོག་
གླང་གོག་་སེམས་ཅན་རེད།
བླ་མ་ལོ་གསར་དང་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ཚེས་གཅིག་ལ་བླ་མ་ལོ་གསར་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི། རང་ཉིད་ལ་མ་རིག་ལམ་སྟོན་མཛད་མཁན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནམ་རྩ་བའི་བླ་མའི་དྲུང་དུ་བླ་མ་དཔོན་པོ་ནས་དམའ་དགེ་ཕྲུག་གསར་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བཅར་ཏེ་མཇལ་དར་དང་མཎྜལ་རྟེན་དོད་འབུལ་སྲོལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ལ་བླ་མ་ལོ་གསར་ཞེས་ཐོགས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་ནས་བཟུང་བླ་མ་ལོ་གསར་གཏོང་བའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་དང་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་འབྲོམ་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའི་བླ་མར་མཇལ་ཞུར་བཅར་བ་ནས་འགོ་ཚུགས་པར་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་ཇོ་བོ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་དཀོན་མཆོག་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྱུང་བར་བརྟེན་སྐྱབས་འགྲོའི་དབུར་བླ་མ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་པ་བྱུང་བ་དང་ལོ་གསར་པའི་ནང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བརྩོན་པའི་རྩ་བའི་བླ་མ་ནི་ཁམས་བཟང་འོང་བའི་སྨོན་འདུན་དང་སྐུ་ཚེ་རྟག་བརྟན་འོང་ཆེད་མཎྜལ་འབུལ་བའི་ལམ་ཆགས་པ་དང་ལྷག་པར་དུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ། རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་འཐུས་མིས་རྒྱལ་བ་མཆོག་ལ་མཇལ་ཞུ་དང་ཚེ་སྒྲུབ་རིལ་བུ་ཕུལ་བ་སོགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་གནས་པས་ན་བླ་མ་ལོ་གསར་ཞེས་ཐོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་ནི་སྔར་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་ནམ་གླང་དར་མ་བར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཞེ་གཅིག་དྲན་གསོ་ཞུ་ཆེད་དུ་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་ཞེས་པ་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་སོགས་ཀྱི་གྱོན་གོས་ནི་སྟོད་སོག་པོ་ལ་སྨད་བོད་པ་འདྲ་བའི་གྱོན་གོས་ཡ་མ་གཟུགས་གྱོན་ཚུལ་སོགས་ཆ་མི་མཚུངས་པའི་གནད་དོན་དག་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ཚེས་གཉིས་ཉིན་ཤོད་སྐོར་གྱི་སྐུ་དྲག་གཙོར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཆས་གོས་རྒྱ་ལུ་ཆས་སོགས་བོད་ཆས་གཙང་གཙང་གྱོན་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་དང་དེ་བཞིན་རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔར་བོད་ཀྱི་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྒྱན་ཆ་དང་བཅས་པའི་གྱོན་གོས་ཀྱིས་བཀླུབས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་ལ་རོལ་བའི་སྲོལ་གཏོད་པ་ལས་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ལ་རྗེས་དྲན་དང་ཡི་རང་ཞུ་བའོ། །
སྨུག་པོའི།
སྨུག་པོའ་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
ཁམ་ནག་གི
ཁམ་ནག་གི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
སྡེ་དགེ་དགོན་ཆེན།
སྡེ་དགེ་དགོན་ཆེན་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ས་སྐྱ་པའི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
ཆོས་ལུགས།
སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ནི་གེ་སར་རྒྱལ་བོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལྟེ་གནས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་སྡེ་དགེ་རྫོང་དུ་ཡོད་པ་དང་། པར་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཁྱོན་སྡོམ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་ཙམ་ལ་ཉེ་བ་ཡོད་པ་རེད། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྙན་གྲགས་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་གི་པར་ཁང་ཆེན་མོ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་དུ་བགྲང་པའི་སི་ཁྲོན་སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ནི་༡༧༢༩ལོར་བཞེངས་ཤིང་། དེ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། མིག་སྔར་པར་ཁང་དུ་གཞུང་དང་བསྟན་བཅོས་རྩ་ཆེན་སྣ་ཚོགས་༨༣༠ལྷག་དང་། ཤིང་པར་ཁྲི་༢༩ལྷག་ཡོད་ཅིང་། གཞུང་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་དུང་ཕྱུར་༥ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། སྡེ་དགེ་པར་ཁང་ནང་དུ་གཞུང་རྩ་ཆེན་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་ལུགས་བརྩམས་ཆོས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་ཅིང་།   ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་སྐར་རྩིས་དང་། ས་དཔྱད། ལོ་རྒྱུས། ཚད་མ། ཚན་རྩལ། གསོ་རིག སློབ་གསོ། རིག་གནས་དང་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་སོ་འདུས་ཡོད་པ་རེད།    དེ་མ་ཟད། པར་ཁང་འདིའི་ནང་ད་དུང་སྲིད་ན་དཀོན་པའི་གཞུང་དང་བསྟན་བཅོས་རྩ་ཆེན་ཡོད་ཅིང་། ཤིང་པར་ལག་རྩལ་གྱི་ཤིང་བརྐོས་དང་། སྣག་ཚ། ཤོག་བུའི་བཟོ་རྩལ། པར་འདེབས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཡོད་ཚད་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན། པར་ཁང་དེ་ནི་རང་རྒྱལ་དང་ཐ་ན་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུའང་བོད་ཡིག་གི་པར་ཤིང་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་ཆེས་མང་ཞིང་། ནང་དོན་ཆེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྡན་པའི་པར་ཁང་ཞིག་རེད།
ད་དུང་གཟིགས།
བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།
ཞི་མི།
ཞི་མི་སེམས་ཅན་རེད།
ཚ་ལུ་མའི་མདོག་གི
ཚ་ལུ་མའི་མདོག་གི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
ད་དུང་གཟིགས།
སེར་པོ།
བྱ་ཏེ་
བྱ་ཏེ་སེམས་ཅན་རེད།
གཟི་རྩ་སྡེ་དགུའི་མཛེས་ལྗོངས་
གཟི་རྩ་་སྡེ་དགུའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གཟི་རྩ་སྡེ་དགུ་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་ཡོད། ཞིང་ཆེན་ལྟེ་གནས་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲེན་ཏུའུ་དང་བར་ཐག་སྤྱི་ལེ༤༠༠ལྷག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ༤༠ལྷག་དང་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྟོང་སྨི་གྲུ་བཞི༦༢༠ཙམ་ཡོད་པའི་ལུང་ཤུར་ཞིག་ཡིན།
དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱ་ཆ༥༢ཙམ་སྟུག་ཅིང་འཛིངས་པའི་གདོད་མའི་ནགས་ཚལ་གྱིས་བཀབ་ཡོད་ལ། ནགས་ཚལ་ཁྲོད་དུ་མིང་མི་ཐོགས་པའི་རྩྭ་ལྡུམ་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ཕྲ་ཆེམ་དུ་བཞད་ཅིང་།
དོམ་ཁྲ་དང་སྤྲེའུ་སྤུ་སེར། ཤྭ་དམར་སོགས་རྩ་ཆེན་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཅི་དགར་རྩེན། ད་དུང་མཐོ་ཞིང་བརྗིད་པའི་གངས་རི་དང་ལྗང་ལྡེམ་མེར་འཁྱིལ་བའི་མཚེའུ།  ལྷུང་ལྷུང་དུ་འབབ་པའི་རྦབ་ཆུ་སོགས་གདོད་མའི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་མཛེས་པ་མ་ཡལ་བར་གསལ་ལེར་མངོན་པས་དེ་ལ་བྱིས་སྒྲུང་གི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཞིག་ཀྱང་གསོལ་ཡོད། །
མཚམས་ཁུང་དགོན
མཚམས་ཁུང་དགོན་པའི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་རིག་གཞུང་སློབ་གླིང་༠༩ལོའི་བོད་སྐད་སྙན་སྒྲོན་འིན་གྲྭ   གཉའ་ལམ་སྐལ་བཟང་ལྷུན་གྲུབ།
བེ་རི་
བེ་རི་སྟོད་མའམ་དགེ་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་མི་རྒྱུད། བེ་རི་སྟོད་མའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་དང་རིས་ནི། གོང་དུ་བགྲངས་པ་ལྟར་གནའ་བོའི་རུས་མཛོད་རྣམས་སུ་ལྡོང་གི་རིགས་ལས་ཆད་པར་གསུངས་ཤིང་དེ་ནས་མི་རབས་དང་དུས་རབས་དུ་ཙམ་སོང་ཡོད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་བཤད་མི་ནུས་མོད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རྒན་ཁག་གཅིག་ནས་རྙེད་པ་ནི་བེ་རི་ཇ་པ་རྒྱལ་ནས་ཡིན། དེར་བརྟེན་འདིར་བེ་རི་ཇ་བ་རྒྱལ་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ་དགེ་རྒྱལ་བེ་རིའི་མི་རྒྱུད་སྐོར་རགས་ཙམ་འཆད་པར་འདོད་དོ། །
དགེ་རྒྱལ་བེ་རིའི་རྒྱལ་རྒྱུད་རེའུ་མིག
ལྡོང་བེ་རི་ཉ་མཚོ་དགེ་རྒྱལ་གྱི་མི་རྒྱུད། བེ་རི་ཉ་མཚོ་ཇ་པ་རྒྱལ། ནམ་མཁའ་རྒྱལ།               མཁའ་འགྲོ་རྒྱལ་མིང་གཞན་དགེ་རྒྱལ། དགེ་རྒྱལ་གྲུབ་པ་སྟོད་ཚ། ཡུལ་ཤུལ་འཕེན་པོ་སྣ་ཚ།   ར་ཤུལ་སྐྱ་བ་ཁ་ཆེ། བེ་རི་ལྷ་རྒོད་འབུམ་བེ་རི་དཔོན་སྨྱོན།   བེ་རི་ཐུབ་པ་འབུམ། བེ་རི་ར་ལོད།                        བེ་རི་ཁྱི་ལོད། བེ་རི་ལྷ་རྒྱལ་མགོན།      བེ་རི་བཀྲ་ཤིས་མགོན། མགོན་པོ་ལྷ་དར། ཀརྨ་གཡུལ་རྒྱལ་ཕུན་ཚོཊ། སྲས་མོ་ཀརྨ་བསྟན་པ་ཆོས་སྒྲོན། དགེ་རྒྱལ་ངང་མ་གྲགས། སྲས་མོ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས། ཐའི་ཇི་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན། དཔོན་ལྷ་དབང༌། ? ? ཐུ་རུ་བསྟན་སྐྱོང༌། ཁམས་སྤྲུལ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས།   དགེ་རྒྱལ་སྨད་མ་མིང་ཐོཊ་གསུམ།
༼དགེ་རྒྱལ་ནག་ཚང་པ་མི་ཐོག་ལྔའི་རྗེས།༽                     ཆེ། འབྲིང༌།   ཆུང༌།
ལོ་གྱོན་མའི་གཟུངས་
རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ཡི།།
བེ་རི་
ཚེ་དབང་ལྷ་རྒྱལ།         དགེ་རྒྱལ་དཔོན་ཚེ་དབང་རབ་བརྟན།        ཀརྨ་དོན་འགྲུབ
ལོ་གྱོན་མའི་གཟུངས་
ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤ་ཝ་རི།།
བེ་རི་
༼འདི་ནས་རྫ་སྲིབ་ཟུར་དུ་ཆད།༽              ༼འདི་ནས་དགེ་རྒྱལ་བར་མ་དཔོན་ཚང་འབྱུང༌།༽
ཀརྨ་དོན་གྲུབ།                                               དཔོན་འོད་གསལ།
ལོ་གྱོན་མའི་གཟུངས་
ཀུན་ཏུ་ཞི་མཛད་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལ
བསྙེན་པ་ནི།
བེ་རི་
བེ་རི་སྨད་མའམ་བེ་རི་དོན་ཡོད་ཀྱི་རྒྱལ་རྒྱུད། བེ་རི་རྩ་འབུམ། ཆོས་རི་ཆོས་འབུམ། བེ་རི་ཨ་འཕེན་རྒྱལ།  བེ་རི་ཀླུ་བཙན་རྒྱལ། བེ་རི་དོན་ཡོད་རྒྱལབུ་རྒྱལ བེ་བཟའ་ལྷ་མཛོམ། བེ་སྲས་དོན་གྲུབ་ནོར་བུ།  བེ་སྲས་གཡུང་དྲུང་སྟོབས་རྒྱལ།   བེ་བཟའ་ཆེན་བ་ཀུན་ལྷུན་གསང་ཡུམ་     བེ་བཟའ་ཆུང་བ་ལྷ་ཐོག་ཡུམ། ལྷ་རྗེ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས།   ? མི་ཐོག་འགའ་ཞིག་གི་རྗེས། བེ་རི་རྒྱལ་སྲས། བེ་རི་ཁྲོམ་དགེ བེ་རི་སྲས་ཀུན་དགའ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན།     ? བེ་རི་རྒྱལ་རྒན་མ། བེ་རི་མཁྱེན་བརྩེ་འོད་ཟེར་རིན་པོ་ཆེ། བེ་རི་དཔལ་ལྡན་སྒྲོལ་མ། བེ་རི་སྲས་དབང་འདུས། བེ་རི་བསོད་ནམས་རྒྱལ། བེ་རི་ནམ་མཁའ་རྒྱལ། ལི་ཐང་བེ་རིའི་རྒྱལ་རྒྱུད། བེ་རི་སྲས་གཡུང་དྲུང་སྟོབས་རྒྱལ་ནི། བེ་རི་དོན་ཡོད་རྒྱལ་གྱི་བུ་ཡིན། བེ་རི་བུ་རྒྱལ་ཇུས་ཉེས་པའི་རྗེས་སུ་འདིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་བེ་རི་མི་བརྒྱ་རྟ་བརྒྱ་ལེ་ཐང་ཕྱོགས་སུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་སོང་ནས་གཞིས་ཆགས་ཚུལ་སྒོ་བསྟན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རྣམ་ཐར་ན་གསལ་ཏེ། དེ་ཉིད་༥༠༣ལས། ཡབ་རྒྱལ་པོ་དོན་ཡོད་ནི་བཀྲོང་བས། སྲས་སྟོབས་རྒྱལ་བཙོས་པའི་བེ་རི་མི་བརྒྱ་རྟ་བརྒྱ་ལེ་ཐང་ཕྱོགས་སུ་འབྲོས་སོང་བ་དང་མཉམ་དུ། ལྷ་བླ་ཡང་དེར་བྱོན་པས། ཕྱིས་སྟོབས་རྒྱལ་གཙོས་པའི་མི་བེ་རི་མི་བརྒྱ་རྟ་བརྒྱ་ལེ་ཐང་ཕྱོགས་སུ་འབྲོས་སོང་བ་མཉམ་དུ། ལྷ་ལྷ་བླ་ཡང་དེར་བྱོན་པས། ཕྱིས་བེ་རི་ལྷ་བླ་མ་ཉམས་སུ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་ནོ། ཞེས་གསུངས་པས་གསལ་བར་ཤེས་ནུས་པ་ཡིན། འདིའི་རྒྱལ་རིམ་པར་བྱུང་ཚུལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ད་ཕན་མཐོང་ཐོས་མ་བྱུང༌། འདི་དག་གི་རྒྱུད་པའི་བེ་རི་ལེ་ཐང་ཁ་ལ་ཤོག་དྲུག་གང་དུ་ཡོད་མེད་ད་ཕན་མ་ཤེས་ཀྱང༌། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མངས་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་འབྱུང་ལས། ཧ་གདོང་ཁང་ཚན་གྱི་ནང་ཚན་བེ་རི་མི་ཚན་ཞེས་པ་ཞིག་འདུག་པས་དེའི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡོང་ཁུངས་ཕལ་ཆེར་ལེ་ཐང་བེ་རི་ལས་འོས་མེད་པར་སེམས་སོ། །
མདོར་ན། བེ་རི་བི་རི་གཉིས་ལས། སྔོན་གྱི་རིགས་མཛོད་སོགས་སུ་བེ་རི་ཁོ་ན་འབྲི་བ་ལས། བི་རི་བྲིས་པ་ཞིག་མེད། བེ་རུ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ལོག་ལ་ཡོད་པའི་ཚགས་ཤོག་ཁ་ཤས་ཐོག་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པར་བེ་རི་རུ་བ་འདྲ་བོ་ཞིག་ལ་བསམས་ནས་འབྲི་བ་ཡིན་སྲིད་པ་ལས། ཁུངས་གང་ཡང་མེད། འདི་ནི་མཛུན་མོ་རི་སྟོན་ལས། རྒྱས་པ་ནི། ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་དར་རྒུད་ཀྱི་བསྐོར་དུ་བཀོད་པས་དེར་གཟིགས་དགོས།
ལོ་གྱོན་མའི་གཟུངས་
ཨོཾ་བི་ཤ་ཙཱི་པརྞ་ཤ་ལྦ་རི་སརྦ་ཛྭ་ར་པྲ་ཤ་མ་ན་ཡེ་སྭཱ་ཧྭ།།
དགེ་བ་འདི་ཡིས་མྱུར་དུ་བདག ། ལོ་མ་གྱོན་མ་འགྲུབ་གྱུར་ནས།། འགྲོ་བ་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ། ། དེ་ཡི་ས་ལ་འགོད་པར་ཤོག ། ཁྱེད་ལ་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་མཐུས། ། བདག་སོགས་གང་དུ་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་དེར། ། ནད་དང་དབུལ་ཕོངས་འཐབ་རྩོད་ཞི་བ་དང་། ། ཆོས་དང་བཀྲ་ཤིས་འཕེལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། ། སེམས་ཅན་ནད་པ་ཇི་སྙེད་པ། ། མྱུར་དུ་ནད་ལས་ཐར་གྱུར་ཅིག ། འགྲོ་བའི་ནད་ནི་མ་ལུས་པ། ། རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཤོག །
ཕག་མོ་གྲུ་པས་རིག་མ་བསྟེན་མིན་ལ་དཔྱད་པ་
འབྲི་སྟག་འབྲུག་གསུམ་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་ཆུང་བརྒྱད་ཀྱི་ཡབ་ཆེན། བདེ་གཤེགས་ཕག་མོ་གྲུ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་མ་བསྟེན་མིན་ཐད་ལ། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩམ་ཆོས་ཀྱི་མཛད་བྱང་དང་། དེ་དང་བར་ཐག་ཉེ་བ་མཐུན་མང་གི་རྣམ་ཐར་སོགས་རགས་རིམ་ཙམ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་ཅུང་ཟད་གླེང་ཡོད།
བརྡ་ཆད། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ། གསང་ཡུམ། ཙཱ་རིའི་ཐོད་པ་སྨུག་ཆུང་།
ཁང་ནེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
༄༅།།ནང་ཆེན་སྐྱོ་བྲག་ཁང་ནེ་དགོན་མདོ་སྔགས་ཉིན་བྱེད་གླིང་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་པོར་དྲིལ་བ་ཨུཏྤལ་ཕྲེང་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
ལོ་རྒྱུས།
༈ དེ་ཡང་རྒྱལ་བས་མདོ་སྡེ་དུ་མ་ནས་ལུང་གིས་བསྔགས་ཤིང་དོན་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟར་གྱུར་པ་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་༧མཉམ་མེད་སྒམ་པོ་པའི་ཐུགས་སྲས་བརྒྱུད་འཛིན་ཆེ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་༧དཔལ་རྒྱལ་བ་འབའ་རོམ་པ་ཆེན་པོོ་དར་མ་དབང་ཕྱུག་ཅེས་སུ་གྲགས་པ་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་རྣམ་དཀར་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རིང་སྲོལ་དྲི་མེད་འཛིན་པའི་ཆོས་སྡེ་ནང་ཆེན་སྐྱོ་བྲག་ཁང་ནེ་དགོན་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རགས་ཙམ་འགོད་པ་ལ། ༡༽ དགོན་གཞི་གང་ལ་ཆགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཆེ་བ་མདོར་བསྟན་པ། ༢༽ གང་གིས་ཕྱག་བཏབ་པའི་སྤྲུལ་བརྒྱུད་ན་རིམ་གྱི་མཛད་བསྡུས་ཆེ་ལོང་དུ་སྨོས་པ། ༣༽ གནའ་དེང་གི་དགོན་པའི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་ཙམ་གླེང་བ་སྟེ་གསུམ་ལས།
༈སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཆོས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་ནི།
སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། ཕ་གཅིག་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་རྩོད་མེད་དུ་༧རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་བདུན་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་དང་། གཏེར་ཆེན་རཏྣ་གླིང་པ་སོགས་མཆོག་གཟིགས་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མས་ཡང་ཡང་བསྔགས་ཤིང་།  ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་མགོན་ཏི་ཤྲི་རས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལུང་བྱང་ལས།  ཀརྨ་ཆོས་དང་ཕུན་ཚོགས་མིང་། །ཞེས་པའི་མཚན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཆར་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་བ་སྟེ།  རཏ་གླིང་ཡང་གསང་གནད་ལྡེ་ལས།  འདི་ནས་བྱང་ཤར་ཁམས་ཕྱོགས་སྒོམ་སྡེ་ཞེས། །སོགས་ནས།  བསྟན་འཛིན་བཟང་པོ་ཞེས་བྱར་སྤྲུལ་བསྒྱུར་རོལ། །ཞེས་དང་།  སྐྱེས་བུ་དེ་བྱོན་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་། །སྒྲུབ་པ་ཡུན་དུ་འཛུགས་པས་བསྟན་དོན་འགྲུབ། །ཅེས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་བཟང་པོ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ལྟར་རླངས་རས་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དབོན་རིགས་སུ་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་དཀྱིལ་སྨད་དེ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ལྕགས་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ་༡༤༦༡ལོར་འཁྲུངས། མཚན་ཀརྨ་ཆོས་སྐྱོང་དུ་འབོད།  ཆུང་ངུ་ནས་དམ་པའི་རང་རྟགས་ཤུགས་འབྱུང་དུ་མངའ།  ཁུ་བོ་སྐྱོ་བྲག་བསྟན་འཛིན་བཟང་པོ་ལས་འབའ་རོམ་རང་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་གསན་ཅིང་ཉམས་བཞེས་མཛད་པས་རྟོགས་པའི་རྩལ་འབྱོངས། རྒྱལ་མཆོག་ཀརྨ་བདུན་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྨིན་གྲོལ་མང་དུ་མནོས་ཤིང་ས་ཐོབ་ཀྱི་སེམས་དཔར་བསྔགས།  རབ་བསྙེན་མཛད་པས་མཚན་ཆོས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཚོགས་སུ་གསོལ།  སྐྱོ་བྲག་སོགས་དབེན་ཁྲོད་ངེས་མེད་རྣམས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་ནས་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པས་དུས་གསུམ་ཐོགས་མེད་དུ་མཁྱེན་པ་དང་།  བྲག་རྡོ་ལ་ཕྱག་ཞབས་ཀྱི་རྗེས་མང་དུ་བྱོན་པ།  རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་ཞལ་གྲངས་མེད་གཟིགས་པ།  སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་ངོར་ནམ་མཁར་འཕུར་བ་དང་། ཆུ་ལ་མི་བྱིང་བ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་རླངས་རྟོགས་རྒོད་མ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས།  གཏེར་ཆེན་རཏྣ་གླིང་པས་རང་གཏེར་ཐུགས་ཆེན་གསང་བ་འདུས་པའི་ཆོས་བདག་ཏུ་མངའ་གསོལ།  ཐུགས་བསྐྱེད་དུས་སུ་སད་པའི་རྟེན་འབྱུང་གིས་མཛད་ཕྲིན་གྱི་སྒོ་འཕར་བྱེ།  དེར་བརྟེན་གནས་མཆོག་སྐྱོ་ཉིན་ཕུག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དང་ཚོགས་པ་སྐྱོང་བ་ཟུང་འབྲེལ་མཛད་པས་འཁོར་སློབ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་སྨིན་གྲོལ་གདམས་པའི་བདུད་རྩི་བར་མེད་དུ་བསྩལ་ནས་ཉམས་ལེན་ལ་བསྐུལ་བས་རྟོགས་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཚང་རྡོལ།  ཚེས་བཅུའི་དུས་མཆོད་སོགས་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕུག་ཆེན་ནང་དུ་འཚོགས་པས་ཕུག་དགོན་ངེས་དོན་ཆོས་གླིང་ཞེས་པ་དེ་བྱུང་།  དེ་ནས་དགུང་གྲངས་ཞེ་ལྔར་སོན་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༥༠༥ལོར་སྐྱོ་བྲག་གནས་རྒན་མའི་ཤར་ངོགས་བདེ་མཆོག་ལྷ་རྩེའི་ཞོལ་དུ་གདན་ས་མདོ་སྔགས་ཉིན་བྱེད་གླིང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ཕྱག་བཏབ། ཐུགས་ཆེན་གསང་བ་འདུས་པའི་སྒྲུབ་སྡེ་རྒྱུན་འཛུགས་དང་།  འབའ་རོམ་དོན་བརྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་སྲོལ་ལ་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་བགྱིས་ཤིང་ཐབས་གྲོལ་གྱི་གདམས་པས་གདུལ་བྱ་དཔག་མེད་བྱང་གྲོལ་ལ་བཀོད་པ་སྟེ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད།  སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ལ་གནས་མཆོག་ཁྲ་ཡག་སྟག་རྩེའི་མདུན་ཞོལ་ན་རཏྣའི་ཕུར་པ་གཙོར་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྫོགས་གཉིས་འབྲེལ་གྱི་སྒྲུབ་སྡེ་དཔལ་ཆེན་བདུད་འདུལ་གླིང་ཕྱག་བཏབ་པས་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་བར་སྒྲུབ་པ་པོ་ཟམ་མ་ཆད་པར་བསྟི་བའི་གནས་སུ་གྱུར་ཏོ།  །གོང་སྨོས་གཡས་གཡོན་དབུས་ཀྱི་སྒོམ་གྲྭས་མཚོན་པའི་སློབ་ཚོགས་ཡུན་དུ་བསྐྱངས་པས་རིམ་གཉིས་རྣལ་དུ་འབྱོར་བའི་བརྒྱུད་འཛིན་དུ་མ་བྱོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་པའང་ཕྱོགས་མཚོན་ཙམ་མོ། །མཐར་བགྲང་བྱ་དོན་དྲུག་ཏུ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་མེ་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་༡༥༣༦ལོར་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་ཏེ་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།  །
༈ རྗེ་དེ་ཡི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ནི།
གདུང་ཁང་ནེ། རབ་བྱུང་དགུ་པའི་མེ་བྱ་སྤྱི་ལོ་༡༥༣༧ལོར་འཁྲུངས།  རྗེ་བརྒྱད་པ་ཀརྨ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་སྤྱན་སྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ཀརྨ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོར་གསོལ། རྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་གསོལ་ལྷུང་གནང་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་འདུལ་བསྟན་སྙིང་ནོར་དུ་འཆང་དགོས་ཞེས་པའི་བཀའ་སློབ་དང་། སྨིན་གྲོལ་མང་དུ་བསྩལ་བ་བཞིན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ཐམས་ཅད་བསླབ་ཁྲིམས་ལ་གཅེས་སྤྲས་མཛད་པ་ཁོ་ན་བྱོན་པ་ཡིན།  བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱ་བས་དོན་གཉིས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐར་སོན་ཏེ་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཤིང་སྟག་སྤྱི་ལོ་༡༦༡༤དགུང་གྲངས་དོན་བརྒྱད་ཐོག་སྐུ་ཡི་བཀོད་པ་བསྡུ་བར་མཛད་དོ།།  འདི་ཕྱིན་དགོན་པའི་རྒྱུན་མིང་ཡང་བླ་མ་འདི་ཉིད་ཀྱིི་གདུང་རིགས་དང་མཐུན་པར་སྐྱོ་བྲག་ཁང་ནེ་དགོན་ཞེས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུ་གྲགས།
༈ སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ནི།
གདུང་ལྷ་བཟོ། མཚན་བཟོད་པ་ཆོས་འབྱོར་རྒྱ་མཚོ། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༡༦༡༥ལོར་འཁྲུངས། མཐར་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་༡༦༨༢ལོར་དགུང་གྲངས་རེ་བརྒྱད་ཐོག་སློབ་ཚོགས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ལ་ནན་བསྐུལ་འདའ་ཁའི་ཞལ་གདམས་བཅས་གཤེགས་སོ། །
༈ སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ནི།
གདུང་ལ་སྒོ། མཚན་པདྨ་རྡོ་རྗེ། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕག་སྤྱི་ལོ་༡༦༨༣ལོར་འཁྲུངས། བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཆེས་ཆེར་མཛད་མཐར་དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་ལྔར་སོན་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་ཕག་སྤྱི་ལོ་༡༧༦༧ལ་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དཔག་མེད་བཅས་ཞི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས།
༈ སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ནི།
གདུང་ཧོར། མཚན་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༧༦༨ལོར་འཁྲུངས། སྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ལྷུར་བཞེས་གནང་སྟེ་སློབ་འབངས་རྣམས་བྱང་གྲོལ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཛད་པས་སྐུ་ཚེ་མཐར་བསྐྱལ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཆུ་སྟག་སྤྱི་ལོ་༡༨༤༢དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ལ་ཞི་བར་གཤེགས་སོ། །
རྟགས་འཇུག་ལས་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཚུལ་
རྟགས་འཇུག་སྐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་བདག་གཞན་ཞེས་པ་གོ་བདེར་བཤད་པ།
ཁང་ནེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
༈ སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ནི།
གདུང་སྒེ་རུ། མཚན་ཀརྨ་བདེ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་མགོན་པོ། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཆུ་ཡོས་སྤྱི་ལོ་༡༨༤༣ལ་གཏེར་ཆེན་སྒེ་རུ་ཆོས་རྒྱལ་རྡོ་རྗེའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། སྐྱིད་སྡུག་རོ་སྙོམས་ཤིང་གང་བྱུང་ལམ་དུ་ཁྱེར་བའི་སྤྱོད་པས་གཞན་སྣང་དབང་དུ་འདུ་བ་སོགས་གྲུབ་པའི་མཛད་པ་བླ་ན་མེད་པས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རེ་ཞིག་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ལྕགས་བྱ་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༡དགུང་གྲངས་དོན་དགུ་ལ་སྐུ་གཤེགས།
༈ སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་ནི།
གདུང་འཁར་པ། མཚན་མདོ་སྔགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ། ཡབ་འཁར་པ་ཕུན་ཆོས་དང་། ཡུམ་ཧོར་བཟའ་དགའ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༢ལོར་སྐུ་འཁྲུངས།  རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༨དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་གྱི་སྐེག་ཤར་ལ་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །
རྟགས་འཇུག་ལས་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བདག་གཞན་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཚུལ་
རྟགས་འཇུག་སྐབས་སུ་བདག་གཞན་དང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ། དུས་གསུམ་སོགས་ལ་གོ་བ་ཞིབ་མོ་ཞིག་མ་ཆགས་པར་བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཤེས་པའི་གནས་མེད་པས་འགྲེལ་བྱེད་མཁན་གསར་རྙིང་མང་པོའི་དོན་འདི་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བཤད་ཡོད་པར་མ་ཟད།དཔེ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་རང་བློར་འཚམས་པའི་རིང་ལུགས་བཞག་སྟེ་རྒྱས་བཤད་རབ་དང་རིམ་པ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་།བརྡ་སྤྲོད་དོན་གཉེར་པ་དག་ལ་ད་དུང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་འབྱུང་གི་ཡོད་པས། འདིར་གོ་སླ་མོའི་སྒོ་ནས་དཔེ་དེབ་མང་པོ་བལྟ་བའི་ངལ་པ་བྱེད་མ་དགོས་པར་གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནད་དོན་འདི་དག་ཁ་གསལ་པོའི་སྒོ་ནས་ཅུང་ཟད་གླེང་སྟེ་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པར་གོ་བ་ཆགས་ཐུབ་པའི་རྨང་གཞི་ལྟ་བུ་རུ་ཨེ་འགྱུར་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་གིས་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ལས་ལ་ཅུང་ཟད་འཇུག་པར་འདོད་པས་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལ་མོས་པ་ཡོད་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་གསོས་སྨན་དུ་འགྱུར་པར་སྨོན།། བདག་གཞན་གྱི་ངོས་འཛིན་དང་གོ་དོན་སོགས་བཤད་པ།
ཁང་ནེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
༈ དོན་གསུམ་པ་གནའ་དེང་གི་དགོན་པའི་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་ཙམ་གླེང་བ་ནི།
༈ ༡༩༥༨ལོ་ཡན་གྱི་དུས་རབས་རྙིང་པའི་སྐབས་དགོན་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་།  རྡོར་སེམས་ལྷ་ཁང་།  ཐུགས་གསང་བུམ་ཁང་།  ཛམ་དཀར་གཡང་ཁང་།  མགོན་པོ་ཁང་།  འཆམ་ཁང་འཆམ་ར་དང་བཅས་པ།  གཉེར་མཛོད་དང་རུང་ཁང་སོགས་དགོན་གཞུང་གི་བཀོད་པ།  ཐབས་གྲོལ་གྱི་སྒྲུབ་སྡེ་དང་གཞུང་གྲྭ་ཁག་སོ་སོར་སྤྱི་སྤྱོད་ཁང་།  གཟིམས་ཤག་སྤོང་ཁང་སོགས་ཡུལ་དུས་དེར་འཚམས་ཤིང་ནང་བཞུགས་བླ་གྲྭའང་ཕྱི་ནང་ཆ་མཐུན་ཡོད་དོ།  །
༈དེང་དུས་གྲུབ་ཟིན་གྱི་དགོན་པའི་ཁོར་ཡུག་ནི།
བཤད་གྲྭའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། སྒོམ་གྲྭའི་འདུ་ཁང་། ཡིག་གྲྭའི་གཙུག་ལག་ཁང་།  དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡེའི་ཚོགས་ཁང་དག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་བཀོད་པས་མཛེས་པ།  ཡིག་གྲྭ་དང་བཤད་གྲྭའི་འཛིིན་གྲྭ་སོ་སོ་ཚོགས་ཁང་།  གྲྭ་གསུམ་སོ་སོའི་བཞུགས་ཤག་ཁང་འཁོར་དང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་། སྨན་ཁང་།  ཚོང་ཁང་། ཇ་མཛོད་ཁང་།  ཐུན་མོང་དུ་གཞུང་དོན་ཁང་། གཞན་ཡང་བླ་བྲང་ཁག་དང་མགོན་ཁང་།  དགོན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་མཚམས་ཁང་།  འདག་སྦྱར་ཁང་།  རང་ཤོང་གི་སྤྱིལ་བུ་བཅས་སྤྱི་སྒེར་ཡོངས་བསྡོམས་སྒོ་ཟུག་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། བསྟན་རྩ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། དེ་ལྟར་གྲྭ་གསུམ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲིག་གཞི་ལག་ལེན་ནི། སྟོན་པའི་བཅས་ཁྲིམས་དང་། དགེེ་འདུན་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་གཉིས་ཆར་དང་བསྟུན་ལྟ་སྤྱོད་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་ནས་རང་གཞན་གཉིས་དོན་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་ཚུལ་བཅའ་ཡིག་ཆེན་མོའི་ནང་གསལ་ལྟར་ལགས། དེས་ནི་སྐབས་བསྟུན་རང་དགོན་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་པོར་དྲིལ་ཏེ་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱས་པར་ནི་གནའ་དེང་གི་དགོན་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཀུན་གསལ་ནོར་བུའི་མེ་ལོང་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །
སླར་སྨོན་པ།
དེ་ལྟའི་བྱུང་བ་སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་དང་། ། རྒན་པའི་ངག་སྒྲོས་མ་ཎི་བསགས་པའི་སྒྲོམ། ། གཅིག་བསྡུས་འཁྱོག་བཤད་གཡའ་ཡིས་མ་གོས་པ། ། ཕྱིས་འབྱོན་བརྒྱུད་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་དུ་སྤེལ། ། འདི་བགྱིས་ནོངས་འཆགས་དགེ་བས་ཕན་བདེའི་གཞིི། ། ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་དྭགས་བརྒྱུད་འབའ་རོམ་པའི། ། སྲོལ་འཛིན་ཁང་དགོན་མདོ་སྔགས་ཉིན་བྱེད་གླིང་། ། རྩ་བ་ཡན་ལག་བཅས་ཀུན་དར་གྱུར་ཅིག ། དེ་མཐུས་འབྲེལ་ཐོག་གིས་གཙོས་མཁའ་མཉམ་འགྲོ། ། ཞི་མཉམ་རྒྱ་མཚོའི་གཏེར་ལ་རྟག་རོལ་ནས། ། གཟུང་འཛིན་སྲིད་པའི་ཚ་གདུང་ལས་གྲོལ་ཏེ། ། ཕུན་ཚོགས་ལེགས་རྒུའི་དཔལ་གྱིས་འབྱོར་བར་སྨོན། ། ཞེས་པའང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་ལས་དགོས་དབང་གིས་ཉེ་བར་བཏུས་ཏེ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་ཏུ་སོན་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་རྟ་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༤/༦/༤ས་ཟླའི་ཡར་ཚེས་ཀྱི་བཟང་པོ་གཉིས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་སྐུ་བལྟམས་པའི་དུས་ཆེན་ཉིན་རང་དགོན་ཆོས་གྲྭའི་རིག་གཞུང་རྩོམ་སྒྲིག་ཁང་ནས་སྤེལ་བ་དགེ་ཞིང་བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་ཅིག།། །།
བ་ཕྱུགས་
བ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་རེད།
ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་ཞེས་པའི་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས
ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་སྡུད་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་རོང་ཞེས་འབོད་པའི་རོང་ཁུལ་དེ་ནི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རོང་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་སྟེ་<<བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའ་མེ་ལོང་།>>ལས། ཤར་རྒྱལ་མོ་རོང་།  ལྷོ་ཚ་བ་རོང་།  ནུབ་ཀོང་པོ་རོང་།  བྱང་ཨ་སྟག་རོང་བཞི་ལ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རོང་ཆེན་བཞི་ཟེར།  ཞེས་གསུངས་སོ།། ས་ཆ་དེར་ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་དོན་ནི། བོད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ཤར།  ལྷ་ཆེན་རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོའི་རི་རྒྱུད་ཡོད་པས་རྒྱལ་མོ།  བོད་ཁུལ་གྱི་ཚ་བ་ཅུང་ཆེ་བའི་ས་ཆ་ཡིན་པས་ཚ་བ།  གྲོ་ནས་སྲན་གསུམ་སོགས་འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔ་ཐོན་པའི་ས་ཆ་ཡིན་པས་རོང་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ་<<ལྷ་ཆེན་རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོའི་མཆོད་བསྟོད་>>ལས།  ཁྱད་པར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་བའི།།  ཡུལ་ནི་རྒྱལ་མོ་རོང་གི་དབུས།།  དམུ་རྡོ་རི་བོ་མཆོག་རབ་ལ།།  རི་བོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོར།།  ཆུ་བཞིར་འདུས་པའི་དབུས་སུ་འགྱིང་།།  སྒྲུབ་གནས་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་ཡོད།།  ཅེས་དང་།  མཆོད་བསྟོད་དེའི་བར་མཆན་ལས།  རྒྱལ་མོ་རོང་ཞེས་པའི་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ནི།  ཡུལ་དེར་ལྷ་མོ་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་མོའི་གནས་རི་སྟེ་གཞི་བདག་དམུ་རྡོ་ཞེས་པའི་གནས་ཡུལ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཐོགས་ཞེས་འཁོད་ཡོད། ཕྱོགས་འདིའི་ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་ཆུ་རྣམས་ཆུ་ཆེན་དུ་འདྲེས་ནས་ལྕགས་ཟམ་ཁར་འགྲོ ཆུ་དེའི་མིང་ལ་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་ཟེར།  རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོའི་ལྷ་ཆེན་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕེབས་བཞུད་གནང་བས་སྐུ་ངལ་ཏེ་རྔུལ་བའི་ཆུ་ཡིན་པ་གྲགས་སོ།། དེ་ཡང་ཨ་མྱེ་སྒོ་གདོང་གི་དུས་སུ་ཚ་ཁོག་ཅེས་དང་།མོ་བཟའ་རྒྱལ་མོས་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་ལ་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་།རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་དར་བའི་དུས་ལ་རྒྱལ་རོང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ།།
ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་ས་དབྱིབས་ཆགས་ཚུལ་ནི། རོང་ཁུལ་ས་རྒྱ་ཆུང་རུང་།། ལུང་བར་ཁང་བརྩེགས་མང་ས།།  རི་རྩེ་ཁ་བས་གཡོགས་རུང་།། རི་རྟིང་དྲོད་ཀྱིས་འཛིན་ས།།  ལུང་ཆེན་གཏིང་ལ་ཟབ་རུང་།། ནེའུ་གསིང་སྐྱེད་ཚལ་རྒྱས་ས།།  ཆབ་དང་ཆུ་བོ་རྒོད་རུང་།།  འབྲུ་སྣ་ལོ་ཏོག་མོད་ས།།  ཞེས་པ་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་སྟེ།  སྒྲུང་ཆེན་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བཤད་པའི་<<གེ་སར་སྒྲུང་། ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་འབྲས་རྫོང་>>ལས།  ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་ཡུལ།།  རོང་ལུང་ཆེན་གསེར་གཞུང་ཡངས་པ་ལ།།  ཆབ་ཆུ་བོ་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་འབབ།།  མ་སྲིད་པ་རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་རེད།།  རྟ་འདོ་བས་རབ་སོ་གཅོད་ལམ་མེད།།  མཐོ་བྲག་རི་གཟར་ལ་རྫ་འགག་དོག།   འགག་དོག་གསུམ་མིད་པའི་འཕྲང་དང་འདྲ།། རི་རི་རྩེ་དབུ་གཏུག་གནང་བ་འདྲ།།  རི་རི་སྐེད་དཔུང་བ་གཤིབ་པ་འདྲ།།  ཉིན་ཉིན་རྡོ་སྲིབས་ལ་འགྲིལ་ནི་ཡིན།།  སྲིབས་སྲིབས་རྡོ་ཉིན་ལ་འགྲིལ་ནི་ཡིན།།  ས་རོང་ཆེན་གཟར་མོའི་སྐྱ་བར་ན།།  རྡོ་ཨ་དཀར་རྩེད་མོ་རྩེད་རྩེད་རེད།།  དབུས་དམུ་རྡོ་རི་བོ་མཆོག་རབ་ལ།།མཐུ་ཆེན་པོ་སྐུ་བླ་རྣམ་གསུམ་དང་།།  བཀའ་གཉན་པོ་གཉན་ཆེན་སྡེ་བཞི་སོགས།།  འཁོར་རི་བོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྐོར།།  ཕྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རེའུ་མིག་བཀྲམས་པའི་དབུས།།  ཤེལ་བུམ་པ་གདན་ལ་བཀོད་པ་འདྲ།།  རྩེ་གནས་ཆེན་བཞི་ལ་ལས་བཞིའི་དབྱིབས།།   སྒྲུབ་གནས་ཕྲན་བརྒྱ་དང་གནས་ལག་བཅུ།། སྐེད་བྲག་དང་ནགས་རི་སྦྲགས་མ་ན།།  མཆོག་ཡི་དམ་བཞི་ཡི་ཕོ་བྲང་ཡོད།།  ཤོད་ལུང་ཆེན་ལྕགས་སྒྲོག་དཔྱངས་འདྲ་ལ།།  ཤར་རྒྱལ་རོང་ལུང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཆགས།། ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་དོན་ལ་གནས་སོ།། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རོང་གནས་འགོ་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན།རོང་བྲག་གི་ས་ཆ་ནི་རྨ་བྱ་དགུ་ཡི་ཁ་རྒྱལ་མོ་དམུ་རྡོའི་མདུན་རོང་བྲག་རྫོང་དུ་གཏད་པའི་ས་དབྱིབས་ཤིག་ཡིན།ས་དབྱིབས་རྨ་བྱ་དགུ་འདུས་ཀྱི་གཤོག་པའི་སྟེང་ནས་རི་ཕྲན་དྲུག་ཅུས་མཐའ་ནས་བསྐོར་ཡོད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིག་པས་ཡུལ་འདི་ནི་སྔོན་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་བུད་མེད་རྣམས་མཛངས་མའི་ཡོན་ཏན་ཚང་ཞིང་སྐྱེས་པ་རྣམས་ས་མཐར་སོང་ཚེ་ཁ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་སྙམ།།
སྡོ་ལྗང་མདོག་གི
སྡོ་ལྗང་མདོག་གི་ཚོན་མདོག་གཅིག་རེད།
ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་སྡོམ་བྱ་ཚུལ་འགྲེལ་པ་
ལྟུང་བཤགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་སྡོམ་བྱ་ཚུལ་འགྲེལ་པ་བཅས་བཞུགས་སོ།། ཅོ་ནེ་རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད ། ། ན་མོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་ཡེ། གང་གི་མཚན་བརྗོད་ཡིན་དྲན་པས་ཀྱང་།། ལས་སྒྲིབ་མུན་སྟུག་མ་ལུས་འཇོམས་མཛད་པ།། བདེ་གཤེགས་རྒྱལ་བ་ཉི་མ་སོ་ལྔ་ལ།། སྒོ་གསུམ་གུས་ཕྱག་འཚལ་སྐྱབས་སུ་འཆི།། འདིར་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་སོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་སྡོམ་དང་འབྲེལ་བར་ལྟུང་བཤགས་འདོན་ཚུལ་དང་། སངས་རྒྱས་སོ་ལྔའི་སྐུ་མདོག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། མདོའི་དོན་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང་གསུམ།
དང་པོ། སངས་རྒྱས་སོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་སྡོམ་དང་འབྲེལ་བར་ལྟུང་བཤགས་འདོན་ཚུལ་ནི།
རྒྱུན་པའི་ཞལ་འདོན་ལྟ་བུ་ལ་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་། མཚམས་བྱས་ཏེ་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ན། སྦྱོར་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ལོ་ལྔ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ཀྱི་དྲུང་དུ་མཆོད་པ་ཅི་འབྱོར་དང་མཎྜལ་བཤམས། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། དངོས་གཞི་ལ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་མི་བསྐྱེད་གཉིས་མཛད་འདུག་པ་ལས། འདིར་ཕྱི་མ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མོས་པ་ཤུགས་དྲག་དང་བཅས་འདི་ལྟར། མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཉན་རང་འཕགས། རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་ཆོས་དབྱིངས་དག་པའི་མཐུས། གནས་འདི་བདེ་ལྡན་ཞིང་ལྟར་སྣོད་བཅུད་ཀྱི། འབྱོར་པ་རྒྱ་མཚོས་གང་ཞིང་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག། མདུན་གྱི་ནམ་མཁར་ཀུན་བཟང་མཆོད་སྤྲིན་དབུས། འདབ་སྟོང་རྒྱས་པའི་ལྟེ་བར་སེང་ཁྲིའི་སྟེང་། སྣ་ཚོགས་པདྨ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། གཡས་གཡོན་གཉིས་དང་ཕྱོགས་བཞིར་པད་ཟླའི་གདན། བརྒྱད་བཞི་བདེ་གཤེགས་གྲངས་དང་མཉམ་པ་དང་། སྟེང་དང་མཐའ་བསྐོར་རྣམས་སུ་པད་ཟླའི་གདན། སྤྱན་འདྲེན་མགྲོན་གྱི་གྲངས་དང་རབ་མཉམ་པ། ཀུན་ནས་འབྱུང་ཞིང་བཀོད་པས་མཛེས་གྱུར་ཅིག། རང་ཉིད་བསྟན་པའི་བདག་པོའི་སྐུར་གྱུར་པའི། ཐུགས་ཀའི་ཧཱུཾ་ལས་འོད་འཕྲོས་ཕྱོགས་བཅུ་ཡི། རང་བཞིན་གནས་ནས་བདེ་གཤེགས་སོ་ལྔ་ལ། སངས་རྒྱས་སྟོང་དང་བདེ་གཤེགས་མཆེད་བདུན་སོགས། ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་ཞི་ཁྲོ་བྱང་སེགས་དང་། ཉན་རང་བསྟན་སྲུང་རྒྱ་མཚོས་ཡོངས་བསྐོར་བ། སྤྱན་དྲངས་འཁོར་བཅས་མངོན་སུམ་བྱོན་པར་གྱུར། མ་ལུས་སེམས་ཅན་མའམ། ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ནས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གི་མཇུག་ཏུ། དབུས་ཀྱི་སེང་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ། དབུ་ཡི་གཡས་གཡོན་པདྨ་ཟླ་བའི་སྟེང་། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དང་། ཤར་དུ་ཀླུ་དབང་རྒྱལ་ནས་དྲི་མེད་བར། ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་བྱིན་གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་པར། ནུབ་ཏུ་འོད་དཔལ་ནས་བཟུང་དྲན་པའི་དཔལ། བྱང་དུ་མཚན་དཔལ་རི་དབང་རྒྱལ་པོའི་བར། རང་རང་འཁོར་ཚོགས་རྒྱ་མཚོར་བཅས་བཞུགས་ཤིང་། སྟེང་དང་མཐའ་བསྐོར་བླ་མ་སངས་རྒྱས་སྟོང་། བདེ་གཤེགས་མཆེད་བདུན་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ལ་སོགས། མ་ལུས་རྒྱལ་བ་ཞི་ཁྲོ་བྱང་སེམས་དང་། བསྟན་སྲུང་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་བཅས་བཞུགས་པར་གྱུར། གོང་གི་གང་གི་མཚན་བརྗོད་སོགས་དང་། ཇི་སྙེད་སུ་དག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང་། གྲུབ་ན་སྨན་བླའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པ་ནས་འབྱུང་བའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་ཡོན་དང་སོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱ་ཞིང་། མཆོད་པའི་སྤྲིན་གྱི་གཟུངས་ཚར་གསུམ་དང་། ས་གཞི་སྤོས་ཀྱི་སོགས་དང་། བདག་གཞན་ལུས་ངག་སོགས་གཉིས་ཀའམ་གང་རུང་གིས་མཎྜལ་ཕུན་ནས། ལྟུང་བཤགས་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བཅས་པའམ། མིན་ཡང་རུང་སྟེ་ལན་བརྒྱ། སོ་ལྔ། ཉེར་གཅིག བདུན། གསུམ་སོགས་སྐབས་བསྟུན་གྱིས་བརྗོད། གལ་ཏེ་ལྟུང་བཤགས་ཡོངས་རྫོགས་ལན་མང་པོ་མ་ལྕོགས་ཚེ། བར་སྐབས་དག་ཏུ། སངས་རྒྱས་རི་དབང་རྒྱལ་པོའི་བར་བརྗོད་པའི་མཚམས་ནས། ཇི་སྙེད་མཆོད་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབུལ་ལོ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྡིག་ལྟུང་ཐམས་ཅད་ནི་སོ་སོར་བཤགས་སོ། རང་གཞན་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་བཞུགས་པར་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བདག་སོགས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག། ཅེས་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ་མན་ངག་གོ། །
མཇུག་ཏུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སོ་ལྔའི་ལྷ་ཚོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། ཞེས་ལན་འགའམ། བདག་གིས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་བྱང་ཞིང་དག་པར་མཛད་དུ་གསོལ། འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོོབ་ཏུ་གསོལ། འདི་ནས་ཤི་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་བདེ་བ་ཅན་ནམ། དགའ་ལྡན་ནམ། མངོན་དགའི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བྱིན་གྱིས་རློབ་ཏུ་གསོལ། ཞེས་ལན་གསུམ་མམ་བདུན་སོགས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་མཐར། སྐུའི་ཆ་ནས་འོད་དང་བདུད་རྩི་དཀར་པོའི་རྒྱུན་བྱུང་ནས་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཞུགས་པར་མོས་པ་དང་། སྐྱབས་གནས་ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྱུར་ནས་རང་ལ་ཐིམ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་རང་ཉིད་བསྟན་པའི་བདག་པོའི་སྐུར་གྱུར་པར་བསམས་ལ། མུ་ནེ་མུ་ནེ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱིའི་སྙིང་པོ་ཅི་འགྲུབ་བཟླ། ཚོགས་ཞིང་རྣམས་རང་ལ་བསྙིམས་ནས་སྟོན་པའི་སྐུར་བསྒྱུར་ཏེ་སྙིང་པོ་དེ་དག་བཟླ་བར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་བཤད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བཟླས་ནའང་ཁྱད་ཆེའོ། གཞུང་འདི་སྟོབས་བཞིའི་བཤགས་པ་དང་སྦྱར་ན། སྔོན་དུ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དང་དེ་ནས་གཞུང་འདིའི་འགོར་བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འཇུག་གི་སྐྱབས་འགྲོ་རྣམས་ནི་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཏེ་འདིའི་སྒྲ་དོན་འོག་ཏུ་འཆད། སྤྱིར་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་ལ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་དང་། ཟབ་མོའི་མདོ་འདོན་པ་དང་། བྱང་སེམས་སོགས་ཀྱི་མཚན་ནས་བརྗོད་པ་སོགས་མང་ཡང་འདིར་ཕྱི་མ་ལྟར་སངས་རྒྱས་སོ་ལྔའི་མཚན་བརྗོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས། གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་དོན་ནི། ཉེས་པ་འཇོམས་ཤིང་གཉེན་པོ་བྱེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། དེ་ཡང་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ག
ཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའང་ཡིན་པས་རྟེན་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་འགྲེལ་ཞིག་ཏུ་རྟེན་གྱི་སྟོབས་སུ་དྲངས་སོ། བསམ་ཤེས་ན་ཡན་ལག་བདུན་པ་ལའང་སྟོབས་བཞི་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་ལ་ཚང་བར་འགྱུར་རོ། །
གཉིས་པ། སངས་རྒྱས་སོ་ལྔའི་སྐུ་མདོག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི
སྐབས་འདིར་སངས་རྒྱས་སོ་ལྔའི་སྐུ་མདོག་སོགས་ཇོ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྙམ་ན། འདི་ལ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་སྟོན་པ་དང་ཀླུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་རིམ་བཞིན་རིགས་ལྔའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པར་བཤད་དེ། རིགས་ལྔ་སྤྱིའི་དབང་དུ་མཛད་པར་མངོན་ལ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སངས་རྒྱས་སོ་ལྔའི་ཞལ་གཟིགས་ལྟར་གནས་བརྟན་བཟང་སྐྱོང་གིས་བཀོད་པ་བཞིན་བརྗོད་ན། ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་ས་གནོན་དང་མཉམ་བཞག རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་སེར་པོ་ཕྱག་གཉིས་ཐུགས་ཀར་ཆོས་འཆད། རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དམར་པོ་ཕྱག་གཉིས་མཉམ་གཞག ཀླུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ཞལ་དང་མགྲིན་པ་དཀར་ཞིང་ལྟག་མ་སྔོ་བ་ཆོས་འཆད་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་ཅན། དཔའ་བོའི་སྡེ་སེར་པོ་གཡོན་ཐུགས་ཀར་ཆོས་འཆད། གཡས་ཅུང་ཟད་བརྐྱངས་ནས་སྐྱབས་སྦྱིན། དཔལ་དགྱེས་སེར་པོ་ཕྱག་གཉིས་ཆོས་འཆད། རིན་ཆེན་མེ་དམར་པོ་གཡས་ས་གནོན་དང་གཡོན་མཉམ་བཞག རིན་ཆེན་ཟླ་འོད་དཀར་པོ་གཡས་ས་གནོན་དང་གཡོན་མཉམ་བཞག མཐོང་བ་དོན་ཡོད་ལྗང་ཁུ་གཡས་ཐུགས་ཀར་སྐྱབས་སྦྱིན་དང་གཡོན་མཉམ་བཞག རིན་ཆེན་ཟླ་འོད་དཀར་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན། དྲི་མ་མེད་པ་སྔོན་པོ་ཕྱག་གཉིས་ཀ་མཉམ་བཞག དཔལ་སྦྱིན་སེར་པོ་ཆོས་འཆད་སྟེང་འོག་ཏུ་མཛད་པ། ཚངས་པ་སེར་པོ་ས་གནོན་དང་མཉམ་བཞག ཚངས་པས་བྱིན་དམར་སེར་ཕྱག་གཉིས་ཀ་ཆོས་འཆད། ཆུ་ལྷ་དཀར་པོ་ཕྱག་གཉིས་ཀ་མཉམ་བཞག ཆུ་ལྷའི་ལྷ་དཀར་པོ་ཕྱག་གཉིས་ཀ་ཆོས་འཆད། དཔལ་བཟང་སེར་པོ་གཡོན་ཐུགས་ཀར་ཆོས་འཆད་དང་གཡས་ཅུང་ཟད་བརྐྱངས་ནས་སྐྱབས་སྦྱིན་པུས་མོའི་ཟུར་དུ་མཛད་པ། ཙན་དན་དཔལ་སེར་པོ་ས་གནོན་དང་མཉམ་བཞག གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་དམར་པོ་གཡས་ཐུགས་ཀར་ཆོས་འཆད་གཡོན་མཉམ་བཞག འོད་དཔག་སྔོན་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན། མྱ་ངན་མེད་དཔལ་དམར་སྐྱ་ཕྱག་གཉིས་ཀ་མཉམ་བཞག སྲེད་མེད་བུ་སེར་པོ་ཆོས་འཆད་སྟེང་འོག མེ་ཏོག་དཔལ་སེར་པོ་གཡས་བརྐྱངས་མཐེབ་ནས་མཛུབ་སྦྱར་བ་དང་གཡོན་ཆོས་འཆད། ཚངས་པའི་འོད་ཟེར་སེར་པོ་དང་པདྨའི་འོད་ཟེར་དམར་པོ་གཉིས་ཀའང་ས་གནོན་དང་མཉམ་བཞག ནོར་དཔལ་སྔོན་པོ་ཆེས་འཆད་སྟེང་འོག དྲན་པའི་དཔལ་སེར་པོ་མཉམ་བཞག མཚན་དཔལ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་གྲགས་དཀོར་པོ་གཡས་ཆོས་འཆད་དང་གཡོན་མཉམ་བཞག དབང་པོ་ཏོག་གི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྔོན་པོ་གཡས་རྒྱལ་མཚན་ཕྲག་པ་གཡོན་པར་གཟུང་ཞིང་གཡོན་མཉམ་བཞག ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གནོན་པ་སྔོན་པོ་གཡས་རལ་གྲིའི་རྩེ་ཡར་བསྟན་ནས་དཀུར་བརྟེན་ཅིང་གཡོན་མཉམ་བཞག གཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་རྒྱལ་སྔོན་པོ་ཁྲབ་འཛིན་པ། རྣམ་པར་གནོན་པ་གཤེགས་པ་སྔོན་པོ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀ་ས་གནོན། ཀུན་ནས་སྣང་བ་བཀོད་པའི་དཔལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། རིན་ཆེན་པདྨས་རྣམ་གནོན་དམར་སེར་གཡོན་ཆོས་འཆད་དང་གཡས་ཅུང་ཟད་བརྐྱངས་ནས་སྐྱབས་སྦྱིན་མཛད་པ། རི་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་སེར་པོ་རི་རབ་འཛིན་པའོ། ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཏུ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་སྔོན་པོ་ཕྱག་གཉིས་རྡོ་རྗེ། རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དཀར་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་ཉི་མ། ཀླུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་སྔོན་པོ་ཀླུ་ཤིང་དང་སྦྲུལ་སྔོན་པོ་བསྣམས་པ་སོགས་སྔ་མ་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འབྱུང་སྟེ་གང་བྱས་ཀྱང་མི་འགལ་ཞིང་། དེ་དག་ཕྱོགས་གང་ན་བཞུགས་པའང་དེར་བཤད་དེ། མང་བར་དོགས་ནས་མ་དྲངས་སོ། འདི་རྣམས་རིགས་ལྔའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བསྒོམས་ན་ཅུང་ཟད་འཆར་བདེ་ཡང་། མོས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མི་སྣང་བས་གང་མོས་བྱའོ། །
གསུམ་པ། མདོའི་དོན་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ནི།
དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་འཕགས་པ་ཉེ་བར་འཁོར་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བའི་ཁྱད་པར་དང་། སྡིག་ལྟུང་བཤགས་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་གསུངས་ཤིང་། ཕྱི་མ་ལ་ལྟུང་བ་ལྕི་ཡང་གི་སྒོ་ནས་བཅུ་ཚོགས་དང་། ལྔ་ཚོགས་དང་། གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱི་བདུན་དང་། སངས་རྒྱས་སོ་ལྔའི་སྤྱན་སྔར་བཤགས་ཚུལ་དང་བཞི་གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ནི་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ཆོ་ཀ་འདིའོ། སངས་རྒྱས་སོ་ལྔའི་སྐུ་མདོག་སོགས་ནི་མདོ་ན་མི་གསལ་ཡང་། མན་ངག་གི་བརྒྱུད་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། མདོ་འདིའི་དོན་བསྡུ་ན། ཕྱག་བཙལ་ནས་སྡིག་པ་བཤགས་ཚུལ་དང་། དགེ་བསྔོ་ཚུལ་དང་། ཡན་ལག་ལྷག་མ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་བཞི། རྟེན་གྱི་སྟོབས་དང་། གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་དང་། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སྟོབས་དང་། ཉེས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ཀྱི་སྒ྄ོ་ནས་སྡིག་ལྟུང་བཤགས་པའོ། །
1 རྟེན་གྱི་སྟོབས།