བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་ལས་དབང་།_བེ་རི་འཇིགས་མེད།
ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཕྱི་མིག་རགས་ཙམ་བལྟས་ན་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་དང༌། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་བུ་དང་བུ་མོ་གཉིས་ལས་བུ་མཐོང་ཆེར་འཛིན་པར་མ་ཟད། བུ་སྐྱེས་ན་མི་ཚང་གི་བསོད་ནམས་རང་དུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་སྐྱེས་རྟེན་གྲ་རྒྱས་བྱེད། བུ་མོ་སྐྱེས་ན་མི་ཚང་དེའི་ལས་ཆགས་རང་དུ་རྩིས་ནས་བློ་ཕམ་བྱེད། ད་དུང་ཆུང་དུས་ནས་ཐག་རིང་མི་འགྲོ ་བའི་ཆེད་རྐང་པ་ལ་ལྷག་གོག་ཆུང་ཆུང་གཡོགས་ནས་གཟུགས་པོ་ཇི་ཙམ་འཚར་ཡང་རྐང་པ་འཚར་ཐབས་མེད་པར་བྱས་ཏེ་བཞག་པར་བོད་པ་ཚོས་རྒྱ་མོ་རྐང་ལི་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། བུ་མོ་ཞིག་གིས་ཆང་ས་གཅིག་བརྒྱབ་ཚར་རྗེས་ཡང་བསྐྱར་ཆང་ས་བརྒྱབ་ན་མི་རུང་བ་དང༌། གལ་ཏེ་དེ་རིགས་བྱུང་ན་བུ་མོ་དེ་ཧ་ཅང་གི་བཙོག་པ་བརྩི་བའི་ལུགས་སྲོལ་རྒྱུན་རིང་དུ་དར། ​རྒྱ་གར་ལ་མཚོན་ན་བུད་མེད་ཅིག་གཉེན་སྒྲིག་ཚར་བ་དང༌། དེ་ནས་བཟུང་རང་གི་ཁྱོ་གའི་ཚེ་གཡོག་རང་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། དུས་རྒྱུན་དུ་ཁྱོ་གའི་རྐང་རྡུལ་སི་དྷི་ར་དང་བསྲེས་ནས་རང་གི་དཔྲལ་བར་འབྱུགས་དགོས་པ་དང༌། ཁྱོ་གའི་རྐང་པ་བཀྲུས་པའི་ཆུ་བཏུང་ནས་དམ་ཚིག་གཙང་མ་སྲུང་དགོས། ད་དུང་ཁག་གཅིག་ཁྱོ་ག་གྲོངས་ན་དེའི་རོ་དང་མཉམ་དུ་མེ་ནང་བསྲེགས་སྲོལ་དར་བ་དེ་ཚོར། སྔོན་གྱི་རྒྱ་གར་བའི་སྙན་ངག་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་མྱ་ངན་གྱི་ཉམས་མཚོན་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཀྱང་མང་པོ་བཀོད་མྱོང༌། ​བུད་མེད་ཅིག་གཉེན་བསྒྲིགས་ཟིན་པའི་རྗེས་རང་གི་མཛའ་བོ་འདས་གྲོངས་སོང་ན། དེ་ནས་བཟུང་བཟའ་ཟླ་གཞན་འཚོལ་མི་ཆོག་པ་དང༌། ད་དུང་ཁྱིམ་རྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཕྲུ་གུ་བུ་ཞིག་མེད་ན་ས་ཁང་སོགས་ཁ་རྗེན་དབང་ཐང་ཡང་རྫོགས་གཞུང་བཞེས་གཏང་སྲོལ་ཡོད་པ་འདུལ་བའི་གཞུང་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཏམ་བརྒྱུད་མང་པོ་ནས་ཐོན་འོང༌། ཁྱོ་ག་འདས་གྲོངས་སོང་བའམ་ཁྱོ་ག་དང་ཁ་བྲལ་བའི་བུད་མེད་ལ་ཡུག་ས་མ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་བཙོག་པ་དང་ཉམ་དམའ་བའི་གྲས་ལ་བཞག་ཏེ། དེས་གཡོས་པའི་ཁ་ཟས་མི་གཞན་གྱིས་ཟོས་ན་ལམ་འགྲོ་མི་རྒྱུག་པ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཚོས་ཟོས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་མི་འགྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་བགྲངས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་དམོད་པའི་ཚུལ་ཡི་དམ་ཆོས་སྲུང་ཁག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་བཀོད། རི་པིན་དང་ཁྲའོ་ཤན་ཡུལ་གྱི་བུད་མེད་ཚོ་ལོ་ན་ཉི་ཤུ་བརྒལ་བའི་སྔོན་ནས་གནས་སྒོ་མ་འགྲིམས་ན་གོ་རྒན་དུ་རྩིས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མཐོང་ཆུང་མྱོང་དགོས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ནས་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་ས་རག་མིན་ཡང་ཁག་པོ་ཡིན། བུ་མོ་ལ་རིན་ཐང་མི་རྩི་བའི་སྲོལ་སྡུག་སྐྱག་དེ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་དུའང་མཇུག་སྒྲིལ་རྒྱུ་ཕར་བཞག་ནས། ད་དུང་དེ་བས་ཛ་དྲག་པ་དང་ཡ་ངའི་གནས་སུ་སླེབས་ཏེ། ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་རིགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་སྐབས་བསྟུན་ནས། རྒྱ་ནག་ཏུ་འཆར་ལྡན་བུ་བཙས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་འོག ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལ་ཕྲུ་གུ་གཉིས་ལས་སྐྱེ་མི་ཆོག་པའི་བཀོད་ཁྱབ་ལ་བརྟེན་ནས། མངལ་དུ་ཕྲུ་གུ་ཆགས་པ་དང་བུ་དང་བུ་མོ་ག་རེ་ཡིན་མིན་སྨན་པ་ལ་བལྟ་བཅུག་སྟེ། བུ་མོ་ཡིན་ན་ལྐོག་ནས་སྐོག་རྐྱང་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་དེ་བརྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་དུས་མཇུག་དང༌། ཉེར་གཅིག་པའི་དུས་མགོར་རྒྱ་ནག་གི་ཕྲུ་གུའི་གྲངས་འབོར་ཐད། བུ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱད་ཅུ་དང་བུ་མོ་བརྒྱ་ཆ་ཉི་ཤུ་ཟིན་མིན་གྱི་མཚམས་ལ་སླེབས། ཐབས་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་དེར་རྒྱ་ནག་གིས་ཕྱི་ཚུལ་ནས་འགོག་ཐབས་འདྲ་མིན་བྱས་ཀྱང་དོན་དངོས་ཐོག་ཛ་དྲག་པོའི་གནས་ཚུལ་དེ་ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་ནས་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། ད་དུང་ཉེ་ཆར་ཤེས་གསལ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལས་ཛ་དྲག་པ་ཞིག་ནི། མངལ་གྱི་ཕྲུ་གུ་བུ་མོ་ཡིན་པ་ཤེས་ན། རྒྱ་སྒོར་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་བྱས་ནས་ཕྲུ་གུའི་ཤ་ཟ་སའི་ཟ་ཁང་ནང་དུ་བཙོང་པ་དང༌། དེ་ཡང་མ་ཤི་བའི་སྔོན་གྱི་གོང་ཚད་དང་ཤི་ནས་བཙོང་པའི་གོང་ཚད་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚུལ་གསལ་བ། འདི་རིགས་གོ་བ་ཙམ་གྱི་སེམས་ལ་སྐྱི་ཡལ་བའི་སྐྲག་སྣང་དང་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་སྣང་རེ་མི་སྐྱེ་ཀ་མེད་འོང༌། ད་དུང་ལྷོ་ཨ་རག་སྦུ་སོགས་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་པ་དག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་བུད་མེད་ལ་གནའ་གཅོད་དང་སྡུག་གྱོང་ག་ཚོད་མྱོང་མྱོང་ཡོད་པ་རྣམས་བཤདཔས་མི་ཚར་ལ། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་དུ་ད་དུང་མུ་མཐུད་བཞིན་ཡོད་པ་ངས་འགྲེལ་བཤད་མ་རྒྱག་ནའང་མཁྱེན་ངེས་སྙམ། ​ནུབ་ཕྱོགས་པར་མཚོན་ན་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་དུ་ཟླ་བ་དགུ་ལྷག་རིང་ཕྲུ་གུ་ཁུར་དགོས་པ་དཀོན་མཆོག་གི་ཁྲིམས་ཆད་ཕོག་པ་ཡིན་ལུགས་དང༌། བུད་མེད་རྣམས་དང་པོ་ནས་སྡོད་ཚུགས་མེད་པར་དཀོན་མཆོག་གི་ཁྲིམས་ཆད་འོག་ནས་བྱུང་ཚུལ་སོགས་གནའ་བོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གུས་བརྩི་ཆེ་ཤོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པའི་སྐབས། དཀོན་མཆོག་ལག་ཆར་སྤྱད་དེ་བུད་མེད་རྣམས་ནམ་ཡང་ལང་རྒྱུ་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུའི་འགྲེལ་བརྗོད་དེ་དག་གི་འོག་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་བུད་མེད་ཚོ་གནས་སྟངས་མང་པོའི་ཐོག་ནས་དཀའ་སྡུག་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་མྱོང་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པ་སོགས། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོའི་ལས་དབང་ལ་ཕྱི་འདང་རེ་བརྒྱབ་ན་དངོས་གནས་ཤ་ཚ་དགོས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དགོས་པ་ཉུང་ཉུང་མིན། རང་རེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོར་ལྷམ་གོག་ཆུང་ཆུང་བསྐོན་ནས་རྐང་ལུ་བཟོས་པ་དང༌། ཁྱོ་གའི་རོ་དང་མཉམ་དུ་མེ་བསྲེགས་བཏང་བ་སོགས་བྱུང་མྱོང་མེད་ལ། ད་དུང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སོགས་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་ནང་བུད་མེད་ལ་བརྙས་བཅོས་མཐོང་ཆུང་དེ་འདྲ་བཟོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མེད། ​སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ཐེངས་དང་པོ་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ཚན་ཞལ་ལྕེ་བཅུ་བཞི་པར། གྲོགས་ངན་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཁ་ལ་མི་ཉན་པ། ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལ་ཆ་འཇོག་མི་རུང་བའི་ཚད་གཞི་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་རེད། ཡིན་ནའང་རྩ་ཁྲིམས་བཟོ་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཀོང་ཇོའི་ཁ་ལ་ཉན་ནས་བོད་དུ་ཇོ་ཤག་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལ་སོགས་གསར་བཞེངས་བྱས་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཚོའི་གདོང་ལ་ཚོན་དམར་པོ་བྱུགས་སྲོལ་བཀག་པ་སོགས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་པས། ཡིག་ཐོག་གི་རྩ་ཁྲིམས་དེ། དེ་དུས་ནས་ཞིག་པར་མ་ཟད་འཇོག་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཤིགས་པ་ཞིག་རེད། ​སྐབས་དེ་དུས་རྩ་ཁྲིམས་ཐོག་དེ་ལྟར་འཁོད་དོན་ཡང༌། དབང་ལྡན་བློན་པོ་ཁག་གཅིག་གིས་མཐོང་སྣང་ལ། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཀོང་ཇོའི་ཁ་ལ་ཉན་དྲགས་པའི་དྭོགས་གཞི་ཤུགས་ཆེར་བྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་བཀོད་པ་ཞིག་ལས། བཙན་པོ་རང་གིས་དགོངས་འཆར་མིན་པ་གསལ་པོ་རེད། སྐབས་དེར་གལ་སྲིད་སྲོང་བཙན་གྱིས་བློན་པོ་ཁག་གཅིག་གི་དགོངས་འཆར་གཞིར་བཟུང་གིས་བཀོད་པའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བཅུ་དྲུག་ལས་བཅུ་བཞི་པ་དེ་བཞིན། ལག་བསྟར་གནང་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་ཁ་ལ་མ་ཉན་ན། ད་ལྟར་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྣམ་གཉིས་དང༌། ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལ་སོགས་ང་ཚོ་མིག་ལམ་དུ་གྲུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ​མདོར་བསྡུས་ནས་ཞུས་ན་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཡིག་ཐོག་ནས་རྩ་འཛིན་ཞུ་སའི་ཡིག་ཆ་ནང་བུད་མེད་ལ་དོ་ཕོག་འགྲོ་རྒྱུའི་རིགས་འཁོད་པ་ནི་རྩ་ཚིག་དེ་ཉག་གཅིག་རེད། ཡིག་ཆ་དེའི་ནང་དོན་ཐད་ག་འདྲ་བྱས་ནས་འཁོད་པའི་བྱུང་རིམ་ཐོག དེ་སྔོན་མི་སུ་ཞིག་གིས་དཔྱད་པ་གཏོང་མྱོང་མིན་མི་ཤེས་མོད། ལོ་རྒྱུས་དངོས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་བསྟུན་ནས་ཞུས་ན། ཁོ་བོས་གོང་དུ་ཞུས་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་དེ་རང་གི་ཐོག་ཏུ་དབབ་རྒྱུ་ལས་མེད་སྙམ། ​དེ་ལས་གཞན་གྲོལ་ལུང་པ་དང༌། བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་པ། འཇུ་མི་ཕམ་པ་སོགས་མཁས་གྲུབ་སྐྱེས་ཆེན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་བུད་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་གང་ཞིག་གསུང་པ་དེ་རིགས་ནི། མི་ལོ་གཉིས་སྟོང་ཡར་སྔོན་གྱི་རྒྱ་གར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྲོལ་གུ་དྭོགས་པའི་རིང་ལུགས་དེ་རང་ལ་རྩ་འཛིན་བྱས་ནས་བཅས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་གླེང་གཞི་ཁག་དང་སྒོ་བསྟུན་ཏེ། དོ་བདག་སོ་སོའི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་འབུར་འདོན་བྱས་པ་ཙམ་ལས། ཆེད་དུ་མངགས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་ཐེར་འདོན་བྱེད་པ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་གཉའ་དང་སེམས་ཤུགས་གཅོག་ཐབས་བྱས་པ། བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་འཕྲོགས་ནས་སྐྱེས་པའི་གནས་བབ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་ལྟ་བུའི་ཆེད་དུ་མིན་པ་གསུང་རྩོམ་ཁག་ལ་ཞིབ་ཏུ་གཟིགས་ན་གསལ་པོ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ​དེ་ལས་གཞན་བོད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དང་བཤད་སྲོལ་ཁག་གཅིག་ཏུ། བློ་ཕུག་ནག་མོ་ལ་བཅོལ་ན་རྒྱལ་ཁབ་ཕུང་ཟེར་བ་དང༌། ཕོ་མཐའ་མས་བློ་ཕུག་མོ་ལ་བཅོལ་ཟེར་བ་དང༌། ཡང༌། ར་ནག་མོ་གཉིས་དེ་མཐོ་ལ་དགའ། །ཡང་མཐོ་ལ་ཨེ་དགའ་ར་ལ་ལྟོས། ། མེ་ནག་མོ་གཉིས་དེ་འབར་ལ་དགའ། །ཡང་འབར་ལ་ཨེ་དགའ་མེ་ལ་ལྟོས། ། ཁྱི་ནག་མོ་གཉིས་དེ་ཟུག་ལ་དགའ། ཡང་ཟུག་ལ་ཨེ་དགའ་ཁྱི་ལ་ལྟོས། ། ཕག་ནག་མོ་གཉིས་དེ་ཉལ་ལ་དགའ། །ཡང་ཉལ་ལ་ཨེ་དགའ་ཕག་ལ་ལྟོས། ། འདྲེ་ནག་པོ་གཉིས་དེ་ང་རྒྱལ་ཆེ། །ཡང་ང་རྒྱལ་ཨེ་ཆེ་འདྲེ་ལ་ལྟོས། ། ཤིག་ནག་མོ་གཉིས་ལ་རུས་པ་མེད། །ཡང་ཞུས་པ་ཨེ་འདུག་ཤིག་ལ་ལྟོས། ། བྱ་ནག་མོ་གཉིས་ལ་རྣ་ཆོག་མེད། །ཡང་རྣ་ཆོག་ཨེ་འདུག་བྱ་ལ་ལྟོས། ། ལྟ་བུ་མང་པོ་ཞིག་བགྲང་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ནི། གོང་དུ་ཞུས་པའི་སྲོང་བཙན་སྐབས་ཀྱི་དོན་སྐྱོན་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ལྷག་མ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་ཕྱིན་པ་ལས། གཞན་བློ་ཕུག་ནག་མོ་ལ་བཅོལ་ནས་ཕུང་སོང་བའི་དཔང་རྟགས་ལོ་རྒྱུས་གསལ་པོ་ཞིག་སུ་ལའང་བསྟན་རྒྱུ་མེད་ལ། བུད་མེད་ཚོ་འདོད་ཆགས་ཆེ་རབས་དང་། ཞེ་སྡང་ཆེ་རབས་མང་པོ་ཞིག་དཔེ་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ཡང༌། འདུལ་བའི་གཞུང་གི་ནང་གསལ་བའི་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་འགའ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། དེ་ལ་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རྩོམ་རིག་གི་ཚིག་རྒྱན་སྤྲས་པ་ཙམ་ལས། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོར་དམིགས་བསལ་སྐྱོན་གནས་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་གང་ཡང་མེད།