cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་ཝའམ་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ།
རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་དུ། སིངྒ་ལའི་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་པཉྩ་ཤྲི་གཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ལ་སྲས་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང༌། ཆེར་སྐྱེས་ནས་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ས་ལ་བཞག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་གྱུར་ཏེ། མཁན་པོ་ཧེ་མ་དེ་ཝ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས། སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ལ་སྦྱང་བ་གནང་།
ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་དག་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱལ་པོ་བདེ་བྱེད་ཀྱི་ས་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རིར་གཤེགས་པའི་ཚེ་མཇལ་ཏེ། དཔལ་གྱི་རིར་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞབས་པད་བསྟེན་ཞིང་བཅུད་ལེན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་མང་པོ་ཐོབ།
ཁྱད་པར་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མཐའ་དག་ལ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་སྦྱངས་ཤིང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་སྐུ་འདའ་ཁར་བསྟན་པ་གཏད། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་སློབ་མ་དང་ཉན་བཤད་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང༌། གཙུག་ལག་ཁང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བཞེངས་ཏེ་དེ་དག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་གཞི་རེ་རེ་བཙུགས། བྲམ་ཟེ་ཐུབ་དཀའ་ནག་པོ་རྩོད་པས་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་སློབ་མར་གྱུར་པ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་ཡིན།
ན་ལེནྡྲར་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་ཤིང༌། སྐུ་ཚེ་སྨད་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་གཤེགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་དེ་ཡུལ་ཀཉྩི་དང་ཉེ་བའི་རཾ་ག་ནཱ་ཐ་ཞེས་བྱ་བར་སྒྲ་གཅན་འཛིན་བཟང་པོ་ལ་བསྟན་པ་གཏད་ནས་སྐུ་འདས།
སློབ་མ་གྲགས་ཆེ་བ། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་སོགས་མང་ངོ་། སློབ་དཔོན་འདིས་བསྟན་བཅོས་གང་མང་བརྩམས་པ་ལས། བོད་འགྱུར་ལ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་[དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ།]དེ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་[དབུ་མ་ལག་པའི་ཚད།]དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་[འཁྲུལ་བ་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ།]མཚན་ཉིད་དང་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པ་[ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས།]གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་[སྤྱོད་པ་བསྡུས་པའི་སྒྲོན་མ།]དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་[སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་སྦྱོང་།]སྨིན་བྱེད་དབང་གི་ཆོ་ག་ལ་[རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའི་དཀྱིལ་ཆོག་སྙིང་པོ་མདོར་བསགས།]བསྐྱེད་རིམ་སྟོན་པ་[རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའིསྒྲུབ་ཐབས།]སོགས་སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་སྔགས་ཕྱོགས་པོད[ཟ]པ་དང་། མདོ་ཕྱོགས་[ཙ]པའི་ནང་དུ་ཡོད། སློབ་དཔོན་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར། བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་དང་། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་གཉིས་སུ་གསལ།
༢༠༡༦.༠༨.༡༡.ལ་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཏུས་བསྒྲིགས་བྱས།
ཁྱུང་པོ་གྲགས་སེ་
རྭ་ལོ་ཙཱ་བ་སོགས་དང་དུས་མཉམ་གྱི་བཀའ་གདམས་པའི་དགེ་བཤེས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ། ཁྱུང་པོ་ཆོས་བརྩོན་དང༌། ཁྱུང་པོ་གྲགས་སེང་ཡང་ཟེར། 《མྱང་ཆོས་འབྱུང》ཤོག་གྲངས༡༢༨ནས༡༢༩བར་ལས་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་འཁོད་པ་དོན་བསྡུས་ཏེ་བཀོད་ན། ཁྱུང་པོ་གྲགས་སེའམ་ཁྱུང་པོ་ཆོས་བརྩོན་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་རྒྱ་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེའི་ཉེ་གནས་ཡིན་པ་དང༌། མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེས་རབ་བྱུང་དང་པོའི་མེ་འབྲུག(༡༠༧༦)ལོར་ཆོས་འཁོར་ཆེན་མོ་མཛད་པའི་ཚེ་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོ་འཛོམས་པའི་གྲས་སུ་ཡང་ཡོད་པ་དང༌། མངའ་བདག་དེས་ཁ་ཆེ་ཛྙ་ན་ཤྲི་སྤྱན་དྲངས་ནས། ཁྱུང་པོ་ཆོས་བརྩོན་གྱིས་ལོ་ཙཱ་བ་མཛད་དེ《རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ》དང༌། 《ངན་སོང་སྦྱོང་རྒྱུད》《ཚད་མ་རྣམ་ངེས》སོགས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། ཁོང་ལ་སློབ་མ་མང་པོ་བྱུང་བའི་ནང་ལྷ་རྗེ་ལྕེ་སྟོན་རྒྱ་ནག་དང་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བའི་སློབ་མ་དགེ་བཤེས་དོལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ལྷ་མོའི་སྐར་ཚོམ་
ལྷ་མོའི་སྐར་ཚོམ་(Andromeda)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ལྷུན་རྩེ་རྫོང་།
ལྷུན་རྩེ་རྫོང་‎
རྒྱ་ཚ་རྫོང་།
རྒྱ་ཚ་རྫོང་
ལྷོ་བྲག་རྫོང་།
ལྷོ་བྲག་རྫོང་
རྗམ་པའི་སྐར་ཚོམ་
རྗམ་པའི་སྐར་ཚོམ་(Aquarius)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
སྣ་དཀར་རྩེ་རྫོང་།
སྣ་དཀར་རྩེ་རྫོང་
ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་
རྒན་རབས་ཀྱིངག་རྒྱུན་ལ། བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་ཁྱུང་པོའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་དང་པོ་ཁྱུང་གི་སྒོ་ང་དཀར་པོ་དང༌། ནག་པོ། སེར༌པོ་གསུམ་བྱུང་བ་ལས། དཀར་པོ་མངའ་རིས་སུ་ཆགས་པ༌ལས་མངའ་རིས་ཀྱི་ཁྱུང་པོ་དང༌། ནག་པོ་གཙང་དུ་འཕུར་བ་ལས་གཙང་སྟོད་ཀྱི་ཁྱུང་པོ། སེར་པོ་ཁམས་སུ་འཕུར་བ༌ལས་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚ་ཞེས་བར་ཁམས་སོགས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་མི༌རྣམས་བྱུང་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཐོས་པ་ལས་ཡིག་ཆ་བདག་གིས་མ་མཐོང་ལགས། གཞན་ཡང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་ཁོངས་སོག་རྫོང་དང་ཉེ་བའི་སར་སྔར་བོན་ཆོས་དར་ས་གཙོ་བོའི་གྲས་ཏེ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
དུང་དཀར་ཚང་ནོར་འདུག ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་གསེར་གསུམ་ནི། ཁྱུང་པོ་གསེར་ཚ་དང་། ཁྱུང་པོ་དཀར་རུ། ཁྱུང་པོ་ནག་རུ་གསུམ་ལ་ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་ཟེར། ཁྱུང་པོའི་མི་རིགས་འབྱུང་ཁུངས་ཁྱུང་གི་སྒོ་ང་གསུམ་ལས་བྱུང་འདོད་ཅིང་། ཁྱུང་པོ་སྟོད་སྨད་བར་གྱི་ཁྱུང་ཉལ་ལ་ཞེས་པ་དེར་སྔར་ཁྱུང་གི་ཚང་བཅས་ཤིང་དེར་སྒོ་ང་གསུམ་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཡ་མཚན་པོ་བཤད་ཡ་ཡོད།
མཚོ་སྣ་གྲོང་ཁྱེར།
མཚོ་སྣ་རྫོང་‎
གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་ཁུལ།
གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་ཁུལ‎
ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས་
ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་ལ་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་།
རྒྱལ་རྩེ་
བྱ་རྒོད་སྐར་ཚོམ་
བྱ་རྒོད་སྐར་ཚོམ་(Aquila)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
གཞིས་ཀ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར།
གཞིས་ཀ་རྩེ་
མིང་ཐོགས་ཚུལ
གཞིས་ཀ་བསམ་འགྲུབ་རྩེའི་བསྡུས་ཚིག་སྟེ་ གཞིས་ཀ་རྩེ
གཡང་དཀར་སྐར་ཚོམ་
གཡང་དཀར་སྐར་ཚོམ་(Aries)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
འཕགས་པ་ཐོགས་མེད།
འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ནི། འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་དྲུག་གི་ནང་ཚན་དང་སེམས་ཙམ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་བས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་དུ་བགྲངས།
ཆེར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཕའི་ལས་གང་ཡིན་ཞུས་པས། ཡུམ་གྱིས་ཁྱོད་ཕའི་རིགས་སྐྱོང་བའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་མིན་གྱི། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དར་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སྦྱངས། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེའི་སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱུང་ནས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་བསྒྲུབས་པས་རྗེ་བཙུན་གྱི་ཞལ་གཟིགས་ཏེ་དགའ་ལྡན་དུ་བྱོན། ལྷའི་དྲོ་སྐད་གཅིག་གམ་མི་ལོ་ལྔ་བཅུར་བཞུགས་ཏེ་ཡུམ་གྱི་མདོ་རྣམས་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མང་དུ་གསན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེའི་སྦས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆ་ཚང་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་ཞུས་པས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས་དེ་དག་གི་དོན་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན། མདོ་སྡེ་རྒྱན། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད། ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད། རྒྱུད་བླ་མ་སྟེ་བྱམས་པའི་ཆོས་ལྔ་གསུངས་སོ། །
སླར་མི་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད། བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ་ཡི་གེར་བཀོད། དེ་དག་གི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མང་དུ་མཛད་དེ་སེམས་ཙམ་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ།
སྐུ་ཚེའི་དཀྱིལ་དུ་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་དང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དར་སྤེལ་དང་། ལྷ་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་ཆོས་གཞིས་བརྒྱ་ལྷག་གསར་དུ་བཙུགས། སློབ་མ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་བསྐྱངས། སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོ་མཛད་དེ་བཞུགས།
སློབ་དཔོན་འདིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ། ས་སྡེ་ལྔ་དང་སྡོམ་རྣམ་གཉིས་སོགས་ཡོད། མཐར་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་པར་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན། སློབ་དཔོན་འདི་ལ་སློབ་མ་བསྟན་པ་འཛིན་པ་མང་དུ་བྱུང་། སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་བསྟན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ནི་མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་ཡིན་ཞིང་འདི་གཉིས་ལ་འཛམ་གླིང་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དྲུག་ལས་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་གཉིས་ཞེས་ཞུའོ། །
༢༠༡༦.༠༨.༡༦.ལ་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཏུས་བསྒྲིགས་བྱས
ཁྱུང་རྩེ་རམ་པ་བ་
དེ་སྔོན་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་དྲུང་འཁོར་མི་ཚང་རྙིང་ཁོངས་གྲས། ཉེ་དུས་སུ་ཁྱུང་རམ་ཞེས་འབོད་པ་གྲགས་ཅན་དེའི་གཞིས་ཀ
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཤིང་རྟ་པའི་སྐར་ཚོམ་
ཤིང་རྟ་པའི་སྐར་ཚོམ་(Auriga)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ཁྱུང་པོའི་བརྒྱུད་འཛིན་
བོད་དུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ལུགས་ལ་མར་པའི་བརྒྱུད་འཛིན་དང་ཁྱུང་པོའི་བརྒྱུད་འཛིན་གཉིས་བྱུང་ཞིང༌། ཁྱུང་པོའི་བརྒྱུད་འཛིན་ཏེ། ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར་ནས་རིམ་བཞིན་དར་རྒྱས་བྱུང་བའི་བཀའ་བརྒྱུད་ཤངས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཅེས་ཐོགས་པ་དེ་ཡིན། དེ་སྐོར་གཤམ་གྱི་ཤངས་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཅེས་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ལ་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་
མཚན་དངོས་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས་ཞུ། ཀུན་མཁྱེན་འཕགས་པ་འོད་དང༌། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། འཁྲུངས་ཡུལ་ཚོང་འདུས་ཀྱི་ཁྱུང་པོ་ལྷས་ཞེས་བྱ་བར་ཁྱུང་པོའི་རུས་བརྒྱུད་ཅིག་ཏུ་འཁྲུངས། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་ནས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ་སྦྱངས་ཏེ་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་ཅིང༌། ལྷག་པར་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་གསུམ་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་ཞྭ་ལུ་དགོན་པའི་ནུབ་སྒོའི་སློབ་དཔོན་དུ་བསྐོས། སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་ཞྭ་ལུ་རི་ཕུག་གི་བྱང་ངོས་སུ་ཆོས་ཕུག་དགོན་པ་བཏབ་ནས་དེར་བཞུགས། སྐུ་འབུམ་མཆོད་རྟེན་སོགས་རྟེན་མང་དུ་བཞེངས་ཤིང་ཆོས་གསུངས་པས་སློབ་མ་མང་པོ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་བདག་ཆེན་བཞི་ཐོག་པ་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་སོགས་ས་སྐྱ་བ་དང༌། མཁས་གྲུབ་ནོར་བཟང་རིན་ཆེན་སོགས་ཞྭ་ལུའི་སློབ་བརྒྱུད་འཛིན་པ་རིམ་བྱུང་རྣམས་དང༌། ལྷག་པར་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་དམ་པ་འདིའི་དྲུང་ནས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ཟུར་བཀའི་དབང་རྒྱུན་བོད་དུ་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེ་བ་གསན་པས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་རྩ་བའི་བླ་མར་འཛིན་པར་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ཁག་ལས་གསལ་ཞིང་དམ་པ་འདིའི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་གསལ་བ་ཞིག་ད་ཕན་མ་རྙེད་ཅིང༌། གསུང་རྩོམ་སྐོར《རྡོ་རྗེ་འབྱུང་བའི་རྣམ་བཤད》《འཇམ་དཔལ་གསང་ལྡན་གྱི་དཀྱིལ་ཆོག》སོགས་ཡོད་ཅེས《ཞྭ་ལུ་ཆོས་འབྱུང》ཤིང་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས་༣༩པར་གསལ། དམ་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་འདིར་བཀོད་པ་ཡང་ཆོས་འབྱུང་གོང་གསལ་ནས་བསྡུས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀརྐ་ཊ་སྐར་ཚོམ་
ཀརྐ་ཊ་སྐར་ཚོམ་(Cancer)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ།
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༢༩༠ ལོར་གཙང་སྟོད་ཁྲོ་ཕུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤབ་སྨད་སྒོམ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་བླ་མ་བྲག་སྟོན་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་དང༌། ཡུམ་སློབ་དཔོན་མ་བསོད་ནམས་འབུམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།
ཁྱུང་པོ་སྤུངས་སད་ཟུ་ཙེ་
རྒྱལ་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དང༌། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་བློན་པོ་བྱས། ཐོག་མར་རྒྱལ་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་གཙང་སྟོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མར་མུན་གཡོ་ཐབས་ཀྱིས་མགོ་བོ་བཅད་ནས་བསད། དེའི་མངའ་འབངས་མི་སེར་ཐེམ་དུད་ཁྲི་གཉིས་ཙམ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ལ་ཕུལ། དེ་རྗེས་བཙན་པོ་སྐུ་མཆེད་ལ་མོང་སྔོན་པོས་ངོ་ལོག་གི་གཡོ་བྱུས་བཤམས་པ་ཁྱུང་པོ་ཟུ་ཙེས་ཤེས་ནས་ཐེར་འདོན་བྱས་པས་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲོག་ལ་གནོད་པ་མ་བྱུང༌། ཁྱུང་པོ་ཟུ་ཙེ་ནི་སྤྱང་གྲུང་ལྡན་ལ་བློ་ཁོག་ཆེ་བ་དང༌། འཇོན་ཐང་ཆེ་བ། མིག་མངས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་སུས་ཀྱང་འགྲན་ཟླ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བློན་ཆེན་གྲས་སུ་ཚུད། ལོ་ན་མཐོན་པོར་སླེབས་ནས་ལས་གནས་དགོངས་པ་ཞུས་ཏེ་ངལ་གསོ་བྱེད་ཆོག་པའི་གནང་བ་ཐོབ། དེ་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྐུ་བཀྲོང་རྒྱུའི་ཇུས་ངན་གྲ་སྒྲིག་ལེགས་པར་བྱས་རྗེས། བཙན་པོ་སྐུ་ངོ་མ་ཟུ་ཙེའི་ཁྱིམ་དུ་སྐུ་མགྲོན་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྐབས་བཙན་པོས་ཞལ་བཞེས་གནང་ཐོག སྔོན་ལ་བློན་པོ་མགར་སྟོང་བཙན་ཟུ་ཙེའི་ཁྱིམ་དུ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པར་གཏོང་གནང་མཛད་པར། ཟུ་ཙེས་གོ་སྐབས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སྐུ་བཀྲོང་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པ་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས་གསལ་པོར་ཤེས་ནས་སྲོང་བཙན་སྐམ་པོར་སྙན་གསེང་ཞུས། མགར་སྟོང་བཙན་བཙན་པོའི་དྲུང་དུ་བྲོས་ཕྱིན་པ་ཟུ་ཙེས་ཤེས་རྗེས་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་ངག་རེ་ཁྱུང་ལ་ཐབས་ཤེས་བསླབས་པ་བཞིན་ཟུ་ཙེས་རང་སྲོག་བཅད། བུ་དེས་ཕ་ཡི་རོ་ཐོག་ནས་མགོ་བོ་བཅད་དེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོར་ཕུལ་ནས་ཕ་ཡི་ནག་ཉེས་མཚང་འདོན་བྱེད་ཁུལ་བྱས་པར་བརྟེན། བུ་ལ་ཉེས་ཁྲིམས་མེད་པར་གུ་ཡངས་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་བཅས་ཞིབ་པར་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆར་གསལ།
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ།
དགུང་ལོ་ལྔ་པ་ནས་མ་ཡུམ་ལས་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་དང་། དཔོན་རྒྱམ་སེང་ལས་རྩིས་དང་ཡི་གེའི་རིག་པ་ལ་སྦྱངས། དགུང་ལོ་བདུན་པར་ཁྲོ་ཕུ་བསོད་ནམས་སེང་གེའི་དྲུང་དུ་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཞུས།
དགུང་ལོ་བརྒྱད་པར་ཁྲོ་ཕུ་བ་དེ་ཉིད་ལས་ས་ལུགས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་བའི་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་ཞུས་པ་དང་། གཞན་མན་ངག་ཟབ་ཆོས་ཀྱང་གསན། ཉིད་ཀྱི་མེས་པོ་བླ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ་བཟང་གི་སྤྱན་སྔར་གསང་བ་སྙིང་པོ་དང་། དགོངས་འདུས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད། སྤར་ཁབ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེལ་པ། མདོར་ན་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་བཤད་གནུབས་པ་ནས་བརྒྱུད་པ་ཆ་ཚང་དང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་བྱེད་སྔ་འགྱུར་ལྔ། ཕྱིས་འགྱུར་བཅུ་གསུམ། སེམས་སྡེ་མ་བུ་བཅོ་བརྒྱད། ཀློང་སྡེའི་སྐོར་ལ་སོགས་པ། ཞི་བྱེད་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། གུ་རུའི་གཏེར་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་གསན། གཞན་ཡང་སྨན་དཔྱད། བཟོ་རིག །བཅུད་ལེན། མཁྱུད་སྤྱད་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་གསན།
ཕྱུགས་རྫིའི་སྐར་ཚོམ་
ཕྱུགས་རྫིའི་སྐར་ཚོམ་(Boötes)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ།
དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ ༡༣༠༧ ལ་ལོ་ཙཱའི་མཁན་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་ཁྲོ་ཕུའི་མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་སེང་གེ་དཔལ་བཟང་དང་། མཁས་མཆོག་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའམ་སློབ་དཔོན་རིགས་ཐིགས་པའི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་དང་དགེ་ཚུལ་དུ་བསྒྲུབས། མཁན་པོ་དེ་ཉིད་ལས་སེམས་བསྐྱེད་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཞོར་ཉན་དུ་མཛད། སློབ་དཔོན་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའམ་བསོད་ནམས་མགོན་གྱི་དྲུང་དུ་ཐོག་མར་ཕར་ཕྱིན་འགྲེལ་ཆུང་ལ་ཐུགས་སྦྱོང་མཛད། དེ་ནས་ཕར་ཕྱིན་དང་འདུལ་བ་ཚད་མའི་གཞུང་སོགས་གསན་ཏེ་ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་རིང་ཉིན་མོ་གསོལ་བ་དལ་ལྷོད་ཀྱིས་བཞེས་ལོང་དང༌ན་བཟའ་རལ་པའང་འཚེམ་ལོང་མེད་ལ། མཚན་མོ་དཀར་མེའི་འོད་ལ་དཔེ་གཟིགས་མཛད་པ་སོགས་བརྩོན་པ་ཆེན་པོ་མཛད། གཞན་ཕར་ཕྱིན་རྔོག་ལུགས། འབྲོམ་ལུགས། ཁུ་ལུགས། དེ་དག་གི་རྒྱབ་ཆོས་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེའི་སྐོར། མདོ་རྩ་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་ལ་སོགས་འདུལ་སྐོར་རྣམས་ཀྱང་ཞོར་ཉན་དུ་མཛད་པ་དང་། གཞན་སློབ་དཔོན་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ལས་ཕྱག་ཆེན་བརྡའི་སྐོར། སེམས་ཉིད་ངལ་གསོའི་སྐོར། མན་ངག་བརྒྱ་རྩའི་སྐོར་སོགས་མན་ངག་གི་སྐོར་མང་པོའང་ཞོར་ཉན་དུ་གསན། ཉིད་ཀྱི་བླ་མ་ཡང་རྩེ་བ་རིན་ཆེན་སེང་གེ་ལས་དྲིལ་བུ་པའི་དབང་དང་རྩ་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་བདེ་མཆོག་གི་སྐོར། བདེ་ཆེན་གྱི་དབང་བཀའ་དང་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་བཀའ་སོགས་བདེ་རལ་གཅིག་གི་སྐོར། དགྲ་ནག་ཞང་ལུགས་དང་འཇིགས་བྱེད་སྐྱོ་ལུགས་ཀྱི་དབང་བཀའ་སོགས་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་ཀྱི་སྐོར། འཁོར་ཆེན་གྱི་དབང་བཀའ་སོགས་གསན། གཞན་སློབ་དཔོན་དོན་གྲུབ་དཔལ་དང་། ཉིད་ཀྱི་ཡབ་བླ་མ་བྲག་སྟོན་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཟབ་ཆོས་མང་པོ་གསན།
དིང་རི་རྫོང་།
དིང་རི་རྫོང་‎
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ།
དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པར་ཡབ་བླ་མ་བྲག་སྟོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དབུས་གཙང་གི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད། དབུས་ནས་མཁས་པ་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་དང་། ཁ་རག་བྱང་གཞོན། གཙང་ནས་མཁས་པ་དཔལ་ལྡན་སེང་གེ་དང༌། འཇམ་སྐྱ་སོགས་དང་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བརྒལ་བརྟག་གནང་བས། མཁས་པའི་ཁྲོད་དུ་ཕ་སྟོན་པ་ལ་བུའང་སྟོན་པ་བྱུང་འདུག་ཅེས་བུ་སྟོན་ཞེས་པའི་མཚན་ཡང་དེ་ནས་ཐོགས་པར་བཤད།
དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པ་ ༡༣༡༢ ལོར་པཎ་ཆེན་གྱི་མཁན་བརྒྱུད་བཞི་པ་མཁན་ཆེན་གྲགས་པ་གཞོན་ནུ་དང༌། སློབ་དཔོན་ལས་བྱེད་པ་བསོད་ནམས་གྲགས་པ། སློབ་དཔོན་གསང་སྟེ་སྟོན་པ་འདུལ་འཛིན་བསོད་ནམས་བཟང་པོ། དད་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་བཟང་པོས་ཐོག་དྲངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་མཛད། མཁན་པོ་དེ་ལ་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་སོགས་གསན་པ་དང་ཤེར་སྙིང་མདོ་སྒྲུབ་སོགས་ཞོར་ཉན་དུ་མཛད། སློབ་དཔོན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་ལས་འདུལ་བ་མདོ་རྩ་ལ་བྱ་ཊཱིཀ་བཏབ་པའི་བཤད་བཀའ་སོགས་གསན།
ཁྲོ་ཕུར་ཕར་ཕྱིན་དང༌། འདུལ་བ། མངོན་པ་བཅས་ཀྱི་འཆད་ཉན་ལེགས་པར་མཛད། ཆོས་སྒང་ལ་ཕར་ཚད་བསྡུས་གསུམ་དང་། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལ་སོགས་པ་ལ་བཤད་པའི་རྐང་མཛད། ཆོས་བར་ལ་འཁྲེན་བྲག་ལུང་། ཉང་རོ་ཤུག་པ་རི། ཁྲོ་ཟངས་ཁ་སོགས་སུ་ཕར་ཚད་མངོན་པ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པ་དང་ཞར་ཆོས་གང་མང་གནང་བ་དང་། དགེ་སློང་དགེ་ཚུལ་རབ་བྱུང་དགེ་བསྙེན་ལ་སོགས་ཁྲི་ཕྲག་ཏུ་ལོངས་པའི་མཁན་སློབ་མཛད།
ཁྱི་རྒན་སྐར་ཚོམ་
ཁྱི་རྒན་སྐར་ཚོམ་(Canis Major)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ།
དེ་ནས་ཐར་པ་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཐར་ལོ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ལོ་བཞི་ལྷག་ལ་སྒྲ་ཙནྡྲ་པ་དང་ཀ་ལཱ་པའི་མདོ་འགྲེལ་དང་བཅས་པར་སྦྱངས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སྙན་ངག །སྡེབ་སྦྱོར། ཟློས་གར། མངོན་བརྗོད་སོགས་ལའང་སྦྱངས། རྒྱ་གར་སོགས་སུ་ཕེབས་མ་མྱོང་ནའང་རྒྱ་གར་ཤར་ནུབ་དང༌། ཁ་ཆེ། སིངྒ་གླིང་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་མཁྱེན་པའི་ལོ་ཙཱ་བར་གྱུར། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་མང་དག་ཅིག་བོད་བསྒྱུར་མཛད།
གསུང་ངག་རིན་པོ་ཆེ་ལས་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་གོང་མ་སོགས་ཞུས་ཏེ། འདག་སྦྱར་གྱིས་སྐུ་མཚམས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒོམ་པའང་མཛད། གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་དྲུག་དང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་སོགས་དུས་འཁོར། རྡོ་རྗེ་སྙིང་འགྲེལ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་དུ་མ་གསན་པ་དང་། བླ་མ་དམ་པ་དཔལ་ལྡན་སེང་གེ་ལས་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་བཀའ་རྭ་འབྲོའི་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་སོགས་དབང་བཀའ་མང་དུ་ཞུས།
དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་པར་སྐུ་ཞང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཞ་ལུ་ཆོས་སྡེའི་གདན་ས་བཟུང་། སྔགས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་བཙུགས་ནས་ལོ་ངོ་སོ་དྲུག་ལ་ཆོས་འཆད་གནང་། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོར་དགེ་འདུན་ཚོགས་པ་སུམ་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་རེ་ཙམ་གྱི་ཚོགས་དཔོན་མཛད།
ཇོ་བོ་རྗེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཞ་ལུ་རི་ཕུག་ཏུ་སྤེ་ཆུང་གཅིག་ཡོད་པ་ལ་གཞི་བྱས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དང་བཅས་པ་གསར་དུ་བཞེངས་ཏེ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་བཙུགས། སྣར་ཐང་གི་བསྟན་འགྱུར་ལ་ཞུས་དག་གནང་ཞིང་། དཀར་ཆག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་བསྒྲིགས། རི་ཕུག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གནང་མཁན་ཚོགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འདུས་ཐོག་སློབ་མ་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་འཛོམས་ཤིང་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དང་། འཆད་ཉན་གྱི་སློབ་དཔོན། བྱ་བྲལ་བ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། རྗེ་འདིས་བུ་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་བཏོད་པས་དེའི་རྒྱུད་འཛིན་རྣམས་ལ་ཞ་ལུ་བའི་གྲུབ་མཐའམ་བུ་ལུགས་ཞེས་གྲགས།
དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པ་ ༡༣༢༢ ལོར་[བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་]ཅེས་བྱ་བའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་[བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་]ཞེས་པ་མཛད།
ཁྱི་ཕྲུག་སྐར་ཚོམ་
ཁྱི་ཕྲུག་སྐར་ཚོམ་(Canis Minor)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ།
དགུང་ལོ་ང་ལྔ་པ་ ༡༣༤༤ ལོར་སོག་པོའི་གོང་མས་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་ཞུའི་ཕོ་ཉ་འབྱོར་ཡང་མ་ཕེབས་པར་དབེན་པར་སྒྲ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་འཕྲོ་བསྒྱུར་དང་གཞི་བསྒྱུར་མཛད། དམ་པ་འདི་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཆེ་ལ་ལྷག་པར་དུས་འཁོར་དང་སྐར་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་། མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་པུ་ནྱ་མ་ལ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་དད་གུས་ཞུས་པར་མ་ཟད། ཧོར་གྱི་མི་དཔོན་བརྒྱ་ཕྲག་དམག་འབུམ་ཚོ་གསུམ་དང་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་དང་བཅས་དྲུང་དུ་ལྷགས་ནས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཞུས། གཞན་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྐལ་ལྡན་མང་པོར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་གང་མང་གནང་།
རེ་གཉིས་པ་ ༡༣༥༡ ལོར་གཡའ་ཕག་གི་ཟིང་འཁྲུག་བསྡུམ་ཆེད་དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས། ༡༣༥༣ ལོར་ས་སྐྱར་བྱོན། ས་སྐྱའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཁྲུ་བཅུ་གཅིག་ཅན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པ་བཞེངས། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རྣམ་གཞག་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ཞེས་པ་ལྗགས་རྩོམ་མཛད། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང་། རིན་ཆེན་གསེར་ལས་བཞེངས་པའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་། བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་སོགས་གསུང་རྟེན་དུ་མ་བཞེངས་པར་མཛད།
དགུང་ལོ་རེ་བདུན་པ་ལ་སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཞ་ལུའི་གདན་ས་གཏད་ནས་རི་ཕུག་ཏུ་གཏན་བཞུགས་མཛད།
སློབ་མ་གྲགས་ཆེ་བ། སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ། བྱང་པ་དཀོན་མཆོག་གྲགས། གོང་གསུམ་བདེ་ཆེན་པ་ཆོས་ཀྱི་མགོན་པོ། ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་ངོ་། །
བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོང་རྒྱུན་རིང་བཞུགས་སའི་གནས་ཁྲོ་ཕུ་དང་། ཞ་ལུ། རི་ཕུག་གཙོ་བོར་མཛད་ཡོད་པ་དང་། དགུང་གྲངས་དོན་བཞི་པའི་མཇུག་ནས་སྐུ་མཚམས་བཅད་དེ་ཉིན་མཚན་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་ཙོག་པུར་བཞུགས་པ་ལས་དབུ་སྔས་ལ་མི་རེག་པར་ཉམས་བཞེས་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་མུར་དགུང་གྲངས་དོན་ལྔ་ལ་ཕེབས་པ་ ༡༣༦༤ ལོར་ཞ་ལུ་རི་ཕུག་ཏུ་སྐུ་གཤེགས། གསུང་རྩོམ་པོད་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཙམ་པོ་ཏཱ་ལའི་ཞོལ་པར་ཁང་དུ་ཡོད་པར་བཤད། བསྒྱུར་རྩོམ་ཡང་དུ་མ་བཞུགས། བོད་གངས་ཅན་གྱི་མཁས་པའི་ཁྲོད་དུ་ཆོས་རྗེ་བུ་སྟོན་ནམ། བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། ཅི་ཡོད་བུ་ལ་དྲིས་[དོན་ནི། བཀའ་བསྟན་སོགས་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་སུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་མེད་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་དྲིས་ཞེས་པ་ཡིན། གཟིགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ནོ། །]ཞེས་པའི་མཁས་པའི་གསུང་རྒྱུན་ཡང་ཡོད་དོ། །
རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ཁྲོ་ཕུ་བ་བསོད་ནམས་སེང་གེས་མཛད་པའི་[བུ་སྟོན་གྱི་རྟོགས་བརྗོད་ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ་ཉེར་གཅིག་པ་]དང་། སྒྲ་ཚད་པ་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་[ཆོས་རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག] བླ་མ་མགོན་པོ་དཔལ་བས་མཛད་པའི་[ཆོས་རྗེའི་རྣམ་ཐར་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།] ཁྱུང་པོ་ལྷས་པ་གཞོན་ནུ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་[ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷུན་པོ་]སོགས་ཡོད།
༢༠༡༩.༠༤.༠༨.ལ་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཏུས་བསྒྲིགས་བྱས།
ངམ་རིང་རྫོང་།
ངམ་རིང་རྫོང་‎
ཆུ་སྲིན་སྐར་ཚོམ་
ཆུ་སྲིན་སྐར་ཚོམ་(Capricornus)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
དྲང་སྲོང་རྒྱལ་པོའི་སྐར་ཚོམ་
དྲང་སྲོང་རྒྱལ་པོའི་སྐར་ཚོམ་(Cepheus)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ཁྱུང་རྫོང་དཀར་པོ་
འདི་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ཁོངས་སྔར་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་སྐབས་ཀྱི་རྫོང་ཡོད་ས་དེ་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མི་མིན་རྟ་མིན་སྐར་ཚོམ་
མི་མིན་རྟ་མིན་སྐར་ཚོམ་(Centaurus)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ཁྱུང་རིན་ཆེན་གྲགས་
རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་སློབ་མ་དབུ་མ་དང་ཚད་མ་ལ་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་རྔོག་ལོའི་རྣམ་ཐར་ནང་གསལ་བ་ཙམ་ལས་ལོ་རྒྱུས་གཞན་མ་རྙེད།
ན་ཀྲའི་སྐར་ཚོམ་
ན་ཀྲའི་སྐར་ཚོམ་(Cetus)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ཕུག་རོན་སྐར་ཚོམ་
ཕུག་རོན་སྐར་ཚོམ་(Columba)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
པ་སྣམ་རྫོང་།
པ་སྣམ་རྫོང་
བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་།
བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་
རིན་སྤུངས་རྫོང་།
རིན་སྤུངས་རྫོང་
བཙུན་མོའི་དབུ་སྐྲའི་སྐར་ཚོམ་
བཙུན་མོའི་དབུ་སྐྲའི་སྐར་ཚོམ་(Coma Berenices)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
མཚོ་ཕག་སྐར་ཚོམ་
མཚོ་ཕག་སྐར་ཚོམ་(Delphinus)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
གནམ་འབྲུག་སྐར་ཚོམ་
གནམ་འབྲུག་སྐར་ཚོམ་(Draco)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
སྦྲུལ་རིང་སྐར་ཚོམ་
སྦྲུལ་རིང་སྐར་ཚོམ་(Hydra)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ཅོད་པན་སྐར་ཚོམ་བྱང་མ་
ཅོད་པན་སྐར་ཚོམ་བྱང་མ་(Corona Borealis)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ཁྱུང་ཚང་པ་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་
རྗེ་བཙུན་རས་ཆུང་པའི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་གྲགས་ཅན་གྲས་ཡིན། རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ཤིང་ལུག(༡༡༡༥)ལོར་སྟོད་ལུང་དུ་ཡབ་མགར་བ་རྩེ་རྒྱལ་དང་ཡུམ་འབུམ་མོ་བཙུན་མ་འབར་གྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་ལ་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ཞེས་གྲགས། དགེ་བཤེས་རྒྱ་དམར་བའི་དྲུང་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞུས། ཞོ་འཕྲང་བ་ལས་འདུལ་བ། དར་ཡོན་ཏན་གྲགས་ལས་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས། བཟད་པ་དབང་རྡོར་ལས་སྤྱོད་ཕྱོགས། དགེ་བཤེས་རྒྱ་དམར་བ་ལས་དབུ་མ་དང་ཚད་མ་བཅས་གསན། རྔོག་གི་དྲུང་ནས་བདེ་མཆོག་དང་ཀྲི་ཡ་གསན། འབྲི་སྒོམ་གླིང་ཁ་བའི་དྲུང་དུ་གདམས་པ་ཞུས་པས་རས་ཆུང་པའི་དྲུང་དུ་སོང་གསུངས་པ་ལྟར་རས་ཆུང་པ་དང་མཇལ། དེ་དུས་རས་ཆུང་པ་དབུ་དཀར་པོར་གྱུར་ཡོད་ཀྱང༌། གདམས་ངག་ཆ་ཚང་བར་སྟོན་པའི་སློབ་མ་སྣོད་ལྡན་མ་བྱུང་སྟབས། སློབ་མ་ཚོར་མན་ངག་སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་ཆ་ཚང་བར་འཛིན་ནུས་པའི་སློབ་མ་ཞིག་སྒུག་ནས་བཞུགས་པ་དང་སྟབས་ཁེལ་ནས་མན་ངག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཁོང་ལ་གནང་སྟེ་ང་མ་ཤིའི་བར་དུ་གཞན་ལ་མ་སྟོན་པར་གསང་ནས་ཉམས་སུ་ལོངས། དེ་ནས་སློབ་མ་འབྱོར་པ་ཆེ་ཆུང་དང་རིགས་བཟང་ངན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གདམས་པ་ཁྱད་མེད་དུ་སྦྱིན་གསུངས། དེ་ནས་གནས་ངེས་མེད་དུ་བྱོན་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་བཞེས་གཙོ་བོར་མཛད་དེ་རླུང་སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་ནས་གྲོང་འཇུག་མཛད་ཐུབ་པ་བྱུང༌། རས་ཆུང་པ་སྐུ་གཤེགས་ནས་གཙོ་བོར་བྲག་དཀར་ཁྱུང་ཚང་ལ་བཞུགས་ནས་སྒོམ་སྒྲུབ་གཙོ་བོར་མཛད་པའི་ཞོར་ལ་སློབ་མ་འགའ་ཤས་ལ་གདམས་པ་གནང་བས་བརྒྱུད་པ་འཛིན་ནུས་པ་ཡང་མི་ཉུང་བ་བྱུང༌། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས་པ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་མེ་སྤྲེལ(༡༡༧༦)ལོར་སྐུ་གཤེགས། ལོ་རྒྱུས་སྐོར《དེབ་སྔོན》ལྕགས་དཔར་མའི་སྟོད་ཆ་ཤོག་གྲངས༥༢༨ནས༥༣༠བར་དང༌། 《ལྷོ་རོང་ཆོས་འབྱུང》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༡༡༥ནས༡༡༩བར་གསལ།
འཁྲིག་པའི་སྐར་ཚོམ་
འཁྲིག་པའི་སྐར་ཚོམ་(Gemini)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
འབྲོང་པ་རྫོང་།
འབྲོང་པ་རྫོང་
གདིང་སྐྱེས་རྫོང་།
གཏིང་སྐྱེས་རྫོང་
ཁྱུང་ཚང་པ་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སེང་གེའི་སྐར་ཚོམ་
སེང་གེའི་སྐར་ཚོམ་(Leo)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
རི་བོང་སྐར་ཚོམ་
རི་བོང་སྐར་ཚོམ་(Lepus)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
པི་ཝང་སྐར་ཚོམ་
པི་ཝང་སྐར་ཚོམ་(Lyra)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
སྦྲུལ་འཛིན་སྐར་ཚོམ་
སྦྲུལ་འཛིན་སྐར་ཚོམ་(Ophiuchus)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
རྔོན་པའི་སྐར་ཚོམ་
རྔོན་པའི་སྐར་ཚོམ་(Orion)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
རྒྱ་ཐུར་སྐར་ཚོམ་
རྒྱ་ཐུར་སྐར་ཚོམ་(Libra)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ཉ་ཟུང་སྐར་ཚོམ་
ཉ་ཟུང་སྐར་ཚོམ་(Pisces)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ཁྱུང་ལུང་（རྔུལ）དངུལ་མཁར་
འདི་མངའ་རིས་སུ་ཡོད་པར《བོན་གྱི་ཆོས་འབྱུང》ནང་གསལ་བ་མ་ཟད། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྲིང་མོ་སད་མ་ཀ་ར་ལིག་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལ་མནའ་མར་བཏང་རྗེས་སུ་བཙན་པོར་གསོལ་བའི་མགུར་གྱི་ནང་དུ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ས་ཁྱུང་ལུང་རྔུལ་མཁར་དུ་ཡོད་པར་གསལ་པོར་བཤད་ཡོད། ས་གནས་འདི་ནི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བོད་ས་གནས་རུ་ལྔར་ཕྱེ་བ་ན་ཞང་ཞུང་གི་སྟོང་སྡེའི་ས་མཚམས་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་ས་ཡིན། དེང་སང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མངའ་རིས་ཀྲོན་ཆུས་རྩ་མདའ་རྫོང་ཁོངས་མདའ་པ་ཆུས་ཁྱུང་ལུང་གྲོང་ཚོ་ཡོད་ས་དེ་ཡིན་ཞེས་ཟེར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁང་དམར་རྫོང་།
ཁང་དམར་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་ད་ལྟའི་ཁང་དམར་གྲོང་ཚོ་ཆགས་ཡུལ་དེར་ངག་འཇམ་དཔལ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཏབ་པའི་ལྷ་ཁང་དམར་པོ་ཞིག་ཡོད་སྐད་ལ། མཁར་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་ཏེ་ཁང་དམར་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་ཟེར། ད་ལྟའི་ཁང་དམར་རྫོང་ཆགས་ཡུལ་ཡང་གནས་དེར་ཡིད་པ་དང་རྫོང་གི་མིང་ཡང་སྔར་མིང་རང་སོར་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན། རྫོང་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་༦༡༧༦དང་། ས་ཞིང་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་༤·༣ རྩྭ་ར་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི་༢༣༠ མི་འབོར་ཁྲི་༡·༨ ཤང་༩་དང་། གྲོང་ཚོ་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་༤༥ རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲི་༤༣༠༠ཙམ་གྱིས་མཐོ་བའི་ས་བབ་བཅས་ཀྱི་ས་མ་འབྲོག་གི་རྫོང་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།
སྦྲུལ་ཆེན་སྐར་ཚོམ་
སྦྲུལ་ཆེན་སྐར་ཚོམ་(Serpens)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་།
སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་
གཉའ་ལམ་རྫོང་།
གཉའ་ལམ་རྫོང་‎
བུ་མོའི་སྐར་ཚོམ་
བུ་མོའི་སྐར་ཚོམ་(Virgo)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
དོམ་རྒན་སྐར་ཚོམ་
དོམ་རྒན་སྐར་ཚོམ་(Ursa Major)ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་ཞིག་རེད།
ས་དགའ་རྫོང་།
ས་དགའ་རྫོང་‎
ཁྱུར་མིད་ཀྱི་རིག་པ་
འདི་ཡང་མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་བའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང་དཔྱད་གཞི་མ་རྙེད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
གམ་པ་རྫོང་།
གམ་པ་རྫོང་‎
མངའ་རིས་ས་ཁུལ།
མངའ་རིས་ས་ཁུལ‎
ཁྱེའུ་ཞིག་རྙོས་ཤིག་
བུ་ཆུང་ཞིག་གཡོར་ཞིག
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཚད་མིན་ཤེས་པ་ལྔ་
ཚད་མིན་གྱི་བློ་ཞེས་པ་དང་དོན་གཅིག།
སྤྲི་སྟིམ་ཛ་ཡ་
སྤྲི་སྟིམ་ཛ་ཡ་(༦༨༥-༧༦༢)(རྒྱ་སྐད།: 苻坚)ནི་ཆན་ཆིན་(前秦)ཀྱི་གོང་མ་ཞིག་རེད།
ཁྱེའུ་བཞི་ཡི་མདོ་
འདིའི་ནང་དོན་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐོར་ཡིན་འདུག་ཀྱང༌། བཀའ་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་ནང་བཙལ་བས་མ་རྙེད་ལགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁྱེའུ་གསེར་མདོག་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀུན་དགའ་བོས་བསྟན་པ་སྐྱོང་བའི་སྐབས་ཁྱེའུ་གསེར་མདོག་ལ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཞིག་གིས་ཕྲག་དོག་བྱས་པ་དང༌། ཁྱེའུ་གསེར་མདོག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས《བསྟན་འགྱུར》སྡེ་དགེ་དཔར་མ་མདོ་ཕྱོགས་པོད[སུ]པའི་ནང་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཕུ་ཡི།
ཕུ་ཡི་(༡༩༠༦-​༡༩༦༧)(རྒྱ་སྐད།: 溥仪)ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཞིག་རེད།
སྒར་རྫོང་།
སྒར་རྫོང་
ཚད་མེད་བཞི་
བྱམས་པ་ཚད་མེད་དང་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད། དགའ་བ་ཚད་མེད། བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་སྟེ་དེ་བཞི་བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་བཞི་ནི་ཚེ་འདིར་བདེ་བ་མཆོག་ལ་གནས་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་འཛིན་ཅིང་འཕེལ་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསམ་པ་བརྟན་པ། སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པ།
ཁྱུང་གཤོག་གཡས་པར་ཁྲོ་བོ་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་
ཁྱུང་གཤོག་གཡས་པར་ཁྲོ་བོ་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་གཤོག་ཟུར་དང་པོར་སྟེང་གི་ཁྲོ་བོ་བཅུ་སྟེ། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་འཇིགས་བྱེད་ཧཱུཾ་སྒྲ་ཅན། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་གནོད་མཛེས་རྒྱལ་པོ། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་མེ་ལོང་སྣང་བྱེད། ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་སྙིང་པོ། ཁྲོ་རྒྱལ་གཟི་ལྡན་འབར་བ། ཁྲོ་ཆེན་ལྷུན་གྲུབ་སྣང་བྱེད། ཁྲོ་ཆེན་མེའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ། ཁྲོ་ཆེན་སྐྱོད་བྱེད་རླུང་གི་ཞགས་པ་ཅན། ཁྲོ་ཆེན་གཟི་བརྗིད་འབར་བ་ཅན། ཁྲོ་ཆེན་ཟ་བྱེད་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེན་པོ། གཤོག་ཟུར་གཉིས་པར་གསང་བའི་ཁྲོ་བོ་བཅུ། ཧཱུཾ་ཀ་ར་དཀར་སེར་ཐོ་བ་བསྣམས་པ། རྣམ་རྒྱལ་དཀར་པོ་ནེའུ་ལེ་བསྣམས་པ། དབྱུག་པ་སྔོན་པོ་བེ་ཅོན་བསྣམས་པ། གཤིན་རྗེ་སེར་ནག་ཞགས་པ་བསྣམས་པ། མི་གཡོ་མཐིང་ནག་རལ་གྲི་བསྣམས་པ། རྟ་མགྲིན་རྒྱལ་པོ་སྦྲུལ་ཞགས་བསྣམས་པ། འདོད་རྒྱལ་དམར་སྐྱ་སྡིག་མཛུབ་ཅན། བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བ་ལྗང་གུ་རྒྱ་གྲམ་བསྣམས་པ། ཁམས་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ལྗང་ནག་སྡིག་མཛུབ་ཅན། སྟོབས་ཆེན་དུད་ཁ་གཏུན་ཤིང་བསྣམས་པ། གཤོག་ཟུར་གསུམ་པར་སྤྱི་དཔལ་གྱི་ཁྲོ་བོ་བཅུ་སྤྲུལ་ཏེ། ཁྲོ་བོ་གར་པའི་ལའི་རྒྱལ་པོ། ཁྲོ་རྒྱལ་འཇིགས་བྱེད། ཁྲོ་རྒྱལ་པད་མ་གར་དབང༌། ཁྲོ་རྒྱལ་གར་མཛད་རྒྱལ་པོ། ཁྲོ་རྒྱལ་དྲེག་པའི་རྒྱལ་པོ། ཁྲོ་རྒྱལ་སྲིན་པོ་འཇོམས་བྱེད། ཁྲོ་ཆེན་སྐྱོད་བྱེད་རྒྱལ་པོ། ཁྲོ་ཆེན་གསོད་བྱེད་རྒྱལ་པོ། འཇིགས་བྱེད་སྐྱབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ། ཁྲོ་ཆེན་དུར་འཇིགས་རྒྱལ་པོ། གཤོག་ཟུར་བཞི་པར་རྫོགས་ཆེན་ཁྲོ་བོ་བཅུ། ཁྲོ་ཆེན་བྱི་ནུ་འཇོམས་པའི་རྒྱལ་ས། ཁྲོ་བོ་སྟོབས་བཟང་འཛིན་མགོན། ཁྲོ་བོ་གཟི་ལྡན་འོད་ཟེར་མགོན། འཇིགས་བྱེད་འོད་ཀྱི་འགེངས་པ། སྟོང་གསུམ་ཁྱབ་བྱེད། ཁྲོ་ཆེན་ཧཱུཾ་སྒྲ་ཅན། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སྒྲོལ། འཇིགས་བྱེད་སྐར་མདའ་གདོང་། མེ་ཁྱེར་གློག་མ་སྤྲིན། ཁྲོ་ཆེན་ནམ་མཁའི་མདངས་འཕྲོག་གཤོག་ཟུར་ལྔ་པར་ཏ་ཀྲྀཊ་ཁྲོ་བོ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ཆེ་མཆོག་གསུང་གི་འཁོར་ལོ་ལ། གདོང་ཅན་གྱི་ཁྲོ་བོ་བཅུས་བསྐོར་ཏེ། དེ་ལ་ཏ་ཀྲྀཊ་ཁྲོ་བོ་བཞི་ཡོད་དེ། ཤར་དུ་འཇིགས་བྱེད་སྟག་གི་གདོང་ཅན། ལྷོར་གཟིག་གི་གདོང་ཅན། ནུབ་ཏུ་དྲེད་ཀྱི་གདོང་ཅན། བྱང་དུ་སྤྱང་ཀིའི་གདོང་ཅན་ནོ། །ཆེ་མཆོག་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ། གསང་བའི་ཁྲོ་བོ་ཆེན་པོ་བཅུས་བསྐོར་ཏེ། སྒོ་བ་བཞི་སྟེ། ཤར་དུ་ཁྲའི་མགོ་ཅན། ལྷོར་ཀང་ཀའི་མགོ་ཅན། ནུབ་ཏུ་བྱ་རོག་གི་མགོ་ཅན། བྱང་དུ་པུ་ཤུད་ཀྱི་མགོ་ཅན་ནོ། །ཆེ་མཆོག་སྐུའི་འཁོར་ལོར་སྤྱི་དཔལ་ཁྲོ་བོ་བཅུས་བསྐོར་ཏེ། ཏ་ཀྲྀཏ་སྒོ་བ་བཞི་སྟེ། ཤར་དུ་འཇིགས་བྱེད་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཅན་དང༌། ལྷོར་ཆུ་འཁོར་ཅན་དང༌། ནུབ་ཏུ་མེ་འཁོར་ཅན། བྱང་དུ་རྡོ་རྗེ་འབར་བའོ། །ཆེ་མཆོག་ཡོན་ཏན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྲོ་བོ་བཅུས་བསྐོར་ཏེ། དེར་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། ཤར་ཕྱོགས་འཇིགས་བྱེད་དྲི་ཟ་སྟོང༌གསུམ་འཛིན། ལྷོ་ཕྱོགས་གཤིན་རྗེ་སྟོང་གསུམ་གྲགས། ནུབ་ཕྱོགས་འཇིགས་བྱེད་ཁྲག་གི་རྒྱ་མཚོ་བསྐུལ་བ། བྱང་ཕྱོགས་འཇིགས་བྱེད་ཁྲག་གི་ལག་ཆ་ཅན་ནོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཚན་པ་ཆེ་
གདོས་ཆེན་པོའམ་འབོར་ཆེན་པའི་དོན།
ཚམ་རྔམ་
འཇིགས་སུ་རུང་བའམ། ཟིལ་རྔམ་ཆེ་བ།
སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་།
སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་
ཚན་པོ་ཆེའི་སྟོབས་
མི་དཀྱུས་མ་བཅུའམ། ལྔ་བཅུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། སྔར་གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེར་གྲགས་པ་དེ་འདྲའི་རིགས་ལ་ཟེར།
ཁྱུང་གཤོག་གཡོན་པར་ཁྲོ་མོ་དྲུག་ཅུ་
གཡོན་གྱི་གཤོག་ཟུར་དང་པོར་སྲོག་རྩའི་མ་མོ་བདུན་ཤར་ཏེ། ཆགས་བྱེད་མ་དང་ཆ་སྙོམས་གཉིས། ནམ་མཁའི་རྒྱལ་མོ་ནེ་ཚན་གཉིས(རྡོ་རྗེ་གར་དབང་དང་དབང་ཕྱུག་མ་གར་དབང་གཉིས)རིན་ཆེན་སྲིད་འདེགས་གླིང་བཞི་སྦྱི་ཕུད་མ། འདོད་ཁམས་གཙོ་མོ། གཡོན་གྱི་གཤོག་ཟུར་གཉིས་པར་ཨེ་ཀ་དྲག་མོ་སྤུན་དྲུག་སྤྲུལ་ཏེ། ཨེ་ཀ་ཙ་ཏི་ཙ་ར་གཉིས། གྲུ་འདེགས་མ་བཞི་དང་དྲུག་གོ། གཡོན་གྱི་གཤོག་ཟུར་གསུམ་པར་སྲིན་མོ་འབར་མ་བདུན་ཤར་ཏེ། སྲིན་མོ་ཀམ་པ་མོ། ཕོར་ཐོག་མོ། གཡང་བཞི་མོ། ཟ་བ་མོ། གསོད་བྱེད་མོ། ཟ་བྱེད་མོ། དྲི་མ་སྣོམ་བྱེད་མ། གཡོན་གྱི་གཤོག་རྫུར་བཞི་པར་གདོང་མོ་བཞི་སྟེ། སྟག་སྲིན་ཟོར་བ་གདོང༌། བམ་སྲིན་དྲེད་མོ་གདོང༌། རྐང་སྲིན་བན་གླིང་གདོང༌། འབྲོན་སྲིན་ཆུ་སྲིན་གདོང༌། རྒྱལ་མོ་ལྔ་སྟེ། སྣམ་སྣང་གསལ། ཡང་གསལ་གཡོས། བཀྲག་གསལ་མ། སྙན་གསལ་མ། དུས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བཞི་སྟེ། དབྱར། དགུན། སྟོན། དཔྱིད་བཞིའི་རྒྱལ་མོའོ། །གཡོན་གྱི་གཤོག་ཟུར་ལྔ་པར་དབང་ཕྱུག་མ་ཉེར་བརྒྱད་གནས་སོ། །ཁྱུང་གི་མཇུག་སྒྲོ་བརྒྱད་པོར་དམག་གི་རྒྱལ་མོ་བཞི་སྟེ། དཀར་མོ་མཆེ་གཙིགས་མ། ནག་མོ་ཁ་འབྱམས་མ། དམར་མོ་མཆུ་འཇིབ་མ། སེར་མོ་རྐང་མགྱོགས་མ་དང༌། གདོང་མོ་བཞིའམ་སྒོ་མ་བཞིའོ། །ཁྱུང་གི་སྒལ་ཚིགའཁོར་ལོ་ལ་སྲིད་པའི་མོ་རྒྱུད་བཅུ་དྲུག་གནས་ཏེ། དཀར་མོ་མིག་གཅིག་ཞེ་སྡང་ཅན། ཁྱབ་འཇུག་འཁོར་ལོ་ཞེ་སྡང་ཅན། བརྒྱ་བྱིན་སེར་སྐྱ་ཞེ་སྡང་ཅན། སྐོས་རྗོ་དྲང་དཀར་གཏི་མུག་ཅན། འབྱུང་རིས་སྤུན་དགུ་གཏི་མུག་ཅན། ཀཱ་ལ་ཡཀྴ་གཏི་མུག་ཅན། ས་བདག་ཕག་མགོ་འདོད་ཆགས་ཅན། ཀླུ་བདག་དྲེགས་པ་འདོད་ཆགས་ཅན། ནོར་ལྷ་ཆེན་པོ་འདོད་ཆགས་ཅན། རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་ང་རྒྱལ་ཅན། གཤིན་རྗེ་འཇོམས་བྱེད་ང་རྒྱལ་ཅན། རུ་ཏྲ་གདུག་རྩུབ་ང་རྒྱལ་ཅན། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཕྲག་དོག་ཅན། འབྲིང་གི་རི་རི་ཕྲག་དོག་ཅན། དགའ་བྱེད་དབང་ཕྱུག་ཕྲག་དོག་ཅན། བྱང་སྲིན་དམར་མོ་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཚལ་
ཚལ་ཡང་དགོན། རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་ལུག(༡༡༧༥)ལོར་གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གིས་ཐོག་མར་བཏབ་པའི་དགོན་པ་ཞིག དེང་སང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་ཚལ་གུང་ཐང་དོན་གཅོད་ཁང་གི་གནས་ཡུལ།
རྩ་མདའ་རྫོང་།
རྩ་མདའ་རྫོང་‎
རུ་ཐོག་རྫོང་།
རུ་ཐོག་རྫོང་
དགེ་རྒྱས་རྫོང་།
དགེ་རྒྱས་རྫོང་
མེང་ཙེ།
མེང་ཙེ་(孟子)ནི་རྒྱ་ནག་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བ་ཞིག་རེད།
སྒེར་རྩེ་རྫོང་།
སྒེར་རྩེ་རྫོང་
རྡུལ་ཕྲན་འགད་མདེལ་
རྡུལ་ཕྲན་འགད་མདེལ་ཡང་ན་རྡུལ་མདེལ་ནི་རྡུལ་མཚོན་ཞིག་རེད།
མདེའུ་ཆིང་ཏན།
མདེའུ་ཆིང་ཏན་ཡང་ན་ཉིང་རྡུལ་ཚ་བའི་མཚོན་ཆ་ནི་རྡུལ་མཚོན་ཞིག་རེད།
མཚོ་ཆེན་རྫོང་།
མཚོ་ཆེན་རྫོང་‎
དབུས་གཙང་
དབུས་གཙང་
ཐུང་ཙི། (གོང་མ།)
གོང་མ་ཐུང་ཙི་(༡༨༥༦-​༡༨༧༥)(རྒྱ་སྐད།: 同治帝)ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཞིག་རེད།
ཧབ་ནིམ།
ཧབ་ནིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Hfརེད།
ཊན་ཊ་ལམ།
ཊན་ཊ་ལམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Taརེད།
ཁམས།
ཁམས
ལོ་རྒྱུས།
ནང་ཆེན་རྒྱལ་རབས
དབྲ་སྟོན་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན།
དབྲ་སྟོན་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༩༧ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་རུས་ཀྱི་ཁུ་དབོན་མདོ་རྒྱུད་གྲགས་པ་ལས་ཡི་གེའི་འབྲི་ཀློག་བསླབས་པས་ལེགས་པར་མཁྱེན།
རུ་ཐར་ཧྦོར་ཌིམ།
རུ་ཐར་ཧྦོར་ཌིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Rfརེད།
དབྲ་སྟོན་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན།
དེ་ནས་གླག་བྲག་རྫོང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་ཆོས་གྲུབ་ལས་གཞུང་ལུགས་གསན་ནས་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཐོབ། དེ་ནས་འཁྲུལ་ཞིག་པདྨ་བདུད་འདུལ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གདན་ས་ཀླུ་མོ་རབ་ཏུ་བྱོན་ཏེ་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད།
ཡེ་ཤེས་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་དྲང་སྲོང་དམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་རྒྱལ་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། དབལ་ཁྱུང་གཏེར་སྟོན་བསྟན་གཉིས་གསང་སྔགས་གླིང་པ་དང་། མཁས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཧོར་བྲག་དཀར་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་མ་དམ་པ་དུ་མར་བསྟེན་ནས་ཐུགས་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་གྱིས་བཀང་ཞིང་མཁས་བཙུན་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་བསྙེགས།
ཁྱད་པར་དུ་གྲུབ་དབང་འཇའ་ལུས་པ་ཤར་རྫ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་ལ་བསྟེན་ནས་འཕྲུལ་ངག་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རིང་ལུགས་གཙང་མའི་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་བཤད་དང་། རྫོགས་ཆེན་གྱི་མན་ངག་དབང་ཁྲིད་དང་བཅས་པ་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གསན་པར་མཛད། འཕྲིན་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་སོ། །
ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་པོ་ཏི་ལྔ་ཙམ་བཞུགས། གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལྟ་བའི་སྐོར་བསྟན་ཡོད།
རྩེ་ཐང་
རྩེ་ཐང་
ཌབ་ནིམ།
ཌབ་ནིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Dbརེད།
སྰི་བོར་ཇིམ།
སྰི་བོར་ཇིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Sgརེད།
ཧ་སིམ།
ཧ་སིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Hsརེད།
བོཧ་རིམ།
བོཧ་རིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Bhརེད།
གྲོ་མོ་རྫོང༌།
གྲོ་མོ་རྫོང་‎གྲོ་མོ་རྫོང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྫོང་ཞིག་སྟེ། རྫོང་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ4276དང་ས་ཞིང་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི1.3 ནགས་ཚལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི24 མི་འབོར11681དང་། རྫོང་ཡོངས་སུ་ཡུལ་ཚོ5དང་། གྲོང་བརྡལ་གཉིས་གྲོང་ཚོ་ཨུ་ཡོན་ལྷ་ཁང25 རྫོང་དེའི་ས་བབ་ནི་ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ3400ཙམ་གྱིས་མཐོ་བའི་རོང་མ་འབྲོག་གི་རྫོང་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་རེད། རྒྱ་ཡིག་གི་མིང་།   亚东县 ཕྱི་ཡིག་གི་མིང་།   Yadong County སྲིད་འཛིན་རིགས་དབྱེ།   རྫོང་། སྲིད་འཛིན་ཁོངས་གཏོགས།   བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་ཁུལ། མངའ་ཁོངས།   གྲོང་རྡལ6དང་ཡུལ་ཚོ1ཡོད། སྲིད་གཞུང་གནས་ཡུལ།   གཞིས་ཀ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ལྷོའི་རྒྱུད། རྒྱ་ཁྱོན།   སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ4276ཡོད། མི་གྲངས།   12950（2011ལོའི་བསྡོམས་རྩིས） སྐད་རིགས།   བོད་སྐད། གནམ་གཤིས།   མཐོ་སྒང་ནམ་ཟླ། ས་ཁོངས་ཁ་པར་ཨང་རྟགས།   0892 གནམ་གྲུ་ཐང་།   གཞིས་ཀ་རྩེ་ཞི་བདེ་གནམ་གྲུ་ཐང་། རླངས་འཁོར་ཨང་རྟགས།   藏D སྦྲག་སྲིད་ཨང་རྟགས།   857600 གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན།   ཇོ་མོ་གླང་མ་དང་གྲོ་མོ་ལུང་གྲོག 1 མིང་གི་ཐོགས་ཚུལ། གྲོ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིང་གྲོ་དགའ་སོགས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་དང་། རི་མགོར་སྨུག་སྤྲིན་ལང་ལོང་དུ་འཁྲིགས་པས་གྲོ་སྨུག་ཅེས་པ་ནས་རིམ་བཞིན་གྲོ་མོ་ཞེས་པར་སྒྲ་འགྱུར་ཞེས་དང་། ཡང་རྒྱ་སྐད་དུ“དབྱ་ཏུང”ཞེས་འབོད་དོན་ནི་དབྱིན་ཇི་ཐོག་མར་གཉའ་གདོང་ཞེས་པར་འབྱོར་སྐབས་ཡུལ་དེའི་མིང་དབྱིན་སྐད་དུ་བོད་སྐད་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མ་ཐོན་པ་དང་རྗེས་སུ་རྒྱ་སྐད་ལའང“དབྱ་ཏུང”ཞེས་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཟུར་ཆགས་པ་ཡིན་ཀྱང་བོད་སྐད་དུ་གྲོ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ད་ལྟའི་གྲོ་མོ་རྫོང་ནི་ཤར་གསིང་མར་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། སྔར་མིང་རང་སོར་བཞག་པའི་རྫོང་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། 2སྲིད་འཛིན་མངའ་ཁོངས། རྫོང་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ4276དང་ས་ཞིང་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི1.3 ནགས་ཚལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི24 མི་འབོར11681དང་། རྫོང་ཡོངས་སུ་ཡུལ་ཚོ5དང་། གྲོང་བརྡལ་གཉིས་གྲོང་ཚོ་ཨུ་ཡོན་ལྷ་ཁང25 རྫོང་དེའི་ས་བབ་ནི་ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ3400ཙམ་གྱིས་མཐོ་བའི་རོང་མ་འབྲོག་གི་རྫོང་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས་རེད། 3དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན། ཡུལ་དེར་ཡོད་པའི་དགོན་སྡེ་གཙོ་བོ། ཐོག་མར་མཁའ་འགྲོའི་སྤྲུལ་བ་དགོ་བ་མ་བུ་གཉིས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ལྟར་གུ་རུས་སྦས་དགོན་དུ་ཕྱག་བཏབ་པའི་སྤྲིན་ཟམ་དགོན་དང་། སྤྱི་ལོ1915ལོར་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་དཔལ་ལྡན་བསྟན་དར་ཞུ་བས་ཕྱག་བཏབ་པའི་རི་ཆུང་པོ་ཏོ་དགོན། གྲོ་མོ་དགེ་བཤེས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་སྐྱབས་རྗེ་ངག་དབང་སྐལ་བཟང་གིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད་པའི་གྲོ་མོ་དུང་དཀར་དགོན། བོན་གྱི་བླ་མ་གཡུང་དྲུང་སྐྱིད་ཞུ་བས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད་པའི་གཡུང་དྲུང་ལྷ་སྡེ་དགོན་སོགས་ཡོད། དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 1  ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བརྩམས་པའི 《གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ》 མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། སྤྱི་ལོ2008ལོའི་ཟླ12པར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། ཤོག་ངོས41-42ན་གསལ།
མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་།
མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༣༨༥ ལོར་གཙང་ལ་སྟོད་ཆུ་འོག་ཏུ་འཁྲུངས། བ་སོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དང༌། བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་གཉིས་ཀྱང་འདི་ཉིད་དང་ཡབ་ཡུམ་གཅིག་པའི་སྐུ་མཆེད་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་༡༣༩༡ ལོ་དགུང་གྲངས་བདུན་གྱི་སྐབས་མཁས་གྲུབ་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་ལས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་པའི་མཚན་ལ་སྔར་གྱི་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་གྱི་སྟེང་དུ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་པ་བསྣན་པས། མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་གྲགས་པ་བྱུང༌།
རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་ལས་ཚད་མ་དང་། མངོན་པ་གོང་འོག །དབུ་ཕར་འདུལ་བ་བཅས་གསན་ནས་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་མཛད། དཔལ་ས་སྐྱ་བའི་ལམ་འབྲས་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་དང༌། བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། པཎ་ཆེན་ན་བཟའ་བ་གསུམ་ལས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་གང་མང་གསན།
དགུང་ལོ་བཅུ་དྲུག་པ་ ༡༤༠༠ ལོར་བོ་དོང་པཎ་ཆེན་འཇིགས་མེད་གྲགས་པས་རིགས་གཏེར་དགག་པའི་གཞུང་བརྩམས་ཏེ་དམ་བཅའ་མཛད་པར་རྗེ་འདི་ཉིད་གཙང་ངམ་རིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྩོད་གླེང་མཛད། སྐབས་དེར་བརྒལ་བརྟག་བགྱིས་པའི་ཚིག་རྣམས་གཞིར་བཟུང་སྟེ་དགུང་ལོ་ཉེར་དགུ་པ་ ༡༤༡༣ ལོར་ཉང་སྟོད་ལྕང་ར་དཔལ་འབར་གྱི་དགོན་པར་བཞུགས་སྐབས་ཚད་མ་སྡེ་བདུན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་མཛད་པར་གྲགས། བོ་དོང་པཎ་ཆེན་གྱིས་མཁས་གྲུབ་རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་བུང་བ་རྣམ་པར་རྩེན་པ་ཞེས་པ་མཛད་པར་གྲགས།
དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པར་འཇམ་དབྱངས་སྨྲ་སེང་གི་བསྟོད་པ་མཚན་དཔེས་རབ་རྒྱན་མ་བརྩམས། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པ་ ༡༤༠༥ ལོར་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས།
དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པ་ ༡༤༠༧ ལོར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་སེ་ར་ཆོས་སྡིངས་སུ་བཞུགས་པ་དང་མཇལ་ཞིང་། དེ་མ་ཐག་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་དང་འཇམ་དབྱངས་ཨ་ར་པ་ཙའི་རྗེས་གནང་སྩལ་བ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་རྗེ་བླ་མ་ཞིང་ཁམས་གཞན་དུ་མ་གཤེགས་བར་དུ་རྗེས་སུ་བཟུང་སྟེ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱི་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གདམས་པ་ཡོངས་རྫོགས་གནང་ཞིང་། དེ་དག་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་སུ་མཛད་པའི་བོགས་འདོན་གྱི་ཆེད་དུ་དམ་བཅའ་བཅུ་ཞེས་པ་མཛད་ནས་དེ་ལས་ནམ་ཡང་འདའ་བ་མེད་པར་སྐུ་ཚེ་མཐའ་འཁྱོལ་བ་གནང་།
གཞན་ཡང་རྗེའི་དངོས་སློབ། རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེ་དང༌། འདུལ་འཛིན་པ། འཇམ་དཀར་བ། རྟོགས་ལྡན་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ལས་ཀྱང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་མང་དུ་ཞུས། གཙང་ཉང་སྟོད་དུ་ཕེབས་ནས། ལི་ཡུལ་ལྕང་ར་ལ་གདན་ས་མཛད་པས་ལྕང་ར་ཆོས་མཛད་ཅེས་གྲགས།
རྒྱལ་རྩེ་སྡེ་པ་རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་པས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེ་དགོན་ཕྱག་བཏབ་ནས་འཆད་མཉན་སྤེལ། གཞན་ཡང༌། ནོར་བུ་དགའ་ལྡན་དང༌། བྲང་མོ་ཆེ་བ། ལེགས་གྲུབ་པ། ཤར་ཆེན་པ། ཞི་གནས་པ། གསེར་ཁང་གོང་འོག་གཉིས། ལྷ་ཁང་པ་སོགས་ཆོས་སྡེ་དུ་མ་ཕྱག་བཏབ། དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་མང་པོས་རྗེ་འདིའི་ཞབས་ལ་བཏུགས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་ཞུས། དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེའི་མཁན་ཐོག་དང་པོ་མཛད།
སྡེ་པ་རབ་བརྟན་རྩེ་བས་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེར་སླར་ཡང་གདན་དྲངས་ཀྱང་མ་བྱོན་པར་རི་བོ་མདང་ཅན་དུ་བྱོན་ནས་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང་སློབ་མ་མང་པོར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དུ་མའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་ལེགས་བཤད་དུ་མ་གསར་རྩོམ་གནང་།
ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོ་
ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོ་
མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་།
དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་པ་ ༡༤༣༡ ལོར་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེ་གནས་རྙིང་དུ་བཀའ་ཆོས་གསུང་ནས་བཞུགས་པ་དང་མཇལ་སྐབས་རྗེ་བླ་མའི་གསེར་ཁྲི་ལ་ཕེབས་དགོས་ཀྱི་ཞལ་ཏ་གནང༌བ་ལྟར་དགའ་ལྡན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས། ཁྲི་རབས་གསུམ་པ་ཡིན། དབང་ལུང་མན་ངག་རྒྱ་ཆེར་སྩལ། དགའ་ལྡན་དུ་གྲྭ་ཚང་བཞི་བཙུགས་ནས་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་བཏོད། དུས་ཕྱིས་ཤར་བྱང་གཉིས་སུ་ཐིམ། དགའ་ལྡན་རང་དུ་རྒྱུན་བཞུགས་མཛད་ནས་རྗེའི་བཞེད་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་བསྐྱངས་པས་སློབ་མ་གྲགས་ཅན་མང་དུ་བྱུང་། རྗེ་བླ་མའི་དངུལ་གདུང་གི་དབུ་ཐོག་ཏུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྒྱ་ཕིབས་ཐོག་མར་འབུབས་པར་མཛད།
རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཞི་བར་གཤེགས་རྗེས་སུ་ཤུགས་དྲག་གདུངས་པས་གསོལ་བ་ཡང་ཡང་བཏབ་པ་ལས་དག་པའི་གཟིགས་སྣང་བྱུང་སྟེ་གསུང་གིས་དབུགས་དབྱུང་བ་ཡང་ཐེངས་ལྔ་བྱུང་བ་དེ་ལ་རྗེ་གཟིགས་པ་ལྔ་ལྡན་དུ་གྲགས། རྗེ་བླ་མའི་ནང་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་གཅིག་པུར་བགྲངས།
འདིའི་སློབ་མ་ལ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་བཞི་པ་ཞ་ལུ་ལེགས་པ་རྒྱལ་མཚན། ལྔ་པ་བློ་གྲོས་ཆོས་སྐྱོང༌། དྲུག་པ་གཅུང་པོ་བ་སོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ །མཁས་ཆེན་བསོད་ནམས་མཆོག་གྲུབ། ཀུན་མཁྱེན་འཕགས་པ་འོད། སྤྱན་སྔ་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་དཔལ་སོགས་མང་དུ་བྱུང༌།
དགའ་ལྡན་གྱི་ཁྲི་ལོ་བརྒྱད་བསྐྱངས་ཏེ་མཐར་དགུང་ལོ་ང་བཞི་པ་ ༡༤༣༨ ལོར་དགའ་ལྡན་དུ་ཞི་བར་གཤེགས་པའི་གདུང་རྟེན་དངུལ་གྱི་མཆོད་སྡོང་རྗེའི་གསེར་སྡོང་ཆེན་མོའི་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་དང་པོར་བཞུགས།
ཆུ་ཁ་གི་ས་ཁོངས།
ཆུ་ཁ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཅིག་རེད།
མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་།
སེ་ར་རྗེ་བཙུན་པ་དང་། པཎ་ཆེན་བདེ་ལེགས་ཉི་མ། བྲག་གཡབ་བློ་བཟང་བསྟན་པ། དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྗེ་འདིའི་རྣམ་ཐར་དུ་མ་བཞུགས། སྐུ་ཕྲེང་ཕྱི་མ་ནི་བསོད་ནམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ད་ལྟའི་པཎ་ཆེན་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་བར་རིམ་པར་བྱོན་ཅིང༌། གསུང་རྩོམ་ལ། ཕར་ཕྱིན་རྟོགས་དཀའི་སྣང་བ་དང༌། འདུལ་བ་ཐུབ་བསྟན་བྱི་དོར། ཚད་མའི་ཊིཀ་ཆེན་རིགས་པའི་རྒྱ་མཚོ། དབུ་མ་སྟོང་ཐུན། བསྐྱེད་རིམ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། དུས་འཁོར་ཊིཀ་ཆེན་དེ་ཉིད་སྣང་བ་སོགས་པོད་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ཙམ་བཞུགས།
[༡] གང་ཚེ་གཞན་གྱི་སེམས་ངེས་པར་བསྲུང་དགོས་པ་དང༌། ཆེས་ངོ་མཚར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལྡན་གྱི་དམིགས་བསལ་རེ་རེ་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་སྐབས་གང་དུ་ཡང༌། དམག་དང་ཆོམ་རྐུན་རྒྱལ་པོའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་འདུ་འཛིའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བགྱི་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་དང་པོའོ། །
[༢] ཀུན་སློང་སྐྱོན་ཆགས་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསླད་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་སེལ་བའི་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཆེད་དུ་ཕན་པར་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་རིགས་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པ། རང་ལས་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་གང་ཟག་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་མིང་གིས་སྨོས་ཏེ། དེའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མི་བགྱི་བ་ནི། དམ་བཅའ་བ་གཉིས་པའོ། །
[༣] གལ་ཏེ་རང་ལ་སེམས་རྒྱུད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་འཁྲུག་པའི་ཉེས་པ་མི་འདྲེན་ཞིང༌། གཞན་ལ་ཐབས་དེས་ངེས་པར་ཕན་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པའི་སྐབས་མ་གཏོགས་པ་རང་ལས་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་དང༌། དེ་ལས་གཞན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་དུ་བྱས་པའང་རུང་སྟེ། རྩུབ་མོའི་ཚིག་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བགྱིད་པ་ནི། དམ་བཅའ་བ་གསུམ་པའོ། །
[༤] གང་གི་ཚེ་ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དྲན་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་ངེས་པར་བརྟག་དགོས་པའི་གནས་ལ་སེམས་པ་མ་གཏོགས་པ། གཉེན་བཤེས་དང་རྙེད་བཀུར་འདུ་འཛི་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་གནས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བརྟག་པར་མི་བགྱི་བ་ནི། དམ་བཅའ་བཞི་པའོ། །
[༥] གང་གི་ཚེ་ནད་དང་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཧ་ཅང་དུབ་པའི་སྐབས་མ་གཏོགས་པར་དགེ་བའི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་གང་གི་ཚེ་ཡང༌། ཉལ་བ་དང༌། འཁྲེས་པ་དང༌། བྲེ་མོའི་གཏམ་དང༌། བཟའ་བཏུང་ཧ་ཅང་བསྟེན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ལྡན་གྱི་དགོས་པ་མེད་ཅིང་ལེ་ལོ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བཞིན་དུ་འཕྲོ་མི་གཅོད་ཅིང༌། དང་དུ་ལེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱ་བ་ནི། དམ་བཅའ་བ་ལྔ་པའོ། །
[༦] བདག་ལ་རྫས་དེ་བདོག་ཅིང་དེ་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ལ་བྱིན་ན་བདག་གི་དགེ་བའི་བྱ་བ་ཉམས་པའི་རྐྱེན་དང༌། འཕེལ་བའི་གེགས་སུ་འགྱུར་བའམ། ཡུལ་དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བར་ངེས་པའམ་ཆོས་ལྡན་གཞན་དང་། ཡུལ་གཞན་ལ་བསྔོས་ཟིན་པ་མ་གཏོགས་གང་ཡང་རུང་བས་ཡོ་བྱད་བཟང་ངན་ཅི་འདྲ་ཞིག་སློང་ཡང་སེར་སྣའི་བློས་མི་སྟེར་བ་སྤངས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི། དམ་བཅའ་བ་དྲུག་པའོ། །
[༧] གང་གི་ཚེ་བདག་གམ་གཉེན་བཤེས་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་གཡོག་སོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སུ་ཡང་རུང་བས་ཅི་ཡང་རུང་བའི་གནོད་པ་དང༌། མི་སྙན་པ་བརྗོད་པ་དང༌། མཚང་འབྲུ་བ་དང༌། སྲོག་གཅོད་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དང་པོ་ཁོང་འཁྲུག་པ་དང༌། རྗེས་སུ་འཁོན་དུ་འཛིན་པ། ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་འབད་པས་འགོག་ཅིང༌། ཅུང་ཟད་ཀྱང་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་ལན་དུ་དངོས་བརྒྱུད་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་ཕན་གདགས་པའི་བློ་བསྐྱེད་ཅིང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ནི། དམ་བཅའ་བ་བདུན་པའོ། །
[༨] བདག་ཉིད་ཀྱིས་དབང་ཁྲིད་ལུང་མན་ངག་བསྟན་པ། མདོ་རྒྱུད་སོགས་བཤད་པ། བདུན་ཚིགས་རབ་གནས་སྦྱིན་སྲེག་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་དང༌། ཆོས་ལ་དམིགས་ཏེ་གཞན་གྱིས་བྱིན་པ། འཕྲལ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཉེ་བའི་སྟ་གོན་བྱས་པ། བཙེམས་ཤིང་དྲུབས་པའི་ཆོས་གོས་དང༌། གཡོས་སུ་བྱས་སམ་དེ༌ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གཡོས་སུ་བྱེད་པར་ཆས་པ་ལྟ་བུའི་ཟས་གོས་མ་གཏོགས་པ། ཡོ་བྱད་ཆེ་ཆུང་གང་བྱུང་ཡང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བདག་གིར་མི་འཛིན་ཅིང༌། བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཐབས་འབའ་ཞིག་ལ་གཏོང་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཚིག་བཞི་པ་གཅིག་ཡན་ཆད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱ་བ་ནི། དམ་བཅའ་བ་བརྒྱད་པའོ། །
[༩] བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བསམས་པའི་བློས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་འགོག་བའི་ཡན་ལག་མ་གཏོགས་པར། བཤེས་གཉེན་སུ་ལ་ཡང་མི་བསྔགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྨྲ་ཞིང༌། ཡོན་ཏན་སྒྲོག་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང༌། གང་ཟག་མཆོག་དམན་སུ་ལའང༌། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཆེ་ཆུང་ཅི་འདུག་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཅི་འདུག་པ་མཐོང་ངམ་ཐོས་པ་ན་ཡིད་ལ་ཟུག་རྔུ་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱེད་ཅིང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྙིང་ནས་དགའ་བའི་བློ་སྦྱོང་བ་ནི། དམ་བཅའ་བ་དགུ་བའོ། །
[༡༠] དམ་བཅའ་བ་བཅུ་པ་ནི། ནད་དང་ཆོམ་རྐུན་སོགས་དྲག་པོས་གཙེས་པས་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་སྐབས་བྱུང་ན་མ་གཏོགས་པར། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཉིན་ཞག་རེའི་ནང་དུ་དགེ་སྦྱོར་བཅུ་པོ་ཆག་མེད་དུ་བགྱི་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་ག་ཉུང་ངུས་ཐུན་དྲུག་ཏུ་ལེན་ཞིང༌། ཁྱད་པར་སྔ་དྲོ་སྨོན་སེམས་དང༌། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རང་གིས་བླང་བའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྦྱོང་བའི་དམིགས་རྣམ་དངོས་གཞི་ཐུན་བཞིའམ་གསུམ་དུ་ལེན་པར་བསྒོམས་ནས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྩིས་ཟིན་པའི་དྲན་ཤེས་རྒྱ་ཡན་དུ་མ་ཤོར་བར་ནར་མར་བསྟེན་པ་ལ་འབད་པ། འཁོར་བའི་སྣང་ཤས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་གཉེན་པོར། སྐྱེས་བུ་ཆུང་འབྲིང་གི་དམིགས་རྣམ་གཙོ་བོ་གང་སྐབས་དང་འཚམ་པར་ཐུན་གསུམ་མམ་བཞིར་བསྒོམས་ནས་སྔ་མ་ལྟར་དྲན་ཤེས་བསྟེན་པ། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐུན་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་སོ། །
༢༠༡༦.༠༨.༡༦.ལ་སེར་བྱེས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཏུས་བསྒྲིགས་བྱས།
དར་དཀར་ནག་གི་ས་ཁོངས།
དར་དཀར་ནག་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཅིག་རེད།
མགར་ས་གི་ས་ཁོངས།
མགར་ས་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཅིག་རེད།
གཡག
གཡག་གཡག་ནི་མཐོ་སྒང་གི་སྲོག་ཆགས་རིགས་ཤིག་སྟེ། ལུས་ན་སྤུ་ཅུང་རིང་བོ་ཡོད་ལ་རྔ་མ་ཆེན་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན། མོའི་རིགས་ལ་འབྲི་ཟེར། གཡག་ནི་ཕོ་ཡིན།
རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ།
རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ། བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།
ཇོ་མོ་གླང་མ།
ཇོ་མོ་གླང་མ་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རི་རྩེ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་བལ་པོ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཡོད། རི་བོ་འདི་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་བོའི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ཏེ། དེའི་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྨི་ 8848.13m ཡིན། གངས་མཐོན་མཐིང་རྒྱལ་མོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་བ་ཚེ་རིང་མཆེད་ལྔའི་གནས་རིར་གྲགས།
རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ།
ཆུ་བོ་དེ་ནི་གདང་ལའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ནག་ཆུ་ཨ་མདོ་རྫོང་ཁོངས་ནས་བཞུར་ ཏེ། འབྲི་རུ། སྦྲ་ཆེན།སོག དཔལ་འབར། སྟེང་ཆེན། ལྷོ་རོང་། དཔའ་ཤོད། མཛོ་སྒང་སོགས་རྫོང་ཁག་བརྒྱུད་ དེ་ཡུན་ནན་ལྷོ་རྒྱུད་ནས་འབར་མའི་ཁོངས་སུ་འབབ་པས་སར་ཝན་ གཙང་བོ་ཟེར་ཞིང་ཧིན་དྷུ་རྒྱ་མཚོར་འདྲེས། བོད་ཡུལ་ནས་བཞུར་ རྒྱུན་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ༡༣༩༣དང་། འབབ་ཡུལ་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ གྲུ་བཞི་མ༡༠༢༥༠༠ཡོད།
ཧཱ་གི་ས་ཁོངས།
ཧཱ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཅིག་རེད།
ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ
ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་དཔལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ་གནང་བ་ནན་གྱིས་ཞུས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་བླ་མ་ཨ་ཝ་དྷུ་ཏི་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ནས་དགུང་ལོ་ཉེར་དགུའི་བར་དུ་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་དབང་ལུང་མན་ངག་མཐའ་དག་ལ་སྦྱངས། བླ་མ་ཤཱི་ལ་རཀྴི་ཏ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙ་ན་ཞེས་བཏགས། མངོན་པ་སྡེ་བདུན་གྱི་གནད་ཀུན་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་བམ་པོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གསན་ནས་མཐའ་ཆོད་པར་སྦྱངས། བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ལས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རིང་དབུ་སྔས་སྦྲེལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ལུས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་གདམས་ངག་རྣམས་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གསན། བོད་ཀྱི་མངའ་རིས་ཆོས་རྒྱལ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཁུ་དབོན་གྱིས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ཤིང་། ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པར། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་མཛད། འབྲོམ་གྱིས་བོད་དབུས་སུ་གདན་དྲངས་ཏེ། ཇོ་བོས་སྐལ་ལྡན་མང་པོ་ལ་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར། ཇོ་བོ་བོད་དུ་བྱོན་ནས་མངའ་རིས་སུ་ལོ་གསུམ། སྙེ་ཐང་དུ་ལོ་དགུ། དབུས་གཙང་གཞན་དུ་ལོ་ལྔའི་བར་དུ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་གདམས་ངག་མ་ལུས་པ་བསྟན་ནས་བསྟན་པའི་སྲོལ་ནུབ་པ་རྣམས་གསར་དུ་བཙུགས། སྲོལ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་མཛད། ལོག་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མས་སྦགས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བསལ་ཏེ་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་མཛད་དོ།། ཕྱི་ལོ་ ༡༠༥༤ སྐུ་གཤེགས། ཇོ་བོ་ལ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀར་སློབ་མ་མང་དུ་ཡོད་ཅིང་། གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་དུ། པཎྜིཏ་བི་ཏོ་པ། དྷརྨཱ་ཨ་ཀ་ར་མ་ཏི། དབུ་མ་སེངྒེ། སའི་སྙིང་པོ་སོགས་དང་། བོད་དུ། ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ། ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ། ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ། དགོན་པ་བ། ཁུ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །
གཡའ་དྲེད།
ཁ་སྐད་དུ་མྱི་རྒོད་དུ་གྲགས་པའི་རི་འགོར་གནས་པའི་མི་དང་འདྲ་བའི་སྲོགས་ཆགས་ལུས་ལ་སྤུ་ཡིས་ཁེངས་པ་ཞིག་སྟེ། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Wildman, Yeti ཟེར། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་གང་སར་མི་རྒོད་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། ནགས་ཚལ་མེད་པའི་འབྲོག་ཁུལ་སོགས་སུ་མྱི་རྒོད་ཟེར་ལ་ནགས་ཚལ་ཆེ་བའི་རོང་ཁུལ་རྣམས་སུ་ནགས་མྱི་རྒོད་དུ་འབོད་དོ།
སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན།
སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་པཎྜི་ཏ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཡུམ་གཅིག་པའི་གཅུང་། ནཱ་ལེནྡྲར་རབ་ཏུ་བྱུང༌། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་ཐོབ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ངེས་ཕྱིར། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དགེ་འདུན་བཟང་པོ་ལས་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ་སོགས་གསན་ཏེ་མཁས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས། དེར་གདུལ་བྱ་མང་པོར་ཆོས་མང་དུ་བསྟན། དེ་ནས་ནཱ་ལེནྡྲར་བྱོན་ཏེ་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་མང་པོ་ལ་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་གྱིན་བཞུགས་པ་ན། གཅེན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ས་སྡེ་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་བརྩམས་པ་གསན་ཅིང་གཟིགས་པས། ལྷག་པའི་ལྷ་ལས་གསན་པ་ཐུགས་མ་ཆེས་ནས། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ན། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མངགས་པའི་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་དང༌། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་གཉིས་སློབ་དཔོན་གྱི་སར་བཏོན་པ་གསན་ཏེ། གཅེན་ཐོགས་མེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཉེས་པ་རྣམས་བཤགས་ཤིང༌། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་རིམ་གྱིས་གསན་ཏོ། །རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་སློབ་དཔོན་འདི་ལས་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་བྱུང་བས་ཀུན་མཁྱེན་གཉིས་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །སློབ་དཔོན་འདི་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་སོགས་མཁས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡང་ཐེག་ཆེན་ལ་ཞུགས་ཤིང༌། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་སོགས་གསུང་རབ་ཀྱང་མང་དུ་བརྩམས། སློབ་མ་དྲུག་ཁྲིར་ལོངས་པ་བྱུང་ཞིང༌། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བཞི་སྟེ། འདུལ་བ་ལ་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད། མངོན་པ་ལ་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་བརྟན་པ། ཚད་མ་ལ་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ། ཕར་ཕྱིན་ལ་མཁས་པ་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་བཅས་སོ། །དགུང་ལོ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བའི་བར་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་མཛད། མཐར་ཁྱིམ་བཙུན་ཆོས་གོས་གྱོན་ཏེ་ཞིང་རྨོ་བ་གཟིགས་ནས། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཉམས་སོ་ཞེས་ཐུགས་ཕྱུང་ནས། དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་ཆོས་བསྟན་ཏེ། གཙུག་ཏོར་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གཟུངས་མགོ་ཞབས་བཟློག་པ་ལན་གསུམ་ཟློས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེར་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་རྟེན་ཡང་བྱས་སོ། །
ལྷུན་རྩེ་གི་ས་ཁོངས།
ལྷུན་རྩེ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཅིག་རེད།
པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན།
པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནི། གཙང་རོང་དུ་འཁྲུངས། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ། དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དབེན་ས་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུར་ངོས་འཛིན་མཛད།
དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྐབས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིའི་སྐབས་དབེན་དགོན་གྱི་ཁྲི་པ་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་གཞུང་ཆེན་སློབ་གཉེར་དུ་ཕེབས།
དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་གི་སྐབས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁྲིར་ཕེབས། དགུང་ལོ་ཞེ་བཞིའི་སྐབས་རྒྱལ་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཡོངས་འཛིན་མཛད།
དགུང་ལོ་ཞེ་བདུན་གྱི་སྐབས་སེ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་མཁན་པོ་ལོ་ལྔ་རེ་མཛད། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུའི་སྐབས་བོད་སོག་དམག་འཁྲུག་ལངས་པར་ཆིངས་ཞུ་མཛད་པས་དམག་མཚམས་བཞག །
དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་དང་། དགུང་ལོ་ང་ལྔའི་སྐབས་རྒྱལ་བ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་རབ་བྱུང་གི་མཁན་པོ་དང་། དགུང་ལོ་རེ་བརྒྱད་པར་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཕུལ། དགུང་ལོ་དོན་བཞིའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོས་པཎ་ཆེན་ཞེས་པའི་མཚན་ཕུལ་ཏེ་གཙུག་ཏུ་བཀུར། སློབ་མ་གྲགས་ཆེ་པ། རྒྱལ་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། ༡༦༦༢ ལོར་སྐུ་གཤེགས། གསུང་རྩོམ་ལ་པོ་ཏི་ལྔ་བཞུགས།
མོང་སྒར་གི་ས་ཁོངས།
མོང་སྒར་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཅིག་རེད།
པདྨ་དགའ་ཚལ་གི་ས་ཁོངས།
པདྨ་དགའ་ཚལ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཅིག་རེད།
སྤ་རོ་གི་ས་ཁོངས།
སྤ་རོ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ས་ཁོངས་གཅིག་རེད།
མིང་འབྱུང་ཚུལ།
== ལོ་རྒྱུས། བར་སྐོར་ཚོ་དྲུག་གི་སྐོར
སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན།
སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༤༠༥ ལོར། ཡར་འབྲོག་སྟག་ལུང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། མཚན་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་སུ་གསོལ། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ལ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་མཁས་པར་མཁྱེན།
དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་བར་ཡབ་ཡུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྐང་ཕྱིར་ཕྲལ་ཕྲལ་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན་ཡང་། དེའི་ལོ་མཇུག་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་།
ཀ་རི་ཀ་ལྔ་བཅུ་པ་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད་དེ་བཤད་པ་ཡང་བརྩམས། ཆོས་འཁོར་བ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དྲུང་དུ་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་མང་གསན།
འབྲས་སྤུངས་དགོན་དུ་འཇམ་དབྱངས་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་ལས་ཀྱང་མདོ་ཕྱོགས་མང་དུ་གསན་ཅིང་གྲྭ་སྐོར་གཞུང་ཤིན་ཏུ་མང་བ་མཛད། གྲྭ་སྐོར་གྱི་ཚེ་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་ཞུ་མཁན་མང་དུ་བྱུང་། རྗེ་བྱང་སེམས་པའི་དྲུང་དུ་ལམ་འབྲས་དུས་འཁོར་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་མང་དུ་གསན།
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་ཐུགས་རྗེ་དཔལ་བཟང་པོའི་དྲུང་དུ་ཕེབས་ནས་ཀ་ལཱ་པ་སོགས་ཐ་སྙད་རིག་གནས་ལྔ་ཆར་ལེགས་པར་སྦྱངས། བོ་དོང་པཎ་ཆེན་ལས་ཆོས་མང་དུ་གསན།