བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་དེའི་འབྲི་ཐབས།
༣ ཚིག་སྡུད་ལྷུག་རྩོམ། ཚིག་སྡུད་ལྷུག་རྩོམ་ནི། བོད་བླ་མའི་དུས་རབས་སྐབས་དང་། ལྷག་དོན་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བའི་སྐབས་དར་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་བྱུང་བའི་ཚིག་སྡུད་དམ་ཚིག་ལྷུག་གི་རྩོམ་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་གཙོ་ཆེར་གཞུང་གི་དྲུང་ཡིག་རྩེ་དྲུང་དང་ཤོད་དྲུང་ཚོས་མ་ཤེས་ན་ཐབས་མེད་པའི་གཞུང་བྲིས། གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྙན་ཞུ་དང་ཡིག་ཆ། རྩ་ཚིག་བཀོད་ཁྱབ་གང་ཞིག་འགོད་ནའང་རྩོམ་ལུས་འདིའི་ཐོག་ནས་འབྲི་བ་མ་གཏོགས་འབྲི་སྲོལ་གཞན་མི་ཆོག་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གཏན་འཇགས་སུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བཀོད་ན། ༸གོང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆུ་སྤྲེལ་ལོའི་ཞལ་གདམས་ལས། ངོས་ཐོག་མར་སྔར་སྲོལ་གསེར་བུམ་དཀྲུག་འདོན་མ་དགོས་པར་ལུང་བརྟག་དོན་གསལ། སྲིད་ཞིའི་འདྲེན་མཆོག་༸རྒྱལ་དབང་གི་སྐྱེ་གྲལ་དུ་བརྟག་དཔྱད་ངོས་འཛིན་གྱིས་ གདན་ཁྲིར་འཁོད་པ་ནས་བཟུངས། བར་སྐབས་སྔོན་གྱི་མཛད་ལམ་གཞིར་བཟུང་རྒྱལ་ཚབ་ཡོངས་འཛིན་རྟ་ཚག་ཧོ་ཐོག་ཐུ་དང། མཁན་ཆེན་ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཕུར་ལྕོག་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ གཙུག་བསྟེན་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱིས་མཚོན་འདོན་ཁ་ཁྲལ་བློར་འཛིན་སྐྱོར་སྦྱང། རབ་བྱུང་དང། དགེ་ཚུལ་སྡོམ་ནོད། གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔར་བརྒལ་བརྟག་རྩོད་གྲྭ མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོའི་རྗེས་གནང། དབང་བཀའ་ཁྲིད་སོགས་རང་གི་བློ་ཚོད་དང་བསྟུན་པ་ཉིན་ལྟར་ཆག་མེད་དུ་སྦྱང་བརྩོན་ གང་འཚམས་བསྐྱེད་ཁུལ་ཡང། རང་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བབས་མཚམས་སྔར་སྲོལ་ལ་བསྙད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་སྲིད་འགན་འཁུར་ ཐོག་ཏུ་བབས་པ་ན། … …བོད་སྡོད་ཨམ་བན་ནས་གཡོ་ཞུས་རྗེས་འབྲངས་ལུའུ་ཅུན་དཔོན་དམག་ལྷ་འབྱོར་བོད་ལྗོངས་ཆབ་སྲིད་དབང་བྱུས་འཕྲོག་ཉེར། ༸རྒྱལ་བློན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ལུང་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་དུ་ངལ་བ་རིང་སྤངས་བདེ་བགྲོད་ཀྱིས་དབྱིན་གཞུང་བརྒྱུད་རྒྱ་གཞུང་ལ་གང་ཅིའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མཐའ་ འབུད་དང། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་ཞབས་རིམ་ལྷོད་མེད་བསྒྲུབས་པའི་ལས་འབྲས་མི་ བསླུའི་བདེན་མཐུ་ཟབ་མོས་རྒྱ་ནག་ནང་འཁྲུག་དུས་འགྱུར་དབང་གིས་བོད་ཕྱོགས་རྒྱ་ དཔོན་དམག་ལྟག་ཆུ་ཆད་པའི་རྫིང་བུ་ལྟར་རིམ་གྱིས་མཐར་བསྐྲད་ཐོག རང་གི་སྐྱོང་ཡུལ་བོད་ལྗོངས་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་སར་སླར་འཁོད་དེ་ཆུ་གླང་ནས་བཟུང། ཆུ་སྤྲེ་བར་བོད་ལྗོངས་འདི་ཉིད་དུ་བདེ་སྐྱིད་རྫོགས་ལྡན་གསར་དུ་བཞད་པས་མཆོག་དམན་ཚང་མ་དགའ་བདེ་ཅི་དགར་ལོངས་སྤྱོད་བག་ཕེབས་སུ་ཚིམས་… …། ལྟ་བུ། རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་གསུམ་པ་རང་ཉིད། བོད་ཀྱི་སྲིད་ཁྲིར་འཁོད་པ་ནས་བཟུང་། འགན་ཁུར་ཇི་ལྟར་གནང་ཚུལ་དང་། དབྱིན་ཇི་དང་མན་ཆིན་གྱིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་རིམ་ལ་གདོང་ལེན་གང་ནུས་བྱས་ཚུལ། ད་ཆ་སུ་ལའང་ཐེ་ཏོག་སྤུ་རྩེ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་འདི། ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་པའི་སྐབས་ནང་བཞིན་རང་སྐྱོང་གཙང་མ་ཡིན་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས།་འདི་ནི་གོང་ས་བཅུ་གསུམ་པའི་རང་བཙན་སླར་གསོ་བྱས་པའི་བཀའ་ཡིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་རེད། ཅེས་གསུང་པའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ། རྩོམ་སྲོལ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྗོད་དོན་མང་པོ་ཞིག་རྗོད་ཚིག་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ཏུ་བསྡུ་ཐུབ་པ། ཚིག་རྙོག་མང་པོ་མི་དགོས་པར་སྐབས་འགར་ཚིག་སྡུད་རེ་རེའི་ནང་ཚིག་ལྷུག་གཞན་གྱི་ཐིག་ཕྲེང་གཉིས་ཙམ་འདུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་མ་ཟད། ཞིབ་ཏུ་བཀླགས་ཤིང་འདྲིས་ན་ཚིག་གི་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་ལ། བསྡུ་ཤུགས་ཆེ་བས་དཔོན་ཉམས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པའང་ཚིག་བརྗོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་འོང་། རྩོམ་བྲིས་དེར་མ་འདྲིས་པ་དང་མ་གོམས་པ། ད་དུང་རྩོམ་སྲོལ་དེར་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་མི་ཞིག་གིས་བཀླགས་ན། དོན་གྱི་གོ་བ་ཕར་ཙམ་བཞག་ནས་ཚིག་གི་གཅོད་མཚམས་ཙམ་ལ་ཡང་མགོ་བ་རྨོངས་ནས་དབུགས་ངལ་གསོ་ས་མི་རྙེད་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་སྲིད། བར་ལམ་རང་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆར་ཚིག་སྡུད་ཧ་ཅང་མང་བའི་ལྷུག་རྩོམ་འབྲི་སྲོལ་གསར་པ་འདི་དར་བ་དེ་ཉིད་ཡིག་ཚོགས་ཉུང་བར་བརྗོད་དོན་ བསྡུ་ཆེ་བ་དང༌། ཚིག་སྦྱོར་བརྗིད་ཅིང་གོ་བ་ཟབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། མྱོང་ཅན་གྱི་ཞལ་ལས་གཞུང་ཡིག་ཀློག་ན་འབྲུག་དང༌། བསམས་ན་ཆར། ལག་ལེན་དུ་འགལ་འདུ་མེད་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་ཐོས་ཤིང༌། དེ་ཡང་གཞུང་ཡིག་ཀློག་སྐབས་རྗོད་བྱེད་ལ་འབྲུག་གྲགས་པ་ལྟ་བུའི་བརྗིད་ཉམས་དང༌། དོན་ལ་བསམས་ན་ཞུ་དོན་ཞལ་བཞེས་བྱུང་ན་བརྗོད་མེད་ཐོག མ་བྱུང་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བཀྲོལ་གྱིས་ཆབ་འབངས་བློ་མི་ཕམ་པར་གཙོ་འདོན་བྱེད་ དགོས་པ། འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཐོག་ཐག་གཅོད་གཙང་མ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་དོན་རྩ་གཅིག་ལ་ ཐག་གཅོད་སྣ་ཚོགས་དང༌། སྔ་ཚིག་ཕྱི་འགལ་སོགས་ལག་ལེན་དུ་འགལ་འདུ་མེད་པ་གཙོ་འདོན་དགོས་པར་བཤད། (ད་ལྟའི་༸གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ་ཡང་རྩོམ་སྲོལ་གཙོ་བོ་འདིའི་ཐོག་ནས་བྲིས་ཡོད།) ཉེ་རབས་བོད་ཀྱི་གཞུང་འཛིན་མི་སྣའི་ཁྲོད་ནས་ཐོན་པའི་རྩོམ་པ་པོ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཙམ་མིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་རྩོམ་སྲོལ་འདིའི་ཐོག་ནས་བྲིས་པའང་ཉུང་ཉུང་མིན། ༤ སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཚིག་ལྷུག སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཚིག་ལྷུག་ནི། གསུང་རབ་བོད་བསྒྱུར་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་རྗེས་ཀྱི་རྩོམ་སྲོལ་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་བོད་རང་གིས་བྲིས་པའི་ཚིག་རྒྱུན་གྱིས་སྤྲས་པའི་ལྷུག་རྩོམ་སྟེ། དཔེར་ན། འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོའི་རྟོགས་བརྗོད་ལས། འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོ་རང་ཉིད་གང་དུ་སྐྱེ་བ་བཞེངས་སའི་ཀོང་པོའི་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ཁམས་ངོ་སྤྲོད་དུ། ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་ཀོང་པོའི་ཡུལ་ལྗོངས། རྩྭ་ལྗང་སེར་ཡིད་དུ་མཆིས་པས་ནི་ས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཁེབས། །མདངས་བཀྲ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པ་བཞིན་འདུག །དེ་ལ་འདུས་པའི་བུང་བ་གཞོན་ནུ་གླུ་ལེན་པ་ནི་ལང་ལོང་དུ་རྒྱུ། གཟུགས་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་རི་དགས་མང་པོ་ནི་དོགས་པ་མེད་པས་དུལ་བར་གནས། ནེ་ཙོ་དང་། རི་སྐེགས་དང་། ཁུ་བྱུགས་དང་། སྤུ་སྡུག་ཅིང་མཛེས་པའི་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་འཇོ་སྒེག་ལྡན་པའི་རོལ་རྩེ་དཀྱིལ་རྒྱུ་བས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བའི་གཏམ་བགྱིད། ཁ་དོག་བཟང་པོ་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་རྒྱས་པ་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། བསུང་བཟང་པོའི་ངད་ལྡང་བའི་འཁྲི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་པས་གང་བར་བྱས། སྨིག་མ་དང་། རྐང་འཐུང་གསར་བུ་སྐྱེས་པ་སིར་བུས་བསྐྱོད་པ་དག་ཤུག་གླུ་ལེན་ཞིང་བྲོ་གར་བྱེད། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལོ་ཧི་ཏ་བཻ་ཌཱུ་རྻ་ཞུན་མ་ལྟར་སྔོ་ཞིང་དངས་མ་ནི་དལ་གྱིས་འབབ། ལྷུང་ལྷུང་ཟེར་ཞིང་རི་བོའི་ངོགས་སུ་རིངས་པར་རྒྱུག་པའི་ཆུ་བྲན་གྱིས་དང་བར་བྱས། དུར་པ་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། དང་པ་དང་། མཛེས་པའི་ཆུ་བྱ་མང་པོ་ནི་ཁྲུས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འཇུག་ཅིང་བྱི་རུ་ལྟར་དམར་བའི་སོར་མོས་འཐོར་བར་བྱེད། བྲག་རི་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། སྨན་ལྗོངས་སྣ་ཚོགས་པས་ཡིད་ངོམས་པས་མེད་པར་བྱས་པ། ལྷའི་དགའ་ཚལ་བཞིན་ཡུལ་བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གང་བ། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། ཀུན་དགའ་བསྐྱེད་པའི་གཏམ་དང་གླུ་གར་གྱིས་གང་བར་བྱས་པ། མཐོ་རིས་ཀྱི་གྲོང་གི་འགྲན་ཟླར་འོས་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། ། ལྟ་བུ་རང་ཉིད་གང་དུ་འཁྲུངས་སའི་ཀོང་པོའི་ཁུལ་དེ་ཉིད་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་རི་ཀླུང་ཆུ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡུལ་ལྗོངས་མཛེས་བཀོད་དང་། བྱ་བྱིའུ་རི་དྭགས་སོགས་དེ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་ལྷ་རིིས་མཁས་པའི་འབུར་རིས་བཞིན་བཏོན་ཏེ། གསན་ཉམས་ལྡན་པའི་ཉམས་འགྱུར་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་རིས་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་ཀློག་གིན་ཀློག་གིན། ཀློག་པ་པོའི་སེམས་སུ་རང་ཉིད་ཁོར་ཡུག་དེར་དངོས་སུ་སླེབས་སོང་པའི་ཚོར་སྣང་བརྗེན་པ་སྟེར་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་། ཆེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྙན་ངག་པ་ཆེན་པོ་ཚོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་ལྷུག་སྙན་ངག་སྲོལ་རྒྱུུན་ཚིག་ལྷུག་གི་ཆེ་བའི་མཚོན་གཞི་དང་། རང་ཉིད་ལྷུག་རྩོམ་སྙན་ཚིག་ལ་འཇུག་ན་དཔེ་ལྟ་ས་དང་རྩོམ་རིག་གི་ཞིང་ཁམས་འགྲིམས་པ་གོམ་པའི་རྡོག་སྣེ་གཟུང་སར་མེད་ཐབས་མེད་པའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་རེད་སྙམ་ནས་འདིར་བགྲངས་པ་ཡིན། མདོ་མཁར་ཞབས་དྲུང་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་གྱིས་ མཛད་པའི་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ལས། གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་གང་དུ་འཁྲུངས་སའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཡུལ་ལྗོངས་དང་ཕོ་བྲང་སོགས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བཀོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐབས། དེ་ཡང་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ས་འཛིན་གྱི་འཕྲེང་བ་རིམ་པ་འགའ་ཞིག་འདས་པའི་ས་ན་ཀུན་དགའི་ཚལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ཁམས་སུ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་པད་མ་རྒྱས་པ་ཞེས་པ་ཀུན་གསལ་གྱི་ལམ་དུ་རྒྱུ་སྐར་འཕྲེང་བས་མཛེས་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་བཀྲ་བ། ནོར་དང་སྐྱེ་བོས་ཡོངས་སུ་གང་བས་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་དཀྲིགས་པའི་དབུས་སུ་རྒྱུ་ སྐར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆ་ཤས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་མཚན་དངོམས་པ་ལ་དོ་ཟླར་ཆས་པ། འཆི་མེད་བདག་པོའི་མདུན་ས་ནོར་འཛིན་དཔལ་མོའི་རྒྱན་དུ་བྱིན་པ་དང་ཀུན་ནས་འདྲ་བའི་ཕོ་བྲང་མཐོ་ཞིང་ཡངས་པ་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་པའི་ས་ལེ་ སྦྲམ་གྱི་རྒྱ་ཕིབས་དང༌། མདའ་ཡབ་དང༌། བྱ་འདབ་འོད་སྟོང་འབར་བས་ཕྱོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འགེངས་པ། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང༌། བ་དན་གྱི་ལྷབ་ལྷུབ་གཡོ་བ་ལས་དཔྱངས་པའི་གཡེར་དྲིལ་གྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱིས་རྣ་བ་ བདུད་རྩིའི་བང་མཛོད་དུ་བྱེད་པ། ….སྲིད་པའི་རྒྱན་ཞེས་གྲགས་དཀར་གྱི་བ་དན་རིང་ནས་རིང་དུ་སྐྱོང་བ་དེ་ན། ཆོས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའི་སའི་འབྱོར་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་ཉི་མའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་སློང་བ་པོའི་གདུང་བ་འཕྲོག་ཅིང་དགོས་འདོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབད་མེད་དུ་སྟེར་བ་དཔག་བསམ་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་གྲགས་པའི་མེ་ཏོག་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ དྲི་བཟང་རྒྱས་པས་རྣམ་པར་མཛེས་པ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། ། ལྟ་བུ་དུས་ནམ་ཞིག་ཏུ། གནས་གང་ཞིག་ཏུ། མི་སུ་ཞིག་ལ། ལོངས་སྤྱོད་གང་ཞིག་ལྡན་པའི་ཚུལ་དེ་དག། རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་ཚིག་རྒྱན་གྱི་རི་མོའི་ལམ་ནས། གསན་ཉམས་ལྡན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་ཏེ། དོན་དངོས་ལ་གནམ་སྔོན་པོ་འདིའི་འོག ཁོང་གིས་བྲིས་པ་ལྟར་གྱི་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཟེར་བ་ཞིག་བྱུང་མྱོང་མེད་ནའང་། རྩོམ་པ་པོས་འཆར་ཡན་གྱི་རྟོག་པའི་བཟོ་བཀོད་ལས་བྱུང་བའི་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་ཁྱིམ་བརྒྱུད་འདི། དངོས་སུ་བྱུང་མྱོང་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཆེན་ཚོས་ཀྱང་འགྲན་པ་མི་བཟོད་པའི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་གི་འབུར་བརྙན་རེ་རེ་བཞིན་ཀློག་པ་པོའི་སེམས་ངོར་ཁད་ཀྱིས་ཟུག་ནས། ཁོར་ཡུག་དེའི་མཛེས་བཀོད་དང་། ཕོ་བྲང་དེའི་བཟོ་བཀོད་དང་མཛེས་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས། མིག་སྔར་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་འཆར་བའི་ཚོད་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ་འོང་བ་ཡང་། རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློའི་འཆར་འགོད་དང་སྲོལ་རྒྱུན་ཚིགས་ལྷུག་གི་རྩོམ་རྩལ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་དུང་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཡིད་འོངས་མ་དང་ཕན་ཚུན་བཅིངས་པའི་མཛའ་སེམས། དཔའ་བོ་སྲིད་པ་གཞོན་ནུ་དང་ཐོབ་ཤོར་རྩོད་པའི་འཁོན་འཛིན། སྟོབས་ཀྱི་དཔུང་པས་རྒྱལ་ཁམས་དབང་དུ་བསྒྱུར་བའི་དཔའ་སྤོབས། ངེས་པར་བྱུང་ནས་དབེན་པའི་ནགས་སུ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་སྤྱད་སོགས། སྲིད་པ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་འབྱུང་སྲིད་པ་དང་འབྱུང་ངེས་པའི་གནས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་རྩོམ་པ་པོས་རྟོག་པས་བཟོ་བཀོད་ཞིབ་ཚགས་བྱས་པ་འདི་དག་རེ་རེ་བཞིན། དངུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་གསེར་གྱི་འབུར་འཚག་གཡོགས་པ་དང་གཡུ་ཡིས་ཁྲ་རྒྱན་བཏབ་པ་ནང་བཞིན། བང་འགྲིགས་ཤིང་གྲ་མཉམ་པ། བཀོད་པ་ལེགས་ཤིང་དབྱིབས་བཟོ་དོད་པ། ལྟ་ན་དང་བ་འདྲེན་ཞིང་བསམ་ན་སེམས་ལ་འཐད་པ། ལྷུག་རྩོམ་འདི་དག་གི་རིན་ཐང་དངོས་གནས་དེ་ཤེས་དགོས་ན། ལྷ་སའི་ཁྲོམ་གཞུང་གི་ཚོང་ཟོག་ལ་རིན་ཐང་ཇི་ཙམ་ལྡན་མིན་ཤེས་དགོས་ན་དང་པོ་རང་ཉིད་དངོས་སུ་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་སོང་ནས། མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱིས་ཚོང་ཟོག་རེ་རེ་བཞིན་ཉམས་དཔྱད་ན། ད་གཟོད་ཚོང་ཟོག་གི་རིན་ཐང་ངེས་ཅན་ཤེས་ངེས་མོད། ཇ་ཁང་ཆང་གང་བྱུང་དུ་ཇ་རྒྱག་ཆང་རྒྱག་འདྲ་བྱས། ཁ་ཐོག་ཚོད་ལ་རྩོད་རྒྱག མིག་མཐོང་ཚོད་ལ་སྐྱོན་བཙུགས། མིས་བཤད་ཚོད་རྫུན་དུ་སྒོམ། རང་གིས་དྲན་ཚད་བདེན་པར་རློམ་མཁན་ཚོས། རྩོམ་ཡིག་འདི་རིགས་ཀྱི་རིན་ཐང་ནམ་ཡང་མཐོང་མི་སྲིད། མཚམས་འདིར་ཟམ་གདོང་པཎྜི་ཏས་གཏམ་བརྒྱུད་འདི་བཀླགས་པའི་མྱོ་བྱང་གང་ཞིག་དགོངས་ངོ་ན་བརྐོས་པའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ཀྱང་ངོ་སྤྲོད་ཞི་འདོད་བྱུང་། ཁོང་གིས། གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཚམས་མཚམས་ལ་རྙེད་སྲིད་པ་མ་གཏོགས། དེ་མ་ཡིན་པ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་དུ་འདོད་པའི་གཏམ་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གཏམ་མ་གཏོགས་ཆོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མེད། དེ་འདྲའི་འདོད་པ་དང༌། འཐབ་རྩོད་དང༌། ཕྲག་དོག་གི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཚོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་མི་ཚེའི་ཚོར་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་བ་ཤ་སྟག་མ་གཏོགས། རང་གི་མི་ཚེའི་ཚོར་བ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཕར་བཞག་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ནང་ནས་དྲངས་ཡོང་བ་གཏན་ནས་མེད། གཅིག་ཏུ་ན་རྩོམ་རིག་མང་པོ་མ་ཀློག་པ་དང༌། གཞན་ཡང་དང་པོ་ནས་བློ་གཟུ་བོར་མ་གནས་པར་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་ནས་དཔེ་ཆ་ཀློག་མི་དགོས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ། ཞེས་གསུངས་འདུག ད་དུང་མདོ་མཁར་བས་མཛད་པའི་མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད་དང་།  བཀའ་བློན་རྟོགས་བརྗོད་  རྣམས་ཀྱང་རྩོམ་གཞི་སྒྱུ་འཕྲུལ་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལམ་ནས་བྲིས་ཀྱང་རྩོམ་པ་པོ་ཚོད་མཐོའི་ངག་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་བ་ཡིན་པས། གཞན་དང་གཞན་ལས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། དཔལ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོའི་གསུང་རྩོམ་ལྷ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་པདྨའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར་ནི། དངོས་བྱུང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་འཁོར་བའི་དཀའ་རྙོག་མང་པོ་ཞིག་མགོ་ཐོག་ཏུ་ལྷུང་བ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་མཐའ་དག་སྲོག་ཆགས་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ཚབ་མཚོན་བྱས་ནས་བསྒྲིགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ།  འདི་གའི་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་ཚན་ཡང་ཡིན་པས།  འགྲེལ་བརྗོད་རགས་ཙམ་ཞུ་ན།  བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ནང་ཁམས་སྡེ་དགེའི་འདན་ ཁོག་ཏུ་གཟིམ་དཔོན་ཚང་གི་བུ་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་དང་འཇུ་ཆང་མགོན་པོ་དར་རྒྱས་ ཀྱི་བུ་མོ་རང་ལོ་ཉེར་ལྔ་སོན་པ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་མཐུན་སྣང་གི་ཁྱོ་ཤུག་ཏུ་གྱུར་ ནས་མངའ་ཐང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དཔལ་ལ་རོལ་བའི་དུས།  ཡུལ་དེར་རིམས་ནད་སྐེ་སྐྲངས་ཀྱི་ན་ཚས་ཁྱབ་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་པའི་སྐབས།  གཟིམ་དཔོན་ཚང་གི་བུའི་ཆུང་མ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མི་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་དགོས་བྱུང་པས།  བུ་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་སེམས་ལ་སྐྱོ་ཤས་ཚད་མེད་སྐྱེས་ནས་འདན་པདྨའི་རི་ངོས་ ཀྱི་པདྨ་ཤེལ་ཕུག་ཏུ་མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་བཞུགས་པའི་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ ཆེའི་མདུན་དུ་བཅར།  འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ངེས་འབྱུང་རྣམ་མའི་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བླངས། སྤྱིར་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་སྣང་ཚུལ་ནི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་མིག་འཁྲུལ་དང༌།  བདེ་ སྡུག་གི་འགྱུར་བ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་སྟོན་ཁའི་སྤྲིན་དང་མཚུངས་པ་སོགས་འཁོར་བའི་ རང་བཞིན་འདི་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་ནས་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་མི་ རྟག་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་སྦྲགས་ནས་བསླབ་བྱའི་རྩོམ་ཐུང་ཞིག་འབྲི་དགོས་ཞེས་ཡང་ཡང་ནན་གྱིས་བསྐུལ་ངོར།  རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་བརྗོད་བྱ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ།  དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ།  འཆི་བ་མི་རྟག་པ།  ལས་རྒྱུ་འབྲས།  འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བཅས་བློ་ལྡོག་རྣམ་པ་བཞི་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ།  རྗོད་ བྱེད་མཚོན་བྱེད་ཅན་གྱི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་ཐབས་ལམ་སྤྱད་ནས་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲུང་ཐུང་གཏམ་པདྨ་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར་ཞེས་པ་འདི་བརྩམས་པར་གྲགས་སོ། དཔེ་དོན། ༡ ཤེལ་དཀར་པདྨའི་ཕུག་པ། འདན་པདྨ་ཕུག་པའི་བྲག་ཕུག་ཅིག་ཡིན། ༢ བྱང་ཐང་མེ་ཏོག་སྐྱེས་ཚལ། བྱང་སྡེ་རྫ་ཆུ་ཁ་བའི་གྲོང་ཚོ། ༣ བྲམ་ཟེའི་ཁྱིའུ་པདྨ་དགྱེས་པ། རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། ༤ པདྨ་སྤུངས་པའི་སྐྱེས་ཚལ། ༥ འདན་ཁོག་ཁེངས་པའི་པདྨ། ༦ རྒྱས་པའི་པདྨ། འབྱོར་ཕྱུག་གི་འཁོས་ཀ་མི་འདྲ་བའི་དུད་ཚང་སོ་སོ་ལ་གོ ༧ སྨིན་པའི་པདྨ། ༨ ཁེངས་ཤིང་སྨིན་པའི་པདྨ་གསུམ། འདན་ཨ་སྡུག་ཚང༌།  ཆུ་རྡོ་ཚང༌།  གཟིམ་དཔོན་ཚང་བཅས་ཡིན། ༩ རྒྱས་པའི་པདྨ་གཉིས། གཟིམ་དཔོན་ཚང་དང༌།  ཆུ་རྡོ་ཚང་གཉིས་ཡིན། ༡༠ ཁེངས་ཤིང་བཀོད་པའི་པདྨ་གཅིག ཨ་སྡུག་ཚང༌། ༡༡ བུང་བའི་ཚོགས་ནི། ཡུལ་དེར་གནས་པའི་ཡུལ་མི་རྣམས། ༡༢ གསེར་གྱི་སྦྲང་ཆུང་པདྨའི་འདབ་ཡངས། འདན་གཟིམ་དཔོན་ཚང་གི་བུ་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས། ༡༣ གཡུ་ཡི་སྦྲང་ཆུང་པདྨའི་ངག་སྙན། མགོན་པོ་དར་རྒྱས་ཀྱི་བུ་མོ་རང་ལོ་ཉེར་ལྔ་པ། ༡༤ གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་སྤྲིན་ནག་གི་གྲིབ་མ། སྐེ་སྐྲང་གི་ནད་རིམས། ༡༥ མིག་སྨན་ཐིག་ལེའི་དགོན་པ། བྱང་སྡེ་རྫ་རྒྱལ་དགོན་པ། ༡༦ འབུ་སྦྲང་སྲིན་བུ་དག བཀྲི་ཤིས་དགེ་ལེགས་ཀྱི་འཁོར་འབངས། ༡༧ ནག་ཆུང་ཕོ་རོག རག་དོའི་བླ་མ། ༡༨ མཆིལ་བ་རྒྱ་བོའི་མང་ཚོགས་འདུས་པ། འདན་ཆོས་འཁོར་དགོན་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས། ༡༩ སྦལ་བ་ནི། དཔལ་ཡུལ་རག་ཆབ་ཡུལ་སྲུའི་གཅོད་པ། ༢༠ དུག་སྦྲུལ་ནག་པོ། སྨན་པ་ཚེ་དཔག ༢༡ འཕྱི་བ་སྒོམ་ཆེན། དེའི་ཉེ་འཁོར་དུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་པའི་བླ་མ་ཆོས་དར། ༢༢ གཡུ་བྱ་ཁུ་བྱུག མོ་མ་བཀྲ་ཤིས། ༢༣ ཁ་དཀར་རྐྱང་ཆུང༌། སྨན་པ་ཕན་བདེ་རྒྱ་མཚོ། ༢༤ སྡོམ་ནག་ལག་དགུ། མདོས་པ་སངས་རྒྱས་སྐྱབས། ༢༥ འོལ་བ་སྨུག་ཆུང༌། འདན་ཤུལ་རི་གཅོད་པ་ཞིག ༢༦ གནས་ལ་རྩེ་མཐོ་པདྨའི་རི། ལྷ་གཅིག་སྒྲོལ་མའི་ཞིང་ཁམས། མི་རིགས་སོ་སོར་བརྩམས་སྒྲུང་བྱུང་འཕེལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་དུ། བརྩམས་སྒྲུང་དེ་ཡང་དུས་དང་སྒྱུ་རྩལ་མཚོན་ཐབས། བསམ་བློའི་ནང་དོན་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་གཞི་མི་འདྲ་བར་གཞིག་ནས་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས། དེང་རབས་ཕྱི་མ་སོགས་སུ་དགར་བའི་ཁྲོད་ནས། སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་ཞིང་།  དེ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་དུ་དགར་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་སྨྲོས་མ་དགོས།  འདིར་དཔྱད་བྱར་གྱུར་བའི་གསུང་རྩོམ་གཏམ་པདྨའི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར་ནི།  སྲོལ་རྒྱུན་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ནང་གསེས་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སྙམ།  འོ་ན་ཅི་ཞིག་ལ་རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་ཟེར་ཞེ་ན། “རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་ནི་མི་མ་ཡིན་པ་སེམས་ལྡན་ནམ་སེམས་མེད་གང་རུང་ཞིག་བརྩམས་སྒྲུང་གི་བརྗོད་བྱར་བཀོད་ནས། དེ་དག་ལ་མིའི་བསམ་སྤྱོད་དང་འཚོ་བའི་ཁྱད་པར་སྦྱིན་ཞིང་མི་རུ་རྟོག་སྟེ། བྱུང་རིམ་དང་དོན་དག་ཅིག་གི་སྟེང་ནས་རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློ་མཚོན་པར་བྱེད་པའམ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཐོག་མའི་རིགས་ཤིག་ལ་གོ་བ་ཡིན། ”ཞེས་པའི་མཐའ་སྡོམ་འདི་ལ་ཧ་ཅང་འཐད་པ་ཡིན།   ད་དུང་རང་རེ་བོད་དུ་རྒྱལ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པས་མཛད་པའི་པོ་ཏ་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་གླུ་དང་ །   དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བ་ནས་བཟུང་སྲོག་ཆགས་ལ་སྦྱར་བའི་རབ་རྟོག་གི་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་ངུ་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་དེ། <<བྱ་སྤྲེལ་གཏམ་རྒྱུད>>། <<ཇ་ཆང་ལྷ་མོའི་བསྟན་བཅོས>>། <<གཡག་ལུག་ར་ཕག་གི་གཏམ་རྒྱུད>>། <<བསམ་ཡས་བྱ་དེ་དཀར་པོ>>། <<རྫ་ཙིག་གཏམ་རྒྱུད>>། <<སྲིད་པའི་བྱ་སྒྲུང་མཐོང་བ་འཛུམ་ཤོར>>། བཅས་ཡོད་ལ།  རབ་རྟོག་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་ངུ་འདི་དག་ལ་བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་བརྩམས་ཆོས་ལྟར་དུ་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ལ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་བསྲེས་བསླད་མ་ཞུགས་པས་བོད་རྩོམ་རྣལ་མའི་དྲི་བསུང་འཐུལ་ལ། ཚུར་སྣང་བྱས་པའི་འཚོ་བ་རང་རེའི་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དང་ཁ་འཕྲོད་པས། བསམ་བློའི་བཅུད་ཀྱིས་བལྟམས་ནས་ཡོད་སྙམ། ད་དུང་། རྗེ་བཅུ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་ཞྭ་དམར་གར་དབང་གི་རྟོགས་བརྗོད་འདོད་འཇོ་བ་མོ་དང་།་རང་རྣམ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་ལམ་གླུ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྟག་ཏུ་ངའི་རྟོགས་བརྗོད་དང་། སྤྱན་སྔ་གྲག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར། གོང་ས་ལྔ་བའི་དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས། སོགས་ཤིན་ཏུའང་མང་བས་སྨོས་ཀྱིས་མི་ལངས་པས། འདིར་མཚན་གཞི་འགའ་ཞིག་བཀོད་ཁུལ་བྱས།