cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཀུན་གཟིགས་ཕོ་བྲང་
གདན་ས་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོ་དང་འདབས་འབྲེལ་དུ་ཡོད་པའི་ཕོ་བྲང་གི་མིང་སྟེ། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་བྱ(༡༨༣༧)ལོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དགུང་ལོ་ང་བདུན་དུ་ཕེབས་སྐབས་གསར་སྐྲུན་གནང་ཞིང་། མཐོ་ཚད་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་དང་། རྒྱ་ཁྱོན་ཀ་བ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་གཉིས། སྟེང་ཐོག་ལ་གཟིམས་ཆུང་ཕན་བདེ་ཀུན་འཁྱིལ། གཟིམས་སྦུག་ཤར་ནུབ་བཅས་སུ་སྐུ་རྒྱུ་ལི་མ་ལས་གྲུབ་པའི་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྟོང་སྐུ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྲངས་ལས་འདས་པ་བཞུགས་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀུན་བཟང་
༡་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་། ༢་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བཅས་གཉིས་ཀར་གོ་དགོས་པའི་སྐབས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་(མཆན། སྐབས་འདིར་ཞེས་པ་ནི《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི༡༩༨༦ལོའི་ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༢༩༡ཐོག་ཀུན་བཟང་ལ་རིག་འཛིན་གྱིས་བསྐོར་ནས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དག་ཅེས་པ་འདིར་གོ་དགོས)ནི་ཕྱི་མ་སྟེ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་བཞུགས་སྟངས་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་འདྲ་བ་ལ་སྐུ་ལ་ན་བཟའ་དང་རྒྱན་གང་ཡང་མེད་པར་གཅེར་བུ་པད་ཟླའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཚེས་བཞི་རྙིང་མ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་
རྗེ་འདི་ཉིད་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཆུ་སྦྲུལ(༡༢༩༣)ལོར་ཡབ་དཔོན་རིན་ཆེན་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་ཞང་ལྕང་མའི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་མཁན་པོ་ཚུལ་དར་དང་། སློབ་དཔོན་ཞང་བཙུན་བུ་ཧྲངས་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དུ་གསོལ། གཉིས་མཆོད་པ་ལས་ཆོས་ཁྲིད་རྣམས་ཞུས། བླ་མ་ལྷ་ཁང་བས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེས། བླ་མ་བྲག་རིན་ཆེན་ལས་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་གསན། བླ་མ་ཏི་སེ་བ་དར་མ་རྒྱལ་པོ་སོགས་ལས་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པའི་ཞིབ་ཆ་རྣམས་གསན། ལྕགས་ཁྱི(༡༣༡༠)ལོར་ཕག་གྲུའི་གདན་སར་ཕེབས་ནས་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་བར་ཚོགས་པ་བསྐྱངས། པྲ་ཏི་སེ་བའི་པ་རྣམས་ལ་མངོན་མཁྱེན་གསུངས། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སློབ་མ་བཅུ་གཉིས་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བླ་མ་མཁར་ཐོག་པ། བླ་མ་སྣེའུ་བ། རྡོར་འཛིན་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་པ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ལྕགས་བྱི་(༡༣༦༠)ལོའི་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་གསུམ་ལ་སྐུ་གཤེགས།
སྡེ་རོང་ཚེ་རིང་དོན་འགྲུབ་
འདིར་མཁས་མཆོག་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་མཁན་དག་གིས་ཁ་བསྐང་གནང་རོགས་
གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་འབྲིང་གི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན།
དང་བོ། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་དྲྭ་འཕྲིན་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་སྟབས་ཇེ་བདེར་སོང་བ་དང་བསྟུན། མི་དང་མིའི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པས་འཛམ་གླིང་གཅིག་གྱུར་གྱི་གཞིས་ཁྱིམ་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད། ཁ་བ་རི་བའི་ལྗོངས་སུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཞིང་གཉོམ་ལག་རྒྱས་པའི་བོད་མི་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟད་མོར་འགྲོ་མཁན། ལོ་རེ་ནས་ཇེ་མང་ཡིན་པར་མ་ཟད་གཞན་ཡུལ་དུ་རྒྱུན་སྡོད་འཚོ་བ་རོལ་མཁན་ཡང་ཇེ་མང་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཆུང་གང་རུང་ན་སློབ་སྦྱོང་དང་། ཚོང་གཉེར། ལས་གཉེར། གནས་སྐོར། བཅའ་སྡོད་སོགས་རིག་གནས་དར་སྤེལ་དང་ཤེས་ཡོན་གླེང་མོལ་གྱི་འབྲེལ་འདྲིས་གནང་མཁན་གྱི་ཤ་རུས་གདུང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ། རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་གོམས་གཤིས་རྒྱུན་འཛིན་དང་། ཡུལ་གཞན་གྱི་མི་རིགས་དག་གིས་གུས་བཀུར་བྱ་བར་རང་ཉིད་ ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་མདོ་ལྔ་ཡི་སྒོ་ནས་བགྲོ་གླེང་གི་ཚུལ་དུ་བཤད་པར་བྱའོ།།
མི་རིགས་རང་རྩིས་རང་རྟོན་ཡོད་པ་ནི་བག་ཆགས་ལེགས་པོ་འཇོག་པའི་གཞི་རྩའི་འབྱུང་ཁུངས་རེད།
མི་ལ་རང་རྩིས་མེད་པ་ན།། འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་གནས་པར་དཀའ།།དམངས་ལ་རང་རྟོན་མེད་པ་ན།། འཚོ་བའི་གཞི་རྟེན་སྟོང་བར་འགྱུར།། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་ལ་རང་རྩིས་མེད་པར་རང་ཉིད་རང་གིས་ཀྱང་རྩིས་མཐོང་མེད་ན་གཞན་གྱིས་མི་བརྩི་བ་ནི་སྨྲས་མི་དགོས་ལ། མི་རིགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཡིན།དེ་བས་མི་ཞིག་ཡིན་ན་འདྲ། མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ན་འདྲ། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ནའང་འདྲ་སྟེ། རང་རྩིས་རང་རྟོན་ནི་རང་ཉིད་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་དར་རྒུད་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། བོད་མི་རིགས་ཞེས་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེའམ་ས་སྒང་གི་སྣེ་གསུམ་པ་རུ་གྲགས་པའི་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་མཐོ་སྒང་འདིར། རང་ཉིད་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས། རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ལ་ངོ་མཚར་བའི་མཛད་རྗེས་བསྐྲུན་ཡོད། མི་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་ཡས་མས་ཀྱི་ཡར་སྔོན་རྡོ་ཆས་དུས་རབས་ནས་བཟུང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་དག་གིས་ཡར་ལུང་ཁོག་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་གནས་སྤོར་གྱི་དབུ་ཚུགས་པ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་སུ་གྱེས་པའི་བོད་མི་དག་ལ་རྒྱའི་ཡིག་ཚང་འགའ་ལས་ཆང་ཞེས་འབོད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་འབྲོག་ལས་ཤེས་བྱ་དང་། རྡོ་ཆས་དང་རྫ་ཆས། རུས་ཆས། བཙོ་སྦྱོང་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ། བཟོ་སྐྲུན་རིག་པ་སོགས་དབུས་རྒྱུད་དུ་སྤེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྨ་ཆུའི་སྨད་རྒྱུད་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་དང་། དབུས་རྒྱུད་དམ་ཀྲུང་གོའི་རིག་གནས་གྲུབ་པ་ལ་སྐུལ་ལྕགས་ཐེབས་ཡོད། ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གྱེས་པ་དག་ནི། གནས་དེ་གའི་རུས་རྒྱུད་ཚོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡབ་མེས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་མིན་ལྷོ་རུ་གྱེས་པས་ཡར་ལུང་ཁོག་དང་། བྱང་དུ་གྱེས་པས་ཞང་ཞུང་། ནུབ་ཏུ་གྱེས་པས་ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུས་རྒྱུད་སོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་བསྐྲུན་ཡོད། བོད་མི་རིགས་ནི་རྒྱུན་རིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འོད་སྟོང་འབར་བའི་རིག་གནས་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱངས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་རེད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་དཔལ་ཡོན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ད་དུང་གནའ་བོའི་དཔལ་ཡོན་དར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་གར་དང་། ཨེ་ཇིབ། བྷ་བྷེ་ལོན་གྱི་དཔལ་ཡོན་ལའང་འགྲན་པའི་དོ་ཟླ་ཚུད་ཡོད། གནའ་བོའི་བོད་པ་དང་རྒྱ་གར། སྟག་གཟིག་གི་དཔལ་ཡོན་བར་ན་ཟམ་མ་ཆད་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་།དེ་དག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་དཔལ་ཡོན་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།
སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཇོ་མོ་ཁྲོ་གཉེར་མ་ལས་བྱུང་བའི་ངག་རྒྱུན་དུས་སྐབས་ལ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་བྱེ་བར་ཁུངས་གཏུགས་རྒྱུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྡོ་ཆས་དང་རྫ་ཆས། རུས་ཆས། ཤིང་ཆས། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་མཁོ་ཆས་བཀོལ་བའི་དུས་སྐབས་ཀྱང་ལོ་ངོ་དྲུག་སྟོང་ཡས་མས་ལ་དེད་ཆོག བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་སྐད་ཡིག་ལས་བརྩམས་ཡོད་པའི་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལོན་པའི་གསུང་རབ་བརྩམས་ཆོས་འབོར་ཆེན་དེ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་དག་ལས་དང་པོ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་གྲངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བགོས་ན་འཛམ་གླིང་གི་དང་པོར་ཆགས་ཡོད། སྔོན་དུས་རབས་བདུན་པ་ནས་བཟུང་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་ཕྱི་འབྲེལ་སློབ་མ་དང་ཤེས་ཡོན་མིང་བཏགས། ཡོན་ཚད་དང་ཐོབ་ཐང་སོགས་དོ་དམ་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད།དགོན་པ་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་དང་། མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་། ཤེས་ཡོན་རྒྱུན་འཛིན། གསུང་རབས་ཉར་ཚགས་སོགས་མདོར་ན་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སློབ་གསོའི་རྒྱུད་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་གྱི་འབྱུང་རྩའམ་གཏེར་གནས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན་དུས་རབས་སྔ་མའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་བའི་མཚམས་སུ་དགོན་པ་ཆེ་ཆུང་ལྔ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་དང་། དེ་ལས་གྲྭ་བཙུན་གྱིས་བརྒྱ་ཆའི་ཉེར་ལྔ་ཟིན་ཡོད། ད་དུང་ཁྱིམ་པ་བའི་མཁས་པའང་མང་བོ་ཡོད་དོ།།  ཡང་གཅིག་བཤད་ན་བོད་མི་རིགས་ནི་འཛམ་གླིང་མིའི་རིགས་ལས་རིག་གནས་སློབ་གསོ་ཡི་ཐོན་ཁུངས་ཕྱུག་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་གྲངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ཆེས་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན།
བོད་པའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཛམ་གླིང་གི་ནོར་བུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་བཟོ་རིག་པ་དང་གསོ་བ་རིག་པ། རི་མོ། རྒྱན་ཆ། ཆོས་ལུགས། མཆོད་ཆས། གླུ་ལེན་གར་རྩེད། མེ་ཏོག་མཆོད་པ་སོགས་མིའི་རིགས་ཀྱི་བཟོ་ལས་ལག་རྩལ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་ལས་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་རྐང་གཅིག་ཡིན། བོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་ནི། ཆོག་ཤེས་པ་དང་། སེམས་པ་བཟང་བ།  རང་བཞིན་དྲང་ཞིང་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ། བཟོད་བསྲན་ཆེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྲུང་བ། དམན་པར་སྦྱིན་གཏོང་དང་བྱམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ། ཕྱིའི་རྣམ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ལས་ནང་བསམ་པའི་དཔལ་ཡོན་གཙིགས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རིག་གནས་དེ་ཡི་ཉིང་དགོས་སམ་༼སྙིང་སྟོབས༽ནི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ།ཚོགས་གསོག་སྒྲིབ་སྦྱོང་། ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་དཔའ་ངར་ལྡན་པ་བཅས་ཡིན། བོད་པའི་རིག་གནས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད།  མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་བཀྲག་མདངས་ཤིག་སྦྱིན་ཡོད། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ལས་བསྐྱེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་། གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་དད་པ། འབྱོར་ཕྱུག་ལྡན་པའི་ཕུན་ཚོགས། མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་གཞིས་ཁྱིམ་སྟེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་འཚོ་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་དར་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྟེན་སའང་ཡིན། མི་གྲངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བོད་མི་རིགས་ནི་ཀྲུང་གོ་བའི་༠·༠༤%དང་འཛམ་གླིང་གི་༠·༠༠༨%ཙམ་ལས་ཟིན་མེད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་མང་པོས་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་བའང་དེ་བས་ཡིན་ནོ།།
ས་ཕྱོགས་གཞན་ན་གནས་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམ་པས། རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྔོན་བྱོན་སྐྱེས་བུ་དག་གི་འོད་སྟོང་འབར་བའི་མཛད་རྗེས་དེས་རང་ཉིད་ལ་དཔའ་ངར་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་སྐུལ་མ་བཏང་སྟེ། རང་ཉིད་རང་གིས་ངོས་ཟིན་པ་དང་། དཔྱོད་ཤེས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རང་རྟོན་རང་རྩིས་བྱ་བ།འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་མང་པོར་བོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་འཇོག་དགོས་པར་མ་ཟད། མེས་རྒྱལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། མཐུན་སྒྲིལ།སྤྱི་ཚོགས་བརྟན་འཇགས་སོགས་ལ་སྔར་བཞིན་ལག་རྗེས་འཇོག་ཅི་ཐུབ་བྱ་དགོས།
གསུམ་པ། ཡར་ལུང་ཁོག་པར་གནས་ན་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོར་མཆོད་དགོས་ཟེེར་བ་ནང་བཞིན་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བསྡད་ན་འགྲིམ་འགྲུལ་དོ་དམ་སོགས་ལ་ཉམས་བཞག་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཚོ་བར་བསྟུན་དགོས་པ་རེད།
ཁོད་ཡངས་པའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་རྩྭ་ཐང་དུ་མི་ཉུང་བར་མ་ཟད། ཁྱིམ་ཚང་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཐོར་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་པས་ཁྱིམ་རེ་ལ་ཁང་ས་རེ་བྱས་ནས་ཕན་ཚུན་ལ་མི་གནོད་པར་གནས། རང་ཉིད་ཁྱིམ་ནས་ཇི་འདྲའི་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོའི་ངང་རྩེད་འཇོ་རོལ་ཡང་གཞན་གྱིས་བར་ཆད་བྱེད་མཁན་མེད་ལ། གཞན་ལའང་བར་ཆད་ཨེ་འབྱུང་བསམ་ནས་དོགས་མི་དགོས།  ནངས་སྔ་ལངས་དང་དགུང་ཕྱི་ལོག་ཡིན། འགྲོན་པོ་སོགས་གང་འདོད་དུ་རུ་སྡེ་ཁྱིམ་ཚང་ལ་འགྲོ་ཆོག་པ། ཁང་བའི་མདུན་རྒྱབ་སོགས་ལ་དམིགས་ཀྱིས་གཙང་སྦྲ་མེད་པ། གད་སྙིགས་དག་ཀྱང་ཟུར་སྣེ་གང་རུང་དང་ལྷས་ར་ནང་དུ་གཏོར་ཆོག་པ་མ་ཟད་དེ་དག་ལུད་དུ་གྱུར་འགྲོ། གཅིན་སྐྱག་དང་གད་སྙིགས་སོགས་སྒོའི་ཕྱིར་བུད་པ་དང་མཉམ་དུ་གང་འདོད་དུ་གཏོར་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ས་གཞི་ཆེན་པོས་འཇུ་ནས་རྩི་ཤིང་མེ་ཏོག་གི་ལུད་དུ་འགྱུར་འགྲོ། ལམ་དུ་འགྲོ་སྐབས་མི་དང་ནོར་ལུག་སོགས་གང་ཟག་ཕན་ཚུན་བར་ལམ་གཡོལ་མི་དགོས། ཁྲོམ་ར་སོགས་ནས་འཛོམས་ཀྱང་དགོད་དགོད་གཏམ་དང་སྤྲོ་སྤྲོ་གླུ་སོགས་བྲོ་དང་གླུ་ཡིས་རྩེད་འཇོ་རོལ་བ་ནི་ང་ཚོའི་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་ཡིན། གྲོགས་པོ་དང་ངོ་མི་ཤེས་པའི་འགྲོན་པོ་སུ་ཡིན་ཀྱང་འཇམ་པོའི་ཚིག་དང་སྤྲོ་བའི་འཛུམ་གྱིས་བསུ་བ་ནི་ང་ཚོ་བོད་པ་ཚང་གི་ཡ་རབས་སྤྱོད་པ་ཡིན། འདི་དག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་དུ་ཅིས་ཀྱང་མི་འཚམ། གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་དང་ར་སྐོར་གཅིག་ཏུ་ཁྱིམ་ཚང་ཉུང་ན་བཅུ་ཕྲག་དང་མང་ན་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་མཉམ་དུ་སྡོད་དགོས་པ་ཡིན། རླངས་འཁོར་དང་མིའི་འགྲོ་ལམ་གཅིག་ལས་མེད་ཅིང་།སྒོར་འབུད་པ་དང་ཕྱིར་ལོག་པའི་དུས་ཚོད་རྒྱུན་ལྡན་ཡིན་པ་དང་། ར་སྐོར་གྱི་སྒོ་ཁར་སྒོ་སྲུང་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་དག་ལ་མཉམ་འཇོག་དང་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས། གླུ་ལེན་གར་རྩེད་དང་། ས་མཆོང་གནམ་ལྡིང་སོགས་འ་འུར་ཟང་ཟིང་གིས་ཁྱིམ་མཚེས་གཡས་གཡོན་དང་གོང་འོག་གི་ལྷིང་འཇགས་དཀྲོག་མི་རུང་། གད་སྙིགས་དག་གང་དགར་མི་གཏོར་བར་སྙིགས་སྒམ་དུ་འཕེན་དགོས། སྒོར་འབུད་པ་དང་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་དུས་ལྟར་དུ་ཕེབས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཉིད་འགོར་འགྱངས་ཐེབས་ན་སྒོར་མོ་སྤྲོད་དགོས་པ་དང་ཐོ་འགོད་པ།གཅིན་སྐྱག་གཙང་སྤྱོད་ལས་གཞན་དུ་མི་གཏང་བ། མི་ཚོགས་མང་དུས་གླུ་ལེན་གར་རྩེད་སོགས་འུར་བརྒྱབ་ནས་གཞན་གྱི་ལྷིང་འཇགས་དཀྲོགས་མི་ཆོག རྒྱུས་མེད་པའི་མི་ལ་ཐུག་ན་ཁ་ཡ་བྱེད་པར་མི་སྤྲོ་བ། ལམ་དུ་བགྲོད་སྐབས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་རྣམས་བདེ་ལེགས་འགྲོ་ཆེད་གློག་ལྗང་ཁུ་ལས་དམར་པོ་ཡིན་དུས་འགྲོ་མི་རུང་།
ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན་ཁྱིམ་དང་སྦྲ་གུར་གྱི་སྒོ་གཏན་ནས་མི་རྒྱག་པ་དང་། བརྒྱབ་ཀྱང་ནོར་ལུག་སོགས་ནང་དུ་སོང་ནས་བཅའ་དངོས་མི་གཅོག་པ་དང་བྲུན་རྟུག་གིས་རྫབ་མི་བྱེད་པའི་ཆེད་མ་གཏོགས་རྐུན་མ་སོགས་འགོག་པའི་ནུས་པ་མེད། རྒྱུ་མཚན་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་དུ་རྐུན་མ་ཧ་ཅང་ཉུང་བས་ཡིན། ནང་མི་ཡོད་མེད་གང་ཡིན་ཀྱང་ཁྱིམ་མཚེས་སོགས་ཀྱིས་ཅ་དངོས་གཡར་འདོད་པ་དང་བསླང་འདོད་པ་དེ་ཅི་དགར་ལེན་ཆོག ཁྱིམ་མཚེས་ཕན་ཚུན་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གིས་ཇ་མཉམ་འཐུང་དང་ཟས་མཉམ་ཟ། གཏམ་དྲང་མོ་དང་ལག་ལས་ཀ་མཉམ་ལས། ཁྱེད་མེད་ན་ངས་སྲུང་བ་དང་ང་མེད་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་པ་སོགས་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་གྱིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་བོའི་རིང་ལ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་འཚོ་སྟངས་འདི་འདྲ་དར་ཡོད་ལ། ཡིན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་ནང་དུ་དེ་འདྲའི་གོམས་སྲོལ་མེད་པར་མ་ཟད། ཁྱིམ་མཚེས་ཕན་ཚུན་བར་ལ་ཅ་དངོས་སོགས་ཕན་ཚུན་ལ་གཡར་བའི་སྲོལ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། ཁང་བརྩེགས་ཤིག་གི་ཁྱིམ་མཚེས་ཕན་ཚུན་བར་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་ཁྱིམ་མཚེས་ཡིན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ངོ་མི་ཤེས་པ་དང་། འབྲེལ་འདྲིས་མེད་པ། ཐ་ན་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་བསྡད་ཡོད། ཕན་ཚུན་ཁ་ཡ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་ལྡན་ཞིག་ཡིན། ཁྱིམ་མཚེས་ཚང་དུ་མི་མེད་ན་ནང་དུ་གཏན་ནས་འགྲོ་མི་ཉན་ཞིང་། ཁྱིམ་བདག་གིས་ནང་དུ་ཕེབས་བསུ་ཡོད་ན་ད་གཟོད་འགྲོ་བ་དང་། འགྲོ་སྐབས་ཀྱང་ལྷམ་ཕུད་དེ་གདན་སོགས་མི་སྣོགས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན།
བོད་པ་རྣམས་མགྲོན་པོར་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་མ་ཟད། མགྲོན་ལ་ཅ་དངོས་གཡར་བ་དང་། གནས་ཚང་གཡར་བ། ཟ་མ་ཟ་བ་སོགས་ལ་རིན་སྤྲོད་མི་དགོས་ལ། ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ནས་སིལ་ཏོག་སོགས་གང་འདོད་ལྟར་དུ་ཟ་ཡང་ཆོག ཡིན་ཡང་ཁྱེད་རང་ད་ལྟ་ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་གྱེས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་དུ་བསྡད་པ་ན་འདི་དག་ཡོད་ཚད་ལ་རིན་སྤྲོད་དགོས་པ་རེད། ཐ་ན་ཆུ་ཁམ་གང་འཐུང་ནའང་རིན་དངུལ་སྤྲོད་དགོས། ཕ་ཡུལ་གྱི་རིན་མེད་དངོས་པོ་དེ་དག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག རླངས་འཁོར་འདུག་པ། ཟ་མ་ཟ་བ། ཇ་འཐུང་བ། སྤྲོ་གསེང་ལ་འགྲོ་བ། འཁྲབ་སྟོན་ལ་ལྟ་བ་སོགས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ཁྱིམ་ལས་བུད་པ་ནས་བཟུང་ཐམས་ཅད་ལ་རང་འགུལ་གྱིས་དངུལ་སྤྲད་རྒྱུ་སེམས་སུ་འཇགས་པར་གྱིས།
ཕྱི་རོལ་ཏུ་བུད་པས་ཐོག་མར་ཁང་བ་གླ་རྒྱུ་དང་། དེ་ལ་དུས་ལྟར་གླ་ཆ་སྤྲོད་རྒྱུ། ཁང་བདག་འཐད་པ་མ་བྱུང་བར་གང་འདོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་མི་སྐོར་བ། སྒོ་དྲྭ་མ་སོགས་ཁྱིམ་ཆས་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱ་བ། གླུ་ལེན་གར་རྩེད་སོགས་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་འུར་མི་རྒྱག་པ། སྒོ་འགྲམ་སོགས་བགྲོད་ལམ་ནས་གད་སྙིགས་མི་སྤུངས་པར་གད་སྙིགས་སྒམ་དུ་འཕེན་པ་དང་སྤྱི་གཞུང་ཁོར་ཡུག་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱ་བའོ། །
བཞི་བ། བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་སྐབས། སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་སྒྲུབ་མི་འོས་པ་ངོ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གཞན་གྱི་མི་དག་གིས་ང་ཚོ་དང་ལེན་དང་བརྩི་བཀུར་བཅས་ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་ངང་ནས་འདྲིས་པར་བྱ་དགོས།
སྒྲུབ་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོའི་ཤ་གསེང་རུས་གསེང་དུ་འཇགས་ཡོད་པའི་ལྷག་བསམ་དང་། རྒྱུ་ནོར་གྱི་ཁེ་ཕན་ལས་བརྩེ་འདང་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་བཟང་སྤྱོད། གཞན་ཕན་གྱི་སེམས། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསྲུང་བ་སོགས་རིན་ཐང་གི་ལྟ་ཚུལ་དེ་དག་དང་། མགྲོན་ལ་དགའ་བ། གུས་ཞབས་ལྡན་པ། མཐུན་སྒྲིལ་ཆེ་བ་སོགས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དེ་དག་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་གཞན་ནས་ངོམ་པ་དང་དར་སྤེལ་བཏང་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་མི་ལེགས་པ་དང་མི་གཙང་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པ་ལ་མིག་དཔེ་ཡག་པོ་འཇོག་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་སྐལ་ལྡན་དང་བ་འདྲེན་པའི་དམིགས་རྐྱེན་ཟེར་བ་ནང་བཞིན་རང་རིགས་ཀྱི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་ཡིད་དབང་གཏིང་ནས་དྲངས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ང་ཚོར་སེམས་འགུལ་ཐེབས་སུ་འཇུག་དགོས།
སྒྲུབ་མི་འོས་པ་ནི། ང་ཚོའི་སྤུན་ཟླ་དག་ལས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང་བསམ་པ་ཡར་སྐུལ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མེད་པའི་མི་འགའ་ཤས་དང་། གཞན་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྙིགས་རོ་ལས་ལྷག་པའི་བྱ་སྤྱོད་དང་བསམ་བློ་དག་འཁྱེར་ནས་ཁང་གླ་དུས་ལྟར་མི་སྤྲོད་པ། གླ་གཏོང་དང་ཟ་མ་ལ་རིན་མི་སྤྲོད་པ། སྤྱི་གཞུང་ཁོར་ཡུག་ནས་གང་འདོད་ཀྱིས་གླུ་ལེན་གར་རྩེད་དང་ཆང་འཐུང་དུ་འཐེན་གྱིས་འུར་རྒྱག་པ་དང་གཅེས་སྤྲས་མི་བྱ་བ།ཚོང་ཟོག་རྫུན་མ་དང་གཞན་གྱི་མི་ངན་ནག་ཚོགས་ཀྱི་གཡོ་སྒྱུའི་འོག་ནས་ཇག་རྐུན་ཁྲམ་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ། གྲྭ་ཆས་གྱོན་ནས་བཙུན་པའི་ལས་མི་བྱེད་པར་བག་ཆགས་ངན་པ་འཇོག་པ་སོགས་ཀྱིས་བོད་མི་ནི་བླུན་པོ་དང་ཁྲམ་པ། རྫུན་རྐྱལ། གནས་ལུགས་མི་བརྩི་བ། ཀུན་སྤྱོད་མི་ལེགས་པ། དམུ་རྒོད་ཀླ་ཀློ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ལ་རྨ་འབྱིན་པའི་མི་འདི་དག་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་ཞབས་འདྲེན་ཁོ་ཐག་ཡིན་པས་ཁྱིམ་ཚང་དང་སྡེ་བ། དགོན་པ་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་སོགས་སུ་དང་གང་ཡིན་རུང་གཏན་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཉེས་འགེབ་ཀྱིས་རྒྱ་ཡན་དུ་མི་གཏོང་བར་སྤྱི་ཚོགས་དང་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ལས་ལེ་བདའ་དང་ཆད་པ་ནན་མོ་བཅད་ནས་དཀར་ཐུག་ནང་དུ་ཁྲག་ཐིག་འཕེན་དུ་འཇུག་མི་ཉན།
རྒྱ་བོད་གཉིས་གནའ་སྔ་མོ་ནས་བཟུང་ཟམ་མ་ཆད་པར་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་བྱུང་ཡོད། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱ་རིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་བོད་ཁུལ་ནས་འཚོང་གཉེར་དང་ལས་གཉེར་གསར་སྐྲུན། གནས་སྡོད་དང་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་རྒྱུ་སོགས་གང་བྱས་ཀྱང་དགའ་བསུ་དང་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྦྱར་དང་སྦྱོར་བཞིན་ཡོད། རྒྱ་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་བོད་ཡུལ་ན་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་ངང་གཞིས་ཁྱིམ་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཁུལ་གྱི་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་། དམག་སྒར། ཞིབ་འཇུག སློབ་གསོ་སོགས་སྡེ་ཁག་སོ་སོའི་འགོ་གཙོ་དང་ལས་གཉེར་རྐང་འཛིན་པ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད་དེ་དག་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་དགའ་བསུ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ནས་བཟུང་བོད་མི་འབོར་ཆེན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ལ་གཞིས་སྡོད་བྱེད་པ་མ་ཟད་ཉེ་བའི་ལོ་འདི་ག་ལ་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་རེད། ཡིན་ནའང་འུ་ཚོས་རྒྱ་རིགས་བོད་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ཙམ་ཡང་མི་ཟིན། གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་ལས་གཞིས་སྡོད་ཡོང་བ་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བསུ་མེད་པར་མ་ཟད་རྣམ་འགྱུར་ཅུང་ཙམ་སྡུག་པོ་བསྟན་པའི་གནས་ཚུལ་འདྲ་ཆགས་ཡོད། ཁོང་ཚོའི་རྒྱ་མི་རྣམས་བོད་ཡུལ་ནས་ལས་གཉེར་གང་བྱས་ཀྱང་དགའ་བསུ་དང་རང་དབང་ལྡན་པ་མ་ཟད་གང་ལ་གང་འཚམ་གྱིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་དང་སྦྱོར་བཞིན་པ་ལྟོས་ས་ལྟོས་འཇོག་གིས་ཤེས་མཁན་དང་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་མི་དེ་དག་ལས་ཁོང་ཚོ་ནི་མེས་རྒྱལ་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་འདི་ཡི་ཁྱིམ་བདག་ལྟ་བུར་ཡིན་པས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཞན་དག་ཚོགས་ལ་བདག་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་འདུ་ཤེས་ཡོད་མཁན་དེ་བས་ཀྱང་ཉུང་ཉུང་རེད། དེ་བཞིན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བོད་མི་གཞིས་སྡོད་དག་ལ་འབྲེལ་བ་མི་བྱེད་པ་དང་བདག་སྐྱོང་མི་བྱ་བ། ཁ་ཡ་མི་བྱེད་པ། ཐ་ན་མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འབེབས། བརྙས་བཅོས་སོགས་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་ལ་གཙོ་འཛིན་ཞིན་ཅིན་ཕིང་གིས་ཀྱང་༢༠༡༤ལོའི་ཟླ་༩པར་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་ལས་དོན་གྱི་ཚོགས་ཐོག་ནས་“གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་དག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡོང་སྐབས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བསུ་བྱ་དགོས་པ་ལས་ཡོང་མཁན་ཇི་ཙམ་ཉུང་ན་དེ་ཙམ་བཟང་བ་དང་འགྲོ་བ་ཇི་ཙམ་མགྱོགས་ན་དེ་ཙམ་ཕན་པའི་བསམ་བློ་སྐྱེ་མི་རིགས། འཛམ་གླིང་གི་ས་སྒང་རིལ་མོ་འདི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་དང་འགྱུར་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་མངའ་ཁོངས་ན་རང་ལ་ཁེར་འདུག་རྭ་བ་སྐོར་བའི་གནས་མ་མཆིས་སོ”ཞེས་གསུངས།
ལྔ་བ། ཡུལ་གཞན་དུ་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་དག་ལ་ཞུ་བའི་རེ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ནི།
ཡུལ་གཞན་ནས་སློབ་སྦྱོང་བ་ཚོས་ཐོག་མར་མི་ཚད་ལྡན་ཞིག་བྱས་ཏེ་ཤེས་ཡོན་ལ་འབད་རྒྱུ་ནི་གཞི་རྩའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པ་དང་། དེ་བས་ཕ་མའི་གསུང་རྩི་བ། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་དཔྱོད། དཀའ་སྤྱད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས། བསླུ་བ་མེད་པའི་གཞུང་རྒྱུད། ཁ་དོན་ཚིག་ལ་གནས་པ་སོགས་རླབས་ཆེན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་དག་དང་། སློབ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ལེ་ལོ་མེད་པ། དགེན་ལ་བཀུར་ཞིང་གྲོགས་ལ་བྱམས་པ་སོགས་ཁྲིམས་མཐུན་ལུགས་མཐུན་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་འབུངས་བྱ་དགོས།
ཕ་མས་ཁར་མ་འདང་རྒྱབ་མ་ཁེབས་ཀྱིས་ཁྱེད་ལ་སློབ་ཡོན་སོགས་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་པས་རྒྱུ་ནོར་ལ་གྲོན་ཆུང་བྱ་དགོས། སྤྱིར་ཡིན་ན་བསམ་པའི་འཁོར་ས་སློབ་སྦྱོང་ཡིན་པ་ལས་གོམས་པ་གྱོན་སྟངས་སོགས་ཕྱིའི་མཛེས་ཆས་སྟོན་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། བུ་ཕྲུག་ཡ་རབས་ཅིག་ཡིན་ན་ཕ་མས་དཀའ་སྡུག་ལས་བསགས་པའི་སྒོར་མོས་ཕྱིའི་མཛེས་ཆས་སྟོན་བྱེད་སོགས་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བ། བོད་པའི་བྱིས་པ་དང་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱིས་པ་ཚོ་ཇི་བཞིན་རང་ཉིད་རང་གིས་ཁ་གསོ་བའི་ལས་སློབ་གཉིས་བརྩོན་གྱི་སློབ་གསོའི་སྙིང་བཅུད་དེ་ལེན་དགོས། རྒྱུན་པར་ཕ་མ་ལ་ཁ་པར་དང་འཕྲིན་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་བ་ཟམ་མ་ཆད་པར་འཚམས་འདྲི་དང་ཁ་བརྡ་བྱ་རྒྱུ་ལས་དངུལ་སྒོར་མེད་ཚེ། ཕ་མ་སོགས་དྲན་པ་ནི་ཧ་ཅང་སྐྱོ་བའི་གནས་རེད། དཔེ་མཛོད་ཁང་སོགས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཕན་པ་དང་རོགས་འདེགས་བྱེད་སར་རྒྱུན་པར་འགྲོ་རྒྱུ་གོམས་དགོས་པ་ལས། སློབ་རའི་ཕྱིའི་ཆང་ཁང་དང་དྲྭ་ཁང་ཇ་ཁང་ནང་དུ་མི་འགྲོའམ་འགྲོ་བ་ཉུང་ཉུང་བྱ་རྒྱུ། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས། སྤྱི་ཚོགས་དང་སློབ་གྲྭ། ཁྱིམ་ཚང་དག་གིས་ཁྱེད་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་འཇོན་ཐང་སོགས་སྐྱེས་སྲུང་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་ཡོད་པ་དེ་དམ་འཛིན་ནན་མོ་བྱ་དགོས།
ཡུལ་གཞན་དུ་སྡོད་པའི་སློབ་སྦྱོང་བ་སོ་སོས་རང་ཉིད་བོད་པ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་བླངས་པར་ང་རྒྱལ་དང་གཟི་བརྗིད་དུ་བརྩི་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། ངོ་ཚ་དང་སྣང་ཆུང་བྱ་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། བོད་མི་རིགས་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་ཁག་ལས་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ངོ་མཚར་བའི་རིག་གནས། མཚར་སྡུག་ལྡན་པའི་ཤུལ་བཞག་སོགས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ལ་ཤེས་ཡོན་དར་སྤེལ་སོགས་གསུབ་ཏུ་མེད་པའི་བྱས་རྗེས་རླབས་པོ་ཆེ་བཞག་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་སུ་ཡིན་རུང་སྤོབས་པ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་རིགས་ལོ་རྒྱུས། རིག་གནས། སྐད་དང་ཡི་གེ ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་རང་ཤེས་རང་རྟོགས་ངང་མི་རིགས་རང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་གཙང་མའི་ཁྱིམ་གཞིས་ཤིག་བསྐྲུན་རྒྱུ་གལ་ཆེ། མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སོགས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་དང་ཁ་ཕྱོགས་སུ་འཇོག་དགོས། ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་དང་སྤྱི་ཚོགས། གྲོགས་པོ་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རམ་འདེགས་ཀྱིས་ཁྱེད་རང་གཉོམ་ལག་རྒྱས་ཤིང་། ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞིག་ཏུ་བཏང་ནས་མ་འོངས་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕ་མ་སྤུན་མཆེད་དང་སྤྱི་ཚོགས། གྲོགས་པོ་སོགས་ཀྱི་རེ་བ་དང་མིག་ལྟོས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕ་ས་ཕ་ཡུལ་འདིར་ཞབས་འདེགས་དང་རོགས་རམ་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་འོས་འགན་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཐབས་ལམ་ཀྱང་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས།
དེང་སང་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ན་རྒྱུགས་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་རིག་གནས་སམ་ཕྱི་ཡོང་གི་རིག་གནས་འདིས་ང་ཚོའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ལ་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཐེབས་དང་ཐེབས་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོས་སྟོབས་ལྡན་གྱི་རིག་གནས་འདི་ལས་མི་ལེགས་པ་དང་མི་འཚམ་པ་དོར་ཏེ་ཕན་པ་དང་ཉིང་བཅུད་ལེན་ཐབས་བྱེད་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་ཀྱང་མི་ཤེས། གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་སྦྱངས་མ་ཐུབ། ཡོངས་རྫོགས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་ལ་ཆུ་སྣ་གར་འཁྲིད་ཀྱིས་ལག་འཁྱེར་དང་དཔང་ཡིག་གིས་རང་བསོར་རང་སྣང་གིས་བཟི་ནས་མཐའ་རྔ་མ་ཕ་མའི་སྐད་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་གོ་བའི་བོད་པ་ཡ་མ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཅན་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།
ཕ་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ན་ལས་རིགས་གསར་གཉེར་བྱེད་སྐབས་ངེས་པར་དུ་དཀའ་ངལ་གང་དང་གང་ལ་འཕྲད་ཀྱང་ཕྱི་བཤོལ་དང་ལེ་ལོ་ཅུང་ཙམ་ཡང་མི་བྱ་བར་སྔར་བཞིན་བརྩོན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་བརྟན་དགོས། རང་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཞུགས་དུས་ཚོད་དང་སྒྲིག་གཞི་སོགས་ངེས་པར་དུ་སྲུང་རྩི་བྱ་དགོས། དེ་ནི་ལས་གཉེར་ལ་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པར་མ་ཟད་འཚོ་བའི་སྒུལ་ཤུགས་ཀྱང་ཡིན། དངོས་སྦྱོང་སྐབས་སུ་དགེ་རྒན་ལ་བཀུར་བ་དང་། ལས་ཞུགས་སྐབས་སྦྱིན་བདག་གམ་འགོ་ཁྲིད་ལ་བཀུར་བ། ཁ་དཔེར། དགེ་རྒན་བྱ་འདོད་མེད་པའི་སློབ་མ་ནི་སློབ་མ་བཟང་པོ་མིན་ལ། སྦྱིན་བདག་བྱ་འདོད་མེད་པའི་ལས་གཉེར་བ་ནི་ལས་བཟོ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་མིན་ཟེར་བ་དེ་རིན་ཐང་ཆེ་བར་འདོད་དེ། ལས་གཉེར་གསར་སྤེལ་བྱེད་མཁན་ཚོར་ཁ་ཕྱོགས་སྟོན་ཐུབ་པའི་མན་ངག་ཅིག་ཏུ་འདོད་ནའང་ཆོག་པར་སེམས།
ཀོ་རི་ཡའི་ནང་ཆོས།
ཀོ་རི་ཡའི་ནང་ཆོས་'''ནི་
ཟླ་༡༡ཚེས་༢༨ཉིན་
ཟླ་༡༡ཚེས་༢༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣༣༢པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༣ཡོད།
ཨསེ་ཊེ་ཊིན།
ཨསེ་ཊེ་ཊིན་ནི་སྲ་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Atརེད།
ཚོ་ཚིག
འཚོ་ཚིས། ལྟོ་གོས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས།
སྒྱུ་རྩལ།
སྒྱུ་རྩལ་ནི་བརྒྱུད་རིམ་འམ་རྐང་བཙུགས་བྱས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པའི་བརྩེ་དུང་མཚོན་པར་བྱེད་པར་ཟེར།
ཨོ་སི་མིམ།
ཨོ་སི་མིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Osརེད།
ཚོ་པ་སྡེ་བཞི་འཁྲུག་སྐོར་
སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་དབུས་གཙང་གི་མཁས་པ་མི་བཅུ(དབུས་ནས་ཀླུ་མེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་དང་། གཉལ་པ་འབྲིང་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན། རྦ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས། རག་ཤི་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས། སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས་བཅས་ལྔ་དང་། གཙང་ནས་མགུར་མོ་རབ་ཁ་བ་དང་། ལོ་སྟོན་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག། སྟོད་ཀྱི་ཤབ་སྒོ་ལྔའི་ཚོང་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ། མངའ་རིས་པ་འོ་བརྒྱད་སྤུན་གཉིས། བོ་དོང་པ་ཨུ་པ་དེ་དཀར་བ་བཅས་ལྔ)མདོ་སྨད་དུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས། བསམ་ཡས་དང་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་སོགས་སུ་གནས་གཞི་བཟུང་། དབུས་པ་མི་ལྔའི་སློབ་མ་དང་། ཡང་སློབ་སོགས་ཀྱི་གནས་གཞི་བཟུང་ཡུལ་རྒྱ་བསྐྱེད་པས་ཀླུ་མེས་དང་། རྦ། རག། འབྲིང་བཅས་ཀྱི་ཚོ་པ་བཞི་ཆགས། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་དཀྱིལ་དང་། དུས་རངས་བཅུ་གཉིས་པའི་འགོར་ཚོ་པ་་་་བཞི་པའི་བར་དམགས་འཁྲུག་ཐེངས་མང་ལངས། ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེ་ཆུང་གཉིས་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་གཏོར་་སྐྱོན་བྱུང་བ་སོགས་བྱས། དེ་རྗེས་སྒོམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྙིང་པོས་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལ་ཉམས་གསོ་དང་འབྲེལ་གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་ལ་རྩིས་སྤྲོད་གནང་།
ཨི་ཀི་ཀེ
ཨི་ཀི་ཀེ
ཚོགས་འཁོར་
གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་སྒོམ་པའི་རྣམས་འབྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤ་ཆང་སོགས་ཀྱི་ཟས་རྣམས་ཐོག་མར་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་ཕུལ་བའི་མཐར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱད། དེའི་ལྷག་མ་གདོན་བགེགས་སོགས་ལ་སྦྱིན་་་་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཞིག་ཡིན(འདི་གོ་དོན་སྟབས་བདེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན)
ཟླ་༡༡ཚེས་༢༩ཉིན་
ཟླ་༡༡ཚེས་༢༩ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣༣༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༢ཡོད།
ཨི་རི་ཌིམ།
ཨི་རི་ཌིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Irརེད།
ཚོགས་བརྒྱད་
སྦྱིན་པའི་ཚོགས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས། ཐོས་པའི་ཚོགས། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས། ལྷ་མཐོང་གི་ཚོགས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་བཅས་སོགས།
ཨན་ཏོ་ཕ་ག་སི་ཏ
ཨན་ཏོ་ཕ་ག་སི་ཏ
ཡི་དམ་ཚེ་རིང
བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་མཁན་པོ་ཡི་དམ་ཚེ་རིང་མཆོག་ནི༡༩༣༣ལོའི་ཟླ༢པའི་ཚེས༡༠ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཅོང་རྩི་སྡེ་བར་འཁྲུངས། ༡༩༤༩ལོའི་ཟླ༡༡པར་བྱ་བའི་སྟེང་ཞུགས། ༡༩༤༩ལོའི་ཟླ༡༡པ་ནས༡༩༥༢ལོའི་ཟླ༧པར་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ན་གཞོན་ལས་བྱེད་པའི་སྦྱོང་བརྡར་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས་ཏེ་སློབ་གཉེར་མཛད།སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་སློབ་གླིང་དུ་ཕྱག་ལས་གནང༌། ༡༩༥༢ལོའི་ཟླ༧པ་ནས༡༩༥༤ལོའི་ཟླ༧པའི་བར་ནུབ་བྱང་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་དུ་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཞིང་སྐབས༥༥པའི་དངོས་གཞིའི་ཚན་ཁག་གི་སློབ་ཐོན་ལག་ཁྱེར་ཐོབ། ༡༩༥༤ལོའི་ཟླ༧པ་ནས༡༩༧༩ལོའི་ཟླ༤པར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གླུ་གར་ཚོགས་པའི་ལས་སྒོའི་ཚན་ཆུང་གི་འགོ་གཙོ་དང་གསར་རྩོམ་ཚན་ཆུང་གི་འགོ་གཙོ་སོགས་ཀྱི་འགན་བཞེས། ༡༩༧༩ལོའི་ཟླ༤པ་ནས༡༩༩༠ལོའི་ཟླ༡༢བར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཁྲོད་རིག་རྩལ་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཞོན་དང་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའི་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས། ༡༩༩༠ལོའི་ཟླ༡༢པ་ནས༢༠༠༠ལོའི་ཟླ༣པར་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་རིག་གླིང་གི་ཆེད་ལས་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པའི་འགན་བཞེས། ལས་འཁྱུར་ངལ་གསོ་མཛད་རྗེས་ཁོང་ཉིད་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་བློ་འདོན་པར་གདན་འདྲེན་ཞུས།ཁོང་ནི་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐབས་དགུ་པའི་འཐུས་མི་དང་ཀྲུང་གོའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཐེངས་དང་པོ་དང་ཐེངས་གསུམ་པའི་འཐུས་མི། ཀྲུང་གོའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་དང་པོའི་རྒྱུན་ལས་ལྷན་ཁང་གི་རྒྱུན་ལས་པ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཐེངས་དང་པོ་དང་གསུམ་སོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མི་དང་རྒྱུན་ལས་པ། མི་རིགས་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་སྐབས་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་ལས་འཛིན་ཚོགས་པའི་ལས་འཛིན་པ།ཀྲུང་གོའི་ཞབས་བྲོ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཐེངས་དང་པོའི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མི། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་དམངས་ཁྲོད་རིག་རྩལ་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་དང་པོའི་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་འཐུས་མི། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐབས་དང་པོའི་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་མི་རིགས་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་པ་དང་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ། སི་ཁྲོན་བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་སྐབས་གཉིས་པའི་ལས་འཛིན་ཚོགས་པའི་ལས་འཛིན། གྲོང་ཁྱེར་ལན་གྲུའི་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཕྲིན་དྲའི་ཆེད་ཞུས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ།ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིམ་པ་དང་པོའི་རྩོམ་པ་པོ་བཅས་ཀྱི་འགན་བཞེས་མྱོང༌། སྐུ་ཞབས་ཡི་དམ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་བོར་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕྱག་ལས་མཛད་ནས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་གསར་རྩོམ་གནང༌། དུས་རབས༢༠པའི་ལོ་རབས༥༠པ་ནས་བཟུང་སྙན་ངག་གསར་རྩོམ་གྱི་མགོ་བརྩམས་ནས་སྔ་རྗེས་སུ་དམངས་གླུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས《གཉེན་སྟོན་གྱི་གླུ》དང༌། སྙན་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས《གངས་རི》《གངས་སེང》《གངས་ལྗོངས》《གངས་དབྱངས》《གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཉི་མ་གླུ》དཔྱད་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས《གངས་སེང་དཀར་མོའི་ང་རོ》རྣམ་ཐར《གངས་ལྗོངས་མཚན་ཉིད་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་མེ་ཏོག》སོགས་པར་དུ་བསྐྲུན། ༡༩༨༠ལོ་ནས་བཟུང་སྙན་རྩོམ《ཉི་འོད་འབུལ་བའི་མི》དང《ཨ་མའི་སྙིང་ནས་གདམས་པའི་གླུ》《ཚེ་སྲོག་དར་རྒུད་ཀྱི་དབྱངས་རྟ》དང་སྙན་དེབ《གངས་སེང》དང་《གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཉི་མ》 《གངས་སེང་དཀར་མོའི་ང་རོ》《གངས་ལྗོངས་མཚན་ཉིད་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་མེ་ཏོག》སོགས་བརྩམས་ཆོས་ལ་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཡོངས་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་བྱ་དགའ༢༠ལྷག་ཐོབ་མྱོང༌། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་རྩོམ་རིག་གླིང་གི་ཆེད་ལས་རྩོམ་པ་པོ། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་རྩོམ་པ་པོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་བློ་འདོན་པ་དང༌། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རིག་གནས་སློབ་གླིང་གི་མཚན་འཛིན་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ།སྙན་ངག་པ་གྲགས་ཆེན་ཡི་དམ་ཚེ་རིང་མཆོག༢༠༠༤ལོའི་ཟླ༡༠པའི་ཚེས༢༤ཡི་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་༣་དང་སྐར་མ༥༠ཐོག་གྲོང་ཁྱེར་ལན་གྲུ་རུ་སྐུ་གཤེགས།
ཚོགས་སྒྲུབ་བཅུ་གཅིག
བརྩེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ། སྦྱིན་སོགས་དྲུག ཞི་གནས། ལྷག་མཐོང་། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ། བབས་ལ་མཁས་པ།  ཡེ་ཤེས། བསོད་ནམས། ལམ། གཟུངས། གཉེན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ།
སྨྱུང་གནས།
སྨྱུང་གནས།
ཞག་པོ་བདུན་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སོགས་ཀྱི་རིང་ཉིན་རེ་ཉིན་དགུང་ཙམ་མ་གཏོགས་དུས་ཚོད་གཞན་དག་གི་བཟའ་བཏུང་བཀག་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁ་ནས་མི་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྐད་ཆ་མི་ཤོད་པར་སྨྲ་བ་བཅད་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་བྱེད་སྟངས་རིགས་ཅིག  །
སྔོན་འགྲོའི་འཛེམ་བྱ།
འདུལ་བའི་མདོ་རྩར། སྒོག་སྐྱ་ཞག་བདུན།  ཀུན་དོང་ཞག་གསུམ།  ཀེའུ་ཞག་གཅིག་མ་ལོན་པར་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཇུག་པར་མི་བྱའོ།།  གསུངས་པ་ལས་གཞན།  ཆང་དང་ཐ་མ་ཁ་ལའང་འཛེམ་དགོས་སོ།།
སྡོམ་པ་ལེན་པའི་རྟེན།
སྨྱུང་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེན་འདོད་ན། ནངས་སྔ་མོར་ལག་མཐིལ་གྱི་རི་མོ་རིག་མི་རིག་གི་མཚམས་སུ།  སྡོམ་པ་ལེན་པའི་རྟེན་ནི།   མཆོག་གང་ཟག་དང་།  མིན་ན་རྟེན་གསུམ་ལས་ཀྱང་རུང་ལ།  རབ་དགེ་ཚུལ་སློང་སྡོམ་ལྡན་དང་།  ཡང་ན།   ཁྱིམ་པ་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་པ་ལས་ཀྱང་བླང་རུང་ངོ་།། ཡང་ཟླ་རེའི་ནང་དུ་གསོ་སྦྱོང་ལེན་འདོད་ན། ཐོག་མའི་སྡོམ་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་བླངས་ཏེ།  རྗེས་མ་རྣམས་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་བླང་ཆོག  བཅོ་ལྔ་ལྟ་བུ་ལ་ནངས་པར་སྡོམ་པ་ལེན་རྒྱུ་བརྗེད་ན།  ཉི་མ་ཤར་ནས་ཀྱང་བླང་ཆོག  རྒྱུ་མཚན།  སྡོམ་པ་གསར་དུ་ལེན་པ་མ་ཡིན་པར།  དྲན་གསོའི་ཆེད་དུ་བླངས་པ་ཡིན་པས་དམིགས་གསལ་ཡིན།
བསྲུང་བྱའི་ཡན་ལག་བརྒྱད།
ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། ༡  ཚེ་སྲོག་མི་གཅོད་པ།  ༢ མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ།   ༣  འཁྲིག་ཆོས་མི་བསྟེན་པ།  ༤ རྫུན་མི་སྨྲ་བ།  ༥  ཆང་མི་འཐུང་བ།   ༦ ཁྲི་མཐོན་པོར་མི་འདུག་པ།  ༧   དུས་མིན་གྱི་ཟས་མི་ཟ་བ།  ༨ དྲི་མི་བྱུགས་པ་དང་གླུ་གར་སོགས་མི་རོལ་པའོ།།  ཁྲིམས་བརྒྱད་པོའི་དང་བོ་བཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་།  ཆང་སྤོང་བ་བག་ཡོད་ཀྱི་ཡན་ལག  ལྷག་མ་གསུམ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་སྡོམ་བྱེད་དོ།།  དེའི་སྟེང་དུ་གུང་ཚིགས་ལ་དཀར་ཟས་ཁོ་ནར་སྤྱོད་པ་དང་།  བག་ཡོད་ཀྱི་སླད་དུ་ཆབ་ལེན་པ་གཉིས་ཇོ་བོ་རྗེས་བསྣན་པའོ།།
སྨྱུང་གནས་ཀྱི་ཕན་ཡོན།
བྱང་སེམས་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཞལ་ལས། གང་ཞིག་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་བསྙུང་བར་གནས་པ་ཚར་གཅིག་བྱས་ན།  བསྐལ་བ་བཞི་ཁྲིའི་སྡིག་པ་དག་ཅིང་ལྷ་དང་མིའི་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།  ཞེས་ཕན་ཡོན་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ། དེ་ཉིད་ལས།  ལུས་བསྙུང་བར་བྱས་པས།   ལུས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་རོ།།  ངག་བསྙུང་བར་བྱས་པས།   ངག་གི་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་རོ།།ཡིད་བསྙུང་བར་བྱས་པས།   ཡིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་པར་འགྱུར་རོ།།  ཞེས་དང་།  ལུས་བསྙུང་བར་གནས་པས།  མཚན་བཟང་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་བོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པར་འགྱུར་རོ།།  ངག་བསྙུང་བར་གནས་པས།   སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།  ཡིད་བསྙུང་བར་གནས་པས།  མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།  ཞེས་དང་། ཡབ་རྗེ་བླ་མས། ལྷ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལས་མྱུར་བ་མེད།། ཆོས་ཡི་གེ་དྲུག་མས་ཟབ་པ་མེད།། སྡིག་སྦྱོང་ཐབས་བསྙུང་གནས་ལས་ལྷག་མེད།། འགག་ཉག་ག་མ་ནོར་རི་ཁྲོད་པ།།
ཞེས་དང་།
གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས། མི་སྡིག་ཅན་བཙན་ཐབས་འཚང་རྒྱའི་ཆོས།། དཀོར་བག་ཆགས་ངན་པ་སྦྱོང་བ་ལ།། ཆེས་ཟབ་པའི་མཐར་ཐུག་སྨྱུང་གནས་ཡིན།། འདིའི་ཕན་ཡོན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ།། དུས་དེང་སང་ངན་པ་མགོ་མཐོ་ཡང་།། ལམ་བར་དོའི་འཕྲང་རིང་བརྒལ་བའི་ཉིན།། དགྲ་གཤིན་རྗེ་དམག་གིས་བསྐོར་བའི་ཚེ།། ཆོས་ཚུལ་བཞིན་བྱས་པའི་མི་དེ་སྐྱིད།། འཕྲང་ཡ་ངའི་འཇིགས་པ་སེལ་འདོད་ཅིང་།། མར་ངན་སོང་སྐྱེ་སྒོ་གཅོད་འདོད་ན།། ལྷ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཞབས་ལ་འཇུས།།
ཞེས་སོ།།
རི་མོ།
རི་མོ་ནི་དངོས་སུ་བཀྲག་རྩི་འམ་ཚོན་རྩི་ཡིས་ལྡེབས་སུ་བྲིས་པར་ཟེར།
ཟླ་༡༡ཚེས་༣༠ཉིན་
ཟླ་༡༡ཚེས་༣༠ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣༣༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༡ཡོད།
འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ།
སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ་ནི། ཡབ་ལྷ་རིགས་འཇུ་མགོན་པོ་དར་རྒྱས་དང་། ཡུམ་སྨུག་པོ་གདོང་བཟའ་སྲིང་ཆུང་མའི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་རྟ་ལོར (1846–1912) ། མདོ་ཁམས་ཀླུང་དལ་འབབ་ཀྱི་འགྲམ་ཡ་ཆུའི་དིང་ཆུང་དུ་གྲགས་པའི་སར་སྐུ་བལྟམས། ཉིད་ཀྱི་ཁུ་བོ་དབོན་བླ་མ་པདྨ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་ཅོད་པན་གསོལ།
གུང་རི་གུང་བཙན།
གུང་རི་གུང་བཙན་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞག་རེད། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་༦༥༠ནས་༦༥༥བར་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པ་རེད།
འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ།
སྐུ་ཆུང་ངུའི་དུས།
སྐུ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་དད་པ་དང་ངེས་འབྱུང་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མངའ། དགུང་གྲངས་དྲུག་བདུན་ནས་སྡོམ་གསུམ་རྣམ་ངེས་ཐུགས་འཛིན་མཛད་ཅིང་རྩིས་དཀར་ནག་གི་སྔོན་འགྲོ་སོགས་གསན། བཅུ་སྐོར་ནས་འབྲི་ཀློག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ལྗགས་རྩོམ་ཀྱང་ཅི་རིགས་གནང་། བཅུ་གཉིས་པའི་ཐོག་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཟེ་ཆེན་བསྟན་གཉིས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་དགོན་ལག་འཇུ་མ་ཧོར་གསང་སྔགས་ཆོས་གླིང་དུ་གྲྭ་བཙུན་དཀྱུས་མའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པས་སྐབས་དེར་བཙུན་ཆུང་མཁས་པ་ཞེས་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར། བཅོ་ལྔ་པར་དབྱངས་འཆར་གྱི་དཔེ་རྙིང་ཞིག་ལ་ཞག་ཤས་གཟིགས་ཏེ་འཇམ་དཔལ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་མ་ལུས་པར་མཁྱེན།འཇུ་ཉུང་རི་ཁྲོད་དུ་ཟླ་བ་བཅོ་བརྒྱད་རིང་འཇམ་དཔལ་སྨྲ་སེང་བསྒྲུབས་ཤིང་རིལ་བུའི་ལས་སྦྱོར་མཛད་པས་རྟགས་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་བརྙེས་ཏེ། དེ་ནས་བཟུང་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་གང་གཟིགས་ལ་མི་མཁྱེན་པ་མ་བྱུང་བས་བཤད་ལུང་ཙམ་ལས་སློབ་གཉེར་བསླབ་སྦྱང་མ་མྱོང་གསུངས།
ཐོ་རིམ།
ཐོ་རིམ་ནི་ལྕགས་རིགས་དང་ཨེག་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Thརེད།
འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ།
དབུས་སུ་གནས་སྐོར་ལ་ཕེབས་པ།
(དགུང་ལོ་)བཅུ་བདུན་སྐབས་ཉག་རོང་སྡེ་གཟར་གྱིས་འབྲོག་སྡེ་མཐའ་དག་མགོ་ལོག་ཏུ་གནས་སྤོས་པས་རྗེ་ཉིད་ཀྱང་དེར་བྱོན། དུས་འདི་ཙམ་ནས་ས་རིས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྲགས། བཅོ་བརྒྱད་པར་སྐུ་ཞང་འགྱུར་བཟང་དང་ལྷན་དུ་བོད་དབུས་ཕྱོགས་སུ་གནས་སྐོར་ལ་བྱོན་ཅིང་། སྐབས་དེར་དགའ་ལྡན་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་གྲྭ་སར་བཞུགས། དེ་ནས་ལྷོ་གནས་རྒྱས་པར་བྱོན་པའི་ལམ་ཞོར་ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུར་ཕེབས་པའི་ཚེ་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་གནས་འགྱུར་ཏེ་གང་སྣང་བདེ་སྟོང་དུ་ཤར་ནས་བདེ་དྲོད་ཀྱི་ཉམས་འབར་བ་ཞག་ཤས་བར་བྱུང་བ་ནི་གནས་དེའི་བྱིན་རླབས་འདྲ་གསུངས། བྱང་ལམ་དུ་ཀུན་གཟིགས་དབྱངས་འཆར་ཆེན་མོ་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་ཕྱག་ཏུ་འབྱོར་བའི་དག་སྣང་བྱུང་ཚུལ་གཞུང་དེའི་གཤམ་དུ་གསལ།
ཕ་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་གསན་བསམ་མཛད་པ།
ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་ལབ་སྐྱབས་མགོན་དབང་ཆེན་དགྱེས་རབ་རྡོ་རྗེའི་ (1832–1888) མདུན་ནས་མ་ཏིའི་འཇམ་དཀར་གྱི་རྗེས་གནང་གསན་པས་དབང་གནང་དུས་དང་རྗེས་སུ་མཀྵའི་ལས་སྦྱོར་གནང་སྐབས་གཉིས་ཀར་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་གྲུབ་པའི་རྟགས་མཚན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་པདྨ་བཞད།
དཔལ་སྤྲུལ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་ (1808–1887) ལས་ཞག་ལྔའི་ཁོངས་སུ་སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུ་གསན་པས་ཚིག་དོན་གྱི་ཆ་མཐའ་དག་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་ཕྱིས་ཤེར་ཊཱིཀ་སོགས་ཀྱང་མཛད།
ཁྱད་པར་ཚེ་རབས་ལས་ཀྱིས་འབྲེལ་བའི་རིགས་བདག་པདྨ་འོད་གསལ་མདོ་སྔགས་གླིང་པའམ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོའི་ (1820–1892) ཞབས་པད་མཉེས་པ་གསུམ་གྱིས་བསྙེན་པས། ནང་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་གཅིག་པུར་དགོངས་ཏེ་ཐོག་མར་མ་ཏིའི་འཇམ་དཀར་གྱི་རྗེས་སུ་གནང་བས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེས་པ་ནས་བཟུང་། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཙུག་ལག་གི་སྒོ་དུ་མ་དང་། ཉེ་བརྒྱུད་དུ་བྱོན་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིགས། གསང་ཆེན་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བཀའ་གཏེར་དག་སྣང་ཇི་སྙེད་པའི་སྨིན་གྲོལ་རྒྱབ་བརྟེན་མན་ངག་ཕྱག་བཞེས་དམར་ཁྲིད་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་བསྩལ།
གཞན་ཡང་སྔ་རྗེས་ཅི་རིགས་པར་འཇམ་མགོན་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ (1813–1899) ལས་སྒྲ་ཙནྡྲ་པ་དང་། དངུལ་ཆུ་བཙོ་བཀྲུའི་ལག་ལེན་སོགས་ཐུན་མོང་རིག་གནས་དང་། འཇམ་དཔལ་ཚེ་བདག་ལྕགས་འདྲ་ལྕགས་སྡིག་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨིན་གྲོལ་རིགས(ཞུས)།
རྫོགས་ཆེན་མཁན་པདྨ་བཛྲ་(གཤེགས་ལོ་.1884)སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་ལས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་སྐོར་མཐའ་ཡས་པ་གསན་པར་མཛད།
གཞན་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཇུ་དབོན་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་(དཀོན་མཆོག་ཆོས་འཕེལ།?19)ལས་མདོ་སྡུད་པའི་རྩ་བའི་ལུང་དང་། འབུམ་གསར་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་འབྱུང་གནས་ལས་དབུ་མ་འཇུག་པ། གསོལ་དཔོན་པདྨ་ལས་བྱམས་ཆོས་བྱང་ས་སོགས་གཞུང་སྤེལ་མའི་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་ཙམ་གསན།
གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་སྤོབས་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་གྲོལ་བ།
དེ་ཡང་གསན་པ་ཙམ་དུ་མ་བཞག་པར་ཐུགས་ཉམས་སུ་ལེགས་པར་བཞེས། རྒྱུ་སྐུ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཤིང་གོམས་པའི་དཀར་པོའི་རིགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད། རྐྱེན་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེ་དང་དགོངས་པའི་བྱིན་རླབས་འཕོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སད་པས། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་གནས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་མཐའ་དག་རྟོན་པ་བཞི་དང་མི་འགལ་བར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བས་སྤོབས་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ།
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཇུ་དབོན་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་ལས་མདོ་སྡུད་པའི་རྩ་བའི་ལུང་ཙམ་ཞིག་གསན་ནས། དེ་འཕྲལ་ཕར་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་བཤད་པ་མཛད་པ་དང་། འབུམ་གསར་དགེ་བཤེས་ངག་དབང་འབྱུང་གནས་ལས་དབུ་མ་འཇུག་པ་གསན་དུས་བཤད་ལུང་ཙམ་ལས་འོ་བརྒྱལ་གནང་མི་དགོས་ཚུལ་ཞུས་པར། བཤད་ལུང་གནང་དང་འཕྲལ་དེ་ཉིན་ནས་རྒྱུགས་ཕུལ་གསུངས་པས། འཇུག་པའི་མགོ་ནས་མར་བཤད་པ་མཛད་པས། དགེ་བཤེས་ཀྱིས་ཕྲན་ནི་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མིང་ཐོབ་ནའང་འདིའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་འཁོར་གྱིས་དབུས་སུ་བསྔགས་པ་མཛད། དཔོན་སློབ་བློ་གཏེར་དབང་པོའི་མདུན་ནས་ཚད་མ་རིག་གཏེར་དང་།
གསོལ་དཔོན་པདྨ་ལས་བྱམས་ཆོས་བྱང་ས་སོགས་གཞུང་སྤེལ་མའི་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་ཙམ་གསན་ནས། དེ་འཕྲལ་ཕར་ལ་བཤད་པ་རྒྱས་པར་གནང་བས་མཚོན་མདོ་རྒྱུད་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་དོན་མཐའ་དག་ཐུགས་ལས་རང་བརྡོལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བས། །གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་དུ་མའི་ཚོགས་དབུས་སུ་འཇིགས་མེད་སེང་གེ་ལྟ་བུར་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་། འཆད་པ་དང་། འབེལ་བ་དང་། གཞུང་འགྲེལ་རྩོམ་པ་སོགས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་གྱི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀྱང་ཕྲན་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་གསར་རྙིང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཟང་ལ་མང་བ་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་སྐབས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་།
རང་ནས་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་སྤྱོད་འཇུག་ཤེར་ལ་ཙམ་ལས་གཞན་ཆེར་ཐོས་པ་མ་བྱུང་། ཕྱིས་བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་དཀའ་ལས་ཆེར་མ་དགོས་པར་དཔེ་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་གི་དཀའ་གནད་རྣམས་ཁྲོལ་བར་བྱུང་། དེ་ཡང་བསླབ་གཉེར་གསར་པའི་དུས་སུ་གསར་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་རྣམས་ཤེས་སླ་བར་བྱུང་ཞིང་སྔ་འགྱུར་གྱི་གཞུང་རྣམས་ནི་གོ་དཀའ་བར་བྱུང་ཡང་། རང་གིས་མི་གོ་བ་མ་གཏོགས་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་གཞུང་ཟབ་མོ་འདི་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་གོ་བའི་གནད་ཆེན་པོ་རེ་ཡོད་ངེས་སྙམ་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་མ་མྱོང་། དེའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་རང་གི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་ཏེ། ཕྱིས་བལྟས་དུས་ཟབ་གནད་མཐའ་དག་སྔ་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་ཞིང་ངེས་ཤེས་ལྷག་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན།
རིགས་ཀྱི་བདག་པོའི་བཀས་བསྐུལ་བ་ལྟར་རྩོམ་རིག་གི་སྒོ་མོ་ཕྱེས་པ།
སྐབས་དེར་སྐྱབས་མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་རང་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རེའང་གྱིས་ཞེས་བཀའ་ཕེབས་པས། བླ་མའི་བཀའ་སྒྲུབ་པ་དང་རང་གི་བློ་གྲོས་གོམས་ཆེད་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་འབའ་ཞིག་སྙིང་ལ་བཅངས་ནས་མདོ་སྐོར་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རེའང་བྲིས་ཤིང༌། དེ་དག་གི་སྐབས་སུ་རང་ལུགས་ཀྱི་འདོད་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་ཅུང་ཟད་རེ་བཤད་པས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱིས་འགོག་བྱེད་ལྟ་བུར་གོ་ནས་ཕྱིས་འདིར་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ནས་རྩོད་ཡིག་སོགས་མང་དུ་བྱུང་མོད། དོན་དུ་རང་གི་ཀུན་སློང་ལ་ནི་བླ་མའི་བཀའ་ལུང་སྒྲུབ་པ་དང་། དེང་སང་སྔ་འགྱུར་གྱི་བསྟན་པ་རི་མོའི་མར་མེ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཉེ་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་གཞན་ལུགས་ཀྱི་ལད་མོ་བཟློ་བ་ཙམ་ལས་རང་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་གནད་ཅི་ཡིན་ཙམ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་ཞུགས་ནས་འདྲི་མཁན་དཀོན་འདུག་པས་ཅུང་ཟད་ཕན་དུ་རེ་ནས་བྲིས་པ་མ་གཏོགས་གཞན་ལུགས་ལ་སྡང་ཞེན་དང་། རང་བསྟོད་ཀྱི་སྙེམས་པ་སོགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ནི་རྨི་ལམ་ཙམ་དུའང་སྐྱེ་མ་མྱོང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ཀྱང་མི་ཁྲེལ་བར་ཡོད་ཅིང་། རྩོད་ལན་སོགས་འབྲི་བ་འདི་དག་ཀྱང་རང་ཉིད་འཕགས་པའི་ཆོས་མ་ཐོབ་གཤིས་ཤེས་བྱའི་ཟབ་མོ་མཐའ་དག་རྟོགས་པར་ག་ལ་ནུས་ཀྱང་། གང་འཐད་པ་དང་མི་འཐད་པ་དག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་འཕགས་བོད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་གི་སྒྲོན་མེ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་དེ་སྨྲས་ན་སུས་སུ་ལ་ཕན་ཆ་མེད་པས་གཞན་དག་ལའང་ཅུང་ཕན་པའང་འབྱུང་སྲིད་ལ། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ཟབ་མོ་བསླད་པར་བགྱིས་པ་ཞིག་ན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐར་ལམ་གྱི་སྒོ་འགེགས་པ་དང་།གཞན་མང་པོ་ཡང་དེར་སྦྱར་བས་གཏན་དུ་ཕུང་ཚབས་དང་ཉེས་སྐྱོན་དེ་ལས་ཆེ་བ་གཞན་མེད་པས། ཆོས་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ལུང་རིགས་ཡང་དག་དང་མཐུན་པར་སུན་ཕྱུང་བར་གྱུར་ན་ནི། དེ་ཉིད་སྨན་པ་བཞིན་དུ་བརྟེན་བྱ་ཡིན་གྱི་སྡང་ཞེན་གྱིས་སུན་ཅི་ཕྱིན་ནམ་ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། གཟུ་བོའི་བློས་བགྲོ་གླེང་ཅུང་ཟད་བགྱིས་པ་ཡིན་ཅེས་གསུངས་སོ། །
དེས་ན་འཕགས་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ལོག་རྟོག་བཟློག་པ་སོགས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཏེ། མཁས་མཆོག་བློ་བཟང་རབ་གསལ་དང་། རྗེ་འདི་ཉིད་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་སྐྱེས་བཟང་པོ་བསྐུར་རེས་ཀྱིས་འབེལ་བའི་མཐར་ཕན་ཚུན་ཐུགས་ཡིད་གཅིག་འདྲེས་སུ་གྱུར་ཏེ་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་མཛད།
ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གཟིགས་སྐབས་མནལ་ལམ་དུ་ངོ་བོ་ས་པཎ་ཡིན་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་རྒྱ་གར་པཎ་གྲུབ་ཀྱི་ཆས་ཅན་ཤང་རྩེ་ཅུང་ཟད་གུག་པ་ཞིག་གིས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་མི་ཤེས་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་རེད་གསུངས་ཏེ་ཚད་འགྲེལ་གྱི་དཔེ་ཞིག་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་གནང་ནས་འདི་གཉིས་མཉམ་དུ་སྡོམ་ཤིག་གསུངས་པས། དེ་ལྟར་བསྡམས་མ་ཐག་རལ་གྲི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་མདུན་ན་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྣང་ཤར་བ་ལ། རལ་གྲི་དེ་གཅིག་གཡུག་པས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་ཆོད་པའི་ཐུགས་སྣང་གསལ་བར་བྱུང་། ཕྱིར་ནང་ནས་རྣམ་འགྲེལ་ལ་མི་ཤེས་པ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་གསུངས།
འདུལ་བ་མདོ་རྩ་ལ་ཐོག་མར་ལན་གཅིག་གཟིགས་པས་ཅུང་གོ་དཀའ་བ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བར། རྗེས་སུ་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག་དཔེ་ལྟས་གཟིགས་སྐབས་འདུལ་པོད་བཅུ་གསུམ་པོ་ཚར་གཅིག་གཟིགས་པ་དེས་མདོ་རྩལ་མི་ཤེས་རྒྱུ་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག་གསུངས། དེའང་བོད་སྔ་རྗེས་ཀྱི་ཁྱད་སོགས་ཟབ་གནད་ཐུན་མིན་རྣམས་ནི་དཔེ་སོགས་ལ་བལྟས་པ་མིན་པར་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་བཞུགས་དུས་རིག་པའི་རྩ་ཁ་བྱེ་བ་དང་། བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷའི་བྱིན་རླབས་ལས་རང་བབ་ཀྱིས་ཐུགས་ལ་ཤར་ཏེ་མ་བྲིས་ཐབས་མེད་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཅེས་གསུངས།
རྩ་བའི་བླ་མས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་མངལ་གསོལ་བ།
སྐབས་ཤིག་གི་དུས་ཚོད་དགེ་བར་རྗེ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་བཟང་རྒྱུན་གང་དཀོན་དང་གནད་གང་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་རྣམས་མཆོད་སྟེགས་སུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས་མཆོད་འབུལ་རྒྱས་པར་གནང་། དེའི་མདུན་དུ་གབ་རྩེའི་གདན་མཐོ་བར་རྗེ་འདི་ཉིད་བཞུགས་སུ་གསོལ་ནས། པུསྟི་འདི་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་ཁྱེད་ལ་གཏད་པ་ཡིན་པས། ཕྱིན་ཆད་འཆད་པ་དང་རྩོད་པ་དང་རྩོམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་ཉམས་པར་ཟུངས་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་ཡུན་རིང་དུ་གསལ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོར་དབང་བསྐུར། སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཞལ་ཐང་། མཚན་བཀྲ་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བཀའ་རྩོམ་ཕྱག་བྲིས་མ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འགང་ཆེ་བ་དང་། དབང་རྟགས་སུ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་བཞེས་པའི་པཎ་ཞུ་རྣ་རིང་བཅས་བསྩལ་ནས་དོན་གྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་མངའ་གསོལ་ཞིང་གཟེངས་བསྟོད་མཛད།
མཁས་པ་ལ་མཁས་པས་བསྟོད་བསྔགས་ཐོབ་པ།
ཕྱིས་སུའང་རྗེ་མཁྱེན་བརྩེས་གཞན་ལ་གསུང་འཕྲོས་སུ་ད་ལྟའི་དུས་འདིར་སའི་སྟེང་ན་བླ་མ་མི་ཕམ་ལས་མཁས་པ་མེད། ཁོང་གི་སྐྱེས་རབས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་བྲིས་ན་ཤེར་ཕྱིན་པུསྟི་ཙམ་གྱིས་མི་ཚད་པ་འབྲི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཁོང་ད་ལྟ་མི་མཉེས་པར་འདུག་ཅེས་གསུངས་པ་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ལས་ཐོས། འཇམ་མགོན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། ཉིད་མཛད་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དང་། བཀའ་བརྒྱད་རྣམ་བཤད་སོགས་ཀྱི་བཤད་ལུང་ཀྱང་གསན།
རྩོད་པས་ཕ་རོལ་པོ་ཚད་བཅད་པ།
ཇི་ཞིག་ན་གསར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་འཇའ་པ་མདོ་སྔགས་ཀྱིས་སྤྱོད་འཇུག་ཤེར་ལེའི་འགྲེལ་པ་ལ་མི་འཐད་པའི་ཆ་བརྗོད་པ་ལ། མཁས་བཙུན་གྲུབ་པའི་ཁྱུ་མཆོག་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དཔང་པོར་བཞག་ནས་ཞག་དུ་མར་བགྲོ་གླེང་གནང་བའི་ཚེ། ཕལ་གྱིས་རང་རང་གི་འདོད་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་ཙམ་ལས་རྒྱལ་ཕམ་མ་འབྱེད་པའི་ཚེ། བླ་མ་རིག་མཆོག་ནས་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་དེ་གཉིས་གང་རྒྱལ་ཞུས་པར། ངས་ནི་རྗེས་གཅོད་མི་ཤེས། ཚར་གཅོད་མི་ཤེས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁ་དཔེར། བུ་ཕས་མི་བསྟོད་དགྲས་བསྟོད། བུ་མོ་མས་མི་བསྟོད་གནས་ཀྱིས་བསྟོད་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར། ང་ལ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པ་སྔ་མའི་དུས་བླ་མ་མི་ཕམ་གྱི་ཐུགས་དམ་རྟེན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་ཞིག་བྱུང་བ་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་འབྲེལ་འདུག་པ་གསལ་བར་མཐོང་ཟེར་བས་དེའི་ནང་དུ་དོན་འདུས་འདུག་གསུངས། སྐབས་དེར་ཡང་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས། འཇའ་པ་མདོ་སྔགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་ཡི་གཟུགས་ཞེས་པར་འགྲེལ་པ་བྲིས་འདུག་པ་ལ། ལ་ལས་དགག་པ་དང་ལ་ལས་སྒྲུབ་པར་གོ་བ་ཞིག་སྣང་བས་འདི་ཐད་ནས་ཀྱང་བགྲོ་གླེང་རེ་མཛོད་ཅེས་བཀའ་ཕེབས་པ་བཞིན་མཛད་པས་རྗེ་འདི་ཉིད་རྒྱལ་ཞིང་། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་བཤད་འགྲེལ་རྩོམ་པའི་བཀའ་གནང་སོང་ཞེས་རྗེ་འདི་གཉིས་ཀའི་ཞལ་སློབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཁོ་བོའི་རིགས་བདག་གླིང་བླ་མ་ཆོས་འབྱོར་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་ལས་དངོས་སུ་ཐོས་སོ། །
༥༣ (གྲངས་ཀ།)
༥༣ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༥༢པའི་རྗེས་མ་དང་༥༤པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
༡༩༤༣ལོ།
༡༩༤༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ།
སྒྲུབ་པ་ལ་གཞོལ་ཚུལ།
ཕྱིས་སྒྲུབ་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཀར་མོ་སྟག་ཚང་དུ་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་ཏེ། གཙོ་བོར་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་ལྷ་སྐལ་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་ཚེ་བདག་གི་བསྙེན་པ་གནང་། སྐབས་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་རྟགས་ཐམས་ཅད་མ་བྱུང་བ་མེད་ཅེས་དང་། ལར་ཡང་མཚམས་ལ་ལོ་མང་གི་སྐབས་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྩེ་གཅིག་པ་ལས་རང་བཞིན་ཁ་ཡེང་མིག་ཡེང་གིས་བསྙེན་པ་ཕྲེང་སྐོར་གཅིག་ཙམ་ཡང་བཟླ་མ་མྱོང་གསུངས། སྐབས་ཤིག་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་དུ་བྱོན་པས། ཞལ་ནས་ཁྱེད་མཚམས་ལ་བཞུགས་སྐབས་ཉམས་ལེན་ཇི་འདྲ་མཛད་ཅིང་ཡོད་གསུངས་པར། ཕྲན་གྱིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་དུས་དཔྱད་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་དང་། ཡི་དམ་གྱིས་བསྙེན་མཚམས་བྱེད་དུས་བསྐྱེད་རིམ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཨེ་ཐོན་གཟབ་གཟབ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཞུས་པས། དེ་ཚོ་དཀའ་མོ་རེད། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པར་རང་ཁར་སྡོད་རྒྱུ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་དེ། ཁོ་བོ་ནི་དེ་བཞིན་བྱས་ཏེ་བསྡད་པས་སེམས་ངོ་ཟེར་བའི་དཀར་ཤ་དམར་མདངས་ཅན་ཞིག་མ་མཐོང་ཡང་། ད་ནི་ཤི་རུང་ཡ་ང་བག་ཚ་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་མི་འདུག་གསུངས་ནས་བཞད་མོ་མཛད། དེ་བླ་མའི་གདམས་ངག་ཡིན་པར་གོ་བྱུང་གསུངས། རྫོགས་རིམ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པས་ལས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ཕལ་ཆེར་དབུ་མའི་དབྱིངས་སུ་དག་སྟེ་བདེ་སྟོང་དགའ་བཞི་དང་སྟོང་བཞིས་དྲངས་པའི་དཔེ་དང་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར། ཁྱད་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་མ་ལུས་པར་མངོན་སུམ་ཚད་ལ་ཕེབས་ཏེ་སྣང་སྤྱོད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར། ནང་གི་རྩ་ཁམས་ཡི་གེ་སྤྲིན་གྱི་འཁོར་ལོར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒོམ་བྱུང་གི་མཁྱེན་རབ་ཀློང་ནས་བརྡོལ་ཏེ་ཟབ་དོན་མཐའ་དག་དགོངས་གཏེར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པར་མཛད་པའང་། བྱིན་རླབས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་དད་པ་སྐྱེད་པ་བསྟོད་ཚོགས་དང་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྐོར། ཤེས་བྱ་སྤྱིའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ཐུན་མོང་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་འཇུག་ངོགས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར། བསྟན་པ་ཡུན་དུ་གནས་ཤིང་བདེ་ལེགས་རྟག་ཁྱབ་ལྷན་གྲུབ་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་བསྔོ་སྨོན་ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། སྤྱིའི་ས་བཅད་བཞི་ལ་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་དུ་མར་འབྱུང་བའི་གླེགས་བམ་རིན་པོ་ཆེ་མཚན་བཟང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་སུ་བཞུགས་པས་རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སྔ་འགྱུར་བའི་བསྟན་པར་འཆི་ཁ་མ་ལ་སྲོག་གི་ཟུངས་བསྩལ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཙོ་བོར་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཉམས་བཞེས་དང་། ཐུན་མཚམས་སུ་མན་ངག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་སྙེད་པ་སྩལ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་ལས།
རྗེ་འདིའི་ཞལ་སློབ་སྐོར།
རྗེ་འདིའི་ཞལ་སློབ་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྡོ་གྲུབ་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་ཉི་མ (1865–1926)། གཏེར་སྟོན་བསོད་རྒྱལ (1856–1926)། རྫོགས་སྤྲུལ་ལྔ་པ་ (ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ (1872–1935)། དང་དགེ་མང་མཁན་པོ (9th cent.)། ཞེ་ཆེན་རབ་འབྱམས་ (ལྔ་པ་འགྱུར་མེད་ཀུན་བཟང་བསྟན་འཛིན 1864–1909)། དང་རྒྱལ་ཚབ (འགྱུར་མེད་པདྨ་རྣམ་རྒྱལ 1871–1926། ཀཿཐོག་སི་ཏུ་(ཚོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ1880–1924)། དཔལ་ཡུལ་རྒྱ་སྤྲུལ་(མདོ་སྔགས་བསྟན་འཛིན 1830–1892)། ཨ་འཛོམ་འབྲུག་པ་(འགྲོ་འདུལ་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ1842–1924)། གྲུབ་དབང་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི (1853–1919)། ངོར་དཔོན་སློབ་སོགས། མདོར་ན་ཀཿདཔལ་ཞེ་རྫོགས་དཔལ་སྤུངས་སྡེ་དགེའི་དགོན་ཆེན་རེབ་ཀོང་བར་གྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་སྐྱེས་ཆེན། གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བའི་མཁས་པ། བསླབ་པ་གསུམ་ལྡན་གྱི་མཁན་པོ། རིམ་གཉིས་གདེང་ལྡན་གྱི་སྔགས་པ། ཚོ་བློས་བཏང་གི་བྱ་བྲལ་སོགས་གསུང་གི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་བགྲང་གིས་མི་ལང་ཞིང་། ཐུགས་སྲས་སྐྱེས་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མའི་ཕྲིན་ལས་སྤེལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཆེ་ཐང་དུ་བསྐྱེད་བཞིན་པའོ། །རྗེ་འདིས་ས་གཏེར་དངོས་སུ་བཞེས་པའི་ཐུགས་རྩོལ་མ་གནང་ཡང་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་བསྐྱེད་རྫོགས་མན་ངག་ལས་ཚོགས་སོགས་སྔར་མ་གྲགས་པ་མང་པོ་ཞིག་དགོངས་གཏེར་དུ་བརྡོལ་བ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྤེལ་བར་མཛད་པ་སྟེ། དོན་ལ་གཏེར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཟབ་མོ་དགོངས་པའི་ཀློང་མཛོད་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བའི་གཏེར་སྟོན་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
པུ་རོ་ཊེག་ཊི་ནིམ།
པུ་རོ་ཊེག་ཊི་ནིམ་ནི་ལྕགས་རིགས་དང་ཨེག་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Paརེད།
མཁན་ཆེན་བློ་བཟང་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ།
མཁན་ཆེན་བློ་བཟང་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༨༧༡ལོར་མདོ་སྨད་ཁྱུང་ཀྱཱའི་སའི་ཆར་ གཏོགས་ཐོག་ཁང་པའི་སྡེ་བར་སྐུ་འཁྲུངས།ཁུ་བོ་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་དང་དགེ་ཤེས་བློ་བཟང་ཆོས་འབྱོར་ གཉིས་ལས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་བསླབས།དགུང་ལོ་བདུན་པར་ཁྲི་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དང་། ཉཱ་ཀྱ་ལྷ་རམས་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས།སྔགས་རམས་པ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་སྐོར་མཛད་ནས་ དེ་མཚན་ལ་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་གསོལ།དགུང་ལོ་ཉེར་བརྒྱབ་པ་ས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༨ལོར་གདན་སའི་ཁྲི་ཆེན་ ལ་ཞུགས།སྨོན་ལམ་གསུང་ཆོས་དང་ཐོག་གི་བརྩི་བཞག་བཀའ་ཆོས་གང་ཡོད་རྒྱས་ཤིང་མཐའ་ཆོད་པའི་བཀའ་དྲིན་ བླ་ན་མཐོ།རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་བྱ་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༤ལོར་སྐུ་གཤེགས།
ཚོགས་ཆེན་པོ་
དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཔྱོད་བརྗོད་རགས་བསྡུས།ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲི་བོད་དུ་ཕེབས་རྗེས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་རྒྱུན་མང་དུ་སྤེལ་བ་གནང་བ་ལས་ཚོགས་པ་སྡེ་བཞི་སྟེ། ༡.ཚོགས་ཆེན་པོ། ༢.ཚོགས་པ་བྱེ་རྫིང་པ། ༣.ཚོགས་དགེ་འདུན་སྒང་པ། ༤.ཚོགས་ཆོས་ལུང་པ་བཅས་བྱུང་བའི་ནང་ནས་ཚོགས་ཆེན་པོ་ནི་པཎ་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་གཙང་པ་རྡོ་རྗེ་དཔལ་ནས་རྒྱུད་པའི་ཚོགས་པ་ཡིན།
༥༤ (གྲངས་ཀ།)
༥༤ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༥༣པའི་རྗེས་མ་དང་༥༥པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
གློག་ཀླད།
གློག་ཀླད་ནི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་མ་ལག་ལ་གཞིགས་ནས་གཞི་གྲངས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པར་ཟེར།
འཕྲུལ་འཁོར།
འཕྲུལ་འཁོར་སྟོབས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིག་ཆས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའམ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་པར་ཟེར།
གནམ་རི་སྲོང་བཙན།
གནམ་རི་སྲོང་བཙན་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞག་རེད།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཡིན་ཞིང་སུང་རབ་ཀྱི་ནང་དུ་འབོད་པ་ཡིན།
ཀུན་བཟང་མེ་ལོང་བྲག་དཀར་
མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་མཁར་གྱི་གཡོན་ངོས་ཀོ་རའི་ལུང་པ་དང་ཉེ་བའི་སྲིན་པོ་རིའི་ཞོལ་དུ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་སྡེ་ཞིག་སྟེ། བྲག་དཀར་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོག་མར་ཕྱག་བཏབ། དགེ་འདུན་པ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཁྲིམས་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གཙང་ཞིང་། དུས་བཟང་དང་དུས་ཆེན་ཁག་མ་གཏོགས་གཙོ་བོར་མཚམས་བཅད་དགེ་སྦྱོར་ཁོ་ནར་བཞུགས་སྲོལ། ཞིབ་པར་གོང་གསལ་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》ལྕགས་དཔར་མར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མཛའ་བཅུགས།
མཛའ་བཅུགས་ནི་མི་གཉིས་འམ་གཉིས་ཡན་ཆད་མཉམ་དུ་ཕན་ཚུན་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན།
ད་དུང་གཟིགས།
བརྩེ་དུང་།
གསུང་རབ།
གསུང་རབ་ནི་ཡིའུ་ཐའེ་ཆོས་ལུགས་སམ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་གཙོ་བོ་རེད།
༥༦ (གྲངས་ཀ།)
༥༦ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༥༥པའི་རྗེས་མ་དང་༥༧པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག
དཀར་ཆག་གི་ཨང་གྲངས།
ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་
སྟོད་མངའ་རིས་གུང་ཐང་གི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཅིག་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་དང་ཡུམ་གུ་གེ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་བྱི་(༡༥༢༨)ལོར་འཁྲུངས། ཐོག་མར་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་བཀྲ་ཤིས་ནམ་གླིང་དགོན་གྱི་སྤྱི་གཉེར་དང་། ཆོས་དཔོན། མཁན་པོ་བཅས་རིམ་པར་མཛད་ཀྱང་། མངའ་རིས་གུང་ཐང་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དཀོན་ཐོག་རྐྱེན་གཞན་དུ་མའི་དབང་གིས་རྒྱལ་པོ་རྣམ་འཕྲུལ་གྱི་ཕྱག་རོགས་དང་སྦྲགས་ཁྱིམ་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་དགོས་བྱུང་། དེ་ཡང་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ཤིང་སྟག(༡༥༥༤)ལོར་བདག་མོ་ཡར་འབྲོག་མ་དང་མི་ངན་གཞན་གྲོས་མཐུན་གྱིས་བདག་མོ་གུ་གེ་མ་བཀྲོངས་ཤིང་། ཁྲི་ཀུན་བཟང་ཉི་ཟླ་གྲགས་པ་དང་། ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་གཉིས་ཀྱང་བཀྲོངས་རྩིས་བྱས་ཏེ་གཤེད་མ་བཏང་ཡང་སྒོ་མང་། ནམ་ལིང་། ཕུ་ལག་གསུམ་གྱི་རམ་མདའ་སླེབས་སྟེ་བཀྲོངས་མ་ཐུབ། བདག་མོ་གུ་གེ་མ་བཀྲོངས་མཁན་རྣམས་ལ་སྲོག་ཐོག་གི་ཁྲིམས་གཅོད་དང་། བདག་མོ་ཡར་འབྲོག་མ་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་སློག་བཏང་། དེའི་ཕྱི་ལོ་སླར་ཡང་བདག་མོ་ཡར་འབྲོག་མའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དུ་རིན་སྤུངས་ཀྱི་དམག་དཔུང་གིས་དཔལ་ཁུད་དང་ལ་སྟོད་ལྷོ་ཡང་བཅོམ་སྟེ་དབང་དུ་བསྡུས་པར་བརྟེན་ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་རང་ཉིད་ངོ་མ་དམག་དཔོན་དུ་ཕེབས་ནས་རིན་སྤུངས་པའི་དམག་དང་འཐབ་སྤྲད་པས་རིན་སྤུངས་པའི་དམག་ཕམ་ནས་ལྷོ་ཤེལ་དཀར་རྫོང་བླངས་ཐོག། ལྷོ་བདག་པོའི་རྒྱལ་བུ་རྒན་གཞོན་གཉིས་རིན་སྤུངས་པས་མི་གཏེར་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་ཡང་རིན་སྤུངས་པའི་ལག་ནས་བླངས་ཏེ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ། དགུང་ལོ་སོ་བརྒྱད་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ཤིང་གླང་(༡༥༦༥)ལོར་འདས། ཞིབ་པར《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ལྔ》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༡༣༩ནས་༡༤༡བར་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
༥༧ (གྲངས་ཀ།)
༥༧ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༥༦པའི་རྗེས་མ་དང་༥༨པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།