cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
མིག་འཕྲུལ་སྟོན་པ།
ང་དང་ཁྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད།
གཉེན་སྒྲིག་བྱས་མ་ཐག་པའི་གཞོན་ནུ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ཀྱིས་ཉིན་གཅིིག་ཁང་པའི་ནང་ཅ་དངོས་རྣམས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་སྐབས་བཟའ་ཟླས་རང་གི་ཁྱོ་གར། ཁྱེད་ཀྱི་ཅ་ལག་འདི་ག་པར་སྒྲིག་གི་ཡིན་ནམ། ངའི་འདི་ག་པར་སྒྲིག་ན་ཡག་ག་འདུག ཅེས་གྲོས་འདྲི་བྱས་པར་སྐྱེ་དམན་དེས། འོ་ཛི་ཁྱེད་རང་འདི་འདྲ་གསུང་མ་གནང་དང༌། ད་ཆ་ངེད་གཉིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པའི་བཟའ་ཟླ་རེད། བྱས་ཙང་གཅིག་སེམས་གཅིག་ལ་གཏད་དེ་མི་གཅིག་སེམས་གཅིག་ལྟ་བུ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་དང་ཡང་ན་ངའི་ཟེར་ནས་དབྱེ་འབྱེད་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད། བྱས་ཙང་ད་ནས་བཟུང་ཐ་ན་ཁབ་སྐུད་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། ངེད་གཉིས་ཀྱི། ཞེས་ཤོད་དགོས་པ་ལས། ངའི་དང༌། ཁྱོད་ཀྱི། ཞེས་གཏན་ནས་ཤོད་མི་ཆོག་ཅེས་བཤད་པས་ཁྱོ་གས་ཀྱང༌། དངོས་གནས་ཁྱེད་རང་གིས་གསུངས་པ་ལྟར་རེད། ད་ནས་བཟུང་དེ་རང་ཞུ་ཆོག ཅེས་ཁས་བླངས་པ་རེད། དེ་ནས་ཅུང་ཟད་རྗེས་ཁྱོ་ག་དེ་ཁྲུས་ཁང་ནང་དུ་སོང་སྟེ་དུས་ཡུན་ཅུང་ཙམ་འགོར་བ་ན། བཟའ་ཟླས་ཁོང་ལ། ཁྱེད་རང་ག་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞེས་དྲིས་པར་ཁྱོ་ག་དེས་ལམ་སང༌། ང་ཨ་ར་་་་མ་རེད། ངས་ང་རང་གཉིས་ཀྱི་ཨ་ར་གཞར་བཞིན་ཡོད། ཅེས་ལབ་པ་རེད།
གྲི་གང་བྱུང་མ་གཡུགས།
གནའ་སྔ་མོའི་དུས་སུ་རྣམ་ཀུན་དཔའ་དང་བློ་ཁོག་ཡོད་མདོག་མདོག་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲི་རིང་ཐོགས་པའི་མི་གཉིས་རྒྱག་རེས་ཤོར་བ་རེད། སྐབས་དེར་གཉིས་ཀས་གྲི་རིང་ཤུབས་ལས་ཕྱུངས་ཏེ། ཁྱོད་ཤི་དང་ཡང་ན་ང་གསོན་གྱིས་གྲི་གཡུག་རེས་བྱས་ཏེ་དམར་འཛིང་དྲག་པོ་བྱས། ཕན་ཚུན་གྲི་གཡུག་རེས་དུས་ཡུན་གང་ཙམ་ཞིག་བྱས་རྗེས་མི་གཅིག་གིས་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་གདོང་ལེན་མ་ཐུབ་སྟེ། རིམ་བཞིན་ཕྱིར་བཤོལ་བྱེད་ཀྱིན་བྱེད་ཀྱིན་ལ་མི་གཞན་དེར། ཝ་ཡེ། གྲི་གང་བྱུང་མ་གཡུགས་མ་གཏོགས་ངའི་མིག་ལ་ཐེབས་པ་འདུག་ག ཞེས་བརྗོད་པ་རེད།
ངའི་ཕག་པས་ནོར་འདུག
སྤོ་སྤོ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རིང་གི་ཕག་པ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་རླངས་འཁོར་གྱིས་བརྫིས་པ་རེད། སྐབས་དེར་སྤོ་སྤོ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རིང་གིས་ཧང་སངས་སངས་ངང་ནས། འོ་ཛི་ངའི་ཕག་པ་རླངས་འཁོར་གྱིས་བརྫིས་སོང༌། ཞེས་སྐད་ཅོར་ཆེན་པོ་བརྒྱབ་པས། རླངས་འཁོར་གཏོང་མཁན་གྱི་ཁ་ལོ་པ་དེ་ལམ་སང་མར་བབས་ཡོང་སྟེ་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས། པཱ་ལགས། དངོས་གནས་བྱས་ན་ཁྱེད་རང་གི་ཕག་པས་ནོར་འདུག ཡིན་ནའང་ངས་ཁྱེད་རང་ལ་སྒོར་བཅུ་སྤྲད་ཆོག་ཅེས་ཟེར་ནས་སྒོར་བཅུ་སྤྲད་པ་རེད། སྐབས་དེར་གྲོང་མི་གཅིག་གིས་དེ་དག་མཐོང་རྗེས་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར། སྤོ་སྤོ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རིང་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཡག་པོ་བཞེས་གནང་དང༌། ཁྱེད་ཀྱི་ཕག་པ་རླངས་འཁོར་གྱིས་བརྫིས་ནས་བསད་པར་སྒོར་བཅུ་ལས་མ་སྤྲད་པ་དཔེ་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་བརྗོད་པར། སྤོ་སྤོ་དཀོན་མཆོག་ཚེ་རིང་གིས་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་པ་དང་བཅས། དེ་རིང་བདག་ལ་ཁེ་བཟང་རག་བྱུང༌། དངོས་གནས་བྱས་ན་ངའི་ཕག་པས་ནོར་འདུག ཅེས་བཤད་པས་གཡས་གཡོན་གྱི་གྲོང་མི་ཚང་མ་གད་མོ་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་རོ། །
མཱ་ཅང་མཁས་པའི་རྒྱལ་པོ།
སྔོན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་མཱ་ཅང་རྒྱག་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་ཡོད་ལ་མཁས་པོ་ཡང་ཡོད། ཉིན་གཅིག་རྒྱལ་པོས་ཡུལ་འདིར་མཱ་ཅང་མཁས་ཤོས་རང་ཉིད་ཡིན་པས། ངས་ཚོང་པ་འབྱོར་ལྡན་ཁག་ཅིག་དང་མཉམ་དུ་མཱ་ཅང་བརྒྱབ་ནས་རྒྱན་ཆེན་པོ་བཙུགས་ན། ང་ལ་ཁོ་ཚོའི་དཔལ་འབྱོར་ཚང་མ་ཐོབ་ཐུབ་བསམས་ནས་རང་གི་བློན་པོ་རྣམས་ལ། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་འབྱོར་ཕྱུག་ཚོའི་དཔལ་འབྱོར་ཚང་མ་ང་ལ་ཐོབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། བྱས་ཙང་ཁྱོད་ཚོས་འབྱོར་ཆེན་མཱ་ཅང་རྒྱག་རྒྱུར་དགའ་ལ་མཁས་པ་སུ་ཡོད་འདིར་སྐད་བཏང་ཐུབ་ན་བྱ་དགའ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་བཏང༌། ཉིན་ཤས་རྗེས་བློན་པོ་ཞིག་གིས་སྤྲང་པོ་གོས་ཧྲུལ་ཞིང་ཤ་རིད་པ་ཞིག་ཁྲིད་ནས། རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་གནང་བ་བཞིན་མཱ་ཅང་མཁས་ཤོས་དེ་སྐད་བཏང་ཡོད་ཅེས་སྙན་སེང་ཞུས། དེའི་རྗེས་རྒྱལ་པོས་སྤྲང་པོ་ལྟ་བུའི་མི་དེ་གཟིགས་མ་ཐག ཁོ་སྤྲང་པོ་ཞིག་མཱ་ཅང་མཁས་པ་རེད་ཅེས་འདིར་ཁྲིད་ཡོང་བ་དཔེ་མི་སྲིད་པ་རེད། ཅེས་རབ་ཏུ་ཁྲོས། སྐབས་དེར་བློན་པོ་དེས་སྐད་ཆུང་ངུས། འདི་ནི་རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཆེ་ཤོས་དེ་རེད། ཡིན་ནའང་མཱ་ཅང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟ་འདི་འདྲ་ཆགས་པ་རེད། ཅེས་ཞུས་པར་རྒྱལ་པོ་མཱ་ཅང་མཁས་པ་དེ་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་ལུས་སོ། །
མི་ཁ་ཆེ་རེད།
ཧིནྡུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞིག་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བུ་ཞིག་ཕན་ཚུན་བརྩེ་དུང་ཆེན་པོས་དགའ་རོགས་ཆགས་ཏེ། བུ་མོ་དེས་མོ་རང་གི་ནང་མི་ལ་བུ་དེའི་མཉམ་དུ་ཆང་ས་རྒྱག་དགོས་ལབ་སྟེ། བུ་དེ་ཡག་པོ་ཡོད་ལུགས་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་སྟབས། བུ་མོའི་ཕས་རང་གི་བུ་མོའི་འདོད་བློ་དང་བསྟུན་ཏེ་ཆང་ས་རྒྱག་རྒྱུ་ཁས་ལེན་གནང་བ་རེད། བུ་དེ་ཆོས་ལུགས་ཁ་ཆེ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མ་རྒན་ཅུད་ཟད་མ་དགའ་བར། ང་ཚོའི་བུ་མོ་བུ་དེ་དང་ཆང་ས་བརྒྱབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་བུ་དེ་ནི་ཁ་ཆེ་རེད། ཅེས་ལབ་པར་བུ་མོའི་ཕས། གང་ཡོད་པ་མ་རེད། བུ་དེ་ཁ་ཆེ་ཡིན་ན་ཡིན། དེ་མིན་སྣ་ཆེན་ཡིན་ནའང་ཡིན། བུ་མོ་མོ་རང་ལ་འགྲིག་གི་རེད་ལབ་སྟེ། མ་རྒན་དེས་ཅི་བཤད་འདི་བཤད་མེད་པ་བཟོས་པ་རེད།
བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ཐོབ་པ།
ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་ཙམ་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ལ་དུད་ཚང་ཞིག་གི་ནང་དུ་རྐུན་མ་ཞིག་འཛུལ་ཏེ། ཅ་ལག་རྩ་ཆེན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བརྐུས་ནས་བྲོས། བདག་པོས་རྐུན་མ་མཐོང་སྟེ་རྗེས་འདེད་བཏང་ནས་བརྒྱུགས་སྟབས། རྐུན་མ་དེ་ཐང་ཆེན་ཞིག་ལ་མི་མང་པོ་རྒྱུག་ཤར་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དེའི་དཀྱིལ་དུ་བྲོས། བདག་པོས་ཁོ་པོའི་རྗེས་སུ་བརྒྱུགས། རྐུན་མ་དེ་ཤིན་ཏུ་དངངས་སྐྲག་ངང་མགྱོགས་པོ་བྲོས་ཀྱང་བདག་པོས་རྗེས་ཟིན་ཏེ་འཇུ་གྲབས་བྱེད་སྐབས། རྒྱུག་ཤར་གློད་མཁན་དེ་ཚོས་མཐོང་སྟེ་རྐུན་མ་དེ་འཛིན་མ་བཅུག སྦྱིན་བདག་དེ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ནས། མི་འདི་རྐུན་མ་རེད། ཅེས་ལབ་ཀྱང་མ་ཕན་པར་རྒྱུག་ཤར་གློད་མཁན་ཚོས་རྐུན་མ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཇག་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ད་ལྟ་ང་ཚོ་རྒྱུག་ཤར་གློད་མཁན་ལ་ཁྱད་པར་ག་རེ་ཡོད་རེད་དམ། ཞེས་ལབ་སྟེ་འཇུ་བཟུང་བྱེད་མ་བཅུག་པས། བདག་པོ་དེས་ལན་གང་ཡང་སྤྲད་རྒྱུ་མ་རག་པར་རྐུན་མ་དེའི་རྗེས་ལ་ཧ་ཅང་མགྱོགས་པོ་བརྒྱུགས་ཏེ་རྗེས་ཟིན་གྲབས་བྱེད་སྐབས། ཁོང་ཚོ་གཉིས་རྒྱུག་ཤར་གློད་མཁན་ཚོའི་སྔོན་ལ་སླེབས་ཏེ། མི་མང་པོས་ཁོང་ཚོ་གཉིས་ཀ་བཟུང་ནས་རྐུན་མ་ལ་བྱ་དགའ་ཨང་དང་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་ལ་ཨང་གཉིས་པ་སྤྲད་པ་རེད།
གུང་གསེང་ཟེར་བའི་སློབ་ཕྲུག་གཅིག
གུང་གསེང་ཟེར་བའི་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་འཛིན་གྲྭ་ལྔ་པའི་ནང་གསར་དུ་འཛུལ། སློབ་ཕྲུག་དེའི་མིང་ལ་གུང་གསེང་ཟེར་བ་རྒན་ལགས་མ་གཏོགས་སུས་ཀྱང་ཤེས་མཁན་མེད། རྒན་ལགས་ཀྱིས་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་རིམ་པས་སོ་སོའི་མིང་བོས་ཏེ་ཡིག་རྒྱུགས་གཏོང་སྐབས་གུང་གསེང་ཟེར་བའི་སློབ་ཕྲུག་དེའི་རིམ་པར་སླེབས་སྐབས། ཡ་་་་ད་གུང་གསེང་ཡིན་ད། ཞེས་ལབ་པར་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ད་རིང་གུང་གསེང་སྔ་པོ་བཏང་སོང་བསམས་ནས་དགའ་ཐག་ཆོད་དེ་ལམ་སང་ཕྱིར་བརྒྱུགས། རྒན་ལགས་དེས་གུང་གསེང་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་མེད་ཅེས་ལབ་ཀྱང་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ཉན་ལོང་མེད་པར་ཕྱིར་ཐོན་ཟིན། ཉིན་རྗེས་མ་འཛིན་གྲྭ་ཚོགས་པ་དང་རྒན་ལགས་དེས། དེ་རིང་ངས་གུང་གསེང་གི་མིང་བརྗེ་པོ་བརྒྱབ་ནས་ཚེ་རིང་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན། བྱས་ཙང་དེ་རིང་ནས་བཟུང་ཚེ་རིང་ཞེས་ལབ་ན། གུང་གསེང་གི་མིང་ཡིན་པ་ཧ་གོ་བ་བྱེད་དགོས། ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་སྔར་བཞིན་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་མིང་རིམ་པས་འབོད་ཀྱིན་ཡིག་རྒྱུགས་གཏོང་སྐབས་མིང་བརྗེ་པོ་བརྒྱབ་ཟིན་པའི་སློབ་ཕྲུག་དེའི་མིང་རིམ་པར་སླེབས་སྐབས། རྒན་ལགས་ཀྱིས། ད་ཚེ་རིང་ཡིན་ད། ཅེས་ལབ་པ་དང་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོས་གུང་གསེང་གི་མིང་བརྗེ་པོ་བརྒྱབ་ཟིན་པ་གོ་སྟེ། དེ་རིང་ཡང་རྒན་ལགས་ཀྱིས་གུང་གསེང་སྔ་པོ་བཏང་སོང་བསམས་ཏེ། དགའ་ཐག་ཆོད་ནས་ལམ་སང་འཛིན་གྲྭ་གྲོལ་བ་རེད།
ལྷ་སར་སྤུན་མཆེད་ཐུག་པར་བསྐྱོད་པ།
ཐེངས་གཅིག་ཨ་ཁུ་མགོན་པོ་ལྷ་སར་སྤུན་མཆེད་ཐུག་པར་བསྐྱོད། ཁོ་པ་ལྷ་སར་སླེབས་པ་ཙམ་ལས་སྤུན་མཆེད་ཀྱི་སྡོད་གནས་གང་དུ་ཡོད་མེད་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ་ཁ་བྱང་ཡང་མེད། ཨ་ཁུ་མགོན་པོས་ཁྲོམ་གཞུང་གང་སར་ཕྱིན་པ་མ་ཟད། མི་ཐུག་ཚད་ལ་བུ་པ་སངས་ལགས་བཞུགས་ས་གང་དུ་ཡིན་ནམ། ཞེས་དྲིས་རུང་སུས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། མཐར་ཨ་ཁུ་མགོན་པོ་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས། གྲོང་ཁྱེར་ནང་དུ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་སྤྱང་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོད་རེད་ཟེར་བ་གོ་མྱོང༌། འོན་ཀྱང་ངས་བལྟས་ན་སྤྱང་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག ཐ་ན་བུ་པ་སངས་སྡོད་ས་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག ཅེས་བརྗོད་པ་ལམ་ཟུར་གྱི་མི་ཞིག་གིས་ཐོས་ནས། ཨ་ཁུ་ལགས། ཁྱེད་རང་ལ་སྤུན་མཆེད་ཀྱི་ཁ་བྱང་མེད་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུར་བུ་པ་སངས་ཟེར་བ་མང་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོད་པས། ཁྱེད་ཀྱི་སྤུན་མཆེད་བུ་པ་སངས་གང་དུ་ཡོད་སུས་ཤེས་ཐུབ། ཅེས་ལབ་པར་ཁོ་པས། ཨ་ལས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཀྱང་མཁྱེན་གྱི་མེད་དམ། ཞེས་ལན་སློག་པས་ཁོ་པ་ངོ་ཚ་ཐག་ཆོད་དེ་ལུས་སོ། །
སྐྱེས་རབས་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང༌།
སྨན་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་ལུང་པ་གཅིག་ལ་མི་ཞིག་ཉིན་མང་པོའི་རིང་མཚན་མོ་ཆུ་ཚོད་དང་པོ་གཉིས་པའི་བར་གཉིད་མ་ཁུག་པར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྨན་ཡང་ཟ་རྒྱུ་མ་རྙེད་སྟབས། རོགས་པ་མི་རྒན་ཞིག་གིས་དེབ་ཀློགས་དང་ག་ལེར་གཉིད་ཁུག་གི་རེད། ཅེས་ལབ་པར་མི་དེས་སྐད་ཆ་དེ་ཉན་ཏེ་མཚན་མོ་ཉལ་རན་ཁར་སྐྱེས་རབས་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་བལྟས་པ་རེད། དེབ་དེ་ཧ་ཅང་སྙན་པོ་བྱུང་སྟེ་རིམ་པས་སྐྱེས་ཕྲེང་ཁ་ཤས་ལྟ་སྐབས་ནམ་ལངས་ཟིན། རོགས་པ་མི་རྒན་དེས་མདང་དགོང་དེབ་ཀློག་པ་དེས་གཉིད་ཁུག་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་སོང་ངམ། ཞེས་དྲིས་པར་མི་དེས་ཕན་ཐོགས་རྒྱུ་ཕར་བཞག་གནོད་བསྐྱལ་བྱུང༌། དེབ་དེ་སྙན་ཐག་ཆོད་ནས་མཚན་གང་གཉིད་ཁུག་བཅུག་མ་བྱུང་ལབ། རྒད་པོ་དེའི་བསམ་པར་དེབ་དེ་སྙན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་འདྲ་བསམས་ཏེ། ཁོ་རང་གིས་ཡང་ཉལ་རན་ཁར་གཅིག་བལྟས་པས་སྙན་ཐག་ཆོད་དེ་མཚན་གང་དེབ་དེ་ཀློག་གིན་བསྡད་དོ། །
དེ་ལྟ་ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཡོད་མ་རེད།
རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་གནས་སྐོར་འགྲོ་མཁན་བཟའ་ཟླ་གཉིས་མི་མང་རླངས་འཁོར་ནང་སོང་བས། རླངས་འཁོར་དེ་འབབ་རིལ་ཤོར་ཏེ་ཁྱོ་ག་དེ་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ། སྐྱེ་དམན་དེར་ཉེན་ཚབས་གང་ཡང་མ་བྱུང་སྟབས་ཁྱོ་ག་སྨན་ཁང་དུ་འཁྱེར་ཏེ་ཛ་དྲག་སྡེ་ཚན་ནང་བསྐྱལ། མོ་རང་སེམས་འཚབ་ངང་ཛ་དྲག་སྡེ་ཚན་གྱི་སྒོ་འགྲམ་དེར་སྨན་པ་སྒུག་ནས་བསྡད། སྐར་མ་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་མཚམས་ལ་སྨན་པ་ཕྱིར་ཐོན་པ་དང་ལམ་སང་སྐད་ཆ་དྲིས་པར། སྨན་པས་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་གང་ཡང་མི་འདུག ཡིན་ནའང་ཟེར་ནས་བཤད་རྒྱུ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་བཤད་མ་ཐུབ་པའི་བཟོ་འདྲ་བྱས་ཏེ་འཚེར་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཞིག་བསྟན་པར། སྐྱེ་དམན་དེ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོའི་ངང༌། སྨན་པ་ལགས་ག་རེ་འདུག་ནའང་ང་ལ་གསུངས་རོགས་གནང་དང༌། ཞེས་ལབ་པར་སྨན་པ་དེས། མགོ་བོ་གོག་ཚར་འདུག ཅེས་ལབ་པར་སྐྱེ་དམན་དེས་སྐད་ཆ་དེ་གོ་མ་ཐག་སྐད་ཆེན་པོས་ངུས་ཏེ། མགོ་བོ་གོག་ཚར་ན་མི་གསོན་པོ་ཞིག་ག་པར་ཡོང་གི་རེད་དམ། ཞེས་ཟེར་གྱིན་སྐད་ཆེན་པོས་ངུས། སྨན་པས་ལམ་སང༌། མ་རེད་སྟེང་གི་མགོ་བོ་གོག་འདུག་ལབ་ཀྱི་མེད། འོག་གི་མགོ་བོ་ཁོ་གོག་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཅེས་ལབ་པར་སྐྱེ་དམན་དེ་ངུ་བཞིན་ཡོད་ནའང་ལམ་སང་དབང་མེད་གད་མོ་ཞིག་ཤོར་ཏེ། དེ་ལྟ་ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཡོད་མ་རེད། ཅེས་ལབ་ནས་འཛུམ་དམུལ་དམུལ་ངང་ཞུས་པར། སྨན་པ་དེ་ནི་ངོའང་ཚ་ལ་གད་མོ་ཡང་ཤོར་དགོས་པ་བྱུང་བ་རེད།
གད་མོ་བགད་པ་དེ་འཕྲོད་བསྟེན་རེད།
ཐེངས་གཅིག་འཛིན་གྲྭ་འཚོགས་བཞིན་པའི་སྐབས་ལ་དགེ་རྒན་ཞིག་གིས་རང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ལ། སློབ་ཕྲུག་ཚོ། གད་མོ་མང་པོ་བགད་རྒྱུ་དེ་འཕྲོད་བསྟེན་ཞིག་རེད་ད། ཞེས་གསུངས་སྟབས་ལམ་སང་སློབ་ཕྲུག་ཚང་མས་རྒན་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་མོལ་ག་རེ་གསུངས་ནའང་གད་མོ་བགད། སྐུ་གཟུགས་འགུལ་བསྐྱོད་ཏོག་ཙམ་གནང་ནའང་གད་མོ་བགད། ཕྲུ་གུ་ཁ་ཤས་ལ་ཉེས་རྡུང་བཏང་ཡང་གད་མོ་བགད། གད་མོ་བགད་མི་དགོས་ལབ་ཀྱང་གད་མོ་བགད་པར་བརྟེན། རྒན་ལགས་འུ་ཐུག་ནས་འཛིན་གྲྭའི་ཕྱི་ལོགས་ལ་ཐོན་དགོས་བྱུང་བ་རེད།
ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཉན་ཡང་ཅི་གང་གོ་རྒྱུ་མི་འདུག
སྤྱང་མདོག་དང་གྲུང་མདོག་ཁ་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་གསང་ཉུལ་བ་ཞིག་བོད་ཀྱི་ལུང་ཁུག་ཅིག་ནང་སླེབས་ཏེ། ཡར་མར་ལྟ་གིན་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས། མི་མདོག་ངན་གྱོན་གོས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ལས་གྱོན་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་གྱང་ངོས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་གཅིག་གོ་གི་ཡོད་པ་ལྟར་ཉན་གྱིན་བསྡད་ཡོད་པ་མཐོང་བས། གསང་ཉུལ་བ་དེས་ལམ་སང་དེར་སོང་ནས་ཉན་ཡང་གང་ཡང་མ་ཐོས་པར་བརྟེན་མི་མདོག་ངན་དེར། ཁྱེད་རང་ག་རེ་ཉན་གྱི་ཡོད་དམ། ཞེས་དྲིས་པར་མི་དེས་སྐད་ཆ་ཅི་ཡང་མ་བཤད་པར་མཛུབ་མོ་མཆུ་ཏོར་བཞག་ནས་ཁ་བཙུམ་ཟེར་བའི་བརྡ་སྤྲད་དེ་སྔར་བཞིན་ཉན་གྱིན་བསྡད། གསང་ཉུལ་བ་དེས་མི་འདིས་ཉན་སྟངས་ལ་བལྟས་ན་ཏན་ཏན་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་གོ་གི་ཡོད་པ་ཐག་ཆོད་བསམས་ཏེ། གྱང་ངོས་ལ་རྣ་བ་གཏད་དེ་སྐར་མ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ཏག་ཏག་ཉན་ཡང་གོ་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་སྟབས་ཤིན་ཏུ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ནས། ངས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཏག་ཏག་ཉན་ཡང་གོ་རྒྱུ་ཐོས་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག ཅེས་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོའི་ངང་མི་མདོག་ངན་དེར་ལབ་པར། མི་མདོག་ངན་དེས་དེ་བས་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས། ངས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཏག་ཏག་ཉན་པ་ཡིན། ད་དུང་གང་ཡང་གོ་རྒྱུ་མི་འདུག ཅེས་ལབ་པས་གསང་ཉུལ་བ་དེ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་དང་ངོ་ཚས་ཅི་ལབ་འདི་ལབ་མེད་པར་ལུས་སོ། །
སྔོན་པོ།
གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་ཞིག་གྲོང་ཁྱེར་ནང་སླེབས་ཏེ་མགྲོན་ཁང་ཞིག་ལ་བསྡད། སྐབས་དེར་ཁོ་རང་གློག་བརྙན་ལྟ་འདོད་བྱུང་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་འཁོར་ཐག་གླ་གཏོང་བྱེད་སའི་ཚོང་ཁང་ཞིག་ལ་ཕྱིན་ཏེ། ང་ལ་འཁོར་ཐག་ཁ་ཤས་ཤིག་གཡོར་དང་ལབ། ཚོང་པ་དེས་གཟུགས་མཐོང་འཁོར་ཐག་བཞི་གཡར་ཏེ། འདི་ནས་གསུམ་འཁྲུག་འཛིང་རྒྱག་རྒྱུའི་འཁོར་ཐག་རེད། གཅིག་སྔོན་པོ་རེད། ཅེས་མི་དེའི་ལག་ཏུ་སྤྲད། གྲོང་གསེབ་པ་དེས། འོ་ན་འཁོར་ཐག་སྔོན་པོ་འདི་ཅིག་སྟོན་ཙམ་གནང་རོགས་ལབ་པར། བདག་པོས་བརྙན་འཕྲིན་ནང་འཁོར་ཐག་སྔོན་པོ་དེ་བསྟན་པ་དང་སྦྲགས། བརྙན་འཕྲིན་ངོས་སུ་བུ་དང་བུ་མོ་སྐྲ་སེར་པོ་ཡིན་ལ་ཤ་མདོག་ཀྱང་སེར་པོ་དམར་རྗེན་མ་རྐྱང་རྐྱང་ཤར་སྟབས་གྲོང་གསེབ་པ་དེ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ། འོ་ཛི་ཁོང་་་་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་མགོ་བསྐོར་བཏང་ནས་ག་རེ་གནང་གི་ཡིན། ད་གིན་སྔོན་པོ་རེད་ལབ་མེད་དམ། ད་ལྟོས་དང་སེར་པོ་རྐྱང་རྐྱང་ཤར་ཡོང་གི་འདུག ཅེས་རྙོག་གྲ་བཤད་པར་ཚོང་བདག་དེ་ནི་རང་དབང་མེད་པར་གད་མོ་རྒྱུན་རིང་ཤོར་དགོས་གྱུར་ཏེ་བརྗོད་གསལ། གྲོང་གསེབ་པ་ནི་གྲོང་གསེབ་པ་རང་རེད། ཁག་ཁྱོན་ནས་མེད། ཅེས་ལབ་སྟེ་སྔོན་པོ་ཟེར་བའི་གསང་བའི་མིང་ཚིག་དེའི་གོ་དོན་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱས་པས། གྲོང་གསེབ་པ་དེས་གཞི་ནས་སྔོན་པོ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་ཁོ་རང་ཡང་ངོ་ཚ་ཞིང་གད་མོ་མ་ཤོར་རང་ཤོར་བྱུང་ངོ༌། །
ཁ་འདོན།
བླ་མ་ཞིག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞོགས་ལྟར་ཞལ་དང་སྤྱན་བཙུམས་ཏེ། ཙོག་ཙོག་གནང་ནས་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་ཕྲུ་གུ་ཞིག་གིས་བླ་མ་ཁོང་དེ་ལྟར་གནང་བ་མཐོང་བ་དང་སྦྲགས། བླ་མ་ལགས། ཁྱེད་རང་དེ་འདྲ་བཞུགས་ནས་ག་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཅེས་དྲིས་པར་བླ་མ་དེས། ང་ཁ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པར། ཡང་ཕྲུ་གུ་དེས། ཨ་ལས་ཞལ་བཙུམས་ནས་བཞུགས་ན་གང་འདྲ་ཟེར་ཞལ་འདོན་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞེས་དྲིས་པར་བླ་མ་དེ་ཅི་ཟེར་འདི་ཟེར་མི་ཤེས་པར་ལུས་སོ། །
མགོན་དཀར་སྦྱིན་སྲེག་
༄༅། །མགོན་དཀར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་སྦྱིན་སྲེག་བཀླགས་པས་དོན་འགྲུབ་བཞུགས་སོ།།
བེ་རི་འཇིགས་མེད་ཀྱི་སྙན་རྩོམ་དེབ་ཕྲེང་གསུམ་པ།
བེ་རི་འཇིགས་མེད་ཀྱི་སྙན་རྩོམ་དེབ་གསུམ་པ།
བྱ་ཚིག་ཉམས་ཞིབ།
ཆེད་བརྗོད།
༄༅། །འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཙམ་ནས་བཟུང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་བོད་ཡིག་གནས་ཚད་རིམ་གྱིས་ཉམས་ཞན་དུ་སོང་ཡོད་པ་ནི་འབྲེལ་ཡོད་དུ་མས་ཁ་གཅིག་གྲགས་ལྟ་བུར་གླེང་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གནས་སྟངས་དེར་གདོང་བྱེད་ཐབས་ཇི་དགེའི་ཐད་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཚོགས་སྡེ་དུ་མས་བགྲོ་གླེང་དང་འབོད་བསྐུལ། གྲོས་ཆོད་དང་སྒྲིག་གཞི་རབ་དང་རིམ་པ་བརྒྱུད་ལས་རིམ་དུ་མ་ཞིག་སྤེལ་དང་སྤེལ་མུས་ཡིན་ནའང༌། གཞན་དབང་སྟབས་བསྟུན་གྱི་གནས་སྟངས་འོག་རྩ་བའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བར་ཡུལ་དུས་ཁོར་ཡུག་སོགས་རང་ཅག་གིས་འཕོ་འགྱུར་གཏོང་མི་ནུས་པའི་འགལ་རྐྱེན་ཁག་ཕུད། དགེ་རྒན་དང༌། སློབ་དེབ། སློབ་འཁྲིད་སོགས་རང་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཁག་དུས་བསྟུན་ཡར་རྒྱས་སྤུས་དག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐད་འདི་ག་ལས་ཁུངས་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་འདོན་མུས་ཡིན། སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྦྱོང་གི་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་པ་ལ་གཙོ་བོ་སློབ་ཕྲུག་དང་འབྲེལ་ཡོད་དགེ་ལས་དང་ཁྱིམ་ཚང་ཕ་མ་བཅས་ནས་རང་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་སྤྱི་དང་མཛད་ཕྱོགས་ལ་གཞོགས་འདེགས་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟབས། འདི་ག་ལས་ཁུངས་ནས་རང་རེའི་མ་འོངས་སོན་རྩའི་ཐོག་ཐུགས་ཞེན་ཆེ་བའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་ལོ་མང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་དགེ་རྒན་ཟུར་པ་ཁག་གི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཉམས་མྱོང་དང་དགོངས་ཚུལ་བསྡུ་རུབ་ཀྱིས། ཕྱིས་འབྱུང་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་སྦྱར་དང་སྦྱོར་མུས་ཡིན། ཐེངས་འདིར་བོད་དགེ་ཟུར་པ་ཨ་ཙརྱ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་སྨྱབྱ་ཚིག་ཉམས་ཞིབ་ཡཅེས་པའི་དེབ་ཆུང་འདི་དཔར་འགྲེམས་བྱས་ཡོད། ཕྱག་དེབ་འདི་གཞི་རིམ་བར་མ་དང་གོང་མའི་སློབ་ཕྲུག་ལ་འཚམས་པའི་བྱ་ཚིག་ཁོ་ན་བཀོད་པའི་དག་ཡིག་ཅིག་ཡིན་འདུག་ལ། དག་ཡིག་འགོད་སྟངས་ཀྱང་རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་དག་ཡིག་ལྟར་བྱ་ཚིག་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་དང་གོ་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་མེད་པར་ཚིག་གྲོགས་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པར་མ་གནང་བར། བྱ་ཚིག་སོ་སོའི་གོ་དོན་སྤྱི་དང༌། དེ་དག་ལག་ལེན་ཁྲོད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་ཁྱད་པར་བཅས་འགོད་ཐབས་གནང་འདུག་པས། དེང་སྐབས་རང་རེའི་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་སྨོས་ཅི། སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོའི་ཁྲོད་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་ཤན་ཞུགས་འོག རང་སྐད་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མ་འདང་བར་སྐད་ཡིག་ཁྲོད་བྱ་ཚིག་བེད་ལོག་གཏོང་བ་ཆུ་ངན་ལམ་ཤོར་གྱི་དཔེ་རུ་འགྲོ་མུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདི་ལྟ་བུའི་འོག བྱ་ཚིག་སྐོར་ཆེད་གཉེར་ཉམས་ཞིབ་གནང་བ་འདིར་དམིགས་བསལ་གྱི་དགེ་མཚན་ཡོད་པ་གོར་མ་ཆག་པས། འདི་ག་ལས་ཁུངས་ནས་དོ་བདག་རྩོམ་པ་པོའི་ལྷག་བསམ་དང་མཛད་རྗེས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་སྦྲགས། རང་རེའི་གཏན་ཉིན་སློབ་གྲྭ་ཚང་མས་དཔེ་དེབ་འདིའི་དགེ་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཅི་ནས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་སྲོལ་རྒྱུན་ཤེས་ཡོན་ཚན་པས། བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༣༣ ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ཟླ་༧ ཚེས་༥ ཉིན།
གླེང་བརྗོད།
རྣམ་དག་གཙུག་ལག་བརྡ་ཡི་རྣམ་བཤད་ལས། །རྣམ་མང་ལས་ཚིག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམས། ། རྣམ་པར་འཐོར་བ་བསྡུས་པའི་རྣམ་འབྱེད་འདིས། །རྣམ་པར་མ་འདྲེས་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་ལ་བཤད། ། ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྤྱིར་ལས་ཚིག་ལ་བྱ་ཚིག་བརྗོད་པ་དང༌། ཞིབ་ཆ་ཕྱེ་ན་བྱ་ཚིག་དང་བྱེད་ཚིག་གཉིས་བསྡོམས་པ་ལ་ལས་ཚིག་བརྗོད་ཆོག དུས་གསུམ་དབྱེ་རུང་བའི་ཚིག་ལ་ལས་ཚིག་གཞག་དགོས། དེ་ལས་བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་དང༌། བྱེད་མེད་ལས་ཚིག་གམ་བྱ་བྱེད་ཐ་དད་པ་དང༌། ཐ་མི་དད་པ་གཉིས་སུ་བྱུང་ཞིང༌། ཞིབ་ཕྲའི་དབྱེ་བ་ལའང་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བ་དང༌། རང་ཅག་གངས་ཅན་པའི་སྐད་ཀྱི་ནང་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། དུས་ཚོད་གང་བསྟན་པ་གོ་དགོས་པས། དོན་གཅིག་གི་ཐོག་ཏུ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིག་གཟུགས་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཞིང༌། སྐབས་གང་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཚིག་གང་སྦྱར་དགོས་པའི་ཞིབ་ཆའི་དོན་རྟོགས་དཀའ་བ་ཡོད་པ་དང༌། དུས་གསུམ་གྱི་ཚིག་གཅིག་གི་དོན་ཤེས་ཀྱང༌། གཟུགས་འགྱུར་བའི་སྐབས་མ་ཤེས་པ་དུ་མ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བྱ་ཚིག་འབྲི་སྟངས་ཀྱང་ཐ་གཅིག་ཏུ་གཏན་ཁེལ་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་བཞིན་པ། བྱ་ཚིག་གི་ཤན་ཞུགས་པའི་མིང་ཚིག་འབྲི་སྟངས་ལ་དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་གང་རུང་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ། དཔེར་ན་འདས་ཚིག་མིང་དུ་སོང་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཁྱབ་བསྒྲགས། གསར་བསྒྲིགས་ལྟ་བུ། མ་འོངས་པ་མིང་དུ་སོང་བ། དྲི་བ། བཟའ་བཅའ། སླར་བསྡུ། ལྟ་བུ་དང༌། ད་ལྟ་བ་མིང་དུ་སོང་བ། སྟོན་པ། སློབ་གྲྭ། གསོག་འཇོག ལྟ་བུ་དང༌། སྐུལ་ཚིག་མིང་དུ་སོང་བ། ཁྲུས། ཆོས། ཟློས་གར། ལྟ་བུ་དང༌། དེ་དག་མ་གཏོགས་པའི་མིང་དུ་སོང་བ། སྐྱབས་གནས། རྐུན་མ། ཀྱོག་པ། ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ལས། ད་དུང་རེ་རེ་བཞིན་ཉམས་ཞིབ་ཟབ་ནན་གནང་དགོས་པ་ལག་བསྟར་བདེ་ཆེད། བོད་སྐད་ཐོག་ཡོད་པའི་བྱ་ཚིག་བརྡ་རྙིང་མ་གཏོགས་པ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཟུར་བཏོན་ཞུ་ཁུལ་ལགས་ཀྱང༌། ད་དུང་ཇི་སྙེད་ལུས་ཡོད་སྲིད་པས་མཁྱེན་ལྡན་དག་གིས་འཕྲི་སྣོན་གནང་བའི་རེ་སྐུལ་དང༌། ཡིག་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་རྗེས་འཇུག ན་ ར་ ལ་ གསུམ་ཡོད་པའི་འདས་ཚིག་དང༌། སྐུལ་ཚིག་ལ་ད་དྲག་གམ་ད་ཡང་འཇུག་དངོས་སུ་བྲིས་མེད་ཀྱང༌། དོན་ལ་སྦྱར་དགོས་པའི་དགོངས་མངའ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དུས་གསུམ་སྐུལ་ཚིག་བཞི་ལ་ཨང་རྟགས་བཀོད་པ། དཔེར་ན། འདས་པ་ལ་(༡) མ་འོངས་པ་ལ་(༢) ད་ལྟ་བ་ལ་(༣) སྐུལ་ཚིག་ལ་(༤) བཅས་བཀོད་ཡོད་པས་དགོངས་འཇགས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཕྲན་གྱིས་བྱ་ཚིག་བཅུ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་གསུམ་ཙམ་ཞིག་ཟུར་བཏོན་ཞུས་ཏེ། རེ་རེའི་གོ་དོན་དང༌། དེ་དག་ལ་ཡིག་གཟུགས་བཞིར་འགྱུར་བ་དང༌། གསུམ་དུ་འགྱུར་བ། གཉིས་སུ་འགྱུར་བ། གང་ཡང་མི་འགྱུར་བ་བཅས་སོ་སོར་བཀོད་ཡོད་པ་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་ན། སྔོན་འཇུག་ལྔས་བདག་གཞན་དུས་གསུམ་གང་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཚུལ་གཏིང་ལོན་པ་ཞིག་མཁྱེན་ངེས་ཡོད་པས། བྱ་ཚིག་གི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ཐུགས་སྣང་ཟབ་ནན་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་བཅས་ཞུ་རྒྱུ་ལགས་སོ།། རྩོམ་པ་པོ། ཨ་ཙརྱ་ངག་དབང་བློ་བཟང།
ཁ)  བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག་ལ་སྔོན་འཇུག་སོ་སོའི་དཔེར་བརྗོད་ལས་སྔོན་འཇུག་འ་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད།
དཔེ་མཁྱུད། མཁྱེན་པ། མཆོད་པ། མཇལ་བ། མུ་མཐུད་པ། འོག་ཏུ་མནན་པ། ལག་པས་མནམས་པ། ན་བཟའ་མནབ་པ། དཔེས་མཚོན་པ། མཛད་པ་ལྟ་བུའོ།།
ག) ཚིག་སྡུད་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད།
ཚིག་སྡུད་བྱེད་ཚེ་མིང་ཐོག་མ་སྡུད་མི་རིགས་ནི། ཨ་ཀ་རུ་ནག་པོ་ལ་ཨར་ནག ལྕགས་ཀྱི་སྨྱུ་གུ་ལ་ལྕགས་སྨྱུག ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་རྡོར། བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་བོད་ཡིག བོད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ལ་བོད་ཕྲུག བུ་ལོན་ལ་བུན། ཚུར་རོལ་ལ་ཚུར། ཕ་རོལ་ལ་ཕར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་ཤེར་ཕྱིན། ཤེས་རབ་བསྟན་པ་ལ་ཤེར་བསྟན། བདེ་བར་གཤེགས་པ། བདེར་གཤེགས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ། དེ་ཉིད། སྤྲེའུ་ལ། སྤྲེལ་ལྟ་བུ་སོགས་སོ།།
ང)  བྱ་ཚིག་ད་ལྟ་བ་ལ་བ་ཡིག་སྔོན་འཇུག་ཏུ་སོང་བ་ཡོད་པའི་དཔེར་བརྗོད།
བརྩོན་བཞིན། བསྟོད་བཞིན། བསྔགས་བཞིན། བགོ་བཞིན། བདར་བཞིན། བདུག་བཞིན། བགམ་བཞིན། བགོམ་བཞིན། བགྲང་བཞིན། བགྱིད་བཞིན། བརྣག་བཞིན། བགྲད་བཞིན།   བགྲོ་བཞིན། བགྲོད་བཞིན། བརྒྱལ་བཞིན། བརྒྱུད་བཞིན། བདོ་བཞིན། བཤོལ་བཞིན། བཞུད་བཞིན། བཞེངས་བཞིན། བཞེད་བཞིན། བཞེས་བཞིན། བཟོད་བཞིན། བཟོ་བཞིན། བསུ་བཞིན། བསང་བཞིན། བསིང་བཞིན། བགྲུ་བཞིན། ཇ་བཀུ་བཞིན། ལམ་དུ་བཀྲི་བཞིན། བཀྲབ་བཞིན། བཀུར་བཞིན། ལྕགས་བཞུ་བཞིན། བརྙེས་བཞིན། བདུང་བཞིན། བཤག་བཞིན། ཕྲེང་བ་བརྒྱུ་བཞིན། བཤའ་བཞིན། བསྡིག་བཞིན། བཟི་བཞིན། རིགས་བསྒྲེ་བཞིན། བསྙད་བཞིན། བཀན་བཞིན། བཏུབ་བཞིན། བསླན་བཞིན། ལྟ་བུའོ།།
ཅ) བོད་ཡིག་ལ་ཝ་བཏགས་ཐོབ་ཚུལ་དཔེར་བརྗོད།
ཀྭ་ཡེ། ཁྭ་ཏ། གྭ་པ། གྭ་དོར། ཉྭ་རིལ། ཉྭ་མོ། ལན་ཚྭ། ཇ་ཚྭ། ཞྭ་མོ། ཟྭ་ཚོད། རྭ་ཅོ། ལྭ་བ། ཤྭ་འོད། ཤྭ་ར། དྭགས་པོ། བུ་རམ་ཧྭགས།(བཟང་ཤོས)སློབ་གྲྭ། མོ་ཕྱྭ། ཕྱྭ་གཡང༌། རྩྭ་ཆུ་ལྟ་བུའོ།།
ཆ) ས་ཡིག་ཡང་འཇུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་མིང་ཚིག་གི་དཔེར་བརྗོད།
སྐྱབས། ངོམས་པ། ཐབ་ལྕིབས། ཆིབས་རྟ། གོ་སྐབས། གྲངས། སྔགས་བགྲང༌། ལྕགས་རིགས། ཆབས། བགེགས། བསྔགས་བརྗོད། ཆུའི་ངོགས། བལ་ཐགས། ཁྲིམས། དངངས། སྐད་གྲགས། ཡིད་གཅུགས། ཆགས་ཞེན། ཉམས་རྟོགས། ཐབས་ཤེས། རྟགས་མཚན། སྟེགས་བུ། སྟོབས་ཤུགས། བདེ་ལེགས། ཐུགས་སེམས། ཡི་དྭགས། ནགས་ཚལ། ཕྱོགས། མཚམས། ཁོངས་གཏོགས། འབངས། དམངས། ཚོགས་འདུ། མཛངས། ཞགས་པ། ཆུ་རགས། ལགས་སོ། ལྷགས་པ། ལུང་རིགས། ཚིགས་བཅད། གོ་ཡངས། ལྟ་བུའོ།།
ཇ) མིང་ཚིག་ལ་ད་ཡང་འཇུག་ཐོབ་པའི་དཔེར་བརྗོད།
སྟོནད་ཀ ཀུནད་ཏུ། དཀོནད་ཅོག སྐྱིལད་དཀྲུང༌། ཀླནད་ཀ བེརད་ཀ ཡོནད་ཏན། ཐལད་ཀ ནནད་ཏུར། རིནད་ཅེན། མངའ་རོལད། ལནད་ཅིག ཤིནད་ཏུ། འོནད་ཀྱང༌། ལྷནད་ཅིག ཕྱིནད། འཛིནད། ཐརད། འབྱོརད། གྱུརད། སྩོལད། ལྟ་བུ་དང༌། བྱ་ཚིགས་སྐབས་ན་ར་ལ་གསུམ་རྗེས་འཇུག་ཏུ་སོང་བའི་འདས་ཚིག་དང༌། སྐུལ་ཚིག་ལ་ད་ཡང་འཇུག་སྦྱར་དགོས།
ཉ) བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩ་བ་ཚིག་ཟིན་ནང་མ་གཏོགས་པའི་ཚིག་ཕྲད་གཞན་དཔེར་བརྗོད།
ཉིད། ཁོ་ན། འབའ་ཞིག ཤ་སྟག བཞིན། ལྟ་བུ། ལྟར། ལ་ལ། འགའ་ཞིག ཁ་ཤས། དག ཀུན། ཡོངས། ཐམས་ཅད། ཚང་མ། ཙམ། ཚུལ། ཅོག དུ་མ། ཤོག སྙམ། སྙེད། གུ། ཅི་མ་རུང༌། འུ། ཟུང༌། ཆ། ཡ། ལོ། གྲག ཟེར། ཡིན། རེད། ད་ནི། འོ་ན། འོན་ཏེ། གལ་ཏེ། རང་རེ། ང་ཚོ། རྣམས། སླར། རང་ཅག ཨེ་ཅག འོ་སྐོལ། ངེད་ཚོ། ལ་སོགས། འོན་སྟངས། ལྟ་བུའོ།།
ཏ) ཞར་བྱུང་དོགས་གནས་འགའ་ཟུར་བཏོན།
༡། ལེགས་སྦྱར་གྱི་གཞུང་དག་ལས། ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་བཞི་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྒྱུ་སྐྱབས་དང༌། འབྲས་སྐྱབས་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་འབྲས་སྐྱབས་ལ་དགོངས་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བའི་ཆེད་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་དཀོན་མཆོག་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དཀོན་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་གསུངས།
༢། ལེགས་སྦྱར་བྱིངས་སྒྲུབ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ཡིག་ལ་རྗེས་འཇུག་གིས་གོ་ཆོད་པས་བྱིངས་སྒྲུབ་མི་དགོས། ལེགས་སྦྱར་ལ་སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ལ་རྗེས་འཇུག་ཡོད་པས། སྲོག་ཞུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལོགས་སུ་མི་དགོས་གསུངས།
༣། བོད་ཡིག་ལ་ལྕི་ཡང་གི་ཐ་སྙད་མ་གྲགས་ཀྱང༌། རིགས་འགྲེ་བྱས་ནས་འགྲེང་བུ་ཅན་དང༌། ན་རོ་ཅན། མཐའ་རྟེན་ཡོད་པ་རྣམས་ལྕི་བ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཡང་བ་ཡིན་པར་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་མཁས་པས་བཞེད་གསུངས།
༤། རྒྱ་ནག་པས་ཡི་གེའི་གཟུགས་ཁོ་ན་ཡི་གེར་འདོད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྒྲར་མི་འདོད་དོ། །བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ཡང་ཕྱིས་སུ་ཕྱི་གླིང་པར་དཔེར་བྱས་ནས། གང་འཕྲོད་པ་སྦྱར་བ་ལས་མཐའ་དག་པར་སྦྱར་བ་མེད་པ་ཡིན། སྐད་ཆ་འགོད་པའི་ཡིག་ཐོག་གི་རྟགས་ཤིག་ལ་ཡི་གེ་ཟེར་བ་རེད་གསུངས།
༥། ལེགས་སྦྱར་རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་སྦྱར་བ་ན། མིང་ཙམ་དུ་མ་བསྡད་པར་ཚིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་འདིར་མིང་ཙམ་ཁོ་ན་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་བྱས་ཤིང༌། རྫོགས་ཚིག་སྦྱར་ཡང་མིང་ཙམ་ལས་ཚིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པས། བུམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་གཅིག་ཚིག་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས།
མོན་གླིང་གཡུལ་འགྱེད།
ཆུ་མོ་འབྲུག་གི་གནམ་ལོ་ཡི་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་གྱི་དགོང་མོ་ནམ་ཕར་གསལ་ཕར་ལ་མི་གསལ། ཚུར་གསལ་ཚུར་ལ་མི་གསལ། དབུ་རི་བོ་ལ་གསེར་ཞྭ་མ་གྱོན། དམའ་རྒྱ་མཚོ་ལ་གསེར་ཐིག་མ་ཕོག དགུང་སྐར་ཚོགས་ཀྱི་གྲལ་སྟར་མ་འཐོར། མཐོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཞལ་དཀྱིལ་ནས། གནས་སུམ་ཅུ་བརྩེགས་པའི་ཡང་སྟེང་ནས། དུང་དཀར་དཀར་མོའི་ནང་བཅུད་ནས། ཁྲི་དུང་ཁྲི་དཀར་མོའི་ཡང་སྟེང་ནས། ལྷ་ཆེན་ཚངས་པ་དཀར་པོ་དེ། དུང་གི་ཐོད་གཙུག་ཤིག་སེ་ཤིག དབུ་སྐྲ་འཇའ་འོད་ལྷམ་སེ་ལྷམ། ཤེལ་གྱི་ཁ་བལ་ཐ་ལ་ལ། མེ་ཏོག་ཆར་པ་སིལ་ལེ་ལེ། དྲི་ཞིམ་སྤོས་དཀར་ལྷང་སེ་ལྷང༌། དབུ་ལ་དུང་རྨོག་དཀར་པོ་གསོལ། ཁྱུང་གི་སྤུ་སྒྲོ་ལྡེམ་སེ་ལྡེམ། སྐུ་ལུས་དུང་ཁྲབ་དཀར་པོ་གསོལ། དུང་གི་མདའ་ཕུབ་ཕུང་སེ་ཕུང༌། མུ་ཏིག་འཕྱར་ལོ་ལྷེམ་སེ་ལྷེམ། མདའ་དོང་གཡས་ལ་གཟིག་ཤུབས་གཡོན། ཆིབས་སུ་ལྷ་རྟ་གྲོ་དཀར་བཅིབས། སྐར་ཚོགས་སྡེ་དཔུང་བཤར་ར་ར། དམག་དཔོན་རུ་མཚོན་འཁྱིལ་ལེ་ལེ། ཕྱག་གཡས་ཤེལ་གྱི་རལ་གྲི་འཛིན། གཡོན་དུ་མདུང་དམར་བ་དན་བསྣམས་ཏེ་འཇའ་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་ཕྱག་ཕེབས། མདོ་ཁམས་གླིང་གི་ས་ཆ། རྨ་དེལ་ཡག་སྟག་ཐང་ཁྲ་མོའི་སྐུ་མཁར་སེང་འབྲུག་སྟག་རྩེ་ཕོ་བྲང་གི་གཟིམ་ཆུང་ཀ་བ་སྟོང་ལྡན་གྱི་ནང་ལ། འགྲན་མེད་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་གཟིམ་ཐ་མ་ཐིམ་ཙམ་བཞུགས་ཡོད་པའི་སྐབས། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནས་སྟོང་མེད་ཀྱི་འུར་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། ཕོ་བྲང་སེང་འབྲུག་སྟག་རྩེའི་ཕྱོགས་བཞིར་འཇའ་འོད་ཀྱི་གུར་ཁང་ཕུབ། མེ་ཏོག་གི་ཆར་པ་བབས། གཡུ་འབྲུག་གིས་ངར་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས། ལྷ་ཆེན་ཚངས་པ་དཀར་པོས་འཇའ་འོད་ཀྱི་སྟེང་ནས། ཡཱ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ལྷ་ཡི་བུ། ཁྱེད་མར་ལ་མ་ཉལ་ཡར་ལ་ལོངས། ཁྱེད་འདི་འདྲ་ཉལ་བ་ཅི་ལ་སྲིད། གཏི་མུག་གི་གཉིད་ལ་རྫོགས་རྒྱུ་མེད། འཁོར་བའི་ལས་ལ་ཟད་རྒྱུ་མེད། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སངས་དུས་མེད། ཐུགས་གཡེང་མེད་ང་ལ་ཚུར་གསོན་དང༌། མ་ཉལ་མ་ཉལ་ཕ་ཡི་བུ། ཡར་ལ་ལོངས་ལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད། ང་ལྷ་ཆེན་གྱི་མགུར་འདི་ལེགས་པར་གསོན་ཟེར་ཏེ་སྟོང་འཇུག་མེད་པའི་གླུ་འདི་ཕུལ་ལོ། །
མཚར་གཏམ། སྡེ་ཚན་དང་པོ།
སོག་པོ་དཔེ་ཆ་བ་གསར་པ།
༄༅། །སྔོན་སོག་པོའི་གྲྭ་པ་ཞིག་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པར་ནང་ཆོས་སྦྱོང་བར་སླེབས། ཁོང་བོད་སྐད་ཡག་པོ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་དགེ་རྒན་གྱིས་རྟགས་གསལ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཁོང་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་གི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་རྒན་ལགས་ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོམ་ལ་སྔོ་ཚལ་ཉོ་བར་བཏང༌། ཁོང་ཁྲོམ་དུ་འབྱོར་སྐབས་གཡག་གི་ལྕི་བ་ཚོང་མཁན་ཨ་མ་ཞིག་ཐུག་པས། གྲྭ་པ་དེས། ཨ་མ་ལགས། གཡག་གི་བཙོག་པ་ལ་རིན་གོང་ག་ཚོད་རེད། ཅེས་དྲིས། ཨ་མ་དེས། འོ་རྫི། སྐུ་ཞབས་ལགས། འདི་འདྲ་གསུངས་མ་གནང༌། འདི་གཡག་གི་བཙོག་པ་མ་རེད། ལྕི་བ་རེད། ཅེས་ཞུས། གྲྭ་པ་དེས། ཨ་མ་ལགས་ལྕི་བ་ཡིན་ན་བཙོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐལ། ཞེས་རྟགས་གསལ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ནས་དྲིས་པས། ཨ་མ་ལགས་དེ་ནི་རྟགས་གསལ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་རྩ་བ་ནས་མཁྱེན་གྱི་མེད་པས། སྐུ་ཞབས་ལགས་དེ་ཐང་ཐང་རང་མི་འདུག་བསམས་ནས། འོ་ཡིན། དེ་ལྕི་བ་ཡིན། བཙོག་པ་མ་ཡིན་ཁྱེད་རང་ཐལ་ན་ཐལ། ཞེས་ལབ་པས་གཡས་གཡོན་གྱི་མི་རྣམས་གད་མོ་དབང་མེད་དུ་ཤོར་ཞིང༌། སོག་པོའི་གྲྭ་པ་དེ་ལ་ཅི་ཡང་ཤོད་རྒྱུ་མ་རྙེད་པར་སྔོ་ཚལ་ཉོ་བར་སོང་ངོ༌། །
བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས་དགོས་སམ།
ཡང་སོག་པོ་དཔེ་ཆ་བ་དེས་དེ་རིང་ཁ་ལག་ཞིམ་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས་བསམས་ནས། ཚལ་འཚོང་མཁན་ཨ་ཅེ་ཞིག་གི་འགྲམ་ལ་སོང་སྟེ་ཚལ་མང་པོ་ཉོས་ནས་ཕྱིར་ལོག་གྲབས་བྱེད་སྐབས། ཨ་ཅེ་དེའི་སེམས་སུ་དེ་རིང་ཚོང་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་བསམས་ཏེ་དགའ་ཐག་ཆོད་ནས། སྐུ་ཞབས་ལགས། ཨ་ལེ་བསྒུག་གནང་དང༌། བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས་རིན་མེད་ལ་འཁྱེར་གནང༌། ཞེས་ཞུས་པར་སོག་པོའི་གྲྭ་པ་དེས་བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས་ཟེར་ན་ཚལ་གྱི་མིང་ཡིན་པ་མ་ཤེས་པར། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་བུ་མོ་ཞིག་འཁྲིད་ཟེར་གྱི་འདུག་བསམས་ནས། ཧུ་ཡི་ཧུ་ཡི། ཨ་ཅེ་ལགས་སྐུ་མཁྱེན། རྣམ་རྟོག་བསླངས་མ་གནང༌། འ་རང་གྲྭ་པ་གྲྭ་རྐྱང་ལ་བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་བུ་མོ་ལྷ་ཡི་སྲས་མོ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དགོས་ཀྱི་མེད་ཅེས་བཤད་པར་ཨ་ཅེ་དེས། འོ་རྫི་སྐུ་ཞབས་ལགས་ངས་ལྷ་ཡི་སྲས་མོ་ཟེར་གྱི་མེད། ཁྱེད་རང་སྐུ་ཞབས་ཡིན་ནའང་སྔོ་ཚལ་བསོད་ནམས་དཔལ་འཛོམས་མཆོད་ཆོག་དང་ཆོག ཚལ་འདི་ཞོ་དང་མཉམ་དུ་མཆོད་ན་ཞིམ་པོ་ཞེ་དྲག་ཡོད་རེད། ཅེས་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཕུལ་སྐབས་གྲྭ་པ་དེ་ནི་དེ་བས་ངོ་ཚ་ནས། ཧུ་ཡི༌༌༌༌ཧུ་ཡི༌༌༌༌༌ ཨ་ཅེ་ལགས་ཁྱེད་རང་སྡིག་པ་བསགས་མ་གནང༌། ཞེས་རྗོད་བཞིན་མགྱོགས་མྱུར་ཤག་ཏུ་བྲོས་སོང་བས་དེར་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་གད་མོ་ཤོར་རོ། །
མཆོད་ཀོང་ཆེ་བར་གཟིགས་རོགས།
ཉིན་གཅིག་ཆོས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲོགས་པོ་གཉིས་མཆོད་མཇལ་དུ་བསྐྱོད་པ་རེད། གྲོགས་པོ་གཅིག་ལ་དངུལ་གྱི་མཆོད་ཀོང་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྱེར་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་དེར་རྫའི་མཆོད་ཀོང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལས་འཁྱེར་རྒྱུ་མེད། གཙུག་ལག་ཁང་ནང་འབྱོར་སྐབས་དངུལ་གྱི་མཆོད་ཀོང་ཆེན་པོ་འཁྱེར་བའི་གྲོགས་པོ་དེས་ཁ་འདོན་མ་ཤེས་སྟབས། རྟེན་ཡོད་སར་མཆོད་ཐིགས་རྒྱག་གིན་ལ་སྨོན་ལམ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འདོན་གྱིན་སོང་བ་རེད། མཆོད་མཇལ་གྲུབ་སྐབས་དངུལ་གྱི་མཆོད་ཀོང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེས་རང་གི་གྲོགས་པོའི་སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཐོས་པས་བློ་མ་བདེ་བ་ཆགས་ཏེ། ཡང་བསྐྱར་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་བསྐྱོད་དེ་རྟེན་གཙོ་ཡོད་སར་བཅར་ཏེ། ལག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། དཀོན་མཆོག་གིས་མཁྱེན། ཁ་བདེ་བར་མ་གཟིགས་པར། མཆོད་ཀོང་ཆེ་བར་གཟིགས་རོགས་གནང༌། ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་རེད།
ཁུར་པོ་ངས་འཁྱེར་རོགས་ཞུས་ཆོག
ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་རི་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར། བགྲེས་སོང་ཞིག་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་པོ་རྡོག་རྡོག་ཅིག་འཁྱེར་ནས་ཕེབས་བཞིན་པ་བོད་མིའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལ་གོམས་པའི་སློབ་བུ་རྒྱ་མཚོས་མཐོང་མ་ཐག ཁོ་པའི་སེམས་ནང་ངས་བགྲེས་སོང་ཁོང་ལ་ཁུར་པོ་འཁྱེར་རོགས་བྱས་ནས། ངེད་གཉིས་མཉམ་དུ་རི་བོའི་ཕ་མཐར་འགྲོ་དགོས་སྙམ་པ་དང་སྦྲགས། བགྲེས་སོང་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་བརྒྱུགས་ནས་གུས་ཞབས་དང་བཅས་སྤོ་བོ་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་རྒྱབ་ཀྱི་ཁུར་པོ་དེ་ང་ལ་སྤྲོད་དང་ངས་འཁྱེར་རོགས་ཞུས་ཆོག ཅེས་ལབ་པར་བགྲེས་སོང་ཁོང་ནི་གདོང་པ་ནག་པོར་འགྱུར་ཏེ་ཁོང་ཁྲོའི་རྣམ་པ་དང་བཅས། སྤྲང་ཕྲུག་ཁྱོད་ག་རེ་ལབ་ཀྱི་ཡོད། རང་ཚོད་བཟུང་ན་ཡག རྒན་ཁོགས་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱས་མ་ཡོང་ཨ། ཞེས་བཤད་པར་རྒྱ་མཚོས་ཨ་ཁྱད་མཚར། ངས་སྐད་ཆ་ཡག་པོ་བཤད་ཀྱང་བགྲེས་སོང་ཁོང་འདི་འདྲའི་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། ལམ་དུ་འགྲོ་ཡིན་བརྟག་དཔྱད་བྱས་མཐར། བགྲེས་སོང་ཁོང་གི་ཁུར་པོ་ཞིག་མིན་པར་ཁོང་རང་ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་ནས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤ་རྡོག་ཅིག་ཡིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས་ཚོར་བྱུང་བས་རང་ཉིད་ངོ་ཚ་དགོས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད།
ལྐུགས་པ་གསུམ།
པཱ་ལགས་ཀྱིས་རང་གི་བུ་ལ་གསུངས་དོན། བུ་དོན་གྲུབ་རང་གཅིག་ཤོད་དང༌། ངས་བུ་ཁྱོད་རང་ཨང་རྩིས་ཡག་ཉེས་ག་འདྲ་འདུག་ཚོད་ལྟ་ཞིག་བྱས་ཆོག ད་ཡག་པོ་བྱས་ནས་ཉོན་ཨ། གཅིག་གི་སྟེང་ལ་གཉིས་བསྡོམས་པ་ཡིན་ན་ཐོབ་གྲངས་ག་ཚོད་རེད་དམ། ཅེས་དྲིས་པར་བུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་འདི་ངས་བརྩི་ཤེས་མ་སོང༌། ཞེས་ལབ་པར། ཡང་པཱ་ལགས་ཀྱིས། མ་རེད་ཡག་པོ་བྱས་ཉོན་ཨ། འདི་ལས་སླ་པོ་ཞེ་དྲག་རེད། དཔེར་ན་ངའི་སྒང་ལ་བུ་ཁྱེད་རང་གི་ཨ་མ་ལགས་དང་ད་དུང་བུ་ཁྱེད་རང་བསྡོམས་པ་ཡིན་ན་ཁྱོན་བསྡོམས་ཐོབ་གྲངས་ག་ཚོད་རེད་དམ་ལབ་ཀྱི་ཡོད། ལྐུགས་པ། ཞེས་བརྗོད་པར་བུ་དེས་ལམ་སང༌། རེད་པཱ་ལགས། ད་རེས་ངས་ཡག་པོ་ཤེས་སོང༌། དེ་ལྟར་བསྡོམས་པ་ཡིན་ན་ཐོབ་གྲངས་ལྐུགས་པ་གསུམ་རེད། ཅེས་ལན་བཏབ་པ་རེད།
རང་ས་དོར་ནས་གཞན་སར་རྩོད་པ།
ནམ་དུས་དགུན་ཁ་ཟིན་པ་དང་དྷ་སའི་འབྱོར་ལྡན་པ་རྣམས་ཁང་པ་གསར་རྒྱག་གི་ལས་བྲེལ་འགོ་ཚུགས། དེ་དང་ལྷན་དུ་གྲོང་པ་ཕན་ཚུན་གྱི་བར་ལ་ས་ཆ་ལག་མཐིལ་ཙམ་རེའི་དོན་དུ་འཁྲུག་འཛིང་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཡོང་བཞིན་ཡོད། ཉིན་གཅིག་གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་གཉིས་ས་ཆའི་ཐོག་ལ་མ་འཆམ་པར་འཁྲུག་པ་ཆེན་པོ་ཤོར་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཁྲོའི་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་འབར་བཞིན་ངག་ནས་ཀྱང༌། ས་ཆ་འདིའི་ཆེད་ང་འཆི་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་འགྱོད་པ་སྤུ་ཙམ་མེད། ཅེས་ཧ་ལམ་ལག་འཛིང་གཏོང་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ། ཨར་ལས་བྱེད་མཁན་གྱི་ཁྲོད་ན་ལོ་ན་གང་ཙམ་སོན་པའི་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཁོང་ཁྲོའི་རྣམ་པ་དང་བཅས། ཁྱེད་ཚོ་ང་རྒྱལ་འདི་ལྟར་གནང་དགོས་དོན་མི་འདུག གལ་ཏེ་འཐབ་རྩོད་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན་ཁྱེད་ཚོའི་དགྲ་བོ་རྒྱ་མིར་བྱོས་དང༌། དེའི་ལག་པར་ཁྱེད་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ས་ཆ་ངོ་མ་དེ་ཡོད་རེད། དེ་མིན་ང་ཚོའི་ས་ཆའི་སྟེང་ལ་ངའི་ས་དང་ཁོའི་ས་ཆ་ཞེས་ཉིན་ལྟར་རྒྱག་རེས་རྒྱག་གིན་བསྡད་ན་དཀའ་ལས་ཁག་རོགས་རེད། ཅེས་བརྗོད་པས་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ངོ་གདོང་དམར་པོར་གྱུར་ཏེ་ཁ་ཡང་གྲགས་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་པ་རེད།
ཨང་དང་པོ་རྒན་ལགས་ཀྱི་བུ་རེད།
པཱ་ལགས་ཀྱིས་རང་གི་བུ་ལ་ཡག་པོ་ཞིག་བལྟས་ཏེ། བུ་བློ་བཟང་རང་ག་དུས་ཡིན་ན་ཡང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པས་ང་རང་སྤོབས་སེམས་དང་དགའ་པོ་འདུག འོན་ཀྱང་ད་རེས་སློབ་ཕྲུག་གཞན་ཚོར་གཟིགས་གསོལ་རག་ཐུབ་སར་ཁྱེད་རང་ལ་མི་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་ནམ། ཞེས་གསུངས་པར་བུ་བློ་བཟང་གིས། པཱ་ལགས་ད་རེས་ཀྱི་གཟིགས་གསོལ་དེ་གནང་སྐབས་ངའི་མཚམས་སུ་སླེབས་པ་དང་ཏག་ཏག་རྫོགས་སོང༌། ཞེས་ཞུས། ཡང་པཱ་ལགས་ཀྱིས་བྱས་ན་བུ་རང་ལ་སློབ་ཕྲུག་གཞན་ཚོས་བརྗོད་གསལ་ལྟར་ན། བློ་བཟང་ནི་ང་ཚོའི་འཛིན་གྲྭའི་ནང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་ཤོས་དེ་རེད། ཅེས་ལབ་ཀྱི་འདུག་པ་བཞིན་དངོས་གནས་ཡག་ཐག་ཆོད་སྦྱོང་གི་འདུག་ག ཡིན་ནའང་བུ་རང་ལ་ཨང་དང་པོ་ཐོབ་མྱོང་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་འདུག་པས་ག་རེ་བྱས་པ་རེད་དམ། ཞེས་དྲིས་པར། བུ་བློ་བཟང་གིས་ལམ་སང་ཧང་སངས་སངས་ངང་ནས། ཨང་དང་པོ་ག་པ་ག་པ། པཱ་ལགས། ཨང་དང་པོ་དེ་རྒན་ལགས་ཀྱི་བུ་ཡིན་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད།
སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ།
ནགས་ཚལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ཉེ་འགྲམ་ན་རྐང་ལམ་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་བཙུན་པ་ཞིག་ཕེབས་བཞིན་པའི་སྐབས། རྔོན་པ་ཞིག་གིས་ཝ་མོ་བསད་པའི་རོ་རང་གི་ཕྲག་པར་ཁུར་ཡོང་བ་དང་ཐུག བཙུན་པ་དེས། འོ་ཛི། ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་གཅོད་མི་རུང༌། གལ་ཏེ་ཚེ་འདིར་གཅན་གཟན་གྱི་སྲོག་བཅད་པ་ཡིན་ན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་རང་ཉིད་གཅན་གཟན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་རྒྱུ་ཐག་ཆོད། ཅེས་གསུངས་པར་རྔོན་པ་དེས་བསམ་བློ་ཞིབ་ཙམ་བཏང་རྗེས། སྐུ་ཞབས་ལགས། ད་ལྟ་ཁྱེད་རང་གིས་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་བདེན་པ་རེད་དམ། ཞེས་ནན་ཏན་གྱིས་དྲིས་པར། བཙུན་པ་དེས། དེ་ནི་དངོས་གནས་བདེན་པ་ཡིན་དགོས་བྱུང༌། ཞེས་གསུངས་པར། རྔོན་པའི་སེམས་ནང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། མིག་ཆུ་ཡང་ཤོར། དེའི་རྗེས་རྔོན་པ་དེ་གློ་བུར་དུ་ཡར་ལངས་ནས་མདའ་གཞུ་བཀང་སྟེ་ཁ་ཚུར་བསྐོར་ནས་བཙུན་པ་དེར་བཙུགས་པ་དང༌། བཙུན་པ་དེ་ནི་ཞེད་ཐག་ཆོད་ནས། ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་ལབ་པར། རྔོན་པས་རང་གི་ལུས་པོ་འདར་སིག་སིག་ངང༌། སྐུ་ཞབས་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ན། ངས་ཁྱེད་རང་ལ་མདའ་བརྒྱབ་སྟེ་བཀྲོངས་ན་ང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་གཅན་གཟན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་ཁྱེད་རང་འདྲ་བའི་སྐུ་ཞབས་ཤིག་གི་ལུས་ལེན་ཐུབ་ངེས་རེད། ཅེས་ལབ་བོ། །
གཤིན་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་བསྙུངས་པ།
ཐེངས་ཤིག་གཤིན་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་བསྙུངས་ནས་མལ་སར་ལུས་པས། གཤིན་རྗེའི་ཡུལ་གྱི་ཨེམ་ཆི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སྨན་བཅོས་དང༌། དེ་བཞིན་རིམ་གྲོ་ཞུས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། མི་ཡུལ་དུ་ཕོ་ཉ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཨེམ་ཆི་མཚན་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་འཚོལ་དུ་གཏོང་རྒྱུར་ཐག་གཅོད་བྱུང༌། ཕོ་ཉ་བ་ཚོས། མི་ཡུལ་གྱི་ཨེམ་ཆི་མཚན་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞེས་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་མིན་གཤིན་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། གཤིན་རྗེ་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས། དེ་ལས་སླ་པོ་རེད། སྒོ་ཁར་གཤིན་པོའི་རྣམ་ཤེས་མི་བའི་སྨན་བཅོས་ཁང་དང་ཨེམ་ཆི་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ནི་མི་ཡུལ་གྱི་ཨེམ་ཆི་མཚན་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད། ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ་བཏང་ངོ༌། ། དེ་ནས་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་རྣམས་མི་ཡུལ་དུ་སླེབས་པ་དང་སྦྲགས། ཨེམ་ཆི་གང་སར་བཙལ་པས་སྒོ་ཁར་གཤིན་པོའི་རྣམ་ཤེས་མི་འཁོར་བའི་སྨན་བཅོས་ཁང་ནི་གཅིག་ཀྱང་མ་རྙེད། དེ་ནས་མུ་མཐུད་གང་སར་འཚོལ་བར་སོང་བས། གང་ཙམ་ནས་སྲང་ལམ་ཀྱག་ཀྱོག་ཅིག་གི་ཕུ་ན་སྒོ་ཁར་གཤིན་པོའི་རྣམ་ཤེས་མི་འཁོར་བའི་སྨན་བཅོས་ཁང་ཞིག་རྙེད་པས། གཤིན་ཡུལ་གྱི་ཕོ་ཉ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་པར། ད་འདིའི་ནང་དངོས་གནས་མི་ཡུལ་གྱི་མཚན་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཨེམ་ཆི་ཞིག་ཡོད་པ་ཐག་ཆོད་སྙམ་ནས་དེའི་ནང་དུ་འཛུལ། དེ་ན་ཨེམ་ཆིར་སྒུག་གིན་བསྡད་ཡོད་པའི་ནད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར། སྨན་བཅོས་ཁང་དེའི་ཨེམ་ཆི་དེ་སྙན་གྲགས་ཅན་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མིན་སྐད་ཆ་དྲིས་པར། ནད་པ་དེས་ཁོང་ཚོར། འདི་ནི་ཁ་སང་དེ་རིང་རང་སྨན་བཅོས་ཁང་གསར་པ་སྒོ་ཕྱེ་མ་ཐག་པའི་ཨེམ་ཆི་ཞིག་རེད་ཅེས་ལབ་བོ། །
ཚོང་པ་དང་སྤྱང་ཀི
སྔ་མོ་ཡུལ་ཞིག་ན་ཚོང་པ་གཡོ་ཅན། སེར་སྣ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ། ཁེ་བཟང་ལེན་མཁས་པོ་ཞིག་ཡོད། དེར་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཁྲག་འཐུང་མཁན་དང་། མི་ཤ་བཟའ་མཁན་ཞེས་ཟུར་ཟ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་ཚོང་པ་དེ་མི་མེད་ལུང་སྟོང་གི་ལམ་ཕྲན་ཞིག་བརྒྱུད་ཚོང་ལ་འགྲོ་སྐབས། གློ་བུར་དུ་སྤྱང་ཀི་ཞིག་ཁོའི་སྟེང་དུ་མཆོངས་ཏེ། ཁོ་པའི་སྐེ་ལ་སོ་བརྒྱབ་ནས་བཟུང་བས། ཚོང་པ་དེ་ནི་འཇིགས་སྣང་ཚད་ལས་འདས་པ་སྐྱེས་ཏེ་སྤྱང་ཀི་དེར། ངས་ཚེ་གང་རིང་སེར་སྣ་བྱས་སྟབས་ཟས་ཞིམ་པོ་ཁམ་གང་ཡང་བཟའ་མ་མྱོང་པས། ངའི་ཤ་ནི་དེ་བས་ཞིམ་པོ་མེད་པ་ཐག་ཆོད་པས་ང་གཏོང་རོགས་གནང༌། ཞེས་རེ་བ་ག་ཚོད་བཏོན་རུང༌། སྤྱང་ཀིས་མ་ཉན་པར་ཚོང་པ་དེར། ཁྱོད་སྐྱག་རྫུན་མ་ཤོད། ངས་གོ་ཚུལ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཁྲག་འཐུང་བ་དང་མི་ཤ་ཟ་བཞིན་འདུག་ཟེར་བས། ཁྱོད་ཀྱི་ཤ་མི་ཞིམ་ན་གཞན་སུའི་ཤ་ཞིམ་ཟེར་ནས་ཚོང་པ་དེ་བསད་ནས་བཟས་སོ། ། གོང་གསལ་གསུམ་འདི་རྣམས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་གུ་རུ་མཚོས་ཉི་ཧོང་གི་སྒྲུང་ནས་བསྒྱུར།
སྐར་གྲངས་ ༡༠༠ ཐོབ་བྱུང༌།
ཨ་མ་བསམ་སྐྱིད་ཀྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བུ་བསོད་ནམས་ལ་བྱམས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བུ་རང་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱས་ན་དེས་འགྲིག་གི་འདུག ཅེས་ནང་ལས་སོགས་གཅིག་ཀྱང་བསྐུལ་གྱི་མེད། གང་ཙམ་ནས་བུ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལོ་འཁོར་ཡིག་རྒྱུགས་རན་པར་ཨ་མས་རང་གི་བུར་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། བུ་རང་ཨང་ཀི་ཐོབ་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཡང་ཡང་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་རྗེས་བུས་ཡིག་རྒྱུགས་བཏང་ཟིན་པས་ཨ་མས། བུ་ཡིག་རྒྱུགས་གང་འདྲ་བྱུང་སོང་ངམ། སྐར་གྲངས་ག་ཚོད་ཐོབ་བྱུང་ངམ། ཞེས་དྲིས་པར་བུས་ལམ་སང༌། ཨ་མ་ལགས། ངའི་སྦྱངས་འབྲས་ལ་སྐར་གྲངས་ ༡༠༠ ཐོབ་བྱུང་ཞེས་ཞུས་པ་ཨ་མས་ཐོས་མ་ཐག ཨ་མ་ནི་དགའ་ཐག་ཆོད་དེ་རང་གི་བུ་ལ་བསྟོད་བསྔགས་རྫོགས་མེད་བྱས། གང་ཙམ་ནས་ཨ་མས་བྱས་ན་བུ་རང་གི་སློབ་ཚན་ཚང་མར་སྐར་གྲངས་ ༡༠༠ རེ་ཐོབ་པ་རེད་དམ། ཞེས་དྲིས་པར་བུ་དེས། དེ་འདྲ་ག་པ་ག་པ། ཨང་རྩིས་ལ་སྐར་གྲངས་ ༡༡ དང་། ཚན་རིག་ལ་སྐར་གྲངས་ ༢༡ སྐད་ཡིག་ལ་སྐར་གྲངས་ ༢༣ དབྱིན་ཡིག་ལ་སྐར་གྲངས་ ༢༥ སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ལ་སྐར་གྲངས་ ༢༠ བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་སྐར་གྲངས་ ༡༠༠ རེད། ཅེས་ཞུས་པར་ཨ་མ་ཧང་སངས་ཏེ་སྡོད་པ་ལས་བྱ་ཐབས་མ་བྱུང་བ་རེད།
ཁྱི་གླེན་པ་ཁོ་ལྟར།
ཉིན་གཅིག་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞིག་གིས་ཁྲོམ་དུ་ཤ་ཉོ་བར་སོང་། ནང་དུ་ལོག་ཡོང་སྐབས་རང་གི་ལག་ཏུ་འཁྱེར་ཡོད་པའི་ཤ་དེ་ཁྱི་ལྟོགས་པ་ཞིག་གིས་ཕྲོགས་ནས་བྲོས་ཕྱིན་པ་རེད། ཤེས་ཡོན་ཅན་དེས་ཁྱི་དེའི་རྗེས་འདེད་མ་བྱས་པར་རྒྱང་ནས་ཁྱི་དེའི་རྗེས་ལ་བལྟས་ནས། ཁྱི་དེ་ནི་དངོས་གནས་གླེན་པ་རང་རེད་འདུག ཤ་དེ་རྗེན་པ་རེད། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཟའམ། ཞེས་བརྗོད་ནས་རང་ཁྱིམ་དུ་ལག་པ་སྟོང་པར་ལོག་དགོས་བྱུང༌། ཁྱིམ་དུ་སླེབས་རྗེས་རང་གི་བཟའ་ཟླའི་ས་ནས་དངུལ་བླངས་ཏེ་ཡང་བསྐྱར་ཤ་ཉོ་བར་འགྲོ་རྩིས་བྱེད་སྐབས། བཟའ་ཟླས་ཁང་པ་སྦུག་ལ་འཛུལ་ནས་དངུལ་ལེན་པར་འགྲོ་སྐབས་དངུལ་སྒམ་དེ་རྐུན་པོས་བརྐུས་སྟབས། དངངས་སྐྲག་སྐྱེས་པ་དང་སྦྲགས་དངུལ་སྒམ་རྐུན་པོས་བརྐུས་ཚར་འདུག ཅེས་ངུས་པ་རེད། ཤེས་ཡོན་ཅན་དེས། ཁྱི་གླེན་པ་ཁོ་ལྟར་རེད། དངངས་སྐྲག་དང་ངུ་རྒྱུ་ག་རེ་འདུག དངུལ་སྒམ་གྱི་ལྡེ་མིག་ཁྱེད་རང་གི་སྐེ་རགས་ལ་བཏགས་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ། ཞེས་བརྗོད།
ནང་དུ་སླེབས་རྗེས་ཤོད་དགོས།
པཱ་ལགས་ཀྱིས་རླངས་འཁོར་གྱི་ལག་འཁྱེར་ཉོས་རྗེས་བུ་ཁྲིད་ནས་ཕྱིར་ཐོན། ལམ་བར་དུ་བུས་རང་གི་མདུན་དུ་དངོས་པོ་ཞིག་ཟགས་པ་དེ་ཡར་བསྒྲུགས་ནས། པཱ་ལགས། གཟིགས་དང་ང་ལ་དངུལ་ཁུག་འདི་རྙེད་བྱུང༌། ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་མདུན་གྱི་མི་དེས་ཐོས་རྗེས་ཁ་ཕྱིར་བསྐོར་ནས། འོ་ཛི་དངུལ་ཁུག་འདི་ངའི་རེད། ད་ལྟ་རང་ཟགས་འདུག ཅེས་བརྗོད་པ་དང་དངུལ་ཁུག་དེ་ཕར་བླངས་ཏེ་སོང་ངོ༌། །དེའི་རྗེས་པཱ་ལགས་དེས་རང་གི་བུ་ལ་གཅིག་གཞུས་ནས། ལྐུགས་པ་ཁྱོད། རྗེས་སུ་དངོས་པོ་རྙེད་ན་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་རྗེས་ཤོད་དགོས། ཞེས་གཤེ་གཤེ་ཚོད་མེད་བཏང་བ་རེད། དེའི་རྗེས་ཕ་བུ་གཉིས་མུ་མཐུད་ལམ་དུ་བསྐྱོད་ནས་མི་རིང་བར་པཱ་ལགས་ཀྱིས་གོས་ཀྱི་ཁུག་མའི་ནང་ནས་ཐ་མག་འདོན་སྐབས་རླངས་འཁོར་གྱི་ལག་འཁྱེར་དེ་ཟགས་པ་རེད། བུས་ལྐོག་ཏུ་ཡར་བསྒྲུགས་ནས་སྐད་ཆ་གང་ཡང་ཤོད་མ་ནུས་པར་མུ་མཐུད་བསྐྱོད། རླངས་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་སླེབས་སྐབས་པཱ་ལགས་ཀྱིས་རླངས་འཁོར་གྱི་ལག་འཁྱེར་དེ་བོར་བ་ཤེས་པས་དངངས་སྐྲག་ངང་ག་ཚོད་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་པས་ལག་འཁྱེར་དེ་མར་བཏོན་ནས། པཱ་ལགས་རླངས་འཁོར་ལག་འཁྱེར་འདིར་ཡོད། ཅེས་བརྗོད་པར་པཱ་ལགས་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ། ད་གིན་རླངས་འཁོར་གྱི་ལག་འཁྱེར་འཚོལ་སྐབས་ཁྱེད་ཀྱིས་མ་བཤད་པ་གང་ཡིན་ནམ། ཞེས་བརྗོད་པར་བུ་དེས། པཱ་ལགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྙེད་ན་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་རྗེས་ཤོད་དགོས་གསུངས་བྱུང་བས། དེ་དུས་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་རྒྱུ་རེད། ངས་ད་ལྟ་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་མ་ཐག་ཞུས་པ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་དོ། །
འབྲོག་པས་ཡི་ཙེ་ཉོས་པ།
སྔོན་འབྲོག་རྒན་ཞིག་ལ་གྲོགས་པོ་ལས་བྱེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་འབྲོག་སར་ངོ་ཐུག་ཏུ་ཡོང་བས་ཁོ་རང་གཉིས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད། དེའི་དགོང་མོ་གྲོགས་པོ་ལས་བྱེད་དེས། དེ་རིང་ཡིན་ན་འབྲོག་པའི་ས་ཆར་མེད་པའི་ཁ་ལག་ཅིག་བཟོ་ཡི་ཡིན་ཟེར་ནས། ཞོག་ཁོག་ཡག་ཐག་ཆོད་བཙོས་ནས་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་བཟས་པས་ཞིམ་པོ་བྱུང་བ་རེད། འབྲོག་རྒན་དེས། གྲོགས་པོ་ལགས། ཁ་ལག་འདིའི་མིང་ལ་ག་རེ་ཟེར་བ་རེད་དམ། ཞེས་དྲིས་པར་ལས་བྱེད་དེས་ཀུ་རེ་དང་སྦྲགས། འདིའི་མིང་ལ་ཕི་ཙོའོ་ཟེར། ཞེས་ལབ། ཕི་ཙོའོ་ནི་རྒྱ་སྐད་ཡིན་ཞིང་བོད་སྐད་ལ་ཡི་ཙེ་ཟེར། འོན་ཀྱང་འབྲོག་རྒན་ཁོང་གི་དེ་གང་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་ད་དུང༌། དངོས་གནས་ཕི་ཙོའོ་ཟེར་བའི་ཁ་ལག་འདི་ཞིམ་པོ་འདུག་ག ཞེས་བརྗོད། དེ་ནས་ཉིན་ཤས་རྗེས་འབྲོག་རྒན་དེ་རྫོང་ཐོག་ཏུ་སོང་ནས་ཚོང་པ་ཞིག་ལ། ང་ལ་ཕི་ཙོའོ་ལྔ་དྲུག་ཅིག་ཚོང་རོགས། ཞེས་ལབ་ཏེ་རྡོག་རྡོག་ལྔ་དྲུག་ཅིག་ཉོས་ནས་དེ་དག་འཁྱེར་ཏེ་འབྲོག་སར་ལོག་ཡོང༌། འབྲོག་སར་སླེབས་སྐབས་མུན་རུབ། ཁོས་རང་གི་ཆུང་མར། དོ་དགོང་ཡིན་ན་ངས་ང་ཚོ་འབྲོག་པའི་ས་ཆར་མེད་པའི་ཁ་ལག་ཅིག་བཟོ་ཆོག ཅེས་ལབ་ནས་ཡི་ཙི་རྡོག་རྡོག་དེ་དག་ཧ་ཡང་ནང་བླུགས་ཏེ་བཙོས་པ་རེད། གང་ཙམ་ནས་ཁ་ཕྱེ་ཏེ་ལྟ་དུས་ཡི་ཙེ་གང་ཙམ་བཞུར་ནས་ལྦུ་སོབ་མང་པོ་ཐོན་ཡོད། དེའི་ནང་ད་དུང་སྒོ་ང་ཙམ་རེ་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཕོར་པའི་ནང་བླུགས་ཏེ་རང་དང་ཆུང་མ་གཉིས་ཀྱིས་བཟས་པས་ཁ་ལག་རྣམས་ཀྱང་སྐྱུག་དགོས་པ་ཞིག་བྱུང་བས། འབྲོག་རྒན་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྦྲགས། ད་རེས་གྲོགས་པོས་མགོ་སྐོར་བཏང་བྱུང༌། ཞེས་བརྗོད་དོ། །
དྲན་རྒྱུ་རྒོད་པའི་རི་མོ་བ།
རི་མོའི་ཤེས་ཡོན་ཧ་ཅང་དམའ་པོ་ཡིན་པའི་རི་མོ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས། རང་ཉིད་ཀྱི་རི་མོ་དེ་ཙམ་ཡག་པོ་འབྲི་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་དྲན་རྒྱུ་རྒོད་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རང་གི་རི་མོའི་བརྩམ་བྱ་རྣམས་གཞན་ལ་ངོམ་འདོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོའི་རི་མོར་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་མཁན་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མེད་པར་བརྟེན། ཉིན་ཅིག་ཁོས་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བཏོན་ནས། རས་དཀར་པོ་ཡུག་གཅིག་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ཏེ་དེའི་སྟེང་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས་ལྟ་སྐོར་བ་ཚོར། འདི་ནི་བ་ཕྱུགས་གཅིག་གིས་རྩྭ་ཟ་བཞིན་པའི་རི་མོ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པར་ལྟ་སྐོར་བ་ཞིག་གིས། རི་མོ་བ་ལགས། རྩྭ་གང་དུ་ཡོད་དམ། ངས་རས་དཀར་པོ་ཞིག་ལས་གཞན་གང་ཡང་མཐོང་གི་མི་འདུག ཅེས་བརྗོད་པར་རི་མོ་བ་དེས། རྩྭ་བ་ཕྱུགས་ཀྱིས་བཟས་ཚར་བ་རེད། ཅེས་བརྗོད། ཡང་མི་དེས། བྱས་ན་བ་ཕྱུགས་གང་དུ་ཡོད་དམ། ཞེས་དྲིས་པར་ཡང་རི་མོ་བ་དེས། ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་པའི་བཀོད་པ་ཤེས་ཀྱི་མེད་དམ། རྩྭ་བཟས་ཚར་རྗེས་བ་ཕྱུགས་ཀྱིས་འདིར་སྡོད་ཀྱི་རེད་དམ། ཞེས་བརྗོད་དོ། །
ཀ་ཤི་ཀ་
ཀ་ཤི་ཀ་ནི་ཡུལ་ཀ་ཤི་ཀ་དང༌། དེ་ནས་བྱུང་བའི་རས་དཀར་པོའི་མཆོག་གོ །
ཀ་དམྤ་
ཀ་དམྤ་ནི་ཆུ་སྐྱར་ཏེ་བྱ་ཉ་ཟན་ནོ། །
ཀ་ཤ་ནི་
སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་ན། ས་སྐྱེས་ཅན་སོགས་ལ་འཇུག །དོན་འགྱུར་བྱས་ན། རྩ་ཞེས་པར་བསྒྱུར་ཆོག་གོ
ཐེག་ཆེན་ཚུལ་འཇུག་
ལེའུ་དང་པོ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་༡-༡༤། །གཉིས་པ་ལ་བརྒལ་ལན༡༤-༣༡། ། གསུམ་པ་ལ་ཤན་སྦྱར༣༡-༤༤། །བཞི་པར་རིགས་པས་མི་གནོད་ཚུལ༤༤-༥༤། །ལྔ་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་༥༤-༩༠། །དྲུག་པར་བརྒྱུད་པའི་ཐབས་བསྟན་པའོ༩༠-- ༡༠༠། །སརྦ་མངྒ་ལཾ། །ཤུ་བྷཾ། །བཀྲ་ཤིས། དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།།  །།
ཨ་ལགས་ཤའི་འཁྲུལ་སྤོངས་
དག་ཡིག་གཅེས་བསྡུས་འཁྲུལ་སྤོང་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྐྱ་རེངས་གསར་པ།
བོད་མིའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གླེང་
སྤྱིར་རང་རེའི་བོད་མིའི་མིང་འདོགས་ཚུལ་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་ཞིང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན་པའི་དཔྱད་བབས་གལ་ཆེན་ཞིག་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་ནམ་ཡང་ཁ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་པའི་མ་ལག་གི་གཞི་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེས་ན་བོད་པའི་མི་འདོགས་ཚུལ་འདི་ཡང་དུས་རབས་གང་ཞིག་ཚུལ་ཅི་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཐོག་མ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར་དཀའ་ཡང་། སྤྲ་དང་སྤྲེའུའི་རིགས་རྒྱུད་མིར་ཆགས་པར་སྨྲ་བའི་དུས་རབས་ལ་གཞིགས་ན་སྔར་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་། ཡོད་པ་དར་སྤེལ་དུ་སོང་བའི་དུས་རིམ་ཁྲོད་འགྱུར་ལྡོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་འགྲོགས་ནས་རང་རེའི་བོད་མིའི་མིང་འདོགས་སྟངས་འདིས་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་གོམ་སྟབས་ཆེས་ཆེར་བཅད་ཡོད།
བོད་ཡུལ་དུ་རུས་མིང་བྱུང་ཚུལ།
དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་མི་དང་དུད་འགྲོའི་རིགས་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལའང་སོ་སོའི་རིགས་རྒྱུད་དང་། གདུང་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པའི་རིགས་རུས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་ལ། རྒྱུད་པ་དང་། ཆོ་འབྲང་། གདུང་། སྣག་ལས་སྐྱེས། བྱུང་རིགས། རྩ་ཁྲིད། རིགས། རིགས་བྱུང་། རུས། ཤ་ཉེ། ས་བོན་ལས་བྱུང་སོགས་རིགས་རུས་ཆོ་འབྲང་ཐད་ཀྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད། ཐ་སྙད་འདི་དག་གི་དབྱེ་སྒོ་མདོར་བསྡུས་ན་རིགས་ཞེས་པ་སྟེ་གནས་རིས་སྡེ་ཚན་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་ས་བ་སྤྱི་དང་། རུས་ཞེས་པ་སྟེ་ཆོ་རིགས་ཕའི་གདུང་རྒྱུད་གཙོར་བཟུང་གིས་འཛིན་པ། ཆོ་འབྲང་སྟེ་མའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང་སྣག་ཚ་སོགས་མའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ཀྱི་གཉེན་ཚན་དག་ཏུ་འདུ་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་བོད་ལ་མིང་རྐྱང་ལས་རུས་མིང་མ་བྱུང་བར་འདོད་ཀྱང་། འཐད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། རིགས་སྤྱིའི་གྱེས་ཚུལ་ལ་ཡང་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ན་ལྷ་དགའ་ལྡན་དང་དགའ་ལ་རོག་ལས་ཤར་ལུས་འཕགས་པོའི་མི་ཆད། ལྷ་བདེ་ལྡན་དང་བདེ་ལ་རོག་ལས་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་ཆད། དམུ་ལྡན་དང་དམུ་ལ་རོག་ལས་ནུབ་བ་གླང་སྤྱོད་པ་ཆད། ལྷ་བྱེད་བུ་དང་བྱེད་ལ་རོག་ལས་འཛམ་བུ་གླིང་པ་ཆད། ཨོ་རྒྱན་པ་ཀླུ་ལས་ཆད། བལ་པོ་ཐུགས་ཁྱོམ་ལས་ཆད་པར་བཤད་ཅིང་། འཛམ་བུ་གླིང་པ་ལ་ཡང་མི་རིགས་མི་གཅིག་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། སྐད་རིགས་མི་གཅིག་པ་བདུན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མི་གཅིག་པ་བཅུ་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་ལས། དེ་ལ་རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཆེ་བ། རྗེ་རིགས་རྣམས་བཙུན་པ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་རྣམས་གཙང་བ། དམངས་རིགས་རྣམས་མང་བ་དང་བཞི་ལ་ཕྱིའི་རིགས་བཞི་ཟེར་ཏེ། འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་འདིའི་ཁོངས་སུ་འདུའོ།།
བར་གྱི་རིགས་བཞི་ནི་རྒྱ་གར་བ་ལྷ་ལས་ཆད་པས་སམ་ཀྲི་ཏ་ལྷའི་སྐད་དུ་སྨྲ། རྒྱ་ནག་པ་ཀླུ་ལས་ཆད་པས་ན་ག་ཏྲི་ཏ་ཀླུའི་སྐད་དུ་སྨྲ། ཧོར་ལྷ་མ་ཡིན་ལས་ཆད་པས་ཨུ་པུ་ངྷ་ར་ལྷ་མིན་གྱིན་སྐད་དུ་སྨྲ། བོད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སིན་ལས་ཆད་པས་ཨ་ཝ་བྲག་ཀྲི་ཏ་འདྲེའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དང་བཞིའོ།།
ནང་གི་རིགས་བཞི་ནི། སྟོད་པ་དང་། ལྡོང་དང་། སེ་དང་། རྨུ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་རུས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ཟེར། རུས་དང་ཆོ་འབྲང་གི་ཕྱི་མོའི་རིགས་ལའང་བོན་ལུགས་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་མོན་བུ་ལུམ་ལུམ་དང་། ཡུམ་ཆུའི་རྒྱལ་མོ་འབུམ་གཉིས་ཀྱི་བརྒྱུད་པར། ཕྱ་དམུ་གཙུག་གསུམ་རྒོས་དང་བཞི་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་ནས་སྲིད་པའི་རྒྱལ་བུ་མཐིང་གི་བར་མཆེད་ཚུལ་བཤད་ལ། རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུའི་རིགས་རྒྱུད་ལས་མཆེད་པར་འདོད། དེ་ཡང་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བུ་དང་ཚ་རིགས་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་སྐབས་སུ་བཞི་བརྒྱ་བོ་རྣམས་ཚན་བཞིར་བཅད་དེ་སོ་སོར། བསེ་དང་། དམུ་དང་། ལྡོང་དང་། སྟོང་སྟེ་མིང་བཞི་བཏགས་ནས་རང་ཚན་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་བྱུང་ཚུལ་གསལ་ལ། བོད་མི་གདོང་དྲུག་གི་རུས་མཛོད་མེ་ཏོག་སྐྱེད་ཚལ་ལས། “བཞི་ཚན་གྱི་ནང་ནས་མི་ཡ་རབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱོད་ཚུལ་ཀུན་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ཆེན་ལྡན་གྱི་རིགས་རྣམས་གཅོ་བྱས་ཏེ། དེ་ཡི་མིང་ལ་ལྡོང་དང་། འབྲུ་དང་། སྦྲ་དང་། སྒ་བཞི་ནི་གཙོ་བའི་རིགས་རྣམས་ལ་ཐོགས་ཤིང་རུས་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་འཕྲོའི་རིགས་ཆེན་བཞི་གའི་ལྷག་མ་དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་པོ་བསྡུས་ཤིང་ཚན་གཉིས་སུ་བགིས་ཏེ། གཅིག་ལ་དཔའ་འམ་དབའ་དང་། གཅིག་ལ་འདའ་འམ་ཟླ་ཞེས་བཏགས”ཞེས་སྔར་གྱི་རིགས་ལ་མཐོ་དམན་གྱི་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་ཚུལ་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། མི་དབང་རྟོགས་བརྗོད་ལས། “རིགས་ཆེན་པོ་བགྲང་བ་བཞི་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དང་། མངའ་རོལ་ལས་དཔྱ་ཁྲལ་གྱི་སྐྱེས་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་རྗེ་བོའི་རིགས་དང་། སོ་ནམ་ཞིང་ལས་ཀྱི་འདུ་འགོད་མཁན་དམངས་ཀྱི་རིགས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་ལ་རྒོལ་བའི་བཤན་པ་སོགས་གདོལ་བའི་རིགས་སུ་སྒྲོགས་པ་ལས” ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་རིགས་བཞིའི་ཐ་སྙད་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་རང་རེའི་བོད་ལའང་རིགས་བཞིར་ཕྱེ་ཚུལ་ཀྱང་གསུངས་ཡོད་ལ། དེ་ལ་རྩ་བའི་རིགས་བཞི་འམ་རིགས་དྲུག་གི་རུས་ཁམས་ལས་མང་དུ་གྱེས་ཏེ་རུས་མིང་གི་དར་སྲོལ་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་ཡོད། སྤྲུལ་བའི་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་དྲུག་འདས་པ་ལས་མི་མིན་སྤྲེའུ་མིན་ཕྲུ་གུ་བཞི་བརྒྱ་འཕེལ་ཏེ་བསེ་དང་དམུ། ལྡོང་དང་སྟོང་བཅས་རུས་ཆེན་དྲུག་ཅེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཆོས་རྒྱལ་བཀའ་འབུམ་དང་། བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ་སོགས་སྔར་གྱི་ཡིག་ཚང་མང་བོར་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་རྩ་བའི་རུས་ཆེན་དྲུག་པོ་རིམ་པར་གྱེས་པ་ལས། ལྡོང་ལས་ཟི་ན་དང་རྔོག དབྲ་དང་འབྲུ་ལས་གྭ་ཟི་དང་སྐྱུ་ར། གྭ་ཟི་ལས་ཀྱི་ཀླུ་དགེ་སོགས་དང་། དེ་བཞིན་ཟི་ན་ལས་ཀྱང་འབེ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུས་མཚོན་རུས་མིང་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བའི་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་འདིར་བཀོད་ན། སྐ་བ། འཁོན། མགར། དགྱེར། རྡོག རྡེགས། ཅོག་རོ། མཆིམས། གཉགས། གཉོས། ཉང་། འདན། གནུབས། རྨེའུ། མི་ལ། རོམ། མཚུར། རླངས། རོག སྤང་། སོ། རྒྱུས། ཟུར། སྐྱོ། མགོན་ཤུལ། ཕན་ཤུལ། བདུད་ཤུལ་སོགས་ཤུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དང་། གཡི་ཚ། ཟངས་ཚ། རེབ་ཚ་སོགས་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད། མདོར་ན་གྱེས་པའི་རུས་མིང་ལ་ད་ལྟ་མི་འདྲ་བ་ཉིས་བརྒྱར་ཉེ་ཚུལ་བཤད་ལ། དེ་དག་གི་ཚིག་དོན་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ནི། དཔེར་ན། ལྷ་གཟིགས་རླངས་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། <<རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་>> ལས། མང་སྡོམ་སྟག་བཙན་གྱི་བུ་མས་རི་རྩེར་བསྐྱལ་བ་མང་སྡོམ་གྱིས་མཁྱེན་ནས་གཟིགས་པར་བྱོན་པས་ཁྱེའུ་དེ་ཉིད་གཅན་གཟན་རི་དྭགས་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པར་སྤྱི་གཙུག་ནས་རླངས་པ་ཐོན་བཞིན་མཆིས་པར་རླངས་སོ་རླངས་སོ་གསུངས་པས་རགས་རུས་ལ་རླངས་ཐོགས་ཚུལ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ཞིང་། ས་སྐྱའི་འཁོན་ཞེས་པའང་ལྷའི་གདུང་རྒྱུད་གཡའ་སྤང་སྐྱེས་དང་སྲིན་པོ་སྐྱ་རེངས་ཁྲག་མེད་འཁོན་པའི་བར་དུ་སྲས་ཤིག་བྱུང་བར་འཁོན་བར་སྐྱེས་སུ་བཏགས་པ། དེའི་རྒྱུད་ལས་ས་སྐྱའི་འཁོན་གྱི་གདུང་རྒྱུད་འཕེལ་ཚུལ་<<ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་>>སུ་གསལ་ལ། དེ་བཞིན་<<རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་འགུར་>>ལས་ཀྱང་ཁོང་གི་རུང་མིང་མི་ལ་ཞེས་པ་དེ་ཡབ་མེས་ཇོ་སྲས་སུ་འབོད་པ་དེ་མཐུ་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོགས་ཚུལ་ཀྱང་གསལ་བར་འབྱུང་བ་དག་གིས་ཀྱང་མཚོན་ནོ།།
དེ་ལྟར་རང་རེའི་བོད་ལ་གདོད་མའི་དུས་ནས་རུས་མིང་ཡོད་ཅིང་། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྲོད་ལ་ཕྱི་མིག་གིས་བལྟས་ན་སྔར་གྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་བློན་ཆེན་དང་། མཛངས་མི། བྱས་པ་རྗེས་འབྲེལ་ཅན། གཞན་འབངས་མི་དཀྱུས་མ་ཚུན་་ཆད་ཀྱི་མིང་ལ་མིང་རྐྱང་ལས་རུས་མིང་གཙོ་ཆེར་བཟུང་ཡོད་ལ། ཕྱིས་སུ་ནང་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ཁམས་སུ་དར་ཏེ་རིམ་བཞིན་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་བླ་མ་
དང་མཁན་པོའི་མཚན་ཟུར་ཆགས་པ་དང་། མིང་འདོགས་པའི་བདག་དབང་ཀྱང་ཕ་མ་ལས་བླ་སྤྲུལ་མཁན་སློབ་དག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོབ་པས་སོ་སོའི་རུས་མིང་ལས་མིང་རྐྱང་གི་ཐ་སྙད་དར་སྲོལ་ཤུགས་ཆེར་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟ་བོད་བྱང་རྒྱུད་ཀྱིས་གཙོས་བའི་ཡུལ་ལུང་རེ་འགའ་མ་གཏོགས་རུས་མིང་སྤྱོད་པའི་སྲོལ་ག་ཉམས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།
མིང་འདོགས་ཚུལ་གྱི་བྱུང་སྟངས་དང་འཕེལ་རིམ།
དེ་ཡང་ཐོག་མའི་མིའུ་རིགས་དྲུག་ཅེས་པ་དག་ནི་བོད་མིའི་ཕྱི་མོའི་གཙོ་བོར་ངེས་ཀྱང་སྐབས་དེའི་དབང་བསྒྱུར་ནི་མི་མ་ཡིན་པ་བཅུས་བྱས་ཚུལ་ཡང་། བསམ་ཡས་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་ལས། དང་པོར་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོ་དང་། གཉིས་པ་རེ་ཏེ་མགོ་གཡག་བདུད་དང་། གསུམ་པ་སྲིན་པོ་གཉའ་རེངས་ཁྲག་མིག བཞི་བ་དམར་འཇམ་ལྷ། ལྔ་བ་རྨུ་རྒྱལ་ཁོ་རྗེ། དྲུག་པ་ཀྲོག་ཀྲོག་འདྲ། བདུན་པ་མ་སངས་སྤུན་དགུ། བརྒྱད་པ་ཀླུ། དགུ་བ་རྒྱལ་བོ། བཅུ་བ་འགོང་པོ་སྤུན་དགུ་སོགས་ཀྱིས་མདོ་ཁམས་བཅས་སྟོང་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དབང་བྱས་ཚུལ་གསལ་བོར་གསུངས་ཤིང་། ཐོག་མའི་མ་སངས་སྤུན་དགུ་ལྟ་བུའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱང་དཔེར་ན། གཉའ་གཡའ་སྤང་སྐྱེས། གར་ཏིང་ནམ་ཚ། གླེ་ངན་ལམ་ཙང་སྐྱེས། རུ་ཐོ་གར་སྐྱེས། ཤེ་དོ་ཀེར་ཏིང་ནམ། མེ་པདྨ་སྐྱེས། གསང་གི་འཕྲུལ་བོ་ཆེ། དྲང་དྲངས་མ་མགུར་། བཀོང་སྟོན་ནམ་ཚ་སོགས་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་གཙོར་བཟུང་གི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་ནི་རང་རེའི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་གྲས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་རིགས་ཡིན། དེ་རྗེས་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་མངའ་རིས་ཀྱི་ས་མིང་རྗེ་བོའི་མཚན་འགོར་བཞག་སྟེ། དཔེར་ན། མཆིམས་རྗེ་གུ་ཡོད། རྒྱལ་བོ་ལིག་སྙ་ཤུར། གཙང་རྗེ་ཐོད་དཀར། སྣུབས་རྗེ་དམིགས་པ། ལོ་རྔམ་རྫི་འབྲོམ། ཀྱི་རྗེ་རྨང་པོ། ཟིངས་རྗེ་ཁྲི་འཕྲང་གསུམ། ཟིང་རྗེ་ཐོད་ཕྲེང་། བྲང་རྗེ་གོང་ན་མ། ཀོང་རྗེ་དཀར་པོ། ཉང་བཙུན་གླང་རྒྱལ། དགའ་རྗེ་མང་པོ་རྒྱལ་སོགས་དང་། དེ་དག་གི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཀྱང་། སྣང་དང་དིང་། སྨ་དབང་སང་བློན། དམ་དམ། འགར། ཏུག ཐུག ངོ་རྗེ། རླངས། སྐམ་སོགས་ཡིན་ཚུལ་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་རྗེས་སུ་སིལ་མ་བཅུ་བཞི་རུ་གྱེས་པ་དང་། དེའང་རྒྱལ་ཕྲན་ཉེར་ལྔ་དང་བཞི་བཅུར་གྱེས་ཏེ་སྡེ་ཁོལ་བུར་བསྐྱངས་པ་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །
དེ་ཡང་བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཡར་སྔོན་ལ་བན་བོན་གྱི་བསྟན་འབྱུང་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གཞུང་ཕལ་མོ་ཆེར་བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱོན་པའི་གོང་དེར་བོད་དུ་འབྲས་བུའི་བོན་ད་གྲགས་པ་དེ་རིགས་དར་མྱོང་མེད་པར་བཤད་ནའང་། རྒྱལ་རབས་བོན་གྱི་འབྱུང་གནས་ལས། ”འཛམ་བུ་གླིང་ན་མང་ཞིང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་མེས་པོ་སེང་གེ་འགྲམ་གྱི་རྒྱུད་པ་ནི་བོད་ན་མེད། རྒྱལ་ཁྲིམས་མེད་ཀྱང་བོན་ཁྲིམས་དར་ལ་རྒྱས་པས། བོད་ཁམས་བདེ་ཞིང་སྐྱིད། གཤེན་ནམ་མཁའི་མདོག་ཅན་བོད་ན་བཞུགས་པའི་དུས་སོ།།” ཞེས་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མ་བྱོན་པའི་གོང་དེར་བོད་དུ་རྒྱལ་ཁྲིམས་མེད་ནའང་། གཤེན་ནམ་མཁའི་སྣང་བའི་མདོག་ཅན་བཞུགས་ཡོད་པས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་བདེ་ཚུལ་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་བཙན་པ་ལྷོ་དང་། གཉགས། བཙུན་པ་ཁྱུང་། སྣུབས། གཉན་པ་སེ། སྤོ་སྟེ། ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་དང་། ལྷ་བོ་ལྷ་སྲས། སེ་བོན། རྨ་བོན། ཅོག་ལ་བོན། ཞང་ཞུང་བོན། ཚེ་མི་བོན་སོགས་བོན་ཤེས་པ་ཅན་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོར་གཏམ་དྲིས་པ་དང་། ཀུན་གྱིས་རྗེ་བོར་འོས་པར་ཐག་བཅད་ནས་རྒྱལ་སར་བཀོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན། བོད་རྒྱལ་འདིའི་ཡར་སྔོན་ནས་བོན་ཆོས་བོད་ཡུལ་དུ་དར་ཡོད་ལ། ད་དུང་བོད་ཡུལ་འདིར་རུས་མིང་གིས་འབོད་པའི་སྲོལ་ག་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའང་མངོན་ཡོད།
བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བཟུང་བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་གྱིས་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ལས་དྲངས་པའི་མཚན་གསོལ་བའི་སྲོལ་བྱུང་བ་ནི། མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུས། <<སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་གཏམ་ཨེ་མ་ཧོ>>ཞེས་པ་ལས། “གནའ་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་འཁྲུངས་པའི་ཚེ། བཙན་པོའི་སྐུ་གཤེན་བོན་པོ་དེས་འཁྲུངས་བསང་བཏང་ནས། ཚན་ཁྲུས་ཞེས་པའི་ཆབ་ཀྱིས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་ཏེ་རྒྱལ་སྲས་དེ་ལ་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ལས་དྲངས་པའི་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་རེ་གསོའ་བའི་སྲོལ་བྱུང་། དེ་ནི་རྒྱལ་བོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་དུས་ནས་བྱུང་བའི་གནའ་སྲོལ་ཞིག་སྟེ།” ཞེས་པ་ལྟར། རིམ་བཞིན་བོད་རྗེ་བཙན་པོ་དག་གི་མཚན་ལ། གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་། མུ་ཁྲི་བཙན་པོ། དིང་ཁྲི་བཙན་པོ། སོ་ཁྲི་བཙན་པོ། མེར་ཁྲི་བཙན་པོ་སོགས་དང་། གྲི་གུམ་བཙན་པོ། སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ། ཨེ་ཤོ་ལེགས། དེ་ཤོ་ལེགས། ཐི་ཤོ་ལེགས་སོགས་དང་། ཟ་ནམ་ཟིན་ལྡེ། ལྡེ་འཕྲུལ་ནམ་གཞུང་བཙན་སོགས་དང་། ཏོ་རེ་ལོང་བཙན། ཁྲི་བཙན་ནམ། ཁྲི་སྒྲ་སྤུངས་བཙན། ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན། གནམ་རི་སྲོང་བཙན། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ། གུང་རི་གུང་བཙན། མང་སྲོང་མང་བཙན། འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེ། ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན། མེས་ཨག་ཚོམ་ཅན། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན། མུ་ནེ་བཙན་པོ། མུ་རུག་བཙན་པོ། མུ་ཏིག་བཙན་པོ། ཁྲི་རལ་བ་ཅན། འུ་དམ་བཙན་པོ་སོགས་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཀྱི་བརྡ་དོན་ཁྱད་པར་བ་རེ་ཚིག་དོན་དང་སྦྱར་ཏེ་སྔར་གྱི་བཙན་པོ་དག་ལ་མཚན་གསོལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་བྱུང་འདུག