དཀྲོལ་ལེན།
གཉིས་པ། སྒྲ་སྙན་ཞེས་པ་རོལ་ཆ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས།
ཏམ་བུ་ར་ཞེས་པ་དེ་བོད་ཀྱི་དག་ཡིག་དང་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱིས་རྒྱུད་མངས་ཞེས་འགྲེལ་ཡོད་པ་མང་ཡང་། བོད་ཀྱི་གདངས་རྩོམ་འབུམ་རམས་པ་ནག་འདུའི་ཇོ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ 《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་ལ་དཔྱད་པ་》ཞེས་པ་རུ་། ཏམ་བུ་ར་(tanbur/tambura)དེ་ཡིན་པ་ཏ་ཟིག་གི་སྐད་ཀྱིས་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཞིག་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་པར་གསུངས། བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་སློབ་དཔོན་ཞོལ་ཁང་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《སྟོད་གཞས་དང་ནང་མའི་གཞས་ཀྱི་བྱུང་བ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ།》ཞེས་པ་རུ་ཏམ་བུ་ར་དེ་སྒྲ་སྙན་ལ་གོ་དགོས་ཞེས་ཆེད་དུ་གསལ་བཤད་བྱས་འདུག་ལ། 《བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རོལ་ཆ་སྒྲ་སྙན་ལ་དཔྱད་པ།》ཞེས་པ་རུ་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་བའི་ནང་གཙང་བ་སྡེ་སྲིད་ཀྱིས་གཙང་དུ་གར་གླུའི་ཚོགས་པ་བཙུགས་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་ཏམ་བུ་ར་ཞེས་གར་གླུའི་རོལ་དབྱངས་ནང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་སྐུད་བདུན་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དེ་དང་། དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་མངའ་རིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོད་པོ་ཞེས་འབོད་བའི་རྒྱུད་སྐུད་དྲུག་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་དུ་སྒྲ་སྙན་ཞེས། སྒྲ་སྙན་པའི་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་མིང་དེ་རོལ་ཆ་བྱེ་བྲག་གཅིག་ཏུ་བཏགས་ཡོད་ཅེས་ཧ་ཅང་གསལ། དེ་བས་ང་ཚོས་ཀྱང་ཏམ་བུ་ར་ཞེས་པ་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་དུས་ཡོད་མྱངས་ཀྱང་། རིམ་བཞིན་སྒྲ་སྙན་དང་འདྲ་བར་མིང་དེ་གཉིས་གདགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། རྒོད་པོ་ཞེས་པ་མངའ་རིས་ཕྱོགས་ནས་སྒྲ་སྙན་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། མིང་དེར་བོད་རང་གི་ཐ་སྙད་བརྡ་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ངེས་ཚིག་གིས་ཟིན་པའི་རོལ་ཆ་ཞིག་ལ་འབོད་པའི་འབྲེལ་མ་ཆགས་པས། ཐུར་ཁིའི་སྐད་དུ་ཁོད་ཕུ་ཙེ་(qubuz/qupuz)ཞེས་འབོད་པའི་རོལ་ཆ་དེའི་སྒྲ་ཟུར་ཆགས་པ་ཡིན་པར་སྣང་ལ། རོལ་ཆ་དེའི་བཟོ་དབྱིབས་དང་རྒྱུད་སྐུད་བསྒྲིགས་སྟངས་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྒྲ་སྙན་དང་འདྲ་བོ་འདུག་པས། སྒྲ་སྙན་གྱི་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཞིག་མ་རེད་ཅེས་ནག་འདུའི་ཇོ་དཀར་ལགས་ཀྱིས་གསུངས། གང་ལྟར་མངའ་རིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོད་པོ་ཞེས་པའི་གདགས་གཞི་སྒྲ་སྙན་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། རྒྱུད་མངས་ཞེས་པ་བོད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་པི་ཝང་ངམ་སྒྲ་སྙན་ཞེས་བོད་རང་གི་སྐད་ཀྱིས་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད་པ་ལས། རོལ་ཆ་བྱེ་བྲག་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་སྲོལ་ཡེ་ནས་མི་འདུག པི་ཝང་ལ་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》རུ། གནའ་རབས་ནས་དར་བའི་རོལ་མོའི་རིགས་ཏེ་འབྱར་རྩི་ཅན་གྱི་སྐུད་པ་ཕན་ཚུན་བརྡར་བ་ལས་སྒྲ་མཐོ་དམན་སྣ་ཚོགས་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་བསྒྱུར་ཆོག་པ་ཞིག་ཅེས་དང་། 《དག་ཡིག་གསར་བསྒྲིགས་》དང་《བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》སོགས་སུ་པི་ཝང་ནི་ཏམ་བུ་རའམ་སྒྲ་སྙན་དང་། ཡུལ་སྐད་དུ་ཧར་ཟེར་ཞིང་། རྒྱ་སྐད་དུ་འེར་ཧུ་ཟེར་བའི་རོལ་མོ་རྒྱུད་ཅན་ལའང་པི་ཝང་ཟེར་བ་ཡོད་ཅེས་འགྲེལ་བར་གཞིག་ན། པི་ཝང་དང་ཏམ་བུ་ར་གཉིས་རོལ་ཆ་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་དགོས་པར་སྣང་ཡང་། བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་《མི་ནུབ་མཚན་མདོ་》རུ། ལ་ལ་ཞིག་གིས་པི་ཝང་དཀྲོལ་ལོ།། ལ་ལ་ཞིག་ནི་གླིང་བུ་འབུད་དོ།། ལ་ལ་ཞིག་ནི་ཏམ་བུ་ར་སྒྲོགས་སོ།། ཞེས་པི་ཝང་དང་ཏམ་བུ་ར་གཉིས་སོ་སོར་བགྲང་ཡོད་པས། དུས་དེ་ཙམ་ནས་དེ་གཉིས་རོལ་ཆ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། ཡུལ་སྐད་དུ་གྲགས་པའི་ཧར་ཞེས་པ་དེ་སོག་པོ་མི་རིགས་ཀྱིས་གཞུ་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ལ་འབོད་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། མོ་རེན་ཧར་ཞེས་པ་དེ་པི་ཝང་རྟ་མགོ་མ་ལ་གོ་དགོས། རྒྱ་སྐད་དུ་འེར་ཧུ་ཞེས་པའང་རྒྱུད་གཉིས་པི་ཝང་ལ་གོ་དགོས། ཡང་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་གླིང་གི་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་དཔོན་དགེ་འདུན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་གསལ་དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་》རུ། པི་ཝང་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་སུ་བོད་ལ་བྱུང་བའི་གཞུ་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་ཞིག་ཅེས་པ་ལས། ང་ཚོས་པི་ཝང་ནི་ཏམ་བུ་རའམ་སྒྲ་སྙན་ལྟར་སེན་དཀྲོལ་རྒྱུད་སྦྲེང་རོལ་ཆ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་གཞུ་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་སྟེ། གཤམ་གྱི་རི་མོ་ལས་མཐོང་བ་བཞིན། གྲུབ་གཞིར་རྫ་མ་（རྫ་མ་འབྲོང་གཡག་གི་རྭ་ཅོ་ལས་བཟོས་པའི་པི་ཝང་ལ་རྭ་པིའམ་འབྲོང་རྭའི་པི་ཝང་ཞེས་ཀྱང་འབོད་སྲོལ་མཆིས།）དང་མདའ། རྒྱུད་སྐུད།（རྟ་རྔ་ཡིན།）རྒྱུད་ལོང་། གཞུ། གཅུས་ཕུར། སྒ། ཐེམ་ཐག་བཅས་ཆ་ཤས་དུ་མས་གྲུབ་པའི་གཞུ་འཐེན་རྒྱུད་དཀྲོལ་རོལ་ཆ་དེར་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད། པི་ཝང་ལ་སྒྲ་ཡངས་འཇུག་དང་དོག་འཇུག་གི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་དབྱེ་ན། སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་པི་ཝང་ཞེས་པ་གཞུ་འཐེན་རོལ་ཆ་སྤྱི་ལ་གོ་ཞིང་། དེ་ལ་པི་ཝང་རྒྱུད་གཅིག་མ་དང་། པི་ཝང་རྒྱུད་གཉིས་མ། པི་ཝང་རྒྱུད་གསུམ་མ་དང་རྒྱུད་བཞི་མ་སོགས་ཡོད་ལ། སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྒྱུད་གཉིས་གཞུ་འཐེན་རོལ་ཆ་འབའ་ཞིག་ལ་གོ་བས། དེ་ལ་རྭ་པི་དང་དལ་ཆིངས་ཞེས་རིགས་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྲོལ་ཡོད།