cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
སུམ་ཅུ་པའི་རྩ་ཚིག་
།སུམ་ཅུ་པའི་སྙིང་པོ་ལེགས་བཤད་ལྗོན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད། ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། བླ་མ་མཆོག་དང་དབྱེར་མེད་པའི། །འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་གུས་བཏུད་ནས། །ཐོན་མིའི་ལེགས་བཤད་སུམ་ཅུ་པའི། །སྙིང་པོ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པར་བྱ། །དབྱངས་ཀྱི་བྱ་བ་གསལ་པོ་རུ། །བྱེད་པ་ཨི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི། །གསལ་བྱེད་ཀ་སོགས་སུམ་ཅུ་ཡིན། །ག་ང་ད་ན་བ་མ་འ། །ར་ལ་ས་རྣམས་རྗེས་འཇུག་བཅུ། །ད་དང་ས་གཉིས་ཡང་འཇུག་སྟེ། །ད་ནི་ན་ར་ལ་གསུམ་དང་། །ས་ནི་ག་ང་བ་མར་འཐོབ། །ག་ད་བ་མ་འ་སྔོན་འཇུག །གོ་ངོ་དོ་ནོ་བོ་མོ་འོ། །རོ་ལོ་སོ་ཏོ་སླར་བསྡུ་སྟེ། །རྫོགས་ཚིག་ཟླ་སྡུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ། །དྲག་ཡོད་ཏོ་དང་མཐའ་མེད་འོ། །གཞན་རྣམས་མིང་མཐའི་རྗེས་མཐུན་སྦྱར། །སུ་ར་རུ་དུ་ན་ལ་ཏུ། །ལ་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་དབྱེ་གཉིས་བཞི་བདུན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཚེ་སྐབས་རྣམས་ལ་འཇུག །ས་སུ་ག་བ་དྲག་མཐར་ཏུ། །ང་ད་ན་མ་ར་ལ་དུ། །འ་དང་མཐའ་མེད་ར་དང་རུ། །གི་ཀྱི་གྱི་འི་ཡི་ལྔ་པོ། །རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲ་དང་། །དེ་རྣམས་ས་མཐའ་ཅན་ལྔ་ནི། །རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་བྱེད་སྒྲ་སྟེ། །སྦྱོར་ཚུལ་ན་མ་ར་ལ་གྱི། །ད་བ་ས་ཀྱི་ག་ང་གི །འ་དང་མཐའ་མེད་འི་དང་ཡི། །ཀྱང་ཡང་འང་གསུམ་རྒྱན་སྡུད་དེ། །ག་ད་བ་ས་དྲག་མཐར་ཀྱང་། །ང་ན་མ་ར་ལ་མཐར་ཡང་། །འ་དང་མཐའ་མེད་འང་དང་ཡང་། །ཏེ་དེ་སྟེ་གསུམ་ལྷག་བཅས་ཏེ། །ན་ར་ལ་ས་དྲག་མཐར་ཏེ། །ད་དེ་ག་ང་བ་མ་འ། །མཐའ་མེད་རྣམས་ལ་ས་སྟེ་འཐོབ། །གམ་ངམ་དམ་ནམ་བམ་མམ་འམ། །རམ་ལམ་སམ་ཏམ་འབྱེད་སྡུད་དེ། །སྦྱོར་ཚུལ་སླར་བསྡུའི་སྐབས་དང་མཚུངས། །ར་རུ་འི་ཡི་འང་ཡང་རྣམས། །རྐང་པ་མི་སྐོང་སྐོང་བའི་ཁྱད། །འོ་འུ་འམ་གྱི་གོང་དུ་ཚེག །མེད་དང་ཡོད་པའང་དེ་བཞིན་ཡིན། །ནས་ལས་འབྱུང་ཁུངས་དགར་སྡུད་དེ། །འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ལ་གང་སྦྱར་འཐུས། །རིགས་མཐུན་དགར་ནས་མི་མཐུན་ལས། །སྡུད་ལ་ནས་སྒྲ་ཁོ་ན་འཇུག །ཀྱེ་དང་ཀྭ་ཡེ་བོད་སྒྲ་སྟེ། །ཕལ་ཆེར་མིང་གི་ཐོག་མར་སྦྱོར། །ནི་ནི་དགར་དང་བརྣན་པའི་སྒྲ། །དང་ནི་སྡུད་འབྱེད་རྒྱུ་མཚན་དང་། །ཚེ་སྐབས་གདམས་ངག་ལྔ་ལ་འཇུག །མིང་གི་ཐོག་མའི་དེ་སྒྲ་ནི། །ཐ་སྙད་འདས་མ་ཐག་པ་དང་། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཅན་གཉིས་ལ་འཇུག །ཅི་ཇི་སུ་གང་སྤྱི་སྒྲ་སྟེ། །ཞིག་སྟེ་སླད་འདྲ་ཕྱིར་ལ་ཅི། །སྙེད་སྲིད་ལྟར་བཞིན་སྐད་ལ་ཇི། །སུ་ནི་གང་ཟག་གང་ཀུན་ལའོ། །ན་རོ་ཡོད་མེད་པ་བ་མ། །བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན། །བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ། །ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ། །བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི། །ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས། །མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ། །མ་ནི་ངེས་མེད་སྐབས་དང་སྦྱར། །མ་མི་མིན་མེད་དགག་སྒྲ་སྟེ། །མ་མི་ཐོག་མ་མིན་མེད་མཇུག །མ་ནི་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ལའང་། །ཚིག་ཕྲད་ཞིང་སོགས་ང་ན་མ། །འ་དང་ར་ལ་མཐའ་མེད་མཐར། །ཞིང་ཞེས་ཞེ་འོ་ཞེ་ན་ཞིག །ག་ད་བ་དང་ད་དྲག་མཐར། །ཅིང་ཅེས་ཅེ་འོ་ཅེ་ན་ཅིག །ས་མཐར་དམིགས་བསལ་ཞེས་མ་གཏོགས། །ཤིང་ཤིག་ཤེའོ་ཤེ་ན་འཐོབ། །འོན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ལྷན་ཅིག་སོགས། །མིང་གི་ཆ་དང་མ་ནོར་གཅེས། །རྐྱང་པ་འཕུལ་ལ་འ་མཐའ་དགོས། །གུག་ཀྱེད་བརྩེགས་འདོགས་ཅན་ལ་སྤང་། །ལྷུག་པའི་དོན་མང་མིང་མཚམས་དང་། །དོན་འབྲིང་འབྱེད་དང་དོན་ཉུང་རྫོགས། །ཚིགས་བཅད་ག་མཐར་ཆིག་ཤད་བྱ། །རྫོགས་ཚིག་མཐའ་ཅན་ལྷུག་པ་དང་། །ཚིགས་བཅད་རྐང་མཐར་ཉིས་ཤད་འཐོབ། །དོན་ཚན་ཆེན་མོ་རྫོགས་པ་དང་། །ལེའུའི་མཚམས་སུ་བཞི་ཤད་དགོས། །ང་ཡིག་མ་གཏོགས་ཡིག་ཤད་དབར། །ཚེག་མེད་དེ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་འབད། །ཚིག་གི་ལོ་མས་མ་བསྒྲིབས་ཤིང་། །དོན་གྱི་འབྲས་བུ་གཡུར་ཟ་བའི། །ལེགས་བཤད་ལྗོན་པའི་དབང་པོ་འདི། །དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས་སྤེལ། །
གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་
གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་ཟེར་བ་འདི་བོད་རིགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆར་བཀོད་པ་མ་མཐོང་ཡང་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་བོན་གྱི་ལྷ་གསོལ་དང༌། ཕྱྭ་གཡང་འགུགས་པ་སོགས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆོ་གའི་མཐུན་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་ཙམ་ནས་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོད་པས་དེའི་གོང་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་དར་ཡོད་པར་མངོན། སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་ད་ལྟ་ལྟ་བུའི་རྒྱས་སྤྲོས་ཡོད་པར་མ་ངེས་ཀྱང་ད་ལྟ་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་སྡེར་མའི་ནང་དུ་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་བཏབ་པའི་ཕྱེ་མར་གྱི་སྟེང་དུ་མར་རྡོག་ལྷེབ་ཙམ་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མིན་ནམ་སྙམ། ཕྱེ་མར་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ལོ་གསར་གྱིས་མཚོན་པའི་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བྱ་བའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱེད་སྒོའི་ཆ་རྐྱེན་མེད་མི་རུང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དཔེར་ན་ཁྲི་འདོན་དང༌། ཁང་གསོལ། གཉེན་སྒྲིག བང་གསོལ། སྐྱེས་སྐར་སོགས་གང་སར་གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་བེད་སྤྱོད་ཅིང༌། གནའ་སྔ་མོ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་གསར་དང༌། དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་ཁག་ལ་གྲོ་ནས་ཀྱི་སྙེ་མའི་ཆུན་པོ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ཕྱིས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་ནས་གཏན་འཛིག་ཁལ་རུ་འབོ་（རྒྱ་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་འབོ）གཉིས་སོ་སོར་ཡ་གཅིག་གྲོ་དང༌། ཡ་གཅིག་རྩམ་པས་བཀང་སྟེ་གྲོའི་སྟེང་ལ་ཚྭ་རྡོག་དང༌། རྩམ་པའི་སྟེང་ལ་མར་ལེབ་ལྔའམ་གསུམ་འཇོག་ཅིང༌། མི་རེ་རེས་བཏེགས་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་སྲོལ་ནས་རིམ་བཞིན་འབོ་ཉིས་སྤྲེལ་བཟོས་པར་ཚོན་རིས་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་དམ། བཀྲ་ཤིས་རྫས་བརྒྱད། ནོར་བུ་ཆ་བདུན། རྟགས་བརྒྱད་བུམ་གཟུགས། སེང་གེ་གཉིས་ཀྱིས་ནོར་གཞོང་བཏེགས་པ། རི་མོ་བསྡུས་པར། ནོར་བུ་མེ་འབར་དང༌། ནོར་བུ་དགའ་འཁྱིལ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚོན་རིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པར་བྱས་ཤིང༌། འབོའི་ནང་དུ་གཡས་ངོས་གྲོ་ཡོས་བྱུར་ཁེངས་དང༌། གཡོན་ངོས་ཕྱེ་མར་བྱུར་ཁེངས་སུ་བླུགས་པའི་སྟེང༌། ཤིང་གི་བྱང་བུར་མར་ཚོན་གྱི་མཐུན་པ་སྤུན་བཞིའམ། མི་མཐུན་གཡུལ་རྒྱལ། ཚེ་རིང་དྲུག་སྐོར། རྟགས་བརྒྱད་བུམ་གཟུགས། བསྡུས་པར་མེ་ཏོག་དང༌། ཉི་ཟླ་མེ་རིས་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དབུས་སུ་བཙུགས་པའི་མཐའ་སྐོར་གྲོ་ཡོས་དང༌། ཕྱེ་མར་གྱི་ཐོག་ཏུ་བཙུགས་པའི་གྲོ་སྙེ་ཚོན་སྣ་དང་ལོ་གསར་མེ་ཏོག་གིས་མཛེས་པར་བརྒྱན་ཅིང༌། གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་འདི་ལོ་གསར་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བཀྲ་ཤིས་དགའ་སྟོན་ནམ་ཡིན་ལ་དགོས་ཤིང༌། ལོ་གསར་ལ་མཚོན་ན། གསར་དུ་བཞད་པའི་ལོ་འདིའི་ནང་བགེགས་མེད་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་ཞིང་རང་གཞན་འཕྲལ་ཡུན་བདེ་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་ཞེས་ལོ་གསར་ཀྱི་ཁ་གཡང་སྒྲོགས་པར་བྱེད།
ཕྱེ་མར་དང་ཆང་ཕུད་འབུལ་སྐབས། ལོ་གསར་ཡིན་ན་འབུལ་མིས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞེས་འབུལ་བ་དང༌། ལེན་མིས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ཨ་མ་བག་གྲོ་སྐུ་ཁམས་བཟང༌། གཏན་དུ་བདེ་བ་འཐོབ་པར་ཤོག གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤོག་ཅེས་དང༌། ལོ་གསར་མིན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་སྐབས་ཕྱེ་མར་འབུལ་ལེན་གཉིས་ཀས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞེས་ཟེར་བ་ལས་དེ་མིན་རྣམས་ཟེར་སྲོལ་མི་འདུག ལོ་གསར་དང་ལུག་མགོའི་དཔེ་ཞེས་པ་ནི། སྡེར་ཁ་དང་མཉམ་དུ་ལུག་མགོ་མར་ཚོན་གྱིས་བརྒྱན་ཏེ་བསྒྲིག་དགོས་པ་དང༌། ཟས་སུའང་ལུག་མགོ་ངེས་པར་ཟ་དགོས་པའི་སྲོལ་ཆགས། གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་སྐབས་འབོ་ཡ་གཅིག་ཏུ་འབྲུ་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་གཏན་ཁེལ་གྱིས་གྲོའམ་གྲོ་ཡོས་ཁོ་ན་བཀང་དགོས་པ་ཡང་ཁ་དྲོའམ་ཞལ་དྲོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང༌། སྔོན་དུས་བླ་མ་དང༌། དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁག་ཁྲི་འདོན་མཛད་བྱེད་སྐབས་གྲོའི་གཡུང་དྲུང་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་འགྱུར་བརྟན་པའི་མཚོན་དོན་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱེད་སྐབས་སྤྱིར་བཏང་དུ་མཆོད་འབྲུ་ནས་ཁོ་ན་བྱེད་ཅིང༌། རབ་གནས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང༌། བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྟོར་བའི་མཆོད་འབྲུ་ཡང་ཁ་ཆེ་ཤ་ཁ་མ་དང༌། གུར་གུམ་གྱིས་ཚོས་བརྒྱབ་པའི་གྲོ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་ནི་གྲོ་འདི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བརྩི་བས་སོ།།
གྲོ་སོ་ཕྱེ་མར་གྱི་མཚོན་དོན་ནི། བོད་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཞིང་འབྲོག་གཉིས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་སྒོ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཞིང་བས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་འབྲུ་རིགས་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་ཟས་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྩམ་པར་བརྟེན་ཅིང༌། འབྲོག་པས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དཀར་ཆུ་ཡིན་ཞིང་དེའི་སྙིང་བོ་མར་ཡིན་པས་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྩམ་པ་དང་མར་ཡིན་པ་དེ་བོད་རིགས་ལ་མཚོན་ན་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཟས་རིགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོའི་ནང་གི་ཨང་དང་པོར་གནས་པ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་བརྟེན། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་མར་ཁ་ལ་ཕྱེ་མར་ཟ་དགོས་པ་དང༌། འབྲུ་རིགས་ནས་ལ་བསྙལ་བའི་ཆང་ཕུད་སྟོར་བ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་རིང་མོ་ཉིད་ནས་གོམས་སྲོལ་དུ་གྱུར་པ་ལགས་སོ།།
སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་
སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ Alphabetic Writing 拼音文字
སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་གོ་དོན་གཉིས་ཡོད་དེ། སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ནི་སྒྲ་མཚོན་ཡི་གེ་ལ་གོ་ཞིང་། དབྱངས་གསལ་གྱིས་སྐད་སྒྲ་མཚོན་པའི་ཡི་གེར་བརྗོད། སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ནི་སྒྲ་གནས་ཡི་གེར་ཟེར་ཞིང་། སྒྲ་སྡེའི་དབྱངས་གསལ་གྱིས་སྐད་ཆ་འབྲི་མཚོན་ཐུབ་པར་བརྗོད། སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ལ་ལར་གསལ་བྱེད་ཁོ་ན་ལས་མེད་པར་དབྱངས་ཡིག་ཟུར་སྣོན་གྱིས་མཚོན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། དབྱིན་ཡིག་དང་ཧྥ་རན་སེའི་ཡི་གེ་བཞིན་ནོ། །
ངོ་སྤྲོད
སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་གོ་དོན་གཉིས་ཡོད་དེ། སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ནི་སྒྲ་མཚོན་ཡི་གེ་ལ་གོ་ཞིང་།   དབྱངས་གསལ་གྱིས་སྐད་སྒྲ་མཚོན་པའི་ཡི་གེར་བརྗོད།  སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ནི་སྒྲ་གནས་ཡི་གེར་ཟེར་ཞིང་།  སྒྲ་སྡེའི་དབྱངས་གསལ་གྱིས་སྐད་ཆ་འབྲི་མཚོན་ཐུབ་པར་བརྗོད།  སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་ལ་ལར་གསལ་བྱེད་ཁོ་ན་ལས་མེད་པར་དབྱངས་ཡིག་ཟུར་སྣོན་གྱིས་མཚོན་ཡོད་དེ།  དཔེར་ན།  དབྱིན་ཡིག་དང་ཧྥ་རན་སེའི་ཡི་གེ་བཞིན་ནོ། །
ལེགས་ཆ
སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེར་ལེགས་ཆ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད་དེ། ཚད་ཡོད་པའི་སྒྲ་རྒྱུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པའི་ཐོག་ཚིག་སྒྲ་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་རྩ་དོན་ངེས་ཅན་དང་བརྡ་སྤྲོད་ལུགས་ངེས་ཅན་ཤེས་ན་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཡི་གེ་འདི་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན།
ཀ་སྒྲོམ
ཀ་བའི་སྒྲོམ་སྐྱོར།
ཀ་གྷཾ་གི
ལེགས རྡོ་སྨན་གཡུ་ཡི་རིགས་སྔོ་ནག་ཅིག་འདིས་དུག་སེལ་ཞིང་མཆིན་པའི་ཚ་བ་ལ་ཕན། ཀ་འགོ།1ཀ་བའི་ཡར་སྣེའི་ཆ།2ཆུ་འཁོར་གྱི་སྲོག་ཤིང་གི་འགོ་ལ་བསྐོན་པའི་ལྕགས་སྒོར།ཀ་རྒྱན།འཕན་སོགས་ཀ་བའི་ལོགས་ཀྱི་རྒྱན་ཆའི་རིགས།ཀ་རྒྱུག་སྦྲ་དང་གུར་གྱི་ཚུགས་ཤིང༌།
ཀ་ཅ
ནོར་རྫས་སྤྱིའི་མིང༌།བཀར་བཅུག་ཀ་ཅ།འགྲོ་སོང་ཚད་མེད་བཏང་བས་ཀ་ཅ་ཟད་པ།
དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཔྱོད་བརྗོད་རགས་བསྡུས།
བེ་རི་འཇིགས་མེད།
1．རྩོམ་པ་པོའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།
ཀ་ཅི
ལེགས རས་དཀར་སྲབ་མོ་ཞིག ཀ་ཅི་སྒོང་ཤུན་མ།
གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ།
གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་ཀྱི་སྡོམ་ཚིག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་བཞུགས་སོ།།
དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཔྱོད་བརྗོད་རགས་བསྡུས།
2. དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན།
མདོ་སྔགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བ་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པས་དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་པདྨ་དཀར་པོའི་ཆུན་པོ་གསར་རྩོམ་གནང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི། ཁོང་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱོན་པའི་དུས་རབས་ནི་བོད་ཕག་གྲུའི་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་དུས་སྐབས་དེར་ཡིན། ཕག་གྲུའི་སྲིད་རབས་ལྔ་པ་མི་དབང་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་བར་དུ་གསར་འཛུགས་ནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་གུཔྟཱི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་དང་འདྲ་བ་གསེར་གྱི་དུས་རབས་ཟེར་ན་ཆོག་པའི་སྐབས་ཡིན་ཡང་། ཕག་གྲུ་སྲིད་རབས་དྲུག་པ་ནས་དཔོན་ཚང་ནང་འཁྲུགས་ཀྱིས་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་དུས་བདེ་གནས་འཇགས་ལ་གད་ཆག་རིམ་བཞིན་ཐེབས། ཕག་གྲུ་དང་རི་སྤུངས་བར་དུ་སྲིད་རྩོད་ཀྱི་སྲི་ལངས། ས་དགེ་བར་དུ་དགག་བཞག་གི་རྩོད་ལངས། བཀའ་དགེ་བར་དུ་ཞྭ་མདོག་གི་རིས་རྩོད་པའི་དུས་རབས་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་སྐབས་ཡིན། དུས་སྐབས་དེར། བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་བསྟན་པ་དར་ན་ཡང་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་བླ་ཤོར། རི་ཆུ་ཀླུང་གསུམ་གྱི་བཅུད་ཉམས། ཡུལ་དགོན་སྡེ་གསུམ་གྱི་གཉའ་འཆག དབང་ཡོད་ཀྱིས་དབང་མེད་རྡུང་། འབྱོར་ལྡན་གྱིས་འབྱོར་མེད་བསྐྲད། མཁས་པའི་རྐང་ཐང་འགྲིལ། བླུན་པོ་རྟ་ལ་བསྐྱོན། ངན་པ་དཔུང་སྒྲིག བཟང་པོ་མཐའ་ལ་བསྐྱལ་བའི་དུས་རབས་དེར། ཁོང་ཉིད་དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་ལ་ཕེབས་ནས་ཞྭ་སེར་པོའི་བསྟན་པ་མཐའ་ནས་བསྐྱངས་པའི་མདོ་སྔགས་གསུང་རབ་ཀྱི་ལེགས་བཤད་པོ་ཏི་བཅུ་ཕྲག་བརྒལ་བར་མཛད་ཀྱང་། གངས་ཅན་པ་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་དང་ལྷག་དོན་མཁས་བླུན་བར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་དབྱེ་མཚམས་དོད་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་པོ་མི་ལྡན་པར་གཟིགས་ནས་དེ་སྔོན་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས་མཛད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་བརྗོད་དོན་གཏིང་ཟབ་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཞི་ཁ་གཡེལ་བའི་ཁྲོད་ནས། སྐབས་སུ་བབ་པ་དང་། ཡུལ་ལ་འཚམ་པ། དུས་ལ་རན་པ། གནད་ལ་འཁེལ་བ། ལེགས་ཉེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཞིག་དགོས་ན། དེ་ནི་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱི་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མཁས་པ་དང་བླུན་པོའི་བྱ་སྤྱོད་ཐེར་འདོན་གྱིས་དབྱེ་མཚམས་གསལ་པོ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་མཁས་བླུན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། གངས་ཅན་པའི་མཁས་བླུན་གྱི་ས་མཚམས། དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་ལ་ལྟོས་པའི་མཁས་བླུན་ཁྱད་པར། འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་ལ་ལྟོས་པའི་མཁས་བླུན་གྱི་འཇོག་མཚམས། ཡུལ་དུས་གནས་བབ་ལ་ལྟོས་པའི་མཁས་བླུན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཞིབ་ཚའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་དང་བཀའ་མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུང་པའི་མཁས་བླུན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞི་ལ་བཞག དེའི་ཐོག་དུ་ཡུལ་དུས་གནས་བབ་དང་བསྟུན་པའི་སྟོང་ཆ་ལུས་པའི་རིགས་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ཁ་སྐོང་སྟེ་གསར་རྩོམ་དགོས་པ་དུས་ལ་བབ་པ་གཟིགས་ནས་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན།
གྲངས་ཀྱི་མངོན་བརྗོད་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ།
བེ་རི་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
ན་མོ་གུ་རུ་སུ་མ་ཏི་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ། འཕགས་བོད་སྔོན་དང་དུས་དེང་གི ། ཕྱི་ནང་རིག་པའི་གནས་དག་ལ།། མཁས་དང་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཀུན།། གུས་པས་གཙུག་ན་བཏེགས་བྱས་ཏེ།།
ཀ་ཆུག
རྙིང་། དེ་ལྟར། ཀ་ཆུག་མཛོད།
ཀ་གཅིག་སྒོ་གཅིག་མ
མདོ་སྦུག་མེད་པའི་ཁང་པ་ཀ་གཅིག་མ།
དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཔྱོད་བརྗོད་རགས་བསྡུས།
3. དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་དཔེ་གང་ལ་ལྟོས་པ།
4. དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཇི་ལྟར་རྩོམ་པའི་ཚུལ།
5. དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་འགའ་ཞིག་བགྲངས་པ།
C+
C+ དང་ c++ ནི་མཉེན་ཆས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིག་རེད། འདིས་མཉེན་ཆས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་དང་སྤྱོད་མཁན་བར་ཕན་ཚུན་བརྡ་ལན་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་རེད། འདིའི་སྐོར་ཤེས་མཁན་ཡོད་ན་བོད་ཡིག་ཐོག་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་ཤིག་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད། གོང་གི་ཚིག་དུམ་དེ་ནི་ངས་འོལ་སྤྱིལ་ཙམ་གྱིས་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ཡིན་པས་གཅིག་བྱས་ན་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མིན་ཡང་སྲིད།
ཀ་འཇའ་ལ
ཁམས་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་དཔལ་ཡུལ་རྫོང་གི་ལ་ཞིག
ལྷ་ལུང་རི་འཁྲོད་
བྲག་རི་ཁུག་གི་ལྷ་ལུང་རི་ཁྲོད་ནི་དེ་སྔ་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་བཞུགས་མྱོང་བའི་བྲག་ཕུག་ཅིག་ཡོད་སར་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་དུས་འཇུག་ཏུ་གནས་ཆུང་སྐུ་བརྟེན་ཤཱཀྱ་ཡར་འཕེལ་གྱིས་རི་ཁྲོད་བཏབ་སྟེ་གྲྭ་གྲངས་༡༥བཙུགས། དགོན་བདག་གནས་ཆུང་གྲྭ་ཚང་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་ཏ་རུ
ལེགས རེའུ་མིག
ཀ་ཏོ་ར
ཟངས་རག་སོགས་ལས་བཟོས་པའི་གཞོང་པ།
ཀཏྤཱུ་ར
ལེགས རྩི་སྨན་ག་པུར།
ཀ་གཏུགས
ཐབས་ཟད་པ། ཁས་མི་ལེན་ཀ་གཏུགས་བྱུང༌།
ཀ་ཏྱའི་བུ
ལེགས ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་དངོས་སློབ་ཉན་ཐོས་མཐའ་འཁོར་འདུལ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྡེ་བཞིའི་གནས་བརྟན་པའི་སྡེའི་སྲོལ་གཏོད་མཁན།
ཀ་དག
1སྟོང་པ་ཉིད།2ཀ་ནས་དག་པ་སྟེ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དྲི་མ་མེད་པ།
ལྷ་ས་མཁར་བྲག
（ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་སྐུ་འབུམ་ཐང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་ཅེས་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གསུངས）ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ནང་ལྷ་ཁང་འདི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཙུན་མོ་མི་ཉག་བཟས་བཞེངས་པ་ཡིན་ཞེས་གསལ་ཡང་ལྷ་ས་མཁར་བྲག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྡེ་གཙུག་བརྟན་གྱིས་བཞེངས་པའི་ལྷ་ཁང་ལྔའི་གྲས་ཡིན་པའི་བཤད་ཚུལ་དེ་མ་དག་པ་ཞིག་ཡིན།
ཀ་བསྟོད
ཚིག་རྐང་རེ་རེའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གང་རུང་དུ་ཀ་སོགས་གསལ་བྱེད་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པའི་བསྟོད་པ།
ལྷ་ས་མཁར་བྲག
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལྷ་ས
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་དམ་པ
ལེགས1ཤིང་ཚོགས་ཅན།2ཆུ་བྱ་མཐིང་རིལ་ལམ་ཆུ་སྐྱར།
ལིང་འཇུ་
འདན་ཆོས་འཁོར་དགོན། ཀློང་ཐང་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་ཡོད་སའི་ས་ཁུལ་དེ་ཡིན་པར་པཎྜི་ཏ་སྨྲི་ཏིའི་རྣམ་ཐར་ནང་གསལ་བ་དེ་ཡིན་ནམ་སྙམ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད
གསང་སྔགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད།ལེ་ལོ་ཅན་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བའི་གདམས་པ་སྟེ།གཞི་གནས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་གྲོལ་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞིའི་ངང་དུ་གནས་པ་ཉིད་ངོ་རང་ཐོག་ཏུ་འཕྲོད།ཐག་ཆིག་ཐོག་ཏུ་ཆོད།གདིང་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་བཅའ་བ་བཅས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་མ་བཅོས་གཉུག་མའི་དོན་ལ་ཡེ་བབ་སོར་བཞག་གི་ངང་སྐྱོང་བའོ།
ལམ་པ་ཀ་
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་《བདེ་མཆོག་ཆུས་འབྱུང》ལས། ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་། མཁས་དབང་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《རྒྱ་གར་ལམ་ཡིག》ལས། ཡུལ་འདི་སི་ནྡྷུའི་ཡུལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཏེ་འཕགས་པ་ཀ་ཏྱ་ཡ་ནའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་འཕྱང་བ་པ་ཞེས་པ་དེ་དང་གཅིག་ཡིན་ཞེས་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལམ་བདེན་
ལམགྱི་བདེན་པ་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་དང་། རང་འབྲས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའིལམ་སྟེ། ལམ་གྱི་སྒྲ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གིབདེན་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ལམ་དེ་ལས་ཁྱད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། ཇི་སྐད་དུ་གནས་པ་བསྡུས་པ་ལས་སྲིད་པ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འབྲས་བུར་ཤེས་པར་བྱ། རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་བདག་ཉིད་དོ། བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཟག་བཅས་ཏེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ཟག་པ་མེད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
ཀ་དམ་བྷ་ར
ལེགས སྔོ་སྨན་རིགས་ཤིག
ལམ་བདེན་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་དར
རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་སྐབས་ཀ་བ་ལ་སྒྲོག་པའི་ཁ་བཏགས།
ལོ་ཐང་བླ་སྐྱེས་
ལོ་རེ་དུས་ཐོག་ཏུ་འཇལ་དགོས་པའི་ཁྲལ་ཏེ། འདུལ་བའི་གཞུང་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གསལ།
ལིངྒ་
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དང་བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཀར་བྱ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དྲག་ལས་ཞིག་སྟེ། ཆོས་ལུགས་སྤྱི་དང་སྒེར་་ལ་གནོད་འཚེ་བྱེད་པའི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞིག་བྲིས་པའི་སྙིང་ཁའི་ཐད་དུ་སྔགས་འཁོར་དང་དེའི་མིང་ཡིག་བྲིས་ནས་བསད་པ་དང་། མནན་པ། བསྐྲད་པ། རེངས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མེད་པར་བྱ་ཐབས་ཤིག
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་སྡེ
1བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་པ་དང་པོ་སྟེ།ཀ་ཁ་ག་ང།2ལེགས་སྦྱར་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་པ་དང་པོ་སྟེ།ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང།
བྱ་རྔ་མོང་
བྱ་དེ་བྱ་རྔ་མོང་ཚན་གྱི་བྱ་རྔ་མོང་སྐོར་ལས་རིགས་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་།ཧྥེ་གླིང་གི་མྱ་ངམ་ཐང་དུ་འཚོ་ཞིང་ད་ཡོད་འདབ་ཆགས་རིགས་ཀྱི་ལུས་བོངས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བྱ་ཡིན་ལ། སྐེ་རིང་ཞིང་སྟེང་དུ་སྤུ་མེད། སུག་པ་གཉིས་ཧ་ཅང་རིང་།
ངོ་སྤྲོད
བྱ་དེ་བྱ་རྔ་མོང་ཚན་གྱི་བྱ་རྔ་མོང་སྐོར་ལས་རིགས་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ཧྥེ་གླིང་གི་མྱ་ངམ་ཐང་དུ་འཚོ་ཞིང་ད་ཡོད་འདབ་ཆགས་རིགས་ཀྱི་ལུས་བོངས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བྱ་ཡིན་ལ། ཕོ་བྱའི་གཟུགས་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་སྨི2.5ཡོད། ལུས་ཡོངས་ནས་སྤུ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཡོད་ལ། སྐེ་རིང་ཞིང་སྟེང་དུ་སྤུ་མེད། སུག་པ་གཉིས་ཧ་ཅང་རིང་། བྱ་རྔ་མོང་ལ་གཤོག་པ་ཡོད་ཀྱང་འཕུར་མི་ཐུབ་པ་དང་། བང་མྱུར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་སྟེ་ཆུ་ཚོད་རེར་སྟོང་སྨི80ལ་ཟིན་གྱི་ཡོད། བྱ་རྔ་མོང་གིས་སྤྱིར་རྩི་ཤིང་ཟ་བ་དང་སྐབས་འགར་འབུ་སྲིན་དང་ལྟོ་འགྲོའི་སྲོག་ཆགས་ཆུང་ངུ་ཡང་ཟ་བ་རེད། བྱ་རྔ་མོང་ལ་འཕུར་རྩལ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཟུགས་གཞི་ཆེ་དྲགས་པའི་ཁར་གཤོག་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཡོད་པས་ཡིན། ཕོ་བྱའི་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི2.5དང་གཟུགས་གཞི་ཆེས་ཆེ་བའི་ལྗིད་ཚད་ལ་སྟོང་ཁེ155ལྷག་ཡོད། མོ་བྱའི་གཟུགས་གཞི་ཅུང་ཆུང་།
སྐྱེ་འཕེལ
བྱ་རྔ་མོང་གི་སྐྱེ་འཕེལ་དུས་ཚིགས་ནི་ས་ཆ་མི་གཅིག་པས་སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད་པའི་དུས་ཚིགས་ཡང་མི་གཅིག ཧྥེ་གླིང་བྱང་མ་དང་ཤར་མ་ནས་ཆར་ཉུང་བའི་དུས་ཚིགས་ཟླ་བདུན་པ་ནས་ཕྱི་ལོའི་ཟླ་དང་པོར་ཚང་བཅའ་བ་ཡིན། དུས་རྒྱུན་དུ་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་ནང་སྒོ་ང་གཅིག་རེ་གཏོང་བ་དང་ཉིན་འགའི་ནང་སྒོ་ང10-20བར་ཡོད། ཚང་གཅིག་གི་ནང་བྱ་འགའ་རེ་ཡིས་སྒོ་ང་གཏོང་ངེས་ཡིན་པས་ཚང་རེ་ནས་སྒོ་ང50-60བར་ཡོད། སྒོ་ངའི་ཆེ་ཆུང་ལ་ལི་སྨི15-20དང་ལྗིད་ཚད་ལ་ཁེ1400ལྷག་ཡོད། འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ངའི་ཁྲོད་ཆེས་ཆེ་བའི་སྒོ་ང་ཡིན། མི་གཅིག་གི་ལྗིད་ཚད་འདེགས་ཐུབ། སྒོ་ང་རུམ་ཡུན་ནི་ཉིན40-42བར་ཡིན།
འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས
བྱ་རྔ་མོང་ནི་ཚོ་ཚོ་བྱས་ནས་སྡོད་པའི་འདབ་ཆགས་ཡིན་ལ། ཉིན་དཀར་འགུལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཡིན། བྱེ་ཐང་དང་མྱ་ངམ་ཐང་ཆེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་པར་འཕྲོད། དྲི་ཚོར་དང་རྣ་དབང་རྣོན་པོ་ཡོད། རྒྱུགས་ན་ཧ་ཅང་མགྱོགས། གཟན་དུ་གཙོ་བོ་རྩྭ་དང་ལོ་མ། འབྲས་བུ། ཡལ་ཕྲན། ཁུ་བ་མང་པའི་རྩི་ཤིང་། སྡོང་བའི་རྩད་པ་སོགས་ཟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་མིན་རྨིགས་པ་དང་སྦྲུལ། བྱ་ཕྲུག འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཆུང་གྲས། འབུ་སྲིན་སོགས་ཀྱང་ཟ་བ་ཡིན།
ཁྱབ་ཡུལ
་ཨ་ཧྥི་རི་ཀ་གླིང་དང་ཨ་མེ་རི་ཀ་མེ་གླིང་ལ་ཁྱབ་ཡོད། གཙོ་བོ་ཧྥི་གླིང་གི་མྱ་ངམ་ཐང་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད།
ཀ་ནི་ཥཀ
ཀ་ནི་ཀ་དང་འདྲ།
ཀ་ཎ་ཡ
ལེགས མདུང་གི་མར་སྣེར་ཐ་གུ་བཏགས་པའི་མདུང་ཞགས།
ལིས་ཀྱང་བཅགས་པ་མྱི་འདྲ་་ནས་
ལི་ཡུལ་ཆགས་ཐབས་མེད་པ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་པ
ཀ་ཁའི་རིམ་པ་ལྟར་བསྒྲིགས་པའི་དང་པོ་མཚོན་བྱེད།དེབ་ཀ་པ།སྡེ་ཚན་ཀ་པ།
ཀ་པཱ་ལ
ལེགས 1མིའི་ཐོད་རུས།2བདེ་བ་སྐྱོང་སྟེ། མིའི་ཐོད་པ་ལས་བཟོས་པའི་སྣོད་ཅིག
ལམ་འབྲས་སྐོར་དགུ་
བི་རཱུ་པའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་གདམས་སྐོར་དང་། མཚོ་སྐྱེས་ཞབས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའི་ལམ་སྐོར། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་གྱི་ལམ་སྐོར། ཌོམྦི་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྲུབ་ཀྱི་ལམ་སྐོར། ཨིནྡྲ་བོ་ངྷིའི་ཕྱག་རྒྱའི་ལམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལམ་སྐོར། ཏོག་རྩེ་པའི་བསམ་མི་ཁྱབ་ཀྱི་ལམ་སྐོར། ནག་པོ་བའི་ཨོལ་པ་ཏིའི་ལམ་སྐོར། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་ཕྱག་ཆེན་ཡི་གེ་མེད་པའི་ལམ་སྐོར། ནག་པོ་བའི་ཡོན་པོ་སྲོང་བའི་ལམ་སྐོར་རྣམས་སོ།།
ཀ་ཕྲེང
1གསལ་བྱེད་ཡི་གེའི་སྡེ་ཚན།2བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཀ་ནས་ཨ་བར་གྱི་རིམ་པ།
དམངས་ཕན་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ
དམངས་ཕན་གསབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ནི་དམངས་ཕན་ཚོགས་པས་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོ་ནས་བཟུང་ཀ་ཞུང་དུ་འཚོགས་ཤིང་ད་བར་ལོ་ངོ་བཞིའི་ཙམ་འཚོགས་ཤིང་།  གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་ཐོབ།
ལུས་མེད་བཅུ་གསུམ་
ལུས་མེད་ནི་བདུད་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ་བདུད་དེས་སྦྲུལ་བའི་མྱོས་བྱེད་མ་སོགས་ལྷའི་སྨད་འཚོང་མ་བཅུ་གསུམ་མོ།།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་ཕུར
ཕྱུགས་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཕུར་པ་རིང་པོ། མཛོ་ཀ་ཕུར་ལ་བཏགས།ཀ་ཕོར། ཆུ་འཁོར་གྱི་སྲོག་ཤིང་ཀ་འགོའི་འོག་གི་ཤིང་སྒོར།
ཀ་འཕན
གོས་ཆེན་དང་རས་སོགས་ལས་བཟོས་པའི་ཀ་བའི་རྒྱན་ཞིག
ཀ་བ་ལི
ལེགས དཔེ་སྣོད་ཤོ་ཀ་ལིའི་མིང༌།
ལུག་རྟུག
འབྲས་བུ་མ་བཏོན་པའི་ལུག་ཐུག་གི་མིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་བ
➀ ཁང་བ་དང་ཟམ་པ་སོགས་ཀྱི་གདུང་མ་འདེགས་བྱེད་ཀྱི་ཤིང་སོགས་གྱེན་འགྲེང་གི་མིང་། ཁང་པའི་གདུང་མ་འདེགས་བྱེད། ཀ་བ་རིང་པོ། ཀ་བ་སྦོམ་པོ། མིང་བསྡུས་ན་ཀ་ཞེས་འབྲི་ཆོག་སྟེ། ཀ་རིང་དང་ཀ་ཐུང་ལྟ་བུ ➁ སྲོག་ཤིང་ལྟ་བུའི་དཔེ། ཁྱིམ་ཚང་འདིའི་བུ་མོ་གཅིག་པོ་དེ་ཁྱིམ་གྱི་ཀ་བ་ཡིན་པས་མེད་དུ་མུ་རུང་། ➂ ཕྱིའི་དབྱིབས་ཀ་བ་དང་འདྲ་བའི་དཔེ།རི་མཐོན་པོ་གནམ་གྱི་ཀ་བ་འདྲ།
ཀ་དབྲག
ཀ་བ་གཉིས་བར་གྱི་སྟོང་ཆ།
ཀ་བེ་ཀོ་བེ
ཀབ་ཀོབ་སྟེ་མཉེན་པོ་མེད་པ། ཀོ་བ་བསྐམས་ནས་ཀབ་ཀོབ་ཏུ་གྱུར།
ལུག་རྡུལ་གཅིག
གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་སྟེ། རི་བོང་རྡུལ་བདུན་ལ་ལུག་རྡུལ་གཅིག་གི་ཚད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུས་ཚད་དང་སྣོད་དང་དཔངས་གཞལ་ཚུལ་བཅུ་དྲུག
རྡུལ་ཕྲ་རབ། རྡུལ་ཕྲན། ལྕགས་རྡུལ། ཆུ་རྡུལ། རི་བོང་གི་རྡུལ། ལུག་རྡུལ། གླང་རྡུལ།  ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ། སྲོ་མ། ཤིག། ནས། སོར་མོ།（དེ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་བདུན་འགྱུར་གྱི་ཆ་ལ་ཟེར་）སོར་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ཁྲུ་གང་། ཁྲུ་བཞི་ལ་གཞུ་འདོམ་གང་། དེ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་  དེ་བརྒྱད་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་གོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་མ་ལ
1སོགདུས་རབས་བཅུ་བཞི་པར་བྱུང་བའི་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐའི་ཏིང་ཡེ་སོན་ཐེ་མུར་གྱི་མཚན།2ལེགསམེ་ཏོག་པད་མ་སྔོན་པོ་འདབ་མ་བརྒྱད་པ།
ཀ་མ་རུ
ལེགས རྡོ་སྲ་ཞིང་དཀར་བ་ཞིག
ལམ་འབྲས་བསྲེས་བརྒྱུད་ལུགས་བཞི་
བསྲེས་བརྒྱུད་ལ་ཞ་མ་ཕོ་མོའི་ལུགས་བསྲེས་པ་དུམ་བུ་ཀོ་བྲག་པའི་ལུགས། ཞ་མ་ཕོ་མོ་གཉིས་ས་ལུགས་དང་གསུམ་བསྲེས་པ་ཆ་གན་གྱི་ལུགས། འབྲོག་མི་དང་གྱི་ཇོའི་ལུགས་གཉིས་བསྲེས་པ་ཇོ་ནང་ཀུན་སྤོང་བའི་ལུགས། ལམ་འབྲས་སྦྱོར་དྲུག རྫོགས་ཆེན་གསུམ་བསྲེས་པ་ལ་སྟོན་དབང་རྒྱལ་གྱི་ལུགས་སོ།།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་བེད
1སྟོད་ནས་བྱུང་བའི་ཤིང་ཏོག་བིལ་བ་མོ་འདིའི་དབྱིབས་བུམ་པ་དང་འདྲ་བས་ཆུ་སྣོད་བྱས་ཆོག་པ་ཞིག2ཤིང་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་སྟེ།རོ་མངར་ལ་ཁ་བ།ཞུ་རྗེས་དྲོད།ནུས་པས་འཁྲུ་བ་གཅོད།ཡན་ལག་གི་སྐྲངས་པ་འཇོམས།
ཀ་མང་མ
ཀ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁང་པ།
ལྷ་ས་རྣམ་གཉིས་
ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ར་མོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་མད
བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་ཀ་ལ་སོགས་པ། ཀ་མད་སུམ་ཅུ།
ཀ་མེད
ཐབས་ཤེས་མེད་པ། མི་བྱེད་ཀ་མེད་རེད།སྙན་གཙེར་ཕྲན་བུ་མི་ཞུ་ཀ་མེད་བྱུང༌།
ལམ་འབྲས་པ་ཡི་ཤེས་དཔལ་
རྗེ་འདི་ནི་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ལྕགས་སྦྲུལ་(༡༢༨༡) ལོར་མདོ་ཁམས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་པ་ལ་ཉན་ཆེན་པོའི་བུ་ཆེན་བློ་གྲོས་དཀར་པོ་ལ་འཁྲིད་དང་གདམས་པ་མང་དུ་གསན། དེ་ནས་ཞ་ལུ་བུ་སྟོན་ལ་ཐེག་ཆེན་སེམས་སྐྱེད་གསན། ས་སྐྱར་གཞུང་རྒྱས་པ་མཁན་ཆེན་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལ་རྣམ་རིག་གསན། ཀུན་སྤངས་ཆོས་གྲགས་དཔལ་ལ་སྦྱོར་དྲུག་གསན། ན་བཟའ་བ་ལོ་བཅུ་གཉིས་བསྟེན་ཏེ་གསུང་ངག་སོགས་གསན། བླ་མ་གུ་རུ་དབང་ཕྱུག་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ནི་གུ་སོགས་གསན། འཁོན་བླ་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་པའི་སྲས་གུང་པ་བཀྲ་ཤིས་དབང་བཟང་པོ་ལ་དམར་པོ་སྐོར་གསུམ་སོགས་གསན། དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་པ་ནས་སྐུ་ཚེའི་མཐའ་བར་གཞན་དོན་ཁོ་ནར་གཞོལ། སློབ་མའི་མཆོག་བློ་བཟང་དཀར་མོ། མཁན་ཆེན་གཡག་མོ་སོགས་མང་དུ་བྱོན། དགུང་གྲངས་གྱ་ལྔ་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་སྦྲུལ་(༡༣༦༥)ལོར་འཇམ་ས་ལྷ་སྡིངས་སུ་ཞི་བར་གཤེགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་མིག
ཁང་མིག་ཀ་མིག་ ཀ་མིག་ནི་ཁང་མིག་དང་དོན་གཅིག བོད་ལུགས་ཁང་པ་ཆེ་ཆུང་བརྩི་སྟངས་ཀ་བ་གཅིག་གི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན། ཁང་པ་ཀ་མིག་གསུམ་གྱི་ས་ཡོད་ལྟ་བུ།
ལི་ཡུལ་
འདི་དེང་སང་ཤིན་ཅང་དུ་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ཅིང་། སྔར་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ནས་ལི་ཡུལ་ཞེས་འབོད། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བལ་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན་མཛད་ཀྱང་། ཀུན་མཁྱེན་གྲོ་ལུང་པ་དང་། ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན། བཅོམ་ལྡན་རིག་རལ། རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་སོགས་མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་བལ་ཡུལ་དང་ལི་ཡུལ་གཅིག་པ་མིན་པར་གསུངས་པ་མ་ཟད། ངོར་མཁན་ཆེན་བསོད་ནམས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་བལ་ཡུལ་དང་ལི་ཡུལ་མི་གཅིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་ཡོད་མང་པོ་དྲངས་ནས་གསུངས་ཡོད་པ་དེའི་གསུང་རྩོམ་《མིའི་དབང་པོ་མགོན་པོ་རྒྱན་མཚན་གྱི་དྲི་ལན་རྒྱལ་སྲས་བཞད་པའི་མེ་ཏོག་》 (བྲིས་མ་)ལས་གསལ་ལ། ས་ཆ་འདི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡོད་པ་སོགས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གི་ནང་བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། འགའ་ཞིག་གིས་བལ་ཡུལ་དང་ལི་ཡུལགཉིས་གཅིག་ཏུ་རྩིས་ནས་གླང་རུ་ལུང་བསྟན་གྱི་གནས་ཀྱང་བལ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་མཛད་ཡོད་ན་ཡང་བལ་ཡུལ་དང་ལི་ཡུལགཉིས་གཅིག་པ་མིན་པ་ནི་གྲོ་ལུང་པ་བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་“རྒྱ་གར་ཤར་ནུབ་ལི་དང་བལ་པོའི་ཡུལ་”ཞེས་བལ་ཡུལ་དང་ལི་ཡུལ་སོ་སོར་གསུངས་པ་དང་། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ནང་ལི་ཡུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་སྐབས་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་བུ་ས་ནུས་བཟུང་བའི་ལི་ཡུལ་དང་《གླང་རུ་ལུང་བསྟན་གྱི་མདོ་》དང《ལི་ཡུལ་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ》གཉིས་ནས་རི་དང་མཆོད་རྟེན་སོགས་ནི་བལ་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ལི་ཡུལ་ནི་བལ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དེ་འཐད་པ་དང་། 《དུསའཁོར》གྱི་ནང་དུགསུངས་པ་པའི་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་བདུན་དང་། ཡུལ་དྲུག་གི་དུས་སྦྱོར་འཆད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལི་ཡུལ་ནི་བོད་ཀྱི་བྱང་དུ་ཡོད་པའི་ལི་ཡུལ་ལ་གོ་དགོས་པར་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་རིག་པའི་རལ་གྲིས། ས་ནུས་བཟུང་བའི་ལི་ཡུལ་དེ། རྒྱ་བོད་མཚམས་ཀྱི་བལ་པོ་མིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མདོར་ན་ལི་ཡུལ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་བྱང་རྒྱབ་དང་། ཨུ་རུ་སུའི་ལྷོ་མཐར་ཆགས་པའི་ཡུལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཀམ་ས་དེ་ཤ། ཡུལ་གཞན་དུ་ཏུར་ཀི་སྠིན། རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་ཤིན་ཅང་དུ་འབོད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་། འདིའི་ཤར་མཐའ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བྱང་རྒྱབ་དང་འབྲེལ་ཞིང་ནུབ་མཐའ་ནི་མངའ་རིས་ལ་དྭགས་ཕྱོགས་དང་ཚོང་འགྲུལ་ཡོད་མཁན་ཡེར་ཁེན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་། སྔར་ཡུལ་འདིར་ནང་་པའི་ཆོས་ལུགས་དར་རྒྱས་ཆེ་བ་ལ། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་ཙམ་ནས་ནང་ཆོས་བསྣུབས་ཏེ། ཡུལ་དེའི་དགེ་སློང་རྣམས་བོད་དང་རྒྱ་གར་དུ་བྲོས། དེ་ནས་བཟུང་མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར། ད་དུང་ཡང་གོ་ཤྲངྒའི་གླང་རུའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཤུལ་དང་། གཞན་ཡང་མཆོད་རྟེན་ཞིག་པོ་དང། སྔོན་གྱི་དགོན་ཤུལ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཡོད་འདུག ཡུལ་འདིའི་མི་རིགས་རྣམས་སོག་རྒྱུད་ཡིན་པས། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་པས། ལྕང་ར་སྨུག་པོ་ལ་སོགས་པའི་སོག་ཡུལ་ཞེས་གསུངས་པ། ཡུལ་འདི་ལ་མདོ་སྨད་པ་རྣམས་ཀྱིསཡུལ་ལི་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་དོན་ལ་ལི་ཡུལ་ཟེར་བའི་ཚིག་མགོ་མཇུག་ལྡོག་པའམ། ཡང་ན་རྒྱ་གར་ཡུལ་ཟེར་བ་ལ་ཡུལ་རྒྱ་གར་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་འདྲ། ཡུལ་འདི་བོད་དང་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྔར་བོད་ཀྱི་འོག་ཏུ་འདུས་མྱོང་ཟེར་བར་ཡིད་ཆེས་དཀའ་ཙམ་ཡིན་མོད། བོད་ཕྱི་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་ལི་ཡུལ་ནི་ཤིན་ཅང་དུ་འབོད་པ་དི་ཡིན་པར་བཞེད་པ་མཐུན་ལ། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ》ལས། བོད་བྱང་མཐར་ཡོད་པའི་ཤིན་ཅང་ནི་ལི་ཡུལ་ངོ་མ་ཡིན་པའི་མཚོན་རྟགས་སུ་ཡུལ་འདིའི་བྱེ་མའི་གསེབ་ནས་བོད་ཀྱི་རྫོང་གོག་མང་པོའི་ཤུལ་གསར་དུ་རྙེད་པ་ལས་སྔ་མོའི་བོད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡུལ་མི་ལས་ཁྲལ་བསྡུས་པའི་བྱང་བུ་ཆེ་ཆུང་མང་པོ། དམག་དཔོན་སོགས་ཀྱིས་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཕན་ཚུནབཏང་བའི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཐོན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་བགོས་ནས་ཁྱེར་ཏེ། ཁོང་ཚོའི་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡོད་པར་གསུངས་འདུག
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ནང་སངས་རྒྱས་པའི་དར་ཆ་
དར་ཆ་ནི་དཔལ་ཡོན་དར་ཁྱབ་འགོ་བཙུགས་ཙམ་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། གཙོ་བོ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་མཚོན་པའམ། གཞན་ལས་ལྷག་པའམ། རྒྱལ་ཁའི་རྣམ་པ་སྟོན་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་ནང་པའི་མཚོན་དོན་དུའང་ནང་པའི་དར་ཆ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རེད། དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༨༨༠ལོར་ནང་པའི་དར་ཆ་དེ་ཐོག་མར་ཀོ་ལོམ་བོ་ནང་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གསར་བཟོ་གནང་ཞིང་། རྗེས་སུ་(Colonel Henry Steele Olcott)གྱིས་ནང་པའི་དར་ཆའི་ཆ་ཚད་ཀྱང་ཀོ་ལོམ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཆ་ཚད་དང་མཉམ་པ་དགོས་པའི་བསམ་ཚུལ་གཏོན་པ་བཞིན་དེ་ལ་དགེ་སློང་རྒན་པ་རྣམས་དང་ཀོ་ལོམ་བོ་ནང་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་མོས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ། དར་ཆ་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་ས་ག་ཟླ་བའི་ཡོངས་གྲགས་རྟགས་གསལ་པ་དགེ་སློང་(Migettuwatte Gunananda)གྱིས་ཀོ་ལོམ་བོའི་(Dipadut-tamaramaya)གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཕྱི་ལོ་༡༨༨༥ཟླ་༤་ཚེས་༢༨ཉིན་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ནས་སྒྲེང་འཛུགས་གནང་། ཕྱིས་སུ་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མིག་སྔར་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཚོན་དྲུག་ལྡན་གྱི་ནང་པའི་དར་ཆ་འདི་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༢ལོར་ཤྲཱི་ལངྐའི་ཀོ་ལོམ་བོ་ས་གནས་སུ་འཚོགས་པའི་འཛམ་གླིང་ནང་པའི་མཐུན་ཚོགས་(the world fellowship of Buddhists WFB) སྐབས་སུ་ནང་པའི་དར་ཆར་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་ཡིན།
རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་དར་ཆའི་འགྲེལ་བཤད། ཐོག་མར་ཤྲཱི་ལངྐ་རུ་སྒྲེང་འཛུགས་གནང་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཁབ་ཀྱི་ནང་པའི་མཚོན་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་པའི་དར་ཆ་ལ་ཚོས་གཞི་དྲུག་ཡོད་པ་རིམ་བ་ལྟར། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ། དམར་པོ། དཀར་པོ། ལི་ཝང་། གོང་གི་ཚོན་གཞི་ལྔ་རིམ་བརྩེགས་ཀྱི་ཚོས་གཞི་གཅིག་བཅས་དྲུག་ཡོད། ཚོས་གཞི་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྐབས་སུ་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་མི་འདྲ་བ་དྲུག་འཕྲོས་པའི་གཟི་མདངས་རྣམས་མཚོན་གྱི་ཡོད། ༡ སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་སྔོན་པོ་དེས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཡོངས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པ་མཚོན་པ་བཞིན། ནང་པའི་དར་ཆའི་ཚོས་གཞི་སྔོན་པོས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དང་ཞི་བདེ་མཚོན། ༢ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་པགས་པ་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་སེར་པོ་དེས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་མཚོན་པ་བཞིན། ཚོས་བཞི་སེར་པོས་རྟག་མཐའ་དང་ཆད་མཐའ་སྤངས་པའི་ལམ་དབུ་མ་མཚོན། ༣ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཤ་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་དམར་པོ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱིན་རླབས་འཇུག་པ་བཞིན། ཚོས་གཞི་དམར་པོས་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། ཤེས་རབ། དགེ་བ། བསོད་ནམས། གཟི་བརྗིད་བཅས་མཚོན། ༤ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རུས་དང་ཚེམས་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དག་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མཚོན་པ་བཞིན། ཚོས་གཞི་དཀར་པོས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཡང་དག་པ་དང་། ཐར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ནང་པའི་བསྟན་པ་དེ་དུས་དང་སྟོང་ཆ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྟག་ཏུ་གནས་ཐུབ་པར་མཚོན། ༥ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱག་མཐིལ་དང་། ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པ། ཞལ་མཆུ་བཅས་ནས་འཕྲོས་པའི་འོད་ཟེར་ལི་ཝང་དེས་གཡོ་བ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཚོན་པ་བཞིན། ཚོས་གཞི་ལི་ཝང་གིས་ཤེས་རབ་དང་སྟོབས། གཟི་བརྗིད་བཅས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཚོན། ༦ རིམ་བརྩེགས་ཚོས་གཞི་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པ་བཅས་མཚོན། ཡང་འཕྲེད་ཀྱི་ཐིག་རིས་ནར་མོ་དེ་དག་གིས་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་རྣམས་འཆམ་མཐུན་དང་ཞི་བདེའི་ངང་གནས་པར་མཚོན་ཞིང་། གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཐིག་རིས་ནར་མོ་དེ་དག་གིས་འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེ་རྒྱུན་གནས་འོང་བར་མཚོན། དེར་བརྟེན་དར་ཆ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་དང་ཞི་བདེ་མཚོན་ཞིང་། མི་རིགས་དང་། རྒྱལ་ཁབ། སྡེ་ཚན། ཁ་དོག་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་ཡོད་ཅིང་། ཚང་མ་ལ་འཚང་རྒྱ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་འཚང་རྒྱ་རུང་ཡིན་པར་མཚོན།
ཀ་ཡེ
རང་མཉམ་ལ་འབོད་པའི་སྒྲ།
ཀ་རྩོམ
ཚིག་རྐང་རེ་རེའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གང་རུང་དུ་ཀ་སོགས་གསལ་བྱེད་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པའི་རྩོམ་ཚིག
ཀ་བཞི་གདུང་བརྒྱད
ཀ་བ་བཞི་དང་གདུང་མ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཁང་མིག
ཀ་རག
རྩིག་ངོས་སོགས་ལ་འབྱུག་བྱའི་ས་རྩི་དཀར་པོ་ཞིག
ཀ་ར
1གུར་གྱི་ཀ་རྒྱུག2ལེགསརོ་མངར།ཞུ་རྗེས་བསིལ།ནུས་པས་ཚ་བ་སེལ།གློ་འཇགས།དབང་པོ་གསལ་བར་བྱེད།ལུས་སྟོབས་གསོ།ཚ་བ་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གྱི་ནུས་པ་རྩར་འཁྲིད་པར་བྱེད།
ཀ་རཎ་ཌ
ལེགས བྱ་སྐད་སྙན་པོ་ཞིག
ལམ་ཞུགས་སློབ་པ་བཞི་
ཐེག་པ་གསུམ་སོ་སོའི་ཚོགས་ལམ་སྦྱོར་ལམ་མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་པ་བཅས་བཞི།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་རཉྫ
ལེགས ལག་པའི་ཐལ་སྦྱོར་ཏེ་ཤིང་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་སྟེ།རོ་ཁ།ཞུ་རྗེས་དྲོད།ནུས་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད།
ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ
པདྨའི་ངང་ཚུལ་ཏེ་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་འདི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ནས་ཧྭ་ཤང་མ་ཧ་ཡ་ནའི་ལྟ་བ་སྟོན་མུན་ཏེ་ཅིག་ཅར་བའི་ལྟ་བ་དང༌།བོ་དྷི་ས་ཏྭ་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཙེན་མིན་ཏེ་རིམ་གྱིས་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་མ་མཐུན་པར་རྩོད་པ་བྱས་མཐར་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་རྒྱལ་ཞིང་སྒོམ་རིམ་རྣམ་གསུམ་ཡང་མཛད།
ལོ་དུས་སུ་མཆོད་པ་
(ལོ་མཆོད)རང་གི་ཕ་མ་ཉེ་འབྲེལ་དང་དགེ་རྒན། བླ་མ་སོགས་སྐུ་འདས་ནས་ལོ་གཅིག་འཁོར་བའི་དུས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལ་ཟེར། སྔར་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་སྐབས་ཤུལ་དུ་ལུས་པའི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཕ་མ་ཉེ་འབྲེལ་སོགས་འདས་རྗེས་བང་སོ་བརྩིགས་ཏེ། དེའི་ནང་དུ་འདས་པོའི་རྒྱུ་ནོར་ཟས་གོས་སོགས་ཀྱི་སྐལ་བ་བཞག བཙན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩིས་ཆེ་བའི་བློན་པོ་དང་། ཞབས་འབྲིང་འགའ་ཞིག་བང་སོ་སྲུང་མཁན་དུ་སྡོད་དགོས་པ་དང་། རྒྱལ་རྒྱུད་གསོན་པོ་རྣམས་དང་ཐུག་ཕྲད་བྱེད་མི་ཆོག་པ། ལོ་རྗེས་མའི་ལོ་མཆོད་འབུལ་མཁན་ཡོང་སྐབས་ཐག་རིང་པོ་ནས་དུ་བ་དང་དུང་བརྡ་བཏང་བ་དང་དུར་སྲུང་རྣམས་མི་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའི་སར་གབ་དགོས། དེའི་ཤུལ་དུ་རྒྱལ་བློན་འཚོ་སྡོད་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་གོས། ནོར་ཕྱུགས། དངོས་རིགས་སོགས་བང་སོའི་མདུན་དུ་ཕུལ་ནས་ལོ་མཆོད་མྱ་ངན་ཞུས་ཟིན་པ་དང་། སླར་ཡང་དུ་བ་བཏང་སྟེ་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་དུར་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་མཆོད་དངོས་པོ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཆོག་པའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》ནང་གསལ་ཞིང་། བོད་དུ་ཕ་མ་ཉེ་འབྲེལ་དང་། རང་གི་དགེ་རྒན། བླ་མ་བཅས་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཟླ་ཚེས་སེམས་ལ་བཟུང་ནས་ལོ་མཆོད་རྟག་པར་འབུལ་བའི་སྲོལ་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀ་རུ
ཁ་དོག་དཀར་པོ།བལ་ཀ་རུ།གཡག་ཀ་རུ།
དངུལ་
རིན་ཆེན་གཉིས་པ་དང་ཉོ་ཚོང་དུ་འགྲོ་རྒྱུག་བྱེད་པའི་པེ་ཤག་ལའང་།
ལུགས་ཀྱི་སྤྱན་པ་
ཁྲིམས་བདག་གམ་ཁྲིམས་དཔོན་ལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ར་སྐྱེས།
ལག་ལྡན་གླང་པོའི་མིང་དུ་གོ་བ་བཞིན་ར་སྐྱེས་རའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་བཞུགས་སོ་
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་ 佛子行三十七頌 The Thirty-Seven Bodhisattva Practices
ན་མོ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ཡ། 那莫羅給秀Ra雅！ Namo Lokeshvaraya !
གང་གིས་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་འོང་མེད་གཟིགས་ཀྱང་།། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་མཛད་པའི།། བླ་མ་མཆོག་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས་མགོན་ལ།། རྟག་ཏུ་སྒོ་གསུམ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
雖見諸法無來去，然唯精勤利眾者， 勝師怙主觀音前，三門恒時敬頂禮.
ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས།། དམ་ཆོས་བསྒྲུབས་ལས་བྱུང་སྟེ་དེ་ཡང་ནི།། དེ་ཡི་ལག་ལེན་ཤེས་ལ་རག་ལས་པས།། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ལག་ལེན་བཤད་པར་བྱ།།
利樂之源諸佛陀，修持正法而成就， 亦依了知其行故，於此宣說佛子行.
The perfect Buddhas, source of benefit and happiness, arise from accomplishing the sublime Dharma; and as that accomplishment depends on knowing the Dharma practices, I will explain the bodhisattvas’ practices.
དལ་འབྱོར་གྲུ་ཆེན་རྙེད་དཀའ་ཐོབ་དུས་འདིར།། བདག་གཞན་འཁོར་བའི་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་བྱའི་ཕྱིར།། ཉིན་དང་མཚན་དུ་གཡེལ་བ་མེད་པར་ནི།། ཉན་སེམས་བསྒོམ་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
已獲暇滿大舟時，為自他渡輪迴海， 日日夜夜不懈怠，聞思修持佛子行.
At this time when the difficult-to-obtain ship of leisure and fortune has been obtained, ceaselessly hearing, pondering and meditating day and night in order to liberate oneself and others from the ocean of cyclic existence is the bodhisattvas’ practice.
གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འདོད་ཆགས་ཆུ་ལྟར་གཡོ།། དགྲ་ཡི་ཕྱོགས་ལ་ཞེ་སྡང་མེ་ལྟར་འབར།། བླང་དོར་བརྗེད་པའི་གཏི་མུག་མུན་ནག་ཅན།། ཕ་ཡུལ་སྤོང་བ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
貪戀親方如沸水，嗔恨敵方如烈火， 遺忘取捨愚暗者，拋棄故鄉佛子行.
The mind of attachment to loved ones wavers like water. The mind of hatred of enemies burns like fire. The mind of ignorance, which forgets what to adopt and what to discard, is greatly obscured. Abandoning one’s fatherland is the bodhisattvas’ practice.
ཡུལ་ངན་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་རིམ་གྱིས་འགྲིབ།། རྣམ་གཡེང་མེད་པས་དགེ་སྦྱོར་ངང་གིས་འཕེལ།། རིག་པ་དྭངས་པས་ཆོས་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ།། དབེན་པ་བསྟེན་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
When harmful places are abandoned, disturbing emotions gradually diminish. Without distraction, virtuous endeavors naturally increase. Being clear-minded, definite understanding of the Dharma arises. Resorting to secluded places is the bodhisattva’s practice.
ཡུན་རིང་འགྲོགས་པའི་མཛའ་བཤེས་སོ་སོར་འབྲལ།། འབད་པས་བསྒྲུབས་པའི་ནོར་རྫས་ཤུལ་དུ་ལུས།། ལུས་ཀྱི་མགྲོན་ཁང་རྣམ་ཤེས་མགྲོན་པོས་འབོར།། ཚེ་འདི་བློས་བཏང་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
Long-associated companions will part from each other. Wealth and possessions obtained with effort will be left behind. Consciousness, the guest, will cast aside the guesthouse of the body. Letting go of this life is the bodhisattva’s practice.
When evil companions are associated with, the three poisons increase, the activities of listening, pondering and meditation decline, and love and compassion are extinguished. Abandoning evil companions is the bodhisattvas’ practice.
གང་ཞིག་བསྟེན་ན་ཉེས་པ་ཟད་འགྱུར་ཞིང་།། ཡོན་ཏན་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འཕེལ་འགྱུར་བའི།། བཤེས་གཉེན་དམ་པ་རང་གི་ལུས་བས་ཀྱང་།། གཅེས་པར་འཛིན་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
依止正士滅罪業，功德增如上弦月， 殊勝上師較自身，更為珍愛佛子行.
ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་
ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྙིང་འགྲེལ་སྐལ་བཟང་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན།།འཇིག་རྟེན་ཡ་རབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་དང་། སྲིད་དབང་བཟུང་ཐབས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཟེར། དེ་ལ་བསྟན་སགྱུར་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར་[ངོ་]པའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་སྡོང་བུ》དང་《སྐྱེ་བོ་གསོ་ཐིགས》སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་་ལོ་ཙཱ་བ་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་བ། 《ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མཇོད་》སློབ་དཔོན་ཉི་མ་སྦས་པས་མཛད་པ་་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་གྱི་ལྷུན་པོས་བསྒྱུར་བ། 《ཚིགས་བཅད་བརྒྱ་པ》སློབ་དཔོན་མཆོག་སྲེད་ཀྱིས་མཛད་པ་་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་་བསྒྱུར་བ།  《དྲི་མ་མེད་པའི་དྲིས་ལན》དང་《དོན་ཡོད་འཆར་གྱི་འདྲི་ལན》ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་བ། 《ཙ་ན་ཀ་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》དང་། མ་སུ་ར་ཀྵས་བརྩམས་པའི《ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས》གཉིས་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་བློས་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བཅས་དང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《རྒྱལ་བློན་མཛངས་ཡིག》  འབྲོམ་སྟོན་པས་མཛད་པའི་《མི་ཆོས་གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ》  ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་གྱིས་མཛད་པའི《ལེགས་བཤད་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར》  སྡེ་དགེ་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་《རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་པའི་རྒྱན》སོགས་ཡོད།
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་བཞུགས་སོ་
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་ 佛子行三十七頌 The Thirty-Seven Bodhisattva Practices
When sublime spiritual friends are relied upon, one’s faults are exhausted and one’s qualities increase like the waxing of moon. Holding sublime spiritual friends even more dear than one’s own body is the bodhisattvas’ practice.
རང་ཡང་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པ་ཡིས།། འཇིག་རྟེན་ལྷ་ཡིས་སུ་ཞིག་སྐྱོབ་པར་ནུས།། དེ་ཕྱིར་གང་ལ་སྐྱབས་ན་མི་བསླུ་བའི།། དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་འགྲོ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
己尚縛於輪迴獄，世間天神能救誰？ 故知殊勝無欺處，皈依三寶佛子行.
What worldly gods, himself also bound in the prison of cyclic existence, is able to protect others? Therefore, when refuge is sought, taking refuge in the undeceiving triple gem is the bodhisattvas’ practice.
ཤིན་ཏུ་བཟོད་དཀའི་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས།། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཐུབ་པས་གསུངས།། དེ་ཕྱིར་སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་མི་དགེའི་ལས།། ནམ་ཡང་མི་བྱེད་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
ལུགས་གཉིས
འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུགས་དང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་གཉིས།
ལམ་བཞི་
བུམ་དབང་གི་ལམ་བསྐྱེད་རིམ་ཕྲ་མོ་དང་རགས་པ། གསང་དབང་གིལམ་རླུང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་དང་སྒྱུ་ལུས། ཤེས་རབ་དབང་གི་ལམ་ཐབས་ལམ་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད། ཚིག་དབང་གི་ཟབ་ལམ་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་རྣམས་སོ།།
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་བཞུགས་སོ་
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་ 佛子行三十七頌 The Thirty-Seven Bodhisattva Practices
佛說難忍惡趣苦，皆為惡業之果報， 是故縱遇生命難，永不造罪佛子行.
ལུགས་གཉིས
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་བཞུགས་སོ་
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་ 佛子行三十七頌 The Thirty-Seven Bodhisattva Practices
The Subduer said that all the unbearable suffering of the three lower realms is the fruition of wrongdoing. Therefore, never committing negative deeds, even at peril to one’s life, is the Bodhisattvas’ practice.
སྲིད་གསུམ་བདེ་བ་རྩྭ་རྩེའི་ཟིལ་པ་བཞིན།། ཡུད་ཙམ་ཞིག་གིས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན།། ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཐར་པའི་གོ་འཕང་མཆོག། དོན་དུ་གཉེར་བ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
三有樂如草尖露，乃是瞬間壞滅法， 了知恒時無變法，希求解脫佛子行.
The pleasure of the triple world, like a dewdrop on the tip of a blade of grass, is imperiled in a single moment. Striving for the supreme state of never-changing liberation is the bodhisattvas’ practice.
ཐོག་མེད་དུས་ནས་བདག་ལ་བརྩེ་བ་ཅན།། མ་རྣམས་སྡུག་ན་རང་བདེས་ཅི་ཞིག་བྱ།། དེ་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་བསྒྲལ་བྱའི་ཕྱིར།། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
無始時來慈我者，諸母若苦自何樂？ 是故為度無邊眾，發菩提心佛子行.
སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་བདག་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་།། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་ཕན་སེམས་ལས་འཁྲུངས།། དེ་ཕྱིར་བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག། ཡང་དག་བརྗེ་བ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
諸苦由求自樂生，圓滿正覺利他成， 是故己樂與他苦，真實相換佛子行.
All suffering without exception comes from wishing for one’s own happiness. The perfect Buddhas arise from the altruistic mind. Therefore, completely exchanging one’s own happiness for the suffering of others is the bodhisattvas’ practice.
何人以大貪欲心，奪或令奪我諸財， 自身受用三世善，迴向於他佛子行.
Even if others, influenced by great desire, steal all one’s wealth or have it stolen, dedicating to them one’s body, possessions and virtues (accumulated in) the three times is the bodhisattvas’ practice.
བདག་ལ་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་བཞིན་དུ།། གང་དག་བདག་གི་མགོ་བོ་གཅོད་བྱེད་ནའང་།། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་དེ་ཡི་སྡིག་པ་རྣམས།། བདག་ལ་ལེན་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
ལམ་བཞི་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་བཞུགས་སོ་
རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་ 佛子行三十七頌 The Thirty-Seven Bodhisattva Practices
我雖無有些微錯，何人若斷吾頭顱， 然以悲心將彼罪，自身代受佛子行.
Even if others are going to cut off one’s head when one is utterly blameless, taking upon oneself all their negative deeds by the power of compassion is the bodhisattvas’ practice.
འགའ་ཞིག་བདག་ལ་མི་སྙན་སྣ་ཚོགས་པ།། སྟོང་གསུམ་ཁྱབ་པར་སྒྲོག་པར་བྱེད་ན་ཡང་།། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི།། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
有者百般中傷吾，惡名縱遍三千界， 然我深懷慈愛心，讚其功德佛子行.
Even if someone broadcasts throughout the billion worlds all sorts of offensive remarks about one, speaking in turn of that person’s qualities with a loving mind is the bodhisattvas’ practice.
འགྲོ་མང་འདུས་པའི་དབུས་སུ་འགའ་ཞིག་གིས།། མཚང་ནས་བྲུས་ཤིང་ཚིག་ངན་སྨྲ་ན་ཡང་།། དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས།། གུས་པར་འདུད་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
何人大庭廣眾中，揭露吾過出惡語， 於彼亦作上師想，恭敬頂禮佛子行.
Even if, in the midst of a public gathering, someone exposes faults and speaks ill of one, humbly paying homage to that person, perceiving him as a spiritual friend, is the bodhisattvas’ practice.
བདག་གིས་བུ་བཞིན་གཅེས་པར་བསྐྱངས་པའི་མིས།། བདག་ལ་དགྲ་བཞིན་བལྟ་བར་བྱེད་ན་ཡང་།། ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་བུ་ལ་མ་བཞིན་དུ།། ལྷག་པར་བརྩེ་བ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
Even if someone for whom one has cared as lovingly as his own child regards one as an enemy, to cherish that person as dearly as a mother does an ailing child is the bodhisattvas’ practice.
རང་དང་མཉམ་པའམ་དམན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས།། ང་རྒྱལ་དབང་གིས་བརྙས་ཐབས་བྱེད་ན་ཡང་།། བླ་མ་བཞིན་དུ་གུས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི།། སྤྱི་བོར་ལེན་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
與我等同或下士，雖以傲慢而凌辱， 然吾敬其如上師，恒時頂戴佛子行.
Even if, influenced by pride, an equal or inferior person treats one with contempt; respectfully placing him like a guru at the crown of one’s head is the bodhisattva’s practice.
འཚོ་བས་ཕོངས་ཤིང་རྟག་ཏུ་མི་ཡིས་བརྙས།། ཚབས་ཆེན་ནད་དང་གདོན་གྱིས་བཏབ་ཀྱང་སླར།། འགྲོ་ཀུན་སྡིག་སྡུག་བདག་ལ་ལེན་བྱེད་ཅིང་།། ཞུམ་པ་མེད་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
貧窮恒常受人欺，且為重疾惡魔逼， 眾生罪苦自代受，無有怯懦佛子行.
Though one may have an impoverished life, always be disparaged by others, afflicted by dangerous illness and evil spirits, to be without discouragement and to take upon oneself all the misdeeds and suffering of beings is the bodhisattvas’ practice.
སྙན་པར་གྲགས་ཤིང་འགྲོ་མང་སྤྱི་བོས་བཏུད།། རྣམ་ཐོས་བུ་ཡི་ནོར་འདྲ་ཐོབ་གྱུར་ཀྱང་།། སྲིད་པའི་དཔལ་འབྱོར་སྙིང་པོ་མེད་གཟིགས་ནས།། ཁེངས་པ་མེད་པ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
美名遠揚眾人敬，亦獲財如多聞子， 然見世福無實義，毫無傲慢佛子行.
Though one may be famous and revered by many people or gain wealth like that of Vaishravana, having realized that worldly fortune is without essence, to be unconceited is the bodhisattvas’ practice.
རང་གི་ཞེ་སྡང་དགྲ་བོ་མ་ཐུལ་ན།། ཕྱི་རོལ་དགྲ་བོ་བཏུལ་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར།། དེ་ཕྱིར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དམག་དཔུང་གིས།། རང་རྒྱུད་འདུལ་བ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
自嗔心敵若未降，降伏外敵反增強， 故以慈悲之軍隊，調伏自心佛子行.
If outer foes are destroyed while not subduing the enemy of one’s own hatred, enemies will only increase. Therefore, subduing one’s own mind with the army of love and compassion is the bodhisattvas’ practice.
འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལན་ཚྭའི་ཆུ་དང་འདྲ།། ཇི་ཙམ་སྤྱོད་ཀྱང་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར།། གང་ལ་ཞེན་ཆགས་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས།། འཕྲལ་ལ་སྤོང་བ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
一切妙欲如鹽水，愈享受之愈增貪， 令生貪戀諸事物，即刻放棄佛子行.
Indulging sense pleasures is like drinking salt water – however much one indulges, thirst and craving only increase. Immediately abandoning whatever things give rise to clinging and attachment is the bodhisattvas’ practice.
ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་དག་རང་གི་སེམས།། སེམས་ཉིད་གདོད་ནས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ།། དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་གཟུང་འཛིན་མཚན་མ་རྣམས།། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
一切境現唯心造，心性本來離戲邊， 了達此理於二取，皆不作意佛子行.
Appearances are one’s own mind. From the beginning, mind’s nature is free from the extremes of elaboration. Knowing this, not to engage the mind in subject-object duality is the bodhisattvas’ practice.
ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་དང་འཕྲད་པ་ན།། དབྱར་གྱི་དུས་ཀྱི་འཇའ་ཚོན་ཇི་བཞིན་དུ།། མཛེས་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མི་ལྟ་ཞིང་།། ཞེན་ཆགས་སྤོང་བ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་ཡིན།།
逢遇悅意對境時，視如夏季之彩虹， 雖顯美妙然無實，斷除貪執佛子行.
ལམ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་
དེ་སྡ་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་འོག་གི་ལས་ཁུངས་ཤིག་སྟེ། ཚོགས་ཡུལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྟེང་བྱང་ཤར་ཏུ་ཡིན། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་ལུག（༡༩༣༡）ལོར་གསར་འཛུགས་བྱས། དོ་དམ་དྲུང་རྩིས་གཉིས། ལས་བྱ་སེར་སྐྱ་གཉིས་བསྐོ་སྲོལ། ལས་ཁུངས་འདིས་ལམ་ཡིག་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་དེ་སྔ་ལས་ཁུངས་ཁག་སོགས་ལ་གཏན་འཇགས་ལམ་ཡིག་སྤྲད་པ་ཕྱིར་བསྡུ་དང་འབྲེལ་ལྕགས་ལུགས་རྒྱས་བཅད་ཅེས་པ་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་རྟ་ཁལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་མིས་རྡལ་དངུལ་འོས་འཚམ་སྤྲོད་དགོས་པ་བཟོས་ཤིང་། དཔོན་རིགས་ཞི་དྲག་མི་སྣ་ཕྱོགས་ཐོན་བྱ་མིར་རྫོང་གཞིས་ཁག་ནས་ལམ་ཡིག་ནང་གསལ་རྟ་ཁལ་གཏང་བའི་ཟླ་དྲུག་སོང་ཁྲ་ཞེས་པར་ཞིབ་འཇུག་གིས་རྟ་འུལ་ཁལ་མ་འཕར་སྐུལ་བྱས་རིགས་བྱུང་ཡོད་མེད་དང་གོང་གསལ་རྒྱས་བཅད་ལར་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་མེད་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ་ཡིན།