cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
པེ་ཅིན་གྱི་བོད་པ་
ཁག་གཉིས་པ།
སྤྱི་ལོ་༡༦༤༤ལོར། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཀྲུང་གོའི་བྱང་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུར་ཕྱུགས་འཚོས་ཤིང་ཞིང་བཏབ་ནས་འཚོ་བ་རོལ་པའི་མན་ཇུའི་རིགས་ཀྱིས་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་བྱང་གི་འགག་སྒོ་གཏོར་ཏེ། ཁྲབ་རྨོག་འཁོར་གསུམ་གྱི་སིང་སྒྲ་དང་ཅང་ཤེས་རྟ་མཆོག་གི་རྨིག་སྒྲའི་ཁྲོད་ནས་པེ་ཅིན་མཁར་གྱི་མིས་ཧ་མི་གོ་བའི་སྐད་རིགས་བཤད་བཞིན་ཀྲུང་གོའི་འཛིན་མར་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྲིད་དབང་བཙུགས། དེ་ནི་གནའ་མཁར་འདིའི་བདག་པོར་གྱུར་བའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཉིས་པ་སྟེ། མན་ཆིན་རྒྱལ་རབས་རེད། ༡༦༥༢ལོར། དགེ་ལུགས་པའི་བླ་ཆེན་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་མན་ཆིན་གོང་མའི་གདན་ཞུ་བཞིན་ལྷ་ས་ནས་པེ་ཅིན་དུ་འབྱོར། མན་ཆིན་གོང་མར་གུས་ཕྱག་ཕུལ། ད་ལྟ་ཡང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་ལྡེབས་བྲིས་སུ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་བླ་དཔོན་འདི་གཉིས་པེ་ཅིན་ནས་ཞལ་མཇལ་བའི་རྣམ་པ་རི་མོར་བྲིས་ཡོད་དེ། རི་མོའི་ནང་དུ་སྐྱ་སེར་འདི་གཉིས་ཉི་ཟླ་ཁ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོའི་འཁོར་ཀྱི་གྲལ་མགོ་ན་བཞུགས་ཤིང་། བོད་པའི་ཕྱི་རབས་པ་དག་གིས་རི་མོ་འདིའི་ནང་གི་མི་སྣ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་མཐོ་དམའ་ཨེན་ཙམ་ལས་ཤོར་མེད་པ་དེ་གཟི་བརྗིད་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས། མཐོ་སར་འཚོ་བའི་བོད་པའི་རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་མཐོ་རང་ཆེའི་ངོ་སོ་དེར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད། ཡིན་ན་ཡང་། ངས་པེ་ཅིན་གྱི་གནའ་བོའི་མཁར་རྙིང་གི་ངུར་སྨིག་མདོག་གི་མཁར་གྱང་མཐུག་པོ་དེར་ལག་པས་རེག་རེག་བྱ་དུས། འཁྱག་གྲང་གྲང་གི་བདེན་ལུགས་ཤིག་ངའི་སྐྱི་ལྤགས་བརྟོལ་ནས་དབང་རྩར་སིམ་ཡོང་བ་དང་། ང་ལ་དབང་མེད་དུ་འཁྱག་འདར་ཕྲན་བུ་རེ་ཐེབས་ཡོང་། ཕྱིས་འབྱུང་གི་བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་དེ་དག་ནི་ང་ཚོའི་མེས་པོ་དག་གི་ཉམས་ཆུང་ནུས་མེད་དང་། མིག་རྒྱང་ཐུང་ལ་ཕྱོགས་རིས་འཐེན་འཁྱེར་ཆེ་ཞིང་། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་དཔུང་བ་ཕྲ་བའི་སྐྱོན་གྱི་རྐུབ་རལ་བ་དེ་འགེབས་པར་བྱེད་པའི་ལྷན་པ་ཙམ་རེད། ལྷན་པ་དེ་གསེར་སྐུད་ཀྱིས་བཙེམས་ཤིང་དངུལ་གྱི་ཕྲ་རྒྱན་གྱིས་སྤུད་ཡོད་པས། དེ་རིང་ང་པེ་ཅིན་དུ་བསྡད་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དེ་དག་བཀླགས་དུས་ཀྱང་རང་སེམས་རང་གིས་མ་མནན་ན་གླེན་རྨོངས་ལས་བྱུང་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཚ་རླབས་ཤིག་སེམས་ཁོངས་སུ་མཆེད་ཡོང་། རེད་ཨང་། ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དུས་ནམ་ཡང་འོད་སྟོང་འབར་བ་ཞིག་རེད། ལྷན་པ་ཞིག་མ་རེད། འོན་ཀྱང་པེ་ཅིན་གྱི་རྔམས་ཁ་མཐུག་པའི་མཁར་གྱང་གིས་ངའི་སེམས་ཀྱི་དྲོད་རླབས་འཁྱག་པོར་བསྒྱུར་སོང་། འོད་སྟོང་ཅི་འདྲ་ཆེ་རུང་། དེ་ནི་ཉི་མའི་འོད་མ་ཡིན། ཉི་ཟླ་ཁ་སྤྲོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་ན་ཡང་། ཉི་མ་ནི་ཉི་མ་ཡིན་ཞིང་། ཟླ་བ་ནི་ཟླ་བ་རེད། ཉི་མའི་འོད་སྣང་གི་ཀློང་ནས་སུ་ཞིག་གིས་ཟླ་བ་མཐོང་མྱོང་ངམ། ཡིན་ན་ཡང་། ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོར་ཧ་ལས་དགོས་པའི་རང་རློམ་ཞིག་དང་ཁྱད་མཚར་བའི་ང་རྒྱལ་དོ་ཟླ་མེད་པ་ཞིག་འདུག རང་རློམ་དེས་ཅི་ཞིག་བརླགས་སོང་ངམ། ང་རྒྱལ་དེས་ཅི་ཞིག་བོར་སོང་ངམ།
ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཡར་སྔོན་གྱི་བོད་པ་དག་དང་མི་མཚུངས་པར། ད་ལྟའི་པེ་ཅིན་དུ། ང་རང་ཚོད་ཚོད་ལ་ཕམ་ཁས་མནར་ཡོང་། པེ་ཅིན་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་གཏིང་ཟབ་པ་དེ་དག་གིས་ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་གུ་དོག་ཅིང་གཏིང་སྲབ་པ་དེ་མཐོང་བྱུང་། པེ་ཅིན་གྱི་རུས་གསེང་དུ་རྐང་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་པའི་རང་རྟོན་དང་འདོད་ཡོན་གྱིས་ངས་རང་ཉིད་ཀྱི་རང་དམན་དང་དབུལ་ཕངས་ཚོར་བྱུང་། ལོ་རྒྱུས་སུ་བྲིས་པའི་བླ་མེད་ཀྱི་དབང་ཆ་དེ་དག་གི་མཚོན་རྟགས་ཀྱིས་ང་ལ་དཔུང་བ་སྦོམ་པོ་ཞིག་གི་ངར་ཤུགས་ངོམས་ཤིང་། གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་གི་གོ་རིམ་དུ་བསམ་མེད་དུ་མངོན་ཡོང་བའི་རྒྱལ་ཆེན་གོང་མ་དག་གི་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཅིག་གིས་ང་རང་ལ་འབངས་ཞེས་བ་དང་མི་སེར་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་དེའི་བསྟན་དོན་ལ་གསལ་འདེབས་ཡང་ཡང་བྱས་ཡོང་། འདི་ལྟར་པེ་ཅིན་ནས་སྡོད་པའི་བོད་པ་དག་གིས་ད་ནི་ངེད་ཅག་གི་མེས་པོ་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་མངོན་ཡོང་བའི་རང་རློམ་དེ་དང་ང་རྒྱལ་དེ་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་མི་སྲིད་པ་འདྲ། དགོངས་དག  ང་ཚོ་མཚམས་རེར་ཕ་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་ཕྱུག་མོར་འཁོར་ཞག་ཏུ་ལོག་དུས། གཞིས་པ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ད་དུང་ཡང་སྤྱི་ལོ་༡༦༥༢ལོའི་པེ་ཅིན་གྱི་ཁྲི་དེ་གཉིས་ལ་མཐོ་དམའ་ཨེན་ཙམ་ལས་མེད་ཚུལ་རྩོད་མཁན་འདུག   མེས་པོ་དག་གི་རང་རློམ་དང་ང་རྒྱལ་དེ་ད་དུང་ཡང་ཁོ་ཚོའི་ངར་ཤུགས་ཀྱིས་ཁེངས་བའི་སྐད་སྒྲའི་རྒྱབ་རྩར་ལངས་འདུག དེ་ནི་ལྷན་པ་དེའི་དགེ་མཚན་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ནི་བོད་པའི་གྱོང་གུད་ཡིན་སྲིད་ཨང་།
པེ་ཅིན་གྱི་བོད་པ་དག་གིས་ཕལ་ཆེར་ཚོད་ཚོད་ལ་ཕམ་སྲིད་པའི་སེམས་གཅོང་དེ་ཡང་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་ཤར་སྲིད་པའི་གནས་ལུགས་ལ་ངེས་ཤེས་གསལ་ཐག་ཆོད་ཅིག་འདྲོངས་ཡོད་ངེས་ཤིང་། མ་མཐའ་ཡང་དེ་ནི་རང་རློམ་སྟོང་བ་དེ་དང་ང་རྒྱལ་གསོབ་གསོབ་དེ་ལས་ལྡབ་འགྱུར་གྱིས་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་རྟོགས་ཡོད་སྲིད། དེར་བརྟེན། ད་ལྟའི་པེ་ཅིན་གྱི་བོད་པ་དག་ནི་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་འཚོ་བ་ཤ་སྟག་རེད། ཁོང་ཅག་གི་དུས་ཚོད་དང་འཚོ་བ་ལ་འཆར་འགོད་དང་ཞིབ་ཆ་ལྡན་ལ། བྲེལ་སྣང་གིས་ཁེངས་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་གིས་ལུས་སེམས་གཉིས་ཆར་ངལ་དུབ་ཀྱིས་གཙེས་ཀྱང་། དུས་ཚོད་ལ་བརྩོན་བསྲིས་ཆེ་ཞིང་། ཚེ་སྲོག་ལ་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་སེམས་གསོ་ཞིག་གིས་ཡོད་ཚད་ལ་དབུགས་དབྱུངས་བར་བྱེད་ཐུབ། པེ་ཅིན་ནས་འདི་ལྟར་འཚོ་དུས་ང་མཚམས་རེར་དབྱར་གྱི་ཚ་གདུགས་ཀྱིས་བསྲེགས་ནས་གཞོབ་ལ་ཁད་བྱེད་ཅིང་། དགུན་གྱི་གྲང་རེག་གིས་འཁྱག་ནས་རེངས་ལ་ཁད་བྱེད། དབྱར་དགུན་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་ནས་དུག་སྨུག་གིས་དབུགས་བཅད་ནས་ཤི་ལ་ཁད་བྱེད། སྐབས་དེ་དག་ཏུ། ང་ལ་གནས་འདི་ནས་བྲལ་ཏེ་ཕ་ཡུལ་ལོག་འདོད་པའི་འདུན་པ་འགོག་མེད་ཅིག་སྐྱེས་ཡོང་། ཡིན་ཡང་སེམས་འདུན་དེ་དུག་སྨུག་དྭངས་ནས་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་སེམས་འགོ་ནས་རང་ཡལ་དུ་གྱུར་འགྲོ། ངས་ད་ལྟ་ད་དུང་ཡང་ང་འདི་ལྟར་པེ་ཅིན་དང་གྱེས་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ཡིན་ལ་ཁ་གསལ་གྱིས་ལན་འདེབས་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ། ཉིན་ཞིག་ང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདི་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་དུས་ཚིགས་དང་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཕྱི་རྐྱེན་དེ་དག་ཡིན་མི་སྲིད་སྙམ། དེ་དག་ལ་ཅི་འདྲ་མི་གོམས་ཀྱང་། དེ་དག་གིས་ངའི་འབྱུང་གཞིའི་གཟུགས་པོ་འདི་ལ་གནོད་ཙམ་སྐྱེལ་བ་ལས། ང་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་། ང་བོད་པ་ཡིན་པའི་སེམས་པ་འདི་ལ་རྨ་ཁ་ཏོག་ཙམ་ཡང་བཟོ་མི་ཐུབ།
པེ་ཅིན་གྱི་མཚན་མོར། ངས་ཚུར་ཡོང་བའི་རླངས་འཁོར་གྱི་ཐོད་པ་རུ་གློག་འོད་དཀར་ལམ་ལམ་འཚེར་བ་དང་། ཕར་བསྐྱོད་པའི་རླངས་འཁོར་གྱི་རྐུབ་ཏུ་གློག་འོད་དམར་འཚུབ་འཚུབ་བྱེད་པ་མཐོང་། དེ་ནི་བཞུར་བཞིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་སྟེ། འོད་ཀྱི་གཙང་བོ་དཀར་དམར་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུན་རེད། ངས་རང་གི་བུ་ཆུང་ལ་ལག་གདང་སྦྲེལ་ནས་ལམ་འགྲམ་ནས་བསྐྱོད་དུས། གཙང་བོ་དམར་པོ་དེས་ངའི་ལང་ཚོ་དང་རྨི་ལམ་འཁུར་ནས་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱང་དུ་འཕྱན་ནས་རིང་དུ་ཡལ་བ་དང་། གཙང་བོ་དཀར་བོ་དེས་ངའི་བུ་ཆུང་གི་མི་ཚེ་འཁྱེར་ཏེ་མདུན་ཐད་དུ་ལྷགས་ཡོང་། དེ་དུས་ངའི་བུ་ཆུང་གིས་ང་ལ་རྒྱ་སྐད་ཀྱིས་ཁོའི་མཚར་སྣང་གི་དྲི་བ་དྲིས་བྱུང་། ངས་ཁོའི་མགོར་ཐལ་ལྕག་གིས་ཡང་མོར་གཞུ་ཙམ་བྱས་པ་ན། ཁོས་དེ་མ་ཐག་སད་རྟོགས་ཅི་ཞིག་བྱུང་སོང་བ་ལྟར་ལུས་པོ་དྲང་མོར་བསྡད། རྣམ་འགྱུར་གཟབ་ནན་ཏུ་བཏང་ནས། མགོ་བོ་གཡས་སུ་གཅུ་ཙམ་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་ང་ལ་བོད་སྐད་བཤད་བྱུང་། འདི་ནི་ངས་རང་གི་བུ་ཆུང་ལ་བསླབས་པའི་གསལ་འདེབས་ཤིག་སྟེ། མགོ་བོ་གཡས་སུ་གཅུས་རྗེས་བོད་སྐད་རྐྱང་རྐྱང་བཤད། མགོ་བོ་གཡོན་ཏུ་གཅུས་ན་རྒྱ་སྐད་རྐྱང་རྐྱང་བཤད། གཡས་ནི་བོད་དང་གཡོན་ནི་རྒྱ། བོད་སྐད་རྒྱ་སྐད་མི་འདྲེས་སོ།། འདི་ནི་འུ་ཐུག་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་སྟེ། ངའི་ཐལ་ལྕག་ཡང་མོ་དེ་དང་བུ་ཆུང་གི་མགོ་བོ་གཡས་སུ་གཅུས་པའི་བྱ་སྤྱོད་འདིར་མི་རིགས་ཤིག་གི་མ་འོངས་པའི་རེ་བ་བཅོལ་ཡོད། གལ་ཏེ། ནམ་ཞིག་ལ། ང་པེ་ཅིན་དང་གྱེས་ནས་བོད་དུ་ལོག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ངའི་ཐལ་ལྕག་གི་གསལ་འདེབས་ལ་གོ་ཆོད་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་ངའི་བུ་ཆུང་གི་མགོ་གཡས་གཅུས་གཡོན་གཅུས་ཅི་བྱས་ཀྱང་བོད་སྐད་ཀྱི་སྐུད་ལམ་མེད་པ་དེ་ཡིན་སྲིད།
འདིའི་ངོས་ཐད་ནས། པེ་ཅིན་གྱི་བོད་པ་ཀུན་ལ་གཅིག་མཐུན་གྱི་སེམས་ཁྲལ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་དེ། དེ་ནི་ཚང་མ་པེ་ཅིན་གྱི་ལག་མཐིལ་དུ་ཞུ་བའི་ཁ་བ་རྡོག་པོ་དེ་བྱ་འདོད་མེད་ཅིང་། ཚ་གདུག་ནང་གི་མར་རྡོག་དེ་བྱ་འདོད་མེད། གལ་ཏེ། ནམ་ཞིག་ལ་ཁ་བ་བཞིན་མ་ཞུ་རང་ཞུ་ཡིན་དུས་ཀྱང་། ཞུ་ས་དེ་ས་མཐོའི་ཕ་ཡུལ་དེ་ཡིན་ན་བསམ། ཞུ་ཟིན་པའི་གཤེར་གཟུགས་ཀྱིས་ས་མཐོའི་མྱུ་གུ་ཞིག་ལ་བརླན་གཤེར་གྱི་འཚོ་བཅུད་རེ་ཡིན་རུང་བསྟབས་ཐུབ་ན་བསམས།
ཀརྨ་ངེས་དོན་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས
ཀརྨ་ངེས་དོན་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་རབ་རྒྱས	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་ཕོ་སྟག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1770ལོར་མདོ་ཁམས་ཁུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། འདས་ལོ་མི་གསལ། ཁོང་དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས་ཤིང་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་དང་ཆོས་སྤྱོད་བཅས་ལ་བྱང་བ་མཛད། དེ་ནས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོའི་ཞབས་པད་ལ་བསྟེན་ཏེ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་སྦྱངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད། ཁྱད་པར་དུ་འཇམ་མགོན་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཡུན་རིང་བསྟེན་ནས་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་ཀླས་པ་ལ་སྦྱངས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་མཛད་ཅིང་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར། དགུང་ལོ་ཉེར་དགུ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1789ལོར་དཔལ་སྤུངས་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ཉེ་འདབས་དབེན་པ་ཟླ་རིས་སུ《འཆི་མེད་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》ཞེས་པའི་སྨན་སྦྱོར་སྐོར་གྱི་ལག་ལེན་ཚད་ཐུབ་ལྗགས་བརྩམས་མཛད། དེའི་བུ་ཡིག་གི་ཚུལ་དུ《ལྷན་ཐབས་སྙིང་གི་ནོར་བུ》ཞེས་པ་བཅས་ལྗགས་བརྩམས་གནང་ངོ་།
ཀུན་བདེ་གླིང་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཟླ་༡༠ཚེས་༡༩ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༡༩ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༩༢པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༧༣ཡོད།
དང་གཤའ་དཀར།
དང་གཤའ་དཀར་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Niརེད།
བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གནས།
བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གནས་(ལེགས་སྦྱར་སྐད།: निर्वाण)ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན།
ཐེགས།
ཐེགས་(མཚོན་རྟགས།: tex)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
༡ tex = ༡༠ g/km
ཀུན་ལྡན་རས་པ་
རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ཚའི་གཅུང་པོ། འདི་ཉིད་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ས་འབྲུག(༡༡༤༨)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཕག་མོ་གྲུར་གཅེན་པོའི་རྒྱགས་སྐྱེལ་དུ་བྱོན་པས་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་རྣམ་ཐར་གསུང་བ་དང་ཐུག་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་ངས་ཀྱང་བྱའོ་སྙམ་ནས་ཆོས་གྲྭ་དེར་མགོ་ལྕོག་ལྕོག་ལན་གསུམ་བྱས། འགྲོ་མགོན་ཕག་མོ་གྲུ་པར་གདམས་པ་ཞུས་ཏེ་བསྒོམས་པས་རྟོག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས། གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ་མུ་གེ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཁྲོ་ཕུའི་མཆོད་ཁང་གི་སྒོ་ལ་ཕྱག་མཁར་གཏུག་གཏུག་མཛད་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དེ་རིང་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བསོད་སྙོམས་ཤིག་ཞུའོ་གསུངས་པས་མཆོད་ཁང་གི་སྒོ་བར་ནས་ནས་ཕྱིར་མང་དུ་བྱུང་། ཡུལ་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླངས་ཀྱང་ཞག་ལྔའི་བར་དུ་ནས་མ་ཟད་པའི་གྲུབ་རྟགས་ཀྱང་བསྟན་སྐད། མཐར་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་པ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་མེ་གླང(༡༢༡༧)ལོར་སྐུ་གཤེགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀུན་ནས་ཁྲུ་བཞི་
ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་པའི་ཕྱོགས་བཞི་ཀར་ཁྲུ་བཞི་རེ་ཡོད་པའི་གོ་དོན་མིན་པར་ཕྱོགས་ངོས་རེར་ཁྲུ་གང་རེ་ཡོད་པ་བསྡོམས་པའི་ཁྲུ་བཞི་ལོངས་པར་གོ་དགོས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
དགུ་རོང་སྤུན་གྲོལ་
དགུ་རོང་སྤུན་གྲོལ་གྱིས་དྲ་མིང་pundrol ཞེས་པའི་སྒེར་གྱི་པོད་ཕྲན་དུ<<ངེད་དྲ་བའི་སྒོ་བཀག་རྗེས་ཀྱི་གཏམ་ཞེན་དམར་པོ་>>ཞེས་པའི་དྲ་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་ནས། ཁོང་གི་བསམ་བློའི་དགྲ་ཕྱོགས་སུ་ལངས་པའི་རུལ་སུངས་ཆོས་སྲིད་སྡེ་ཁག་ལ་སུན་འབྱིན་བྱས་འདུག རྩོམ་དུ་འཁོད་པར་ཞིག་ན། དེའི་སྔོན་ཆད་དུའང་སྨྱུག་གསར་དྲ་བའི་སྒོ་ཐེངས་གཅིག་བཀག་མྱོང་ཡོད་སྐད། ཁོང་གིས་དྲ་བྱང་དང་དྲ་གནས་བརྗེ་བསོར་བརྒྱབ་སྟེ་བསྐྱར་དུ་ཤར་གཏོང་བྱས་ཡོད་འདུག རྩོམ་དེའི་ནང་ཁོང་གིས་བཤད་དོན། སྤུན་གྲོལ་ནས་བོད་ཀྱི་སྒེར་གཉེར་དྲ་ཚིགས་ཁག་ལ་ཡིག་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ། སྨྱུག་གསར་དྲ་བ་ཁོ་ཚོའི་དྲ་ཚིགས་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་དྲ་བ་རུ་འཇུག་རོགས་ཞེས་པའི་རེ་བ་ཞུས་ནའང་། ལྷ་ལུང་གཡུ་མཚོའི་དྲ་བ་མ་གཏོགས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མཛའ་འབྲེལ་དུ་བཞག་མ་སོང་ཟེར།
=བསྒྱུར་དེབ།= ཁོང་གི་བསྒྱུར་དེབ་དང་པོ་ནི། ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི<<དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རིང་ལུགས་འཚོལ་ཞིབ་>>ཅེས་པ་དེ་དང་། བསྒྱུར་དེབ་གཉིས་པ་ནི། སྐུ་ཞབས་རྒེ་ཉོང་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི<<ཉེན་ཁའི་དུས་སྐབས་ཁྲོད་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཏེ། མི་རིགས་ཀྱི་འགན་དབང་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཀློད་སྒྲོལ་ལ་བསྙེག་པའི་ལམ་སྣེ་གསར་པ་>>ཞེས་པ་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་། བསྒྱུར་གཉིས་པ་དེའི་དཔར་བསྐྲུན་དབང་ཆ་ཁོང་ལ་མེད་ཅེས་ལབ་འདུག གསུམ་པ་ནི། ཧྥ་རན་སིའི་བློ་འབྱེད་བསམ་བློ་བ་ཝོའུ་སོ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་<<སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་>>ཞེས་པ་དེ་རེད། "ད་ནི་ཝོའུ་སོ་ལགས་ཀྱི་མི་ལོ་བཅུ་དྲུག་རིང་བྲིས་པའི་ཁོ་རང་གི་རང་རྣམ<<འགྱོད་བཤགས་རེག་ཟིག་>>བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཐག་བཅད་པ་ཡིན་"ཞེས་ཁོ་རང་གི་དྲ་རྩོམ་<<ངེད་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་གསར་མ་ཞིག་>>ཅེས་པ་དེའི་ནང་འཁོད་འདུག དེ་ཡང<<འགྱོད་བཤགས་རེག་ཟིག་>>དེ་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་ལ། སྤུན་གྲོལ་གྱིས་ཧྥ་ཡིག་མ་དེབ་ལ་ཐོ་གཏུགས་ནས། སྐུ་ཞབས་ཁོར་ལིའི་དབྱིན་ཡིག་བསྒྱུར་མ་དེ་ད་ལྟའི་བོད་བསྒྱུར་གྱི་མ་ཡིག་ལྟ་བུ་རུ་བདམས་ཡོད་སྐད། ཡང་ཁོ་རང་གི་<<གནངས་ཉིན་ཁོ་བོའི་འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་འགོ་གཟུག་རྒྱུ་ཡིན་>>ཞེས་པའི་དྲ་རྩོམ་དུ། ཁ་སང་དེ་རིང་ཝོའུ་སོ་ལགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་<<ཚན་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་བཤད་>>ཅེས་པ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་གྲུབ་ནས་དེའི་གཞུག་གི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་ཏེ་<<མི་དང་མིའི་དབར་འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་གཞི་རྩའི་རྣམ་བཤད་>>ཅེས་པ་བསྒྱུར་བཞིན་འདུག་ཡོད་ཅེས་ལབ་འདུག
=བསྒྱུར་རྩོམ།= གཅིག <<ཚན་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་བཤད་>>ཝོའུ་སོ།
གཉིས། <<སྲིད་ལུགས་རྙིང་པ་དང་། གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་>>(སྔོན་གླེང་)ཐྲོ་ཀུ་ཨེས་ཝེལ།
གསུམ། <<ཝོའུ་སོ་སུ་རེད་>>དབྱིན་ཇི་བ་ཁིར་སི་ཐྲོན།
བཞི། <<བུད་མེད་ཀྱི་བྱ་ལེ་འབྲེག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཁ་ཆེ་དང་ཡ་ཧུ་དའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་>>ཁེ་ལ་ཀུ་ལེ།
ལྔ། <<བླ་མ་གསང་མྱུལ་པ་ཞིག་གི་འདྲ་རིས་>>ཚེ་རིང་ཤཱཀྱ། ༢༠༡༢|༢|༡༡
དྲུག <<དོན་གྲུབ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རིག་པའི་དཔའ་བོར་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཚུལ་>>ཨ་རི་བ་ཁེ་ཕུ་སི་ཐེན།
=བརྩམས་དེབ་<<བློ་འབྱེད་རེག་ཟིག་>>= <<བློ་འབྱེད་རེག་ཟིག་>>ནི་ཁོ་རང་གི་ཆེད་དེབ་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། མ་ཟད། དམིགས་གསལ་དུ་སྒེར་དེབ་<<བློ་འབྱེད་རེག་ཟིག་>>གི་ཐ་སྙད་ཁ་ཤས་ལ་མཆན་འགྲེལ་བགྱིས་པའི་དྲ་རྩོམ་<<མི་བཤད་ཐུ་མེད་ཀྱི་བརྡ་འགྲེལ་ཐོར་བུ་>>ཞེས་པ་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་འདུག དྲ་རྩོམ་དེའི་ནང་དུ་སྲིད་དོན་སྐོར་གྱི་ཐ་སྙད་མང་པོ་ཞིག་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་འདུག ཐ་སྙད་དེ་ཚོ་ནི། [དཀྱུས་དམངས] [ཡུལ་མི་] [མང་གཙོ]དང་[དམངས་གཙོ] [མཁར་བཙན་རྒྱལ་ཁབ](City-State) [མི་རིགས་རྒྱལ་ཁབ་] (Nation State) [ས་ཁོངས་རྒྱལ་ཁབ་](Territory State) [ལེགས་བྱང་]བཅས་རེད།
=བསྒྱུར་དེབ་<<སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་>>= དེ་ནི་སྤུན་གྲོལ་ལགས་ཀྱིས་མི་ལོ་གསུམ་ཙམ་རིང་དུ་བཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་གྱིས་བོད་བསྒྱུར་མཛད་པའི་བསྒྱུར་རྩོམ་གྲགས་ཅན་ཞིག་རེད། སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་ནི་མ་རྩོམ་ཧྥ་ཡིག་གིས་ཧ་ཅང་གོ་བཀའ་བའི་ལམ་ནས་བརྩམས་པས། ཧྥ་དབྱིན་ཟུང་སྐད་ཀྱིས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་བརྩམས་དེབ་༤༣ཙམ་ལས། དེབ་བཅུ་དྲུག་ནི་ཀློག་འགྲེལ་ཡིན་པ་དང་། མ་ཟད་དབྱིན་ཡིག་བསྒྱུར་མི་འདྲ་བ་༤དང་། རྒྱ་ཡིག་བསྒྱུར་མི་འདྲ་བ་༢༤ལྷག་ཙམ་ཡོད་སྐད། དེ་ཡང་གོ་བཀའ་བས་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་མ་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་རེད་ཅེས་ཁོང་གི་དྲ་རྩོམ<<སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་བཀླགས་ཙམ་གྱིས་གོ་ན་ཁྱོད་ནི་འཇར་མན་གྱི་ཁཱན་ཐི་ཡིན་པའོ་>>ཞེས་པའི་ནང་གསལ། <<སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་>>ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡུལ་ནི། ཐད་ཀར་ཆབ་སྲིད་ལ་ཡིན་པས། མ་རྩོམ་ཧྥ་ཡིག་གི་<<སྤྱི་ཚིགས་གན་ཆིངས་>>དཔར་བསྐྲུན་བྱས་འཕྲལ་དུ་ཧྥ་རན་སི་རུ་དེའི་གཏིང་ལོན་མཁན་མི་གསུམ་མ་གཏོགས་བྱུང་མེད་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་གསུམ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གསར་བརྗེའི་ལས་རབས་དང་པོ་སླང་དགོས་ཟེར་མཁན་གྱི་མི་སྣ་རུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་གསུམ་ལས་གཞན་གཅིག་གིས་ཧྥ་རན་སིའི་གསར་བརྗེའི་ལས་རབས་དང་པོ་བསླངས་པ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་ཆེན་ཁག་གི་ཤེར་རྟོགས་རིག་པའི་སྡེ་ཁག་ཏུ་<<སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་>>འཆད་ཉན་གྱི་སྒོ་ནས་གཞུང་དོན་གྱི་གོ་བརྡ་བཀྲོལ་གིན་ཡོད་པ་རེད། བོད་དུའང་། སྤུན་གྲོལ་ལགས་ནས་དེ་སྐོར་ལ་འཆད་ཁྲིད་བྱ་གིན་ཡོད་པ་ལ། <<གནངས་ཉིན་ཁོ་བོའི་འཆད་ཁྲིད་ཀྱི་འགོ་གཟུག་རྒྱུ་ཡིན་>>ཞེས་པའི་གསལ་བརྡའི་དྲ་རྩོམ་སྤེལ་འདུག <<སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་>>ནི་ཐོག་མར་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་དུ་སྤྱི་ལོ་༡༧༤༣ལོར་བྲིས་ཞིང་། སྤྱི་ལོ་༡༧༦༢ལོར་དཔར་དུ་བསྐྲུན། དེ་རྗེས་རིམ་བཞིན་སྐད་ཡིག་མང་པོར་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ཡིག་ཏུ་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༢ལོར་བསྒྱུར་པ་དང་། སྒྱུར་མཁན་ཡང་ཉི་ཧོང་གི་མི་ཞིག་ཡིན་སྐད། ད་ལྟའི་བར་དུ་བསྒྱུར་མ་འདྲ་བའི་རྒྱ་ཡིག་<<སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་>>མ་༢༤ལྷག་དང་པར་གཞི་མི་འདྲ་བ་༤༠ལྷག་ཐོན་ཡོད་པ་སྤུན་གྲོལ་ལགས་ཀྱི་དྲ་རྩོམ་<<ཝོའུ་སོ་བོད་ཡུལ་དུ་འབྱོར་བའི་གཏམ་དང་གཞན་དག་>>ཅེས་པའི་ནང་འཁོད་འདུག གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ནི་པོད་མིང་མགོན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་པའི་མི་བུ་ཞིག་གིས་དགུ་རོང་སྤུན་གྲོལ་གྱི་པོད་ཕྲན་དྲ་རྩོམ་ཞིག་ལ་ཞབས་མཆན་བཀོད་ནས། "ཁྱོད་འགྲིག་སོང་། དེ་སྔོན་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་གན་ཆིངས་ཀྱི་མ་ཡིག་ངས་ལྟས་ཚར། ཁྱོད་ཀྱིས་གོ་ལོག་རྐྱང་བསྒྱུར་འདུག ད་གཟབ་ཙམ་གནང་རོགས་"ཞེས་རྒྱ་ཡིག་ནས་བྲིས་འདུག སྤུན་གྲོལ་ནས་ཀྱང་ཧྥ་ཡིག་ལམ་ནས་དྲ་འབུ་མགོན་བཀྲ་ལ་ལན་སློག་ཀྱང་། ཧྥ་ཡིག་མ་ཤེས་པས་ནང་དོན་གང་ཡིན་ཤེས་མ་སོང་། མུ་ནས། སྤུན་གྲོལ་གྱིས། <<ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་>>ཅེས་པའི་དྲ་རྩོམ་བཀོད་ནས་ངས་དབྱིན་ཡིག་ལས་བསྒྱུར་བ་རེད། དེའི་ཕྱིར། དེ་རྒྱ་ཡིག་གི་བསྒྱུར་དང་བསྡུར་བ་ནི་གློའུ་ཞིག་གི་ལས་ཀ་རེད་ཅེས་མཐའ་ཚིག་དྲང་འདུག
=སྲིད་དོན་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་དྲ་རྩོམ་ཁག= (རང་གྲོལ་སྨྱུག་གསར་དྲ་བའི་སྟེང་འཁོད་)
=པོད་ཕྲན་དུ་འཁོད་པའི་དྲ་རྩོམ་ཁག=
=དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།= ༼༡༽རྩོམ་རིག་གླེང་ངམ་ཞེས་པའི་གླེང་སྟེགས་མདོ་འཛིན་པས་བྲིས་པའི<<སྲིད་དོན་དཔྱད་བརྗོད་པ། དབྱིན་བོད་ལོ་ཙཱ་བ་>>
༼༢༽སྤུན་གྲོལ་ལགས་ཀྱི་དྲ་རྩོམ་ཁག
༼༣༽རང་གྲོལ་ཞིབ་འཇུག་པ་དགུ་རོང་སྤུན་གྲོལ་ལགས་ལ་ཐད་འདྲི་བྱས་པ།
གདན་ཞུའི་སྐུ་མགྲོན། དགུ་རོང་སྤུན་གྲོལ། (ཟི་ལིང་།)
བཅར་འདྲིའི་དུས་ཚོད། ༢༠༡༡ ༤  ༡༧
འབྲེལ་ལམ། ཁེའུ་ཁེའུ་གླེང་མོལ།
སྨན་རྩེ་ལྷ་བཙུན།
སུང་ལྷོ་མའི(南宋 )རྒྱལ་རབས་གནས་ཡུལ་ནན་ཅིན་དང་ཧང་ཀྲོའུ་གཉིས་ལ་སྨན་རྩེ་ཡུལ་ཟེར་ཞིང་རྒྱལ་རབས་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྨན་རྩེ་རྒྱལ་རབས་ཟེར་ཞིང་ས་གནས་དེ་ནས་ཐོན་པའི་གོས་དར་སྨན་རྩེ་ཟེར་བ་བོད་སྐད་དུ་གྲགས་ཆེ། རྒྱལ་རབས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་སྔ་རྗེས་བྱུང་བའི་དགུ་པ་ཀྲའུ་ཝུའི་ཝང་པིང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༢༧༨ནས་༡༢༧༩བར་ལོ་གཉིས་(《དེབ་ཐེར་དམར་པོ》ནང་ལོ་གསུམ་དུ་བཤད)རིང་སྲིད་དབང་བཟུང་། དེ་སྐབས་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཧུ་པི་ལི་སེ་ཆེན་ཧན་གྱིས་བློན་པོ་བ་ཡན་ཆིང་སང་གིས་སྣེ་ཁྲིད་པའི་དམག་དཔུང་བཏང་ནས་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས།  རྒྱལ་པོ་གསོན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ས་སྐྱ་དགོན་པར་རྩིས་སྤྲད་དེ་རབ་བྱུང་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དེ་ལ་སྨན་རྩེ་ལྷ་བཙུན་ཟེར་ཞིང་།  རྗེས་སུ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཀེ་ཀེན་ཧན(格坚汗)གྱིས་ངོ་ལོག་པར་འགྱུར་དོགས་ནས་དམར་གསོད་བཏང་བ་ཡིན།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༠ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༠ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༩༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༧༢ཡོད།
༡༩༥༣ལོ།
༡༩༥༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཡུ་རེ་ནིམ།
ཡུ་རེ་ནིམ་ནི་ལྕགས་རིགས་དང་ཨེག་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Uརེད།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༡ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༩༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༧༡ཡོད།
དེ་སྦེལ།
དེ་སྦེལ་(མཚོན་རྟགས།: dB)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
སྨན་ཚ་གསུམ།
སྨན་ཚ་གསུམ།
ཕོ་བ་རིས། པི་པི་ལིང་།  སྨན་ལྒ་གསུམ།
དེ་སྦེལ།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
cddujyjt gvcgfdk yfufy ug8uyg87
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དྲུག་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་འཕོ་འབྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ། རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ། ཆགས་གནས་འཇིག་པ་སྣོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། ཟས་བཞིས་འཚོ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པར་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམས་སོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས།
རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ནི་རྒྱ་གར་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་ལ་ཧིན་ཏུའི་ཆོས་དང་སིག་​གི་​ཆོས་​ལུགས་ནང་ཆོས་སོགས་བཞི་ལ་དབྱེ་བ་ཡིན་།
ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན།
ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ཡང་ན་ཐོ་རི་སྙན་ཤལ་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཞག་རེད།
ཀརྨ་ངེས་ལེགས་བསྟན་འཛིན
ཀརྨ་ངེས་ལེགས་བསྟན་འཛིན ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་མགོ་ཙམ་དུ་ཁམས་སྡེ་དགེའི་ཁོངས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཀློག་དང་ཆོས་སྤྱོད་བཅས་ལ་བྱང་བར་མཛད་དེ་བསྟན་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་། དེ་ནས་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས(1699-1774)ལ་བསྟེན་ནས་རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་དང་ཆེ་བ་ལྔ་ལ་ཐོས་བསམ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་ཅིང་མཁས་པ་ཆེན་པོ་གྱུར། ལྷག་པར་དུ་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཛད་ཅིང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དུ་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཐོབ། ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་རྒྱུ་མ་རྙེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཕངས་སོ། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི《རྩིས་གཞུང་ཉེར་མཁོ་བུམ་བཟང》དང་། 《དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་སོགས་གསོ་བ་རིག་པའི་བཀའ་བསྟན་མན་ངག་ཀུན་གྱི་གནད་བསྡུས་ཕན་བདེའི་བསིལ་ཟེར་འཕྲོ་བའི་ཟླ་བ་གསར་པ》། དང་《ཕན་བདེ་ནོར་བུའི་བང་མཛོད》བཅས་བཞུགས་སོ། །
སྨན་རྩེའི་ཝི་བྱེའུ།
སྨན་རྩེའི་ཝི་བྱེའུ།
མན་ཀྲའུ། ཝི་ཀྲའུ།  ཞེས་པའི་དོན་སྟེ།  ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་《ཐང་དེབ་གསར་མའི་》ནང་།  ཐང་སུད་ཙུང་ གི་ཀྲི་རྡ་ཁྲི་ལོ་དང་པོ ( 唐肃宗至德元年 )མེ་སྤྲེལ་ (༧༥༦)ལོར།  བོད་དམག་གིས་ཀའོ (廓)ཀྲེའུ།  པའོ (霸)ཀྲེའུ།  མིན (岷)ཀྲེའུ་སོགས་དང་ཧི་ཡོན (河源)མོ་མིན་ཅུན (莫门军)རྣམས་ཀྱང་བདག་ཏུ་བཟུང་བར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ཅིང་།  ས་གནས་དེ་དག་ལ་སྨན་ཙེ་ཧོ་ཤི་ཞེས་ཟེར།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༢ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༩༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༧༠ཡོད།
གློག་རྡུལ་ཝོལ།
གློག་རྡུལ་ཝོལ་(མཚོན་རྟགས།: eV)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
སྨན་གཞུང་ལས་བཅོས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད།
སྨན་གཞུང་ལས་བཅོས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད།
ལུས། བྱིས་པ།  མོ་ནད།  གདོན།  རྨས་པ།  དུག་གིས་གཙེས་པ།  ཚེ་སྲིང་བ།  རོ་ཙ་བར་བྱེད་པའོ།
གློག་རྡུལ་ཝོལ།
1eV=1.60217733X10-19J
ༀ
ༀ་ནི་ལྷ་ཆོས་སམ་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་རྩ་ཆེའི་སྒྲ་ཚིག་ཞིག་ཡིན།
བུལ་ཅན་ལྕགས་རིགས།བུལ་ཏོག་ལྕགས་རིགས།
བུལ་ཅན་ལྕགས་རིགས།བུལ་ཏོག་ལྕགས་རིགས།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༣ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༩༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༦༩ཡོད།
ཨེག་ཊི་ནིམ།
ཨེག་ཊི་ནིམ་ནི་ལྕགས་རིགས་དང་ཨེག་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Acརེད།
ལེན་རྒྱུད།
ལེན་རྒྱུད།
ཕུ་ལུ་ཊོ་ནིམ།
ཕུ་ལུ་ཊོ་ནིམ་ནི་ལྕགས་རིགས་དང་ཨེག་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Puརེད།
ཞི་བདེ་རིང་ལུགས།
ཞི་བདེ་རིང་ལུགས་ནི་དམག་འཁྲུག་དང་བཙན་སྤྱོད་མེད་པ་ལ་ཟེར།
དང་ལེན་ཐེམ།
དང་ལེན་ཐེམ་ནི་ལྕགས་རིགས་དང་ལེན་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Laརེད།
ཀུན་སྤངས་
འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་བྱ་སྤྱོད་དང་། གཏམ་བརྗོད། བསམ་བློ་བཅས་ཡོངས་རྫོགས་སྤངས་ནས་ཆོས་རྣམ་དག་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་ཟེར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༤ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༤ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༩༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༦༨ཡོད།
སྨན་བཟང་པོ་དྲུག
སྨན་བཟང་པོ་དྲུག
ཛཱ་ཏི་སྙིང་གི་བཟང་པོ། ཅུ་གང་གློ་བའི་བཟང་པོ།  གུར་གུམ་མཆིནཔའི་བཟང་པོ།  ལི་ཤི་སྲོག་རྩའི་བཟང་པོ།  སུག་སྨེལ་མཁལ་མའི་བཟང་པོ།  ཀ་ཀོ་ལ་མཚེར་པའི་བཟང་པོའོ།  །
རྡུལ་ཕྲན་སྤུས་ཚད་རྩི་གཞི།
རྡུལ་ཕྲན་སྤུས་ཚད་རྩི་གཞི་(མཚོན་རྟགས།: t/u)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
གསལ་བཤད།
dddddddddd
ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་རྒྱུ་དགུ་
འདིས་བདག་ལ་སྔར་གནོད་པ་བྱས་སོ། ། ད་ལྟ་བྱེད་དོ། མ་འོངས་པ་ན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གསུམ་དང་། བདག་གི་གཉེན་ལ་སྔར་གནོད་པ་བྱས་སོ། ད་ལྟ་བྱེད་དོ། མ་འོངས་པ་ན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གསུམ། བདག་གི་དགྲ་བོ་ལ་སྔར་ཕན་པ་བྱས་སོ། ད་ལྟ་བྱེད་དོ། མ་འོངས་པ་ན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་གསུམ་བཅས་དགུ་ཡོད། དེ་དག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་སེམས་སྐྱེ་བའི་གཞི་རྩ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀུན་སྤངས་ཆོས་གྲགས་དཔལ་བཟང་པོ་
ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་ནང་པའི་ཐུགས་སྲས་གཙོ་བོ་བཅུ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་ནང་གསེས་ཤིག་སྟེ། འཁྲུངས་ཡུལ་རྒྱལ་རྩེ་ར་ལུང་དུ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཆུ་ལུག(༡༢༨༣)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཏེ། འདུལ་མངོན་རིག་གནས་རྣམས་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་དབུས་གཙང་གཉིས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད། དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པར་ཇོ་ནང་མཁས་བཙུན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་དུ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བ་དང་མཇལ་ནས་རང་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མཐའ་དག་གསན་ཞིང《གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་རྣམ་བཞག》སོགས་གསུང་རྩོམ་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད། དགུང་ལོ་གྱ་གཅིག་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་ཡོས(༡༣༦༣)ལོར་བྱང་པ་བདག་པོ་སི་རྡིའི་མིང་ཅན་གྱིས་སྐུ་བཀྲོངས་སོ། ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཙམ《ཇོ་ནང་ཆོས་འབྱུང》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༣༢ནས་༣༣བར་གསལ།
ཚིགས།
༡ km = ༡ n mile/h = (༡༨༥༢/ ༣༦༠༠) m/s
ཨེག་རྒྱུད།
ཨེག་རྒྱུད།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༥ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༥ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༩༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༦༧ཡོད།
ཚྭ་རྒྱུ།
ཚྭ་རྒྱུ།
༣༡ (གྲངས་ཀ།)
༣༡ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༣༠པའི་རྗེས་མ་དང་༣༢པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
མཚོ་ཁ་རལ་
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྟག་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་ཆོས་ལུང་ཕུར་མཚོ་ཁ་རལ་ཞེས་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་པའི་བླ་མཚོ་ཡིན་ཟེར་བ་དེར་དེ་སྔ་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ནས་ས་བཅུད་བུམ་པ་དང་མཚོ་རྫས་བཅས་འདེབས་སྲོལ་ཡོད་པར་གྲགས།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༦ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༩༩པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༦༦ཡོད།
འབོ་ལོ་གྲོང་
བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་གོ་འཇོ་རྫོང་།གི་གྲོང་ཚོ་ཞིག
མཚོ་ལེ།
མཚོ་ལེ་(མཚོན་རྟགས།: n mile/ Nm)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
༡ Nm = ༡༨༥༢m
༣༢ (གྲངས་ཀ།)
༣༢ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༣༡པའི་རྗེས་མ་དང་༣༣པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
༡༩༥༢ལོ།
༡༩༥༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
མཚོ་སྒོ་
གཞིས་ཀ་རྩེ་དིང་རི་རྫོང་མཚོ་སྒོ་ཤང་།
མཚོ་ཁའི་བསོད་ནམས་རྣམ་གསུམ་
ལྷ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ཁྲི་ཆེན་བསོད་ནམས་དབང་རྒྱལ། བསོད་ནམས་གྲགས་པ།
དར་མ་འུ་དུམ་བཙན།
མི་ཚེ།
History is history, but each person will describe in a different content.Hundred will adore you and hundred will disregard. That"s the history we human have digested or scrutunising. Langdarma was a king who wish to follow Bon but his king brother and his clients wish to follow a new religion what we now called Buddhism. at that time Bon was their religion in the kingdom of Tibet. Langdarma the last king tried to strickly follow his anciestor"s religion but Bon gradually engulfed and killed his own king brother who was deeply reviered buddhist now. the kingdom dispersed eventually and new era of Tibet began.And the story commense.
གསར་རླུང་།
གསར་རླུང་ནི་འདྲེས་སྦྱོར་དཀའ་བའི་རླུང་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Neརེད།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༧ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣༠༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༦༥ཡོད།
ཀརྨ་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ
ཀརྨ་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བརྒྱད་བའི་ཤིང་ཕོ་ཁྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1454ལོར་མདོ་ཁམས་ཏྲེ་ཤོད་དུ་ཡབ་གྲུབ་ཐོབ་གྲགས་པ་དཔལ་གྲུབ་དང་། ཡུམ་ལྷ་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་མེ་ཕོ་སྟག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1506ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་ཟླ་ངོ་དགུ་པར་སྒར་ཆེན་འཛམ་གླིང་རྒྱན་ཆེན་གྱི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས། མཚན་ལ་རང་བྱུང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་ཀརྨ་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་གོ་ཤྲཱི་རིན་པོ་ཆེས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ཕུལ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པར་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དཔལ་བཟང་པོས་རབ་བྱུང་ཕུལ། མཚན་ལ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་སྤུངས་རི་དང་འབའ་ཐང་། རྨ་ཆུའི་རྒྱུད་སོགས་ས་གནས་མང་པོར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་བྱིན་རླབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་ཅན་ཤ་སྟག་མཛད། དེའི་སྐབས་སུ་གོང་མ་ཆེན་པོ་ཆིང་ཧྭའི་ལུང་གིས་དབུ་ཞྭ་དང་། མུ་ཏིག་སྣེམ་སྦྱར། གསེར་བྲེ་ཆེན། གོས་དར་ཁྲི་ཕྲག་སོགས་ཀྱི་འབུལ་བ་ཡང་འབྱོར། ཀརྨ་གྲྭ་ཚང་གི་བཤད་གྲྭ་ཐོག་མར་བཙུགས། འབྲི་གུང་མཐིལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཟབ་ཆོས་ཅི་རིགས་དང་ཕྱག་ཆེན་ཆོས་དྲུག་གི་དབང་ཁྲིད་དང་། སྒྲུབ་སྡེ་འཛུགས་པ། ཆོས་ཁྲིམས་བསྡམས་པ་སོགས་ཀྱིས་འབྲི་གུང་གི་བསྟན་པ་གཞི་ནས་གསོ་བར་མཛད། སྤོ་བོའི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་བྲེ་མོ་ཆུ་མདོ་ལ་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་དགོན་པ་གསར་འདེབས་མཛད། སྨོན་ལམ་གྱི་ཆོ་ག་ཡན་ལག་ཉི་ཤུ་པ་ཡང་མཛད། ཁོང་སྐུ་ཚེ་གང་བོས་རྒྱ་གར་དང་། རྒྱ་ནག  འཇང་། བལ་བོ། ཁ་ཆེ། མངའ་རིས། ཀློ་བོ། མདོ་ཁམས།  དྭགས་ཀོང་། ལྷོ་མོན། དབུས་གཙང་། ཡར་འབྲོག  བྱང་རིན་སོགས་ཀྱི་མི་རིགས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་ཀུན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཏང་ནས་དུས་འདའ་བར་མཛད། ཁོང་ནི་ཀརྨ་པའི་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་ཡིན། ཁོང་གི་སློབ་མ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་ཞྭ་དམར་ཆོས་གྲགས་ཡེ་ཤེས་དང་། གྲུབ་ཆེན་སངས་རྒྱས་མཉན་པ། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན། ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་པ་བཅས་ཡིན། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི《ཚད་མ་རིག་གཞུང་རྒྱ་མཚོ》དང་། 《མངོན་རྟོགས་རྒྱན་འགྲེལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྒྲོན་མེ》། 《འདུལ་བ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག》། 《གསང་འདུས་མི་བསྐྱོད་པའི་མངོན་རྟོགས》། 《བསྟོད་ཚོགས》བཅས་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་བཞུགས་སོ། །
སྨན་རི་བ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ།
སྨན་རི་བ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ།
རྗེ་འདི་ནི་གཙང་ཐོབ་རྒྱལ་སྨན་རིར་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དགུའི་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་འཁྲུངས། སྐུ་གཞོན་དུས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཆོས་ཞུགས་མཛད།  རིག་གནས་སོགས་ལ་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཐོབ།  པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་མཆོག་གི་མཆོ་དཔོན་མཁན་པོ་མཛད།  དེ་རྗེས་པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་དགུང་ལོ་བཞི་སྟེང་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་རྟ་(༡༨༥༨)སྐྱབས་དབྱིངས་ཛ་སག་གི་ཕྱག་ལས་ཐུགས་འགན་བཞེས།  དེ་རྗེས་ངམ་རིང་ཆོས་སྡེའི་བྱམས་ཁང་སྟེང་ཤོད་དང་།  བླ་བྲང་།  ཆོས་ར།  གྲྭཤག་སོགས་ཉམས་གསོ་གསར་སྐྲུན་དང་།  རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་གསར་བཞེངས་མཛད།  རྗེ་མཆོག་གིས་སྐྱབས་དབྱིངས་ལོ་བརྒྱད་ཐུགས་འགན་བཞེས་ནས་རབ་བཅུ་བཞི་པའི་ཤིང་གླང (༡༨༦༥)ལོར་དགོངས་ཞུ་མཛད་དེ་ཟུར་བཞུགས་སུ་ཕེབས།  བཀའ་རྩོམ་ལ་མཚོན་ན《བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུའི་རྟོགས་བརྗོད་དབྱངས་ཅན་འཕང་འགྲོའི་སྒྲ་དབྱངས》《འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་པ་ཆོས་རྒྱལདྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་བསྔགས་འོས་བསྔགས་པ》《སྐྱེས་རབས་སོ་བཞིའི་བསྡུས་དོན་བཅུད་ལྡན་རི་བརྒྱའི་སྙེ་མ》《རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོར་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་གསོལ་འདེབས》《ཉམས་མྱོང་རྒན་པོའི་འབེལ་གཏམ》སོགས་པོད་ཆུང་གཅིག་བཞུགས།  འདས་ལོ་དང་མཛད་རྣམ་ཞིབ་པར་མ་གསལ།
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༨ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༢༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣༠༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༦༤ཡོད།
༣༣ (གྲངས་ཀ།)
༣༣ནི་རང་བྱུང་གི་གྲངས་ཞིག་སྟེ་༣༢པའི་རྗེས་མ་དང་༣༤པའི་སྔོན་དུ་ཡིན།
སྨར་ཟོང་ཁྲ་གསུམ།
སྨར་ཟོང་ཁྲ་གསུམ།
གསེར་དངུལ་སོགས་དངོས་རིགས་སྤུས་གཙང་རྣམས་ལ་སྨར་དང་། ཁྲོམ་ཐང་དུ་བབས་ནས་རིན་གོང་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དངོས་ཟོག་ལ་ཟོང་།   རྩ་བ་ཆེ་ཞིང་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་གཅེས་ནོར་རྣམས་ལ་ཁྲ་ཟེར། །
གཡང་ཊི།
གཡང་ཊི་ནི་རྡོ་རིག་གི་རྒྱན་ཆ་ཞིག
སྐར་རེའི་འཁོར་ཚད།
དགའ་བ་འཕེལ་ལམ་ཧརྵའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་ངོ་སྤྲོད།སྐར་རེའི་འཁོར་ཚད་(མཚོན་རྟགས།: r/min)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
༡ r/min = (༡/༦༠)s-1
== ==
མཚོ་བརྒྱད་ལ་གནས་པའི་ཀླུ་ཆེན་བརྒྱད་
ཤར་དུ་མཐས་ཡས་དཀར་པོ། ལྷོར་འཇོག་པོ་སེར་པོ། ནུབ་ཏུ་དུང་སྐྱོངལདམར་པོ། བྱང་དུ་སྟོབས་རྒྱུལལྗང་གུ། ཤར་ལྷོར་པད་མ་ཆེན་པོ་སྔོན་པོ། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཧུ་ལུན་ཏ་སྨུག་པོ། ནུབ་བྱང་དུ་རིགས་ལྡན་ལྗང་ཁུ། བྱང་ཤར་དུ་ནོར་རྒྱལ་དཀར་པོ། ཞེས་སྐུ་སྟོད་ལྷའི་གཟུགས་ཅན་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་སྦྲུལ་མགོ་བདུན་གྱི་གདེངས་ཀ་ཅན་པད་མ་སྦྲུལ་མཇུག་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་པའོ།
གཉུག་རླུང་།
གཉུག་རླུང་ནི་འདྲེས་སྦྱོར་དཀའ་བའི་རླུང་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Arརེད།
ཤིང་ཏོག་གི་མིང་ཐོ།
ཤིང་ཏོག་གི་མིང་ཐོ་ནི་ཐབ་ཚང་དང་ཟ་ཀང་སོགས་ནང་ཤིང་ཏོག་ལ་ལའི་མིང་དེབ་བྱང་ལ་བཀོད་པ་ལ་ཟེར།
སྨར་ཡིག
སྨར་ཡིག
ཐོན་མིའི་གོང་དུ་བོད་ཡིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལྟར་ན་གཡུང་དྲུང་བོན་ཆོས་བཏོད་པའི་དུས་ལ་ཞང་ཞུང་ཁུལ་དུ་སྨར་ཡིག་གམ་སྨར་ཆེན་སྨར་ཆུང་ཞེས་པ་དར་བར་གྲགས།  །
ཟླ་༡༠ཚེས་༣༠ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༣༠ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣༠༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༦༢ཡོད།
ཡི་ས་གར།
ཡི་ས་གར་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
ཟླ་༡༠ཚེས་༣༡ཉིན་
ཟླ་༡༠ཚེས་༣༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣༠༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༦༡ཡོད།
སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ།
སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ།
དཔྱིད་ཀའམ་སོས་ཀ་ཉི་མ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བའི་སྐབས། རྒྱང་རིང་པོར་བྱེ་མ་ལ་ཉི་འོད་ཕོགས་པ་ན་ཆུ་སྔོ་ལམ་མེ་རྒྱགས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རི་དྭགས་རྣམས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཆུ་འཐུང་བར་རྒྱུགས་པ་ན་ཆུ་མེད་པར་གྲམ་ཐང་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་།   དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རི་དྭགས་རྣམས་སྐོམ་གྲིར་འཆི་བས་ན།  ཁྲག་ཁྲིག་སྣང་བ་དང་།   རྒྱང་རིང་ཆུ།  རི་དྭགས་སྲེད་སྐྱེད།  རི་དྭགས་འཆིར་འཇུག   བར་སྣང་ཆུ་རླབས།   གཡོ་བའི་འོད་བཅས་ཟེར།  །
སྨིན་གཏོང་།
སྨིན་གཏོང་།
ཉུང་དུ་བཏང་བ་དང་བར་དུ་ཁེ་བཟང་ཟ་བ་སོགས་མ་ཡིན་པ། །
སྨིན་གྲོལ།
སྨིན་གྲོལ།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན།  བསམ་བློ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་འཁོར་ནས་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་འགོ་ཚུགས་པ་ནི་སྨིན་པ་དང་།   ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།  །
ཚལ་ཐོ།
ཚལ་ཐོ་ནི་གཡོས་ལས་ཁང་སོགས་ཀྱི་ནང་ལ་ཚལ་ཀྱི་མིང་དག་དེབ་བྱང་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར།
རོང་སྡེ་གཉེན་སྲོལ།
ས་གཞི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་འཚོ་བཞིན་པའི་མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་མི་རིགས་རང་ཉིད་ལ་དབང་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སོགས་ཡོད་ལ། དེ་ནི་མི་རིགས་རང་ཉིད་དུས་རབས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་གོམས་འགྲོས་ཁྲོད་དུ་སྟངས་སྟབས་བརྟན་ཞིང་བརྗིད་པའི་སྒོ་ནས་མདུན་དུ་སྐྱོད་པའི་གཞི་མ་ཡིན།དེ་བས་གངས་ཅན་ཁ་བའི་ལྗོངས་སུ་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་གངས་ཅན་པ་དག་ལ་མཚོན་ནའང་དེ་ལས་མ་འདས་ཏེ་ཕ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་པ་ནས་ད་བར་དུ་འཕེལ་ཡོང་བ་དང་འཕེལ་འགྲོ་བཞིན་པའི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་ཡོད།
བག་མ་སློང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐོར།
སྤྱིར་བག་མ་སློང་དུ་འགྲོ་བའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་དུ་ཚིག་ཆང་དང་རྒྱུ་འདེད། རྒྱུ་གཅོད་སོགས་རིམ་པ་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་ལ། འདི་ཚང་མའི་སྔོན་གཉེན་པོ་ཚང་གིས་རང་སྡེ་བའི་ནང་བཤད་ལ་མཁས་པའི་རྒད་པོ་ཞིག་ལ་གོ་རེ་སྣ་གཅི(འདིའི་སྟེང་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་ཞིག་གཡས་སུ་འཁོར་ནས་དཀྲུས་དགོས)དང་སྲེག་ནུ། ཆང་དམ་པུ་གང(འདིའི་ཐོག་ལ་བལ་དཀར་པོ་ཞིག་གཡས་སུ་འཁོར་ནས་དཀྲིས་རྗེས་མདུད་པ་རྒྱག་དགོས་དང་དེའི་སྟེང་འབྲི་མར་མཐེ་བོང་ཙམ་ཞིག་གླགས་དགོས) བཅས་བྱིན་ནས་རྒད་པོ་དེ་བར་བའི་ཚུལ་དུ་བུ་ཆུང་གིས་ཕ་རོལ་གང་ཞིག་འདོད་བློ་ཡོད་པ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་བག་མ་སློང་གི་འགྲོ་དགོས་པ་དང་རང་ནུས་ཅི་ཡོད་བཏོན་ནས་ཆང་དམ་པུ་གང་དེ་ཨ་ཞང་ཚང་དུ་འཇོག་ཅི་ཐུབ་བྱ་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཆང་དེ་འཇོག་ཐུབ་སོང་ན་བུ་མོ་སློང་ཐུབ་ པའི་གོ་སྐབས་ཆེ་རུ་སོང་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཐེངས་དང་པོའ་ིཐོག་འཇོག་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཞིང་། གལ་སྲིད་གཉེན་འབྲེལ་འཛིན་འདོད་ཡོད་རུང་དེ་ལས་མ་འདས་ལ། དེ་ནི་ཨ་ཞང་ཚང་གི་རང་གིས་གཉོར་ཞིང་བསྐྱངས་བའི་བུ་མོ་དེ་མ་ཐག་གནས་ཡུལ་ལ་བརྫངས་རྒྱུ་ནི་ལས་སླ་མོ་མིན་པའི་རྟགས་སུ་མངོན། དེ་ལྟར་བར་བ་ཨ་ཞང་ཚང་གིས་སྟེར་རེག་བར་ དུ་ཐེངས་མང་པོ་འགྲོ་དགོས།
ཚིག་ཆང་འཐུང་བའི་སྐོར།
ཨ་ཁུ་བར་བས་ལས་ཚེགས་ལ་མ་བལྟས་བར་ཐེངས་མང་བོ་སོང་། གལ་ཏེ་ཨ་ཞང་ཚང་གིས་གནས་ཡུལ་དེ་ལ་འཐད་ན། གནས་འགྲོ་བུ་མོའི་མ་ཞང་ཞིག་གིས་ཆང་ཕང་ཁ་ཕྱེ་ནས་ཚིག་བྱིན་པའི་རྟགས་སུ་ཆང་ཧུབ་གང་འཐུང་བ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཚིག་ཆང་འཐུང་བ་ཟེར།
རྒྱུ་གཅོད་ཀྱི་སྐོར།
ཚིག་བྱིན་རྗེས་བར་བ་དང་ཨ་ཞང་ཚང་གཉིས་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ནས་རྒྱུའམ་ཨ་མའི་ནུ་རིན་ཅི་ཙམ་ལེན་པ་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། སྔོན་ཆད་སྒོར་མོ་ལྔ་བཅུའམ་བརྒྱ་སོགས་ལེན་ལ་ཞོར་དུ་འབྲུ་རིགས་སྒྱེ་གང་སོགས་ལེན་གྱི་ཡོད་མོད། ད་བར་དམངས་ཚོགས་ཚང་མའི་འཚོ་བའི་ཆུ་ཚད་ཇེ་བཟང་ལ་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས་སྒོར་མོའི་ཚད་ཐུག་ཇེ་མཐོ་ལ་སོང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་གསེར་གྱི་སྐེད་རྒྱན་དང་རྣ་རྒྱན། དངུལ་གྱི་སྐག་བཅིངས་སོགས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་རྒྱུ་གཅོད་ཟེར།
རྒྱུ་འདེད་པའི་སྐོར།
དེར་ཡང་ཧ་ཅང་ཉིན་བཟང་སྐར་བཟང་གི་དུས་ཤིག་ལ། ཨ་ཞང་ཚང་གིས་རང་སྡེ་བའི་ནང་གི་ཁྱིམ་ཚང་རེའི་བུ་གཅིག་རེ་རྒྱུ་ཆང་འཐུང་དུ་འབོད་དགོས་པ་དང་། ཨ་ཁུ་བར་བ་དང་མག་པ། གླུ་བ(གླུ་ཅུང་ཟད་ལེན་ཤེས་དགོས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ཨ་ཁུ་བར་བའི་ལེན་ཤེས་ན་མ་ཁྲིད་ནའང་ཆོག གང་ལྟར་མི་གསུམ་གྱི་ཡན་སོང་མི་ཆོག) གསུམ་གྱིས་ཀྱང་གྲོས་ཐག་བཅད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སྒོར་མོ་དང་ཞོར་དུ་ཆང་། དུ་བ་དང་ཁ་ར་སོགས་འཁྱེར་ཡོང་ན་སྡེ་བ་ནང་གི་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་ཚང་མ་ཁྱིམ་དེ་ལ་འཛོམས་ནས་ཟས་ཟ་ཞོར་དང་གླུ་ལེན་རེ་བྱེད་ནས་སྟོན་མོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཉིན་གུང་གི་ཟ་མ་ཟོས་རྗེས་ཨ་ཁུ་བར་བས་བུ་མོ་སློང་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པར་བཤད་དགོས།
སྟོན་བཤད།
ཞེས་རང་ཡུལ་གྱི་རྒན་པ་དག་གི་ངག་རྒྱུན་དང་རང་གིས་ཡུལ་དངོས་སོགས་སུ་ ཕྱིན་པའི་མཐོང་ཐོས་ཅི་རིགས་དྲང་མོར་བྲིས་པའོ། །
༡༩༥༡ལོ།
༡༩༥༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སྦས་རླུང་།
སྦས་རླུང་ནི་འདྲེས་སྦྱོར་དཀའ་བའི་རླུང་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Krརེད།
སྨན་རྩིས་ཁང་།
སྨན་རྩིས་ཁང་ (English: Men-Tsee-Khang or Tibetan Medical & Astro Institute ) ནི་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་འབྲུག ཕྱི་ལོ་༡༩༡༦ ལོར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་ཆེན་པོས་ལྷ་སར་གསར་བཙུགས་གནང་བ་དང་ཕྱིས་དུས་འགྱུར་གྱིས་བོད་ས་ཡོངས་རྗོགས་རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་བཟུང་བྱས་རྗེས་༌༸གོང་ས་ཏ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས། སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་བཞིན་པར་བརྟེན། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༡ ལོར་༸གོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་སྐར་དཔྱད་རྩིས་རིག་གཉིས་མ་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་དང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ནད་ཀྱིས་མནར་བའི་ཉམ་ཐག་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་སུ་དྷ་རམ་ཤ་ལ་སྨན་རྩིས་བསྐྱར་དུ་སྨན་རྩིས་ཁང་བསྐྲུན་བཞེངས་མཛད། སྨན་རྩིས་ཁང་ལ་སྡེ་ཚན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་དང་རིག་གཞུང་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད། འཛིན་སྐྱོང་སྡེ་ཁོངས་སུ་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས། ཡན་ལག་སྤྱི་ཁྱབ་སྡེ་ཚན། ནང་ཞིབ་སྡེ་ཚན། དངུལ་རྩིས་ཁང་། ས་ཁང་ཚོགས་ཆུང་། སྨན་མཛོད་དང་སྨན་ཚོང་སྡེ་ཚན་སོགས་ཡོད་། རིག་གཞུང་སྡེ་ཚན་ཁོངས་སུ་སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཁང་། སྨན་སྦྱོར་སྡེ་ཚན། ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན། སྔོ་སྦྱོར་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན། སྨན་རྗས་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན། དཔེ་དེབ་ཞིབ་འཇུག་དང་པར་སྐྲུན་སྡེ་ཚན། སྨན་རྩིས་བོད་ཡིག་དུས་དེབ་ཚོགས་ཆུང༌དང་སྨན་རྩིས་དབྱིན་ཡིག་དུས་དེབ་ཚོགས་ཆུང༌སོགས་ཡོད།
འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས།
འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཁོངས་སུ་མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་མི་རྗེ་འཕྲོད་བསྟེན་བཀའ་བློན་མཆོག་ཚོགས་གཙོ་དང་། མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་འཕྲོད་བསྟེན་དྲུང་ཆེ་ཚོགས་གཞོན། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆོས་ནང་ཤེས་གསུམ་གྱི་དྲུང་ཆེ་རྣམ་པ་མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་ཚོགས་མི། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་རྒྱུན་ཞུགས་འགན་འཛིན། མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གི་འགན་འཛིན། མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་གཙོ་བོ་བཅས་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཚོགས་མི་གྲངས་དགུ་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ངམ་བཀའ་ཤག་གང་རུང་ནས་ཐད་བསྐོས་གནང་བའམ་ཡང་ན། སྨན་རྩིས་ཁང་གིས་འོས་བསྡུའི་ལམ་ནས་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཀུན་སྤངས་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེ་
སྡེ་སྲིད་གཙང་པའི་མི་ཐོག་དང་པོ་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ལ་བུ་རྒན་གཞོན་དགུ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་གྲགས་པ་ཅན་གྱི་བུ་གསུམ་སྟེ་ཀརྨ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ། ཀུན་སྤངས་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེ། ཀརྨ་བསྟན་སྲུང་གསུམ་ཡིན་ཞེས་སྤེལ་སེར་བས་བྲིས་པའི《ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་ཁྲིམས་ཡིག་ཞལ་ལྕེ་བཅུ་དྲུག》གི་འགོ་བརྗོད་ནང་གསལ་ཞིང་། ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ནང་སྐབས་དེར་ཀུན་སྤངས་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེས་གཞིས་ཀ་བསམ་འགྲུབ་རྩེར་སྲིད་དབང་བཟུང་བ་དང་། བསྟན་སྲུང་དབང་པོ་པ་རྣམ་ནོར་བུ་ཁྱུང་རྩེར་ཡོད་ཚུལ་ཙམ་ལས་དེ་མིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བ་མ་མཐོང་།
འདྲེས་སྦྱོར་དཀའ་བའི་རླུང་གཟུགས།
འདྲེས་སྦྱོར་དཀའ་བའི་རླུང་གཟུགས།
སྨན་རྩིས་ཁང་།
དདུལ་རྩིས་སྡེ་ཚན།
སྡེ་ཚན་འདིས་ལོ་རེར་དབུས་སྡེ་ཚན་རྣམས་དང་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་དང༌། རྩིས་འགོ་སོ་སོའི་ཐོག་བྱུང་སོང་བསྡད་གསུམ་གྱི་རྩིས་ཁྲ་རྣམས་ཧེ་བག་མེད་པར་ཁམས་དྭངས་བདག་ཉར་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲའི་ཞུ་སྒོ་མཐའ་དག་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཀུན་སྤངས་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྨན་རྩིས་ཁང་།
དིལླི་ཕྱིར་ཚོང་།
སྡེ་ཚན་འདི་ནི། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གསོ་རིག་ཐོན་དངོས་དང༌། ལུས་ཕན་གསོ་རིག་ཉེར་མཁོའི་རིགས། ལོ་ཐོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དང༌། དཔེ་དེབ་སོགས་ཐོན་དངོས་རིགས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་འབྲེལ་མཐུད་དང་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གཞུང་འབྲེལ་ལས་དོན་རིགས་རྒྱ་གར་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གཞུང་ཚབ་ཁག་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་དགོས་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་དགོས་རིགས་ཀྱི་ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་འཁྱེར་དང༌། ཐོངས་མཆན། གནམ་གྲུའི་འཛིན་ཤོག་མངགས་ཉོ་སོགས་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་ལས་དོན་འགན་འཁུར་ཞུ་བཞིན་ཡོད། སྡེ་ཚན་འདིས་ལོ་རེར་དབུས་སྡེ་ཚན་རྣམས་དང་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་དང༌། རྩིས་འགོ་སོ་སོའི་ཐོག་བྱུང་སོང་བསྡད་གསུམ་གྱི་རྩིས་ཁྲ་རྣམས་ཧེ་བག་མེད་པར་ཁམས་དྭངས་བདག་ཉར་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲའི་ཞུ་སྒོ་མཐའ་དག་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཁང་།
སྨན་རྩིས་མཐོ་སློབ་ཁང་ནི་བོད་ཀྱི་སྨན་དང་རྩིས་ཀྱི་རིག་པ་གཉིས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང༌མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྒོ་ནས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་ལ་དམིགས་ཏེ་རང་རིགས་གཙོས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་དང༌། རུ་སོག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ནས་སློབ་ཕྲུག་བསྡུ་བཞེས་གནང་སྟེ། འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བཞག་སྨན་རྩིས་གཉིས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་ཚད་ལྡན་མི་སྣ་གང་མང་གསོ་སྐྱོང་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་སྨན་རྩིས་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་འདི་དངོས་སུ་དབུ་བརྙེས་ནས་ད་བར་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་སོང་བ་དང་། ལོ་ངོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་ཆེས་ཆེ་བའི་གྲུབ་འབྲས་སུ་རྩིས་ཆོག་པ་ནི་ཁྱོན་བསྡོམས་སྨན་སློབ་སྐབས་བཅུ་དྲུག་དང་རྩིས་སློབ་སྐབས་བརྒྱད་བྱུང་ཡོད་ལ། ཁྱོན་སྨན་པ་ཚད་ལྡན་གྲངས་༢༤༣དང་རྩིས་པ་གྲངས་༥༥བསྐྱེད་བསྲིངས་བྱས་ཡོད།
སྨན་སྦྱོར་སྡེ་ཚན།
སྡེ་ཚན་འདི་ནི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་སྡེ་ཚན་ནང་ནས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ཡིན་ལ། སྡེ་ཚན་འདི་ལ་སྨན་པའི་ཡིག་ཚང་དང་བཟོ་སྐྲུན་ཚན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད་པ་དང་། བཟོ་སྐྲུན་ཚན་པ་ལའང་ནང་གསེས་སྨན་རྒྱུ་མཁོ་སྒྲུབ་དང༌། གཙང་བཟོ། ལས་སྣོན། འཕྲུལ་འཐག རིལ་སྒྲིལ། གྲངས་བཤེར་བཅས་སྡེ་ཚན་ཁག་དྲུག་ཡོད། སྨན་སྦྱོར་སྡེ་ཚན་ནས་བོད་དང་། རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་སྔོ་སྨན་དང་། གཏེར་སྨན། རིན་པོ་ཆེའི་སྨན་སོགས་སྨན་སྣ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལ་ཉེ་བ་མཁོ་སྒྲུབ་དང༌། ལས་སྣོན་འདུལ་སྦྱངས་གང་དགོས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཐོང་བརྒྱུད་མན་ངག་ལྟར་ལག་ལེན་དང་། བདུད་རྩིའི་བཅུད་རྒྱལ་དངུལ་ཆུ་བཙོ་ཐལ་ཆེན་མོ་དང༌། ཟ་འཆིང་ཁམས་སོ་སོའི་ཐལ་བཟོ་སོགས་ཕྱག་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ཆ་ཚང་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། དེང་དུས་རིག་གསར་འཕྲུལ་ཆས་ལ་བརྟེན་ནས་གཙང་འཕྲོད་དང་ལས་ཆོད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་དང་། གསོལ་སྨན་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔར་སྲོལ་སྨན་བླའི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་སྨན་སྒྲུབ་རྒྱུན་སྲོལ་ཡང་མ་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
སྔོ་སྦྱོར་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན།
སྡེ་ཚན་འདི་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྨན་སྦྱོར་ཉམས་ཡིག་ཚད་ལྡན་ཕྱོགས་སྡེབ་ཁག་གཞིར་བཞག་སྟེང་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་སྨན་དཔྱད་རིག་པའི་སྦྱོར་བཟོའི་ལག་རྩལ་གྱི་ཐབས་ལམ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་དེང་དུས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་དགོས་མཁོའི་རིགས་ལུས་ཀྱི་དཔལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་བྱུག་རྫས་སྣ་ཚོགས་དང་། འདུ་བ་སྙོམས་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཇ། གཞན་ཡང་ཁོང་དུ་བསྟེན་པའི་སྨན་མར་སོགས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྨན་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་བརྟག་ཞིབ་དང་ལེགས་སྒྲུག་བྱེད་པ། སྦྱོར་བཟོའི་གོ་རིམ་རྣམས་ཚུལ་མཐུན་ངང་དེང་དུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་རའི་གནས་བབ་དང་བསྟུན་ཏེ་གསར་བཟོ་བཅས་བྱེད་བཞིན་པ་མ་ཟད། འགྲེམས་སྤེལ་མ་ཞུས་པའི་སྔོན་དུ་ཕན་ཡོན་བརྟག་དཔྱད་ལ་གནའ་དེང་གི་བརྟག་དཔྱད་རིག་པས་ཞིབ་མནན་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་ལག་ཏུ་བསྟར་བ་དང་། མཐར་བོད་སྨན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔར་སྲོལ་འགྲོ་ལུགས་བཞིན་སྨན་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱིན་རླབས་འཇུག་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དོ། །
སྨན་རྗས་ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན།
སྡེ་ཚན་འདི་ནས་སྨན་རྫས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཁ་གསལ་མེད་པ་རྣམས་འོལ་ཚོད་མ་ཡིན་པར་ཁུངས་ཐུབ་འཁྲུངས་དཔེ་འདྲ་མིན་ལ་དཔྱད་བསྡུར་དང༌། བོད་ཕྱི་ནང་སོགས་ཀྱི་མཁས་པར་གོ་བསྡུར་དཔྱད་ཞིབ་བརྒྱུད་ངོས་འཛིན་ཉམས་པ་རྣམས་སླར་གསོ་དང་། ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་རྣམས་མི་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་ཡོང་ཆེད་སྔོ་སྨན་དང་ཁྲོག་སྨན་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་སྨན་རྫས་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང༌། སྐྱེས་གནས། རོ་ནུས། ཞུ་རྗེས། ངོ་བོ། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་མིན་ཨ་ཡུ་རྦེ་ད་དང་ཡུ་ན་ནི་སོགས་ལུགས་གཞན་གྱི་སྨན་རིགས་དང་དཔྱད་བསྡུར་ཞུ་འོས་རིགས་ལ་དམིགས་བཀར་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱིས་དཔེ་རིས་དང་འགྲེལ་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཐོག་ནས་ཞིབ་འཇུག་གིས་དེབ་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཞུས་ཏེ་བོད་སྨན་སློབ་གཉེར་བ་དང༌། ལག་ལེན་པ། ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་བཅས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྔོ་སྨན་གྱི་སྤྱིན་ཤོག་གསོག་ཉར། སྨན་ཐང་རིགས་གསར་བཞེངས་བཅས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སྔོ་སྨན་ཁག་ཅིག་སྐྱེ་གནས་དང་མཐུན་པར་འདེབས་ལས་ཀྱང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ།ལྷག་པར་དུ་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་རང་བྱུང་གི་སྨན་རྫས་ལ་དགའ་ཞེན་དང༌། དོ་སྣང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་མ་ཟད། དེང་དུས་ཚན་རིག་པས་བོད་ཀྱི་སྨན་རྫས་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་བཞིན་པར་གཞོགས་འདེགས་དང་ཚན་རིག་ཐོག་ནས་ཁུངས་བསྐྱེལ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ན་སྔར་བས་བོད་སྨན་དར་ཁྱབ་ཡོང་རྒྱུར་གོམ་སྟབས་མྱུར་བ་དང༌། ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་ཐུབ་པའི་གསོ་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་སོགས་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཉམས་ཞིབ་སྡེ་ཚན།
སྡེ་ཚན་འདི་ནས་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ། དེང་དུས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ནད་རིགས་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་ཕྱི་ལུགས་གསོ་རིག་ནས་བཅོས་དཀའ་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པའི་ནད་རིགས་ཁག་ཅིག་ལ་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་བརྟག་ཞིབ་ཀྱིས་ནད་མིང་གཏན་འབེབས་དང༌། སྨན་སྦྱོར་གསར་བསྐྲུན། ཡིག་ཆ་བསྡུ་རུབ། དེང་དུས་ཚན་རིག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་སྟངས་དང་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཕྱི་ལུགས་སྨན་ཁང་ཚད་ལྡན་ཁག་ཅིག་དང་མཉམ་དུ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན་པ་མ་ཟད་གྲུབ་འབྲས་ཀྱང་མངོན་གསལ་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཟས་སྤྱོད་སློབ་སྟོན་གྱི་དཔེ་དེབ་སོགས་ཀྱང་འདོན་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
དཔེ་དེབ་ཞིབ་འཇུག་དང་པར་སྐྲུན་སྡེ་སྡེ་ཚན།
སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པ་དང་རྩིས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཏེ་སྔོན་བྱོན་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་བརྩམས་ཆོས་རིགས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་ཞིབ་འཇུག འཚོལ་བསྡུ་བདག་ཉར་བྱེད་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཡིན་ལ། སྡེ་ཚན་འདི་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རིག་གཞུང་འདི་ཉིད་ཉམས་པ་སླར་གསོ་དང་། ཡོད་པ་རྒྱུད་འཛིན། མེད་པ་གསར་འདྲེན་བཅས་རྩ་དོན་དུ་བཟུང་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་ལ་ཉེ་བའི་སྨན་རྩིས་གཞུང་ལུགས་དང་ཉམས་ཡིག་རིགས་འཚོལ་སྒྲུབ་དང་མྱུར་སྐྱོབ། ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེང་དུས་འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པའི་བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་ཞུ་དག་དཔར་སྐྲུན་སོགས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་གསོ་བ་རིག་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ངོ་སྤྲོད་དང་། འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་རྩར་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་དགོས་དམིགས་འོག་གཡུ་ཐོག་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་བརྩམས་གནང་བའི་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་བཞི་ཨིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་མགོ་བཙུགས་ནས་ལོ་མང་སོང་ཟིན་པ་དང་། རྩ་རྒྱུད་དང་བཤད་རྒྱུད། ཕྱི་མ་རྒྱུད་བཅས་བསྒྱུར་ཟིན་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་མན་ངག་རྒྱུད་སྒྱུར་བཞིན་ཡོད།
རུ་བེན། (གསུང་རབ།)
རུ་བེན་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
སྨིན་དྲུག་གི་ཟླ་བ།
སྨིན་དྲུག་གི་ཟླ་བ།
བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་སུམ་ཅུ་བར་སྐར་མ་སྨིན་དྲུག་གིས་ནམ་ཚོད་འཛིན་ཞིང་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་སྨིན་དྲུག་མཉམ་དུ་འགྲོགས་པའི་དབང་གིས་ཟླ་བ་དེ་ལ་སྨིན་དྲུག་ཟླ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་རིག་པའི་གཞུང་མང་ཆེ་བར་གསལ།  །
ཀུན་ཕན་ཉིན་བྱེང་
འདི་ཡང་ཉི་མའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ཉི་མས་མི་དང་། དུད་འགྲོ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་སོགས་ལ་དྲོད་གཏོང་བས་ན་ཀུན་ཕན་དང་། འཇིག་རྟེན་ཚང་མ་ཉིན་མོར་བསྒྱུར་མཁན་ཡིན་པས་ན་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་དང་ཉིན་བྱེད་ཟེར།
ཛེན་རླུང་།
ཛེན་རླུང་ནི་འདྲེས་སྦྱོར་དཀའ་བའི་རླུང་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Xeརེད།
སྨིན་པར་བགྱིས།
སྨིན་པར་བགྱིས།
སློབ་མ་དེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཆུ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཐུབ་པར་བྱས་པ། །
གྷེ་ལིམ།
གྷེ་ལིམ་ནི་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Gaརེད།
ཐ་བུ་ལོན།
ཐ་བུ་ལོན་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
ཀུན་བྱང་ཕྱོགས་གཉིས་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
འཇར་མི་ནིམ།
འཇར་མི་ནིམ་ནི་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Geརེད།
ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་
ཇོ་ནང་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་རྨིང་གཞི་ཐོག་མར་མཛད་པ་པོ་སྟེ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་དང་ལམ་འབྲས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།  བོད་དུ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་དང་ལམ་འབྲས་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། ཁོང་ནི་གཙང་སྟོད་མདོག་གི་དང་བ་ཕྱར་དུ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ལྕགས་བྱི་(༡༢༤༠)ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ས་སྐྱ་དང་འདར་སོགས་དབུས་གཙང་གི་གྲྭ་ས་ཕལ་ཆེ་བར་སློབ་གཉེར་མཛད། འདར་དང་དོན་མོ་རི། སྐྱང་འདུར་བཅས་ཀྱི་ཟུར་ཆོས་པ་དང་ཆོས་དཔོན་མཛད། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་སྐུ་འོད་ཟེར་ལ་མངའ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་གསན་ཅིང་། སྤྱིར་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཁྲིད་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ཁག་བཅུ་བདུན་ཙམ་གསན་ནས་ཉམས་བཞེས་མཛད། ཆོས་འཆད་ཉན་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མི་མཛད་པར་སྒོམ་སྒྲུབ་གཙོ་བོར་མཛད་པས་ཀུན་སྤངས་པ་ཞེས་མཚན་ཐོགས། སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་ཇོ་ནང་གི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་ནས་གཙོ་ཆེར་གནས་དེ་ཉིད་དུ་བཞུགས་ཏེ་བཤད་པ་དང་གདམས་ངག་གཉིས་ཀའི་སློབ་མ་མང་དུ་བསྐྱངས་པས་ཇོ་ནང་པའི་བརྒྱུད་འཛིན་ཐོག་མར་བྱུང་། དགུང་གྲངས་དོན་བཞིར་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་བྱི(༡༣༡༣)ལོའི་དཔྱིད་འབྲིང་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཚེར་ཉེར་ལྔ་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས། སློབ་མ་ཀུན་སྤངས་བུ་བཞི་བྱུང་།  བྱང་སེམས་རྒྱལ་བ་ཡེ་ཤེས། ལ་སྟོད་པ་དབང་རྒྱལ།  མུན་ལེ་བྲག་ཁ་བ་གྲགས་པ་སེང་གེ སྟོན་པ་ཀུན་རྒྱུལ། གཞན་ཡང་བར་དོ་འཕྲང་གྲོལ་མཛད་པ་པོ་གཙང་ནག་ཕུག་པ་ཐུགས་རྗེ་སེང་གེ་སོགས་ཀྱང་བྱོན།  ལོ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་རྒྱས་་པ《ཇོ་ནང་ཆོས་འབྱུང》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས་༢༠ནས༢༡བར་གསལ།
སྨུ་རི་སྨུག་པོ།
སྨུ་རི་སྨུག་པོ།
རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བང་སོའི་མིང་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྨུག་རི་སྨུག་པོ་ཟེར། །
སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་།
སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་།
གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམས་པ་དང་། སྔགས་བཟླ་བ་སོགས་བྱེད་པ་ལ་སྔོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྒྱུད་ལམ་བསྒོམ་པའི་སྣོད་དུ་བྱ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་བྱའི་ལྷ་དེའི་དབང་ཐོབ་དགོས་པ་དང་།  དེ་ཡང་བླ་མ་གོང་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པའི་བླ་མའི་དྲུང་ནས་དབང་ཞུ་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར།  །
སེ་ལེ་ནིམ།
སེ་ལེ་ནིམ་ནི་སྲ་གཟུགས་དང་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་མ་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Seརེད།
ཀུན་བྱེང་ཀྱི་རྒྱུང་
གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཀློང་སྐོར་དང་ཕྱི་སྐོར་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གསེས་གཉིས་པ་ཕྱི་སྐོར་ལ་རྣམ་གྲངས་དང་འགྱུར་ལུགས་གཉིས་ལས་རྣམ་གྲངས་ལ་རྒྱ་གར་དུ་དགུ་ཡོད(༡རྒྱུད་སྡེ། ༢་སེམས་སྡེ། ༣་ཀློང་སྡེ། ༤བམ་པོའི་སྐོར། ༥མདོ་ལུང་། ༦རྫོགས་ཆེན་མ་བུའི་སྐོར། ༧མན་ངག་རྫོང་འཕྲང་གི་སྐོར། ༨མན་ངག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐོར། ༩མན་ངག་བསམ་གཏན་གྱི་སྐོར)པ་དང་། འགྱུར་ལུགས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་རྒྱུད་སྡེ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་བཅུ་དྲུག་ཡོད(རྩ་བའི་རྒྱུད་ལྔ། ཡན་ལག་གི་རྒྱུད་བདུན། བཤད་པའི་རྒྱུད་བཞི)ཅིང་། བཤད་པའི་རྒྱུད་བཞིའི་ནང་གསེས་གཉིས་པ་ནི་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་ཡིན་པར《ཀློང་ཆེན་ཆོས་འབྱུང》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༢༩༣ལས་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྙན་ངག་པ་ལྗང་བུ
ལྗང་བུ། སྐྱེས་མིང་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རྨ་ལྷོ་རྫོང་གི་མི། རྫས་འགྱུར་དགེ་རྒན་དང་སྲིད་གཞུང་གི་དྲུང་ཡིག རྩོམ་རིག་རྩོམ་སྒྲིག  ཆེད་ལས་རྩོམ་པ་པོ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀ་གཉེར་མྱོང་།  ད་ལྟ་ཧྥ་ནར་སེ་ཡི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ག་གེ་མོ་རུ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྐོར་གྱི་ དཔེ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་གནང་མུས་སུ་ཡོད།  བོད་ཡིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ༼ལྗང་བུའི་རྩོམ་བཏུས-སྙན་ངག་དེབ༽དང་༼ལྗང་བུའི་རྩོམ་བཏུས-ལྷུག་རྩོམ་དེབ༽ ༼གཟི་མིག་དགུ་བ༽བཅས་ཡོད། ལྗང་བུ། སྙན་ངག་པ་འདི་ཉིད་ཀླད་དབང་གི་རིམ་པ་མཐོ་ཞིང་མཐོང་རྒྱ་ཡངས་པའི་བོད་སྔ་མའི་གསར་དར་སྙན་ངག་གི་སྲོལ་འབྱེད་པའི་རིགས་སུ་མཐོང་ཞིང༌། དྲ་ཕབ་རྒྱུར་དགའ་བའི་སེམས་བྱུང་དེས་སྙན་ངག་རང་སྟེང་གི་མཛེས་པ་དེ་ཉིང་བཅུད་ལས་དགོས་མཁོ་ཆེ་ཙམ་དུ་མཐོང་མཁན་ཞིག་ཏུ་འདུག་པས་ན། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བའི་ཆུ་མགོ་དེ་ཁ་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་འཁྲིད་པའི་དགེ་མཚན་གྱིས་སྤྲས་ཡོད་ཅིང༌། རང་གི་གཞུང་ལུགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་གྲུབ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཐོག་མ་རང་ཡིན་ཞིང༌། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏོར་བའི་སྙན་ཚིག་གི་རིག་པ་ཡ་མཚན་པ་དེས་མི་རྣམས་ལ་བསམ་པའི་རྒྱགས་ཕྱེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་གསར་དུ་འདོན་སྤྲོད་ཐུབ་ཡོད་མོད། ཁོ་བོ་ལྟར་ན་སྙན་ངག་པ་འདིའི་འགྱུར་བཟོའི་དོད་ཀྱི་འཕེལ་ཚུལ་དེ་ཡིས། མཐར་ཐུག་གི་ཉེན་ཁའང་ཆེས་ཆེན་པོ་བཟོ་མཁན་གྱི་སྙན་ངག་པ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ངེས་པའང་མེད་སྙམ། །
བེན་ཡ་མིན། (གསུང་རབ།)
བེན་ཡ་མིན་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ
མཚན་རྒྱས་པར་༼གདན་ས་ཆེན་པོ་དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་༽ཞེས་ཞུ། ༼དྭགས་པོ་༽ཞེས་པ་ནི་སྔོན་བོད་མིའི་རིགས་རུས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ༼དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་༽ནི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་དགུའི་གྲས་ཡིན་པས་ལྷ་མིང་ཡུལ་ལ་ཆགས་པར་གྲགས། རྒྱ་ཚྭ་རྫོང་ནས་དཔྱང་ཟམ་ཕར་ཐོན་ཏེ་ཡར་ཀླུངས་གཙང་པོའི་བྱང་ངོས་ཀྱི་འཁོར་ལམ་སྤྱིར་བཏང་བ་བརྒྱུད་ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་དུ་འགྲོ་སའི་ལམ་དང་། རྭ་སྒྲེང་འཁྲུངས་ཁང་སོགས་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་ན་གཅེས་ཞེས་པའི་གྲོང་དེར་འབྱོར། རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་གསུམ་མ་ཟིན་ཙམ་འཛེགས་ན་དགོན་དེར་སླེབས། དགོན་དེ་ནི་མར་མི་དྭགས་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༡༡༢༡ལ་ ཕྱག་འདེབས་གནང་མཛད། གནས་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་རི་བོ་ཤཀྟིར་རམ་རི་བྲག་ཚང་ཚིང་ཅན་གྱི་གནས་ལ་ངོས་བཟུང་། ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རྒྱབ་རི་ནས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སོ་སོར་གཟིགས་སྣང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་བར་གྲགས། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའམ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༠༧༩ལོར་གཉལ་བོད་རྙིང་གྲོང་གསར་ཞེས་པར་སྐུ་འཁྲུངས་ཚུལ་དང་། བཙུན་མོ་སྲས་སྲོས་དང་བཅས་པ་རིམ་བཞིན་གཤེགས་ཚུལ་འཁོར་བ་ལ་ངེས་པ་འབྱུང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཚུལ་སོགས་དེབ་འདིའི་ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་མཁར་སྟེང་དགོན་གྱི་གནས་བཤད་ཀྱི་ཞར་དུ་ཞིབ་པར་གསལ། དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་དགུང་ལོ་སོ་གཉིས་ལ་སྟོད་དུ་ཕེབས་ནས་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་ཞབས་ལ་གཏུགས། གདམས་ངག་གསན་ཏེ་ཉམས་མྱོང་གི་རྩལ་ཐོན། དབུས་སུ་ཕེབས་ཁར་རྗེ་བཙུན་མི་ལས་༼བུ་སྟོན་པ་དབུས་སུ་བཞུད་པ་ན།། ཤར་སྒམ་པོ་དར་གྱི་རི་བོ་དེ།། རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས་པ་འདྲ།། རྒྱབ་རི་དར་དཀར་ཡོལ་བ་འདྲ།། རི་བདུན་བློན་པོ་འདུད་པ་འདྲ།། ཤིང་སྤང་གསེར་གྱི་མཎྜལ་འདྲ།། རི་དེ་ཡི་མགུལ་ན་གདུལ་བྱ་ཡོད།། ཁྱོད་དེ་རུ་སོང་ལ་འགྲོ་དོན་སྒྲུབས།། བུ་ཁྱོད་ཀྱི་བཞེད་དོན་འགྲུབ་ནས་མཆིས།།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་ཕྱག་ བཏབ། བཀའ་ གདམས་པའི་ལམ་རིམ་དང་། རྗེ་མི་ལའི་བཀའ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གདམས་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་《ལམ་རིམ་ཐར་རྒྱན》 མཛད། ལོ་གསུམ་སྟན་དང་མ་བྲལ་བར་སྒོམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པས་བཟོད་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཐོང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན། སློབ་མ་མཐའ་ཡས་པ་བྱུང་ནས་དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སྲོལ་གཏོད། སྔོན་དགོན་དེར་གཙུག་ལག་ཁང་ཀ་ཆེན་བཞི་བཅུ་དང་། ཀ་ཡུལ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི། ཟངས་ལུང་སྤྲུལ་པའི་ཕོ་བྲང་། གསང་སྔགས་ཕོ་བྲང་། ཆོས་ཁང་རྩེ་སོགས་སོ་སོར་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་ཐུགས་དག་གྱི་རྟེན་རྗེ་མི་ལའི་སྐུ་ དང་། དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་འབྱོན་མ། ཇོ་བོ་རྗེའི་ཕྱག་བཟོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གཙོ་འཁོར། མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་གྱིས་བཞེངས་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁ་སར་པ་ཎི། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱག་བྲིས་གྲུབ་ཆེན་མང་པོའི་ཕྱག་བརྒྱུད་པ་ན་རོ་པའི་ཐུགས་དམ་གི་རྟེན་བདེ་མཆོག་གི་སྐུ་ཐང་། མར་པའི་ཕྱག་བྲིས་ན་རོ་པའི་སྐུ་ཐང་། བེེཌཱུརྻའི་གླེགས་བམ་ཉི་ཁྲི་སོགས་ནང་རྟེན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་མང་པོ་བཞུགས།
ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ནང་གསེར་ཟངས་ཀྱི་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་ཚད་མའི་ཐུགས་ཀར་གུ་རུའི་རིང་བསྲེལ་དང་། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་ཀླད་རིང་བསྲེལ། ཐུགས་ལྗགས་འཁྲུལ་བྲལ། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་མང་པོའི་རིང་བསྲེལ་བཞུགས་པ་བྱིན་ཅན། གཞན་ཡང་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
སེ་ཀན་ཌིམ།
སེ་ཀན་ཌིམ་ནི་བར་བརྒལ་ལྕགས་རིགས་ཞིག་རེད། དེའི་འབྱུང་རྒྱུའི་མཚོན་རྟགས་ནི་Scརེད།
ཀརྨ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ
ཀརྨ་པ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཤིང་ཕོ་འབྲུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1604 ལོར་མདོ་ཁམས་སྨར་སྟོད་ཀི་ཟི་ཐང་དུ་ཡབ་ཁྱེའུ་ཐར་དང་། ཡུམ་ཨ་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་ཕོ་སྟག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1674 ལོར་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་མིང་ལ་ཡུམ་གྱིས་ཨོ་རྒྱན་སྐྱབས་ཞེས་བཏགས། ཀཾ་པོ་གངས་ར་ནས་རྨ་ཆེན་སྤོམ་རའི་བར་དུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཚེ་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གིས་གསེར་སྐྱེམས་དང་མཆོད་འབུལ་ཞུ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་། འཇང་བོད་སོགས་མཆོག་དམན་གྱི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་དགེ་བའི་ལམ་བཟང་དུ་སྨིན་པར་མཛད། དབུས་གཙང་སོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར་སྐབས་ཕ་ཝང་རོག་གཏམ་ཞེས་པ་ལ་ཞབས་རྗེས་བྱོན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་དགོན་དུ་འབྲི་ཆུའི་གནོད་པ་བཟློག་པར་མཛད། རྗེ་བཙུན་གཙུག་ལག་རྒྱ་མཚོས་གཙུག་ཕུད་བཞེས། ས་སྐྱོང་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོས་རྒྱལ་རྩེར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་འབྱོར་བ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་ཚོགས་པ་རྒྱ་ཆེའི་དབུས་སུ་སྨོན་ལམ་གྱི་མཛད་སྒོ་གནང་། དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་མཛད། སོག་པོ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་ནས་ཡོན་བདག་གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་རྩ་གཏོར་བཏང་བར་རྟེན། ཁོང་ཁམས་ཕྱོགས་བརྒྱུད་འཇང་ཡུལ་དུ་བྱོན། འཇང་དུ་དགོན་ཁག་བཅུ་གསུམ་གསར་འདེབས་མཛད་ཅིང་། ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དེ་ནས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོས་བོད་དུ་འབྱོར་དགོས་པའི་བཀའ་ལྟར་མཇལ་འཕྲད་གྲུབ། སེམས་ཅན་དབུལ་ཕོངས་ཅན་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་གིས་ཚིམས་པར་མཛད། སྣང་སྲིད་བདེན་མེད་དུ་གཟིགས་པས་དགའ་སྡུག་གི་སྣང་བ་མི་མངའ། གནོད་སྐྱོན་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་ལ་འཁོན་འཛིན་མེད་ཅིང་ལྷག་པར་བརྩེ་བར་མཛད། ཐུགས་མཉམ་རྗེས་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་གཡོ་བ་ཞིག་བཞུགས་སོ། ཁོང་ནི་ཀརྨ་པའི་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཡིན། ཁོང་གི་སློབ་མ་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་ཞྭ་དམར་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་ནོར་བུ་བཟང་པོ། དཔའ་བོ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། སི་ཏུ་མི་ཕམ་འཕྲིན་ལས་རབ་བརྟན། གནས་མདོ་ཀརྨ་ཆགས་མེད། ཁྱབ་བདག་གྲུབ་མཆོག་དབང་པོ། ཁ་རེག་ཀརྨ་བསྟན་སྲུང་བཅས་ཡིན། །
སྨེ་བ་དགུ།
སྨེ་བ་དགུ།
གཅིག་དཀར།  གཉིས་ནག   གསུམ་མཐིང་།   བཞི་ལྗང་།   ལྔ་སེར།  དྲུག་དཀར།  བདུན་དམར།  བརྒྱད་དཀར།  དགུ་སྨུག
༡༩༥༠ལོ།
༡༩༥༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།