བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་ལྷུག་རྩོམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་དེའི་འབྲི་ཐབས།
གདོད་མའི་ཚིག་ལྷུག་རྩོམ་རིགནི། རང་རེའི་ཡབ་མེས་ཚོའི་སྐབས་ཀྱི་སྐད་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་རབས་གྱི་རྩོམ་སྲོལ་ཏེ། དེ་ལའང་ནང་གསེས་ཕྱེ་ན་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོམ་རིག བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེར་བརྐོས་པའི་རྡོ་རིང་། སྤང་བླང་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པའི་ཞལ་ལྕེ། རྣམ་དཀར་དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཞུང་། ལུགས་ཀྱི་བླང་དོར་འབྱེད་པ་བསྟན་བཅོས། ལུས་ཁམས་གསོ་བ་སྨན་གྱི་གཞུང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་རྩོམ་གྱི་ཆོས་སོགས་སུ་དབྱེ་རིགས་པར་སེམས་ཏེ།་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་མཚན་གཞི་དང་བཅས་འཆད་པ། ༡༽བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོམ་ནི། ཏུན་ཧུང་ཡིག་རྙིང་། དོན་ཆེན་གནད་བསྡུས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ལས། ཁྱིའི་ལོ་ལ་བབ་སྟེ།བཙན་པོ་མྱེས་ཁྲི་སྲོང་རྩན་གྱི་སྤུར་ཕྱིང་བའི་རིང་ཁང་ནའ་རིང་མཁྱུད་ཆིང་བཞུག་སྟེ། བཙན་པོ་སྦོན་ཁྲི་མང་སློན་མང་རྩན་མེར་ཀེ་ན་བཞུགས་པར་ལོ་གཅིག །ཕགི་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། བཙན་པོ་ཉེན་ཀར་ན་བཞུགས་ཤིང་། ཕྱིང་བར། བཙན་ཕོ་མྱེས་ཁྲི་སྲོང་རྩན་གྱི་མདའང་བཏང་བར་ལོ་གཅིག །བྱི་བའི་ལོ་ལ་བབ་སྟེ། བཙན་པོ་ཉེན་ཀར་ན་བཞུགས་ཤིང་། བློན་ཆེ་སྟོང་རྩན་གྱིས་གློ་བོ་དང་རྩང་རྷྱའ་བཀུག་ཕར་ལོ་གཅིག །གླང་གི་ལོ་ལ་བབ་སྟེའ། བཙན་པོ་ཉེན་ཀར་ན་བཞུགས་ཤིང་། བློན་ཆེ་སྟོང་རྩན་གྱིས། གཡུག་ཏུ་གནག་ལིངས་བཏབ། ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེས་ཞིང་གྱི་ཕྱིང་རིལ་བགྱིས། ར་སང་རྗེའི་བློན་རིང་སྟག་རྷྱ་དང་ཞིང་གྱི་ཚོང་ཆེན་དབྱརད། ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་མངན་དུ་སྤུག་གྱིམ་རྩན་རྨ་ཆུང་བཆུག མདོ་སྨདུ་ཀམ་ཁྲི་བཟང་བྱེ་འདའ་ཐོང་མྱིས་བཀུམ་སྟེ་ཤ་གཉེརད་ཕར་ལོ་གཆིག། ལྟ་བུ་སྟེ། གོ་བདེ་རུ་གཏོང་ན། ཁྱི་ལོ(སྤྱི་ལོ་ 650 )སྲོང་བཙན་གྱི་སྐུ་ཕུང་ཕོ་བྲང་ཕྱིང་དབར་སྟག་རྩེར་གསང་རྒྱ་བྱས་ནས་བཞག ཚ་བོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་མེར་ཀེ་དབུ་རུ་ན་བཞུགས་པར་ལོ་གཅིག། ཕག་(651)ལོར་བཙན་པོ་མང་སྲོང་ཉེན་ཀ་འཕན་པོའི་ཤར་ཕྱོགས་ན་བཞུགས། ཕོ་བྲང་ཕྱི་དབར་སྟག་རྩེར་མེས་པོ་སྲོང་བཙན་གྲོངས་པ་ཕྱིར་བསྒྲག་གིས་འདས་མཆོད་བཏང་བར་ལོ་གཅིག བྱི་(652)ལོར་བཙན་པོ་མང་སྲོང་ཉེན་ཀར་ན་བཞུགས། བློན་ཆེན་འགར་སྟོང་བཙན་གྱིས། བལ་བོད་ས་མཚམས་ཀྱི་གློ་བོ་དང་། གཙང་གི་རྒྱལ་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་པར་ལོ་གཅིག། གླང་(653)ལོར་ བཙན་པོ་མང་སྲོང་ཉེན་ཀར་ན་བཞུགས། བློན་ཆེན་མགར་སྟོང་བཙན་གྱིས། མྱང་པོའི་ཁུལ་ནས་འབྲོག་པའི་ཤ་ཁྲལ་བསྡུས། བློན་ད་རྒྱལ་མང་པོ་རྗེས་ཞིང་པའི་འབྲུ་ཁྲལ་བསྡུས། ཞང་ཞུང་ཡུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་བློན་ཆེན་དུ་སྤུག་གྱིམ་རྩན་རྨ་ཆུང་བསྐོ་བཞག་བྱས། མདོ་སྨད་དུ་ཀམ་ཁྲི་བཟང་ར་འདའ་བས་བཀྲོང་པའི་དགྲ་ཤ་ལེན་པར་ལོ་གཅིག ཅེས་པའི་དོན་ནོ། ། འདི་ནི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཅང་ཏུན་ཧོང་ནས་དོན་པའི་ཡིག་རྙིང་ནང་། གསེར་སྲང་སྟོང་ཕྲག་གིས་གཞལ་ཐབས་མེད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེ་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་པ་རྣམས། བར་ལམ་རྒྱ་གར་དབྱིན་ཇི་སྲིད་གཞུང་དང་། ཧྥ་རན་སི་སོགས་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱབ་ནས་ཁ་འཐོར་ཡ་འཐོར་དུ་སོང་ཡང་། སྟབས་ལེགས་ནས་དེང་ཆར་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་རིམ་པར་བཞིན་ལག་སོན་བྱུང་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང། བོད་བཙན་པོ་དང་བློན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་མཚན་དང་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས། དེ་དག་གི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་དང་། རྒྱལ་སྲུང་དགྲ་འཐབ། ཁྲལ་འཇལ་ཁྲིམས་བསྡུ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིན་ཐང་ཅན་དེ་དག་ལ། བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཅེས་བརྗོད་ན་ཆོག་སྙམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་ན། བང་རིམ་འབྲེལ་ཆགས་པ། བྱུང་བ་དངོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བ། གང་ཞིག་གིས། གང་དུ། ཇི་ལྟར། དུས་ནམ་ཞིག རྒྱུ་མཚན་གང་གིས། འཇུག་འབྲས་ཅི་ཞིག བཅས་ཀྱི་ཆ་ལག་ཚང་བ། ཚིག་སྦྱོར་ནི་དེང་སང་བེད་སྤྱོད་མེད་པ་མ་གཏོགས་སྐབས་དེར། རྣ་བར་ཉན་སྤྲོ་བ་དང་། སེམས་ལ་མཇུག་སླ་བ། བློ་ལ་ངེས་བདེ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་བཤད་མ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚོང་འདུས་ཀྱི་འོ་མ་ནང་བཞིན་སྐད་ཡིག་སྣ་མང་འདྲེས་པའི་ཅོལ་གཏམ་མིན་པར་རྩམ་དྲི་དང་ཤ་དྲི་ལས་གཞན་པའི་དྲི་མ་མི་ཁ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རང་སྐད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༢༽བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེར་བརྐོས་པའི་རྡོ་རིང་། བཀའ་གཙིགས་ཡི་གེར་བརྐོས་པའི་རྡོ་རིང་ནི། ཁྲང་ཆིན་མཐུན་འབྲེལ་རྡོ་རིང་དང་། ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མ།  ཞྭ་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་།  མཚུར་ཕུའི་རྡོ་རིང་། ཀོང་པོ་དེ་མོའི་བྲག་བརྐོས་ཡི་གེ།  དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་། སྨན་ཡིག་ཁག ཤན་ཅང་ནས་ཐོན་པའི་ཤིང་ཁྲམ་བཅུ་དྲུག ཡུལ་ཤུལ་རྡོ་བརྐོས་བཟང་སྤྱོད། སོགས་མང་པོ་ཡོད་ལ། དཔེ་མཚོན་ཞིག་བགྲང་ན། ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྡོ་རིང་ནུབ་ལོགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ན། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་དང་།། རྒྱའྀ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱ་རྗེ་ཧྭང་ཏེ་དབོན་ཞང་གཉིས།། ཆབ་སྲིད་གཅྀག་ཏུ་མོལ་ནས།།མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་མཛད་དེ་གཙྀགས་བཅས་པ།། ནམ་ཞར་ཡང་མྀ་འགྱུར་བར་ལྷ་མྱྀ་ཀུན་གྱྀས་ཤེས་ཤིང་དཔང་བྱས་ཏེ།། ཚེ་ཚེ་རབས་རབས་སུ་གཏམ་བརྗོད་དུ་ཡོད་པའྀ་ཕྱིར།། མཇལ་དུམ་གྱི་གཙྀགས་ཀྱྀ་མདོ་རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་པའོ།། འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བརྩན་ཀྱྀ་ཞལ་སྔ་ནས།། རྒྱ་རྗེ་བྰུན་བྰུ་ཧེའུ་ཏག་ཧྭང་ཏེ་དང་།། དབོན་ཞང་གཉིས། སྒམ་དཀྱེལ་ཆེན་པོས་ནི།། འཕྲལ་ཡུན་ཡུལ་གྱྀ་ལེགས་ཉེས་ཅྀ་ཡང་བསྲུང་སྟེ།། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི།། བཀའ་དྲྀན་གྱིས་དགབ་པ་ཕྱྀ་ནང་མྱེད་པར།། མང་པོ་ཀུན་བདེ་སྐྱིད་པར་བྱ་བ་ལ་ནྀ་དགོངས་པ་གཅྀག་ཡུན་རྀང་པོར་ལེགས་པའྀ་དོན་ཆེན་པོ་ལ་ནྀ་བཀའ་གྲོས་མཐུན་ཏེ།། གཉེན་རྙིང་པའྀ་སྲི་ཞུ་ནྀ་དང་སྔའི་ཁྱྀམ་ཚེས་དགྱེས་པའི་ཚུལ་སླར་དུ་བརྩེགས་པར་མོལ་ནས།། མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་ནི་མཛད་དེ།། བོད་རྒྱ་གཉིས། ད་ལྟར་དུ་མངའ་བའི་ཡུལ་དང་མཚམས་སྲུང་ཞིང་། ། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནྀརྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡུལ།། ནུབ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པར་བོད་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཏེ།། དེ་ལས་ཕན་ཚུན་དགྲར་མྱྀ་འཐབ།། དམག་མྱྀ་དྲང་།། ཡུལ་མྱྀ་མརྣམ། ། ཡྀད་མ་ཆེས་པ་ཞྀག་ན།། མྱྀ་བཟུང་ཞིང་གཏམ་དྲྀས་ཏེ།། བརྫངས་ནས་ཕྱྀར་བཏང་ངོ།། ད་ཆབ་སྲྀད་གཅིག་ཅྀང་།། མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་འདྀ་ལྟར་མཛད་པས།།དབོན་ཞང་དགྱེས་པའི་བཀའ་ཕྲིནད་སྙན་པས་ཀྱང་འདྲུལ་དགོས་ཏེ།། ཕན་ཚུན་གྱྀ་ཕོ་ཉ་འདོང་བ་ཡང་།། ལམ་རྙིང་བར་བྱུང་ནས།།སྔ་ལུགས་བཞིན་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱྀ་བར།། ཙང་ཀུན་ཡོག་ཏུ་རྟ་བརྗེས་ལ།། སྩེ་ཞུང་ཆེག་ཏུ་རྒྱ་དང་ཕྲད་པ་མན་ཅད་ནི་རྒྱས་ཕུ་དུད་བྱ།། ཙེང་ཤུ་ཧྱྭན་དུ་བོད་དང་ཕྲད་པ་ཡན་ཆད་ན་བོད་ཀྱིས་ཕུ་དུད་བྱ་སྟེ།། དབོན་ཞང་ཉེ་ཞྀང་གཉེན་པའྀ་ཚུལ་བཞིན་དུ།། སྲྀ་ཞུ་དང་བཀུར་སྟྀའི་ལུགས་ཡོད་པར་སྦྱར་ཏེ།།ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དུད་རྡུལ་ནྀ་མྱྀ་སྣང་།། གློ་བུར་དུ་སྡང་བ་དང་དགྲའི་མྱྀང་ནྀ་མྱི་གྲག་སྟེ་ས་མཚུམས་སྲུང་བའི་མྱི་ཡན་ཅད་ཀྱང་དོགས་ཤིང་འཇིགས་པ་མྱེད་པར་ས་ས་མལ་མལ་ན་བག་བརྐྱང་སྟེ།། བདེ་བར་འཁོད་ཅིང་།། སྐྱིད་པའྀ་བཀའ་དྲྀན་ནི་རབས་ཁྲྀའི་བར་དུ་ཐོབ།། སྙན་པའྀ་སྐྲ་སྐད་ནི་གཉི་ཟླས་སླེབས་སོ་ཆོག་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ།། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་པའྀ་སྲིད་ཆེན་པོ་སྦྱར་ནས་གཙྀགས་བཅས་པ་འདྀ།།ནམ་ཞར་མྱྀ་འགྱུར་བར།། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་།། འཕགས་པའྀ་རྣམས་དང་གཉི་ཟླ་དང་གཟའ་སྐར་ལ་ཡང་དབང་དུ་གསོལ་ཏེ།། ཐ་ཚྀག་གི་རྣམས་པས་ཀྱང་བཤད།། སྲོག་ཆགས་བསད་དེ་མནའ་ཡང་བོར་ནས།། གཙིགས་བཅས་སོ།། གཙིགས་འདི་བཞིན་དུ་མ་བྱས་སམ།། བཤིག་ན།བོད་རྒྱ་གཉིས་གང་གིས་སྔར་ཉེས་པ་ལ་སྡྀག་ཅིང་། ལན་དུ་དཀུ་སྒྱུ་ཅྀ་བྱས་ཀྱང་གཙྀགས་གཤྀག་པ་ལ་མ་གཏོགས་སོ།། འདི་ལྟར་བོད་རྒྱ་གཉྀས་ཀྱྀ་རྗེ་བློན་གྱིས་ཞལ་གྱིས་བཤགས་མནའ་བོར་ཏེ།། གཙྀགས་ཀྱྀ་ཡྀ་གེ་ཞྀབ་མོར་བྲིས་ནས།། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱྀ་ནི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ།། བློན་པོ་གཙྀགས་འཛིན་པ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱྀ་ལག་ཡྀག་ཏུ་བྲིས་ཏེ།། གཙིགས་ཀྱི་ཡྀ་གེ་ཡང་སོ་སོའི་ཕྱག་སྦལ་དུ་བཞག་གོ།། ལྟ་བུའོ།། ད་དུང་རྩོམ་རིག་ཙམ་མིན་པའི་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དང་། རྡོ་མཁར། རྡོ་བརྩིགས་ཀྱི་ཐོག་ཁང་སྡོད་ཁང་སོགས་རྡོའི་རིག་གནས་ངོ་མཚར་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་མི་རིགས་འདིའི་རིག་གནས་ཀྱི་མཚོན་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱུན་མ་ཉམས་པར་ད་ལྟའི་བར་དར་རྒྱས་བྱུང་སྟེ། བོད་མིའི་འཚོ་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཟད། སློབ་གསོ་དང་མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་མི་དམན་པ་ཞིག་ལྡན་ནོ།། ༣༽ སྤང་བླང་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པའི་ཞལ་ལྕེ། སྤང་བླང་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པའི་ཞལ་ལྕེ་ནི། རི་དྭགས་བདས་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་དང་། ཁྱི་རྦོད་ནས་མི་བསད་པའི་ཁྲིམས་ཡིག བརྐུས་པ་འཇལ་གྱི་ཞལ་ལྕེ། སོགས་མཆིས་ཏེ། དེ་དག་གི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་བཀོད་ན། ཏུན་ཧུང་གཏེར་ཡིག བརྐུས་པ་འཇལ་གྱི་ཞལ་ལྕེ་ལས། དུ་མཆྀས་པ་ཚལད་འཇལོ ། སྲང་བཞི་མན་ཅད་སྲང་གསུམ་ཡན་ཅད་གྱི་ཁྲ་ ཞིག་རྐུས་ན་རྐུན་པོ་དུ་མཆྀས་པའྀ་ར་མགོ་ གཅིག་དགུམོ་དེའི་འོག་ན་ར་མགོ་པ་གཅིག་ཤུལ་ཉེ་བར་སྤྱུགོ་དེའི་འོག་དུ་རྐུན་པོ་དུ་མཆྀས་པས་ཚལད་འཇལོ ། སྲང་གཉིས་ཞོ་བདུན་ནམ་གཉིས་མན་ཅད་སྲང་གཉིས་ཡན་ཅད་ཁྲ་ཞིག་མྱིགི་གྱྀས་རྐུས་ན་ཁོ་ན་དགུམོ་མྱྀ་གཉིས་གྱི་རྐུས་ན་ཆལ་འཇལོ ། སྲང་གཅིག །ཞོ་བདུན་ནམ་གཉིས་མན་ཅད །  ནམ་ཅིག་ཡན་ཅད་གྱི་ཁྲ་ཞིག་རྐུས་ན་རྐུན་པོ་དུ་མཆྀས་པ་ཀུན་ཚལ་འཇལོ། … … ལྟ་བུས་མཚོན་ཏེ། སྤྱིར་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་ཁྲིམས་ཡིག་དང་པོ་དེ་ནི། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ཀྱི་མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུའི་བཀའ་བཙིགས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད། དེ་ནི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ནང་མཇལ་བའི་སྐལ་པ་མི་ལྡན་པས་གནའ་ཡིག་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྲིས་མིན་མི་ཤེས་སྟབས་འདིར་ཞུ་བའི་འབྲེལ་བ་ཆེར་མི་འདུག་སྙམ། དེ་ནས་རིམ་པར་བཞིན་བོད་བཙན་པོའི་མངའ་ཐང་རིམ་པར་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་སྟབས་བསྟུན་ནས་ཁྲིམས་ཡིག་ཞལ་ལྕེ་ཡང་དོན་ཚན་ཇེ་མང་དང་སྤུས་ཀ་ཇེ་དག་ཏུ་སོང་ཡོད་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། འདིར་བརྐུས་པ་འཇལ་གྱི་ཞལ་ལྕེ་གཅིག་པོར་ཡང་། བརྐུ་བྱའི་རྫས་ཀྱི་ལྗིད་ཚོད་དང་གོང་ཚོད་ལ་དཔག་པའི་ལུས་ཐོག་དང་རྒྱུ་ཐོག་གི་ཆད་པ་ཆེ་ཆུང་རིམ་པར་བཞིན་ཧ་ཅང་གི་ཞིབ་ཚ་བའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་བཀོད། ཚིག་སྦྱོར་ནི་གནའ་བོའི་རྩོམ་སྒྲོས་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་གཞིའི་ཐད་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་རོ་མའི་གནའ་བོའི་ཁྲིམས་ཡིག་བཞིན་ཞིབ་ཚའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་རྩོམ་རིག་གི་གནས་བབ་དང་མཉམ་དུ། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ཇི་ཙམ་གྱི་ཞིབ་ཚགས་ཡོད་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་འོང་པ་ཞིག་ཡིན། ༤༽རྣམ་དཀར་དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཞུང་། རང་རེའི་ཡབ་མེས་གོང་མ་ཚོའི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ངོ་མ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་གཞུངལུགས་རྒྱམཚོ་འཕྱུར་བ་དང་རི་བོ་ཉིལ་བ་ལྟ་བུའི་གླེགས་བམ་དང་ཆོས་ཚན་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་བཤད་མ་དགོས་མོད། དེ་ལྟར་ནའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རླུང་རླབས་དང་། གོད་ཆག་གི་མེ་ལྕེ་གསེབ་ནས་ད་ལྟར་ལུས་པའི་ལྷག་མ་འདི་དག་ལ་ནི། ཏུན་ཧུང་ཡིག་རྙིང་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྦྱོར་མི་ལྡན་པས། འདིར་ཏུན་ཧོང་རང་ནས་ཐོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་གཞུང་གི་ལེ་ཚན་ཞིག་བགྲང་པར་འདོད་དེ། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ལས། ཆ། །ཆུ་བས་ནི་ལྭ་ དྲག །པསཔ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་ཞལ་ནས། །བཙུན་མོ་མ་བསད་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་རྫུན་ར་རམ་ཞེས་བྱུང་བ་དང་། །འུ་ཕྲད་ ཡང་གནའ་ག་ལ་སྲུང་(གསུང་)གཏམ་ ལ་ག་ཤེད་མ། །ནགས་ཀྱི་ནང་དུ་སྟ་རི་ཀླིང་པ། གཅིག་ལྷས་འབ་དང་། །ནགས་ཐ་སྐྱད་ན་རེ་ཡུལ་དུ་དགྲ་བྱུང་ངོ་ཞེས་མཆི་ནས། འཇིགས་པ་སྐྱེས་པ་དང་། །ནགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིང་ཀོ་ཉེ་ཏི་རྒད་པོ་ཤིག་གི་མཆིད། ནས། ནགས་ཁྱེད་རྣམས་ཅིས་འཇིགས་ཞེ་རྨས་པ་དང་། ནགས་ཀྱི་ཤིང་། རྣམས་ན་རེ་ཡུལ་དུ་དགྲ་འོངས་སོ་ཞེས་མཆི་བ་དང་། །ཀོ་ཉི་ཏི་རྒད་པོ་ན་རེ། ཡུ་བུ་ བདག་ཅག་ལས་མ་འོང་ན་སྟ་རི་ཀླིང་པས་འོ་བུ་ཅག་ མྱི་ཆོད་ཏེ། །དགྲ་ནི་འུ་བུ་བདག་ཅག་ལས་འོངས་ཀྱི། །སྟ་རི་ཀླིང་པ་ལ་མ་འཇིགས་ཤིག་ཅེས་མཆི། ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱལ་པོ་གོ་ཕངས་བཏུལ་བ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་གོ་ཕངས་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་བཙུན་མོ་སྦས་པ་ལྐོག་བསད་པ་བཏང་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ནས། དེ་སྲོག་སྐྱོབ་སླད་འུ་ཕྲད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་རྒྱལ་པོ་གོ་ཕངས་ལ་འཇིག་རྟེན་མི་ཆོས་དང་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་གཉིས་ཀ་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་ལན་བྱིན་པས། རྒྱལ་པོ་གོ་ཕངས་ཀྱི་གནད་ལ་ཕོག་ནས་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཀྱིས་འུ་ཕྲད་གསོད་པར་བརྩམ་དུས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རང་གི་སྐུ་གཟུགས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་པ་། བཙུན་མོ་སྦས་པ་ཡང་སླར་སོས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་པས། རྒྱལ་པོ་གོ་ཕངས་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། སྔ་བཤགས་ཕྱི་སྡོམ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྡོམ་བླངས་པས། དེ་ནས་བཟུང་བཀྲ་ཤིས་ལམ་ལེགས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་འཁོད་ཡོད། འདི་ཉིིད་བོད་རང་གིས་བརྩམས་པ་མིན་ཡང་། ཚིག་སྦྱོར་སྡེབ་སྒྲིག་གི་བང་རིམ་དང་། སྐད་ཆའི་འགྲོས། ཚིག་གི་ཉམས། དོན་གྱི་བབ་གང་ས་ཅི་ཐད་ནས། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་སྔོན་གྱི་རང་རེ་མེས་པོ་ཞིག་གིས་ཁ་ནས་བཤད་པའི་བཟོ་དང་འདྲ་སེ་འདུག་སྟེ། ཐུགས་ཡིད་མ་ཆེས་ན། དང་པོ་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ནང་གི་བོད་རྗེ་བློན་ཚོའི་སྐད་ཆ་བཤད་རིམ་དང་། རྡོ་རིང་དང་བཀའ་བཙིགས་ཡི་གེ་ཚོའི་འབྲུ་དོན། སྨན་གཞུང་དང་བསླབ་བྱའི་གཏམ་གྱི་རྩོམ་སྒྲོས་དེ་ཚོ་ལ་གོམས་པ་ངེས་ཅན་རེ་བྱས་རྗེས། ད་གཟོད་བསྒྱུར་གཞུང་འདི་ཚོ་ལ་གཟིགས་དང་། བོད་རང་སྐད་དང་མཐུན་པའི་རིན་ཐང་དང་ཁྱད་ཆོས་ད་ཚོད་ཡོད་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཤེས་ངེས་ཡིན། བརྗོད་གཞིའི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་ལས། སྒྲུང་གི་ཆ་ཤས་ལྷ་སྒྲུང་དང་ཁད་ཉེ་བར། ཤི་བོ་གསོན་དུ་འཇུག་པ་དང་། རྐང་འགྲོ་གནམ་ལ་འཕུར་བ། མ་རབས་ཡ་རབས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རིམ་པ་འདི་དག རང་རེའི་ཡབ་མེས་ཚོའི་རྟོག་སྒྲུང་དང་ལྷ་སྒྲུང་ནང་དུའང་མང་མ་དྲགས་ན་ཉུང་མི་དྲགས་པའི་ཚད་དུ་ཡོད་པ་དེ་དག་དང་ཧ་ཅང་མཐུན་པར་སེམས།