cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཁ་ན་ཌ།
སྲིད་གཞུང་།
སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་གཙོ་སྲིད་བློན་ཡིན། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྲིད་བློན་ཇ་སི་ཐན་ཁྲིའུ་དྲིས་ཨོ་ཡིན་ལ།༢༠༡༥ལོའི་ཟླ༡༠པའི་ནང་། སྲིད་བློན་སི་དན་ཧྥན་ཧར་ཕིར་བརྗེ་སྤོར་བྱས། ཞིང་ཆེན་དང་མངའ་ཁོངས་ས་ཆ་རེ་རེར་སྣེ་འཁྲིད་མཁན་གྱི་དབུ་བཞུགས་བློན་ཆེན་རེ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་གིས་བཀའ་ཤག་ནི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་ཚོས་ཉི་མ་རེ་རེའི་གཞུང་གི་ལས་ཀ་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད།
ཁེ་ན་ཏའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་རེད། རྒྱལ་མོའི་ཚབ་བྱེད་མཁན་སྤྱི་ཁྱབ་སྲིད་བློན་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་རྩིས་མེད་གཏོང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཐོབ་ཐང་དེ་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་ཞིག་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་མེད། ཁེ་ན་ཏའི་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཚོགས་པ་གཙོ་བོ་ལྔ་ཡོད་དེ། སྲོལ་རྒྱུན་སོར་གནས་ཚོགས་པ་དང་། དམངས་གཙོ་གསར་པའི་ཚོགས་པ། རང་དབང་ཚོགས་པ། ཁིའུ་བྷེ་ཁི་སིམཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ། སྔོ་ལྗང་ཚོགས་པ་བཅས་ཡིན། གྲོས་ཚོགས་ནང་དུ་ཚོགས་མི་ཡོད་པའི་ཚོགས་པ་ལྔ་ཡི་ཁར་གཞན་ཁེ་ན་ཏའི་འོས་བསྡུ་དང་། རང་བདག་གི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་མི་དུ་མའི་ལྷན་དུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ཚོགས་པ་ཆུང་ཆུང་བཅུ་བཞི་ཡོད།
གནམ་གཤིས་དང་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན།
འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་གཞན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་སེམས་སུ་ཁེ་ན་ཏ་ནི་ཧ་ཅང་གྲང་མོ་ཡིན་ཞིང་གངས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་པར་འདོད། ཁེ་ན་ཏའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དེ་ནི་རྒྱང་ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་པ་དང་། དེར་མ་ཟད། ཁེ་ན་ཏའི་མི་མང་ཆེ་བ་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཆ་རུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་ས་ཆ་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཆ་ལས་ཚ་གྲང་སྙོམས་པོ་ཡོད། ཁེ་ན་ཏའི་མི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ལ་ཉེ་བ་ཨ་རིའི་ས་མཚམས་ནས་སྤྱི་ལེ༡༠༠(དབྱིན་ལེ༦༢།)ལས་ཉུང་བའི་སར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་ཁ་ཤས་ནང་དུ་དགུན་དུས་ཧ་ཅང་གྲང་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཨན་ལན་དྲི(Inland)ཤིན་ཏུ་གྲང་། ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་ལས་དྲོད་རླངས་ལྡང་པ་དེའི་དབང་གིས། ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ཁ་བ་འབབ་པ་ལས་ཆར་བ་མང་དུ་གཏོང་ལ། དུས་མཚུངས་སུ། ཨན་ལན་དྲིའི་དྲོད་ཚད་སྔར་ལས་གྲང་མོ་ཕྱིན་པ་དང་ཁ་བ་འབབ། ཁེ་ན་ཏའི་ས་ཆ་མང་ཆེ་བ་དབྱར་ཁ་ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཆེ་ལ། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་དྲོད་ཚད་ནི་ཏུའུ༣༠ཡི་སྒང་དུ་ཡོད། ཁེ་ན་ཏའི་མི་ཡིས་དགུན་དུས་སུ་འཁྱགས་ཤུད་ཧོག་ཀི་རྩེ་བ་དང་གངས་ཤུད་གློད་པ་དང་། དབྱར་དུས་སྐབས་སུ་ཡང་དབྱར་དུས་ཀྱི་རྩེད་མོ་སྣ་ཚོགས་ལོངས་སུ་སྤྱོད།
རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས།
ཁེ་ན་ཏ་ལ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོད། ཁོ་ཚོས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་གྲངས་འབོར་མང་བའི་ཉ་རིགས་ཁ་ཟས་བྱེད་པ་དང་དངུལ་གསོག་ཆེད་དུ་བཀོལ་ཡོད། ཁེ་ན་ཏ་ལ་གཙང་ཆུ་མང་པོ་ཡོད་པས་ཆུ་ཤུགས་གློག་འདོན་གྱི་གློག་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དག་ཤིང་ཆའི་ཆེད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཁེ་ན་ཏ་ལ་བསྐྱར་གསོ་རུང་བའི་ཐོན་ཁུངས་འདི་དག་ལས་གཞན་ཡང་ལྕགས་རིགས། གཏེར་རྡོ། སྣུམ་མཛོད་མང་པོ་ཡོད། ད་དུང་ཁེ་ན་ཏ་ནི་ཏི་ཚ[8]དང་། ཡུ་རེ་ནི་ཡམ།[9] གསེར། གཤའ་དཀར།[10] ཧ་ཡང་། ངར་ལྕགས། ཞ་ཉེ་བཅས་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོང་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།
སྒྱུར་མཁན། དབང་ཆེན་འཕྲིན་ལས།   མཐོ་བོད་འཕྲིན་སྟེགས་ནས་དྲངས།
མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་
མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལ།  ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་བཅས་ལ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཟེར།   དཔེར་ན་བཀའ་འགྱུར་ནང་གི་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ལྟ་བུ་དང་།   བསྟན་འགྱུར་ནང་གི་དབུ་མ་དང་།  མངོན་པ་འོག་མ།   རིག་པའི་གནས་ལྔའི་སྐོར་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལྟ་བུ་ཡིན། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ལྔ་
མངོན་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ལྔ།
ཚུལ་ཁྲིམས།  ཏིང་འཛིན།  ཤེས་རབ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ།  རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོའོ།། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཏུར་ཀི།
ཐུར་ཀེས , ཏུར་ཀི, ཐུར་ཅི
ཐ་ཇི་ཁེ་སི་ཏན།
ཐ་ཇི་ཁེ་སི་ཏན་ངམ་ཏཱཇི་ཀིསུ་ཏན་(Ҷумҳурии Тоҷикистон)ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་དུ་ཤང་པེ་རེད།
མངོན་པར་བྱུང་
མངོན་པར་བྱུང་།
རང་གི་ཕ་མའི་ཁྱིམ་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ།  དེང་སང་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཟེར་བ་དང་གོ་དོན་གཅིག ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཐའེ་ཝན།
མིང་འབྱུང་ཚུལ་དང་ལོ་རྒྱུས།
གནའ་ནས་བཟུང་ཐེ་ཝན་ས་ཁུལ་ན་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་མི་རྣམས་མཚོ་གྲུར་བསྡད་ནས་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་རུ་དཔུང་སྐོར་གཅིག་ཐེ་ཝན་ས་ཁུལ་ནས་གཞིས་ཆགས་སྟེ་ད་ལྟ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་སམ་གཞིས་བསྡད་མི་རིགས་ཞེས་གསོལ།   སྡོམ་བརྩིས་བྱེད་པ་ལྟར་ན་མིའི་རིགས་རྒྱ་ནག་དང་ཉི་ཧོང་བར་མི་འདྲ་བའི་རིགས་རྒྱུད་དེ་འདྲ་ཕལ་ཆེར་རིགས་བཅུ་དྲུག་ལྷག་ཡོད་པར་གྲགས།  ཀྲུང་གོའི་སྲིད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་དུ་མི་རིགས་དེ་དག་ལ་ས་མཐོ་མི་རིགས་སམ་གོ་ཧྲན་མི་རིགས་ཞེས་འབོད།  ད་དུང་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ།  ཧེ་ཝན་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཁྱད་པ་ར་ཅན་ཡིན་པས།  འོག་ཏུ་བྲིས་ཡོད་པའི་ཡིག་ཚགས་རྣམས་ནི་བོད་ཡིག་གིས་བྲིས་རུང་རྒྱ་གཞུང་གི་བསམ་བློ་མངོན་ཡོད་ཤོས་ཆེ།  དེ་བས་ལྟ་མཁན་ཡོངས་ཀྱིས་དེའི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་སོགས་ལ་གཟབ་པར་འཚལ།
མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡན་ལག་བཞི་
མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡན་ལག་བཞི།
སྐད་ཅིག་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། རྣམ་པ་ལྔས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ།  རྣམ་པ་ཉི་བཤུས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ།   སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཐའེ་ཝན།
མིང་འབྱུང་ཚུལ་དང་ལོ་རྒྱུས།
ཐེ་ཝན་དེ་དུས་རབས་དང་པོའི་གཡས་གཡོན་ཙམ་ནས་རྒྱ་ནག་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་འུའུ། 吳ཞེས་པ་དེའི་མངའ་སྡེ་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་དེ་དུས་གླིང་ཕྲན་དེར་ཏུང་ཡིལ།東夷ཟེར་གྱི་ཡོད།
དེ་རྗེས་ལོ་༢༠༠༠ལྷག་རིང་ཐེ་ཝན་དེ་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གི་མངའ་ཁུལ་དུ་བརྗེས་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༡༨༩༥ལོར་གླིང་དེར་ཉེ་ཧོང་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ནས་མཐར་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༥ལོར་ཝེ་ཝན་བསྐྱར་དར།
光復ཐུབ་སྟེ་ཀྲུང་ཧྭ་དམངས་གཙོའི་རྒྱལ་ཁབ། 中華民國གྱི་མངའ་སྡེར་ིགྱུར་ནས་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༩ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་རྙིང་པའི་སྲིད་འཛིན་ཇང་ཅས་ཧྲི་蔣介石ཡིས་གཙོ་བྱས་པའི་སྲིད་རྙིང་དཔོན་རིགས། དམག་མི་དང་དེ་དག་གི་ཁྱིམ་གཞིས། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་མི་ཟེར་ཆ་ཤས་བཅས་པ་ཐེ་ཝན་ལ་ཕྱིར་གཤོལ་བྱས་ནས་ད་བར་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་དང་ཁ་བྲལ་དུ་གྱུར།
ཕྱི་འབྲེལ།
མིག་སྔར་འཛམ་གླིང་སྟེང་ན་རྒྱལ་ཁབ་བབཅུ་བདུན་ལྷག་གིས་ཐེ་ཝན་མངའ་ཐང་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་ཕྱི་འབྲེལ་ཆགས་ཡོད་པ་ལ།  ཡང་སྔོན་ཆད་ཐེ་ཝན་དང་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡག་པོ་ཆགས་ཡོད་པའི་ཨ་རི་དང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཆེན་སྐོར་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་ཐེ་ཝན་དང་ཕྱི་འབྲེལ་འབྲེལ་བ་ཆད་པ་རེད།  ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་མང་ཤོས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ཐེ་ཝན་དང་ཕྱི་འབྲེལ་གཅོད་བཞིན་ཡོད།
དཔལ་འབྱོར།
ཝེ་ཝན་ནི་ཡ་གླིང་གི་འབྱོར་ལྡན་ས་ཁུལ་གྱི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་ལ། སྔར་རྒྱལ་དམངས་ཏང་ཁག་གམ་གོ་མིན་ཏང་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་ཇུས་མ་ལྷོད་པར་སྤེལ་མཐར།  དུས་རབས་སྔོན་མའི་ལོ་རབས་དྲུག་བཅུ་ནས་བརྒྱད་བཅུ་བར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འཕེལ་ཁ་མྱུར་བས་ཡ་གླིང་གི་འབྱོར་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་ཆགས་ཡོད།   ཐེ་ཝན་ནི་ཚན་རྩལ་བཟོ་ལས་དར་ཞིང་ལས་རིགས་གསུམ་པས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོར་ཟིན་ཡོད་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན།
ཐེ་ཝན་ནི་ཨི་ཤི་ཡ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཤུགས་ཅུང་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ཕྱི་རོལ་པས་རྒྱ་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་སའི་སྐར་ཁུང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད་སྟེ། འཛམ་གླིང་ཁྱིམ་གཞིས་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་མེད་དུ་མེ་རུང་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
མི་འབོར།
མི་འབོར་ཁྲི་༢༣༠༠་ལྷག་ཡོད།
ཆོས་ལུགས།
ཐེ་ཝན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ལ་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས། ཏོའོ་ལུགས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས།  ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སོགས་འདུས།    སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་དང་བསམ་གཏན་ནམ་ཏིང་ངོས་འཛིན་གྱི་གྲུབ་མཐའ།  ད་དུང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སོགས་མཆིས།   ད་ལྟ་ནང་བསྟན་ནི་ཐེ་ཝན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་སྤེལ་སྐབས་སུ་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོར་ཆགས་ཡོད།  གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ལུགས་ཐེ་ཧན་ནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་ཁ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་རེད།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
ཀྲུང་ཧ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་གཞུང་ཕྱོགས་དྲ་གནས། https://www.president.gov.tw/
ཀྲུང་ཧ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་སྐར་རྩིས། https://www.pronexus-tw.com/chart
ཀྲུང་ཧ་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ། https://zh.wikipedia.org/wiki/%E4%B8%AD%E8%8F%AF%E6%B0%91%E5%9C%8B
མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་དུས་ཀྱི་གཞལ་གྲངས་སོ་བརྒྱད་
མངོན་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་དུས་ཀྱི་གཞལ་གྲངས་སོ་བརྒྱད།
གཅིག  བཅུ།  བརྒྱ།   སྟོང་།   ཁྲི།  འབུམ།  ས་ཡ།  བྱེ་བ།  དུང་ཕྱུར་ཏེ་དགུ་ནི་རྐྱང་བརྩི་དང་།   ཐེར་འབུམ།  ཁྲག་ཁྲིག  རབ་བཀྲམ།  གཏམས།  དཀྲིགས།  མི་འཁྲུགས།   ཁྱད་འབྱིན།  པད་སྟོང་།  དེད་འདྲེན།   མཐའ་སྣང་།   རྒྱུ་རིགས།  འོད་མཛེས།  དབང་པོ།  ལེགས་ཕྱིན།  རྟོགས་འགྲོ།  རྣམ་བྱུང་།  སྟོབས་མིག  བྱམས་པ།  སྙིང་རྗེ།  དགའ་བ། བཏང་སྙོམས་བཅས་རྣམས་ཆེན་པོའི་ཟླ་དང་བཅས་པས།  གྲངས་མེད།  ཚད་མེད།  དཔག་མེད།  བརྗོད་མེད།   དཔག་ཡས།  གཞལ་མེད།   གཞལ་གྱིས་མི་ལང་།  བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་བཅུ་བཅུར་བསྒྲེའོ།། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྔ་
མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྔ།
ཡུལ་ལྔ་དབང་པོ་ལྔ་རེར་ཞེན་པ་སྟེ་དགེ་བའི་རིགས་འཕྲོག་པའི་ཆོམ་རྐུན་ཉེར་ལྔར་གྲགས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ།
བོད་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་དང་པོ་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ནི། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་འདམ་གཞུང་གི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་4441དང་། མཚོ་ངོས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་638ཙམ་ཡོད། མཐའ་སྐོར་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ250ལྷག་ཙམ་ཡོད་ཅིང་ཟབ་ཚད་ལ་རྨིད་30ནས40བར་ཡོད། མཚོ་འདི་དང་ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ། ཕུ་མ་གཡུ་མཚོ། དྭངས་ར་གཡུ་མཚོ་བཅས་ལ་བོད་ཀྱི་གཡུ་མཚོ་གྲགས་ཅན་བཞི་ཞེས་ཟེར། མཚོ་རུ་ཉ་རིགས་རྩེན་ཞིང་སྟེང་དུ་བྱ་ཁྱུ་ལྡིང་བ། མཐའ་རུ་སྤང་གཞོངས་སྔོན་མོས་མཛེས་པ་སོགས་བོད་ཁམས་ཀྱི་མཛེས་ལྗོངས་ལས་དྭངས་རྩེར་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན།
མངོན་པར་ཤེས་བྱ་དྲུག་
མངོན་པར་ཤེས་བྱ་དྲུག།
ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ། རྗེས་སུ་ཐོས་པ། སྤྱོདཔ་ལ་འཇུག་པ།  འོང་བ།  འགྲོ་བ། མངོན་པར་བྱུང་བའོ།། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཤུགས་འབྱུང་དགོན།
ཆོས་བརྒྱུད།
རྙིང་མའི་བྱང་གཏེར་གཙོ་བོར་མཛད་ཅིང་འཁོར་གདོང་གཏེར་ཆེན་གྱི་ཆོས་སྐོར་འགའི་སྒྲུབ་པའང་ཡོད།
ཆགས་ཡུལ།
དགོན་པའི་བྱུང་བ་མདོར་བསྡུས།
བཤད་གྲྭའི་གནས་ཚུལ།
སྒྲུབ་ཁང་།
ད་དུང་གཟིགས།
རྡོ་རྗེ་བྲག་དགོན།
གནས་ནང་དགོན།
འབའ་གྲུབ་པ་དགོན།
གོ་སྟེང་དགོན།
པར་རིས་མཛེས་ཁྱམས།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲྭ་མཐུད།
མངོན་སྤྱོད་
མངོན་སྤྱོད།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མངོན་སྤྱོད་ཞེས་པ། ཤོག་བུའམ་ཟན་གྱིས་དགྲ་བོའི་ལིངྐ་བཟོས་ཏེ་དེ་དགྲ་བོ་དངོས་ཡིན་པ་ལྟར་བྱས་ནས་མེས་བསྲེག་པ་དང་།  གསད་པ་དང་།  གཏུབས་པ་སོགས་བྱས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་
མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ།
ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྔགས་དང་རྫས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་མི་དང་མི་མ་ཡིན་སོགས་ཚར་གཅོད་པའི་བྱ་ཐབས་ཞིག། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས།
སྤང་བྱ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའང་བཅོམ་ནས་སྤངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་མ་ལུས་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྫོགས་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པའོ་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་པའོ།   བདག་ཅག་གི་སྟོན་མཆོག་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་ལའང་ཐེན་དམན་ཐེག་ཆེན་གྱི་གསུང་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ།   ཐེག་དམན་ལྟར་ན།  བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས།  དེ་ནས་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱར་མཚན་དཔེའི་རྒྱུ་བསྒྲུབས་ནས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་ལྷའི་བུ་དམ་པ་ཏོག་དཀར་པོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པའི་དགུ་པ་བདུད་སྡེ་བཅོམ་པ་ཚུན་ཆད་སོ་སྐྱེའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ལ།   དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་ཚེ་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་སྟན་ཐོག་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པ་མི་སློབ་ལམ་གྱི་བར་ལམ་བཞི་མཐར་ཕྱིན་པ་མཛད་དེ།   གསར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བཞེད་དོ།  ཐེག་ཆེན་ལྟར་ན།   སྟོན་པོ་འདི་ཉིད་སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་ལས་འདས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ།    བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་ཚོགས་བསགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གྲངས་མེད་དང་པོར་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་ངེས་འབྱེད་ཆུ་མཐུན་བཞི་བགྲོད་ཅིང་།  གཉིས་པར་ས་དང་པོ་ནས་བདུན་པའི་བར་དང་།   གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ནས་ས་གསུམ་བགྲོད་ནས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་འོག་མིན་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་ནས་ས་བཅུ་པ་རྫོགས་མཚམས་སུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་སངས་རྒྱས་སོ།  ལོངས་སྐུ་དེ་འོག་མིན་དུ་བཞུགས་ནས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་པར་བཞེད་དོ།  དེ་མིན་གསང་སྔགས་ཀྱིས་འཚང་རྒྱ་བའི་གསུང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པས་གཞུང་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་བྱང་ལྔ་
མངོན་བྱང་ལྔ།
བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལྷ་སྐུའི་སྒོམ་ཚུལ་ཞིག་སྟེ། ཟླ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་པ།  ཉི་མ་ལས་བྱང་ཆུབ་པ།  ས་བོན་ལས་བྱང་ཆུབ་པ།  ཕྱག་མཚན་ལས་བྱང་ཆུབ་པ།  སྐུ་རྫོགས་ལས་བྱང་ཆུབ་པའོ།།
མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅུ་
མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅུ།
ཐུན་མོང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  ཁྱད་པར་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  བླ་ན་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།   ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  ཟག་མེད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ། འདས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  མ་འོངས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  ད་ལྟའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  མ་ངེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ།  འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྟེ་དྲུག་ཅུའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་བྱང་ལྔ་
མངོན་བྱང་ལྔ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་
མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས།
དྲག་པོའི་མཐུ་གཏད་ཀྱི་ལས། སྔགས་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ལ་མ་དད་པ་རྣམས་བཅོམ་པའི་བྱ་བ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་བྱང་ལྔ་བསྐྱེད་
མངོན་བྱང་ལྔ་བསྐྱེད།
སྟོང་ཉིད་བསྐྱེད་པ། ལས་བསྐྱེད་པ།  ས་བོན་བསྐྱེད་པ།  ཕྱག་མཚན་བསྐྱེད་པ།  སྐུ་བསྐྱེད་པའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་
མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག།
༡ ལྷའི་མིག  ལྷའི་རྣ་བ།  སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ།  ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཤེས་པ།   སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ།  ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་དྲུག་གོ    ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བརྗེད་བྱང་ལས།   དེ་ལ་ཐག་རིང་པོ་དང་དུས་རིང་པོ་ན་གནས་ཤིང་འབྱུང་བ་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་དྲུང་ན་འདུག་པ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།   ད་ལྟར་གྱི་ལུས་ཉེ་རིང་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཤི་ནས་གར་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལྷའི་མིག་གོ   སྒྲ་དང་སྐད་དང་བརྡ་སྣ་ཚོགས་ཐོས་ཤིང་གོ་བ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའོ།   སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་ཤེས་པའོ།   འབར་བ་དང་།   འཕུར་བ་དང་།  མང་ཉུང་དང་།   བཟང་ངན་དང་།  ཆུ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ས་ལ་འབྱིང་བ་དག་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཤེས་པའོ།   ད་ལྟར་གྱི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ།  ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་གནས་གང་ན་གནས་གནས་ལས་ཅི་བྱེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དྲན་པ་མི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།   མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅི་སྤངས་ཅི་མ་སྤངས་པའི་རིམ་པ་ཤེས་བཞིན་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཤེས་པ་དག་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའོ།   ཞེས་གསུངས་སོ། ༢ ཀློང་རྡོལ་གསུང་འབུམ་ལས།  རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས།   ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས།   གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས།  སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས།   འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས།  ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དང་དྲུག་གོ    ཞེས་གསུངས་སོ།   འདི་རྣམས་ཟག་མེས་ཡེ་ཤེས་ཉེར་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ལ།  རྣམ་གྲངས་རྒྱ་མཚོའི་གཏེར་ལས།   ལྔ་པའི་དོད་དུ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དྲང་ངོ་།   ༣  རྣམ་གྲངས་ཤེས་ལྡན་ཡིད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ལས།   མིག་གི་མངོན་ཤེས།  རྣ་བའི་མངོན་ཤེས།  སྣའི་མངོན་ཤེས།  སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས།  རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས།  གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས།  ཟག་ཟད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་རྣམས་སོ།   ཞེས་དྲང་ངོ་།  མངོན་ཤེས་དྲུག་ཅེས་པའང་འདི་ཉིད་དོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་མཚན་ཅན་
མངོན་མཚན་ཅན།
དབྱིག་དང་གསེར་དངུལ་སོགས་ཀྱི་མིང་ངོ་།། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་ཤེས་མེད་རུང་རིག་ཤེས་ཀྱིས་བབས་པ་བལྟ་བྱེད་པ་
མངོན་ཤེས་མེད་རུང་རིག་ཤེས་ཀྱིས་བབས་པ་བལྟ་བྱེད་པ།
མ་འོངས་མངོན་ཤེས་ཤོད་པའི་ནུས་པ་མེད་ནའང་རང་གི་བློ་གྲོས་དང་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བབས་ལ་བལྟ་བ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རིག་འཛིན་བརྒྱད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས
༄། །འཕགས་ཡུལ་རིག་འཛིན་བརྒྱད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་བཞུགས་སོ།།
རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་ཆོས་སྐུའི་མཁའ་དབྱིངས་ལས།།ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་ལོངས་སྐུའི་ཉ་རྒྱས་ཟླ།།གདུལ་བྱའི་ཚོགས་ལ་བསམ་ཡས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཚུལ།།སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བར་བསྒྱུར་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།ཤར་ཕྱོགས་བསིལ་བ་ཚལ་གྱི་དུར་ཁྲོད་དུ།།ཡང་དག་ཐུགས་ཀྱི་གསང་མཛོད་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ།།གྲུབ་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གཏེར་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི།།སློབ་དཔོན་ཧཱུཾ་ཀ་ར་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།ལྷོ་ཕྱོགས་སྐུ་ལ་རྫོགས་པའི་དུར་ཁྲོད་དུ།།འཇམ་དཔལ་སྐུ་ཡི་ས་བོན་ལེགས་བཏབ་པས།།རྡོ་རྗེ་བཞི་ཡི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སྨིན་པ།།འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།ནུབ་ཕྱོགས་ལངྐ་བརྩེགས་པའི་དུར་ཁྲོད་དུ།།པདྨ་གསུང་གི་ཆུ་གཏེར་རབ་བརྒལ་ནས།།ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ནོར་ཐོབ་པ།།ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།བྱང་ཕྱོགས་པདྨ་བརྩེགས་པའི་དུར་ཁྲོད་དུ།།ཕུར་པ་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེའི་མཚོན་བརྡུངས་པས།།སྲིད་གསུམ་དབྱིངས་སུ་སྒྲོལ་བའི་མཐུ་ཐོབ་པ།།པྲ་ཆེན་ཧ་སྟིའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།ཤར་ལྷོ་ལྷུན་གྲུབ་བརྩེགས་པའི་དུར་ཁྲོད་དུ།།རྦོད་གཏོང་མ་མོའི་དགའ་མར་རྟག་རོལ་བས།།ཟག་མེད་བདེ་ཆེན་ལང་ཚོ་རབ་རྒྱས་པ།།དྷ་ན་སཾ་སྐྲྀའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།ལྷོ་ནུབ་གསང་ཆེན་་རོལ་པའི་དུར་ཁྲོད་དུ།།ཡོན་ཏན་བདུད་རྩིའི་བཅུད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས།།འཕོ་མེད་འཇའ་ལུས་མཆོག་གི་སྐུར་བཞེངས་པ།།བི་མ་མི་ཏྲའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།ནུབ་བྱང་ཧེ་ཆེན་བརྡལ་བའི་དུར་ཁྲོད་དུ།།འཇིག་རྟེན་མཆོད་བསྟོད་དཔུང་ཚོགས་རབ་བརྔན་པས།།མ་རུངས་བདུད་སྡེའི་གཡུལ་ངོ་ཕམ་བྱས་པ།།རོམ་བུ་གུ་ཧྱའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།བྱང་ཤར་འཇིག་རྟེན་བརྩེགས་པའི་དུར་ཁྲོད་དུ།།དྲག་སྔགས་དམོད་པའི་མེ་དཔུང་རབ་འབར་བས།།ཕས་རྒོལ་རྩི་ཤིང་བསྲེགས་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ།།ཤཱནྟིཾ་གར་བྷའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ།།སྒྲུབ་སྡེ་བརྒྱད་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས།།རིག་འཛིན་རྣམ་བཞིའི་གོ་འཕང་མཆོག་བརྙེས་པ།།ཨོ་རྒྱན་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི།།མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་བྱིན་རླབས་དཔལ་ཡོན་ཀུན།།བདག་གིས་ལེགས་ཐོབ་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་སྨིན་ཏེ།།མ་ལུས་འགྲོ་བའི་དཔལ་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག ། རིག་འཛིན་མཆོག་བརྒྱད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་བྱིན་རླབས་ཆར་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་རི་བོ་དགའ་ལྡན་པའི་རབ་འབྱམས་དོན་གྲུབ་རྒྱ་མཚོས་བསྐུལ་པའི་ངོར་གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་ལེགས་པར་ནོད་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གེགས་མ་ཞུགས་པའི་རྫོགས་ཆེན་རྣལ་འབྱོར་པ་འཇིགས་མེད་ཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ་བྲལ་བས་ཐོལ་བྱུང་དུ་ཤར་བ་ཡིད་ཆེས་ཐོབ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་མཚོ་སྔོན་ནས་སྤེལ་བ་འབྲེལ་ཐོབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བྱིན་རླབས་འཇུག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །མངྒ་ལཾ། །
མངོན་སུམ་རྟོག་པ་སྣང་དྲུ་
མངོན་སུམ་རྟོག་པ་སྣང་དྲུག།
འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྟོག་པ།   རྗེས་དཔག་གི་རྟོག་པ།  རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འབྱུང་བའི་རྟོག་པ།  དྲན་པའི་རྟོག་པ།  མངོན་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པའོ།། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་སུམ་
མངོན་སུམ།
རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་བག་ཆགས་བརྟན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རིག་པའོ། ༼ སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་ཚུལ ༽ ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་ཤེས་དྲུག་
མངོན་ཤེས་དྲུག།
མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་མཚུངས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་ཤེས་སྨྲ་
མངོན་ཤེས་སྨྲ།
མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ལུང་བསྟན་འགའ་ཞིག་བཤད་པ་ལ་ཟེར་བ་ནི་བོན་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ཀའི་བཤད་སྲོལ་ལ་ཡོད། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཉི་ཧོང་།
ཉི་ཧོང་ངམ་ཉི་འོང་༼ ཉི་ཧོང་སྐད་དུ།: 日本国༽ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཐོ་ཁུ་ཡོ་རེད། དེའི་ནང་གླིང་ཕྲན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ན་གླིང་ཕྲན་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད། གླིང་ཕྲན་ཆེ་ཤོས་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གླིང་ཕྲན་ཆེ་ཤོས་བདུན་པ་ཡིན། གླིང་ཕྲན་དེ་ལ་ཧོན་ཤུས་ཞེས་བརྗོད། གླིང་ཕྲན་དེ་དག་ནི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤར་ཨེ་ཤེ་ཡའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ཆགས་ཡོད།
མིང་ཐོགས་དོན་དང་རྒྱལ་ས།
ཉི་ཧོང་མི་དམངས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ[1]ནཱེ་ཧོན་ནམ་ནཱེ་ཕོན་ཅེས་འབོད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ནི་ཉི་ཧོང་སྐད་དུ་ཉི་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཞེས་པ་ལ་གོ། ཉི་ཧོང་ནི་རྩ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། དེའི་ལམ་ལུགས་ལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་ཤག་ལམ་ལུགས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། བཀའ་ཤག་གིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བློ་གཏད་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཉི་ཧོང་ལ་སྲིད་བློན་ཡོད་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་ཡང་ཡོད། ཉི་ཧོང་གི་མི་ས་ཡ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ཉི་ཧོང་གི་རྒྱལ་ས་ཏུང་ཅིན་རུ་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
ལོ་རྒྱུས།
ཀྲུང་གོའི་ཡིག་ཆ་དག་ལས་ཉི་ཧོང་གི་སྐོར་གྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཡིག་ཆ་དག་བཏོན་ཡོད་ལ། ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལས་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཀོད་ཡོད་པ་ལྟར་ན། སྔོན་ཆད་ཉི་ཧོང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་ཕན་ཚུན་ལ་དམག་འཁྲུག་ཀྱང་བརྒྱབ་ཡོད་པ་རེད། ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་མོ་ཞིག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་སྟོབས་ཤུགས་ཆེས་ཆེ་བར་ཆགས་ཤིང་། དེ་ཡིས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཚོ་ཆིག་སྒྲིལ་བཟོས་ཏེ་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་ཡོད་པར་བཤད། ཁོ་རེ་ཡ་དང་ཀྲུང་གོ་ནས་ཡོང་བའི་མི་ཚོས་ཉི་ཧོང་ལ་ཀྲུང་གོའི་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་ལམ་ལུགས་སྐོར་བསླབས་པས། དུས་རབས༥དང༦པའི་རྗེས་སུ། ཉི་ཧོང་གི་མི་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་བའི་འགོ་བརྩམས། ཉི་ཧོང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཀྱང་ཁོ་ཚོར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་བསྟན། ཉི་ཧོང་གི་མི་ཚོས་ཐབས་ལམ་འདྲ་མིན་མང་པོའི་སྒང་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱས། དཔེར་ན། ཨེ་ཤེ་ཡ་སྐམ་ས་ཆེན་མོ་ནས་མཆེད་པའི[2]རྫན་ཞེས་པའི་བློ་ཡི་སྟེང་ཤུགས་ཆེན་པོས་གོང་འཕེལ་བཏང་བ་ལྟ་བུ།
གནའ་བོའི་དུས་དང་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་སྐབས་སུ། ཀྲུང་གོས་ཉི་ཧོང་ལ་རིག་གཞུང་གི་བློ་གསར་པ་མང་པོ་བཏོན་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་མཛའ་འབྲེལ་སྡུག་ཏུ་ཕྱིན། དུས་རབས༡༣པའི་མཇུག་ཏུ་ཀྲུང་གོའི་སོག་པོས་ཉི་ཧོང་ལ་ཐེངས་གཉིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་། ཉི་ཧོང་གི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི[3]དྲག་པོའི་དམག་མི་དང[4]དམག་དཔོན་རྣམས་ནི་ཡོ་རོབ་ཀྱི་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་དཔའ་རྟུལ་དང་མངའ་བདག་རྣམས་དང་མཚུངས།
དུས་རབས༡༦པའི་ནང་དུ། ཉི་ཧོང་ཡོ་རོབ་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་ལམ་ཅུང་ཙམ་ཡོད། ཕོར་ཐུ་གལ་གྱི་མི་ནི་ཆེས་ཐོག་མར་ཉི་ཧོང་དུ་འགྲོ་མཁན་གྱི་ཡོ་རོབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྗེས་སི་ཕན་གྱི་མི་དང་དབྱིན་ཇིའི་མི། ཕོ་ལན་མི་ཡང་ཉི་ཧོང་དུ་ཚོང་རྒྱག་པར་སླེབས། ད་དུང་ཁོ་ཚོས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་ཁྱེར་ཡོང་བ་རེད། དང་ཐོག་ཉི་ཧོང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་ཁོ་ཚོར་དགའ་བསུ་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་།ཡོ་རོབ་པས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་མང་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉི་ཧོང་ལའང་དབང་སྒྱུར་བྱེད་རྒྱུ་རེད་འདོད་དེ་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས། དེར་བརྟེན། ཉི་ཧོང་གི་མི་ཚོས་ནཱ་གྷ་ས་ཁཱེ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གི་ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་མ་གཏོགས་ཡོ་རོབ་པ་ཡོང་བཅུག་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་མང་པོ་བསད། མཐའ་མར་ཀྲུང་གོའི་མི་དང་ཁོ་རེ་ཡའི་མི། ཕོ་ལན་མི་ཁོ་ན་ཉི་ཧོང་ནང་ཡོང་ཆོག་ཀྱང་ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་ཁོ་ཚོར་སྟངས་འཛིན་གཟབ་ནན་བྱས། ༡༨༥༤ལོར། ཨ་རི་བས་ཉི་ཧོང་གི་གྲུ་གཟིངས་འབབ་ཚིགས་སུ་ཨ་རིའི་ཉ་ཆེན་ཝེལ་རྔོན་གྲུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པས། མཚོ་དམག་རུ་དཔོན་མཱ་ཐེའུ་ཕེ་རེས་ཀྱིས་ཉི་ཧོང་ནང་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་ཆོག་པའི་སྒོ་མོ་སླར་ཡང་ཕྱེས། ཕེ་རེས་ཀྱིས་མེ་མདའ་འཛོམས་པའི་རླུང་ཤུགས་གྲུ་གཟིངས་ཁྱེར་ཡོད་པས་ཉི་ཧོང་པ་ཁོ་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་མཐུན་འཇོག་པར་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས།
ཡོ་རོབ་མི་དང་ཨ་རིའི་མི་ལ་འབྲེལ་ལམ་གསར་བ་བྱུང་པ་དེས་ཉི་ཧོང་གི་རིག་གཞུང་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས། ༡༨༦༨ལོའི་མེ་ཇི་སླར་གསོ་ཡིས་ལམ་ལུགས་རྙིང་པ་འགའ་ཤས་མཚམས་བཞག་ཅིང་ལམ་ལུགས་གསར་པ་མང་པོ་གསར་དུ་བཟོས། ཉི་ཧོང་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཤིང་དེ་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོར་བཙན་འཛུལ་བྱེད་འགོ་བརྩམས། ཟླ་སྒྲིལ་གཏོང་པའི་རོས་ཁོས་རྒྱལ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། ཐེ་ཝན། ཁོ་རེ་ཡ་བཅས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཤིང་ཀྲུང་གོ་དང་ཨུ་རུ་སུ་ལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ། ཉི་ཧོང་དེ་འཇར་མན་ནཱ་རྫེ་དང་ཕ་ཤིའི་རིང་ལུགས་པ་ཨི་ཐ་ལི་ལྷན་དུ་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆགས་པ་ནས་ཀྲུང་གོ་དང་ཉི་ཧོང་གི་ཐོག་མའི་དམག་འཁྲུག་དང་། ཁུ་ཚུར་སྣུན་རྩལ་པའི་གྱེན་ལོགཨུ་རུ་སུ་དང་ཉི་ཧོང་གི་དམག་འཁྲུག ཀྲུང་གོ་དང་ཉི་ཧོང་གི་ཐེངས་གཉིས་པའི་དམག་འཁྲུག་བཅས་བྱུང་སྟེ་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་བསླངས།
༡༩༤༡ལོར། ཉི་ཧོང་གིས་ཧཱ་ཝེ་རུ་ཡོད་པའི་མུ་ཏིག་གྲུ་ཁ་ཞེས་པའི་ཨ་རིའི་ཆུ་ཡི་མ་སྒར་ལ་བཙན་རྒོལ་བྱས་ཤིང་། གྲུ་དང་གནམ་གྲུ་མང་པོ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བས། ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པར་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་འགོ་བརྩམས། ཨ་རིའི་དམག་མི་དང་ཉི་ཧོང་གི་དམག་མིས་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོ་རུ་འཐབ་འཛིང་བྱས་ཀྱང་། ཨ་རིའི་གནམ་གྲུའི་སྒར་ཉི་ཧོང་སྐམ་སའི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་བཙུགས་ཡོད་པས། ཨ་རིར་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པའི་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ཉི་ཧོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་དག་གི་ནང་དུ་འབར་མདེལ་གཡུགས་འགོ་བརྩམས། ཨ་རིས་ཉི་ཧོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་གལ་ཆེན་མང་ཆེ་བར་འབར་མདེལ་གཡུགས་ཐུབ་པས་ཉི་ཧོང་མགྱོགས་པོར་ཕམ་པར་བརྒྱབ། ཉི་ཧོང་གིས་མགོ་བཏགས་པའི་ཆེད་དུ་ཧི་རོ་ཞི་མཱ་དང་ནཱ་ག་ས་ཀི་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་རྡུལ་ཕན་འབར་མདེལ་གཉིས་གཡུགས་ཏེ་ཉི་ཧོང་གི་མི་སེར༡༥༠༠༠༠བསད། དེའི་རྗེས་སུ་སོ་ཝེ་དྲི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཉི་ཧོང་ལ་འཐབ་འགོ་བརྩམས་ཤིང་མཱན་ཆུ་རེའི་ནང་གི་ཉི་ཧོང་དམག་མི་ཕམ་པར་གྱུར། ཉི་ཧོང་གིས་མགོ་བསྒུར་ཞིང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནས་འཕྲོག་ཡོང་པའི་ས་ཆ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་སྤྲད་ལ་ཕཱོ་ཚི་གྲམ་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱང་ཁས་ལེན་བྱས། ཨ་རིས་ཉི་ཧོང་བདག་བཟུང་བྱས་ཏེ་བཙན་གྱིས་བསྐྱར་དུ་དམག་འཁྲུག་མི་རྒྱག་པའི་རྩ་ཁྲིམས་གསར་བ་འབྲི་རུ་བཅུག
ས་ཁམས།
ཉི་ཧོང་གི་དཀྱིལ་དུ་རི་བོ་དག་ཡོད་ལ་དེ་དག་གིས་གླིང་ཕྲན་གྱི་དཀྱིལ་བཟུང་ཡོད་པས། མཚོ་ངོགས་མང་ཆེ་བར་ས་ལེབ་མོ་ཧ་ཅང་དོག་པོ་ལས་མེད། རི་བོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་མེ་རི་འཕྱུར་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་འགའ་ཤས་ལ་ད་དུང་ཡང་མེ་རུ་འཕྱུར་རྒྱུ་ཡོད། རི་བོ་དག་ལས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་ལ་མེ་རིས་དབྱིབས་བཟོས་པའི་ཧྤུས་ཇེ་རི་བོ(མཐོ་ཚད་ལ་སྨི༣༧༧༦ཡང་ན་དབྱིན་ཁྲུ༡༢༣༨༩) ཡིན། ཉི་ཧོང་དུ་ས་ཡོམ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་གིན་ཡོད་ལ་དོན་དངོས་ཐོག་ལོ་ངོ་འདི་དག་གི་ལོ་རེར་ས་ཡོམ༡༥༠༠ཙམ་འབྱུང་གིན་ཡོད། ཆེས་ཉེ་ཆར་གྱི་ས་ཡོམ་ནི༢༠༡༡ལོར་བྱུང་ཞིང་དེ་ལ༢༠༡༡ ལོའི་དོ་ཧོ་ཁུས་ས་ཡོམ་ཞེས་བརྗོད། ས་ཡོམ་དེས་གློག་གི་བཟོ་གྲྭ་དུ་མ་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་བཟོས་པས། ཉི་ཧོང་གི་རྡུལ་ཕྲན་བཟོ་གྲྭ་ཡོད་ཚད་སྒོ་རྒྱག་དགོས་ཐུག་པ་རེད་ལ། རྡུལ་ཕྲན་བཞུ་སའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡོད་པ་དེས་ཉེ་འགྲམ་གྱི་གྲོང་གསེབ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དག་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཉེན་ཁ་ཚབས་ཆེན་བཟོས་པ་རེད། ཉི་ཧོང་དུ་མི་བརྒྱ་ཆ༩༠མཚོ་ངོགས་འགྲམ་གྱི་ས་ཆ་བརྒྱ་ཆ༡༠ཡི་སྟེང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ་གཞན་བརྒྱ་ཆ༡༠དེ་མཚོ་ངོགས་ལས་རིང་བའི་སར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་བཅུ་ལྷག་ལ་གྲོང་ཁྱེར་རེར་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཡོད་ལ། ཉི་ཧོང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ནི་ཁྲོ་ཁེ་ཨོ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རྒྱལ་སའང་ཡིན།
ཆབ་སྲིད་དང་སྲིད་གཞུང་།
ཉི་ཧོང་གཞུང་ནི་དབྱིན་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བོའི་སྲིད་དབང་ཡིན། སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་ཉི་ཧོང་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ལ། འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་མང་ཆེ་བ་སྲིད་བློན་ལག་ཏུ་ཡོད། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས(༢༠༡༣) ཀྱི་སྲིད་བློན་ཞེན་རྫོ་ཨ་བྷུ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ཤག་ཡིན། ཉི་ཧོང་གི་ཟས་སྤྱོད་ལ་གྲོས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་སམ། ཡང་ན་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་འགན་ཁུར་ཡོད། གྲོས་ཚོགས་གོང་མ(ལྷན་ཚོགས་འཐུས་མིའི་གྲོས་ཚོགས)ནི་ལོ་གསུམ་རེར་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་བསྡུ་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་ཀྱིན་ཡོད། འོས་བསྡུ་མཐའ་མ་དེ༢༠༡༣ལོ་ཡིན་ཞིང་། ལོ་དྲུག་གི་དུས་ཡུན་གྱི་དཀྱིལ་དུ་བསླེབས་པ་ན་འོས་ཤོག་འཕེན་པ་རེད།
ཚན་རིག་དང་བཟོ་ལས།
འདས་པའི་ནང་དུ་ཉི་ཧོང་མི་ཡིས་ཀྲུང་གོའི་ཐབས་ལམ་མམ། ཡང་ན་མཱེ་ཇིས་དུས་རབས་ཀྱི་ཡོ་རོབ་ལས་ཚན་རིག་བསླབས། གང་ལྟར་ཉེ་དུས་ཀྱི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གི་ནང་དུ་ཉི་ཧོང་ནི་རྫས་འགྱུར་བཟོ་སྐྲུན་རིག་གནས་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཟོ་ལས། མི་གཟུགས་འཕྲུལ་ཆས་བཅས་ཚུད་པའི་ཕྱོགས་དུ་མའི་ཐད་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་པ་ཁྱད་འཕགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར། ཉི་ཧོང་ནང་དུ་བཟོ་ལས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་ཁོ་ཚོས་ཕྱིར་གཏོང་ཐོན་ཟོག་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ༢༠༠༠ལོར། ཨ་ཟི་མོ་མི་གཟུགས་འཕྲུལ་ཆས་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཧོན་ད་ཞེས་པས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་འདུག
སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གཞུང་།
ཉི་ཧོང་གི་རིག་གཞུང་ཆ་ཤས་མང་པོ་ཞིག་ཀྲུང་གོ་ལས་ཐོག་མ་བྱུང་བ་ཡིན་འདུགདཔེར་ན[5]གཱོ་དང[6]པོན་ཚེ་ལྟ་བུ། ཉི་ཧོང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ཟ་མ་ནི་ཉ་རིགས་དང་འབྲས། མཱི་ཟོ་ཁུ་བ། སྔོ་ཚོད་སོགས་ཡིན་ཞིང་། ཐུག་པ་དང་དོ་ཧྤུས་ནི་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན། སུས་ཞིས་ཞེས་པ་ནི་ཉི་ཧོང་གི་ཟ་མ་ཞིག དེ་ནི་འབྲས་བཙོས་མ་དང་ཚུའུ་དང་། རྒྱུ་ཆ་གཞན་ཉ་རྗེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་འཛམ་གླིང་དུ་དར་སྲོལ་ཧ་ཅང་ཆེ།
ཆོས་ལུགས་དད་མོས།
ཉི་ཧོང་དུ་མང་ཆེ་བས་དད་མོས་བྱེད་སའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཞིན་ཐོ་དང་ནང་པ་ཡིན། ཉི་ཧོང་གི་ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོ་གཉིས་ལ་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཤུགས་ཆེ་བར་བརྟེན། ཉི་ཧོང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལུགས་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མཉམ་དུ་བསྲེས་ནས་དུས་གཅིག་ཏུ་མཉམ་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་དང་། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་པ་ཉུང་ངུ་ཡོད་ལ་འཇིའུ་ཆོས་ལུགས་པའང་ཁ་ཤས་ཡོད།
སྒྱུར་མཁན། དབང་ཆེན་འཕྲིན་ལས།  མཐོ་བོད་འཕྲིན་སྟེགས་ནས་དྲངས།
མངོན་ཤེས་ལྔ་
མངོན་ཤེས་ལྔ།
ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་དང་། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས།  མངོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས།  རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས།  གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་རྣམས་སོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
བོད་ཡུལ་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས།
༄། བོད་ཡུལ་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་བྱིན་རླབས་སྤྲིན་ཆེན་བཞུགས་སོ།།
འབྲི་ཆུ
བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། འབྲི་ཆུ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ཆུ་ཆེན་འབྲི་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་ཀྱི་གཙང་བོའི་ ཨ་མ་ལྟ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།དེ་ནི་གདང་ལའི་རི་རྒྱུད་རྒྱ་ལ་རྩེ་ཟླུམ་གྱི་ ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་བབས་ཏེ།མཚོ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་ཤུལ་དང་།བོད་ལྗོངས། དཀར་མཛེས་དང་བདེ་ཆེན་བཅས་ཀྱི་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ ༡༤ལ་བཞུར་ཞིང་།བོད་ཡུལ་གྱི་བཞུར་རྒྱུན་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ༢༨༠༦ དང་།སྤྱིའི་རིང་ཚད་ནི་སྤྱི་ལེ་༦༣༠༠ཡིན་ལ།གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ འབབ་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ༣༤༩༤ཡོད།
བོད་ཡུལ་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་གསོལ་འདེབས།
མི་འགྱུར་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཁའ་དབྱིངས་ལས།།རྣམ་ཀུན་ཡོངས་རྫོགས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་སྤྲིན།།མཁའ་ཁྱབ་གདུལ་བྱར་འདོད་དགུའི་ཆར་འབེབས་པ།།རིག་འཛིན་བླ་མའི་ཚོགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུའི་བྲག་དམར་ཀེའུ་ཚང་དུ།།གསང་སྔགས་སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེར།།ལས་ཅན་རྒྱལ་པོ་རྗེ་འབངས་སྨིན་མཛད་པ།།ཨོ་རྒྱན་ཐོད་ཕྲེང་རྩལ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།བོད་ཡུལ་སྒྲུབ་གནས་སྒྲགས་ཀྱི་ཡང་རྫོང་དུ།།འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་པོ་མངོན་གྲུབ་ནས།།འགལ་བྱེད་ཆམ་ཕབ་བྲག་ལ་ཕུར་པ་བཏབ།།སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།གནས་མཆོག་མཆིམས་ཕུ་དཔལ་གྱི་དབེན་རྩ་རུ།།པདྨ་གསུང་གི་ལྷ་ཚོགས་རབ་གྲུབ་སྟེ།།སྲིད་གསུམ་དབང་བྱེད་རྟ་སྐད་གཙུག་ནས་བསྒྲགས།།རྒྱལ་བ་མཆོག་དབྱངས་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུ་དཔལ་གྱི་ཡང་ཕུག་ཏུ།།ཡང་དག་ཐུགས་ཀྱི་གྲུབ་པ་མངོན་དུ་གྱུར།།དགོངས་པའི་རྩལ་རྫོགས་ཉི་མའི་ཟེར་ལ་ཆིབས།།ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།རིགས་གསུམ་དཔལ་གྱི་བསམ་ཡས་དབུ་རྩེ་རུ།།ཆེ་མཆོག་ཡོན་ཏན་དགོངས་པ་མངོན་གྱུར་ནས།།ཏིང་འཛིན་གཡོ་མེད་བོད་ཡུལ་ཆོས་ལ་བཀོད།།མངའ་བདག་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།མོན་ཁ་ནེའུ་རིང་སེང་གེ་རྫོང་གསུམ་དུ།།ཕུར་པ་ཕྲིན་ལས་ལྷ་ཚོགས་མངོན་དུ་གྲུབ།།རྫུ་འཕྲུལ་སྐུ་བརྙེས་ཤི་བའི་མི་རོ་བསླངས།།ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།ཡར་སྟོད་ཤམ་བུ་གངས་ཀྱི་ར་བ་རུ།།རྦོད་གཏོང་མ་མོའི་ལྷ་ཚོགས་ཞལ་གཟིགས་ནས།།སྣང་སྲིད་མ་མོ་དབང་སྡུད་ལས་ལ་འཁོལ།།དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་བསམ་འགྲུབ་ཀེའུ་ཚང་དུ།།འཇིག་རྟེན་མཆོད་བསྟོད་དཀྱིལ་འཁོར་ལེགས་གྲུབ་སྟེ།།ལྷ་སྲིན་དྲེགས་པ་བྲན་འཁོལ་ལས་བཞི་བསྒྲུབས།།དཔལ་གྱི་སེང་གེའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།གཡའ་མ་ལུང་དང་ལི་ཡུལ་ལྕང་ར་རུ།།དྲག་སྔགས་དམོད་པའི་ལྷ་ཚོགས་རབ་གྲུབ་པས།།མཐུ་སྟོབས་མེ་འབར་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་དང་ལྡན།།བཻ་རོ་ཙ་ནའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས།།དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པས་དུས་གསུམ་གྱི།།རིག་འཛིན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་ཞུགས།།མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་ཀུན་ཐོབ་ནས།།བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་འགྲུབ་པར་ཤོག ། ཅེས་པ་འདི་ཡང་ལྷོ་ཕྱོགས་དཀར་མོ་སྟག་ཚང་དུ་གྲགས་པའི་སྒྲུབ་གནས་ཀྱི་ཡང་དབེན་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབར་པདྨ་བདེ་ལྡན་གླིང་ཞེས་བྱ་བར་མི་ཕམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་སྒྲུབ་ཆེན་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་རྣམ་རྒྱལ་ཆུ་སྦྲུལ་གྱི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ལ་སྦྱར་བ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།། མངྒ་ལཾ།།
མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བདུན་
མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བདུན།
འཁྲུལ་པའི་ལྟར་སྣང་། ཀུན་རྫོབ་པའི་ལྟར་སྣང་། རྗེས་དཔག་གི་ལྟར་སྣང་།  རྗེས་སུ་དཔལ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟར་སྣང་།  དྲན་པའི་ལྟར་སྣང་།  མངོན་འདོད་ཀྱི་ལྟར་སྣང་།  རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་གྱི་ལྟར་སྣང་བཅས་སོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་
མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང།
རང་གི་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ། དབྱེ་ན།  རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་དང་།  རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཉིས།  རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ནི།  སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་དང་།  འདས་པའི་དོན་དྲན་པའི་ཤེས་པ།  མ་འོངས་པའི་དོན་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།  རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ནི།  རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་འཛག་པ་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྒྱུན་བཤགས།
རྒྱུན་བཤགས་ཞེས་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་ཀྱང་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལ་ཉམས་ཆག་སོང་བའམ། ཡང་ན་སྡོམ་གསུམ་ཐུན་མོང་གི་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་སོགས་ཀྱི་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུན་འདོན་བྱ་བའི་བཤགས་པའི་རིགས་ལ་ཟེར།
འཇམ་དཔལ་བསྟོད་པ་བྱིན་རླབས་གཏེར་ཆེན།
འཇམ་དབྱངས་གསུང་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔར་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
རྒྱལ་ཀུན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེར་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
ཡེ་ཤེས་རལ་གྲི་འཛིན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
ཐབས་ཀྱི་ཨུཏྤལ་བསྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
ཤེས་རབ་མདའ་རྣོན་འཕེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
བདག་གིས་མགོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་ཁྱོད་དྲན་ཏེ།།
གུས་པས་གསོལ་བ་སྙིང་ནས་འདེབས་ལགས་ན།།
ཐུགས་དམ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་རྗེས་བཟུང་ནས།།
སྤོབས་པའི་གཏེར་བརྒྱད་གྲོལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ།།
ཨོཾ་ཨ་ར་པ་ཙ་ན་དྷཱི་ཧཱུཾ།   ཞེས་པའང་ལྕགས་སྦྲུལ་ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉི་མའི་གྲངས་ཟིལ་གནོན་ཆེན་པོའི་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་གནས་པའི་ཐུན་སྐབས་ཤིག་ཏུ་དྷཱིས་བྲིས་པ་མངྒ་ལཾ།།དགེའོ།།
༜ བསྟོད་པ་འདིའི་མཛད་པ་པོ་དྷཱི་ཞེས་པ་ནི་འཇུ་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའོ།
༜ ལྕགས་སྦྲུལ་ཞེས་པ་༼སྤྱི་ལོ༡༨༨༡༽རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་ཚན་རེད།
མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཞི་
མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བཞི།
རང་ཡིན་གྱི་རྟོག་པ་གསུམ་དང་རྟོག་མེད་གཅིག་སྟེ། འཁྲུལ་རྒྱུ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས།  འཁྲུལ་རྒྱུ་རྟེན་ལ་ཡོད་པའི་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས།  འཁྲུལ་རྒྱུ་གནས་ལ་ཡོད་པའི་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས། འཁྲུལ་རྒྱུ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པའི་རྟོག་མེད་ལོག་ཤེས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་
མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ།
མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་ན། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་གསར་དུ་མི་བསླུ་བའི་རིག་པ་མངོན་སུམ་ཚདམའི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱེ་ན།   དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་།   ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མ།  རང་རིག་མངོན་སུམ་ཚད་མ།  རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་བཞིའོ།།   བྱེ་སྨྲས་འདི་བཞི་ལས་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཁས་མི་ལེན་པས་མངོན་སུམ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་ཡིན།  འདི་ལ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བཞེས་ཚུལ་ཡོད་དེ།  མངོན་སུམ་ལ་རྟོག་བྲལ་མི་དགོས་པར།  རྟགས་ལ་མི་བལྟོས་པར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་མངོན་སུམ་པ་ལ་མི་བསླུ་བ་ཙམ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་འདོད།   མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་རྟོག་བཅས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གཉིས་སུ་འདོད་པའི་དང་པོ་ནི་གཟུགས་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལྟ་བུ་དང་།  གཉིས་པ་ནི། སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་སྐད་གཅིག་གཉིས་པ་དང་།  སྔོ་འཛིན་དབང་མངོན་གྱིས་དབང་སྔོན་གྱི་དྲངས་ནས་སྐྱེས་པའི་སྔོན་པོ་དོན་མཐུན་དུ་དྲན་པའི་དྲན་ཤེས་ལྟ་བུའོ།། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མངོན་སུམ་གསུམ་
མངོན་སུམ་གསུམ།
དབང་པོའི་མངོན་སུམ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ།  རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གསུམ་བཅས་སོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྔ་བྲན་
རྔ་བྲན།
བ་ལང་གཞོན་ནུ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁམས་ཀྱི་གླ་བ་རྐང་གཅིག་གི་སྨོན་གསོལ།
དལ་འབབ་གཡུ་ཀླུང་༡འགྲམ་གྱི་རི་ལྡེབས་སུ།།
གུ་རུ་པདྨས་ཐེའུ་རང་དམ་བཏགས་གནས།།༢
ཡ་མཚན་གླ་བ་རྐང་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི།།
འགྱུར་མེད་རྟགས་ཀྱིས་མཚན་དེར་གསོལ་བ་འདེབས།།
མཐའ་མིའི་བསམ་སྤྱོད་ལོག་པ་ཞི་བ་དང་།།
རྔ་བོ་ཆེ་
རྔ་བོ་ཆེ།
ལྷ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེ་སྟེ་མ་བརྡུངས་པར་རང་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། སྒྲ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཤ་སྟག་འབྱུང་ཟེར། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁམས་ཀྱི་གླ་བ་རྐང་གཅིག་གི་སྨོན་གསོལ།
ཆོས་མཐུན་འཚོ་བ་འབྱུང་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།
ཡལ་མེད་རྟག་པའི་བྱིན་རླབས་ཆེན་པོ་ཡིས།།
ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་དགེ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །
ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་བཛྲ་གུ་རུ་པདྨ་སིདྡྷི་ཧཱུཾ།   ཞེས་སྔོན་ཚེ་གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱིས་ཐེའུ་རང་སྤུན་དགུ་དམ་ལ་བཏགས་པའི་གནས་ལ་སྨོན་གསོལ་དུ་དཔལ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ཀྱིས་མེ་ཕག་ཟླ༩ ཚེས༧ ལ་སྨྲས་པའོ།།
༜ ༡ གཡུ་ཀླུང་ནི་སྡིངས་ཆུ་ལ་གོ
༜ ༢ གནས་འདི་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་སྡེ་རོང་རྫོང་གི་ཆུ་འདུ་ཞེས་པའི་གྲོང་པའི་གཡས་ལོགས་སྡིངས་ཆུའི་ཕར་འགྲམ་གྱི་བྲག་ངོས་སུ་ཡོད་དོ།།
རྔ་མོའི་གྲོག་མ་ཆེན་མོ་
རྔ་མོའི་གྲོག་མ་ཆེན་མོ།
གྲོག་མ་བོང་ཚོད་ཆེ་ཞིང་རྐང་ལག་རིང་བ་མི་གསོན་པར་ཟ་བ་ཞིག་གོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྔ་བྲོ་
རྔ་བྲོ།
རྔ་ཆུང་ལག་ཏུ་འཁྱེར་ནས་བྲོ་འཁྲབ་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་རྩལ་ཞིག་སྟེ་སྔར་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་གྲུབ་རྗེས་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བྲོ་འཁྲབ་པའི་གནས་ཚུལ་སྐོར་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཞུང་སྒོ་ཤར་དུ་གཏད་པའི་སྒོ་འགྲམ་གཡོན་ངོས་སུ་བྲིས་པ་ད་ལྟ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྔ་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་
རྔ་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང།
འབྲི་ཆུ་དང་ཟླ་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཆགས་པའི་ས་ཆའི་སྟོད་རྒྱུད། དེང་སྐབས་དཔལ་ཡུལ་དང་།སྡེ་དགེ།  ལྡན་ཁོག  སེར་ཤུལ་སོགས་ཡུལ་ལུང་སྤྱིའི་མིང་། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྔ་ཡབ་
རྔ་ཡབ།
རྔ་མ་དཀར་པོ་ལས་བཟོས་པའི་བསིལ་གཡབ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྔ་བརྡུང་བའི་སྒྲའི་དབྱེ་བ་བདུན་
རྔ་བརྡུང་བའི་སྒྲའི་དབྱེ་བ་བདུན།
ཕོ་སྒྲ་དིང་ཟིལ་ལྡན་པར་བརྡུང་། མོ་སྒྲ་སྙན་ཅིང་མཛེས་པར་བརྡུང་།  ཕྱེད་མ་དྭངས་ཁྲོལ་ཆགས་པར་བརྡུང་། ཞི་ལ་སྦྲང་ཆར་སིལ་བུ་ལྟར། རྒྱས་ལ་རྫི་ཆར་གཡོས་པ་ལྟར་།དབང་ལ་དྲག་ཆར་འབབས་པ་ལྟར།  དྲག་ལ་ཐོག་སེར་འབྱིན་པ་ལྟར་རོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཆབ་ཏག་
ཆབ་ཏག
རང་འཐག་གི་མིང་།
ཆབ་དྲེལ་
ཆབ་དྲེལ།
ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཐབ་ཚང་ནང་དུ་དགོས་མཁོའི་ཆུ་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་མཁན་ཁལ་དྲེལ།
ཆབ་ཐང་
ཆབ་ཐང་།
ཆབ་དང་སྟེ་ཆུ་དང་མཉམ་དུ་འཐུང་བ།
རྔན་ཆེན་
རྔན་ཆེན།
བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྔན་དཔོན་
རྔན་དཔོན།
སྲིད་གཞུང་གི་ནོར་སྲིད་འབྲུ་དང་གསེར་དངུལ་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཁོ་ལ་མ་འགྲིག་མ་འཐུས་པའི་རྔན་བགྲང་མཁན་མང་བའི་དབང་གིས་མངན་དཔོན་དང་རྔན་དཔོན་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཚུལ་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ནང་གསལ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཟླ་ཆུ།
བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།
ཟླ་ཆུར་གཙང་ལག་རྫ་ཆུ་དང་ངོམ་ཆུ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། རྫ་ཆུ་ནི་མཚོ་སྔོན་རྫ་སྟོད་རྫོང་ཁོངས་རི་བོ་ཤྭ་ར་སྐྱ་ནས་ འབབ།ངོམ་ཆུ་ནི་བོད་ལྗོངས་ཧོར་སྦྲ་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་ཝ་ མོའི་ལའི་རྒྱུད་ནས་བབས་ཏེ།ཆབ་མདོ་གྲོང་བརྡལ་དུ་རྫ་ཆུ་ དང་འདྲེས་ནས་སྨར་ཁམས་རྫོང་བརྒྱུད་ཡུན་ནན་དུ་བཞུར་ རྗེས་མེ་ཀོང་གཙང་བོ་ཟེར།དེ་ནས་འབར་མ།ལོ་སི།ཐེ་ལན། ཁམ་ཕུ་ཁྲེ ཝེ་ཐེ་ནམ་སོགས་བརྒྱུད་མཐར་ཀྲུང་གོའི་རྒྱ་ མཚོ་ལྷོ་མར་ཞུགས། བོད་ཡུལ་གྱི་བཞུར་རྒྱུན་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ༧༦༠ལྷག་དང་། འབབ་ཡུལ་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ༤༥༠༨༠ཡོད།
རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུན་བཤགས།
ཧཱུཾ། དགོངས་ཤིག་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་དང་ཿ
རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་བ་ཞི་ཁྲོའི་ལྷཿ
དུས་གསུམ་བདེ་གཤེགས་སྒྲུབ་པ་དམ་ཚིག་ཅནཿ
སྐུ་གསུམ་གདུང་འཚོབ་རྡོ་རྗེ་ལྕམ་དྲལ་མཆེདཿ
དཔང་གྱུར་སྐྱབས་མཆོག་མ་ལུས་དགོངས་སུ་གསོལཿ
བདག་ནི་མ་རིག་ལུས་དང་ངག་སེམས་ཀྱིསཿ
སློབ་དཔོན་མཆེད་སོགས་སྐུ་སྨད་ངན་སྨྲས་པཿ
ཡི་དམ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་མ་གསལ་བརཿ
ཤེས་བྱ་ལྔ་དང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ལྔཿ
མི་སྤང་ལྔ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་རྒྱུ་ལྔཿ
གླང་ཆེན་ཁ་བབས།
བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།
དེ་ནི་ཁ་འབབ་ཆུ་བོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་ལ།ལེགས་ སྦྱར་སྐད་དུ་ཆུ་བོ་གངྒཱ་ཞེས་བྱ་སྟེ།གངས་མཚོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ གུ་གེའི་ཡུལ་གྱི་སྟོད་རྔུལ་ཆུ་ཞེས་པའི་རི་གླང་ཆེན་ཁ་འདྲ་བ་ ནས་བྱུང་།པྲེ་ཏ་པུ་རི།ཁྱུང་ལུང་།མདའ་བའི་མཐུད་ཟམ།སྡོང་ བོ་དང་མ་ནང་།མཐོ་ལྡིང་ལྕགས་ཟམ།རྩ་ཧྲེང་གི་ཡར་འདྲེས་ ཀུ་ལི།རོང་ལྗོངས་རྒྱ་ཟམ།སྤྲིན་ཟམ་འོབ།སིབ་སྐྱིད་ལ་བཞུར་ ནས་ཁུ་ནུ་རམ་པུར་དང་།སིམ་ལ་ཧི་མ་ཅལ།བྷ་གར་ནང་གལ། པན་འཇབ་ཅན་གྲི་གྷཀྲ པ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ ཤར་ངོས་ནས་ཨ་རབ་འབི་ཨན་མཚོ་ཁུག་ཏུ་འབབ་བོ།།
རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུན་བཤགས།
ཉམས་གྱུར་རང་གནོང་འགྱོད་པས་མཐོལ་ཞིང་བཤགསཿ
སྔགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་བླ་མེད་ཐེག་པ་སྨདཿ
ལྟ་སྤྱོད་ཡ་བྲལ་བསྙེན་སྒྲུབ་གཞུང་མ་བསྲངསཿ
ལོག་སྤྱོད་དབང་སོང་དུས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཆགཿ
སྡོམ་གསུམ་ཐུན་མོང་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་བཤགསཿ
རིག་པའི་རྩལ་ཆུང་སྙིང་པོའི་དོན་མ་རྟོགསཿ
སྒོམ་པ་བསྲན་ཆུང་གནས་ལུགས་སོ་མ་ཐུབཿ
བློ་ཡི་སྟོབས་ཆུང་སྤྱོད་པས་བོགས་མ་ཐོནཿ
ལེགས་བསམ་སྤྱད་ཀྱང་དོན་ལོག་ཐུགས་འགལ་གྱུརཿ
འབྲས་བུ་ཡིད་སྨོན་གྱུར་མཐོལ་ལོ་བཤགསཿ
༜ རྒྱུན་བཤགས་འདི་ནི་རིག་འཛིན་རྒོད་ཀྱི་ལྡེམ་འཕྲུ་ཅན་གྱི་གཏེར་མ་ལས་བྱུང་བའོ།།
ཆབ་ཕྲེང་
ཆབ་ཕྲེང་།
ཆབ་བླུག་དང་། ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་བསྡུས་མིང་།
ཆབ་མི་འཚལ་བ་
ཆབ་མི་འཚལ་བ།
རང་གི་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་མི་གཏོང་བའི་དོན།
ཆབ་འཚལད་པ་
ཆབ་འཚལད་པ།
ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པ།
ཆབ་འོག་ཏུ་ཚུད་
ཆབ་འོག་ཏུ་ཚུད།
མངའ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པའམ་འབངས་སུ་ཚུད་པ།
རྨ་ཆུ།
བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན། རྨ་ཆུ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དཀྱིལ་གྱི་ཕྲལ་རིང་རིང་མོའི་ལྷོ་རྒྱུད་ནས་བབས་ཏེ།མཚོ་སྔོན།སི་ཁྲོན།ཀན་སུའུ།ཉིང་ཞ། ནང་སོག ཧྲན་ཞི།ཧྲའན་ཞི།ཧོ་ནན་ཏེ་ཞིང་ཆེན་དགུ་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཅིག་བཅས་བརྒྱུད་ནས་པོ་ཧེ་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས། བོད་ཡུལ་དུ་རྨ་ཆུར་གཙང་ལག་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་དར་ལག་ཆུ། རྩེ་ཆུ།གསེར་ཆེན་ཆུ།ཆུ་སྔོན།འབའ་ཆུ།དགུ་ཆུ།ཙོང་ཆུ། སྐ་ཆུ། ཀླུ་ཆུ། བསང་ཆུ།འཇུ་ལག་ཆུ་སོགས་ཡོད།གངས་ལྗོངས་སུ་བཞུར་རྒྱུན་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ༡༦༩༣.༨དང་།སྤྱིའི་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ༥༤༦༤ཡོད།
པར་རིས་བར་འཁྱམས།
རྨ་ཆུ་ནི་རྒྱལ་ནང་གི་རིང་ཚད་ཨང་གཉིས་པ་ཡིན་ལ། བ་ཡན་ཧ་རིའི་རི་རྒྱུད་ནས་བཞུར་ཏེ་རྒྱལ་ནང་གི་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་དགུ་བརྒྱུད་མཐར་པོ་ཧེ་རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཀྱིན་ཡོད། ཆུ་བོ་འདིའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྟོང་རྨིད5464ཙམ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིའི་འབབ་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ75442ལྷག་ཡོད།
དངོས་བྱུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཚན་པ་ལྔ། (སྒྲུང་རྩོམ) བེ་རི་འཇིགས་མེད།
གཅིག་ ཕམ་ཁ།
གཏན་ཚིགས་རིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་དགེ་བཤེས་ཤིག་གིས་ཧུན་སོར་(J)གྲོང་སྡེ་བདུན་པའི་ཚན་རིགས་ཚོང་ཁྲོམ་དུ། ཞོག་ཁོག་ཀི་ལོ་གང་རེ་ལ་གོང་ཚད་དུ་རེད་དྲིས་པས། ཧིན་སྒོར་ལྔ་རེད་ཟེར། འོ་ན་གུ་རུ་བྷུ་རའི་ཚལ་རིགས་ཚོང་ཁྲོམ་དུ་་་་་་་ བཞི་རེད་ཟེར། དགེ་བཤེས་དེས་སྒོར་མོ་གཅིག་གིས་རིན་གོང་ཆུང་བའི་ཞཽག་ཁོག་ཀི་ལོ་གང་ཉོ་བའི་ཆེད་དུ། རི་ཤལ་ལ་སྒོར་མོ་ལྔ་གླ་ཆ་སྤྲད་དེ་གུ་རུ་བྷུ་ར་ལ་གཤེགས།།
གཉིས། རྫུན་རྐུབ།
ལྔ་བཅུ་ལོར་ཀྲོའུ་ཏེན་གྱིས་སྤར་བའི་དམར་དམག་གི་མེ་ལྕེ་དེ་ཁམས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་འབར་མགོ་ཐོག་མར་ཚུགས་པར། ས་གནས་དེའི་ཡུལ་དགོན་གྱི་བླ་དཔོན་སེར་སྐྱ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཞི་དྲག་གིས་འགོག་ཐབས་ཅི་དྲག་བྱས་པའི་ཐ་མར། གནས་སྐབས་ཀྱི་གནས་གཡར་ཙམ་ལས་ས་གནས་ལ་ཇུས་གཏོགས་དང་བརྡབས་བསིག་མི་བྱེད་ཅིང༌། རྒྱ་རིགས་སུ་ཞིག་གིས་དེ་ལས་བརྒལ་ན། ཏར་འཕྲིན་རྒྱུད་ནས་ཀྲོའུ་ཏན་རང་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་གཏུགས་བྱས་ན་ཉེས་ཅན་པ་དེར་ཆད་ཁྲིམས་གཅད་རྒྱུའི་གྲོས་མཐུན་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀའི་ཡི་གེ་ཐོག་བཀོད་པའི་བསླུ་དྲིད་ཀྱི་རི་མོ་རིང་པོ་དེས། ཨ་ཁུ་ཕྱག་མཛོད་ཚུལ་ཁྲིམས་རྨོངས་གཉིད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་ལ་བསྐྱལ། ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་ལོར་ཡུལ་དགོན་གཉིས་ཀའི་རྩ་ཆེན་དངོས་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མིས་བསྡུ་རུག་བྱས། ཨ་ཁུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གོས་ཆེན་ནང་དུ་སྒྲིལ་ཡོད་པའི་གྲོས་མཐུན་ཤོག་ལྷེ་ནར་མོ་དེ་ཁུར་ནས། དཔའ་བོ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་མདུན་ངོས་ནམ་མཁའི་མཐོངས་ལ་ཀྲོང་ངེར་ལངས་བསྡད་ཡོད་པའི་གློག་ཀ་རིང་པོ་ཞིག་གི་འགྲམ་དུ། ལག་གཡས་པས་ཤོག་དྲིལ་དེ་ཁ་ཕྱེས། གཡོན་པས་གློག་ཀ་དེར་དམ་པོར་འཆང་ནས་སྐད་སྲོང་མཐོན་པོས། ཝ་ཡེ། ཀྲོའུ་ཏེན། ངོ་ཚ་མེད་པ་ཁྱོད། གྲོས་མཐུན་གྱྀ་ཡི་གེ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཨེ་དྲན། ང་ཚོའི་ཡུལ་དགོན་གཉིས་གའི་ཅ་དངོས་ཡོངས་རྗོགས་བསྡུ་རུག་བྱས་སོང་་་་་་༌། གོས་ཆེན་ནང་བསྒྲིལ་བའི་གྲོས་མཐུན་གྱི་ཡི་གེ་དེ་ཐེངས་ཁ་ཤས་བཀླགས།།
བཞི། རྨོངས་ཞེན།
རླུང་བསིལ་གྱིས་ཡོམ་ཡོམ་གཡོ་བའི་ལྗང་ལོ་རྣམས་གཡུ་མཚོ་སྔོན་མོའི་རྦ་རླབས་རྩེན་པ་དང་འདྲ་བའི་དབྱར་གཞུང་གི་ནམ་ཟླའི་ལང་ཚོའི་འཛུམ་ཞལ་ལྷུམ་མེར་གསལ་བའི་ཉིན་དེར། ཚེ་རིང་གི་ནང་མིས་དུས་རབས་ཀྱི་སྒྲ་སྡུད་རླུང་འཕྲིན་ལས་འཛམ་གླིང་གི་གསར་འགྱུར་ཉན་ནས་རང་ཁྱིམ་དུ་སྡོད་ཡོད། ཅུང་མ་འགོར་བར་ཨ་ཁུ་རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་ཧད་དེ་ནང་ལ་འཛུལ་བྱུང༌། ཨ་ཧ། ཐན་ཕྲུག འདྲེ་ཕྲུག་ཚོ། འདི་འདྲེ་མ་རེད་དམ། ཁ་མེད་མགོ་མེད་གཅིག་གིས་མི་སྐད་ཧྲག་ཧྲག་རྒྱག་པ་འདི་གདུག་འདྲེ་གསོན་པོ་མིན་ན་ཅི་རེད། མགྱོག་པར་ཕར་ཞོགས། ལྷ་མོ་ལ་ཕོག་ཐུག་འགྲོ་འོང༌། ཨ་རོ། ཕྱིན་ཆད་འདི་ངའི་མཐོང་དང་ཐོས་ས་ཁུར་མ་འོང་མ་གཏོགས། ངས་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཚད་བཙུགས། ཧྲུག་ཧྲུག་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་ ཟེར། ཨ་ཁུ་རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་སྐུ་རླུང་ཚ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཨ་ཁུ་དངོས་ཡིན་སྟབས་ཁ་ལན་སློག་མ་ནུས་པར་འཇམ་ཐིང་མེར་བསྡད། ཨ་ཁུ་བཀྲ་རྒྱམ་སྣ་གཉེར་ཞིག་དང་འབྲེལ་གཉེར་མའི་ཁ་རག་ཆེན་པོ་གཉིས་སྨིན་མཚམས་སུ་བསྡུས་ཏེ། མགོ་བོ་འཕྲེད་དུ་གཡུག་གཡུག་བྱེད་ཀྱིན་ཇི་མི་སྙམ་པའི་རྙིང་ཞེན་དང་རྣམ་རྟོག་གི་སྣ་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་གིས་འཁྲིད་དེ་ཕྱི་ལ་འཐོན་སོང༌།
ལྔ། ལམ་སྲོལ།
ཁུ་བྱུག་སྔོན་མོས་མཐའ་མཇུག་གི་རྒྱང་གླུ་ལྷང་ལྷང་སྒྲོག་པའི་དབྱར་མཐའི་མར་ངོས་ཞོགས་པ་ཞིག་ལ། གོ་ལོ་ནང་པའི་ཨ་ཕ་དད་ལྡན་མགོན་པོའི་གདོང་ངོས་ནས་འཛུམ་ཞིག་ལངས་ནས་ཨ་ལགས་བྱང་འདྲེན་སར་འཛུལ་བྱུང༌། ཁ་རྩང་གནང་བརྡ་བཞེས་པ་ལྟར་དེ་རིང་ཨ་ཁུ་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་ལ་ཕེབས་རོགས། ཞུས། བྱང་འདྲེན་གྱིས་ ཡྀན་དང་ཡིན་ གསུངས་ནས་རྟ་ཐོག་ཏུ་ཨ་ཕ་དད་ལྡན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས། ཞབས་རིམ་གྱི་མགོ་འཛུགས་ཁར་ཨ་ཕ་དད་ལྡན་གྱིས ་ཨ་ཁུ་བྱང་འདྲེན་དབྱར་གནས་ལ་བཞུགས་ཡོད་བཞིན་དུ་ང་ཚོས་ཚོགས་ངན་བསགས་སོང་ ཞུས་པས། བྱང་འདྲེན་འཚབ་འཚུབ་ངང༌། སྐྱོན་མེད། སྐྱོན་མེད། ངས་ད་ནངས་དབྱར་སྡོམ་ཀ་བ་ལ་བཅོལ་ཡོདཅེས་ལན་བཏབ། དབྱར་སྡོམ་་་༌། ཀ་བ་་་་༌། བཅོལ་་༌། ཨ་ཅི་་་༌། ཇི་ལྟ་་་་ ཨ་ཕ་དད་ལྡན་མགོན་པོ་སེམས་ཁམས་ཀྱི་མེ་ལོང་ངོས་སུ་ཤོང་ཐབས་མེད་པའི་དྲི་རྟགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཤར།
སྐེ་དཀྲིས།
སྐེ་དཀྲིས​​་
ལག་ཤུབས།
ལག་ཤུབས་
སེང་གེ་ཁ་འབབ
བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།
སེང་གེ་ཁ་འབབ་ནི་ཁ་འབབ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་སྟེ། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཆུ་བོ་སི་ཏ་ཞེས་བརྗོད། བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ཁུལ་དུ་ཡོད། ཆུ་བོ་འདི་ གངས་མཚོའི་བྱང་དུ་འབྲོང་པ་སེང་སྟོད་ཡུལ་གྱི་བྲག་ རུ་སང་གེའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་བྱུང་། འབྲོང་བ་སེང་སྨད། འབྲི་བྱི། གཞུང་པ་མ་མཚན་གྱི་ནུབ་བརྒྱུད། རྩོས་ཚོ། རྒྱ་སྨུག གླང་ཆུ། སྒར་བཀྲ་ ཤིས་སྒང་། བདེ་མཆོག ལ་དྭགས། བལ་ཏི། ཧོར་སོགས་བརྒྱུད་དེ་པ་ཀི་སི་ཐན་ནས་གྱི་གྲོང་
ཁྱེར་ཨི་སེ་ལ་མ་བྷཏ་ནས་བཞུར་ཏེ་གླང་ཆེན་ ཁ་འབབ་དང་འདྲེས་ནས་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཨ་ རབ་བྷི་ཨན་མཚོ་ཁུག་ཏུ་བབས་མཐར་ཧིན་རྡུ་རྒྱ་ མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས།
རྨ་བྱ་ཁ་འབབ།
བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།
བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བཞིའི་དོན་ཉམས་ལེན།
སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་ཏེ། ཉིན་རེ་མཚན་ལན་བདུན་བརྗོད་ནས།
འདྲེན་པ་འོད་དཔག་མེད་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། །རྒྱལ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཅི་བཞིན་དུ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་སྙེད་བགྱིས་པ་རྣམས། །ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ། །རྒྱལ་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་། །རླབས་ཆེན་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སླད་དུ་བསྔོ་བགྱིད་ན། །ཚེ་འདི་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་དག་པའི་ཞིང་། །བདེ་བ་ཅན་དུ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། །འདྲེན་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ནས། །རྫོགས་སྨོན་སྦྱང་བ་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པར་ཤོག །སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །བདག་གིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །དགེ་རྩ་མཐའ་དག་བདེ་ཆེན་ཞིང་མཆོག་ཏུ། །སྐྱེ་ཕྱིེར་བསྔོ་ན་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། ། དྷཱི་མིང་པས་སོ།། །།
༜ མན་ངག་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི། བླ་མ་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། མཇུག་ཏུ་དྷཱི་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ།།
མ་རིན་ལེ་པེན།
མ་རིན་ལེ་པེན་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།:Marine Le Pen)ནི་རྙིང་ཞེན་གི་ཆབ་སྲིད་རིག་མ་ཞིག་རེད།
ཧྥ་རན་སུའཱ་ཨོ་ལན་དེ།
ཧྥ་རན་སུའཱ་ཨོ་ལན་དེ་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།:François Hollande)ཧྥ་རན་སིའི་ད་ལྟའི་སྲིད་འཛིན་རེད།
སྨན་པ་མཁྱེན་རབ།
སྨན་པ་མཁྱེན་རབ་ཟེར་བ་འདི་གཅན་ཚའི་མི་མ་ཡིན་པར་ཁྲི་ཀའི་མི་ཞིག་རེད་ལ། གྲགས་ཅན་མི་སྣ་གང་ཡང་མིན་མོད། སུ་ཞིག་གིས་སེམས་དང་ལག་པ་འདུག་མ་ཐུབ་པར་འདིར་བཞག་པ་དང་། དེ་ཡང་གཅན་ཚའི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་གྱི་གྲས་སུ་མིང་ཐོ་བཀོད་པ་ཡིན་ནམ། ངོ་མ་ངོ་ཙ་བྲལ་བ་ཞིག་གི་ལས་ཀ་རང་རེད།
གཅན་ཚ་བ་བཟོད་རྒྱམ་པས།
ཨེ་ཝ་ཇོའོ་ལི།
ཨེ་ཝ་ཇོའོ་ལི་ནི་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།:Eva Joly)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་བུད་མེད་སྐྱེས་དངོས་ཆབ་སྲིང་རིག་པ་ཞིག
ཆབ་མདོ་བཀའ་ཤག་
ལོ་རྒྱུས།
བོད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་ཁྱི(༡༩༢༢)ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་གསར་འཛུགས་གནང་རྗེས་ཆབ་མདོ་དགོན་གྱི་ཕྱག་རྡོར་གྲྭ་ཚང་གི་ཡང་སྟེང་དུ་ལས་ཁུངས་བཙུགས་ཤིང་། ས་བྱི(༡༩༤༨)ལོར་ཆབ་མདོ་སྲིད་ཐོག་ཐང་ཞེས་པར་ཁང་པ་གསར་སྐྲུན་གྱིས་གནས་སྤོ་བྱས། ལས་ཁུངས་འདིར་ཡོངས་གྲགས་སུ་མདོ་སྨད་སྤྱི་ཁྱབ་ཅེས་འབོད་ཅིང་། མདོ་སྤྱི་ཐོག་མ་བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ནས་ང་ཕོད་བར་བཀའ་བློན་དང་ཛ་ཟག་སོགས་རིམ་པ་བཅུ་ཙམ་རིམ་པར་འགྲོ་སྐྱོད་འཕོ་ལེན་བྱས། མདོ་སྤྱིས་མདོ་སྨད་རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། དམག་དོན་བཅས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ལས་དོན་ལ་ཁྱབ་འདོམས་བྱས་ཡོད། ལས་ཁུངས་འདིར་སྤྱི་ཁྱབ་བཀའ་བློན་གྱིས་གཙོ་བྱེད་པའི་འོག་ལས་བྱ་མགྲོན་དྲུང་གཉིས་དང་། གཟིམ་འགག་གཅིག དེ་མིན་ལས་བྱ་མཁན་ཆེ་གཅིག་དང་། མཁན་རིམ་གཉིས། གར་དགོས་སེར་སྐྱ་བཅོ་ལྔ་སྐོར་ཡོད་པ་བཅས་ལས་ཁུངས་དང་གོ་མིང་རྒྱབ་འཁུར་གྱི་མི་སྣ་སོ་སོའི་འགན་དབང་སྤྱོད་ཕྱོགས་ནི་ལྷ་ས་བཀའ་ཤག་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།
ཆབ་མདོ་མདོ་སྤྱི།
མདོ་སྤྱི་ཐོག་མ་བཀའ་བློན་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་དར་ནས་ང་ཕོད་བར་བཀའ་བློན་དང་ཛ་ཟག་སོགས་རིམ་པ་བཅུ་ཙམ་རིམ་པར་འགྲོ་སྐྱོད་འཕོ་ལེན་བྱས།
མདོ་སྤྱི་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིག་མེད།
ཆབ་མདོ་བཀའ་བཤག་གི་མདོ་སྤྱི་མཇུག་མ།
བླ་མ་བསྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡང་ལོག་གཉིས།
༄། ལམ་རིམ་རིན་ཆེན་སྤུངས་པར་གསུངས་པའི་བླ་མ་བསྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡང་ལོག་གཉིས་བཞུགས།
གཏན་འདུན་གཉེར་བའི་སྐལ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །མཚན་ཉིད་ལྡན་པའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ། །མ་ཧཱ་གུ་རུ་པདྨའི་ཞལ་སྔ་ནས། །རང་ཉིད་དུག་ལྔའི་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པ་༡ དང་། །གདམས་ངག་བདུད་རྩི་༢ བླ་མ་སངས་རྒྱས་༣ དང་། །ཉམས་ལེན་དུག་ལྔ་སེལ་བའི་འདུ་ཤེས་༤ ཏེ། །བཞི་པོ་ཡང་དག་འདུ་ཤེས་སུ་གསུངས་ཤིང་། །སློབ་མ་རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་༡ ཆོས་ཚོང་ཟོང་༢ །།བླ་མ་ཚོང་པ་༣ ཉན་བཤད་ཚོང་འདུ་ཤེས༤ ། །འདི་བཞི་སྤང་བྱ་ལོག་པའི་གནས་སུ་བསྟན། །འཁྲུལ་མེད་བཀའ་གཏེར་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་སྟེ། །བརྗེད་ངེས་རྐུན་པོར་དོགས་པས་ཟིན་ཐོར་སྦས། །རབ་རྒྱན་ཆུ་འབྲུག་ནག་ཉའི་དུས་ཆེན་ལ། །དཔལ་ལེགས་མིང་པས་དར་མདོར་ཚིགས་བཅད་བསྡེབས།།  །།
༜ ལམ་རིམ་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ཞེས་པ་རྙིང་མའི་བཀའ་གཏེར་གཉིས་ཀ་ནས་བྱུང་བའི་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་ཞིག་གོ །
རྒྱས་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་བསྡུས་འགྲེལ་སྲས་བཅས་ རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན།
དགེ་བཤེས་བེ་རི་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
རི་རྒྱུད།
མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་རི་རྒྱུད་གཙོ་ཆེ་བ་ཤར་ནུབ་ འཁོར་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་བྱང་འཁོར་ཕྱོགས་ཏེ་ཚན་པ་གཉིས་ཡོད།
ཤར་ནུབ་འཁོར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ནི་ཕ་སྨིར་མཐོ་སྒང་ནས་ ཤར་དུ་འགྱེད་འཕྲོ་རྣམ་པའི་འཕྲེལ་བསྣོལ་བྱས་ཏེ་བསྲིངས་ ཡོད་པའི་མཐོ་སྒང་སྟེ།བྱང་ནས་ལྷོ་ལ་རིམ་བཙིན་ཆགས་པའི་ རི་རྒྱུད་དྲུག་ཡོད། ༡  ཨར་ཅག་རི་བོ་དང་མདོ་ལ།དེ་ནི་མཐོ་སྒང་གི་བྱང་སྣེར་ཆགས་ཏེ། མདངས་ཅན་ཉག་ག་ནི་རི་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡིན། ༢ ཁུན་ནུ་རི་བོའི་ནུབ་ནས་བརྩམས་པའི་ཕ་སྨིར་མཐོ་སྒང་། ཤར་དུ་བསྲིངས་པའི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནུབ་བྱང་གི་རི་རྒྱུད་དེ། རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ་༢༥༡༠༠ཡོད་ལ།མཐོ་ཚད་ཆུ་མཚམས༥༠༠༠ནས་༦༠༠༠ཡིན།
༣ ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་ལ་དང་གདང་ལ་རི་རྒྱུད།ཁ་ལ་ཁུ་ནུ་ལ་དེ་ཕལ་ཆེ་བ་ཤིན་ ཅང་དང་ཀ་ཤི་སྨིར་འབྲེལ་མཚམས་སུ་ཆགས་ཤིང་།བོད་ཁོངས་སུ་རི་དེ་ ཤར་རྒཡུད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ལས་མེད།གདང་ལ་རི་རྒྱུད་ནི་བོད་ལྗོངས་དང་ མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་མཚམས་དབྱེ་ཐིག་ལྟ་བུ་ཡིན། ༤ གངས་ཏི་སེའདང་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད། དེའ་ཤར་ནུབ་རིང་ཚད་ཧ་ལམསྤྱི་ལེ༡༤༠༠དང་ལྷོ་བྱང་གི་ ཞེང་ཚད་སྤྱི་ལེ༨༠ཡོད་ལ།མཐོ་ཚད་ཆུ་མཚམས༥༨༠༠ནས་ ༦༠༠༠དང་སྨི་༦༠༠༠བརྒལ་བའི་རི་རྩེ༢༥སྣང་། ༥ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད། དེ་ནི་མཐོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ལྷོ་མཐའི་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཤིང་ བོད་ཀྱི་གཞུང་རྒྱུག་རི་རྒྱུད་ཆེ་ཤོས་རེད།རི་རྒྱུད་དེའི་རིང་ཚད་ ལ་སྤྱི་ལེ༢༤༠༠དང་ཞེང་ལ་སྤྱི་ལེ༢༠༠ནས༣༠༠བར་ཡོད་ལ།རི་ རྒྱུད་དའི་སྣེ་གཉིས་ནང་དུ་གུག་ཅིང་དཀྱིལ་རྒྱུད་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ འབུར་བས་དབྱིབས་གཞུ་དང་མཚུངས་ཤིང་རི་བོ་མཐོ་ཞིང་ གཟར་ལ།ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་ཆུ་མཚམས་རྨིད་༦༠༠༠ཡན་ཤིན་གྱི་ ཡོད།རྨིད་༧༠༠༠བརྒལ་བའི་རི་རྩེ་༤༠ལྷག་དང་རྨིད་༨༠༠༠ལ་ སླེབས་པའི་༡༠ལྷག་ཙམ་ཡོད།འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ཇོ་མོ་ གླང་མ་དེ་ཡང་རི་རྒྱུད་དེའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་རང་རྒྱལ་དང་བལ་བོའི་ས་ མཚམས་སུ་ཆགས་ཤིང་མཐོ་ཚད་ཆུ་མཚམས༨༨༤༨.༡༣ཡོད།
༦ ལྷོ་བྱང་་འཁོར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ནི་གཙོ་ཆེར་མཐོ་སྒང་གི་ཤར་ ལྷོའི་རྒྱུད་ཀྱི་བོད་ལྗོངས་ཤར་ཕྱོགས་དང་སི་ཁྲོན་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ སུ་ཆགས་ཤིང་།ལྷོ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་མཉམ་གཤིབ་ཏུ་སྟར་ཆགས་པར་ བསྒྲིགས་པའི་རི་ཆེན་དང་ལུང་གཞུང་དུ་མ་ལས་གྲུབ་སྟེ།དེ་ལ་འཕྲེད ་ཆོད་རི་རྒྱུད་དུ་བྱའོ།
ཇང་ལུག་མེ་ལང་ཅོང་།
ཇང་ལུག་མེ་ལང་ཅོང་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།:Jean-Luc Mélenchon)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གུང་ཁྲན་ཆབ་སྲིད་རིག་པ་ཞིག་རེད།
ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་མཐར་ཐུག་དང་དོན་དམ་པའི་སྐྱབས་གཅིག་པུ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ། །
ཚད་མའི་འགལ་ཟླ་གསུམ་
མ་རྟོགས། ལོགས་རྟོགས། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་གསུམ།
ཚད་མའི་རྟོག་གེའི་ཚིག་དོན་བརྒྱད་
མངོན་སུམ་ཡང་དག མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་། རྗེས་དཔག་ཡང་དག རྗེས་དཔག་ལྟར་སྣང་། སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག སྒྲུབ་ངག་ལྟར་སྣང་། སུན་འབྱིན་ཡང་དག སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་ངོ་། །
ཚད་མའི་ཨཱ་དརྴ་
རྒྱ་གར་སྐད་དེ་ཀུན་གསལ་ལམ་གསལ་བྱེད་ཅེས་པ་དང་། ཡང་ན་འཕྲུལ་པ་མེད་པའི་མེ་ལོང་ཞེས་པའི་དོན།
ཚད་མིན་གྱི་བློ་
རང་ཡུལ་ལ་གསར་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་བློ། དབྱེ་ན། དཔྱད་ཤེས། ལོག་ཤེས། ཐེ་ཚོམ། ཡིད་དཔྱོད། སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་བློ་དང་ལྔ།
ཇང་མར་ཀི་ཨེ་རོ།
ཇང་མར་ཀི་ཨེ་རོ་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།:Jean-Marc Ayrault)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་ཆབ་སྲིད་མཁས་ཅན་དང་ཁོང་ནི་༢༠༡༢ལོའི་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ནས་བཟུང་ཧྥ་རན་སིའི་བཀའ་བློན་འགོ་གཙོ་བོ་རེད།
ཧྥ་རན་སིའི་བཀའ་བློན་འགོ་གཙོ།
ཧྥ་རན་སིའི་བཀའ་བློན་འགོ་གཙོ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་ལྔ་པའི་དུས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་གཙོའམ་ཧྥ་རན་སིའི་བཀའ་བློན་ལྷན་ཚོག་གི་འགོ་གཙོ།
ཀོན་ཡུས།
ཀོན་ཡུས་(རྒྱ་སྐད།: 关羽 ༡༦༠-༢༡༩)
གདོང་རིས་སྣ་ཚོགས།
"རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་"ནང་གི་ཀོན་ཡུས་ནི་བློ་དཀར་སེམས་དཀར་གྱི་ཚད་ལྡན་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཞིང་། ཚད་ལྡན་གྱི་གདོང་རིས་དམར་པོ་ཅན་ཡང་རེད། སྨིན་མཚམས་ཀྱི་བཅད་རིས་ནག་པོ་དེ་ནི་ཁྲོ་གཉེར་ཡིན་པ་དང་སྣ་བའི་བཅད་ནག་པོ་དེས་ཁོའི་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱི་གཤིས་ཀ་མཚོན་གྱི་ཡོད།
ཆོས་རྗེ་སྐུ་མཆེད་གཉིས་
ཆོས་རྗེ་སྐུ་མཆེད་གཉིས།
དཔལ་ཆེན་འོད་པོའི་སྲས་ས་སྐྱ་པཎྚི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དང་ཟངས་ཚ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་རྣམ་གཉིས་སོ། །
ཧོང་ཀའེ།
པའོ་ཀུང་(རྒྱ་སྐད།: 黃蓋)
གདོང་རིས་སྣ་ཚོགས།
"རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་"ནང་གི་ཧོང་ཀའེ་ལ་ཀྲོའུ་ཡུས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་ཏེ་ཚའོ་ཚའོ་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་ནས་ཁོ་ཕམ་པར་བརྒྱབ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཡོད་ཅིང་། ཁྲང་ཞི་ནང་དུ་ཁོའི་གདོང་རིས་ནི་དམར་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་ཐོད་པ་དཀར་པོ་ནི་ངེས་སྲོལ་གྱི་འབྲི་ཐབས་ཡིན​།
སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་ལྔ་པ།
སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཨང་ལྔ་པ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལ་ལུགས་འཛིན་མཁན་ཨང་ལྔ་པ་༡༩༥༨ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་པའི་ཚེས་༤ཉིན་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ཞིག་རེད།
ཨོ་ཀི་ན་ལྦའི་སྐད།
ཨོ་ཀི་ན་ལྦའི་སྐད་ནི་རི་པིན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌།
དོན་ཚན་དང་པོ།
ཤེས་རབ་
ཤེས་རབ་ དགེ་སྐྱོན་གང་ཡིན་མིན་འབྱེད་ཐུབ་པ
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་
༄༅།།   བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་།