བསམ་གཞིག
ད་ནང་ཞོགས་པར་ཁྱུང་སྔོན་སྐྱེས་ཀྱི་ཟློས་གར་ཅིག་གིས་མུན་པའི་ཡོལ་་ རས་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཚུར་ཚུར་ཕྱིས་པ་དང་ལྷན་དུ། དཀར་གསལ་གྱི་འོད་ སྣང་མོག་མོག་ཞིག་གིས་ས་གཞིར་དལ་གྱིས་འཁྱུད་དུས། ཡུལ་ཤུལ་ཕྱོགས་ ནས་ཡོང་བའི་འགྲུལ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་དེ་ངལ་བའི་ཨ་ཐང་ཆད་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ཟི་ལིང་རླངས་འཁོར་འབབ་ཚུགས་སུ་འབྱོར། ཅང་མ་འགོར་བར་རླང་ འཁོར་གྱི་ཟུར་སྒོ་ཕྱེས་པ་དང་མཉམ་དུ་འགྲུལ་པ་རེ་རེ་བཞིན་གཉིད་མ་འཐོམ་ གྱིས་ཕྱོགས་བཞིར་བྱེར། དེ་ལྟའི་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་དང་། འདུ་འཛི་སྣ་ ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་ན་གཞོན་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱང་འགྲུལ་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ལས་ཐམ་མེ་ཐོམ་མེའི་ངང་བབས་ཏེ། དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་བླུགས་པའི་ ཁུག་མ་ཞིག་དྲུད་པ་དང་། དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་བཞག་པའི་ཡིག་ཁུག་རེ་ རྒྱབ་ལ་ཁུར་ཏེ་འཆར་འཆོར་གྱིས་གོམ་སྟབས་སློབ་གྲྭའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་་ བཞིན་པའི་སྐབས་སུ།  གློ་བུར་དུ་མདུན་ཕྱོགས་ནས་ལམ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ བྱས་པའི་རྒྱ་མི་ཞིག་གིས་ཧ་ལམ་རྒྱ་གོར་ཁྲི་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པའི་ བམ་པོ་ཞིག་མདུན་དུ་བོར་ཏེ་སོང་། སློབ་མ་གཉིས་པོས་དེ་མཐོང་མ་ཐག་འབོད་རྩིས་བྱེད་སྐབས། ཡང་ཟུར་ནས་ རྒྱ་མི་ཞིག་རྒྱུག་ཡོངས་ནས་སྒོར་དེ་ས་ནས་བླངས་ཏེ། ཁོང་གཉིས་ལ་“ཁྱོད་ གཉིས་ཀྱིས་མ་འབོད་དང་། སྒོར་མོ་འདི་དག་ང་ཚོའི་བྱེད་ཟེར་”སློབ་བུ་ དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་ལ་མ་ཆེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱ་མི་དེས་སྨྲས་པ་བཞིན་་ བྱ་བར་མོས་མཐུན་བྱས། ཁོང་གསུམ་པོས་སྒོར་མོ་དེ་དག་བགོ་བར་ཁུག་ ཀྱོག་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བར་རྩོམ་པའི་ཚེ། གོང་གི་སྒོར་མོ་བོར་སོང་བའི་རྒྱ་ མི་དེ་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་འཚོལ་བཞིན་འདུག སྒོར་བོར་བའི་རྒྱ་མི་དེ་ཁོང་གསུམ་གྱི་མདུན་ཐོན་ནས་འདྲི་རྩད་བྱས་པ་་དང་། ད་དུང་སྔོག་བཤེར་བྱེད་དགོས་ཟེར། ཐོག་མར་སློབ་མ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ དཔེ་ཁུག་སྔོག་བཤེར་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་དངོས་པོ་སོགས་བླུགས་པའི་ ཁུག་མ་སྔོག དེ་ཚེ་དངུལ་རྙེད་པའི་རྒྱ་མི་དེས་སློབ་མ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་ཁུག་ ནང་དུ་སྒོར་བམ་པོ་དེ་འཇོག་བཞིན་ཡོད་ཁུལ་བྱས། དེས་ད་དུང་སློབ་མ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གོར་མོ་ཡོད་ཚད་ཁོ་ལ་སྤྲོད་ཟེར། སློབ་ མ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་པར་སྙམ་ནས་གོར་མོ་(སྟོང་བཞི་ལྷག)ཡོད་ཚད་ཁོར་་ སྤྲད། སྒོར་བོར་བའི་རྒྱ་མི་དེས་ཁུག་མ་སྔོག་བཤེར་བྱས་ཚར་རྗེས། ཁོང་ གསུམ་པོའི་ལུས་ཡོངས་རྔོག་གཤེར་བྱས། ཡིན་ནའང་སྒོར་མ་རྙེད་པར་ འདི་ལྟར། ”ད་ལྟ་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་ངའི་སྒོར་ཁྱོད་ཚོས་རྙེད་འདུག་ཟེར། ཁྱོད་ཚོས་གང་དུ་སྦས་བཞག་ཡོད།” ”ང་ཚོའི་རྙེད་མ་སོང་ལ། གང་དུའང་མ་སྦས།” ”དེ་ན་ང་ཚོ་དེར་དྲི་རུ་འགྲོ” ”འགྲོ་ན་འགྲོ” ”……” དེ་ལྟར་རྩོད་གླེང་བྱས་རྗེས་སྒོར་རྙེད་པའི་རྒྱ་མི་དེ་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་་སུ་འཁོར་ནས།”ཁྱོད་གཉིས་ཀྱིས་འདི་ནས་སྒུག ང་སོང་ཏེ་ཕྱིར་སླེབས་ ཡོངས། ང་ལ་ཁྱོད་གཉིས་ཀྱི་ལག་འཕྲིན་གཅིག་གཡོར། ང་ཚོའི་འབྲེལ་ བ་བྱེད་” རྒྱ་མི་སྒོར་རྙེད་མཁན་དེས་དེ་ལྟར་བཤད་པས། སློབ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་ པར་སྙམ་ནས་ལག་ཕྲིན་གཅིག་ཁོ་ལ་སྤྲད། རྒྱ་མི་དེ་གཉིས་རྩོད་བཞིན་ ཡོད་ཁུལ་གྱིས་སོང་རྗེས། སློབ་མ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དཔེ་ཁུག་ཏུ་སྒོར་མོ་ཁྲི་ འགའ་ཡོད་སྙམ་ནས་དེ་མ་ཐག་རྒྱ་མི་དེ་མི་སྒུག་པར་སྒོར་མོ་ཡོད་ཚད་ཁོ་ གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པར་གྲོས་བྱས་ཤིང། མགྲོན་ཁང་ཞིག་ཏུ་སོང་ནས་དཔེ་ ཁུག་ཁ་ཕྱེས་ཏེ་ཕྱི་སློག་ནང་སློག་བྱས་ཀྱང་སྒོར་གྱི་དྲི་མ་ཙམ་ཡང་མཐོང་ རྒྱུ་མི་འདུག  ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་གཞི་ནས་གཡོ་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་ཤེས་རྗེས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ངང་ཕྱིར་འདང་ཞིག་རྒྱབ་ཚེ་རྒྱ་མི་དེ་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་མ་ཟད། ཡོད་ཚད་སླུ་བྲིད་གཡོ་སྒྱུ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་ རྨི་ལམ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་སེམས་པའི་དཀྱིལ་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར། འགྱོད་གདུང་དང་ཕངས་སེམས་ཞིག་གིས་ལུས་ཡོངས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུས་རང་དབང་མེད་པར་ས་རུ་འདུག་དགོས་བྱུང་། ཅུང་ཙམ་མིན་ན་དབུགས་ཀྱང་གཏོང་དཀའ་བའི་ཚད་དུ་སོན། ཁོང་ གཉིས་ཀྱི་ལག་དངུལ་ཡོད་ཚད་ཤོར་བར་མ་ཟད། ལག་འཕྲིན་ཅིག་ཀྱང་ ཤོར་བས་ད་ཅི་གོང་གི་སྤྲོ་འཛུམ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས་ཕམ་ཉེས་་ཤོར་བའི་དམག་མི་ཞིག་དང་འདྲ་བར་སྲང་ལམ་ནས་གོམ་སྟབས་འཁྱར་འཁྱོར་གྱིས་བསྐྱོད། རྒྱ་མི་འཁྱམས་པོའི་སླུ་བྲིད་འོག་ནས་མ་ཐར་བའི་སློབ་མ་དེ་གཉིས་རྒྱུ་དངོས་ཤོར་བའི་འགྱོད་གདུང་དང་། ངོ་ཚ་ཞིག་གིས་ཉིན་ཞག་གང་བོར་ཟས་ ཀྱི་བྲོ་བ་མེད་པར་གྱུར།གནས་ཚུལ་འདི་ནི་རྟོགས་བཟོ་བྱས་པ་ཞིག་མིན་པར་དོན་དངོས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཞིག་རེད། དེ་ལྟར་ཟི་ལིང་གི་རྒྱ་བོད་མི་མང་འདུས་པའི་ཁྲོམ་ར་ནས་སླུ་བྲིད་འོག་ནས་ཕམ་ཉེས་སུ་སོང་བ་སློབ་མ་དེ་གཉིས་པོས་ག་ལ་ཚད། བོད་རིགས་ཀྱི་ སློབ་མ་དང་། མི་སེར། ཐ་ན་ཚོང་པ་འང་གང་མང་མང་ཞིག་རྒྱ་མི་འཁྱམས་ པོའི་གཡོ་སྒྱུའི་འོག་ནས་ཐར་མ་ཐུབ་པ་རེད་ཨང་།   དོན་དངོས་བཤད་ན་དེ་ནི་མི་རེ་རེའི་ངོས་ནས་ངོ་ཚ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་ཞིག་གི་ངོ་ཚའང་རེད་ལ། རྗེས་ལུས་ཀྱི་མི་རིགས་ཞིག་གི་ཕམ་ ཉེས་ཡང་མ་ཡིན་ནམ།  དེ་ལྟ་བས་ན་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ང་ཚོའི་ལྟ་རྒྱ་དང་། མཐོང་ རྒྱ་དང་། ཐོས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། མི་རིགས་འདུས་སྡོད་མང་སའི་གྲོང་ཁྱེར་ དག་ནས་ཅིས་ཀྱང་། འཁྱམས་པོ་དག་གི་གཡོ་སྒྱུའི་འོག་ཏུ་མ་ཚུད་པ་ཞིག་ བྱེད་དགོས། མི་རིགས་སུ་ཡིས་གྲལ་དུའང་འདྲ་མཉམ་གྱིས་འཚོ་སྡོད་ བྱེད་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་ཅུང་ཟད་རེ་གཏོང་བ་གལ། གནད་དོན་ འདི་དག་གི་ཐོག་ནས་ཀྱང་དུས་རབས་གསར་པ་འདིའི་ནང་ནམ་ཡང་སོས་དལ་དུ་སྡོད་པར་མི་རིགས་ལ། བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང་། འགྲོ་ཤེས་འདུག་ ཤེས་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བཏང་འདུག།