རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ
གོང་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར། རྙིང་གཏོར་གསར་འཛུགས་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ནས་ཕལ་ཆེར་ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་དུ་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་གནམ་བདེ་སྒོ་མོའི་ཐང་ཆེན་དུ་དམར་སྲུང་དམག་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོར་མཇལ་འཕྲད་ཐེངས་ཁ་ཤས་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག   །གུང་ཕྲན་ཏང་ནང་དང༌། སྲིད་གཞུང་གི་ནང༌། དམག་དཔུང་གི་ནང་དུ་གཡོ་འཛུལ་བྱས་པའི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་མཁན་ཏང་ནང་གི་དབང་འཛིན་པ་ཕྱིར་ཐེར་འདོན་བྱས་ཏེ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པར་བརྟེན། པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པའི་དམར་སྲུང་དམག་དང་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དམར་སྲུང་དམག་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་རིག་གསར་གྱི་ལས་འགུལ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་ཆེད་རྒྱ་ནག་ས་ཁུལ་གང་སར་རྫིང་བུ་རྡོལ་བ་ལྟར་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་ཤིང༌། བོད་ནང་དུའང་དེ་སྔོན་སླེབས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དམར་སྲུང་དམག་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཁ་དང༌། གཞིས་ཀ་རྩེ། ནག་ཆུ། ཆབ་མདོ་སོགས་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱ་ནག་ཞིང་ཆེན་གང་ས་ནས་དམར་སྲུང་དམག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བོད་དུ་འབྱོར་ཞིང༌། བོད་ནང་ཡོད་པའི་དམར་སྲུང་དམག་གི་འགོ་བྱེད་གཙོ་བོའི་གྲས་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་བར་གོམ་བགྲོད་ཡིན་ཞེས་ལྷ་ས་ནས་ཐོན་པ་དང༌། ཉིན་ཤས་ཤིག་གོམ་བགྲོད་བྱས་རྗེས་མོ་ཊའི་ནང་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་མཇུག་ཏུ་ཁོང་ཚོ་བོད་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་རྗེས་ང་ཚོར་བཤད་བྱུང༌། སྐབས་དེ་དུས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཏང་ཨུད་དང་མི་མང་སྲིད་གཞུང་གི་གཙོས་ལས་ཁུངས་ཆེ་ཆུང་ཚང་མའི་ནང་དམར་སྲུང་དམག་དང༌། ལས་བྱེད་པ། མང་ཚོགས་བཅས་ནས་ཁུངས་སོ་སོའི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་ཚོར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བྲིས་ཏེ་ལས་ཁུངས་ཕྱི་ནང་དང༌། སྒོ་འགྲམ། ཁྲོམ་གཞུང༌། ཐ་ན་ལས་ཤག་དང༌། གསང་སྤྱོད་བཅས་ཀྱི་གྱང་ངོས་བརྩིགས་པའི་སྟེང་སྦྱར་ཡོད་པར་བརྟེན། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་རིག་གསར་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གིས་ང་ཚོ་སློབ་ཕྲུག་ལས་མེད་ཁག་ཅིག་ཡོད་པ་སྐད་བཏང་སྟེ། ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་ནང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་གང་ཡོད་པ་དེབ་ཆུང་ནང་དོན་ཚན་ཁག་མང་དུ་དབྱེ་ནས་བསྡུ་བཅུག་སོང༌། ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་གྱི་ནང་དོན་ཕལ་ཆེ་བ་ནི། ལས་ཁུངས་ཁག་གིས་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ལས་ཀ་བཀོད་སྒྲིག་དང༌། གནས་སྤར་གནས་སྤོས། འཚོ་བར་བལྟ་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་འགྲིག་མིན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་དང༌། མང་ཆེ་བ་དགའ་མིན་དགའ་དྭོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་ཙམ་ལས། སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ནག་ཉེས་ཆེན་པོ་བཙུགས་པའི་གནད་དོན་ཉུང་ཉུང་རེད་འདུག །ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་སྦྱར་འགྲེམས་བྱས་རྗེས་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་ཚོགས་འདུ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བསྐོངས་ནས་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཅུག་པ་དང༌། སྐབས་དེར་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་ཚོས་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པར་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ཁོང་ཚོར་སྐྱོན་བརྗོད་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་དེར་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་གྱི་མི་འདུག་ལ་གསལ་བཤད་ཀྱང་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག། དེ་ནས་ཡུན་རིང་མ་སོང་བར་ལས་ཁུངས་མང་ཆེ་བའི་འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོ་དེ་ཚོ་ལྷ་འདྲེ་གདོན་བགེགས་དང་ཏང་ནང་གི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ལམ་དུ་འགྲོ་མཁན་དབང་འཛིན་པ་རེད་ཅེས་ཉེས་མིང་བཙུགས་ཏེ་ཁོང་ཚོར་ཤོག་བུའི་ཞྭ་མོ་རིང་པོ་རེ་གཡོག་ནས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་དུ་ཁྲིད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོང་ཚོར་དགག་པ་དང་འཐབ་རྩོད་གཏོང་འགོ་ཚུགས་སོང༌། སྐབས་དེར་ལས་ཁུངས་གང་འདྲ་ཞིག་གིས་འགོ་ཁྲིད་གང་རུང་ཞིག་ལ་ཉེས་མིང་བཙུགས་ནས་ཕྱིར་འདོན་བྱེད་སྐབས། དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ལས་ཁུངས་ཚང་མའི་ལས་བྱེད་དང་མང་ཚོགས་ཚང་མ་རུ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཤིང་རྔ་བརྡུང་དར་འཕྱར་བྱས་ཏེ་ལས་ཁུངས་དེའི་སར་འགྲོ་དགོས་པ་དང༌། སྔ་རྗེས་སུ་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་ཐད་གཏོགས་ལས་ཁུངས་རིག་གནས་སློབ་གསོ་ལས་ཁུངས་(ཐིང)་དམངས་སྲིད་(ཐིང་)ལས་ཁུངས། འགྲིམ་འགྲུལ་(ཐིང་)ལས་ཁུངས། བཟོ་ལས་(ཐིང་)ལས་ཁུངས་སོགས་མང་ཆེ་བའི་འགོ་ཁྲིད་གཙོ་བོ་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་ཕྱིར་བཏོན་འཐབ་རྩོད་བྱས་ནས་ཁོང་ཚོ་སྐབས་དེའི་ཉེས་ཅན་པ་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་བ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭའི་ནང་སུ་གང་ལའང་བརྩི་མི་དགོས་པར་རང་སྣང་གང་དྲན་གྱིས་མི་ལ་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་བ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་རྙིང་བཞི་རྩ་གཏོར་ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ནང་གཙུག་ལག་ཁང་གཏོར་མཁན་དང༌། བོད་མིར་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ཉེས་བརྡུང་འཐབ་རྩོད་གཏོང་མཁན་གྱི་དམར་སྲུང་དམག་དཔའ་བོ་དེ་ཚོ་རེ་རེ་བཞིན། སོ་སོའི་ཕ་མར་ཏང་ནང་གི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ལམ་དུ་འགྲོ་མཁན་གྱི་དབང་འཛིན་པ་རེད་ཅེས་ཉེས་མིང་ཕོག་སྟེ། མང་ཚོགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་གཏོང་བ་དང༌། དུས་མཉམ་ཁོང་ཚོ་ཡང་དམར་སྲུང་དམག་གི་གྲས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་བུད་དེ་མི་ཚང་མས་ཟུར་ཟ་དང་འཕྱ་སྨོད། ཁ་བརྡུང་གཏོང་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད། སྐབས་དེར་ང་ཚོ་རིགས་བཞི་མི་སྣའི་བུ་ཕྲུག་ཚོས་ཀྱང་ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོར་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་མཁན་རྒྱ་ཕྲུག་དམར་སྲུང་དམག་དེ་ཚོར་འཁོན་ལན་སློག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ནས་ང་ཚོས་རྒྱ་ཕྲུག་དེ་ཚོར་འབྲུག་ལ་འབྲུག་ཕྲུག་མ་སྐྱེས་པར་ཙི་ཙི་སྐྱེས་འདུག   །རྨ་བྱར་རྨ་ཕྲུག་མ་སྐྱེས་པར་ཙི་ཙི་སྐྱེས་འདུག །ཙི་ཙིར་ཙིག་ཕྲུག་མ་སྐྱེས་པར་འབྲུག་དང་རྨ་བྱ་སྐྱེས་འདུག་ཅེས། །ཟུར་ཟ་དང་ཁ་བརྡུང་བཏང་བས་མ་ཚད། ཁོང་ཚོའི་དཔུང་རྟགས་བཀོག་སྟེ། ང་ཚོ་ཏང་ནང་གི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ལམ་དུ་འགྲོ་མཁན་དབང་འཛིན་པ་ཚོར་འཐབ་རྩོད་དང་གྱེན་ལོག་བྱེད་མཁན་ཡིན་ཞེས་བཤད། ཉིན་དེ་ནས་བཟུང༌། ང་ཚོས་ཀྱང་དམར་སྲུང་དམག་གི་དཔུང་རྟགས་བཏགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་བའི་དམར་སྲུང་དམག་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ལངས་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཅེས་པའི་རྒྱའི་དབང་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་དབང་འཛིན་མི་སྣ་ཚོར་དགག་པ་དང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་ནང་དངོས་སུ་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་འགོ་ཚུགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་ནང་དམར་སྲུང་དམག་གྱེན་ལོག་ཤོག་ཁག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དེས། ལས་ཁུངས་ཁག་དང་སློབ་གྲྭ། བཟོ་གྲྭ་སོགས་ཚང་མའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་སྒོ་ཁག་ཐོར་བཤིག་ཏུ་སོང་སྟེ། མི་ཚང་མ་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་འཛོམས་ཏེ་ལས་ཁུངས་སོ་སོའི་ནང་གནས་ཚུལ་ཇི་བྱུང་བགྲོ་གླེང་བྱེད་པ་དང་ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་བལྟ་ཀློག་བྱས་ནས་སྡོད་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་མཐོ་སློབ། ཆིང་ཧྭ་མཐོ་སློབ། པེ་ཅིང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་སོགས་རྒྱ་ནག་ནས་སླེབས་པའི་དམར་སྲུང་དམག་གཙོ་གྲས་དེ་ཚོ་ཐུན་མོང་ཐོག་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཅེས་པས་ད་ཕན་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་ལངས་ཕྱོགས་སྲིད་བྱུས་ཇི་བཞིན་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་དང་མེད་ཅེས་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆེན་ཚགས་པར་ཞིག་ཁྲོམ་གཞུང་དང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་བཅས་ཁག་སོ་སོར་སྦྱར་འགྲེམ་བྱས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དམར་སྲུང་དམག་དེ་དག་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་ལྷན་ཚོགས་བྱས་ཏེ་ཐད་ཀར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱེད་སྐབས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ་ཀྲང་ཞེས་པའི་མི་ཁ་བདེ་པོ་ཚིག་རྣོ་པོ་ཡོད་མཁན་མིང་འདོགས་ལ་ཀྲང་ལྕགས་ཀྱི་ཁ་ཞེས་པའི་ཀྲང་ཙད་དབང་གིས་(བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་འཛིན)་དམར་སྲུང་དམག་གིས་བཙུགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་དོན་ཚན་རེ་རེར་ཁོ་པས་གུང་ཕྲན་ཏང་གི་ཁུངས་ལྡན་ཡིག་ཆ་དང་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སྐབས་དུས་སོ་སོར་བཤད་པའི་གཏམ་བཤད་སོགས་ལུང་དྲངས་ཏེ། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཏང་ཨུད་ནས་ད་བར་མའོ་ཡི་ལངས་ཕྱོགས་སྲིད་བྱུས་ཇི་བཞིན་ལག་བསྟར་བྱས་སྐོར་གྱི་དགག་ལན་གསལ་བཤད་བྱས་རྐྱེན། དམར་སྲུང་དམག་དེ་ཚོར་གནས་སྐབས་རིང་བྱ་ཐབས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ནའང་དམར་སྲུང་དམག་དེ་དག་གིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ཅེས་པར་ཐད་ཀར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་ལམ་ལྷོང་མ་བྱུང་ཡང་ཁོང་ཚོས་མུ་མཐུད་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤེལ་ནས་ལས་འགུལ་དེའི་ནང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཏང་ཨུད་ལ་མེ་སྒྱོགས་བརྒྱབ་ནས་མེར་བསྲེགས་གཏོང་གི་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་རེད།