བོད་ཡིག་གི་ཆ་འཕྲིན
ཡི་གེམིང་གཞིརྗེས་འཇུགཡང་འཇུགསགསུམགོསརིགས། གངས། འབེབས། སེམས།དེ་བཞིན་དུ་བུ་ཡིག་བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ་དེ་དག་སོ་སོའི་མགོར་ར་ལ་ས་གསུམ་བཞག་ཆོག་པའི་ཡིག་གཟུགས་ཡིན་པའི་བུ་ཡིག་ཟེར།རིམ་པར་བཀོད་ན།སྐ་རྐ་ལྐ་སྒ་རྒ་སྒ་སྔ་རྔ་ལྔ་སྙ་རྙ་སྟ་རྟ་ལྟ་སྡ་རྡ་ལྡ་རྣ་སྣ་སྤ་ལྤ་རྦ་སྦ་སྨ་སྨ་སྩ་རྩ་ལྕ་རྗ་ལྗ་རྫ་ལྷ་བཅས་ལྟ་བུ་རེད།འཇུག་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཀ་ག་ང་ཅ་ཉ་ཏ་ད་ན་པ་བ་མ་ཙ་ཛ་ཧ་བཅས་སོ།རང་འཇུག་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེའི་གཟུགས་ཧྲིལ་བོ་ལྡན་པའི་མགོ་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་གཟུགས་ཧྲིལ་བོ་གང་འཚམ་སྒོས་བཞག་ཆོག་པའི་ཡི་གེ་ཡིན་པར་མ་ཡིག་ཅེས་བྱ་སྟེ།རིམ་པར་བཀོད་ན།ཀླ་གླ་བླ་ཟླ་རླ་སླ་ལྟ་བུ་བཅས་སོ ། གཞན་རང་ས་འཛིན་པའི་ཡི་གེ་བཅུ་ཡོད་དེ།གཙོ་བོ་སྔོན་རྗེས་ཡང་གསུམ་དང་བུ་ཡིག་མ་ཡིག་གཉིས་བཅས་ལྔ་ལ་མི་གཏོགས་པའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་རང་འཛིན་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་སྟེ།རིམ་པར་བཀོད་ན།ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ་ཕ་ཝ་ཞ་ཡ་ཤ་ཨ་བཅས་སོ། མེད་ཀྱང་རུང་བའི་ཡི་གེ་གཅིག་ནི་སྔོན་རྗེས་ཡང་གསུམ་དང་བུ་ཡིག་མ་ཡིག་གཉིས་བཅས་སྔ་མ་ཟད།ད་དུང་མིང་འགའ་རེར་མ་གཏོགས་མི་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་མེད་དུ་རུང་བའི་ཡི་གེ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན།ཝའོ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ་དེ་དག་མིང་གཞི་སྔོན་རྗེས་གསུམ་དང་བུ་ཡིག་མ་ཡིག་བཅས་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་ཡིན་པས་ཀུན་ཡིག་ཅེས་བྱ་སྟེ།རིམ་པར་བཀོད་ན།ག་བ་གཉིས་སོ །ཅེས་ཡན་ལག་གམ་རྐྱེན་གྱིས་ཡི་གེར་གཞིགས་ཚེ་རྒྱུགས་ཆེ་བ་ག་བ་གཉིས་ཡིན་པ་དང༌།དེ་བཞིན་ལྷ་སའི་ཁ་སྐད་ཚིག་མཛོད་སོགས་ཀྱི་མིང་གི་རྒྱུགས་ཚད་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པའི་གཞི་འཛིན་གྲངས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཚུད་པའི་ཡི་གེ་སུམ་ཅུའི་གྲས་སུའང་ག་བ་གཉིས་ཚུད་ཡོད་པས།ག་དང་བ་ཡིས་གྲུབ་པའི་མིང་གིས་བོད་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་མང་པོ་ཞིག་གྲུབ་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། གསུམ་པ། བོད་ཡིག་གི་གྲུབ་ཚུལ། ༼ཀ༽གསལ་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ། བོད་ཡིག་ནི་གསལ་བྱེད་གཅིག་གམ་ཡང་ན་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་དུ་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།དེར་ཆོས་ཉིད་གསལ་ཞིང་དག་པ་ཞིག་ཡོད་པས།སྲོལ་རྒྱུན་བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་དུའང་མིང་གཞི།སྔོན་འཇུག་དང༌།རྗེས་འཇུག ཡང་འཇུག འགོ་འདོགས་འཕུལ་རྟེན་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བསྟན་ཡོད་པར་མ་ཟད།གསལ་བྱེད་གཅིག་ལས་གྲུབ་པ་དང༌།གཉིས་ལས་གྲུབ་པ་སོགས་ཆེས་མང་པ་གསལ་བྱེད་དང་དབྱངས་བདུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང༌།སྐུ་ཞབས་ཅིང་ཏིས་ཀྱིས་ལྷ་སའི་ཁ་སྐད་ཀྱི་རྒྱུགས་ཚད་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པའི་གྲངས་ལས་མིང་གི་གྲུབ་ལུགས་རིམ་པ་ལྟར་རེའུ་མིག་ཏུ་བཀོད་ན། རིམ་པ།གྲུབ་ལུགས།གྲངས་ཀབརྒྱ་ཆའི་གྲངས།༡མིང་རྐྱང༌།114229.09༢སྔོན་འཇུག+མིང་གཞི།93724.78༣མགོ་ཅན+མིང་གཞི།57714.70༤མིང་གཞི།+འདོགས་ཅན།49912.71༥སྔོན་འཇུག+མིང་གཞི+འདོགས་ཅན།2947.49༦སྔོན་འཇུག+མགོ་ཅན།+མིང་གཞི།1894.81༧མགོ་ཅན།+མིང་གཞི །+འདོགས་ཅན།1894.81༨སྔོན་འཇུག+མགོ་ཅན།+མིང་གཞི།+འདོགས་ཅན།631.60གོང་གི་སྡོམ་རྩིས་ཀྱི་རེའུ་མིག་འདི་ལས་ང་ཚོར་བསྟན་དོན།སྤྱིར་བཏང་བརྒྱ་ཆའི་30%ཙམ་བོད་ཡིག་གི་ཆེས་སླ་བའི་གསལ་བྱེད་རྐྱང་བའི་གྲུབ་ཅིང༌།བརྒྱ་ཆའི་གཉིས་ཟིན་མ་ཟིན་ཙམ་ཆེས་རྙོག་འཛིང་གི་གསལ་བྱེད་འདུས་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།འདི་ལས་སྔོན་འཇུག་དང་མིང་གཞིའི་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་དེ་མགོ་འདོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་ལས་མང་བ་འདིས་བོད་ཡིག་གི་འཕྲེད་དང་གཞུང་གི་རིས་དབྱིབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་ཐུབ། ༼ཁ༽དབྱངས་ཀྱིས་གྲུབ་ཚུལ། དབྱངས་བཞིར་གནས་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་མི་གསལ་ཞིང་གདངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ང་རོ་ཤས་ཆེ་བའི་ཆ་ནས་དབྱངས་ཞེས་བརྗོད་ལ།ཡི་གེ་གཞན་གྱིས་མགོ་སྨད་གང་རུང་དུ་མ་སྦྱར་ན།དབྱངས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མིང་སོགས་ཀྱི་བརྗོད་པའི་གནས་དང་རྣམ་འགྱུར་གསལ་མི་ནུས་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།གསལ་བྱེད་སྲོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གྲུབ་ལུགས་དོར་བ་དང༌།ཡིག་རྟགས་ཡོད་ལ་སྒྲ་གསལ་བོར་འབྱིན་རྒྱུ་མེད་པའི་དབྱངས་ཨུ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་གྲུབ་ལུགས་ལའང་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རུང་ངོ༌། ས་བཅད་བཞི་བ།  བོད་ཡིག་གི་རིང་ཚད། བོད་ཡིག་ནི་གསལ་བྱེད་དང་དབྱངས་འདུས་པས་གྲུབ་ཅིང༌།ཉུང་ན་གཅིག་དང་མང་ན་ཡི་གེ་བདུན་གྱིས་གྲུབ་པས།བོད་ཡིག་གི་རིང་ཚད་ནི་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་མང་ཉུང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན།བོད་ཡིག་གྲུབ་ལུགས་ངོས་ནས་དོ་མཉམ་པ་ཞིག་མིན་ལ།ཡི་གེ་གཅིག་གིས་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་ལ་མཚོན་ནའང་རྣམ་པའི་ཆ་ནས་ཡི་གེ་གཅིག་ཡིན་ཡང༌།དོན་དངོས་སུ་སྲོག་ཏུ་དབྱངས་ཨ་ཞུགས་ཡོད་པ་དང༌།འདུས་མའི་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་གཞན་ཀྱང་དེ་ལས་མ་འདས་སོ།འདིས་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་གྲངས་ཀའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་དོན་དངོས་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་ལྡན་པར་མ་ཟད།བོད་ཡིག་གི་ཨང་ཡིག་དང༌།ཡིག་མཛོད་བློས་བསླངས།བོད་ཡིག་ནང་སྡུད།པར་རྒྱག་དང་ཤན་འབྱེད་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁོའོ།ཡི་གེའི་རིང་ཚད་ལ་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ལྟར་རེའུ་མིག་ཏུ་ཕབ་ན།