cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
འབྲོག་པའི་མནའ་གྲོགས་སྒྲིག་ཚུལ་
སྤྱིར་བཏང་འབྲོག་མི་རྣམས་འདྲིས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ཡིད་བརྟན་ཆོག་པའི་གྲོགས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲོག་མིའི་ཁྱད་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་འབྲོག་མིའི་གྲོགས་པོ་ཞེས་པ་དེ་ཕན་ཚུན་ངོ་ཤེས་པའམ་ཡུན་དུ་འདྲིས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་ཅིང་། འབྲོག་མི་དག་གིས་མནའ་འཇོག་ཅེས་བྱ་བའི་གྲོགས་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་མི་སྡེ་དང་མི་སྡེའི་བར་གྱི་མནའ་འཇོག་གལ་ཆེའི་རིགས་བྱེད་དགོས་པའི་ཚེ། ཀོ་དམར་ཁྲག་བརྫིས་ཞེས་བྱ་བའི་མནའ་འཇོག་སྲོལ་ཡོད་འདུག་ཅིང་། དེའི་སྤྱོད་ཚུལ་ནི། ཡུལ་སྡེའམ་ཤོག་ཁག་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒན་པོ་རྣམས་གནས་ཤིག་ཏུ་ལྷན་དུ་འདུས་ཤིང་། གཡག་གི་ཀོ་བ་རློན་པ་ཁྲག་དམར་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་སྟེང་དུ་རྒན་པོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྐང་པ་རྗེན་པས་མཉམ་དུ་བརྫི་ཞིང་། ལག་གཡས་ཀྱི་མཛུབ་མོ་རྣམས་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་བཀུག་པ་ཕན་ཚུན་བསྣོལ་ནས་སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་གསལ་པོར་སྨོས་རྗེས་ཇི་སྲིད་གནམ་མ་འཇིགས་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་མི་འགལ་ཞེས་རྒན་པོ་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་ཅིང་། ཡུལ་སྡེ་སོ་སོའི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་རྣམས་དཔང་དུ་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། མནའ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེར་བརྩི་ཞིང་། མནའ་དེ་བཞག་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་མནའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་སུས་ཀྱང་འགལ་བར་མི་བྱ་ཞིང་། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་གིས་འགལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན། འགལ་བ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དེའི་ནང་དང་། དེའི་ཤོག་ཁག་བཅས་ལ་ཡུལ་གྱི་གཞི་བདག་གིས་མི་ཤེས་པའི་བཀའ་ཆད་གཏང་བའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་དང་། དེར་མ་ཟད་འགལ་བ་བྱེད་མཁན་དེ་ནི་ཤོག་ཁག་ཕན་ཚུན་ཚང་མའི་སྤྱི་དགྲར་འགྱུར་བ་ཡིན་འདུག
འབྲོག་མི་རེ་རེ་བཞིན་ཕན་ཚུན་མནའ་འཇོག་པའི་ཚེ། མཛུབ་མོ་བཀུག་ཅེས་བྱ་བའི་མནའ་འཇོག་ཅིང་། དེ་ཡང་གྲོགས་པོ་སྒྲིག་མཁན་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀྱི་ལག་གཡས་པའི་མཛུབ་མོ་གཉིས་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར་བཀུག་པ་བསྣོལ་ནས་དགོས་བྱའི་དོན་གང་ཡིན་བརྗོད་རེས་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་འཐུས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མནའ་འཇོག་པའི་དགོས་གནས་གལ་ཆེ་ཆུང་དང་། གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་འབྱུང་སྲིད་ཀྱང་། དོན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་མནའ་བཞག་ཟིན་པ་ནས་བཟུང་མནའ་གྲོགས་ཕན་ཚུན་རྣམས་ལ་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ཇི་ལྟར་བྱུང་ནའང་སྐྱིད་མཉམ་གསོག་སྡུག་མཉམ་འཁུར་ཞེས་པའི་ངག་སྒྲོས་ཡོད་པ་ལྟར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལྟ་བུའི་མནའ་འཇོག་གི་བྱ་བ་དེ་བྱེད་སླ་བར་མཐོང་ཡང་མནའ་རྒྱབ་བསྐྱང་བ་ལ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡོད་འདུག གང་ལགས་ཤེ་ན། འབྲོག་མི་དག་གིས་མནའ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཆེས་ཚབས་ཆེ་བའི་བྱ་བ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་ཞིང་། སུ་ཞིག་མནའ་ལས་འགལ་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁྲེལ་དང་བྲལ་བས་སྐྱེ་བོ་ཡ་རབས་ཀྱི་གྲལ་ནས་ཐོན་པ་དང་། མ་ཟད་ལྷ་དང་ཡུལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཐུགས་ཁྲེལ་བས་ཚེ་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས་ཆར་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཅིང་། དེར་བརྟེན་མནའ་ནི་རང་རང་གི་སྲོག་དང་ཐུག་ནའང་འགལ་དུ་འཇུག་སྲོལ་མེད་པ་རེད། འབྲོག་མི་རེ་རེ་བཞིན་ཡུལ་སོ་སོའི་ནང་དུ་མནའ་ཡ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོགས་པོ་མང་དུ་ཡོད་འདུག་ཅིང་། མནའ་ཡ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་ཚན་དང་མནའ་གྲོགས་གཞན་དག་བཅས་ནས་ཀྱང་མནའ་གྲོགས་སུ་བརྩི་ཞིང་རོགས་རེས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་འབྲོག་མི་ཞིག་ལ་ཡུལ་གཞན་གྱི་མི་སྡེས་གནོད་འཚེ་བྱས་པ་ཡིན་ན། མི་དེའི་མནའ་ཡ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་ལན་གཞལ་བ་དང་། གལ་ཏེ་མི་དེ་ལ་ཁ་མཆུའམ་ཡང་ན་མི་སྟོང་འཇལ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་གང་རུང་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མི་དེའི་མནའ་ཡ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ཐུན་མོང་ནས་འཁུར་ལེན་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་འབྲོག་མི་ཞིག་ལ་ཕྱུགས་ནད་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འཚོ་རྟེན་བྲལ་བའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མི་དེའི་མནའ་ཡ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་འཁོས་དང་བསྟུན་པའི་ཕྱུགས་ལུག་བསྡུ་གསོག་གིས་འཚོ་རྟེན་གསར་བཅོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟ་ན་འབྲོག་ཡུལ་གྱི་མནའ་གྲོགས་ནི་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། སུ་ཞིག་འབྲོག་ཡུལ་དེ་དག་ཏུ་མི་ཚེ་བསྐྱེལ་བ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་པར་མ་ཟད་སུ་ཞིག་འབྲོག་ཡུལ་དེ་དག་ཏུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་པ་ལའང་དགོས་གནད་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་སྣང་ངོ་།།
ཕྱིང་བ་
བལ་བཟོའི་ལག་རྩལ་ལ་འབྲོག་པ་ཚོ་ཤིན་ཏུ་བྱང་ཆ་ཡོད་ལ། ཕྱིང་པ་ནི་ཁོང་ཚོའི་ལག་བཟོ་ཡག་ཤོས་དང་འདང་རྩིས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན།
དང་པོ། ཕྱིང་བའི་དགེ་མཚན་བསྡུས་པ།
དེ་ལ་ཕྱིང་བ་ནི་བཟོས་པ་ཚགས་དམ་ཞིང་འཕྱོར་ལེགས་ལ། སྤུས་བཟང་ཞིང་ངོས་འཇམ་པའི་འབྲོག་པའི་ཐོན་ལས་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཏེ།  ཕྱིང་བའི་ལྭ་བ་བཟོས་ཏེ་དགུན་ཁར་གྲང་རེག་དང་ཁ་བ་འགོག་བྱེད་དང་དབྱར་ཁར་ཚ་བ་དང་ཆར་ཆུ་གཡོལ་བྱེད་བྱེད་ཆོག་ལ།  ད་དུང་དྲོད་ལེན་ཐབས་སུ་དང་ཅ་ལག་ཆེ་མ་ ཆུང་གསུམ་འཇོག་སའི་སྣོད་ཆས།  ཡང་ན་མལ་ཆས་ཀྱི་རིགས་ལ་གདན་དང་མལ་ཐུལ་སོགས་ཀྱང་བཟོས་ཆོག་ཅིང་། དགྲ་དང་འཐབ་པའི་སྐབས་སུ་མདའ་དང་མདུང་། གྲི་སོགས་མཚོན་ཆའི་རིགས་ཀྱང་འགོག་བྱེད་དུ་བཀོལ་ཆོག མདོར་ན་འབྲོག་པ་རྣམས་ནི་རྩྭ་ཆུའི་བཟང་ངན་ལ་གཞིགས་ནས་ནམ་རྒྱུན་རུ་སྤོར་དགོས་པས། དེས་བཟོས་པའི་དངོས་པོ་དག་འཁྱེར་འཇོག་སྟབས་བདེ་ཞིང་བཀོལ་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད་དོ།།
གཉིས་པ། ཕྱིང་བ་ནམ་བྱུང་ཚུལ།
ཕྱིང་བ་ནམ་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་དེ་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དང་རྩོམ་རིག་བརྩམས་ཆོས་གང་གི་ནང་དུའང་ད་སྔོན་གསལ་ཁ་དོད་པ་ཞིག་མ་རྙེད་ཀྱང་། 《ཐང་ཡིག》ལས(སྲོང་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ)“གྱོན་པ་ཕྱིང་བ་བྱེད་ཅིང་”ཞེས་དང་“ཤིང་གི་སྣོད་མཐིལ་དུ་ཀོ་བས་གཡོགས་པ་ཞིག་ཏུ་ཟས་ཟ་ལ། སྡེར་མའི་དོད་དུ་ཕྱིང་བ་བཏིངས་ནས་བྱེད”ཅེས་པ་དང་།  ཡང“རྒྱ་ནག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆས་ལེགས་པོར་མཐོང་ནས་ངོ་གནོངས་ཤིང་དོགས་མི་བདེ་བར་གྱུར་ནས། བཙན་པོ་རང་ཡང་ཕྱིང་ལ་དོར་ནས་དར་ཟབ་ཀྱི་གོས་གྱོན་ཏེ”ཞེས་སྐབས་དེ་དུས་བཙན་པོས་ཀྱང་ཕྱིང་བ་བནབས་ཡོད་ལ། “མི་རྣམས་དབྱར་བལ་ཕྱིང་དང་དགུན་སློག་པ་གྱོན”ཞེས་པ་སོགས་ནས་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིང་བའི་དར་ཁྱབ་རང་བཞིན་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་།   ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཕྱིང་ལྭ་དེ་མི་སེར་ཕལ་པའི་ཕྱིང་ལྭ་དང་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ངེས་པ་ང་ཚོས་དཔག་ཐུབ་པས་དེ་ལས་སྤུས་ཀ་དང་ཁ་དོག ཇུས་འགོད་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དབྱེ་རྒྱུ་ཡོད་སྲིད་པའང་རྟོགས་ཐུབ།  ད་དུང་སྡེར་མའི་དོད་དུ་ཕྱིང་སྣོད་ཡོད་པ་དེས་ཕྱིང་བའི་ལག་རྩལ་དེའང་ཚད་ཤིན་ཏུ་མཐོ་ངེས་པ་གདོན་མི་ཟའོ།།    བོད་འདི་ཡང་མི་རིགས་གཞན་ལྟར་ཐོག་མར་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་པགས་རིགས་དང་། དེ་ནས་པགས་རིགས་འཚེམ་དྲུབས་ཀྱིས་གྱོན་པ་བཟོས་ཡོད་པ་ནི་ཁ་རུབ་གནའ་ཤུལ་ལས་རྙེད་པའི་རུས་ཁབ་ཕྲ་མོ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་དང་དྲུག་བརྒྱ་འགོར་བ་དེ་དག་ལས་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ཐུབ།  དེས་ན་ཕྱིང་བ་ནི་དེའི་ཕྱིས་སུ་ཡུན་གྱིས་བྱུང་ཞིང་དུས་རབས་བདུན་པའི་ རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་ཡོད་འདུག་པས་སྲོང་བཙན་གྱི་སྔོན་ནས་བྱུང་ཡོད་པར་འདོད་དོ།།
གསུམ་པ། ཕྱིང་བ་འཇོག་ཚུལ།
ཕྱིང་བ་འཇོག་ཚུལ་ནི་སྤང་ཐང་ངོས་འཇམ་པོ་དང་བདེ་མོའི་སྟེང་རེ་ཕྱར་ཞིག་བཏིང་ཞིང་། དེའི་ཐོག་ཏུ་ཞིབ་མོར་བསེད་པའི་བལ་ལེབ་ལེབ་མོར་བཀོད་ལ།  ཕྱིང་ཆུ་ཞེས་དྲོད་གྲངས་རན་པའི་ཆུ་ཉུང་ངུ་སྤེན་མས་གཏོར་རྗེས་རེ་ཕྱར་དང་བཅས་རིལ་པོར་བསྒྲིལ་ཏེ་ཐག་པས་བཅིངས་ཤིང་དེ་ནས་བསྒྲིལ་དགོས་པ་ཡིན།  དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་བོར་བསྒྲིལ་རྗེས“མ་ཁུད་ནས་བླངས”ཞེས་བཅིངས་བ་ལས་བཀྲོལ་ཏེ་རེ་ཕྱར་བཏོན་ཞིང་ཕྱིང་པ་ཁོ་ན་ཡུན་རིང་བོར་བསྒྲིལ་དགོས།   ཕྱིང་བའི་བཟང་ངན་ནི་བསྒྲིལ་བའི་ཚད་ཀྱིས་འབྱེད་ཅིང་བསྒྲིལ་བ་ཇི་ལྟར་མང་ན་དེ་ལྟར་བཟང་བ་ཡིན་ལ།  ཕྱིང་བའི་ཡག་བཙོག་ནི་བལ་གྱི་ཡག་བཙོག་ལ་རག་ལས་ཤིང་བལ་ཇི་ལྟར་ཡག་ན་ཕྱིང་བ་དེ་ལྟར་ཡག་པ་ཡིན།  བསེད་ཡོད་པའི་བལ་འཇོག་ཚུལ་ལའང་གཅིག་འཇོག་དང་ཉིས་འཇོག   སུམ་འཇོག་སོགས་ཡོད་ལ་དེ་ནི་ཕྱིང་བའི་མཐུག་སྲབ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་འཇོག་པར་བལྟ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ།  གལ་ཏེ་ཕྱིང་བ་མཐུག་པོ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ཚེ་སུམ་འཇོག་དང་བཞི་འཇོག་ཡང་དགོས་ལ།   ཕྱིང་བ་སྲབ་མོ་ཞིག་འདོད་ཚེ་གཅིག་འཇོག་དང་ཉིས་འཇོག་གིས་ཡང་ཆོག་པ་ཡིན།  དེས་ན་ཅི་ཞིག་ལ་གཅིག་འཇོག་དང་ཉིས་འཇོག་སོགས་ཟེར་བ་ཡིན་ཞེ་ན།  དེ་ནི་བལ་བསེད་པ་དག་རེ་ཕྱར་སྟེང་དུ་བཏིང་ཚེ་ཐོག་མར་བཏིང་བའི་བལ་ལེབ་མོ་ཁེར་རྐྱང་དེར་གཅིག་འཇོག་དང་དེ་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་སླར་ཡང་བལ་ལེབ་མོ་ཞིག་བསྣོལ་ནས་བཏིང་བ་ལ་ཉིས་འཇོག་ཟེར།  དེ་ལྟར་སུམ་འཇོག་དང་བཞི་འཇོག་ཡང་རིགས་བསྒྲེས་པའོ།། ཡང་ཕྱིང་བ་འཇོག་སྐབས་ཆར་བ་བབས་ཚེ། ཕོ་བསོད་ཆེན་གྱི་ཕྱིང་ཆུ་གནམ་ནས་འབབ་ཟེར་ཅིང་བཟང་པོར་བརྩི་སྲོལ་ཀྱང་ཡོད།
བཞི་པ། ཕྱིང་རྩིས་སམ་ཕྱིང་གླུ། བལ་ཕྱིང་དེ་བསྒྲིལ་བའི་ཚེ་བསྒྲིལ་བ་བོས་སྙན་མོའི་དབྱངས་དང་བཅས་ཏེ་ཅི་ཙམ་བསྒྲིལ་བ་བརྩི་ཚུལ་གྱི་ཕྱིང་རྩིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། སྐབས་འགར་ཕྱིང་གླུའང་ཟེར་རོ།། ངེད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སོག་པོ་དང་འདབ་འབྲེལ་ཡོད་ལ།  ཆོས་ལུགས་དད་མོས་དང་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས།  སྐད་ཡིག་སོགས་སོག་པོར་ཕར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་ཀྱང་།  ཕྱིང་རྩིས་ཚུད་པའི་ངལ་རྩོལ་གླུ་དབྱངས་རེ་ཟུང་དང་རྒྱུན་བཀོལ་ཐ་སྙད་ལ་ཤས་སོག་སྐད་ཀྱིས་ཚུར་ཤན་ཞུགས་འདུག  ཕྱིང་རྩིས་ལ་ཆ་བཞག་ན། “མཛོ་ནེ་ནེ་གེ མཛོ་ནེ་ཧོ་བེ། མཛོ་ནེ་དབུར་བ།  མཛོ་ནེ་འདེར་བེ། མཛོ་ནེ་ཆ་བུ། མཛོ་ནེ་འཛར་ཝ། མཛོ་ནེ་མཛོ་ལོ། མཛོ་ནེ་ནེ་མ། མཛོ་ནེ་ཡེ་སེ། མཛོ་ནེ་ཨ་ར། ཞེས་བཅུ་དང་དེ་ནས་ཡང་ཨ་ར་ནེ་གེ  ཨ་ར་ཧོ་བེ།  ཨ་ར་དབུར་བ་”ཞེས་སོག་སྐད་ཀྱིས་བརྒྱ་གྲངས་བར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད། དེ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས།  ཕྱིང་བ་ནི་སོག་ཡུལ་ནས་དར་བའི་བཤད་སྒྲོས་མཆིས་ཀྱང་། དེ་ནི་མུན་སྤྲུལ་གྱི་སྐད་ཆ་ཡིན་པ་ཡིག་ཆ་རེ་གཉིས་དཔང་བོར་འདུག་སྟེ།  མཁས་དབང་ནམ་མཁའ་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱི《བྱང་འབྲོག་གི་ལམ་ཡིག》ཏུ་བཀོད་ཡོད་པའི་བལ་ཕྱིང་བསྒྲིལ་སྐབས་སུ་བརྩི་ཚུལ་ནི“ཨ་ལ་མ་ནེ་ལ་པད་མེ།།  བུ་དག་གིས’ཕྱིང་ཡག་ལྷ་འུ་ལ་ལྷ་ཕྱིང་།།  བུ་མོ་དག་གིས་ནི’གཡང་ཡག་གཡང་དཀར་ལ་ཁ་ཆུ།། ཡང་བུ་དག་གིས་’གཅིག་ཡག་ཨ་བུ་ཡི་རྐྱ་ཕྱིང་།།  བུ་མོ་དག་གིས’ གཉིས་ཡག་ཞིག་མོ་ཡི་རྫི་ཕྱིང་།། བུ་དག་གིས’གསུམ་ཡག་སོ་ཁ་ཡི་དར་ཕྱིང་།།   བུ་མོ་དག་གིས’བཞི་ཡག་ལྷ་གཞི་ཡི་དཀར་ལིང་།།  བུ་དག་གིས་ལྷ་ཡག་ལྷ་རྔ་ཡི་ཕྱིང་ཞྭ།།  བུ་མོ་དག་གིས་དྲུག་ཡག་གྲུས་མ་ཡི་རྫི་ཕྱིང་”ཞེས་བཀོད་ ཡོད་པ་ནི་བོད་རང་གི་བརྩི་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་ཡིན་འདུག་སྙམ་ལ།  ཡང་བསྒྲིལ་སྐབས་ཀྱི་ཁ་སྨོན་འདི་ལ་འབྲོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་མི་འདྲ་བ་སོ་སོར་རང་རང་གི་ཁ་སྨོན་ཡོད་འདུག་ཏེ། གསེར་རྟའི་ཡུལ་དུ།  "ལ་ཕྱིང་སྔོན་མ་སོང་ནས་ལོ་གསུམ་རེད།།  བར་མ་སོང་ནས་ཟླ་གསུམ་རེད།།   རྗེས་མ་སོང་ནས་ཞག་གསུམ་རེད།།   ཕྱིང་ད་ལྟ་སོང་ན་དོས་ས་ཡོད།།  ད་ལྟ་མ་སོང་དོས་ས་མེད།།   ཕྱིང་སོང་ན་བླ་མའི་ཆོས་ཕྱིང་ཡིན།།   ཕྱིང་མ་སོང་ཞོ་སྙོབས་ཁེབས་མ་བྱེད།།   ཕྱིང་སོང་ན་ཇག་པའི་ཇག་ཕྱིང་ཡིན།།   ཕྱིང་མ་སོང་རྒས་པའི་ཉལ་གདན་བྱེད།།   བྲེ་སེར་འབྲོང་གི་ཐོལ་ཀོ་དགོས།།   ཐོད་གོ་མིན་ཀྱང་ཐོད་འདྲ་དགོས།།   ཁ་དཀར་རྐྱང་གི་ཁ་ཀོ་དགོས།།  ཁ་ཀོ་མིན་ཀྱང་ཁ་འདྲ་དགོས།། དུང་ཚེ་ཏུག་ཏུག་ཐེ་ཏུག་ཏུག་ནེ་གུམ་གུམ་འདབ་མ་ཅག་ཅག  གཅིག་བརྒྱབ་ཐ’ཟེར་ནས་བརྩི།།”  ཡང་དམངས་གླུ་རུ།   གཡང་དཀར་ཚེར་མོ་ལུག་ གི་བལ་དཀར་ཁ་ཆུ་འཇིལ་ལི་ལི།  ཚེར་མོ་ལུག་ལྷས་ལ་འཛོམས་དུས།  ལུག་ཆུང་འབའ་སྒྲ་ལྷང་སེ་ལྷང་།   ཕྱིང་དཀར་ཆུ་རླངས་རེད།  གོས་ཀྱི་དྭངས་རྩེ་རེད།   གེ་སར་དམག་ལྭ་རེད།  སྟག་ཤར་ཇག་ལ་འགྲོ་བའི་ཇག་ཕྱིང་རེད། བུ་མོ་གནས་ལ་འགྲོ་བའི་གནས་ཕྱིང་རེད་ཞེས་ལེན།   ད་དུང་བརླིང་སྐབས་སུ་སྒྲོལ་མ་འདོན་པ་ཡང་ཡོད་ལ་སྒྲོལ་མ་ཚར་གཅིག་དེ་ཐེངས་བརྒྱ་བསྒྲིལ་བ་དང་འདྲ་ཟེར་རོ།།
དྲུག་པ། མཇུག་གི་བསམ་གཞིགས།
དེང་གི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་དང་ལྷག་པར་དུ་དངོས་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་བློ་རྩིང་པོས་འབད་ཅིང་། སྔར་གྱི་འཚོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་ཐོན་པའི་དངོས་པོ་དང་ལག་རྩལ། གཞུང་ལུགས་མང་ཤོས་ལ་ནི་རྙིང་རུལ་དང་རྗེས་ལུས་སུ་བལྟས་ཏེ། སྔར་ཡོད་མང་དག་ཅིག་འབོར་དོར་རྨེག་མེད་བྱས་རྗེས། ཤུལ་དུ་གསར་བ་གསར་རྐྱང་གི་ཆོས་ཤིག་འདོན་པ་ནི་ད་གཟོད་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྔོན་ཐོན་དུ་འདོད་ཀྱིན་འདུག་མོད། དོན་དམ་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་ངེས་ཤིག་མིན་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་དང་མི་རིགས་གཞན་ལ་དཔེ་བལྟས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར།   དེ་དང་མཚུངས་པར་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ལག་བཟོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཕྱིང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱང་རྙིང་བ་ཡིན་པས་མཁོ་མེད་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནི་བསམ་རྒྱ་གུ་དོག་པོ་དང་། གནའ་བོས་ལག་ཤེས་ཀྱི་རིན་ཐང་མ་རྟོགས་པ་ལས་ཅི་ཡང་མིན་པས།  དེང་རབས་ཀྱི་ལག་རྩལ་སྤྱད་ནས་གནའ་བོའི་ལག་ཤེས་ཇེ་ལེགས་ཇེ་དར་དུ་གཏོང་བར་རིགས་སོ།།
༢༠༤༠ལོ།
༢༠༤༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ནང་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་སྐྱབས་འགྲོ་བཤད་པ་
ནང་ཆོས་ཁས་བླང་ན་སྐྱབས་འགྲོ་ཁས་ལོངས་དགོས། སྐྱབས་འགྲོ་ཁས་བླང་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་ཁས་ལོངས་དགོས་པ་ཡིན། སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤང་བྱ། བསྒྲུབ་བྱ། ཆ་མཐུན་བཅས་གསུམ་ལས། དང་པོ་སྤང་བྱ་ནི། ༡ སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྤོངས་དགོས་པ་ནི་འཁོར་བའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་མི་འཚལ་བ། དེ་བཞིན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག ལྷ་འདྲེ་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་གནས་སུ་གཟུང་མི་ཆོག་པ་སྟེ། རང་ཡང་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་ཡི་སུ་ཞིག་སྐྱོབ་པར་ནུས། །༢ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྤོངས་དགོས་པ་ནི་སེམས་ཡོད་ཚད་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱ་བ།༣དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྤོངས་དགོས་པ་ནི་རང་གི་བླ་མ་དང་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་དང་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་མུ་སྟེགས་པ་དང་འདྲ་བ་ལ་གྲོགས་མི་བྱ་བ་བཅས་སོ། གཉིས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ནི། ༡སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྒྲུབས་དགོས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་ཆག་རོ་ཡན་ཆད་ལ་གུས་པས་མཆོད་པ། གཙང་སར་འཇོག་པ། སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་དད་པ་དང་དག་སྣང་བྱ་དགོས། ༢ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྒྲུབས་དགོས་པ་ནི་གསུང་རབ་དཔེ་ཆ་རལ་མ་ཡན་ཆད་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད། སྤྱི་བོས་མཆོད་དེ་དཀོན་མཆོག་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞོག་དགོས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་གནོད་འཚེ་དང་ཉོན་མོངས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ལ་ཡིག་འབྲུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཚང་ཡང་དད་པ་བྱེད་མི་དགོས་པར་འདུག་པས་བརྟག ༣དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་ཕྱིན་ནས་སྒྲུབས་དགོས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་ལྷན་པ་དམར་སེར་ཡན་ཆད་གུས་པས་མཆོད་དེ་གཙང་སར་ཞོག་དགོས་སོ། གསུམ་པ་ཆ་མཐུན་གསུམ་ནི། ༡བླང་འདོར་སྟོན་པའི་བླ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞོག་དགོས། ༢ཡང་དག་བླ་མའི་གསུང་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པས་ཅི་གསུངས་དང་དུ་བླང་དགོས་པ། ༣རྩ་བའི་བླ་མའི་འཁོར་དང་ཆོས་གྲོགས་ནི་དགེ་བའི་ལམ་གྲོགས་ཡིན་པས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་འདུ་ཤེས་ཞོག་དགོས་སོ། །
འབྲོག་པའི་མཚེར་ས་
འབྲོག་པ་རྣམས་ལ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སོ་སོར་མཚེར་ས་སོ་སོར་ཡོད་འདུག་ཅིང་། དེ་ཡང་དབྱར་དུས་སུ་འབྲོག་སྡེ་རུ་ཤོག་སོ་སོས་རུ་བསྐོར་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཏེ་སྤང་ཐང་ཡུལ་ཁག་སོ་སོའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ས་མཚམས་སམ། འགའ་ཤས་ལ་རུ་ཤོག་སོ་སོར་སྒེར་དབང་གི་ས་མཚམས་ཡོད་འདུག་པ་ཙམ་ལས་མི་ཚང་སོ་སོར་སྒེར་དབང་གི་ས་ཆ་ཡོད་སྲོལ་མི་འདུག སྟོན་དུས་ནི་འབྲོག་མིའི་ཁ་དཔེར་སྟོན་འོ་ཕྱེད་མར་ཕྱེད་ཅེས་སུ་གྲགས་པ་བཞིན་འབྲོག་པ་ཚོས་ཤེ་གསོག་འཇོག་བྱེད་པའི་དུས་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། སྒོ་ཕྱུགས་རྣམས་གཟས་བུངས་ཆེ་ཞིང་གཟས་ཐག་ཐུང་བའི་གནས་ཡུལ་དག་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ལྟར། རུ་ཤོག་སོ་སོར་སྟོན་མཚེར་ཞེས་བྱ་བ་དབྱར་དུས་སུ་རྩ་ཁ་མ་བཅད་པ་དང་ས་ཆའི་བབས་ཀྱང་དབྱར་ས་ལས་ཅུང་ཟད་དམའ་ཞིང་། ཆར་རླུང་གིས་མི་སྡང་བའི་དྲོད་ཁུང་ཅན་དག་ཡོད་པ་རེད།
དེ་དག་གི་ནང་ནས་གལ་གནད་ཆེས་ཆེ་ཤོས་ནི་དགུན་མཚེར་ཞེས་བྱ་བ་དགུན་དུས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤོག་ཁག་སོ་སོར་སྒེར་བདག་གི་མཚེར་ས་ཡོད་པར་མ་ཟད་མི་ཚང་ཕལ་ཆེ་བར་སྒེར་དབང་གི་མཚེར་ས་བཟང་པོ་རེ་ཡོད་པ་རེད། དབྱར་སྟོན་གྱི་དུས་གཉིས་སུ་རང་གཞན་མཆོག་དམན་གཞིས་བྱེས་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དགུན་མཚེར་གྱི་རིགས་རྣམས་སུ་སྒོ་ཕྱུགས་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་མངགས་གཏོང་བྱེད་མི་ཆོག་ཅིང་། གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་དེར་སྒོ་ཕྱུགས་ཤིག་མངགས་གཏོང་བྱས་པ་ཡིན་ན། དཔྱིད་དུས་སུ་དགུན་མཚེར་དེར་གནས་པའི་མི་ཚང་དེའི་སྒོ་ཕྱུགས་ཇི་ཙམ་མུག་ཤིར་འགྱུར་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྐྱེན་འགན་འཁུར་དགོས་པ་དང་། འགའ་ཤས་ཀྱིས་སྒོ་ཕྱུགས་ཤི་གོད་གྱུར་པའི་སྟོང་འཇལ་དུ་ཕྱུགས་ལུག་དུ་མ་ཤོར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་མང་དུ་སྣང་ངོ་། དགུན་མཚེར་གྱི་ས་ཆའི་བབས་ནི་སྤང་ཐང་གི་གོབ་དང་།རིའི་འདབ་བམ། ལུང་པའི་ཉིན་ཁུག་སོགས་དྲོད་ཁུང་ཆེས་ཆེ་ཞིང་། ཁ་ཆར་དང་བུ་ཡུག་གིས་སྡང་ཟུག་ཆུང་བའི་གནས་རྣམས་སུ་ཆགས་ཡོད་འདུག་ཅིང་། དེ་དག་ཏུ་ཕྱུགས་ལྕི་བརྩེགས་པའི་ར་བ་མཐོ་དམན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཚད་ཙམ་པ་རྒྱ་མི་ཆུང་བ་དག་ཀྱང་བཟོས་འདུག་པ་དེ་དག་ནི་སྒོ་ཕྱུགས་ལ་རླུང་སེར་དང་བུ་ཡུག་གི་གནོད་པ་སྐྱོབས་ཆེད་ཡིན་པར་མ་ཟད་དགུན་དུས་གྲང་ངར་ཆེས་ཆེ་བའི་དུས་སྒོ་ཕྱུགས་ལ་ལྕེ་སྤྱང་གི་འཚེ་བ་ལྷག་ཙམ་འབྱུང་ལས་བསྲུང་སླ་བའི་ཆེད་དུའང་ཡིན་པ་རེད། དཔྱིད་དུས་ནི་འབྲོག་པ་རྣམས་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། འབྲོག་པའི་སྒོ་ཕྱུགས་ཤ་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཞན་པས་གཟས་ཐག་རིང་པོར་འགྲོ་མི་ནུས་ཤིང་། སྐབས་འགར་དཔྱིད་ཞོད་ཅེས་བྱ་བ་ཁ་ཆར་ཉིན་མང་དུ་བབས་ཏེ་སྒོ་ཕྱུགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་མུག་ཤིར་ཤོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་དཔྱིད་ཀྱི་གནས་ཡུལ་དཔྱིད་མཚེར་ནི་དགུན་མཚེར་དང་ཤིན་ཏུ་ཁད་ཉེ་བའི་ས་ཆ་དགུན་དུས་གངས་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་རྩ་ཁ་རིམ་གྱིས་གངས་ཁར་ཐོན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།
ཁྱུང་པོ་སྟག་བཟང་ཉ་སྟོང་
ཁྱུང་པོ་སྟག་བཟང་ཉ་སྟོང་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་སྟོད་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སུ་གཡས་རུ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་རུ་དཔོན་ཡིན་ཞིང་། རུ་རྟ་ནི་མཚལ་བུ་མེ་སྟག་དང་། རུ་དར་ནི་དར་ནག་སྙིང་དཀར་ལ་བྱ་ཁྱུང་བྲིས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།
ཁྱུང་པོ་ཆོས་བརྩོན་
ཁྱུང་པོ་ཆོས་བརྩོན་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་སྟོད་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་བོད་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་སྦྱངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད་ཅིང་། རབ་བྱུང་དང་པོའི་མེ་ཕོ་འབྲུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1076 ལོར་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་དང་། རྭ་ལོ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ། གཉན་ལོ་དར་མ་གྲགས་པ། བཙན་ཁ་བོ་ཆེ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ནས་ཁ་ཆེར་སློབ་གཉེར་ཕེབས། དེ་རྗེས་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་སོགས་སུ་བྱོན་ཏེ་པཎ་གྲུབ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་མང་དུ་གསན་པ་དང་། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལ་ཡང་བྱང་ཞིང་ཆུབ་པར་ཐོས་བསམ་གནང་སྟེ་རྒྱ་གཞུང་གི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བར་མཛད། ཁོང་གི་བསྒྱུར་རྩོམ་ནི《བསྟན་འགྱུར》ལས《འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་བསྡུས་པ》དང་། 《དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ》། 《གསལ་བའི་སྒྲོན་མ》། 《ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་དོན་བསྡུས་པ》། 《ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་མཁས་པའི་གྲགས་པས་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ཀླས་པར་ཁྱབ་པ》བཅས་བཞུགས་སོ།།
ཁྱུང་པོ་ཙེ་ཙེ་
ཁྱུང་པོ་ཙེ་ཙེ་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་སྟོད་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན།Italic text
ཁྱུང་པོ་བློན་རྒྱལ་འབྱུང་
ཁྱུང་པོ་བློན་རྒྱལ་འབྱུང་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གྱི་ཕྱི་བློན་ཡིན་ཏེ། བློན་འབངས་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མི་གཞིག་ཅིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དབང་བཙན་པར་བྱ་བའི་བཀའ་ཁྲིམས་བསྒྲགས་ཤིང་མནའ་བོར་དུ་བཅུག་པའི《བཀའ་གཙིགས》ལས་གསལ་ཞིང་། 《བཀའ་གཙིགས》ཀྱི་མ་ཡིག་ཆ་ཚང་ནི《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ་འཁོད་འདུག་གོ།
།སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོའི་གསང་བསྐུལ་ཐོག་མདའ་འབར་བ་བཞུགས་སོ་
༄༅།། དབལ་གསས་རྔམ་པ་ཁྲོ་རྒྱལ་མཁའ་འགྱིང་ཁ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྣལ་འབྱོར་བསམ་དོན་འགྲུབ་པ་དང་།། དགེ་བའི་བར་ཆད་ཞི་བའི་ཕྱིར།། མ་གཅིག་སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོ་ཡི།། ཐུགས་རྒྱུད་གནད་ནས་བསྐུལ་བའི་ཐབས།། གཏོར་མ་སྨན་རག་མཆོད་ཚོགས་བཤམས།། བདག་ཉིད་གཙོ་མཆོག་མཁའ་འགྱིང་བསྐྱེད།། མདུན་དུ་སྐད་ཅིག་དྲན་རྫོགས་སུ།། སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོ་གཙོ་འཁོར་རྣམས།། ཆུ་ལས་ཉ་འཕགས་ཅི་བཞིན་དུ།། མངོན་སུམ་ཡེ་རེར་བྱོན་ནས་ནི།། སྒྲུབ་གཤེན་འདོད་དོན་བསྒྲུབ་པར་བསམ་ལ།།  སྤོས་དཀར་དང་སི་ལའི་དྲི་བདུག །རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་འདི་སྐད་དོ།། བསྭོ།། གྲུ་གསུམ་མཐིང་ནག་འབར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས།། མ་གཅིག་སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོ་འགྲན་ཟླ་མེད།། མཐིང་ནག་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་ནམ་མཁའི་གཟུགས།། ཞལ་གསུམ་དུག་གསུམ་འདུལ་ཕྱིར་དཀར་དམར་མཐིང་།། སྤྱན་དྲུག་རིགས་དྲུག་ཡུལ་དྲུག་གཏིང་ནས་འབྱིན།། སྤྱན་གསུམ་སྲིད་གསུམ་ཁུངས་འབྱིན་ས་གསུམ་གཟིགས།། ཕྱག་དྲུག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་གཤེན་ལ་སྟོན།། གཡས་གསུམ་ཞིང་དབྱུག་རལ་གྲི་ཕུར་བུ་བསྣབས།། བདུད་དཔུང་བཤིག་ཅིང་བསྟན་དགྲ་ཉམས་པ་སྒྲོལ།། གཡོན་གསུམ་གཡུང་དྲུང་ཁ་ཊཾཱ་བྷནྡ་བསྟབ།། ལྷ་མིན་གཡུལ་ཟློག་མ་མོ་ལས་ལ་བསྐུལ།། ཞབས་ནི་རྐྱང་བསྐུལ་དྲེའུ་དམར་མོ་བཅིབས།། བདུད་བཞི་རྩད་གཅོད་སྲིད་གསུམ་ཁྱབ་པར་རྒྱུག །རྒྱལ་ཆེན་བཞི་ཡིས་དྲེའུ་རྐང་ལག་འདེགས།། ས་གསུམ་མ་ལུས་དུས་གཅིག་བགྲོད་པར་བྱེད།། དུག་ལྔ་རྩད་གཅོད་དུར་ཁྲོད་ཆས་ཀྱིས་བརྒྱན།། རྒྱལ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་ཙམ་ན།། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་སྤར་མ་ཉི་ཤུ་བདུན།། ཡང་སྤྲུལ་མ་མོ་འབུམ་ཕྲག་ལས་ལ་འགྱེད།། འདས་དང་མ་འདས་མཚམས་ཀྱི་དབལ་མོའི་ཚོགས།། འབུམ་ཕྲག་བྱེ་བ་ས་ཡས་སྲིད་གསུམ་ཁེངས།། གཡས་ན་བླ་མེད་བཀའ་སྲུང་དྲེད་ཞོན་མ།། དམར་ནག་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་མཚོན་ཆ་ཕྱར།། གཡོན་ན་བདེ་འགྲོ་གསང་ཡུམ་མཐིང་ནག་ཁྲོས།། ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་དྲེའུ་ནག་མོ་བཅིབས།། ཕྱག་དྲུག་རྒྱུ་དྲུག་རྩད་གཅོད་མཚོན་ཆ་བསྣབས།། མདུན་ན་སྒྲ་བླའི་རྒྱལ་མོ་སྟག་རི་རོང་།། ལྕཊ་སྤྱང་བཅིབས་ནས་དགྲ་བགེཊ་སྲོག་ལ་རྒྱུག །གཡས་པས་རལ་གྲི་གྱི་གྲན་མགོ་ལུས་གཏུབ།། གཡོན་པས་ནད་རྐྱལ་བརྡབ་པས་དགྲ་ཡུལ་བརླག །དར་ནག་གོས་གྱོན་དགྲ་ལ་མུན་པས་བཀབ།། བཀའ་ཉན་ལས་བྱེད་སྡེ་བཞི་ཕོ་ཉ་འགྱེད།། མི་བདུད་འབྱམས་པ་ཁྲག་མགོས་དགྲའི་བླ་འགུག །བཙན་རྒོད་ཧཱུར་པ་གསོད་སྐྱེན་སྲོག་ལ་རྦད།། ཆེ་བཙན་དམག་དཔོན་རྒྱལ་པོས་བླ་སྲོག་བསྡོམས།། བྲག་བཙན་ཨ་བསྭེ་རྒྱལ་བས་དགྲ་སྲོག་གཅོད།། ཡང་འཁོར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་སྲུང་ཚོགས།། ཕོ་མོ་མ་ནིང་སྡེ་ཚོགས་གནམ་སར་ཁེངས།། ཀུན་ཀྱང་མ་ངེས་ཆིབས་དང་ཕྱག་མཚན་དང་།། འཇིགས་རྔམ་བརྗིད་པའི་དཔའ་ཆས་སྣ་ཚོགས་གསོལ།། སྔོན་ཚེ་འཆི་མེད་གསང་འདུས་གཤེན་གསུམ་གྱིས།། སྐུ་གསུམ་ཁྲོ་རྒྱལ་འབར་བའི་སྐུར་བཞེངས་ནས།། ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་དམ་ལ་བཏགས་པའི་ཚེ།། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྲུང་བ་ཁས་བླངས་ཏེ།། རང་རང་སྲོག་གི་སྙིང་པོ་ཕུལ་བ་བཞིན།། སྔོན་གྱི་དམ་བཅའ་གཙིགས་ལས་མ་འདའ་བར།། བདག་གི་འདོད་དོན་སྒྲུབས་ཤིག་མ་གཅིག་མ།། ཁྱད་པར་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་གནོད་པའི་དགྲ།། རྣལ་འབྱོར་བདག་གི་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་ལ།། བར་ཆད་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་མེད་བགེགས།། ཤ་ཁྲག་ལོངས་སྤྱོད་གཏོར་མ་འདི་བཞེས་ལ།། ད་ལྟར་མྱུར་དུ་བསྒྲལ་བའི་དུས་ལ་བབ།། སྲོག་ཆོད་སྙིང་ཕྱུང་སྙིང་ཁྲག་དམར་ལ་རོལ།། དགྲ་ཡུལ་ཐལ་བ་རྡུལ་དུ་བརླག་པར་གྱིས།། བདག་གིས་བཅོལ་པའི་ཕྲིན་ལས་གྲུབ་པར་མཛོད།། བསྭོ་མ་མ་ཛ་ཿབྷྱོཿགེ་དུ་ཙ་ཏྲི་ས་མ་ཡ་རཀྟ་ཨ་མྲི་ཏ་ཁ་ཧཱི། བྷ་ལིང་ཏ་ཁ་ཁ་ཁཱ་ཧི། ཞེས་འདིའང་ཤར་རྫའི་བྱ་བྲལ་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་རྣལ་འབྱོར་དགེ་སྦྱོར་བའི་དགེ་བའི་བར་ཆད་སེལ་ཞིང་བསམ་པའི་དགེ་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་རྩོམ་པས། མ་གཅིག་ལྷ་མོས་རྟག་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོབས་ནས་དགེ་བསམ་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །ཡི་གེ་པ་ནི་ཉག་བཙུན་ས་ཏྲིག་མིང་ཐོབ་པའོ།།
ཁྱུང་པོ་དམ་ཚུགས་
ཁྱུང་པོ་དམ་ཚུགས་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་སྟོད་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བློན་པོ་ཡིན། བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་གླེང་བྱུང་སྐབས་ཁོང་གིས་བོན་གྱི་ཁ་འཛིན་དང་ཤགས་འདེབས་པ་མཛད་ནས་རྩོད་པ་ལས་བོན་ཆོས་ཁུངས་ངན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཆུང་བ་དང་། བན་ཆོས་ཁུངས་བཙན་ལ་གཏན་ཚིགས་རྒྱ་ཆེ་བས་ཕྱིན་ཆད་བོད་དུ་བན་ཆོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་བྱའོ་ཞེས་ཁ་འཆམས་ནས་རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་སོ། ཁོང་ནི་གཙུག་ལག་རིག་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྩིས་རིག་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་རྩིས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཞུའོ།།
ཁྱུང་ཐར་པ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་
ཁྱུང་ཐར་པ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཤིང་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1585ལོར་སྐུ་འབུམ་མཆོད་གཞིས་ཞིང་སྐྱོང་ཁྱུང་ཐར་སྡེ་བར་སྐུ་འཁྲུངས། འདས་ལོ་མི་གསལ། ཁོང་དགུང་ལོ་གཞོན་ནུའི་སྐབས་སྐུ་འབུམ་དགོན་གྱི་དཔལ་ལྡན་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་གི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་ལ་སྦྱངས་པར་མཛད། དེ་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཤིང་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མར་བསྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་དོན་མཐའ་དག་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་སྦྱངས། དེ་དུས་འགགས་ཤིང་རིན་ཆེན་ཞེས་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ། དེ་ནས་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ནས་གསང་ཆེན་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་ལ་གསན་སྦྱངས་ཚུལ་བཞིན་དུ་གནང་བས་སྔགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་དགེ་བསྐོས་ཐོན་ཟིན་ཡང་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ཕེབས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་འབྲུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1652 ལོར་སྐུ་འབུམ་རྒྱུད་པ་མཁན་པོའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་ཤིང་འཆད་ཉན་གྱི་བྱ་བ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་སྟེ་རྒྱུད་པ་གླ་བྲང་ལྷས་སྐོར་གཅིག་གཟིམས་ཁང་དང་བཅས་པར་གསར་བཞེངས་མཛད། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་བཀའ་ཤོག་གནང་། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་མོ་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1653 ལོར་སྐུ་འབུམ་དགོན་གྱི་གདན་སའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་ཤིང་བཞི་པའི་སྨོན་ལམ་སྟེང་དུ་རྣམ་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་གཞུང་གི་ཚོགས་ལངས་བཅུ་གཉིས་དང་། དབྱར་གནས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བསྡུས་ཆུང་གི་ཚོགས་ལངས་བཅུ་བཞི་བཅས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་ལེགས་པར་བཙུགས། ཁྲི་ཟུར་ནས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པའི་གདན་སའི་ཁྲི་ལ་ཕེབས་ཤིང་སེང་ཁྲི་ཁང་ཞིག་གསོས་མཛད། ཁོང་ནི་སྐུ་འབུམ་དགོན་གྱི་གདན་སའི་ཁྲི་ཆེན་དགུ་པ་དང་། བྱ་ཁྱུང་དགོན་པའི་གདན་སའི་མཁན་རབས་ཉི་ཤུ་པ་ཡིན་ནོ།།
ཁྱུང་པོ་བློན་མེས་ཀོལ་
ཁྱུང་པོ་བློན་མེས་ཀོལ་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གྱི་དཔང་པོ་དང་། དམག་དཔོན། ཕྱི་བློན་བཀའ་ལ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། བློན་འབངས་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མི་གཞིག་ཅིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དབང་བཙན་པར་བྱ་བའི་བཀའ་ཁྲིམས་བསྒྲགས་ཤིང་མནའ་བོར་དུ་བཅུག་པའི《བཀའ་གཙིགས》ལས་གསལ་བ་དང་ 《བཀའ་གཙིགས》ཀྱི་མ་ཡིག་ཆ་ཚང་ནི《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ་འཁོད་འདུག་གོ།
ཆེས་གསར་བའི་ཆ་འཕྲིན།
{| style="width: 100%;"
འགྲིམ་འགྲུལ་བརྡ་སྒྲོན།
འགྲིམ་འགྲུལ་བརྡ་སྒྲོན་
གཡུ་
གཡུ  Turquoise
གཡུའི་འབྱུང་ཁུངས།
གཡུའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་བྱེ་བྲག་ལ།རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་ཐབས་མདོར་བསྡུས་ཉུང་གསལ། ཞེས་པར། གཡུ་རིགས་ལྔ་ཙམ།གཡུ་སྦྱང་（ལྗང་།）གྲུ་（དྲུག）དཀར་བར་གཡུ་དང་། །མཆིན་ཁ་ལ་སོགས་གཡུ་ལ་གཏོགས་ཙམ་ལྔ།།སུལ་མེད་དྲེག་མེད་གྲུ་དཀར་གྲུ་དམར་གཉིས།།ཟིལ་གནོན་གཡུ་སྦྱང་（ལྗང་།）ནོར་བུ་སྤུག་ཅེས་གྲགས།།སུལ་མང་དྲེག་ལྡན་གཡུ་སྦྱང་（ལྗང་།）མདོག་འདྲ་ཡང་།།རིན་ཐང་ཆུང་ཞིང་གྲུ་དཀར་（དྲུག་དཀར།）གྲུ་དམར་（དྲུག་དམར།）ཟེར།།འབྱུང་ཁུངས་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་བྲག་མ་གཏོགས།།འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལས་མི་འབྱུང་བཤད།།འབྲིང་དང་ངན་པ་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ནས་ཐོན།།ཞེས་གསུངས།ཡང་།ཚན་རིག་གི་བཤད་སྟངས་ལྟར་ན་གཡུ་ནི་ས་འོག་གི་གཏེར་འགྱུར་གྱི་རྡོ་རིམ་པ་གཉིས་པ་གཏེར་དུ་འགྱུར་ཁ་མའི་སྐབས་སུ་ལི་ཡི་རྫས་རྒྱུ་རིགས་ཤིག་དང་ཕྲད་པ་ལས་གཡུ་འབྱུང་བར་བཤད་ལ་སྤུས་ཚད་དམ་ཤིང་ཁ་དོག་ལ（སྔོ་དཀར།སྔོ་ལྗང་། སེར་ལྗང་། )རིགས་གསུམ་དུ་འདོད་ཅིང་།གསར་རྙེད་དུས་རིམ་གྱི་ས་ཆ་ནས་བོད་ལས་ཆེས་ཆེར་འཕྱི་བར་མ་ཟད་སྤྱོད་སྒོའང་བོད་བཞིན་མ་དར་བར་སེམས་སོ།།
གཡུ་ཡི་ཕན་ནུས།
བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལས་གཡུ་སྨན་རྫས་ཡིན་ལུགས་ནི།གསོ་རིག་སྨན་གྱི་རོ་ནུས་ངོས་འཛིན་གསལ་སྟོན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེའི་ནང་གི་རིན་པོ་ཆེའི་རོ་ནུས་ཞུ་རྗེས་ཞེས་པར།གཡུ་(སྔོ་ལྗང་།དྲུག་དཀར།མཐིང་རིས་ཟེར།)རོ་ནི་བསྐ་ཞུ་རྗེས་བསིལ་བར་བྱེད།མཆིན་ཚད་དུག་ཚད་མཆིན་རྒྱས་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བཀོད་འདུགད་དུང་མནྚ་གྱི་རྫས་སུ་ཕུལ་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོག་པར་གསུང་ལ།གདུ་བུ་དང་མཛུབ་དཀྲིས་སོགས་རྒྱན་ཆའི་རྣམ་པ་ལུས་ལ་བཅངས་ན་གཟུགས་གཞི་བདེ་ཐང་སོགས་ལ་ཕན་པའི་དགེ་མཚན་དག་ཁྲོམ་གྱི་ཚོང་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཁ་ན་རླུང་བཞིན་གྲགས་པ་ལྟར་རེད།
གཡུའི་རིག་གནས་རིན་ཐང་།
སྔོན་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བློན་པོ་དང་དམག་དཔོན་བྱས་རྗེས་ཅན་དག་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་(གཡུ།གསེར། དངུལ། ཕྲ་མེན། ཟངས། )ཡོད་པ་ལས་མཐོ་ཤོས་ནི་གཡུའི་བྱང་བུ་ཡིན་ཞིང་ལས་ལ་དབང་བྱེད་པའི་བློན་པོ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ཡིན།ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་གནང་སྲོལ་མེད་ཅེས་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་དུ་བཀོད་ཅིང་།གནའ་སྔ་མོར་རྒྱལ་བོའི་བླ་གཡུ་ཞེས་རྒྱལ་སྲས་སྐུ་འཁྲུངས་མ་ཐག་པའམ་ཡང་ན་སྲིད་ཁྲིར་འཁོད་སྐབས་མགྲིན་པར་གཡུ་སྐྱོན་མེད་ཅིག་བཏགས་ཏེ་ཚེ་སྲོག་གཟི་བྱིན་དང་མངའ་ཐང་དར་རྒུད་སོགས་ལ་འབྲེལ་བའི་རྟགས་མཚན་འགངས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་ཞིང་།བཙུན་མོའི་དབུ་རྒྱན་དུ་ཡང་གཡུ་ཡི་རྡོག་པོ་སྐྲའི་ལན་བུར་བརྒྱུས་པའམ་དཔྲལ་བ་དང་སྤྱི་བོ་སོགས་སུ་བཏགས་ནས་རྒྱན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རེད།ལུས་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་མགོ་རུ་འདོགས་ཤིང་སྐྱེས་པས་མཛུབ་དཀྲིས་སོགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱན་ཙམ་ལས་མགོ་རུ་འདོགས་སྲོལ་མེད་པ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་བོ་ལུག་མུར་གྱི་བཙུན་མོ་སད་མ་ཀར་གྱིས་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་ལ་སྐྱེས་བསྐུར་བའི་གོ་དོན་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པར་སེམས་སོ།།དེང་སྐབས་བོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྩ་ཆེའི་རིན་ཆེན་རིགས་སུ་ཆགས་པ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཏུ་གྱུར་འདུག་པས་གསལ་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།
དམན་རི་དགོན།
སྨན་རི་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
ད་དུང་གཟིགས།
བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ། བོན་ཆོས།
ཨ་ན་ཁི་ཟཱ་གྷོ་རཱ་ཟི།
ཨ་ན་ཁི་ཟཱ་གྷོ་རཱ་ཟི་(Ἀναξαγόρας)
ཕི་རོ་ཁྲེ་གྷོ་རཱ་ཟི།
ཕི་རོ་ཁྲེ་གྷོ་རཱ་ཟི་(Πρωταγόρας)
ཕི་ལོ་ཋི་ནཱ་ཟི།
ཕི་ལོ་ཋི་ནཱ་ཟི་(Πλωτῖνος)
ཐོ་མཱ་སི་ཨ་ཁི་ཝི་ནཱ་སི།
ཐོ་མཱ་སི་-ཨ་ཁི་ཝི་ནཱ་སི་(Thomas Aquinas)
༢༠༣༨ལོ།
༢༠༣༨ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཁྲི་ལྡན་ནོར་བུ་རྩེ་དགོན།
ཁྲི་ལྡན་ནོར་བུ་རྩེ་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
ད་དུང་གཟིགས།
བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།
གཡུང་དྲུང་གླིང་དགོན།
གཡུང་དྲུང་གླིང་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
ད་དུང་གཟིགས།
བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།
བསམ་པའི་དགའ་རོགས།
བསམ་པའི་དགའ་རོགས་ཞེས་པ་ནི་ཕོ་མོའི་ལུས་འབྲེལ་མིན་པར་བསམ་བློའི་དགའ་པོར་ཟེར།
ལོ་རྒྱུས།
ངའི་སེམས་ནང་གི་དགའ་རོགས་ཁྱོད་ལ་ཞུ་རྒྱུད་ནི་ ཀ་ཡིན་སེམས་དང་སྙིང་གི་གྲོགས་པོ་ལ་། ཁ་བརྩམས་མ་ཡིན་སྙིང་སྟང་ཁྱོད་ལ་གཤེད་། ག་པ་མཁྱེད་ཅང་མཁྱོད་རང་སེམས་ལ་དྲན་། ངའི་སེམས་པ་མཁྱོད་རང་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་།།
ཁ་བཏགས་གཏོང་ཚུལ་
༡.ཁ་བཏགས་དར་ཚུལ། ཁ་བཏགས་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་སྟེང་ནས་ཐོག་མར་གསར་བཏོད་མཁན་བོད་ཡིན། སྤྱིར་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་དག་ལས་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་བ་ཁོངས་དག་ཅིག་ཧ་ཅང་རྙེད་དཀའ། རེད་དེ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་དང་རྒན་རབས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དག་ལོ་རྒྱུས་དང་བསྡུར་དེ་དཔྱད་ན། ཁ་བཏགས་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་དར་བའི་དམུ་ཐག་ཅེས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྣང་། དམུ་ཐག་ཅེས་པ་ནི་གནའ་བོའི་ཐ་སྙད་ཅིག་སྟེ་གནམ་སའི་བར་གྱི་ཐག་པ་སྟེ་ཐག་པ་དཀར་པོའི་སྐས་ཐེམ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན། དེ་ནི་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་བཙན་པོ་གཉའ་ཁྲི་ནི་དམུ་ཐག་ཅེས་པ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ལྷ་ཡུལ་ནས་མི་ཡུལ་ལ་བབས་པར་ངོས་འཛིན་གནང་། མ་ཟད་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་ཡང་འདས་ཁར་དམུ་ཐག་ལ་འཇུས་ནས་གནམ་སྟེ་ལྷ་ཡུལ་ལ་གཤེགས་སོང་བར་གྲགས། འདི་ནི་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གྲགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་རེད། གཏམ་རྒྱུད་འདིས་བོད་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞིག་བཞག་ཡོད་པ་ནི་དུས་དེ་ནས་བཟུང་མི་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་སེམས་ནང་དུ་དམུ་ཐག་ཅེས་པའི་ཡ་མཚན་པའི་ཐག་སྐས་དེ་ལ་འཇུས་ནས་ལྷ་ཡུལ་ལ་འགྲོ་ཐུབ་ན་སྙམ་པའི་རེ་བ་དེ་འཚོ་བའི་གླེང་བྱ་དང་ཕུགས་འདུན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་སོང་། དེ་རྗེས་རིམ་གྱིས་སྐུ་མགྲོན་གལ་ཆེན་དང་ནང་མི་སེར་སྐྱ་ཕར་སྐྱེལ་ཚུར་བསུའི་སྐབས་སུ་ལྷ་ཡུལ་ནས་མར་འོང་བ་དང་ཡང་ན་ཡར་ལྷ་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་དུ། ས་དཀར་དང་རྩམ་པས་གོས་ཀྱི་གོང་བའི་སྟེང་དུ་དཀར་ཐིག་རྒྱག་པའི་སྲོལ་དར། བར་སྐབས་ཤིག་ནས་བལ་དཀར་པོའི་སྐུད་པ་རེ་ཕྲག་སྟེང་དུ་འཐེན་པ་དང་བཙེམ་པ། བལ་དཀར་པོ་འབབ་མ་རེ་སྟེར་བ་དང་བལ་འཐག་གྲུབ་བྱས་པ་མགུལ་དུ་འཐེན་པ་སོགས་བྱུང་། རིམ་གྱིས་བླ་དཔོན་སོགས་མཇལ་འཕྲད་དང་སྐྱེལ་བསུའི་སྐབས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་སྒོ་ཇེ་ཆེར་སོང་།
༢.ཁ་བཏགས་ཀྱི་མཚོན་དོན། རྗེས་སུ་སོག་པོས་བོད་ས་གནས་མི་ཉུང་བ་དབང་སྒྱུར་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་བླ་དཔོན་དག་ལ་འཚམས་ཆེད་དར་གོས་དཀར་པོས་མགུལ་གཡོག་པ་དང་ཕྱག་ཏུ་འབུལ་བའི་སྲོལ་དར། སྐབས་འདི་ནས་བཟུང་ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་འདི་མངོན་གྱུར་བྱུང་བར་མ་ཟད། ཁ་བཏགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ལའང་འགྱུར་བ་ཕྱུང་སྟེ། ཁ་བཏགས་ནི་ཁ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་ཁ་གཡང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ། མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ཁྲིད་པ། མི་དེ་མཐོང་ཆེན་དང་གུས་བཀུར་གྱི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་གྱུར། དེ་བཞིན་རྒྱུ་སྤས་དར་གོས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཁ་དོག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་སྔོན་པོ་སོགས། རི་མོ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་དང་པ་ཏྲའི་རིགས་སོགས། རྣམ་པ་དང་ཆེ་ཆུང་། རིང་ཐུང་སོགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་བྱུང་སྟེ་ཉིན་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་། དེ་བཞིན་དཀར་ཞིང་གཙང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་གཏོང་ཡུལ་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཉེས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་སྦགས་པས་ཁ་བཏགས་གཏོང་རིན་ཡོད་པ་དང་། གཏོང་མཁན་གྱི་ལྷག་བསམ་དེ་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དྭངས་གཙང་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་ཡོད། སྲིད་ན་རིང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་གཏོང་ཡུལ་དང་གཏོང་མཁན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དང་བརྩེ་བ་ཆུ་རྒྱུན་ལས་ཀྱང་རིང་བ་མཚོན་གྱིན་ཡོད། ཁ་ཚར་མང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་མངའ་ཐང་སྟོབས་འབྱོར་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་གྱིན་ཡོད། དེ་མིན་དམངས་ཁྲོད་དུ་གཏོང་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་དང་གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དབང་གིས་མཚོན་དོན་དང་གཏོང་ལུགས། ཁ་བཏགས་ཀྱི་བཤད་པ་སོགས་ཀྱང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཚོགས་ཤིག་འོང་གིན་ཡོད་པས་སྐབས་ཐོབ་མི་འདྲ་བའི་གོ་བའང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ལ་དར་དེ་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གོང་མའི་ནང་མཛོད་ནས་དར་བའི་ཁ་བཏགས་འདོམ་གསུམ་མ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ན་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་དེ་ལྷག་ཏུ་ལག་ལེན་བྱ་བའི་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེ་ནི་སྤྲོ་སྣང་དང་ཁྱད་མཚར་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་རིག་གནས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད།
༣.ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་། དེ་བཞིན་ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་ལའང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། ཁ་བཏགས། ནང་མཛོད། དར་ཁ། ཁ་དར། ཨ་ཤེ སྐྱ་ཆེན། འདོམ་གསུམ་མ། ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས། དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན། ལྷ་རེག ལྷ་རྫས། མཇལ་དར། བསོད་བཏགས། འཕྲིན་ལས་དར་རྒྱས་སོགས་ཡུལ་དུས་མི་འདྲ་བའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད།
༤.ཁ་བཏགས་གཏོང་ཡུལ། ཁ་བཏགས་འབུལ་ཡུལ་ནི་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་གསུམ་མཆོད་མཇལ། ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་། བླ་དཔོན་མཇལ་འཕྲད་དང་། འཚམས་འདྲི། དགའ་རྟགས། གཟེངས་བསྟོད། མགྲོན་པོ་སྐྱེལ་བསུ། གཉེན་སློང་། ཞུ་བཤག དུས་སྟོན། གླུ་གཞས། དེ་བཞིན་ལེགས་སྐྱེས་གནང་སྦྱིན་འབུལ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་དག་དང་ལྷན་དུའང་ཁ་བཏགས་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་སོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་གང་མང་ལ་འབུལ་ཆོག་པ་ཡིན།
༥.ཁ་བཏགས་འཛིན་ལུགས། རྒྱུན་པར་ཁ་བཏགས་གཏོང་སྐབས་ཞིང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཉིས་ལྟེབ་བྱ་ཞིང་གཏོང་ཡུལ་ལ་ལྟེབ་ཁ་འཁོར་བ་དང་། རང་ལ་ལྟེབ་ཁུགས་འཁོར་བར་བྱས་ནས་འབུལ་དགོས། དེ་ནི་གཙོ་བོའི་མཚོན་དོན་དེ་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བས། ཁ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་དང་བསོད་ནམས། ཕྱྭ་གཡང་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་བཅས་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ལྟེབ་ཁུགས་སུ་བཞག་སྟེ་གཏོང་ཡུལ་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་འབུལ་བ་དང་། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ནང་དུ་གསེར་དངུལ་བླུགས་སྟེ་སྣོད་ཀྱི་ཁ་འབུལ་ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་ནས་ཕུལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། གུས་པ་མཚོན་དགོས་རིགས་ལ་ལུས་ཅུང་མདུན་དུ་གུག་པ་དང་། ལག་ཟུང་གིས་ཁ་བཏགས་མཐོ་སར་འདེགས་དགོས།
༦.ཁ་བཏགས་གཏོང་ལུགས། ཁ་བཏགས་གཏོང་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་དང་མཚོན་དོན་ཆེན་པོ་ཡོད། དཔེར་ན་ཁ་བཏགས་གཏོང་ཡུལ་ལ་གུས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་རིགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་པ་དང་བླ་དཔོན་སོགས་མི་སྣ་དྲག་ཤོས་དང་ལྷག་ཏུ་རང་གི་དགེ་རྒན་ཕ་མ་སོགས་གུས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་རིགས་ཡིན་ན། ཁ་བཏགས་འབུལ་སྐབས། ལུས་ཀྱི་གུས་པ་དང་བཅས་གཏོང་ཡུལ་གྱི་ཅུང་དམའ་ས་སྟེ་ཕྱག་དང་མདུན་དུ་འབུལ་དགོས་པ་ལས་ཕྲག་སྟེང་དང་མགུལ་དུ་བསྒྲོན་ན་གུས་ལུགས་དང་མི་ཆོས་ལ་གོ་རིམ་མེད་པ་མཚོན་པས་མི་ལེགས་པ་ཡིན དེ་བཞིན་རང་དང་མཉམ་པའི་གྲོགས་པོའམ་འབྲེལ་བ་སྤྱིར་བཏང་བ་དག་ལ་ཕྱག་ནས་ཕྱག་ཏུ་གཏོང་ལེན་བྱས་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་ཡོད། དེ་མིན་དགེ་རྒན་སོགས་མི་སྣ་གལ་ཆེན་དག་གིས་རང་གི་སློབ་མ་སོགས་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དཀྱུས་མ་དག་ལ་ཁ་བཏགས་གཏོང་སྐབས་དང་། ཁ་བཏགས་དང་ལེན་སྐབས་སོགས་སུ་མགུལ་དུ་ལེན་པ་དང་མགུལ་དུ་བསྒྲོན་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཁ་བཏགས་གཏོང་ཚུལ་ཡིན་ལ་དེ་མིན་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་དགོས་དབང་དང་དམིགས་ཡུལ་མི་འདྲ་བས་དམངས་ཁྲོད་དུ་གཏོང་ཚུལ་དང་ལེན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་དར་ཡོད།
༧.ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་། དེང་གི་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལ་དཀར་པོ། སེར་པོ། དམར་པོ། སྔོན་པོ། ལྗང་ཁུ་སོགས་སྣ་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་ཡོད་ལ། དཀར་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་སུ་ཡིན་ཁྱད་མེད་པར་གཏོང་ལེན་བྱ་ཆོག་པར་མ་ཟད། མཚོན་དོན་དང་གྲུབ་ཆའང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ཧ་ཅང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཁ་བཏགས་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལྟར་བཤད་ན་སྔོན་པོས་ནམ་མཁའ་མཚོན་པས་གོ་གནས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ཡིན། དེ་ནས་སྤྲིན་པ་དཀར་པོ། རླུང་དམར་པོ། ས་སེར་པོ། ཆུ་ལྗང་ཁུ་སོགས་སོ་སོའི་ཁ་དོག་མཚོན་པ་ཡིན། ཁ་བཏགས་འབུལ་སྐབས་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོ་དམར་པོ་གསུམ་གྱིས་གཏོང་ཡུལ་མཚོན་པས་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་འཇོག་པ་དང་། སེར་པོ་ལྗང་ཁུ་གཉིས་ཀྱིས་རང་ཉིན་མཚོན་པས་འོག་ཏུ་བཞག་སྟེ་འབུལ་དགོས། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ལྔ་ལས་རྒྱུན་པར་དཀར་པོ་འདི་མི་སུ་ཡིན་གྱིས་སྤྱོད་བདེར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། གཞན་པ་དག་ལ་མཚོན་དོན་ཐུན་མིན་རེ་ལྡན་པས་གོ་རིམ་དང་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་འོག་ནས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་པ་ལས། བྱུང་རྒྱལ་དུ་གཏོང་རྐྱང་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་དགོས། ། ༨.ཁ་བཏགས་མི་གཏོང་བའི་ཡུལ། མ་གཞི་ཁ་བཏགས་ཀྱིས་ནི་བཀྲ་ཤིས་དང་། བདེ་སྐྱིད། བརྩེ་བ། བསོད་ནམས། ཆེ་བ། གུས་པ། ཁ་དགེ་ཞལ་དྲོ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགོད་སྒྲ་དང་འཛུམ་མདང་ཞིག་མཚོན་གྱིན་ཡོད་པས། མི་ཤི་ཁྱིམ་སྟོང་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་གཏོང་ན་མི་ལེགས་པ་ཡིན་ལ། གཏོང་སྲོལ་ཡང་ཆེར་མེད་པར་སྣང་།
༩.ཁ་བཏགས་ལ་ཚང་དགོས་པ། ཁ་བཏགས་ལ་འཛོམས་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན། ༡ དྭངས་གཙང་དྲི་མས་མ་གོས་པ། ༢ སྲིད་ན་རིང་བ། ༣ ཁ་ཚར་ལྷན་ཆགས་སུ་ཡོད་པ། དེས་ན་ལྷག་ཏུ་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཁ་བཏགས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་གཏོང་ཚུལ་མཚོན་དོན་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་འདི་འདྲ་རེ་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་དུ་སྣང་བས་འདི་ལ་དོ་སྣང་གནང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད།
རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་
འདུལ་བ་ལུང་ལས། སྔོན་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་འདི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་སྒྲ་སྙན་དང་། སྒྲ་ཆུང་དང་། ཀླུ་དབུགས་དང་། དབུགས་ཆེན་དུ་གྱུར་པ་ན་བཞི་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ཏེ་དད་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་བཟུང་། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གཉིས་མིག་མི་བཟང་དང་། རྣམ་ཐོས་སྲས། ཀླུ་གཉིས་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོར་གྱུར་ཏེ། སྟོན་པ་མངལ་དུ་བཞུགས་པ་ནས་བཟུང་སངས་རྒྱས་པའི་བར་བསྲུངས། རབ་ཏུ་བྱུང་ན་རྡོའི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱང་ཕུལ། དམ་པའི་ཆོས་དང་འཁོར་རྣམ་བཞི་སྲུང་བར་དམ་བཅས་ཤིང་། སྟོན་པས་ཀྱང་རྒྱུད་སྡེ་མང་བོའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་སྟེ་དབང་བསྐུར་རྒྱུད་ཀྱང་གཏད། སྟོན་པས་བསྟན་པ་ལྷ་ཁོ་ནར་གཏད་ན་བག་མེད་པའི་རྐྱེན་དང་། མི་ཁོ་ནར་གཏད་ན་ཚེ་ཐུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས། གཉིས་ཀར་གཏད་དགོས་དགོངས་པ་ན། ཕྱོགས་བཞི་ནས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུགས་བསྐྱེད་པ། སྟོན་པས་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་འཕགས་སྐྱེས་པོ་དབུས་པའི་རིགས་ཡིན་པས་དབུས་སྐད་དང་། མིག་མི་བཟང་། རྣམ་ཐོས་སྲས་གཉིས་མཐའ་འཁོབ་པའི་རིགས་ཡིན་པས་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་སྐད་ཀྱིས་ཆོས་གསུངས་པར། དེ་རྣམས་བག་ཆགས་སད་དེ་བདེན་པ་མཐོང་ཞིང་། རང་རང་གིས་བྲོ་བོར་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྐྱོང་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ།།
丨ཡུལ་འཁོར་སྲུང་། ཤར་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དཀར་ལ་ལྗང་བའི་མདངས་ཅན། པི་ཝང་བརྡུང་ཞིང་ཞི་བའི་ཚུལ་ཅན། དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་། བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གཟི་འོད་ཅན། རིན་པོ་ཆེའི་ཡ་ལད་གསོལ་བ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་གླང་བོའི་གདན་ལ་གནས་པའོ།། རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་པ།། མརྒད་མདོག་མཚུངས་པི་ཝང་འཛིན།། དྲི་ཟའི་ཚོགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི།། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཨོ་ངྷྲི་སྭཱ་ཧཱ།
丨འཕགས་སྐྱེས་པོ། ལྷོ་རུ་རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་སྔོ་བསངས་རལ་གྲི་འབར་བ་འཛིན་དང་། ཞལ་ཅུང་ཟད་ཁྲོ་བའི་ཉམས་དང་ལྡན་པ། དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་དང་། དཔའ་ཞིང་བརྗིད་ལ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གཟི་འོད་ཅན། རིན་པོ་ཆེའི་ཡ་ལད་གསོལ་ཞིང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་ཅོད་པན་དང་བཅས་པའི་ཟེའུ་ཁ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་མ་ཧེའི་གདན་བཞུགས་པའོ།། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེ།། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་རལ་གྲི་འཛིན།། གྲུལ་བུམ་ཚོགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི།། འཕགས་སྐྱེས་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཨོ་བི་སྭཱ་ཧཱ།
丨སྤྱན་མི་བཟང་། ནུབ་ཏུ་རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ་མིག་མི་བཟང་དམར་པོ་འཛུལ་པ། ཕྱག་གཡས་པས་སྦྲུལ་ཞགས་འཛིན་པ་དང་། ཕྱག་གཡོན་པས་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་འཛིན་ཅིང་དེ་ལ་གཟིགས་པ་དང་། སྐྲ་སེར་འབར་བ་སྦྲུལ་མགོའི་གདེངས་ཀ་བདུན་དང་ལྡན་པ། དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་། དཔའ་ཞིང་བརྗིད་ལ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་གཟི་འོད་ཅན། སྤྱན་ཟླུམ་པོ་གདངས་ཤིང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཡ་ལད་གསོལ་བ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་ཅོད་པན་དང་བཅས་པའི་ཟེའུ་ཁ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དང་ཀླུའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ།། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་མཐུ་བོ་ཆེ།། ཁ་དོག་དམར་སེར་སྦྲུལ་ཞགས་འཛིན།། ཀླུ་ཡི་ཚོགས་ལ་མངའ་མཛད་པའི།། མིག་མི་བཟང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཨོ་ཀྴ་སྭཱ་ཧཱ། རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞིའི་བཀའ་གཏད་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་བྷ་ཝ་བྷ་དྲ་ལ་གནང་བའི་བརྒྱུད་པ་བེེ་རོ་ཙ་ན་རཀྴི་ཏ་དང་སྟོད་ལུང་བེེ་རོས་ཞང་འཚལ་བ་ལ་གནང་བའི་བརྒྱུད་པ་སྟེ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་ན་མཆོད་བསྟོད་སོགས་གང་ཐད་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་བསྟེན་ན་ལེགས་པའོ།།
ཁྱུང་ཕྲུག་བྱམས་པ་བཀྲ་ཤིས་
ཁྱུང་ཕྲུག་བྱམས་པ་བཀྲ་ཤིས་	 ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་དུས་སྨད་ཙམ་དུ་གཙང་རྟ་ནག་ཁུལ་ཁྱུང་པོ་རྩེར་ཡབ་ཁྱུང་རྩེ་ནང་སོ་བསོད་ནམས་འཕེལ་དང་། ཡུམ་སྒྲོལ་མ་འབུམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སེ་ར་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན (1469—1544) གྱི་གཅུང་པོ་ཡིན། ཁོང་དགུང་ལོ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་སྦྱངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད་ཅིང་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་རོ། །ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་རྒྱུ་མ་རྙེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཕངས་སོ། །ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི《ཕར་ཕྱིན་གྱི་མཐའ་དཔྱོད་སྐལ་བཟང་མགུལ་རྒྱན》དང་། 《ཟབ་མོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་མཁས་པ་དགྱེས་པའི་འཛུམ་ཞལ》། 《དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཐལ་འཕྲེང་ཕས་རྒོལ་འཇོམས་པའི་གནམ་ལྕགས་མཁས་པའི་བློ་མཚོ་འཕེལ་བའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན》བཅས་པོད་ཆུང་གཅིག་བཞུགས་སོ།།
རྒྱལ་རོང་གི་ཁང་པ་རྙིང་པ་ལས་ཐོན་པའི་ཁྱུང་གི་གཟུགས་རིས་
མདོར་ན། དམ་པ་ཁྱུང་གི་རུས་ཁུངས་ཀྱང་དང་པོ་དབྲ་ལ་གཏུག་དགོས་ཤིང་། དབྲ་ལས་ཁྱུང་གི་ཕྱི་རབས་ཀྱི་རིགས་རུས་བྱུང་ལ། དབྲ་ཡི་ཁུངས་ནི་དམུ་ཡིན། དེ་བཞིན་གྱི་བསེ་ཁྱུང་དབྲ་ཞེས་པའི་བརྡ་ཆད་འདི་ལས་ཀྱང་དབྲ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་རུས་སྔ་ཤོས་སུ་གོ་ཐུབ་ལ། ཁྱུང་ནི་ཐོག་མའི་དུས་སུ་དད་མོས་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་རིགས་རུས་ཤིག་མིན་པ་ནས་རིམ་གྱིས་དབུ་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་དབྲ་ཡི་ཚབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་རུས་སུ་ཆགས་པ་སྟེ། བསེའམ་ཁྱུང་གང་ཡིན་ཀྱང་དབྲའི་རིགས་རུས་ལས་འཕེལ་བ་ཡིན་པ་གསལ་ལོ།།
༢༠༣༧ལོ།
༢༠༣༧ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ལུས་བསྲུངས་མཐའ་འཁྱོལ།
ལུས་བསྲུངས་མཐའ་འཁྱོལ་ཞེས་པ་ནི་ཕོ་མོའི་ལུས་འདྲེས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཐད་དང་དུ་ལེན་ཐུབ་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཞིག་དང་། རིག་གནས་དང་དཔལ་ཡོན་དེ་མིན་ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་མཛུབ་སྟོན་ཞིག་ཀྱང་རེད།
ལུས་འབྲེལ་གྱི་ཕོག་ཐུག་བཟོ་བ།
ལུས་འབྲེལ་གྱི་ཕོག་ཐུག་བཟོ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཞེད་སྣད་སྐུལ་བ་དང་མཐོང་ཆུང་བྱས་པའི་འོག་བྱུང་བའི་ལུས་འབྲེལ་ལ་ཟེར།
ཆགས་སྦྱོར་རིག་པ།
ཆགས་སྦྱོར་རིག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆགས་སྦྱོར་གྱི་དགའ་དད་དང་སྤྱོད་པ་འོས་འགན་ཐད་ཚན་རིག་ཐོག་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཟེར།
བག་ཆགས་དོང་སྤྲུགས་
རྩོམ་པ་པོ། ཞོགས་དུང་། =གཞུང་དངོས།= སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཅི་འདྲའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་དང་།འཚོ་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་མངོན་པར་རྒྱུག་པའི་མི་ཚེ་འདི་ཅི་འདྲའི་མཚར་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་ཨང་།གཡོལ་མི་ཐུབ་པའི་མཚར་སྡུག་གི་བསླུ་བྲིད་དེས།ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་མོས་པ་སེམས་གཏིང་ནས་ཡང་དག་པར་བསླངས་ཤིང་།ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་དྲན་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ནས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བསྐྱེད།འཚོ་གནས་ཙམ་པོ་བས་ང་ཚོའི་ཞེ་འདོད་གཏན་ནས་སྐོང་མི་ཐུབ་ཅིང་།འཚོ་གནས་ཙམ་པོ་བས་ང་ཚོའི་བློ་ཡིད་ཀུན་ནས་ཚིམ་མ་ནུས།
འུ་ཚོ་མི་ཡུལ་འདིར་འཚོ་དགོས་ལ་གནས་ཀྱང་དགོས།སྐྱིད་ལ་སྡུག་པའི་འཇིག་རྟེན་མི་ཡུལ་འདིར།འུ་ཚོ་ཡུན་ནས་ཡུན་དུ་འཚོ་གནས་བྱ་ཕྱིར།དགྲ་འདྲེ་འཕུང་སྦྱོར་གྱི་ཡོ་ལང་འཁྲུགས་པའི་བག་ཆགས་རྙིང་པར་མངན་བགྲང་ལ་མཚང་འབྲུ།གཡུལ་བཤམས་ལ་འཐབ་མོ་སྦྲན།
འུ་ཚོའི་འཕུང་དགྲ་དེ་ཡུལ་གཞན་ལ་བཙལ་རྒྱུ་མེད།འུ་ཚོའི་འཕུང་དགྲ་ནི་འུ་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་རྙིང་པ་ཡིན། བག་ཆགས་རྙིང་པས་ད་རེག་བར་དུ་འུ་ཚོའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་སྲོག་དབུགས་ཚར་གཅོད་བཏང་ནའང་། ད་ལྟ།ང་ཚོས་བག་ཆགས་རྙིང་པའི་རྩ་ལག་དང་བཅས་པ་བཅོམ་བརླག་བྱ་ཆེད།འགས་གཏོར་གྱི་མདའ་ཁ་རང་སེམས་ལ་གཏོད་ཅིང་།ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་དབུ་སྒོ་རང་ཉིད་ནས་རྩོམ།བག་ཆགས་རྙིང་པའི་ངོས་ཀྱི་དགྲ་འདྲེ་འཕུང་སྦྱོར་གྱི་དཔུང་ཚོགས་དེ་དག་དབྱེ་ན་རིགས་དང་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་སྲིད་ནའང་།ང་ཚོས་གནས་སྐབས་སུ་རིམ་པ་བཞི་རུ་ཕྱེས་ནས་རེ་རེ་བཞིན་གཞོམ་གཞིག་གཏོང་དགོས་ཏེ།
རིམ་པ་དང་པོ། ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེ་བག་ཆགས།
དང་པོ་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོས་དབང་བྱས་ཏེ།།ཡུལ་མིང་བདུད་ཡུལ་ཁ་རག་མགོ་དགུར་བཏགས།།དེ་ནས་བདུད་དང་སྲིན་མོས་དབང་བྱས་ཏེ།།མིང་ཡང་ལྷ་སྲིན་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བཏགས།།དེ་ནས་ཀླུ་དང་བཙན་གྱིས་དབང་བྱས་ཏེ།།ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་བོད་ཡུལ་གླིང་དགུར་བཏགས།།དེ་ནས་མ་སངས་སྤུན་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ།།ཡུལ་མིང་བོད་ཁམས་སྤུན་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ།།ཡུལ་མིང་བོད་ཁམས་གཡའ་དྲུག་བྱ་བར་བཏགས།།ཞེས་པ་ལྟར་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་འདི་རིམ་པ་བཞིན་གནོད་སྦྱིན་དང་།བདུད་སྲིད།ཀླུ་བཙན།མ་སངས་སོགས་ཀྱིས་བཟུང་བར་རློམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་ནི་འུ་ཚོའི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཐོག་མ་རེད།དེ་ནས་བཟུང་མི་མངོན་པའི་ཚུལ་དུ་འཚུབ་རྒྱུག་འདུར་བའི་ལྷ་འདྲེའི་ཁྱུ་ཚོགས་གནམ་ས་བཀང་བ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། གདོན་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་། ལྷ་ཆེན་པོ་བཞི།འགོ་བའི་ལྷ་ལྔ།ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད།སྲིད་པ་ཆགས་པའི་ལྷ་དགུ།ཕྱོགས་སྐྱོང་བཅུ།བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས།མགུར་ལྷ་བཅུ་གསུམ།ཕྱོགས་སྐྱོང་བཅོ་ལྔ།བྱིས་པའི་གདོན་ཆེན་བཅོ་ལྔ།གདོན་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལྷ་དང་གདོན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་།ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་ལྷ་ཚོགས།ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་ལྷ་ཚོགས། དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོའི་ལྷ་ཚོགས་སོགས་བློ་ཡུལ་དུ་ཤོང་དཀའ་བའི་ལྷ་འདྲེའི་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱིས་དབང་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་རྙིང་པ་དང་།ལྷ་དང་།ཀླུ་དང་།གཉན་དང་།མི་མ་ཡིན་དང་།གནོད་སྦྱིན་དང་།སྲིན་པོ་དང་།ཤ་ཟ་དང་།བཙན་དང་།འབྱུང་པོ་དང་།ཡི་དྭགས་དང་།མ་མོ་དང་།བདུད་དང་།གདོན་དང་།འདྲེ་དང་།དྲི་ཟ་དང་།རོ་ལངས་དང་།ཐེའུ་རང་དང་།རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་།ལྟས་ངན་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་།ཡེ་འབྲོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ།བགེགས་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་ཀྱིས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་བག་ཆགས་རྙིང་པ།གཞན་ཡང་།ས་ལྷ་ཆུ་ལྷ་མེ་ལྷ་རླུང་ལྷ་ཁྱིམ་ལྷ་ལུས་ལྷ་དགྲ་ལྷ་ཐབ་ལྷ་ཟས་ལྷ་སོགས་བསྟན་མེད་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ་གྲངས་མེད་འཁྲུག་པའི་བག་ཆགས་རྙིང་པ་ནི་ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེ་བག་ཆགས་ཡིན།བག་ཆགས་དེ་ཟབ་ཅིང་མཐུག་ལ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པར་མ་ཟད།རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡུན་རིང་བས་བག་ཆགས་རྙིང་པ་ཀུན་གྱི་རྨང་གདན་དུ་གྱུར་ཡོད།བག་ཆགས་རྙིང་པའི་ཕུགས་ཀྱང་ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེ་བག་ཆགས་འདི་ཡིན།
ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེ་བག་ཆགས་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཤེས་རིག་མ་རྒྱས་གོང་གི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་རེད།བག་ཆགས་དེ་འཛམ་གླིང་འདིའི་མི་རིགས་ཀུན་ལ་ཡོད་མྱོང་སྟེ།སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་ཨརྱཎ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ནི་ཡབ་ལྷ་དྱོོ་བྱ་བ་དང་། ས་གཞི་ནི་ཡུམ་ལྷ་བྲྀཐ་བྱ་བ། དེ་བཞིན་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཉི་མ། མེ།འཚུབ་མ།སྐྱ་རེངས་སོགས་རིམ་བཞིན་སུ་མུར་བྱ་བའི་ལྷ་དང་།སུརྱ་བྱ་བའི་ལྷ།ཨགྷི་བྱ་བའི་ལྷ།བཡུ་བྱ་བའི་ལྷ།མརུཏྲ་བྱ་བའི་ལྷ།ཨུཤ་བྱ་བའི་ལྷ་མོ་ཡིན་པར་རློམ་པ་དང་།རིག་བྱེད་གཏམ་རྒྱུད་ན་ལྷ་ཚངས་པ་དང་།བརྒྱ་བྱིན། ཁྱབ་འཇུགདབང་ཕྱུག་སོགས་ལྷའི་འཁོར་ཚོགས་གང་མང་ཡོད་པ།གནའ་བོའི་ཀེ་རི་སེ་པས།ཨོ་ལེམ་ཕོ་སེ་རི་ན་ལྷའི་དབང་པོ་ཇོ་སིས་གཙོས་པའི་ཉི་མའི་ལྷ་ཨ་ཕོ་ལོན་དང་།འདོད་པའི་ལྷ་མོ་ཨ་ཧྥོ་རོ་ཏི་ཐི།དགྲ་ལྷ་ཨ་རོ་སི།ཟླ་བའི་ལྷ་མོ་ཨར་ཐི་མུ་སི།ཤེས་རབ་ལྷ་མོ་ཨ་ཧྥོ་རོ་ཏི་ཐི།ཟས་ལྷ་ཏི་མོ་ཐེར།མཚོ་ལྷ་ཕོ་སེ་ཏུང་།ཆང་ལྷ་ཏི་ཨའོ་ཉི་སོ་སི།ཐབ་ལྷ་ཧི་ཞི་ཐི་ཡ(ཀེ་རི་སེའི་ཡི་གེ་མ་ཤེས་པས་ལྷའི་མཚན་མིང་རྣམས་རེ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་གི་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན། ཀེ་རི་སེའི་སྐད་རྣལ་མ་མཁྱེན་མཁན་སུ་ཡིན་ཀྱང་དྲང་ཐད་དུ་དག་ཕུད་ཆོག་པ་ཡིན།)སོགས་ལུས་སེམས་གང་ཡང་མིའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བཞེངས་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་། རྒྱ་ནག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདོད་མའི་ལྷ་ཧྥུ་ཞི（伏羲）དང་། མིའི་བྱེད་པོའམ་གནམ་སའི་གོ་འབྱེད་མཁན་གྱི་ཡུལ་ལྷ་ཉི་ཝ（女娲）སེམས་ཅན་གྱི་མགོན་པོ་ཧོང་ཏིས（黄带）།ཟླ་བའི་ལྷ་མོ་ཁྲང་ཨི（嫦娥）སོགས་བློས་བསླངས་བྱས་པའི་ལྷ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས།ཤེས་རིག་འཕེལ་བའི་གོ་རིམ་དུ། ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེ་བག་ཆགས་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སྤྱི་ལ་ཆགས་མྱོང་བའི་ཐུན་མོང་གི་གདོད་མའི་ལྟ་ཚུལ་ཞིག་རེད།ཡིན་ནའང་།ཤེས་རིག་དར་བའི་མི་རིགས་གཞན་དག་གིས་དུས་སྔ་མོ་ནས་བཟུང་བག་ཆགས་རྙིང་པ་དེ་རིགས་རང་སེམས་ཀྱི་བས་མཐར་སྤྱུགས་ཚར་ན།འུ་ཚོ་སུས་སྦྲིད་ཅིང་འཐོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན།འུ་ཚོས་ཡུན་རིང་བཅོམ་བརླག་དང་གཏོར་བཤིག་གཏོང་མ་ཐུབ་པའི་ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེ་བག་ཆགས་ན།གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱིས་རྡོག་བསྐྲད་བཏང་བའི་ལྷ་འདྲེ་དང་།རྒྱ་ནག་གིས་བས་མཐར་སྤྱུགས་པའི་ལྷ་འདྲེ།བལ་བོ་དང་ཁ་ཆེ་སོགས་ནས་རྒྱང་ཕུད་བཏང་བའི་ལྷ་འདྲེ།དེ་མིན་ཡུལ་གྲུ་གཞན་དང་གཞན་ནས་བླུས་ཤིང་ཁྲིད་པའི་ལྷ་འདྲེ་ཡ་མ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད།ཁོ་ཚོས་གར་འགྲོ་གར་འདུག་ལ་གཏོལ་གང་ཡང་མ་རྙེད་པས་འཕྲལ་ལེ་འཕྲུལ་ལེ་དང་།ཡ་ག་ཡོག་གེ།རྫ་ན་རྫུན་ནེ།རྫ་ས་རྫུས་སེའི་ངང་ལ་གངས་རིའི་འདབས་འདིར་རུལ་དྲི་ལ་སྦྲང་ཐལ་ཇི་བཞིན་འདུ་རུབ་བྱས།འུ་ཚོས་ད་དུང་སྣང་ཚུལ་དེ་བསྟན་ནས་ངེད་ཅག་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཡོད་ཅེས་ངོམ་སོར་འཁྱེར་བཞིན་པ་འདི་ཅི་འདྲའི་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་རེད་ཨང་།
དོན་དངོས་སུ། ལྷ་འདྲེ་དེ་དག་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་སུ་འཇུག་མཁན་འུ་ཚོ་རང་རེད།འུ་ཚོ་གདོད་མའི་བག་ཆགས་རྙིང་པའི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ངོས་འཛིན་ཇི་འདྲ་བྱས་མེད་རྒྱུ་ན། ཁོ་ཚོའི་དབང་ཤེད་དང་དཔུང་ཤུགས་དེ་འདྲ་ཅི་ལྟར་རྒྱས། འུ་ཚོས་ཁོ་ཚོ་ད་རེག་བར་དུ་གསོས་ཤིང་བཀུར། གལ་སྲིད་ཁོ་ཚོའི་གཟུགས་པོ་འུ་ཚོའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།ཁོ་ཚོ་གཅིག་ལས་གཅིག་ལྷག་ཚོན་པོ་རྒྱགས་པ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་རྒྱུ་རེད།རྒྱུ་མཚན་ནི།འུ་ཚོས་མཆོད་བཀུར་གྱི་ཆོ་ག་ཆེ་ཆུང་གང་ལའང་ཁོ་ཚོར་བཟའ་བཏུང་གི་ཡང་ཕུད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བཟའ་བཏུང་གི་ཉིང་བཅུད་ཀྱིས་གསོལ་བས་སོ།།
འཇིག་རྟེན་གྱི་འཚོ་བ་ནི་མིའི་འཚོ་བ་ཡིན་ཕྱིར།དཀའ་སྡུག་མྱོང་མཁན་མི་ཡིན་ལ་སྐྱིད་པོ་གཏོང་མཁན་ཡང་མི་ཡིན།མིའི་འཚོ་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕམ་རྩོད་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར།ལྷ་འདྲེའི་ཁྱུ་ཚོགས་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་འཚང་ཁ་རྒྱག་པ་ཡིན།མིའི་བདེ་སྡུག་ལ་ཁ་ཚོས་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་གྱི་རྔོ་ཡང་མི་ཐོགས་ན་འུ་ཚོས་ལྷོད་པ་མེད་པར་ཁོ་ཚོའི་ཁ་སྐེ་ཚུར་འཐེན་དོན་ཅི་ཡིན།
རིམ་པ་གཉིས་པ། ཡ་ཐོག་ཤེས་རིག་བག་ཆགས།
ཕྱྭ་གཤེན་ཐེག་པ་གཏོ་དཔྱད་ཇུ་ཐིག་དང་།།མོ་པྲ་དབྱངས་འཆར་རྩིས་དང་སྨན་ལ་སོགས།།ཞེས་པ་ལྟར། ལྷ་ཕྱྭ་དང་།ཁྱིམ་ཕྱྭ། མགྲོན་ཕྱྭ།གྲོགས་ཕྱྭ། སྲོག་ཕྱྭ། སྲིད་ཕྱྭ། གདོན་ཕྱྭ། ཚོང་ཕྱྭ། ལམ་ཕྱྭ་སོགས་ཕྱྭ་གཡང་འགུགས་པའི་རིག་པ་དང་། འགལ་བ་ནས་མཐུན་པ་དང་། ཉེས་པ་ནས་ལེགས་པ། མི་དགེ་བ་ནས་དགེ་བ། ལྟས་ངན་པ་ནས་བཀྲ་ཤིས་པ། རྐྱེན་ངན་ནས་ཕུན་ཚོགས་སུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ཀླུང་རྟའི་རིག་པ།སྐྱེ་འགྲོའི་ལུས་སྲོག་ལ་འཚེ་ཞིང་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལྷ་ཀླུ་གཉན་བཙན་བསྐང་ཞིང་དགྱེས་བྱེད་ཀྱི་མདོས་དང་གླུད་ཀྱི་རིག་པ།སྐྱེས་བུའི་བླ་ཉམས་པ་དང་ཡར་བ་དང་སྟོར་བ་དང་བྲོས་པ་དང་འཁྱམས་པ་དང་འཕྲོག་པ་དང་བརྐུས་པ་དང་བཀུག་པ་དག་ཕྱིར་བསླུ་ཞིང་། གཤིན་གསོན་ཀུན་ལ་ཟ་འདྲེ་དང་ཤི་གཤེད་ཀྱི་གནོད་འཚེ་འགོག་པའི་བླ་བསླུ་དང་གཤེད་འདུལ་གྱི་རིག་པ།ལྷ་མི་ཀླུ་གཉན་དག་ལ་དམེ་རྨུགས་མནོལ་གྲིབ་ཐན་ལྟས་བྱུར་ཡུགས་མི་གཙང་བས་འབགས་པ་སེལ་ཅིང་བསང་བ་སེལ་བསང་ཚན་ཁྲུས་ཀྱི་རིག་པ།ས་བདག་ཀླུ་གཉན་བདུད་བཙན་མ་མོ་གཤིན་རྗེ་བརྟན་སྐྱོང་རྣམས་ལ་ཕོག་ཐུག་དང་འགྲམས་འཁྲུགས་སུ་ཤོར་བ་ཞི་ཞིང་།བྱད་ཁ་དང་ཕུར་ཁ་དང་རྦོད་གཏོང་དང་མནན་གཏད་སོགས་ལས་འགྲོལ་བྱེད་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་མཆོད་པའི་རིག་པ་དང་།མཁི་དབལ་མོ་བསྐངས་བའི་རིག་པ།ཀློང་གི་དམ་ཅན་བརྟེན་པའི་རིག་པ།ས་བདག་ཀླུ་གཉན་བཅོས་པའི་གཏོ་དཔྱད་ཀྱི་རིག་པ་སོགས་དང་།སྐྱེས་བུའི་བླ་སྲོག་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྟོན་ཞིང་།ལེགས་སྤེལ་ཉེས་སེལ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གབ་རྩེ་དང་ཇུ་ཞག་གི་རིག་པ། ལོ་ཟླ་དང་གཟའ་སྐར་གྱི་ལེགས་ཉེས་བརྩི་བའི་སྨེ་བ་དང་སྤར་ཁའི་རིག་པ།བཟང་ངན་དང་ཕན་གནོད་ཀྱི་ལྐོག་གྱུར་སྟོན་པའི་ཇུ་ཐིག་གི་རིག་པ།དཀར་དམར་གསུར་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་རིག་པ་རྣམས་དང་།ཡང་ན།བདག་སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་སྐར་དང་།བདག་རྒ་བའི་བདེ་སྡུགབདག་འཆི་བའི་ལམ་བུ།དེ་མིན་རུ་གཞན་དུ་སྤོ་སའི་གནས་དང་།ཡུལ་བྱེས་སུ་གྱེར་བའི་དུས།ཞིང་མཐོང་ཁ་འབྱེད་པའི་ཉིན།ཁྱིམ་གཞི་མཁར་རྡུང་སའི་ས།ཟོག་བོར་སྟོར་བྱུང་བའི་ཕྱོགས། ཆས་གཡོར་བསྐྱི་བགྱི་བའི་གཡང་།ད་དུང་ས་རྐོ་རྡོ་སློག་གི་བཟོ་བཀོད་རྩོམ་པ་ནས་དབུ་སྐྲ་གསིལ་ལེན་གྱི་འདུ་བྱེད་སྐྱོང་བའི་བར་གྱི་བྱ་དངོས་ཆེ་མ་ཆུང་གསུམ་མཐའ་དག་ལ་མོ་འདེབས་པ།ཕྲ་འབེབས་པ།རྩིས་རྒྱག་པ།ལྷ་འབེབས་པ།རྨི་ལམ་དང་སྣང་མཐོང་རྟེན་འབྲེལ་བརྟག་པའི་ཡ་ཐོག་ལྷ་ཆོས་རིག་པ་དང་། ཡ་ཐོག་ཀླུ་ཆོས་རིག་པ། ཡ་ཐོག་འདྲེ་ཆོས་རིག་པ་སོགས་ནི་ཡ་ཐོག་ཤེས་རིག་བག་ཆགས་རེད།
ཡ་ཐོག་ཤེས་རིག་བག་ཆགས་འདི་ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེ་བག་ཆགས་ལ་ལྟོས་ནས་བྱུང་བས་འདི་ཡང་རྩ་བ་སྦོམ་ལ་ཡལ་ག་སྟུགའུ་ཚོའི་བག་ཆགས་ངོས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་ཤེས་རིག་འདི་གནོན་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་དབང་ཤེད་བཙན་ཕྱིར་འུ་ཚོའི་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་བློ་རིག་ལ་རང་དབང་ཏོག་ཙམ་མ་བྱིན་ཞིང་།ཤེས་རིག་གསར་པའི་གཡོ་འགུལ་གང་ལའང་གཟུར་བ་མེད་པའི་འབུར་འཇོམས་རི་རབ་ཇི་བཞིན་ལྕི།ཇི་སྲིད་ཡ་ཐོག་ཤེས་རིག་བག་ཆགས་མ་དོར་བ་དེ་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བདག་གི་ལང་ཚོ་རྒྱས་མི་ཐུབ་ཅིང་།ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་པའི་བདག་གི་ལང་ཚོ་མ་རྒྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཤེས་རིག་གསར་པའི་མྱུ་གུའང་འབུས་མི་ཐུབ།ཇི་སྲིད་ཤེས་རིག་གསར་པའི་མྱུ་གུ་མ་འབུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དཔལ་ཡོན་དང་སྟོབས་འབྱོར་དང་མཚར་སྡུག་ཅེས་པའང་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་རེད།གང་ཞིག་ཡ་ཐོག་ཤེས་རིག་བག་ཆགས་ཇི་ལྟར་མཐུག་ན་དེ་ལྟར་རྗེས་སུས་ཡིན་ཞིང་།གང་ཞིག་རྗེས་ལུས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཡ་ཐོག་ཤེས་རིག་གི་བག་ཆགས་ཟབ་པ་ཡིན།
ཡུལ་འདིར།གཞན་གྱི་ཁ་རྗེ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཀླུང་རྟ་དང་དབང་ཐང་དང་དཔལ་ཁ་དང་ཕྱྭ་གཡང་རྣམས་སྤེལ་ཅིང་།ཆག་ཆེ་དང་ཉམ་ང་དང་ནད་ཡམས་དང་གོད་ཁ་དང་ལྟས་ངན་དང་རྟགས་ངན་དང་བསམ་ངན་དང་སྨེ་བ་ངན་པ་དང་སྤར་ཁ་ངན་པ་དང་ཡས་ཀྱི་བདུད་དང་མས་ཀྱི་སྲི་དང་ཀག་དང་ཕུང་སྲི་ལངས་པ་ཡོད་རྒུ་བསྐྲད་ཅིང་བཟློག་གི་ཡིན་ཟེར་མཁན་གྱི་ལྷ་པ་དང་། མོ་པ། རྩིས་པ། པྲ་པ།ལུང་སྟོན་མཁན།ཆོ་འཕྲུལ་སྟོན་མཁན།རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་མཁན།སྒྱུ་མཁན་སོགས་གཡོ་སྒྱུ་ཁྲམ་གསུམ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་རྫུན་གསུམ་ཆེ་བའི་ཁྱུ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ལས་སྒོ་ཡོད་ཚད་དུས་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས་རླབས་རྒྱུན་གྱི་འཕེལ་འགྲིབ་གང་གི་ཁྲོད་དུའང་གཞོམ་གཞིག་ནུབ་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཁར་ད་དུང་མ་ཉམས་དར་མུས་ཡིན་པ་འདི་ཡང་འུ་ཚོ་རང་ཉིད་ལན་པ་མིན་ནམ་སུ་ལན་པ་ཡིན།
རིམ་པ་གསུམ་པ། དམ་པ་ལྷ་ཆོས་བག་ཆགས།
རིམ་པ་བཞི་པ། དཔེ་ལུགས་དང་གོམས་སྲོལ་བག་ཆགས།
འུ་ཚོའི་ཀུན་གཞི་ན་ཕན་ལས་གནོད་ཆེ་བའི་དཔེ་ལུགས་དང་གོམས་སྲོལ་རྙིང་པའི་བག་ཆགས་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཆིས་ཏེ།དཔེར་ན།ཡོན་ཏན་མི་གཙོ་རིགས་རུས་གཙོ་བའི་དཔེ་སྲོལ་དང་།འཇོན་ཐང་མི་གཙོ་ཐོབ་ཐང་གཙོ་བའི་དཔེ་སྲོལ།བསླབ་པ་མི་གཙོ་བགྲེས་པོ་གཙོ་བའི་དཔེ་སྲོལ།ཤེས་རིག་མི་གཙོ་གོམས་སྲོལ་གཙོ་བའི་དཔེ་སྲོལ།གནས་ལུགས་མི་གཙོ་ལུང་བསྟན་གཙོ་བའི་དཔེ་སྲོལ།དངོས་སྟོབས་མི་གཙོ་བཤད་རྒྱུན་གཙོ་བའི་དཔེ་སྲོལ།ཚི་དྲེག་ཆེ་བ་ན་བསོད་ནམས་ཡིན་ཟེར་བའི་དཔེ་སྲོལ།ཤིག་འབུ་མང་ན་ཚོགས་གསོག་ཡིན་ཟེར་བའི་དཔེ་སྲོལ།ཆེ་བར་འཕྲད་ན་ལྕེ་བསྣར་རྐུབ་འཕུར་གྱི་དཔེ་སྲོལ།བྱ་དངོས་ཀུན་ལ་ལས་ཀྱིས་འགྲེལ་བའི་དཔེ་སྲོལ།འགྲོ་འདུག་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་བརྟག་པའི་དཔེ་སྲོལ།བློ་གཏད་མིན་ལ་མགོ་བོ་འདོགས་པའི་དཔེ་སྲོལ།བཙན་དང་ཆེན་པོར་ཁ་གསག་སྨྲ་བའི་དཔེ་སྲོལ།རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་རང་སྣང་སྐྱིད་པའི་དཔེ་སྲོལ།རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་གླུ་ཡིས་བཟི་བའི་དཔེ་སྲོལ།བྱིས་པའི་གཉེན་དོན་ཕ་མས་སྒྲིག་པའི་དཔེ་སྲོལ།སྒྲིག་དང་ཁྲིམས་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་དཔེ་སྲོལ།ཆགས་པའི་འཁྲིག་པ་འཆལ་བོར་སྤྱོད་པའི་དཔེ་སྲོལ།སྲམ་དང་གཡུ་བྱུར་འདོགས་ཆར་དགའ་བའི་དཔེ་སྲོལ་སོགས་ཡོན་ལས་སྐྱོན་ཆེ་བའི་དཔེ་ལུགས་དང་གོམས་སྲོལ་སྣ་དགུས་ཁེངས་པའི་བག་ཆགས་རྙིང་པ་དེ་རྣམས་ནི་རིང་ནས་རིང་དུ་འདོར་བྱ་ཉིད་དོ།།
གཞན་ཡང་།མགོ་བོ་ཡོད་ཀྱང་ཀླད་པ་མི་སྤྱོད་པའི་རང་གཤིས་དང་།རྒོད་པོ་མགོ་ལ་ཐུར་མདའ་མེད་པའི་རང་གཤིས།ཕྱི་ལ་སྡར་ཞིང་ནང་ལ་བཙན་པའི་རང་གཤིས།བཙན་པོར་གཉོམ་ཞིང་གཉོམ་ལ་བཙན་པའི་རང་གཤིས།ཕྲག་དོག་ཆེ་ཞིང་རུ་ང་སྐྱེན་པའི་རང་གཤིས།ཆུང་ངུ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་ཚིམ་སླ་བའི་རང་གཤིས།ཕག་པ་ལྟ་བུའི་ལེ་ལོ་ཆེ་བའི་རང་གཤིས།རི་དྭགས་ལྟ་བུའི་སོས་དལ་བག་ཕེབས་རང་གཤིས།འདོད་པ་ཆུང་ལ་ཆོག་ཤེས་ཆེ་བའི་རང་གཤིས།སྤྱི་ཡི་དོན་རྣམས་ཡལ་བར་འདོར་བའི་རང་གཤིས།རང་གི་དོན་ལ་འཆར་གཞི་མེད་པའི་རང་གཤིས།བྱས་པའི་ལས་ལ་ས་ཆོད་མེད་པའི་རང་གཤིས།ནང་དམེ་གྱོད་ལ་བག་མི་ཚར་བའི་རང་གཤིས།བཟང་ངན་ཀུན་ལ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའི་རང་གཤིས།ཕྲན་བུའི་ཕྱིར་དུ་བླ་སྲོག་འཚོང་བའི་རང་གཤིས།ཧ་མ་ཧོལ་ལ་ཟེར་རྗེས་འབྲངས་པའི་རང་གཤིས།ཐུན་མོང་རྒྱུ་ལ་ཧབ་ཤ་རྒྱག་པའི་རང་གཤིས།རྫ་སེ་རྫ་སེར་དད་པ་ཆེ་བའི་རང་གཤིས།འཕྲལ་ལེ་འཕྲུལ་ལེར་དགའ་བོ་ཡོད་པའི་རང་གཤིས།གཡོ་དང་སྒྱུ་ལ་དོགས་སློང་བྲལ་བའི་རང་གཤིས།ཁྱི་དང་ཕག་གི་རྣམ་ཐར་སྐྱོང་བའི་རང་གཤིས་སོགས་འུ་ཚོ་ཐུར་འདྲེན་གྱི་གཏིང་རྡོ་ལྟ་བུའི་རང་གཤིས་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཁད་དང་ཡུན་གྱིས་བཅོས་སྒྱུར་བྱ་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་རེད།
དཔེ་སྲོལ་དང་རང་གཤིས་མི་རིགས་གང་ལའང་ཐུན་མིན་དུ་ཡོད། དཔེ་སྲོལ་དང་རང་གཤིས་ནི་མི་རིགས་གང་ཡིན་དེའི་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཞིག་རེད།དེ་ལས་མི་རིགས་དེའི་བློ་ཁོག་དང་།སྤོབས་པ་དང་།སྙིང་སྟོབས་དང་།རང་བཞིན་དང་།རྒྱུད་སྤུས་དང་།དགའ་བ་དང་།མོས་པ་དང་། འདུན་པ་དང་།ཞེ་འདོད་སོགས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན།འུ་ཚོའི་བག་ཆགས་ངོས་ཀྱི་འབག་རྫོབ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལུགས་སྐྱོན་ཅན་དང་།གོམས་སྲོལ་སྐྱོན་ཅན།འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་སྐྱོན་ཅན།མཛེས་དཔྱོད་ལྟ་ཚུལ་སྐྱོན་ཅན།རིན་ཐང་ལྟ་ཚུལ་སྐྱོན་ཅན།རང་བཞིན་གཤིས་རྒྱུད་སྐྱོན་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འུ་ཚོའི་བག་ཆགས་རྙིང་པ་དང་ལྷ་ཆོས་རིག་གནས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་རེད།ང་ཚོས་འདིར་གླེང་བ་ནི་དགེ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་དཔེ་ལུགས་དང་རང་
གཤིས་རྣམས་ཡིན་པས་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཚུར་ལེན་གྱི་ཁོག་རྒྱ་དང་ཧུར་བརྩོན་གྱི་བློ་གཤོགས་སོགས་དགེ་མཚན་ཅན་གྱི་དཔེ་ལུགས་དང་རང་གཤིས་བཟང་པོའི་རིགས་འདིར་གླེང་གི་མེད།བཟང་ཆ་གང་ཡོད་རང་ལ་ཡོད་པས་ལབ་དགོས་མི་འདུགའུ་ཚོའི་བཟང་ཆ་ཁོ་ན་ལབ་རྐྱང་གིས་དགའ་ཀྲོག་ཀྲོག་ཏུ་སྦྲིད་བསྡད་ན་འུ་ཚོ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་དུས་ནམ་ཡིན།མིའི་རིགས་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གོམ་འགྲོས་དེ་ཤེས་ཡོན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དུས་རབས་སུ་སླེབས་ནའང་འུ་ཚོས་ད་དུང་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒུད་པའི་རྩ་བའམ་ན་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མི་འཚོལ་བར་ཆོ་མེད་མདོ་མེད་དུ་སྡོད་དོན་ཅི་ཡིན།མཐར་ཕུགས་གང་ལ་གཏུགས་ཀྱང་འུ་ཚོ་ཐུར་ནས་ཐུར་ལ་འཐེན་མཁན་ནི་རང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྙིང་པ་འདི་དག་རེད།སེམས་དང་བློ་རིག་ལ་རང་དབང་ལྷད་མེད་འཐོབ་ཕྱིར་དང་།སྒོ་ཀུན་ནས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་འབྱུང་ཕྱིར།བག་ཆགས་རྙིང་པའི་རིམ་པ་དེ་ཕ་མ་ལྟར་དབང་བཙན་ནའང་འུ་ཚོས་ངེས་པར་གསད་དགོས་ལ་གཞོམ་ཡང་དགོས་སོ།། =བདག་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཚབ་ཏུ་བྲིས་པ།= གཅིག
དེ་ཡང་། རྫིང་ཆུ་ལྟར་ལྷིང་འཇགས་པའི“ཤེས་རྨོངས་ཀྱི་གྲོག་རོང”དུ། མི་རྣམས་སོས་དལ་བག་ཡངས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཚོ། “རྟག་བརྟན་གྱི་རི་བོ”ལེ་དབར་ཁྲི་ཡི་བར་དུ་བརྗིད་ཀྱིས་ཉལ་ཏེ། ཡན་ལག་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ཏུ་བསྐྱངས།“ཤེས་རིག་གི་ཆུ་རྒྱུན”ཕྲན་བུ་མི་ལོ་སྟོང་གི་གཅོང་རོང་རིང་མོ་ཡི་ཟབས་ནས་འཛུམ་ཞིང་ལྷུང་ལྷུང་དལ་གྱིས་བཞུར། གང་དེ“འདས་པའི་ལྷུན་པོ”མཐོན་པོའི་རྕེ་མོ་ནས་བབས་ཤིང“མ་འོངས་ནེའུ་གསིང”མཉེན་མོའི་མངལ་སྦུབས་སུ་ཐིམ།དེ་ལ་རྦ་རླབས་ལང་ལོང་འཕྱུར་བའི་གཙང་པོའི་འཇོ་སྒེག་མེད་ནའང་བརྟན་གཡོ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དགོས་འདོད་ཡིད་བཞིན་སྐོང་བའི་མ་མ་ཉིད་དུ་གྱུར། ཉི་མ་ནུབ་པའི་ས་སྲོས་ལ། འགྲེང་དུད་ཡོད་རྒུ་བཏུང་བས་ངོམས་ཤིང་དྲན་རིག་བྲལ་བའི་སོ་ཚིས་ཀྱིས་དུས་འདའ་འོ།། “ཤེས་ཡོན་རྒན་པོ”ཚོ་ཉིན་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་མུན་ནག་གི་གྲུ་ཟུར་ལ་ཡིབས་ནས། རྫོགས་མཐའ་བྲལ་བའི་ངོ་མཚར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་གྱེར་ཞིང་ཀློག
ཁོང་ཚོས་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་རྣམས་ལ་གཏམ་རྒྱུད་ཡང་ཡང་གསུངས་ནའང་། དེ་དག་གཏམ་རྒྱུད་ལ་ཉན་པ་ལས་རི་ལས་བཏུས་པའི་རྡེའུ་ལ་དགའ།
ཁོང་ཚོས་ནམ་ཡང་སེའུ་བཅུ་པའི་ངག་བཞིན་རྡབ་རྡིབ་སྨྲ་ནའང་། ཁོང་ཚོའི་གསུང་ནི་མི་ལོ1000གི་ཡར་སྔོན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ལས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པས། བཀར་བཏགས་བླ་མེད་ཀྱི་གསུང་བཞིན་རྩི།