cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཁ་བཏགས་
ཁ་བཏགས།
རྗེས་སུ་སོག་པོས་བོད་ས་གནས་མི་ཉུང་བ་དབང་སྒྱུར་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་སྐུ་དྲག་བླ་དཔོན་དག་ལ་འཚམས་ཆེད་དར་གོས་དཀར་པོས་མགུལ་གཡོག་པ་དང་ཕྱག་ཏུ་འབུལ་བའི་སྲོལ་དར། སྐབས་འདི་ནས་བཟུང་ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་འདི་མངོན་གྱུར་བྱུང་བར་མ་ཟད། ཁ་བཏགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ལའང་འགྱུར་བ་ཕྱུང་སྟེ། ཁ་བཏགས་ནི་ཁ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་དང་ཁ་གཡང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ། མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ཁྲིད་པ།མི་དེ་མཐོང་ཆེན་དང་གུས་བཀུར་གྱི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་གྱུར། དེ་བཞིན་རྒྱུ་སྤས་དར་གོས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཁ་དོག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་སྔོན་པོ་སོགས། རི་མོ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་དང་པ་ཏྲའི་རིགས་སོགས། རྣམ་པ་དང་ཆེ་ཆུང་། རིང་ཐུང་སོགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་བྱུང་སྟེ་ཉིན་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ཁྲོད་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དར་ཁྱབ་ཏུ་སོང་། དེ་བཞིན་དཀར་ཞིང་གཙང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་གཏོང་ཡུལ་གྱི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཉེས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་སྦགས་པས་ཁ་བཏགས་གཏོང་རིན་ཡོད་པ་དང་། གཏོང་མཁན་གྱི་ལྷག་བསམ་དེ་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་དྭངས་གཙང་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་ཡོད། སྲིད་ན་རིང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་གཏོང་ཡུལ་དང་གཏོང་མཁན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དང་བརྩེ་བ་ཆུ་རྒྱུན་ལས་ཀྱང་རིང་བ་མཚོན་གྱིན་ཡོད། ཁ་ཚར་མང་བའི་གྲུབ་ཆ་འདིས་མངའ་ཐང་སྟོབས་འབྱོར་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་གྱིན་ཡོད། དེ་མིན་དམངས་ཁྲོད་དུ་གཏོང་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་དང་གནས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དབང་གིས་མཚོན་དོན་དང་གཏོང་ལུགས། ཁ་བཏགས་ཀྱི་བཤད་པ་སོགས་ཀྱང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཚོགས་ཤིག་འོང་གིན་ཡོད་པས་སྐབས་ཐོབ་མི་འདྲ་བའི་གོ་བའང་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་ལ་དར་དེ་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གོང་མའི་ནང་མཛོད་ནས་དར་བའི་ཁ་བཏགས་འདོམ་གསུམ་མ་སོགས་མང་དུ་བྱུང་། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ན་ཁ་བཏགས་དཀར་པོ་དེ་ལྷག་ཏུ་ལག་ལེན་བྱ་བའི་སྲོལ་ཆེས་ཆེར་དར་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེ་ནི་སྤྲོ་སྣང་དང་ཁྱད་མཚར་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྲོལ་རིག་གནས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད།
དེ་བཞིན་ཁ་བཏགས་ཀྱི་མིང་ལའང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། ཁ་བཏགས། ནང་མཛོད། དར་ཁ། ཁ་དར། ཨ་ཤེ  སྐྱ་ཆེན། འདོམ་གསུམ་མ། ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས། དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན། ལྷ་རེག ལྷ་རྫས། མཇལ་དར། བསོད་བཏགས། འཕྲིན་ལས་དར་རྒྱས་སོགས་ཡུལ་དུས་མི་འདྲ་བའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད།
བཞི། ཁ་བཏགས་གཏོང་ཡུལ།
ཁ་བཏགས་འབུལ་ཡུལ་ནི་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྟེན་གསུམ་མཆོད་མཇལ། ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་། བླ་དཔོན་མཇལ་འཕྲད་དང་། འཚམས་འདྲི། དགའ་རྟགས། གཟེངས་བསྟོད། མགྲོན་པོ་སྐྱེལ་བསུ། གཉེན་སློང་། ཞུ་བཤགས། དུས་སྟོན། གླུ་གཞས། དེ་བཞིན་ལེགས་སྐྱེས་གནང་སྦྱིན་འབུལ་བ་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་དག་དང་ལྷན་དུའང་ཁ་བཏགས་རེ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་སོགས་ཀྱི་མཚོན་དོན་གང་མང་ལ་འབུལ་ཆོག་པ་ཡིན།
ལྔ། ཁ་བཏགས་འཛིན་ལུགས།
དྲུག ཁ་བཏགས་གཏོང་ལུགས།
ཁ་བཏགས་གཏོང་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་དང་མཚོན་དོན་ཆེན་པོ་ཡོད། དཔེར་ན་ཁ་བཏགས་གཏོང་ཡུལ་ལ་གུས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་རིགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་པ་དང་བླ་དཔོན་སོགས་མི་སྣ་དྲག་ཤོས་དང་ལྷག་ཏུ་རང་གི་དགེ་རྒན་ཕ་མ་སོགས་གུས་པ་མཚོན་དགོས་པའི་རིགས་ཡིན་ན། ཁ་བཏགས་འབུལ་སྐབས། ལུས་ཀྱི་གུས་པ་དང་བཅས་གཏོང་ཡུལ་གྱི་ཅུང་དམའ་ས་སྟེ་ཕྱག་དང་མདུན་དུ་འབུལ་དགོས་པ་ལས་ཕྲག་སྟེང་དང་མགུལ་དུ་བསྒྲོན་ན་གུས་ལུགས་དང་མི་ཆོས་ལ་གོ་རིམ་མེད་པ་མཚོན་པས་མི་ལེགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རང་དང་མཉམ་པའི་གྲོགས་པོའམ་འབྲེལ་བ་སྤྱིར་བཏང་བ་དག་ལ་ཕྱག་ནས་ཕྱག་ཏུ་གཏོང་ལེན་བྱས་ན་ཧ་ཅང་ལེགས་པོ་ཡོད། དེ་མིན་དགེ་རྒན་སོགས་མི་སྣ་གལ་ཆེན་དག་གིས་རང་གི་སློབ་མ་སོགས་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་དཀྱུས་མ་དག་ལ་ཁ་བཏགས་གཏོང་སྐབས་དང་། ཁ་བཏགས་དང་ལེན་སྐབས་སོགས་སུ་མགུལ་དུ་ལེན་པ་དང་མགུལ་དུ་བསྒྲོན་དགོས་པ་ཡིན། འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཁ་བཏགས་གཏོང་ཚུལ་ཡིན་ལ་དེ་མིན་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་དགོས་དབང་དང་དམིགས་ཡུལ་མི་འདྲ་བས་དམངས་ཁྲོད་དུ་གཏོང་ཚུལ་དང་ལེན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་དར་ཡོད།
བདུན། ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་།
དེང་གི་ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལ་དཀར་པོ། སེར་པོ། དམར་པོ། སྔོན་པོ། ལྗང་ཁུ་སོགས་སྣ་ལྔ་ལས་གྲུབ་པ་ཡོད་ལ། དཀར་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་སུ་ཡིན་ཁྱད་མེད་པར་གཏོང་ལེན་བྱ་ཆོག་པར་མ་ཟད། མཚོན་དོན་དང་གྲུབ་ཆའང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་ཧ་ཅང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་ཁ་བཏགས་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། ཁ་བཏགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལྟར་བཤད་ན་སྔོན་པོས་ནམ་མཁའ་མཚོན་པས་གོ་གནས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ཡིན། དེ་ནས་སྤྲིན་པ་དཀར་པོ། རླུང་དམར་པོ། ས་སེར་པོ། ཆུ་ལྗང་ཁུ་སོགས་སོ་སོའི་ཁ་དོག་མཚོན་པ་ཡིན། ཁ་བཏགས་འབུལ་སྐབས་སྔོན་པོ་དང་དཀར་པོ་དམར་པོ་གསུམ་གྱིས་གཏོང་ཡུལ་མཚོན་པས་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་འཇོག་པ་དང་། སེར་པོ་ལྗང་ཁུ་གཉིས་ཀྱིས་རང་ཉིན་མཚོན་པས་འོག་ཏུ་བཞག་སྟེ་འབུལ་དགོས། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ལྔ་ལས་རྒྱུན་པར་དཀར་པོ་འདི་མི་སུ་ཡིན་གྱིས་སྤྱོད་བདེར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། གཞན་པ་དག་ལ་མཚོན་དོན་ཐུན་མིན་རེ་ལྡན་པས་གོ་རིམ་དང་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་པའི་འོག་ནས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས་པ་ལས། བྱུང་རྒྱལ་དུ་གཏོང་རྐྱང་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་དགོས།
བརྒྱད། ཁ་བཏགས་མི་གཏོང་བའི་ཡུལ།
མ་གཞི་ཁ་བཏགས་ཀྱིས་ནི་བཀྲ་ཤིས་དང་། བདེ་སྐྱིད། བརྩེ་བ། བསོད་ནམས། ཆེ་བ། གུས་པ། ཁ་དགེ་ཞལ་དྲོ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགོད་སྒྲ་དང་འཛུམ་མདང་ཞིག་མཚོན་གྱིན་ཡོད་པས། མི་ཤི་ཁྱིམ་སྟོང་དང་། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་དོན་རྐྱེན་སོགས་ལ་ཁ་བཏགས་གཏོང་ན་མི་ལེགས་པ་ཡིན་ལ། གཏོང་སྲོལ་ཡང་ཆེར་མེད་པར་སྣང་།
དགུ། ཁ་བཏགས་ལ་ཚང་དགོས་པ།
ཁ་བཏགས་ལ་འཛོམས་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན།
ཨེ་ལི་ཡཱ།
ཨེ་ལི་ཡཱ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
ཁ་བཏགས་
ཁ་བཏགས།
གཅིག དྭངས་གཙང་དྲི་མས་མ་གོས་པ།
གཉིས། སྲིད་ན་རིང་བ།
གསུམ། ཁ་ཚར་ལྷན་ཆགས་སུ་ཡོད་པ།
དེས་ན་ལྷག་ཏུ་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཁ་བཏགས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་གཏོང་ཚུལ་མཚོན་དོན་སོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་འདི་འདྲ་རེ་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་དུ་སྣང་བས་འདི་ལ་དོ་སྣང་གནང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད།
མོ་ཤི།
མོ་ཤི་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
ཡེ་ཤུ་མ་ཤུ་ཀ
=ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།= ཡེ་ཤུ་མ་ཤུ་ཀ་ནི་ལོ་ངོ་༢༠༠༠གི་སྔོན་དུ་རོམ་རྒྱལ་གྱིས་ཡཱ་ཧུ་ད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་བཅོམ་པའི་དུས་སུ་འཁྲུངས་པ་དང་། ཡཱ་ཧུ་ད་པ་རྣམས། བཙན་འཛུལ་པ་རོ་མ་ལ་ངོ་བརྒོལ་ཐེངས་མང་བྱས་པའི་ལས་འགུལ་ཕམ་པའི་རྗེས་སུ། ཁོ་ཚོའི་སྔར་བཞིན་རང་དབང་དང་རང་བཙན་ལ་རེ་སྒུག་བྱས་པའི་སྐྱབས་མགོན་དེ་རེད། འོན་ཀྱང་ཁོ་རང་གིས་སོ་སོ་ལྷ་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་པས། དེ་གའི་ཡ་ཧུ་ད་པའི་ཆོས་པ་དག་མ་དགའ་ནས། ས་གནས་དེའི་རོམ་གཞུང་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པའི་རེ་བ་བཏོན་ནས། མཐར། རྒྱ་ཤིང་གི་རྩེ་ལ་བཏགས་ནས་འདས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། དམ་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ནང་དུ། ཁོང་དེ་གའི་ཉིན་གསུམ་གྱི་རྗེས་ལ་འདས་ལོག་རྒྱབ་པ་དང་། ཡང་ཉིན་ཞག་བཞི་བཅུའི་རྗེས་སུ། ལྷ་རུ་འཕགས་ནས། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོའོ་གཡས་སུ་བཞུགས་ཡོད་ཅེས་དང་། རྗེས་སུ་ད་དུང་། མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་རྒྱལ་གཞུང་བཙུགས་རྒྱུ་དང་དམ་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དབ་བཅའ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ལ་ངེས་པར་དུ་མི་ཡུལ་ལ་ཡོང་གི་རེད་ཟེར། དབ་བཅའ་དེ་ནི། དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལྷ་ཡུལ་དུ་འདྲེན་རྒྱུ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད། དམྱལ་བ་རུ་གཡུག་རྒྱུ་དེ་རེད། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཟེར་ན། དཀོན་མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པོ་ཡིན་པས། མིའི་སྡིག་པ་ལ་གུ་ཡངས་དང་། དེ་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པའི་དབང་ཆ་ཡང་ཡོད། མ་ཟད་དབང་ཆ་དེ་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ལ་མ་གཏོགས་གཞན་པ་སུ་གང་ལ་མེད། ཡེ་ཤུ་མ་ཤུ་ཀ་ནི་བཀོན་མཆོག་གི་སྲས་པོ་དང་བྱམས་སེམས་ཅན་གྱི་བཀོན་མཆོག་གིས་རང་གི་སྲས་པོ་མི་ཡུལ་དུ་བཏང་ནས། འཇིག་རྟེན་མིའི་སྡིག་པ་འདག་བཅུག་རྒྱུ་དང་། མཐའ་མར་ཡེ་ཤུ་མ་ཤུ་ཀ་ནི་མིའི་སྡིག་པ་དག་པའི་ཆེད་དུ། རྒྱ་ཤིང་གི་རྩེ་ལ་ཤི་བ་རེད་ཟེར། གོང་གི་མིའི་སྡིག་པ་དེ་ནི། ཡར་སྔོན། བཀོན་མཆོག་ཡཱ་ཧོ་ཧེས་བཟོས་པའི་མི་ཕོ་དང་པོ་ཨ་ཏམ་དང་། ཨ་ཏམ་གྱི་ལུས་ནས་རྩིབ་རུས་ཤིག་བསླང་ནས་བཟོས་པའི་མི་མོ་དང་པོ་ཤཱ་ཝ་གཉིས་ཀྱིས་བཀོན་མཆོག་གིས་བཀག་འགོག་བྱས་པའི་ཤིང་འབྲས་ཟས་ནས་མི་ཡུལ་དུ་སྤུགས་པ། དེ་ནི་མིའི་སྡིག་པ་རེད།
མི་སྣའི་ཡིག་ཚགས། ཡེ་ཤུ་ཞེས་པ་དེ་དབྱིན་ཡིག་ཏུ། Jesusཟེར་བ་དང་། དེ་ནི་གྷི་རི་སིའི་སྐད་Ἰησοῦςལས་ཚུལ་དབྱིན་སྐད་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་དེ་ནི་ཧེ་པུ་རོའི་སྐད་יהושׁועལས་ཚུལ་གྷི་རི་སིའི་སྐད་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་རེད། ཧེ་པུ་རོའི་སྐད་ནི་གནའ་བོའི་ཡ་ཧུ་ད་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིན་པ་དང་། ལྷས་སྐྱབས་པའམ་ཡང་ན། ཡཱ་ཧོ་ཧེ་ནི་སྐྱབས་མགོན་རེད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་དང་གཞན་ཡང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་ཅིས་ཏོས་(基督)ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དེ་ནི་གྷི་རི་སིའི་སྐད་Χριστός(Christ)ཚུལ་རྒྱ་ཡིག་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཞིག་དང་། དེ་ཡང་ཧེ་པུ་རོའི་སྐད་མེ་སི་ཡ(Messiah)དང་དོན་གཅིག་པ་རེད་དེ། སྣུམ་བྱུག་པའི་མི་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་སྔ་མོ་ཡ་ཧུ་ད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལ་བཞུགས་དུས་སྣུམ་ལུས་པོའི་སྒང་ལ་བྱུག་པའི་ཆོ་ག་ཞིག་ལས་བྱུང་བའི་གོ་གནས་ཀྱི་མིང་རེད། དེ་ཡང་ཡེ་ཤུ་ནི་Jesusལས་སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ལ། མ་ཤུ་ཀ་གང་ལས་བསྒྱུར་བ་ཤེས་མ་སོང་། =དཔྱད་གཞི།= དུང་དཀར་རིག་གནས་འཕྲིན་སྟེགས།
ཁ་བློན་
ཁ་བློན།
མཐའ་མཚམས་ཀྱི་སོ་ཁ་སྲུང་བའི་བློན་པོ་སྟེ་ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ནང་སོ་བློན་ཞེས་བྲིས་པ་དེ་དང་གོ་དོན་འདྲ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྭ་རྒྱ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འབྱུང་གནས།
དགོན་སྡེ་འདི་ནི་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ལས་འབྲི་ཟླ་ཟལ་མོ་སྒང་དང་ཆུ་བཞི་ལས་རྨ་ཆུའི་འགྲམ་རྒྱུད་དེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་ཇོ་བོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུང་གི་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་རྨ་གཉན་ཧེད་པོ་་ཁྱུང་མགོན་གྱི་རི་འདབས་རྭ་རྒྱ་བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་ཞེས་པར་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་མོ་གླང་སྤྱི་ལོ་༡༧༦༩ ལོར་ཨ་རིག་དགེ་བཤེས་ཆེན་མོ་རྗེ་བྱམས་པ་དགེ་ལེགས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང༌། དགོན་མགོ་ྋཔཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕུལ་བས་ཇི་སྲིད་བར་བླ་བྲང་རྒྱལ་མཚན་མཐོན་པོས་འཛིན་བདག་མཛད་པ་ཡིན།
ཨི་སཱག
ཨི་སཱག་ནི་ཨབ་རམ་དང་ས་རཱ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ད་དུང་གཟིགས།
གསུང་རབ། ཁུ་རན་གསུང་རབ།
རིག་འཛིན་བརྒྱད།
སྐུའི་རིག་འཛིན་སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན། གསུང་གི་རིག་འཛིན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་། ཐུགས་ཀྱི་རིག་འཛིན་སློབ་དཔོན་ཧཱུཾཀ་ར། ཡོན་ཏན་གྱི་རིག་འཛིན་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རིག་འཛིན་སློབ་དཔོན་པྲ་ཧ་པྲི། དབྱིངས་ཀྱི་རིག་འཛིན་སློབ་དཔོན་དྷ་ན་སང་ཀྲི་ཏ། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་རིག་འཛིན་རོམ་བུ་གུཧྱ་ཙཎྚ། དྲག་སྔགས་ཀྱི་རིག་འཛིན་སློབ་དཔོན་ཤྲིནྟ་གྷརྦ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཁ་རག་པ་འདུལ་བ་འོད་
ཁ་རག་པ་འདུལ་བ་འོད་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་གྲ་ཡུལ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་བླ་མ་ཞང་གི་སློབ་མ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1165 ལོར་བླ་མ་ཞང་གི་སྤྱན་སྔར་ཚལ་དགོན་ཁྲ་མོར་བྱོན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞུས་ཤིང་ཡུང་བུ་གད་པར་འདག་སྦྱར་ལོ་གསུམ་མཛད་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་མཛད། རིའུ་ཆུང་གི་རྩེར་བླ་མ་ཞང་དང་། མཁན་པོ་འབན་ཐང་པ། དད་པའི་དགེ་འདུན་བཅུ་གསུམ་གྱི་སར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་མཚན་ལ་དགེ་སློང་དངོས་གྲུབ་བླ་མ་ཞེས་གསོལ། ཕྱིས་སུ་ཞང་རིན་པོ་ཆེས་འདུལ་བ་འོད་དུ་གསོལ། རྟོགས་ལྡན་ཉག་པོ་སེང་གེ་ཡང་གྲགས། རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ལྕགས་མོ་གླང་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1181 ལོར་ཁ་རག་གི་རི་དགོན་གསར་འདེབས་མཛད། བླ་མ་ཞང་དང་མཐའ་བཞི་དོལ་དུ་འཁྲུག་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཁོང་ཡང་གཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་བླ་མའི་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་པར་མཛད། ཁ་རག་གི་ཤར་དུ་བཀྲ་ཤིས་ཀུན་དགའ་དང་། ནུབ་ཏུ་གསལ་སྟེང་། ཕུ་སྟོད་དུ་དོ་བོ་རི། བྱང་དུ་ཁ་ལུང་བཅས་གསལ་འདེབས་མཛད་ཅིང་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ། ཁོང་བཀྲ་ཤིས་ཀུན་དགར་བཞུགས་དུས་བདེ་མཆོག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཞལ་གཟིགས། དོ་བོ་རིར་བཞུགས་དུས་ཐོག་བབས་བྱུང་བ་ཆོས་གོས་ཀྱི་མཐུ་བར་བཅུག་ནས་བྲག་ཁར་བསྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་རྟགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད། ཁོང་གི་གདུང་བཞུ་བའི་སྐབས་སུ་ཆོས་གོས་དང་ཐུགས་ལྗགས་མ་ཚིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་མཚར་བའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་།།
པེ་ཏྲོ།
པེ་ཏྲོ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
༡༩༡༦ལོ།
༡༩༡༦ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཡ་ཀོབ་ནི་ཟེ་བད་ཡཱ་ཞེས་བྱ་བའིབུ།
ཡ་ཀོབ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
རིག་འཛིན་ཀུ་མཱ་རཱ་ཛ།
གྲུབ་ཆེན་མེ་ལོང་རྡོ་རྗེའི་སློབ་མ་འདི་ཉིད་ཡབ་བསོད་ནམས་དཔལ་དང་ཡུམ་ཁྱེ་བཟའ་འབུམ་མེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་མེ་སྟག(༡༢༦༦)ལོར་གཡོ་རུ་འོན་པར་གསར་རྫིང་ཁ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་དུ་འཁྲུངས། མཚན་ཐར་པ་རྒྱན་དུ་བཏགས། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ལ་བླ་མ་དགྱེས་རྡོར་བ་ལས་ཀྱེེ་རྡོ་རྗེ་དང་བདེ་མཆོག་གི་དབང་ཞུས། དགུང་ལོ་དགུ་པར་མཁན་པོ་གཙང་པ་ལས་དགེ་བསྙེན་བསྒྲུབས། སྤྱན་རས་གཟིགས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་ཞུས། དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ཕག་མོ་གྲུའི་མཁན་པོ་ཡེར་པ་བ་དང་སློབ་དཔོན་མངའ་རིས་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་པོར་གསོལ། ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བསླབས། རིན་པོ་ཆེ་གྲགས་ཡེར་བ་ལས་ལོ་ལྔའི་བར་དུ་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དང་། འཚར་སྟེངས་པ་ལས་རྟགས་གཉིས་གསན། དཔོན་སངས་ཤེ་ལས་བཟོ་རིག་པར་སྦྱངས་བརྩོན་མཛད། ཁྱུང་ནག་ཤཱཀ་དར་ལས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་མང་དུ་ཞུས། དེ་ནས་མེ་ལོང་རྡོ་རྗེ་དང་མཇལ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་ཆོས་སྐོར་སོགས་གསན་ནས་བསྙེན་པ་མཛད། ཤཱཀ་དར་ལས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་མང་དུ་ཞུས། མཚུར་ཕུར་བྱོན་ནས་བླ་མ་གཉན་རས་དང་དར་མ་མགོན་པོ་ལས་ཀརྨ་པའི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་གསན། དེ་ནས་རྒྱ་སྨན་པ་ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ལས་གསང་སྐོར་གནད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དང་། སྐལ་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་ལས་གསང་བ་གནད་ཀྱི་མེ་ལོང་སོགས་རྫོགས་ཆེན་གསང་བའི་སྐོར་ཞུས། སླར་མཁར་ཆུར་གྲུབ་ཆེན་མེ་ལོང་རྡོ་རྗེར་གསང་བ་སྙིང་ཏིག་དབང་ཁྲིད་གདམས་པ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་ཐོབ། རྗེ་འདི་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ལོ་བརྒྱད་བཞུགས། དེ་ནས་ཡར་ལུང་མཚར་སྟེངས་ཀྱི་རི་ཁྲོད་བཏབ་ནས་སྒྲུབ་པ་མཛད། མཚུར་ཕུར་ཆོས་རྗེ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེས་གདན་དྲངས་ཏེ་སྙིང་ཏིག་གི་གདམས་པ་རྣམས་ཕུལ། སྔ་རྗེས་སུ་སློབ་དཔོན་སྒོམ་པ། དཔོན་པོ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ། ཨོ་རྒྱན་པ་རིན་ཆེན་དཔལ། བླ་མ་བཀྲ་ལུང་པ། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་མགོན་ལ་སོགས་པ་བཤེས་མཉེན་མང་དག་ལས་གསང་སྐོར་དང་། རྒོད་ཚང་པའི་ཁྲིད་ཀྱི་སྐོར། ཨ་རོའི་ཁྲིད་མོ་ཆེ་དོན་སྐོར་ལ་སོགས་པ་བོད་ན་གྲགས་པ་ཆེ་བའི་རྫོགས་རིམ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཁོང་དུ་ཆུད། ཆོས་ཕྱིར་དཀའ་སྤྱད་བཟོད་པས་ཙཱ་རི་གསར་མ་བགྲོད་ནས་རྙིང་མའི་གཡུ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་གཅིག་པུར་ཟླ་བ་བརྒྱད་བཞུགས། ཐུགས་ངེས་འབྱུང་དང་སྐྱོ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱུད་བརླན་པས་རྟག་ཏུ་ཤམ་པ་ལ་སོགས་གངས་ཁྲོད་དང་ལུང་སྟོང་འབའ་ཞིག་ཏུ་ལྷག་སྐྱོབ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རི་ཁྲོད་དང་གསང་ཁྲོད་ལ་བཞུགས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་མཛད། ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དམ་པ་མང་པོར་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གནང་། ལམ་རྒྱ་དང་ཉ་རྒྱ་དང་རི་རྒྱ་ལ་སོགས་ཀོང་པོ་ནས་གཡེ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བསྡམས། སྙིང་ཐིག་གི་གདམས་པ་རྫོགས་རིམ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཆོས་ཀྱི་རང་སྐད་གྲུབ་མཐའ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་གསུངས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་གིས་གྲོང་དང་ཡུལ་འཁོར་མང་པོ་དག་ལ་ཐར་པའི་ས་བོན་འདེབས་པ་ཁོ་ན་ལྷུར་ལེན་མཛད་པ་སོགས་འགྲོ་དོན་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པའི་དགུང་ལོ་དོན་བརྒྱད་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་ལུག(༡༣༤༣)ལོར་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་དྲང་སྲོང་ཙོག་པུའི་འདུག་སྟངས་དང་། ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཀྱི་ངང་ལས་ཞལ་འཛུམ་པར་གཤེགས་སོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་བཞི་
ཁ་འབབ་ཀྱི་ཆུ་བོ་བཞི།
ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཆུ་མགོ་རྟ་མཆོག་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་གངྒའི་ཆུ་མགོ་རྨ་བྱ་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་སིན་དྷུའི་ཆུ་མགོ་གླང་ཆེན་ཁ་འབབ། ཆུ་བོ་སི་ཏའི་ཆུ་མགོ་སེང་གེ་ཁ་འབབ་བོ། འདི་ལ་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་གངས་རི་ཏི་སེའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་བཞི་ཞེས་དང༌། འགའ་ཞིག་མཚོ་མ་དྲོས་པའམ་མཚོ་མ་ཕམ་གྱི་ཕྱོགས་བའི་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་བཞི་ཞེས་གསུང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང༌། དོན་སྙིང་ཆུ་བོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་མགོའི་རི་དེ་དག་སྲོག་ཆགས་བཞིའི་ཁ་འདྲ་བ་ནས་འབབས་ཚུལ་སྐོར་གཤམ་དུ་ཆུ་བོ་བཞི་སོ་སོའི་མིང་གི་ཐད་ཀར་འགྲེལ་བཤད་བྲིས་ཡོད་པ་དེར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁ་སྦྱར་ཟངས་
ཁ་སྦྱར་ཟངས།
ཟངས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་སྒམ་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཁག་གཅིག་ནང་གནའ་རབས་རྒྱ་གར་དུ་ཟངས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་སྒམ་ཁ་སྦྱོར་བྱས་པའི་ནང་དུ་མར་ཁུ་བླུགས། དེའི་ནང་དུ་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་གསོན་པོར་བཞག་ཐོག་སྒམ་ཁ་སྦྱར་བའི་སྲུབས་རྣམས་སྤྲ་ཚིལ་གྱིས་བཀག་ཏེ་ནང་དུ་མཁའ་རླུང་མི་འགྲོ་བར་བྱས་ནས་ཐག་རིང་པོར་བསྐུར་བ་དང༌། མཛོད་དུ་སྦས་པ་སོགས་བྱ་སྲོལ་འདུག
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁང་གསར་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་
ཁང་གསར་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་	ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་ཕོ་སྤྲེལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1848 ལོར་ཁམས་དཀར་མཛེས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། འདས་ལོ་མི་གསལ། ཁོང་དགུང་ལོ་གཞོན་དུས་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་གི་ཏྲེ(སྤྲེ)བོ་ཁང་ཚན་དུ་ཞུགས་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད། རྒྱལ་བ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་དུས་སུ་རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་མཛད། དེའི་ཕྱིར་མཁན་ཟུར་ཏྲེ་བོ་ཁང་གསར་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཡང་ཟེར། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི་ཀ་ཁ་ག་བཅས་པོ་ཏི་གསུམ་པེ་ཅིན་མི་རིགས་རིག་གནས་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་སོ།།
ཨོ་བྷ་མ་
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་བྷ་མའི་སྲིད་ཁྲིའི་སྟེང་གི་གཏམ་བཤད་མཐའ་མ། བྷ་ར་ཁཱ་ཨོ་བྷ་མ་ Barack Obama
ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་པ་དང་ཁྲེ་ཁ་ཀའོ་（Chicago）རུ་ལོག་པར་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་སྐྱེས། ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་པ་དངོས་གནས་སྐྱིད་བྱུང་། ཁྱེད་རང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པ་ལྟར། ང་ད་ལྟ་"རྐང་འཐེང་དུ་གྱུར་བའི་བྱ་གག་"ལྟ་བུའི་སྲིད་འཛིན་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ད་ནས་བདག་གི་བཀའ་བཀོད་ལ་ཉན་མཁན་མེད་པས་ཡིན། དེ་ནི་དཔེར་ན་ཚོགས་ར་འདིའི་མི་རེ་རེར་འདུག་སྟེགས་རེ་རེ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད།
ང་དང་མེ་ཤིལ་（Michelle La Vaughn Obama）གཉིས་ཀྱིས། ཉེ་བའི་གཟའ་འཁོར་གཉིས་རིང་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་འབྱོར་བའི་སྨོན་འདུན་དང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་སོང་ཞེས་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། དོ་ནུབ། ངས་རྣམ་པ་ཚོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་བཤད་འོས། ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ངོ་འཕྲད་མྱོང་མེད་སྲིད་ལ། བསམ་ཚུལ་ཡང་ཐ་དད་ཡིན་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་། ཨ་རིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཟུང་བའི་བསམ་པ་རྣམ་དག་ལ་བཀའ་དྲིན་ཞུ། ཁྱེད་ཚོས་ང་རང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཞིག་ལ་འགྱུར་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ཚོས་ང་རང་སྔར་ལས་བཟང་བའི་མི་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན།  ང་རང་ལོ་ན་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཡིན་སྐབས་ཁྲེ་ཁ་ཀའོ་ལ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ངས་ད་དུང་རང་ཉིད་སུ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚེའི་དོན་སྙིང་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། སྐབས་དེར་བདག་གིས་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཡུལ་གནས་འདི་དང་ཐག་རིང་པོ་མེད་ལ། ཏག་ཏག་ཧྲང་ལམ་འདིའི་སྟེང་ནས་བདག་གིས་དད་འདུན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་བར་ཆད་ལ་གདོང་གཏོད་པའི་ལ་རྒྱ་ཤེས་ཚོར་བྱུང་བ་ཡིན། ཕལ་བའི་མི་རྣམས་ད་གཟོད་མཉམ་འདྲིས་ཡང་དག་དང་མཐུན་སྒྲིལ་མཉམ་གནས་ཡོང་ལ། ང་ཚོས་ད་གཟོད་བཅོས་སྒྱུར་གཏོང་ཐུབ་པ་ངས་ཤེས་ཡོད། བདག་གིས་སྲིད་འཛིན་བྱས་པའི་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ལའང་སྔར་བཞིན་གནས་ལུགས་འདིར་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པ་བཟུང་བ་ཡིན།
འདི་ང་རང་ཉིད་ཀྱི་དད་འདུན་ཙམ་མིན་པར་ཨ་རིའི་མི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སེམས་སྒྲ་ཡིན། ཨ་རིའི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ང་ཚོར་སྔར་ལས་བཟང་བར་འགྱུར་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།
རང་མོས་རང་དབང་གིས་འདེམས་བསྐོ་བྱས་པའི་སྲིད་འཛིན་ཞིག་གི་དབང་ཆ་སྲིད་འཛིན་རྗེས་མ་ལ་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ནི་བརྟན་འཇགས་དང་སྒྲིག་རིམ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད། ངས་ཐྲིམ་ཕུ་ལ། ངའི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པས་ཐེངས་འདིའི་བརྗེ་བསྐོའི་གོ་རིམ་སྔོན་ཆད་སྲིད་འཛིན་པོ་ཧྲི་ཡིས་ང་ལ་དབང་ཆ་གཏད་པ་ལྟར་ཧ་ཅང་བརྟན་འཇགས་ཡིན་པར་ཁག་ཐེག་ནན་མོ་བྱེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ང་ཚོ་མི་རེ་རེ་ནས་དང་ཐོག་མ་འོངས་པར་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་ལ་ད་ལྟ་ང་ཚོ་འཕྲད་བཞིན་པའི་གནད་དོན་རྣམས་ཐག་གཅོད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་པས་ཡིན།
ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ། ནང་ཁུལ་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གཏོར་བཤིག་ཐེབས་པའི་དུས་སྐབས་འགའ་རེ་བྱུང་མྱོང་ཞིང་། དུས་རབས་འདིའི་དུས་མགོ་ནི་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་འཇིགས་སྐུལ་ཐེབས་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་འབྲེལ་བ་སྔར་ལས་ཇེ་དམ་དུ་སོང་ནའང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འདྲ་མཉམ་མ་ཡིན་པའི་གནད་དོན་སྔར་ལས་མངོན་ཆེན་དུ་གྱུར་ལ། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་ཡང་སྔར་ལས་ཚབས་ཆེན་དུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱུ་རྐྱེན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་བདེ་འཇགས་དང་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་ཉམས་ཚོད་ལེན་པར་མ་ཟད། ཨ་རིའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལའང་འཇིགས་སྐུལ་ཐེབས་ཡོད། འབྱུང་འགྱུར། ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་དམངས་གཙོའི་འགྲམ་སློང་འདི་དག་དང་ལེན་བྱེད་པ་ནི། ང་ཚོས་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་མི་རབས་རྗེས་མ་ལ་སློབ་གསོ་སྤྲོད་ཐུབ་མིན་དང་། མུ་མཐུད་དུ་ལས་སྒྲུབ་ཀྱི་ལས་གནས་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་བཅས་ལ་འབྲེལ་ནས་ཡོད།
སྨན་བཅོས་ཉེན་སྲུང་གི་སྲིད་ཇུས།
མིག་སྔར། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཉེན་སྲུང་ལ་མ་ཞུགས་པའི་མི་གྲངས་སྡུར་ཚད་འབོར་ཆེན་མར་ཆག་ཡོད་ལ། སྨན་བཅོས་བདེ་སྲུང་གི་འགྲོ་གྲོན་གྱི་འཕེལ་ཚད་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་ནང་གི་ཆེས་དམའ་བའི་ཚད་ལ་ལྷུང་ཡོད། གལ་ཏེ་མི་སུ་ཞིག་གིས་སྨན་བཅོས་ཉེན་སྲུང་གི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་འདོན་ཐུང་ཅིང་། མ་ཚད་ལག་བསྟར་བྱས་པ་བརྒྱུད་སྲིད་ཇུས་གསར་བ་དེ་སྲིང་གཞུང་སྔ་མས་བཏོན་པའི་སྨན་བཅོས་ཉེན་སྲུང་བཅོས་སྒྱུར་དང་བསྡུར་ན་ཕན་ནུས་བླ་ལྷག་ཏུ་ཐོན་པ་བདེན་དཔང་བྱ་ཐུབ་པ། གང་ཐུབ་ཀྱིས་རིན་གོང་དམའ་མོས་ཨ་རིའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་ཐུབ་ན། ངས་མངོན་གསལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྨན་བཅོས་ཉེན་སྲུང་གི་སྲིད་ཇུས་གསར་པ་གང་དེར་རྒྱ་སྐྱོར་བྱ་ངེས།རིགས་རྒྱུད་དང་སྤོས་དམངས་ཀྱི་གནད་དོན།  ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འདེམས་བསྐོ་ཆེན་མོ་མཇུག་དྲིལ་རྗེས། འགའ་ཞིག་གིས་ཨ་རི་ནི་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་དུས་རབས་སུ་སླེབས་ཟིན་པར་སྙམ་ཡོད། འདི་འདྲའི་རིགས་རྒྱུ་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་རེ་སྨོན་དེ་བཟང་པོ་ཡིན་ནའང་དོན་དངོས་སུ་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་ཡིན། མིག་སྔར། རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་སྔར་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཁ་བྲལ་སློང་བྱེད་ཀྱི་གནད་དོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ང་རང་མི་སྒེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ངོས་ནས་བལྟས་ན། དེང་སྐབས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་ལོ་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་སྔོན་དང་བསྡུར་ན་ལེགས་བཅོས་ཆེན་པོ་ཡོང་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དེ་སྡོམ་རྩིས་ཨང་ཀའི་ཁྲོད་ནས་མཚོན་པ་མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མི་འདྲ་བའི་ཨ་རིའི་གཞོན་རབས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་འཛིན་སྟངས་ནས་ཀྱང་མཐོང་ཐུབ།  ཡིན་ནའང་། ང་ཚོའི་ལས་དོན་ནམ་ཡང་མཇུག་དྲིལ་མེད་ལ། ང་ཚོ་མི་རེ་རེ་ལ་ལས་དོན་མང་པོ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡོད། གལ་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནད་དོན་རེ་རེ་ནི་ཧུར་བརྩོན་ལྡན་པའི་ཨ་རིའི་འབྱོར་འབྲིང་གྲལ་རིམ་དང་རིགས་རྒྱུད་ཚོགས་པ་ཉུང་ཤས་བར་གྱི་འགལ་བར་བརྟེན་ནས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ན། རིགས་རྒྱུད་སོ་སོའི་བཟོ་པའི་གྲལ་རིམ་གྱིས་ལྷག་མའི་ངལ་རྩོལ་འབྲས་བུ་ཉུང་ཙམ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དཀའ་སྡུག་མང་པོ་མྱོང་དགོས་ཤིང་། ཕྱུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ཆུང་ཆུང་དེར་འཇུག་པ་ཉུང་དུ་གཏོང་ངེས་ཡིན། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་སྤོས་དམངས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་ང་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་བྱིས་པ་འདི་དག་ལ་མ་འཇོག་བྱེད་པར་དང་ལེན་མ་བྱས་ན། དེ་ནི་ང་ཚོས་ཀྱང་ཨ་རིའི་མིའི་ཕྱི་རབས་པའི་རེ་བ་གཅོག་གིན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྤོས་དམངས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་འདི་དག་གིས་མ་འོངས་པར་ཨ་རིའི་གླ་ཕོགས་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་སྡུར་ཚད་ཆེན་པོ་འཛིན་པས་ཡིན།
གྲངས་ཉུང་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་དོན།
མི་ནག་དང་གྲངས་ཉུང་རིགས་རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཐད་ནས། མཉམ་གཅིག་ཏུ་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་ཨ་རིའི་མི་མང་པོ་འཕྲད་ཀྱིན་པའི་གནད་དོན་དག་ཐག་གཅོད་དགོས། འདི་དཀའ་དམངས་དང་སྤོས་དམངས། ཞིང་གྲོང་གི་དབུལ་པོ་དང་ལུས་པོ་གཞན་བསྒྱུར་གྱི་མི་ཁོ་ན་ཙམ་མིན་པར། ཕར་བལྟས་ཚོད་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐྱོང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་རོལ་བྱེད་བཞིན་པའི་མི་དཀར་དར་མའང་གཏོགས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཁོང་ཚོ་ཚང་མ་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོའི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས། ཚན་རྩལ་བཅས་ལ་བྱུང་བའི་འཕོ་འགྱུར་ཆེན་པོའི་འགྲན་རྩོད་ལ་གདོང་གཏུག་དགོས་པས་ཡིན།
ཡོ་ཧ་ནན།
ཡོ་ཧ་ནན་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
ཨོ་བྷ་མ་
ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ།
གལ་ཏེ་ང་ཚོས་སྔར་ལས་ཧུར་བརྩོན་གྱིས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་མ་སྤྱད་ན། ང་ཚོའི་ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བགྲོ་གླེང་སྤེལ་བའི་དུས་ཚོད་མེད་པར། ཁོར་ཡུག་འགྱུར་ལྡོག་གིས་བསླངས་བའི་མཇུག་འབྲས་ངན་པ་སྟེ། རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་དང་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཚམས་ཆད་པ། ཁོར་ཡུག་གིས་དཀའ་ངལ་ཐེབས་པའི་མི་དམངས་ཀྱིས་དཀའ་ཁག་གཡོལ་ཐབས་འཚོལ་བ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་བྲེལ་བར་འགྱུར་ངེས། ད་ལྟ། ང་ཚོས་ཇི་ལྟར་ཆེས་ལེགས་པའི་ངང་ནས་ཁོར་ཡུག་འགྱུར་ལྡོག་གི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་པར་བགྲོ་གླེང་སྤེལ་འོས། ཡིན་ནའང་། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ཡོད་པར་རྩ་བ་ནས་ཁས་མ་བླངས་ན། དེ་ནི་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་མས་མི་ཚད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྔོན་ཐོན་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་གསར་སྐྲུན་འཚོལ་ཞིབ་དང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐག་གཅོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་རེད།
འཇིགས་སྐུལ་འཇབ་རྒོལ།
འདས་པའི་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་། ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པས་རྩ་འཛུགས་བྱས་པའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁོངས་ནས་འཆར་གཞི་འཐེན་པ་དང་ལག་བསྟར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བའི་འཇིགས་སྐུལ་འཇབ་རྒོལ་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མེད། ནམ་ཡང་ལས་གནས་བརྟན་སྲུང་བྱས་པའི་འཇིགས་རྒོལ་ལས་དོན་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཁྱེད་ཅག་གི་བཀོད་འདོམས་དམག་དཔོན་གྱི་འགན་ཁུར་བ་ནི་བདག་གི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་གཟི་བརྗིད་ཡིན།
ང་ཚོ་ཏང་ཤོག་གང་ཞིག་ཏུ་གཏོགས་ཀྱང་། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཨ་རིའི་དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་གསར་འཛུགས་བྱེད་པར་ནུས་ཤུགས་འདོན་འོས། ང་ཚོའི་དམངས་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ནི་ཕུལ་བྱུང་གི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན་ལ། གོང་མ་ལྷས་གནང་བའི་ལེགས་སྐྱེས་ཀྱང་ཡིན། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ཤོག་བུ་རྐྱང་པ་ཞིག་སྟེ་རྩ་ཁྲིམས་རང་སྟེང་ན་ནུས་ཤུགས་གང་ཡང་ལྡན་མེད། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ནི་ང་ཚོ་ཨ་རིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་ཞུགས་དང་འདེམས་བསྐོ། གྲོས་ཆོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་བསྩལ་བ་ཡིན།
ཨ་རིའི་མི་ནི་ཧུར་བརྩོན་ངང་ཆབ་སྲིད་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་དམངས་དེ་ཡིན་འོས་ལ། ཆབ་སྲིད་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནམ་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་གལ་ཏེ་མི་འགའ་ཞིག་གིས་མིག་སྔའི་ཨ་རིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ལ་ཡིད་མི་མགུ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་སྦྲེལ་དྲྭའི་ཐོག་ནས་ངོ་མི་ཤེས་པའི་མི་དང་རྩོད་གླེང་བྱེད་པར་སུན་པ་སྐྱེས་ན། དངོས་ཡོད་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ནས་ལྟ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་མི་དང་རྩོད་གླེང་བྱེད་པར་བསམ་བློ་གཏོང་ཆོག  གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་ཐག་གཅོད་དགོས་པར་འདོད་ན། བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་ནུས་ཤུགས་རྩ་འཛུགས་བྱེད་ཆོག  གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ཟིན་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་དཔོན་པོར་མོས་འཐད་མེད་ན། མི་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འཐོབ་ལེན་བྱས་ནས་རང་ཉིད་བདམ་ཐོན་འགྲན་བསྡུར་ལ་ཞུགས་ཆོག
བཀའ་དྲིན་ཞུ་ཚིག
༼སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་པའེ་ཏིན་（Joseph Robinette“Joe”Biden）ལགས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཞུ།༽ ཕིན་སུའུ་བེ་ནེས་ཡ་ཁུལ་གྱི་སི་ཁི་ལན་ཏིན་ནས་དྷི་ལོ་ཝ་ཁུལ་བར། ཁྱོད་ནི་ང་རང་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ལ་བདམས་ཐོན་བྱུང་རྗེས་འོས་མི་འདོན་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་འོས་མི་དང་པོ་དེ་ཡིན་ལ། ང་རང་གི་གདམ་གསེས་ཡག་ཤོས་ཀྱང་ཡིན། པའེ་ཏིན་ནི་རང་ཁྱིམ་གྱི་ནང་མི་བཞིན་སྤུན་གྲོགས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན།
༼ལས་སྒྲུབ་མི་སྣ་རྣམས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཞུ།༽ ཁྱེད་ཚོས་འཛམ་གླིང་འདིར་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན། དོ་དགོང་། ང་གར་སྟེགས་འདི་དང་ཁ་འབྲལ་སྲིད་ཀྱང་། ང་རང་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་སྲིད་འཛིན་ཡིན་དུས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་དུ་སྤྲོ་བ་བརྟས་ཡོད།
ཁྱེད་རང་བདག་ལ་ཨ་རིར་བཅོས་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པར་མ་ཟད། ཁྱེད་རང་ཉིད་ལའང་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་བཅོས་སྒྱུར་གཏོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ། ཡིག་སྒྱུར་པ།  ཚུལ་བློ།
ཁ་ཤ་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་
ཁ་ཤ་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་དུས་སྟོད་ཙམ་དུ་ཁ་ཤ་མཐིལ་གྱི་ཉེ་འདབས་པདྨོ་སྟེང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་གསེར་ཁང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ (1780—1848) ལས་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས། ཞྭ་དམར་ངག་དབང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ལས་སུམ་ཅུ་པ་དང་། རྟགས་འཇུག སྙན་ངག་སོགས་གསན། དེ་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཤིང་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཐོས་བསམ་ལེགས་པར་མཛད་དེ་རང་དགོན་བྱ་ཁྱུང་དུ་ཕེབས། གཞན་ཡང་ར་ཚ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཆེ་ཤོས་ངག་དབང་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ། སྒར་བ་བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག  ཁྲེ་དམར་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་སོགས་ལ་བསྟེན་ནས་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གསན། རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1873 ལོར་ཆུ་བཟང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་བཤད་སྒྲུབ་ཉི་མས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པའི་མཁན་ཁྲིར་བསྐོ་བཞག་མཛད། དེ་ནས་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་དུ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱིས་གདན་ས་བསྐྱངས། ཁོང་ཕྱག་བཟོ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་འདྲ་འབག་དང་། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལྡེར་སྐུ་བཅས་གསར་བཞེངས་གནང་། ཁོང་ནི་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པའི་གདན་སའི་མཁན་རབས་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ།།
སིལ་ཆད་དང་ཆིག་དྲིལ་
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་སྟོད་སིལ་ཆད་དང་སྨད་སིལ་ཆད་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་སྟོད་སིལ་ཆད་ནི་དབང་མཛད་བཅུ་དང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་མོད།དེའི་སིལ་བུར་ཆད་ལུགས་དང་སིལ་བར་གྱེས་པའི་གནས་སྟངས་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ད་ལྟ་དཔྱད་པའི་གཞི་མེད།སྨད་སིལ་ཆད་ནི་ལྷ་སྲས་ཡུམ་བརྟན་དང་འོད་སྲུང་གཉིས་གཅེན་ལ་མ་འཆམ་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་།ཐོག་མ་དེ་ནས་མཐའ་མ་གང་ལ་བྱེད་དགོས་པ་ཡང་བཤད་དཀའ་བའི་ཚོད་དུ་སྣང་།གལ་སྲིད་ཉེ་རབས་རང་མགོ་འཆོར་བའི་བར་དུ་འཇོག་དགོས་ན་ང་ལ་མནོ་བསམ་བཞན་ཞིག་ཡོད་དེ།ཡུན་འདིའི་རིང་ལ་ཆབ་སྲིད་སྟེང་སིལ་བར་སོང་ཡང་རིག་གནས་ཆ་ནས་ཆིག་དྲིལ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་དུ་རབས་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་འདོད་དོ།། དེ་ཡང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསམ་ན་དུས་སྐབས་འདི་ཡང་ཏག་ཏག་ལྡོག་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཆབ་སྲིད་སིལ་འཐོར་དང་རིག་གནས་གཅིག་གྱུར་གཉིས་སོ།། གལ་ཏེ། སུ་ཞིག་གིས་དུས་སྐབས་འདི་ནི་གྲུབ་མཐའ་མང་པོ་བོད་དུ་བྱུང་བའི་ཡུན་ཡིན་པས་ན། རིག་གནས་སིལ་ཆད་དུ་མི་འཇོག་གམ་ཟེར་ན། མ་ཡིན་ནོ།།
ཁོ་བོས་བསམ་པར་སྟོད་སིལ་ཆད་ཀྱི་སྐབས་ནི་ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གནས་གཉིས་ཆར་སིལ་ཆད་དུ་གནས་ཡོད་སྙམ་མོད། དེ་ཡང་སོ་སོའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཤེས་དཀའ།
སྨད་སིལ་ཆད་ནི་རིག་གནས་བསྐྱར་བསྐྲུན་གྱི་དུས་རབས་རླབས་ཆེན་ཞིག་སྟེ། སྲིད་གཞུང་རིམ་བྱུང་ངམ་དབང་མཛད་མཐའ་དག་ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་ཞིང་། ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་དར་སྤེལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་བསྲིངས། ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་སྲོག་ཏུ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་གཞག་སྐྱོང་བའི་དུས་རབས་རིང་མོ་ཞིག་བརྒྱུད་མཐར་ཐོལ་གྱིས་དེང་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྱོགས་མདེལ་ལ་ཁ་གཏོད་དགོས་པ་བྱུང་ངོ།།
དཔེར་ན། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་རིང་ལ་ནོར་སྲིད་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་མཐའ་དག་ཆེད་ལས་བརྡ་ཆད་ཀྱིས་བཤད་ན་ཁེ་བཟང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཁ་ནར་གཏོང་བ་སྟེ། གྲྭ་ས་སེ་འབྲས་ཀྱི་གཏོང་སྒོར་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གོམས་སྲོལ་ལམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོས་དེད་ཅིང་འོངས་པས་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས། ཆབ་སྲིད་པའམ་ཆབ་སྲིད་སྡེ་ཁག་གང་རུང་ཞིག་གིས་དམིགས་ཡུལ་མངོན་དུ་འགྱུར་སླད་གློ་བུར་ཆེད་དུ་བཟོས་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་བས། རིག་གནས་ཀྱི་ཆིག་དྲིལ་དེས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཆིག་དྲིལ་ལ་གནོད་ཆེན་པོ་བཟོས་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་རིག་གནས་ཀྱི་ཆིག་དྲིལ་ཆེན་པོའི་ཁྲོད་དུ་ཆབ་སྲིད་ནི་རས་ཀྱིས་བཏུམས་པའི་བུས་བ་དང་འདྲ་ཞིང་། སྒྲུབ་སྟེ་མཐོང་བ་མེད་དོ།།
དེང་གི་དུས་རབས་འདི་ནི་སིལ་འཐོར་དང་ཆིག་དྲིལ་གཉིས་ལས་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་བགྲོད་ཀྱིན་པ་ལ་ང་ཚོས་བསམ་གཞིགས་བྱ་དགོས་ཏེ། ཆབ་སྲིད་ནི་གཞི་མེད་ལྟ་བུར་སོང་བས་གླེང་རི་བ་མེད་ཅིང་། རིག་གནས་ནི་ཆིག་དྲིལ་ལ་གནས་སམ་གྱེས་འཐོར་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་འདུག་ཟེར་ན། ཁོ་བོའི་བསམ་པར་གྱེས་འཐོར་སིལ་ཆད་དུ་བགྲོན་ཀྱིན་པའི་དུས་ཤིག་བསམ་བཞིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་མང་སྟེ། དང་པོ། ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོས་རང་གི་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱི་དུས་རིམ་ཞིག་ལ་གནས་པར་འདོད། གཉིས་པ། ཆོས་ལུགས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་གཉིས་འགལ་འཐབ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བཞིན་པར་བསམ། གསུམཔ། བསམ་བློའི་འདུ་ཤེས་ཆོས་དད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་གྱེས་པར་འདོད། བཞི་བ། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྣེ་མང་རྙོག་འཛིང་གི་དུས་ཤིག་ལ་ཁེལ་ནས་འདུག ལྔ་བ། སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་སྤྱིའམ་གཞུང་གི་ཁེ་ཕན་ཡལ་བར་འདོར་བའི་དུས་རབས་ཤིག་ཡིན་པས་སིལ་ཆད་ཀྱི་སྲུབས་ཀ་གཏིང་ལ་འཐེན་བཞིན་པའི་དུས་ཤིག་ཡིན་པར་འདོད།
དེའི་དབང་གིས་ད་ལྟའི་རང་ཅག་གི་དུས་རབས་འདི་ནི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཆར་གཞི་མེད་དང་སིལ་ཆད་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་རབས་ཤིག་ཡིན་ན། ཀུན་གྱིས་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་པའི་དོན་གཅིག་ཡོད་དེ། བོད་མི་རིགས་འདི་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་ནས་ལོ་ག་ཚོད་ལ་གནས་ཐུབ་བམ་ཟེར་བའི་དྲི་བ་དེ་ཡིན། དྲི་བ་འདིར་གདེང་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལན་ལྡོག་མཁན་ནི་སུ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་མེད་དེ་བླ་སྤྲུལ་དག་གིས་སྣེ་དྲངས་ཏེ་རྒྱ་ལུགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་རོལ་སྟངས་དང་མཁས་པ་དག་གིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གླུ་དབྱངས་དགའ་བྲོད་ཆེན་པོས་ལེན་སྟངས་ཀྱི་བརྙན་རིས་རྣམས་ཁ་གྲག་ཀྱིན་འདུག་གོ།།
གསལ་འདེབས། རྩོམ་འདིའི་པར་དབང་ངེད་བཙན་པོ་ཚང་ལ་དབང་བས་ཆོག་མཆན་མ་ཐོབ་པར་གང་འདོད་དུ་བརྒྱུད་འགོད་མི་བྱེད་པའི་རེ་བ་ཆེ། གལ་ཏེ་བརྒྱུད་འགོད་བྱེད་དགོས་བྱུང་ཚེ་རྩོམ་ཁུངས་དང་སྦྲེལ་ཐག་གསལ་པོར་འགོད་དགོས།
མར་ཀུས།
མར་ཀུས་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
ཡུ་དཱ་དབྱི་སི་ཀར།
ཡུ་དཱ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
མིང་འབྱུང་ཚུལ།
wotokkokkoktoktktkwrktwokokwkwkrkkrkkrkrowkwk kkkkfskdsdksdksokfskosksoksokos kkkrekekrekeekkrkek3330kkoff,d,deker ekrekrerkekekedlvoskfopekrek,otkr,opflsdowl,o vkodkds,opksdsdpksolstkoweleoevsodfgsdf
ཚིག་ལྷུག
ལྷུག་རྩོམ་མམ་ཚིག་ལྷུག་ནི། སྤྱིར་བཏང་གི་བརྡ་སྤྲོད་ཚུལ་དང་བརྗོད་པ་རང་ཆས་སུ་བྱེད་པ་ལས། སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལྟར། སྒྲིག་གཞི་ལ་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ངེས་སྲོལ་བཅས་པའི་སྐད་ཡིག་གི་རྣམ་པ་ཞིག་མིན། དེ་ལ་སྒྲ་ཡངས་དོག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད། ཀ སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་སྐབས་སུ། ངག་ཐོག་གི་ཁ་བརྡ་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། དངོས་དོན་བགྲོ་གླེང་། ཆེད་དམིགས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ། དེ་མིན་རྟོག་བཟོ་སོགས་ཏེ། རྒྱུན་པར། རྩོམ་རིག་དང་ཚགས་པར། དུས་དེབ། རིག་མཛོད། རླུང་འཕྲིན། གློག་བརྙན། ལོ་རྒྱུས། འདྲ་པར། ཁྲིམས་དང་དེ་མིན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་མང་བོར་སྤྱོད་ཀྱིན་ཡོད། ཁ། སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་སྐབས་སུ། རྩོམ་རིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་འབའ་ཞིག་ཏུ་འདུ་བ་དང་། སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་ངེས་སྲོལ་མེད་ཅིང་ཚིག་གི་ཕུང་བོ་ལྷུག་པོར་གྲོལ་ཡོད་པ་ཞིག་གོ(རྩོམ་རིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚིག་ལྷུག་ལ་ཟེར།)
མག་དམ་མ་མིར་ཡམ །
མག་དམ་མ་མིར་ཡམ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
ཡན་ནིག་ནོ་ཨ།
ཡན་ནིག་ནོ་ཨ་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གཞས་པ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་ཁོང་གི་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ལོའི་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཚེས་༡༨ཉིན་འཁྲུངས་པ་རེད།
པར་ཨབ་པཱ།
པར་ཨབ་པཱ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
༡༩༡༥ལོ།
༡༩༡༥ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རྫ་རྫིས།
རྫ་རྫིས་ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གཞས་མ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་ཁོ་མོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༤ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་༡༨ཉིན་འཁྲུངས་པ་རེད།
ཁམས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ་
ཁམས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་བོད་ཡུལ་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཅིང་། དེ་ནས་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་སོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་པཎ་གྲུབ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་རྒྱ་གཞུང་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྦྱངས་ནས་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཙམ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་མཛད། ཁོང་གི་བསྒྱུར་རྩོམ་ནི《བསྟན་འགྱུར》ལས《དཔལ་ཆེན་མོ་སྒྲོལ་མའི་བསྟོད་པ》དང《སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ》ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་
ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན།
གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁ་སྦྱོར་བདུན་ལྡན་ཞེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་དེར་གཟིགས།
སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཡོ་སེབ།
ཡོ་སེབ་ནི་wanta fantaགྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་[[གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་
ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁང་ཆེན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོ་
ཁང་ཆེན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོ་	ཁོང་གི་འཁྲུངས་ལོ་མི་གསལ། འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་ནས་ཡིན། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་མོ་ལུག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1727 ལོའི་ཧོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཚོམས་ཆེན་དུ་ང་ཕོད་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་དང་། ལུམ་པ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་པོ། སྦྱར་ར་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ་གསུམ་གྱིས་བཀྲོངས། ཁོང་དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཡིག་རྩིས་དང་དྲག་རྩལ་སོགས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས། དེ་ནས་སྐུ་ན་སོན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་ཧན་གྱིས་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་གཙོ་བདག་ཏུ་བསྐོས། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་མོ་བྱ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1717 ལོར་ཇུན་གར་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་བོད་དུ་ཡོང་ནས་འོས་མིན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་སྐབས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པ་དང་། ལྷག་པར་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ལྕགས་ཕོ་བྱི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1720 ལོར་ཆིན་གོང་མའི་དམག་དཔུང་དང་མཉམ་དུ་ཇུན་གར་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་པས་ཇུན་གར་བ་མཐའ་དག་བོད་ནས་མཐར་བསྐྲད། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ལྕགས་མོ་གླང་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ 1721ལོར་ཆིན་གོང་མས་གཙོ་བདག་བཀའ་བློན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཤིང་པི་སིའི་ཆོ་ལོ་དང་དའི་ཆིང་པ་དུར་ཞེས་སྒེར་ཐམ་གནང་། དེ་ནས་ལོ་ངོ་བདུན་གྱི་རིང་དུ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས་སོ།།
ཁམས་པ་ལྡི་རི་ཆོས་གྲགས་
ཁམས་པ་ལྡི་རི་ཆོས་གྲགས་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་དུས་སྟོད་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་པཎ་གྲུབ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་ཐོས་བསམ་ནན་ཏན་ཞིག་མཛད་ཅིང་། དེ་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ལ་སྦྱངས་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་མཛད་དེ་བསྟན་བཅོས་གཅིག་ཙམ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་མཛད། ཁོང་གི་བསྒྱུར་རྩོམ་ནི《བསྟན་འགྱུར》ལས་《དཔལ་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རྒྱུད་ལས་ཕྱུང་བ་སྦྱན་མའི་ངན་སོང་སྦྱོང་བའི་ཆོ་ག》དཔལ་སྟོང་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ།།
ཁ་སྦྱོར་བདུན་ལྡན་
ཁ་སྦྱོར་བདུན་ལྡན།
ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་ལས། རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་པ་སྟེ། ༡ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཡན་ལག༢་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཡན་ལག ༣བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག ༤རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡན་ལག ༥རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་ཡན་ལག ༦་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་ཡན་ལག ༧འགོག་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་བཅས་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་དོན་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ནི། དང་པོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཡན་ལག་ནི་མཚན་དཔེས་རྫོགས་པར་སྤྲས་པ། གཉིས་པ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཡན་ལག་ནི་རང་སྣང་གི་རིག་མ་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ། གསུམ་པ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་ནི་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། བཞི་པ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡན་ལག་ནི་ཐུགས་ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ། ལྔ་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་ཡན་ལག་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་བཞུགས་པ། དྲུག་པ་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་ཡན་ལག་ནི་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་གཡེལ་བ་མེད་པ། བདུན་པ་འགོག་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་ནི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་དུས་ནམ་ཡང་འགོག་རྐྱེན་མེད་པར་འཇུག་པ་བཅས་ཡིན། ཞིབ་པར་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་རྣམ་བཤད་རྒྱས་པ་རྣམས་ལས་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མིར་ཡམ །
མིར་ཡམ​་ནི་ཡེ་ཤུའི་ཡུམ་རེད། དྲི་མེད་འབྱུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རེད།.
ཁ་མ་བུད་བློ་གདེང་མི་ཁེལ་བ་
ཁ་མ་བུད་བློ་གདེང་མི་ཁེལ་བ།
འཚོ་བ་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ལྐོག་ཟ་རྐུ་རྒྱག་བྱེད་མཁན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཕོ་ལན་སྐད།
ཕོ་ལན་སྐད་ནི་ཕོ་ལན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌།
དོན་ཚན་དང་པོ།
ཨཤ་ཀེ་ན། (གསུང་རབ།)
ཨཤ་ཀེ་ན་ནི་གོ་མེར་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཁ་གཙང་
ཁ་གཙང༌།
རིགས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁ་མང་བྱུར་གྱི་སྣ་འདྲེན་
ཁ་མང་བྱུར་གྱི་སྣ་འདྲེན།
དགོས་མེད་ཀྱི་གཏམ་གླེང་མང་བ་ནི་རང་ཉིད་ལ་ཉེས་སྐྱོན་ཡོང་རྒྱུའི་སྣེ་ཁྲིད་ཡིན་པ། ཁ་སྨན་ནག་མཚུར་གསུམ་ཐང༌། ནག་མཚུར(བསྲེགས་པ)རྒྱ་མ་གང༌། ཞུ་མཁན་ལོ་མ་རྒྱ་མ་གང༌། ཨ་རུ་ར་རྒྱ་མ་གང་བཅས་ཡིན།
ས་ལོ་མེ།
ས་ལོ་མེ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།.
མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་
གཉིས་ཀ་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་སམ་སྒྲིག་འཛུགས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ་༼མནའ་མཐུན་༽ གྱི་རྨང་གཞི་ཐོག་གསར་འཛུགས་བྱས་པ་རེད།་དེང་དུས་ཀྱི་ཆིངས་ཡིག་༼treaty ༽དང་གྲོས་མཐུན་༼Agreement ༽ཚང་མ་མནའ་རུ་བརྩི་ན་མ་འགྲིག་པ་མེད། རྡོག་རྡོག་ཞུ་ན་འདི་དང་འདི་བྱེད་མི་ཆོག་དང་། གན་དང་གན་བརྩི་གི་ཡིན་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་འབའ་ཞིག་རེད།ཡིན་ཡང་སྒྲིག་འཛུགས་དང་ལམ་ལུགས་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད།
Federation་ཟེར་དུས་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་གླེང་གི་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་རི་དང་རྒྱ་གར་ལྟ་བུ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་འདི་དག་གི་ནང་གི་གཞུང་གི་དབང་ཆ་དབུས་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དབར་ལ་བགོ་བཤའ་གཙང་མ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། གཅིག་གཅིག་གི་དབང་ཆའི་ས་མཚམས་ནས་ཕར་མི་བརྒལ་བའི་དམ་བཅས་ཡོད། དེ་བས་རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་གནས་མ་འདྲ་བ་སོ་སོར་གང་མཚམས་ཀྱི་རང་སྐྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་ཕྱེད་ཀ་ཡོད། ༼partial autonomy༽ དེ་བས་མནའ་འབྲེལ་སྲིད་ལུགས་འདི་༼unitary state 单一政府༽ དང་ལྡོག་ཟླ་ཡིན།
༡༽ Federal state མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འཛིན་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་རྒྱལ་ས་རེ་ཡོད། དཔེར་ན་ཨ་རིའི་ཝ་ཤིན་ཁྲོན་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ལྡི་ལི་ལྟ་བུ་རེད།
༢༽ རྒྱབ་ཁབ་ཧྲིལ་བོ་ཉེན་ཁར་ཐུག་པའི་དུས་སྐབས་སུ་༼emergency state༽ཛ་དྲག་སྲིད་གཞུང་ཟེར་བའི་སྒྲིག་གཞི་ལག་བསྟར་བྱེད་ལ། དེ་དུས་དབུས་གཞུང་གིས༼federal government༽ ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་སྡུད་བྱེད་ཆོག་པས་དེ་དུས་ས གནས་སྲིད་གཞུང༼state government༽ གི་དབང་ཆ་ཆ་ཚང་ཡལ་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན་འཇིགས་སྐུལ་པའི་དྲག་སྤྱོད་དང་། རང་བྱུང་གི་གོད་ཆག ནང་འཁྲུག་སོགས།
༣༽ Federal system མནའ་འབྲེལ་ལམ་ལུགས་འོག་ཏུ་ ༼member states༽ རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་རང་འདོད་ལྟར་རྒྱལ་ཁོངས་ནས་ཕྱི་རུ་འབུད་༼secession༽ མི་ཆོག་པ་དེ་རེད། ལམ་ལུགས་འདིའི་ཁོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་དང་བླངས་གི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་འཛུལ་མེད།
Confederation གཅིག་སྒྲིལ་མཐུན་ཚོགས་སམ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་མཉམ་འདུས་ཀྱི་ཚོགས་པའམ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་རེད། དཔེ་མཚོན་ཡག་ཤོས་དེ་ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་རེད། ༼European Union༽ མཐུན་ཚོགས་འདི་ཡང་གན་རྒྱ་དང་ཆིངས་ཡིག་གི་སྟེང་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ལ། ལམ་ལུགས་འདིའི་ཁོངས་ཀྱི་ཚོགས་མི༼member states༽ རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མས་སོ་སོའི་རང་བཙན་༼sovereignty༽ བློས་གཏོང་བྱས་མེད་པ་དེ་ལམ་ལུགས་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་རེད། ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ་དག་གིས་ཐུན་མོང་གི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། བདེ་འཇགས། ཚོང་ལས་ཁྲོམ་ར་སོགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་དམིགས་ནས་དང་བླངས་གིས་ཐོག་མཉམ་རུབ་བྱས་པ་ཙམ་རེད། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་པ་ཞིག་གིས་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཁོངས་ཀྱི་ཚོགས་མི་གང་རུང་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱས་ཚེ་དེ་ལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུ་དེ་རེད།
༡༽མཐུན་ཚོགས་འདི་ལ་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ནང་བཞིན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་༼European parliament +council༽ དང་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་ཤག་༼European commission༽ དང་། ཁྲིམས་འཛིན་༼European court of justice༽ སོགས་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ནང་བཞིན་གྱི་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་སམ་རྒྱལ་ས་མེད། བྷེལ་ཇམ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་Brussels ནང་ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་མང་ཆེ་བ་འཚོགས་ཀྱི་ཡོད་ལ། European council དང་European commission དང་་European parliament སོགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་འཚོགས་ཡུལ་ལྟེ་བ་ཡང་Brussels ཆགས་རུང་། ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆའི་ནང་རྒྱལ་ས་༼Capital༽ གང་ཡང་འཁོད་མེད།
༢༽ མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཁོངས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཚང་མ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་༼sovereign state༽ཡིན་པས། Brussels ནས་མཉམ་འབྲེལ་ཁོངས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་གི་ནང་ཁུལ་གྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཆོག Brussels ནི་ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་འཛོམས་ནས་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་ས་ཡིན་པ་ལས། དབུས་སྲིད་གཞུང་མིན་པས། གནས་སྟངས་གང་ལ་ཐུག་ཀྱང་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཆོག
༣༽ གཞུང་ལུགས་རང་བཞིན་གྱི་ངོས་ཐད་ནས། ལུང་པའམ་རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་ཞིག་ལ་༡༩༩༣ ལོར་བཞག་པའི་ཆིངས་ཡིག་གི་དགོངས་དོན་ལྟར་༼Copenhagen Criteria༽
༡༽ ལུང་པའི་ནང་འགྲན་རྩོད་ལྡན་པའི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ་དམངས་གཙོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་སྲ་བརྟན་ཡོད་པ་དང་།
༢༽ ལུང་པའི་ནང་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་ཡོད་པ།
༤༽ ཁྲོམ་རྭའི་དཔལ་འབྱོར་གནས་པ་དང་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཁག་ཚང་མ་ཚང་ན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཛུལ་ཆོག་པ་དང་། དཔེར་ན་སུའུ་ལེན་ཁ་འཐོར་བའི་རྗེས་སུ་དམངས་གཙོར་ཆགས་པའི་ཡུ་རོབ་ཤར་གྱི་ལུང་པ་མང་པོ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཛུལ་བ་ལྟ་བུ་རེད།
དེ་བཞིན་ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་༼European union༽ ནི་ མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་Confederation ཡིན་པ་ལས་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་༼Federation༽ མིན་པས། མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཁོངས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཁག་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ལས་གཞི་ལ་འདོད་པ་མ་ཁེངས་ཚེ། ཚོགས་སྒྲིག་ཁོངས་ནས་ཕྱི་རུ་ཡང་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་འབུད་ཆོག་་་་དཔེར་ན་ དབྱིན་ཇི་༼United Kingdom༽ ༢༠༡༥ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་བུད་པ་ལྟ་བུ་རེད།
དེ་བས་གལ་ཏེ་European Union ནམ་ཞིག་ཨ་རི་(United States of America)ལྟར་United States of Europe ཆགས་སོང་ན་་ག་གཟོད་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་Federation ཆགས་པ་རེད། དེ་བས་ཆབ་སྲིད་ཚན་རིག་པ་ཚོས་ད་ལྟའི་ཡུ་རོབ་མཉམ་འབྲེལ་མཐུན་ཚོགས་European Union་ལ་མཇུག་མ་རྫོགས་པའི་མནའ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་གཞི་༼an unfinished federation project༽ ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།
རི་ཨད། (གསུང་རབ།)
རི་ཨད་ནི་གོ་མེར་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཨེ་ལི་ཤ།
ཨེ་ལི་ཤཱ་ནི་གསུང་རབ་ནང་གི་མི་སྣ་གཅིག་རེད།
ཡེ་དེན་གྱི་ལདུམ་རའི་སྐོར།
ཡེ་དེན་གྱི་ལདུམ་རའི་སྐོར་
ཐོ་གར་མ།
ཐོ་གར་མ་ནི་གོ་མེར་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
བྲག་དཀར་སྤྲེལ་རྫོང་གི་གནས་ཡིག
མེ་ཕོ་སྤྲེལ་གྱི་ལོ་ནི་མདོ་སྨད་རྫོང་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གྲགས་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བྲག་དཀར་སྤྲེལ་རྫོང་གི་གནས་སྐོར་གྱི་ལོ་ཡིན་པས།  གཤམ་དུ་ཁོ་བོས་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་སྐོར་པ་རྣམས་ལ་སྤྲེལ་རྫོང་དགོན་གྱི་གནས་སྒོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་གཙོར་བཟུང་ནས་གནས་སྒོ་རེ་རེ་མཚམས་སྦྱོར་རགས་ཙམ་བྱའོ།།
སྤྲེལ་རྫོང་གི་གནས་སྒོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་ལས།
གཅིག  གནས་སྒོ་ཆེ་བརྒྱད།
༡རྡོ་རྗེ་ཕུག་པའི་གནས།
དག་པ་ཤེལ་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་སྐོར་ལམ་དེད་དེ་ཡར་སོང་ན་རྡོ་རྗེ་ཕུག་ལམ་ཡོད། མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དུ།ཁྲི་གཤོག་རྒྱལ་མོའི་མཚོ་ལ་ཕེབས།།དམ་སྲི་སྤུན་དགུ་དམ་ལ་བཏགས།།དེ་ནས་སྲོད་དང་ཐོ་རེངས་ལ།།སྲིན་པོ་ཁྲག་གི་རལ་བ་ཅན།།སྲིན་མོ་མི་སྡུག་མཆེ་བ་ཅན།།དེ་གཉིས་བཙས་པའི་འདྲེ་སྲིན་བདུན།།བྲོས་ནས་སྤྲེལ་རྫོང་བྲག་ལ་གནས།།ཞེས་པ་དང་།སློབ་དཔོན་དྲག་དབང་འབར་བ་ཡིས།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ།། སྲིན་པོས་བྲག་སྒོ་ཕ་བོང་བཀབ།། རྡོ་རྗེ་གསོར་བའི་སྟེང་ནས་བྱོན།། ཞེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན།འདྲེ་སྲིན་འགས་མཚོ་སྔོན་པོ་འཕྱུར་དུ་བཅུག་ནས་ཉེ་འཁོར་གྱི་རུ་སྡེ་ཁྲི་སྟོང་མང་བོ་ལ་གནོད་པ་བཟོས་པས་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་རྒྱ་གར་གྱི་རི་བོ་མ་ཧཱ་དེ་བའི་མགོ་བཅད་དེ་འཕངས་ནས་ཆུ་སྒོ་བཅད་པས་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག ཡིན་ནའང་སྲིན་མོ་འགའ་བྲོས་ནས་སྤྲེལ་རྫོང་དུ་ཡོང་ནས་ཡང་ནད་ཡམས་སོགས་བཏང་ནས་མི་སེར་ལ་གནོད་པ་ཚབ་ཆེན་བྱུང་བ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཁྱེན་ནས་ཁོང་གནས་འདིར་ཕེབས་ཏེ་བྲག་ཕུག་ཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་མཛད་སྐབས་སྲིན་མོ་འགས་བྲག་ཕུག་སྒོ་ཕ་བོང་གིས་བཅད་པ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་བྲག་ལ་བཏབ་པས་བྲག་དཀར་ཁུང་ལྟར་ཕྱེས་ཏེ་རྡོ་རྗེས་ཕུག་པའི་ལམ་ཤར་སེར་ཡོད་པས་རྡོ་རྗེ་ཕུག་ལམ་ཤེས་བཏགས། ཁོང་གི་ཇ་མ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕུག་ལམ་དུ་འཕུར་སྐབས་ཁོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡིན་སྙམ་པས་བྱིན་བརླབས་ཉམས་ཏེ་ཕྱིར་ལྷུང་སྟེ་སྲིན་མོས་མགོ་བཅད་དེ་བསད། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྲིན་མོ་བདའ་སྟེ་འདུལ་ཟེར་རོ།།  སྲིན་མོ་འདུལ་སའི་གནས་སོགས་འོག་ཏུ་འབྱུང་།  ད་དུང་རྡོ་རྗེ་ཕུག་ལམ་ནང་དུ་སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར། གཟུངས་སྔགས་སོགས་ཀྱང་ཁྲ་ལམ་ཡོད།  དེའི་ནང་དུ་ཕུག་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཆེ་བའི་ནང་དུ་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་དང་སློབ་དཔོན་པདྨ།ཁྲོ་བཅུ།དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སོགས་ཀྱི་རང་བྱོན་ངོ་མཚར་བ་བཞུགས། ཕུག་པ་ཆུང་བའི་ནང་དུའང་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྲུལ་བ་བྱ་ཁྱུང་རྒྱལ་བོ་ག་རུ་ཌའི་རང་བྱོན་འབུར་དོད་དུ་བཞུགས་པ་དེར་མཇལ་ན་མཛེ་ནད་དང་རྨ་སྐྲངས་སོགས་འཇོམས་པར་བཤད། དེའི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐལ་བཟང་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་རང་བྱོན་དང་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་འབྲི་གོང་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་རད་བྱོན་སོགས་བཞུགས། ཕྱིའི་སྒོ་འགྲམ་དུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རང་བྱོན་དང་ཧུཾ་ཡིག་ངོ་མཚན་ཅན་ཡོད། དེའི་སྲིབ་ཕྱོགས་ན་སློབ་དཔོན་ལྷུང་བཟེད་རང་བྱོན་ཡོད་ཅིང་དེར་མཆོད་པ་ཕུལ་ན་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་སྐད། རྡོ་རྗེ་ཕུག་ལམ་གྱི་ཕྱི་སྒོ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་རང་བྱོན་དེའི་འོག་ཏུ་འཛུལ་ན་བར་ཆད་མི་འབྱུང་བར་གསུངས། ཕྱིའི་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲག་ངོས་ན་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤངས་ཁྲག་གིས་བྲིས་པའི་ཧུཾ་རང་བྱོན་དང་དུང་དཀར་རང་བྱོན་བཅས་ཡོད་དོ།།
༢ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་གནས།
གནས་སྒོ་འདི་ནི་སྔོན་བྱོན་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་མང་བོ་ཡོད་ལ།ཁྱད་པར་དུ་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཕྱག་གི་ཁ་ཊཾ་ཀ་དང་བཅས་གསལ་བོར་བཞུགས་ཞིང་གཡས་སུ་ཁྲོ་བོ་མི་གཡོ་བ་དང་ཚེ་དཔག་མེད། རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས།  སྒོ་ངོས་ན་མར་བ་ལོ་ཙཱ་བ། ད་རུང་ཞབས་རྗེས་དང་ཕྱག་རྗེས་སོགས་གསལ་བོར་བཞུགས།  དེའི་སྟོད་ཀྱི་བྲག་ངོས་ན་གནས་བདག་ཞིང་སྐྱོང་ཟླ་བའི་མཚན་ཅན་དང་བཙུན་མོ་དམར་ཡག་མ་གཉིས་ཀྱི་རང་བྱོན་ལྷང་ངེར་བཞུགས།
༣དག་པ་ཤེལ་གྱི་གནས།
གནས་སྒོའི་འོག་ན་དག་པ་ཤེལ་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡོད་ལ་ནང་དུ་སྒྲོན་མེ་སོགས་སྦར་ཏེ་མཇལ་བར་སོང་ན་དག་པ་ཙ་རི་ཏྲ་མངོན་སུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་ལྷ་ཚོགས་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱའི་རང་བྱོན་འབུར་དོད་དུ་བཞུགས་པ་དེར་མཇལ་ན་སྟོད་ཀྱི་དཔལ་ཙ་རི་ཏྲ་དང་མཇལ་བའི་བྱིན་བརླབས་མཉམ་པར་བརྗོད།འགྲོ་རོགས་མེད་ཚེ་མགོ་འཁོར་བའི་ཉེན་ཁ་ཧ་ཅང་ཆེ། ཤེལ་གྱི་ཀ་བ་ཉེར་གཅིག་ལ་མཇལ་ཏེ་ལག་པས་རེག་ན་དུས་མིན་གྱི་གནོད་པས་མི་ཚུགས་པར་གསུངས་སོ།།
༤མཁའ་འགྲོ་ཚོགས་ཀྱི་གནས།
གནས་འདི་རྡོ་རྗེ་ཕུག་རིང་གི་དབུ་རྩེ་ལས་སྲིབ་ཕྱོགས་སུ་སླེབས་ཙམ་དུ་ཡོད་དེ།དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས་བྱིན་ཅན་ཡིན། དབུས་སུ་མཁའ་འགྲོ་རིགས་ལྔ་གཙོས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་འཁོར་བཅས་ཀྱི་མཆོད་གཏོར་དང་།ཚོགས་མཆོད།བམ་རོ་སོགས་བྲག་ལ་མངོན་པར་གྲུབ།མཁའ་འགྲོའི་རཀ་གྷཧི་ཧམ་ཅོང་ཞི་དཀར་དམར་སོགས་དང་མདུན་དུ་ཨོ་རྒྱན་བཞུགས་ཁྲི།མདུན་སྒྲོམ་གྱི་སྟེང་དུ་གཏེར་ཡིག་རང་བྱོན་སོགས་གསལ་བར་བཞུགས།བྲག་གླང་ཆེན་འདྲ་བའི་སྣ་ཞགས་ལས་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་རང་འབབ་ཀྱི་གནས་ཆུ་ཡོད་པས་ལྷའི་བསྙེན་པ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་དཔའ་མོའི་སྔགས་ཆུ་ཞེས་གྲགས་སོ།།
༥བདེ་གཤེགས་བརྒྱད་ཀྱི་གནས།
སྔོན་སངས་རྒྱས་སྟོང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དབེན་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ།རྒྱབ་ཏུ་རིན་ཆེན་ཏོག་གིས་མཛེས་པའི་གདུགས་རང་བྱོན་དང་།གཡོན་དུ་གླང་ཆེན།གཡས་སུ་བྱ་ཁྱུང་རྒྱལ་པོ།མདུན་དུ་ནོར་བུ།དབུས་སུ་དགའ་འཁྱིལ་རང་བྱོན་སོགས་མཆིས།ཁྱད་པར་དུ་བྲག་ངོས་སུ་ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་དང་།འཇམ་དབྱངས་དམར་སེར་རང་བྱོན་སོགས་གསལ་བོར་གནས།རྩི་ཤིང་མཛེས་ལྗོངས་ཀྱིས་བརྒྱན་འདོད་པའི་རྫོང་འདིར་རི་དྭགས་གནའ་བ་སོགས་བག་ཕེབས་ཀྱིས་འཁོར་ཞིང་འདོད་རྒུ་གཡང་དུ་འཁྱིལ་བས་རིམ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བའི་དབེན་གནས་སོ།།
༧སངས་རྒྱས་གྲུབ་པའི་གནས།
འདི་ནི་ཨ་རིག་རྒད་པོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྒོ་གནས་ཏེ། གནས་རིའི་ནུབ་བྱང་མཚམས་ཀྱི་སྐོར་ལམ་དུ་ཡོད།ངག་རྒྱུན་ལ་སྔོན་ཨ་རིག་རྒད་པོས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་རང་བྱོན་གྱི་མདུན་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་པུས་རྗེས་དང་ཕྱག་རྗེས་བབས་པས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་བུ་ཁྱོད་བདེ་བ་ཅན་ཤོག་ཅེས་གསུང་བྱོན་ཞིང་ཕྱག་གཡས་བདེ་བ་ཅན་ལ་བརྐྱངས་ཏེ་ལམ་སྟོན་མཛད་པའི་རང་བྱོན་གསལ་བོར་སྣང་།སྔོན་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་རྗེས་འཇུག་གི་ཉམས་ལེན་དུ་ཁྱེར་ནས་ད་ལྟའང་ཕྱགའཚལ་ཤུལ་གྱི་རང་བྱོན་ནམ་མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་གི་རང་བྱོན་བབས་པའི་ཤུལ་དུ་ཕྱག་འཚལ་མཆོད་འབུལ་བྱས་ནས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞབས་དྲུང་དུ་སྐྱེ་བའི་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་འདེབས་པའི་སྲོལ་བཟང་ཡུན་དུ་གནས་སོ།གནས་སྒོ་འདི་ལས་ཡར་བལྟས་ཚེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མདུན་ངོས་སུ་བྲག་ཕུག་སྒོ་ཁ་ནུབ་བྱང་མཚམས་སུ་ལྟ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་ཐུབ།དེའི་མར་གཤམ་གྱི་སྤང་བྲག་གི་མཚམས་སུ་ཕུག་སྒོ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་དང་།ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད།དགྲ་བཅོམ་ལྔ་བརྒྱ་བཅས་ཀྱི་སྒྲུབ་གནས་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་གི་རང་བྱོན་ཡང་སྣང་།དེ་ལས་ཐུར་དུ་ཆུ་རྒྱུན་འབབ་པ་དེ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཟུངས་ཆུར་གྲགས་ལ་ཁྲུས་བྱས་ན་མིག་ནད་སོགས་སེལ་བའི་བདུད་རྩིར་འགྱུར་བར་བཤད།
༨དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་གནས།
ཕ་མའི་དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་གནས་སྒོ་ནི་གནས་རིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐོར་ལམ་དུ་ཡོད།དེར་བྱིན་ལྡན་གྱི་ཕུག་པ་གསུམ་ཡོད་པས་རེ་རེའི་ནང་དུ་མགོ་འཛུལ་ཏེ་མཆོག་གསུམ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ཕ་མའི་དྲིན་ལན་གཟོ་ཐུབ་པར་གསུངས་སོ།།
གཉིས། གནས་སྒོ་འབྲིང་དྲུག
༡དུང་དཀར་ཆོས་ཀྱི་གནས།
དུང་དཀར་ལུང་བ་ནི་གནས་རིའི་ལྷོ་སྟོད་དུ་མཆིས་ཤིང་།དེར་བྲག་ངོས་སུ་དུང་དཀར་བཞག་ཤུལ་དང་གཡས་ཟུར་ན་སྙན་གྲགས་ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་དུང་དཀར་མཁའ་ལ་ཕྱོགས་པའི་རང་བྱོན།མཁའ་སྤྱོད་མ་དང་རིག་བྱེད་མའི་སྒྲུབ་ཕུག་བྱིན་ཅན་མང་དུ་མཆིས་པའི་སྟོད་དུ་ཉི་ཟླ་རང་བྱོན་དང་འགོག་སྙོམས་པ་རང་བྱོན་ཡང་འབུར་དོད་དུ་བཞུགས་སོ།།
༢དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་གནས།
རྒྱ་གར་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་དང་བྱིན་རླབས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཤད་ལ།དེའི་སྟོད་ཕྱོགས་བཞིར་སྒོ་བཞི་ལྡན་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ཡོད།
༣རྣམ་འཇོམས་ཁྲུས་ཀྱི་གནས།
གནས་རིའི་རྒྱབ་ཀྱི་བྲག་དང་གསོམ་ཤུག་འཐབ་པའི་ལུང་བའི་སྟོད་ཀྱི་བྲག་ངོས་ལ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་རང་བྱོན་གནས་ཤིང་།མདུན་དུ་བདུད་རྩིའི་གཟུངས་ཆུ་རང་འབབ་དང་བཅས་འཇའ་ཚོན་སྣ་ལྔའི་གུར་ཁང་ཕུབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ།དེར་ཁྲུས་བྱས་པ་དང་འཐུང་ན་མི་གཙང་གྲིབ་རིགས་ལ་སོགས་འདག་ཅེས་བརྗོད་དོ།།
༤བཀྲ་ཤིས་ལ་ཡི་གནས།
རྡོ་རྗེ་ཕུག་ལམ་ལས་སྒོར་བུད་དེ་བཀྲ་ཤིས་ལར་འགོས་ན་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཤར་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་མོ་དབུས་ལ་ཕེབས་དུས་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱིས་མདུན་བསུས་སྐབས་ཀྱི་གསོལ་ཐབ། དེའི་གོང་དུ་བྲག་གཡག་སྙིང་འདྲ་བའི་ངོས་སུ་དགེ་སློང་ནམ་མཁའི་སྙིང་བོའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཡོད། མདུན་དུ་ཤྭ་རྭ་དཀར་བོ་ཞིག་གྱེན་དུ་བསྒྲེངས་པ་ལྟ་བུ་དེ་མཚམས་ཐོ་ཡིན་སྐད། དེའི་གོང་དུ་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཐོད་ཕོར་བཞག་ཤུལ་དང་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་དྲག་དབང་འབར་བ་མ་ཧེ་ལ་བཅིབས་པའི་རང་བྱོན་སོགས་ཡོད། ལ་སྐེད་ན་སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲི་ཡོད་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་སྐབས་དེར་ཁྲི་དེའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པར་བཤད་པས་རྗེ་རིན་པོའི་ཆེ་བཞུགས་ཁྲི་ཡང་ཟེར། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གིས་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་གསུང་བཞིན་ཉག་རྩར་བསླེབས་པ་ན་བཀྲ་ཤིས་ཀུན་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་པ།།གྲགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་སྙན་གྲགས་དགེ། ཞེས་པའི་ཚིག་མཚམས་དེར་ཁེལ་བས་བཀྲ་ཤིས་ལ་ཞེས་གྲགས་པར་བཤད། ཉག་ཁ་ནས་ཡར་བལྟས་ན་རྗེ་ཨ་རོལ་བློ་བཟང་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དེ་ཉིད་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་གཟུགས་རང་བྱོན་ངོ་མཚར་ཅན་གསལ་བོར་བཞུགས་ཡོད་ལ། དབུ་ཞྭ་དང་ཕྱག་ཕྲེང་། རིགས་ལྔ་གཙུག་ཏོར་སོགས་ཧ་ཅང་གསལ་ལྷང་ངེར་ཡོད། དེའི་གཡས་གཡོན་ན་ཤེལ་དཀར་གྱི་མཆོད་རྟེན་དང་དབུས་སུ་བྲག་དམར་སེར་གྱི་ངོས་ན་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུར་དགྲ་བཅོམ་མང་བོས་བསྐོར་བའི་ཞིང་བཀོད་ཀྱང་བཞུགས།
༥ཛམ་ལེར་གཏེར་སྒོའི་གནས།
ནོར་བདག་ཨཱརྱ་ཛམ་ལ་རང་བྱོན་ཡོད་ལ།མདུན་དུ་གཏེར་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་དེར་གཏེར་སྦས་ན་རྒྱུ་ནོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་འཕེལ་ཟེར།
༦ཨོ་རྒྱན་སྔགས་ཆུའི་གནས། བྲག་ངོས་ལ་འཇའ་ཚོན་འཁྲིགས་པ་ལྟ་བུའི་དཀྱིལ་ན་ཕུག་པ་དཀར་ཡོལ་ཁ་ཙམ་ཡོད་ལ།དེའི་ནང་དུ་ཨོ་རྒྱན་སྔགས་ཆུ་རང་འབབ་ཡོད་པས་ལག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ཆུར་རེག་ན་རང་རང་གི་སྐལ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་ལྟར་དངོས་གྲུབ་ལག་ཏུ་འོང་བར་བརྗོད་དོ།།
གསུམ། གནས་སྒོ་ཆུང་བཞི།
༡གླང་ཆེན་ཁ་འབབ།
གླང་ཆེན་ཁ་འབབ་ནི་གནས་རིའི་ལྷོ་སྨད་ཀྱི་སྐོར་ལམ་ན་ཡོད།ཆུ་བོ་ཟུང་དུ་འབབ་པ་དང་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་རྒྱས་པས་གཏེར་དང་འབུམ་ཁང་བཞུགས་སའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན།དེའི་བྲག་ངོས་སུ་གཏེར་སྒོ་དང་གཏེར་ཡིག རྒྱ་ཡིག་རང་བྱོན་སོགས་གསལ།གཡས་ཀྱི་བྲག་ངོས་སུ་ལྷ་མོ་རང་བྱོན་དང་མགོན་ཆོས་སོགས་ཀྱི་རང་བྱོན།ལྷ་བྱ་དང་ཀླུ་སྦྲུལ་དཀར་ནག་ཁུང་བར་འཛུལ་བའི་རང་བྱོན་སོགས་འབུར་དོད་དུ་བཞུགས་སོ།།
༢ཤ་སྒྱོ་སྨུག་པོ།
ཤ་སྒྱོ་སྨུག་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏེར་ཁུག་དང་ཡང་ན་ཨ་ཁུ་ཁྲོ་ཐུང་གི་ཤ་སྒྱོ་བང་མཛོད་ཡིན་ཟེར།དེར་ལག་པས་རེག་པ་དང་མཆོད་འབུལ་བྱས་ན་ཁ་འགོང་ལག་འགོང་སོགས་ཕར་བསྐྲད་དེ་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་པར་གསུངས་སོ།།
༣བདུད་རྩིའི་སྨན་ཆུ་གནས།
ཆོས་རྒྱལ་ཆུ་བོའི་གཡས་ཟུར་ན་སྨན་ཆུ་རོ་དྲུག་ནུས་ལྡན་ཡོད་ལ།དེ་འཐུང་བ་དང་འཁྲུས་སོགས་བྱས་ན་ཕོ་ནད་དང་མཆིན་ནད།མཁྲིས་སྐྲན་སོགས་སེལ་བའི་སྨན་ཆུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ།དེའི་གོང་གི་འགག་འགྲམ་ན་ཅུ་གང་དང་ཅོང་ཞི་ཇི་འདོད་གཏེར་དུ་བརྡོལ་ལོ།།
༤ཡ་མ་ཐར་ཁུང་།
དེར་ཁུང་བུ་གསུམ་ཡོད་པས་རེ་རེ་ལས་ཐར་ན་སྲི་ངན་ལས་ཐར་ཞིང་ངན་སོང་གསུམ་ལས་ཐར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད་པར་གསུངས།།
ཁར་པ་རྗེ་བློན་བཙན་སླེབས་
ཁར་པ་རྗེ་བློན་བཙན་སླེབས་	ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གྱི་ཕྱི་བློན་ཡིན་ཏེ། བློན་འབངས་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མི་གཞིག་ཅིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དབང་བཙན་པར་བྱ་བའི་བཀའ་ཁྲིམས་བསྒྲགས་ཤིང་མནའ་བོར་དུ་བཅུག་པའི《བཀའ་གཙིགས》ལས་གསལ་ཞིང་། 《བཀའ་གཙིགས》ཀྱི་མ་ཡིག་ཆ་ཚང་ནི《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ་འཁོད་འདུག་གོ།