cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསངས།
ལོ་རྒྱུས།
གཙོ་བོ་བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་ཞེས་པའི་དུས་སྟོན་ཞིག་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ནི་ཟླ་བ་ལྔ་པ་སྤྲེལ་ཟླ་དེར་གུ་རུ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེས་བོད་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ་ཐམས་ཅད་དམ་ལ་བཏགས་ནས་ལས་བསྐུལ་བས་བསམ་ཡས་ལེགས་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་གཏང་རག་ཏུ་ཧས་པོ་རིའི་རྩེར་རྒྱགས་རྔན་ལྷ་བསང་གི་འདོན་ཆོས་བརྩམས་ཏེ་བསང་མཆོད་རྒྱ་ཆེར་གནང་བའི་དུས་ཚོད་དང༌།  མུ་ནེ་བཙན་པོས་ཆོས་འཁོར་གསུམ(ལྷ་ས། ཁྲ་འབྲུག བསམ་ཡས)ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་མཆོད་རྒྱུན་བཙུགས་པའི་ཡ་གྱལ་ལྷ་ས་འདུལ་བའི་མཆོད་པ་ཞེས་གྲགས་པ་དེའི་ལམ་སྲོལ་འཛིན་པའི་རྗེས་དྲན་གྱི་ཟླ་བ་དེའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་ཆ་གང་བཟང་ཞིག་ལ་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས་དབྱར་གསོལ་ཞེས་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང༌།  དགའ་གདོང་ཤིང་བྱ་ཅན་སོགས་གཞུང་བསྟེན་བསྟན་སྲུང་རྣམས་ལ་གཟབ་གསོལ་ལྷ་ཚེས་རྒྱས་པ་དང་འབྲེལ་རྩེའི་སྐུ་ཚབ་མཁན་ཆེ་དང༌།  ཡིག་ཚང་ནས་སྦུག་དམ་ལུང་ཞུ།  སྒྲོན་དར།  བཀའ་བློན་གྱིས་གཙོས་ཤོད་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་སྐྱོང་ཆེན་པོར་སྒྲོན་དར།  ཞལ་ཇ་གསེར་ཕུད་སོགས་འབུལ་གནང་གིས་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་སྐོར་བཀའ་ལུང་བསྩལ་ཏེ་གཞུང་ཞབས་རྣམས་ཕྱིར་ལོག  དབྱར་གསོལ་རྗེས་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་གྱི་སླད་ལས་ཁུངས་སོ་སོས་སྤྲོ་ཆུང་ཉིན་གསུམ་ནས་ལྔའི་བར་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་དུས་དེར་ལྷ་ས་ཁུལ་དུ་གནམ་གཤིས་དྲོ་ལ་རྩི་ཤིང་ལོ་འདབ་རྒྱས་པ།  མེ་ཏོག་བཞད་ཅིང་ཆརརྒྱུན་གྱི་འགོ་ཚུགས་པ།  ཁུ་བྱུག་གི་གྲེ་འགྱུར་རྣ་བར་འཇེབས་པ། ཞིང་ལས་བྲེལ་བ་འཇགས་ཐོག་ཟས་རིགས་སོས་པ་ཁྲོམ་རར་དོན་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས་གྲོང་ཁུལ་ཁོར་ཡུག་གི་གླིང་ཁ་རྣམས་སུ་དབྱར་སྐྱིད་སྤྲོ་གསེང་ལ་རོལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གུར་རམ་རས་ཡོལ་གྱིས་བསྐོར་ནས་ཞིམ་མངར་བཟའ་བཏུང་ལ་རོལ་བཞིན་པར་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གཞས་དང་ཞབས་བྲོས་ཁེངས་པ་དང༌།  ལ་ལས་གུར་ནང་ཞག་སྡོད་ཉིན་བཅུ་གྲངས་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  ལྷག་པར་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་ལྷ་སའི་སྐུ་རྟེན་ཡོད་རིགས་ལ་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་སྐུ་གསོལ་ཞུ་བ་དང༌།  ལྷ་ས་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱན་གོས་གཟབ་འཕྱོར་གང་ལེགས་སྤྲས་ཏེ་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་དང༌།  གཙང་པོའི་འགྲམ། གླིང་བསྐོར། རི་རྩེ་སོགས་སུ་བསྐྱོད་དེ་ལྷ་སྲུང་སྤྱི་ལ་བསང་གསོལ་གཟབ་རྒྱས་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་ལྷ་སའི་ཉེ་འདབ་གླིང་ཁ་སོ་སོར་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་ཁ་གཏོང་བ་བཅས་བྱེད་ཅིང༌།  ད་དུང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་ཀརྨ་ཤག་གླིང་ཁར་གུར་ཕུབ་པའི་ནང་ཀརྨ་ཤག་ཆོས་སྐྱོང་དང་རགས་རྒྱབ་བཙན་ཁང་གི་ཆོས་སྐྱོང་གཉིས་ཁོག་ཞུགས་ལ་ལྷ་མི་བ(ལྷ་དེ་གཉིས་ལ་གསོལ་མཆོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ)ཚོས་ཆང་ཕུད་བཏེགས་ཤིང༌།  གླུ་གཞས་གཏོང་བ་སོགས་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བ་དང༌།  དེ་མིན་ད་དུང་གྲོང་ཁུལ་གྱི་བཙན་ཁང་ཚང་མར་སོ་སོའི་ལྷ་མི་བ་འཛོམས་ཐོག་ལྷ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ནང་དར་པོ་གླིང་བཙན་ཁང་དུ་དགྲ་ལྷ་སོགས་ལྷ་ཁག་བདུན་ཕེབས་ཏེ་འཆམ་ཡང་རྒྱག་གི་ཡོད། ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་དམག་འཁྲུག་མུ་གེ་དང་། །
གདུག་རྩུབ་བསམ་སྦྱོར་མིང་ཡང་མི་གྲགས་ཤིང་། །
ཡིད་ཅན་བྱམས་ལྡན་སྣོད་བཅུད་དགེ་མཚན་འཕེལ། །
བདེ་དགའ་རྒྱ་མཚོས་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །
ཡངས་པའི་རྒྱལ་ཁམས་སྤྱི་དང་གངས་ལྗོངས་འདིར། །
ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་ལ་སོགས་མི་འབྱུང་ཞིང་། །
ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་དང་། ཁ་དན་ཚིག་གནས། སྐྱོན་བྲལ་ཡ་རབས་བཅས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་བྱ་སྤྱོད་དར་སྤེལ་བཏང་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་དང་། བྱ་ཐབས་སྤྱད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་དྲ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཟབ་ཏུ་དང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། དྲ་རྒྱ་བདེ་འཇགས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ནང་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཐུན་མོང་ཐོག་ཞུགས་པའི་ཁོར་ཡུག་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱ་རྒྱུ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྤྱི་དམངས་དང་། ཁྲིམས་མི། རྩ་འཛུགས་གཞན་དག་བཅས་ཀྱིས་དྲ་རྒྱ་ཁྲིམས་ལྟར་སྤྱོད་པའི་དབང་ཆར་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། དྲ་རྒྱ་འབྲེལ་མཐུད་དང་ཁྱབ་གདལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། དྲ་རྒྱའི་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་བདེ་འཇགས་དང་སྟབས་བདེའི་དྲ་རྒྱའི་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱ་རྒྱུ་དང་དྲ་རྒྱའི་ཆ་འཕྲིན་ཁྲིམས་ལྟར་དང་། གོ་རིམ་ལྡན་པ། རང་མོས་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་རྒྱུག་ཐུབ་པའི་འགན་ལེན་བྱ་རྒྱུ་རེད།
མི་སྒེར་དང་རྩ་འཛུགས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དྲ་རྒྱ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྐབས་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་དགོས་པ་དང་། སྤྱི་པའི་སྒྲིག་ལམ་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་དགོས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་དགོས། དྲ་སྦྲེལ་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་མི་ཆོག དྲ་རྒྱར་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་། མཚན་སྙན། ཁེ་ཕན་བཅས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དབང་རྩ་སློག་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུའི་ངན་སྐུལ་བྱེད་པ། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཕྲལ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་ལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུའི་ངན་སྐུལ་བྱེད་པ། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་དང་ཐལ་སྐྱོད་རིང་ལུགས་སྒྲོག་སྤེལ་བྱེད་པ། མི་རིགས་ཀྱི་འཁོན་འཛིན་དང་མི་རིགས་མཐོང་ཆུང་འུད་སྒྲོག་བྱེད་པ། གཏུམ་སྤྱོད་དང་ཆགས་སྲེད་རིགས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན་བརྒྱུད་སྤེལ་བྱེད་པ། ཆ་འཕྲིན་རྫུས་མ་བཟོས་ནས་སྤེལ་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲིག་ལམ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་དཀྲུག་པ། དེ་བཞིན་མི་གཞན་གྱི་མཚན་སྙན་དང་། སྒེར་དོན། ཤེས་བྱའི་བདག་དབང་། ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་བཅས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྤྱོད་སྤེལ་མི་ཆོག
ཀྲོང་མི།
ཀྲོང་མི་ནི་ཀོའོང་ཤི་ཀྲོང་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་
འདི་ལ་སྐབས་རེ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཟེར་བའི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཡི་དམ་ཞིག་ལ་གོ་བ་ལེན་དགོས་པ་དང། སྐབས་འགར་《དུས་འཁོར་གྱི་རྩ་རྒྱུད་》དང་འགྲེལ་པ་སོགས་ལ་གོ་བ་ལེན་དགོས་པ་གཉིས་ཡོད། དུས་འཁོར་གྱི་འདི་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་དུ་དར་ཞིང། དེ་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་གར་དུ་ཐོག་མར་ཇི་འདྲ་བྱས་ཏེ་དར་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་འདྲ་མིན་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཤྰཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལོ་དེའི་ཕྱི་ལོ་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་འཅོ་ལྔ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཤོད་ཚུལ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཤྰཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྔོན་གྱི་ཟླ་བ་གསུམ་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ཟེར་བའི་ཤོད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་ཆེ་བ་ནི་བཤད་སྲོལ་སྔ་མ་ལྟར་ཁས་ལེན།   དུས་འཁོར་གྱི་ནང་དོན་ནི།   ཕྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་སྐར་སོགས་ཀྱི་འཁོར་ཚུལ་རྣམས་ནང་དུ་མི་ཡི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ལྔ་དང།   རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་བཅས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན། དུས་འཁོར་གྱི་ཆོས་འདི་བོད་དུ་ཐོག་མར་དར་བའི་དུས་ཚོད་གང་ཡིན་སྐོར་ལ་བཤད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ཤྰཀྱ་ཤྲིའི་ལུགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་འདས་ལོ་（༡༡༧༡）བོད་མེ་ཡོས་（༡༠༢༧）ལོ་ལ་གྱི་ཇོ་ལོ་ཙྰ་བས་བོད་ས་གནས་སུ་ཐོག་མར་དར་སྤེལ་བཏང་བ་དང་དུས་མཚུངས།   མུ་སྟེགས་པའི་བྱེད་རྩིས་ལུགས་ཀྱི་མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའི་འདས་ལོ་༤༠༣ལོ་གྲངས་རྫོགས་པ་ཡིན་པས།   མེ་ཡོས་ལོ་དེ་ལོ་འགོར་རྩིས་ནས་རབ་བྱུང་སྐོར་གཅིག་འགོ་ཚུགས་པའི་རྩིས་སྲོལ་དར་བ་ཡིན།  དུས་འཁོར་གྱི་ཆོས་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་བཀའ་འགྱུར་སྔགས་ཕྱོགས་【ཀ་】པའི་ནང་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་སོགས་ཆོས་ཚན་སྣ་ཁ་བདུན་ཙམ་དང།    བསྟན་འགྱུར་སྔགས་ཕྱོགས་པོད་【ཀ】【ཁ】【ག】【ང】【ཅ】པ་བར་པོད་ལྔ་ལ།  དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་འགྲེལ་པ་སོགས་ལེ་ཚན་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་གྱི་ཇོ་ལོ་ཙྰ་བ་དང།  འབྲོ་ལོ་ཙྰ་བ།།   རྭ་ལོ་ཙྰ་བ་སོགས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ཞིང།  གཞན་ཡང་བོད་འདིར་རྙིང་མ།  ས་སྐྱ། བཀའ་བརྒྱུད།   དགེ་ལུགས་སོགས་ཆོས་ལུགས་རིམ་མེད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོས་དུས་འཁོར་གྱི་སྐོར་ལ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ།   དུས་འཁོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།  བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་《དུས་འཁོར་ཆོས་འབྱུང་རྒྱུད་སྡེའི་ཟབ་དོན་སྒོ་འབྱེད་རིན་ཆེན་གཅེས་པའི་ལྡེ་མིག་》ལ་ཤོག་གྲངས་༡༣༦  འགོས་ལོ་ཙྰ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་《དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་》ལེ་ཚན་【ཇ】པ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐབས་བཅས་ལས་གསལ་བས་དེར་གཟིགས། །
དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ནང་དོན་དང་ཕན་ཡོན
ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡི། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དུས་འཁོར་ལ་ཕྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང༌། ནང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ།  གཞན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅས་གསུམ་ཡོད་ལ།  དེ་ཡང་ཕྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི།  ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་ཞག་མ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སོགས་ནི་དུས་དང༌།  ལོ་འཁོར་གཅིག་ལ་དེ་དག་འཁོར་བས་དུས་འཁོར་ཞེས་བརྗོད་པ་དང༌། དེས་མཚོན་ནས་ཉི་ཟླ་རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཁོར་ཚུལ་ཡང་དེའི་ནང་དུ་འདུས་ཡོད།  ནང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མིའི་ལུས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་དེ་དག་འཁོར་བས་ནང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བརྗོད།  གཞན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་སྒོམ་ཚུལ་ལ་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན།  ཡང་ན།  ཕྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་རྒྱུ་སྐར་སོགས་ཀྱི་འཁོར་ཚུལ་རྣམས་ནང་དུ་མིའི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་བཅས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན།
ཕན་ཡོན
དེ་ལྟར་དཔལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་འཇུག་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས། ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་ལ་དབང་བ་དང་།  ཐིག་ལེ་རིགས་བཞིའི་སྟེང་གི་མ་དག་པའི་སྒྲིབ་པ་བཞི་སྦྱངས་ནས་རྡོ་རྗེ་བཞི་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འཇོག་ལ།   ལྷག་པའི་ལྷ་ཡི་མཚན་མའི་མཐུས་གནས་སྐབས་བར་ཆད་ཞི་ཞིང་།  ཆོས་མཐུན་གྱི་བསམ་པ་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ།  འཛམ་གླིང་ཡངས་པའི་ཁྱོན་ལ་ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་སོགས་ཞི་ནས་ཞི་བདེའི་དཔལ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་།  མཐར་ཐུག་ཕྱི་མར་རིག་འཛིན་གྱི་གནས་ཤམ་བྷ་ལའི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་སྐྱེ་བའམ་རིགས་ལྡན་ཉེར་ལྔ་བ་དྲག་པོ་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་ཀླ་ཀློ་རྨག་མེད་དུ་བཅོམ་པའི་མཐར།  སླར་ཡང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་པའི་དུས་དེར་སྐྱེས་ནས་རིགས་ལྡན་དངོས་ལས།  དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ལུང་མན་ངག་དང་བཅས་པའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་དངོས་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས།  དཔལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སོགས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ།།
ནན་རྒྱ་
ནན་གྱིས་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་གན་རྒྱ།
གཡང་ཆེན་ལྷ་མོ།
གཡང་ཆེན་ལྷ་མོ་ནི་བོད་པའི་གཞས་མ་ཞིག་རེད།
༄༅།། ཏིན་ཏིན་གྱི་དཔའ་རྩལ།
ཏིན་ཏིན་གྱི་དཔའ་རྩལནི་ཟུར་ཟའི་མུ་འབྲེལ་རི་མོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་པལ་ཊིམ་གྱི་རི་མོ་མཁས་པ་ཧར་རྗེར་གྱིས་བརྩམས་གནང་བ་རེད།
ནད་རིགས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་
༡.སྨན་རྒྱུད་ཙ་ར་ཀ་ལས། བརྒྱ་དང་གཅིག་ནི་ཀུན་བརྟགས་གདོན་གྱི་ནད།། བརྒྱ་དང་གཅིག་ནི་འཕྲལ་བྱུང་རྐྱེན་གྱི་ནད།། བརྒྱ་དང་གཅིག་ནི་འབྱུང་དུས་གཞིའི་ནད།། བརྒྱ་དང་གཅིག་ནི་སྔོན་བྱུང་རང་བཞིན་སྔོན་གྱི་ནད་ཅེས་པའོ།། ༢.རླུང་གི་ནད་རིགས་བརྒྱ་དང་གཅིག མཁྲིས་པའི་ནད་རིགས་བརྒྱ་དང་གཅིག བད་ཀན་ནད་རིགས་བརྒྱ་དང་གཅིག ལྡན་འདུས་ནད་རིགས་བརྒྱ་དང་གཅིག ལྡན་འདུས་ནད་རིགས་བརྒྱ་དང་གཅིག་གོ།། ༣.《མ་ཎི་བཀའ་འབུམ་》ལས། ནད་ཀྱི་ཉི་བའི་རྒྱུ་འབྱུང་བའི་བཞི་སྟེ་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་སྐྱེ་སྟེ། ཞེ་སྟང་ལས་མེ། གཏི་མུག་ལས་ས། ས་ལས་བད་ཀན། བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག ཕྲག་དོག་ལས་རླུང། རླུང་ལས་གྱུར་པ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག འདོད་ཆགས་ལས་ཆུ། ཆུ་ལས་འདུས་པ། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་པོ་དེས་འབྱུང་བ་ཆ་མ་སྙོམས་པས་ལུས་ན་བར་བྱེད་དོ།།
མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན།
མཁས་དབང་དམུ་དགེ་བསམ་གཏན་མཆོག་
ཀྲུའུ་ཞི།
ཀྲུའུ་ཞི་(༡༡༣༠-༡༢༠༠)(རྒྱ་སྐད།: 朱熹)ནི་སུང་ལྷོ་མའི་དུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རིག་པའི་མཁན་པོ་དང་སློབ་གསོ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁུང་མེང་རྗེས་སུ་བྱོན་པའི་རུའུ་ལུགས་བསམ་བློའི་མཚོན་བྱེད་མི་སྣ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
ནན་ཏུར་
མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ལས། ངན་ལ་ནན་ཏུར་མ་བྱས་ན།། ནམ་ཡང་དྲན་ཤེས་རེམ་མེ་འགྱུར། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང། ༢.སྡིགས་ཚིག་མིང་སྟེ། 《མངོན་བརྗོད་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག》ལས། ནན་ཏུར་དང་ནི་ཚར་གཅོད་ཚིག ། བརྒྱད་བཀག་འབར་ཤ་སྡིགས་ཚིག་མིང། ཞེས་དམ་ཞིང་ནན་པའི་སྒོ་ནས་གཅུན་ཐབས་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡོད། ༡.ཐོག་མར་བསྡིགས་པ་ནན་ཏུར་ཞེས་པ་དྲན་སྐུལ་ཐ་ཚིག་སྒྲོགས་པ། ༢.དེས་ཀྱང་མ་ཉན་ན་སྨད་པ་ནན་ཏུར་ཞེས་པ་མང་པོ་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་གཤེ་གཤེ་གཏོང་བ། ༣.དེས་ཀྱང་མ་ཕན་ན་བསྐྲད་པ་ནན་ཏུར་ཞེས་པ་རང་ཡུལ་དུ་གནས་མ་བཅུག་པར་རྒྱང་རིང་ས་གནས་སུ་ཕུད་པ་བཅས་ཡིན་པར་《འདུལ་བའི་གཞུང》རྣམས་ལས་གསལ།
སློབ་ཆེན་གྱི་འཚོ་བ།
སློབ་ཆེན་གྱི་འཚོ་བར་གོམ་པ་དང་པོ་དེ་སྤོས་མ་ཐག་སེམས་ནང་དགའ་བ་དང་འཇིགས་སྣང་ཞིག་གཅིག་བཅར་དུ་བྱུང་།གོང་དུ་ངས་སློབ་གྲོགས་གཞན་པ་རྒྱུད་མེད་པར་བརྟེན་རང་ཉིད་ཁེར་རྐྱང་དུ་གཞན་ཡུལ་ལ་འཚོ་བ་བསྐྱེལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་འདྲ་པོ་འདུག སྐབས་དེ་དུས་ཕ་ཡུལ་ལ་འདོད་མེད་ཀྱི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་འཚོར་སྣང་དེ་ཚོ་བྱུང་དུས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་རེ་བ་བཅངས།ཡང་སྐབས་འགར་མལ་ཁྲིའི་སྟེང་ཉལ་ནས་མནོ་བསམ་རེ་གཏོང་དུས་ད་ཆ་རང་ཉིད་ནི་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཆེད་དུ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་ཡིན་བསམ་པའི་སྣང་བ་ཕྲན་ཙམ་ཡོད།དེ་དུས་ཀྱི་ང་རང་ནི་བསམ་བློ་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པའི་སློབ་མ་ཞིག་ཡིན།ཡིན་ཀྱང་ང་ལ་དུས་རབས་ཀྱི་ཕོ་ཉས་རྟག་པར་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་བྱེད་མི་འདོད་པའི་ལས་ཐ་དག་བྱེད་དུ་བཅུག  ཟ་མི་འདོད་པའི་ཟས་ཐ་དག་ཟ་རུ་བཅུག  ལྟ་མི་འདོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐ་དག་ལྟ་རུ་བཅུག    ཐ་ན་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉས་ངས་དེ་ཚོ་དང་ལེན་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ང་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེན་སྤྲད།      ཉི་མ་གཅིག་སོང་གཉིས་སོང་།   ཟླ་བ་གཅིག་སོང་གཉིས་སོང་།   ད་ཆ་ལོ་ཡི་བང་རིམ་དེ་ཡང་ངའི་སློབ་ཆེན་གྱི་འཚོ་བའི་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་སླེབས་དུས་ངའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་དང་ལེན་བྱས་ནས་གཞོན་ནུའི་དུས་སྐབས་དེ་སྤྲོ་སྣང་གི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁ་ཕྱོགས་སྒོ་བརྩམས་སོང་།   ང་དང་ང་འདྲ་བའི་གཞོན་ནུ་མང་ཆེ་བ་སྤྲིན་པའི་སྟེང་དུ་བཞོན་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་སྤྲོ་སྣང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའི་དམིགས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཏིང་རྗེས་སུ་བཏང་།  འགའ་རེ་བརྩེ་དུང་གི་བཞག་པས་དམ་པོར་བཅིངས་ནས་ལུས།   འགའ་རེ་ནི་ཆང་རག་གིས་བཟི་ནས་ཉིན་མཚན་དབྱེ་བ་ཆོད་རྒྱུ་མེད། འགའ་རེ་ནི་དྲ་ཐོག་གི་རོལ་རྩེད་འཇོག་རྟེན་དུ་རང་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཐིམས་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པའི་སྒོ་མ་བརྙེད་པར་ལུས།
ད་ཆ་ངས་ཕྱིར་བསམ་ཞིག་གཏོང་དུས་དུས་རབས་ཀྱིས་ཕོ་ཉས་ང་ལ་གནད་དོན་གཅིག་གི་ཐད་ལ་ཨུ་ཚུགས་རྩ་བ་ནས་བརྒྱབ་མ་བྱུང་།  མ་གཞི་ཡིན་སྲིད་བྱེད་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད།  དེང་སང་འཛམ་གླིང་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་དུས་རབས་དེ་ཡིན་ཙང་།  དོན་དག་གང་འདྲ་ཞིག་འགྲུབ་དགོས་རུང་།   ཚང་མ་གཟི་བརྗིད་ཁོག་སྟོང་གི་ངོ་བོ་ཤ་སྟག་ཡིན་སྟབས།  དུས་རབས་ཀྱི་ཕོ་ཉས་བྱས་པའི་ལས་དེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད།
ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས།
༄རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རྣམ་པ་གང་རུང་གི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་དང་། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོའི་རྩ་འཛུགས་ཁྲིམས་ལྟར་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོ་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། ཇུས་འགོད། ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག ལག་བསྟར་བཅས་བྱས་པ་དང་། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་འུད་སྒྲོག་དང་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་རྒྱུའི་ངན་སྐུལ་བྱས་པ། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོའི་རྩ་འཛུགས་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། འགོ་ཁྲིད། ཐེ་ཞུགས་བཅས་བྱས་པ། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོར་རོགས་རམ་བྱས་པ་བཅས་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཚང་མའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ཁྲིམས་ལྟར་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་རེད།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོའི་རྩ་འཛུགས་དང་མི་སྣ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་འོས་མེད་བསྟུན་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོའི་མི་སྣ་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་འགེབས་སྲུང་མི་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་སྐྱབས་བཅོལ་གནས་བབ་སྤྲོད་ཀྱི་མ་རེད།
འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོ་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། ཇུས་འགོད། ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག ལག་བསྟར་བཅས་བྱས་པ་དང་། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་སྒྲོག་སྤེལ་བྱས་པ། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་རྒྱུའི་ངན་སྐུལ་བྱས་པ། འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་སྒྲོག་སྤེལ་གྱི་དངོས་རྫས་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པར་བཟུང་བ། མི་མང་འདུ་འཛོམས་བྱ་ཡུལ་དུ་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་སྒྲོག་སྤེལ་བྱེད་པའི་རྒྱན་གོས་དང་མཚོན་རྟགས་མི་གཞན་ལ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་འདོགས་སུ་བཅུག་པ། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོའི་རྩ་འཛུགས་སྒྲིག་འཛུགས་དང་། འགོ་ཁྲིད། ཐེ་ཞུགས་བཅས་བྱས་པ། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོའི་རྩ་འཛུགས་དང་། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོའི་མི་སྣ། འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བའམ་ཡང་ན་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་སྒོའི་གསོ་སྦྱོང་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་རིགས་ལ་ཉེས་དོན་འགན་འཁྲི་ཁྲིམས་ལྟར་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་རེད།
དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལ། སྟོན་པ་ཤྰཀྱ་ཐུབ་པས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་གསུངས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་གསུངས་པའི་གནས་ཀྱང་འདི་ཡིན། ལེགས་སྦྱར་སྐད་ལ་ཤྲི་ཌྷ་ནྱ་ཀ་ཊ་ཀ་ཞེས་དང་བོད་སྐད་ལ་དཔལ་ལྡན་འདྲས་སྤུངས་ཞེས་མཆོད་རྟེན་འདིའི་རྩ་བའི་འཁོར་ཡུག་རྒྱང་གྲགས་བཞི་བཅུ་ཡོད་པ།  རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་། རྡུལ་ཕྲན་བདུན་འགྱུར་གྱིས་ལྕགས་རྡུལ་གཅིག་ལྕགས་་རྡུལ་བདུན་འགྱུར་གྱིས་ཆུ་རྡུལ་གཅིག ཆུ་རྡུལ་བདུན་གྱིས་རི་བོང་གི་རྡུལ་གཅིག རི་བོང་གི་རྡུལ་བདུན་གྱིས་ལུག་རྡུལ་གཅིག    ལུག་རྡུལ་བདུན་གྱིས་གླང་རྡུལ་གཅིག  གླང་རྡུལ་བདུན་གྱིས་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་གཅིག  ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་བདུན་གྱིས་སྲོ་མ་གཅིག  སྲོ་མ་བདུན་གྱིས་ཤིག་ཤིག་བདུན་ལ་ནས་གཅིག  ནས་བདུན་ལ་སོར་ཚིགས་གཅིག     སོར་ཚིགས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ཁྲུ་གང།  ཁྱ་བཞི་ལ་གཞུ་གང། གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག   རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ལ་དཔལ་ཚད་གཅིག་བཅས་ཡིན།  མཆོད་རྟེན་འདི་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་བྷངྒ་ལའི་མཐའ་ནས་རྒྱ་མཚོ་ལ་གྲུ་བཏང་ནས་ཉིན་གསུམ་ཙམ་ཕྱིན་པས་སླེབས་པར་གསུང།  མཆོད་རྟེན་གྱི་མདུན་གྱི་ཤར་ནས་ལྕགས་རི་ཕྱི་མའི་ཤར་སྒོ་བར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དཔལ་ཡོན་ཅན་མི་ཁྱིམ་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་དང་ཚོང་འདུས་ཆེན་པོ་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་དངོས་ཆས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་གསུངས། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ནན་ལ་བོར་
སྐད་ཆ་ནན་པོ་འདྲི་བ་དང། ཞུ་བ་ལེན་པ།
དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་བའི་ཁམས་ཚན་བཅུ་དྲུག་
༡ ཧར་གདོང་། ༢ བསམ་བློ། ༣ ཀླུ་འབུམ། ༤ བྱ་བྲལ། ༥ བྲ་ཉེ། ༦ གཞུང་པ། ༧ ཟུང་ཆུ། ༨ ཐེ་བོ། ༩ འཆད་པ། ༡༠ རྟ་འོན། ༡༡ མངའ་རིས་སྟག་མོ། ༡༢ རེབ་རྩ། ༡༣ ཆུ་བཟང། ༡༤ གུང་རུ། ༡༥ སྦ་ཏི་ ༡༦ འགའ་ཤིང་བཅས་བཅུ་དྲུག་གོ། །
ཧོ་ལན་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ།
ཧོ་ལན་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཧོ་ལན་གྱིས་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ནམ་མཁའ་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་
（གནམ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་）《བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས》ལས་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལུང་པའི་ཁུང་ཆ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་པ་ལས་གནམ་གྱི་ཟུར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ལྟ་བུའི་བཟོ་དབྱིབས་ཐོན་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཅིང། དེ་ཡང་ལྷ་སའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐང་ཆེན་དུ་གན་གྱལ་དུ་ཉལ་ནས་མིག་གཉིས་ཀྱིས་གནམ་གྱི་བཟོ་དབྱིབས་ལ་བལྟས་པ་ན་གནམ་ཟུར་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱིབས་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་པར་བཤད།
ཏིན་ཏིན།
ཏིན་ཏིན་ནི་ཏིན་ཏིན་གྱི་དཔའ་རྩལ་མུ་འབྲེལ་ནང་གི་གཙོ་བའི་མི་སྣ་ཞིག་རེད།
ཨ་ལན་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ།
ཨ་ལན་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ། ཨ་ལན་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ལགས་ནི། ཀྲུང་གོ་དང་འཇར་པན་ལ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བོད་རིགས་གཞས་མ་ཞིག་རེད། ཁོང་སྤྱི་ལོ་1987 ཟླ་7 པའི་ཚེས་25ཉིན་བོད་ཁུལ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། དར་རྩེ་མདོར་འཚར། ཕ་ནི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་མ་ནི་གླུ་མ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོང་མོ་དགོང་ལོ་༨ ཀྱི་ཐོག་ནས་གླུ་གཞས་དང་རོལ་དབྱངས་སློབ་སྦྱོང་གི་འགོ་བརྩམས་ཡོད་འདུག དགོང་ལོ་༡༦ ཐོག་ཀྲུང་གོ་མི་དམངས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་སྒྱུ་རྩལ་སློབ་ཆེན་སྒྲ་དབྱངས་ཚན་ཁག་ཏུ་སློབ་ཞུགས་གནང་སྟེ། ༢༠༠༥ ལོར་སྦྱངས་འབྲས་རྩེ་སོན་གྱིས་སློབ་མཐར་ཕྱིན། ༢༠༠༧ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་༢༡ ཉིན་འཇར་པན་དུ་ཐོག་མར་གཞས་བཏང་། སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཆགས། ༢༠༠༩ ལོར་ཁོང་གི་རྐྱང་གཞས་དགུ་པ་༼རྟག་ཏུ་བཞུར་བའི་ཆུ་བོ་༽ཞེས་པ་འཇར་པན་གྱི་or icon བདུན་ཕྲག་རེའི་གླུ་གཞས་ཡག་ཤོས་བཅུའི་རྩེ་མོར་ཐོན་པ་ཀྲུང་གོའི་གཞས་པ་ཐོག་མར་གྱུར་པ་དང་ཆབས་ཅིག གཞས་དེའི་ཚོང་འགྲིམས་ཡང་ཨང་དང་པོར་སོན། ད་ལྟ་འཇར་པན་གྱི་ ་ལ་བཞུགས་ཡོད།
http://web.archive.org/web/20110918051604/http://data.yule.baidu.com/images/33/337821.jpg
ནམ་མཁའི་ལེགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་
མཚན་གཞན་མཁས་བཙུན་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་འདི་ཉིད་ཡབ་བདག་ཆེན་བཟང་པོ་དཔལ་དང་ཡུམ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་སྦྲུལ་（༡༣༠༥）ལོར་ལྷ་རྩེར་སྐུ་འཁྲུངས། རྗེ་འདིས་གཞི་ཐོག་བླ་བྲང་གི་གདན་རབས་དང་པོ་མཛད་ཅིང། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ཤིང་གླང་（༡༣༢༥）ལོར་དཔལ་ས་སྐྱ་དགོན་གྱི་གདན་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་བཟུང་གདན་ས་ལོ་བཅུ་དགུ་བསྐྱངས། དགུང་ལོ་སོ་དགུ་ལ་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་ལུག（༡༣༤༣）ལོར་འདས།
ཧན་ཧུང།
ཧན་ཧུང་ནི་བོད་པའི་གཞས་མ་ཞིག་རེད།
རྗོར་ཌན་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ།
རྗོར་ཌན་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ་ནི་རྗོར་ཌན་གྱིས་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
སྡེ་དགེ་རིན་སྤུངས་དགོན་
ས་གནས་ཤིག་ཆགས་གནས་འཇིག་སྟོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་མི་ཞིག་སྐྱེས་རྒས་ཀྱི་བྱུང་བ་དག་ནི་གང་ལྟར་ཡིན་པའི་དོན་ཇི་བཞིན་དུ་གསལ་བར་འབྲི་དགོས་ཚེ། དུས་ཚོད་ཡུན་རིང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་དཀའ་ལས་བརྒྱ་སྟོང་བརྒྱུད་ནས་ལེགས་པར་སྒྲུབ་འོས་པའི་ལས་འགན་ཁག་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་མང་མང་གིས་སྟབས་བདེར་རྒྱུས་ལོན་དུ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་རིན་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྨན་གྲོལ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཉུང་བསྡུས་དང་མཆོག་སྤྲུལ་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་འཛིན་ཚང་གི་རྣམ་ཐར་མདོ་བསྡུས་ཤིག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཞུ་བར་འདོད།
སྡེ་དགེའི་རིན་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ངམ་རིན་སྤུངས་དགོན་ཞེས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིང་བའི་གནའ་རབས་བོན་དགོན་རྙིང་གྲས་ཤིག་ཡིན། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ཚུན་ཆད་ཀྱི་རིན་སྤུངས་དགོོན་པའི་བླ་རབས་དང་གདུང་རབས་སོགས་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་༼ཞང་ཞུང་ཤར་མཐའ་རྒྱལ་རོང་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་།༽ལས་བྲུ་ཞུ་སྤའུ་རྨེ་གཤེན་དང་ཁྱུང་གདུང་རབས་ཆེན་མོ་དྲུག་གི་ནང་མཚན་དམ་པ་ཁྱུང་གི་གདུང་རབས་གླེང་ན། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྲུལ་པ་རིག་སྣང་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་དགོངས་ནས་རྩལ་དང་རྫུན་འཕྲུལ་གྱིས་ཞང་ཞུང་གི་ཁ་ཡུག་མེ་ཏོག་ཚལ་དུ་བབས་པ་ལ། ཞང་ཞུང་པ་ཚོས་སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་འདབ་ཆགས་ཤིག་མཐོང་བ་ལ་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཤིང་རྒན་པོ་ཁག་གཅིག་གིས་རྭ་ཅོ་ཡོད་པས་ཁྱུང་ཕོ་ཡིན་འདུག་ཟེར། དེ་ནས་ཁྱུང་གསུམ་བབས་པའི་ཤུལ་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་བལྟས་ཚེ་ཁྱུང་གི་སྤར་མོ་ས་ལ་རེག་པའི་དྲོད་རླངས་ལས་སྒོ་ང་དཀར་ནག་སེར་ཁྲ་བཞི་ལས་ཁོང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་སྤྲུལ་བའི་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཁྱེའུ་རྣམ་བཞི་འཁྲུངས། སོ་སོར་མཚན་ལ། ཁྱུང་དཀར་ཐོག་ལ་འབར། ཁྱུང་སེར་ལྷ་ཁྱུང་། ཁྱུང་འཕགས་ཁྲ་བོ། ཁྱུང་ནག་མུ་ཁྱུང་རྒྱན་ཞེས་བྱ་གྲགས་ལ་དེ་རྣམས་ནི་ཁྱུང་གི་རུ་ཚན་གྱི་ཐོག་མར་བགྲང་བའི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཡར་མར་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་ནས་དམ་པ་ཁྱུང་གི་གདུང་ལ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་སེར་པོ་ཁྲ་བོ་བཅས་ཀྱི་ནང་མཚན་ཁྱུང་འཕག་ཁྲ་བོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་གཙན་པོ་དང་བོད་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་གྱི་བླ་མ་ཡིན་པ་དང་དམ་པ་ཁོང་ཞང་ཞུང་ནས་བོད་ལ་འགྲོ་དོན་དགོངས་ནས་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནང་མཚན་ཁམས་བུ་འབོར་སྒང་ལ་འགྲོ་དོན་དུ་དགོངས་ནས་ཁྱུང་ལ་ཆིབས་ནས་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པ།
ད་ལྟ་ཡང་ཁྱུང་ཆེན་འབབས་སའི་ས་མིང་ལ་ཁྱུང་འབབས་སྒང་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནས་དམ་པ་ཁོང་གི་ཤར་བུ་འབོར་སྒང་ལ་ཁྱུང་ཕོ་རྫོང་ཟེར་བ་གསས་མཁར་ཐོ་བརྩེགས་གསུམ་ཅན་གྱི་ཞེངས་ནས་བརྩེགས་དང་པོ་སྲུང་མའི་ལྷ་ཁང་དང་བརྩེགས་གཉིས་པ་ཡི་དམ་ལྷ་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་པ་བླ་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་ལྷ་ཁང་ཞེངས་ཡོད། ད་ལྟ་མཁར་ཤུལ་བརྩེགས་དང་པོ་གྱང་རོས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དམ་པ་ཁོང་གི་ཞང་ཞུང་གི་རིག་གནས་ཆ་ཚང་འཁོར་འབང་ཀུན་ལ་བསླབ་སོང་། ད་ལྟར་ཡང་ས་ཇོ་དང་རྡོ་བརྐོས་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དེས་ལུག་སྲོལ་མ་ཉམས་པ་རྨེ་ཤོད་ལུང་པ་ལ་ཤིང་བཟོ མགར་བཟོ བླུག་བཟོ རྐོས་བཟོ ཐག་བཟོ ཚེམས་བཟོ ལྷ་བཟོ་སོགས་མང་ཚོགས་ལ་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་གི་ཁྱད་བོན་ལྡན་པའི་བཟོ་རིག་ལག་རྩལ་ཤུགས་ཆེར་བསླབས་ནས་ཁམས་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་ཞེས་མཚན་སྙན་ཐོབ། ད་ལྟའང་གྱང་རིས་དང་ཇོ་བག་ལས་གྲུབ་པའི་མེ་ཏོག་དང་འབྲུག་པ་ཏྲ་སོགས་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དེའི་རྗེས་སུ་དམ་པ་ཁོང་ཤར་རྒྱལ་མོ་རོང་ལ་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕེབས་སོང་། ཁྱུང་ཡུལ་ནས་བླ་བསྐོས་སོགས་གནང་བ་ཞལ་བཞེས་མཛད། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ཚན་ཡོན་སྒོམ་ཤར་པ་རྣལ་འབྱོར་ས་གནས་འདི་ཉིད་སླར་ཕེབས་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་དང་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ལ་འགྲོ་དོན་དུ་ཕེབས་ནས་གསང་བའི་ཟབ་གཏེར་སྒོ་བརྒྱ་འབྱེད་ནས་མཐར་རིན་སྤུངས་དགོན་གྱི་ཕུག་མཁའ་སྤྲིན་སྒྲུབ་ཕུག་ནས་ཟག་མེད་འཇའ་ལུས་སུ་གཤེགས། དེ་ནས་དམ་པ་དམུ་རིགས་གཤེན་གྱི་གདུང་སྲས་གཤེན་སྲས་ལྷ་རྗེའམ་གོ་སྡེ་འཕགས་པ་གནས་དེར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས་དགོན་སྡེ་སྐྱོང་བ་དང་རི་ཁྲོད་སོགས་མང་དུ་བཏབ་པ་དང་གསང་བའི་གཏེར་ཁ་དུ་མ་བླང་ནས། ། དེ་ནས་ཁྱུང་ཕོ་བུ་ཤར་རྟོག་ལྡན། རི་བླ་དགའ་བ་དགེ་བཤེས། ཁྱུང་ཕོ་བླ་ཆུང་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། བུམ་འབོར་རྟོག་གི་རྒྱལ་མཚན་དང་རི་བླ་ཡེ་ཤེས། རི་བླ་ཤེས་རབ ། རི་བླ་བཀྲ་ཤིས། བུ་རྒན། རི་བླ་དར་རྒྱས། རི་བླ་ཚེ་རིང་ཕུན་ཚོགས་སོགས། གདན་ས་དེ་ཉིད་སྐྱོང་བ་དང་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་མ་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོའི་ཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེར་མཛད། འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་རི་བླ་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་སྤྲུལ་མཆོག་སྤྲུལ་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་ད་ལྟ་དགོན་པའི་གསེར་ཁྲིའི་བདག་པོར་བཞུགས། ཁོང་ནི་སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ནས་མ་ཡུམ་གྱིས་བླ་མ་ཚེ་རིང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་ཁུར་བས། བླ་མས་རི་བླའི་ཁྱེའུ་སྐྱེས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གཟིགས་ནས་རང་དགོན་ནས་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དང་ཟས་གོས་སོགས་མི་གཙང་བ་ལ་འཛེམ་དགོས་པའི་ལུང་བསྟན་གནང་།
དེ་ནས་བན་སྤྲུལ་མཁར་སྐེ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་དུ་མཚན་ཞུ་བར་སོང་བས་དགའ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་སུ་གསོལ། ལྕང་ལུང་དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུའམ་འཛིན་གཙུག་འོད་དགོན་པའི་གདུང་འཛིན་མཆོག་སྤྲུལ་འཆི་མེད་རྒྱལ་མཚན་ནས་རིན་སྤུངས་དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་སྐུ་ཐག་བཅད་མེད། ཨ་འཛོམ་མཆོག་སྤྲུལ་པད་མ་འཕྲིན་ལས་ནས་རིན་སྤུངས་དགོན་པའི་གསེར་ཁྲིའི་མངའ་བདག་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་བླ་མ་དར་རྒྱས་ཚང་གི་ཡང་སྤྲུལ་ཡིན་པར་གདེང་འཇོག་མཛད་ནས་འཁྲུལ་མེད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་མ་ཟད། ཨ་མདོ་རྟོགས་ལྡན་དགོན་གྱི་ཚུལ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཀྱང་རིན་སྤུངས་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་འཁྲུལ་མེད་ངོས་འཛིན་གནང་ནས་ཕྱག་ཐམ་དང་བཅས་པ་སྟེར། དེ་ནས་སྤྲུལ་འཆི་མེད་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པ་ཁོང་ཉིད་དཔལ་གཤེན་སྟོན་རིན་སྤུངས་བཀྲ་ཤིས་སྨིན་གྲོལ་གླིང་གི་གསེར་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་དང་ཁྲི་སྟོན་རྒྱས་སྤྲོས་བྱས་སོ།།
རྫོང་སར་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་དུས་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་ཁོང་གིས་རིན་སྤུངས་དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་འཁྲུལ་མེད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་ཞིང་མ་འོངས་པར་བསྟན་པའི་དོན་རླབས་ཆེན་འགྲུབ་པའི་ཤིས་སྨོན་བཅས་གསུངས། དེ་ནས་དཔལ་ཤར་རྫ་བའི་གདན་སར་ཕེབས་ནས་རྒྱལ་ཚབ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་མཆོག་གི་མདུན་དུ་གཙང་གཙུག་གི་སྡོམ་པ་མནོས་ཞིང་། སྔོན་འགྲོ་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྩ་རླུང་དང་མུན་མཚམས་སེམས་ཁྲིད་དང་འཕོ་བའི་གདམས་ངག་སོགས་ཞུས། རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཞབས་རྟེན་དང་ཕྱག་ཐམ་སོགས་གནང་ནས་མ་འོང་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྙེན་རྫོགས་ཞུས་ནས་དགོན་པའང་འདུལ་དགོན་དུ་བསྒྱུར་དགོས་གསུངས། དེ་ནས་རྫ་སྨོན་རྒྱལ་དགོན་དུ་ལྷ་སྲས་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཉག་རོང་མཆོག་སྤྲུལ་ཚེ་དབང་གཡུང་དྲུང་གི་མདུན་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོའི་ལུང་ཆ་ཚང་ཐོབ།
དེ་ནས་མཆོག་སྤྲུལ་འཆི་མེད་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་དུ་ཕྱི་འདུལ་བའི་ཆོ་ག་བཅུ་གཉིས་དང་ནང་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཡི་དམ་གསས་མཁར་མཆོག་ལྔ་དང་ཡང་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དབང་སོགས་མང་དུ་ཐོབ་བོ།། རྫོང་སར་ཁམས་བྱེ་བཤད་གྲྭ་དུ་ལོ་ངོ་བཞིའི་རིང་སློབ་གཉེར་མཛད་ཅིང་རྫོང་སར་མཁྱེན་བརྩེ་སྐུ་འཕྲེང་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་དུ་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོའི་བཀའ་བབས་སོགས་ཞུས། རྫོང་སར་མཁྱེན་བརྩེ་སྐུ་འཕྲེང་གཉིས་པ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་དཔེ་ཝར་མཆོག་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་བསོད་ནམས་ལེགས་པའི་དབང་པོའི་མདུན་ན་རིན་ཆེན་གཏེར་མཛད་དང་བན་བོན་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་དབང་ལུང་རྒྱ་ཆེ་གསན། དམ་པ་ཁོང་གི་ཐུགས་སྲས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དཔལ་ས྄་སྐྱ་བའི་ལམ་འབྲས་ཀྱི་བླ་མ་འཇམ་དབྱང་སེང་གེའི་མདུན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཙང་མ་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་སྡོམ་པ་སོགས་བླང་། འཛིན་ཁ་རག་དགོན་གྱི་གདུང་སྲས་འཇམ་གསར་མདུན་ནས་དབང་དང་ལུང་སོགས་མང་པོ་ཞུས།
དམ་པ་ཁོང་ཉིད་བན་བོན་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་མཁན་གསུམ་མདུན་ནས་ཡ་རབས་དང་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་བ་རིན་འཛིན་གོང་མའི་ཕྱག་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་འཛིན་པ་མཚན་སྙན་འབུམ་ཐོབ་སོང་། ཁོང་ཉིད་དྲག་ཞན་སུ་ཡི་མདུན་ན་ཉམས་ཆུང་དང་ཀུན་སྤྱོད་གཙང་བ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་བ། མདོ་ན་དམ་པ་ཁོང་ཉིད་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པ། རིན་སྤུངས་དགོན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གི་བཀའ་དྲིན་ལ་བསྟེན་ནས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ངོ་།།
ཉེ་ཆར་བོད་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་སྔར་ཞང་ཞུང་སྒོ་བའམ་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཚན་ལྕགས་ཟམ་རྫོང་དུ་ཕ་ཡུལ་སྡེ་དགེའི་ལས་བྱེད་ངལ་གསོ་བ་མང་པོ་གནས་སྤོ་ནས་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་རེ་ཞུ་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པ་ཁོང་ལྕགས་ཟམ་རྫོང་དུ་ཞབས་བཅགས་ནས་རིས་མེད་ཀྱི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཚོའི་འདོད་བློ་བསྐང་བའི་ཆེད་ཕྱི་རྒྱུད་ཆོ་ག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དང་།
ཞི་ཁྲོ་བདུད་རྩི་ཐིགས་པ་ཚེ་སྒྲུབས་བྱ་རི་མའི་བཀའ་དབང་སོགས་མང་དུ་བཀུར་ནས་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤང་སོགས་བསླབ་བྱ་མང་ཙམ་མཛད་ནས་མཐའ་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་བུ་སློབ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅས་སེམས་ཅན་འཆི་ལ་ཉེ་བ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ནས་ཉ་དང་ཕུག་རོན་སོགས་ཀྲུང་གོའི་ཤོག་སྒོར་བརྒྱ་ཕྲག་བདུན་བཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་སྲོག་སླུ་བྱེད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཞྭ་དཀར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་མཐར་ཁྱབ་པ་དང་སྒོས་ཞྭ་དཀར་བསྟན་པའི་བདག་པོ་རྒྱལ་བ་མཁན་སློབ་གཤེན་གསུམ་སྐུ་ཚེ་དང་འཕྲིན་ལས་ཡར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་རྒྱས་པའི་སྨོན་ལམ་གྲངས་མེད་དང་མ་གྱུར་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་མཆོག་འོལ་མོ་ལུང་རིང་གནས་སུ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་སྨོན་འདུན་དང་བཅས་གུས་སློབ་བུ་ཡོངས་ཀྱི་ཐ་ཤལ་བ་པད་མ་གཡུང་དྲུང་ནས་ལྕགས་ཟམ་རྫོང་གི་ཉེ་འགྲམ་དུ་བྲིས་པ་དགེའོ།།
ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་མྱུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས།
༄ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་། མཚན་སྙན། ཁེ་ཕན་བཅས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་འོས་འགན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་། མཚན་སྙན། ཁེ་ཕན་བཅས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་མི་ཆོག
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དང་། དྲག་ཆས་སྟོབས་ཤུགས། ཏང་སྲིད་ཁག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཁག དེ་བཞིན་ཁེ་ལས་དང་བྱ་གཞག་རྩ་འཛུགས་ཁག་བཅས་ཚང་མར་གསང་མྱུལ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད་སྔོན་འགོག་དང་བཀག་འགོག་བྱ་རྒྱུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུའི་འོས་འགན་ཡོད།
གསང་མྱུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་ཀའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་མི་དམངས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་བརྟེན་དགོས། མི་དམངས་སྐུལ་སློང་དང་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་བའི་གསང་མྱུལ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད་ལ་དོགས་ཟོན་དང་བཀག་འགོག་བྱེད་དགོས།
སྤྱི་དམངས་དང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་གསང་མྱུལ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་མ་ཐག་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་ལ་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས། སྤྱི་བདེ་ལས་ཁུངས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དང་རྩ་འཛུགས་གཞན་དག་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་རིགས། འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དང་རྩ་འཛུགས་ཀྱིས་འཕྲལ་མར་རྒྱལ་ཁབ་བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་ལ་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་འབུལ་དགོས།
རྒྱལ་ཁབ་བདེ་སྲུང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གསང་མྱུལ་གྱི་བྱེད་སྤྱོད་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་བརྟག་དཔྱད་ཤེས་རྟོགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་དཔང་རྟགས་འཚོལ་སྡུད་བྱེད་སྐབས། འབྲེལ་ཡོད་རྩ་འཛུགས་དང་མི་སྒེར་གྱིས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས་པ་ལས་མཁོ་འདོན་མི་བྱས་པ་བྱེད་མི་ཆོག
རྒྱལ་ལྷ་ཁང
མཚན་གཞན་ལ་རྒྱལ་སྟོད་དགོན་ནམ། རྒྱལ་ལུག་ལྟད་ལྷ་ཁང་། ཞང་ལུག་ལྟད་གསེར་གྱི་ལྷ་ཁང་སོགས་གསུང་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད། ལོ་ཙཱ་དགོན་ནས་མུད་མཐུད་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་གསུམ་ཙམ་སོང་ན་ལྷ་ཁང་གྲོང་དབུས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༠༡༢ཙམ་དུ་ཞང་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱག་འདེབས་གནང་མཛད། དེའང་ཞང་སྣ་ནམ་ཐོག་མར་གཉེན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་བསྐྱོན་བཞིན་པའི་སྐབས་དྲོད་རླུང་ལ་རང་དབང་ཐོབ་སྟབས་ཐང་ལྷའི་གངས་རི་བཞུར་བས། ཐང་ལྷས་སེང་གེའི་འོ་མ་ཞལ་དཀར་གང་ཕུལ་ནས་ཁྱེད་འདིར་བཞུགས་ན་ང་ཡི་གངས་རི་བཞུར་བ་འདུག་པས་ཕེབས་པར་ཞུ་ཞེས་ཞུས། དེ་ནས་ཞང་སྣ་ནམ་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་གསུང་གཏོར་གནང་བ་བཞིན་པའི་སྐབས་བྱ་རོག་གཅིག་གིས་མཆོད་ཆས་གན་ཏ་ད་ལྟའི་དགོན་ཆགས་ཡུལ་གྱི་རྒྱབ་རིའི་སྟེང་ཁྱེར་སོང་བས་ད་ངའི་དགོན་པ་གནས་འདིར་འདེབས་དགོས་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ་ཐོག་མར་བྱམས་ཁང་བཞེངས་གནང་མཛད། གནམ་མཚོའི་གཞིས་བདག་རྡོ་རྗེ་གཡུ་སྒྲོན་མས་ཀྱང་ཞང་སྣ་ནམ་ལ་གཡུའི་ཆིབས་སྒ་ཞིག་ཕུལ་གནང་བ་བྱམས་ཁང་གི་ཀ་བའི་འོག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ཞང་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱམས་པ་སྤུན་གསུམ་བཞེངས་གནང་བའི་ནང་བྱམས་པ་དེ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་སེམས་པ་གསུམ་རྩེག་ཞེས་ཞུ་བས་སེམས་དཔའ་གསུམ་རྩེག་ཞུ་བ་ནི་སྔོན་གནས་དེའི་ལུག་རྫི་ཞིག་ལུག་འཚོ་བར་འགྲོ་སྐབས་ལུ་གུ་ལ་ཞེས་པར་རྡོ་ཕ་བོང་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་སླེབས་སྐབས་མ་མོ་ཞིག་གིས་ལུ་གུར་འོ་མ་སྟེར་བའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དང་། ཡང་མར་ལོག་ཡོང་དུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཞང་སྣ་ནམ་ལ་ཞུས་པས་ཞང་གིས་རྡོ་དེ་བཤགས་གནང་བས་དེའི་ནང་ནས་གསེར་གྱི་བྱམས་པ་ཁྲུ་གང་ཙམ་ཞིག་ཐོན་པས་དེ་བྱམས་པའི་གཟུངས་སུ་ཕུལ་བས་གཅིག བྱམས་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་བཞེངས་བཞུགས་པས་གཉིས། བྱམས་པ་བཞེངས་བསྒྲུབས་རྗེས་ཞང་སྣ་ནམ་བྱམས་པར་ཐིམས་པས་གསུམ་བཅས་སེམས་དཔའ་གསུམ་ལྡན་ཞུ་བ་དེ་ལྟར་བྱུང་། གོང་གསལ་ལུང་བསྟན་མཁན་གྱི་ལུག་མ་མོ་དེའི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་བཞེངས་གནང་བ་ལ་མ་མོའི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། དེ་རྗེས་ད་ལྟའི་དགོན་དེ་བཞེངས་གནང་མཛད། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་སོ་དྲུག་གི་མགོན་ཁང་ནང་གཡུ་སྒྲོན་མ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། མགོན་ཆོས་ལྷ་རྣམ། བཀའ་སྲུང་ཡང་དགོན་ཆོས་རྒྱལ་བཅས་ཡོད། ཡང་དགོན་ཆོས་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི། གླང་དར་དུས་ཆོས་བློན་ཁྲང་ཁ་བན་ཆུང་ཞེས་པ་གསོན་པགས་བཤུས་པས་དེ་བཙན་དུ་སྐྱེས་ཏེ་འཕན་པོའི་མདའ་རུ་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱལ་བས་ཇོ་བོ་རྗེས་དམ་ལ་བཏགས་གནང་ནས་དགོན་དེའི་དཀོར་བདག་ཏུ་བཀོད་ཅེས་གསུངས། འདུ་ཁང་སྦུག་གི་དྲི་གཙང་ཁང་ནང་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་ཐོག་སོ་ཉི་ཐོག ལི་མའི་སྨན་བླ་བདེ་གཤེགས་བརྒྱད། དེའི་ཞོགས་སུ་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་། འདུ་ཁང་ནང་ལི་མའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་སོགས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད། སྔོན་དགེ་འདུན་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་གྱིས་དགེ་ལྡན་ཕྱག་བཞེད་མཛད། ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༣ཚེས་༨ནས་ཟླ་༤ཚེས་༡༥བར་རྒྱུད་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཆོས་ཚུགས། རྒྱུད་སྡེ་བརྒྱད་ཅེས་པ་ནི། སྤྱིར་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་སྟེང་ཚེ་དཔག་མེད། ཀུན་རིག ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། སྨན་བླ་བཅས་བརྒྱད་པོའི་རྡུལ་མཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྲལ་འགོ་སོ་སོར་ཡོད། བོད་ཟླ་༤ཚེས་༡༤.༡༥སོ་སོར་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དང་མགོན་ཆོས་ཆོས་ལྷ་རྣམ་བཀའ་སྲུང་བཅས་ཀྱི་གར་འཆམ། ཚེས་༡༦ཉིན་གོས་སྐུ་གཤམ་པ་སོགས་གནང་སྲོལ་ཡོད། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་འདུ་ཁང་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། ལྡེབས་རིས་རྙིང་མ་མང་པོ་བཅས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེར་རྡོ་རིང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཇུན་གར་དམག་དུས་བྱམས་པ་གཏོར་རྩིས་བྱས་ཏེ་དབུ་བཏུམས་ནས་བཞག་པ་ལ་དབུ་སྐྲ་སྐྱེས་པས་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ཏེ་དགོན་པ་མ་གཏོར་བ་དང་རྡོ་རིང་དེའང་ཕུལ་ཞེས་ཟེར། ཡང་དགོན་དེ་ནས་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་སོང་ན་ཀོ་ཐང་ཞེས་པར་ར་ལུང་དགོན་ལྟག་འོག་ཅེས་བཙུན་དགོན་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་གྱང་གོག་ཡོད་སར་ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་མཆོད་རྟེན་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ནམ་གྱི་སྐྱ་རེངས་གསུམ་
རི་པོ་ཏ་ལར་ཉི་མ་ཤར་ཚེ་དང། གསེར་གྱི་རི་བདུན་ལ་ཉི་མ་ཤར་ཚེ་དང། འཛམ་བུའི་གློང་གི་རི་ལ་ཉི་མ་ཤར་ཚེ་དང་གསུམ་མོ།།
སེ་མོ་གྲུ་བཞི་
དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་འགོར་བྲིས་པའི་ཆོས་ལུགས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་པའི་གཏམ་དཔེ་ཕྱོགས་བསྡུས་ནང་། སྔར་བྱང་གི་འབྲོག་པའི་ས་ཁུལ་དུ་སེ་མོ་གྲུ་པ་ཟེར་བའི་ལུང་པ་གཅིག་ཡོད་པ་དེའི་འབྲོག་པ་རུས་རྒྱུད་མི་འདྲ་བ་ཁག་གཉིས་ཕན་ཚུན་དགྲ་ཤ་ལེན་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བཤད་འདུག་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀོ་རི་ཡ།
ཀོ་རི་ཡ་(한국 ངམ་ 조선)
ནམ་དུས་བཞི་
དཔྱིད། དབྱར། སྟོན། དགུན་ཏེ་བཞི།
སྡེ་གཟར་
གྲོང་སྡེ་ནང་ཁུལ་དུ་མི་མཐུན་པ་ལངས་པའི་འཁྲུག་སློང་གི་མིང་། social disharmony among the community or village
ནམ་ནངས་
（ནམ་མནངས་）ནམ་ལངས་པའི་དོན།
པྲ་ཚིལ་
པྲ་ཚིལ་ནི་སྲོག་ཆག་དང་རྩི་ཤིང་གཏེར་རྫས་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་སྣུམ་གྱི་རིགས་འབྱར་བག་ཅན། ཞུ་སླ་ཞིང་ཆུ་རུ་མི་འཇུ་བའི་རྫས་ཤིག་གི་མིང་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་ལས་བྱུང་བའི་པྲ་ཚིལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།
ཁེབ་ཊན་ཧ་རྡོག
ཁེབ་ཊན་ཧ་རྡོག་ནི་ཏིན་ཏིན་གྱི་དཔའ་རྩལ་ནང་གི་འཁྲབ་སྟོན་པ་གཅིག་རེད།
བྱིས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གསོ་
བྱིས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གསོ་གླེང་བ། ང་རང་ནི་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལས་གནས་སུ་ཡོད་པའི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་མི་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་།རང་ཉིད་ལ་ཁོམ་སྐབས་ཏོག་ཙམ་རེ་བྱུང་དུས་གླེང་ཚོམས་འདིའི་ནང་ནས་ཕ་མ་དང་དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བྱིས་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་སློབ་གསོའམ་གསུང་བཤད་རེ་ཟུང་ལ་ནམ་ཀུན་ནུས་ཚོད་ཀྱིས་ཉན་གྱི་ཡོད། བྱིས་སྐྱོང་སྐོར་ནས་ང་རང་གིས་བློ་བསྐྱེད་གསར་བ་ཡང་མང་བོ་རག་བྱུང་། དེ་རིང་དུས་ཚོད་ཏོག་ཙམ་ཡོད་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་དྲན་ཚུལ་ཉུང་ཙམ་ཞིག་བཤད་རྒྱུ་ཡིན།དང་པོ་དྲན་སྐུལ་བྱེད་འདོད་པ་ནི་གལ་སྲིད་ངའི་སྐད་ཆའི་ནང་དུ་དྲྭ་ཚོམས་འདིའི་ནང་གི་དྲྭ་གྲོགས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་དང་མི་འཚམས་པ།ཡང་ན་གནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་བ་ཡིན་ན་ཐད་ཀར་སྐྱོན་བརྗོད་གནང་རོགས།
སྤྱིར་སློབ་གསོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དོན་གྱི་གཏིང་ཟབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་གནས་པའི་མི་རིགས་སོ་སོས་དེ་ལ་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན།འཛམ་གླིང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དུ་འགྱུར་ལྡོག་མང་བོ་ཞིག་དེ་མཚུངས་སུ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།དཔེར་ན་མི་རིགས་ཤིག་གི་རྐང་བ་ས་ལྒང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དུ་འཛུགས་ཐུབ་མིན་དང་། མི་རིགས་ཤིག་གི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་མིན་ལ་སོགས་པའང་གཙོ་བོ་སློབ་གསོ་འཕེལ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།   འཛམ་གླིང་གི་འཕོ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་དང་ལྷན་དུ་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་ལའང་འཕོ་འགྱུར་རབ་དང་རིམ་པ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།དེས་ན་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་དེ་ཡང་མི་རིགས་གཞན་པ་ནང་བཞིན་རྣམ་པ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དོན་གྱི་གཏིང་ཟབ་པ་ཞིག་ཡིན་མོད།འཛམ་གླིང་གི་སློབ་གསོའི་འཕེལ་འགྱུར་དང་ལྷན་དུ་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་ལའང་གོང་སྨྲས་བཞིན་འགྱུར་བ་མང་བོ་ཞིག་བྱུང་བཞིན་ཡོད།དེ་ནི་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུར་གྲུབ། ཡིན་ན་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་གྱི་འགྱུར་བ་དེ་མིས་བློ་ཡིད་དུ་ཤོང་ཐབས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཆུ་ཚོད་སྐར་ཆ་རེ་ལ་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ལ། དེས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བརྡབ་གསིག་དྲག་པོ་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེ་མཚུངས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།  མིག་སྔར་ང་ཚོ་བོད་ནང་གི་སྤྱི་ཚོགས་དང་སློབ་གསོ་ལ་མཚོན་ན།  བྱིས་པའི་སློབ་གསོའི་སྐོར་ལ་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པའི་སྒང་རེད་ལ།  དེའི་ཕྱོགས་ནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་འགྲོ་གི་ཡོད།  བྱིས་པའི་སློབ་གསོར་མཚོན་ནའང་ཁྱབ་ཁོངས་དང་གྲུབ་ཆ་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་།ངས་དེ་རིང་འདིར་དམིགས་བསལ་གྱི་བྱིས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་ནས་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་དང་འདོད་ཚུལ་ཉུང་ཙམ་ཞིག་བཤད་རྒྱུ་ཡིན། ང་རང་གི་བྱིས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་གསོ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད།དང་པོར་ཕ་མ་དང་། བྱིས་སྐྱོང་དགེ་རྒན། སློབ་ཆུང་དགེ་རྒན་སོགས་བྱིས་པ་དང་ཁྱིམ་བདག ལས་རིགས་གཞན་དག་གཉེར་མཁན་དག་ལ་བྱིས་པའི་འཕྲོད་བསྟེན་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ཤེས་སུ་འཇུག་དགོས། དེ་ནས་བྱིས་པའི་གཤིས་རྒྱུད་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཇགས་སུ་འཇུག་རྒྱུ་ནི་གལ་བོ་ཆེ་ལ་ནན་ཏན་དང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྒྱ་ཚར་གྱི་ཚུལ་དུ་འདུག  ང་ཚོའི་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་བདེ་ཐང་གི་སྒོ་ནས་འཚར་ལོངས་འབྱུང་ཐུབ་མིན་ནི་བྱིས་པའི་རྒྱུད་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཇགས་སུ་འཇུག་ཐུབ་མིན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་ནད་རིགས་མང་བོ་ཞིག་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་བསྟེན་ནས་འབྱུང་གི་ཡོད་ལ།ཐ་ན་མིག་སྔར་གྱི་འཚོ་གནས་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་མང་བོ་ཞིག་ཀྱང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་གི་ཡོད།ཆུང་བ་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཆེ་བ་འཛམ་གླིང་གི་ཤི་གསོན་དང་བདེ་སྡུག་མང་བོ་ཞིག་ཀྱང་འདི་ལ་འཕྲད་ཡོད་པ་རེད། ༡ འཛམ་གླིང་སྒང་དུ་མངལ་དུས་སློབ་གསོ་ཞེས་གྲགས་ཆེ་ལ་དེར་དང་དོད་ཆེན་པོ་མཛད་ཀྱི་ཡོད། ཕྲུ་གུ་མངལ་དུ་མ་ཆགས་སྔོན་ནས་ཨ་མས་རང་གི་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ།གཙང་སྦྲ་སོགས་ལ་གཟབ་ནན་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་བདག་གཅེས་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་ཤེས་བྱ་རྟོགས་དགོས་ལ།དེའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ཡང་རྟོགས་དགོས། དེ་ནི་བྱིས་པ་ནད་མེད་བདེ་ཐང་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་ཁྱིམ་ཚང་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་ཞིག་གི་རྨང་ཚུགས་པའི་གཞི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན།
བྲམ་ཟེ་
1 གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་རིམ་གྲས་ཤིག་གི་མིང་སྟེ། སྐུ་དྲག་རིམ་གྲས་ནང་གི་རིམ་པ་གཉིས་པ་ཡིན། 2 རྒྱ་གར་ཆོས་ལུགས་རིགས་ཤིག་དང་ཆོས་དེ་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཆོས་ལུགས་པ་ལ་ཡང་གོ།
བྲི་
བྱེད་མེད་ལས་ཚིག ཇེ་ཉུང་དང་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བའི་དོན། འབྲུ་རློན་པ་བསྐམས་ན་བྲི་འགྲོ་ལྟ་བུ།
ནམ་པ་ལྡེ་རྒྱལ་
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་པ་ཟེར་བ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞང་ཞུང་ནམ་པ་ཞེས་པ་གསལ་བ་ལྟར་ན། ནམ་པ་དང་ཞང་ཞུང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་སྣང་བས་དཔྱད་པར་ཞུ།
སྤྱན་ལེགས་བྱམས་ཁང
རྒྱལ་སྟོད་ནས་སྤྱི་ལེ་བདུན་ཙན་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ནུབ་བྱང་མཚམས་སུ་བསྐྱོད་ན་སྤྱན་ལེགས་གྲོང་དབུས་སུ་བྱམས་ཁང་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། བྱམས་ཁང་དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པར་དབུས་གཙང་གི་མཁས་པ་མི་བཅུའི་གྲས་ཀླུ་མེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སློབ་མ་འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བླ་མ་ཞང་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ནས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། ཞང་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེས་ཉིན་གཅིག་ལ་འཕན་པོའི་བྱམས་པ་སྤུན་གསུམ་བཞེངས་གནང་བ་ལ་རྭག་མ་དང་རྒྱལ་གྱི་བྱམས་པ་ཐོག་སོ་ཉིས་ཐོག་དང་། སྤྱན་ལེགས་བྱམས་པ་ཐོག་སོ་གསུམ་ཐོག་ཅན་བཞེངས་གནང་མཛད། སྤྱན་ལེགས་བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆ་བྱད་ཡིན་དོན་ནི་རིགས་ལྔ་ཐེངས་གསུམ་ཕུལ་ཀྱང་མ་བཞེས་སྟབས་དེའི་ས་ཡིས་བྱམས་ཁང་དེ་དང་ཉེ་བའི་ལྟད་སྟེང་སྒང་ཞེས་པར་རིགས་ལྔ་ལྷ་ཁང་ཞེས་པ་ཞིག་བཞེངས་གནང་མཛད། སྔོན་གྱི་སྤྱན་ལེགས་བྱམས་པ་ནི་ཐོག་སོ་གསུམ་ཐོག་ཅན། བྱམས་པ་སྤུན་གསུམ་ནང་ནས་བྱམས་པ་འདི་སྤྱན་ལེགས་པས་སྤྱན་ལེགས་བྱམས་པ་ཞེས་དང་། ད་དུང་འཁོར་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་དང་། རྩིག་ལྡེབས་སུ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ་བརྙན་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། སྔོན་རྒྱལ་སྟོད་ཀྱི་ཁོངས་ཡིན། ད་ལྟ་བྱམས་ཁང་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་བྱམས་པའི་སྐུ་ཚབ་ཐོག་སོ་གསུམ་ཐོག་ཅན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། རྩིག་ལྡེབས་སུ་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་གྱི་རྗེས་ཤུལ་དང་། ལྡེབས་རིས་རྙིང་མ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་བྱམས་ཁང་དེ་ནས་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་སོང་ན་རྒྱལ་སྟོད་ཡང་དགོན་རིན་པོ་ཆེའི་རི་ཁྲོད་ཡང་དགོན་རི་ཁྲོད་ཅེས་པ་དང་། གངས་རྒྱ་རི་ཁྲོད། ཐར་པ་གླིང་བཙུན་དགོན། ཉི་མ་དབྲག་དགོན་པ་དང་རི་ཁྲོད་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ཀོ་རི་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ།
ཀོ་རི་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཀོ་རི་ཡའི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ནམ་བར་ཚུན་གྱི་ཞལ་ལྕེ་
རྟ་དང་ཕྱུགས་སོགས་སེམས་ཅན་གཡར་ནས་བདག་པོར་རྩིས་སྤྲད་རྗེས་ནམ་ཕྱེད་གོང་དུ་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་ན་གཡར་མཁན་གྱིས་འགན་འཁུར་བ་མ་གཏོགས་གཡར་མཁན་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཞེས་འཁོད་པའི་ཁྲིམས་ཤིག
དཀར་ཕྲུག
དཀར་ཕྲུག་ནི་ཏིན་ཏིན་གྱི་དཔའ་རྩལ་ནང་གི་འཁྲབ་སྟོན་པ་གཅིག་རེད།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
Tintin seikkailut
ཀོའུ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ།
༄༅། ། ཆོ༵ས་ཀྱི༵་འབྱོར་བས་གདུལ་བྱའི་དབུལ་བ་སེལ།། ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ནོར་བུའི་མཛོད་ལ་དབང།།
སྐུ་གསུམ་རྒྱ༵མཚོ༵འི་གོས་ཅན་ཐ་གྲུ་ལ།། དབང་བསྒྱུར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ།།
སྐལ་བཟང་བུང་བ་རྣམས་ལ་ད་སྦྱིན་གྱི།། དད་པའི་གར་བྱོས་བསྟོད་པའི་གླུ་ལོངས་ཤིག།
དགུང་ལོ་བདུན་བཞེས་པ་མེ་མོ་གླང་གི༼ ཕྱི་ལོ༡༥༧༧ ༽ལོ་ལ་བླ་མ་གོང་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་པའི་སྤྱན་སྔར་བྱོན་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་ཁ་ཏོན་ཆོས་སྤྱོད་འཛིན་པ་སོགས་ལ་ཞུགས་པས་ཡི་གེ་འདྲི་འདོན་གཉིས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྗགས་བདེ་བ་དང་འཛིན་ཡངས་པ་དང་བློ་གསལ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བས། བླ་མ་དང་མཆེད་གྲོགས་ཀུན་གྱིས་ངོ་མཚར་བའི་གནས་སུ་འཛིན། ལོ་བདུན་ནས་བཟུང་སྟེ་བཅུ་བདུན་གྱི་བར་དུ་བླ་མ་གོང་མའི་སྤྱན་སྔར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བཞུགས་ནས་ཆོས་མང་དུ་གསན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས།
དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་བཞེས་པ་ཤིང་ཕོ་སྤྲེའུ༼ ཕྱི་ལོ༡༥༨༤ ༽ལོར་མདོ་སྨད་ཀྱི་སའི་ཐིག་ལེ་ཤར་ཙོང་ཁར་སྤྲུལ་སྐུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་སྤྱན་སྔར་རབ་དུ་བྱུང་། སྟོང་སྐོར་སྤྲུལ་སྐུ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་དབང་བོ་ལ་སོགས་པའི་བླ་མས་མཚན་ཅན་མང་དུ་མཇལ་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་དབང་བོའི་དྲུང་དུ་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན། དེ་དག་དགོངས་ནས་ལོ་རྒྱུས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལོ་བདུན་ནས་རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་བར།། སྔོན་ཐོས་བསམ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས།། བློ་གསལ་ཞིང་ལྕེ་བདེ་ཚིག་འཛིན་སོགས།། གྲོགས་གཞན་གྱིས་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་འཛིན།། ཞེས་གསུང་།
དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་བཞེས་པ་མེ་མོ་ཕག་གི༼ ཕྱི་ལོ༡༥༨༧ ༽ལོ་ལ་བླ་མ་གོང་མས་ཟང་ཟིང་གི་མཐུན་རྐྱེན་གྲོགས་དང་བཅས་ཏེ་དབུས་ཕྱོགས་སུ་བརྫངས། ལོ་དེ་ལ་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས། རྗེ་བླ་མའི་གདན་ས་རི་བོ་དགའ་ལྡན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་སྤྱན་སྔར་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་སླར་ཡང་བཞེས། མཁས་པའི་དབང་བོ་སྒོམ་སྡེ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་མའི་རྗེས་གནང་སོས་གསན། ཆོས་རྗེ་དམ་ཆོས་དཔལ་འབར་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཞུས། གནས་དེ་དང་འབྲས་སྤུངས། སེ་ར་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་མཇལ་ཞིབ་ཏུ་མཛད། ལྷ་སར་བྱོན་ནས་ཇོ་ཤཱཀ་སོགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་གང་འདོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཐུགས་འདུན་དྲག་པོས་བཏབ། དེ་ནས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་ཆོས་སྡེར་བཞུགས་ནས་སྒོ་མང་གི་ཆོས་གྲྭར་བྱོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཆུ་བཟང་བྱམས་པ་ལྷུན་གྲུབ་བསྟེན་ནས། ལོ་ངོ་མཐོང་གཉིས་སུ་བསྡུས་གྲྭ་བརྩིས་པས། རིགས་པའི་འཆར་སྒོ་དང་འཛིན་དང་དོན་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སོགས་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མཆེད་གྲོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྷག་པར་གྱུར། དེ་རྗེས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐལ་ཕྲེང་། སྤྱི་དོན་འཛིན་པ་སོགས་ལ་ཞུགས་པས་ར་ཕྱིན་གྱི་ཚིག་དོན་གཉིས་ཀ་ལ་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་ལྟར་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་མཁས་པར་གྱུར། སྐབས་དེར་ཆོས་རྗེ་ཆུ་བཟང་བས་སྒོ་མང་གི་སློབ་དཔོན་བཞག་ནས། ཞྭ་དམར་རབ་འབྱམས་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོ་རང་གི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོས་པས། བླ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དབུ་མ་འདུལ་མཛོད་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་གསན་ནས་མཁས་མང་འདུས་པའི་དབུས་སུ་ཕྲ་ཞིང་འཛངས་ལ་ཞིབ་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་མཁས་པ་རྣམས་སྔར་མིང་ཙམ་ཡང་ཐོས་མ་མྱོང་བའི་ལེགས་བཤད་གསར་བ་དུ་མའི་བདུད་རྩིས་ཡིད་ཀྱི་བུམ་བཟང་གང་བས། ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་འཁྲི་ཤིང་དད་པའི་བསེར་བུས་བསྐྱོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙན་གྲགས་དྲི་བསུང་གི་དོ་ཤལ་ཁ་བ་འཛིན་པའི་ཅོ་སྐྱེས་སྒེག་མོ་ཡང་སྐལ་བཟང་དུ་བྱས་པས། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་སྔ་མ་རྣམས་ལ་སྲེད་པ་དོར་ནས་ཨེ་མ་མ་ལ་བདག་ནི་མེའི་ཕོ་ཉས་མ་བོས་ཀྱི་བར་དུ་འདི་དང་འདི་འདྲ་པའི་དམ་པའི་ཁུར་འཛིན་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་མི་སྐྱེད་སྙམ་ནས་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།།
དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་བཞེས་པ་མེ་ཕོ་སྤྲེའུ༼ ཕྱི་ལོ༡༥༩༦ ༽ལོ་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་ཕར་ཚད་གཉིས་ལ་གླེང་བསྲེས་བྱས་པས། དཔང་དུ་བཞུགས་པའི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་རྣམས་ནི་དད་པ་དང་དགའ་སྤྲོས་མྱོས། རང་ལ་རྩོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་གྲོགས་ཟླ་ནི་འཇིགས་སྐྲག་གི་རི་རབ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བས་ནོན་ཏེ་རོ་འཛིན་དྲང་སྲོང་ཁའི་དབེན་ཁང་དུ་སྨྲ་བཅད་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། དེ་ལྟར་བཀའ་བཅུའི་མཚན་གསོལ་ནས། དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་བཞེས་པ་མེ་མོ་བྱ༼ ཕྱི་ལོ༡༥༩༧ ༽ལ་རིགས་པའི་འབྱུང་གནས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་ཕེབས། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་དཀྱིལ་ཁང་བའི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་བསྟེན་ནས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སྦྱངས། གནས་དེར་པཎ་ཆེན་ཆོས་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་བ་ལ་འཇམ་དབྱངས་གཙོ་འཁོར་ལྔ་བ། ཚེ་རྟ་གཉིས། སྨེ་བརྩེགས་དང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་རྗེས་གནང་སོགས་གསན། གངས་ཅན་ཆོས་འཕེལ་དུ་བྱང་བའི་སློབ་དཔོན་པའི་སྤྱན་སྔར་ཡང་ཚད་མའི་སྐོར་མང་དུ་གསན། སླར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་བྱོན་ནས། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྙེན་པ་ལ་བཞུགས། དེའི་ཚེ་བསྙུང་ནད་ཕྲན་བུ་ཞིག་ཡོད་པས་ཐུགས་དམ་བརྟག་པ་ཞུ་བ་དང་། བསྙེན་རྫོགས་བསྒྲུབ་པའི་ཞུ་བ་འབུལ་བའི་ཆེད་དུ་ཉེ་གནས་ཆོས་རིན་ཆེན་པ་ཕྱག་ཡིག་དང་བཅས་ཏེ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དབེན་པར་བཞུགས་པའི་སྤྱན་སྔར་བཏང་། དེ་ནས་ཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་བཀས་བསྐུལ་བ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱང་དམ་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་མཐུན་པར་བྱ བའི་ཆེད་དུ་བྱང་ངམ་རིང་གི་ཆོས་སྡེར་བྱོན་ནས། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པའི་པོ་ཏི་དུ་མ་ལ་གསུང་བཤད་གནང་བའི་སྒོ་ནས། རབ་འབྱམས་ཀྱི་གླིང་བསྲེས་བྱས།
དེ་ནས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཕེབས། པཎ་ཆེན་ཆོས་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་པ་ལ་འཇམ་དབྱངས་གཙོ་འཁོར་ལྔ་པ་དང་། ལྷ་མོ་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་མང་དུ་ཞུས། སླར་དབུས་སུ་བྱོན་ནས། དགེ་ལྡན་དུ་རྒྱུད་གྲྭར་ཞུགས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་རྣམ་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་པའི་སྤྱན་སྔར་འདུས་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས། དགུན་ཆོས་དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་རླུང་གི་བསྙུང་ནད་ཀྱི་སྟབས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཡུན་རིང་བཞུགས་མ་ཐུབ་པར། སླརའབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས། སྔགས་པའི་སློབ་དཔོན་ནམ་མཁའ་བཟང་པོ་ལ། བདེ་མཆོག་ལུས་དཀྱིལ། ཕག་མོ་བཅུ་གསུམ། འདུས་པ་འཇམ་རྡོར། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་སོགས་ཀྱི་དབང་དང་། མཁའ་སྤྱོད་མ་དཀར་དམར་གྱི་རྗེས་གནང་སོགས་ཆོས་དཀའ་ཅི་རིགས་པ་གསན། མཚམས་ཤིག་སྐྱིད་སླད་ཀྱི་རེ་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས། ལྷ་རིན་པོ་ཆེ་ལ། མགོན་པོ་ཏྲཀྴད་དང་དུར་ཁྲོད་བདག་པོ་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་དང་། ཁྱུང་པོ་མགུར་བརྒྱད་ྱི་གདམས་ངག་སོགས་ལུང་ཡང་མང་དུ་གསན་ཅིང་། སྐྱེ་བརྟག་ཞུས་པས་བསླབ་གསུམ་ལྡན་པའི་མི་ལུས་ཐོབ་པར་ལུང་བསྟན། ཡང་སྐབས་ཤིག་ཉིན་སྡེངས་སུ་ཕེབས་ནས། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ། དཔེ་ཆོས་རིན་སྤུངས། ཧོར་སྟོན་པའི་བློ་སྦྱོང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་མནོས་ཤིང་ཐུགས་དམ་བརྟག་པ་མཛད་པས་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་འཇམ་དབྱངས་སུ་ལུང་བསྟན། སླར་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས། འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་ཞིབ་བཤད། རིམ་ལྔའི་དམར་ཁྲིད། བདེ་མཆོག་འདོད་འཇོ། བདེ་མཆོག་འདོད་འཇོ། རྫོགས་རིམ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་སོགས་ལུང་གི་རིམ་པ་དང་། འཇམ་དཀར་སྒྲོལ་མ་དཀར་སྔོན། ཨུ་ཙ་ར། སྨྲེ་བརྩེགས་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་གི་བཀའ་དྲིན་ཡང་མང་དུ་ནོད་ཅིང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནས་ལ་དྲིས་གཏུགས་ལེགས་པར་མཛད་པས་ཐུགས་མཆོག་ཏུ་རིངས་པར་བྱས། དེའི་ཚེ་ས་གསུམ་མའི་བསྡུས་དོན་སོགས་རྩོམ་གྱི་ཕྲེང་བས་མཁས་པ་རྣམས་མཉེས་པར་མཛད། རིམ་ལྔའི་དམར་ཁྲིད། འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད། བདེ་མཆོག་འདོད་འཇོ། རྫོགས་རིམ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་སོགས་ལུང་གི་རིམ་པ་དང་། འཇམ་དཀར་སྒྲོལ་མ་དཀར་སྔོན། ཨུ་ཙ་ར། སྨྲེ་བརྩེགས་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་གི་བཀའ་དྲིན་ཡང་མང་དུ་ནོད་ཅིང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནས་ལ་དྲིས་གཏུགས་ལེགས་པར་མཛད་པས་ཐུགས་མཆོག་ཏུ་རིངས་པར་བྱས། དེའི་ཚེ་ས་གསུམ་མའི་བསྡུས་དོན་སོགས་རྩོམ་གྱི་ཕྲེང་བས་མཁས་པ་རྣ མས་མཉེས་པར་མཛད། རིམ་ལྔའི་དམར་ཁྲིད། འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད། བདེ་མཆོག་འདོད་འཇོ། རྫོགས་རིམ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་སོགས་ལུང་གི་རིམ་པ་དང་། འཇམ་དཀར་སྒྲོལ་མ་དཀར་སྔོན། ཨུ་ཙ་ར། སྨྲེ་བརྩེགས་སོགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་གི་བཀའ་དྲིན་ཡང་མང་དུ་ནོད་ཅིང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནས་ལ་དྲིས་གཏུགས་ལེགས་པར་མཛད་པས་ཐུགས་མཆོག་ཏུ་རིངས་པར་བྱས། དེའི་ཚེ་ས་གསུམ་མའི་བསྡུས་དོན་སོགས་རྩོམ་གྱི་ཕྲེང་བས་མཁས་པ་རྣ མས་མཉེས་པར་མཛད།
དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་བཞེས་པ་མཛེས་བྱེད་བྱ་བ་ཆུ་མོ་ཡོས་ཀྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༦༠༣ ༽ལོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་ཞིང་གཞན་མ་གཤེགས་ཀྱི་བར་དུ། ཉིན་རེ་བཞིན་འཆགས་མེད་ཀྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་རིམ་པ་ལ། ཡི་དམ་བཅུ་གསུམ་མའི་ཆོ་ག ཡིག་བརྒྱ་བརྒྱ་རྩ། ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱི་གཏོར་བསྔོས་དང་བཅས་པ། གཏོར་མ་བརྒྱ་རྩ། ཛམ་སེར་ནག་གི་ཆུ་སྦྱིན་དང་བཅས་པ། ཕུང་བོ་གསུམ་པའི་མདོ། ཡན་ལག་བདུན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་བཅས་པ། ཆོས་ཞུས་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་བསྟོད། མདོ་སྒྲོལ་རྩ་ཤེས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བས་ཉམས་རྟོགས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་འབར་རོ།། ཁྱད་པར་དུ་ཐུན་དྲུག་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་ནས་སྡོམ་གསུམ་གྱི་ཉེས་ལྟུང་གིས་མ་གོས་པར་མཛད་ཅིང་། བརྒྱ་ལ་གལ་སྲིད་གོས་ནའང་མྱུར་དུ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པ་དང་། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལམ་རིམ་གྱི་ཁྲིད་དང་བཅས་པ་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་མཛད་ཀྱང་མཉམ་གཞག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པའི་ཚེ་ཡང་ཆོས་བཀའ་མང་དུ་གསན།
དགུང་ལོ་སོ་བཞི་བཞེས་པའི་ཤིང་ཕོ་འབྲུག༼ ཕྱི་ལོ༡༦༠༤ ༽ལ་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། ཡོན་བདག་གྲྭ་བུ་སློབ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་ཕབ། དམར་སེར་བྱ་བ་མེ་སྦྲུལ༼ ཕྱི་ལོ༡༦༡༧ ༽ལ་ཤར་ཙོང་ཁའི་སྐུ་འབུམ་བྱམས་ཆེན་གླིང་གི་ཁྲི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས། བློ་གསལ་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་ལ་བསྡུས་པ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐལ་ཕྲེང་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་མང་དུ་འགྱེད་པར་མཛད་ཅིང་། ཡོན་བདག་རྣམས་ལའང་གང་བཞེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཞག
དགུང་ལོ་ང་བཞི་བ་རབ་བྱུང་བཅུ་བའི་ཤིང་བྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༦༢༤ ༽ལོར་རེབ་གོང་རོང་བོར་ཕེབས། རོང་བོ་ཆོས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་གཟིགས་མར་གྲགས་པའི་ལྷ་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་ལ་སྤྱན་དབྱེ་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་མཛད་པས་ཡེ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཞུགས་པའི་ཉམས་སྣང་དང་སྤྱན་ལྟས་ལེགས་པར་བྱུང་། མཁས་པའི་དབང་ཕྱུག་རོང་བོ་བིས་བ་མི་ཕམ་ཟླ་བས་མཛད་པའི་གཡེར་གཤོང་དགེ་འདུན་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་འཁྲུངས་རབས་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་ཐར་གསེར་གྱི་སྒོ་མང་ཞེས་པ་ལས། དེ་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལོ་བཞིའི་ཁོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ནས་ཤིང་ཕོ་བྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༦༢༤ ༽བའི་རྒྱལ་ཟླ་༡༢བའི་བཅོ་ལྔ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཉི་མ་ལ། མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་དུ་སོན་པའི་པཎྚི་ཏ་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཀུན་མཁྱེན་ཀོའུ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའམ་མཚན་གཞན་འཇམ་དབྱངས་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྡེས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ། ཁྲིམས་ལྡན་རིག་པ་འཛིན་པའི་འཁོར་གྱི་ཚོགས་དང་བཅས་སྤྱན་དབྱེ་རབ་གནས་རྒྱས་པ་ལུང་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབས། ཞེས་གསུངས་སོ།། དབེན་པ་ལ་ཐུགས་མཆོག་ཏུ་སྤྲོ་བའི་དབང་གིས་འ་ཆུང་གནམ་རྫོང་། རྒོད་པོ་རྫོང་། བྲག་དཀར་རི་ཁྲོད་སོགས་སུ་ཐུགས་དམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་ཆེས་ཆེར་གཞོལ། ཁྱད་པར་དུ་དབེན་གནས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་རྫོང་གི་གཞི་བཏིང་སྟེ། ཟ་བྱེད་མེ་སྟག་གི་ལོ་ཚུན་ཆད་ཕལ་ཆེར་གན ས་དར་བཞུགས་ཤིང་། སྐབས་འགར་དགོན་པར་དུ་ཕེབས་ནས་ཀྱང་། དབང་རྗེས་གནང་། གསང་འཇིགས་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་རིམ་གྱི་བརྩི་གཞག་གི་སྤྱི་ཆོས་སོགས་གང་ལ་གང་ཕན་མཛད་དོ།།
དགུང་ལོ་ང་དྲུག་པ་ཟད་པ་མེ་སྟག༼ ཕྱི་ལོ༡༦༢༦ ༽ལོའི་དབྱར་དུས་གྲུབ་ཆེན་ཆོས་པ་རིན་པོ་ཆེས་དབེན་གནས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་གདན་དྲངས། སྐབས་དེར་དབེན་དགོན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སྒྲུབ་ཁང་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་དེར་བཞུགས་གནས་ཀྱིས་མཐིལ་བགྱིས་ཏེ། གྲུབ་ཆེན་ཆོས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དང་། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཤར་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ། ཨ་མགྲོན་མཁས་བཙུན་རྒྱ་མཚོ། གཡུ་རྔོག་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དྲང་སྲོང་གསེར་གྱི་རི་བོ་ལྟ་བུ་འདུས་པ་ལ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དབང་བཞི་ཡོངས་རྫོགས། འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མ་དང་། འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་དབང་། གསང་འདུས་འཇམ་རྡོར་དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་། ཀུན་རིག་དང་ཚེ་དཔག་མེ་ལྷ་དགུ་མ་གཉིས་ཀྱི་དབང་། བཀའ་གདམས་ལྷ་བཞི་དང་། སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱ་མཚོ། སྒྲུབ་ཐབས་བརྒྱ་རྩ། སྣར་ཐང་བརྒྱ་རྩ་སོགས་ནས་འབྱུང་བའི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཁྲིད་དང་ལུང་། བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་ལུང་དང་ཁྲིད་བཤད་ལུང་དང་བཅས་པ། རྣམ་ཐར་དད་པའི་འཇུག་ངོགས་དང་རྩ་བ་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་ལུང་། རྣམ་བཤད་སྙིང་པོ་རྒྱན་དང་དབུ་མ་འཇུག་པའི་ཊྰིཀ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ། བདེ་མཆོག་ལཱུ་དྲིལ་གཉིས། བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་ཁྲིད་སོགས་བློ་སྦྱོང་གི་སྐོར་འགའ། གསང་འདུས་འགྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་བཤད་ལུང་སོགས་གཞུང་ཆེན་དུ་མའི་ལུང་བཤད་པ་དང་ཁྲིད ཀྱི་སྐོར་བཅས་ཐུགས་ལ་གང་འདོད་ཀྱི་ཟབ་ཆོས་འདོད་དགུ་བསྩལ། གྲུབ་ཆེན་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་རྗེ་བཙུན་ཆོས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་འདྲེན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལས། མེ་ཕོ་སྟག་ལོ་ཡོངས་རྫོགས་པཎྜི་ཏ།། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བྱ་བ་འམ།། མཚན་གཞན་འཇམ་དབྱངས་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྡེས།། གསང་འདུས་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་གཅིག་བཅུ་གསུམ་མ།། ཀུན་མཆོག་དབང་དང་རྗེས་གནང་དུ་མ་དང་།། རྩ་ཤེས་རྣམ་ཐར་དད་པའི་འཇུག་ངོགས་སོགས།། ཐུགས་ལ་གང་འདོད་དམ་ཆོས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཨ་ཁྱུང་འཇམ་དབྱངས་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་གྲུབ་ཆེན་སྐལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་མགུར་མ་ཐུགས་རྗེ་ཆར་སྤྲིན་བསྐུལ་བའི་དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། རྗེ་ཀོའུ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བ།། གནས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ།། ལྷ་གསང་འཇིགས་ཀུན་རིག་ཚེ་དཔག་སོགས།། དབང་ཁྲིད་ལུང་སྒྲུབ་ཐབས་བརྒྱ་རྒྱམ་གཉིས།། དཔལ་སྣར་ཐང་བརྒྱ་རྩའི་རྗེས་གནང་དང་།། གཞན་ལམ་རིམ་ཆེ ཆུང་རྩ་འཇུག་སོགས།། གཞུང་ཆེན་མོ་དུ་མའི་གཟབ་བཤད་གསན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་སྡེ་བ་ཆོས་རྗེ་བྱ་ཁྱུང་བྲག་དང་རྒྱ་རི་ཆགས་སུ་ཕེབས་པའི་ཚེ་སྤྱན་སྔར་བྱོན་ནས། བདེ་མཆོག དུས་འཁོར། སྔགས་རིམ་ཆེན་མོའི་ལུང་། གདུགས་དཀར་སོགས་ཀྱི་དབང་རྗེས་གནང་ལུང་མན་ངག་མང་དུ་ཞུས། རབ་བྱུང་བྱ་བ་ས་ཕོ་འབྲུག་གི༼ ཕྱི་ལོ༡༦༢༨ ༽ལོ་ལ་རེབ་གོང་དུ་བྱོན་ནས ། བདག་གི་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་འཁོར་མེད་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་ཐོག་དྲངས་སྐྱ་སེར་དད་འདུན་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་ལ་གང་བབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཆར་གྱིས་ཚིམ་པར་བྱས།
དགུང་ལོ་ང་དགུ་བ་དཀར་པོ་ཞེས་པ་ས་མོ་སྦྲུལ་གྱི༼ ཕྱི་ལོ༡༦༢༩ ༽ལོར་སྐུ་འབུམ་ཆོས་སྡེར་ཕེབས། སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་བ་ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་ནག་པ་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ། ཀོའུ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་པ་ཤེས་རབ་སེང་གེ ཆོས་རྗེ་ཤེས་རབ་དཔལ་བཟང་། ཆོས་རྗེ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་། ཟི་ན་ནང་སོ་སོགས་སྦྱིན་བདག་ར མས་ཀྱི་གཙོས་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་དྲུག་ཙམ་དང་ལྷན་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་དབང་དམ་པ་བར་མ་ཆད་པའི་ཕྱག་ལེན་དང་ཞལ་ཤེས་ཀྱིས་གདམས་པས་བརྒྱན་པ་ལེགས་པར་གསན། དབང་དོན་རྣམས་རྒྱུད་དང་གྲུབ་ཆེན་གྱི་དགོངས་བ་བཞིན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པས་དེར་འཚོགས་པའི་མཁས་པ་མཐའ་དག་གི་ཡིད་རང་དབང་མེད་པར་འཕྲོགས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཆུ་མཚོར་དད་པའི་རྦ་རླབས་ཆེས་ཆེར་གཡོས་སོ།། ཞེས་དང་། དབང་རྣམས་གྲུབ་འཕྲལ་དུ་དེར་འཚོགས་པ་མཐའ་དག་དང་འདུལ་བ་ཆོས་རྗེ་འོད་ཟེར་རྒྱ་མཚོ་སོགས་གསར་དུ་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་མང་དུ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད།