cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
སྟོན་པའི་ནམ་ཐར་
རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་གཉེན་སྒྲིག
རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་སློབ་སྦྱོང་རྣམས་མཐར་ཕྱིན། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཞུས་ན་རྒྱལ་སྲས་ཁོང་ལ་སློབ་སྟོན་ཞུ་སའི་ཕུལ་བྱུང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྩེད་མོ་རྩེད་རོགས་ཀྱི་མཆེད་གྲོགས་ཀྱང་ལེགས་པོ་ཡོད། ད་དུང་བཞུགས་སའི་ཕོ་བྲང་དང་བཞེས་རྒྱུའི་ཟ་མ། མནབ་རྒྱུའི་གོས་བཟང་སོགས་གང་ལྟར་ཟས་གོས་གནས་མལ་གང་ཐད་ནས་ཇི་འདྲའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད་ཨང་། དེས་ཀྱང་མི་ཚད་ཁོང་གི་ཡབ་ཆེན་གྱིས་ཁོང་ལ་སྤྲོ་ཁང་མི་འདྲ་བ་གསུམ་སྟེ། གཅིག་ནི་དགུན་དུས་བཞུགས་ས་དང་། གཅིག་ནི་དབྱར་ཁ་བཞུགས་ས། གཅིག་ནི་ཆར་དུས་བཞུགས་སའི་ཆེད་དུ་བསྐྲུན་ཡོད། མ་ཟད་ཁོང་གིས་རྒྱལ་སྲས་ལ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞིག་དང་རི་དྭགས་རྔོན་སའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ཀྱང་བསྐྲུན་ཏེ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེའི་དཀྱིལ་དུ་མེ་ཏོག་ཀུ་མུད་ལྡན་ཞིང་འཁྱུག་རྩལ་ངོམ་པའི་ཉ་མོ་དང་ངང་པ་སོགས་རྩེན་པའི་མཚེའུ་དག་གིས་ཀྱང་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་བྱས་སོ། ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཉོན་མོངས་མེད (ASITA) དང་ཀཽཎྜི་ཎྱ (KONDANNA) རྣམ་གཉིས་ཡབ་ཟས་གཙང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་བྱོན་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞུས་པ། རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་ཅིང་ནད་ཀྱིས་གཙེས་པ་དང་། རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ། ད་དུང་གྲོངས་ཟིན་པའི་མིའི་ཕུང་བོ་དག་མཐོང་ཞིང་། ལྷག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སོགས་དང་མཇལ་ཚེ་ཁོང་གིས་མི་འགྱང་བར་ཕོ་བྲང་འདི་བཞག་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཉེན་ཁ་འདུག་ལགས་ཞེས་ཉེན་བརྡ་ཕུལ་བས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར། ད་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་ན་རྒ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག་མཐོང་ན་ཕོ་བྲང་འདི་ཡང་བཞག་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་ནས་ཐུགས་ཁུར་གནང་། དེར་བརྟེན་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ལ་ལོ་ན་གཞོན་པའི་ཞབས་འབྲིང་བ་ཁོ་ན་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་ལས། ནད་ཀྱིས་མནར་བ་དང་ལོ་ན་རྒས་པའི་མི་གཅིག་ཀྱང་ཁོང་གི་མདུན་དུ་འགྲོ་རུ་མ་བཅུག་པར་མ་ཟད། ཐ་ན་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་ན་རྒ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གླེང་མོལ་ཙམ་ཡང་བྱེད་དུ་མ་བཅུག འོན་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཁོང་ལ་མི་ཚེའི་དོན་སྙིང་ཆེ་ཤོས་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་སྐོར་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད་སྟབས། ཁོང་གིས་དུས་ནམ་ཡིན་ཡང་ཐུགས་བསམ་བཞེས་བཞིན་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་བཀའ་འདྲི་ལྷུག་པོར་གནང་གི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་མཁྱེན་དཔྱོད་འབར་བའི་མཁས་དབང་འགའ་ཞིག་ལ་སྨྲས་པ། རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་དུས་ནམ་ཡིན་ཡང་ཐུགས་བསམ་བཞེས་ནས་བཞུགས་ཀྱིན་འདུག་པས། ད་ངས་ཁོང་ལ་དགའ་སྣང་དང་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བའི་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བྱས་ན་བཟང་། ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཁོང་ཚོས་གསུང་དོན། རྒྱལ་སྲས་ད་ལོ་ནས་དགུང་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ལ་སོན་པ་ཡིན་པས། མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྲས་མོ་མཛངས་མ་ཞིག་དང་ལྷན་གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་དུ་བཅུག་ན་ཐབས་ཇུས་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལགས་ཞེས་ཞུས་པར། ཡབ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་མོས་མཐུན་གནང་སྟེ་རྒྱལ་ཕྲན་དེའི་སྲས་མོ་མཛངས་མ་གང་ཡོད་རང་གི་ཕོ་བྲང་དུ་བོས། སྲས་མོ་དེ་དག་ཕོ་བྲང་དུ་འཛོམས་པ་ན་ཡབ་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ལ་སྨྲས་པ། ད་སྲས་མོ་འདི་དག་གི་ཁྲོད་ནས་ཁྱེད་ལ་འོས་པའི་བཙུན་མོ་ཞིག་འདེམ་རོགས་གྱིས། ཞེས་གསུངས་པར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས་སྲས་མོ་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ནས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཛེས་ཤིང་ཡིད་སེམས་བྱམས་བརྩེ་ཡིས་གཏམས་པ་ཞིག་སྟེ། མིང་ལ་གྲགས་འཛིན་མ (YASODHARA) ཞུ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་སྲས་མོ་གཞན་རྣམས་ལ་གནང་བའི་ཕྱག་རྟགས་ལས་ཆེས་རིན་ཐང་ཆེ་བ་ཞིག་གནང་བ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་མཐོང་སྟེ་བསམ་པར། རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སྲས་མོ་གྲགས་འཛིན་མ་ཁོང་གི་གཏན་གྲོགས་སུ་བདམས་སོང་དགོངས་ཏེ། དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་གཉེན་རྟགས་དེ་ལ་མོས་མཐུན་གནང་ནས་སྲས་མོ་གྲགས་འཛིན་མ་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་བཙུན་མོར་ཁབ་ཏུ་བསུས་སོ། །
རབ་ཏུ་བྱུང་བ།
རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཐེངས་བཞི་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཟིགས་སྐོར་སྐབས། ཁོང་གིས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞིག་ནས་ཡིད་སེམས་ལྷོད་ལ་བབ་ཅིང་སེམས་པ་སྤྲོ་སྣང་གིས་ཁེངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་སྟེ། ལུས་ལ་ངུར་སྨྲིག་གི་ན་བཟའ་བཞེས་པ་ཞིག་གཟིགས་པས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ལ་སྨྲས་པ། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ཕ་གིའི་སྐྲ་བཞར་ཏེ་མགོ་རིལ་བཟོས་ཤིང་ངུར་སྨྲིག་གི་རྒྱལ་མཚན་གོས་སུ་ཀླུབ་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་སུ་ཞིག་རེད། ཁོང་གི་ཞལ་རས་ལས་དེ་འདྲའི་སྤྲོ་སྣང་གི་རྣམ་པ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པ་ཡིན། དེས་ན་ཁོང་གིས་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་དང་འཚོ་བའི་ཕྱིར་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད། ཅེས་བཀའ་འདྲི་གནང་བར། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ན་རེ། རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེ། ཁོང་ནི་གྲྭ་པ་ཞིག་ཡིན་པས་བཞུགས་གནས་ནི་དགོན་པའམ་གཙུག་ལག་ཁང་རེད། ཡུལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་ཡུལ་མི་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ། ཐབས་ལམ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཇི་ལྟར་བསྐྲུན་དགོས་མིན་དང་། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་མིན་སོགས་ཀྱི་ཐད་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་གནང་ནས་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། བཟའ་བཏུང་གི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཁྱིམ་ཚང་བརྒྱུད་དེ་བསོད་སྙོམས་བསླངས་ནས་ཕེབས་བཞིན་པ་རེད་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་ན། རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ཐུགས་ཡིད་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ། བདག་གིས་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་ཁོང་དང་འདྲ་བར་གྲྭ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་དགོངས་ནས། དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བའི་ངང་མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར་ནས་ཤར་མར་ཕེབས་ཏེ་སྐུ་ཐང་མ་ཆད་ཀྱི་བར་ཞབས་ཐང་ལ་བྱོན། མཐར་སྐུ་མཉེལ་བ་ན་བསིལ་གྲིབ་ལྡན་པའི་ཤིང་སྡོང་ཞིག་གི་འོག་ངལ་གསོས་ཏེ་བཞུགས་པ་དང་སྐབས་ཁེལ་བར། ཁོང་གི་བཙུན་མོ་གྲགས་འཛིན་མ་ལ་ཆེས་ཁམས་དྭངས་ཤིང་ལང་ཚོ་རྒྱས་པའི་སྲས་ཤིག་འཁྲུངས་པའི་སྙན་གསན་འབྱོར་མ་ཐག་ཁོང་གིས། ཨོ། ང་ལ་བར་ཆད་ཅིག་སྐྱེས་སོང་ཞེས་གསུངས་པས། སྲས་ཀྱི་མཚན་ལ་ཡང་སྒྲ་གཅན་འཛིན (RAHULA) ཞེས་བཏགས་སོ། ། དེ་ནས་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ནས་ཕྱིར་ཕོ་བྲང་དུ་བྱོན་པའི་ལམ་བར་དུ། མིང་ལ་ཀི་ས་གོ་ཏ་མི (KISAGOTAMI) ཟེར་བའི་སྲས་མོ་ཞིག་གི་གཟིམས་ཁང་བརྒྱུད་དེ་ཕེབས་བཞིན་པ་ན། སྲས་མོ་དེས་སྒེའུ་ཁུང་ནས་ཕྱི་ལ་བལྟས་པའི་སྐབས་དང་ཁེལ་བས། ལང་ཚོ་དར་ལ་བབ་ཅིང་མིག་གི་བདུད་རྩིར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སྲས་མོ་དེའི་ཡིད་ཀྱི་བརྟན་པ་ཅིག་ཅར་དུ་འཕྲོགས་པ་ན་མོས་སྐད་གསང་མཐོན་པོའི་སྒོ་ནས་སྨྲས་པ། ཨོ། ཅི་འདྲའི་དགའ་བ་ལ། མཐོང་འདོད་ཅིང་མཛེས་ཉམས་ལྡན་པའི་རྒྱལ་སྲས་འདིའི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཁོང་གི་བཙུན་མོ་སོགས་ཅི་འདྲའི་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ལ་ཨང་། ཞེས་ཁ་ནས་དབང་མེད་དུ་ཤོར་རོ། ། རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་སྲས་མོ་ཁོང་གི་སྐད་ཆ་དེ་ཐོས་པས་འདི་ལྟར། གལ་སྲིད་སྐྱེ་བོ་ཚང་མས་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དང་རང་དོན་ཉི་ཚེ་བའི་བདེ་བ་སོགས་སོ་སོར་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ན། ཁོང་རྣམས་ལ་ད་ཡོད་ཀྱི་སྤྲོ་སྣང་འདི་ལས་ཀྱང་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་འཐོབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །
རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་འབུལ་བ།
གུང་ན་ཆུང་བའི་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཨ་ནོ་མ་ཞེས་པའི་གཙང་བོའི་འགྲམ་ནས་སྤྲང་པོའི་ཆས་སུ་སྤྲས་ཏེ་ཡུལ་ལུང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁྱམས་ཉུལ་གྱིས་ཕེབས་བཞུགས་གནང་། དུས་ཡུན་གང་འཚམ་ཕྱིན་རྗེས། རྒྱལ་སྲས་ཁོང་གང་དུ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་མངའ་དབང་བསྒྱུར་སའི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ (RAJAGAHA) ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འབྱོར་བ་ན། ཁོང་གིས་ཀྱང་གྲྭ་པ་གཞན་དང་གཅིག་མཚུངས་ཕྱག་ཏུ་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་མི་ཚང་རེ་རེའི་སྒོ་བརྒྱུད་ནས་བསོད་སྙོམས་ལ་ཕེབས། དེ་དུས་རྒྱལ་སྲས་ལ་བཞུགས་སའི་གཟིམས་ཁང་མེད་ཅིང་གླེང་མོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོའང་མེད་པར་མ་ཟད་ཞལ་དུ་གསོལ་རྒྱུའི་ཟས་ཀྱང་མེད། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱིས་གང་ཕུལ་བའི་ཟས་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱད་ནས་བཞུགས། སྐབས་དེར་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲས་ལ་དྲང་སྲོང་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་ལ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དཀའ་ཐུབ་པ་ཞེས་ཀྱང་འབོད། གཞན་ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ཞེས་སོགས་འབོད་པ་ལས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་ལ་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཅེས་འབོད་མཁན་ནི་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱུང་། གང་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཁོང་ནི་ཧ་ཅང་གི་སྐུ་ཉམས་དོད་ལ་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ། གཙང་སྦྲ་ལྡན་ཞིང་ལང་ཚོ་རྒྱས་པ། ཞལ་ནས་གང་གསུངས་ལ་སྙན་འཇེབས་ལྷོད་ངག་གི་འགྱུར་བག་ལྡན་ཞིང་ཕན་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གོ ། རྒྱལ་སྲས་ཁོང་གིས་དུས་ནམ་ཡིན་ཡང་མི་གཞན་པར་ང་ལ་གསོལ་རས་ཤིག་གནང་རོགས་ཞེས་བསོད་སྙོམས་སློང་གིན་མེད་ན་ཡང་། ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གི་ལྷུང་བཟེད་དུ་བསོད་སྙོམས་འབུལ་རྒྱུར་དགའ་སྣང་དང་སྤྲོ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཙ་ན་ཡུལ་མི་ཁ་ཤས་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི (BIMBISARA) སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས་ཞུས་པ། ཀྱེ། རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ། གྲོང་ཁྱེར་འདི་ན་སྤྲང་པོ་གཞན་རྣམས་དང་ཡེ་ནས་མི་མཚུངས་ཤིང་དགུང་ན་ཆུང་བའི་བསོད་སྙོམས་པ་ཞིག་སྟེ། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ཞེས་ཀྱང་འབོད། གང་ལྟར་ཁོང་ནི་གཙང་སྦྲ་དོད་ཅིང་ཐུགས་སེམས་བཟང་བ། ཞི་ཞིང་དུལ་ལ་གུས་བརྩི་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་འདུག ཅེས་ཞུས་པར་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་གོ་ཏ་མ (GOTAMA) ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བསོད་སྙོམས་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཆེད་གྲོགས་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མའི་སྲས་ཡིན་པ་ཤེས་སོ། ། དེ་ནས་ཁོང་མྱུར་སྟབས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་རྩར་བཅར་ནས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་སྲས་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གནང་བ་ཡིན། ཁྱེད་ཉིད་རང་གི་ཡབ་ཟས་གཙང་མ་དང་ཁ་རྩོད་ཤོར་བ་མ་ལགས་སམ། ད་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱས་ཏེ་གནས་གང་ཞིག་ཏུ་ཕེབས་རྩིས་ཡིན། རྒྱལ་སྲས་ལགས། གང་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་མི་གནང་བར་རྒྱལ་ཕྲན་འདི་རུ་བཞུགས་ཤིག་དང་ངས་ཁྱེད་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་པར། དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལགས། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་དེ་ལྟའི་མཐོང་ཆེན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། ཁོ་བོ་ནི་རང་གི་ཡབ་ཡུམ་དང་བུ་ཕྲུག་ཆུང་མ་དང་བཅས་པར་ཧ་ཅང་གི་དགའ་པོ་ཡོད་ལ། ཁྱེད་ཀྱིས་གཙོས་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ་བརྩེ་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ང་ནི་ན་རྒ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་མྱ་ངན་སོགས་གཏན་ནས་འགོག་པའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འགྲོ་བཞིན་པ་ལགས། ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཕེབས་སོ། །
རིང་འཕུར་དང་ལྷག་སྤྱོད།
རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་རང་གི་ཕོ་བྲང་དང་ཆེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འཚོ་བ་དེ་དག་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐོར། ཁོང་གི་མཆེད་གྲོགས་ལྔ་པོས་ཐོས་པས་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་སྲས་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཆེད་གྲོགས་ལྔའི་ནང་ནས་གཅིག་གི་མིང་ལ་ཀཽཎྜི་ནྱ (KONDANNA) ཟེར་ཞིང་། ཁོང་ནི་མཆེད་གྲོགས་ལྔ་པོའི་ཁྲོད་ནས་ཆེས་སྤྱང་གྲུང་འཛོམས་ཤིང་རྣམ་དཔྱོད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་མཆེད་གྲོགས་གཞན་བཞི་པོའི་མིང་ལ་རྟ་ཐུལ (ASSAJI) དང་། བཟང་ལྡན། (BHADDIYA) མིང་ཆེན། (MAHA NAMA) རླངས་པ (WAPPA) བཅས་ཟེར་ཞིང་། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངུར་སྨྲིག་གི་ན་བཟའ་བཞེས་ཏེ་ལག་ཏུ་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ནས་ཡུལ་ལུང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཕེབས་སོ། ། སྐབས་དེ་དུས་རྒྱ་གར་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཧ་ཅང་མང་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིང་འཕུར (ALARA) ཞུ་བ་ཁོང་ནི་མཚན་སྙན་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པའི་སློབ་དཔོན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་མཆེད་གྲོགས་ལྔ་དང་བཅས་སློབ་དཔོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ། ཁོང་གིས་གང་གསུངས་ལ་བཀའ་གསུང་ཇི་བཞིན་དང་དམ་ཚིག་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱང་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གནང་། དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ནི་སློབ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་སྤྱང་གྲུང་འཛོམས་ཤོས་དེ་ཡིན་སྟབས། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ཁོང་ལ་ཧ་ཅང་གི་དགའ་མོས་དང་བྱམས་སྐྱོང་གནང་གི་ཡོད། མཐའ་གཞུག་དེར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ལ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་སློབ་ཁྲིད་ཞུ་རྒྱུ་མ་རྙེད་པར་བརྟེན་ཁོང་གིས་སྨྲས་པ། ད་ལྟའི་སྐབས་ཁྱོད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ང་དང་མཉམ་པར་སོན་པས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཁྱད་པར་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད། དེས་ན་ཁྱེད་ཉིད་ངའི་གཞིས་ཀ་འདི་རུ་བཞུགས་ཏེ་ཁོ་བོ་དང་ལྷན་དུ་ངའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་རོགས་གྱིས། ཞེས་གསུངས་པ་ན། དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ཧང་སང་པར་གྱུར་ཏེ་སློབ་དཔོན་ལ་ཞུས་པ། སློབ་དཔོན་ལགས། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་ཆོས་ཚུལ་འདི་ལས་ལྷག་ཅིང་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གདམས་པ་ཞིག་སྟེ། ན་རྒ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་གཅོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་སྟོན་ནུས་པ་མ་ལགས་སམ། ཞེས་ཞུས་པར། སློབ་དཔོན་གྱིས། ངས་དེ་འདྲའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་གཏན་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད་ན་ངས་ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་སྟོན། མདོར་ན་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་དེ་འདྲའི་ཐབས་ལམ་མཁྱེན་མཁན་གྱི་སྐྱེ་བོ་སུའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་མཆེད་གྲོགས་ལྔ་དང་བཅས་གཞིས་ཀ་དེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གནང་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་གང་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ་གཞོལ་བཞིན་ཡུལ་ལུང་གང་སར་འཁྱམས་ཉུལ་གྱིས་ལྗོངས་རྒྱུ་ཞིང་ཕེབས་སོ། ། མཐའ་གཞུག་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་སྤྱོད (UDDAKA) ཟེར་བའི་མཁྱེན་དཔྱོད་ཀྱི་གྲགས་སྙན་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་རྨད་བྱུང་གི་སློབ་དཔོན་ཞིག་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ་གསན་པས། ཁོང་རྣམས་སློབ་དཔོན་དེའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་སྦྱང་བརྩོན་ལྷོད་མེད་གནང་། གང་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མས་སྔར་བཞིན་སློབ་དཔོན་ཁོང་གི་བཀའ་གསུང་ཇི་བཞིན་བསྒྲུབས་ཏེ་སྦྱང་བརྩོན་མཐིལ་ཕྱིན་གནང་བས་ཁོང་སློབ་ཚོགས་ཡོངས་ནས་རྩེ་ཕུད་དུ་གྱུར། སློབ་དཔོན་ལྷག་སྤྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ལ་ན་རྒ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་གཅོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཆད་ཐུབ་རྒྱུ་ཕར་ཞོགཐ་ན་འཛམ་གླིང་འདིར་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་གཏན་སྤངས་བྱས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་ཡོད་མེད་ཙམ་ཡང་ཐོས་མྱོང་མེད། གང་ལྟར་སྦྱངས་འབྲས་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མའི་ཐུགས་ཡིད་མ་ཚིམས་པར། ཁོང་མཆེད་གྲོགས་དང་བཅས་པས་སློབ་དཔོན་ལ་གྱེས་མཇལ་ཞུས་ཏེ་ཕྱོགས་ཕེབས་གནང་ཞིང་ཁོང་གི་དགོངས་པར། ད་ནི་རང་ཉིད་རང་བསྟེན་བྱས་ཏེ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གང་ཡིན་རྩད་མ་ཆོད་བར་དུ་འབད་བརྩོན་གྱི་མཚམས་མི་གཅོད་དོ། །ཞེས་ཐུགས་ཐག་གཙང་བཅད་གནང་ངོ་། །
སྲས་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མས་འོ་ཐུག་ཕུལ་བ།
སེ་ན་ནི (SENANI) ཟེར་བའི་གྲོང་གསེབ་ཅིག་ཏུ་འབྱོར་ཕྱུག་ལྡན་ལ་ལོ་ན་ཆུང་ཞིང་མཛེས་སྡུག་གི་ལང་ཚོ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་གཞོན་ནུ་མ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། མོ་རང་གི་བསམ་པར། མ་འོངས་པར་རང་ཉིད་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཕྲུ་གུ་སྙིང་རྗེ་མོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་སྐྱེ་དགོས་སྙམ་ནས་ལོ་ངོ་མང་པོའི་རིང་ངང་སྒུག་གི་རེ་བ་བྱས་ན་ཡང་མོའི་བསམ་པ་ནང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་མ་ཐོན། དེར་བརྟེན་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མོ་རང་ལ་བཤད་རྒྱུར། ཁྱོད་ངེས་པར་དུ་ཆུ་བོ་ནཻ་རཉྫཱ་ནའི (NERANJARA) ཉེ་འགྲམ་གྱི་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་རྩར་ཕྱིན་ཏེ་ཤིང་ལྷ་ལ་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ་བདག་ལ་གཏན་གྲོགས་ཤིག་དང་སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་བུ་ཕྲུག་ཅིག་གནང་བར་ཞུ་ཞེས་གསོལ་བ་ཐོབ་དང་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་འགྲུབ་ངེས་རེད། ཅེས་བཤད། སྐབས་དེ་དུས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིང་སྡོང་དང་སྐུ་བརྙན་སོགས་ལ་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཞུས་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རེ་བ་འགྲུབ་ཆེད་གསོལ་འདེབས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་བཞིན་པ་རེད། དེ་ནས་མོ་རང་གིས་ཡུལ་མི་ཚོས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་བྱས་པས། རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་མོས་ཕོ་གཞོན་ཞིག་དང་ལྷན་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཁྱོ་ཤུག་གཉིས་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕྲུ་གུ་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེས། དེར་བརྟེན་མོ་རང་ལ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དགའ་ཚོར་སྐྱེས་ཏེ། སྔོན་གྱི་དམ་བཅའ་བཞིན་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་ཚད་གནང་མཁན་གྱི་ཤིང་ལྷར་དྲིན་གཟོ་ཕྱིར་ཉིན་དེ་ག་རིང་དུ། རང་གི་གཡོག་མོ་ཞིག་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཉེ་འཁོར་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པར་མངགས། མཛེས་སྡུག་ལང་ཚོའི་མྱུ་གུ་རྒྱས་པའི་གཞོན་ནུ་མ་དེའི་མིང་ལ་ལེགས་སྐྱེས་མ (SUJATA) ཟེར། མོ་རང་ལ་བ་ཕྱུགས་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཡོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་འོ་མ་ཞིམ་མངར་ལྡན་པ་ཡོང་ཆེད་ཝལ་མེ (YALMEE) ཞེས་པའི་འཁྲིལ་ཤིང་མངར་མོས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ། བ་ཕྱུགས་སྟོང་ཕྲག་དེའི་འོ་མ་བཞོས་ནས་དེ་བ་ཕྱུགས་ལྔ་བརྒྱ་ལ་བླུད། དེ་ལྟར་བ་ཕྱུགས་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་ཡི་འོ་མ་བཞོས་ཏེ་བ་ཕྱུགས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལ་བླུད་པ་སོགས་རིམ་བཞིན་བ་ཕྱུགས་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དེ་ལྟར་གསོ་སྐྱོང་བྱས། མོ་རང་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཤིང་ལྷ་ལ་ཞིམ་མངར་ལྡན་ཞིང་རོ་བཅུད་འཛོམས་པའི་འོ་ཐུག་མངར་མོ་ཞིག་ཕུལ་བའི་ཆེད་ཡིན། དེ་ལྟར་བུ་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མས་འོ་ཐུག་བསྐོལ་བཞིན་པའི་སྐབས། རང་གི་ལས་གཡོག་དགའ་སྤྲོའི་ངང་འཚབ་འཚུབ་ཀྱིས་ཚུར་རྒྱུག་ཡོང་བ་མཐོང་བས་མོ་རང་ཡང་ཧང་སང་བར་གྱུར། དེ་ནས་ལས་གཡོག་དེས་སྲས་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མ་ལ་སྨྲས་པ། ཨོ། སྲས་མོ་ལགས། ཁྱེད་ནི་ཅི་འདྲའི་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་ལ། ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་ལྷ་ལ་ཞལ་ཟས་འབུལ་རྒྱུ་ཁོང་གིས་ཞལ་བཞེས་གནང་སྟེ། ད་ལྟ་ཁོང་མངོན་སུམ་དུ་བྱོན་ནས་སྲས་མོ་ཉིད་ཞལ་ཟས་ལ་བསྒུགས་ཏེ་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་འོག་སྒོམ་རྒྱག་བཞིན་བཞུགས་འདུགཅེས་ཞུས་པས། སྲས་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མ་དགའ་མགུ་ཡི་རང་སྟེ་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་དགའ་བའི་བྲོ་འཁྲབ། དེ་ནས་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འོ་འབྲས་སྐྱོ་ཐུག་བསྐོལ་ཏེ། ཆེས་ཞིམ་མངར་དང་རོ་བཅུད་འཛོམས་པའི་འོ་ཐུག་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེར་ཡོང་བ་ན། བུ་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མས་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་ཞིང་དང་བ་འདྲེན་པའི་ཤིང་ལྷ་ཁོང་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་གྲིབ་བསིལ་འོག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། སྒོམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གཞོལ་བ་དངོས་སུ་མཇལ་བས་ཧང་སང་ཞིང་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་སྐྱེས། ངེས་པ་དོན་དུ་ཤིང་ལྷ་ཁོང་དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ཡིན་པ་མོ་རང་གིས་ག་ལ་ཤེས། གང་ལྟར་ཡང་མོས་ཞིམ་མངར་རོ་བཅུད་ལྡན་པའི་འོ་འབྲས་ཐུག་པ་ཁོང་གི་ལྷུང་བཟེད་དུ་བླུག་བཞིན་སྨྲས་པ། ཁོ་མོའི་རེ་འབྲས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་བཞིན་ཤིང་ལྷ་ཁྱེད་ལ་ཡང་ཐུགས་ཀྱི་སྨོན་པ་གང་ཡོད་བདེ་ལེགས་ངང་འགྲུབ་པར་ཤོག་ཅིགཅེས་སྨོན་ལམ་ཡང་བཏབ། དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མས་འོ་ཐུག་བཞེས་གྲུབ་རྗེས། ཕྱག་ཏུ་ལྷུང་བཟེད་སྟོང་པ་དེ་བསྣམས་ཤིང་ཆུ་བོ་ནཻ་རཉྫཱ་ན་འཕྲེད་ཀྱིས་བཅད་ནས་ཡུལ་དབུས་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སོ། །
དུང་དཀར་གྱི་ལམ་བུ།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནང་འཇུག་བྱས་ཏེ་གློག་རྡུལ་པར་མ་བཟོ་བ་དང་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ནང་འཇོག་པ། དེ་ནས་གསེར་ལྡན་མིང་མཛོད་ཀྱི་གཞི་གྲངས་དང་མཐུན་པའི་མིང་མཛོད་བཟོས་ནས་དྲ་རྒྱ་དང་ཁ་པར་སོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་སྟེང་ཤར་མར་སྟོན་ཐུབ་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།
དུང་དཀར་གྱི་ལམ་བུའི་ངོ་སྤྲོད།
དེ་ཡང་བོད་ཁ་བའི་ལྗོངས་འདིར་ད་ལྟ་བོད་སྤྱོད་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་དེ་གསར་ཐོན་བྱུང་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་ལྷག་སོང་ཟིན། དེ་ཡང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊའི་བཀའ་དྲིན་རེད། ང་ཚོ་རྗེས་རབས་པས་སེམས་གཏིང་ནས་ཁོང་རྣམ་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་བའི་ལོ་མང་རིང་། སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བོད་ཡིག་དེ་ཡོད་མེད་ལ་སྣང་བ་སྤུ་ཙམ་མིན་འདུག སྣང་བ་གཏོང་མཁན་ཡོད་ན་ཡང་ལེགས་པར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཉུང་རུ་འགྲོ་བ་དང་། སྣང་ཆུང་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེ་བས་མི་སྤྱོད་པར། དེ་བས་ལོག་ལྟ་མང་དག་ཅིག་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་གསོ་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་འདུག ཡིད་སྐྱོ་དགོས་པའི་གནད་གྲངས་ལས་འདས་པ་ང་ཚོས་ཉིན་ལྟར་མཐོང་སྲིད་ལ། མ་མཐོང་ཡང་རྣ་བས་གོ་སྲིད།
ད་ཆ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་དྲྭ་རྒྱའི་གླིང་ན་རོལ་བཞིན་ཡོད། དྲྭ་རྒྱ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་འགག་རྩའི་ལག་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན། སུས་དྲྭ་རྒྱའི་སྟེང་ནས་མིག་རྒྱང་རིང་པོ་ཞིག་ལྟ་ཐུབ་ན་མ་འོངས་པར་འགྱོད་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་རེད། ཡིན་ཡང་། ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་གྲངས་ག་ཚོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཉུང་ཉུང་རེད་འདུག གལ་ཏེ་བོད་སྐད་ཡིག་ལ་གསོན་ཉམས་གསར་པ་ཞིག་སྦྱིན་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་དྲ་རྒྱའི་སྟེང་ནས་མི་རིགས་གཞན་པའི་སྐད་ཡིག་གི་རྗེས་སུ་ལུད་མི་རུང་། དེ་གནད་འགག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད།
དང་པོ།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་འདི་ཡིག་འབྲུ་རེ་རེ་བཞིན་གློག་ཀླད་ནང་རྒྱབ་སྟེ་དེབ་དངོས་དང་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་དྲ་དེབ་ཞིག་བཟོ་རྩིས་ཡོད། དེ་ནས་གཞི་གྲངས་དེ་དག་བེད་སྤྱད་དེ་གློག་ཀླད་ནང་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཚིག་མཛོད་ཞིག་བཟོ་པར་ཤུགས་རྒྱག་བཞིན་ཡོད།
གཉིས་པ།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་མིང་ཚིག་དང་འགྲེལ་པ་རེ་རེ་བཞིན་wikipedia（རིག་གནས་ཀུན་བཏུས་ཚིག་མཛོད།）ནང་མིང་ཚིག་གསར་བཟོ་བྱེད་རྩིས་ཡོད། ལས་ཀའི་ནང་བཞུགས་ཀྱི་ཚོགས་མི། དང་ཐོག་ང་ཚོར་དགོས་པའི་ཚོགས་མིས་ངེས་པར་དུ་བོད་སྐད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་ཤེས་པ་དགོས། དེ་ནས་གློག་ཀླད་ནང་བོད་ཡིག་སྤྱོད་ཤེས་དགོས། དེ་ནི་རྨང་གཞི་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་འགལ་ཆེ་བ་ནི་ལེགས་སྐྱེས་ཀྱི་སེམས་པ་ཞིག་དགོས། དུང་དཀར་གྱི་ལམ་བུ། རྒྱང་ཐག་ག་ཚོད་རིང་ཡང་འགྲོ་དགོས་ངེས་རེད། དཀའ་ལས་ག་ཚོད་འཕྲད་ཀྱང་སེལ་ཐུབ་ངེས་རེད། སེམས་ཤུགས་ནམ་ཡང་མི་གཞོམ་པར་མདུན་བསྐྱོད་དགོས།
སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་
མཚན་གཞན་ཀརྨ་སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་མཆོག་ནི་སྡེ་དགེ་ཨ་ལོའི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་དིང་རིང་སྒང་དུ་ཡབ་ངག་དབང་ཚེ་རིང་དང་ཡུམ་ཕྲ་མགུ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ལྕགས་འབྲུག་（༡༧༠༠）ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། མཚན་མགོན་པོ་སྲུང་དུ་བཏགས། དགུང་ལོ་གསུམ་པར་སི་ཏུ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད། ཀརྨ་ཞྭ་དམར་བརྒྱད་པ་དཀོན་མཆོག་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་འཕྲིན་ལས་ཀུན་ཁྱབ་་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ནས་བཟུང་མཁན་ཆེན་དཔར་གྲུབ་ཀྱི་མདུན་ནས་སྐར་རྩིས་དང་། སྒྲ། སྙན་ངག་བཅས་གསན། ཨ་ལོ་བླ་མ་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་མདུན་ནས་ནང་དོན་རིག་པ་གསན། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་པ་ཆུ་འབྲུག་（༡༧༡༢）ལོར་དབུས་སུ་ཕེབས། ཞྭ་དམར་བརྒྱད་པ་དཀོན་མཆོག་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་མདུན་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་ཀརྨ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་གཙུག་ལག་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་ཀརྨ་པ་ཞྭ་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་མདུན་ནས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་སྐོར་དང་། ཏྲེ་ཧོར་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་གསན། དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་ལྕགས་གླང་（༡༧༢༡）ལོར་སླར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཀརྨ་པ་ཞྭ་དམར་ནག་དང་ལྷན་དུ་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དེར་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ་གྱི་པཎྜིཏ་སྲ་དྷུསྣ་དང་། ན་བ་ཥཌུ་ཏི། ཀཱ་ལ་ནཱ་ཡ་ན་ཛ་ཡ་མངྒ་སོགས་དང་བགྲོ་གླེང་ཡུན་རིང་མཛད། སྒྲ་དང་། སྙན་ངག་མངོན་བརྗོད་སོགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་མང་པོ་བཀྲོལ། རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་བོད་ན་མེད་པ་མང་པོ་མཇལ། དེ་ནས་བོད་དུ་ཚུར་ཕེབས་ཏེ་ཞྭ་དམར་བརྒྱད་པའི་མདུན་དུ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མནོས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་ལམ་རིམ་གྱི་ཁྲིད་སོགས་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་སྐོར་གསན། མེ་ལུག་༡༧༢༧ལོར་སྡེ་དགེ་དཔལ་སྤུངས་དགོན་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཕྱག་བཏབ། སྤྱིར་རྗེ་འདི་སྔ་རྗེས་སུ་བལ་ཡུལ་དུ་ཐེངས་གཉེས་ཕེབས། མདོ་ཁམས་ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་དང་། ཡུན་ནན། འཇང་ཡུལ་བཅས་སུའང་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས། རྒྱ་དཀར་ནག་དང་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོ་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན། ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་པའི་ཡང་རྩེར་སོན། སློབ་མ་མཁས་པ་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་། རི་བོ་ཆེ་པ་ཚེ་དབང་ཀུན་ཁྱབ། དབོན་ངེས་ལེགས་བསྟན་འཛིན་སོགས་བྱུང་། དགུང་ལོ་དོན་ལྔ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཤིང་རྟ་༡༧༧༤ལོར་ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་དུ་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་དཀར་མཛེས་སུ་བད་མཁྲིས་ཀྱི་སྙུན་གཞི་བཞེས་ནས་སྐུ་གཤེགས། གསུང་ཆོས་སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་དཀར་ཆག་དང་། སྐར་རྩིས་རིག་པ་སོགས་དང་། ཚན་མ་རིག་པ། སྒྲ་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ། སྐར་རྩིས་རིག་པ་སོགས་དང་།  ཁྱད་པར་དུ་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྒྱ་རྩིས་གསར་འགྱུར་དང་། འབྲུམ་བཅོས་སོགས་གསར་འགྱུར་སྨན་གྱི་སྐོར་སྣ་ཚོགས། སྒྲ་པཱ་ཎི་པ་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ། མངོན་བརྗོད་འཆི་མེད་མཛོད་བཅས་གསར་དུ་བསྒྱུར་བའམ་འགྱུར་བཅོས་མཛད་པ་སོགས་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
༡༨༥༣ལོ།
༡༨༥༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཟླ་༥ཚེས་༥ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༥ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༢༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༤༠ཡོད།
རྨ་བྱ།
རྨ་བྱ་ནི་སྒོང་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཟླ་༥ཚེས་༦ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༢༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༩ཡོད།
གླུ་གར།
གླུ་གར་ཞེས་པ་ངག་ནས་གཏོང་བའི་གླུ་དང་ལུས་ཀྱིས་འཁྲབ་པའི་གར་གཉིས་ཀྱི་མིང་སྟེ། ཟློས་གར་དང་གླུ་གར། གླུ་བྲོ་སོགས་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་ཁྱད་པར་མེད།
ཟླ་༥ཚེས་༧ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༢༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༨ཡོད།
འབྲས་སྒོ་ཀླུ་འབུམ་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་བསྟན་འཕེལ།
ཁྱེད་ཉིད་སྐུ་བདེ་མོ།
ཚའོ་ཧྲོས
ཚའོ་ཧྲོས། སྙན་ངག་པ། འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ། དངོས་མིང་ལ་ཚའོ་ཧུང་པོ་ཟེར། 1982ལོར་ཧྲའན་ཞིའི་ཡུས་ཧྲི་རུ་སྐྱེས། 2008ལོར་གཞུང་གི་ལས་ཀ་བསྐྱུར་ཏེ་བོད་ལྗོངས་དང་ཞིན་ཅང་སོགས་སུ་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་རིང་བསྐྱོད་དེ་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་སུ་ཞུགས།  སྙན་དེབ་ལ《སུ་ཞིག་གིས་སྐྱོ་སྡུག་ཁྲོད་ནས་བསྡུས་རྗོད་བྱེད》དང《ཡིད་འགྱུར་འཁྱག་པོ》《ཨེ་ཡོབ་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ》སོགས་དང།  ལྷུག་རྩོམ་རིང་མོ《བོད་ལྗོངས་དང་ཞིན་ཅང་གི་འགྲུལ་བཞུད་རེག་ཟིག》《ཨ་ཆེན་གངས་རྒྱབ་སྟེ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས》སོགས།   སྒྲུང་རིང《བྷ་བྷེལ་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྩེ་མོ》《ཁུ་ནུའི་གསང་རྣམ》《གསའ་གཟིག་རྒྱལ་སྲས》སོགས་བརྩམས་ཆོས20ཡོད།  གློག་བརྙན་འཁྲབ་གཞུང《ཉི་མའི་གྲོང་ཁྱེར》དང་། བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར《རྨ་བྱའི་རྒྱལ་པོ》《ཁུ་ནུའི་ལྷ་སྒྲུང》སོགས་ཡོད།  གཞན་ཡང་སྒྲུང་རིང་མང་ཆེ་ཤས་བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར་དང་རླུང་འཕྲིན་ཟློས་གར། གར་སྟེགས་ཟློས་གར་སོགས་སུ་བསྒྱུར་ཡོད།  དེ་སྔ་སྐབས་དང་པོའི་ཀྲུང་གོའི་ན་གཞོན་སྙན་ངག་པའི་བྱ་དགའ་དང་། སྐབས་ལྔ་པའི་མཚོ་སྔོན་ན་གཞོན་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའི་རྩོམ་རིག་སྐར་ཆེན་བྱ་དགའ། 2015ལོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཐེབས་རྩ་སོགས་རིག་རྩལ་བྱ་དགའ་མང་པོ་ཐོབ། ཀྲུང་གོ་རྩོམ་པ་པོ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང་། ཀྲུང་གོ་གློག་བརྙན་རྩོམ་རིག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི། 《སྙན་དེབ་ཆེན་མོ》ཡི་གཙོ་སྒྲིག་པ། ད་ལྟ་པེ་ཅིང་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་ལུའུ་ཞུན་རྩོམ་རིག་གླིང་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་བསྡུས་པའི་རྩོམ་པ་པོའི་ཞིབ་འཇུག་འཛིན་གྲྭར་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཀིརྟི་དགོན་
ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་རང་སྐྱོང་ཁུལ་མཛོད་དགེ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་དགོན་པ་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་ཀྱི་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་དགོན་པའི་མདུནངོས་ཀྱི་རི་ལྡེབས་སུ་ཆགས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་དུ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དགོན་པ་འདི་ནི་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དགུང་ལོ་སོ་བདུན་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་འབྲུག(༡༧༤༨)ལོར་ཐོག་མར་དགོན་པའི་རྨང་གཞི་བཏིང་སྟེ་མིང་ལ་རྣམརྒྱལ་བདེ་ཆེན་གླིང་ཞེས་བཏགས། དེ་ལས་ལོ་བཅུ་པ་མེ་གླང(༡༧༥༧)ལོར་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་གྱི་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་བཙུགས། དེ་ནས་ལོ་རེ་གཅིག་སོང་བའིརབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་སྟག(༡༨༡༨)ལོར་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་ཀུན་དགའ་ཆོས་འཕགས་རིན་པོ་ཆེས་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་གི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་སྐབས་དེར་གྲྭ་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ཡས་མས་ཡོད། ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བློ་བཟངའཕྲིན་ལས་ཀྱིས་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་ཡོས(༡༨༦༧)ལོར་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་འཛུགས་གནང་མཛད་ཅིང་། ཁོང་གི་སྐུ་དུས་སུ་དགོན་པ་འདིར་གྲྭ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད། ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་སྐལ་བཟང་བློ་གྲོསཞལ་བཞུགས་སྐབས་གྲྭ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་དུ་སླེབས་པར་བརྟེན་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་རིང་ཐུངབསྡོམས་པའི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཅན་གསར་དུབཞེངས། དགོན་པ་འདི་ནས་གསུང་རྩོམ་ཡོད་པའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དྲུང་ཡིག་སོགས་ཁྱོན་མཁས་དབང་བཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་བྱོན་པའི་མཚན་ཐོ་དང་པོད་གྲངས་བཅས《སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས》དང་ཡིག་ཚང་ནང་གསལ་ཡོད་ཀྱང་དཔར་བསྐྲུན་བྱས་པ་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་རེ་གཉིས་ཙམ་ལས། དེ་འཕྲོས་རྣམས་བྲིས་མ་ཡིན། དེ་དག་ཀྱང་རིག་གསར་དུས་ཟིང་སྐབས་རྩ་མེད་སོང་འདུག་དགོན་པ་འདིའི་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་དང་། ནང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། དགོན་ལག་མཆོད་གཞིས་ཐོབ་ཁུངས། ལོ་རེའི་ཆོས་འཆད་ཉན་སློབ་སྦྱོང་གི་སྐོར་སོགས་རགས་བསྡུས་འཁོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི། མཛོད་དགེའི་མཁས་དབང་ཉི་མ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ》ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་ཅན་གྱི་དེབ་ཆུང་ཤོག་གྲངས༡༠༡ཡོད་པ་དེར་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཟླ་༥ཚེས་༨ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༢༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༧ཡོད།
མཚོ་རྟ།
མཚོ་རྟ་ནི་འུ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
སྙེ་མོའི་ཆོས་སྡེ་དགོན
མཚན་རྒྱས་པར་གཙང་གི་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་ཆོས་སྡེ་དགོན་ཞེས་ཞུ། བྱེ་མཁར་ཞེས་པ་ནི། སྙེ་མོ་རྨ་ཆུ་ཡུན་རིང་རྒྱུགས་པས་བྱེ་མ་མཁར་ཏེ་ཕུང་གསོག་ཐེབས་པའི་སྟེང་དུ་མཁར་བཏབ་པས་མཚན་དེ་ལྟར་བྱུང་། ད་ལྟའི་སྙེ་མོ་རྫོང་ནས་ནུབ་བྱང་གི་མཚམས་སུ་སྤྱི་ལེ་༢མིན་ཙམ་དང་། སྔོན་གྱི་སྙེ་མོ་རྫོང་ཤུལ་ནས་ཤར་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་༢ལྷག་ཙམ་གྱི་སར་སྔོན་ཐང་སྟོང་གིས་བསྐྱུན་པའི་ལྕགས་ཟམ་གྱི་ཁར་བོ་དོང་ལུགས་ཀྱི་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྙེ་མོར་ཕེབས་སྐབས་ནས་ཡོད་སྐད་ལ། ཐོག་མར་དཔལ་འཆི་མེད་དཔལ་བཟང་གིས་ཕྱག་འདེབས་གནང་མཛད་དེ་སྙིང་ཐིག་ཕྱག་བཞེད་མཛད། དེ་རྗེས་བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱ་སྐྱེད་གནང་ནས་མཛད་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཏེ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བདུན་བཅུ་སྐོར་གྱིས་གཙོ་བོ་ཤར་གཏེར་ཡང་གསང་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་དང་། གཤིན་ཆོག་ཀུན་རིག་རྣམ་སྣང་སོགས་ཕྱག་བཞེད་དང་། གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་མི་ཉམས་པ་མཛད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལ་གཞུང་ཆེན་མོར་ཐོས་བསམ་གནང་བར་སྡེ་དགེ་དང་། ངོར་དགོན་ཨེ་བམ་ཆོས་སྡེ། འབྲས་སྤུངས་སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་དུ་གྲྭ་རྒྱུན་མང་པོ་བཏང་གནང་གི་ཡོད། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་སུམ་ཅུའི་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་རྟེན་གཙོ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་དབང་དང་། གཡས་སུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ། གཡོན་དུ་ཚེ་དཔག་མེད་བཅས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་སོ་ཉིས་ལྡན་དང་། མཐའ་འཁོར་དུ་གནས་བརྟན་བྲག་རི་མ་དང་སྒོ་སྲུང་རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་དང་། རྡོ་དཀར་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱག་རྡོར་དང་། རྡོ་ནག་གི་རྟ་མགྲིན་སོགས་དང་། མགོན་ཁང་དམ་བཅད་མའི་ནང་དམག་ཟོར་མས་གཙོས་བསྟན་སྲུང་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཙམ། གཞན་ཡང་རྟེན་སྐུ་མང་པོ། ཡང་སྟེང་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་ནང་བྲིས་མ་དང་པར་མ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ། གསུམ་ཐོག་སྟེང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གཟིམ་ཆུང་། བཞི་ཐོག་ལ་མགོན་ཁང་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་བཞི་ཐོག་ལས་གཞན་རང་འཇགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་འདུ་ཁང་ནང་གི་གཙང་ཁང་སྦུག་མའི་རྟེན་གཙོ་འཇིམ་སྐུ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། ཕྱག་རྡོར་དང་རྟ་མགྲིན་སྔོན་གྱི་དེ་རང་། འདུ་ཁང་ནང་གུ་རུའི་སྐུ་བརྙན་དང་། བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
སྨི།
སྨི་(མཚོན་རྟགས།: m)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
༡སྨི། = ༡༠༠ལི་སྨིད། == གསལ་བཤད།
༡༨༥༢ལོ།
༡༨༥༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སྦྲང་མ་ཉར་སྲུང་།
སྦྲང་མ་ཉར་སྲུང་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
ཟླ་༥ཚེས་༡༠ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༡༠ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༥ཡོད།
སྦྲང་མ།
སྦྲང་མ་ནི་སྐྱི་གཤོག་ཅན་གྱི་འབུ་སྲིན་རིགས་སུ་གཏོགས། སྦྲང་མས་ཁྱུ་ཚོའི་འཚོ་བ་སྤྱོད་ཅིང་འབུ་སྲིན་ཁྲོད་འཕེལ་འགྱུར་ཆུ་ཚད་ལཐོ་བའི་རིགས་ཤིག་ཡིན། སྦྲང་མ་ནི་མེ་ཏོག་ཁྲོད་ཕར་འཕུར་ཚུར་འཕུར་བྱས་ཏེ། གཡེང་བ་མེད་པར་མེ་ཏོག་གི་ཟེའུ་འབྲུ་དང་སྦྲང་རྩི་ལེན། རང་བྱུང་ཁམས་སུ་སྦྲང་མ་ནི་སིལ་སྡོང་དང་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་སྡོང་ལ་ཟེའུ་འབྲུ་སྦྱོར་སྡེབ་བྱེད་དུ་འཇུག་མཁན་ཡང་ཡིན།
སྦྲང་ཚང་།
དབྱར་དུས་སུ། གཡོག་སྦྲང་ཁྱུ་ཡིས་འབད་བརྩོན་བྱས་འོག་བཀོད་པ་ཉམས་དགའ་བའི་སྦྲང་ཚང་ཞིག་མྱུར་དུ་བསྐྲུན། སྦྲང་མའི་སྦྲང་ཚང་རིག་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་ཞིང་ངོ་མཚར་ཆེ། སྦྲང་ཤག་སོ་སོ་ཚད་ལྡན་ཟུར་དྲུག་དབྱིབས་སུ་མངོན། ཤུགས་རིག་པའི་ཆགས་གཞི་ལུགས་མཐུབ་ཡིན་ལ། བར་སྟོང་གང་ལེགས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོས་པས། སྦྲང་མའི་ཁྱུ་ཚོའི་འཚོ་བར་ཤིན་ཏུ་འཕྲོད། ཚད་ལྡན་གྱི་སྦྲང་ཚང་ཞིག་ཏུ་སྦྲང་མ་ལྔ་ཁྲི་ཙམ་ཤོང་བ་རེད།
ཟླ་༥ཚེས་༡༡ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༡༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༤ཡོད།
ན་ཏི་སུ་མེ་སོ་སེ་ཁི
ན་ཏི་སུ་མེ་སོ་སེ་ཁི་(ཉི་ཧོང་སྐད།: 夏目 漱石)ནི་ཉི་ཧུང་གི་མེའི་ཇིའི་དུས་༡༨༦༨-༡༩༡༢བར་གྱི་སྒྲུང་དེབ་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་རེད།
སྤྱི་ལེ།
སྤྱི་ལེ་(km)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
༡སྤྱི་ལེ། = ༡༠༠༠སྨི།
སྦྲུལ།
སྦྲུལ་གྱི་ལུས་ཡོངས་ཁྲབ་ལེབ་ཀྱིས་གཡོགས་ཡོད། འགུལ་སྐྱོད་བྱ་དུས་པགས་འོག་ཤ་གནད་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྩིབ་རུས་མདུན་དུ་སྤོ་བས་འཁྱོག་འགྲོས་སུ་སྐྱོས་ཐུབ། སྦྲུལ་གྱི་མཐོང་ཚོར་ཤིན་ཏུ་ཞན་ཡང་། དེའི་ལྕེ་རིང་ཞིང་ལྕེ་སྣེ་ཁ་དབྲག་ཅན་གྱི་སྟེང་ཚོར་ཤེས་གཟུགས་ཆུང་མང་པོ་སྐྱེས་ཡོད་པས། དྲི་མ་དང་གཡོ་འགུལ་ལ་ཚོར་བ་སྐྱེན་ཞིང་། དེ་ལས་དགྲ་དང་བརྔོན་དངོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད། སྦྲུལ་གྱི་མ་མགལ་གྱི་ཤ་གནད་ལ་ལྡེམ་ཤུགས་ཆེ་བས་རིང་པོར་རྐྱོང་ཐུབ་སྟབས། རང་གི་མགོ་ལས་ཆེ་བས་གཟན་ཁྱུར་མིད་གཏོང་ཐུབ།
མེའི་ཇིའི་དུས་དུས་མཚམས།
མེའི་ཇིའི་དུས་དུས་མཚམས་(ཉི་ཧོང་སྐད།: 明治時代)ནི་༡༨༦༨ལོའི་ཟླ་བ་༨པ་ནས་༡༩༡༢ལོའི་ཟླ་བ་༧པའི་བར་གྱི་དུས་མཚམས་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང་། དུས་མཚམས་དེ་ཡང་ཉི་ཧུང་གི་རྒྱལ་སྲིད་དབང་སྒྱུར་གྱི་དུས་མཚམས་དེ་ཡང་རེ་།
ས་ཡ་མི་ས་ཁི།
ས་ཡ་མི་ས་ཁི་(ཉི་ཧོང་སྐད།: 美咲 沙耶)ནི་ཉི་ཧུང་གི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་པ་ཞིག་རེད།
ལི་སྨིད།
ལི་སྨིད་(cm)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
༡ལི་སྨིད། = ༡/༡༠༠སྨི།
ཟླ་༥ཚེས་༡༢ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༡༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༣ཡོད།
ཝ་ཐི།
ཝ་ཐི་(W)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
༡ཝ་ཐི། = ༡/༡ ༠༠༠ ༠༠༠ ས་ཡ་ཝ་ཐི།(MW) = ༡/༡༠༠༠སྟོང་ཝ་ཐི།(kW) = ༡ ༠༠༠ ༠༠༠ ཝའེ་ཝ་ཐི།(µW)
བྱུར་སྦྲུལ།
བྱུར་སྦྲུལ་ནི་དུག་སྦྲུལ་མིག་ཤེལ་ཅན་གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས། ལུས་པོ་ཆུང་ཡང་དུག་ཤེད་ཆེ། ལུས་མདོག་མཛེས་ལ་མགོ་བོ་ཆུང་། དུས་རྒྱུན་མྱགས་སའི་ཕྱི་ངོས་སུ་འཚོ་ཡོད།
ཟླ་༥ཚེས་༡༣ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༡༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༢ཡོད།
༡༨༥༡ལོ།
༡༨༥༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སྟོང་ཝ་ཐི།
སྟོང་ཝ་ཐི་(kW)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
ས་ཡ་ཝ་ཐི།
ས་ཡ་ཝ་ཐི་(MW)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
སྟོང་ཝ་ཐི།
༡སྟོང་ཝ་ཐི། = ༡༠༠༠ཝ་ཐི།
ས་ཡ་ཝ་ཐི།
༡ས་ཡ་ཝ་ཐི། = ༡ ༠༠༠ ༠༠༠ཝ་ཐི།
བྱང་སྣེའི་སྤྱང་ཀི
བྱང་སྣེའི་སྤྱང་ཀི་ནི་ཁྱིམ་ཚང་བསྒྲིགས་ནས་སྡོད་དེ། ཕོ་མོ་གཉིས་ཁྱོ་ཤུག་ཏུ་གྱུར་པས་ན། སྤྱིར་བཏང་དུ་ཚེ་གང་བོར་ཁ་མི་འབྲལ། བྱང་སྣེའི་སྤྱང་གིས་འགྲུལ་བྱི་དང་ཨ་བྲ་སོགས་ཟས་སུ་བཟའ་རུང་། དེའི་གཟན་གཙོ་བོ་ཤ་བ་མཇིང་དཀར་དང་བསེ་འབྲོང་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེས་བཟུང་སྟེ་ཟས་པ་ནི་རྒན་པ་དང་ནད་པ། ལུས་ཉམས། དབང་པོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་ཤ་བ་དང་བསེ་འབྲོང་ཡིན་ནོ།
སྒྲུང་རྩོམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྡུད་བྱེད་སྟངས་དང་འབྲི་ཐབས།
སྒྲུང་རྩོམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྡུད་བྱེད་སྟངས་དང་འབྲི་ཐབས།
སྒྲུང་རྩོམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྡུད་བྱེད་སྟངས། སྒྲུང་རྩོམ་ནི་ཚོར་བའི་ཟ་འཕྲུག་གིས་འགུལ་སྐྱོད་ཐེབས་པའི་སྙན་ཚིག་ཙམ་དུ་མི་སྡོད་པར་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྒལ་ཏེ། ཚོར་བའི་ཟ་འཕྲུག་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རབ་བཏགས་ཀྱི་ཡ་མཚན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གང་ཞིག་གསར་དུ་བསྐྲུན་ནས། གཏམ་རྒྱུད་དེའི་ནང་གི་མི་སྣ་དང་ཁོར་ཡུག རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བྱུང་རིམ། རྙོག་འཛིངས་དང་མཇུག་འབྲས་བཅས། རྩོམ་པ་པོའི་བསམ་བློའི་ཀུན་རྟོག་གིས་བློས་བསླངས་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཀྱི་རམ་འདེགས་ལ་བརྟེན་ནས་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ངག་རིག་ལས། མགོ་མཐོང་བ་དང་མཇུག་ཀློག་འདོད་པའི་ཚོར་ཤུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སླེབས་པ། ཀློག་གིན་ཀློག་གིན་རྩོམ་ཡིག་ནང་གི་བརྗོད་གཞི་མི་སྣའི་ཚོར་ཤུགས་དེ་དག་མི་མངོན་པའི་སྒོ་ནས་ཀློག་པ་པོ་རང་གི་ཚོར་བའི་ཐོག་ཏུ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་སླེབས་འོང་པ། ཚོར་ཤུགས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ཀློག་པ་པོའི་སེམས་ཁམས་སུ་དགའ་སྐྱོ་ཁྲོ་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་སུ་འགྱུར་བའི་སྣེ་ནས་སྒྲུང་དེའི་དོན་སྙིང་གི་ལམ་སྟོན་གང་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེ་ཆུ་སྐྱར་ཞི་ལ་རྐུ་ཆགས་བཞྀན་ཀློག་པ་པོའི་སེམས་ངོགས་སུ་འཛུལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། སྤྱིར་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་བར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཁག་གཅིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་ན། ༡༽ བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་གཞི་བཀོད་སྒྲིག་བཟོ་སྟངས་དེ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་གང་ཞིག་ཐེར་འདོན་བྱེད་འདོད་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུང་གི་མི་སྣ་གང་འདྲ་ཞིག་དང་སྡེབ་ན་འཚམས་མིན་ཐག་གཅོད་བརྟན་པོ་བྱེད་དགོས། ༢༽ མི་སྣ་གང་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་དེ་དང་འཚམས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་བཟོ་དབྱིབས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་སྣ་དེའི་བསམ་བློའི་རྒྱུད་རིམ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་ནུས་པ་དགོས། ༣༽ མི་སྣ་དེ་དང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འདུག་གི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་སའི་ཁོར་ཡུག་གི་མཛེས་བཀོད་སོགས་ཀྱང་སྒྲུང་གི་མི་སྣའི་བསམ་བློ་དང་བསྟུན་ནས་བཀོད་སྒྲིག་ཞིབ་ཚགས་བྱེད་དགོས། ༤༽ སྒྲུང་གི་གྲུབ་ཆ་གཙོ་བོ་ནི་སྐད་ཆ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྐད་ཆའི་རྒྱུད་རིམ་ལ་རྩོམ་པ་པོའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མ་བརླགས་པའི་ཐོག་ནས་ཀློག་པ་པོའི་བསམ་བློར་དགའ་སྐྱོ་ཁྲོ་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ཐུབ་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་ཐོན་ཐབས་བྱེད་དགོས། ༥༽ སྒྲུང་རྩོམ་གང་ཞིག་བྲིས་པ་དེའི་རྙོག་འཛིང་གི་རྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་ངན་པ་ཐེར་འདོན་དང་བཟང་པོ་ངོ་སོ་ཐོན་པ་སོགས། མདོར་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་བླང་བྱ་གང་ཞིག་ཀློག་པ་པོའི་བསམ་བློའི་ནང་མི་མངོན་པའི་སྒོ་ནས་ཆུ་སྐྱ་བྱི་ལ་རྐུན་ཆགས་བཞིན་འཛུལ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། (འགྲེལ་བརྗོད་ངག་ཐོག་ནས་ཞུ་རྒྱུ)།
སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་ཐབས།
སྒྲུང་རྩོམ་ནི་སྙན་ངག་དང་ལ་གཞས་ལྟ་བུའི་སྟབས་བདེའི་འབྲི་སྟངས་ཤིག་མིན་ལ། ལྷག་པར་དུས་རབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྒྲུང་རྩོམ་ནི་དེ་བས་ལས་སླ་བ་ཞིག་མིན། འདིར་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་ཐབས་ཀྱི་དྲན་གསོ་ཕྱོགས་སྡོམ་རེ་གཉིས་ཙམ་ཞུ་ན། ༡༽ གཞན་གྱིས་བྲིས་པའི་སྒྲུང་རྩོམ་ཡང་ཡང་ཀློག་དགོས། དེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ་དང་མ་གོ་བའི་གནས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་རང་ཉིད་དངོས་སུ་སོང་ནས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་མི་དགོས་པར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཚིག་སྦྱོར་གྱི་ཐོག་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཞག་རྩི་ལྡན་པའི་མཚོན་སྟངས་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་ལས་སླ་བོའི་སྒོ་ནས་ཤེས་ཐུབ། ༢༽ རྒྱུན་ལྡན་ནས་མི་གཞན་གྱི་སྐད་ཆ་ལ་དངོས་ཤུགས་རྒྱུད་གསུམ་ནས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེར་སྤྲོད་རྒྱུ་མ་ཟད། སྐད་ཆའི་རྒྱུད་རིམ་དང་། སྐད་ཆའི་བབ་དང་བསྟུན་ནས་བཤད་མཁན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ལའང་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེར་བྱེད་དགོས་ལ། ད་དུང་སྐད་ཆ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་རིམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕུད་དེད་གཏོང་ནས་བརྟག་དཔྱད་ནན་པོ་གནང་དགོས། དེས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུང་རྩོམ་གང་ཞིག་བྲིས་ནའང་། དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུད་རིམ་དང་མི་སྣ་ཞིབ་འབྲི། སྒྲུང་གི་རྒྱུད་རིམ་ལ་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གནས་ལུགས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཐུབ། ༣༽ ས་གནས་གང་དུ་སླེབས་ཀྱང་དེའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་འགྲོས་དང་། རི་ལུང་ཆགས་དབྱིབས། ཐ་ན་ཁང་པའི་ནང་གི་ནང་ཆས་སྒྲིགས་བཀོད་ཚུན་ཆད་རྒྱུན་ལྡན་ནས་དོ་སྣང་ནན་པོ་གནང་དགོས། དེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུང་རྩོམ་གང་ཞིག་འབྲི་ནའང་། སྒྲུང་རྩོམ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁོར་ཡུག་གམ་མཛེས་བཀོད་དམ་ཡང་ན་ཡུལ་ལྗོངས་བཀོད་སྒྲིག་གི་ཆ་ལག་ཐད་དཀའ་ཚེགས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འབྲི་ཐུབ། ༤༽ གོང་གསལ་ཆ་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ལྡན་ཤོག་སྨྱུག་གཉིས་པོ་ཆོས་གྲོགས་དང་། ཡང་ན་དགའ་གྲོགས་ནང་བཞིན་རང་ལུས་དང་མི་འབྲལ་བར་མ་ཟད། ཆོས་གྲོགས་དང་དགའ་གྲོགས་ནང་བཞིན་ཉིན་རེ་ནས་ཉིན་རེར་ཕན་ཚུན་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཁ་ཇེ་དམ་དང་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་དགོས། དེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུང་རྩོམ་གང་ཞིག་འབྲི་ནའང་། ཁ་བཤད་སྐམ་པོའི་སྒྲུང་མཁན་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་བར། རིག་པ་དཔེ་ཐོག་འགོད་པའི་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ངེས། ཁ་བཤད་ཆུ་ཡི་ལྦུ་བ་དཀར་པོ་ཡིས།། བ་ཚྭའི་ཁྲོན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཁེངས་ན་ཡང་།། རིག་པ་དཔེ་ཐོག་འགོད་པའི་ལག་ལེན་གྱི།། གསེར་གྱི་ཐིགས་པ་གཅིག་གི་དོ་ཟླ་མིན།། ཝཱ་ཎཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་རིག་རླབས་རྩོམ་རིག་ཟབ་སྦྱོང་ཐོག 《སྒྲུང་རྩོམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྡུད་བྱེད་སྟངས་དང་འབྲི་ཐབས》། ཅེས་པའི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་གཏམ་བཤད་དགོས་འདུན་གནང་དོན་བཞིན། ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ཟླ་ ༣ ཚེས ༢ ཉིན་ནཻ་རུ་མགྲོན་ཁང་གི་ཡང་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།།
ཝའེ་ཝ་ཐི།
ཝའེ་ཝ་ཐི་(µW)ནི་ཚད་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་རེད།
༡ཝའེ་ཝ་ཐི། = ༡/༡ ༠༠༠ ༠༠༠ཝ་ཐི།
སེན་གོའི་དུས་མཚམས་
སེན་གོ་ཀུའི་དུས་མཚམས་(ཉི་ཧོང་སྐད།: 戦国時代)ནི་ཉི་ཧུང་གི་དུས་མཚམས་ཞིག་ཏེ་དུས་རབས་༡༥ཡི་དཀྱིལ་ནས་དུས་༡༧པའི་མགོ་བཙུགས་པ་བར་ཡིན།
གཤེན་ཚང་
༄༅། །དམུ་རིགས་གཤེན་གྱི་གདན་ས་གཙོ་བོ་གསས་ཁང་གསེར་སྒོ་ཁྲ་མོ་དང་རི་རྒྱལ་དགོན་ཁྲི་བརྟན་ནོར་      བུ་རྩེ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།
སྤངས་དང་རྟོགས་པ་མཐར་སོན་ལུང་དང་རིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། མཁས་དང་གྲུབ་པ་བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་གོང་འཕང་བརྙེས་ཟིན་པའི། ། ཐབས་དང་ཐུགས་རྗེའི་མཛད་བཅུའི་འོད་ཆེན་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་རྒྱུན། ། གནས་གསུམ་བོན་གྱི་མགོན་པོ་དམུ་རྒྱལ་ཐོད་དཀར་སྲས་དེར་འདུད། །
གཤེན་བསྟན་སྲོལ་འཛུགས་ཀུན་སློང་བཟང་པོའི་གདུགས་དཀར་མཁའ་ལ་འཕྱར། ། ངོ་མཚར་ཁྱད་འཕགས་དུ་མས་རྒྱན་བསྟན་བ་དན་ལྷུབ་མོས་སྤུད། ། རླབས་ཆེན་བསྟན་པའི་དར་ཆེན་ཁྲི་བརྟན་ནོར་རྩེར་ལྷུན་པོ་བཞིན། ། རྒྱལ་ཀུན་སྤྱི་གཟུགས་གཤེན་བླ་ཀུ༵ན་མཁྱེ༵ན་ཡེ༵་བློ༵་ཕྱག་གི་ཡུལ། །
དགེ་བཅུའི་འོད་ཞགས་ཆུང་ནས་ཀུན་བཟང་དགོངས་པ་གཡོ་མེད་ཅིང་། ། བཅུ་རིག་གནས་དང་དཀྱིལ་ཆོག་སྟོང་དང་དྲུག་བརྒྱ་ཐུགས་སུ་ཆུད། ། རབ་འབྱམས་བོན་སྒོ་ཡོངས་དང་གསང་མཆོག་ཟབ་མོའི་མངའ་བརྙེས་ཤིང་། ། གཞལ་དཀའི་དྲིན་མཆོག་དམུ༵་དབ༵ང་ཉི༵་མི༵ང་མི་ཕྱེད་དད་པས་མཆོད། ། །
འགྲོ་བ་མཆོད་རྟེན
མཚན་རྒྱས་པར་རང་བྱུང་མཆོད་རྟེན་ནམ་རྫུས་སྐྱེས་པདྨ་གླིང་ཞེས་ཀྱང་ཞུ། འགྲོ་བ་མཆོད་རྟེན་ཞེས་པ་ནི། གནས་དེར་བརྩིག་པ་མེད་པར་རང་བཞིན་དུ་འཁྲུངས་པའི་རྡོའི་མཆོད་རྟེན་ངོ་མཚན་ཅན་ཞིག་ཡོད་སྟབས་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས། མཆོད་རྟེན་དེར་སྐོར་བ་བསགས་ན་ལས་སྒྲིབ་དག་པ་དང་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་ཚོས་སྐོར་བ་བསགས་ན་མ་བུ་བདེ་སྒྲོལ་འབྱུང་ཞེས་གསུང་། དེའི་ཞོགས་སུ་མཆོད་རྟེན་ཞབས་ར་ཞིག་ཡོད་པ་དེའང་འཚར་ལོངས་ཡོང་བཞིན་པ་ལ་བུད་མེད་རབས་ཆད་ཅིག་གིས་ཕ་བོང་ཞིག་རེད་སྙམས་ཏེ་རྐུབ་སྟེགས་བྱས་པས་དེ་ནས་བཟུང་འཚར་ལོངས་མི་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་གསུང་སྲོལ་ཡོད། བསམ་གཏན་ཡང་རྩེ་ནས་སྤྱི་ལེ་གསུམ་ཙམ་ལྷོ་ནུབ་ངོས་དང་། པ་གོར་ཞེས་ལོ་ཆེན་བེེ་རོ་ཙཱ་ནའི་འཁྲུངས་ཁང་དང་ཉེ་བར་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས་ཀྱི་རེད། སྔོན་གནས་དེར་རང་བྱུང་རྡོ་ཡི་མཆོད་རྟེན་ངོ་མཚན་ཅན་ཞིག་ལས་མེད་པ་དང་༡༩༨༠ལོར་བསམ་གཏན་ཡང་རྩེའི་བཙུན་མ་ཁ་ཤས་ཤིག་གིས་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཞོགས་སུ་སྒྲུབ་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བསྐྱོན་ནས་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས་ནས་པདྨ་གླིང་པ་ཕྱག་བཞེད་མཛད། དེ་རྗེས་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོས་རྒྱ་སྐྱེད་གནང་ནས་ད་ལྟ་བཙུན་མ་ཚོས་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཕྱག་ལེན་གནང་བ་རེད། མདོར་ན་སྔོན་གནས་དེར་མཆོད་རྟེན་ལས་དགོན་པ་མེད་པར་ད་ཆ་གསར་བཞེངས་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཅུ་གཉིས་ནང་རྟེན་གཙོ་ཆོས་ལུང་སྤྲུལ་གསུམ་གྱི་འཇིམ་སྐུ་མི་ཚད་མ་དང་། ཡང་སྟེང་དུ་བཀའ་འགྱུར་ལྷ་ཁང་དང་། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ལྷ་ཁང་། འདུ་ཁང་འོག་ཏུ་གུ་རུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་འཇིམ་སྐུ་དང་། གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཁྲུ་གང་ཙམ། ལྡེབས་རིས་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཚོགས་དང་ཚེ་དཔག་མེད་དང་། འོད་དཔག་མེད། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་སོགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དང་། ར་སྒོར་ནང་བཙུན་མའི་ཤག་འཁོར་བཅས་ཡོད། ཡང་བསམ་གཏན་ཡང་རྩེ་ནས་སྤྱི་ལེ་གསུམ་ཙམ་ནུབ་བྱང་དུ་སོང་ན་སྒྲུབ་གཞུང་ཞེས་པའི་རི་འདེབས་སུ་སྒྲོལ་མ་ཕུག་ཅེས་པའི་བཙུན་དགོན་དང་། ཡང་དེའི་ཤར་ངོས་སུ་བྱིའུ་མདོ་དགོན་ཞེས་པའི་བཙུན་དགོན་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
སི་ཏུ་ཨ་སྐྱིད་
འདི་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལྔ་པའི་ཡུམ་གྱི་སྐུ་ཞང་གི་མི་ཐོག་གོང་མ་ཡིན་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སི་ཏུའི་འཁྲུངས་རབས་བརྒྱད་
རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་དུས་སུ་ཀརྨ་སི་ཏུ་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་། དེ་ནས་སི་ཏུ་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་། སི་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་དཔར་འབྱོར་། སི་ཏུ་བསོད་ནམས་རབ་བརྟན་། སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་རྣམས་སོ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
གློག་འཕྲིན།
དབྱིན་ཡིག་གི་emailདེ་eནི་electronic ཞེས་པ་གློག་གི་རྡུལ་མ་ལ་གོ་དགོས། mailནི་འཕྲིན་ཡིག་གི་དོན་ཡིན་པས་འདི་ལ་རྡུལ་འཕྲིན་དུ་བསྒྱུར་ན་ལེགས་པར་སམ།
ཟླ་༥ཚེས་༡༤ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༡༤ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༡ཡོད།
རྡུལ་འཕྲིན།
དབྱིན་ཡིག་གི་emailདེ་eནི་electronic ཞེས་པ་གློག་གི་རྡུལ་མ་ལ་གོ་དགོས། mailནི་འཕྲིན་ཡིག་གི་དོན་ཡིན་པས་འདི་ལ་རྡུལ་འཕྲིན་ཞེས་བསྒྱུར་ན་ལེགས་སམ།
ཟླ་༥ཚེས་༡༥ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༡༥ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༣༠ཡོད།
ཨོ་སུ་ཐི་རེ་ཤུ
ཨོ་སུ་ཐི་རེ་ཤུ Austria   Österreich  奥地利
ཨོ་སུ་ཐི་རེ་ཤུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནི་ཡོ་རོབ་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་མི་གྲངས་ས་ཡ་8.7ཙམ་ཡོད་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། ཨོ་སུ་ཐི་རེ་ཤུ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་མཚམས་འཇར་མན་དང་ཆེ་ཥི་ལ་འབྲེལ་བ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཧུང་གྷ་རི་དང་སི་ལོ་ཝ་ཁི་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སི་ལོ་ཝེ་ནི་ཡ་ཨ
ཨལ་བྷ་ནི་ཡ་
ཨལ་བྷ་ནི་ཡ་ Albania 阿尔巴尼亚 ཨལ་བྷ་ནི་ཡ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ Republic of Albania
ཎརུཧིཏོ
༡༢༦ ཧོང་ཏི། ཉི་ཧོང་།
ཐེངས་འདིའི་ཀུན་གླེང་ལས་རིམ་ལ་ཉི་ཧོང་གི་གོང་མ་ཨ་ཀི་ཧི་ཏོ་ཁྲི་བཤོལ་དང་གོང་མ་གསར་པ་ན་རུ་ཧི་ཏོའི་ཁྲི་སྟོན། ཉི་ཧོང་གི་གོང་མ་རིམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དེའི་གནད་འགག ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཉི་ཧོང་གི་གོང་མར་གསར་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་ཞུས་པའི་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་བསྩལ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་ང་ཚོའི་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཚེ་བརྟན་དབང་ཕྱུག་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་ཡོད།།
གཞུང་མེད་ལམ་སྲོལ།
འབྱུང་ཁུངས།
གཞུང་མེད་རིང་ལུག་གི་སྐོེར་དུས་རབས་༦པའི་སྔོན་ལོའོ་ཙེ་ དང་ཀྲོའང་ཙེ་དང་པོའོ་ཅིང་ཡན་ བཅས་ཀྱི་བརྩམ་བྱའི་ནང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། ཀྲོའང་ཙེ་ཡིས་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ནང་གཞུང་མེད་རིང་ལུག་ཞིག་གི་ངོས་ཐོག་ནས་འགྲིལ་བཤད་མང་པོ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཀྲོའང་ཙེ་ཡིས་《རྐུན་མ་བཙོན་ལ་བཅུགས་ ཇག་པ་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་དབང་རྒྱུར་ཅན་ལ་འགྱུར་》 ཞེས་པའི་དེབ་ཞིག་འབྲིས་ཡོད་པ་རེད།
གྲུབ་མཐའ་རྩོམ་མཁན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན་གཞུང་མེད་རིང་ལུག་ནི་མི་ འངྱུང་དུས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ཨི་ནུའི་ཏི་མི་ཕིག་མིའི་མི་སན་ཁྲོལ་གྱི་མི་མེ་རི་ན་མི་སོགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཁ་ཤས་སྲིད་གཞུང་མེད་པའི་ཐོག་ལས་ཀ་བྱེད་གྱི་ཡོད་པ་རེད།（ རྒྱལ་ཁབ་དང་ཉེན་རྟོག་པ།）
ཧྥ་ཤི་སིའི་རིང་ལུགས་དང་སེཔན་གསར་བརྗེ་དང་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པ་ལ་གྱེན་ལོག་བྱེད་པ།
༡༩༢༠དང་༡༩༣༠པའི་ལོར་ཧྥ་ཤི་སིའི་རིང་ལུགས་ཡོ་རོབ་ལ་འཕེལ་རྒྱས་གཞུང་མེད་རིང་པ་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འཁྲུག་རྩོད་བྱེད་པར་སྒྱུར་པ་དང་ཨི་ཊ་ལིའི་གཞུང་མེད་རིང་ལུགས་དང་ཧྥ་ཤི་སེའི་བར་གྱི་འཐབ་རྩོད་དང་པོ་དེ་ཡང་ཐོང་པ་རེད།
སྤྱིར་བཏང་གི་ལམ་སྲོལ།
གཞུང་མེད་རིང་ལུག་ནི་སྲིད་གཞུང་སྐོར་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ནི་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུག་དེ་མེད་པར་བཟོས་ནས་དབང་རིམ་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་བ་མཚོན་པར་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད།
གཞུང་མེད་རིང་ལུག་གི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་ནི་སྲིད་གཞུང་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གཞུང་མེད་རིང་ལུག་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ནི་ཕོ་མོ་ཡིས་རང་དབང་གི་མཉམ་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་བཟོས་པ་ཞིག་རེད།
གཞུང་མེད་རིང་ལུག་པ་དག་མཐུན་མོང་གི་དགྲ་ནི་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ནི་གཞུང་མེད་རིང་ལུག་པ་དག་གི་དགྲ་བོ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་ཁྲིམས་ལུག་བེད་སྤྱད་ནས་ཉེས་སྤྱོད་བྱེད་པ་དག་（དམག་འཛིངས་དང་དམག་མིའི་བཙན་སྤྱོད་）རྐུན་མ་རྐུ་བའི་དབང་ཆ་（དཔྱ་ཁྲལ་།）སོགས།
གཞུང་མེད་རིང་ལུག་པའི་སེམས་ནང་རྒྱལ་ཁབ་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་ཧ་ཅང་གི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་གཞུང་མེད་རིང་ལུག་པ་ལ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་གྱི་ཚབ་བྱེད་ཐུབ་པའང་ཡིན་སྲིད་པ་ཞིག་རེད།(“སྲིད་གཞུང་མེད་པའི་དུས་སྐབས་དེ་ཡང་དབང་ཤུགས་མེད་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཞིག་རེད།” པུ་རུ་དོང་།) ཡིན་ནའང་གཞུང་མེད་རིང་ལུག་པ་ལ་ལའི་བསམ་པའི་ནང་སྒྲིག་ལམ་ཞེས་པ་ནི་མི་ལེགས་པ་ཞིག་དུ་བརྩི་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྒྲིམ་ལམ་ཞེས་དབང་ཆ་ལ་རྟེན་ནས་ལེགས་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཞིག་དུ་བརྩི་གི་ཡོད་པ་རེད།
དེང་སྐབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པ།
སྤྱི་ཚོགས་རང་མོས་རིང་ལུགས་ཚོའི་བསམ་པའི་ནང་གཞུང་མེད་རིང་ལུགས་ནི་ཐུན་མོང་རིང་ལུགས་དང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་གིས་སྐྲུན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། རང་མོས་རིང་ལུགས་པ་ཚོས་རང་བདག་ཁ་དབང་མེད་པར་བཟོ་དགོས་བསམ་ཆར་བསྟོན་ཡོད་པ་རེད། དེང་རབས་པ་དེ་དག་ལ་པུ་རུ་དོང་དང་ཕ་ཁུ་ནིན་གི་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་།
ཟླ་༥ཚེས་༡༦ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༡༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༢༩ཡོད།
སི་ནོའེ་ཤན་
迥乐山)བོད་སྐད་དུ་སིམས་ནག་པོའི་རི་བོ་། ཞེས་ཟེར་བའི་དོན་ཡིན་པར་ཚལ་པའི་དེབ་དམར་ལས་གསུམས་སོ་།
སློབ་གྲོགས།
སློབ་གྲོགས་ནི་དོན་བཞི་ལ་འཇུག་སྟེ།
སི་ནོའེ་ཤན་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སློབ་གྲོགས།
༡ དགེ་རྒན་གཅིག་པའི་དགེ་ཕྲུག་བར་ལ་བརྗོད།
ཨེང་གུའི་ལ་
ཨེང་གུའི་ལ་ Angulla  西印度群岛
སློབ་གྲོགས།
༢ སློབ་གྲྭ་གཅིག་པའི་སློབ་མའི་བར་ལ་ཟེར།
ཨེང་གུའི་ལ་
ཨེང་གུའི་ལ་ དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཨེང་གུའི་ལ་གླིང་ཚོམས་
སློབ་གྲོགས།
༣ མཐར་མ་ཕྱིན་པར་སློབ་གྲྭར་ཡོད་པའི་སློབ་མའི་སྤྱི་མིང་།
༤ ལོ་རིམ་མམ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་པའི་སློབ་མའི་བར་ལ་བརྗོད།
ཨར་ཇེན་ཊི་ནེ་
ཨར་ཇེན་ཊི་ནེ་ Argentina 阿根廷
ཨར་ཇེན་ཊི་ནེ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ Argentine Republic
མ་སེའི་མི།
masaï
མཚོ་མོ་ཝེ་ཁེ་ཐོ་རི་ཡ།
མཚོ་མོ་ཝེ་ཁེ་ཐོ་རི་ཡ་ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་ཤར་མའི་ས་མཐོར་འཁྱིལ་ཡོད་ཅིང་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྟོང་སྨིས་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་བདུན་ཡོད། གནས་དེར་གནམ་བསིལ་ཞིང་ཆར་ཆུ་མོད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་ཞིང་གཤིན་པོར་སྲིང་བལ་དང་ཁའོ་ཧྥེ། ཇ། འབྲས་སོགས་ལོ་འབྲས་འབོར་ཆེན་ཐོན་གྱི་ཡོད།
ཟླ་༥ཚེས་༡༧ཉིན་
ཟླ་༥ཚེས་༡༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༣༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༢༢༨ཡོད།
ཨ་རིའི་སོ་མོ་ཝ་
ཨ་རིའི་སོ་མོ་ཝ་ American Somoa 美属萨摩亚群岛 ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཨ་རིའི་སོ་མོ་ཝ་གླིང་ཚོམ་ནི་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་ཡོད
ཀིའང་སི་
ཀོའང་ཤིས(广西)ཞེས་པའི་སྒྲ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། མན་ཆིང་གོང་མ་ཆེན་ལུང་གི་དུས་སྐབས་སུ༌སྒྲ་བསྒྱུར་བྱས་པ། ཀིམ་པའི་འབྲས་བུ། 	ཤིང་ཐོག་ཕྱི་བཟང་ལ་ནང་ངན་པ༌དང་པོར་ཟ་བའི་ཚེ་ཞིམ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཟོས་རྗེས་ནད༌བསྐྱེད་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞིག་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག།
ཏུན་ཧོང་བྲག་ཕུག་ནི། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་བྱང་མཐའི་ལི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་མཚམས་ཀྱི་ཏུན་ཧོང་རྫོང་ནས་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉེར་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་ཡོད་པའི་མོ་ཀོ་ཁུའུ་འམ་ལྷ་སྐུ་སྟོང་གི་བྲག་ཕུག་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཡོངས་གྲགས་སུ་ལོ་ངོ་ཕལ་ཆེར་སྟོང་གཉིས་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ལ།དེ་ནི་གནའ་དུས་སུ་རང་རེ་དང་ཕྱི་གླིང་བར་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་རྒྱུ་ལམ་འགངས་ཆེན་ཞིག་དང་། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ཚོང་བ། ལག་ཤེས་བཟོ་པ། རབ་བྱུང་བཙུན་པ་རྣམས་ཡུལ་འདི་ལ་འཛོམས་ཏེ། རིག་གནས་དང་ཆོས་ལུགས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བར་སྐབས་ཀྱི་རིང་ལ་གྱུར་ཡོད་མྱོང་བ་ཞིག་རེད།ད་ལྟའང་ད་དུང་བྲག་ཕུག་༤༩༢ཡོད་པ་དང་ལྡེབས་རིས་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་བཞི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ལྷག་དང་ལྷ་སྐུ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་མཆིས་ཤིང་། དེ་མིན་ད་དུང་གཏེར་མའི་བྲག་ཕུག་ལས་གནའ་རབས་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་འབོར་ཆེན་བྱུང་བ་རེད།བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཏུན་ཧོང་བདག་གེར་བཟུང་ནས་བྲག་ཕུག་སུམ་བཅུ་ལྷག་བརྐོས་པ་དང་། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་ངོས་ནས་ཏུན་ཧོང་ནས་བུད་པའི་རྒྱུ་ཆ་དག་ནི་ཁུངས་འཛིན་དང་ཡང་ན་གཞི་ འཛིན་ས་གཙོ་བོར་འཛིན་གྱིན་ཡོད་པ་རེད།
རྟིའུ་ར་དགོན་
མཚན་རྒྱས་པར་“བསམ་གླིང་རྟིའུ་ར་དགོན་”ཞེས་ཞུ། རྟིའུ་ར་ཞེས་པ་ནི་པོ་ཏོ་བའི་སློབ་མ་སྐོར་འདུལ་བ་ཆེན་པོ་རང་གཞིས་ཆགས་སའི་རྟ་རྭ་དང་ཉེ་བར་ཆོས་སྡེ་བཏབ་པས་རྟིའུ་ར་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་གསུང་། གཉལ་སྡེ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཡིན། བྲ་འོར་དགོན་ནས་ལྷུན་རྩེའི་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཞི་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེ་མཇལ་ཐུབ། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་ད་ལྟའི་དགོན་དེའི་ཉེ་འདབས་སུ་རྟིའུ་ར་ཞེས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་ཞིག་ཡོད་པ་ཇུན་གར་བས་མེར་སྲེག་གཏོང་སྐབས་རྟེན་གཙོ་བཟོ་རྒྱལ་བྷི་ཀར་གྱིས་བཞེངས་པའི་ཛྷེེ་ཀྵིམ་གྱི་ཇོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མེས་མ་འཚིགས་པར་ཡོད་པ་ལ་སྐུ་གཉེར་གྱིས་དེའི་རྒྱབ་ཏུ་ཡིབ་ནས་བསྡད། དེ་ནས་ད་དགོན་པ་ནི་མེར་བསྲེགས་སོང་བས་འདིར་བསྡད་ཀྱང་དགོས་པ་མི་འདུག་སྙམ་ནས་འགྲོ་བར་བརྩམས་པ་ན་ཇོ་བོས་“ཁྱོད་སོང་ན་ང་ཁྱེར་དགོས་”ཞེས་གསུང་འབྱོན་པར་སྐུ་གཉེར་གྱིས་“ངས་གདན་འདྲེན་ཐུབ་པ་མི་འདུག་”ཅེས་ཞུས་པས། ཡང་ཇོ་བོས་“དེ་ལྟར་ན་ངའི་སྐུ་སྟོད་ཁྱེར་དགོས་”ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་སྐུ་གཉེར་གྱིས་སྐུ་སྨད་གསེར་ཟངས་ཡིན་པ་དེ་བཞག་སྐུ་སྟོད་ཛྷེེ་ཀྵིམ་ལས་གྲུབ་པ་གདན་དྲངས་ནས་ཉང་དཀར་ཐང་དུ་བབས་གཅིན་ལུང་ཞེས་པར་བྱོན། བབས་གཅིན་ལུང་ཞེས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་དོན་ཡང་ཇོ་བོས་“ངས་འདིར་བབས། ཁྱེད་གཅིན་པ་ཐོངས། ཁང་རལ་འདིར་བབས་གཅིན་ལུང་གྱིས་”ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་སྐུ་གཉེར་གྱིས་ད་ངེད་རྣམ་གཉིས་གང་དུ་ཕེབས་པ་ལེགས་སམ་ཞེས་ཞུས་པར། ད་ངེད་གཉིས་ཤར་ངོས་སུ་མི་མ་ཡིན་གྱིས་བརྩིགས་པའི་མཁར་བཞི་ཡོད་པ་དེར་འགྲོ་གསུངས་ནས་ད་ལྟའི་དགོན་དེ་ཆགས་ཡུལ་དུ་བཞུགས། དེ་རྗེས་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བའི་སློབ་མ་ཕྱག་ལོ་ཙཱ་བ་ཡུལ་དེའི་ཕུར་སྒྲུབ་པ་བཀྱོན་ནས་བཞུགས་སྐབས་གནས་དེར་དགོན་པ་ཞིག་ཕྱག་འདེབས་རྒྱུའི་ཐུགས་འཁྲུངས་ཏེ་འགོ་བརྩམ། དེ་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཙ་རི་ནས་ཡར་ཕེབས་སྐབས་ཕྱག་ལོ་ཙཱ་བས་དགོན་དེའི་རྨང་བཏིང་བསྒྲུབ་ཡོད་པས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་“ངས་བསམ་པ་དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་གླེང་བ་མཉམ་འདུག་”ཅེས་གསུངས་པས་“བསམ་གླིང་རྟིའུ་ར་”ཞེས་པའི་མཚན་དེ་ལྟར་བྱུང་གསུངས། དེ་ནས་དགོན་དེ་འགྲུབ་རྗེས་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས། སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་བར་ཕེབས། སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཕྱག་ལོ་ཙཱ་བ་སྒྲུབ་པ་བསྐྱོན་ནས་བཞུགས་སྐབས་སྡེ་བརྒྱད་ཀརྨ་ཉི་ཟླས་བཀའ་སྲུང་ཞུ་རྒྱུར་ཁས་བླངས། གནས་དེར་ཐོག་མར་སྐྱེ་ཤིང་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་ཉིན་གཅིག་ཕྱག་ལོ་ཙཱ་བས་དབུ་སྐྲ་སིལ་ཏེ་ཉེ་གནས་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ངའི་སྐྲ་འདི་རྒྱ་གང་ཆེ་ཆེའི་སར་“ཤིང་སྣ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་ཤིག་”ཅེས་ཤིང་སོ་སོའི་མིང་ནས་བོས་ཏེ་གཏོར་ཞིག་ཅེས་གསུངས་པར། ཉེ་གནས་ཀྱིས་ཙན་དན་གྱི་མིང་འབོད་རྒྱུ་མ་བྱུང་སྟབས་ཤིང་གཞན་དག་ཡོད་ཀྱང་ཙན་དན་མེད། འོན་ཀྱང་ཡུལ་དེའི་ཁུལ་དུ་གཏན་ནས་མེད་པ་ལ་དགོན་དེའི་མཐའ་འཁོར་དུ་ཤིང་སྣ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ཡོད། སྔོན་དགོན་དེར་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་། འདུ་ཁང་ཀ་བ་སོ་དྲུག་ནང་རྟེན་གཙོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སྨན་འདམ་གྱི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐོག་བརྩེག་གཉིས་ལྡན་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་མང་པོ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཡོད། ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་འདུ་ཁང་ནང་སྨན་འདམ་གི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྐུ་ཚད་ཐོག་བརྩེག་གཅིག་ལྷག་གསར་བཞེངས་དང་། སྔོན་གྱི་ལྡེབས་རིས་རྙིང་མ་མང་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
སྒྲུང་གཏམ༼གཙུག་གཡུ༽
སྒྲུང་གཏམ་གཙུག་གཡུའི་བསྡུས་དོན།
དེབ་ཀྱི་མཚན་བྱང་།            གཙུག་གཡུ།
རྩོམ་པ་པོ།                   གླང་མདུན་དཔལ་འབྱོར།
དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།               བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
དཔར་དུས།                 1985 ལོའི་ཟླ 8 པར་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས།
2016 ལོའི་ཟླ 3 པར་པར་ཐེངས 7 པ་བཏབ།
ཡིག་གྲངས། ཁྲི།              15
ཤོག་ངོས།                   299
རྩོམ་པ་པོས་བརྩམས་སྒྲུང་འབྲི་བའི་དུས་ཡུན། ཕྱི་ལོ 1980ལོའི་ཟླ 3ནས 1983ལོའི་ཟླ 11བར་ཏེ་ལོ་གསུམ་ལྷག
རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད།
རྩོམ་པ་པོ་གླང་མདུན་དཔལ་འབྱོར་ལགས་ཀྱི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་གསལ་བོ་མ་ངེས་ཀྱང་། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་དྲུག་ཅུ་ཡས་མས་སུ་འཁྲུངས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ། ཁོང་ནི་རྩོམ་རིག་ལ་བློ་སྦྱོང་ཆེ་བ་དང་། སྣ་མང་སྐད་ཡིག་མཁྱེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་ཐོས། ཁོང་གི་ཕ་ཡུལ་ལྷ་ས་དྭགས་པོ་གླང་མདུན་ནས་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་སྤྱིར་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག་བྲིས་པ་མང་ལ། དེ་དག་ལས་གྲགས་ཆེ་བ་ནི་སྒྲུང་ཐུང་མེ་ཏོག་ལྡུམ་རའི་ནང་གི་གླན་ཀ་དང་། སྒྲུང་རིང་གཙུག་གཡུ་འདི་གཉིས་ཡིན་པར་སྙམ། སྔ་མ་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་དེང་བརྩམས་སྒྲུང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་བའི་མེ་ལོང་དང་། བོད་ཀྱི་བརྩམས་སྒྲུང་དེང་རབས་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་པར་ཐོག་མའི་རྐང་ཟུང་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན།
བརྩམས་སྒྲུང་ངོ་སྤྲོད།
བརྩམས་སྒྲུང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ཡིན་ན་གཙུག་གཡུ་ནི་ཕལ་བ་དང་ཕལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་སྣང་བརྙན་གསོན་པོ་ཞིག་ཏུ་སྙམ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུ་ནི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ནི་སྐབས་དེར་བྲིས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དག་ལས་རིང་ཤོས་དང་ཡག་ཤོས་སུ་བརྩི་གི་འདུག  སྤྱིར་བརྩམས་སྒྲུང་འདི་ནི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཅིག་གི་མི་རབས་སྔོན་མས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་གཡུ་ཞིག་རྙེད་པ་དང་། གཡུ་དེ་ཁྱིམ་ཚང་དེའི་མི་རབས་རིམ་བྱུང་གིས་རང་གི་ཆུང་མར་དྲན་རྟེན་དུ་འབུལ་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་མི་ཤི་ཁྱིམ་སྟོང་དུ་སོང་བ་དང་། མཐར་ཁྱིམ་ཚང་དེའི་ཁྱིམ་བདག་མ་གྲོངས་ཁར་གཡུ་དེ་རང་གི་ཁྱོ་བོའི་ལག་ཏུ་གཏད་ནས་ཇོ་བོའི་མདུན་དུ་འབུལ་དགོས་པའི་ཁ་ཆེམས་བཞག་པ་སོགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
ལེའུ་རེ་རེའི་བརྗོད་དོན་དང་མཚོན་ཐབས་མདོར་བསྡུས།
ལེའུ་དང་པོ། ཇོ་བོ་མཇལ་བ་ཞེས་པའི་བརྗོད་དོན་མདོར་བསྡུས་ན།
དབུས་མཇལ་བ་ཕུན་ཚོགས་ཕ་བུ་གཉིས་ཟླ་དྲུག་ལྷག་གི་ལམ་ཐག་རིང་བོ་རྐང་བས་འཇལ་ཏེ་དབུས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཇོ་མཇལ་ལ་ཡོང་བ་ནས་འགོ་བཟུང་སྟེ་ལམ་གྱི་དཀའ་སྡུག་དང་། ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཆུང་མ་འདས་པོའི་ཁ་ཆེམས། ཕུན་ཚོགས་རང་གི་ཕུགས་འདུན། ལྷ་ལྡན་དུ་འབྱོར་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་སོགས་སོ།།
ལེའུ་འདིས་བོད་ཀྱི་དད་མོས་འཚོ་བ་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་དཀའ་སྤྱད་སྙིང་རུས་མཚོན་པར་སྙམ།
ལེའུ་གཉིས་པ་སྟེས་དབང་གི་ཐུག་འཕྲད་ཅེས་པ།
ཕ་བུ་གཉིས་ལྷ་ས་ནས་སྤྲང་འཁྱམ་བྱས་ཏེ་སློང་མོ་བྱེད་ཀྱིན་པའི་ཉིན་ཞིག་ལ། སྔར་འདྲིས་གྲོགས་པོ་ཚོང་བ་དགྲ་ལྷ་དང་འཕྲད་པས་ཕ་བུ་གཉིས་ཀྱི་འཚོ་བའི་དཀའ་ཁག་ལ་རོགས་དན་མཛད་པ་དང་། དགྲ་ལྷའི་ཆུང་མ་ཨ་ཅག་གསལ་སྒྲོན་གྱི་གཡོ་ཐབས་དང་གཤིས་ཀ ཁོང་ཚང་གི་སྲས་མོ་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོའི་སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་སེམས། དཔལ་ལྡན་ཁོ་ཚང་གི་གཡོག་པོར་བླངས་པ་སོགས་སོ།།
ལེའུ་འདིས་དྲིན་འཇལ་གྱི་བསམ་བློ་མཚོན་པ་གཙོ་ཆེ་སྙམ།
ལེའུ་གསུམ་པ། ཟོལ་སྦྱོར་གྱི་ཐུགས་ཁུར་ཞེས་པ།
ལེའུ་འདིའི་ནང་ཕ་བུ་དང་གྲོགས་པོའི་བར་གྱི་བརྩེ་སེམས། དཔོན་གཡོག་བར་གྱི་བཅོས་མའི་སེམས་ཁུར། བཟའ་ཟླའི་བར་གྱི་གཡོ་ཐབས་སོགས་མཚོན་པ་མང་།
ལེའུ་བཞི་བ། ཡ་མཚན་གྱི་སྒྲུང་གཏམ་ཞེས་པ།
དཔལ་ལྡན་གྱིས་གྲོང་བའི་བུ་མོ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ངག་ནས་ཚོང་དཔོན་དགྲ་ལྷའི་གཡོག་མོ་ཞིག་གི་ཡིད་སྐྱོ་ལ་ཡ་ང་བ་གཏམ་རྒྱུད་སྔར་གོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག་ཐོས་པ་དང་། དེས་དཔལ་ལྡན་ལ་གཏིང་ཟབ་པའི་བག་ཆགས་བཞག་པ། ད་དུང་དཔལ་ལྡན་དང་བུ་མོ་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོའི་བརྩེ་འདང་། གྲོང་བའི་བུ་མོ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་སེམས་ཚོར་སོགས་སོ།།
འདིས་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོའི་བརྩེ་དུང་གི་ཕྲག་དོག་མཚོན་པ་མང་།
ལེའུ་ལྔ་བ། ཁ་ཆེམས་དང་དམ་བཅའ་ཞེས་པ།
ཕ་རྒན་ཕུན་ཚོགས་སྐུ་གྲོངས་ཁར་བུ་དཔལ་ལྡན་ལ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དངོས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཆག་འཇིག གཙུག་གཡུའི་བྱུང་རིམ་སོགས་བཤད་དེ་རྗེས་ཕྱོགས་གཟབ་དགོས་པ་དང་རྙེད་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་བཤད་དེ་སྐུ་གྲོངས་པ་དང་། བུས་ཕ་ཡི་རོ་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་འདི་མི་ཤི་ཁྱིམ་སྟོང་དུ་གཏོང་མཁན་ལ་འཁོན་ལན་བསློགས་པར་དམ་བཅས་པ་བཅས་སོ།།
འདིས་དབང་ཤེད་དང་གོ་ཐོབ་ཅན་ཚོས་དབང་ཤུགས་བེད་སྤྱད་ནས་རིམ་པ་དམའ་བའི་མང་དཀྱུས་མ་ལ་གཉའ་གནོན་དང་བཙན་ཁྲིམས། སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་བྱས་པ་སོགས་མཚོན།
ལེའུ་དྲུག་པ། གསོལ་ཚིགས་དང་མིག་ཆུ་ཞེས་པ།
དཔལ་ལྡན་གྱིས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་སྐྱོང་ས་དབང་ཆེན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་ཐོག་རང་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་དགྲ་བོ་འཚོལ་ཞིབ་དང་། གྲོང་བའི་བུ་མོ་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་ཚིས་དཀའ་བས་མིག་ཆུ་གཏོང་བ་བཅས་སོ།།
འདིས་ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་གཉེན་བཙན་སྒྲིག་གི་བྱ་སྤྱོད་དང་། སྐུ་དྲག་ཚོའི་འཚོ་བའི་དགྱེས་སྤྲོས། དམངས་ཕལ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་དཀའ་ཁག་སོགས་མདོར་ན་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་འཚོ་བ་མཚོན་པར་སྙམ།