རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་མཁས་པའི་དགོངས་རྒྱན།
བཞི་པ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པ། བཞི་པ་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པ་ལ་གཉིས། གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་ལས་འབྱུང་བའི་དུས་གསུམ་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ། དང་པོ་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་གཞི་ནི་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་པ་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་མཐུན་ཞིང༌། ནང་གསེས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་བུམ་པའི་འདས་པའི་དུས་ནའང་ཡོད། དེའི་མ་འོངས་དང་ད་ལྟ་བ་བཅས་གསུམ་ཀའི་དུས་ན་ཡོད་པ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཞིབ་མོའི་ལུགས་སུ་བྱས་ན། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས། དེ་ཡོད་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད།། ཡོད་པ་སྨྲ་བ་འདོད་དེ་དག། རྣམ་བཞི་དངོས་དང་མཚན་ཉིད་དང༌།། གནས་སྐབས་གཞན་འགྱུར་འགྱུར་ཞེས་བྱ།། ཞེས་པ་ལྟར་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། དངོས་པོ་གཞན་འགྱུར་གྱི་དུས་གསུམ་འདོད་མཁན་ནི་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཡིན་ཏེ། དེས་མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་ནས་ད་ལྟ་བ་དང༌། ད་ལྟ་བ་ནས་འདས་པ་ལ་འཇུག་ན་མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་འདོར་གྱི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟའི་དུས་ཀྱི་རྫས་མི་འདོར་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་གཞོང་པ་བཅོམ་ནས་དེས་གསེར་གྱི་ལག་གདུབ་དང་རྣ་རྒྱན་བྱེད་པ་བཞིན་རྣམ་པ་འདོར་ཡང་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འདོར་པའི་ཕྱིར། ཡང་འོ་མ་ཞོར་གྱུར་པ་ན་དབྱིབས་དང་རོ་གཞན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁ་དོག་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཟེར། བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོགས་ནི་དུས་གསུམ་མཚན་ཉིད་གཞན་འགྱུར་དུ་འདོད་དེ། དུས་རེ་རེར་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཀ་དང་ལྡན་མོད། གང་ཤས་ཆེ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་དུས་གསུམ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཞིག་བུད་མེད་ཅིག་ལ་ཆགས་པ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དེ་བུད་མེད་གཞན་ལ་ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།། བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་འགྱུར་གྱི་དུས་གསུམ་སྨྲ་སྟེ། མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་དངོས་ཉིད་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ་སོར་ཕྱིན་པ་ན་དུས་སོ་སོར་འཇོག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རིལ་བུ་གཅིག་ཉིད་ཤོ་མིག་ཏུ་རིམ་གྱིས་གཞག་པ་ན་གཅིག་དང་བརྒྱ་དང་སྟོང་གི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།། བཙུན་པ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ནི་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་དུས་གསུམ་སྨྲ་སྟེ། བུད་མེད་གཅིག་ཉིད་ལྟོས་ས་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཨ་མ་དང་བུ་མོར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འོངས་པ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་འཇོག་གོ་ཟེར། ལུང་གི་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་པས་ནི་སྤྱི་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་འཇོག་ཏུ་མེད་དེ་གཞི་གྲུབ་ན་ད་ལྟ་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཆོས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འདོད་དེ། གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཞག་པའི་ཚེ། བུམ་པའི་དུས་སུ་འགགས་ཟིན་པ་རྣམས་བུམ་པའི་དུས་སུ་འདས་པ་དང༌། བུམ་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་བུམ་པའི་དུས་སུ་ད་ལྟ་བ། བུམ་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་བུམ་པའི་དུས་སུ་མ་འོངས་པར་འདོད་ཅིང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་པ་དང་སེམས་ཙམ་པ། རང་རྒྱུད་པ་ཀུན་ཁ་མཐུན་པར། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འགགས་ཟིན་པ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་དང༌། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་ད་ལྟ་བ་དང༌། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བཞིན་པ་མྱུ་གུའི་དུས་མ་འོངས་པ་ཡིན་ལ། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འགགས་ཟིན་པ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་ཡིན་ཡང༌། འདས་པའི་དུས་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཡིན་ན་སྲོག་དང་མི་ལྡན་པའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་གཉིས་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཤེས་དགོས་ཏེ། ས་བོན་ལྟ་བུ་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་ཡིན་ཡང་འདས་པའི་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དུས་ཡིན་ན་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པ་ལའང་རིགས་འགྲེ ཡང་ས་བོན་ལྟ་བུ་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་དང་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་ཡིན་ཡང་མྱུ་གུའི་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཁྱོད་གྲུབ་པའི་སྐབས་རང་འབྲས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་པ་དང༌། མྱུ་གུའི་མ་འོངས་པ། མྱུ་གུའི་རྒྱུ་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ། དེས་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པ་ལའང་རིགས་འགྲེ། ཡང་ས་བོན་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདས་པ་ཡིན་ཡང་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དུས་སུ་སྐྱེས་ཟིན་མ་འགགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། ཁྱོད་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འདས་པ་ཡིན་ན་དངོས་མེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ས་བོན་མྱུ་གུ་ལ་ལྟོས་ནས་འདས་པ་ཡིན་ཡང་སྤྱིར་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། ལུགས་དེ་དག་ཏུ་གཞི་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་འདས་མ་འོངས་གཉིས་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་འདུས་བྱས་སུ་ཁས་ལེན་མོད། སྤྱིར་འདས་མ་འོངས་གཉིས་འདུས་བྱས་མ་ཡྀན་ཏེ། དེ་གཉིས་དངོས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ནི། རྩ་ཤེ་རབ་བྱེད་བཅུ་དགུ་པ་ལས། ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།། གལ་ཏེ་འདས་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན།། ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།། འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།། ཞེས་དང༌། བཞི་བརྒྱ་པའི་རབ་བྱེད་བཅུ་གཅིག་པ་ལས། མ་འོངས་བུམ་པ་ད་ལྟ་བའི།། བུམ་ཡོད་མ་ཡིན་འདས་པ་མེད།། གང་ཕྱིར་དེ་གཉིས་མ་འོངས་པ།། དེ་ཕྱིར་མ་འོངས་ཡོད་མ་ཡིན།། ཞེས་དང༌། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པར། དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་སུ་མ་ཕྱིན་པའོ།། འདས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་འདས་པའོ།། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་ལ་མ་འགག་པའོ།། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་དང་རྒལ་བ་དག་གི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པའི་དུས་གཉིས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས་ཏེ། གོ་བདེ་བའི་ལུགས་སུ་བྱས་ན། དུས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག ཐལ་ཟིན་པ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག་དུས་གསུམ་གང་རུང་ཡང་ཡིན། ཐལ་ཟིན་པ་དང་ད་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད། དུས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་གང་ཞིག་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་ད་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ།། འདིར་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་བརྒྱད་བགྲངས་པའི་བདུན་པ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་འདོད་པ་དང༌། བརྒྱད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཤད་པ་མཛད་དེ། ཞིག་པ་དངོས་པོ་འདོད་པའི་ཁུངས་ཀྱང༌། ས་བཅུ་པའི་མདོར། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་འཆི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ།། ཞེས་དང༌། རྩ་ཤེ་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན། ཞེས་དང༌། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར། རྒྱུ་ཟད་ཉིད་ལས་ཞི་བ་ནི།། ཟད་ཅེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་སྟེ།། ཞེས་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་གཞུང་རྣམས་བགྲངས་ནས་ཞིག་པ་དངོས་པོའི་དོན་དུ་བཀྲལ་ལ། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་གསུངས་ཤིང༌། ལུང་རིགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྒྱས་པ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པའི་འཇུག་ཊིཀ་ཏུ་གསལ་བས་དེར་གཟིགས་དགོས། རྒྱལ་མཆོག་ཀརྨ་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་དང་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་མི་ཕམ་པ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཞིག་པ་དངོས་པོར་མི་འདོད་ཅིང༌། ཞིག་དངོས་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་རྒྱས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་རིགས་པའི་རོལ་རྩེད་ཕྲ་ལ་མཛངས་པས་མཁས་པ་མགུ་བའི་ལེགས་བཤད་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། མཁྱེན་པར་འདོད་ན་དེ་དག་ལས་སྔ་མས་མཛད་པའི་འཇུག་འགྲེལ་དྭགས་བརྒྱུད་གྲུབ་པའི་ཤིང་རྟ་དང༌། ཕྱི་མས་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ལ་གཟིགས་དགོས། འདི་དག་གི་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་མོད། འདིར་བཤད་པའི་སྐབས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་སོ། །འདི་ནི་གསུང་རབ་ལས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་དང་བརྡ་སྤྲོད་ནས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་གཉིས་དབྱེ་གཞི་དབྱེ་སྟངས་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་མི་འདྲ་བ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་མདོ་ཙམ་བསྟན་པར་བྱས་སོ། །རང་རེའི་ཚད་མའི་གཞུང་ལུགས་ནས་བཤད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་སྟངས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་ཤིང་འདྲ་བ་མངོན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྤྱི་ཐལ་དང་བསྡུས་གྲྭ་རྣམས་སུ་གཟིགས་ན་ཤེས་ནུས་པས་འདིར་ཟུར་དུ་སྤྲོས་བཤད་མ་བྱས་ཀྱང་འཐུས་པར་སེམས་སོ།།