cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
རྒྱ་གར་གི་ལོ་རྒྱུས།
ཧ་ར་པྤའི་ལོ་རྒྱུས།	(Harappa)
ཧ་ར་པྤ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་འདུ་འཛི་དང་ཟང་ཟིང་ཅན་ཞིག་རེད།	 གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ནང་གི་གཙོ་གནད་མི་སྣ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་འཆར་འགོད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ཞིང་།	 ཁོ་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཡིན།	 ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་མངའ་འབངས་རྣམས་ས་ཆ་འདྲ་མིན་ལ་བརྫངས་ཏེ་ལྕགས་རིགས་དང་།	རིན་པོ་ཆེའི་རྡོ་སོགས་མཁོ་སྒྲུབ་བྱེད་པར་མངགས་པར་བྱེད།	ཡུལ་གྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་དག་གསེར་དངུལ་སོགས་རིན་ཆེན་ནོར་བུར་དགའ་སྣང་ཆེ་ཞིང་།	 གསེར་དངུལ་གྱི་སྟེང་ཡིག་རིས་སྣ་ཚོགས་བརྐོས་ནས་ཐམ་ཀ་དང་རྒྱན་ཆ་སོགས་བཟོ་ཡི་ཡོད།	 གཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་ནང་ལག་ཤེས་མཁས་པའི་མི་སྣ་མང་པོ་ཡོད་ཅིང་།	 ཁོ་ཚོས་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་བ་དང་འཇོན་ཐང་ཆེན་པོས་ལས་རིགས་སྣེ་མང་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད།	 ཧ་ར་པྤ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤ	ལ་ལུས་དངོས་པོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་དག་ལ་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་སྐབས།	 ཐོན་སྐྱེད་ཕལ་ཆེ་བ་རྡོ་དང་།	 གསེར།	 དངུལ།	 ཟངས།	 ལི།	 ལྕགས་སོགས་ལས་བཟོས་ཡོད།	ཟངས་དང་ལི་ནི་ལག་ཆ་དང་།	 གོ་མཚོན།	 ཐབ་ཆས་སོགས་བཟོ་བར་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡོད།	 ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཕུད་ད་དུང་སྲིང་བལ་ལས་བཟོས་པའི་ རས་ཧྲུལ་དེ་འདྲ་ཡང་རྙེད་སོན་བྱུང་།	ཁུལ་དེར་ལོ་ངོ་7000 གི་ཡར་སྔོན་ནས་སྲིང་བལ་སྐྱེ་འཕེལ་བྱུང་བར་གྲགས་ཤིང།	 གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཚོས་ཧ་ར་པྤ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྲིང་བལ་འཐག་བེྱད་ཡོ་ཆས་འདྲ་མིན་རྙེད་སོན་ཐུབ་ཡོད། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁ་ཟས།		གྲོང་ཁྱེར་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཕུད།	ད་དུང་མི་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།	 ཞིང་པ་དང་འབྲོག་པ་དེ་དག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་སྡོད་མཁན་ཚོའི་ཁ་ཟས་མཁོ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།	བརྟག་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཧ་ར་པྤའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་གྲོ་དང་།	 ནས།	 སྲན་མ།	 འབྲས།	 པད་ཁ་སོགས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ ལས་བྱས་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་།	ཁོ་ཚོས་ཞིང་ལས་བྱེད་ཆེད་ཀྱི་ལག་ཆ་གསར་བཟོ་དང་ཞིང་དུ་ཆུ་འདྲེན་སའི་ཡུར་ བུ་ཡང་བཟོས་ཡོད།	 འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་བྱེད་པ་དང་ལྷན་དུ་ར་ལུག་དང་མ་ཧེ།	 བ་ཕྱུགས་སོགས་གསོ་ཉར་བྱས་ ཡོད་ལ།	རི་དྭགས་ཀྱང་བརྔོན་ཡོད།	ཉམས་ཆག་སོང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་།	 			 ལོ་ངོ་3900 ཙམ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ་ཧ་ར་པྤ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད།	 མི་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ གྲོང་ཁྱེར་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་བྱས་ནས་འཚོ་བའི་ལམ་བུ་གསར་པ་ཞིག་གཏོད་འགོ་བརྩམས།	བཟོ་ཚོང་ལས་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་དཀོན་དུ་སོང་བ་དང་།	ཞིང་དུ་ཡུར་ཆུ་འདྲེན་པའི་ལམ་སྲོལ་ཡང་རིམ་བཞིན་ཉམས་རྒུད་དུ་ སོང་།	སྡོད་ཁང་གི་བཀོད་པ་ཞན་ཞིང་གང་སར་གད་སྙིགས་ཀྱི་ཕུང་གསོག་ལས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་བ་རེད།	འོ་ན་ འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་སོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།	མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་ཚུལ་ལ་གཙང་པོ་སྐམ་ནས་ ཞིང་ཆུ་ཆད་པས་ཞིང་ལས་བྱེད་ཐབས་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་།	ཡང་ལ་ལས་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་ཚད་ལས་འདས་ པ་བྱས་རྐྱེན་སོ་ཕག་དང་ལྕགས་རིགས་བཞུ་ཆེད་ཀྱི་མེ་ཤིང་རྫོགས་པ་མ་ཟད་ཐ་ན་ཁྱིམ་དུ་ཇ་སྐོལ་བྱེད་ཀྱི་མེ་ཤིང་ཡང་ དཀོན་པོར་གྱུར་ཚུལ་གླེང།	མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སྒོ་ཕྱུགས་གཉེར་སྐྱོང་བྱས་པ་མང་དྲགས་ནས་རྩྭ་དང་རྩི་ཐོག་ཐམས་ ཅད་ཟད་པར་བརྟེན་སྒོ་ཕྱུགས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འཚོ་བའི་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད།	གང་ལྟར་ཡང་གོང་འཁོད་རྒྱུ་ མཚན་དག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་སྟོང་སོང་བར་ར་སྤྲོད་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱེད་ཁག་པོ་རེད།	གཙང་པོ་སྐམ་པ་ དང་ཆུ་ལོག་གི་གནོད་འཚེ་ལྟ་བུས་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབས་པ་མ་གཏོགས་གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་ སྟོང་འགྲོ་མི་སྲིད།	ཚོད་བགམ་བྱས་ན་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་དབང་སྒྱུར་ལེགས་པོ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་མིན་ནམ་སྙམ།
ས་སྐྱོང་ཆེན་མོའི་དུས་རབས།
མི་མང་གིས་འོས་འཕངས་ནས་འགོ་ཁྲིད་འདེམས་པའི་ལམ་སྲོལ་ལ་དེང་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་ཆེ་བས་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། 	གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་ལ་དཔེ་བཞག་ན་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་རྣམས་ཡུལ་མིས་བདམས་པ་ལས་གཞན་རྒྱལ་པོ་དང་འགོ་ཁྲིད་མང་ཆེ་བ་ནི་ཕ་རྒྱུད་བུ་འཛིན་དང་།	 དབང་ཤེད་འབའ་ཞིག་ལས་བྱུང།	 དཔེར་ན་ལོ་ངོ་3000 ཡར་སྔོན་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོའི་ནང་རྒྱལ་པོའམ་རཱ་ཇཱ་བདམས་པའི་སྲོལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད།	སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་གིས་ དབང་ཤེད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་བློས་གཏོང་ཆེན་པོ་རེ་བྱས་ཚེ་དེ་ཉིད་རྒྱལ་པོར་བསྐོ་བ་ཡིན།	རྟའི་ཆོ་གའམ་ཨཤ་བ་མེ་ དྷཱ་	(Ashvamedha) ཞེས་པའི་སྲོལ་ལ་གཞིགས་ན་རྟ་རྒོད་ཅིག་གང་སར་འཁྱམས་ཉུལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་དེར་བློན་ པོ་ཚོས་ལྟ་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།	གལ་ཏེ་རྟ་རྒོད་དེ་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་སོང་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་དེའི་རྒྱལ་ པོས་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཚེ།	ཡུལ་གཉིས་དབར་དམག་འཐབ་དྲག་པོ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ལ།	རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་དེ་འགོ་ ཁྲིད་གཙོ་བོར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།	གལ་ཏེ་རྟ་རྒོད་དེ་དེ་མུར་གཏོང་བ་ལས་བཀག་སྡོམ་མ་བྱས་ན།	རང་བཞིན་ གྱིས་ཕམ་པར་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་རྟགས་ཡིན་པས།	རྟ་རྒོད་འཁྱམས་སུ་འཇུག་མཁན་དེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའམ་གཙོ་གནད་ འགོ་ཁྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་པ་ཡིན།	རྟའི་ཆོ་ག་དེ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་མཚམས།	པཎྜིཏ་དང་ཆོས་དཔོན་ཚོས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་བྱས་རྗེས།	ཆོས་དཔོན་དང་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དག་གིས་རྒྱལ་པོས་འབུལ་ཚན་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ནས་ རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་ཡི་ཡོད།	རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྲི་སྟེང་དུ་འཁོད་རྗེས་རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དག་གི་རྒྱལ་པོ་ཡང་རིམ་བཞིན་བཞུགས་ གྲལ་ལ་འཁོད་དེ།	 རྒྱལ་པོའི་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་གླེང་བར་བྱེད།	 རྒྱལ་བློན་འདུས་སར་མི་མང་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་པོར་འབུལ་བ་ ཕུལ་ནས་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བ་ཡིན།	འོན་ཀྱང་རིགས་དམན་པ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་བློན་འདུས་སར་བཅར་ཆོག་གི་ མེད།	ས་སྐྱོང་།	རྒྱལ་ཕྲན་གཞན་དག་གི་རྒྱལ་པོ་ཚོར་རཱ་ཇཱ་ཞེས་པའི་གོ་མིང་ལས་མེད་ཀྱང་གོང་གི་ཆོ་ག་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་ མཁན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཇཱ་ནཱ་པཱ་དཱའམ་	(Janapada) ས་སྐྱོང་ཞེས་པའི་གོ་མིང་ཐོབ་ཀྱི་ཡོད།	 ལོ་ངོ་༢༥༠༠ཙམ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ་ཁོ་ཚོར་ཆེ་མཐོང་ཆེན་པོ་སྤྲད་ནས་མ་ཧཱ་ཇཱ་ནཱ་པཱ་དཱའམ་	(Mahajanapada) ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་གནས་འབུལ་གྱི་ཡོད།	 གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཚོས་དིལླི་རྙིང་པ་དང་མཱི་རུཏ་(Meruti) ཉེ་འཁོར་དུ་ས་སྐྱོང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་གནའ་རྫས་མང་པོ་རྙེད་ཡོད་ལ།	 ས་སྐྱོང་གི་མངའ་འབངས་ཚོས་འབྲས་དང་གྲོ།	ནས།	སྲན་མ།	པད་ཁ་སོགས་འདེབས་ལས་བྱས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་།	ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་འདི་དག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་དང་མཁར་རྫོང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ ཅིང་།	མཁར་རྫོང་དེ་དག་ནི་དགྲ་བོར་ལྟ་སྲུང་བྱེད་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཙམ་མིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་དང་དབང་ཤ	གས་གཞན་ ལ་ངོམ་རྒྱུའི་ཆེད་དུའང་ཡིན་པར་འདོད།	ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་ཚོས་དམག་མི་འབོར་ཆེན་ཉར་བ་དང་ཁོ་ཚོར་གླ་ཆ་གྱ་ནོམ་པ་ སྤྲད་ནས་ལོ་འཁོར་མོར་རྒྱལ་གཞིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
མ་ག་དྷ་རྒྱལ་རབས།
མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་ས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར།	 སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆུ་བོ་གངྒཱ་སོགས་མ་ག་དྷ་བརྒྱུད་ནས་བཞུར་གྱི་ཡོད་ཅིང་།	 དེས་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་ཆུ་ནུས་ཐོན་ཁུངས།	ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད།	ནགས་ཚལ་རྒྱ་སྐྱེད་སོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།	 གཞན་ཡང་ལྕགས་རིགས་སོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་པས་གོ་མཚོན་དང་ལག་ཆ་སོགས་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕན་ནུས་ཐོན་ཡོད།	 མ་ག་དྷའི་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་པོ་སྙན་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་གཉིས་བྱོན་ཡོད་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་(Bimbisara) དང་།	 རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་	(Ajatsattu)གཉིས་ཡིན།	 རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ནི་མ་ག་དྷའི་ མངའ་ཐང་སྤེལ་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།	རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་རང་གི་ཡབ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བཀྲོངས་རྗེས་མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་ས་བཟུང་།	 ཝ་ཇི་	(Vajji) སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་དམག་འཐབ་ལོ་མང་བྱས་ནས།	 མཐར་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ཁུལ་དུ་མངའ་ཐང་ཆེ་ ཤོས་སུ་གྱུར། མ་ག་དྷའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་དུས་སྐབས་ནི།	 ཝ་ཇི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བི་ཧར་ས་ཁུལ་དུ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན།	 ཝ་ཇིའི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་སྟངས་ལ་གྷ་ན་	(Gana) ཞེས་ཟེར་ཞིང་།	 དེ་ནི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བམ་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་མཉམ་འདུས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་དོན་ཡིན།	 གྷ་ནའི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་མཁན་ལ་མི་གཅིག་ལས་མང་བ་ཡོད་ཅིང་།	 སྐབས་འགར་མི་སྟོང་ཚོ་ལས་བརྒལ་བའང་ཡོད།	 ཁོ་ཚོ་ཚང་མར་ ར་ཇཱའི་གོ་གནས་ཡོད་ལ་ཁོ་ཚོས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་སྒྲུབ་སྐབས་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་གྲོས་བྱེད་པ་དང་།	 བགྲོ་གླེང་གི་ལམ་ནས་གནས་ཚུལ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།	 གྷ་ན་ལ་སྐབས་འགར་སཾགྷ་	(Sangha) ཡང་བརྗོད་ཅིང་།	བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡང་ཤཱཀྱའི་རིགས་ཀྱི་སཾགྷའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།	། ལོ་ངོ་2300ལྷག་གི་ཡར་སྔོན་དུ་ཨེ་ལེག་ཙཎྡྲ་(Alexandra)ཞེས་པའི་ཡུ་རོབ་ཀྱི་གོང་མ་ཞིག་གིས་ཡུ་ རོབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོར་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་མཐར་ཨེ་ཤི་ཡའི་ས་ཁུལ་དུ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་འགོ་བརྩམས།	ཁོས་ འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རྒྱུའི་རེ་བ་བཅངས།	འོན་ཀྱང་ རྒྱ་གར་གྱི་སྐམ་ས་ཆེན་མོའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་སླེབས་སྐབས།	ཁོའི་དམག་མི་ཚོས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྟོབས་ཤ	གས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཐོས་པས། མུ་མཐུད་དཔུང་མཇུག་བྱེད་མི་ནུས་པར་ཕྱིར་ལོག་བྱས་ཡོད།
མི་ལ་རས་པ་
རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ། (1040 - 1123), ནི་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྙན་ངག་མཁས་ཅན་དང་རྣལ་འབྱོར་བ་ཞིག་ཡིན། དྭགས་པོ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་ཤིག་རེད། ཁོང་གིས་མགུར་མ་སྙན་པོ་མང་པོ་བཞེངས་ཡོད། ཐུགས་སྲས་གཙོ་བོ་ལ་ནི་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་དང་རྗེ་རས་ཆུང་པ་གཉིས་ཡོད་རེད།
སྐུ་ཚེ་སྟོད།
རྗེ་བཙུན་གྲུབ་ཐོབ་ཀུན་གྱི་རྒྱལ་པོའམ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མི་ལ་རས་པ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ནི་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་གི་སྐྱ་རྔ་རྩའི་ཀོ་རོན་བྱ་བར་རིགས་ཁྱུང་པོ། ཡབ་མི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་དང་ཡུམ་མྱང་བཟའ་དཀར་རྒྱན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་ལ་ཡ་མཚན་གྱི་ལྟས་བཅས་སྐུ་བལྟམས། དེ་ནས་ལོ་གསུམ་ནས་སྲིང་མོ་པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་བྱ་བ་སྐྱེས། རྗེ་བཙུན་ལ་མཚན་ཐོས་པ་དགའ་གསོལ། མི་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཡབ་མེས་ཀྱི་རིགས་ལ་མི་ལ་ཙ་ཊ་བྱ་བའི་གདོན་བཏུལ་བའི་མིང་རུས་ལ་ཆགས་པ་སྐད། རྗེ་བཙུན་དགུང་ལོ་བདུན་ནས་ཡབ་འདས་པ་ལ། ཨ་ཁུ་གཡུང་རྒྱལ་དང༌། ཨ་ནེ་དཔལ་འདྲེན་སོགས་ཕ་ཚན་ཆེ་བར་ཡོད་པས། རྒྱུ་ནོར་རྣམས་ངེད་ཚོས་ཉར་ཚགས་བྱེད། ཁྱེད་མ་བུ་གསུམ་སྡུག་པོ་མི་གཏོང་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོས་བདག་བྱས། དེ་ནས་བུ་ཐོས་པ་དགའ་ཅུང་ཟད་ནར་སོན་པ་དང༌། ཡུམ་གྱིས་ཕ་མེས་ཉེ་དུ་གྲོང་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས་སྟོན་མོ་བྱས་ཏེ། ངའི་བུ་དང་མཛེས་སེ་ཆུང་གཉེན་བསྒྲིགས་ཡོད་ཅིང་ད་ཁྱིམ་སོ་ཟིན་ཙམ་ཡོད་པས། རྒྱུ་ནོར་ཚང་མའམ་མིན་ཀྱང་བུ་ཁོ་རང་གི་ནོར་སྐལ་ཙམ་ཞིག་སྙིང་རྗེས་ལྟོས་ལ་བྱིན་བྱས་པས། དེ་སྔོན་གསོས་པ་དྲ་མ་ཡིན། རྒྱུ་གཡར་རྩིས་སྤྲད་པ་ཡིན་པས་གཏད་རྒྱུ་མེད། ཁྱོད་མ་སྨད་ཀྱིས་མང་བའི་དམག་དང་ཉུང་བའི་མཐུ་ཅི་དགའ་གྱིས་ཟེར་ནས་འཇིགས་ཉམས་མེར་སོང༌།
མཐུ་སློབ་ཚུལ།
དུས་དེ་ཙམ་ན་རྩ་ཡི་མི་ཐོད་ཁར་སློབ་དཔོན་ཞིག་ཡོད་སར་འབྲི་ཀློག་བསླབ་པར་བཞག ཨ་མ་དང་ཞང་པོ། མཛེས་སེའི་ཕ་མིང་གིས་གྲོགས་བྱས། འབྲི་ཀློག་མཁས་པར་བྱུང༌། དུས་རེ་ཤིག་ཨ་མ་ན་རེ། རང་རེ་མ་བུ་རྒྱུ་ནོར་ཤོར་རྗེས་མང་ན་དམག་ཉུང་ན་མཐུ་གྱིས་ཟེར་ནས་བསྡིགས་མོ་བྱས། རང་ཚོ་ཉམ་ཞན་པས་དམག་མེད། ཁྱོད་ཀྱིས་མཐུ་ཞིག་བྱེད་དགོས། མ་བྱེད་ན་ཁྱོད་རང་གང་དགར་སོང༌། རང་ཕ་མིང་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཟེར་གཅུད་ལ་བོར་བས་མཐུ་བྱེད་པར་ཁས་བླངས། མ་ཡི་ཞིང་སྐལ་བཙོང་བའི་རིན་རྟ་ཁམ་པ་རྟེལ་གྲགས་བྱ་བ་དང་ཚོས་སྲང་བཞི་ཁུག་པས། ཚོས་དང་གྲོ་ཕྱེ་རྟ་ལ་བཀལ། མཐུ་སློབ་པའི་མི་དྲུག་དང་བསྡེབས་ནས་བཏང༌། སྐྱིལ་བའི་ལྡོན་ཁར་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་སྙིང་རུས་གྱིས། མཐུ་རྟགས་བྱུང་ན་ཅི་རྙེད་བསྐུར་ནས་ཡོང་ཟེར། གྲོགས་ཚོར་ངའི་བུ་དགྲ་གཉེན་ངོ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་འདི་ལ་སྙིང་རྗེས་ལྟོས་ཟེར་བཅོལ་གཏམ་ནན་བཅག་བྱས། ཁོང་རྣམས་འགྲོགས་ནས་མཐུ་གང་ཆེ་དྲིས་ཤིང་གཙང་ནས་མར་སོང་བས། ཡར་ལུང་གཉག་གཡུང་སྟོན་ཆེ་ཟེར། དེ་གར་ཕྱིན་ནས་རྟ་དང་དངོས་པོ་ཅི་ཡོད་ཕུལ། མཐུ་བསླབས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང༌། གྲོགས་པོ་རྣམས་འགྲོ་རན་པས་ཚ་ལམ་དུ་བསྐྱལ། རང་ནི་ཡུལ་དུ་མཐུ་རྟགས་མེད་པས་འགྲོ་ས་མེད་ནས་ཡར་ལོག་པའི་ལམ་ཁ་ནས་རྟ་ལུད་མཐུ་བ་གང་རྙེད་པ་བླ་མའི་ཞིང་དུ་བླུགས། དེར་བླ་མས་གཟིགས་ནས་མཉེས། ཁྱོད་ཅི་ཡིན་གསུངས་པར་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཏུ་ཞུས་པས་སྙིང་རྗེ་གསུངས། འོ་ན་ངའི་གཟའ་གདོང་དམར་ནག་ཟེར་བ་གནུབ་ཆུང་ལ་ཡར་ཕུལ། ཁོང་གི་སེར་བ་མཛུབ་ཁྲིད་ཀྱི་གདམས་པ་དེ་ང་ལ་གནང་བ་ཡིན་པས་ད་ཁྱོད་དེར་གཏོང་གསུང་ཞིང༌། རྟ་དཀར་པོ་སྟོང་ལ་གྲགས་ཞེས་པ་དང་སྣམ་བུ་བུབ་འགའ་བསྐུར་ནས་བུ་དང་སྦྲགས་ཏེ་བཏང༌། དེར་གནུབ་ལ་རྟེན་རྣམས་ཕུལ་ནས་ཞུས་པས། དཔེ་ཞིག་གཏད་ནས་བློ་ལ་ཟུངས་ཟེར། དེ་ནས་ཁོང་གི་བུ་གཅིག་དང་མཉམ་དུ་མཚམས་ལ་བཞག་པས་ཟླ་གཅིག་གིས་འགྲུབ། དེར་སེང་ལྡེང་གི་ཕུར་པ་རྐང་མགྱོགས་པ་གཉིས་ལ་བསྐུར་ནས་འདི་ང་ཡི་མ་ལ་གཏོད་ལ་ཁོང་ཚོའི་མཁར་ལ་འདེབས་སྟངས་མང་དུ་གྱིས་བྱས་པས། དེ་ཙམ་ན་ཁོལ་མོ་གཅིག་གིས་སྡིག་པ་གླང་ཤད་ཙམ་གྱི་ཀ་བ་འཐེན་པ་མཐོང་སྟེ། ཨ་ཁུའི་བུ་ལ་གནའ་མ་བླངས་བའི་ཆང་སྟོན་གྱི་སར་ཕྱི་མི་རྣམས་གྱེས་ནང་མི་རྣམས་མ་གྱེས་པར་དེར་ཁང་པའི་ཐེབ་འོག་ཏུ་མི་ཉེར་ལྔ་ཤི། དེར་གྲོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ལའི་མཐུ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་གསོད་མི་གཏོང་ཟེར་བའི་ལྐོག་ཆད་བྱས། དེའི་ཡུལ་དེའི་གཙོ་བོའི་ཆུང་མ་རྗེ་བཙུན་ཕ་མ་འཛོམ་དུས་གཡོག་མོ་ཡིན་པ་དེས་རྗེ་བཙུན་གྱི་མ་ལ་བྱ་བཏང༌། མས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་ལ་བརྔན་བྱིན་ནས་མ་རིག་པར་དུག་པོའི་བར་དེར་གསེར་སྲང་བདུན་སྦས་སྟེང་དུ་ལྷན་པ་ནག་པོ་བརྒྱབ། ཡི་གེ་བསྐུར་བར་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་མཐུ་བྱས་བྱུང་བས་གོ་ཆོད། ཁྱོད་ཡུལ་མིས་གསོད་པའི་གྲོས་འཆམས་པས་སྲོག་ཟོན་གྱིས། ད་དུང་གྲོང་པ་འདིར་སེར་བ་གཅིག་ཐོངས་དེ་ནས་བསམ་པ་འགྲུབ་བརྒྱག་ཆད་ན་རི་ཆེན་པོའི་ནུབ་ཕྱོགས་སྤྲིན་ནག་ལྡིང་བའི་འོག་ཏུ་ཉེ་ཚན་བདུན་ཡོད་པས་དེར་ཚོལ་མ་ཤེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་ལ་འདྲི་རྟོག་གྱིས་བྱས་འདུག། དེར་ཇོ་མོའི་བརྡ་གོ་ནས་དུག་པོ་ནས་གསེར་བཏོན། དེར་སེར་བ་གནང་བར་ཞུ་བྱས་པས། སེར་བ་ངས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ་ཆད་ལ་གནོད་པས་ཁོང་ཅན་དུ་སོང་གསུངས། དེ་ནས་ཡར་ལུང་དུ་གཉགས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་ནས་ཞུས་པས་གནང་ཞིང༌། གཉགས་ཀྱི་བུ་གཅིག་དང་ངེད་གཉིས་སྒྲུབ་ཁང་དུ་ཞུགས་ནས་སེར་བ་བསྒྲུབས་པས་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནས་ཐུན་ཐམས་ཅད་ཁོལ་ཏེ། དེར་སྙེ་མ་ཐོན་ཙམ་དུ་སེར་བ་གཅིག་ཕབ་བཙས་མའི་སྒང་གཅིག་ཕབ། དེ་ལྟར་སེར་བ་ལོ་རེ་རེར་ལན་གཉིས་རེ་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེས་ཤིང་གི་བྱང་བུ་བྲིས་ཤིང་བཙུག་པས་ཀུན་ཧ་ལས།
སུར་པན།
སུར་པན་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
སུར་སྔོན།
སུར་སྔོན་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཉུང་མ།
ཉུང་མ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
པད་འབྲུ།
པད་འབྲུ་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཀླུ་ཥིང་
ཀླུ་ཥིང་རྩི་ཥིང་རེད།
ཚ་ལུ་མ།
ཚ་ལུ་མ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
སེ་འབྲུ།
སེ་འབྲུ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཀུ་ཤུ།
ཀུ་ཤུ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
Kulturapfel
ལི།
ལི་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
བསམ་ཡས་དགོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བཞི་
དཔལ་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་གྲགས་པ་འདིའི་ཕྱོགས་བཞི་རུ་ཁ་དོག་མི་གཅིག་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པ་སྟེ།
སེ་ཡབ།
སེ་ཡབ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
བསམ་ཡས་དགོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བཞི་
མཆོད་རྟེན་སྔོན་པོ། བྱང་ཤར་མཚམས་སུ་རྒྱུ་བོད་རྫ་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་སྔོན་པོ་ཐོག་བརྩེགས་བདུན་ཙམ་ལྡན་པ་ཞིག་གནས། མཆོད་རྟེན་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུགས་སྒོ་བཅུ་དྲུག་གིས་བརྒྱན་པ། ཁྲི་དཔངས་མཐོ་བ། མཆོད་རྟེན་གྱི་བང་རིམ་གཉིས་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་ལྷ་ཁང་གསུམ་རེ་དང་། མཆོད་རྟེན་གྱི་བུམ་པའི་ཐོག་ཕྱོགས་བཞིར་ལྷ་ཁང་གསུམ་རེ་དང་། མཆོད་རྟེན་གྱི་བང་རིམ་གཉིས་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་ལྷ་ཁང་རེ། བུམ་པའི་སྟེང་དུ་ཆོས་འཁོར་བཅུ་གསུམ། དེའི་རྩེ་མོར་ནོར་བུའི་ཏོག་གིས་མཛེས་པར་བྱས་ཤིང་དེ་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་ལྕགས་ཐག་གིས་སྦྲེལ་ཡོད།
མཆོད་རྟེན་ནག་པོ། མཆོད་རྟེན་ནག་པོ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་གིས་བརྒྱན་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུགས་སུ་བཞེངས་པ་ཁྲོ་ཟངས་ཁ་སྦུབས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། མཆོད་རྟེན་དེ་རྩིག་གདན་གྲུ་བཞིའི་སྟེང་པད་མ་འདབ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆོས་ཁྲི་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་མཆོད་རྟེན་གྱི་བུམ་པ། ཆོས་འཁོར་བཅུ་གསུམ་ཡང་སྟེང་དུ་ནོར་བུའི་ཏོག་བཅས་ཀྱིས་མཛེས་པར་སྣང་།
མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ། མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་ཆགས། དེའི་མཐའ་སྐོར་དུ་ས་དཀར་གསོལ་བའི་མཆོད་རྟེན་ཆུང་ངུ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་དབུས་སུ་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་སེང་གེ་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྒྱན། དེའི་བང་རིམ་དང་། ཆོས་འཁོར་བཅུ་གསུམ་ནོར་ཏོག་སོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་གྲུབ།
མཆོད་རྟེན་དམར་པོ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྷོ་ནུབ་མཚམས་སུ་མཆོད་རྟེན་དམར་པོ་བཞུགས། དེ་ནི་རྒྱུ་སོ་ཕག་དང་རྡོ་ལས་གྲུབ་ཅིང་དབྱིབས་ཅོང་དྲིལ་ཁ་སྦུབས་པ་ལྟར་དུ་སྣང་བ་བཅས་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་རྣམ་བཞིའི་བཀོད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་ནང་དུ་རྟེན་བྱིན་ཅན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་དུ་མ་བཞུགས་ཡོད།
ཁམ་བུ།
ཁམ་བུ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
མེ་ཏོག
མེ་ཏོག་རྩི་ཤིང་རིགས་ཤིག
གསལ་བཤད།
ཐོ་འཛུལ་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། ནང་འཛུ་ཟེར་ས་དེ་ཨེ་རེད།  དེ་ནས་ངས་ཚོད་བལྟ་བྱས་པ་ཡིན་དེ་འགྲོ་གི་མི་འདུག རོགས་སྐྱོར་བྱེད་རོགས་གནང་།
ཀུབ་མངར།
ཀུབ་མངར་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
དར་མདོའི་ལྷ་མོ་རྩེ་དགོན་པ་
ཇ་ནག་དར་རྩེ་མདོའི་ལྷ་མོ་རྩེའི་དགོན་པ་ནི་སྤྱི་ལོ༡༡༢༧ལོར་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཆེན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ།དར་མདོའི་ལྷ་མོ་མཆེད་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཡིན་པས་ན་ལྷ་མོ་རྩེ་མོ་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན།དེང་སང་གདན་ཐོག་རི་བོ་ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད།རྗེས་སུ་མར་སྤོས་ནས་སྤང་ཐོ་ཁའི་གཡས་ཟུར་སྒང་ཆུ་ལུང་པའི་ནང་དུ་དགོན་པ་བཏབ།གྲུབ་མཐའམ་ཆོས་བརྒྱུད་ནི་དེང་སང་དགེ་ལུགས་པ་རེད།གདན་རབས་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ནི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཆེན་དང་།རྗེ་བླ་མ་དད་པ་བཟང་པོ།བླ་མ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ།བློ་བཟང་ཆོས་གྲགས།འཇམ་དབྱངས་ལྷུན་གྲུབ།འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཕེལ།འཇམ་དབྱངས་ལྷུན་གྲུབ་སོགས་ཡིན་པར་བཤད།སྤྱིར་སྔོན་ཆད་གྲུབ་མཐའ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པས་དར་མདོའི་དགོན་པ་མང་པོ་ཞིག་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་བ་རེད་ཅེས་རྒན་རབས་ཚོས་བཤད།གྲྭ་ས་ནི་གཙོ་བོ་འབྲས་སྤུངས་ལ་འགྲོ་དགོས།སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གནའ་རྫས་རྩ་ཆེན་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་ཆ་དང་མཆོད་རྫས།རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས།ཚོགས་ཟངས་དང་སྣོད་ཆས་ཆ་ཚང་སོགས་ཡོད་པར་བཤད། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡང་དར་གྱི་སྐབས་སྤྱི་ལོ༡༩༨༢ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་ཞབས་དར་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་པ་ཕྱི་ནང་ཆ་ཚང་འཛོམས་ཡོད།
ཕྱག་མཛོད་རྡོ་ཕྲུག་ལགས་ཀྱིས་ལོ་མང་པོར་འགན་ཁུར་ནས་བྱས་རྗེས་གང་མང་བཞག་ཡོད།གཞན་ཡང་ཆོས་རའམ་དུས་མཆོད་འཚོག་རྒྱུ་ལ་མཚོན་ན་ལོ་གཅིག་གི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ལོ་གསར་ཚེས༡ལ་ལྷ་མོ་ཚེ་གཏོར་དང་།སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཉིན་བརྒྱད།ཟླ་གསུམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའི་སྒྲུབ་མཆོད།བཞི་པའི་ཚེས༡ནས༡༦བར་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་སྨྱུང་གནས་ཆ་བརྒྱད།དྲུག་པའི་ཚེས༡༥ནས་བརྒྱད་པའི་ཚེས༡བར་དུ་དབྱར་གནས།དགུ་པའི་ནང་དུ་ངན་སོང་སྦྱོང་རྒྱུད་ཀུན་རིག་གི་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་བདུན།བཅུ་པའི་ནང་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན༧དང་ལྔ་མཆོད་ལ་མཆོད་པའི་ཚོགས་འཁོར།བཅུ་གཅིག་པར་དགུན་མཆོད་བསྐངས་གསོལ་ཆེན་མོ་ཉིན་བདུན་སོགས་འཚོག་རྒྱུ་ནི་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཟླ་རེ་རེའི་ནང་དུ་ཚོགས་དགོས།
དགོན་པ་འདིའི་ནང་དུ་གནའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་མི་ཉག་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དུ་མ་བྱོན་མྱོང་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཁོང་རྣམ་པ་ཚོས་རྟེན་རྩ་ཆེན་དང་མཆོད་རྫས།རོལ་མོ་སོགས་ཕྱག་རྫས་དུ་མ་ཞིག་གནང་སྦྱིན་མཛད།དེང་སང་གི་དགོན་བདག་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་དར་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་གཙོ་བོ་ཡིན།བླ་མ་ཁོང་ནི་ཐུགས་རྒྱུད་ལྷོད་ལ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཁོ་ནར་ཐུགས་གཞོལ་མཁན་ཞིག་ཡིན།གྲྭ་པའི་ཞལ་གྲངས༣༠ལྷག་ཙམ་ཡོད་པར་བཤད།སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སྐོར་ལ་གསེར་སྐུ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་བཞེངས་ཡོད།
གསུང་རྟེན་སྐོར་ལ་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆ་འགའ་ཤས་དང་བསྟན་འགྱུར་ཚར་འགའ་ཤས།བླ་མ་མང་པོའི་བཀའ་འབུམ་བཅས་བླུས་ཡོད།མཆོད་རྟེན་ཆ་དུ་མ་བཞེངས།དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་ཆ་དང་མཆོད་རྫས།རོལ་མོ་ཡོ་བྱད་དུ་མ་བླུས་ཡོད།གཞན་ཡང་དེང་སང་དགོན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་།འདུ་ཁང་།དུང་འཁོར་ཁང་།གྲྭ་ཤག གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་ལྷ་ཁང་སོགས་ཆ་ཚང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།ད་ལོར་འཇང་དགུན་ཆོས་ཆེན་མོའང་དགོན་པ་རང་ནས་འཚོགས་པ་རེད། །
ངང་ལག
ངང་ལག་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ལེ་མོན།
ལེ་མོན་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཆུ་ཀུབ།
ཆུ་ཀུབ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
རྒུནའབྲུམ།
རྒུནའབྲུམ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
སེའུ།
སེའུནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
hzfb
འཕང་འབྲས།
འདྲེ་ཚེར་མའི་འབྲས་བུ། འཕང་འབྲས་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
སྐྱུར་ཙི་ཆེན་པོ།
སྐྱུར་ཙི་ཆེན་པོ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
འབྲུག་མིག
འབྲུག་མིག་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
འབྲུག་ཚགས།
འབྲུག་ཚགས་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཐང་འབྲས།
ཐང་འབྲས་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཡུལ་མི་
【ཡུལ་མི】ནི་རྒྱལ་ཁབ་གང་རུང་ཞིག་གི་ཡུལ་མིའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཐོབ་ཐང་མངའ་བའི་གང་ཟག་ལ་དེང་རབས་སྐད་ཀྱིས “ཡུལ་མི”ཟེར་ཞིང་གནའ་རབས་སྐད་ཀྱིས“མཁར་དམངས”ཟེར། ཡུལ་མི་དང་མཁར་དམངས་གཉིས་ཀྱི་དབྱིན་ཚིགcitizenགཅིག་ཡིན་ཀྱང་། དོན་གྱི་གནད་འབྱིན་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་རེད། སྔ་མ་ནི་མི་རིགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་འབྲེལ་ཞིང་། ཕྱི་མ་ནི་མཁར་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡུལ་མི་ནི་མི་རིགས་རྒྱལ་ཁབ་དེར་སྐྱེས་པའི་གཞིས་མི་དང་། ཡང་ན་བྱེས་མི་ག་གེ་མོ་རྒྱལ་ཁབ་དེར་འོངས་ནས་ལོ་མང་འགོར་རྗེས། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་གཞིས་མི་དང་འདྲ་བའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཚད། ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དབང་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ལྟ་བུའི་རིགས་ལའང་། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ཡུལ་མིར་གྱུར་སོང་ཞེས་ལབ་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན། རྒྱལ་ཁབ་དེའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ། འདྲ་མཉམ་གྱིས་འགན་སྲུང་ཁག་ཐེག་བྱ་རུང་གི་རིགས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེའོ།། མཁར་དམངས་ནི། མཁར་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བགོ་སྐལ་འཐོབ་རུང་གི་གང་ཟག་དང་། མཁར་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཅས་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཁར་དམངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་རིགས་ཅན་ནོ།། དབྱིན་ཚིགcitizenཟེར་པ་འདི། ཉི་ཧོང་གི་སྐད་དུ་ཡུལ་མིའམ། མཁར་དམངས། རྒྱལ་དམངས་བཅས་ཀྱི་དོན་ལ་འགྱུར་འདུག་ཀྱང་། ཁོ་བོས་བོད་ཀྱི་རང་སྐད་དུ། བརྡ་གསར་རྙིང་གི་ཧེ་བག་ཕྱེས་ནས་དང་པོ་ལ་“ཡུལ་མི”དང་གཉིས་པ་ལ“མཁར་དམངས”ཀྱི་དོན་ལ་བསྒྱུར་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ཕྱི་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་དབྱིན་ཚིགcitizenཟེར་པ་འདི་མི་སེར་ཞེས་པར་བསྒྱུར་ཡོད་ཚོད་རེད་མོད། འབངས་མི་སེར་ཡོད་པའི་གཞི་དེར་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དགོས་སྟབས། དེང་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མི་སེར་ཞེས་པ་སྤྱད་ན་བདེ་པོ་རང་མི་འདུག་པ་མ་ཟད། མི་སེར་སྤེལ་སྒྱུར་རིང་ལུགས་ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི། མི་སེར་ཟེར་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པས་སོ།། དེར་བརྟེན། བརྡ་སྐད་ཀྱི་སྤུ་རིས་འབྱེད་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེན་དུ་འདོད།
ཚ་ལུ་མ་སྐྱུར་མོ།
ཚ་ལུ་མ་སྐྱུར་མོ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཤིང་།
ཤིང་སྡོང་ནི་ཤིང་རིག་གི་རྩི་ཤིང་ཞིག
མཚོན་ཆ།
མཚོན་ཆ་ནི་གཞན་འགོག་གནོན་བྱེད་པའམ་བཙན་མནོན་བྱེད་པའི་ཆེད་གཞན་ལ་རྨས་སྐྱོན་གཏོང་བའམ་སྲོག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཞིག
པ་ར་མི་ཏ།
པ་ར་མི་ཏ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
སྤྲེལ་ཁམ།
སྤྲེལ་ཁམ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
མེ་འཁོར།
མེ་འཁོར་ནི་སྐྱེལ་འདྲེན་འཁོར་ལོའི་རིགས་ཞིག་རེད།
འབྲུམ་སྨན།
འབྲུམ་སྨན་ནི་སྐྱེས་དངོས་ལ་ལ་སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དམིགས་གསལ་གྱི་ན་ཚ་ཞིག་འགོག་བྱེད་ཡིན།
སྐྲག་པ།
སྐྲག་པ་ནི་འཇིགས་སྐུལ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག
རྩེད་ཆས།
རྩེད་ཆས་ནི་རྩེད་མོ་རྩེད་བའི་སྐབས་སུ་བེད་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ཟེར།
ཞུ་མཁན།
ཞུ་མཁན་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཧ་མི་ཀུབ།
ཧ་མི་ཀུབ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
རིག་གནས།
མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་འཁྱད་པར་ལ་ཟེར་ཞིང་རང་བཞིན་ནས་ཡོད་པའི་འཁྱད་པར་མ་ཡིན་པར་ཕྱིས་སུ་ཆགས་པའི་འཁྱད་པར་ལ་ཟེར།
དབྱིབས་རྩིས་རིག་པ།
དབྱིབས་རྩིས་རིག་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོང་ཆ་ལ་མཚན་རིག་ཐོག་ནས་རྩི་སྲོལ་ཞིག
ཨ་འབྲུམ།
ཨ་འབྲུམ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
བུར་ཤིང་།
བུར་ཤིང་
སྐྱུ་རུ་དམན་པ།
སྐྱུ་རུ་དམན་པ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
རྩི་ཤིང་རིགས་ཤིག
རྩི་ཤིང་རིགས་ཤིག་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
རྒྱ་ནག་ཚ་ལུ་མ།
རྒྱ་ནག་ཚ་ལུ་མ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
བོད་ཀྱི་ཟ་ཆ།
བོད་ཀྱི་ཟ་ཆ་ནི་ས་མཚམས་ཀྱི་ས་ཆ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་བོད་ཀྱི་ཐོན་འཁུངས་གཙོ་བོ་“ནས་”ཡིན་ཞིང་། “ནས་”བརྔོས་ཏེ་ཐགས་ནས་ཕྱེ་མ་བཟོས་ནས་རྩམ་པ་ཆགས་པ་དང་ རྩམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཟ་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།
ཚ་ལི་མ་ཆུང་བའི་རིགས།
ཚ་ལི་མ་ཆུང་བའི་རིགས་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
བེ་ཏ།
བེ་ཏ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ལོ་རྒྱུས།
བེ་ཏ་ཤིང་ལ་སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱིས་བེ་ཏ་ཅེས་འབོད་པར་མ་ཟད་དཔེ་རྙིང་དག་ན་ཡང་བེ་ཏ་ཅེས་གསལ། འོན་ཀྱང་དེང་སང་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་གར་དུ་གཞི་ཆགས་པའི་བོད་པའི་ཁྲོད་དུ་འདི་ལ་ཀོ་ཀོ་ན་ཀྲི་ཟེར། ཡང་ན་ཀོ་ཀོ་ན་རེ་ཡ་ཡང་ཟེར། དེ་ཡང་བེ་ཏའི་སྡོང་བོ་མང་ཆེ་བ་ས་དམའ་སར་སྐྱེ། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་སུ་མང་པོ་ཡོད། རྒྱ་གར་བས་བཤད་རྒྱུན་ཅིག་ལ་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལ་བེ་ཏ་ཤིང་བཅུ་ཙམ་ཡོད་ན་འཚོ་བ་ལ་དགའ་ངལ་མེད་ཟེར་སྲོལ་ཅིག་ཀྱང་འདུག དེ་ཡང་འདིའི་ལོ་མ་སྔོན་པོས་ཕྱག་མ་བཟོས་ནས་བཙོང་ཆོག་ལ། ལོ་མ་རྐམ་རློམ་གཉིས་ཆ་ཁང་པའམ་སྤྱིལ་བུའི་ཐོག་འཁེབ་དུ་འགེབ་ཆོག འབྲས་བུ་ནི་མི་ཡི་མགོ་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་བཏུང་བ་ཡོད། བྲོ་བ་ཞིམ་ལ་གཟུགས་པོར་ཕན། འབྲས་བུའི་ལྐོག་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་ཟས་རིག་དཀར་པོ་དེ་ནི་འོ་མའི་བྲོ་བ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་རྐམ་རྗེས་སྣུམ་བཙགས་ནས་ཟས་རིགས་བཟོས་ན་ཡང་འགྲིག་པར་མ་ཟད་། སྣུམ་དེ་རྒན་གཞོན་ཚང་མའི་གཟུགས་པོ་ལ་བྱུག་ནས་སྐུ་མཉེས་བྱེད། ཡང་ཤིན་ལྐོག་སྐམ་རྗེས་དེའི་ནང་དུ་རྩྭ་འཆིང་བ་ཅིག་ཡོད། དེའི་མིང་ལ་བལ་བ་ཛ་ཡང་ཟེར། དེའི་གདན་ནི་འཕྲོད་རྟེན་ལ་བཟང་བར་མ་ཟད་རིན་གོང་ཡང་ཆེ། འདི་ལྟར་བེ་ཏ་ཤིང་འདི་སྟེང་ན་ཆ་ཚང་འཇིག་རྟེན་མི་སྡེ་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་འོས་ཅིག་མ་གཏོགས་གད་སྙིག་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཤིང་སྡོང་ཞིག་ཡིན།། ཅེས་རྒྱལ་ཁམས་སྐོར་བའི་རི་ཁྲོད་པ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ནས།
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
ཡང་ས་ཆ་ལ་ལའི་བེ་ཏའི་ཤིང་གི་སྟེང་དུ་ལོ་མ་གཅིག་བཅད་དེ་དེ་ལ་རྫ་མ་ཆུང་ཆུང་ཅིག་བཟེད་ནས་ལོ་མའམ་ཡལ་ཀ་བཅད་པའི་ཤུལ་དེ་ནས་བེ་ཏའི་ཆང་ལེན་གྱི་ཡོད། བེ་ཏའི་ཆང་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ཆང་སེར་ལྟ་བུའི་བྲོ་བ་ཡོད་ན་ཡང་བཟི་ཁ་ཆེན་པོ་མེད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དགོ་བ (Goa)ལྟ་བུ་ལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་སོང་ན། རྒྱ་མཚོ་འགྲམ་ན་བེ་ཏའི་འབྲས་དང་བེ་ཏའི་ཆང་ཤིང་སྡོང་སྟེང་ནས་ད་ལྟ་བླངས་ནས་འཐུང་རྒྱུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གོང་ཚད་འདྲི་དགོས་པ་ལས་ཁོང་ཚོས་ཕབས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་གོང་ཆེན་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་གར་བ་སོགས་ཤར་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བེ་ཏའི་འབྲས་བུ་བཅགས་ནས་དཀོན་མཆོག་གི་རྟེན་གྱི་མདུན་དུ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་ཉིན་རེའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་ནས་ལས་ལ་ཞུགས། ཨ་མདོ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ནས།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
-
རྒྱ་ཨར།
རྒྱ་ཨར་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
སིལ་ཏོག་ཅིག་གི་མིང་།
སིལ་ཏོག་ཅིག་གི་མིང་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཆོས་ཀྱི་གོང་མའི་རླིག་འབྲས།
ཆོས་ཀྱི་གོང་མའི་རླིག་འབྲས(ཕ་རན་སིའི་སྐད:couille du pape)ནི་ཕོ་རོའོ་ཝང་སིའི་ཤར་ལྷོའི་ཁུལ་གྱི་མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཤིང་འབྲས་རིགས་གཅིག་རེད།
མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཤིང་ཏོག
མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཤིང་ཏོག་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཉམས་སྒྲ་
སེམས་ཉམས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་ཐེག་པའི་ཟུར་ཞུགས་ཀྱི་དོན་ལ་མི་རིགས་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་ཡ་རབས་སྤྱོད་ལུགས། དམངས་སྲོལ་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་སེམས་ཁམས་རེ་འདྲེས་ཡོད་པ་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་སེམས་ཉམས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་བརྡ་དོན་ལ་གནས་པའི་རིག་གནས་ཡིན།
སྨོན་ཚིག
འདི་ནི་སྨོན་ཚིག་དང་གསོལ་འདེབས་འདྲེས་མ་ལྟ་བུའི་རྗོད་བྱེད་དེ། དེར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའམ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཚིག་གདངས་ཡོད་ཀྱང་། མིང་གི་བསགས་ཆ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནས་མིང་ཚོམ་མམ་ཚིག་དུམ་གཏན་འཇགས་མ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། དེའི་དབྱེ་བ་ནི་ཚིག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། སྨོན་ཚིག་བརྗོད་ཡུལ་བླ་སེར་ལྟ་བུ་དྲིན་དུ་ཆེ་ཚེ། སྐུ་ཚེ་རིང་། སྐུ་ཚེ་རྒྱལ་མཚན་བརྟན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཞུ་བ་དང་། རྒན་པ་ཚོས་ཕན་འདོགས་མཁན་རྒན་པ་དག་ལ་བླ་དགའ་ལྡན་ནས་སྐྱེ་རྒྱུ་བོ། བླ་དགའ་ལྡན་ལ་སྐྱེ་གི་ཆུག་ཅེས་པ་སོགས་ཀྱི་སྨོན་ཚིག་དང་། དེ་བཞིན་མི་དར་མའམ་རྒན་པ་དག་གིས་ཕན་འདོགས་མཁན་གང་དག་ལ་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ། ལས་ལམ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་བོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྒན་པས་གཞོན་ཆུང་ལ་ཚེ་རིང་། གནམ་གྱིས་སྲུངས། ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་སྨོན་ཚིག་བརྗོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱིས་པ་ཞིག་གིས་ཧབ་སྦྲིད་རྒྱག་པ་དང་ཡང་ན་ས་ལ་རྡབ་འགྱེལ་བྱས་ཚེ་རྒན་པ་དག་གིས་བརྒྱ་ན་སྐྱོབས་དང་ཡང་ན་གནམ་གྱིས་སྲུངས་ཞེས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཁ་གྱེས་སྐབས་ཕན་ཚུན་ལ་ཡག་མོ། བདེ་མོ། བདེ་མོ་གྱིས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྐྱེལ་མའམ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་པ་དང་གཞན་ཡང་མགྲོན་པོའམ་རོགས་པ་ལ་ཁ་གྱེས་སྐབས་བདག་པོས་དུས་ལ་བསྟུན་ནས་དགོང་མོ་བདེ་ལེགས།  ཞོགས་པ་བདེ་ལེགས་ཞེས་སྨོན་སྐྱེལ་ཞུས་ན་སྨོན་ཚིག་ཡིན་ཡང་།  ཕན་ཚུན་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་ཚེ་བྱ་བའི་དུས་ལ་བསྟུན་ནས་ཞོགས་པ་བདེ་ལེགས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་མཚམས་འདྲིའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའི་གོ་བ་ཉིས་ཞུགས་ཀྱི་ཚིག་དུམ་ཡང་ཡོད་དོ། །
དམོད་ཚིག
དེ་ནི་དམོད་ཡུལ་དམོད་བྱ་མ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དམོད་ཚིག་མང་དུ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། དམྱལ་བ་བོ། སྙིང་ཁྲག་བཞེས་རྒྱུ་བོ། ཤི་རྒྱུ་བོ། གྲི་རོ་བོ། ཁ་ལས་མི་དགེ་རྒྱུ། དམྱལ་ཁམས་ནས་སྐྱེ་རྒྱུ་བོ་ཞེས་པ་སོགས་ཏེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་སྣོག་ནས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་ལ་དམོད་འབོར་བའི་དམོད་ཚིག་འདི་དག་ནི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་དོ། །
གོ་དོན།
སྐད་ཆའི་བརྗོད་ཡུལ་ལ་དོན་གང་རུང་ཞིག་ཁས་ལེན་དགོས་བྱུང་ཚེ་དཔང་འཛུགས་པར་འདྲེན་བྱའི་དཔང་རྟགས་ཀྱི་མིང་ངམ་ཚིག་དུམ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྟེ། དེར་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་ཏན་བྱེད་སྲོལ་གྱི་སེམས་ཁམས་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པས་མི་ཚད། ད་དུང་མི་རིགས་ཀྱི་རང་གཤིས་སུ་གྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱིན་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱང་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན། དཔེར་ན་ས་ཨ་མདོ་ནས་དབུས་གཙང་གི་བར་དུ་བོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཨ་ཕ་ཨ་མ་ཞེས་པ་མནའ་ལ་སྤྱོད་པ་དེས་བོད་རིགས་ཀྱིས་དྲིན་ཆེན་ཨ་ཕ་ཨ་མ་ནི་མི་ཚེའི་ནང་དུ་ཅིས་ཀྱང་འགལ་ས་དང་འབྲལ་ས་བྱེད་མི་རུང་བའི་གཉན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ཤིག་མཚོན་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ཆོས་དང་། བླ་མ་ཆོས་སྐྱོང་། དགོན་པ་སོགས་ཚད་དུ་འཛུགས་པའི་གོམས་སྲོལ་ཀྱིས་ཆོས་ནི་བདེན་པ་དང་རྒྱབ་རྟེན་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སེམ་སཁམས་མཚོན་ལ་ཆོས་སྐོར་གྱི་མིང་བརྡ་མནའ་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་དག་དུ་གཅིག་མཚུངས་མིན།
མནའི་དབྱེ་བ།
དེར་ཚིག་གི་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་ནས་དབྱེ་ན། ཁས་ལེན་བསྡུས་དང་མ་བསྡུས་གཉིས་ཏེ། དཔེར་ན། བཀའ་འགྱུར་འདོན་ཞེས་ཚེ་ཁས་ལེན་གྱི་ཚིག་མ་བསྡུས་པ་སྟེ། མནའ་ཚིག་ཆ་ཚང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞིང་། མནའ་སྐྱེལ་བ་པོས་མནའ་སྐྱེལ་ཡུལ་ཅི་སྟེ་ངས་ཁ་བཤད་གང་དེ་དོན་ལ་མ་གནས་ན་ངས་བཀའ་འགྱུར་འདོན་གི་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་བརྗོད་དོན་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། ། དཔེར་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་མནའ་བསྐྱལ་ཚེ་མནའ་སྐྱེལ་བ་པོས་སྐྱེལ་ཡུལ་ལ་ཅི་སྟེ་ངས་ཁ་བཤད་གང་དེ་དོན་ལ་མ་གནས་ན་ངས་དཀོན་མཆོག་ཁས་མ་བླངས་པ་ཡིན་ཞེས་པའམ། ངས་དཀོན་མཆོག་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་ཅན་ཡིན་ཡང་ཚིག་ངོས་སུ་ཁས་མ་བླངས་པ་ཡིན་ཞེས་དང་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྗོད་པ་བསྡུས་བཞག་ཡོད་པས་དེ་རིགས་ནི་བསྡུས་པའི་མནའ་ཚིག་གོ ། ད་དུང་མནའ་ལ་དཔང་དུ་འཛུགས་པའམ་ཚད་དུ་འཛུགས་རྒྱུའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཆོས་དཔང་དུ་བཙུགས་པ་ལ། ཡུམ། ཡུམ་དུམ་པ་བཅུ་གཉིས། གསེར་ཡུམ། དཀར་པོ་དགེ་བ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུ་དང་། བླ་མ་བྱང་སེམས་དང་ཆོས་སྐྱོང་སོགས་དཔང་དུ་བཙུགས་པ་ལ་དཔེར་ན། ཇོ་བོ། ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེ། ཨ་ལགས་ཀྱི་སྐུ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སོགས་ལྟ་བུ་དང་། ཕ་མ་དང་གཏམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཞུགས་མཁན་སོགས་ཚད་དུ་བཙུགས་པ་ལ་དཔེར་ན། པ་ཕ་ཨ་མ། ཨ་མ། ཨ་མར་འབྲལ། ཨ་བ་ཨ་མ། འུ་ཉིའི་ཤ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས། དགོན་པ་ཚད་དུ་བཙུགས་པ་ལ་དཔེར་ན། དགོན་པ་དང་། བླ་བྲང་དགོན་པ། སྣང་ཞིག་དགོན་པ་ཞེས་པ་སོགས། དོན་བྱ་ཚད་དུ་བཙུགས་པའང་ཡོད་དེ་དཔེར་ན། ཁ་ཕོར་ཚད་འཛུགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། མནའ་ལ་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། དབུས་གཙང་གི་ཕྱོགས་སུ་དོན་བྱ་དང་ཕ་མ་ཚད་དུ་འཛུགས་པ་ལྟ་བུ་བཀོལ་ལ། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་དགོན་པ་སོགས་ཚད་དུ་འཛུགས་པ་ཆེ་ཁག་གི་མནའ་བཀོལ་བ་མང་ངོ་། །
གཅེས་ཚིག
གཅེས་ཚིག་ནི་འབོད་ཡུལ་ལམ་མིང་གིས་འཛིན་ཡུལ་ལ་ཧ་ཅང་བྱམས་པོའམ་སྙིང་ཉེ་ཉེའམ་དུང་དུང་གིས་འབོད་བྱེད་ཀྱི་མིང་བརྡ་ཞིག་སྟེ། དེར་རྒན་རབས་ཀྱི་གཞོན་རབས་ལ་བཀོལ་བའི་གཅེས་ཚིག་དང་གཞོན་རབས་ཀྱིས་རྒན་རབས་ལ་བཀོལ་བའི་གཅེས་ཚིག རབས་མཉམ་ཕན་ཚུན་བར་བཀོལ་བའི་གཅེས་ཚིག་སོགས་སུ་དབྱེ་ཆོག་ལ། གཅེས་ཚིག་བཀོལ་ཁོངས་རྒྱས་ཤོས་དེ་རྒན་རབས་ཀྱིས་གཞོན་རབས་ལ་བཀོལ་བའི་གཅེས་ཚིག་ཡིན། དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་དོན་བསྡུས་པའི་གཅེས་ཚིག་དང་གཅེས་སེམས་མཚོན་པའི་སྒྲ་ཞུགས་པའི་གཅེས་ཚིག་སོགས་སྣང་། དཔེར་ན། མས་བུ་ལ་གཅེས་ཕྲུག་ཅེས་འབོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་ཚིག་བསྡུས་ནས་ཨ་མའི་ཞེས་སུ་འབོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་བརྗོད་དོན་བསྡུས་པའི་གཅིག་ཚིག་གི་དཔེ་ཡིན་ལ། དེའི་རིགས་མཚུངས་གཅེས་ཚིག་ལ། ཨ་ཕའི། ཨ་ནེའི། ཨ་ཁུའི། ཨ་ཅེའི་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཁ་སྐད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་ཆེ་ལ། དབུས་གཙང་གི་ཁ་སྐད་དུ་གཅེས་ཚིག་བཀོལ་བ་རྒྱ་ཁྱབ་མིན་ཡང་ས་ཆ་ཉུང་ཤོས་སུ་ཨ་ཕའི་དེ། ཨ་མའི་དེ་ཞེས་སུ་རྗོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་ཨ་ཕའི་གཅེས་ཕྲུག་དེའམ་ཨ་མའི་གཅེས་ཕྲུག་དེ་ཞེས་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ཡང་གཅེས་ཚིག་གི་དཔེའོ། ། གཅེས་སེམས་མཚོན་པའི་སྒྲའམ་རྐྱེན་ཞུགས་ཏེ་གྲུབ་པའི་གཅེས་ཚིག་ལ་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། མདོ་ཁམས་ཀྱི་སྐད་དུ་གཅེས་སེམས་མཚོན་པའི་སྒྲའམ་རྐྱེན་ལ་དཔེར་ན། གོའམ་ལོའམ་ལིའམ་གཅེས་སོགས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། མ་གཅེས། མ་གོ། མ་ལོ། མ་ལི། པ་གཅེས། པ་ལོ། ཞང་གོ ཞང་ལོ། ཁུ་གཅེས། ཅ་གཅེས། ཅ་གོ་སོགས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །
སྡིག་ཚིག
དེ་ཡང་སྡིག་ཡུལ་གྱི་བསྡིག་བྱ་མ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་ཚིག་མི་འདྲ་བ་བཀོལ་བ་དཔེར་ན། མི་རང་བཞིན་སྐྱོ་བོ་ཅན་ལ་ཁྱི་སྐྱག སྐལ་ཆད་པོ། ལྟས་ངན་པོ། ལྟ་བུ་དང་། འཇོན་ནུས་མེད་པ་ལ། ཐབས་རྡིག སྡུག་ཐུག ཁོ་ཆད་ཅེས་དང་། བདག་གཟུང་མེད་པ་ལ་དཔེར་ན། རྐྱལ་སྟོང་། མདོ་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཁ་ཕོ་ཆེ་བའམ་ཁ་བཤད་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ལ་ཧོབ་རྒན། ལབ་རྐྱལ། ཤོབ་རྫུན་ཟེར་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཉེས་ཅན་ལ་སྡིག་རྒན། སྡིག་རྒན་པོ་ལྟ་བུ་དང་། སྡིག་ཡུལ་ལ་ཚིག་པ་ཟོས་ནས་གཤེ་བ་ལ་ཨ་ཕའི་རོ། མྱི་རོ་ཟིག་གི ཁ་ཐལ་གྱིས་ཆོད་ལྟ་བུ་སོགས་སོ། །
ཕལ་ཚིག་གུས་ཚིག་ལ་བསྒྱུར་བ།
དེ་ནི་ཕལ་ཚིག་དག་གུས་ལུགས་ཅན་གྱི་ཚིག་ལ་བསྒྱུར་བ་ཞིག་སྟེ་དཔེར་ན། ཕལ་ཚིག་ཁྱོད་དང་ཁོ་དང་བུ་ཞེས་པ་དག་གི་གུས་ཚིག་ལ་ཁྱེད་དང་ཁོང་དང་སྲས་ཞེས་བཀོལ་བ་ལྟ་བུའམ། ཕལ་ཚིག་ཤི་བའམ་མ་གྲོང་བ་ཞེས་པ་ལ་གུས་ཚིག་སྐུ་གཤེགས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུས་པ། དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཏེ། དེ་ཡང་གུས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་གུས་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མ་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོང་བ་སོགས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །
གུས་ཚིག་གི་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་ཅན།
གུ་ཚིག་གི་རྐྱེན་འབོད་ཡུལ་སྐྱེ་བོའི་མིང་གི་མཐར་སྦྱོར་བ་ཞིག་སྟེ། དེའི་རྐྱེན་ལ། ལགས། ཚང་། ཞབས་ལྟ་བུ་ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་ཅན་དང་། སྐུ་ཞབས། རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་སོགས་ཚེག་ཁྱིམ་དུ་མ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན། ཨ་ལག པ་ལགས། སྤྲུལ་སྐུ་ཚང་། ལྕམ་སྐུ་ཞབས། དགེ་རྒན་ཚང་། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
སྦམ་ཚིག
འདི་ནི་འབོད་ཡུལ་ལ་ཞེ་ས་དང་གུས་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མེད་པར་སྦམ་སྦམ་གྱི་འབོད་སྟངས་ཤིག་སྟེ། དཔེར་ན། ཁོ་རེ། ཨ་རོ། མྱི་འདང་། ཨ་བྱང་། ཁོ། མོ། ཁོ་ཚོ། ཉ་མ་ཞེས་པ་སོགས་སྐྱེས་བུ་གཉིས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་སྟེ། དེ་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་པའི་བརྗོད་སྒྲ་ཁྱོད། ཁྱོད་ཚོ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་གུས་ལུགས་དང་སྦམ་ལུགས་གཉིས་ཀ་མ་འདྲེས་པའི་བར་མ་ཞིག་ཡིན་ལ།སྦམ་ཚིག་ནི་རྗོད་མཁན་གྱིས་ཅུང་སྦམ་པོ་བྱས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྗོད་མཁན་བརྗོད་ཡུལ་གཉིས་ནང་ཕན་ཚུན་རྒྱུས་འདྲིས་མེད་པ་ཡིན་ན་སྦམ་ཚིག་དག་སྦམ་པོའི་དོན་ཅན་ཡིན་ལ། འདྲེས་མཐུན་ཡིན་པའི་ནང་ཕན་ཚུན་བར་སྤྱོད་ཚེ་སྦམ་ཚིག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་དོ། །
སྐྱུང་ཚིག
དེ་ཡང་ཁེངས་པ་སྐྱུང་མཁན་སྐད་ཆ་སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་པས་ཁེངས་སྐྱུང་གི་ཚིག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་པོའི་རིགས་གཏོགས་ཏེ། དཔེར་ན། གྱི་ན་བ། ངོས། གུས། གུས་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྐྱུང་ཚིག་དངོས་དང་། གྲལ་མཐའ་བ། བཀའ་དྲིན་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱུང་ཚིག་གི་ཚིག་གྲོགས་མང་བོ་ཡོད་པའང་ཤེས་བར་བྱའོ། །
དྲིན་ཚིག
དེ་སྐད་ཆ་ལབ་ཡུལ་དེར་རང་ཉིད་ལ་དྲིན་ཆེ་བའི་དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཁ་ཡག་གི་ཚིག་སྟེ། དཔེར་ན། ཁ་དྲོ། ཁ་དྲོ་བཀྲ་ཤིས། བཀའ་དྲིན་ཆེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། དྲིན་ཅན་པོ་ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུ། དེ་ཡང་ཁ་དྲོའམ་ཁ་དྲོ་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་འགོའི་སྨོན་ཚིག་གི་དོན་ཅན་ཡིན་ཡང་དེང་སང་དྲིན་ཆེ་ཐལ་ཞེས་པའམ་ཡག་བྱུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་དོན་འདྲ་བའི་དྲིན་ཚིག་གི་དོན་ཅན་ལའང་གོ་རྒྱུ་ཡོད་དོ། །
ཞུ་ཚིག
དེ་ནི་ཡུལ་གང་དེར་ཞུ་བ་འཐེན་པའི་ཚིག་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་ཡུལ་མ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་ཞུ་ཚིག་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། སྐུ་མཁྱེན། ཨ་ཁུ་ལོ་ལོ། ཨ་མ་ལེ་ལེ། ཨ་བོ་བོ་གོ་ཞེས་པ་སོགས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞུ་ཚིག་དེ་དག་ལས་ལེ་ལེ། ལོ་ལོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཞུ་ཚིག་གི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། ། སྐབས་རེར་དྲིན་ཚིག་གི་ཚིག་འགའ་རེ་ཞུ་ཚིག་ལ་བཀོལ་དུས་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེའི་སྐབས་སུ་དྲིན་ཚིག་གི་ཚིག་གདངས་དང་སྔ་ཕྱིའི་ཚིག་གྲོགས་སོགས་ཞུ་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད་པས་ཚུལ་དེ་ཤེས་དགོས། དེ་ལ་སྐབས་རེར་དྲིན་ཚིག་ཀྱང་ཞུ་ཚིག་ལ་བཀོལ་དུས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཁ་དྲོ་བཀྲ་ཤིས། ཁ་དྲོ་ཁ་དྲོ། དྲིན་ཆེན་དགའ་ལྡན་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སོགས་ཏེ། རྣམ་པ་འདྲ་ཡང་བསྟན་དོན་མི་འདྲ་བ་དེ་རིགས་དྲིན་ཚིག་དང་ཞུ་ཚིག་གང་ཡིན་ནི་ཚིག་གདངས་ལས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
དུང་བའི་འབོད་ཚིག
འབོད་ཡུལ་ལ་དུང་ཞེན་གྱིས་འབོད་བྱེད་དེ། དཔེར་ན། དགའ་ལྡན་པོ། ལོ་གོ ལོ་གཅེས། རོགས་དགའ། རོགས་གཅེས། རོགས་གཅེས་མ། བྱིས་ཁོ་སོགས་ལྟ་བུའོ། །
གོ་རེ་ཤིང་འབྲས།
གོ་རེ་ཤིང་འབྲས་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
སྦྲིད་རིལ།
སྦྲིད་རིལ་ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་
སྒྲ་མཚོན་ཡི་གེ་འབྲི་བའི་རྩ་བའི་སྡེ་ཚན་ལ་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་ཟེར། དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་ཡོད་ཚད་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་ལྟར་བསྒྲིགས་ན་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེའི་རེའུ་མིག་ཏུ་གྲུབ་པ་རེད། དབྱངས་གསལ་ཡི་གེའི་རེའུ་མིག་གི་ནང་དུ་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་མ་གཏོགས་ད་རུང་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེའི་མིང་དང་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེའི་གོ་རིམ། དབྱངས་གསལ་ཡི་གེའི་གཟུགས་དབྱིབས་ཏེ། པར་མའི་ཡིག་གཟུགས་དང་ལག་བྲིས་ཡིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་ཡོད།
བྱུང་ཚུལ། ཡི་གེ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་བྱུང་བའི་བར་དུ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་རིམ་འགྱུར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡོད། འབྱུང་གཞིར་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ་གཞིར་བཟུང་ན། སྔ་ཤོས་ཀྱི་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་ཡང་འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེ་ལས་ཐོན་པ་རེད། འདྲ་གཟུགས་ཡི་གེ་དུས་སྐབས་ཕྱི་མར་སླེབས་དུས། སྒྲ་མཚུངས་གཡོར་འདྲེན་གྱི་བྱེད་ཐབས་རྒྱ་ཆེར་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་རིས་དབྱིབས་ཁ་ཤས་རིམ་བཞིན་གོ་དོན་གྱི་འཆིང་རྒྱ་ལས་ཐར་ཏེ། ཐད་ཀར་སྐད་སྒྲ་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་བ་རེད། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ། ཨའེ་ཅིའི་ཡི་གེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པས། པ་ལེ་སི་ཐན་ཞེས་པའི་ས་ཁུལ་དུ་བསྡད་ཡོད་པའི་སེ་མུའུ་བས་རིས་དབྱིབས་ཀྱི་གཟུགས་མཚོན་བྱེད་དམ་དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་སྤངས་ནས། ཐད་ཀར་བརྡ་རྟགས་ཀྱི་སྐད་སྒྲ་མཚོན་པ་རེད། འཛམ་གླིང་གི་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་དེ་ཡང་ཡི་གེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་ཁུངས་གཅིག་ལས་བྱུང་བ་མིན། ཡིན་ན་ཡང་གནའ་རབས་ཏི་ཀྲུང་ཧའེ་རྒྱ་མཚོའི་མཚོ་འགྲམ་ཤར་ཁུལ་དུ་ཚོང་ལས་ཤིན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་། སེ་མུའུ་ཡི་ཡི་གེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཧྥེ་ཉི་ཅི་བས་ཡུལ་མང་བོར་འགྲིམས་ནས་ཚོང་གཉེར་བྱས་པས། དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་འདི་ཡང་དེ་དང་བསྟུན་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དར་བ་རེད། རྗེས་སུ་མི་རིགས་མང་བོའི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྒྱུད་ནས་སྤེལ་ཏེ། རང་རང་གིས་གནས་ཚུལ་དངོས་གཞིར་བཟུང་ནས་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་པས། རིམ་བཞིན་སོ་སོ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་བ་དང་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེའི་མ་ལག་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་རེད། 2 རིམ་འགྱུར། 2_1 ཁ་ན་ཨན་ཡི་གེ། དུས་སྔ་མའི་ཞི་པའོ་ལའེ་ཡ་ཡི་གེ་དང་ཧྥེ་ཉི་ཅིའི་ཡི་གེ་སོགས་འདུས་ཡོད། དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་འདི་སྤྱོད་པའི་ཡིག་རིགས་དེང་སྐབས་ཕལ་ཆེར་ཉམས་སོང་། 2_2 ཞི་ལ་ཡི་གེ། ཞི་ལ་བས་སེ་མུའུ་ཡི་གེ་སྤྱད་ནས་གསར་སྐྲུན་རང་བཞིན་གྱི་བཅོས་སྒྱུར་ཞིག་བྱས་ཏེ། ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་གི་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་མང་བོའི་རྨང་གཞི་བཏིང་བ་རེད། 2_3 ཨ་ལ་མཱ་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ། འདིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡིག་རིགས་ཧ་ཅང་མང་བ་དང་རིམ་འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་རྙོག་དྲ་ཆེ་ལ། ད་སྐབས་མི་མཐུན་ས་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་། སྔ་ཤོས་ཀྱི་ཨ་ལ་མཱ་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་ཕལ་ཆེར་ནི་དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་བྱུང་ཞིང་། སྤྱི་ལོ་སྔོན་ཀྱི་དུས་རབས་གཉིས་པའི་བར་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས།
སློབ་གསོ་བ།
སློབ་གསོ་བ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
སིལ་ཏོག་གི་རིགས་ཤིག
ཀཎྜ་ཀ་རི། སིལ་ཏོག་གི་རིགས་ཤིག་'''ནི་ཤིང་ཏོག་རིགས་གཅིག་རེད།
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་སྡོང་ཐུང་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་སྟེ། སྡོང་པོ་སྨུག་ཅིང་འདྲོང་བ་ཁ་ཤས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་བ། ཡལ་ག་མང་ལ་གསར་སྐྱེས་རྣམས་རྩི་དཀར་པོ་བྱུགས་པ་ལྟར་དཀར་པོས་ཁྱབ་ཅིང་རིམ་བཞིན་སྨུག་པོར་གྱུར་པ་དང༌།  ཡལ་སྡོང་ཡོངས་སུ་ཚེར་མ་ལེབ་ལ་རྩེ་རྣོ་བ་མང་པོ་ཡོད་ཅིང༌། ལོ་མ་ལྗང་སྐྱ་རྒྱབ་དཀར་ཞིང་གྱོང་བ་ཡ་གྲངས་སྒྲོ་དབྱིབས་མང་ལོའི་མཐར་ཉག་ག་ཞིབ་པའམ་ཅུང་ཧྲལ་བ་ངེས་གཏན་མེད་ལ་སྤྱིའི་དབྱིབས་རྒྱ་སལ་མེ་ཏོག་གི་ལོ་མ་འདྲ་བ་རེ་མོས་སུ་སྐྱེས་ཡོད། མེ་ཏོག་ཟིང་དཀར་ལོ་མའི་མཚམས་ནས་འཆར་བ། འབྲས་བུ་དམར་སེར་འབུར་ཚགས་ཅན་བྱུར་ཚོམ་འདྲ་བ་ཤ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ནང་དུ་འབྲུ་གུ་སེར་ལ་མཁྲེགས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། རང་ལྗོངས་ཀྱི་ཉིང་ཁྲི་དང༌།  སྨན་གླིང༌།  སྤོ་ཡུལ།  རྫ་ཡུལ།  སྐྱིད་གྲོང་སོགས་དང༌། དེ་མིན་ནགས་ཁུལ་ཡིན་པའི་ས་གནས་ཕལ་ཆེར་གྱི་ནགས་གསེབ་དང་རི་ལྡེབས་སུ་སྐྱེ་བ་མང༌།   ཡལ་ག་དང་སྡོང་པོ་སྟོན་དཔྱིད་གང་རུང་ལ་བཏུས་ཏེ་ཕྱིའི་པགས་པ་དང་ནང་སྙིང་གི་ལྷ་བ་སོབ་སོབ་རྣམས་མེད་པ་བཟོས་ནས་སྨན་དུ་སྤྱོད་དགོས། ལྷག་པར་གློ་རྣག་དང་བཅུད་ལེན་ལ་འབྲུ་གུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་འབྲས་བུ་སྨིན་མཚམས་སུ་བཏུས་ཏེ་ཁཎྜ་བཟོས་ནས་སྨན་དུ་སྤྱོད་རྒྱུ། འབྲས་བུ་རོ་མངར་བ།   ཞུ་རྗེས་མངར་བ།  ནུས་པ་ལྕི་བསིལ་སྣུམ་པའོ།  ཡལ་སྡོང་རོ་མངར་ལ་ཁ་ཞིང་ཚ་བ།  ཞུ་རྗེས་མངར་བ།     ནུས་པ་ལྕི་ལ་བསིལ་ཞིང་སྣུམ་པས་རླུང་ཚད་ལྡན་པའི་ནད་དང༌།  རིམས་ཚད།  རིམས་ཚད་མ་སྨིན་པ།   གློ་བའི་ནད་རིགས། འཁྲུགས་ཚད། ཆམ་ཚད་སོགས་ལ་ཕན་པ་དང༌།  འབྲས་བུས་གློ་ནད་སེལ་ཞིང་བཅུད་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན།
སྒྲིག་མཁན།
སྒྲིག་མཁན་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
མོ་ནད་ཚན་ཁག་གི་མཁས་པ།
མོ་ནད་ཚན་ཁག་གི་མཁས་པ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
ཚིག་གདངས་
སྒྲའི་མཐོ་དམན་དང་ལྕི་ཡང་། རིང་ཐུང་སྐོར་གྱི་སྐད་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ཚང་མ་མིང་དང་ཐ་སྙད་རེ་རེ་ལ་བཤད་པ་རེད། ཡིན་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བརྗོད་ནང་གི་ཚིག་གྲུབ་ཧྲིལ་བོར་ཡང་མཐོ་དམན་དང་དལ་མགྱོགས། རིང་ཐུང་། དྲག་ཞན། ཆད་མཐུད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚིག་གདངས་ཡིན། སྐད་རིགས་ཞིག་ཡིན་རུང་ཚང་མར་ཚིག་གདངས་ཡོད་ཅིང་། ཚིག་གྲུབ་རེ་ལ་ཚིག་གདངས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན།
ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་ལྕི་མོ།
མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་རིགས་གང་ཞིག་གིས་སྐད་ཆ་བཤད་རུང་། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གི་ནང་དུ་མིང་འགའ་རེའི་སྒྲ་ཅུང་ལྕི་མོ་དང་། འགའ་རེའི་སྒྲ་ཅུང་ཙམ་ཡང་མོ་ཡིན་པ་ནི་གཡོལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ཚིག་གྲུབ་དང་ཚིག་ཚན་གྱི་སྒྲ་ལྕི་མོ་དེ་ལ་སྒྲ་ལྕི་མོ་ཟེར། ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་ལྕི་མོ་དང་མིང་གི་ནང་གི་སྒྲ་ལྕི་མོ་དེ་གཉིས་གཏན་ནས་མི་འདྲ། མིང་གི་སྒྲ་ལྕི་མོ་དེ་མིང་གཅིག་གི་སྒྲ་ཚིགས་ངེས་ཅན་རྒྱུན་འཇགས་སུ་གནས་པ་དང་། ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་ལྕི་མོ་དེ་ཚིག་གི་གྲུབ་ཚུལ་དང་མིང་དེ་གཉིས་ཚིག་གྲུབ་ནང་གི་གནས་ས་ལ་རག་ལས་པ་རེད། ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་ལྕི་མོ་ལ་དབྱེ་ན་རིགས་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་མཚམས་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལྕི་མོ་དང་། གཞན་ཞིག་ནི་གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་སྒྲ་ལྕི་མོ་ཡིན། བརྩེ་དུང་གི་ཉམས་འགྱུར་མི་ལྡན་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་དུ་བཤད་ཉམས་སྤྱད་དེ་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་ལྕི་མོ་དེ་ནི་མཚམས་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལྕི་མོ་ཡིན། དེ་ཡང་ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་དང་རྒྱུན་དུ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་། རྟག་ཏུ་ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་ནང་ནས་མི་གཅིག་ས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་གི་ཐོག་ཏུ་བབས་པ་རེད། རྒྱ་སྐད་ཀྱི་པེ་ཅིང་སྐད་དུ་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚིག་ཐུང་ནང་གི་རྗོད་ཚིག་དང་བྱེད་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཚིག གསབ་ཚིག  འདྲི་བྱེད་ཚབ་ཚིག་བཅས་དུས་རྒྱུན་དུ་ལྕི་མོར་ཀློག་དགོས། སྐབས་འགར་སྐད་ཆ་བཤད་པ་པོས་ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གི་མིང་ཞིག་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བས་ནན་བཤད་བྱ་དགོས་བསམས་ན། བསམ་བཞིན་དུ་མིང་དེ་ལྕི་མོར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ལྕི་མོ་ནི་གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་ལྕི་མོ་ཡིན། མཚམས་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལྕི་མོའི་གནས་ས་ནི་རྒྱུན་འཇགས་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་སྒྲ་ལྕི་མོ་དེ་བཤད་པོ་པོའི་གནད་ཆེ་ས་དང་བསྟུན་ནས་འགྱུར་བ་རེད།
བར་མཚམས་བཞག་པ།
མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་སྐབས་ཚིག་གྲུབ་རེ་ཚིག་གྲུབ་རེ་བཤད་པ་རེད། ཚིག་གྲུབ་རེ་བཤད་ཚར་ནས་མཚམས་ཅུང་ཙམ་འཇོག་དགོས་པ་དེ་ལ་བར་མཚམས་བཞག་པ་ཟེར། སྐབས་འགར་ཚིག་གྲུབ་ཅུང་ཙམ་རིང་ན། དེའི་ནང་ཁུལ་དུ་ད་དུང་བར་མཚམས་བཞག་པ་རིང་ཐུང་མི་གཅིག་པ་ཡོད་ཆོག་པ་དང་། བར་མཚམས་བཞག་པ་དེས་ངེས་པར་དུ་ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་གོ་རིམ་ལ་བལྟ་དགོས། མངོན་གསལ་གྱི་བར་མཚམས་བཞག་པ་ཡིན་ན་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བརྡ་རྟགས་ཚེག་ཤད་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོན་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་བར་མཚམས་འཇོག་ས་ནོར་བའམ་བར་མཚམས་བཞག་པ་དེའི་རིང་ཐུང་མི་འགྲིག་ན། གོ་དོན་བསྒྱུར་བའམ་ཚིག་དོན་གསལ་མ་གསལ་ཡོང་ངེས་ཡིན།
ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་གདངས།
ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་དེ་ལ་བཤད་ཉམས་ཡང་ཟེར། ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་དང་སྒྲའི་ང་རོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲའི་ང་རོ་ནི་སྒྲ་ཚིགས་གཅིག་གི་སྒྲ་ཤུགས་མཐོ་ཚད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཡིན་ལ། ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་ནི་ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ་ཚིག་ཚན་གཅིག་གི་སྒྲ་ཤུགས་མཐོ་ཚད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་དུ་དེ་ཚིག་གྲུབ་ཧྲིལ་བོའམ་ཚིག་ཚན་ཧྲིལ་བོ་ཁྱབ་ནས་གནས་ཡོད་ཅིང་། སྒྲ་ཚིགས་ཆེས་མཐའ་མ་དེ་ལྷག་པར་དུ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་ཡིན། དོན་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གྲུབ་དང་སྐུལ་བྱེད་ཚིག་གྲུབ། འབོད་བྱེད་ཚིག་གྲུབ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འདྲི་བྱེད་མིང་འདུས་པའི་འདྲི་བྱེད་ཚིག་གྲུབ་བཅས་མང་ཆེ་བར་འབབ་པའི་ང་རོ་བཀོལ་བ་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་འདྲི་བྱེད་ཚིག་གྲུབ་དང་བཤད་མ་ཚར་བའི་ཚིག་གྲུབ་བམ་དོན་དག་མངོན་ཆུང་ལྡན་པའི་ཚིག་གྲུབ་དེ་དག་མང་ཆེ་བར་འཕར་བའི་ང་རོ་བཀོལ་བ་རེད། འབབ་པའི་ང་རོ་དང་འཕར་བའི་ང་རོ་དེ་གཉིས་ནི་ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་དེའི་རྩ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན། ཡིན་ནའང་སོམ་ཉིའམ་ཐེ་ཚོམ། ཡང་ན་སྒྲོག་འདོགས། ནན་བཤད་སོགས་བྱེད་དུས། ད་དུང་འཁྱོག་པོའི་ང་རོ་བཀོལ་ཆོག དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མིང་འདྲ་འདྲ་དེ་དག་ལས་གྲུབ་པའི་ཚིག་གྲུབ་དེ་ཚིག་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་མི་འདྲ་བར་བརྟེན་ནས་བཤད་ན་གོ་དོན་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་ངེས་ཡིན། ཚིག་གདངས་དེའི་ཚིག་གྲུབ་ལ་མཐོ་དམན་དང་ལྕི་ཡང་། དལ་མགྱོགས་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པར་བཅུག་པས། གོ་དོན་སྣ་ཚོགས་མཚོན་པར་བྱེད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། ད་དུང་བརྩེ་དུང་སྟོན་ཐུབ་པས། སྐད་སྒྲའི་རྒྱུ་གཙོ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་སྐད་རིགས་གཞན་ཞིག་སློབ་དུས། མིང་དང་ཐ་སྙད་རེ་རེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་ཀློག་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཚིག་གདངས་ཁོངདུ་ཆུད་པ་བྱས་ན། གཞི་ནས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་བཤད་ནུས་པ་ཡིན།
ཆུ་སྦུག་བཟོ་གྲ།
ཆུ་སྦུག་བཟོ་གྲ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
གསར་འགོད་པ།
གསར་འགོད་པ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
རྩ་བའི་ཐ་སྙད་
མིང་གི་ཚོགས་པའི་མ་ལག་ནང་དུ་ཅུང་གཏན་འཇགས་ཡིན་པའི་སྲོག་ཤིང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མིང་གི་ཚོགས་པའི་ཆ་ཤས་ཆེས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ཟེར་བ་ཡིན། སྲོག་ཤིང་དེ་གྲུབ་པའི་རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ལ་གྲངས་ཀ་མང་བོ་མེད་རུང་། ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་དེ་གསལ་བོ་རེད། དེའི་ནང་དོན་ཐོག་ནས་བཤད་ན་མིང་དེ་དག་གིས་མཚོན་པ་ནི་ཚང་མ་ཆེས་གལ་ཆེ་བའི་བྱ་དངོས་དང་བྱ་སྤྱོད། ངོ་བོ་བཅས་ཡིན་ཞིང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་འབྲེལ་འདྲིས་དང་བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་བྱས་ན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། རྟག་པར་མཐོང་བའི་རང་བྱུང་སྣང་ཚུལ་གྱི་མིང་སྟེ། རི་དང་ཆུ། རླུང་། ཆར་བ། མེ། ཉི་མ། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ།
དམངས་ཡོངས་རང་བཞིན།
རྩ་བའི་ཐ་སྙད་དེས་མཚོན་པ་ནི་ཆེས་གལ་ཆེ་བའི་དོན་སྤྱི་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ནང་དོན་མི་རེ་རེའི་འཚོ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་དམ་ཟབ་ཆེ་བས། མིjདེ་གྲལ་རིམ་གང་ཡིན་རུང་། མི་དེ་ལས་རིགས་གང་ཡིན་རུང་། མི་དེའི་ལོ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡིན་ནའང་། ཚང་མས་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། དེས་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་བྱུང་ཚད་ཆེས་མཐོ་བ་རེད།
གཏན་འཇགས་རང་བཞིན།
རྩ་བའི་ཐ་སྙད་དེས་མཚོན་པ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ནང་གི་ཆེས་གལ་ཆེ་བའི་བྱ་དངོས་དང་དོན་སྤྱི་རེད། བྱ་དངོས་དང་དོན་སྤྱི་དེ་དག་གནའ་སྔ་མོ་ཡིན་ནའང་མེད་མི་རུང་བ་དང་། དེའི་འཕོ་འགྱུར་ཡང་ཤིན་ཏུ་དལ། དེར་བརྟེན་རྩ་བའི་ཐ་སྙད་བྱུང་བ་ཧ་ཅང་སྔ་ཞིང་གནས་པའི་དུས་ཡུན་ལྷག་པར་རིང་བས། སྐད་ཆའི་རྨང་གཞིར་གྱུར་བ་རེད། རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ཅུང་གཏན་འཇགས་ཡིན་རུང་། ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་མ་རེད། སྐད་ཆའི་གོང་འཕེལ་དང་བསྟུན་ནས་དེ་ཡང་དལ་མོར་འགྱུར་གྱིན་ཡོད། འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ལ་དེར་འདུས་པའི་མིང་གི་གྲངས་ཀ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཡོད་པ་དང་། གོ་དོན་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཡོད་ལ། གསར་རྙིང་བརྗེ་ལེན་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད། རྩ་བའི་ཐ་སྙད་དེས་རྟག་པར་མིང་གི་ཚོགས་པའི་མ་ལག་གི་ཆ་ཤས་གཞན་དག་ནང་ནས་གྲུབ་ཆ་བླངས་ཏེ། རང་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་གཏོང་བ་རེད།
འཕེལ་སྟོབས་རང་བཞིན།
རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ལ་མིང་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། སྐད་ཆའི་ནང་གི་ཐ་སྙད་གསར་བ་ནི་གཙོ་བོ་རྩ་བའི་ཐ་སྙད་དེ་རྒྱུ་ཆ་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་རེད། རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དེའི་གལ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་ཐུབ་པ་རེད། རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་མིང་གི་ཚོགས་པའི་རྨང་གཞི་ཡིན་ལ། མིང་གི་ཚོགས་པའི་གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ཐག་ཆོད་ཅིང་། ད་དུང་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆའི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་རེད། རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ནི་ཕན་ཚུན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་རེད། མིང་ཞིག་རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་མིན་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བལྟ་མི་རུང་བར། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། མི་རིགས་སོ་སོ་རང་རང་གནས་པའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡང་གཅིག་འདྲ་མ་རེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་སོ་སོའི་རྩ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ནང་དོན་དང་ཁྱབ་ཁོངས་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་རེད།
ཤན་པ།
ཤན་པ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
ནང་།
ནང་ནི་ཁྱིམ་གྱི་དོན་མི་བཅའ་སྡོད་བྱེད་སར་རྒྱབ་པའི་ཁང་པ་དག་ལ་ཟེར།
ཟམ་པ།
ཟམ་པ་ནི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དང་ཀླུང་ལམ་ཆེན་འགྲོལ་བྱེད་དུ་རྒྱབ་པ་ཞིག
འཚེ་མེད་ཕྱིར་རྒོལ་
【འཚེ་མེད་ཕྱིར་རྒོལ】ཅེས་པའི་གནའ་དེང་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པའི་ཕྱི་མ་ནི་ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་སེ་ཏི་མཆོག་གི་བསམ་བློའི་མལ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱ་གར་གྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་གན་ཏི་མཆོག་གིས། དེ་ཉིད་ཆེ་རུ་བསྐྱེད་དེ་ རྒྱ་གར་གྱི་སྣོད་བཅུད་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པོར་ཕྱིར་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཚེ་མེད་ལས་འགུལ་བསླངས། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་བཏབ་པའི་བསམ་བློའི་ས་བོན་ནི་བདེན་པའི་ཨུ་ཚུགས ( insistence on truth)ཡིན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ(सत्याग्रह satyāgraha)སཏྱཱ་ཏྲཧ་ཞེས་འབོད་ལ། ས་ཏ་ཡ་ནི་བདེན་པ་དང་།   ཏྲཧ་ནི་ཨུ་ཚུགས་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་རེད་འདུག དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་དེ་རིམ་གྱིས་ལས་འགུལ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པས། ཁོང་གིས་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེན་པའི་ཨུ་ཚུགས་དང་། རྣམ་པ་འཚེ་མེད་ཞི་བ། ཐབས་ལམ་མི་བསྟུན་པ།     དམིགས་ཡུལ་བཙན་འཛུལ་འགོག་རྒོལ་དང་། དེའི་བསམ་སྦྱོར་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བཅས་ཀྱི་གཞི་ལམ་རྣམ་གཞག་མཛད་དེ། འཚེ་མེད་ཕྱིར་རྒོལ(nonviolent resistance)དང་ཡང་ན། ཞི་བའི་འགོག་རྒོལ(civil resistance)གྱི་དབྱིན་ཚིག་གཏན་འབེབ་ཀྱིས་ཁོང་གིས་དབྱིན་ཡིག་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཚུལ་དེ། ཡེ་ལོ1935ལོའི་ཟླ9ཚེས10ཉིན་རྒྱ་གར་སྤྱི་ཚོགས་ཞུབས་ཞུ་པ་རཱ་ཧོ་ལགས་ལ་བསྐུར་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ ‘དཀྱུས་དམངས་ཀྱི་མི་འཁུར་པའི་ཐད་ཀྱི་བདག་གི་བསམ་བློ་ནི། ཐོ་རུའོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ལས་བྱུང་བར་བསྒྲགས་པ་དེ་ནི་གོ་འཛོལ་ཤོར་པ་ཞིིག་སྟེ། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་དེ་མ་མཐོང་བའི་སྔོན་ལ། ལྷོ་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་ནང་དབང་འཛིན་པར་ཕྱིར་རྒོལ་བྱས་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་། ཚང་མས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་ལས་འགུལ་དེ་ནི། སྟབས་བསྟུན་གྱི་ཕྱིར་རྒོལ་ཞིག་ཡིན་ཙང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཀྱང་། བདག་གིས་གོ་ཅི་རཱ་ཐིའི་ཀློག་པོ་དག་ལ་བདེན་པའི་ཨུ་ཚུགས་ཞེས་པའི་བརྡ་མིང་གསར་པ་བཟོས་པ་ཡིན། ཐོ་རུའོ་ལགས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་དེའི་རྩོམ་བྱང་མཐོང་སྐབས། བདག་གིས་དབྱིན་ཡིག་ཀློག་པོ་དག་ལ་ཁོང་གི་ཚིག་འགྲོས་དེ་དག་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ལ་དམིགས་ནས་གོ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང་། དཀྱུས་དམངས་ཀྱི་མི་འཁུར་པ་ཙམ་གྱིས་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་གོ་དོན་ཧྲིལ་བོ་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་མི་བཏུབ་རུང་། དེ་ཉིད་རྩིག་རྨང་དུ་བཏིང་ནས། དེའི་སྟེང་ཞི་བའི་འགོག་རྒོལ་ཞེས་པའི་ཚིག་འགྲོས་དེ་མོས་མཐུན་བགྱིས་པ་ཡིན།  ཞི་བའི་འགོག་རྒོལ་ལམ་འཚེ་མེད་ཕྱིར་རྒོལ་ནི། ནམ་ཞག་རྒྱུན་དུ་ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ལའང་།  མཁོ་གལ་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན’   ཅེས་འཁོད་པ་གང་ལས་ཁོལ་ཕྱུང་བོད་སྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན། ཁོང་གི་འཕྲིན་ཡིག་དང་། དེར་འཁོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་དབྱིན་ཚིག་བརྡ་སྐད། བདེན་པའི་ཨུ་ཚུགས་ཀྱི་ངོ་རྣམ་ཐབས་དམིགས་བཞི་པོ། གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་། འཚེ་མེད་ཕྱིར་རྒོལ་ཞེས་བསྒྱུར་ན་འོས་ཤིང་འཚམས་པར་འདོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་དབྱིན་ཚིག〝resistance〞སྔོན་གྱི”re”ཞེས་པ་མིིང་ཚིག་དང་བྱ་ཚིག་གི་སྔོན་དུ་སྦྱར་ཚེ། དེས་བསྐྱར་དང་སླར། ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་སྟོན་པ་དང་། དབྱིན་ཚིག”nonviolent” ཞེས་པས་འཚེ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པས། འཚེ་མེད་བསྟུན་མེད་ལས་འཚེ་མེད་ཕྱིར་རྒོལ(nonviolent resistance)ཞེས་བསྒྱར་ན། བརྡ་སྐད་ཀྱི་དོན་ཧྲིལ་བོ་མཚོན་ཐུབ་པས་ལེགས་སྙམ། ཡང་གཅིག་བཤད་ན་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ཤུགས་སུ་མི་བསྟུན་པའམ། མཉམ་ལས་མི་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་དོན་འདུས་ཡོད་པས་སོ།།
ཞིང་པ་
ཞིང་པ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
སྨན་པ།
སྨན་པ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
ན་ཚ།
ན་ཚ་ནི་མིའི་ལུས་པོའི་རྒྱུན་རྟན་མིན་པའི་རྣང་ཚུལ།
སེམས་ཁམས་རིག་པ་བ།
སེམས་ཁམས་རིག་པ་བ་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
སྐྲ་བཞར་མཁན།
སྐྲ་བཞར་མཁན་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
གོ་རེ་བཟོ་མཁན།
གོ་རེ་བཟོ་མཁན་ནི་ལས་རིགས་གཅིག་རེད།
རྒྱལ་སྲིད།
རྒྱལ་སྲིད་ནི་རྒྱལ་པོས་དབང་རྒྱུར་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ།
སྒྲ་ཚིགས་
མིང་དང་ཐ་སྙད་རྣམས་སྒྲ་རྒྱུར་ཕྱེས་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་འཛིན་གྱི་ཚོར་བས་ཐད་ཀར་ཁྱད་པར་འབྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ནི་སྐད་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མཚོན་ཆར་བརྟེན་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་མཐར་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྒྲ་རྒྱུ་ནི་སྐད་སྒྲའི་ཐོག་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་པའི་སྡེ་ཚན་ཆེས་ཆུང་བ་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཆེས་རང་བྱུང་གི་སྡེ་ཚན་མ་རེད། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཚོར་བའི་ཆེས་རང་བྱུང་གི་སྡེ་ཚན་ནི་སྒྲ་ཚིགས་རེད། སྒྲ་ཚིགས་ནི་སྒྲ་རྒྱུ་གཅིག་གམ་སྒྲ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་རྟག་ཏུ་སྐད་སྒྲ་རབ་དང་རིམ་པ་མང་བོ་ཞིག་འདོན། དེའི་ནང་གི་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་མ་འདྲ་ན་གོ་དོན་ཡང་མི་འདྲ།
དབྱངས་ཀྱི་སྨྲ་བ།
གཞུང་ལུགས་འདི་ནི་གནའི་ཞི་ལའི་མིས་ཐོག་མར་གསར་གཏོད་བྱས་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་བསམ་པར་མིང་གཅིག་གི་ནང་དུ་དབྱངས་ཅི་ཙམ་ཡོད་ན་སྒྲ་ཚིགས་ཡང་དེ་ཙམ་ཡོད། སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་དེང་རབས་ཀྱི་ཡུ་གུར་གྱི་སྐད་དང་ཧ་སག་གི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཚིགས་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་ན་འོས་ཤིང་འཚམ་པ་རེད།
སྒྲ་གསལ་བའི་ཚད་སྨྲ་བ།
ཏན་མའེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཁས་པ་ཡེ་སི་པའེ་སེན་གྱིས་བསམ་པར་སྒྲ་རྒྱུ་མཐའ་དག་སྒྲ་གསལ་བའི་ཚད་གཞིར་བཟུང་ནས་རིམ་པ་བདུན་དུ་ཕྱེས་ཆོག་པར་འདོད། དེའི་ནང་ནས་རིམ་པ་དང་པོའི་སྒྲ་གསལ་བའི་ཚད་ཆེས་ཆུང་བ་དང་རིམ་པ་ལྟར་མཐོ་རུ་གྱུར་ཏེ། རིམ་པ་བདུན་པའི་སྒྲ་གསལ་བའི་ཚད་ཆེས་ཆེ་བ་རེད། སྒྲ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་དུས། དེའི་སྒྲ་གསལ་བའི་ཚད་ཆེས་མཐོ་བ་ནི་སྒྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲ་གསལ་བའི་ཚད་ཆེས་དམའ་བ་ནི་སྒྲ་ཡི་ལུང་བ་ཡིན། སྒྲ་ཡི་རྩེ་མོ་ཅི་ཙམ་ཡོད་ན་སྒྲ་ཚིགས་དེ་ཙམ་ཡོད། སྒྲ་ཡི་ལུང་བ་ནི་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་ས་མཚམས་རེད། གཞུང་ལུགས་འདིས་སྐད་རིགས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་སྒྲ་ཚིགས་ཁྱད་ཆོས་རགས་བསྡུས་བྱེད་མི་ཐུབ་སྟེ། སྐད་རིགས་འགའ་རེའི་སྒྲ་ཡི་རྩེ་མོ་དང་སྒྲ་ཚིགས་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་འབྱེད་པ་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།
གྲིམ་པའི་ཚད་སྨྲ་བ།
འདི་ནི་སུའུ་ལེན་གྱི་མཁས་པ་ཞེར་པས་གསར་གཏོད་བྱས་པ་རེད། གཞུང་ལུགས་འདི་ནི་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་ཤ་ཤེད་གྲིམ་པའི་འགྱུར་ལྡོག་གཞིར་བཟུང་ནས་སྒྲ་ཚིགས་གྲུབ་པར་འགྲེལ་བཤད་དང་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་ལ་ཐག་བཅད་པ་རེད། ཚན་རིག་གི་དཔྱད་ཆས་སྟེང་ནས་སྤྱད་ན། མིས་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་སྒྲ་འདོན་དབང་བོའི་ཤ་ཤེད་ཀྱི་དམ་ལྷོད་ནི་ཕན་ཚུན་རེས་མོས་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་སྒྲ་འདོན་དུས་ཀྱི་ཤ་ཤེད་སྒྲིམ་པའི་ཐེངས་མའི་མང་ཉུང་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་ཐག་གཅོད་བྱ་ཐུབ། རྒྱ་བོད་སྐད་ཁོངས་ཀྱི་སྒྲ་ཚིགས་མང་ཆེ་བའི་སྒྲ་ཚིགས་རེ་ལ་རྒྱུན་འཇགས་ཀྱི་སྒྲའི་ང་རོ་ཡོད། སྒྲའི་ང་རོ་མི་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ན་ཧ་ཅང་སླ་མོ་རེད། སྒྲ་ཚིགས་ནི་སྒྲ་རྒྱུ་གཅིག་ལས་འགྲུབ་ཐུབ། སྐད་ཆའི་ནང་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཚིགས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད། རྒྱུན་དུ་མཐོང་བ་ནི་དབྱངས་གཅིག་གམ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྙོག་སྒྲ་གཅིག་ལས་གྲུབ་པ། སྒྲ་ཚིགས་གཅིག་གི་ནང་དུ་དབྱངས་ཀྱིས་མཇུག་བསྡུས་པ་ན། དེ་ལ་རྣམ་པ་ཕྱེ་བའི་སྒྲ་ཚིགས་ཟེར། རྒྱ་སྐད་དང་བོད་སྐད། དབྱིན་ཇིའི་སྐད། ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པ་ཕྱེ་བའི་སྒྲ་ཚིགས་དང་རྣམ་པ་ཟུམ་པའི་སྒྲ་ཚིགས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་རེད། དབྱིས་རིགས་ཀྱི་སྐད་དང་ཧ་ཉི་རིགས་ཀྱི་སྐད། འཇང་རིགས་ཀྱི་སྐད་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པ་ཕྱེ་བའི་སྒྲ་ཚིགས་ཡོད་པ་ལས། རྣམ་པ་ཟུམ་པའི་སྒྲ་ཚིགས་གཏན་ནས་མེད། སྐད་རིགས་གཅིག་གི་ནང་དུ་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་ཧ་ཅང་མང་མོད། འོན་ཀྱང་སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཚད་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། སྐད་རིགས་གཅིག་གི་ནང་དུ་སྒྲ་རྒྱུ་རེ་རེ་སྒྲ་ཚིགས་ནང་གི་གནས་ས་ནི་རྒྱུན་འཇགས་རེད། སྐད་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ནང་དུ་སྒྲ་རྒྱུ་དེ་སྒྲ་ཚིགས་ནང་གི་སྒྲིག་སྟངས་ལ་ཁྱད་ཆོས་མི་གཅིག་པ་ཡོད་དེ། སྒྲ་རྒྱུ་ལ་ལ་ཕན་ཚུན་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། ལ་ལ་ཕན་ཚུན་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་མི་ཐུབ།
ཡུལ་བརྡ་
ཡུལ་བརྡ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་སྐད་རང་བཞིན་གྱི་མིང་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱི་སྐད་རང་བཞིན་གྱི་མིང་དང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་བཅས་ཀྱིས་རིགས་སུ་དགར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་འདིར་བཤད་པའི་སྤྱི་སྐད་ནི་བོད་ཕྱི་ནང་ཀུན་གྱིས་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ངག་ཐོག་དང་ཡིག་ཐོག་གཉིས་སུ་ལག་ལེན་བྱེད་པ་ལས་ངག་ཐོག་གི་ལག་ལེན་དེ་ཁྱབ་ཆེར་སྤེལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཡུལ་སྐད་ཅེས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཡིག་སྐད་ཀྱི་ལུགས་དེ་ལ་བསྟུན་མི་དགོས་པའི་ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ཁ་སྐད་དག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ངག་ཐོག་ཏུ་མ་ཟད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཡང་ཅུང་ཙམ་རེ་ཡོང་གི་ཡོད། ཡུལ་སྐད་དང་སྤྱི་སྐད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་ནི། སྤྱི་སྐད་ཉིད་ཐ་སྙད་དམ་མིང་གི་ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་ནས་ཚད་ལྡན་དུ་ཆགས་ཐབས་ལ་ཡུལ་བརྡ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོར་ལེན་བྱེད་ཐབས་ཏེ། སྤྱི་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚོགས་འཐུས་སྒོ་ཇེ་ཚང་དུ་གཏོང་ཐབས་རང་ཡིན།
མིང་བརྡ་ལྷག་མར་སོང་བའི་སྐྱོན།
དཔེར་ན་ཨ་ཕ། ཨ་མ། ཨ་ཇོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྤྱི་སྐད་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཨ་མདོའི་ལུང་སྐད་འགར་ཨ་རྒྱ་དང་། ཨ་པ། ཨ་དགའ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དག་གལ་ཏེ་སྤྱི་སྐད་དུ་བཀོལ་ན་གཅིག་གྱུར་གྱི་མིང་ཡོད་བཞིན་པ་ལ་ལོག་འབོད་ཅིག་བྱས་པ་ཙམ་ལས་མཚོན་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་དགེ་མཚན་མེད་པ་དག་སྤྱི་སྐད་དམ་ཡིག་སྐད་དུ་སྤང་བྱ་ཡིན་ནོ། །
བརྡ་དོན་མཚོན་ནུས་དམན་པའི་སྐྱོན།
དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་ཡིག་སྐད་ཁ་སྐད་གཉིས་ཀར་ནུ་བོའམ་གཅུང་བོ་དང་གཅུང་མོའམ་སྲིང་ཆུང་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་བརྡ་ཡོད་ཡོད་ལ་དབུས་ཀྱི་ལུང་སྐད་འགར་སྲིང་མོ་ཆུང་བ་དང་ནུ་བོ་གཉིས་ཀ་ལ་གོ་བརྡ་གསལ་བོ་མེད་པའི་མིང་གི་བརྡ་འོག་མ་ཞེས་པ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་པ་ནི་གོ་བྱ་ཐད་ཀ་ནས་མཚོན་ནུས་ཞན་པའི་དཔེ་སྟེ། དཔེར་ན། ང་ལ་འོག་མ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་ཚེ་སྐད་ཆར་ཉན་མཁན་དེས་སླར་ཡང་བུ་རེད་དམ་བུ་མོ་རེད་ཅེས་དྲི་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཐབས་སྐྱོ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་ན། དེ་དང་དེ་འདྲ་བའི་དོན་མཚོན་པར་ནུས་པ་ཞན་པའི་མིང་ནི་སྤྱི་སྐད་དམ་ཡིག་སྐད་དུ་འདོར་བྱའི་རིགས་སོ། །
མིང་བརྡ་མཚོན་དོན་གཞན་ལ་སྤོས་པའི་སྐྱོན།
དཔེར་ན། གྲྭ་པའམ་དགེ་འདུན་པ་དང་དགེ་མ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་བརྡ་སྤྱི་སྐད་དུ་ཡོད་ཡོད་ལ་ཡུལ་སྐད་སོ་སོར་ཨ་ཁུའམ་ཨ་ཞང་། བླ་མའམ་སྐུ་ཞབས་ཞེས་པ་དང་། ཨ་ནེ་ཞེས་པ་སོགས་བཀོལ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་དཔེར་ན། གཙང་གི་ས་ཆ་འགའ་ནས་མ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཨ་ནེ་ལ་སྲུ་མོ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། ཕའི་བུ་སྤུན་རྣམས་ལས་རྒན་པ་ལ་པ་ལགས་ཞེས་དང་རྒན་པའི་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཨ་ཁུ་ཞེས་འབོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་ཆ་འགས་ཕ་དང་ན་མཉམ་གྱི་ཨ་ཁུ་ལ་ཨ་པ་ཞེས་འབོད་པ་ལྟ་བུ་སོགས་འབོད་ཡུལ་ལ་དོན་གཞན་གྱི་མིང་སྤོས་པ་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་རེ་ཡོད་ངེས་ཀྱང་། སྤྱིད་སྐད་དུ་དེ་རིགས་བཀོལ་ན་མི་འོས་སོ། །
མིང་བརྡའི་སྦྱོར་བར་དག་ཆ་མེད་པའི་སྐྱོན།
ཡིག་སྐད་ཕྱོགས་ནས་དཔེར་ན་བདག་སྒྲའི་སྐོར་ནས་ཡིག་སྐད་ཀྱི་འགྲོས་ལྟར་དུ་ཚན་རིག་པ། ལག་རྩལ་པ། ཚན་རིག་མཁས་པ་དང་ལ་རྩལ་ཆེད་མཁས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཆོག་ཆོག་ཏུ་ཡོད་པ་ལྟར་མ་བྱས་པ། དབུས་གཙང་གི་ཡུལ་སྐད་དུ་ཚན་རིག་མཁས་ཅན་དང་ལག་རྩལ་མཁས་ཅན་ཞེ་པ་ལྟ་བུའི་བརྗོད་སྲོལ་ནི་བརྡའི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་སྟེ། ཅན་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་མཐའ་ལ་མི་འཇུག་པས་ཚིག་སྦྱོར་དེ་རིགས་ནི་སྤྱི་སྐད་དུ་བཀོལ་བ་སྤང་བར་བྱའོ། །