cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
སྡོད་རྩ་
སྡོད་རྩ་ནི་འཁོར་སྐྱོད་མ་ལག་ཁྲོད་ཁྲག་དེ་ལུས་པོའི་ཁག་སོ་སོ་ནས་སྙིང་དུ་སྐྱེལ་བའི་ཁྲག་རྩ་ཞིག་ཡིན། སྡོད་རྩ་མང་ཆེ་བས་འཁྱེར་བའི་ཁྲག་ནི་དབྱང་འདུས་ཚད་ཅུང་དམའ་ལ་དབྱང་གཉིས་ཐན་རྫས་འདུས་ཚད་ཅུང་མཐོ་བའི་སྡོད་རྩའི་ཁྲག་ཡིན་པ་དང་།དེ་དག་གིས་ཁྲག་ནི་ལུས་པོའི་ཕུང་གྲུབ་ནས་སྙིང་ལ་འཁྱེར་ཡོང་གི་ཡོད།
ཨ་རབ་ཨང་ཀི
གནའ་བོ་རྒྱ་གར་བས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་བཅུ་གནས་འཕར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཨང་ཀི་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཨ་རབ་ནས་རིམ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་དར་བ་ཡིན་པས། ནུབ་ཕྱོགས་བས་དེ་ལ་ཨ་རབ་ཨང་ཀི་ཟེར་བ་ཡིན། ད་ལྟ་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ནི་ཨ་རབ་ནས་དར་བ་མིན་པ་རྒྱ་གར་ནས་དར་བ་ཤེས་གསལ་བྱུང་ཡང་དུས་རབས་མང་པོར་བརྒྱུད་པའི་མིང་དེ་ད་དུང་འགྱུར་མེད་པར་ཨ་རབ་ཀྱི་ཨང་ཀི་ཞེས་བསྡད་ཡོད།
དགའ་མལ་དགོན་
མདོ་སྨད་ཟིང་ཆུ་དགོན་ལག་བཅུ་གསུམ་གྱི་གཞི་དགོན་ནམ་བྱང་བྱ་དུར་དཔལ་གཤེན་བསྟན་དགའ་མལ་ཀུན་ཁྱབ་བདེ་ཆེན་གླིང་ནི། མདོ་སྨད་ཟིང་ཆུ་རྫོང་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོའམ་གྲྭ་ས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། གྲྭ་གྲངས་སྟོང་ཡས་མས་སུ་ཡོད། དེ་ཡང་དགའ་མལ་དགོན་དང་དགའ་མལ་དགོན་ཆེན་ཞེས་དགོན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ། དགའ་མལ་དགོན་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ས་རྟ་སྤྱི་ལོ༡༣༧༨ལོར་ཁྱུང་ཚ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གསར་བསྐྲུན་གནང་བ་དང་། དགའ་མལ་དགོན་ཆེན་ནི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའི་གོང་ཡས་མས་སུ་བླ་མ་ཐོགས་མེད་སྤྲུལ་སྐུ་སྣང་ཞིག་བྱ་འཕུར་གདུང་ལས་འཁྲུངས་པའི་བླ་མ་དེས་དགའ་མལ་གོང་དུ་གསེར་ཁྲི་བསྐྱངས། ཕྱི་དགོན་ལག་བཅུ་གསུམ་དང་ནང་དགོན་ཁག་ལྔ་པོའི་གྲྭ་ས་ཆེ་བ་ཞིག་བཙུགས་ནས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་སོགས་བཞེངས་པར་གྲགས། བར་སྐབས་སུ་རྐྱེན་ངན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་ཉམས་དམས་སུ་སོང་། སླར་ཡང་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་མེ་ཕག་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༧ལོ་ཟིང་ཆུའི་ཕྱི་དགོན་ལག་བཅུ་གསུམ་དང་ནང་དགོན་ཁག་ལྔ་བོ་ལྷན་དུ་འཚོགས་རྒྱུའི་གྲོས་མོལ་གནང་ནས། ལོ་དེའི་ས་ག་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་ལ་རིན་སྤུངས་མཆོག་སྤྲུལ་ཤེས་རབ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་དགོན་ཁག་འཚོགས་ཆེན་ཁྲི་བའི་ལས་ཐོག་གནང་ནས། རིན་སྤུངས་དཔལ་གཤེན་བསྟན་བཀྲ་ཤིས་སྨིན་གྲོལ་གླིང་དུ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་བཞེངས། དེའི་རྗེས་སུ་རིམ་བཞིན་དགའ་མལ་དགོན་དང་། སྐྱང་ཚང་དགོན། སྣང་ཞིག་ལྕགས་མདུད་དགོན། སྣང་ཞིག་དངུལ་སྐུ་དགོན་བདག་རིམ་བྱོན་གྱིས་དགོན་ཁག་གི་ཁྲི་བཞེངས་གནང་། འདུས་སྡེ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་། དེ་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་ས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༨ལོར་ཟིང་ཆུ་དགོན་ཁག་ལྔ་བོའི་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་སོགས་བཞེངས་རྒྱུ་གྲོས་མོལ་གནང་ནས་བྱ་དུར་གནས་རིའི་མདུན་དགའ་མལ་དགོན་ནང་དུ་བཞེངས་རྒྱུ་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་ལྟར་དགོན་ཆེན་གསར་བཞེངས་གནང་། རིག་གསར་སྐབས་སུ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་སོགས་ཉམས་དམས་བྱུང་ཡང་ཕྱིས་སྲིད་ཇུས་ལྷུག་པོར་བྱུང་རྗེས་སླར་ཡང་ཕྱི་དགོན་ལག་བཅུ་གསུམ་དང་ནང་དགོན་ཁག་ལྔ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་དགོན་ཆེན་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་ནས་མཁན་ཆེན་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་དང་དཔོན་སློབ་བསྐལ་བཟང་དར་རྒྱས་རྣམ་གཉིས་ནས་གཙོ་འགན་བཞེས་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ། ད་ཆ་མཁན་ཆེན་ཤེས་རབ་གཡུང་དྲུང་དབང་རྒྱལ་དང་དཔོན་སློབ་ཤེས་རབ་མཐར་ཕྱིན་སོགས་ལྷན་འཛོམས་ངང་ནས་བླ་གྲྭ་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་གིས་བསྟན་པ་འཛིན་དང་འཛིན་བཞིན་པ་ལགས་སོ། །
བོད་ཀྱི་རིག་གནས།
བོད་ཀྱི་སྐད་གདངས་མཉེན་ཆས།
སྨོན་ ལམ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྐད་གདངས་མཉེན་ཆས་ནི་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཐུན་ མོང་གི་སྐད་གདངས་ཤིག་ཡོང་ཆེད་གསར་དུ་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་ཤིང་།འདི་ལ་གློག་བརྙན་དང་།སྐད་བརྡ།ཡི་གེ།འགུལ་རིས།པར་རིས་སོགས་ཡི་གེ་གྲངས་༤༢༤ལ་འགྲེལ་བཤད་ཁག་དགུ་རེ་ཡོད་པ་དང་།མཉེན་ཆས་འདིའི་ནང་ཐོག་མར་ཡི་གེ་སྦྱོར་ཀློག་ནས་མིང་རྐྱང་དང་།ཚིག་གྲུབ།ཚིག་ལྷུག ཚིགས་བཅད།གཏམ་བཤད་བྱེད་སྟངས།ཞེ་ས།ཞེ་སའི་ཚིག་གྲུབ་སོགས་གཙོ་ཆེ་བ་སྡེ་ཚན་ཁག་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་ཡོད།མཉེན་ ཆས་འདི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་སྔ་གཞུག་ཏུ་མི་སྒེར་བདུན་ཅུ་ལྷག་གིས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ གྱིས་རོགས་འདེགས་བྱས་པར་བསྟེན་ནས་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ལེགས་འགྲུབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།ལྷག་ པར་དུ་བོད་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་མཁས་པ་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གི་དགོངས་འཆར་དང་ རོགས་འདེགས་གང་མང་བྱས་ཡོད་པས་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་དམིགས་བསལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ ཞུས་པ་ཡིན།མཉེན་ཆས་འདིས་བོད་ལ་ཐུན་མོང་གི་སྐད་གདངས་ཤིག་ཆགས་པར་མཐུན་རྐྱེན་གང་ལེགས་འབུལ་ཐུབ་པའི་རེ་བ་འཆང་བཞིན་ཡོད།
བོད་ཀྱི་རོལ་དབྱངས།
བོད་རང་གིས་རང་ལ་གླུུ་གར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་འབོད་པ་ལྟར། མང་དོན་མཚོངས་བར་བོད་འདི་ལ་གྱ་ནོམ་ཞིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླུ་གར་གྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཞིག་ཡོད་དོ།
བོད་ཀྱི་རོལ་མོ། :
ཤུགས་ལྡན
ཤུགས་ལྡན་ཟེར་བ་དེ་འདྲེ་དང་འགོང་བོ་ཞིག་ཡིན། འདི་བསྟེན་མཁན་ཚོས་ད་སྐབས་རྒྱ་ནག་གི་ལག་ཆ་བྱས་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་ལ་དཀའ་ཁག་གང་མང་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་རེད།
ལྕགས་ཐབ་
ལྕགས་ཀྱི་བཟོས་པའམ་རྒྱུ་ཆ་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པའི་མེ་འབུད་སའི་ཁྱིམ་ཆས་ཤིག་གོ།
སྐྱིད་འཛོམས་གཡུང་དྲུང་གླིང་
སྐྱིད་འཛོམས་གཡུང་དྲུང་གླིང་ཞེས་པའི་དགོན་པ་འདི་ཉིད་མདོ་སྨད་རྔ་བ་ཁུལ་ཟིང་ཆུ་རྫོང་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ་སུམ་ཅུ་ཡས་མས་སུ་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ཡས་མས་སུ་གྲུབ་ཐོབ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་མཆོག་ཉིད་རྒྱལ་འཕེལ་གྲོང་ཚོ་བླ་མ་ཐོགས་མེད་ཚང་ཞེས་པར་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་། སྐུ་ན་ཆེར་སོན་སྐབས་བོན་འབྲུ་ཚོ་ལྔའི་དད་ལྡན་དམངས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཞིང་དང་དགེ་འདུན་འདུས་སྡེ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གིས་རྣམ་དཀར་གྱི་བྱ་བ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་གནང་སའི་དགོན་པ་འདི་ཕྱག་བཏབ་ནས་དེང་གི་བར་དུ་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་འདས་ཟིན་ལ། ཕྱག་བཏབ་པ་ནས་བཟུང་སྣང་ཞིག་དངུལ་སྐུ་དགོན་པའི་དགོན་ལག་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆེ་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད། ད་ཆ་ཡང་དབུ་བླ་དང་གྲྭ་བའི་འདུས་སྡེ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ལྷག་ཡོད་དོ། །
དགའ་བ་འཕེལ་ལམ་ཧརྵའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་ངོ་སྤྲོད།
བེ་རི་འཇིགས་མེད།
མཚན་ཉིད་རིག་པ།
མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དངོས་པོའི་ཆོས་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་རིག་པ་ཞིག་གོ། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་སྒྲ་བཤད་ཐོག་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་ཙམ་ཡོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་མེད་དང་དེའི་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ལ་རྩོད་པ་དེ་རེད། དེ་ཡང་དེང་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་པ་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ནི་གནའ་བོའི་ཀི་རི་སི་༼Greece༽ཡིན་ཏེ། དབྱི་ཡིག་ཏུ་༼Philosophy༽ཞེས་འབྲི་སྟེ། གྷི་རི་སིའི་ཡི་གེ་ལས་འཆད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་ནི་༼ཤེས་རབ་ལ་དགའ་བ་༽ ཞེས་ཟེར། གོ་དོན་དེའི་རྐྱེན་པས་ཀུ་དོག་པའི་ངང་ནས་བརྗོད་ན་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་བམ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་རིགས་རྣམས་ལ་མ་གཏོགས་མེད་རུང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་རིགས་མི་གཅིག་པར་རང་བློར་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་མ་ལག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རེ་ཡོད་དོ། ཡོངས་གྲགས་སུ་དེང་གི་འཛམ་གླིང་འདིར་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ཆུ་རྒྱུད་ཆེན་པོ་མི་གཅིག་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ། གནའ་བོ་ཀི་རི་སིའི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་དང་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ། གནའ་བོ་ཙི་ནའམ་གནའ་བོའི་རྒྱ་ནག་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་རིག་པར་རྣམ་བཞག་འཇོག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་མི་རུང་ངོ། མདོར་ན། ཤར་ནུབ་གཉིས་སམ་གནའ་དེང་གཉིས་སོགས་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་དུས་ཚོད་ཀྱི་ངོས་ནས་དབྱེ་བ། དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་དང་སེམས་གཙོ་སྨྲ་བ་སོགས་གཞལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ཐོག་ནས་དབྱེ་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ།
བསམ་ཡས་རྡོ་རིང་
བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྡོ་རིང་དེ་ཧ་ལམ་སྤྱི་ལོ779ཡས་མས་སུ་བཞེངས་པ་དང་། རྡོ་རིང་གི་མདུན་ངོས་སུ་བོད་ཡིག་ཐིག་ཕྲེང22ལས་གཞན་ངོས་རྣམས་སུ་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མེད། རྡོ་རིང་གི་ཡིག་འབྲུ་རེ་འགའ་དག་ཡོད་པ་ལས་བོར་བརླག་བྱུང་མེད། མཐོ་ཚད་ལ་སྨི3.8དང་སྟེགས་བུའི་མཐུག་ཚད་ལ་སྨི0.8ཡོད། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གཞུང་སྒོའི་ལྷོ་ངོས་རྩིག་འགྲམ་དུ་ཡོད།
​མ་ཡིག
ཀ1.༄། ། ར་ས་དང་། བྲག་མར་གྱྀ་ 2.གཙུག་ལག་ཁང་ལས་སྩོགས་ 3.པར། དཀོན་མཆོག：། གསུམ་ 4.གྱི་རྟེན་བཙུགས་པ：དང། སངས： 5.རྒྱས：ཀྱྀ་ཆོས：།མཛད：པ：འདྀ། 6.ནམ：དུ：ཡང་མྱྀ：གཏང：མའ་ཞིག 7.པར：བགྱྀ：འོ：། ཡོ：བྱད：སྦྱརད། 8.པའ：ཡང་། དེ་ལས：མྱི：དབྲྀ：མྱི： 9.བསྐྱུང་བར：བགྱྀ་འོ：།དཱ：ཕྱིན： 10.ཅད་། གདུང：རབས：རེ：རེ：ཞིང：ཡང： 11.བཙན་པོ：ཡབ་སྲས：གྱིས：འདྀ：། 12.བཞིན་ཡྀ：དམ：བཅའོ：། དེ་ལས： 13.མནའ：ཁ：དབུད：པ：དག：ཀྱང：། 14.མྱྀ་བགྱྀ：མྱྀ：བསྒྱུར：བར：། འཇྀག 15.རྟེན་ལས：། འདའས：པའ：དང་། 16.འཇྀག：རྟེན་གྱི：ལྷ་དང་། མྱྀ་མ：ཡིན： 17.པའ：།ཐམས：ཅད་གྱང：དཕང་དུ། 18.གསོལ：ཏེ། བཙན་པོ：ཡབ：སྲསདྔ：། 19.རྗེ་བློན་ཀུན་གྱིས་དབུ་སྙུང：དང་བྲོ：། 20.བོར་རོ：།གཙིགས་ཀྱྀ་ཡི་གེ་ཞྀབ： 21.མོ་གཅྀགནི་གུད་ན་མཆིས་སོ།：
དཀའ་འགྲེལ།
1.ར་ས། ར་སའི་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་སྐྱིད་ཤོད་འོ་ཐང་གི་མཚོ་བསུབས་ཤུལ་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱིས་བཞེངས་ནས་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཚད་ཀྱི་སྐུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ལྷ་ཁང་འདི་བཞེངས་དུས་བལ་བཟས་ར་ལ་ས་བཀལ་ནས་མཚོ་བསུབས་པས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོགས་སྐད་ཅིང་། ར་མའི་འཇིམ་གཟུགས་གཅིག་ཀྱང་བཞེངས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྗེས་དྲན་གྱི་རྟེན་དུ་མཆོད་ཅིང་མཆིས་པ་ལ་ཇོ་བོ་ར་མ་རྒྱལ་མོ་ཞེས་དེང་སང་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་ལ་དེང་སྐབས་ཇོ་ཁང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་རྒྱ་བཟང་ཝུན་ཁྲིན་ཀོང་ཇོའི་རྫོངས་སྐལ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཚད་ཅན་དེའོ།། 2.བྲག་མར་གྱྀ་གཙུག་ལག་ཁང་། བྲག་དམར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེ་བསམ་ཡས་དབུ་རྩེ་རིགས་གསུམ་མམ་དཔལ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་། ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་བཞེངས་པ་ཡིན་ཀྱང་། ནམ་བཞེངས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ཐད་བཞེད་པ་མི་མཚུངས། 3.གདུང་རབས་རེ་རེ་ཞིང་། གདུང་རབས་རེ་རེའི་རིང་། ཞེས་པ་དང་དོན་གཅིག 4.མནའ་ཁ་དབུད་པ། མནའ་ཁ་འབུད་པ་སྟེ་མནའ་བསྐྱལ་བ་ལས་འགོང་བའམ་མནའ་ཟོས་པ། ཞེས་པའི་དོན། 5.འཇྀག་རྟེན་ལས་འདས་པ། སངས་རྒྱས་ལ་ཟེར། 6.དཕང་དུ་གསོལ། དཔང་དུ་གསོལ་ཞེས་པའོ།། 7.གཙིགས་ཀྱྀ་ཡི་གེ་ཞྀབ་མོ་གཅིག་ནི་གུད་ན་མཆིས་སོ། འདི་ནི་གཤམ་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གཀའ་གཙིགས་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལས་དང་པོ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།
རྐང་འགྲུལ་
རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་བའི་དོན། ལྗོངས་རྒྱུ་བ་སོགས་རླངས་འཁོར་སོགས་འགྲིམ་འགྲུལ་གཡོ་བྱད་མི་བཀོལ་བར་རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་བར་གོ་སྙམ། རྒྱ་སྐད་དུ་ 徒步 དང་ དབྱིན་སྐད་དུ་ Trek དང་ Hike སོགས་ཟེར་རོ
འདི་ཕྱི་གཉིས་
ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཏེ། མི་གཅིག་གི་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་ཐབས་མེད་ལྟ་བུ།
༡༨༨༢ལོ།
༡༨༨༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
འབྲུག་ཡུལ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ།
འབྲུག་ཡུལ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ནང་སོ་ནོར་བུ་
སྟོད་ལུང་རྒྱ་ལེར་འཁྲུངས་པའི་སྡེ་སྲིད་བསོད་ནམས་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐུ་མཆེད་ཡིན་པའི་ནང་སོ་ནོར་བུ་ནི་གཡོ་ཁྲམ་ཆེ་ཞིང་ཧམ་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན་འདུག ནོར་བུས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ལས་སྣེ་བཟུང་སྟེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་བཞེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་བྱ་བ་མང་པོ་བྱས་པ་ཐོག་རང་ཉིད་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་འཁྲུངས་ཁང་གད་ཁ་གསར་པའི་གོ་མག་ཡིན་པ་དེ་བེད་སྤྱད་ནས་འབྲས་སྤུངས་གཟིམ་ཁང་གོང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཚད་པས་སྙུན་པའི་སྐབས་དང་སྟུན་ཏེ་གྲགས་རྒྱན་མགྲིན་པར་དར་རྫོང་བརྒྱབ་ནས་སྐུ་བཀྲོངས་པ་དང་སྟོད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཟིང་ཆ་བསླངས་པ་སོགས་བྱས་མཐར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པར་རྒྱབ་གཏོད་བྱས་ནས་འབྲུག་ཡུལ་དུ་བྲོས། ནང་སོ་ནོར་བུའི་བྱེད་སྟངས་ངན་པ་རྣམས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ།
འབྱེད་སྡུད་སོགས་བཤད་པ་
རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་བོ་ལ་མ་ཡིག་སྦྱར་བས། གམ། ངམ། དམ། ནམ། བམ། མམ། འམ། རམ། ལམ། སམ། བཅུས་དང་། ད་དྲག་གི་དབང་གིས་ཐོབ་པ་ཏམ་དང་བཅུ་གཅིག་འབྱེད་སྡུད་གཉིས་ལ་འཇུག་ཅིང་། མིང་མཐའ་གང་ལ་འབྱུང་བ་ནི། འབྱེད་སྡུད་སྐབས་སུ་རྗེས་འཇུག་བཅུར། རང་འདྲར་མ་ཡིག་སྦྱར་བ་དང་། ད་དྲག་ཐོབ་མཐར་ཏ་དང་སྦྱར། ཞེས་པ་ལྟར། རྗེས་འཇུག་བཅུ་བོའི་མཐར་རང་འདྲར་མ་ཡིག་ཐོབ་པ་དང་། མཐའ་མེད་མཐར་འ་ཡིག་ལ་མ་ཡིག་སྦྱོར་ཞིང་། ད་དྲག་མཐར་ཏ་ཡིག་ལ་མ་ཡིག་སྦྱར་བར་བྱ་ལ། དབྱེ་གཞི་གཅིག་ལས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་འབྱེད་པ། བརྟག་པ་དང་འདྲི་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་འབྱེད་པ། གདམ་ངའི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་དང་འབྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། དང་པོོ་ནི་དཔེར་ན། ཕུང་བོ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་དམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། ལྟ་བུ་དང་། དབང་བོ་ལྔ་སྟེ། མིག་གམ། རྣ་བའམ། སྣའམ། ལྕེའམ། ལུས་སོ། ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། ནད་ལས་ཐར་རམ་མི་ཐར། ཤེས་རབ་ཆེའམ་མི་ཆེ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། གསེར་ལེན་ནམ་དངུལ་ལེན། ཟས་དགོས་སམ་གོས་དགོས། ལྟ་བུ། སྡུད་པ་ལ་ཡང་གསུམ་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ། སྔ་མར་སྦྱར་བའི་ཆོས་ཕྱི་མར་སྦྱར་བ་སྡུད་པ། ཕྱི་མར་སྦྱར་བའི་ཆོས་སྔ་མར་སྦྱོར་བ་སྡུད་པའོ། དང་བོ་ནི། གསེར་རམ། དངུལ་ལམ། ཟངས་སམ། ལྕགས་ནི་རིན་པོ་ཆེའོ། ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། མུ་ཏིག་ནི་རིན་ཐང་ཆེ་སྟེ། མུ་མིན་ནམ། བྱུ་རུ་ཡང་ངོ་། ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། མུ་ཏིག་གམ། མུ་མིན་ནམ། བྱུ་རུ་ཡང་རིན་ཐང་ཆེའོ། ལྟ་བུ། ད་དྲག་གི་དབང་གིས་ཐོབ་པ། འཛིནད་ཏམ། ཕྱིནད་ཏམ། གྱུརད་ཏམ། བསྩལད་ཏམ། ལྟ་བུའོ།
ལྷག་བཅས་
སྟེ་ཏེ་དེ་ལ་ནས་རྣམས་ནི་ལྷག་བཅས་ལ་འཇུག་སྟེ། མིག་ཚིག་གང་མཐར་སྦྱར་ཡང་ཚིག་དོན་སྔ་མ་མ་རྫོགས་པར་སླར་ཡང་ཚིག་ལྷག་མ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པ། དེ་དག་མིང་མཐའ་གང་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། ད་དེ་ན་ར་ལ་ས་དང་། ད་དྲག་ཅན་མཐར་ཏེ་རྐྱང་ཐོབ། ག་ང་བ་མ་འ་རྣམས་དང་། མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་ས་སྟེ་ཐོབ། ལ་དང་ནས་ནི་རང་དབང་ཅན། ཞེས་པ་ལྟར། རྗེས་འཇུག་ད་མཐར་དེ་དང་། ན་ར་ལ་ས་ད་དྲག་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཏེ་རྐྱང་དང་། ག་ང་བ་མ་འ་རྣམས་དང་། མཐའ་རྟེན་མེད་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་སྟེ་ཐོབ་ལ། ལ་དང་ནས་གཉིས་རྗེས་འཇུག་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྲད་རང་དབང་ཅན་ཡིན་ནོ། དཔེར་ན། གཞག་སྟེ། བྱུང་སྟེ། ལམ་སྟེ། དགའ་སྟེ། བྱ་སྟེ། མདུན་དུ་སྟེ། ཡིན་ཏེ། འགྱུར་ཏེ། གསལ་ཏེ། བསྟེནད་ཏེ། གྱུརད་ཏེ། བསལ་ཏེ། བྱས་ཏེ། བསྒྲུབས་ཏེ། ཡོད་དེ། བཤད་དེ། བྱས་ལ། ཡིན་ལ། བྱས་ནས། བརྗོད་ནས་སོགས་སོ། ལྷག་བཅས་ཀྱི་གོང་གི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་འདས་པ་ཁོ་ན་འོངས་ཏེ། དཔེར་ན། གད་བདར་བྱས་ནས་གདན་འདིང་། ལྷ་བུའོ།
དེ་ཡང་ལྷག་བཅས་ལ། མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་བཅས་དང་། དམ་བཅའ་བའི་ལྷག་བཅས་དང་། གཞན་འདྲེན་པའི་ལྷག་བཅས་དང་། གསུམ་ཡོད། དང་པོ་ནི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་དང་། ལྷག་བཅས་གཉིས་ཀ་ཡིན་སྟབས། མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་བཅས་ཟེར། དེ་ལ་རིམ་ཅན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། ཅིག་ཅར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་གཉིས་ལས། དང་བོ་ནི་དཔེར་ན། ལག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་བཟུང། ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཤད། མདའ་འཕངས་ཏེ་ཕོག། ལག་པ་བརྙལ་ལ་ཟས་ཟ། ལག་པ་བརྐྱངས་ནས་བཟུང་། ཕྱག་འཚལ་ནས་བཤད། མདའ་འཕངས་ནས་ཕོག། ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། དཔེར་ན། གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་འཕུར། འུར་སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་སོང་། མིག་བགྲད་དེ་བལྟས། ལྟ་བུ། མདའ་འཕངས་ཏེ་ཕོག་ལྟ་བུ། མདའ་འཕངས་བའི་རྗེས་སུ་ཕོག་དགོས་སྟབས་འཕངས་པ་ཕོག་པ་རིམ་ཅན་ཡིན་པས་ཏེ་སྒྲ་དེ་ལ་རིམ་ཅན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་བཅས་ཟེར་ལ། གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་འཕུར་ལྟ་བུ་གཤོག་པ་བརྐྱངས་པ་དང་འཕུར་བ་དུས་མཉམ་ཡིན་སྟབས་ཏེ་སྒྲ་དེ་ཅིག་ཆར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་བཅས་ཡིན་ཟེར་རོ།
གཉིས་པ་དམ་བཅའ་བའི་ལྷག་བཅས་ནི། ཚིག་དེ་དམ་བཅའ་བ་དེའི་གསལ་བྱེད་དམ་སྒྲུབ་བྱེད་འདྲེན་པའི་ལྷག་བཅས་ཡིན། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་འདྲེན་པ་དང་། ངེས་ཚིག་འདྲེན་པ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདྲེན་པ་གསུམ་ཡོད། དང་བོ་ནི་དཔེར་ན། མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བུ། མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་ནས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པ་ནི་སྟེ་སྒྲས་འདྲེན་པ་འོ། གཉིས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ལ་གསར་བྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། གསར་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་སོ། ལྟ་བུ་སྟེ་གསར་བྱུང་གི་ངེས་ཚིག་གམ་སྒྲ་དོན་ནམ་སྒྲ་བཤད་འདྲེན་པའོ། གསུམ་པ་ནི་དཔེར་ན། དབང་བོ་ནི་ལྔ་སྟེ། མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་བོ་རྣམས་སོ་ལྟ་བུ། དེ་གསུམ་ནི་མི་རྟག་པར་དམ་བཅས་པ་དང་། གསར་བྱུང་ཟེར་བར་དམ་བཅས་པ་དང་། དབང་བོ་ལྔ་ཡོད་པར་དམ་བཅས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བར་གྱི་ལྷག་བཅས་རྣམས་ལ་དམ་བཅའ་བའི་ལྷག་བཅས་ཟེར་རོ།
གསུམ་པ་གཞན་འདྲེན་པའི་ལྷག་བཅས་ནི། དཔེར་ན་། འདི་ནི་ར་གན་ཏེ། འདི་ནི་གསེར་རོ། འདི་ནི་ཞ་ཉེ་སྟེ། འདི་ནི་དངུལ་ཡིན་ནོ། ལྟ་བུའོ། སྡུད་པ།་བསྣན་པ། བསྐྱུར་བ། ལྷག་བཅས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། བསྐྱར་བ་དོན་སྔ་མ་ཉིད་ཡང་བསྐྱར་བལྡབས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། བསྣན་པ་ནི། དོན་སྔ་མ་ཉིད་བལྡབས་པ་མ་ཡིན་པར་སྔ་མའི་སྟེང་དུ་གཞན་ཞིག་བསྣམ་པ་ཡིན། སྡུད་པ་ནི་དོན་སྔ་མ་བལྡབས་པ་དང་དོན་སྔ་མའི་སྟེང་དུ་གཞན་ཞིག་བསྣན་པ་མ་ཡིན་ལ། བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དོན་སྔ་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་གྱི་གཞི་སྔ་མར་གང་སྦྱར་བའི་བྱ་བ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཕྱི་མ་ཡང་ངེས་ཅན་དུ་སྦྱོར་བར་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་བོད་མིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དེ། སོག་པོར་ཀྱང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དོ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་གཞི་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱར་ནས་གཉིས་ཀའམ་གང་རུང་ལ་སྡུད་ཚིག་སྦྱར་རུང་གི་བོད་མིས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དོ། སོག་པོར་ཕྱུགས་འཚོའོ། ལྟ་བུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དང་། ཕྱུགས་འཚོ་བ་ཁྱད་པར་མི་མཐུན་པས། གཞི་མི་མཐུན་པ་ལ་སྡུད་ཚིག་སྦྱར་མི་རུང་ངོ་། ལྷག་བཅས་ནི་ཁྱད་པར་གཅིག་ལྟ་བུ་གཞི་ཐ་དད་དུ་མ་ལ་སྦྱོར་བའི་ངེས་བཟུང་མི་དགོས་པར། དོན་སྔ་མ་མ་རྫོགས་པར་ལྷག་མ་ཡོད་པ་ཙམ་སྟོན་པའོ།
༅།།ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས།
ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་སྐོར་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༤ལོའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཞིག་རེད།
ལོ་རྒྱུས།
༡༩༨༤ལོའི་ཟླ་བ༥པའི་ཚེས་༣༡ཉིན་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དྲུག་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་པའི་ཐོག་གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་དང༌།༢༠༠༡ལོའི་ཟླ་བ་༢པའི་ཚེས་༡༨/ཉིན་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དགུ་པའི་རྒྱུན་ཨུ་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ཉི་ཤུ་པའི་ཐོག་(ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་གྱི་མི་རིགས་ས་ཁུངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས་)དག་བཅོས་སྐོར་གྱི་ཆོད་དོན)གཞིར་བཟུང་ནས་དག་བཅོས་བྱས།)དཀར་ཆགགླེང་གཞི།
མྱི།
མྱི།
མིའི་མིང་སྟེ་ས་ཞག་མྱེད་པས་མྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཐོགས་ཞས་གསུངས།    (ཙ)
མྱི་སྟོད་པ།
མྱི་སྟོད་པ།
མི་ལྟོས་པ།  རང་སྐྱ་འཕེར་བ།      (ཙ)
ཟླ་༡ཚེས་༡ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༦༤ཡོད།
རྒྱ་མེན།
རྒྱ་མེན་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
ཉི་གྲགས་དགོན།
༄༅། །རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཉི་གྲགས་དགོན་ནམ་སྔ་འགྱུར་ཟབ་གསང་ཆོས་འཁོར་གླིང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ། །
ལག་ཐོག་ཁ་དཔར།
ལག་ཐོག་ཁ་དཔར་ནི་ལག་ཏུ་ཐོག་ནས་འགྲུལ་བསྐྱོད་བྱེད་ཆོག་པའི་ཁ་དཔར་ཆུང་ཆུང་དེང་སང་དར་བཞིན་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་དབྱིན་སྐད་དུ་མོ་བེལ་mobileབརྗོད་པ་དེ་རེད།
ལྕི་ཚ།
ལྕི་ཚ་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
ཟླ་༡ཚེས་༣ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༦༢ཡོད།
ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ།
ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་དག་ལས་གསར་གཏོད་པའི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ།
ཟླ་༡ཚེས་༤ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༤ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༦༡ཡོད།
ནི་ཀོ་ལ་ས་ར་ཀོ་ཟི།
ནི་ཀོ་ལ་ས་ར་ཀོ་ཟི་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།:Nicolas Sarkozy)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་སྲིད་འཛིན་ཞིག་རེད།
སྟོང་ཉིད་
སྟོང་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པ་ལ་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡོངས་སུ་བཀག་པའི་མེད་དགག་ཞིག་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན།
ཨེ་ཤེ་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ།
ཨེ་ཤེ་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་གླིང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་དག་ལས་གསར་གཏོད་པའི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཟླ་༡ཚེས་༥ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༥ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༦༠ཡོད།
ཟླ་༡ཚེས་༦ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༥༩ཡོད།
ལ་མ་
ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཁའི་པེ་རུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཤིག དབྱིན་ཇིར་ lama ཟེར
འོ་ཇ་མནའ་འབྲེལ་
འོ་ཇ་མནའ་འབྲེལ་སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པའི་དྲ་བའི་དོན་སྤྱི་ཞིག་རེད། དང་ཐོག་ཐེ་ལན་དང་།ཤང་ཀང་།ཐའེ་དབན་བཅས་ཀྱི་དྲ་གྲོགས་ཀྱིས་2020ལོའི་ཟླ་བཞི་པར་བཙུགས་པ་དང་།ཐ་སྙད་དེ་2020ལོར་ཐེ་ལན་གྱི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོད་ཁྲོམ་གཞུང་དུ་འཁྱེར་ནས་དྲ་རྒྱའི་ལམ་ནས་དངོས་ཡོད་ཁྲོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་བྱ་སྤྱོད་ལ་རིམ་བཞིན་གྱུར་ཡོད། དེ་རྗེས་2021ལོར་འབར་མའི་དམག་དོན་སྲིད་འགྱུར་དང་འབར་མའི་དམག་དཔུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་རྔམ་སྟོན་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ནས་ཡོང་བའི་དྲ་གྲོགས་ཀྱིས་དང་ལེན་བྱས་ནས་ཞུགས་ཏེ་ཨེ་ཤེ་ཡ་ཤར་ལྷོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་མི་སྣས་སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པའི་སྨྱན་སྦྱོར་ཐོག་དབང་སྡེམ་གྱི་དབང་སྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
མོ་ཁྱོ་ག་
གསེར་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་དུ་དར་བའི་བྱིས་པ་ཕོ་ཆུང་དུས་སྨན་གྱིས་ལུས་གཟུགས་མོ་ལུས་སུ་བསྒྱུར་ནས་གར་ཁྲབ་པ་སོགས་དངུལ་གསོག་པའི་ལས་བྱེད། དབྱིད་ཇིར་ Ladyboy ཟེར
རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འབོད་སྒྲ་
མིང་གི་ཐོག་མར་སྦྱར་བའི་ཀྱེ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བོ་ཆེན་པོ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ། ཀྱེ་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ། ལྟ་བུ་དང་། སྲས་མོ་ཀྱེ་ལྟ་བུ་མིང་གི་མཐར་སྦྱར་བའང་ཡོད་ལ། ཀྭ་ཡེ་གྲོགས་པོ་ལྟ་བུ་དང་། ཕལ་སྐད་ཀྱི་ཝ་ཡེ་ལྟ་བུ་དང་། ཀྭའི་སྒྲ་དག་ཀྱང་། ཟུར་གྱིས་སྟོན་པ་དང་། བསྐུལ་བ་དང་། གླུ་ལེན་པ་དང་འཕྱ་བ་ལྟ་བུ་སྒེག་ཆོས་དང་དྲག་ཤུལ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་འབོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།
བོད:ཁྱུང་མཆུ་
འདི་ལ་ཧོང་ཡོན་དང་ཁྱུང་མཆུ་སོགས་མིང་འགའ་ཡོད་པར་སྣང་།
མྱི་མོ།
མྱི་མོ།
བུད་མེད།   (ཙ)
མྱི་ཕལ་གྱིས་བཅར་དུ་ཡང་རུང་བ།
མྱི་ཕལ་གྱིས་བཅར་དུ་ཡང་རུང་བ།
མི་ཚང་མས་གོ་ན་མི་རུང་། ། (ཙ)
མི་རྟག་དྲན་བསྐུལ་མ།
༄༅། །རང་གཞན་ཡོངས་ལ་མི་རྟག་དྲན་བསྐུལ་སྙིང་གི་ཐུར་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
རྭ་སྐོར་དགོན
རྭ་སྐོར་དགོན་ནི། སྨོན་མཁར་ཟམ་པ་ནས་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ནུབ་བྱང་མཚམས་སུ་སྤྱི་ལེ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་སོང་ན་ཤིང་མཁར་སྒང་ཞེས་པར་འབྱོར་ཞིང་དེ་ནས་ཤར་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སོང་ན“སྦང་”ཞེས་པའི་ལྷོ་ངོས་རི་ལྡེབས་སུ་བཙུན་མའི་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། སྦང་ཞེས་པ་ནི། སྔོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་འཕན་པོ་ནས་ཚུར་ཕེབས་སྐབས་ཞལ་སྐོམ་པས་རྡོ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ཕྱག་འཁར་བཙུགས་གནང་བས་ཆུ་ཞལ་གང་ལས་མ་ཐོན་སྟབས་མིད་པ་སྦང་ཙམ་བྱུང་། ཡུལ་དེར་སྦང་ཞེས་བགྱིས་སོང་གསུངས་ལྟར་པ་ལྟར་རྗེས་སུ་སྦང་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས། དགོན་དེ་ཐོག་མར་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ན་རྒྱ་གར་ནས་སྒྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་བཅུའི་རྣམ་སྤྲུལ་བླ་མ་གསུམ་གནས་དེར་འཕུར་ཕེབས་པ་ལ་གཅིག་ཞོ་རང་ཞེས་པར་བབས་གནང་བ་དང་། གཅིག་གཟའ་ལུང་ཞེས་པར་བབས། དེའི་ནང་ནས་དབང་སྟོན་སྐྱེར་ཁང་པ་ཞེས་པས་ར་ཞིག་ལ་ས་བཀལ་གནང་ནས་དགོན་དེ་བསྐྱོན་པ་དང་ར་དེ་རྭ་ཅོ་འཁོར་ནས་ཡོད་སྟོབས་རྭ་སྐོར་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་ལྟར་བྱུང་། ཐོག་མར་བླ་མ་སྐུ་མཚམས་གནང་ནས་བཞུགས་ཏེ་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱང་མཁྱེན། རྗེས་སུ་སློབ་མ་མང་པོ་འདུས་ནས་བཙུན་དགོན་དེ་ཆགས། ས་དེར་སྐྱེར་སྒང་ཞེས་ཟེར་ཞིང་བླ་མའི་མཚན་ལའང་སྐྱེར་སྒང་པ་ཞེས་ཐོགས། ཐོག་མར་ཨ་ནི་ཚོའི་དབུ་ཞྭ་དམར་པོ་བཞེས་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་ཇུན་གར་དམག་དུས་ཞྭ་མོ་སེར་པོ་བསྟན་པས་ཇུན་གར་བས་དགོན་དེའི་འདབས་ཀྱི་ཤུག་པ་རྣམས་མེར་བསྲེགས་པ་ལས་སྐྱོན་གཞན་མ་བྱས་གསུངས། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་དྲུག་གི་ས་ལ་རྟེན་གཙོ་རྡོ་ནག་ལས་བསྒྲུབ་པའི་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་གཏེར་བཞེས་མ་ཞེས་པ་དང་། ས་དབོར་མཁན་གྱི་ར་མོའི་དབུ་ཐོད། བླ་མས་དགོན་དེའི་ཤར་ངོས་ཀྱི་རི་འབུར་ལས་གཏེར་ལས་བཞེས་པའི་སྦུབས་དང་གཏེར་ཕུར། གཞན་ཡང་དགོན་དེའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་གྱི་གདུང་རྟེན་མཆོད་རྟེན་གསུམ། བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་ཁྲོ་ཕྱག་བཞེད་མཛད་པ་ལ་དེ་རྗེས་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་མ་བྱོན་སྟབས་ཆུ་བཟང་དགོན་དུ་སྦྱར་ནས་ཆུ་བཟང་དགོན་གྱི་དགོན་ལག་ཏུ་གྱུར། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་དགོན་ཤུལ་གྱི་ལྟག་ཏུ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་རྟེན་གཙོ་སྨན་འདམ་གྱི་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་། བྱམས་ཁང་ནང་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་སྐུ་ཐོག་སོ་གཅིག་ཙམ་བཅས་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། བཀའ་འགྱུར་དང་འབུམ་གསར་བླུ་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དགོན་དེ་ནས་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སུ་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་༣ཙམ་ཕྱིན་ན་གླང་ལུང་ནང་ཞེས་པར་དགྲ་བཞི་ལྷ་མོའི་བླ་མཚོ་ཡིན་ཞེས་པ་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པས་དེ་ལས་མི་སོ་སོར་ཕྱིས་འབྱུང་གི་ལས་དབང་མཚོ་མཇལ་དུ་སྟོན་ཞེས་གསུངས།
མྱི་འཛེར།
མྱི་འཛེར།
མི་མཐུན་པ།  (ཙ)
མྱི་རུ་འཛིངས།
མྱི་རུ་འཛིངས།
ལོ་ན་ཆུང་དུས་སྐྱེས་པ་མང་དུ་བསྟེན་པའི་སྨད་འཚོང་མ།  (ཙ)
སེམས་དབུས་ཀྱི་ཞལ་ཟས་ཁང་།
སེམས་དབུས་ཀྱི་ཞལ་ཟས་ཁང་(ཕ་རན་སིའི་སྐད།:Les Restos du Cœur)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་དགེ་སྒྲུབ་ཐེབས་རྩ་མཐུན་ཚོགས་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༥ལོར་ Colucheཡི་བཙུགས་པ་ཞིག་རེད།
ཁོལ་ཁོལ་ཁུ་ནག
ཁོ་ཁཱ་ཁུ་ནག་ནི་སྐྱུར་རྩི་མེད་པའི་བཏུང་བྱ་ཞིག་རེད།
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
The Coca Cola Company
ལོ་ཙྭ་བ་
སྐད་དང་ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་བསྒྱུར་མཁན་ དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Translator
མྱྀག་སྐམ་ཆག་དུ་ན་བ།
མྱྀག་སྐམ་ཆག་དུ་ན་བ།
མིག་སྐམ་ལ་རྩུབ་ཅིང་ཚ་བ།   (ཙ)
མྱི་གསལ་བ།
མྱི་གསལ་བ།
མི་གསལ་བ།  (ཙ)
སྦྲ་ཆེན་
རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཁྱུང་མཆུ་རྫོང་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ཞིང་ཞིག་ཡིན།
ལྗོངས་རྒྱུ།
གོ་ཐོས་ལྟར་ན་ཡུལ་འདིའི་འབྲོག་པ་མང་པོ་བྲག་འགོ་སོགས་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆ་འགའ་ནས་གནས་སྤོས་ནས་ཡོང་བར་གྲགས། ཉག་རོང་སོགས་ཁམས་ཀྱི་རུས་མིང་མང་པོ་ད་དུང་མ་ཉམས་པར་ཡོད་
མི་སྣ།
སྟག་ཚ་བླ་རྒན། སྟག་ཕྲུག་
ལྦུ་སིམ་ཁུ་ནག
ལྦུ་སིམ་ཁུ་ནག་ནི་སྐྱུར་རྩི་མེད་པའི་བཏུང་བྱ་ཞིག་རེད།
ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མ་
《ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མ》ནི་ལྷ་སའི་པོ་ཏ་ལའི་མདུན་ན་བཙུགས་ཡོད། རྩེ་མོར་ཆར་ཁེབས་དང་ཏོག་ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་དེའི་ངོས་གསུམ་ལ་བོད་ཡིག་འཁོད་ཡོད་པ་ལས།  བྱང་ངོས་སུ་ཡིག་ཕྲེང68དང་།  ཤར་ངོས་སུ་ཡིག་ཕྲེང16། ལྷོ་ངོས་སུ་ཡིག་ཕྲེང74ཡོད་ཅིང་།  ནུབ་ངོས་སུ་ཡི་གེ་འཁོད་མེད། （ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་མ）ཟེར་བའི་མིང་དེ《ཞོལ་རྡོ་རིང་ནང་མ》ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པར་བལྟོས་ནས་བཏགས་པ་རེད། སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ནི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བརྩན（སྤྱི་ལོ755～797）གྱི་བློན་ཆེན་གཙོ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ལོ763ལ།  བཙན་པོས་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་བོད་དམག་ཁྲི་ཉི་ཤུ་དང་བཅས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཁྲང་ཨན（དེང་སང་ཞི་ཨན་ཟེར་བ）ལ་དཔུང་འཇུག་བྱེད་པར་བཏང་ནས་སླར་ཕྱིར་ལོག་རྗེས། བཙན་པོས་ཀླུ་ཁོང་གི་དམག་འཐབ་བྱས་རྗེས་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་ཕྱིར་རྡོ་རིང་འདི་བཙུགས་པ་རེད།  དེའི་དོན་རྣམས་རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས《སྐྱོང་རོགས་གསལ་བའི་མེ་ལོང》ཞེས་པར་གསལ་བར་མ་ཟད།  《 ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ》ཤོག་གྲངས32ནང་དུའང་འཁོད་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། “སྟགི་ལོ་ལ་བབསྟེ། ……ཞང་རྒྱལ་ཟིགས་དང་།  བློན་སྟག་སྒྲ་དང་ཞང་སྟོང་རྩན་དང་ཞང་བཙན་བ།  ལས་སྩོགས་པས། ཀེང་ཤིར་དྲ་མ་དྲང་སྟེ། ཀེང་ཤི་ཕབ། ། རྒྱ་རྗེ་བྲོས་ནས། རྒྱ་རྗེ་གསར་དུ་བཅུག་ནས། དྲ་མ་སླར་ལོག་ནས། །”ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་བལྟས་ན།  རྡོ་རིང་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ765ལོ་ལ་བཙུགས་ཡོད་པ་འདྲ། བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མོའི་རྡོ་རིང་ཚིག་དོན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱ་བོད་མི་རིགས་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་དཀྲུག་ཤིང་བརྒྱབ་ནས། མེས་རྒྱལ་གྱི་གཅིག་གྱུར་ལ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་བསམ་པའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་འགྲུབ་ཐབས་མེད།  རང་རྒྱལ་ནི་མི་རིགས་ཁག་མང་པོ་འདུས་པའི་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང་།  ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མི་རིགས་བར་སྐབས་འགར་ཟང་ཟིང་དང་འཁྲུག་པ་བྱུང་མྱོང་ཡང་།  དེ་ཚོ་ནི་གཅིག་གྱུར་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཁུལ་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལས།  ཁ་བྲལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མི་འགྲོ ། ང་ཚོས་རྡོ་རིང་འདིའི་ཐོག་ནས་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་དམག་ཤུགས་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་། སྔ་མོའི་ཐོན་སྐྱེད་འབྲེལ་བ་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཐུབ་པས།  རྡོ་རིང་འདིའང་བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་ཡས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
བྱང་ངོས་སུ།
1.༄།། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་། 2.དཀུ་རྒྱལ①གཙིགས་གནང་ 3.བའྀ་མདོ་རྡོ་རིངས་ལ་ཡྀག་གྲུ་ 4.བྲིས་པའ། ། 5.༄།། བཙན་ཕོ་ཁྲྀ་སྲོང་ལྡེ་བརྩན་ 6.གྱི་ཞ་སྔ་ནས་དབུ་སྙུང་གནང་ 7.སྟེ། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་བུ་ཚ 8.རྒྱུད་འཕེལད་ལ་ནམ་ནམ་ཞ་ཞར་ 9.དངུལ་གྱྀ་ཡི་གེ་ཆེན་པོ②གཅིག །། 10.ན་མྱྀ་དབབ་པར་གཡུང་དྲུང་། 11.དུ་སྩལད་ཕར་གནང་ངོ་། ། 12.བརྩན་པོ་སྲས་དབོན་སྐུ་ཚེ་རབས 13.རེ་ཞིང་ཡང་། ཟླ་གོང་གྀ་བུ་ཚ་རྒྱུད། 14.འཕེལད་ལས་གཅྀག ། ཞམ་འབྲིང③ 15.ན་ནང་ཀོར④ཡན་ཅད་དུ་གཞུག 16.ཅིང་ཚལ་ཟར⑤རྟག་དུ་མཆྀས་པར་ 17.གནང་ངོ་། ། ཟླ་གོང་གི་བུ་ཚ་རྒྱུད་ 18.འཕེལད་ལ་རྗེ་བླས⑥གྱྀ་རྔོ་ཐོག་པའྀ⑦ 19.རྣམས་ཇྀ་ཙམ་དུ་རྔོ་ཐོག་པར་བཀས་ 20.བཀུར་ཞྀང་བསྟོད་པར་གནང་ངོ་། 21.ཟླ་གོང་གྀ་བུ་ཚ་རྒྱུད་གྱིས། ། བཙན་པོ་ 22.ཞ་སྔར། ། གློ་བ་མ་རྀངས⑧ན། ནོངས་ 23.མྱིག⑨གཞན་ཅྀ་བྱུང་ཡང་རུང་། སྲོག ། 24.སྲིད⑩ལ་མྱྀ་དབབ་པར། བཀའ་གྱོད11གྱི་ 25.ཚིགས་ཅྀ་ལ་བབ་པ་ལས། བཀའ་གྱོད་ 26.ན་གཅྀག་གིས་སྨད་ཅྀང་བསྐྱང་བར་ 27.གནང་ངོ་། ། ཟླ་གོང་གི་བུ་ཚ་པེལད12ལས་ 28.ལ་ལ་ཞིག ། རབས་ཆད་ན་རབས་ཆད་ 29.གྱྀ་ཁོལ་ཡུལ་དང་། ནོར་ཕྱུགས། བླར་མྱི་ 30.བཞེས་པར། བུ་ནུ་བོ་གང་ཉེ་བ་སྩལད་ 31.པར་གནངོ། ། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་། 32.གི་བུ་ཚ་རྒྱུད་པེལད། དཀུ་རྒྱལ་གྱི་ཡི་གེའ 33.ལག་ན་འཆང་བ་ཞྀག་རབས་ཆད་ 34.དམ་བཀྱོན་བབ13ན་ཡང་། དངུལ་གྱྀ་ཡི་གེ་ 35.བླར་མྱྀ་བཞེས་པར། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་། 36.དང་། ཟླ་གོང་གི་བུ་ཚ་རྒྱུད་གང་ཉེ་བ་གཅྀག 37.དངུལ་གྱྀ་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་གཡུང་དྲུང་དུ་སྩལད་ 38.པར་གནང་ངོ་། ། བློན་སྟགས་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་ 39.ཕ་ཟླ་གོང་གི་བུ་ཚ་རྒྱུད་འཕེལད་གྱི་རྣམས་ 40.ཞང་ལོན་ཡི་གེ་པའྀ་ཐང14དང་། དམག་སུམ་རྒྱར་ 41.གནང་ངོ་། ། སྐུ་སྲུངས་འཕན་ཡུལ་བའི། 42.སྟོང་དཔོན་དུ་གཞས་སུ་ཡང་མྱི་གཞུག་པར་ 43.བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གྀ་མྱེས་པོ་གསས་སླེབས་ 44.གྱི་བུ་ཚ་རྒྱུད་པེལད་ལས་གང་རྔོ་ཐོག་པའ་། 45.དམངས་འདྲང་བ་གཅིག ། སྐུ་སྲུངས་འཕན་ 46.ཡུལ་བའྀ་སྟོང་དཔོན་གཡུང་དྲུང་དུ་སྩལད་ 47.པར་གནང་ངོ་། ། ངན་ལམ་གསས་སླེབས་ 48.གྱི་བུ་ཚ་རྒྱུད་འཕེལད། ནམ་ཞར་གྱང་སྡེ་སྐུ ། 49.སྲུངས་སུ་གནང་བ་ལས། སྡེ་ཆ་གུདུ་མྱྀ་སྤོའ15མྱི 50.བསྒྱུར་བར་གནང་ངོ་། ། ཟླ་གོང་གི་བུ་ཚའ་ 51.རྒྱུད་འཕེལད་གྱྀ་ལག་ན་བྲན་ཞིང་འབྲོག་སོག（ཟོག） 52.ཚལ་ལས་སྩོགས་ཏེ་དབང་ངོ་ཅོག ། བླར་མྱི་བཞེས་ 53.མྱི་དབྲྀ16གཞན་གྱིས་མྱི་དཕྲོག17ཁོང་ཏ18བདག་མྱྀ་ 54.དགའ་ན་ཉེ་རིང་དང་བཟང་ངན་མྱྀ་བརྗེ་བར་ 55.གནང་ངོ་། ། ཟླ་གོང་གི་བུ་ཚ་རྒྱུད་འཕེལད་ལ 56.ལ་ལ་ཞིག་གྀས་ཤ་ཁོན་གྱི་བག་དུ་སྲོག་སྲིད་ལ། 57.དམའ་བར19བྱེད་པ་ཞྀག་ཡོད་ན། བཀའ་ནོན20བླ། 58.ནས་མཛད་པར་གནང་ངོ་། ། ཟླ་གོང་གི་བུ་ཚ་ 59.རྒྱུད་ཕེལད་གྱྀས་གློ་བ་མ་རིངས་ན་ཕྲ་མ་མྱི་གསྩནྡ21 60.གླན་ཀ་མྱི་བཙལ་མྱྀ་བཀྱོན་བར་གནང་ངོ་། ། 61.བུ་ཚ་འཕེལད་གྱྀ་ནང་ནས་ལ་ལ་ཞིག ། བཙན་པོ་ 62.ཞ་སྔར་གློ་བ་རིངས་ཡང་དག་པར་གྱུརད་ན་གང་ 63.ཉེས་པའྀ་སྒོར། བཀའ་གྱོད་རྨའོ22། ། ཕུ་ནུ་བོ་གཞན་ 64.ཁྲིན23ལ་མྱྀ་གདགས་སྲོག་སྲིད་ལ་མྱྀ་དབབ་པར་གནང་ 65.ངོ་། ། 66.༄།། མདོར་ནའ་བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་ཕ་ཟླ་གོང་ 67.གི་བུ་ཚ་རྒྱུད་ཕེལད་སྲོག××དང་སྲིད་དེ（བདེ）བར་ཐུགས་ 68.གོང24མཛད་དེ×××  ×××  ×××
ཤར་ངོས་སུ།
1.༄། ། བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ 2.ཁོང་། ནང་བློན་ཆེན་ 3.པོ་དང་ཡོ་གལ་འཆོས་ 4.པ་ཆེན་པོར25། བཀའ་ 5.སྩལད་ཀྱིས་ཀྱང་། 6.བཀའ་ལུང་དང་འདྲ་ 7.བར་རྗེ་བླས་དཀའ་ 8.དགུ་ཉམསུ་བླངས26 9.ཏེ་ཕྱི་ནང་གཉྀས་གྱི་ 10.ཆབ་སྲིད་ཁབ་སོ× 11.དཔེནད་པ27དང་ཆེ་ 12.ཆུང་གཉིས་ལ་དྲང་ 13.ཞིང་སྙོམས་ཏེ། བོད་ 14.མགོ་ནག་པོའི་སྲིད་ 15.ལ་ཕན་པ་ལེགས་ 16.དགུ་བྱས་སོ། ། །
ལྷོ་ངོས་སུ།
1.༄། ། བཙན་ཕོ་ཁྲྀ་ལྡེ་གཙུག 2.རྩན་གྱྀ་རིང་ལའ་། ། 3.༄། ། ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་གིས། ། 4.གློ་བ་ཉེ་བའི་རྗེ་བླས་བྱས་པ་ 5.། ། འབལ་ལྡོང་ཙབ་དང་། ལང་ 6.མྱེས་ཟིགས། བློན་པོ་ཆེན་ཕོ་ 7.བྱེད་བྱེད་པ་ལས། གློ་བ་རིངས་ 8.ནས། ། བཙན་ཕོ་ཡབ་ཁྲྀ་ལྡེ་ 9.གཙུག་རྩན་གྱི་སྐུ་ལ་དརད28ཏེ་ 10.དགོང་དུ་གཤེགས་སོ། ། 11.བཙན་ཕོ་སྲས་ཁྲྀ་སྲོང་ལྡེ་བརྩན་ 12.གྱི་སྐུ་ལ་ནི་ད་རད་དུ་ཉེ། ། བོད་ 13.མགོ་ནག་པོའི་སིད་ནྀ་འཁྲུག་དུ་ 14.བྱེད་པ་ལས། ཀླུ་ཁོང་གིས།  འབལ་ 15.དང་། ལང་གློ་བ་རིངས་པའྀ་གཏན་ 16.གཙིགས29། ། བཙན་ཕོ་སྲས་ཁྲྀ་སྲོང་ 17.ལྡེ་བརྩན་ཀྱི་སྙན་དུ་གསོལད་ནས་ 18.འབལ་དང་། ལང་གློ་བ་རིངས་། 19.བདེན་པར་གྱུརད་ཏེ། ཁོང་ཏ་ནྀ་ 20.བཀྱོན་ཕབ་སྟེ། ཀླུ་ཁོང་གློ་བ་ཉེའོ་ 21.༄།། བཙན་ཕོ་ཁྲྀ་སྲོང་ལྡེ་བརྩན་གྱྀ་རྀང་ 22.ལ། ། ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་གློ་བ་ཉེ་བ་ལ་ 23.བཀའ་གྲོས་ཆེ་ནས། ཐུགས་བརྟནད30 24.ཏེ། ། ནང་བློན་བཀའ་ལ་གཏོགས་ 25.པར་བཅུག་ནས། །རྒྱའི་སྲིད་གྱྀ་ཉམ་ 26.དྲོད་རྟོག31ཅིང་། ཁར་ཙན་ཕྱོགས་སུ་ 27.ཐོག་མ་དྲངས་པའི། དམག་དཔོན་ 28.དུ། བཀའ་སྩལད་གྱིས་ཀྱང་། དགྲའ 29.ཐབས་མཁས་ལ་གྲོས་གྱིས་སོང་དེ32། 30.རྒྱའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་འ་ཞ་ 31.དང་པོ་བསྡུས། རྒྱ་ལས་མནངས་ཕལ（ཕྲལ）33 32.ས་ཆ་བཅད་པས། རྒྱ་སྤ་གོང34སྟེ།  ། རྒྱའྀ་ 33.ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་དབྱར་མོ་ཐང35། 34. ××× ××××ན་དང་། ཙོང་ཀ35ཕྱོགས་ 35. ××× ×××དང་ནས་ལས་སྩོགས་ 36.པ×××××××དང་ཕོ་གཅལད། ཀླུ་ 37.ཁོང་གིས×××××འཁྲུགས་པའྀ་དགྲ་ 38. ×××××××ཆབ་སྲིད་ཆེན་ཕོ་མཛྡ 39. ××××××བཀའ་གྲོས་ཆེན་ཕོ་གསོལད་ 40. ××××གློ་བ་ཉེ་ཞིང་ཆབ་སྲྀད་ལ་དཔེནད་ 41.པའི་སེམས་དགའ་པ་བྱས་སོ། ། བཙན་ 42.ཕོ་ཁྲྀ་སྲོང་ལྡེ་བརྩད་ཐུགས་སྒམ་ལའ་ 43.བཀའ་གྲོས་གྱྀ་རྒྱ་ཆེ་བས། ཆབ་སྲྀད་གར་ 44.མཛད་དོ་ཅོག་དུའང་ལེགས་སྟེ། རྒྱའི་ཁམས་ 45.སུ་གཏོགས་པའྀ་ཡུལ་དང་མཁར་མང་པོ་ 46.བཅོམ་སྟེ་བསྡུས་ནས།  །རྒྱ་རྗེ་ཧེའུ་འགྀ་ཝང་ 47.ཏེ37རྗེ་བློན་སྐྲག་སྟེ། ལོ་ཅྀག་ཅྀང་རྟག་དུ་དཔྱ་ 48.དར་ཡུག་ལྔ་ཁྲི་ཕུལ་ཏེ། རྒྱ་དཔྱའ་འཇལ་དུ་ 49.བཅུག་གོ ། དེའྀ་འོག་དུ།  རྒྱ་རྗེ་ཡབ་ཧེའུ་འགྀ་ 50.ཝང་དེ་གྲོངས་སྟེ། རྒྱ་རྗེ་སྲས་ཝང་པེང་ཝང38 51.རྒྱལ་པོར་ཞུགས་ནས། བོད་ལ་དཔྱའ་འཇལ་ 52.དུ་མ་རུང་སྟེ། །བཙན་ཕོ་ཐུགས་སྙུང་བའྀ་ཚེ་ 53.ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་གིས། ། རྒྱ་ཡུལ་གྱྀ་ཐིལད39། རྒྱ་ 54.རྗེའྀ་ཕོ་བྲང་ཀེང་ཤིར། བོད་གྱྀས་དམག་དྲང་ 55.བའི་བཀའ་གྲོས་གྱྀ་མགོ་ཆེན་པོ་གསོལ་ནས་ 56.ཀེང་ཤིར་དྲང་བའྀ་དམག་དཔོན་ཆེན་ཕོར། 57.ཞང་མཆིམས་རྒྱལ་ཟྀགས་ཤུ་ཐེང་དང་། ། 58.བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གཉྀས། བཀའ་སྩལད་ཏེ། 59.ཀེང་ཤིར་དྲངས་ནས།  །ཅིའུ་ཅྀར40གྱི་རབ་ངོགས་ 60.སུ་རྒྱ་དང་ཐབ་མོ་ཆེན་ཕོ་བྱས་ཏེ། བོད་གྱིས་གཡུལ་ 61.བཟློག་ནས། ། རྒྱ་མང་པོ་བདུངས་པས། །  རྒྱ་རྗེ་ཀྭང་ 62.པེང་ཝང་ཡང་། ཀེང་ཤྀའི་མཁར་ནས་ཕྱུང་སྟེའ་ 63.སྴེམ་ཅིའུར41བྲོས་ནས། ཀེང་ཤྀ་ཕབ་སྟེ་རྒྱ་རྗེའྀ་ནང་ 64.བློན་འགྱེའུ×ནྀ་ཀེང་ལས་སྩོགས་ཏེ་དོང་ཀྭན42དང་ 65.བོ་ཀན་ཡ×××××××××བཙན་པོའི་ 66.འབངས××××××××བོད×གང་ 67.དང་ཁྲ×××××××ཏེ། ཀིམ་ཤེང་ཀོང་ 68.ཅོའི་མིང་པོ×××××××××འཁྲས་ཤྀང་ 69. ×××××××××བློན་པོ་ 70. ×××××××××××རྒྱལ་ཕོ་ཆེ་ཆུང་། 71. ×××××××××སྲིད་ཕུགསུ 72.གྲ་བ（སྲིང）དང་གཏམ་ཡུན་དུ་སྙན་པར་བྱས་ཏེ། ཀླུ་ཁོང་གློ་ 73.བ་ཉེ་ཞིང་ཆབ་སྲྀད་ལ་དཔེནད་པའྀ་སེམས་དགའ་ 74.བ་བྱས་སོ།
ཤར་ངོས་སུ
བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ནི་ནང་བློན་ཆེན་པོ་དང་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བློན་དུ་བསྐོས་པའི་བཀའ་ཕབས་ཤིང་། ཁོང་གིས་བཙན་པོས་བཀའ་ཇི་ལྟར་གནང་བ་བཞིན་སྲིད་དོན་དཀའ་ཚེགས་ཡོད་པ་ཚང་མ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་ལག་ལེན་བྱས་ཏེ་ཕྱིའི་ཆབ་སྲིད་དང་ནང་གི་ཕོ་བྲང་གི་ལས་དོན་ལ་ཕན་པ་དང་།  གོ་གནས་མཐོ་བ་དང་དམན་པ་གང་ལའང་སྤྱོད་ཚུལ་དྲང་ཞིང་སྙོམས་པར་འཛིན་པ་དང་།  མགོ་ནག་བོད་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ལེགས་དགུ་བྱས་བཅས་ཡོད་པ་རེད།
ལྷོ་ངོས་སུ།
བཙན་པོ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་རིང་ལ། ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲིད་ལས་དོན་བསྒྲུབས་ཡོད་ཅིང་།  འབལ་ལྡོང་ཙབ་དང་ལང་མྱེས་ཟིགས་གཉིས་ཀྱིས་བློན་པོ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་བློ་ལོག་ནས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཡབ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་གྱི་སྐུ་ལ་གནོད་འཚེ་བཏང་སྟེ་བཀྲོངས་པར་མ་ཟད།  བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་ལའང་གནོད་འཚེ་གཏོང་ལ་ཉེ་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་མགོ་ནག་མིའི་སྲིད་དོན་འཁྲུག་ཏུ་འཇུག་པའི་སྐབས་དེར་ཀླུ་ཁོང་གིས་འབལ་ལྡོག་ཙབ་དང་།  ལང་མྱེས་ཟིགས་གཉིས་བློ་ལོག་པའི་འཆར་ཇུས་དང་གནས་ལུགས་རྣམས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྙན་དུ་གསོལ་རྗེས་བཙན་པོས་འབལ་ལང་གཉིས་བློ་ལོག་པ་ཟེར་བ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་བློན་ཆེན་དེ་གཉིས་ལ་ཁྲིམས་གཅོད་བྱས་པ་རེད། དེའི་ཐོག་ནས་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ནི་བཙན་པོ་ལ་བསམ་པ་དཀར་ལ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཡིན་པ་གསལ། དེའང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་རིང་ལ། ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོང་ནི་བཙན་པོ་ལ་བསམ་པ་དཀར་བའི་ཐོག་ཐབས་ཇུས་མཁས་ལ།  བློའང་བརྟན་ཞིང་བརླིང་པ་ཡིན་པས་ནང་བློན་བཀའ་ལ་གཏོགས་པ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བློན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་རེད།  དེ་ནས་ཀླུ་ཁོང་གིས་རྒྱའི་སྲིད་དོན་ལ་ཉམས་དཔྱད་ནས་ཚོད་ལོན་རྗེས། བཙན་པོས་རྒྱའི་གྲོང་མཁར་བཙན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་དམག་ཐོག་མར་དྲངས་པའི་དམག་དཔོན་དུ་བསྐོ་རྒྱུའི་བཀའ་ཕབ་པས་ན།  ཀླུ་ཁོང་དགྲ་ཐབས་མཁས་ལ་གྲོས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལག་ལེན་དུ་འཁྱོལ་བར་བརྟེན་རྒྱའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་འ་ཞ་ཞེས་པ་དང་པོར་དབང་དུ་བསྡུས་ནས།  རྒྱའི་ལག་ནས་མི་དང་རྒྱུ་ནོར་ཕྲོགས་ཏེ་ས་ཆ་བཅད་བཟུང་བྱས་པས་རྒྱ་རྣམས་དཔའ་འཁུམས་ཏེ་བློ་བློང་བློང་དུ་གྱུར་པས།  རྒྱའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དབྱར་མོ་ཐང་། ……དང་།  ཙོང་ཀ་ཕྱོགས……ལ་སོགས་པ……དཔྱ་ཁྲལ་དང་པོར་བཅལ་བ་རེད།  ཀླུ་ཁོང་གིས……འཁྲུགས་པའི་དགྲ……ཆབ་སྲིད་ཆེན་པོ་མཛད……ཐབས་ཇུས་ལེགས་པར་སྟོན་ནས། ……བཙན་པོར་བསམ་པ་དཀར་ཞིང་ཆབ་སྲིད་ལ་ཕན་པ་དང་མི་རྣམས་སེམས་དགའ་བའི་བྱ་བ་བྱས་པ་རེད། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ནི་ཐུགས་དགོངས་ཟབ་ཅིང་བརླིང་པ་དང་། ཇུས་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདིང་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་ཆབ་སྲིད་གང་དང་གང་དུ་མཛད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འགྲུབ།  རྒྱའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་ཆ་དང་མཁར་གྲོང་མང་པོ་བཅོམ་སྟེ་དབང་དུ་བསྡུས་པས་རྒྱ་རྗེ་ཞའོ་ཀན་ཝང་ཏི（孝感皇帝）རྗེ་བློན་རྣམས་སྐྲག་སྟེ་ལོ་ལྟར་རེ་བཞིན་དཔྱ་ཁྲལ་དུ་དར་ཡུག་ལྔ་ཁྲི་ཕུལ་ཏེ་རྒྱ་རྣམས་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་དུ་བཅུག་པ་རེད།  དེའི་རྗེས་སུ།  རྒྱ་རྗེ་ཞའོ་ཀན་ཝང་ཏི་གྲོངས་ནས་དེའི་སྲས་ཀོང་ཕིང་ཝང（广平王）ཞེས་པ་རྒྱལ་སར་བཀོད་རྗེས་བོད་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་དུ་མི་རུང་བསམས་ནས་མ་བཅལ་པས་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ཐུགས་མ་བདེ་བར་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པའི་ཚེ་ངན་ལམ་ཀླུ་ཁོངས་གིས།  རྒྱ་ཡུལ་གྱི་མཐིལ་རྒྱ་རྗེའི་ཕོ་བྲང་ཁྲང་ཨན་ཞེས་པའི་རྒྱལ་སར་བོད་དམག་དྲང་རྒྱུའི་གྲོས་མགོ་ཆེན་པོ་བཏོན་རྗེས། བཙན་པོས་ཞང་མཆིམས་རྒྱལ་ཟིགས་ཤུ་ཐེང་དང་བློན་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གཉིས་ཁྲང་ཨན་ལ་དམག་འདྲེན་པའི་དམག་དཔོན་ཆེན་པོར་བསྐོ་རྒྱུའི་བཀའ་ཕབ་སྟེ་ཁྲང་ཨན་ལ་དམག་དྲངས་ནས།  ཀྲོའུ་ཀྲིའི（周至）རབ་ངོགས་སུ་རྒྱ་དང་དམག་འཐབ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་བོད་ཀྱིས་གཡུལ་ས་ལས་འཐབ་ཡ་གཡུལ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་ནས་རྒྱ་མང་པོ་བསད་པས་རྒྱ་རྗེ་ཀོང་ཕིང་ཝང་ཡང་ཁྲངས་ཨན་མཁར་ནས་ཐོན་ཏེ་ཧྲན་ཀྲིར་བྲོས་ནས།  བོད་དམག་གིས་ཁྲང་ཨན་ཕབ་སྟེ་རྒྱ་རྗེ་ནང་བློན་འགྱེའུ་ལ་སོགས་པ་ཐུང་ཀོང་དང་བོ་གན་ཡ……བཙན་པོ་འབངས……བོད……གང་དང་ཁྲ……ཏེ། གྱིམ་ཤིང་ཀོང་ཇོ་ཡི་ཚ་བོ་ཁྲེང་ཧུང་ཟེར་བ……འཁྲས་ཤིང……བློན་པོ……རྒྱལ་པོ་ཆེ་ཆུང……སྲིད་ཡུན་རིང་དུ་བསྲིངས་པ་དང་། གཏམ་གླེང་ཡུན་རིང་དུ་སྙན་པར་བྱས་ཏེ་ཀླུ་ཁོང་གིས་བཙན་པོ་ལ་བསམ་པ་དཀར་བ་དང་ཆབ་སྲིད་ལ་ཕན་ཞིང་མི་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེད་ནུས་པའི་བྱ་བ་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
མཆན་འགྲེལ།
①དཀུ་རྒྱལ། མནའ་འབྲེལ། ②དངུལ་གྱྀ་ཡི་གེ ། དངུལ་ལས་བཟོས་པའི་བྱང་བུའི་ཐོག་གོ་གནས་སོགས་བཀོད་པའི་ཡི་གེ  དངུལ་གྱི་ཡིག་ཚང（ཡིག་གཙང）།“ཡིག་ཚང་ནི་རབ་གསེར་གཡུ་གཉིས་འབྲིང་དངུལ་དང་ཕྲ་མེན། ཐ་མ་ཟངས་ཡིག་ལྕགས་ཡིག་སྟེ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཕྱེ་བས་བཅུ་གཉིས་སོ། །  དེ་དང་དགུང་བློན་ཆེན་པོ་ལ་གཡུ་ཡིག་ཆེན་པོ་གནང་།  དགུང་བློན་འབྲིང་དང་ནང་བློན་ཆེན་པོ་ལ་གཡུ་ཡིག་ཆུང་ངུ་།  དགུང་བློན་ཐ་ཆུང་དང་ནང་བློན་འབྲིང་བཀའ་ཡོ་གལ་འཆོས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་གསེར་ཡིག་ཆེན་པོ།  ནང་བློན་ཐ་ཆུང་དང་བཀའ་བློན་འབྲིང་ལ་གསེར་ཡིག་ཆུང་ངུ་།  བཀའ་བློན་ཐ་ཆུང་ལ་ཕྲ་མེད་གྱི་ཡི་གེ་གནང་།  གཞན་ཡང་ཆོས་གྲྭའི་སློབ་དཔོན་སྐུའི་སྔགས་མཁན།  སྟོད་སྨད་ཀྱི་དབང་བློ་རྣམས་ལ་དངུལ་གྱི་ཡི་གེ་ཆེན་པོ་བྱིན།  སྐུ་འཚོ་བའི་བོན་པོ་གཟིམས་མལ་བརྩིགས་ཁབ་བྱང་ཐང་གི་ས་མཁན།  མཐའི་སོ་ཁ་སྲུང་བ་དང་སྐུ་མཁར་གྱི་རྩེ་སྲུང་སོགས་ལ་དངུལ་ཡིག་ཆུང་བ།  ཡབ་འབངས་རུས་དྲུག་སོགས་ལ་འཁར་བའི་ཡི་གེ་སྟོང་དཔོན་རུ་དཔོན་སོགས་ལ་ཟངས་ཡིག   གཡུལ་དུ་དཔའ་བ་ལ་ལྕགས་ཡིག  ཡང་ཐ་ཤིང་སྐྱ་ཆུ་རིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་འབངས་ཕལ་པ་རྣམས་ལ་གནང”སྐད། （《མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》ཤོག་ལྷེ20ཁ་པར་གསལ） ③ཞམ་འབྲིང་། ཞབས་འབྲིང་། ④ནང་ཀོར། ནང་འཁོར། ⑤ཚལ་ཟ（མཚེར་ས）། སྐབས་འདིར་ཕོ་བྲང་ལ་གོ་དགོས། ⑥རྗེ་བླས། ⑴རྒྱལ་པོའི་ལས་དོན། ⑵སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན། ⑦རྔོ་ཐོགས་པ། ནུས་པ་ཐོན་པ། ⑧གློ་བ་རིངས། གློ་ལོག་པའམ་རྒྱབ་གཏོད་བྱས་པ། ⑨ནོངས་མྱིག（ནོངས་དམིགས）། ཉེས་དམིགས། ཉེས་པ། ⑩སྲིད（སྡེ）། སྐབས་འདིར་ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་མི་དང་རྒྱུ་ནོར་ལ་གོ་དགོས། 11བཀའ་གྱོད། བཀའ་ཆད། 12བུ་ཚ（རྒྱུད）པེལད། བུ་ཚ་རྒྱུད་འཕེལད། ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད། 13བཀྱོན་བབ། ཁྲིམས་གཅོད་བྱས་པ། 14ཞང་ལོན་ཡི་གེ་པའྀ་ཐང་། ཞང་བློན་གྲས་ནས་བྱས་རྗེས་བཀའ་ཡིག་ཡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་།  སྐབས་དེར་ཞང་བློན་ནང་ནས་ཡི་གེ་པའི་གོ་གནས་གནང་ཡོད་མེད་གཉིས་ཡོད་པ་ལས།  ཞང་བློན་བྱས་རྗེས་ཅན་ལ་བྱས་རྗེས་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང་གོ་གནས་ཡོད་པ་དཔེར་ན།  ཟླ་གོང་གི་ཕ་ཚ་བུ་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ཞང་བློན་བྱེད་དུ་བཅུག་པར་མ་ཟད་ཡི་གེ་པའི་གོ་གནས་ཀྱང་གནང་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། ། 15གུདུ་མྱྀ་སྤོའ（གུད་དུ་མྱྀ་སྤོ། ཟུར་དུ་མི་སྤོ། གཞན་དུ་མི་སྤོ） 16མྱི་དབྲྀ། ཉུང་དུ་མི་བཏང་། 17 མྱི་དཕྲོག །（དབྲོག）མི་འཕྲོག 18 ཁོང་ཏ། （ཁོང་ལྟ）ཁོང་ཚོ། 19 སྲོག་སྲིད་ལ་དམའ་པ། རང་གི་སྲོག་དང་།  ཁྱིམ་རྒྱུད། རྒྱུ་ནོར་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་བ། 20བཀའ་ནོད（བཀའ་གནོན）། རྒྱབ་སྐྱོར། 21མྱི་གསྩནྡ（མི་གསན）། མི་ཉན་པའི་ཞེ་ས། 22 རྨ（སྨྲ）། བཤད་པ། 23 ཁྲིན། ཁྲིམས། 24 ཐུགས་གོང（དགོངས）མཛད། དགོངས་པ་བཞེས། 25 ཡོ་གལ་འཆོས་པ། ཡོ་འགལ་བཅོས་པ། རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལ་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་ན་ཡོ་བསྲང་ལེགས་བཅོས་གཏོང་མཁན། 26 ཉམསུ་བླངས། ལག་ལེན་བྱས། 27 དཔེནད་པ། （དཔེན་པ）ཕན་པ། 28 དརད། གནོད་འཚེ་བཏང་། 29 གཏན་གཙིགས། གཏན་ལ་འབེབས་པ། 30 ཐུགས་བརྟནད（བརྟན）། སེམས་འགྱུར་བ་མེད་པ། 31 ཉམ（ཉམས）དྲོད་རྟོག ཉམས་དཔྱད་ནས་ཚོད་ལོན་པ། 32 གྲོས་གྱིས་སོང་དེ། གྲོས་བྱས་པ་རྣམས་ལག་ལེན་དུ་འཁྱོལ་བ། 33མནངས་ཕལ（ཕྲལ）། མི་དང་རྒྱུ་ནོར་ཕྲོགས་པ། 34 སྤ་གོང་། དཔའ་ཞུམ་པ། 35 དབྱར་མོ་ཐང་། གཡེར་མོ་ཐང་། ⑴སྐུ་འབུམ་གྱི་ཉེ་འགྲམ་ས་ཆ་ཞིག་གི་མིང་རེད། 《ཨ་མདོ་ཆོས་འབྱུང》ནང་དུ་གསལ།  ⑵མཚོ་ཁྲི་ཤོར་རྒྱལ་མོ་དབྱར་མོ་ཐང་ན་ཡོད་ཞེས། 《ལྷ་འདྲེ་བཀའ་ཐང》ནང་དུ་གསལ། 36 ཙོང་ཀ（ཁ）གཙོང་ཆུ་ཁ་ཟེར་བའི་བསྡུས་མིང་། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ན་ཡོད། 37 རྒྱ་རྗེ་ཧེའུ་འགྀ་ཝང་ཏེ（ཞའོ་ཀན་ཝང་ཏི）། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཐང་སུའུ་ཙུང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། 38 ཝང་པེང་ཝང（ཀོང་ཕིང་ཝང）། ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཐང་ཏའེ་ཙུང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། 39 ཐིལད། མཐིལ། དབུས། 40 ཅིའུ་ཅྀ། དེང་སང་ཀྲོའུ་ཀྲི་ཟེར། ཧྲའན་ཞི་ཞིང་ཆེན་ན་ཡོད། 41 སྴེམ་ཅིའུ། དེང་སང་ཧྲན་ཀྲི་ཟེར།  ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་ན་ཡོད། 42 དོང་ཀྭན། དེང་སང་ཐུང་ཀོན་ཟེར། ཧྲའང་ཞི་ཞིང་ཆེན་ན་ཡོད།
ཟླ་༡ཚེས་༩ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༩ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༩པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༥༦ཡོད།
ནགས་སྐ་རགས་
བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་གྲོང་བ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་སྐད་དུ་纳格拉དང་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Nakarak
ཟླ་༡ཚེས་༨ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༥༧ཡོད།
ལྷ་མཚམས་
རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་གི་སྐར་ཚོགས་ཤིག་གི་མིང་
མི་རྒོད་
ཁ་སྐད་དུ་མྱི་རྒོད་དུ་གྲགས་པའི་རི་འགོར་གནས་པའི་མི་དང་འདྲ་བའི་སྲོགས་ཆགས་ལུས་ལ་སྤུ་ཡིས་ཁེངས་པ་ཞིག་སྟེ། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Wildman, Yeti ཟེར། བོད་ཀྱི་ས་ཆ་གང་སར་མི་རྒོད་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། ནགས་ཚལ་མེད་པའི་འབྲོག་ཁུལ་སོགས་སུ་མྱི་རྒོད་ཟེར་ལ་ནགས་ཚལ་ཆེ་བའི་རོང་ཁུལ་རྣམས་སུ་ནགས་མྱི་རྒོད་དུ་འབོད་དོ།
སྦྲ་ནག
དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གོ་ལ་ཟླུམ་པོའི་ཡང་རྩེར་གནས་ཤིང་སྙན་གྲགས་ཀྱི་རླུང་རྟ་ཁ་བའི་ལྗོངས་སུ་བསུབ་མེད་དུ་ཁྱབ་པའི། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་སྦྲ་ནག་འདི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་གསར་གཏོད་ཆེན་པོའི་ནང་། ང་ཚོའི་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་བློ་གྲོས་དང་འཚོ་བའི་ཉམས་མྱོང་ལས་གྲུབ་པའི་ཡ་ཐོག་ཤེས་རིག་གི་རྣམ་གྲངས་ཞིག་ཏེ། འདི་དག་གི་འཕེལ་རྒྱས་འགྱུར་ལྡོག ཕན་ནུས་རིན་ཐང་སོགས་ལ་བསམ་གཞིག་དང་དཔྱད་བསྡུར་གནད་དུ་གཏོང་བ་ནི་ང་ཚོའི་འོས་འགན་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་སྔོན་གྱི་སྲོལ་ལུགས་མ་འགྱུར་བར་གནས་པའི་རོང་འབྲོག་སྡེ་ཁག་གི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་དེ་དག་ལ་སྣང་འཇོག་དང་རྒྱུན་འཛིན། སྲུང་སྐྱོབ་དང་སླར་གསོ་ལ་འབད་དགོས་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེའོ་སྙམ།
སྦྲ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས།
དེ་ཡང་སྤྱིར་སྦྲ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཇི་ལྟར་རིང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིང་བ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡི་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་སྟངས་གང་ལ་གཞིག་ན་གདོད་མའི་རྣམ་པ་ཆེས་ལེགས་པར་འཆང་བའི་དུས་སྔ་མོའི་མི་དག་གི་ལག་རྩལ་ལས་གྲུབ་པར་མངོན་པས་སོ།  ལྷག་ཏུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་རིང་ལ་འཁེལ་འཐག་ལས་རིགས་དར་ཁྱབ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། སྦྲ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཉུང་མཐར་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱའི་ཡར་སྔོན་དུ་དེད་ཆོག་པ་རེད།  འབྲོག་དམངས་ཀྱི་འཚོ་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་སྒོ་ཕྱུགས་དག་ཡིན་ཞིང་། སྒོ་ཕྱུགས་ནི་རྟག་པར་རྩྭ་ཆུ་གང་བཟང་གི་གནས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང་།  གནས་གཅིག་ཏུ་སྡོད་པ་མེད་པར་ནམ་ཡང་རྩྭ་ཆུའི་རྗེས་བསྙེགས་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་མ་ཟད།  དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སོ་སོར་སྡོད་ཡུལ་སྤོ་དགོས་པས་ཁང་ཁྱིམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་རེད།  དུས་ཡུན་དེའི་རིང་སྦྲ་ནག་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐྱས་སྤོར་ལས་རིགས་དང་འབྲོག་ལས་འཚོ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་དགོས་མཁོ་བསྐངས་ཡོད།
སྦྲ་ནག་བཟོ་སྟངས།
བཟོ་སྟངས་ནི་ཁུལ་རྩིད་འཁེལ་འཐག་བྱས་པའི་སྦྲེ་འདོམ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ཡས་མས་ཀྱི་ཚེམས་དྲུབས་བྱས་པའི་དབྱིབས་རུས་སྦལ་གཟུགས་སུ་བྱས་པ་སོགས་གཟུགས་དབྱིབ་སྣ་ཚོགས་དང་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད།  ད་དུང་སྦྲ་ཆེན་དེ་དག་གི་གཡས་གཡོན་དུ་ཕོ་སྒྲ་དང་མོ་སྒྲ།  ནག་ཚང་།  གུར་ར།  གཡབ་སོགས་མང་པོ་ཡོད།  སྦྲ་ཆེ་བའི་རིགས་ལ་སྦྲ་ཁ་ནས་ཆོན་ཆེན་བར་རེ་བ་ལྔ་སྡེབ་དང་བརྒྱད་སྡེབ་ཆོན་ཆེན་ནས་ཆོན་ཆུང་བར་རེ་བ་ལྔ་སྡེབ་བརྒྱད་སྡེབ་སྦྲ་མཐར་གཉིས་དང་བཞི་སོགས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་རེ་ལ་བཅུ་གཉིས་བཅུ་བརྒྱད་སོགས་ཡོད།  སྒོ་འཚང་དང་ཕུགས་འཚང་གཉིས་ནི་རེ་བ་སྲབ་མོ་གྱེན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ།  སྦྲ་ཕུབ་ཚུལ་ནི་ཕྱི་ཀ་དང་ནང་ཀ་ཟེར་བའི་སྦྲ་གྱེན་དུ་འགེར་བྱེད་ཀྱི་ཀ་ར་སྟེ་ནང་གི་ཀ་ར་ནི་ཅུང་ཙམ་སྦོམ་དགོས་ལ་ཕྱི་ཡི་ཀ་ར་ནི་ཅུང་ཕྲ་དགོས་པ་ཡིན།  ཐོག་མར་སྦྲ་ཕུབ་དུས་ཕུགས་ནས་མར་ཕུབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དང་པོ་ཕུགས་ཆོན་ཡོར་འཁྱོག་མེད་པར་དྲང་མོར་འཐེན་ཏེ་ཕུར་བའི་སྐེ་ལ་བཏགས་ནས་ས་ལ་བརྡབས་ཤིང་ནང་གི་ཀ་ར་ཐོག་མ་དེ་གྱེན་དུ་འགེར་ཞོར་ཆོན་ཆེན་གཡས་གཡོན་གཉིས་རིམ་གྱིས་འཐེན་ཏེ་ཕུབ་པ་ཡིན་ལ།  ཐོག་མར་ཕུགས་ཆོན་འཐེན་སྐབས་ཕྱུགས་ལ་གོད་ཁ་དང་མི་ལ་ན་ཚ་མི་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཀ་འགོ་དང་སྦྲ་ཁ་ལ་མར་བསྐུ་བ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་ཡོད།  ཕྱི་ཡི་ཀ་ར་ཡང་ཆོན་ཆེན་ལ་འགེར་བ་མ་གཏོགས་ཆོན་ཆུང་ལ་འགེར་སྲོལ་མེད།
དེ་ཡང་སྦྲ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་རུ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ལས་འགྱུར་བར་མངོན་ཞིང་རུ་ཞེས་པ་སྔོན་དམག་གི་དོན་ཡིན་ལ་ཕྱིས་སུ་འབྲོག་པའི་དུད་ཚང་གི་མིང་དུ་ཆགས་པ་ལྟར་རུ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ལས་སྦྲ་ཞེས་ཟུར་དུ་ཆགས་པ་སྟེ། ཨ་མདོའི་འབྲོག་པ་དག་གིས་རུ་ལ་རུ་བ་ཞེས་འབོད་ཅིང་ང་ཚོའི་འབྲོག་པ་ཚོས་ཀྱང་སྦྲ་ཞེས་འབོད་ཚེ་རུ་དང་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་བསྲེས་ནས་འབོད་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ།        དེ་ལྟར་བདག་གི་ཕ་ཡུལ་གྱི་འབྲོག་པ་ཚོས་སྦྲ་ནག་གི་རྒྱུ་ཆ་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་རྩིད་པ་དང་ཁུ་ལུ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་དང་པོར་ཁུལ་རྩིད་གཉིས་སོ་སོར་བསལ་ཞིང་རྩིད་པ་རྐྱང་བའི་རིགས་གཅིག་དང་ཁུལ་རྩིད་འདྲེས་མའི་རིགས་གཉིས་སུ་བཀར་ལ། རྩིད་པ་བསེད་ནས་རིལ་རིལ་བྱས་ཏེ་ཆེ་ཆུང་ལག་མགོ་ལས་ཅུང་དྲག་ཅིག་བྱེད། དེ་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་བཀལ་ཏེ་སྐུད་པ་ཅུང་ཕྲ་མོ་དེས་ཐགས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་ལ་ཁུལ་རྩིད་འདྲེས་མ་དེ་ཡང་བཀལ་ནས་སྐུད་པ་ཅུང་སྦོམ་པོར་བྱས་ཏེ་ཐགས་ཀྱི་ཞེང་ལ་དྲངས་པའི་སྐུད་པ་དེ་ལ་སྤུན་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ།། སྐུད་པ་འཁེལ་སྟངས་ལ་འཕང་སྤྱད་ནས་འཁེལ་སྟངས་གཅིག་དང་འཁྲིལ་སྤྱད་ནས་འཁེལ་སྟངས་གཉིས་སུ་ཡོད་ལ་དེ་ཡང་འཕང་ཞེས་པ་མཛུ་གུས་སྲད་བུ་སྒྲིམ་བྱེད་ཀྱི་ཤིང་ཕྲ་མོ་ཟ་ཐུར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་དེའི་སྣེ་མོར་རྡེའུ་ཀོར་ཀོར་ཅིག་ལ་བུ་ག་ཕུག་ནས་དེར་དྲངས་ནས་བསྐོར་ལ་དེའི་མིང་ལ་འཕང་རྡོ་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།། འཁྲིལ་ཞེས་པ་རྒྱུ་ཆ་ཤིང་སྟག་མས་བྱེད་ཅིང་དབྱིབས་ནི་ལུག་མགོ་གྱེན་དུ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་ཡོད་ལ་དེའི་དཀྱིལ་སྟོང་པ་ཡིན་ཞིང་དེའི་ནང་དུ་འཁྲིལ་ཐུར་ཞེས་པའི་ཤིང་ཐུར་ཅིག་འཕྲེད་དུ་དྲངས་ནས་དེ་ལ་འཁྲིལ་སྒ་ཞེས་པའི་ཤིང་གིས་བཟོས་པའི་འཁོར་ལོ་གཅིག་བཀོན་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་ཐག་པ་བརྒྱུས་ཏེ་སྐུད་པ་སྒྲིམ་མོ།།        དགལ་བྱའི་སྐུད་པ་ལའང་རྐྱ་འཐབ་དང་གཅིག་འཁེལ་ཏེ། དེ་ཡང་སྐུད་པ་རྐྱ་འཐབ་བྱས་ཏེ་འཁེལ་བ་ནི་རེ་བའི་སྤུས་ཀ་ལེགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞིང་གཅིག་འཁེལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཙམ་མི་ལེགས་ཀྱང་མང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་རྩིད་པ་མང་པོ་མི་འགྲོ་བས་སོ།།
ཐགས་བཀྲམ་པའི་སྐབས་སུ་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་སྐྱེས་མ་དག་ལག་རོགས་འོངས་པའི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་ཐགས་འཐག་པའི་ལག་ཆ་ནི་གཙོ་བོ་ཤིང་བེ་ལོ་ཞེས་པ་དེས་བཟོས་ཞིང་དེ་ལ་ཐགས་རྐང་། ཐགས་སྒྲོག་དང་སྒམ་བུ། ཐགས་ཆ་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད། དེ་ཡང་ཁུལ་རྩིད་གསེད་པ་དང་འཁེལ་བ། ཐགས་བཀྲམ་པ་དང་ཐགས་འཐག་པ་སོགས་ནི་བུད་མེད་དག་གིས་ལས་ཀ་ཡིན་ལ་ཁུལ་རྩིད་བྲེག་པ་དང་སྦྲ་བཟོ་བ་དང་སྦྲ་ཕུབ་པ་སོགས་ནི་སྐྱེས་པ་དག་གི་ལས་ཀ་ཡིན་ནོ།།        སྦྲ་ལ་རེ་བ་གསར་པ་གཏོང་སྐབས་ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་ཚོ་ལག་རོགས་སུ་འོངས་ནས་རེ་སྟོན་བྱེད་ཅིང་ཤ་བཙོ་བ་སོགས་ཟས་གང་ལེགས་བཤམས་པའི་སྲོལ་ཡོད། སྦྲ་ཆེ་བའི་རིགས་ལ་སྦྲ་ཁ་ནས་ཆོན་ཆེན་བར་རེ་བ་ལྔ་སྡེབ་དང་ཆོན་ཆེན་ནས་ཆོན་ཆུང་བར་རེ་བ་ལྔ་སྡེབ་སྦྲ་མཐར་གཉིས་ཏེ་ཕྱོགས་རེ་ལ་བཅུ་གཉིས་རེ་ཡོད་དོ།།        དེ་ལྟར་རེ་བ་གསར་པ་གཏོང་སྐབས་སྦྲ་ཁ་ནས་མར་འཚབ་པ་མ་གཏོགས་མཐའ་ནས་གྱེན་དུ་གཏོང་སྲོལ་མེད་ལ་སྦྲ་བཟོ་བའི་བཟོ་སྲུབས་ནི་དབྱར་ཁ་ཕྱི་ལ་བསྐོར་ཏེ་ཕུབ་པ་དང་དགུན་ཁ་ནང་དུ་བསྐོར་ནས་ཕུབ་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་དབྱར་ཁ་ཕྱིར་བསྐོར་ནས་ཕུབ་པ་ནི་ཐིགས་ཆུ་ནང་དུ་མི་འོང་བ་དང་དགུང་ཁ་ནང་དུ་བསྐོར་ནས་ཕུབ་པ་ནི་སྦྲ་མི་རལ་བ་དང་མི་ཐེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད།        སྦྲ་ཕུབ་ཚུལ་ནི་ཕྱི་ཀ་དང་ནང་ཀ་ཟེར་བའི་སྦྲ་གྱེན་དུ་འགེར་བྱེད་ཀྱི་ཀ་ར་སྟེ་ནང་གི་ཀ་ར་ནི་ཅུང་ཙམ་སྦོམ་དགོས་ལ་ཕྱི་ཡི་ཀ་ར་ནི་ཅུང་ཕྲ་དགོས་པ་ཡིན།།
དེ་ཡང་ཐག་པ་འདོམས་གཉིས་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ཉིས་ལྟེབ་དང་སུམ་ལྟེབ་བྱས་ནས་སྦྲ་གཡས་གཡོན་གཉིས་སྦྲེལ་བྱེད་ཀྱི་གདང་བུ་ཞིག་སྟེ་དེ་ལ་ཟུང་ང་ཞེས་ཟེར་ལ། དེ་ནི་སྦྲའི་ཁ་མཚམས་ནས་ནང་དུ་ཅུང་ཙམ་རྩེབས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད། དེའི་སྣེ་མོར་ཤིང་གི་ཆ་རུ་དྲངས་ནས་ཁྱུང་རྐང་ལྟ་བུར་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་ཆོན་ཐག་རྣམས་བཏགས་ནས་སྦྲ་ཡི་ཆོན་མིག་ནང་ནས་ཕྱིར་འཐེན་པ་དང་ཆོན་ཐག་ལ་ཡང་ཆོན་ཆེན་དང་ཆོན་ཆུང་གཉིས་ཡོད། སྦྲའི་ཀླད་འགེབས་བྱེད་ཀྱི་མཐོངས་གཡོག་རེ་ལྡེ་སྲབ་མོ་ཞིག་སྟེ་དེ་ལ་ཁ་ཚུབ་ཟེར་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་མཐོངས་ཐིག་ཟེར་བའི་ཐ་གུ་ཞིག་བཏགས་ཏེ་ཁ་ཚུབ་འགེབས་པ་དང་ཕྱེ་བའི་ཐབས་བྱེད།        ཐོག་མར་སྦྲ་ཕུབ་དུས་ཕུགས་ནས་མར་ཕུབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དང་པོ་ཕུགས་ཆོན་ཡོར་འཁྱོག་མེད་པར་དྲང་མོར་འཐེན་ཏེ་ཕུར་བའི་སྐེ་ལ་བཏགས་ནས་ས་ལ་བརྡབས་ཤིང་ནང་གི་ཀ་ར་ཐོག་མ་དེ་གྱེན་དུ་འགེར་ཞོར་ཆོན་ཆེན་གཡས་གཡོན་གཉིས་རིམ་གྱིས་འཐེན་ཏེ་ཕུབ་པ་ཡིན་ལ།   ཐོག་མར་ཕུགས་ཆོན་འཐེན་སྐབས་ཕྱུགས་ལ་གོད་ཁ་དང་མི་ལ་ན་ཚ་མི་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཀ་འགོ་དང་སྦྲ་ཁ་ལ་མར་སྐུད་པ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་ཡོད།  ཕྱི་ཡི་ཀ་ར་ཡང་ཆོན་ཆེན་ལ་འགེར་བ་མ་གཏོགས་ཆོན་ཆུང་ལ་འགེར་སྲོལ་མེད།  སྒོ་འཚང་དང་ཕུགས་འཚང་གཉིས་ནི་རེ་བ་སྲབ་མོ་གྱེན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ།།  དེ་ཡང་སྦྲ་ཡི་སྒོ་སྟེང་དང་ཕུགས་སྟེང་ལ་སྒྲོལ་མ་དང་གདུགས་དཀར་སོགས་ཀྱི་དར་འདོགས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཕྱུགས་ཀྱི་གོད་ཁ་སོགས་འགོག་ཆེད་ཡིན་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་དོ།།
མཚོན་བྱེད།
སྦྲ་དེ་རུས་སྦལ་གཟུགས་སུ་བྱས་པས་གང་དུ་ཕུབ་ནའང་ས་དགྲ་དང་ཕྱུགས་ཀྱི་ལྷས་སྐྱོན་མེད་པར་མཚོན།  དེས་ན་སྦྲའི་ཆོན་ཆེན་བཞི་སའི་སྲུང་བཞི་དང་།  ཕུག་ཆོན་དཀར་བོ་སའི་དམུ་ཐག་སྒོ་ཆོན་ཉི་ཟླ་ཤར་ལམ་གནམ་གྱི་དམུ་ཐག  མཁལ་ཆོན་དྲུག་སའི་ལེགས་ཆ་དྲུག  བསོད་ནམས་ནང་གི་ཀ་བཞི།   རིགས་རྒྱུད་ལྷའི་ཀ་བ།  དབང་ཐང་གཉན་གྱི་ཀ་བ།  ཕྱྭ་གཡང་ཀླུའི་ཀ་བ།  མི་འགྱུར་གནམ་གྱི་ཀ་བ་དང་བཞི་ཟེར།  སྦྲའི་ཟུང་མཆར་ཉེར་བདུན་གྱིས་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་མཚོན།  ནང་བྲན་གྱི་ཐག་བར་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ལོ་སྐོར་བཅུ་གཉིས་མཚོན།  སྦྲའི་བྱ་བྲང་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་བྲང་གཟུགས་ཡིན་པས་ཀླུ་གནོད་འགོག  སྦྲའི་སེང་ཐོད་སེང་གེའི་ཐོད་གཟུགས་ཡིན་པས་གློག་ཞགས་ཀྱི་ཐོག་འགོག་པ་སོགས་བཤད་པ་མང་།  ཡང་འཚེར་སར་ཐོན་ཅིང་སྦྲ་ཕུབ་ཚར་རྗེས།  ཁྱིམ་བདག་གིས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྲོལ་ཡོད་ཏེ།  ནང་དུ་གསེར་གྱི་ཀ་བ་མ་ཆག ཕྱི་རུ་དངུལ་གྱི་ཆོན་ཐག་མ་ཆད།  གུང་ཤིང་གཡུ་ཡི་གདུང་མ་མ་ལྷུང་།  མཐའ་བཞིའི་དུང་གི་ཕུར་བ་མ་འབུད།  ལྷས་ཁ་འཕྲག་དགོས། མཚེར་ཁ་དྲོ་དགོས་ཟེར། དེ་ཡང་སྦྲ་ཡི་སྒོ་སྟེང་དང་ཕུགས་སྟེང་ལ་དར་ཆོག་འདོགས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་དེ་ནི་གཙོ་བོ་མི་ཕྱུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གེག་དང་གོད་ཁ་སོགས་འགོག་ཆེད་ཡིན་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་དོ།
མྱིག་རྩ།
མྱིག་རྩ།
མིག་གི་རྩ།   (ཙ)
ལྷ་རུ་རྩེ་
ལྷ་རུ་རྩེ་ནི་རྩིབ་རུས་ཀྱི་སྣེའི་རུས་པ་སྙི་མོའི་མིང་།
ལྷ་རུ་
རུས་ཚིགས་དང་སོགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྲུམ་རུས་ཀྱི་མིང་སྟེ། ཁ་སྐད་དུ་རུས་པའི་ཁ་ཕྲུམ་ཡང་ཟེར
༡༨༨༡ལོ།
༡༨༨༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
མྱེ་ངན།
མྱེ་ངན།
མྱ་ངན། (ཙ)
ལྷ་ང་
པུས་མོའི་རུས་པ་གོར་གོར་འཕང་ལོ་ལྟ་བུ་དེའི་མིང་སྟེ། ཡུལ་སྐད་དུ་པུས་མོའི་འཕང་ལོ་ཟེར། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ keecap ཟེར་རོ། Knee the convex bone in front of the knee joint; the patella.
ཟླ་༡ཚེས་༡༠ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༡༠ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༥༥ཡོད།
སྦི་རག
སྦི་རག་ནི་སྐྱུར་རྩི་ཡོད་པའི་བཏུང་བྱ་ཞིག་རེད།
མྱིད་པ།
མྱིད་པ།
མིད་པ། (ཙ)
མྱིའུ།
མྱིའུ།
མིའུ་སྟེ།  སྤྱིར་མི་གཟུགས་ཐུང་ངམ་ཕྲུ་གུའི་དོན་ལ་གོ་དགོས།  ། (ཙ)
ཤམ་ཕེན་ཆང་།
ཤམ་ཕེན་ཆང་ནི་སྐྱུར་རྩི་ཡོད་པའི་བཏུང་བྱ་ཞིག་རེད།
མྱུར་འགྲོ།
མྱུར་འགྲོ།
འདི་རླུང་དང་རླུང་ལྷ།   བྱ་རྒོད།  སྦྲུལ།   རྟ།   མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་བཅས་ལ་འཇུག
རྔ་བ་བོད་རིགས་ཅང་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་
ད་ལྟའི་མཛོད་དགེ་རྫོང་ནི་སྟག་ཚ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་ཆགས་ཡོད་།ད་ལྟའི་རྫོང་གིང་མིང་ནི་སྔོན་ཆད་ཀྱི་མཛོད་དགེ་ཕྱོགས་བཅུ་གཉིས་ཞེས་པའི་ཚོ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ལས་ཐོགས་པ་ཡིན།
ཝེ་རོ་ནིག་ཅ་ནོ།
ཝེ་རོ་ནིག་ཅ་ནོ་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Véronique Jannot)ནི་༡༩༧༥ལོའི་ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༧ཉིན་སྐྱེས་པ་དང་ཧྥ་རན་སིའི་གཞས་མ་དང་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད།
མྱེ་བཙའ།
མྱེ་བཙའ།
མེ་བཙའ།  མེ་བཙའི་བཅོས་ཐབས་ཏེ་ན་ཟུག་ཡོད་སར་མེ་རྒྱག་པའི་ཐབས་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ནད་གཞི་གསོ་བཅོས་བྱ་ཐབས་ཤིག་ཡིན།  །     (ཙ)
རྣམ་དབྱེ་ལྔ་བ་སོགས་བཤད་པ་
ནས་ལས་གཉིས་ནི་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་བ་འབྱུང་ཁུངས་དང་། དགར་བ་དང་། སྡུད་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས། དང་བོ་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་བ་འབྱུང་ཁུངས་ལ་འཇུག་པ་ནི། གཞི་གང་ཞིག་ལས་གང་བྲལ་བའམ་འབྱུང་བ་སྟོན་པའི་དོན་དུ་འཇུག་ལ། དེ་དག་ཕྲད་རང་དབང་ཅན་ཡིན་གཤིས། སྦྱོར་ཚུལ་རྗེས་འཇུག་གི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནས་ཆར་བབས། ནམ་མཁའ་ལས་ཆར་བབས། ས་གཞི་ནས་ལོ་ཏོག་འཁྲུངས། ས་གཞི་ལས་ལོ་ཏོག་འཁྲུངས། ལྟ་བུ་འབྱུང་ཁུངས་དང་། རྟ་ཐོག་ནས་ལྷུང་། རྟ་ཐོག་ལས་ལྷུང་། སྟན་ནས་ལྡིང་། སྟན་ལས་ལངས། ལྟ་བུའང་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ལ། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་འདི་ལྟར་གསུངས་ལྟ་བུ་ཡང་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ནོ། དགར་བ་ལ། རིགས་དང་། བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགར་བ་བཞི་ཡོད་དེ། དང་བོ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་འདི་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལས་བོད་རིགས་མང་། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ནང་ནས་བོད་རིགས་ནི་མཐོ་སྒང་ལ་གནས། ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་གྱི་ནང་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་མཆོག། ལས་ཐམས་ཅད་ལས་མི་རིགས་རང་གི་དོན་གཙོ། ལྟ་བུ། གསུམ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ལས་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་མི་དེ། སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་ནས་རྩིས་ལ་མཁས་པ་དེ། ལྟ་བུ། བཞི་བ་ནི། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ནང་ནས། རྒྱལ་མཚན་ཅན་ནི་རྣམ་སྲས་སོ། མི་འདི་དག་ལས་རལ་བ་ཅན་ནི་བོད་པའོ། ལྟ་བུ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་དགར་བ་དང་། མང་བར་དགར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེ་བར་དགར་བ། ཉུང་བར་དགར་བ་དང་། དམན་པར་དགར་བའང་ཡོད་དོ། ནས་སྡུད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན། རྒྱལ་ས་ནས་ས་གནས་བར། གཅིག་ནས་བརྒྱའི་བར། ཁྲུན་ཏུའི་ནས་ལྷ་སའི་བར། མཚོ་སྔོན་ནས་ལྷ་སའི་བར། ཁྲུན་ཏུའི་ནས་རྔ་བའི་བར་ལྟ་བུ། ལས་སྡུད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཕལ་མོ་ཆེར་བྱུང་བ་ལྟར། གཟུགས་ལས་སོགས་པ་དང་། མིག་ལས་སོགས་པ། དེ་དག་ལས་སྩོགས་པ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་རིམ་གྱི་བརྡ་དང་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་ནས། ལསྩོགས་པ་ཞེས་པར་ཚེག་མི་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་ལ་སོགས་ཞེས་བརྡ་སྐད་དང་ཡི་གེ་གཉིས་ཀར་ལ་རྐྱང་ལས་རྗེས་འཇུག་ས་མེད་པར་གྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། སློབ་དཔོན་ཐོན་མིས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་གཞུང་སྐབས་ལས་སོགས་པ་ཞེས་ལས་སྡུད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བརྡ་མ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། དགར་དང་སྡུད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། ཞེས་ནས་ལས་གཉིས་དགར་སྡུད་འབྱུང་ཁུངས་གསུམ་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་འཇུག་པར་གསུངས་པ་ཡིན་མོད། དེང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྒྲ་དང་། ཡིག་གཟུགས་གཉིས་ཀ་འགྱུར་བ་སོར་བཞག་བྱེད་ནའང་འདིའི་ལ་ཡིག་སྡུད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དགོས་སྙམ། འོན་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་ཞེས་ལ་སྒྲ་མེད་སྐབས་ཡིག་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས་ཏེ། རྣམ་དབྱེ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྡུས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། མདའ་འཕངས་ནས་ཕོག། ལག་པ་བརྐྱངས་ནས་བཟུང་། ཕྱག་འཚལ་ནས་བཤད་ལྟ་བུའི་ནས་མཚམས་སྦྱོར་དང་། ལྷག་བཅས་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ལྟ་བུའང་འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ཡིན་ནོ།
ལྷག་ཏུ་
བསྣན་ཚིག ལྷག་པར་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། ཚད་གྱི་སྟེང་ནས་སྔར་ལས་ཀྱང་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་དར་བ་ནས་བཟུང་བོད་ཡིག་ལྷག་ཏུ་དྲྭ་བར་དར།
ཟླ་༡ཚེས་༡༢ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༡༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༢པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༥༣ཡོད།
མྱེ་བཙའ་ཕྲ་མོ།
མྱེ་བཙའ་ཕྲ་མོ།
མེ་བཙའ་ཆུང་ཆུང་། །     (ཙ)
མྱེ་བཚ།
མྱེ་བཚ།
གོང་གི་མེ་བཙའ་ཞེས་པ་དང་དོན་གཅིག   (ཙ)
ཟླ་༡ཚེས་༡༡ཉིན་
ཟླ་༡ཚེས་༡༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༣༥༤ཡོད།
བཀྲ་ཕུན།
ཁོ་ནི་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་མདོ་སྟོད་དཀར་མཛེས་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་མཁར་སྒང་གྲོང་ཚོར་སྐྱེས། #
ཚ་ལུ་མའི་ཁུ་བ།
ཚ་ལུ་མའི་ཁུ་བ་ནི་སྐྱུར་རྩི་མེད་པའི་བཏུང་བྱ་ཞིག་རེད།