ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༥ ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གང་སར་མཚན་སྙན་ཆེ་བའི་མཁས་དབང་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་དགོངས་པ་ཞི་བར་གཤེགས་པའི་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་དེ་ཐོན་པ་རེད། ཁོང་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི། རྒྱ་དམར་གཞུང་ནས་ྋཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། ལོ་ཤས་སྔོན་ཏྲེ་ཧོར་ཁུལ་དུ་བྱུང་བའི་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཁ་བྲལ་གཏོང་བ། བོད་རང་བཙན་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱིས་ངན་སྐུལ་བྱེད་མཁན་སོགས་ཀྱིས་ཉེས་མིང་འོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་ནམ་རྒྱུན་བཞུགས་གནས་ཞིང་གསེར་ཝ་ཁ་རི་ཁྲོད་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཉེས་རྡུང་ཚད་མེད་གཏོང་བཞིན་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་དཀར་མཛེས་བཙོན་ཁང་དུ་བཀག་ཉར་བྱས་འདུག་ལ། ཏྲེ་ཧོར་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒན་མཆོག་ལ་རྒྱ་གཞུང་བསྙད་འདོགས་འདྲ་མིན་གྱིས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་བྱུང་མ་ཐག སེར་སྐྱ་མི་དམངས་སྟོང་ཚོ་གསུམ་ལྷག་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་རྒྱ་དམར་སྲིད་གཞུང་ལ། རྒན་མཆོག་གློད་བཀྲོལ་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་འདུག་ཀྱང་གློད་གྲོལ་བཏང་མི་འདུག ཕྱི་ཉིན་སླར་ཡང་སེར་སྐྱ་མི་དམངས་ཁྲི་གཉིས་ལྷག་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་སྔར་བཞིན་ཞུ་བ་ལན་མང་ཕུལ་ཀྱང་གློད་གྲོལ་མ་བཏང་སྟབས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོག་བྱ་དགོས་བྱུང་ཡོད་འདུག བཙོན་འོག་ཏུ་བཞུགས་རིང་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་ཉེས་རྡུང་ཚད་མེད་བཏང་བ་མ་ཚད། ཉིན་བརྒྱད་དང་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་རིང་དམར་ཧྲིང་མ་ཕྱག་གཉིས་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་སྡོམ་བཀྱིག་གིས་གཟའ་བཏུང་སོགས་གང་ཡང་མ་སྤྲད་པར་འདྲི་རྩད་འདྲ་བྱས་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རིང་རྡུང་རྡེག་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་དྲན་པ་འཐོར་བ་སོགས་ཀྱང་ཐེངས་མང་བྱུང་ཡོད་འདུག འཛིན་བཟུང་བྱས་རྗེས་དཀར་མཛེས་རྫོང་ཐོག་གི་བཙོན་ཁང་ཞིག་ནང་དུས་ཡུན་ཙམ་གྱི་རིང་བཀག་ཉར་བྱས་རྗེས་དར་རྩེ་མདོར་ཁྲིད་ནས་བཙོན་ཁང་དུ་ལོ་འཁོར་གཅིག་དང་ཟླ་བ་གཉིས་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རིང་བཀག་ཉར་བྱས་འདུག་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་འབྲིང་རིམ་མི་དམངས་ཁྲིམས་ཁང་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་མི་མཐུན་པ་དུས་བཀག་བཙོན་འཇུག་ལོ་ ༥ ཁྲིམས་ཐག་བཅད་དེ༌། རྒྱ་ནག་ཁྲོན་ཏུའུ་ནས་ལམ་ཐག་ཉེ་བའི་སར་༼དར་ཙོང་མི་དམངས་བཙོན་ཁང་༽ཟེར་བའི་ནང་དུ་ལོ་བཞི་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རིང་བཀག་ཉར་གྱིས་དེར་ཡོད་པའི་བཙོན་པ་ཡོངས་ནས་ཆེས་ནག་ཉེས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བཙོན་པ་ཞིག་རྩིས་ཏེ་སྡུག་སྦྱོར་ཚད་མེད་མྱོང་དགོས་བྱུང་ཡོད་འདུག དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་འགོར་ཞོགས་ཟས་འབྲས་ཐུག་ཙམ་ཀྱང་བཞེས་ལོང་མ་བྱུང་བ་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་དན་ཡཱག་བཙོན་ཁང་ཟེར་བའི་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་བཙོན་ཁང་ཆེ་ཤོས་དུ་གནས་སྤོར་བྱས། ལོ་ངོ་དེ་དག་གི་རིང་རྒྱ་དམར་ནས་རྒན་མཆོག་ལ་ཉེས་རྡུང་དང་ཟས་བཀག་སོགས་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་ཉེས་པ་འདྲ་མིན་བཏང་རྐྱེན། མཐར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་གོང་གསལ་རྒྱ་ནག་དན་ཡཱག་བཙོན་ཁང་ནས་གློད་གྲོལ་གྱིས་རྒྱ་དམར་ཉེན་རྟོག་པས་ནང་དུ་བསྐྱལ་འདུག་ནའང༌། སྐུའི་འཕོ་ཁ་ལ་དཀྲན་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཕོག་ཟིན་ཡོད་འདུག དམར་གཞུང་ནས་དམ་པ་ཁོང་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པ་ནས་ཆོག་མཆན་མེད་པ་གང་བྱུང་གི་ཕེབས་བསྐྱོད་མི་ཆོག་པ་དང༌། མི་མང་ལ་ཆོས་བཤད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་སོགས་ཀྱིས་བཙན་བཀའ་བཏང་ཡོད་འདུག དེ་རྗེས་གཉེན་ཉེ་དང་གྲོང་པའི་འགོ་ཁྲིད་བཅས་ནས་རྒྱ་གཞུང་འབྲེལ་ཡོད་ཚན་པར། རྒན་ཁོང་སྨན་ཁང་ཡག་ཤོས་ཤིག་ལ་སྨན་བཅོས་བྱེད་མཁན་འགྲོ་ཆོག་པའི་ཞུ་བ་ལན་མང་ཕུལ་ཀྱང་ཆོག་མཆན་དུས་ཐོག་ཏུ་མ་སྤྲོད་སྟབས། སྨན་ཁང་དུ་འབྲེལ་བཏུག་བྱ་སྐབས་ནད་གཞི་རྙིང་པ་ཆགས་ཏེ་བཅོས་ཐབས་མེད་པ་ཆགས་ཏེ་མཐར་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༥ དང་བོད་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ཚོུད་ ༧ དང་ཕྱེད་ཐོག་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་ནས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤྱི་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྡུག་གི་སྙོག་ཟིང༌། ཁྱད་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་བཟང་གི་བར་ཆད་མ་ལུས་པ་ཁོ་བོའི་སྟེང་བབས་པ་ཤོག་ཅིག བདག་གི་བདེ་དགེ་མ་ལུས་པ་དེ་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག ཅེས་སོགས་རླབས་ཆེ་བའི་ཐུགས་སྨོན་གནང་སྟེ་ས་གཡོ་བ་དང༌། གནམ་ལ་འཇའ་ཚོན་འཁྲིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་མཚན་མ་དང་བཅས་ཏེ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བཤེགས་ཚུལ་བསྟན། དམ་པ་ཁོང་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ནས་རླབས་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཏྲེ་ཧོར་ཁུལ་དུ་ཆོས་སྲིད་ལམ་སྟོན་གྱི་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུར་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། རྒྱས་པ་དམ་པ་ཁོང་གི་རང་རྣམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་ལ་གཟིགས་ན། བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཆེད་སྐུ་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་བ་བདེན་པའི་ར་འཕྲོད་ཡོང་ངེས་ཡིན། གཞན་ཡང་དམ་པ་ཁོང་གིས་མི་ལོ་ ༢༠ སྔོན་ནས་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་སྐུ་དཔར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་གདན་ཞུས་ངང་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་བའི་ལམ་སྲོལ་གཏོད་ཅིང༌། མི་མང་གྲངས་ལས་འདས་པ་ལ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་རྩ་ྋརྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་ཐུག་པའི་གསལ་བཤད་རྣམ་མང་གནང་ཞིང༌། རྒྱལ་དབང་མཆོག་ལ་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བའི་གླུ་ཚིག་ཏུ། སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་དགུག་ནས། ། སྡུག་གི་མུན་པའི་ནང་དུ། ། མི་ཚེ་ཕལ་ཆེར་ཡོལ་སོང༌། ། ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པ་མ་ཆུང༌། ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་གླུ་ཚིག་མང་པོ་སློབ་གྲྭ་དང་ཡུལ་ལུང་སྤྱི་ནས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འདོན་ཞིང༌། བོད་ཀྱི་གླུ་བ་གྲགས་ཅན་ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་རྩ་བའི་བླ་མའི་སྐད་འཁོར་དུའང་མགྲིན་དབྱངས་བསྒྲགས་ཡོད། དམ་པ་ཁོང་ནི་ཁམས་རོང་པ་ཚ་དར་རྒྱས་དགོན་བྱང་ངོས་ཞིང་གསེར་ཤང་ཆོས་ས་གྲོང་ཆོས་ས་ཚང་དུ་ཡབ་རིན་ཆེན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ཡུམ་ཚེ་འདས་མཁའ་འགྲོ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༢ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། དགོང་ལོ་བཞི་ནས་བན་རྒན་དགོན་དུ་ཁོང་གི་ཨ་མེས་དང་། ཨ་ཁུའི་རྩར་ཀློག་སློབ་པའི་འགོ་ཚུགས་ཀྱང་ལེགས་པོར་མ་ཤེས་པའི་ཚུལ་གསུངས། དགོང་ལོ་བཅོ་ལྔ་༡༩༦༧་ལོའི་སྔ་ཕྱི་ནས་དུས་ཟིང་གི་དཀའ་ཁག་ནང་ནས་ཁུ་བོ་སོགས་ལ་ཀློག་དང་བྲིས་གཟུགས་ཀྱང་ཕྲན་ཚེགས་སྦྱོང་བའི་དུས་གསེང་རྙེད། དགོང་ལོ་ཉི་ཤུ་༡༩༧༠་ཐོག་ནས་ཉིད་ཀྱི་སཁུ་རྒན་བླ་མ་བྱམས་པ་ཆོས་འཕེལ་དང་། ཞང་པོ་དགེ་རྒན་རྟ་མགྲིན་མགོན་པོ་གཉིས་ལ་བསྟེན་ནས་ལམ་རིམ་དང་བློ་སྦྱང་སོགས་ལ་གསོན་སྦྱོང་གནང་། དགོང་ལོ་ཉེར་བཞི་༡༩༧༤་ཐོག་ལ་མཁན་ཨ་ཆུང་ལས་དགེ་ཚུལ་དང་། ཉེར་བདུན་༡༩༧༧་ཐོག་རྫོང་བའི་དགེ་བཤེས་ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས། བླ་མ་དེ་དག་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསོད་ནམས་དབང་གྲགས་སོགས་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་ལས་དབང་ཁྲིད་རྗེས་གནང་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཀ་ཅི་རིགས་དུས་ངན་གྱི་ཀློང་ནས་ལྐོག་ཆོས་སུ་མནོས། དགོང་ལོ་ཉེར་གསུམ་༡༩༧༣་ནས་ཧ་དྷི་ལུང་པའི་རི་ཁར་ལོ་ལྔ་དང་། ཆོས་ས་ལུང་པའི་ནང་དུ་ལོ་གསུམ་སྟེ། ཁྱོན་ལོ་བརྒྱད་ལ་ཉུག་སྲུང་གི་ཚུལ་དུ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལམ་རིམ་སོགས་ལ་ཐུགས་རུས་གནང་ནས་བཞུགས། དགོང་ལོ་སོ་གཉིས་༡༩༨༢་ལྟག་ཞབས་ལ་དགོན་པ་རྣམས་ཉམས་གསོས་འགོ་ཚུགས་པའི་སྐབས་སུ་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་དགོན་པ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུ་རུག་གི་ཚོགས་ཆུང་ནང་དུ་ཞུགས། དར་དགོན་དུ་ཆོས་རྭ་དང་སློབ་གྲྭ་ཟུང་འབྲེལ་ནང་དུ་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལ་ཆོས་དང་རིགས་གནས་སྐོར་དང་། ཁྱད་པར་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་དང་བྲིས་གཟུགས་བཅས་སྩལ་གནང་མཛད། དར་དགོན་ཆོས་རྭ་ནས་དབྱར་ཐོག་གསུམ་ལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་དགོན་ཁག་ཡོངས་རྫོགས་ནས་བསྡུས་པའི་བློ་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་རིག་གནས་གཉིས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་དགེ་རྒན་གྱི་མགོན་བཞེས་གནང་། དེ་ནས་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་དགོང་ལོ་སོ་དགུ་༡༩༩༠་ཡ་མུས་དར་དགོན་ནས་དགེ་རྒན་གྱི་ལན་འགན་མེད་པར་ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་མཁན་ཨ་ཆུང་གི་གོམ་དུ་ཟབ་ཆོས་ཅི་རིགས་པ་གསན་གང་ཐུབ་མཛད་པ་དང་། ཁོང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དགེ་རྒན་རྟ་མགྲིན་མགོན་པོའི་སྐུ་གདུང་བཞེངས་སྒྲུབ་སོགས་ཕྱག་ལས་གཞན་དག་དང་། དེ་ནས་རེ་ཞིག་ཝ་ཁ་རི་ཁྲོད་དུ་གནས་གཡར་དང་ཁང་གཡར་བྱས་ནས་རི་ཁྲོད་དེར་བསྙེན་མཚམས་དང་། ཧོར་ཁོག་སྟོད་སྨད་དང་། རྫ་སྟོད་སྨད་དང་། ཉག་རོང་སོགས་ཡུལ་དགོན་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་ཆོས་དང་རིག་སྲོལ་སོགས་འཆད་སྤེལ་རྒྱ་ཆེན་དང་། དགོང་ལོ་ཞེ་བཞི་༡༩༩༦་ཐོག་རྒྱ་གར་དུ་གནས་བསྐོར་དང་ཆབས་ཅིག་༸གོང་ས་མཆོག་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་ལ་དབང་དང་གདམས་པ་ཅི་རིགས་གསོན། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་སྐུ་ཉིད་ཆོས་པ་རྣམ་དག་དང་ངེས་དོན་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་མཁྱེན་ནས་དམིགས་བསལ་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་ཁ་དང་སྦྲགས་ཐུགས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོ་གནང༌། སླར་ཡང་བོད་དུ་སླེབས་ནས་ལྷ་སའི་ལྕགས་པོ་རི་ལ་རྟ་མགྲིན་བསྙེན་པ་ཟླ་བ་བཞི་བཞུགས་ནས་ཁམས་སུ་འབྱོར། སྔ་ལྟར་དམ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་གྱི་རྒྱུན་སྐྱོང་། དགོང་ལོ་ཞེ་བདུན་༡༩༩༩་ལོའི་ཟླ་བ་༡༠་བའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་རྒྱ་མིས་བོད་དོན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཉེ་འགལ་བར་བརྩིས་ནས་འཇུ་བཟུང་གིས་བཙོན་དུ་ཁྲིམས་ཆད་ལོ་ལྔ་བཅད་ཅིང༌། དེའི་རིང་ལ་དམྱལ་བ་མི་ཡུལ་དུ་འཕོས་པ་ལྟ་བུའི་ཚ་འདྲི་རྡུང་རྡེབ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པ་མྱོང་དགོས་བྱུང༌ཡང༌། ༸གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་ལ་སྨོད་པའི་ཚིག་གི་ཟུར་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཡང་གསུངས་རོགས་མ་བྱས་པས་འདྲི་བརྩད་པ་རྣམས་ཅི་བྱེད་མེད་པར་གྱུར། བཙོན་ནས་གློད་བཀྲོལ་བཏང་རྗེས་ཀྱང་དམ་སྒྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོའི་འོག་ཏུ་གནས་དགོས་བྱུང༌། སྐབས་དེར་ཡང་ཡུལ་ལུང་སྟོད་སྨད་ཀྱི་དད་ལྡན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཧ་ཅང་གསང་སྟབས་ཀྱིས་ཆོས་ཞུ་མཇལ་བཅར་ཡོང་བར་མཇལ་ཁ་དང་འདོད་ཆོས་ཅི་རིགས་བསྩལ། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གང་སར་སློབ་མ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བ་སྐྱོང༌། གསུང་རྩོམ་པོད་ཆེ་ ༡༠ ཕྲག་ཙམ་ཡོད་པ་ལས་མང་པོ་ཞིག་ནི་དེ་སྔོན་ནས་དཔེ་སྐྲུན་ཟིན་ཅིང་། ཡོངས་རྫོགས་ད་ལྟར་པར་རྩ་སྒྲིག་བཞིན་པ་ཡིན། མཐར་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༥ ཉིན་བཙོན་དུ་མནར་གཅོད་ཀྱི་ནད་གཞིའི་རྐྱེན་གྱིས་དགོངས་པ་རྫོགས་སྐབས་རང་ལོ་ ༥༦ རེད། ལྔ་རིག་མགྲིན་མཚོར་འཁྱིལ་བའི་པཎྜི་ཏ༎ མཁྱེན་བརྩེའི་ཆ་རྫོགས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་མཆོག། གློ་བུར་སྒྲ་གཅན་མཆེ་བས་བཙེས་བཞིན་དུ༎ ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་བསྐྱལ་བར་སུ་མི་ཕོངས༎