cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ།
སློབ་གྲྭའི་སློབ་དེབ་གཙོ་བོ་ཁག
༣༩ ལྟ་གྲུབ་ཤན་འབྱེད།
༤༠ སྣང་བ་ལྷར་བསྒྲུབ།
༤༡ དབུ་མ་རྒྱན།
༤༢ དབུ་མ་འཇུག་པ།
༤༣ དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་ལྔ།
༤༥ གཟུར་གནས་དགྱེས་པའི་གཏམ།
༤༦ ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་།
༤༧ གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ།
༤༨ དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་སྐྱེད།
སློབ་གྲྭའི་རིམ་པ།
སློབ་གྲྭ་འདི་ཐོག་མར་དབུ་བརྙེས་ནས་ད་བར་སི་ཁྲོན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་འབྲིང་རིམ་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭ་རུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པས་རིམ་པ་ནི་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་འདྲ་བར་འབྲིང་རིམ་རེད། སྤྱི་ལོ༡༩༨༦ ལ་ ༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་སྐུ་དངོས་སློབ་གྲྭར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་སྐབས་སློབ་གྲྭའི་རིམ་པ་སྤར་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་རུ་བསྒྱུར་ཐུབ་དགོས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་བསྩལ་མོད་ད་བར་ལམ་དུ་མ་སོང་། ད་ལྟ་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་མཉམ་ལས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་སྦྱོང་རྒྱུགས་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་ཡུན་ལོ་གཉིས་ཅན་གྱི་གཙོ་བོར་ཆེད་སྦྱོང་ཚན་ཁག་༼ ཆེད་ཚན།༽གི་འཛིན་གྲྭ་དང་། ཞོར་དུ་དངོས་གཞི་ཚན་ཁག་༼དངོས་ཚན།༽གི་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བཞིན་པ་རེད།
ཀ་ཤིའི་གྲོང་
ཀ་ཤིའི་ཡུལ་ཞེས་པ་གྲོང་ཁྱེར་ཝ་ར་ཎ་སི་ཆགས་སའི་ཡུལ་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་ཅིང་། དེ་ནས་ཐོན་པའི་རས་ལ་ཀ་ཤི་ཀའི་རས་ཟེར། ཞིབ་པར་གོང་གསལ་ཀ་ཅི་སྒོང་ཤུན་མ་ཞེས་པ་དེར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཁམས་གསུམ་ཟངས་ཁང་གླིང་
ཁམས་གསུམ་མི་ལྡོག་སྒྲོལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་པར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྫོང་གྲུག
རྫོང་གྲུག་ནི་ལུས་རྩལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ལོ་རྒྱུས་བྱུང་གོང་གི་དུས་མཚམས།
ལོ་རྒྱུས་བྱུང་གོང་གི་དུས་མཚམས་ནི་ལོ་རྒྱུས་མ་བཀོད་གོང་གི་དུས་ཀྱི་དུས་མཚམས།
ཀ་ཤིའི་གུར་ཁང་
(ཀ་ཤི་ཀའི་གུར་ཁང)ཀ་ཤིའི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་རས་ལས་འཚེམ་བཟོ་བྱས་པའི་གུར་ཞེས་པའི་དོན། བོད་ས་གནས་སུ་གུར་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་བཟོ་བའི་ལམ་ལུགས་ནི་སྔར་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སྐབས་ནས་དར་སྲོལ་ཆེ་ཞིང་། གུར་ཆེ་བའི་ནང་མི་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཤོང་བ་ནས་ཆུང་བ་ལ་མི་གསུམ་བཞི་ཤོང་བའི་བར་ཡོད། གྱི་དབྱིབས་ལ་ལྡིང་གུར་རྟ་གཟུགས་མ་དང་། ལྕོགགུར། དམག་གུར། སྦྲ་གུར་བཅས་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། ལྡིང་གུར་རྟ་གཟུགས་མ་ནི་གུར་གྱི་སྟོད་ཆ་རྒྱ་ཕིབས་དང་འདྲ་བར་ངོས་གཉིས་གྲུ་བཞི་དང་། ལོགས་གཉིས་གྲུ་གསུམ་ཡིན་ཅིང་། གཤམ་ཆ་གྲུ་བཞིར་བྱས་པའི་མདོ་སྦུག་གཉིས་དང་། མདོ་ལ་ཡོལ་སྒོར། གུར་གྱི་སྟེང་དུ་ཆར་ཁེབས། འགོ་སྣམ་དང་རས་ཚོས་སོགས་ཀྱི་བབས་ལྷེ་རྒྱན། སྤྲོས་རྒྱས་བསྡུས་སྣ་ཚོཀས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ལྕོག་གུར་ནི་གུར་གྱི་དབྱིབས་བང་སོ་ཟླུམ་པོའི་དབྱིབས་ལྟ་བུ། ནང་གི། དཀྱིལ་དུ་ཀ་བ་གཅིག་ལས་མེད་པ་དང་། འགའ་ཞིག་ནང་། དུ་ཤིང་དྲ་བ་བསྣོལ་མ་བསྒྲིགས་པའི་གུར་སྒྲོམ་ལ་ཕྱི་ནས་རས་དང་ཕྱིང་པའི་གུར་གཡོགས་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ལ་། ཟེར། དམག་གུར་གྱི་ངོས་གཉིས་གྲུ་བཞི་དང་ལོགས་གཉིས་གྲུ་གསུམ། ནང་དུ་ཀ་བ་ཡས་མས་གཉིས་དང་། སྟེང་དུ་གུར་གདུང་བཅས་སྟོད་སྨད་སྒྲིགས་བཤིག་བྱེད་རྒྱུཡོད་པ་དེ་རིགས་དམག་དཔུང་དང་། འགྲུལ་པ་ཕྱོགས་ཐོན་སྐབས་འཁྱེར་སྟབས་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན། སྦྲ་གུར་ནིའབྲོག་ཁུལ་དུ་སྡོད་པའི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་རྩིད་པལས་འཐགས་པའི་སྦྲ་ལས་བཟོས་པའི་གུར་ཞིག་སྟེ། དབྱར་དུས་ཆར་པ་དང་དགུན་དུས་ཁ་རླུང་འགོག་ཐུབ་ཅིང་། ཚ་བ་ཆེ་སྐབས་བསིལ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། པ་ཞིག་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
པ་ག་ཏ
པ་ག་ཏ
ཁའི་ནང་དུ་འབྲུམ་བུ་གང་
ཁ་ཐོར་ལྕེ་ཐོར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པའི་རྣམ་ཐར།
༅།།ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པའི་རྣམ་ཐར་བཞུགས་སོ།།
བེ་རི་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
ཐག་འགྲོས།
ཐག་འགྲོས་ནི་ལུས་རྩལ་གྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
གངས་རི་
དུས་གཏན་དུའམ་དུས་བཞིར་ཁ་བ་བསོགས་ནས་ཆབ་རོམ་ལྟར་ཆགས་པའི་རི་བོའི་མིང་། Snow Moutain 雪山
ཀ་སོ་རི་བ་
འདི་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འདི། ཡི་ལོ་རྒྱུས་རགས་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པའི《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》ཤོག་གྲངས༢༩༣་ལས། ཡི་དམ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་ཞིག་ཡིནགསུངས་པ་ཙམ་ལས་ཞིབ་ཆ་མི་གསལ།
གངས་ཏེ་སེ་
གངས་ཏེ་སེ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་མངའ་རིས་སར་ཡོད་པའི་གངས་རི་ཞིག་ཏེ། ཁྱད་དུ་འཕག་པས་གནས་མཆོག་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།
ཁམས་གསུམ་མི་ལྡོག་སྒྲོལ་གྱི་གཙུག་ལག་ལྷ་ཁང་
ཁམས་གསུམ་ཟངས་ཁང་གླིང་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཞིང༌། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བཙུན་མོ་ཚེ་སྤོང་བཟའ་མེ་ཏོག་སྒྲོན་གྱིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ལྟེ་བར་དཔེ་བྱས་ནས་བཞེངས་པ་སྟེ། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ལྕགས་རིའི་ཕྱི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། ལྷ་ཁང་ལྟེ་བ་ཐོག་སོ་གསུམ་ཡོད་པའི་སྟེང་ཐོག་ལ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མི་བཞི་རྒྱབ་སྤྲོད་ལྟ་བུ། སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ཁྲོ་བོ་གཉིས་བཅས་རྡོར་དབྱིངས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ཆ་ཚང་འཇིམ་སྐུ་ལ་ཕྲ་རྒྱན་ཡོད་པ། བར་ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་སངས་རྒྱས་མ་ཆགས་པདྨའི་སྤྱན་པད་སྡོང་གི་ཁར་བཞུགས་པ། གཡས་གཡོན་ལ་སེམས་དཔའ་བཞི་དང་སེམས་མ་བཞི། ཁྲོ་བོ་ཀང་དང་ཀིང་གཉིས་འཇིམ་སྐུ་ལ་ཕྲ་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ། སྐོར་ཁང་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་བལྟས་སུ་ཞི་ཁྲོ་དམ་པ་རིགས་བརྒྱའི་ལྡེབས་བྲིས་བལ་བྲིས་རྙིང་མ། འོག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོར་ཇོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོག་ཚད་མ། གཡས་གཡོན་དུ་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད། ཁྲོ་བོ་གཉིས་བཅས་འཇིམ་སྐུ་ལ་ཕྲ་རྒྱན་མང་པོ་ཡོད་པ། དེའི་མཐའ་བསྐོར་གྱི་སྐོར་ཁང་ཁ་ཕྱི་བལྟས་ནང་བལྟས་གཉིས་ཀར《བཀའ་ཐང》ནང་གསལ་བ་བཞིན་གྱི་ལྡེབས་བྲིས་རྣམས་བལ་བྲིས་རྙིང་མ། དབུ་རྩེར་གཡུ་རྩི་ཅན་གྱི་རྒྱ་ཕིབས་བཅས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་སྔོན་ཀ་ཐོག་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་དབུས་གཙང་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཉམས་ཆག་མེད་པར་བསྡད་ཡོད་ཚུལ་དམ་པ་དེས་མཛད་པའི《དབུས་གཙང་གནས་བསྐོར་ལམ་ཡིག》སྡེ་དགེ་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༡༠༣ནས༡༠ ༤བར་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་
དེ་ཡང་འདོད་ཁམས། གཟུགས་ཁམས། གཟུགས་མེད་ཁམས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ས་དགུ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཁམས་ལུས་འཚོ་བའི་ཟས་འདོད། མཐུན་པའི་གྲོགས་འདོད། བརྟེན་པའི་གནས་འདོད་པ་ཙམ་དུ་མཐུན་པས་ན་གཅིག་གོ གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་གཅིག་ཀྱང་དགའ་བདེའི་བསམ་པ་མི་འདྲ་བས་དེ་དག་ལ་རེ་རེ་སྟེ་བཞི། གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་ལ་སྙོམས་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བས་ས་བཞི་སྟེ་དགུའོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀཱ་མ་ཅནྡྲ་
གནའ་རབས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་བམ་གྷ་ལར་(དེང་སང་གི་རྒྱ་སྐད་དུ་མང་ཅ་ལ་ཟེར)ཙནྡྲའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཅུ་དགུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་རབས་བཅུ་བཞི་པ་ཡིན་ཞིང་། ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང》སྐབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་མཛད---་་འཕྲིན་རྒྱས་པའི་སྐབས་རྒྱལ་པོ་འདི་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པར་གསུངས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཁའི་ཡུའན་ལོ་
རྒྱ་ནག་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་མི་རབས་བཅུ་པ་ཐང་ཞོན་ཙུང(唐玄宗)གིས་ཧྭ་ཤང་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་ཕབ་པ་ལྟར་དེ་སྔོན་སུས(隋)རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་མི་རབས་དང་པོ་སུས་ཝེན་ཏིས(隋文帝)ཀྱི་དུས་སུ་ཧྭ་ཤང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་ཆག་ལ་སླར་ཡང་འབྱིན་འཇུག་ཐོག་གསར་དུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཁ་སྣོན་བྱས་པའི་དཀར་ཆག་གི་མིང་སྟེ་བམ་པོ་ཉི་ཤུ་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་ཡིག་གི་བསྟན་འགྱུར་ནང་དུ་བཞུགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཚེ་སྐབས་
དེའི་ཚེ་དང་། དེའི་དུས་དང་། དེའི་སྐབས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚེ་དང་དུས་དང་སྐབས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་དུས་ཙམ་སྟོན་པ་ལ། ལ་དོན་རྣམས་གོང་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ལས། བྱ་བ་དང་དགོས་པ་དང་། གཞི་གཞན་ཞིག་ལ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་གནས་པ་སྟོན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་སྟོན་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་སླའོ། དཔེར་ན། གནས་དུས་སུ། དེང་སྐབས་སུ། རྒྱན་ཆགས་སུ། ཉིན་འགའ་རུ། གནའ་སྔ་མོ་རུ། དུས་ཚོད་དང་བོ་རུ་ཚོགས་འཚོགས། དུས་ཚོད་ལྔ་བ་རུ་གྲོལ། ཉིན་འགར། གནའ་སྔ་མོར། དུས་ཚོད་དང་བོར། དུས་ཚོད་ལྔ་བར་གྲོལ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྲོལ། རྟག་ཏུ་དྲན་ཤེས་བསྟེན། ཉི་ནུབ་ཏུ་ཚོགས་གྲོལ། སྐབས་ཀུནད་ཏུ་དོགས་ཟོན་བྱེད། ཉིན་གོང་དུ། ཉིན་ཕྱེད་དུ། དཔྱིད་དུས་སུ་ས་བོན་འདེབས། སྟོན་དུ་ཞིང་བརྔ། མཚན་དུ། དུས་གཞན་དུ། སྔོན་དུ། རྒྱུན་དུ་དཔེ་ལྟས་བྱེད། ལོ་གསུམ་དུ་བསྐྱར་སྦྱོང་བྱས། དབྱར་དུ་མེ་ཏོག་མང་། ཉི་ཤར་དུ་སླེབས། ཕྱེད་ཡོལ་དུ་ཐོན། གནའ་དུས་ན། དེང་སྐབས་ན། དེ་དུས་ན། དུས་གཅིག་ན་འདི་མཐོང་། ཉི་ནུབ་ན་སླེབས། ཉིན་གུང་ན་ཐོན། ལོ་གསུམ་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱས། གནའ་དུས་ལ། དུས་ཚོད་དང་བོ་ལ། དེ་དུས་ལ། ཉིན་འགའ་ལ། ཉི་ནུབ་ལ། སྔ་དྲོ་ལ། ཉིན་ཕྱེད་ལ། ཕྱེད་ཡོལ་ལ་ཐོན། ཕྱི་ལོ་ལ། ལོ་གསུམ་ལ། ལོ་ལྔ་ལ་བཟོ་གྲྭ་དུ་མ་ཞིག་གྲུབ། ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། དེ་ལྟར་ལ་ཡིག་ནི་སུ་སོགས་ལ་དོན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ཡང་ལས་སོགས་དོན་ལྔ་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་འཇུག་པ་གོང་གི་དཔེ་བརྗོད་རྣམས་སུ་བཀོད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྩ་བར་ཡང་། བཞི་བ་དགུ་བ་དངོས་ཀྱང་སྟེ།། ལས་དང་ཆེད་དང་རྟེན་གནས་དང་།། དེ་ཉིད་ཚེ་སྐབས་ལ་སྒྲ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།།
ཝིན་ཆིའང་
ཝིན་ཆིའང་
ཟངས་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས།
ཟངས་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་ནི་
བླེཀ་པིངཀ་
བླེཀ་པིངཀ་ (Blackpink, 블랙핑크) དང ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ། Girl group ལྟ་ཀློག་ཚོགས་ཆུང
མེ་ལྕེབས།
མེ་ལྩེབ་ནི་སྲིན་འབུ་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ལྕགས་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས།
ལྕགས་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་རབས་ནི་
ལྗི་བ།
ལྗི་བ་ནི་སྲིན་འབུ་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཁའི་ཡུའན་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁའུ་ཁའུ་
རྒྱ་ནག་ནས་བོད་དུ་ལས་དོན་ལ་ཕེབས་པའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་སྐད་ཧའོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་གདངས་དཔོན་ཉམས་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ན། ཁའོ་དང་ཁའུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཐོན་པ་དེ་རང་བོད་སྐད་ཐོག་བྲིས་པ་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
པེ་རུ་ཐེ།
པེ་རུ་ཐེ་ངམ་བྷེ་རི་ཁྲི་(ཨ་རབ་སྐད།:بيروت; ཕ་རན་སིའི་སྐད།:Beyrouth)ནི་ལེ་པ་ནོན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཁར་ཁ་
གཤམ་གྱི་ཁལ་ཁ་ཚོ་པ་བདུན་ཞེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལ་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མ་ཁ།
མ་ཁ
བསེ་སྦྲང་།
བསེ་སྦྲང་ནི་སྲིན་འབུ་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཀ་པ་
ཀ་ཐོ་ ཀ་པ་ནི་ཀ་ཁའི་རིམ་པ་ལྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཐོ་ཡིག་གི་མིང་། དཔེར་ན། དེབ་ཀ་པ་ནས་ཨ་བ་ཚང་མ་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་དུ་བཅུག་ཡོད་ལྟ་བུའོ།
ཁར་གོང་སྲིན་ཟན་
ཨི་ཁུང་མང་པོ་ཡོད་པའི་རྡོ་དཀར།
ཁར་གོང་
དཀར་གོང༌། རྡོ་སྨན་ཞིག
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀ་གཡེལ་
ཀ་གཡེལ་ནི་བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་དང་པོའམ་ ཀ འདིའི་མིང་ཡིན།
ཁར་པོར་
འཁར་ཕོར། རྫ་ཕོར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁའུའི་བྲག་རྫོང་
ཀླུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་གྱི་མཆན་དཔྱད་རགས་བསྡུས།སྐབས་འདིར་འབྲོམ་སྟོད་ཁའུ་བྲག་རྫོང་ཞེས་འཁོད་འདུག་པ་ཡོངས་གྲགས་སུ་འབྲོམ་ཐོད་གཉན་མགོན་ཕུག་ཅེས་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་མཇུག་ཏུ་བྱོན་པའི་གཉན་ལོ་ཙཱ་བ་དར་མ་གྲགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཁང་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེན་བཞུགས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ཅིང༌། སྒྲུབ་ཁང་དེ་ས་སྐྱའི་ཁའུ་བྲག་རྫོང་དང་ཁྱད་མེད་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྩོམ་པ་པོས་མིང་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཡིན་པ་ལས་ཁའུ་བྲག་རྫོང་དངོས་ནི་ས་སྐྱའི་བྱང་ངོས་ཀྱི་ལུང་པའི་ཕུར་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རྟ་བླ།
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ་རགས་ཙམ་གླེང་པ།
རྟ་བླ་ནི་སྲིན་འབུ་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད།
ཀཱ་མ་རཱུ་པ་
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ནང་ཚན་ཞིག་སྟེ། བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་འདོད་པའི་གཟུགས་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ཡིན་ཚུལ《ས་བོད་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚིགམཛོད》ལས་གསལ། བཙན་པོ་པཎྜི་ཏས་མཛད་པའི་《འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད》ལས། རང་རེའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡར་ལུང་གཙང་པོ་དེ་ལྷོ་ནས་ཀོངཔོ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འབབ་པའི་ཁུལ་དེར་གྱི་རི་ཝརྟའི་ཡུལ་ཡོད་ཅིང་། ཡུལ་དེ་ལ་ཆ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དབུས་ཀྱི་ཆ་ལ་གོ་ཧ་རི་དང་། ཀམ་ཚ་རངྒ་གཉིས། ཤར་གྱི་ཆ་ལ་ཨ་སམ་གྱི་ཡུལ། ནུབ་ཀྱི་ཆ་ལ་ཀཱ་མ་རཱུ་པའི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པའི་དབང་གིས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཡུལ་གསུམ་ཀའི་སྤྱི་མིང་ལ་ཀཱ་མ་རཱུ་པའི་ཡུལ་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས། གནས་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གྲས་ཀྱི་ཀཱ་མ་རཱུ་པའི་ཡུལ་དངོས་ནི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གྷོ་ཧ་ཊ་ནས་ལེ་དབར་བཅུ་བདུན་ཙམ་སོང་བ་ན། ཤར་རྩ་མཆོག་གྲོང་ངམ་མ་ཧཱ་མུ་ནིར་འབོད་པ་དེ་ཡིན་པ་དང་། ས་གནས་དེར་སྔོན་དུས་སུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་གནས་ཡིན་ཞེས《རྒྱ་གར་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ལམ་ཡིག》ཅེས་པ་ལས་གསུངས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཁར་རྩ་ཁོ་ཤེད་
འདམ་ཁུལ་ཅོག་རྩེ་ལ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་རྩ་ཐང་ཞིག་གི་མིང་ཡིན་འདུག་ཀྱང༌། དེང་སང་ས་གནས་གང་དུ་ཡོད་པའི་དཔྱད་གཞི་མ་རྙེད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀཱ་ལི་
ཀཱ་ལི་ནི་བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་དེས་ཀཱ་ལི་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་ཡོངས་བྱང་ཆུབ་པ་ཤེས་ལྟ་བུ།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར
ཤང་དྲིལ།
ཤང་དྲིལ་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
ཀ་ཀོ་ལ་
རྩི་ཤིང་ཞིག་གི་འབྲས་བུའི་མིང་ཡིན། ཆེ་བ་སྟར་ཁ་ཙམ། དབྱིབས་འཇོང་ཟླུམ་དང་ཤུན་པར་གཉེར་མ་མང་ཞིང་ནང་ལ་ལ་བོན་གྱིས་བཀང་ཡོད། ཟས་ཀྱི་བྲོ་བ་འབྱིན་བྱེད་བྲོ་རྫས་དང་སྨན་བྱེད་ཆོག། 草果  amomum
ཀཱ་རི་ཀ་ལྔ་བཅུ་
བསྟན་འགྱུར་ནང་ཡོད་པའི་འདུལ་བའི་གཞུང་ཞིག་གི་མིང་སྟེ། མཛད་པ་པོ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པར་བཞེད་ཅིང་། མཁས་པ་མང་པོས་གཞུང་འདི་ཁ་ཆེའི་སློབ་དཔོན་དགེ་འདུན་བཟང་པོས་མཛད་པར་གསུངས། ཁ་བྱང་དུ《འཕགས་། པ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དགེ་ཚུལ་གྱི་ཚིག། ལེའུར་བྱས་པ་ལྔ་བཅུ་པ》ཞེས་འཁོད་ཅིང་། ནང་དོན་ནི། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤང་བྱ་རྩ་བ། བཞི་དང་། བླང་འདས་སོ་དྲུག་གི་ཉེས་པ་དང་ཕྱོགས་། མཐུན་གྱི་ཉེས་པ་སོ་སོའི་ངོ་སྤྲོད་བཅས་ཞིབ་པར་གསུངས། ཡོད། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་མུ། ནེ་ཝརྨ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སྣ་ནམ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་། བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡིན། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་པོད[སུ]པའི་མགོར་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་
ཟླ་བ་དང་སྐར་ཁྱིམ་གྱི་མིང་གི་རེའུ་མིག
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུས་འཁོར་ལས་ལོ་རེའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་སོ་སོར་ཉི་མ་སྐར་མའི་ཁྱིམ་གང་དུ་གནས་པའི་ཆ་རེ་རེར་ཁྱིམ་རེ་རེར་རྩིས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་གཟའ་གཞན་བརྒྱད་པོ་ཡང་རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་གནས་པའི་ཁྱིམ་ལ་རྒྱུ་བའི་དུས་ཡུན་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ཁྱིམ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང༌། རྒྱུ་སྐར་ཉེར་བདུན་ནི་གཟའ་དགུ་པོ་སོ་སོའི་རྒྱུ་ཚུལ་གསལ་བར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་ཡིན་པས་ན་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྐར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་དང་ཉི་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། གཟའ་དགུ་པོ་ནི་སྐར་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྒྱུ་བ་པོ་ཡིན་ཅིང༌། སྐར་མ་ཉེར་བདུན་པོ་གཟའ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མཚོན་པའི་རྟགས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་སྐར་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་བ་པོ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་མིན་པ་མ་ཟད། དེང་སང་གི་གནམ་རིག་ཐོག་སྐར་མ་ཉེར་བདུན་པོ་ལ་བརྟན་སྐར་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་རྒྱུ་སྐར་ཡིན་པའི་བཤད་སྲོལ་མེད།
ཀ་ཅི་
རས་ཆ་ཞིག་གི་མིང་། A type of fabric
ཀ་ཅ་
➀ ནོར་རྫས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། ཀ་ཅ་གསོག་འཇོག་། ཀ་ཅས་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ། ➁ འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། སྣོད་ཀ་ཅ་ཡོངས་རྫོགས་ཁྱིམ་དུ་བསྒྲིགས་ལྟ་བུ།
ཚོང་ལས།
ཚོང་ལས་ནི་ཚོང་ཟོག་ཉེ་མཁོ་བྱེད་པའམ་འཛད་སྤྱོད་མཁན་ལ་ཞབས་འདེགས་བཞུ་ཆེད་འཆར་འགོད་བྱེད་མཁན་གི་ཚོགས་པ་ཞིག
ཁ་ལའོ་ཊ་མོ་ནེ།
ཁ་ལའོ་ཊ་མོ་ནེ་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Claude Monet)ནི་ཧྥ་རན་སི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
ཀ་ཏོ་ར་
གཞོང་བ་ལྟ་བུའི་ཟས་སྣོད་ཅིག་གི་མིང་སྟེ། ཤེལ་གྱི་ཀ་ཏོ་ར་ཤིང་ཏོག་གིས་ཁེངས། the basin which made of glass full of fruits. ཟངས་ཀྱི་ཀ་ཏོ་ར་འབྲི་མར་གྱིས་བཀང་། the copper basin filed with yak butter. Basin, bowl
ཁྲིན་ཀོན་ཆུས།
ཁྲིན་ཀོན་ཆུས་‎
ཀ་རྟེན་
ཀ་བའི་རྟེང་བ་བརྟན་པོ་དང་མ་རུལ་བ་བྱེད་པའི་རྡོ་ལྟ་བུ།
རྒྱ་སེ།
རྒྱ་སེ་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
པྱོཏྲུཝིཙེ།
པྱོཏྲུཝིཙེ(Piotrowice)ནི་ཕོ་ལན་ཡི་གྲོང་ཚོ་ས་རེད།
ཁང་མིག་
ཀ་མིག་དང་དོན་གཅིག
ཀ་པེན
葫芦'gourd,calabash, cucurbit'ཀ་པེད་ ལོ་གཅིག་སྐྱེ་བའི་རྩི་ཤིང་ཞིག་གི་འབྲས་བུའི་མིང་ཡིན། ཤུན་ཁོག་མཐུག་ལ་སྲ་བའི་གནའ་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྣུམ་ནག་གི་སྣོད་བྱས། འཇང་ས་དམ་དུ་དེའི་སྣེ་གཉིས་ལ་ཨུ་ཁུང་བརྟོལ་ནས་རོལ་ཆས་བྱེད།
འདམ་གཞུང་རྫོང་།
འདམ་གཞུང་རྫོང་‎‎
ཆུ་པད་མ།
ཆུ་པད་མ་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
མི་རིགས་རིང་ལུགས།
མི་རིགས་རིང་ལུགས་ནི་
གསལ་བཤད།
མི་རིཊ་རང་གི་ཁེ་ཕན་གང་ལས་ཀྱང་མཐོ་བར་འཛིན་པ།
དམག་དོན།
དམག་དོན་ནི་
ཝིན་སན་ཝན་ཀའོ།
ཝིན་སན་ཝན་ཀའོ་ནི་ཧོ་ལན་གྱི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
སྙེ་མོ་རྫོང་།
སྙེ་མོ་རྫོང་‎‎‎
མེ་ཏོག་བྲག་སྤོས།
མེ་ཏོག་བྲག་སྤོས་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
ཧྥུ་རོན་སི་སི་ཀོ་ཀོའོ་ཡ།
ཧྥུ་རོན་སི་སི་ཀོ་ཀོའོ་ཡ་(སེ་པན་སྐད།: Francisco Goya)ནི་ཞི་པན་ཡ་གྱི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
སྟག་མའི་མེ་ཏོག
སྟག་མའི་མེ་ཏོག་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
བསམ་གཏན་བཞི་བ་
བསམ་གཏན་བཞིའི་ནང་གསེས། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་སྐྱོན་དུ་རྟོགས་ནས་བཏང་སྙོམས་ཅན་ཏེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་རྫོགས་པ་སོགས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་པའི་སྐྱོན་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་། གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅས་ཆ་ཤས་སམ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བསམ་གཏན་ལ་ཟེར།
རྒྱས་འགྲེལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་སྐྱོན་དུ་རྟོགས་ནས་བཏང་སྙོམས་ཅན་ཏེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་རྫོགས་པ་སོགས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་པའི་སྐྱོན་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་། གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅས་ཆ་ཤས་སམ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ལ། དཔལ་བརྩེགས་ལོ་ཙཱ་བས། བཏང་སྙོམས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་བ་སྟེ། འོག་མའི་བདེ་བ་ཡོད་ན་དེའི་ཟླས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འབྱུང་བས་བདེ་བ་དེ་ཡང་སྤང་ངོ་ཞེས་བདེ་བ་སྤངས་པས་དེའི་ཟླས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཅན་ཏེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས།
མཐར་གནས་སྙོམས་འཇུག་དགུ་
བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་སྙོམས་འཇུག ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། ཅི་ཡང་མེད་པ། སྲིད་རྩེའི་སྙོམས་འཇུག འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཅས་དགུའོ། །
པ་བུ་ལོ་པི་ཀ་སོ།
པ་པུ་ལོ་པི་ཀ་སོ་(སེ་པན་སྐད།: Pablo Picasso)ནི་ཞི་པན་ཡ་གྱི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག
ubgjifjijfivjifjgijfigfgjifjifigjijfijgijifj
ད་དུང་གཟིགས།
categoria
ཀཱ་ལ་རིའི་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་གྲུབ་
རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་བསྟན་པ་ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་བའི་དར་ཆེན་དྲུག་གི་ནང་ཚན་རོང་པོ་ལྗགས་ནག་པ་དགེ་འདུན་རྒྱལམཚན་གྱིས་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་འབྲུག(༡༤༡༢)ལོར་བཏབ་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། ཐོག་མར་མགོན་པོ་གུར་དང་བྲམ་གཟུགས་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་བཞུགས་པའི་མགོན་ཁང་ཙམ་བཞེངས། རྗེས་སུ་ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་འགྲོམགོན་བསྟན་པ་རིན་ཆེན་གྱིས་བྱམས་སྐུ་བཞུགས་པའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་གནང་ཐོགརིམ་བཞིན་སློབ་མ་ཡང་སློབ་དང་། ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་མང་པོ་གསར་བཞེངས་མཛད་པ་ཡིན། ཀིརྟི་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་སྐབས་རི་ཁྲོད་དེར་གྲྭ་པ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཡོད་ཅེས་རི་ཁྲོདའདིའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྡོ་སྦིས་
རྡོ་སྦིས་་ཡུལ་ནི་རྨ་ཡུལ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེད་པའི་བར་མ། རྨ་ཆུའི་ལྷོ་ཕྱོགས། ལུང་བའི་ལྷོ་བྱང་རིང་ལ་ཤར་ནུབ་དོག སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༣༢་ཡས་མས། གཞུང་ཆུ་བྱང་དུ་བབས་ཏེ་རྨ་ཆུ་དང་འདྲེས། བྱང་མ་གཏོགས་ཕྱོགས་གསུམ་དུ་མགོ་གཡའ་དང་རྫ། སྐེད་བྲག་དང་སྤང་ལས་གྲུབ་པ། ལྕགས་རི་ལྟར་རི་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་ཤར་དུ་མཚོ་ནག་སྟོང་རི་རྒྱ་མོཀ༼རྒ་མོ༽། ལྷོར་ཨ་མྱེས་ད་རྒྱལ་སྤུན་གསུམ། ནུབ་ཏུ་ཨ་མྱེས་གུང་ཡེ་དང་། ཡན་ལག་གི་རི་ཕྲན་གཉིས་ལ། ཨ་མྱེས་དཔལ་མཁར་དང་། ཨ་མྱེས་ཁྱུང་རྩེ་སོགས་ཀྱིས་སྐོར་བ། སྟོང་རི་རྒྱ་མོ་དང་གནས་རི་ཏན་ཏིག་བར་ནས་རྨ་ཀླུང་ཕྱུག་མོ་ཤར་དུ་བྱམས་པ་འབུམ་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་དྲག་ཏུ་འབབ། ཀ་ཆུ་མཁར་རྙིང་ཡུལ་དེའི་ཤར་ལྷོར་སྤྱི་ལེ་བརྒྱད་ཅུའི་མཚམས་དང་། ལྷོ་རུ་ཕྱོགས་བཅུ་གཉན་ཆེན། ལྷོ་ནུབ་ན་གཡུང་དྲུང་མཁར་རྙིང་། ལར་ཁ་བྱང་གཏད་ཀྱི་ལུང་བ། ཤར་ནུབ་ཀྱི་རི་བརྒྱུད་ནས་ཐང་གཤོངས་སུ་ཟུག་པའི་རི་ཕྲན་དག་ནི་སྟག་གི་རི་མོ་དང་འདྲ་ལ། ཡུལ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན། ནུབ་ཀྱི་རི་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ངོས་དག་ཏུ་ནགས་ཚལ་ཆུང་ཆུང་ལ། གསོམ་ཤིང་དང་སྟག་ཤིང་། གླང་མ། སྨན་རྩྭའང་འགའ་རེ་ཡོད། ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་ཟུག་པའི་རི་ཕྲན་དག་ནི་ས་དམར་ཡིན། གཞུང་ཆུའི་གཡས་གཡོན་གྱི་གཞོང་དང་རི་ཕྲན་དག་གི་བར་གསེང་ན་རྡོ་སྦིས་དུ་ཁ་སྟོང་། སྡེ་བ་ཉེར་གསུམ། མི་གྲངས་གཅིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཙམ། སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་གནས་ཡོད། རི་དྭགས་གནའ་བ། དགོ་བ། ཤྭ་བ། གླ་བ། གཅན་ཟན་སྤྱང་ཀི ཝ། གཡི། ཕྱུགས་སྲོག་འབྲི་གཡག མཛོ་མཛོ་མོ། བ་བ་མོ། རྟ་དྲེལ་བོང་གསུམ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་། རོང་འབྲོག་འདྲེས་མར་གནས། ཤར་གྱི་འདམ་རིའི་མགོ་དང་ལུང་སྟོད་མཚམས་དག་རི་མ་དང་། ནུབ་ཀྱི་རི་འདབས་དམའ་ས་དང་། གཞུང་ཆུའི་གཡས་གཡོན་རྣམས་ཆུ་མ། འབྲུ་རིགས། གྲོ ནས། སྲན་གསུམ། སྲད་མ། ཤིང་ཏོག་གི་རིགས་ཉུང་། མཁར་ཤུལ་རྙིང་བ་བཞི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་མཁན་ཉུང་།
ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་སྐབས་དགྲ་བཅོམ་ལྔ་བརྒྱས་བཞེངས་པའི་མཆོད་རྟེན་ནི་ལུང་བའི་སྨད་སྟོད་དུ་གནས། ་ནང་སོའི་རྒྱུད་པ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་ཤེས་མཁན་ཉུང་། མི་རྣམས་ནི་རྟབ་བེ་རྟོབ་བེ། ཚབ་བི་ཚུབ་བི། ཡུལ་སྐད་ལ་བརྡ་རྙིང་མང་བས་རིན་ཐང་ཆེ། ཆོས་ལུགས་ནི་བོན་༼གདོད་བོན༽དང་དམ་ཆོས་འདྲེས་མར་བྱེད། ཧ་ལམ་སྡེ་རེ་ལ་དགོན་རེ་ཡོད། དེ་དག་ལ་སྒོམ་གྲྭ་དང་སྒར་དུ་འབོད། བླ་མ་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཧ་ཅང་དཀོན། གྲྭ་བ་རྣམས་གྲོང་ཆོག་བདའ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཐུས། སྒམ་པ་ལ་མཐོང་མེད། ཕྱུག་པོ་ལ་དབང་ཐང་ཆེ། འགྲན་སེམས་ཆེ། གདོང་ན་འཛུམ་མེད། ཕ་ཡུལ་དུ་འདུག་མཁན་ནི་འདྲ་མེད་དུ་རྩི། ཤེས་ཡོན་པ་རྣམས་འཆི་ཁར་མ་གཏོགས་ཕ་ཡུལ་དུ་མི་ལོག ཆོས་གོ་མཁན་ཉུང་ལ་རྨོངས་དད་ཆེ། བྱིས་པའི་རྒྱུགས་ལྷ་ལ་བཅོལ། ཤ་མེད་པར་སྐུ་རིམ་མི་བྱ། སྨྱུང་གནས་ནི་ཡོང་སྒོ་བཟང་བོ་རྩི། མ་བྱིན་ལེན་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་རྩི། དུ་འཐེན་དང་ཆང་འཐུང་མང་། རྡོ་རྩིག་བཟོ་ལས་སྐད་གྲགས་ཆེ། སྙིང་ཆུང་། ཡུལ་དུ་ཕྱིའི་དགྲ་བྱུང་ནའང་མ་གོ་ཁུལ་བྱེད། རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་ན་ངོ་ཚ་རྩི། ཕྱི་ཡོང་མགྲོན་པོ་ལ་ཡོལ་ནས་འགྲོ བུད་མེད་ལོ་ཆུང་གི་གདོང་མི་སྟོན། འགྱིག་ལྭ་གྱོན། གཡུ་རྫུན་དང་བྱུ་རྫུན་རྒྱན་དུ་འདོགས། མནའ་མ་རིན་གྱིས་ཉོ། གཞན་སྐྱོན་གསང་ཁུལ་གྱིས་གླེང་། ས་བོན་དང་མཉམ་དུ་ཞིང་ལ་དུག་འདེབས། བོད་ཟས་ལས་དེང་རབ་ཀྱི་ཟས་ཡག་པར་རྩི། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་འགའ་རེ་འཁྲུངས་མྱོང་། ༼མུ་འགོད༽
ལ་དོན་རྣམས་ལས་ན་ལ་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་གཞན་
དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལ་དོན་རྣམས་ལས། ན་ལ་གཉིས་འཇུག་ཚུལ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། ན་ཡིག་ནི། དམིགས་ཀྱིས་འབྱེད་པ། རྒྱུ་མཚན་། རྒྱུ་མཚན་དོན་གྱིས་བསྟན་པ། ཚིག་ཕྱི་མའི་དོན་ཚིག་སྔ་མའི་བསྟན་བྱ་དང་འགལ་བར་སྟོན་པ། འོས་པར་དཀའ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པ། འགལ་དང་མི་འགལ་སྟོན་པ། སྨོན་པའི་གཞི་སྟོན་པ། ཐ་ཚོམ་གྱི་གཞི་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ལས།
ཁལ་ཁ་ངག་དབང་མཁས་གྲུབ་
ཁལ་ཁ་སོག་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དགེ་བཤེས་མཚན་སྙན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་ཕག(༡༧༧༩)ལོར་སོག་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས། སྐུ་ན་གཞོན་དུས་ཁལ་ཁ་ཁུ་རེ་དགོན་ཆེན་དང༌། དབུས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་སེ་འབྲས་གང་རིགས་ཤིག་ཏུ་བཞུགས་ནས་མུ་མཐུད་སློབ་གཉེར་གནང་ཞིང༌། ཞོར་ལ་འོན་རྒྱལ་སྲས་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་དང༌། ཁྲི་ཆེན་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས། དེ་མོ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མམོཁྲི་ཆེན་དགེ་འདུན་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་བླ་མ་དམ་པ་མང་པོའི་དྲུང་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མཐའ་ཡས་པ་གསན་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དད་འདུས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་རེ་འདོད་དང་མཚམསཔའི་ཆོས་གསུངས། ཁལ་ཁ་དགོན་ཆེན་ཀྱེ་རྡོར་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་དང་ཚོགས་ཆེན་གྱི་མཁན་པོ་མཛད། དགུང་ལོ་ང་དགུ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་བྱ(༡༨༣༧)ལོར་སྐུ་གཤེགས། གསུང་རྩོམ་པོད་ལྔ་ཁལ་ཁར་ཤིང་དཔར་ཡོད་ཅིང་དཀར་ཆག་ནི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དཔེ་མཛོད་དཀར་ཆག་ནང་གསལ། རྣམ་ཐར་གྱི་སྐོར། དམ་པ་དེ་ཡི་ཞལ་སློབ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་རབ་འབྱམས་པསམཛད་པ་ཁ་བྱང་དུ《དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངག་དབང་བློ་བཟང་མཁས་གྲུབ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་འཁྲི་ཤིང》ཞེས་འཁོད་པ་ཤིང་དཔར་ལ་ཤོག་གྲངས༦༣ཡོད་པ་ཞིག་དམ་པ་དེ་ཡི་གསུང་འབུམ་པོད་ཀ་པའི་ནང་དུ་བཞུགས།
ལ་དོན་རྣམས་ལས་ན་ལ་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་གཞན་
གཉིས་པ་རྒྱུ་མཚན་ནི། དཔེར་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་ན། མི་རྟག་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱུ་ཡོད་པ་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་ལྟ་བུ་ཚེ་སྐབས་ལའང་འཇུག་གོ།
ཁལ་ཁ་ངག་དབང་མཁས་གྲུབ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ལ་དོན་རྣམས་ལས་ན་ལ་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་གཞན་
གསུམ་པ་རྒྱུ་མཚན་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན། གཞན་ལ་གནས་དེར་དུ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་དངོས་སུ། འདིར་མེ་མེད་ན་དུ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ན་ཡིག་གིས་དུ་བ་ཡོད་པར་མེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དོན་གྱིས་སྟོན་པའོ།
བཞི་བ་ཚིག་ཕྱི་མའི་དོན་ཚིག་སྔ་མའི་བསྟན་བྱ་དང་འགལ་བར་སྟོན་པ་ནི། འདི་སྔོན་སློབ་སྦྱོང་ལ་མི་དགའ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ད་ནི་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཤེན་ཏུ་སྤྲོ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་འདུག་གོ། འདི་སྔོན་བླུན་པོ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ད་མཁས་པར་གྱུར་འདུག། གང་དུ་མཚེའུ་ཡོད་པ་དེ་ན་ཆུ་ཡོན་པ་ཡིན་ན། ཐང་འདི་ནི་ཆུས་དབེན་པའི་ཐང་ངོ་། ལྟ་བུའོ།
ལྔ་བ་འོས་པར་དཀའ་བའམ་མི་འོས་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི། དཔེར་ན། མཁས་པས་ལོག་བཤད་བྱེད་ན། བླུན་པོས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔ་མ་འོས་པའི་ཚིག་གིས། ཚིག་ཕྱི་མ་དེའི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་པས་ན། ཕྱི་ཚིག་ངེས་པར་འབྱེད་པའང་ཟེར། མཁས་པས་ལོག་བཤད་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་པར་འཛིན་པ་ལ། མི་འོས་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན། དེ་ལས་ལྡོག་པ་སྔ་མ་འོས་པའི་ཚིག་གིས་། ཕྱི་མའི་ཚིག་དོན་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི། བླུན་པོས་ཡི་གེ་ཤེས་ན་མཁས་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ལྟ་བུའོ།
བདུན་པ་སྨོན་པའི་གཞི་ནི། དཔེར་ན། བདག་མཁས་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་། ལྟ་བུའོ།
བརྒྱད་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཞི་ནི། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་དེ་བཤད་ན་འགྲིག་གམ་མི་འགྲིག ངས་སློམ་སྦྱོང་ཧུར་བརྩོན་བྱས་ན་མཁས་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར། ལྟ་བུའོ།
ལ་ཡིག་ལྷག་བཅས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ནང་དུ་འགྲོ་ལ་ཟས་ཟ། ལྟ་བུའོ།
ཁལ་ཁ་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་
ཡོངས་གྲགས་སུ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་རྗེ་ཟེར། མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སོག་རིགས་ཀྱི་དགེ་བཤེས་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་སོག་ཡུལ་དང་བཅས་པར་མཚན་སྙན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་ཡོས(༡༨༠༧)ལོར་ཁལ་ཁའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས། ཁུ་རེ་དགོན་ཆེན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང་རིག་གནས་གསན་བསམ་ལ་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་མཛད། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུར་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་རྟ(༡༨༤༦)ལོར་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་ངག་དབང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མཛད་པའི《གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ》ནང་གསལ་བའི་དཀའ་གནད་ཁག་ལ་མཆན་འགྲེལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་མཛད། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ས་ལུག(༡༨༥༩)ལོར《མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ》དང༌། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ལྕགས་བྱ(༡༨༦༡)ལོར《དབུ་མ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ》བཅས་བརྩམས། དུས་སྐབས་མི་གསལ་ཡང་《འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དང་སྒོ་མང་གི་ཡིག་ཆའི་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཕྱོགས་བཀོད་བློ་གསལ་དགའ་སྟོན》ཞེས་པ་མཛད་པ་རྣམས་བློ་གསལ་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་གཞུང་ཆེན་མང་པོར་ལྟ་བའི་མེ་ལོང་དང༌། བློ་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དགུང་ལོ་ཇི་ཙམ་བཞུགས་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ད་ཕན་ལག་ཏུ་མ་སོན་པས་བྲི་མ་ནུས་ལགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཐང་ག
ཐང་ག Thangka  唐卡
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ལས། རྒྱལ་བོ་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ་རྒྱ་བཟའ་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་ལྷན་དུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་བཟོ་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་བོད་དུ་དྲངས། ཕན་ཚུན་སློབ་མ་དང་བཟོ་རྩལ་པ་མངགས་པར་གསུངས། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་བཞེངས་སྐབས་དར་ཐང་ཆེན་མོ་གསུམ་བཞེངས་པ་ལས་བོད་ལ་རྒྱལ་བོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གོང་དུ་ཐང་ག་བཞེངས་སྲོལ་དར་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ། བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་བྲིས་ལུགས་ལ་སྨན་ཐང་ལུགས་དང་ཀརྨ་སྒར་ལུགས། བལ་བོའི་ལུགས། བྱིའུ་སྒང་ལུགས། མཁྱེན་བརྩེ་ལུགས་བཅས་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། ཐང་ག་ལ་རིགས་དགར་ན་སྐྱ་ཐང་དང་། ཚོན་རྫོགས། ཐང་ནག མཚལ་ཐང་། གསེར་ཐང་། གོས་སྐུ། གོས་སྐུ་འབུར་མ། འཚེམ་ཐང་། འཐག་ཐང་། མུ་ཏིག་གི་ཐང་ཀ ཕྱིས་སུ་དར་བའི་ཆུ་རིས་མ། ཕྱི་གླིང་ལུགས་ཀྱི་འབུར་ཚུགས་ཅན་སོགས་ཡོད་པ་རེད།
འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་
འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང༌། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་བཅུ་བདུན་ཏེ། སྔ་མ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ནི་ནོར་ལྷ་བརྒྱད་དང་དྲག་པོ་བཅུ། ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་དང་ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་ཏེ་ཉེ་དབང་སོ་གཉིས་དང་ལྷ་དབང་བརྒྱ་སྦྱིན་བཅས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། ཕྱི་མ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་བཅུ་བདུན་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་གནས་གསུམ། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་གནས་གསུམ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་གནས་གསུམ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་གནས་བརྒྱད་བཅས་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་བདུན་ལ་གནས་པའི་ལྷ་བཅུ་བདུན་ཡོད། དེ་རྣམས་སོ་སོའི་གྲངས་འདྲེན་དང་ངོས་འཛིན་སྐོར《མངོན་པ་མཛོད》ཀྱི་གནས་གསུམ་པའི་ནང་གསལ།
ཐང་ག
ངོ་སྤྲོད་
ཐང་ག་དངོས་བཤད་པའི་ཐོག་མར། ཐ་སྙད་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། དུས་ནམ་དང་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུས་བོད་དུ་ཐང་ག་བཟོ་སྲོལ་དར་བར་རགས་ཙམ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས། ཐ་སྙད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཐད་འགྱུར་ཡིན་ལ། དེའི་སྲོལ་ཡང་རྒྱ་ནག་ནས་བྱུང་བར་བཤད་མོད། ཁོ་བོས་དེ་སྔོན་ཡིད་རྟེན་དུ་རུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་བཙན་མ་མཐོང་བས་འདི་ནི་འདི་འོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་ཞུམ་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་སྣང་སྟེ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་ཁག་ལས། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་ཀྱི་དུས། བློན་པོ་མགར་གྱིས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་ལྷན་དུ། ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་བཟོ་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེ། སྨན་དཔྱད་ཆེན་མོ་དང་། རྩིས་ཀྱི་པོར་ཐང་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱང་བོད་དུ་དྲངས། ཕན་ཚུན་སློབ་མ་དང་བཟོ་རྩལ་པ་མངགས་སོ་ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་བཞེངས་སྐབས་དར་ཐང་ཆེན་མོ་གསུམ་བཞེངས་ཚུལ་བཤད་ལ། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སི་ཐང་ཞེས་ཀྱང་པྲི་སྣང་མོད་སྒྲ་འགྱུར་ལ་སི་ཐང་དང་། དོན་འགྱུར་ལ་དར་ཐང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་དཔྱད་དོ།། གང་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གོང་དུ་བོད་ལ་ཐང་ག་བཞེངས་སྲོལ་དར་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ།།
རིག་འཛིན་འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོ།
གཏེར་སྟོན་ལས་འཕྲོ་གླིང་པའམ་རིག་འཛིན་འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོ་དང་སྔགས་འཆང་ཧཱུྃ་ནག་མེ་འབར།
ཐང་ག
ལོ་རྒྱུས།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་པོ་ཁག་ལས། རྒྱལ་བོ་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས་སུ། བློན་པོ་མགར་གྱིས་རྒྱལ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་ལྷན་དུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་བཟོ་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེ། སྨན་དཔྱད་ཆེན་མོ་དང་།རྩིས་ཀྱི་པོར་ཐང་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱང་བོད་དུ་དྲངས། ཕན་ཚུན་སློབ་མ་དང་བཟོ་རྩལ་པ་མངགས་སོ་ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་བཞེངས་སྐབས་དར་ཐང་ཆེན་མོ་གསུམ་བཞེངས་ཚུལ་བཤད་ལ། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སི་ཐང་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྣང་མོད་སྒྲ་སྒྱུར་ལ་སི་ཐང་དང་།དོན་སྒྱུར་ལ་དར་ཐང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་སྙམ།གང་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་བོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གོང་དུ་བོད་ཐ ང་ག་བཞེངས་སྲོལ་དར་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །
འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་
​རྒྱས་འགྲེལ། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང༌། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་བཅུ་བདུན་ཏེ། སྔ་མ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ནི་ནོར་ལྷ་བརྒྱད་དང་དྲག་པོ་བཅུ། ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་དང་ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་ཏེ་ཉེ་དབང་སོ་གཉིས་དང་ལྷ་དབང་བརྒྱ་སྦྱིན་བཅས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། ཕྱི་མ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་བཅུ་བདུན་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་གནས་གསུམ། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་གནས་གསུམ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་གནས་གསུམ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་གནས་བརྒྱད་བཅས་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་བདུན་ལ་གནས་པའི་ལྷ་བཅུ་བདུན་ཡོད། དེ་རྣམས་སོ་སོའི་གྲངས་འདྲེན་དང་ངོས་འཛིན་སྐོར《མངོན་པ་མཛོད》ཀྱི་གནས་གསུམ་པའི་ནང་གསལ།
ཐང་ག
དབྱེ་བ།
ཐང་ག་ལ། སྐྱ་ཐང་དང་། ཚོན་རྫོགས། ཐང་ནག མཚལ་ཐང་། གསེར་ཐང་། གོས་སྐུ། གོས་སྐུ་འབུར་མ། འཚེམ་ཐང་། འཐག་ཐང་། མུ་ཏིག་གི་ཐང་ག ཕྱིས་སུ་དར་བའི་ཆུ་རིས་མ། ཕྱི་གླིང་ལུགས་ཀྱི་འབུར་ཚུགས་ཅན་སོགས་ཡོད་པ་ལས། སྐྱ་ཐང་ནི། རས་གཞི་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་སྐྱ་རིས་བྲིས་ཟིན་པ་དང་ཐོག་མར་ཚོན་གྱིས་གནམ་ས་དབྱེ་བར། མཐིང་དང་ཡང་ན་རམ་གྱི་ཁ་ཆུ་དྭངས་མས་ནམ་མཁའ་མདངས། དེ་ནས་སྤང་གི་ཁ་ཆུ་དྭངས་མས་ས་གཞི་མདངས། དེ་ནས་རྒྱབ་ནས་མདུན་གི་རིམ་པ་བཞིན་ཚོན་བྱུག་ལ། མདངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བྱས་ཤིང་བྱུག་ཚོན་སླ་ཞིང་དྭངས་བ་སྐྱ་ཐང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ཚོན་རྫོགས་ནི། སྐྱ་རིས་གྲུབ་ཟིན་པ་དང་མཐིང་སྐྱ་གར་སླ་རིམ་པ་གསུམ་ཡན་དུ་སྦྱོར་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འོག་ནས་གྱེན་དུ་རིམ་བཞིན་ཚོན་མ་སྐམ་ཙམ་དུ་རློན་མདངས་ཀྱིས་ཚོན་སྐྱ་བ་ནས་གར་བར་གར་སླའི་མཚམས་མི་མངོན་པར་བྱ། ས་གཞི་ལའང་སྤང་སེར་གྱི་སྤང་སྐྱ་སོགས་ཀྱིས་གོང་བཞིན་བྱ། བྱུག་ཚོན་སྐྱ་ཐང་ལས་གར་ཞིང་མཐུག་པས། སྣུམ་ཞིང་བཀྲག་མདགས་ཆེ་བ་ཚོན་རྫོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ།།
ཐང་ནག་ལ་གཉིས་ཏེ།
རས་གཞིར་སྣག་ལེགས་པར་བྱུག་པའི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་རི་མོ་ཉམས་དང་ལྡན་པ་བྲིས་པ་ལ། སྤྱན་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་རི་མོ་གཞན་ལ་ཕལ་ཆེར་ཚོན་གཞན་མེད་པ་ཞིག་དང་། ཡང་རས་གཞི་གོང་ལྟར་ལ་སྐུ་ཤ་དང་མེ་ཏོག་དཀར་དམར་སོགས་རེ་འགའ་ལ་ཚོན་སླ་ཞིང་སྙོམས་པར་བྱུག གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚོན་གྱིས་རེ་རེ་བཞིན་མདངས་ཁོ་ནས་གྲུབ་པར་བ། དེའི་སྟེང་དུ་གསེར་བཟང་པོས་བཅད་ལེགས་པར་དྲངས་ནས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཚོན་དྭངས་ལ་གསལ་བ་ཚོན་ལྡན་གྱི་རྭ་ཤེལ་ལ་བལྟས་པ་དང་མཚུངས་པ། སྣུམ་ཞིང་བརྗིད་ཆགས་པ། བཅད་རིས་གྲིམ་ཞིང་མཉེན་པ། གོས་ཆེན་གྱི་རི་མོ་སོགས་ལ་ཞིབ་ཚགས་ཆེ་བ་རིན་ཆེན་དང་པོའི་འོད་ཀྱིས་མིག་མདོག་འཕྲོག་པ་སྟེ། གོང་གི་ཐང་ག་རིགས་གཉིས་ལས་འགྲོ་སོང་དང་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བས་སྔོན་གྱི་བྱ་གསུམ་གྲག་ལ་སོགས་རིན་ཐང་དང་ལྡན་པའི་ཐང་ག་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་གོང་དུ་སྨྲས་པ་བཞིན་བྲིས་པའི་ཐང་ནག་ཡིན་པར་སྣང་། བྱ་གསུམ་གྲག་ནི། དཔྱིད་ཀའི་ཁུ་བྱུག་ཐོག་མར་གྲག་པ་ནས་ཕྱིར་ལོ་དེ་དུས་ཀྱི་བར་དུ་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ཞིག་བྲིས་པ་ལ་བ་གཅིག་གྲག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལྟར་བརྩིས་པའི་ལོ་གཉིས་བྲིས་པ་ལ་གཉིས་གྲག་དང་། ལོ་གསུམ་བྲིས་པ་ལ་བྱ་གསུམ་གྲག་སྟེ་བྱ་གསུམ་གྲག་གི་ཐང་ག་ཞེས་པ་དེ་དོན་དུ་ཐང་ག་འདི་བཟོ་བོ་མཁས་པས་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མས་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་གསུམ་དུ་བྲིས་ནས་གྲུབ་པའི་རྟེན་འགངས་ཆེན་ཞིག་གོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།། ཐང་ནག་སྔ་མ་ནི་ཁྲོ་བོ་དང་སྲུང་མ་སོགས་བྲིས་ན་རྔམས་བརྗིད་ཆེ། ཕྱི་མ་ནི་ཞི་དྲག་གང་ཞིག་བྲིས་ཀྱང་རུང་ལ། ཞི་བའི་སྐུ་དྭངས་ཤིང་མཛེས་པ་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་རྔམས་ཤིང་བརྗིད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།
མཚལ་ཐང་ནི།
རས་གཞི་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་མཚལ་ལེགས་སྙོམ་པར་བྱུགས་པའི་ཐོག་གསེར་གྱི་རི་མོ་ཐང་ནག་གི་བཅད་རིས་དང་མཚུངས་པ་བྲིས་པ་དེ་ཡིན།
གསེར་ཐང་ལ་རྣམ་པ་མང་སྟེ།
རིགས་ལྔ་དབུ་རྒྱན་སོགས་པ་ཏྲ་རིགས་ཀྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་དང་། ན་བཟའི་གོས་ཆེན་གྱི་རི་མོ་དང་། སེང་ཁྲིའི་པ་ཏྲ་དང་། ཁང་བཟང་གི་རྒྱ་ཕིབས་སོགས་གསེར་ལས་བྱས་ཤིང་། གཞན་ཐམས་ཅད་ཚོན་ཐང་དང་མཚུངས་པ་དང་། མཚལ་ཐང་ལས་ལྡོག་སྟེ་རས་གཞིའི་སྟེང་དུ་གསེར་ལེགས་པར་བྱུག་པའི་སྟེང་། མཚལ་ལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱིས་རི་མོ་ཉམས་དང་ལྡན་པས་གྲུབ་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི། ལྗོན་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ལས་གཞན་གྱི་ཚོན་ཕལ་ཆེར་གསེར་བྱུགས་པའི་སྟེང་དུ་མཚལ་གྱི་རི་མོ་བྲིས་པ་སོགས་རྒྱས་བསྡུས་དང་ཚུལ་ནི་ཡོན་བདག་སོ་སོའི་འབྱོར་བ་ལ་བསྟེན་ནས་བཞེངས་པའོ། །དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། རྒྱུ་གསེར་དང་མཚལ་ལེགས་གཙང་སྤང་གཙང་མཐིང་ལ་སོགས། རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པའི་བཟོ་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དཀོན་ཞིང་རིན་ཐང་ཆེ་བ་དང་། གསེར་ཐང་འབྲི་མཁན་གྱི་བཟོ་བོ་ནི་ལག་རྩལ་མཐོ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ངེས་པ་སྟེ་ལྷ་བཟོ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ལ་ནི་གསེར་ཐང་འབྲིར་འཇུག་མི་སྲིད་པས། ཕལ་ཆེར་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཚད་མཐོན་པོ་ལྡན་པ་དང་། གསེར་ཐང་དེ་ཉིད་ཐང་ག་མང་པོའི་གྲལ་དུ་བཤམས་ན། སྣུམ་བརྗིད་ཀྱིས་ཐང་ག་གཞན་དག་གི་བཀྲག་མདངས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་དོ།།
ཁྱབ་ཁོངས།
བོད་ཀྱི་ཐང་ག་ཕུད་ད་དུང་བལ་ཡུལ་དང་སོག་པ། འབྲས་ལྗོངས།  འབྲུག་ཡུལ་སོགས་ལ་ཡང་ཡོད།
སྨན་ཐང་ལུགས།
སྨན་ཐང་པའི་བྲིས་རྒྱུན་ནི་བོད་ཁུལ་དུ་དུས་རབས15པའི་འཇུག་དུས་སུ་དར་ཁྱབས་ཆེ་བའི་རི་མོའི་བྲིས་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་ལ། ལུགས་འདིའི་སྲོལ་འབྱེད་པ་སྨན་ལྷ་དོན་འགྲུབ་ནི་ལྷོ་བྲག་སྨན་ཐང་དུ་སྐུ་འཁྲུང་པས་སྨན་ཐང་ལུགས་ཞེས་ཀུན་ལ་གྲགས་ཤིང་། སྨན་ལྷ་དོན་འགྲུབ་ནི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་མ་ཟད་་་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཚད་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་པ་བརྩམས་ནས་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་བསྐྱངས། བྲིས་རྒྱུན་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་ཐིག་ཚད་ནན་ལ་ཐིག་རིས་ཞིབ་ཅིང་ཉམས་འགྱུར་དོད་པ་དང་། ཚན་སྣ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་གསལ་ཆ་ཆེ་ལ་ཡིད་གར་འོང་བ་ཞིག་ཡིན། དུས་རབས17པའི་ནང་གཙང་ཁུལ་གྱི་ལྷ་བཟོ་གྲགས་ཅན་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོས་སྨན་ཐང་བྲིས་རྒྱུན་རྙིང་པ་ཤུལ་འཛིན་དང་ལེན་ཆ་སོར་བཞག་ཐོག་ཁྱད་ཆོས་མི་འདྲ་བའི་སྨན་ལུགས་བྲིས་རྒྱུན་གསར་པ་སྲོལ་གཏོད་མཛད་ཡོད།
ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ལུགས།
ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ལུགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་འདི་ནི་དུས་རབས16པའི་སྨད་ཆར་བྱུང་ཞིང་དུང་རབས17པའི་རྗེས་ནས་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་། ཆབ་མདོ་སོགས་ཁམས་ཁུལ་གཙོ་བྱས་ནས་དར་བ་ཡིན། སྲོལ་འབྱེད་མཁན་ནམས་མཁའ་བཀྲིས་ཀྱིས་སྨན་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་ཚུགས་གཞི་རྩའི་ཐོག་རྒྱ་གར་ཤར་ལིའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་གིས་ཟུར་བརྒྱན་སོགས་ཀྱིན་ཐབས་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་གསར་དུ་བཏོན་པའི་རི་མོའི་བྲིས་རྒྱུན་ཞིག་དང་། རྗེས་སུ་ཆོས་བཀྲ་ཤིས་དང་། ཀར་ཤོད་ཀརྨ་བཀྲིས། ཀརྨ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་ཡིན། སྒར་བྲིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་སྐུ་ཉམས་མཚར་ཞིང་ན་བཟའི་ལྷུག་ཆ་མཛེས་ལ་བཅད་མདངས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ། རྒྱབ་ལྗོངས་སུ་རྒྱལ་སྲོལ་ཞིབ་བྲིས་རི་མོའི་ཡུལ་ལྗོངས་འབྲི་ཐབས་ལ་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཚོན་མདངས་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་སྲབ་ཅིང་འཇམ་ལ་བཅད་དང་གསེར་རིས་ཀྱི་བཅད་ཁ་ཕྲ་བ་བཅས་ཀྱིས་མི་རྣམས་ལ་མཚར་སྣང་དང་མཛེས་ཉམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་སྟེར།
བལ་བོའི་ལུགས།
སྤྱི་ལོ་དུས་རབས7པའི་སྔ་གཞུག་ཏུ་ནང་བསྟན་དར་འགོ་ཚུགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཁུལ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་དགོན་སྡེ་ཁག་བཞེངས་ལ། སྐབས་དེར་དགོན་སྡེའི་ནང་གི་སྡེབས་རིས་དང་འཇིམ་བཟོ་བརྐོས་དཀྲོལ་སོགས་ཕལ་ཆེར་བལ་པོ་དང་རྒྱལ་ནང་གི་བཟོ་བས་བཟོས་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་དེ་ལ་ལད་མོ་བྱས་ནས་བྱུང་བའི་བྲིས་རྒྱུན་བཅས་ལ་བལ་པོའི་བྲིས་རྒྱུན་ཞེས་གྲགས། བལ་པོའི་བྲིས་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་འགྱུར་དང་ཁྱད་ཆོས་གཙི་བོ་ནི་དབུས་ཀྱི་དྲ་མིག་ཆེན་པོའི་ནང་གཙོ་ལྷ་དང་མཐའ་འཁོར་རྣམས་སུ་དྲ་མིག་ཆུང་ངུ་མང་པོའི་ལྷ་མགྲོན་རྣམས་འཁོད་ཡོད། ཐིག་རིས་སྟབས་བདེ་ཞིང་བྲིས་ཚུགས་ཐད་འགྱིང་ཉམས་མཉེན་ཆ་དེ་ཙམ་མེད་པ། གོས་གཡོག་སྲབ་ཅིང་སྟབས་བདེ་ཅན། རྒྱན་ཆན་རྣམས་ལེབ་རྫོབ་ལྗིད་ཆ་ཅན་གྱི་ཚོར་སྣང་ཡོད་ལ་གཞི་ཚོན་མཐིང་ངམ་མཚལ་གྱི་ཐོག་རི་མོ་གསལ་ལ་མི་གསལ་བ་མང་པོ་བྲིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།
མཁྱེན་བརྩེ་ལུགས
མཁྱེན་བརྩེ་ལུགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་ནི་དུས་རབས15བའི་དུས་འགོར་གོང་དཀར་སྒང་སྟོད་པ་མཁྱེན་བརྩེ་ཆེན་མོས་གསར་གཏོད་གནང་བའི་རི་མོའི་ལུགས་ཞིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་ལྷོ་ཁ་དང་གཙང་ཁུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ལ། གོང་དཀར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ལྡེབས་རིས་ཁག་ཅིག་ཁོང་གི་ཕྱག་བཟོ་ཡིན་པར་གྲགས། བྲིས་རྒྱུན་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་བྱིའུ་སྒང་པའི་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་སྐུའི་བཀོད་སྟངས་སོར་བཞག་ཐོག་ལྷ་སྐུའི་བྲིས་ཚུགས་དང་བཞིན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་རང་གི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་གསར་དུ་བསྣན་ཏེ་བཟོ་རྒྱུན་མི་འདྲ་བ་ཞིག་མཛད་ལ། ཁྲོ་བོ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་བྲིས་པར་ཉམས་རྩལ་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་ཐོན་ཞིང་། བརྗོད་བྱའི་ཉམས་གསལ་དོད་ཅིང་བརྗིད་ཆགས་ཡིད་གར་འོང་བ། སྐུའི་འགྱིང་སྟབས་དང་རྣམ་འགྱུར་མཛེས་ཤིང་སྟངས་སྟབས་བདེ་ཞིང་འཁྱུག་པ། ཚོན་མདངས་གསལ་ཁ་ཐོན་ཞིང་ཚགས་ཞིབ་པ། རྒྱན་རིས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤིང་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་ངོ་མཚར་བའི་སྣང་བ་སྟེར།།
www.kalsangdawa.com
དྲོད་ཚད་
དྲོད་ཚད་ནི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞིག་སྟེ་ལུས་ཚ་དྲང་གང་བྱུང་གི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ།
ཤིང་པད་མ།
ཤིང་པད་མ་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་
བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་དཔེར་ན། ཡིད་ཀྱི་དྲད་པ། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ། གངས་ཀྱི་རི། ཞག་གི་ཁ་ཟས། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད། འབྲས་ཆན་གྱི་ཟས། གསེར་གྱི་བུམ་པ། ཤེལ་གྱི་སྣོད། བགྲོད་དགའ་བའི་ལམ། པགས་པའི་གོས། ལྟ་བུ།
སྦྱིན་པ་ཚོགས་པ།
སྦྱིན་པའི་རྩར་འཛིན།
ཆབ་སྲིད་དང་ཆོས་ལུགས་གང་ལ་ཡང་མངའ་གཏོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་ལ། མི་སྒེར་གྱི་སྙན་གྲགས་ལ་ཐེ་གཏོགས་མེད། ཡིན་ན་ཡང་སྦྱིན་པས་ཁྲིམས་སྲིད་ལ་བརྩི་སྲུང་དང་། ཆོས་ལུགས་ལ་གུས་བཀུར། སྲོལ་རྒྱུན་ལ་དང་ལེན། སྐྱེ་ཁམས་ལ་སྲོང་སྐྱོང་བྱེད་པ་ཡིན། སྦྱིན་པའི་ཁྱད་ཆོས།
སྨན་པ་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན། མ་བུ་བདེ་སྲུང་ཤེས་བྱ་གསབ་སྦྱོང་། བདེ་ཐང་སློབ་གསོ། སྡེ་གླིང་ཞབས་ཞུ་དང་ཁོར་ཡུག་གཙང་སྦྲ། དབུལ་སྐྱོར་གནོད་སྐྱོབ། སྦྱིན་པའི་དགོས་པ།
སྐྱེ་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུན་སྲིང་ལས་གཞི་སྒྲུབ་པ་བརྒྱུད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྡེ་ཁུལ་འཕེལ་རྒྱལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ། སྦྱིན་པའི་འདུན་མ།
གཞི་རིམ་ཞིང་འབྲོག་དམངས་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་དང་ཚེ་སྲོག་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་དང་དབུལ་ཕོངས་ཇེ་ཉུང་གཏོང་བ། སྦྱིན་པའི་རྩ་བའི་རིན་ཐང་།
རྩིས་གཉེར་ལས་དོན་གནད་དུ་བཟུང་ནས་ནོར་དོན་སྒྲིག་གཞི་འཐུས་ཚང་གཏོང་བ། ༢༠༠༦ལོ་ནང་བཟུང་ལོ་བཞིན་ཞིང་ཆེན་དམངས་སྲིད་སྡེ་ཁག་གིས་གཏན་པའི་རྩིས་གཉེར་ཁང་ནས་རྩིས་གཉེར་ཞིབ་བཤེར་ལས་དོན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད། སྦྱིན་པའི་ལས་ཚན་དོ་དམ་དང་རྒྱུན་སྲིང་།
སྦྱིན་པའི་ལས་ཚན་གང་ཡིན་ནའང་ཕན་ཡུལ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རང་མོས་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་གྱི་ལོ་ལྔ་རེའི་ཇུས་ཆེན་ནང་དུ་ཡོད་མེད་ལ་བསྟུན་པ་དང་། ཞིབ་གཅོད་བྱས་ནས་ལས་ཚན་དེ་སྲིད་གཞུང་གིས་ལོ་༦ཚུན་གྱི་འཆར་གཞི་ནང་དུ་ཡོད་ན། ང་ཚོས་དོ་ཁུར་མི་བྱེད། དེ་མིན་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ལས་ཚན་ཡོད་ན། ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་དང་། ཕན་ཡུལ་མང་ཚོགས། སྦྱིན་པ་ཚོགས་པ་མཉམ་ཞུགས་བྱས་ནས་ལས་ཚན་འགོ་ཁྲིད་དང་དོ་དམ་ཚན་ཆུང་༼བུད་མེད་རྒྱ་ཆ་༤༠ཡན་ཟིན་དགོས་༽འཛུགས་པ་དང་། ལས་ཚན་རེ་རེར་བལྟ་སྐུལ་ལེགས་པོ་དང་། རྗེས་མཐུད་དོ་དམ་གསོ་སྐྱོང་ལེགས་པོ་ཡོང་བ་བྱས་ནས་རྒྱུན་སྲིང་རང་བཞིན་ལྡན་པར་འགན་སྲུང་བྱེད་པ་ཡིན། ལས་ཚན་ཚང་མར་ཕན་ཐོག་ལྡན་པར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་རྗེས་བེད་སྤྱོད་དང་བདག་དབང་ཕན་ཡུལ་མང་ཚོགས་ལ་ཡོད། སྦྱིན་པས་ལོ་༥ཡི་རིང་དཔྱད་ཞིབ་དང་བལྟ་སྐུལ། གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པ་ཡིན། སྦྱིན་པའི་ལས་བཟོ་བ།
སྦྱིན་པའི་ལས་བཟོ་བ་མང་ཕལ་ཆེར་ཡུལ་ཤུལ་གཞི་རིམ་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པ་དང་། བོད་རྒྱ་དབྱིན་ཡིག་གསུམ་ཤེས་པའི་གཞོན་ནུ་ཡང་ཡོད། ཁོང་རྣམས་ས་གནས་རང་གི་གནས་ཚུལ་དང་དཀའ་ངལ། མཁོ་དགོས་བཅས་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་ལ། སྤྱི་ཚོགས་ཚོགས་པའི་ལས་ཀར་མོས་པ། ཉམས་མྱོང་། བརྩོན་པ་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། སྦྱིན་པའི་མ་དངུལ་ཡོང་ཁུངས།
གཞུང་ཚབ་ཁང་ཁག་དང་། ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་དགེ་ཕན་རྩ་འཛུགས་ཡིན་ལ། མ་འོང་བར་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་ནང་དུ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་འཆར་གཞི་ཡོད། མ་དངུལ་ཡོང་ཁུངས་ལ་བརྟག་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱས་ནས། ཆབ་སྲིད་དང་ཆོས་ལུགས། དེ་བཞིན་གཞན་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལྡན་པའི་ལས་ཚན་མ་དངུལ་དགོངས་དག་ཞུས་ནས་མི་ལེན་པའོ།། སྦྱིན་པའི་ལས་ཀའི་ཁྱབ་ཁོངས།
སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་། མ་བུ་བདེ་སྲུང་ཤེས་བྱ་གསབ་སྦྱོང་། བདེ་ཐང་སློབ་གསོ། ཉམས་ཆུང་མི་དམངས་ལ་འཚོ་ཐབས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།
ཏེའོ་དོར་དེ་ཇེ་རི་ཀོ།
ཏེའོ་དོར་དེ་ཇེ་རི་ཀོ་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Théodore Géricault)ནི་ཧྥ་རན་སི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་
ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔེར་ན། ཁྱེད་ཀྱི་ལག་པ། རས་ཀྱི་ཁ་ཚར། བདག་གི་མགོ། ཤིང་གི་ཡལ་ག། གཞན་གྱི་སྨིན་མ། ཟམ་གྱི་ཀ་བ། གུར་གྱི་ཆོན་ཐག། ཉལ་ཐུལ་གྱི་ཕྱི་མ། ད་བཟའི་དུམ་བུ། ཁང་བའི་ཀ་བ། ལྟ་བུ།
སོ་ནམ།
སོ་ནམ་ནི་རྨོ་ཀོ་སོ་ནམ་དང་སྲོག་ཆག་རྩི་ཤིང་སྲོག་ཆག་གཞན་སོགས་གསོས་ནས་ཟ་ཆ་མཁོ་བྱེད་དང་ཞོར་དོན་དངོས་རྫས་བཟོ་ཆེད།
ཀྲུའུ་པི་ཐེ།
ཀྲུའུ་པི་ཐེ་
རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲ
ཀྱི་གི་གྱི་འི་དང་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྐང་བ་སྐོང་ཚེ་ཡི་ཡང་ཐོབ་པས། ཀྱི་གི་གྱི་འི་ཡི་ལྔ་བོ་འབྲེལ་སྒྲ་ལ་འཇུག་སྟེ། རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་སའི་ཁྱད་གཞི་དེ་ལ། ཁྱད་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལྡན་པའམ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་སྟོན་པས་ན་འབྲེལ་སྒྲ་ཟེར། དཔེར་ན། བདག་གི་མིག་ཅེས་བརྗོད་ཚེ། བདག་ཁྱད་གཞི་དང་། དེ་ལ་རྣམ་དབྱེ་སྦྱར་ནས་མིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། མིག་དེ་ཉིད་བདག་དང་འབྲེལ་བའམ་བདག་གི་ཡིན་པ་གོ་བ་བཞིན་ནོ། རྣམ་དབྱེ་གི་མེད་ན། བདག་མིག་ཅེས་བདག་དང་མིག་གཉིས་སོ་སོར་གོ་ཙམ་ལས་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དུ་འབྲེལ་བ་གོ་མི་ནུས་སོ། ད་བ་ས་ཀྱི་ག་ང་གི ན་མ་ར་ལའི་རྗེས་སུ་གྱི། འ་དང་མཐའ་རྟེན་མེད་མཐར་འི། རྐང་བ་སྐོང་ཚེ་ཡི་ཞེས་ཐོབ། ཅེས་པ་ལྟར། ད་བ་ས་རྗེས་འཇུག་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་སྒྲ་སྦྱོར་དགོས་ཚེ་ཀྱི་ཐོབ། ག་ང་གཉིས་མཐའ་རྟེན་ཅན་ལ་གི་ཐོབ། ན་མ་ར་ལ་མཐའ་རྟེན་ལ་གྱི་ཐོབ། འ་མཐའ་ཅན་དང་མཐའ་རྟེན་མེད་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་འི་ཐོབ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཚིག་གི་ཁ་སྐོང་དགོས་ཚེ་འ་མཐའ་མཐའ་ཅན་དང་མཐའ་མེད་མཐར་འབྲེལ་སྒྲ་ཡི་བཞག་ཆོག་གོ། དེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་བ་དང་། ཡང་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་། བདག་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་བཅས་བཞི་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་དཔེར་ན། ཡིད་ཀྱི་དྲད་པ། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ། གངས་ཀྱི་རི། ཞག་གི་ཁ་ཟས། ངག་གི་སྨྲ་བརྗོད། འབྲས་ཆན་གྱི་ཟས། གསེར་གྱི་བུམ་པ། ཤེལ་གྱི་སྣོད། བགྲོད་དགའ་བའི་ལམ། པགས་པའི་གོས། ལྟ་བུ།
གཉིས་པ་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔེར་ན། ཁྱེད་ཀྱི་ལག་པ། རས་ཀྱི་ཁ་ཚར། བདག་གི་མགོ། ཤིང་གི་ཡལ་ག། གཞན་གྱི་སྨིན་མ། ཟམ་གྱི་ཀ་བ། གུར་གྱི་ཆོན་ཐག། ཉལ་ཐུལ་གྱི་ཕྱི་མ། ད་བཟའི་དུམ་བུ། ཁང་བའི་ཀ་བ། ལྟ་བུ།
གསུམ་པ་བདག་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔེར་ན། ཁྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དངོས་རྫས། བདག་གི་ནོར། ཁོང་གི་ཅ་ལག། སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཞིང་ས། ཡུམ་གྱི་རྒྱན་ཆ། དཔལ་འཁོར་གྱི་ཅ་ལག། གཞུང་སྒེར་གྱི་སྤྱི་རྫས། འཇམ་དཔལ་གྱི་ལྕགས་སྨྱུག། དཔའ་བོའི་མཆོན་ཆ། ལྟ་བུ།
བཞི་བ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་ནི། དཔེར་ན། བང་མཛོད་ཀྱི་འབྲུ། ཡལ་འདབ་ཀྱི་བྱེའུ། གངས་ཀྱི་སེང་གེ། བྲག་གི་འུག་པ། ཞིང་ནང་གི་མྱུ་གུ། ཁང་སྟེང་གི་མི། ལུང་ཆེན་གྱི་ཆུ། ལམ་གྱི་འགྲུལ་བ། གེ་སར་གྱི་སྦྲང་མ། ནགས་དཀྱིལ་གྱི་རི་དྭགས། པད་ཚལ་གྱི་ངང་བ། ནམ་མཁའི་བྱ། རྒྱ་མཚོའི་ཉ་མོ། ད་དྲག་ཐོབ་པའི་དབང་གིས། ཕྱི་རོལད་ཀྱི་མི་ལྟ་བུའོ། ཚིག་རྐང་གི་ཁ་སྐོང་ཚེ་ཡི་ཐོབ་པ་ནི། དཔེར་ན། དཔལ་ལྡན་ས་ཡི་དབང་ཕྱུག་ཆེ། ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྐང་བ་སྐོང་ཚེ་མ་གཏོགས་ཡི་མི་ཐོབ་བོ། ཀྱི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་དབྱེའི་དོན་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལའང་འཇུག་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་གྱི་གཏི་མུག་གོ། བོད་ཀྱི་་མིན་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རྒྱལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་ཀྱི་སོགས། མི་མཐུན་པའི་ཚིག་རྒྱན་ལ་འཇུག་པ་ཡོད། ནམ་མཁའི་ཉི་མ་ལྟ་བུ་འ་མཐའ་ཅན་ལ་ནམ་མཁའ་འི་ཉི་མ་ཞེས་ཐོབ་མོད། སྐད་གསར་བཅད་ལ་ཡི་གེ་ཟོར་ཡང་བའི་ཆེད་དུ་འ་མཐའ་ཕལ་ཆེར་བསྡུས་པ་བཞིན་འདིར་ཡང་འི་སྦྱར་ཚེ་འ་མཐའ་དེ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།
བདག་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་
བདག་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་དཔེར་ན། ཁྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དངོས་རྫས། བདག་གི་ནོར། ཁོང་གི་ཅ་ལག། སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཞིང་ས། ཡུམ་གྱི་རྒྱན་ཆ། དཔལ་འཁོར་གྱི་ཅ་ལག། གཞུང་སྒེར་གྱི་སྤྱི་རྫས། འཇམ་དཔལ་གྱི་ལྕགས་སྨྱུག། དཔའ་བོའི་མཆོན་ཆ། ལྟ་བུ།
ཚགས་པར།
ཚགས་པར་ནི་གསར་འགྱུར་གྱི་ནང་དོན་དང་ལན་བརྡ་དྲིལ་བསྒྲགས་མན་ངག་སོགས་གོང་ཁེ་བའི་ཤོག་བུའི་སྟེང་བཀོད་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་བ།
མི་ཆོག་པའི་བཀག་བྱ།
མི་ཆོག་པའི་བཀག་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་རིག་གནས་སམ་འཚོ་བའི་གོམས་གཤིས་ནང་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་བྱ་སྤྱོད་དང་བསམ་བློ་ལ་སོགས་ལ་ཟེར།
ཨ་མེ་ཏིའོ་མོ་ཏིག་ལི་ཡ་ནི།
ཨ་མེ་ཏིའོ་མོ་ཏིག་ལི་ཡ་ནི་(ཡི་ཏ་ལིའི་སྐད།: Amedeo Modigliani)ནི་ཡི་ཏ་ལི་ཡི་རི་མོ་མཁས་ཅན་ཞིག་རེད།
རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་
རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་ནི། དཔེར་ན། བང་མཛོད་ཀྱི་འབྲུ། ཡལ་འདབ་ཀྱི་བྱེའུ། གངས་ཀྱི་སེང་གེ། བྲག་གི་འུག་པ། ཞིང་ནང་གི་མྱུ་གུ། ཁང་སྟེང་གི་མི། ལུང་ཆེན་གྱི་ཆུ། ལམ་གྱི་འགྲུལ་བ། གེ་སར་གྱི་སྦྲང་མ། ནགས་དཀྱིལ་གྱི་རི་དྭགས། པད་ཚལ་གྱི་ངང་བ། ནམ་མཁའི་བྱ། རྒྱ་མཚོའི་ཉ་མོ། ད་དྲག་ཐོབ་པའི་དབང་གིས། ཕྱི་རོལད་ཀྱི་མི་ལྟ་བུའོ།
བྱ་ཚེ་རིང་
བྱ་ཚེ་རིང་ངབ་ཚེ་རིང་ལྷ་བྱ་ཟེར་བ་དེ་ནི་གནའ་བོའི་ངག་རྒྱུན་ལ་བཀྲ་ཤིས་པ་མཚོན་པའི་ལྷ་བྱ་ཞིག་ཡིན་ཟེར།
ཤི་བ།
ཤི་བ་ནི་སྐྱེ་དངོས་སམ་མི་ཚེ་རྫོགས་པར་ཟེར།
རྨ་ཆུ་རྫོང་
རྨ་ཆུ་ཁར་ཆགས་པའི་འབྲོག་པ་མང་བའི་རྫོང་ཞིག       ས་ཆ་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་སྤེལ་རོགས
ཚིག་རྐང་གི་ཁ་སྐོང་ཚེ་ཡི་ཐོབ་
ཚིག་རྐང་གི་ཁ་སྐོང་ཚེ་ཡི་ཐོབ་པ་ནི། དཔེར་ན། དཔལ་ལྡན་ས་ཡི་དབང་ཕྱུག་ཆེ། ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྐང་བ་སྐོང་ཚེ་མ་གཏོགས་ཡི་མི་ཐོབ་བོ། ཀྱི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་དབྱེའི་དོན་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལའང་འཇུག་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་གྱི་གཏི་མུག་གོ། བོད་ཀྱི་་མིན་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རྒྱལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་ཀྱི་སོགས། མི་མཐུན་པའི་ཚིག་རྒྱན་ལ་འཇུག་པ་ཡོད། ནམ་མཁའི་ཉི་མ་ལྟ་བུ་འ་མཐའ་ཅན་ལ་ནམ་མཁའ་འི་ཉི་མ་ཞེས་ཐོབ་མོད། སྐད་གསར་བཅད་ལ་ཡི་གེ་ཟོར་ཡང་བའི་ཆེད་དུ་འ་མཐའ་ཕལ་ཆེར་བསྡུས་པ་བཞིན་འདིར་ཡང་འི་སྦྱར་ཚེ་འ་མཐའ་དེ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།
Trojany
Trojanyནི་ཕོ་ལན་ཡི་གྲོང་ཚོ།་ས་རེད།
བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ།
བཀའ་གདམས་ཀྱི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུ《བྱང་སེམས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ》ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཅིང་། དེ་ནི《ཇོ་བོའི་ཆོས་ཆུང་བརྒྱ་རྩ》(སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་མདོ་ཕྱོགས་པོད[ཁ]པའི་ནང)དང་། 《བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས》ཀྱི་འགོར་ཡོད།
བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་ཞེས་པ་ནི《བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས》པོད་གཅིག་དང《བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས》པོད་གཅིག་བཅས་བསྡོམས་པའི་མིང་ཡིན། གླེགས་བམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ཁག་ཅིག་འབྲོམ་སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེས་དྲི་བ་ཞུས་པའི་ལན་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤས་གསུངས་པ་དང་། མང་པོ་ཞིག་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དྲི་བ་ཞུས་པའི་ལན་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤས་གསུངས་པ། ཉུང་ཤས་ཤིག་དགེ་བཤེས་ཁུ་སྟོན་གྱིས་དྲི་བ་ཞུས་པའི་ལན་ཇོ་བོ་རྗེས་གསུངས་པ་བཅས་ཡིན་ཅིང་། ཕ་ཆོས་ཞེས་པ་ཕ་སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར། བུ་ཆོས་ཞེས་པ་བུ་རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་དགེ་བཤེས་ཁུ་སྟོན་གྱིས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར།
ཀཱ་ལྰི་དཱ་ས་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨ་མྱེ་རྨ་ཆེན་
ཨ་མདོ་འགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་གངས་རི་ཞིག Mt Amnye Machen
འབྲུ་སྒ་སྡེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་
ཁྲ་མོ་གླིང་གི་དཔའ་རྟུལ་དམ་པ་བདུན་གྱི་ཡ་གྱལ། ཞེ་རྟུལ་ཁྲ་གླག་སྤྱང་གསུམ་ལས་གླག་དར་མ་འདྲ་བའི་དཔའ་ཆེན་འབྲུ་སྒ་སྡེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་ནི་སྒ་མི་འགྱུར་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་འབྲུ་བཟའ་བསམ་གཏན་དཔལ་ལྷ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། མཚན་ལ་སྒ་སྡེ་མི་ཆེན་སེར་པོར་འབོད། རྟ་ཕོ་རླུང་ནག་འཚུབ་ཆེན། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཐོག་རྩལ་ཤུགས་སྤུར་རྒྱལ་བོད་དུ་གྲགས། ས་གླང་ལོར་ཕོ་བྲང་མཆོང་མཁར་སྨུག་པོ་འབྲུ་ཐང་སྟོད་ལྡང་ལ་གཡུ་ཐང་དུ་བཞེངས། མུ་ཁྱུད་ཤེལ་དང་མུ་མེན་རིན་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན། དེ་ནས་འབྲུ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གྱི་དཔོན་པོར་བསྐོས་ནས་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་དང་མཉམ་དུ་དཔའ་བོའི་འཕྲིན་ལས་ཕྱོགས་བཅུར་སྤེལ་ཏེ་བདུད་རིགས་ཐམས་ཅད་མཐའ་ནས་བཅོམ། ཁོང་གི་སྲས་འབྲུ་སྲས་ནམ་མཁའ་ཐོག་རྒྱས་ཡིན་ཞིང་སྟག་གཟིག་དམག་འཐབ་ནང་སྐུ་བཀྲོངས་སོང་བ་རེད།
ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་ཁྲི་འདུ་རྫོང་གི་འགྲམ་ལ་མདའ་བ་ཞེས་པའི་གྲོང་སྡེ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ན། གླིང་གི་དཔའ་ཐུལ་འབྲུ་སྒ་སྡེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་གི་ཆུ་རྫོང་དང་། དེའི་ཟུར་ལ་གུ་རུའི་གྲུབ་ཆུ་དང་། རིག་འཛིན་གྱི་ཚེ་ཆུ་སོགས་འདུག འབྲུ་སྒ་སྡེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་ནི་གླིང་གི་དཔའ་ཡང་ཐུལ་དམ་པའི་མི་བདུན་ལས་ཁྲ་དར་མ་ཚ་ཞང་འདན་མ་བྱང་ཁྲ། གླག་དར་མ་སྒ་བདེ་ཆོས་ཀྱོང་བེར་ནག  སྤྱང་དར་མ་སེང་སྟག་ཨ་དོམ། ཞེས་ཞེ་ཐུལ་ཁྲ་གླག་སྤྱང་གསུམ་གྲགས་པའི་ནང་གསེས་གཅིག་ཡིན། འབྲུ་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་ཅིག་གི་སྤྱི་མིང་དང་། སྒ་སྡེ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་ནང་གསེས་ཀྱི་རུས་མིང་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆོས་སྐྱོང་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཆོས་སྐྱོང་མགོན་པོའི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཐོགས་པ་དང་། བེར་ནག་ཅེས་པ་ནི་ཁོང་གི་དབུ་ལ་ཞྭ་ནག་པོ་དང་ལུས་ལ་རས་ནག་གི་བེར་ལྭ་གྱོན་པས་ཡིན་པ་རེད་ཟེར། ཁོང་ནི་གླིང་གི་དཔའ་ཐུལ་ནང་ལས་རྩལ་ཆེན་པོ་དང་ཤེད་ཆེན་པོ། ཐབས་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མེ་སྒྱོགས་འཕེན་པར་ཤིན་ཏུ་འཇོན་པས། ཧོར་གླིང་དང་སོག་གླིང་། འཇང་གླིང་། ཁྲ་གླིང་། མོན་གླིང་། སོགས་གཡུལ་འགྱེད་མང་པོའི་ནང་དུ་དགྲ་སྡེ་མང་པོ་འཇོམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླིང་སྒྲུང་ནང་མང་པོ་བཀོད་ཡོད་དོ། 《ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད》ནང་གསལ་བ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་ཆིབས་རྟ་ལ་རྟ་ཕོ་རླུང་ནག་གདོང་གཅོད་ཟེར། གླིང་གི་རྗེས་ཤུལ་བཙལ་བ་ལས།༦ འབྲུ་སྒ་སྡེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་གི་མཁར། གླིང་གི་རྗེས་ཤུལ་བཙལ་བ་ལས།༦ འབྲུ་སྒ་སྡེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་གི་མཁར། ཆུ་རྫོང་ཡོད་སའི་ཐོག་གི་རི་མགོར་འབྲུ་སྒ་སྡེ་ཆོས་སྐྱོང་བེར་ནག་གི་མཆོང་མཁར་སྨུག་པོའི་ཤུལ་ཡོད་རེད་ཟེར་བས་དེ་མཇལ་དུ་སོང་། རི་གདོང་དེ་ནི་ཆུ་དྲུག་གདོང་དྲུག་འཛོམས་སའི་དཀྱིལ་དུ་ཆགས་ཡོད་པས། དེ་ནས་བལྟས་ན་ཁྲི་འདུ་རྫོང་གི་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ཧ་ལམ་མཐོང་ཐུབ། མཁར་ཤུལ་ཐོག་ལ་ལྷ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་པས། ཕྱོགས་བཞིར་མཁར་གྱི་རྩིག་རྨིང་གི་ཤུལ་ཙམ་ལས་མཐོང་མི་ཐུབ།
ས་དམ་
འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་དུ་འཇང་ས་དམ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་དེའི་རྒྱལ་ས་ཡིན། རྒྱ་སྐད་དུ་丽江 དབྱིན་ཇིར་ Lijiang ཟེར
གོ་སྟེང་དགོན།
གོ་དགོན།
དགོན་པའི་མཚན་ཆ་ཚང་།
གོ་སྟེང་དགོན་གྱི་མཚན་ཆ་ཚང་ལ་གོ་བོ་ཨོ་རྒྱན་བདུད་འདུལ་གླིང་ཞུ།
དགོན་པའི་དུས་མཆོད་ཁག
དགོན་པ་འདི་ཐུབ་བསྟན་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཨེ་ཝཾ་ལྕོག་སྒར་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡིན་པས་དུས་མཆོད་ཁག་ཕལ་ཆེར་དེ་དང་གཅིག་པ་ཡིན།
༢ ཚེས་བཅུ་ཆེན་མོ། བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཡར་ཚེས་བཅུ་དང་བསྟུན་ནས་བླ་མ་གསང་འདུས་གཙོས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞག་བདུན། དེ་དུས་འཆམ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པས་རང་ཁོངས་དང་ཉེ་འཁོར་ནས་དད་ལྡན་མང་པོ་འདུས་ཕྱིར་འདུ་ལོང་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
༣ སྟག་ཟླ། བོད་ཟླ་དྲུག་པར་བྱང་གཏེར་ཕུར་པའི་སྒྲུབ་ཆེན་ཞག་བདུན། འདི་གཙོ་བོ་སྤྱི་སོང་བའི་ཡོན་བདག་གི་རིམ་གྲོ་ཡིན།
༥ དབྱར་གནས། འདི་ནི་སྒར་སྤྲུལ་འཇིགས་མེད་ཕྲིན་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་སྔར་ལྕང་མ་སྒར་གྱི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་མཁན་ཆེན་དགེ་ལེགས་ཆོས་འཕེལ་གྱི་བུ་ཆེན་མཁན་པོ་ཐུབ་སྨོན་གདན་དྲངས་ནས་གསར་དུ་བཙུགས་པ་རེད། དུས་ཚོད་ནི་བོད་སྤྱི་པ་དང་མཐུན་པར་ཞག་ལྔ་བཅུ་ཡིན།
དགོན་པའི་བཤད་གྲྭ།
དགོན་པ་འདིར་བཤད་གྲྭ་ཆུང་ལེགས་ཤིག་ཡོད་པའི་མཚན་ལ་བཤད་སྒྲུབ་ཀུན་བཟང་གླིང་ཞུ། གོ་སྟེང་དགོན་གྱི་གཡས་ལོགས་རི་ལྡེབས་བསྟན་རྒྱས་སྒང་དུ་ཆགས་ཡོད། སྤྱི་ལོ༢༠༠༠ ལོ་འགོར་ཐོག་མར་དབུ་བརྙེས། ད་བར་ལོ་བཅུ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་སོང་། རྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་དགོན་ཁག་བཅུ་ཙམ་ནས་ཕེབས་པའི་བཤད་གྲྭ་བ་ཡོད། མིང་ཚིག་བརྗོད་པ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡི་གེའི་བྲིསགཟུགས་ནས་བཟུང་སྟེ་སུམ་རྟགས་དག་གསུམ་དང་། ཆོས་འབྱུང་། པར་བརྐོ། བློ་སྦྱོང་། མཁས་འཇུག བཤེས་སྤྲིངས། སྔོན་འགྲོ། བསྐྱེད་རིམ། ཐེག་དགུའི་རྣམ་གཞག་སོགས་འཆད་ཉན་བགྱིད་བཞིན་པ་རེད། ད་ལྟ་མཁན་པོ་གཅིག་དང་དགེ་རྒན་གཅིག བཤད་གྲྭ་བ་ཉི་ཤུ་བཞུགས། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པའི་ལོ་རིམ་བཞི་པ་ལ་ཟིན་ཡོད།
དགེ་ཞི་གླིང་།
གོ་སྟེང་དགོན་པའི་ཁོངས་སུ་སྤུན་གསུམ་༼འཇང་༽གྲོང་གི་གཡོན་ལོགས་རི་ངོས་ལ་དགེ་ཞི་གླིང་ཞེས་པའི་བཙུན་མའི་དགོན་ཆུང་ངམ་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ལ་ཡུལ་མིའི་ཁ་སྐད་དུ་འཇང་རི་ཁྲོད་ཟེར། རི་ཁྲོད་འདིའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་རི་ཁྲོད་རྙིང་པ་ཞིག་སྤྱི་ལོ༡༩༥༨ ཡན་ནས་ཡོད། ད་ལྟ་བཙུན་མ་བཞི་ཅུ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས། ལོ་ལྟར་དུ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་བཟུང་ཞག་བརྒྱའི་རིང་མཚམས་བཞུགས་དགོས། དེ་ལ་ཞག་བརྒྱ་ཟེར། དེ་དུས་ཞག་བརྒྱའི་བཅད་རྒྱ་ལ་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་སེམས་ཁྲིད་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞུགས་དགོས། ཞག་བརྒྱའི་སྐབས་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་ནི་གླིང་དཔོན་དང་ཁྱིམ་པ་དགེ་སྐོས་གཅིག་སྟེ་མི་གཉིས་ཡིན།
ཆོས་ཚོགས་ནར་མ་ལ་ཟླ་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་གི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ལ་ཚོགས་འཁོར་དང་། ལོ་རེའི་བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་མཇུག་ནས་ཀར་གླིང་ཞི་ཁྲོའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཞག་བདུན། དེ་ནས་མཐུད་དེ་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་བྱང་གཏེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་ཞག་བདུན་གནང་གི་ཡོད་དོ། །
ཀཀྞིའི་མཆོད་རྟེན་
མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་ས་འཛིན་གྱི་འོག་གམ་ཡང་ན་ཁྲིའི་ཕྱོགས་བཞིར་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་འགྲོ་ལམ་ཡོད་པ་ཞིག། དཔེར་ན་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བར་སྐོར་ཁྲོམ་ལམ་བྱང་དུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གོང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་མཆོད་རྟེན་ཀཀྞི་སྒོ་བཞི་ལྟ་བུ་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
གོ་སྟེང་དགོན།
དགེ་ཞི་གླིང་།
དགེ་ཞི་གླིང་དུ་ལྕགས་སྟག་ལོ་༼ སྤྱི་ལོ༢༠༡༠ ༽ ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་ཡུལ་བཤད་གྲྭ་ཞིག་གོ་དགོན་སྒར་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་གསར་དུ་བཙུགས་པར་བཙུན་མའི་རི་ཁྲོད་ཁག་བཞི་ནས་འདུས་པའི་བཤད་གྲྭ་བ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་དང་དགེ་རྒན་གཉིས་བཞུགས་སོ། །
དགེ་མ་གླིང་།
གོ་སྟེང་དགོན་པའི་ཁོངས་སུ་གཡུ་རི་གྲོང་གི་གཡོན་ལོགས་རི་འདབས་ལ་དགེ་མ་གླིང་ཞེས་པའི་བཙུན་མའི་དགོན་ཆུང་ངམ་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ལ་ཡུལ་མིའི་ཁ་སྐད་དུ་དགེ་ར་སྟེང་རི་ཁྲོད་ཟེར། དེ་གོ་དགོན་སྤར་མཁན་སྤྲུལ་སྐུ་ཀརྨ་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་སྐུ་དུས་གསར་དུ་བཏབ་པ་ཡིན། སྔོན་དུས་མེད། ད་ལྟ་བཙུན་མ་བཞི་ཅུར་ཉེ་བ་ཞིག་བཞུགས། ལོ་ལྟར་དུ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་བཟུང་ཞག་བརྒྱའི་རིང་མཚམས་བཞུགས་དགོས། དེ་ལ་ཞག་བརྒྱ་ཟེར། དེ་དུས་ཞག་བརྒྱའི་བཅད་རྒྱ་ལ་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་སེམས་ཁྲིད་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞུགས་དགོས། བསྡོམས་པས་མི་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཡས་མས་འདུས། ཞག་བརྒྱའི་སྐབས་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་ནི་ཁྱིམ་པ་དགེ་སྐོས་རེ་རེ་བསྐོ་བའི་སྲོལ་ཡོད་དོ། །
ཆོས་ཚོགས་ནར་མ་ལ་ཟླ་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་གི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ལ་ཚོགས་འཁོར་དང་། ལོ་རེའི་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་བྱང་གཏེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་ཞག་བདུན་གནང་གི་ཡོད་དོ། །
དེ་མིན་རང་འདོད་ལྟར་བླ་མའི་སར་ལོ་རེའི་དམ་བཅའ་བྱས་ནས་མཚམས་བཞུགས་མཁན་གྱི་བཙུན་མ་དང་ཁྱིམ་པ་ཡང་མི་ཉུང་བ་མཆིས།
ཁྲི་ཆེན་བསམ་གཏན་ཕུན་ཚོགས་
ངོ་སྤྲོད། ཁྲི་ཆེན་བསམ་གཏན་ཕུན་ཚོགས་ནི་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་ང་བདུན་པ་ཡིན་ཞིང་། དབུས་སྟོད་ཕག་མོ་ཞོལ་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་ལུག་སྤྱི་ལོ1703ལོར་འཁྲུངས། འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་དེ་གཞུང་ཆེན་པོར་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ཐོན་ནས་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ་གསང་སྔགས་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་། རིམ་བཞིན་བླ་མ་དབུ་མཛད་དང་། མཁན་པོ། ཤར་བ་ཆོས་རྗེ་བཅས་ཀྱི་ཁྲིར་ཕེབས། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་གླང་སྤྱི་ལོ1757ལོར་དགའ་ལྡན་གྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ཁྲི་ལོ་བདུན་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྐྱངས། ཁྲི་བའི་ལོ་དུས་ཐིམ་ནས་དབུས་སྟོད་ཕག་མོ་ཆོས་སྡེར་ཟུར་ཞུགས་མཛད། དགུང་ལོ་རེ་བརྒྱད་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ1770ལོར་སྐུ་གཤེགས་པའོ། །
ཕྱེ་ལེབ་མེ་ཏོག
གྲེས་མ་ཕྱེ་ལེབ་ Iris japonica
ལོ་མང་སྐྱེ་བའི་སྔོ་སྨན་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། གཞུང་རྟ་ལ་ཅུང་སྦོམ་པ་གྱེན་དུ་དྲང་མོར་སྐྱེ་བ་དང་ཅུང་ཕྲ་བ་འཕྲེད་དུ་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཡོད། གྱེན་དུ་དྲང་མོར་སྐྱེས་པའི་གཞུང་རྟ་སྒོར་དབྱིབས་དང་ཚིགས་ཅུང་ཐུང་བ་ཡིན། མདོག་ཁམ་ནག་ཡིན། འཕྲེད་དུ་སྐྱེས་པའི་གཞུང་རྟའི་ཚིགས་ཅུང་རིང་བ་ཡིན་པ་དང་། མདོག་དཀར་སེར་ཡིན། ཡལ་ག་མང་དུ་གྱེས་པ་དང་ལོ་མའི་མདོག་ལྗང་སྨུག་འོད་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མེ་ཏོག་འཆར་ཡུན་ནི་ཟླ་གསུམ་པ་ནས་བཞི་བའི་བར་ཡིན། མེ་ཏོག་གཅིག་གི་སྟེང་མདོག་གསུམ་ལྡན། འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་དུས་ནི་ཟླ་ལྔ་བ་ནས་དྲུག་པའི་བར་ཡིན།
སྡེ
གྲེས་མ་སྡེ