cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
གོ་ལ་སོ་སོའི་ལུགས་ཀྱི་བཤད་པ་རགས་བསྡུས་
གོ་ལ་རྨོག་བརྩེགས་མའི་ལུགས། ལུགས་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་མུ་སྟེགས་པ་ཁ་ཅིག་གི་གོ་ལའི་འདོད་པ་ཡིན་པར《འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་》ལས་གསུངས་ཤིང་། འདིའི་ལུགས་ཀྱི་གོ་ལའི་འཁོར་ཚུལ་ནི། ཁྱིམ་སྐར་རྣམས་ལྷ་བགྲོད་དང་བྱང་བགྲོད་གཉིས་ཀ་མི་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལྟར་དུ་ཉི་ཟླ་གཟའ་ལྔ་སྒྲ་གཅན་སོགས་ཁྱིམ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ལྷོ་བགྲོད་དང་བྱང་བགྲོད་གཉིས་ཀ་མི་བྱེད་པར། ཁྱིམ་རྣམས་རྨོག་བརྩེགས་པ་ལྟར་གནས་པ་ལ་གཟའ་རྣམས་མདུན་རྒྱབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་པར་སྟེང་འོག་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་། ཞི་གཟའ་འགའ་ཞིག་རི་རབ་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དང་། དྲག་གཟའ་འགའ་ཞིག་རི་རབ་ལ་རིང་བར་རྒྱུ་བས་གཟའ་བརྒྱད་པོ་དག་འགྲོས་མྱུར་དལ་ཡོད་ཀྱང་། ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱད་ནས་རི་རབ་འཁོར་བར་མཉམ་སྟེ། དཔེར་ན་སོ་བའི་སྤུན་པ་འཆག་པའི་ཕྱིར་སོ་བའི་སྟེང་དུ་བ་ལང་ཀ་བ་ལ་འཁོར་དུ་བཅུག་པ་རྣམས་ལས་ཀ་བའི་ཉེ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་རྣམས་དལ་བར་འགྲོ་ཞིང་གོམ་པ་ཉུང་ངུས་ཀ་བར་འཁོར་ལ། ཀ་བའི་རིང་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་རྣམས་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བའི་གོམ་པ་མང་པོས་ཀ་བ་འཁོར་བ་ལྟར། གཟའ་རྣམས་ཀྱང་འབྲུ་སྙིལ་བ་དེ་ལྟར་རི་རབ་ལ་ཉེ་རིང་དུ་གནས་པའི་དབང་གིས་འགྲོས་མྱུར་བུལ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་སྐར་འཁོར་ལོ་ཡོངས་རྫོགས་སྤྱད་ནས་རི་རབ་འཁོར་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་འདོད་ཅིང་། ཁྱིམ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་མཉམ་པར་སྟེང་འོག་ཏུ་བརྩེགས་པར་འཁོར་བ་ལས། ས་དུམ་བུ་བཅུ་གཉིས་སུ་ནག་པ་སོགས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། དྲག་གཟའ་རྣམས་གནས་མཐོ་བས་འདི་ནས་བལྟས་པའི་ཚེ་སྐར་མ་གཟུགས་ཆུང་བ་དང་། ཞི་གཟའ་རྣམས་གནས་དམའ་བས་སྐར་མའི་གཟུགས་ཆེ་བ་དང་། སྟེང་འོག་བརྩེགས་ཀྱང་འོག་མས་སྟེང་མ་མི་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་དང་། ཁྱིམ་རེ་རེའི་ནང་རི་རབ་ལ་རེག་པ་དང་།  ཕྱི་མཐའ་མེ་ལ་རེག་པར་འདོད་ཅིང་། ཉི་ཟླ་སོགས་གཟའ་རྣམས་ཀྱང་ཁྱིམ་སྟེང་ཤོད་ལ་ཁང་པའི་སྟེང་འོག་ཏུ་བགྲོད་པ་ན་འབབ་འཛེག་བྱས་ནས་རྒྱུ་བ་ལྟ་བུར་འདོད་དོ།།
གོ་ལ་སྟེང་བསྐྱེད་མའི་ལུགས། ལུགས་འདི་ལྟར་ན་ཉི་མའི་རྒྱུ་ལམ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ནི་ལྷོ་ནས་བྱང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་ལམ་མཐོ་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་དུས་བཞི་འབྱུང་བ་ཡིན། གཞུ་དང་ཆུ་སྲིན་གཉིས་དམའ་བ་དང་། འཁྲིག་པ་དང་ཀརྚ་གཉིས་མཐོ་བ་དང་། ཁྱིམ་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་མཐོ་དམན་བར་མར་གནས་ཀྱང་། ལྷོ་བྱང་དུ་མེད་པས་རི་རབ་དང་མེ་རིའི་དབུས་དྲང་པོའི་རི་རབ་ཀྱི་ཁ་ཁྱེར་ནས་དཔག་ཚད་ སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་བཅས་སོ་བདུན་གྱི་མཚམས་དུས་མཐམས་ཅད་དུ་ཉི་མའི་རྒྱུ་ལམ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། གཞུ་ཆུ་སྲིན་གྱི་ཁྱིམ་གཉིས་སུ་རྒྱུ་བ་ན་དམའ་བས་ལྷོར་ བགྲོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། དེ་ནས་སྡིག་བུམ་གཉིས་དེ་ལས་མཐོ་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་སྲང་དང་ཉ་མཐོ་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་བུ་མོ་དང་ལུག་མཐོ་ཞིང་། དེ་བས་གྱང་གླང་དང་སེང་གེ་མཐོ། དེ་བས་ཀྱང་འཁྲིག་པ་དང་ཀརྚ་མཐོ་བ་ལ་རྒྱུ་བ་ན་བྱང་དུ་བགྲོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། གཞུ་དང་ཆུ་སྲིན་གྱི་མཚམས་སུ་གླིང་ཀུན་གྱི་དགུན་ཉི་ལྡོག་ནས་ཞག་རེ་བཞིན་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། དཀྱིལ་མཚམས་སུ་ཀུན་གྱི་དཔྱིད་མཉམ། འཁྲིག་ཀར་གྱི་མཚམས་སུ་གླིང་ཀུན་གྱི་དབྱར་ཉི་ལྡོག་ནས་ཞག་རེ་བཞིན་དམའ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། དཀྱིལ་མཚམས་སུ་ཀུན་གྱི་སྟོན་མཉམ་འབྱུང་ངོ་། ། ཁྱིམ་དེ་དག་རེ་རེའང་ལྷོ་བྱང་དུ་རི་རབ་དང་མེ་རིའི་བར་ཁྱབ་པར་ཡོད་ཀྱང་། ཉི་མ་ལྷོ་བྱང་གི་དབུས་ཁོ་ནར་རྒྱུ་བར་བཞེད། དེ་ལྟར་གླིང་བཞི་ཀུན་ཏུ་དབྱར་དགུན་གྱི་བགྲོད་པ་གཉིས་དང་། སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་མཉམ་གཉིས་ཏེ་དུས་བཞི་པོ་མཉས་པོར་འཁོར་བར་འདོད་དོ། ། ལུགས་འདི་ནི་གཡུང་སྟོན་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་དཔལ་གྱི་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ།
གོ་ལ་ཕྱིར་བསྐྱེད་མའི་ལུགས། འདིའི་ལུགས་ལ་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཉིས་གཉིས་རེ་རྒྱུ་ལམ་གཅིག་པས། རི་རབ་ཀྱི་ཁ་ཁྱེར་ནས་མེ་རིའི་བར་གྱི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་དོན་ལྔ་ལ་དྲུག་ཏུ་བགོས་པས་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་བཅུ་གཉིས་རེ་འབྱུང་བ་ནི་ཁྱིམ་རྣམ་ཀྱི་ཞེང་གི་ཚད་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་ལམ་དྲུག་པོ་དེ་ཟླུམ་འཁོར་གྱི་ཚད་ལ་བཅུ་གཉིས་སུ་བགོས་པའི་ཆ་རེ་རེ་ནི་ཁྱིམ་རེ་ཡིན་ལ། བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་དེ་ནི་ཁྱིམ་དེ་དག་གི་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཚད་ཡིན་ལ། འཁྲིག་ཁྱིམ་དུ་ཉི་མ་གནས་པའི་ཚེ་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱར་ར་བ་འབྱུང་། ཁྱིམ་དེ་རྫོགས་མཚམས་སུ་དབྱར་ཉི་ལྡོག དེ་ནས་ཀར་ཁྱིམ་དུ་ཉི་མ་བགྲོད་པ་ན་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱར་འབྲིང་འབྱུང་། ཁྱིམ་དེ་གཉིས་རི་རབ་ལ་ཉེ་བ་མཐར་ཐུག་པར་རྒྱུ་ལམ་གཅིག  ཁྱིམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གླང་དང་སེང་གེའི་ཁྱིམ་གཉིས་སུ་ཉི་མ་བགྲོད་པ་ན་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་དཔྱིད་ཐ་དང་དབྱར་ཐ་འབྱུང་ཞིང་ཁྱིམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་ཡང་གཅིག   ཁྱིམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ལུག་དང་བུ་མོ་གཉིས་སུ་ཉི་མ་བགྲོད་པ་ན་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་དཔྱིད་འབྲིང་སྟོན་ར་འབྱུང་ཞིང་། ཁྱིམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་ཡང་གཅིག  ཁྱིམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བུམ་པ་དང་སྡིག་པ་ལ་ཉི་མ་བགྲོད་པ་ན་དགུན་ཐ་དང་སྟོན་ཐ་འབྱུང་ཞིང་། ཁྱིམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་ཡང་གཅིག   ཁྱིམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་མེ་རི་ལ་ཉེ་བ་མཐར་ཐུག་པར་གཞུ་དང་ཆུ་སྲིན་ལ་ཉི་མ་བགྲོད་པ་ན་དགུན་འབྲིང་འབྱུང་ལ།  ཁྱིམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལམ་ཡང་གཅིག་གོ   །གཞུ་ཁྱིམ་ནས་ཆུ་སྲིན་ཁྱིམ་དུ་འཕོ་བའི་མཚམས་སུ་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་དགུན་ཉི་ལྡོག་པར་བྱེད་ལ། དེས་ན་རི་རབ་ལ་ཉེ་བའི་ཁྱིམ་རྒྱ་ཆུང་བའི་སར་ཉི་མ་བགྲོད་པ་ན་ཉི་མ་རིང་བ་དང་། མེ་རི་ལ་ཉེ་བའི་ཁྱིམ་རྒྱ་ཆེ་བའི་སར་ཉི་མ་བགྲོད་པ་ན་ཉི་མ་ཐུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མེ་རི་ལ་ཉི་མ་ཉེ་བ་ན་མེ་རླུང་གིས་ཉི་མ་ལ་རེག་པས་ན་ཉི་མ་བགྲོད་མགྱོགས་པ་དང་། རི་རབ་ལ་ཉེ་བ་ན་ཉི་མ་ལ་མེ་རླུང་གིས་རེག་པའི་འཕྲུལ་བྱེད་མེད་པས་འགྲོས་དལ། དབྱར་ཉི་མ་འཆར་ བའི་ཁྱིམ་མཐོ་བས་གླིང་གང་ནས་མཐོང་སྔ་ཞིང་ནུབ་འཕྱི་བ་དང་། མེ་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་ བའི་ཁྱིམ་དེ་དམའ་བས། གླིང་གང་ནས་ཀྱང་མཐོང་འཕྱི་ཞིང་ནུབ་སྔ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་འདོད་དོ། །ལུགས་འདི་གཙོ་བོ་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་འཇམ་དབྱངས་མཚུར་ཕུན་དོན་ གྲུབ་འོད་ཟེར་གྱི་བཞེད་པ་ཡིན་ཞིང། དེའི་རྗེས་སུ་ཟི་ལུང་པ་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་སྐབས་རེ་འགར་འབྲངས་པ་ཡིན་ཞེས་ཀ་རྨ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་གསུངས་ སོ། ། ལོ་ཆེན་དྷརྨ་ཤྲཱིས་འདི་ནི་འཕན་ཡུལ་གྲོ་པའི་འདུལ་འཛིན་ཆེན་མོ་དམར་སྟོན་སོགས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་གསུངས་སོ།
དམེ་གྱ་རུ་སྡེ་
དམེ་གྱ་ནི་སྒྱིས་ཚང་དང་དམེ་ཤུལ་ས་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་སུ་གནས་ཤིང་དེང་སང་སྒྱིས་ཚང་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཚོ་བ་འདི་ས་ཕྱོགས་གཞན་ནས་འོངས་པའི་མི་ཁྱིམ་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་པའི་རོང་སྡེ་ཞིག་ཡིན།
དམེ་གྱ་ནི་སྒྱིས་ཚང་དང་དམེ་ཤུལ་ས་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་སུ་གནས་ཤིང་དེང་སང་སྒྱིས་ཚང་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཚོ་བ་འདི་ས་ཕྱོགས་གཞན་ནས་འོངས་པའི་མི་ཁྱིམ་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་པའི་རོང་སྡེ་ཞིག་ཡིན།  དམེ་གྱ་རུ་སྡེའི་མི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མའམ་ས་འཛིན་གྱི་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནི་ལུ་གུའི་མཚེར་ཡིན།  དེ་ཐོག་མར་ཨ་མཆོག་གི་ལི（ཚོ）པ་བརྒྱ་ཞེས་པའི་ཚོ་བ་ནས་མཆེད་ཅིང་ཡུལ་འདིར་གཞི་བཅའ་སྔ་ཤོས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཡིན།  ཨ་ནེ་ཚང་།  ངག་རྒྱུན་དུ་ཐེ་བོ་རྒ་ཅ་ཞེས་པའི་ཡུལ་ནས་སྤོས་ཏེ་འོངས་པ་དང་།  ཨ་ནེ་ཞེས་པ་མི་རྒྱུད་གོང་མ་དེའི་མིང་ཡིན་ཟེར།  རྒྱ་དེ་ཚང་།  ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་ཙ་ཡུས་ནས་འདིར་འོངས་པ་དང་།  གྱ་དེ་ནི་མི་རྒྱུད་གོང་མ་དེའི་མིང་ཡིན་ཟེར།  གཞན་ཡང་མི་ཁྱིམ་འགའ་ཞིག་ནི་ཀླུ་ཤོད་ཧོར་ནང་ནས་འོངས་པ་ཡིན།  དམེ་གྱ་ཚོ་བའི་ཡུལ་ཁོངས་སུ་དམེ་གྱའི་ཐོས་བསམ་ནོར་བུ་གླིང་མཆིས་ཤིང་།  རྗེས་སུ་ཚོ་བའི་ཡུལ་སྡེ་དང་དགོན་པ་བཅས་རྣམས་ལྷ་མོའི་གསེར་ཁྲི་རྒྱལ་མཚན་སེང་གེ་ཚང་ལ་ཕུལ་པས་ལྷ་མོ་དགོན་གྱི་དགོན་ལག་ཏུ་གྱུར།  ཚོ་བའི་མི་ཀུན་ཀྱང་ལྷ་མོ་དགོན་གྱི་ལྷ་སྡེར་གྱུར་ཏོ། །
རྗེ་ལམ་རིམ་པ་
དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཤེགས་ཤུལ། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་ཉིང་ཁུ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་། རང་གི་སྒོ་གསུམ་སྤྱོད་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐུལ་དུ་མཛད་པ་དང་། རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་གདུལ་བྱ་མངོན་མཐོ་ལྷ་མི་དང་། ངེས་ལེགས་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སར་འཁྲིད་པའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པར་མཛད་ཅིང་། དེའི་འཕྲིན་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་ལམ་རིམ་པ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་གསང་འབུམ་དུ་དཀྲོལ་བའི་ངེས་དོན་གྱི་བསྟན་འཛིན་དམ་པ། ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གང་དེ་ནི་བོད་རང་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་ཆུ་བྱི་སྟེ། སྤྱི་ལོ་༡༩༢༢པ་ལ་ཡུན་ནན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྒྱལ་ཐང་རྫོང་གི་མངའ་ཁོངས་རོང་ཡུལ་ནགས་སྟེང་བྱ་བར། བསམ་པ་དཀར་ཞིང་ཆོས་ལ་དད་པའི་བོད་རིགས་ཞིང་ཁྱིམ་དབུལ་བོ་ཡབ་ཀརྨ་ཚེ་རིང་དང་ཡུམ་ནམ་མཁའ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བལྟམས། དགུང་ལོ་བདུན་གྱི་ཐོག་ཀློག་བསླབ་པས་བརྡ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་མཁྱེན། ལོ་གཉིས་གསུམ་རིང་ལ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ། གསང་འདུས་ཆོ་ག་བསྐང་གསོལ་སོགས་འདོན་ཆོག་མང་བོ་བློར་བཟུང་། དགུང་ལོ་བཅུའི་སྟེང་རྒྱལ་ཐང་དགོན་ཆེན་སུམ་རྩེན་གླིང་དུ་སྤང་ལུང་གོང་མའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་མཚན་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་སུ་གསོལ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ནས་དབེན་ས་བསྟེན་ནས་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་འཁྲུངས་ཤིང་། དམ་པའི་རྣམ་ཐར་དང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་ཐོས་ཚེ་སྣང་བ་འགྱུར་བའི་དད་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་སོགས་སྔོན་གོམས་བག་ཆགས་སད་ལྟས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་སྣང་། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞིའི་སྟེང་ཕ་འདས་ཤིང་། ཕས་གཡར་བའི་བུ་ལོན་བསབ་པ་དང་། མ་དང་མིང་སྲིང་སོགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་དོན་དུ་གཉེན་ཚན་སོགས་ཀྱིས་ཁོང་གཞན་གྱི་གསེར་རྐོ་བའི་གླ་བ་དང་། ཚོང་གཡོག་སོགས་སུ་བཏང་བས་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་མྱང་། དགོང་ལོ་བཅུ་དྲུག་བཅུ་བདུན་ཙམ་ནས་རང་གིས་ཚོང་ཕྲན་བུ་བྱས་ཤིང་། ལོ་ཁ་ཤས་རྗེས་ནས་ཚོང་འགོ་ཅུང་ཐོན་འཚམས། འཁོར་བ་ལ་སྙིང་བོ་མེད་པར་གཟིགས་ནས་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཨ་བུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ལམ་རིམ་དམར་ཁྲིད་ཞུས་པར་ཕྱིན། སྔ་ཕྱིར་ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་དང་། ལམ་རིམ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྲིད་ཐོབ་ཅིང་། བློ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་བྱུང་གསུངས། དེ་ནས་ཆོས་མ་གཏོགས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་ཕན་མི་ཐོགས་པར་དགོངས་ནས་བླ་མ་ལ་ཅི་གསུངས་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་ཅིང་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་ཚེ་བློས་བཏང་གི་ཆོས་གཤའ་མ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཞིང་རེ་ཞིག་གི་བར་རི་ཁྲོད་འགྲིམ་ནས་བསགས་སྦྱང་དང་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་སྐྱོང་བའི་ཉམས་བཞེས་མཛད།
དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་སྟེང་ལྷ་ས་ལ་སློབ་གཉེར་དུ་ཕྱིན། ཐོན་འཕྲལ་ཇོ་བོའི་མདུན་དུ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་ནུས་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་། རང་གི་ཐོབ་ཁུངས་ལྟར་འབྲས་སྤུངས་བློ་གླིང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་ནས་དགུང་ལོ་སོ་བརྒྱད་བར་ལོ་ངོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་དཔེ་མེད་གནང་ནས་བསྡུས་ཚད། དབུ་ཕར། འདུལ་མཛོད་སོགས་བཀའ་པོད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ། འཕགས་བོད་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་ཡིག་ཆ་མང་བོར་དཔེ་ཁྲིད། དཔེ་ལྟོས། ཆོས་རའི་རྩོད་པ་གསུམ་སྤྲེལ་གྱིས་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་སྦྱངས་ཤིང་། འཛིན་བཟང་བ་དང་ཐུགས་རིག་རྣོ་བ་སོགས་ཀྱིས་རྩོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྨར་བ་བྱུང་ཞིང་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་སྙན་རྒྱས། འདུལ་བ་ལག་ལེན་གྱི་སྟེང་ནས་བསླབ་དགོས་པར་དགོངས་ནས་ཡོ་བྱད་བྱིན་རླབས་དང་རུང་ཆུ་འདེབས་པ་ཡན་ཆད་ལག་ལེན་ལ་བཏབ་ཅིང་འདུལ་ཁྲིམས་གཙང་སིང་ངེ་བ་བསྲུངས། འཚོ་ཆས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་སྲན་རྡོག་འགའ་ཆུར་སྦང་ནས་བཞེས་དགོས་པའང་ལན་མང་དུ་བྱུང་། ཚོགས་སྐལ་དང་། གཞན་དག་གིས་ཟས་བྱིན་པའང་དཀོར་གྱི་ཉེས་པར་དགོངས་ནས་མ་བླངས་པར་འདུག འཛིན་གྲྭ་གོང་མར་ཐོན་སྐབས་ཆོས་འཚམས་སོགས་སུ་གསང་སྔགས་ཕོ་བྲང་། བྲག་རི་རི་ཁྲོད། དགོན་གསང་རི་ཁྲོད་སོགས་ལ་ཕེབས་ནས་ཆུ་གྲང་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་སྒོམ་སྒྲུབ་ཡང་མང་དུ་མཛད།།
དེ་ཡང་མཛད་པ་ཀུན་ལས་གསུང་གི་ནི།། མཛད་པ་མཆོག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་བ་ལྟར་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། ཡུན་རིང་བའི་བར་དུ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་གསུང་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ལས་མེད་པས་གསུང་རྩོམ་མང་དུ་གནང་བ་ནི་དམ་པ་འདིའི་བསྟན་འགྲོར་ཕན་པའི་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་གོ། དེ་ཡང་རྗེ་འདི་བའི་གསུང་རྩོམ་ཕལ་ཆེར་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་གྱི་འདུ་ཕུལ་ཆེ་བ། ཁ་གསལ་གོ་བདེ་ལྟོས་ཆོག་མཐོང་ཆོད། དོན་གྱི་ས་ཆོད་ཆེན་ཞིང་རིགས་པའི་ངར་དང་ལྡན་པ། གལ་འགག་ཟབ་གནད་ཀྱི་མདུད་མཁྲེགས་ཁྲོལ་བའི་གོ་བ་གསར་བ་དང་རིགས་འཕྲུལ་གསར་བ་མང་བ་དང་། བློ་ཁ་མཐོ་དམན་གང་ལ་ཡང་རང་གི་བློ་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེད་ཐོབ་ཐུབ་པ་སོགས་མཁས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་དུ་འདུག་གོ།
དཔྱིད་ཚུགས།
དཔྱིད་ཚུགས་
འབོ་ར་ཚོ་བཞི་
ཁྱོམ་དགེ་ཚོ་བ།
དེར་ཁྱོམ་དགེ་དང་། སྔོན་པོ་ཐང་།  རོང་བོ་ཁོག་ཚ་ངུ་ཐང་།  ཀ་སྐྱའི་རྩ་གསུམ།  ལྷ་འབུམ་ཐང་རུ་འགབ་མ།  རི་བར་མའི་འབྲོག་སྡེ།  རི་གོང་མའི་ལྷ་སྡེ།  གྲུ་གུ་ནང་།  ཡག་པའི་སྟེང་དཀར་ལུང་།  ལུང་ཀྱག  ལེགས་པོ་ཉིན་ཡར་ག   ཡར་སྣེ།  སྒྲོག་གོང་མ།  སྒྲོག་འགབ་མ།  ཨ་ལ་བཅས་ཡུལ་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད།
སྦོག་ཙ་ཚོ་བ།
དེར་སྦོག་ཙ་མདོ་དང་། རྒྱ་ར།  འདའ་འདུ།  སྡེ་བ་ཆེ་བོ།  ཇག་ལམ།  ཐེ་བོ་བཅས་ཡུལ་སྡེ་དྲུག་ཡོད།
ཆོ་དགུ་ཚོ་བ།
ཚོ་བ་འདིའི་མིང་གཞན་ལ་འབོ་ར་ཚོ་བའང་ཟེར། དེར་འབོ་ར་མདོ།  གོའུ་ནང་།  སྦོས་ལུང་།  ཕྲེད་ལམ།  ལུང་ཀྱོག་གོང་འགབ།  རྡར་བ།  རྩ་ས།   རྡར་མདོ།  ནོར་ལུང་གོང་འགབ།  སྒྱེད་སུམ།  ལོ་ཡག་ཐང་།  མཁར་ནག་བཅས་ཡུལ་སྡེ་བཅུ་བཞི་ཡོད་དོ། །
ཆར་འབབ།
ཆར་འབབ་
རླུང་།
མཁའ་དབུགས་ངོས་སྙོམས་སུ་རྒྱུ་བ་ལ་རླུང་ཟེར། རླུང་གི་འབྱུང་རྐྱེན་ནི་ས་གནས་སོ་སོའི་རླུང་གནོན་མཐོ་དམའ་མི་གཅིག་པ་དེ་རེད། རླུང་ནི་རླུང་གནོན་མཐོ་ས་ནས་རླུང་གནོན་དམའ་ས་ལ་རྒྱུག་གི་ཡོད། ས་གནས་གཉིས་ཀྱི་རླུང་གནོན་གྱི་ཧེ་བག་ཇི་ཙམ་ཆེན། རླུང་ཤུགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཆེ་བ་རེད། རླུང་གིས་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ནང་གི་དྲོད་ཚད་དང་རླངས་པ་དེ་སའི་གོ་ལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་སོ་སོར་ཁྱེར་བ་དང་ལྷན་དུ་ས་གནས་སོ་སོའི་ནམ་ཟླའི་གྱུར་ལྡོག་སྐྱེད་ཀྱི་ཡོད།
༡༧༩༣ལོ།
༡༧༩༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
༢
ཁྱེད་ཀྱིས་ད་བལྟ་འདི་ནས་ཤོག་ལྷེ་|༡| ༢ | ༣ | ༤ | ༥ | ༦ |གདམས་ནས་ནང་དུ་བསྐྱོད་སོང་། {| style="width: 100%;"
{| style="width: 100%; background: transparent; border-spacing: 0; table-layout: fixed;" <h2 style="line-height: 32px; height: 32px; padding: 0; border-bottom: 0; font-size: 120%; color: #fff; font-weight: bold; text-shadow: #000 1px 1px 3px;"> ལྷོ་ཀུ་རི་ཡའི་གྲགས་ཅན་གློག་བརྙན་འཁྲབ་མཁན།
གཙོས་ཤོག་པ་བཞི་
གཙོས་ཤོག་པ་ནི་བསང་ཆུ་རྫོང་གི་ཤར་རྒྱུད་གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྣ་བུག་ཞང་ཁག་གི་ཁོངས་སུ་གནས་ཤིང་། ཤར་མཛོད་དགེ་ཤོག་པ་ལྔ་དང་།  ཤར་ལྷོ་ཅོ་ནེ་དང་རྡོ་དཀར།  ལྷོ་ནུབ་འབོ་ར་དང་ཙ་ཡུས།  བྱང་དུ་ཁ་གྱ་བཅས་དང་ས་མཚམས་འདྲེས།  ཡུལ་འདིར་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་ཡར་སྔོན་ནས་བོད་མི་འཚོ་ཞིང་གནས་མོད།  མང་ཤས་ནི་རྔོག་དང་རེབ་གོང་།  ཀླུ་ཤོད།  འབོ་ར།  ཅོ་ནེ།  རོང་བོ་བཅས་ནས་སྤོས་འོང་བ་ཡིན།  ཧ་ལམ་དུས་རབས་བཅུ་པའི་མགོ་ཙམ་ལ་ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག་གི་ནང་ཚན།  ཀླུ་རྒྱལ་བྱམས་འདིར་སླེབས་ཤིང་ས་བཟུང་བས་ཚོ་བ་དྲུག་ཏུ་གྱེས།  རིམ་བཞིན་འཕེལ་ཏེ་གཙོས་ཚོ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ལ།  ཚོ་བ་ཉེར་གཅིག་ནི།  དཔོན་སྐོར།  སྟག་ལྷ།  མགོན་པོ།  རིན་ཆེན།  རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ།  ཨ་ལ་འབྲིང་བ།  ཁ་གྱ།  འབོ།  མི་ནགས་ཁམས།  ཤེས་ར།  སྒ།  ལོ་རབས།  ཨེ་ན་སི།  འབྲོག་པ།  ཁྱི་ཁག  དོམ་ར།  ཁྱ་ར་སྒང་།  ཆུ་བུར།  རྒྱལ།  བཱ་རྣམས་སོ། །ཁྲི་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་སེང་གེའི་སྐུ་རིང་ནས་གཙོས་ཚོ་བ་ཉེར་གཅིག་གི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་དབང་ཆ་མཐའ་དག་གཙོས་དགོན་པར་གཏོགས་སོ། །
སྨན་ལུང་ཚོ་བ་
སྨན་ལུང་ཚོ་བ་ནི་གཞི་བདག་ཆེན་པོ་ཨ་མྱེས་གཉན་ཆེན་དང་། གནས་རི་ཁྱད་པར་ཅན་སྨན་རི་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་འདབས་ལུང་ཁོག་ཏུ་གནས་ཤིང་།  ཤར་ལྷོར་ཁ་གྱ།  ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཐང་དཀར།  ནུབ་བྱང་དུ་གནམ་ལྷ་ཞོལ་མ་བཅས་དང་འབྲེལ།  ཡུལ་དེར་རིམས་ནད་བྱུང་ཚེ་གནས་བསྐོར་བྱས་ན་ནད་ཡམས་སངས་ཐུབ་པའི་ལོ་གྱོན་མའི་བླ་རི་ཡིན་ཟེར་བའི་རི་ཞིག་ཡོད་པ་དང་།  རྡོ་སྨན་དང་རྩྭ་སྨན་ཤིང་སྨན་སོགས་ཀྱི་རིགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་ལུང་ཁོག་ཏུ་འཐུང་ན་ནད་ཡམས་སེལ་བའི་སྨན་ཆུ་འབབ་པ་སོགས་ཀྱིས་སྨན་ལུང་དུ་བཏགས་ཟེར།  ཚོ་བ་འདིའི་མི་རྒྱུད་རྣམས་ནི་ཡུལ་གསུམ་ནས་སྔ་ཕྱིར་འདིར་སླེབས་ཏེ་གཞིས་ཆགས་ཤིང་།  གཅིག་ནི་མགོ་ལོག་དཀར་མོ་རྫོང་ནས་འོང་བ་དང་།  གཅིག་ནི་མཛོད་དགེ་རྐང་ཚ་ནས་འོང་།  ཡང་གཞན་གཅིག་ནི་མཚོ་སྔོན་ཨ་རིག་ནས་འོངས་པར་བཞེད།  སྨན་ལུང་ཚོ་བ་ནི་ཡུལ་ཕྱོགས་འདིའི་རང་མགོ་རང་འཛིན་གྱི་ཤོག་ཁག་གཅིག་ཡིན།  དེར་ཐང་འདབས་དང་།  མཚེར་འགག  བྲག་དམར།  ཞོ་གཙང་ནང་།  སྟོང་མགོ་ནང་།  གཙང་ར་ནང་བཅས་སྡེ་ཚོ་དྲུག་མངའ།  ཡུལ་ཁོངས་སུ་རབ་འབྱམས་པ་སྨོན་ལམ་མཆོག་གྲུབ་ཀྱིས་བཏབ་པའི་སྨན་ལུང་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་གླིང་མཆིས།
ཟིལ་བ།
ཟིལ་བ་
ལྷ་མེད་སྨྲ་བ་པོ།
ལྷ་མེད་སྨྲ་བ་པོ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་འཚོ་གནས་དང་ལྷ་སོགས་ལ་དད་པ་མི་བྱེད་པར་ཟེར།
༡༧༩༢ལོ།
༡༧༩༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཆོས་དད་རང་མོས།
ཆོས་དད་རང་མོས་ཞེས་པ་ནི་མི་གཅིག་སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་ཆོས་ལུགས་ཞིག་ལ་རང་མོས་ཐོག་ནས་དད་པ་བྱེད་པ་དང་ སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་མཛེམ་བག་མེད་པར་ཆོས་ལུགས་དེའི་བྱེད་སྒོ་འམ་རྒྱུན་སྲོལ་ལ་སོགས་ལ་བཞུགས་ཆོག ཡང་མིན་ན་མི་གཅིག་ཆོས་ལུགས་གང་འདྲ་ཞིགལའང་དད་མོས་མི་བྱེད་པར་དེར་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་མཐོང་ཆུང་འམ་ངོ་ཅི་ཡང་ཚ་མི་དགོས་པར་ཟེར།
སྒྱིས་ཚང་ཚོ་གཉིས་
=སྒྱིས་ཚང་ཚོ་གཉིས་ The Two Tribal Wings of Getsang==
སྒྱིས་ཚང་ཚོ་གཉིས་ནི་དམེ་ཤུལ་ས་ཆུ་བོའི་སྨད་རྒྱུད་དེ་དེང་སང་གི་བསང་ཆུ་རྫོང་རྨེད་ཤིས་ཞང་ཁོངས་སུ་གནས། དེའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ་ལ《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》དུ།  ཚྭ་ཆུའི་རྫིང་བུ་དང་དེའི་གོང་ན་ནགས་ཚལ་ཡོད་པས་རྫིང་ཚལ།  རྫིང་ཁར་གྲོང་བ་ཡོད་པས་རྫིང་ཚང་ཡང་ཟེར།  ཞེས་གསུངས་པ་དང་།  རིམ་གྱིས་སྒྲ་ཟུར་ཆག་སྟེ་སྒྱིས་ཚང་དུ་གྱུར།  ངག་རྒྱུན་དུ།  ཨ་མཆོག་མ་རུ་ཕྱུག་བཞིའམ་སྨད་ཀྱི་ཚོ་བཞིའི་ནང་གི་བསེ་བམ་གཤིས་ཚང་དང་རིན་ཆེན་ཚང་རུས་ཚོ་གཉིས་ལས་གྱེས་པའི་མི་ཁྱིམ་ཁ་ཤས་ཡུལ་འདིར་འོངས་ཏེ་གཞི་བཅས།  མཁས་བཙུན་གྱིས་བུམ་གཤིས་ཚང་གི་དཔོན་པོ་བྱས་པ་དང་།  སངས་གོ་ཡིས་རིན་ཆེན་ཚང་གི་དཔོན་པོ་བྱས།  རིམ་བཞིན་སྒྱིས་ཚང་ཚོ་བ་གཉིས་དང་ཡུལ་སྡེ་བཅུ་གསུམ་དུ་འཕེལ།  རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ས་རྟ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1738ལོར་སྒྱིས་ཚང་དཔོན་པོ་མཁས་བཙུན་གྱིས་སྦྱིན་བདག་བྱས་ཏེ་སྒྱིས་ཚང་དགའ་ལྡན་ཆོས་གླིང་བཏབ།  རྗེས་སུ་དགོན་གནས་སྨན་ཁབ་མདོ་རུ་སྤོས།  རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ལྕགས་བྱི་ལོར་དགོན་མགོ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་པ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོར་ཕུལ།  ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཨ་མཆོག་ཁྲི་པ་རིམ་བྱོན་གྱིས་སྒྱིས་ཚང་དགོན་སྐྱོང་རྒྱུ་དང་།  བླ་མ་དབུ་མཛད་བསྐོ་བ་སོགས་གཟིགས་སྐྱོང་དཔེ་མེད་མཛད།
རིན་ཆེན་ཚོ་བ
དེར་གཤིས་ཆེན་དང་དགེ་གསུམ་བཅས་ཡུལ་སྡེ་གཉིས་ཡོད།
བུམ་གཤིས་ཚོ་བ
དེར་མུ་ཏོ་སྟོད་དང་མུ་ཏོ་སྨད་བཅས་སྡེ་ཁག་གཉིས་ཡོད།
ཏོའོ་ཅོའོ་ཆོས་ལུགས།
ཏོའོ་ཅོ་ཆོས་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་ཚད་མ་རིག་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷ་མང་གི་ཆོས་ལུགས་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་སྔོན་དུ་ཨ་ཤེ་ཡ་ཤར་མར་དར་བ་དང་ དུས་རབས་༡༩ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་དར་བ་རེད།
ལོ་རྒྱུས།
ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཅིག་ནང་ཏོའོ་ཅོའོ་ཆོས་ལུགས་དང་བོད་ཀྱི་བོན་ཆོས་བར་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལུགས་དང་བོན་ཀྱི་སྟོན་པ་གཤེན་རབས་དང་ཏོའོ་ཅོའོ་ཡི་ཐཱ་ཧྲང་ལའུ་ཅུན་ཞེས་པ་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན་ཚུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་འགོད་འདུག
ཆགས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
ཆགས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་རི་མོ་དང་བརྐོས་རིས་འདྲ་པར་ཟློས་གར་གྱི་རྒྱུ་རྩལརོལ་མོ་བརྩམ་བྱ་ལ་སོགས་ནས་ཆགས་སྤྱོད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བསྟོན་པར་ཟེར།
ཚོ་ཁག་གི་ཆགས་སྤྱོད།
ཆོ་ཁག་གི་ཆགས་སྤྱོད་ཞེས་པ་ནི་མི་གཉིས་སམ་དེ་ལས་མང་མཉམ་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཆགས་སྤྱོད་བྱེད་པར་ཟེར།
ཙ་ཏ་པ་
སློབ་དཔོན་ཙ་ཏ་པའི（ཆོས་སློང་མཁན）ལོ་རྒྱུས་ནི།    ཡུལ་ས་དོ་ནཱ་ག་ར་པ་ཡིན།      དེའང་ཆོས་སློང་བ་ཟེར་ཏེ།      སྒྲའི་པོ་ཏི་གཅིག་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ནས་དུས་རྟག་ཏུ་སློང་བ་གཅིག་ཡོད་པ་ལ་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་དང་འཕྲད་དེ།      རྣལ་འབྱོར་པ་ན་རེ།     ཁྱོད་ཅི་བྱེད་ཀྱིན་འདུག་ཟེར།     བདག་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་སློང་གིན་གདའ་བྱས་པས།     ཁྱོད་ཕྱི་མའི་ལམ་འདྲ་བ་མི་དགོས་སམ་གསུངས།      དེས་ལམ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་ཞུས་པས་རྣལ་འབྱོར་པས་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་ནས་གདམས་པ་ནི།    སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མཐོལ་ཞིང་བཤགས།   །ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་བསྒོམ།   །སྔ་མ་ཅི་བྱས་ལུས་ལ་ལྟོས།   །ཕྱི་མ་ཅི་འགྱུར་སེམས་ལ་རག   །དེ་ལྟར་ཡུན་དུ་བསྒོམས་བྱས་པས།   །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ།   །ཅེས་གསུངས་པས།   ཙ་ཏ་པས་དེའི་དོན་མ་གོ་ནས་བླ་མ་ལ་ཞུས་པས་སྡིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན།    སྣང་སྲིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བས་སྡིག་པ་འདག་པའི་རྒྱུ་ཡིན།   ཉིན་མཚན་བདེ་བ་བསྒོམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་རང་ལ་འཆར་བ་ཡིན།    ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ལས་རྣམས་ལ་མངོན་ཞེན་དུ་མ་བཟུང་ན་ཤུགས་འབྱུང་གི་སྦྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན།   དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་བསྒོམས་ན་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ལོག་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བླ་མས་གདམས་ངག་བྱིན་ཏེ།     ཙ་ཏ་པས་ཡུལ་དེ་ཝཱི་ཀོ་ཊིར་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་ནས་མཚན་ཡང་ཙ་ཏ་པ་ཞེས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་ཤིང་།     འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་མཁའ་སྤྱོད་དུ་གཤེགས་སོ།   །སློབ་དཔོན་ཙ་ཏ་པའི་རྟོགས་བརྗོད་ནི།    རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་གང་མཐོང་གདམས་པ་སྟེ།   །མཐོང་བས་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་མཆོག   །བྱིས་པ་གཉིས་མེད་རྟོགས་ཕྱིར་དེ་ཐབས་ཡིན།   །དགེ་སྡིག་འབྲས་བུ་དེ་ལས་གཉིས་མེད་འབྱུང་།   །ཞེས་གསུངས་སོ།   །སློབ་དཔོན་ཙ་ཏ་པའི་རྣམ་ཐར་དང་ལོ་རྒྱུས་རྫོགས་སོ།   །
བོད་ཀྱི་མདའི་རིག་གནས་
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཁྲོད་དུ་མདའ་གཞུས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གོ་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཟིན་ཡོད། མདའ་གཞུ་ནི་གནའ་དེང་གི་དུས་སྐབས་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་བོད་མི་དང་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག
མདའ་འཕེན་གྱི་ཁུངས་ནི་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་གི་རྡོ་ཆས་སྤྱོད་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་ལག་ཆ་ཡིན་ཞིང་། རྗེས་སུ་རིམ་བཞིན་ལུས་རྩལ་བྱ་འགུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བ་རེད།  ཆབ་མདོ་ཁ་རུབ་དང་ལྷ་སའི་ཆུ་གོང་གི་གནའ་ཤུལ་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཡང་འཇོར་དང་སྟ་རེ། གཤོལ། མདའ་རྩེ།  སྐྲ་གཟེར། མདུང་རྩེ་སོགས་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་གི་ཐོན་སྐྱེད་འཚོ་བའི་ལག་ཆ་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་པ་ལས་ཀྱང་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ།
བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མདའ་གཞུ་ནི་མངའ་མཛད་དྲུག་གམ་བཅུའི་དུས་སུ་བྱུང་བར་བཞེད་པ་གཅིག་མཐུན་དུ་བྱུང་བ་དང་། མངའ་མཛད་གང་གི་སྐབས་དངོས་སུ་བྱུང་བར་ལྟ་ཚུལ་གཉིས་བྱུང་ཡོད།
མདའ་གཞུ་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་དུས་སྐབས་ནི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་དང་བོད་སིལ་བུར་ཐོར་བའི་རྗེས་སུ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། ལོ་ངམ་རྟ་རྫིས་གྲི་གུམ་བཙན་པོར་མདའ་འཕངས་ཏེ་བཀུམ་པ་དང་།  རྩལ་པོ་ཆེ་མི་བདུན་བྱུང་བའི་སྐབས་དབས་རྒོད་ལྡོང་བཙན་གྱིས་མདའ་རྒྱང་མིག་རྒྱང་ལ་འཕེན་ཐུབ་པའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་ཡོད་པ། བཙན་པོའི་དུས་སུ་མདའ་དམག་ཆེད་དུ་བཟོས་ཡོད་པ་སོགས་ལས་མདའ་གཞུའི་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་མཚོན་ཐུབ།
«དེབ་ཐེར་དཀར་བོ»ལས“ལི་ཡུལ་གྱི་མཐའ་ཧོང་ཏང་བྱ་བའི་གནས་སུ། སྔོན་གྱི་ལྷ་ཁང་ཞིག་རལ་ཏུ་གྱུར་བ་གཅིག་གི་རྩིག་པའི་གསེབ་ནས།   བོད་དང་ཡུ་གུར་གྱི་ཡིག་རྙིང་ཤོག་དྲིལ་འཕོན་ཆེན་ཞིག་འཐོན་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།……བོད་ཅེས་པར་མགྲོན་སླེབས་ཚེ་གཡག་ཅིག་ཁྲིད་ནས་འོངས་པར།  མགྲོན་པོ་རང་གིས་མདའ་བརྒྱབ་ནས་བསད་དེ་ཤ་འགྱེད་གཏོང་།” ཞེས་གསུངས་འདུག་པ་ལ་གཞིགས་ན་སྐབས་དེར་མདའ་གཞུ་འདི་དར་ཏེ་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུའང་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཤེས་ནུས།
དེང་གི་དུས་སུ་མདའ་གཞུའི་སྤྱོད་སྒོ་ནི་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཁོ་ན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། བོད་ཁུལ་ཡོངས་ལ“མདའ་རྩེད”ཅེས་དར་ཁྱབ་ཆེ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ཀོང་པོ་ས་ཁུལ་དང་། ཁམས་ཡུལ་གྱི་ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན། མདོ་སྨད་ཀྱི་གྲོ་ཚང་དང་དཔའ་ལུང་།  གཅན་ཚ། ཁྲི་ཀ  ཀོས་ནན། ཐུན་ཏེ།  རྔ་བ།  ཀན་ལྷོ་སོགས་སུ་དར་ཆེ་ལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་དུ་ལོ་རེ་བཞིན་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་མདའ་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་རེ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གཅན་ཚ་རྫོང་ལ་2006ལོ་དང་2007ལོར་ཞིང་ཆེན་དང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པས་བསྟུད་མར་“མི་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཕ་ས”དང་“ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཕ་ས”ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་བཏགས་པ་ནས་བཟུང་། མདའ་རྩེད་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རྩེད་མོ་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་བརྩིས་ནས། དེ་སྔོག་འདོན་དང་དར་སྤེལ། རྒྱུད་འཛིན་དུ་གཏོང་ཆེད་གཅན་ཚ་རྫོང་གཙོ་བྱས་པའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྫོང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལོ་རེའི་རྒྱལ་སྟོན་དུས་ཆེན་ལ་མདའ་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་རྒྱ་ཆེན་རེ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད། གཞན་ཀོང་པོའི་ས་ཆར་བི་ཤུ་སྟེ་སྒྲ་ལྡན་མདའ་མོའི་མཐུན་ཚོགས་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་།  ཁོ་ཚོར་མདའ་གླུ་ལེན་པ་དང་མདའ་གཞས་འཁྲབ་པའི་སྲོལ་ཡང་ཆེས་ཆེར་དར་ཡོད་པ་མ་ཟད། ས་ཆ་འདི་དག་ཏུ་མདའ་རྩེད་ནི་ལོ་གསར་དང་དུས་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལྟད་མོའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག
བོང་ཟེར་
བོང་སེར་  Trollius ranunculoides
ཁུང་ཙིའི་གཞུང་ལུགས།
ཁུང་ཙིའི་གཞུང་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཚད་མ་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཁུང་ཙི་ཡིས་སློབ་གསོ་བསམ་བློ་དང་ཚད་མ་རིག་པ་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་བ་ཞིག་རེད།
གླ་བ་སྲད་མ་ནག་པོ
གླ་བ་སྲད་མ་ནག་པོ Thermopsis barbata
སྲན་མའི་རིགས་ཀྱི་བོད་ཁུལ་གྱི་རི་སྐྱེས་མེ་ཏོག་གི་རིགས་ཤིག
མིའི་རིགས་དཔྱད་པའི་རིག་པ།
མིའི་རིགས་དཔྱད་པའི་རིག་པ་ཞེས་པི་ནི་མིའི་རིགས་ལ་དཔྱད་པའམ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་ཟེར།
ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།
jkjiu
རེ་མཁང༼འཁང༽
ཕན་ཚུན་ཁྲོས་ནས་ངན་སྨྲས་བྱེད་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་། འཁང་ར་ཞེས་པ་དང་དོན་འདྲ། འདི་ལ་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་མས་འཕུལ་མ་དག་པར་གསུངས་ཤིང་། འགའ་ཞིག་གིས་མས་འཕུལ་དང་འས་འཕུལ་གཉིས་ཀ་གདམ་ང་ཡིན་པར་གསུང་འདུགདུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
༡༧༩༡ལོ།
༡༧༩༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རྡོ་དཀར་ཉིན་སྲིབ་
རྡོ་དཀར་ལུང་པ་ནི་བསང་ཆུ་རྫོང་གི་ཤར་ལྷོར་གནས་ཤིང་། དེང་སང་གི་སྣ་བུག་ཞང་ཁག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།  རྡོ་དཀར་ལུང་པ་ནི་ཤར་རྔོག་ཚོ་བ་ལྔ་དང་།  ལྷོ་འབོ་ར།  ནུབ་བྱང་གཙོས་བཅས་ཡུལ་ཚོ་རྣམས་དང་འབྲེལ།  རུ་ཆུང་ནང་ཟེར་བའི་ལུང་ཕུག་ཏུ་བྲག་རྡོ་བལ་ལས་དཀར་པ་ཞིག་མཆིས་པས་ན་ཀུན་གྱིས་བྲག་བལ་དཀར་རམ་རྡོ་བལ་དཀར་ཞེས་མིང་བཏགས།  རིམ་གྱིས་ལུང་པ་དེའི་མིང་ས་མིང་དང་ཚོ་མིང་དུ་ཐོགས།  རྡོ་དཀར་ཚོ་བའི་མི་རྒྱུད་ཀྱི་གོང་མ་ནི་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་གཉིས་བྱས་ཏེ་ཡུལ་འདིར་འོང་སྟེ།  གཅིག་ནི།  རྔོག་མགོ་ཚ་དང་ཝ་ཚ་སྤུན་མཆེད་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱིམ་གཞི་གྱེས་སྐབས་སྨད་ཕྱོགས་ཡུལ་འདིར་སྤོས་ཏེ་གཤིས་མྱིག་མདོ་རུ་ས་བཟུང་ནས་བསྡད།  གཅིག་ནི་ཀླུ་ཤོད་ཚོ་བའི་ཆོས་བན་དེ་ཕྱུག་གི་རྒྱུད་པ་ལས་གྱེས་ཤིང་རྗེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་འབྲོག་ས་བྱས་ཏེ་བསྡད།  རིམ་བཞིན་རྡོ་དཀར་རྔོག་གི་ཚོ་པ་དང་ཆོས་བན་དེ་ཕྱུག་གི་ཚོ་བ་གཉིས་སུ་གྱུར།  དེ་གཉིས་ལས་རྡོ་དཀར་སྡེ་བ་བཅུ་བཞི་བྱུང་།  དེ་ཡང་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་སུ་དབྱེ།  མིང་རྒྱལ་རབས་དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་རྡོ་དཀར་ཚོ་བ་ནི་གཙོས་སྒོ་རྫོང་དཔོན་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས་པས་གཙོས་ཚོ་བ་ཉེར་གཅིག་གི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར།  དུས་ནམ་ཞིག་ལ་དབུས་ཀྱི་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པའི་བོད་པ་ཆོས་རྗེས་ས་གནས་དེར་དགོན་པ་བཏབ།  དགོན་པའི་ཉེ་ལོགས་ཀྱི་རིའི་དབྱིབས་མཆོད་རྟེན་བང་རིམ་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་ཏེ་དགོན་པར་མཆོད་རྟེན་ཤར་དགོན་ཞེས་གསོལ།  སླར་དགོན་པ་འདི་རྡོ་དཀར་ཚོ་བའི་ཡུལ་ཁོངས་སུ་གནས་ཕྱིར་རྡོ་དཀར་དགོན་ཞེས་མིང་བསྒྱུར།  གོང་མ་ཆན་ལུང་སྐབས་སུ་སྒོ་རྫོང་དཔོན་པོའི་རྒྱུད་པ་རབ་འབྱམས་བསྟན་སྐྱོང་གིས་རྡོ་དཀར་སྲིབ་སྡེ་བདུན་ནི་དགོན་པའི་མཆོད་ཐེབས་སུ་དབུས་ཀྱི་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་ལ་ཕུལ།  སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་དགེ་འདུན་པ་བསྐོ་མངགས་ཀྱིས་རྡོ་དཀར་ཚོ་བར་དོ་དམ་བྱས།  ཀུན་མཁྱེན་གཉིས་པ་འཇིགས་མེད་དབང་པོ་མཆོག་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཐུགས་སྦྱོང་མཛད་དུས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གིས་རྡོ་དཀར་དགོན་དང་ས་ཞིང་ལྷ་སྡེ་བཅས་པ་ཀུན་མཁྱེན་ལ་ཕུལ་པས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་སླར་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་ལ་དངུལ་གྱི་སྦྱིན་ཚབ་བསྩལ།  རྡོ་དཀར་དགོན་ནི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱིས་སླར་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་ལ་དངུལ་གྱི་སྦྱིན་ཚབ་བསྩལ།   རྡོ་དཀར་དགོན་ནི་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དགོན་ལག་ཏུ་གྱུར།  རྡོ་དཀར་ཚོ་བ་ནི་བླ་བྲང་གི་ལྷ་སྡེ་ཚོ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་ཏོ། །
རེ་ལྡེ།
རྩིད་པ་ལས་བྱས་པའི་སྣམ་བུ་དང་སྨྱུག་མའི་ལྷས་མ་ལའང་ཟེར།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྡོ་དཀར་ཉིན་སྲིབ་
རྡོ་དཀར་ཉིན་སྡེ
དེར་སྒོ་མང་ས་སེར། ཨ་ཏེ།  བྲག་ཐོ་ལུང་།  རྔོག་སྡེ།  འོག་སྲུང་།  གསེར་ཕོར་བཅས་ཉིན་སྡེ་བདུན་ཡོད།
རྡོ་དཀར་སྲིབ་སྡེ།
དེར་རྗེ་རོ་དང་། རེབ་ཙ་མདོ།  སྒུ་རི་སྟེང་།  རྡོ་དཀར་རུ་ཆུང་།  ནང་ཙ།  དམེ་སྡེ།  གསེར་ཕོར་རུ་ཆུང་བཅས་སྲིབ་སྡེ་བདུན་ཡོད།
རེ་འཁོང་།
འདི་ནི་རི་འཁང་ཞེས་པ་དང་གོ་དོན་གཅིག་པ་སྟེ། སོ་སོའི་རེ་བ་ཡོད་པའི་དོན་དག་མ་བྱུང་ན་རང་གི་གྲོགས་ལ་དེ་ཡི་ཡུས་ཤོད་པ་དང་། སེམས་ཐང་ཆད་པ་ལ་ཟེར།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རེ་དོགས།
དངོས་གྲུབ་དང་གྲུབ་རྟགས་སོགས་ཨེ་ཡོང་གི་རེ་བ་དང་། བར་ཆད་ཡོང་གི་དོགས་པ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལྷ་དབང་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས།
ལྷ་དབང་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་ཞེང་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ལམ་ལུགས་ཞིག་ཡིན། དཀོན་མཆོག་གམ་ལྷ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་བའི་དབང་བསྒྱུར་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཞིག་རེད།
རེ་ཕྱར།
སྦྲ་ནག་གིས་བཟོས་པའི་མལ་ཁེབས་དང་རྟ་ཁེབས་མལ་གདན་སོགས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རེ་བའི་ཁྱིམ།
སྦྲ་ནག་ལས་བཟོས་པའི་གུར་སྟེ། འབྲོག་པ་ཚོར་སྦྲ་གུར་ལས་ལོགས་སུ་ཁང་པ་མེད་པས་ན་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལས། ཡོངས་གྲགས་སུ་སྦྲ་གུར་ཞེས་ཟེར། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཝེལར།
༡ ༢ ༣ ༤ ༥ ༦ ༧ ༨ ༩
ལྷ་ཆོས་རིག་པ།
ལྷ་ཆོས་རིག་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཡི་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ངོས་ནས་བརྗོད་ན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་པ་དང་བྱེད་སྒོ། ཉམས་མྱོང་། སྙིང་སྟོབས་སོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཟེར།
གྲེ་བའི་གསལ་བྱེད་
༡ ༢
༡༧༩༠ལོ།
༡༧༩༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཀྲུང་གོ་
ཀྲུང་གོ་ནི་དངོས་སུ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་(PRC)ཡིན་པ་དང་། ཨེ་ཤ་ཡ་ཤར་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་འབོར་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན་པ་དང་2019ལོར་མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་14ཙམ་ཟིན་ཡོད། ས་ཆ་བཟུང་ཚད་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་ཁྲི་960(དབྱིན་ལི་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་ཚོ་370)ཙམ་ཟིན་པ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་ཆེན་པོ་གསུམ་པའམ་ཨང་བཞི་པ་ཡིན། ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ཏང་གཅིག་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། ཞིང་ཆེན་22དང་། རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྔ་དང་། ཐད་སྐྱོང་གྲོང་ཁྱེར་བཞི་(པེ་ཅིན་དང་། ཐེན་ཅིན། ཧྲང་ཧའེ། ཁྲུང་ཆིན་བཅས་དང་དེ་བཞིན་ཞང་ཀང་དམིགས་བསལ་སྲིད་འཛིན་ཁུལ་གྱིས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་དབང་སྟེ་ཞང་ཀང་དང་ཨའོ་མོན་སྤྱོད་རྒྱུ།
ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ
༡ ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནི་རྩོམ་རིགས་དང་ལོ་རྒྱུས། ཚད་མ། དཔལ་འབྱོར་དོ་དམ། ཁྲིམས་ལུགས། རྩིས་རིག ཞིང་ལས་རིག་པ་སོགས་ཆེད་ལས་གང་མང་ཡོད་པའི་སྣ་འཛོམས་ཅན་གྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན། སློབ་གྲྭ་འདི་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༠ལོའི་ཟླ༧པར་ཐོག་མར་ཚུགས་པ་དང་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༡ལོའི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༡ཉིན་དངོས་སུ་དབུ་བཪྙེས་བ། སློབ་གྲྭ་འདི་ནི་ཀྲུའུ་བོན་ལེའེ་དང་ཏུན་ཞོའོ་ཕེན་སོགས་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་གྱི་གསར་བརྗེ་པ་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་མཛའ་བརྩེའི་ཐུགས་ཁུར་འོག་ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་འཛུགས་སྔ་བའི་མི་རིགས་སློབ་གླིང་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་བདག་གཉེར་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
༢ གནས་བབ།
སྤྱི་ལོ་༢༠༠༣ལོའི་ཟླ་༤པའི་ཚེས་༡༦ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་སློབ་གསོ་པུའུ་ཡི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་བརྒྱུད་སློབ་གྲྭའི་མིང་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་ནས་དངོས་སུ་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་བསྒྱུར། ལོ་དེའི་ཟླ་དགུ་བར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་སློབ་རྟགས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་བརྒྱུད་སློབ་གྲྭ་འདིར་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་རྟགས་སྤྲོད་ཆོག་པའི་སློབ་གྲྭའི་གྲལ་དུ་བཞག
༢༠༠༣ལོར་སློབ་གསོ་པུའུ་ཡིས་བཀའ་བཅུ་བའི་སློབ་གསོ་བྱ་བའི་ཆུ་ཚད་བརྟག་དཔྱད་ཁྲོད་ཕུལ་བྱུང་གི་མཚན་སྙན་ཐོབ། སློབ་གྲྭ་འདི་ཚུགས་ནས་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ལ་ཕྱོགས་གང་ཐད་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་༥༠༠༠༠ལྷག་བསྐྱེད་སྲིང་བྱས། སློབ་གྲྭ་འདིས་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ཀྱི་བཅིངས་འགྲོལ་དང་སྲིད་དབང་འཛུགས་སྐྲུན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་བདེ་འཇགས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ། མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཐད་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག
༣ སློབ་གསོ
"སློབ་གྲྭའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་མུའུ་༡༦༠༠ལྷག་ཡོད། སློབ་གྲྭ་འདི་ལ་སློབ་ཁུལ་གསུམ་ཡོད་དེ། སློབ་ཁུལ་ཪྙིང་པ་དང་སློབ་ཁུལ་གསར་པ། ཞི་བདེ་གླིང་སློབ་ཁུལ་བཅས་དང་། གཞན་སློབ་གླིང་༡༨  ཚན་ཁག་༡   པུའུ་༢ཡོད།   རིག་ཁག་སྣ་༩ཡོད་པ། བཀའ་བཅུ་བའི་ཆེད་ལས་༤༧ཡོད་པ། ལྷ་རམས་པའི་ས་ཚུགས་༢༨ཡོད་པ། ཆེད་ལས་སློབ་རྟགས་༢ འབུམ་རམས་པའི་ས་ཚུགས་༡བཅས་ཡོད། མིག་སྔར་སློབ་གྲྭ་འདིའི་སློབ་མའི་མི་གྲངས་ཁྲི་༢ལྷག་ཡོད། དགེ་བཟོ་བ་༡༤༠༠ལྷག་ཡོད། སློབ་གྲྭ་འདི་ལ་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ལྡན་ཏེ། སློབ་གྲྭར་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་གླིང་དང་ནུབ་བརྒྱུད་གསར་སྤེལ་ཆེན་མོ་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་དང་བཅས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་༢༠ལྷག་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་མི་རིགས་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག（་བོད་དང་ཡོས་རིགས་འཇང་རིགས་དང་མོའོ་རིགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག）དང་མི་རིགས་དེ་གའི་སྐད་ཡིག་བརྡ་འཕྲིན་ཞིབ་འཇུག་ཐད་རྒྱལ་ནང་གི་དེ་སྐོར་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་དུ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ལྡན། དཔེ་སྐྲུན་བྱས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ལ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་པའི་རིག་གཞུང་དཔེ་དེབ་སྐོར་ལ་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཡོད། དེ་མིན་སློབ་གྲྭ་ནང་ཁུལ་གྱི་དུས་དེབ་སྐོར་ལ་ཡོས་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་དང་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་བཅས་ཡོད། མི་རིགས་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གི་དགེ་སློབ་རྣམས་འདྲ་མཉམ་སྒོས་མཐུན་སྒྲིལ་བཟང་བ་དང་། ཕན་ཚུན་དབར་ལ་བརྩི་བཀུར་ཆེ་བ། འདྲ་མཉམ་ངང་ཐུན་མོང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་འབད་པ། སློབ་གྲྭའི་ནང་མི་རིགས་སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་བཅས་ལ་བརྩི་འཇོག་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ། སློབ་གྲྭས་ད་ལྟ་“ བཅུ་གཅིག་ལྔའི་འཆར་འགོད”སྒྲུབ་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་ལ། མ་འོངས་བའི་དུས་ན་སློབ་གྲྭ་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཁྱོན་ཚད་རན་པ་དང་མ་ལག་ངེས་ཅན་ཡིན་པ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཆེ་བ་དང་ཚན་ཁག་སྣ་མང་མཉམ་པོར་འཕེལ་རྒྱས་ཡོད་པ། སྤུས་ཚད་མཐོ་བ་དང་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་ལྡན་པ། དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཞིག་ཏུ་འཛུགས་སྐྲུན་པར་བརྩོན་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།"
༤ བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་གླིང་།
བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་གླིང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས་ནི་ཐོག་མར་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༢ལོར་དབུ་ཚུགས་ཤིང་། ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུའི་རིང་ལ་ཆེད་ལས་འདིས་མི་རིགས་ས་ཁུལ་ལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག བོད་རྒྱ་སྐད་གཉིས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་ཆེད་ལས་མཁས་པ་གང་མང་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣ་ཁ་ཤས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཆེད་མཁས་མིང་གྲགས་ཅན་དུ་ཆགས་ཡོད། བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་འདི་ད་ལྟ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོར་སོང་སྟེ་ཉིན་ཧྲིལ་བོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དངོས་གཞིའི་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་དེ་གཙོ་བོར་བཟུང་བ་དང་གཞན་ཆེད་ལས་སློབ་མའི་སློབ་གསོ་དང་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་གསོ། ཕྱི་རྒྱལ་སློབ་མའི་སློབ་གསོ།མི་ཆེན་སློབ་གསོ། ཡུན་ཐུང་སྦྱོང་བ་སློབ་གསོ། མཉམ་འབྲེལ་སློབ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་སོགས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་སློབ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་སྡེ་ཁག་ཅིག་ཡིན། མིག་སྔར་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་ཆེད་ལས། དེ་མིན་བོད་རྒྱ་སྐད་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་ལས། བོད་རྒྱ་སྐད་གཉིས་ཀྱི་གློག་ཀླད་ཆ་འཕྲིན་ལྟེ་གནས། བོད་རྒྱ་དབྱིན་སྐད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་ཆེད་ལས། བོད་རྒྱ་སྐད་གཉིས་སློབ་ཁྲིད་ལྟེ་གནས་བཅས་འདུས། འདི་དག་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་ལས་དོན་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་དང་ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་གཙོ་གནད་རིག་པར་གཏོགས། བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་ཡོངས་ལ་དགེ་བཟོ་བ་བསྡོམས་པའི་༢༢ཡོད་ལ། དེའི་ཁྲོད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོའི་གོ་ས་ཡོད་མཁན་མི་༢དང་སློབ་དཔོན་གཞོན་པའི་གོ་ས་ཡོད་མཁན་མི་༡༣ཡོད། དགེ་རྒན་ནང་དུ་རབ་འབྱམས་པའི་སློབ་རྟགས་ཡོད་མཁན་མི་༣དང་ཧྲོ་ཧྲི་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་རྟགས་ཡོད་མཁན་མི་༩ཡོད།
༥ སློབ་མ
བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་ཡོངས་ལ་དངོས་གཞིའི་འཛིན་གྲྭ་༨ཡོད་པ་དང་སློབ་མ་བསྡོམས་༢༩༦ཡོད། ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ་༣༧ཡོད། གཞན་ད་དུང་མི་ཆེན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་གི་ཆེད་སྦྱོང་ཆེད་ལས། དེ་མིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་གི་རང་སྦྱོང་ཡིག་ཚད་གཏོང་བའི་ཆེད་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཁག་ཅིག་ཀྱང་ཡོད། འདིར་སློབ་མ་བསྡོམས་པའི་༤༠༠ལྷག་ཡོད།བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔལ་འབྱོར། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་བཅས་ཀྱི་སློབ་དཔྱོད་ཁང་གསུམ། བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་དང་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། སློབ་ཁྲིད་དང་སྲིད་འཛིན་ཀྱི་གཞུང་དོན་ཁང་།དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཁང་བཅས་ཡོད། ཚན་ཁག་ནང་དགེ་རྒན་དང་ལས་བཟོ་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་གྲངས་༢༧ འཆད་ཁྲིད་དགེ་རྒན་༡༠ དགེ་རྒན་ལས་རོགས་པ་༢བཅས་ཡས་ཡོད། ད་དུང་སྐད་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལྔ་ཡོད། བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གིས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའི་སློབ་ཁྲིད་དང་། ཞིབ་འཇུག་ཡིག་བསྒྱུར། དོ་དམ་སོགས་བྱེད་མཁན་ཤེས་ཡོན་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་གཙོ་བོ་བྱས་ཐོག བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཡོངས་ནས་སློབ་གྲྭ་བ་བསྡུ་རྒྱུ་ལག་ལེན་བསྟར་གྱི་ཡོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོར་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཆེད་ལས་དངོས་སུ་བཙུགས་པ་དང་། ལོ་དེ་རང་ལ་རྒྱལ་ཁབ་སློབ་ཨུད་ཀྱི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་ཡོན་ཚད་ཐོབ་ཐང་གི་སྤྲོད་གནས་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། དངོས་གཞིའི་སློབ་མའི་རྨང་གཞིའི་སློབ་ཚན་གཙོ་བོ་དང་ཆེད་ལས་སློབ་ཚན་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ། སུམ་རྟགས་དང་།། དེང་རབས་ཀྱི་བོད་སྐད། ཏོན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་ཡིག་ཆ། བོད་ཡིག་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས། གྲུབ་མཐའ། དུས་རབས་རིམ་བྱུང་གི་རྩོམ་ཡིག་གཅེས་བསྡུས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་གཞུང་ཡིག བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར། བོད་ཀྱི་གནའ་རྫས་རྟོགས་ཞིབ། ནང་བསྟན་རྩ་བའི་གཞུང་ལུགས། ཚད་མ་རིག་པ། གནའ་རབས་རྒྱ་ཡིག དེང་རབས་ཀྱི་རྒྱ་སྐད། གནམ་རིག་སྐར་རྩིས། དབྱིན་སྐད་དང་རྩིས་འཁོར། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་དང་། བོད་ལྗོངས་སློབ་གསོ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་སྐོར། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས། ཡིག་བསྒྱུར། སུམ་རྟགས་སོགས་ནི་ཆེད་ལས་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཁ་ཕྱོགས་ཡིན། ཕྱོགས་མཚུངས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་གཞན་དག་གིས་སློབ་མ་དང་། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་མ། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཟབ་སྦྱོང་སློབ་མ་རྣམས་བསྡུ་བཞིན་ཡོད།
百度
དམུ་དགེའི་ཨ་ལགས་སྒོ་མང་ཚང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོེར་བསྡུས།
[[File:Third_reincarnation_of_Gomang_Kalzang_Shedrup_Gyatso.png|thumb|ཁོང་གི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས། མཚན། སྐལ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ། སྐུ་ཕྲེང་། སྒོ་མང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ།
སྐུ་ཕྲེང་དང་བོ། ཟུང་ཆུ་མཁན་པོ་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས།
དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་ གི་མཁན་པོ་མཛད་མཁན་ཟུང་ཆུ་དགེ་ལེགས་དམུ་དགེ་ནས་ཡིན་ལ། འདི་བ་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས། དམུ་དགེའི་ཤེས་རབ་རུ་ཞེས་པའི་སྡེ་བའི་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས། གོང་མའི་དབུ་བླར་ཕེབས་ནས་སླར་ཡང་ལྷ་སར་ཕེབས་པར་མངོན་ཏེ། ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རྗེ་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ་དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་བ་ལྕགས་རྟ་(1810)ལོར་ཨ་མདོར་ཕེབས་ཁར། ཟུང་ཆུ་མཁན་པོ་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་རྒྱ་ནག་མཆོད་བཤམས། རྒྱ་ནག་མཁན་པོ་ཟུང་ཆུ་བློ་བཟང་དགེ་ལེགས་སོགས་ཀྱིས་ཞབས་ཞུ་ཞུས་ཞེས་པ་འདི་བ་ཡིན།
སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ། འཇིགས་མེད་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ།
དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་དངུལ་རའི་བློ་མུག་ལ་འཁྲུངས་པ་འཇིགས་མེད་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་ཆུ་གླང་(1853) ལོར་ཀུན་གཟིགས་མཆོག་ནས་ཐག་བཅད་དེ་བླུ་ཟོག་ཕལ་ཆེར་ཉིད་ནས་གནང་། སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ལ་ཚེ་དབང་སོགས་བསྩལ་ཏེ་གདན་སར་བཀོད་དེ་ཐུགས་གཉེར་གནང་།
སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ། བསྐལ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ།
དེའི་ཡང་སྤྲུལ་ཟུང་ཆུའི་མཁར་ནང་ནས་འཁྲུངས་པ་ཀུན་མཁྱེན་སྐུ་འཕྲེང་བཞི་བས་རབ་ཚེས་མེ་རྟ་(1906)ལོའི་མགོ་ཟླའི་ཚེས་བཅུ་གཅིག་ལ་ཐག་བཅད་པའི་ལེགས་སྐྱེས་སུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཕྲུག་སོགས་བསྟར་ཐོག་མཚན་ལ་བསྐལ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ་གསོལ། གདན་སར་བཀོད། རང་དགོན་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་ནས་སློབ་གཉེར་བྱས། དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་གནང་། རྗེ་ཁང་སར་རིན་པོ་ཆེ་དང་། སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ་བའི་མདུན་ནས་བཀའ་ཆོས་འགའཞིག་གསན། ཕྱིར་ཕེབས་ནས་རང་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། ཕྱག་རྫས་གང་ཡོད་དཀོན་མཆོག་གི་ཞིང་སར་བསྔོས། བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོའི་སྐབས་བཙོན་འོག་ཏུ་ཚུད་ནས་ལོ་དུ་མར་བསྡད། གློད་གྲོལ་རྗེས་རང་དགོན་སླར་གསོའི་སྐབས་གྲྭ་ཚང་ལ་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་སོགས་དང་དངུལ་འབོར་ཆེན་སྤྱི་འཇོག་གནང་། རང་དགོན་དུ་གཟིམ་ཁང་ཕུབ། དགུང་ལོ་དོན་དགུ་བ་རབ་རྒྱལ་ཤིང་བྱི་(1984)ལོར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ།
རྩོམ་དང་ལུང་ཁུངས།
“དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའིོ་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་།” རྩོམ་པ་བོ། དམུ་དགེའི་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའམ་དབྱངས་ལྡན་གྲུབ་པའི་གོ་ཆ། འདིའི་ནང་ནས་ཁོལ་འདོན་དང་གཞི་འཛིན་ས་བྱས་ཡོད།
དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་གྱི་མནའ་མ་སློང་བའི་ལུགས་སྲོལ་
དེ་ལྟར་བུ་ལ་སྐད་ཆ་དྲིས་ནས་ཕ་མ་དང་བུའི་འདོད་བློར་བབ་པའི་བུ་མོ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཙམ་ཞིག་འོས་གཞི་ལྟ་བུར་གཏན་འཁེལ་བྱས་རྗེས་བུ་མོ་དེ་ཚོའི་ཁྱིམ་ཚང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་སྐད་ཆ་ཤོད་མཁས་ཤིང་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཆ་འཇོག་ལེགས་ཙམ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ལ་བུ་མོའི་ལོ་རྟགས་ལེན་པའི་མངགས་བཅོལ་ཞུ་དགོས་ཤིང་། དེས་ཀྱང་བུ་མོའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་ཕྱིན་ནས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐུ་བག་ཏུ་འདི་གའི་སྲས་མོ་གསོལ་རས་ཞུ་འདོད་འདུག་པས་འཕྲོད་མིན་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལྷ་བླ་མའི་ལུང་ཞུ་བྱེད་བདེ་ཡོང་ཕྱིར་སྲས་མོའི་དགུང་རྟགས་གསོལ་རས་ཡོང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་སྦྲགས་བུའི་ཁྱིམ་ཚང་དེ་འབྱོར་པ་ཆེ་ཚུལ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་གི་གནས་བབ་བཟང་ཚུལ། དེ་བཞིན་བུའི་ཤེས་ཡོན་དང་སྤྱོད་ལམ་བཟང་ཚུལ་སོགས་བཤད་དེ་བུ་མོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་མིའི་སེམས་ལ་བུ་མོ་ཁྱིམ་ཚང་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་སྟེར་ན་བཟང་བའི་བློ་སྐྱེས་རུ་འཇུག་པ་ཡིན། དེ་བས་བུ་མོའི་ཕ་མའམ་ཁྱིམ་ཚང་གི་གཙོ་བོ་རྣམས་གྲོས་བྱས་ཏེ་བུའི་ཁྱིམ་ཚང་རྩ་བའི་ཆ་ནས་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་ཅིང་བུ་མོ་སྟེར་འདོད་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་དེ་ཙམ་རྒྱུས་མངའ་མེད་ཀྱང་རྗེས་སུ་བརྟག་དགོས་སྙམ་པ་ཡིན་ཚེ་བུ་མོའི་ལོ་རྟགས་སྤྲོད་པ་དང་། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་བུ་མོ་རྩ་བ་ནས་སྟེར་འདོད་མེད་ཚེ་བུ་མོ་མནའ་མར་སྟེར་རྒྱུ་མིན་ཚུལ་ཐད་བུའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་ཕོག་ཐུག་མི་འགྲོ་བའི་སྐད་ཆ་འདྲ་ཆགས་པོ་ཞིག་བཤད་ནས་ལོ་རྟགས་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། ལོ་རྟགས་མི་སྤྲོད་པ་ནི་མནའ་མར་མི་སྟེར་བ་གཏན་འཁེལ་བའི་རྟགས་ཡིན་པས་བུའི་ཁྱིམ་ནས་ཀྱང་ལོ་རྟགས་མ་བྱུང་བའི་བུ་མོ་མནའ་མར་སློང་རྩིས་བྱེད་ཀྱི་མེད། ལོ་རྟགས་བྱུང་བའི་བུ་མོ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྟགས་དང་བུའི་ལོ་རྟགས་བཅས་ཁྱེར་ནས་བླ་མར་ཐུགས་དམ་ཞུ་བ་དང་། ལྷ་ལ་ལུང་ཞུ་བ་སོགས་བྱས་ཏེ་གོང་དུ་ལོ་རྟགས་ལེན་པའི་སྐབས་ལྟར་མོ་ལུང་ལས་ཐོན་པའི་བུ་མོ་དེའི་ཁྱིམ་ཚང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཆ་འཇོག་ཆེ་བའི་མི་ཞིག་གཉེན་སློང་བ་གནང་རོགས་ཞུས་ཏེ་དེ་ལ་གཉེན་པའམ་གཉེན་དཀར་ཡང་ཟེར། མནའ་མ་སློང་མཁན་དེས་ཀྱང་མངོན་ཆུང་ངང་ཕྱིན་ཏེ་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་གྱར་མི་ཡོང་བ་བྱེད་པ་ལས་རྒྱས་སྤྲོས་ཆེར་ཆེར་མི་བྱེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཅིག་ནས་གལ་ཏེ་མནའ་མར་མ་སྟེར་བ་ཡིན་ན་དོན་དེ་ཕྱིར་གྲགས་ཏེ་མནའ་མ་སློང་མཁན་གྱི་མིང་ལའང་གནོད་སྲིད་པ་དང་། གཉིས་ནས་བུ་མོ་སྟེར་རྒྱུ་ཁས་བླངས་ནའང་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་གྱར་སོང་ན་བུ་མོ་དེ་སློང་འདོད་ཡོད་མཁན་གཞན་གྱིས་ཚང་ཁ་བརྒྱབ་སྟེ་འགྱུར་བ་འགྲོ་སྲིད་པ་མ་ཟད་ཕྲག་དོག་ཅན་སོགས་ཀྱི་དབྱེན་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བའང་འགྲོ་སྲིད་པ་ཡིན་ལ་ད་དུང་བུ་མོས་ཤེས་ཚེ་གལ་ཏེ་བུ་མོའི་བློ་ལ་རྩ་བ་ནས་མ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། བུ་མོས་གཉེན་བྱོལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོང་སྲིད་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་གསང་བ་བྱེད་དགོས་པས་ཡིན།
སྤྱིར་སློང་ཆང་ཞེས་པ་བཏང་བའི་རྗེས་སུ་འགྱུར་བ་བཏང་མི་ཆོག་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ་སྔར་གྱི་ཁ་རྒྱུན་དུ་བག་མ་རྟ་ཐོག་ནས་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་མནའ་མ་བསུ་མཁན་གྱིས་བག་མ་རྟ་ལ་བཀྱོན་ཟིན་པའི་རྗེས་སུའང་འགྱུར་བ་བཏང་ཆོག་པའི་ཤོད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། བག་མ་སློང་མཁན་དེས་བུ་མོའི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ནས་སྔོན་དུ་བུ་མོའི་ལོ་རྟགས་ཞུས་པ་བཞིན་ལྷབླ་མའི་ལུང་ཞུས་པར་བཟང་ཕེབས་བྱུང་ཚུལ་དང་། བུའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་རིགས་རུས་ཆོ་འབྲང་སོགས་ཁྱིམ་ཚང་དེའི་སྣོད་བཅུད་ཁྱད་ཡོན་འབྲེལ་བརྗོད་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་བུ་མོ་སློང་བ་དང་། བུ་མོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་དེ་སྔོན་བུ་མོའི་ལོ་རྟགས་བསྐུར་ཟིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་བུ་མོ་སྟེར་མ་འདོད་ཚེ་བུའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་མི་དང་རིགས་རུས་སོགས་གང་ལའང་ཞུ་དགོས་རྩ་བ་ནས་མེད་ཀྱང་རང་གི་བུ་མོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་འདི་འདྲ་དང་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་བུ་མོ་སྟེར་ཐབས་རྩ་བ་ནས་མེད་ཚུལ་བཤད་དེ་སྔར་བཞག་པའི་སློང་ཆས་རྣམས་ཨུ་ཚུགས་མཐར་སྐྱེལ་ངང་ཕྱིར་སློག་བྱེད་པ་དང་། གལ་ཏེ་བུ་མོ་སྟེར་འདོད་ཡོད་ན་ཡང་ལམ་སེང་ཁས་ལེན་མ་བྱས་པར་བུ་མོའི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་དོན་ཆེན་ལ་བརྟེན་རང་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་མོ་ལུང་སོགས་གལ་ཆེ་ནན་ཏན་བྱེད་འོས་མ་ཟད། ཕ་མ་སོགས་ནང་མི་རྒན་གྲས་རྣམས་ཇི་གབ་གྲོས་སྡུར་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། གནས་སྐབས་སློང་ཆས་རྣམས་ཕྱིར་བསྣམས་རོགས་ཞེས་ཕྱིར་སློག་བྱེད་ཁུལ་བྱེད་ཀྱང་གཉེན་པོ་སྟེ་མནའ་མ་སློང་མཁན་གྱིས་སློང་ཆས་མ་བསླངས་པར་འདི་རྣམས་ཅི་ནས་ཞེས་རོགས་གནང་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ན་ཕྱིར་སློག་མི་བྱེད་ཙམ་ལས་སློང་ཐེངས་དང་པོར་བུ་མོ་སྟེར་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱེད་མཁན་དཀོན་པོ་ཡིན། དེ་ནི་བུ་མོའི་ཆེ་མཐོང་ལ་མི་གནོད་པའི་ཆེད་དུ་རེད།
འོན་ཀྱང་སློང་ཆས་ཕྱིར་སློག་མཐར་སྐྱེལ་མི་བྱེད་པ་དེ་བུ་མོ་སྟེར་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་གཉེན་པ་དེ་ག་ཕྱིན་ནས་བུ་མོ་གོ་སྟེར་ཡོང་བ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་དེའི་ལན་དུ་བུ་མོ་འདི་པ་གཉེན་སློང་བྱེད་མི་མང་པོ་བྱུང་ཡང་གཅེས་ཕྲུག་ལང་ཤོར་ལྟ་བུར་སོང་ཕྱིར་གཏོང་མི་ཕོད་ཀྱང་། གཅིག་ནས་བུ་མོ་ལོན་ན་མི་སྒོ་མི་འགྲིམ་ཐབས་མེད་ཡིན་ཅིང་། གཉིས་ནས་ད་ལམ་གཟིམ་ཤག་ཆེ་གེ་མོའི་སྐུ་བག་ཏུ་དགོས་ཞེས་སྐུ་ཉིད་ནས་ཨུ་ཚུགས་གནང་བས་བཀའ་ནན་བཟློག་ནུས་བྲལ་ཁར་གཟིམ་ཤག་སྐུ་རུས་མཐོ་ཞིང་སྐུ་ངོ་ཡབ་ཡུམ་སྲས་བཅས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། ད་ལམ་རང་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ལྷ་བླར་ལུང་ཞུ་བྱས་པར་བཟང་ཕེབས་བྱུང་བས་གནས་སྐབས་བུ་མོ་བྲལ་མི་ཕོད་ཙམ་འདུག་ཀྱང་ཕུག་ཏུ་བུ་མོའི་འགྲོ་སྟངས་ལ་བསམ་ནས་བུ་མོ་འབུལ་རྒྱུ་ཞུས་ཆོག་པ་ཞེས་སོགས་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་སྟེར་རྒྱུ་ཁས་བླངས་རྗེས་སློང་ཆང་གི་ཚེས་ཆ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པ་དང་། གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་སྤྱིར་སློང་ཆང་བཏང་རྗེས་འགྱུར་ལྡོག་བཏང་མི་རུང་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་སྟབས་བུའི་ཁྱིམ་ཚང་ནས་སློང་ཆང་གི་ཚེས་ཆ་གང་སྔ་སྔ་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། སློང་ཆང་ནི་གཟའ་སྐར་དགེ་བའི་ཉིན་ཕལ་ཆེར་བུ་མོའི་ཁྱིམ་ཚ་དུ་བྱེད་པ་དང་། བུ་མོའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སྟབས་བདེ་མིན་བྱུང་ཚེ་བུའི་ཁྱིམ་ཚང་དུའང་བྱེད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་ཅེས་ཞོལ་ཁང་བསོད་ནངས་དར་རྒྱས་སོགས་མཁས་དབང་བགྲེས་པ་དག་གི་ཞལ་ལས་ཐོས། །
མ་ལི།
མ་ལི་(République du Mali)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་བ་མ་ཀོ་རེད།
བ་མ་ཀོ།
བ་མ་ཀོ་(Bamako)ནི་མ་ལི་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
༡༧༨༩ལོ།
༡༧༨༩ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ནི་ཇར།
ནི་ཇར་(République du Niger)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ནི་ཡ་མེ་རེད།
ནི་ཡ་མེ།
ནི་ཡ་མེ་(Niamey)ནི་ནི་ཇར་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་
རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་
ནི་ཇི་རི་ཡ།
ནི་ཇི་རི་ཡ་ངམ་ཉི་རི་ལི་ཡ་(Nigeria)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཨ་པུ་ཅ་རེད།
དམུ་དགེའི་ཁེ་ཚང་བླ་མ་རིམ་བྱོན།
ཁེ་ཚང་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ནི། རྒྱལ་རོང་སྒོམ་ཆེན་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཡིན། རྒྱལ་རོང་བླ་མ་སྒོམ་ཆེན་པ་ནི་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱི་དངོས་སློབ་སྒོམ་ཆེན་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཁྲོ་ཆུའི་སྟོད་དུ་ཕེབས་ནས་ས་སྟོད་དགོན་པ་བཏབ། །
སྐུ་ཕྲེང་དང་བོ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ།
དེའི་ཡང་སྤྲུལ་ཞིག་དམུ་དགེའི་ཁེ་ཚང་སང་ཞེས་པའི་ཁྱིམ་ཆེན་ཞིག་ལ་འཁྲུངས། དེ་འཁྲུངས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ་མཆོད་ཁང་ནང་དུ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་པའི་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་མེ་ཏོག་ཆེན་པོ་རྒྱ་མེན་ལྟ་བུ་ཞིག་འཁྲུངས། དེ་རྗེས་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འཁྲུངས་ནས། སོ་མང་རྒྱལ་བོའི་སྐུ་ཚབ་དང་། ས་སྟོད་དགོན་པ་འོངས་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་བླུ་རྒྱུ་བཤད་པས། ཕ་རྒན་གྱིས། བུ་བཙོང་དགོས་དོན་མེད་ཟེར་ནས་བླུ་ཁ་མ་གཏད། དེ་ནས་གྱོད་བཤད་དེ། དམུ་དགེའི་དགོན་དུ་གྲྭ་སར་འཇོག་རྒྱུ་བྱས་ནས་གྲྭ་སར་ཞུགས། དེ་ནས་ཁེ་ཚང་བླ་མ་ཞེས་མཚན་སྙན་གྲགས། ཁྲིམས་ཆོས་མཛད་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཆོས་བཀའ་མང་བོ་ཞུས། བྲག་ར་དགོན་སྤོར་རྒྱུ་སོགས་ཞབས་འདེགས་བླ་ན་མེད་པ་བསྒྲུབས་པས་བླ་མའི་ཐུགས་མཉེས། རང་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། ས་སྟོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཡང་སྐྱོང་བཀུར་མཛད། བསྡུས་གྲྭའི་དཔར་ཤིང་སྨོན་ཚིག་ཀྱང་ཁོང་གིས་མཛད་པ་ཡིན་འདུག ཆོས་སྐྱོང་རང་འཁོར་དུ་ཡོད་ཟེར། ཕྱིས་སུ་ཁམས་དཔལ་ཡུལ་དུ་བྱོན། འཚམས་རྟགས་ལ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་ཁྱེར་ནས་ཕུལ། ཆོས་བཀའ་འགའ་ཞིག་གསན། ཕྱིར་ཕེབས་ནས་ས་སྟོད་དགོན་དང་། རང་དགོན་དམུ་དགེ་བཞུགས་ནས་འདས།
སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ། འཇམས་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ།
དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམས་དབྱངས་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་ནི་བྱམས་མེར་འཁྲུངས། ཚ་ཆེན་སོ་མང་ཚང་དང་། དམུ་དགེ་དགོན། བྲག་ར་དགོན་གསུམ་གྱིས་གྲོས་ཐོག་ནས་བླུས་ཏེ་གདན་སར་བཀོད། དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོ་དགོན་གྱི་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས། ཡིག་ཆ་རྣམས་ཐུགས་འཛིན་གནང་སྟེ་སློབ་གཉེར་མཐའ་ཆོད་པ་གནང་བའི་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར། རང་དགོན་གྱི་ཁྲི་ཐོག་པ་བླ་ཁོ་བླ་སར་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བླ་མར་བསྟེན་ནས་ཆོས་བཀའ་དུ་མ་གསན། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྙེན་མཚམས་ལ་བཞུགས་པས། དམ་སྲི་འགའ་ཞིག་གི་སྐེད་པ་བཅད་པའི་ཉམས་སྣང་ཤར་གསུངས། སྐུ་ཞབས་ཤིང་བཟའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་མི་ཏྲ་རྡོར་ཕྲེང་སོགས་གསན། དེ་ནས་དཔལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དཔལ་སྤྲུལ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་ཏེ། ཕུར་བ་ཡང་གསང་སོགས་ཆོས་མང་བོ་ཞུས། གཞན་དཔལ་ཡུལ་བླ་མ་གཞན་དང་། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་བོའི་མདུན་ནས་བཀའ་ཆོས་མང་བོ་གསན། གསན་ཡིག་དེབ་བཞི་ཙམ་ཡོད། སྔ་འགྱུར་གྱི་གསན་ཡིག་གི་རྒྱབ་ཤོག་ལ།
ཞེས་བྲིས་ཡོད། ཕྱག་བྲིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས། དཔལ་ཡུལ་དུ་ལན་གཉིས་བྱོན། ཕྱིར་ཕེབས་ནས་དགུ་ཁོག་ཏུ་འབྲོག་རུ་བྱས་ནས་བཞུགས། སྐྱབས་གནས་པ་མང་བོ་འདུས་པས་དགུ་རུ་མ་ཞེས་འབྲོག་སྡེ་ཆེན་པོ་ཁྱིམ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། ཁྲོ་ཆུའི་སྨད་དུ་སོ་མང་རྒྱལ་བོའི་སྐུ་ཚབ། ངར་རྩདང་། ནང་སོ་སྤུན་གཉིས་དབང་ཐང་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས། མི་སེར་ལ་མནར་གཅོད་དང་། དགེ་རྙིང་གི་དགོན་པ་བཅུ་གསུམ་མེད་པར་བཏང་། བླ་སྤྲུལ་རྣམས་ལ་གྲུབ་རྟགས་སྟོན་བཅུག ཧ་མཐའ་སྤྲུལ་སྐུས་མེ་མདའ་ལ་མདུད་པ་བརྒྱབ། ཁེ་ཚང་ ཁོང་གིས་ཁྲོ་བོ་རྨེ་བརྩེགས་ཀྱི་སྐུ་གཏེར་ནས་བཞེས་པ་དང་། རྡོ་དཀར་ནག་འཆིང་བུར་བཅིངས་པ་སོགས་གྲུབ་རྟགས་སྣ་ཚོགས་བསྟན། སྟོན་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམས་ལ། རྒྱབ་ཏུ་སྒ་བསྟད། མགོ་ལ་སྲབ་བསྐོན་པ་སོགས་ངན་ལས་བྱས། ཁེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་ནས། འདི་དམ་སྲིའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་མ་བསྒྲལན་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལྷག་མེད་དུ་འཇོམས་རྒྱུ་རེད་བསམ་ནས་ཕུར་བའི་བསྙེན་སྒྲུབ་དང་འབྲེལ། དྲག་པོའི་ལས་སྦྱོར་ཚད་ལྡན་བྱས་པས། དགུན་ལིངྒ་ལ་རླངས་པ་འཐུལ། གཏོར་རྒྱག་བྱས་པས་གཏོར་སྣེ་ས་འོག་འཛུལ་བ་སོགས་དྲག་པོའི་ལས་འགྲུབ་པའི་རྟགས་མངོན་དུ་གྱུར། དེ་དང་མཉམ་དུ་བསྟན་དགྲ་ངར་རྩ་ནང་སོ་གཉིས་གཙོར་བྱས་པའི་བསྟན་དགྲ་དྲུག་ཅུ་ལྔ་ལམ་དུ་བསྐྱལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
ཁོང་གིས་རང་གི་གསང་རྣམ་བརྩམས། སློབ་དཔོན་གཡུ་སྒྲ་སྙིང་བོའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས། ལུང་བསྟན་ལ་ཐོགས་པ་མེད། ལྷས་སྒོམ་ཐང་དུ་འབྲོག་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ནས་རང་དགོན་གྱི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས། དབལ་ཤུལ་རྨེ་བ་ཆགས་རྒྱུའི་ལུང་བསྟན། གཞན་ཡང་། ཞེས་ཆིན་གོང་མའི་རྒྱལ་ས་ཤོར་རྒྱུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་ཁྲོ་ཆུའི་ནང་འཁྲུགས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། རྒྱ་གར་ཡུལ་གྱི་རྨ་བྱ། ། ཞེས་ལྷ་རམས་པ་ཚང་ལྷ་ས་ནས་རང་དགོན་དུ་ཕེབས། དགེ་རྒན་རིན་པོ་ཆེ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ་རྒྱ་ནག་ནས་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ། རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་འཆད་ཉན་དགེ་རྒན་གནང་ནས། དགོན་པ་སྐྱོང་བཀུར་མཛད་པ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་རྒྱ་གར་དུ་དབྱིན་ཇི་སླེབས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ཏུ་ཨུ་རུ་སུ་སླེབས་པ་དང་། མི་ཚེ་གཅིག་དང་གཉིས་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་ནུབ་པར་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཞེས་དམར་དམག་ཕྱིར་ལོག་པའི་རྗེས་སུ། དགོན་སྡེ་སླར་ཆགས་པར་ལུང་བསྟན་པ་སོགས་ལུང་བསྟན་སྣ་ཚོགས་ཡོད། གསུང་རྩོམ་ཡང་། ཕུར་བའི་སྒོམ་ཁོག་སོགས་པོད་ཁ་ཤས་ཡོད། བླ་བྲང་གི་ཨ་ལགས་ཆོས་རྫོང་ཚང་གིས་གསུང་འབུམ་བླ་བྲང་ནས་དཔར་ཕུད་རྒྱུ་ཡིན་ཟེར་ནས་ཆ་ཚང་ཁྱེར། ཆོས་རྫོང་ཚང་གི་ཁང་བ་ལ་མེ་ཤོར་ནས་ཐམས་ཅད་བསྲེགས། དམུ་དགེ་དགོན་དུ་གྲྭ་ཚང་ལ་གསང་འདུས་ཀྱི་དབང་དང་། སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པ་གནང་། ཕྱོགས་གཞན་དུའང་བཀའཆོས་དུ་མ་གནང་། དགོན་པའི་ཁྲིར་བསྐོས་ཀྱང་དགོངས་པ་ཞུས་ཏེ་མ་བཞུགས། ཀིརྟི་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་སྐུ་བསྙུན་སྐབས་འདི་བ་གདན་དྲངས་ཕུར་བའི་སྒྲུབ་པ་བཙུགས། བསྒྲལ་ཆོག་གི་སྐབས་སུ་ཧོམ་ཁུང་ནང་དུ་ཀླུ་ཐེ་ནག་པོ་སྦྲུལ་རྭ་ཅན་གྱི་གཟུགས་སུ་དངོས་སུ་བཀུག་སྟེ། ཕུར་བུས་སྐེད་པ་དུམ་བུར་བཅད་དེ་བསྒྲལ། སྦྲུལ་རོའི་རྭ་བཅད་དེ། བྱང་ཆུབ་རྒྱ་ཅོག་ཟེར་བའི་གའུའི་ནང་དུ་ཡོད་འདུག སྦྲུལ་རོའི་མནན་རྫས་བྱས་ཏེ་སྲི་མནན་བརྒྱབ། ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་བསྙུན་དྲངས། འབུལ་བ་གཏོས་ཆེན་ཕུལ། དམུ་དགེ་དགོན་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་ཁོང་གིས་བཞེངས་པ་དང་། གནས་ཆུང་ལྷ་ཁང་རྙིང་བ་ཡང་ཁོང་གིས་བཞེངས། ཁོང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དཔལ་ཡུལ་དཔལ་སྤྲུལ་སྐལ་བཟང་རྒྱམཚོས། མགོ་ལོག་དཔལ་ཡུལ་འདར་ཐང་དགོན་ཕྱག་འདེབས་མཛད་སྐབས་ཕེབས་ནས་འབུལ་བ་དང་མཐུན་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་གནང་། དགང་ལོ་ཞེ་ལྔའི་ཐོག་ཚ་ཁོའི་ཆག་སྒོ་ཟེར་བའི་ས་ཐོག་ཏུ་སྐུ་བསྙུན་བཞེས། ཉིན་གཅིག་ཁོང་གི་ཞལ་ནས། ད་ཐེངས་ང་དྲག་རྒྱུ་མ་རེད། མདང་ནམ་མཁའ་ནས་མཁའ་འགྲོ་མ་བཞི་ཕེབས་ནས། ། གདན་ས་གོང་སྟོང་སོང་བས་ཁྱོད་འགྲོ་དགོས་ཟེར། ངས་མི་འགྲོ་སྨྲས་པས། ངེད་ཀྱི་འབོལ་གདན་ཐོག་གི་གོས་བེར་ཕར་འཕངས་ནས། འབོལ་གདན་ཁྱེར་སོང་བ་རྨིས། གསུངས། དམུ་དགེའི་ཁྲི་བ་བླ་བྲང་གི་ཨ་ལགས་རྭ་རྒྱ་ཚང་ཟེར་བའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་དེས་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཕུལ་བའི་ལན་དུ་གསུངས་པ། ངའི་ལུས་ཀྱི་ནང་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱ་ཁབ་གྱི་རྩེ་མོ་གྱེན་བསླང་རྩེ་མོ་རེ་ལ་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུ་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་གང་འདུག་གསུངས།
སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ།
དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཚ་ཁོའི་མཁར་བདག་ཟག་ལ་ཚང་ལ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་ཤ་མི་གསོལ། རང་དགོན་དུ་ཆོས་གྲྭར་ཞུགས་ནས་སློབ་གཉེར་གནང་། དཔལ་ཡུལ་དུའང་ཕེབས། རང་དགོན་དུ་གནས་ཆུང་བརྩན་ཁང་གསར་བ་ཁྱད་མཚར་བཞེངས། དམུ་དགེ། ཚ་ཁོ། རྔ་བ་སོགས་སུ་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དབུ་ལ་ཐོག་བབ་པ་བཟུང་། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུའི་ཐོག་རྔ་བའི་ཁཱ་ཤི་དགོན་ནས་སྐུ་འདས། གདུང་ལ་འཇའ་ཟུག
སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ། བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ།
དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་གནམ་མཚོ་མའི་དཔོན། དབལ་ཤུལ་འཇིགས་རྒྱམ་ཚང་ལ་འཁྲུངས། རང་དགོན་དུ་གྲྭ་སར་ཞུགས། ནག་ཚང་དགེ་འདུན་ཞེས་པའི་དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་དགེ་རྒན་བསྟེན་ནས་སློབ་གཉེར་གནང་། བླ་མ་དུ་མ་བསྟེན་ནས་ཆོས་བཀའ་མང་བོ་གསན། གང་བློ་མ་དང་ཨ་ར་པ་ཙ་རྒྱུན་དུ་གསུངས། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཞལ་གཟིགས། ཁང་དམར་དགོན་གྱི་ཁྲིར་བཞུགས། ཚ་ཁོ་ཁྲོ་ཆུ་དང་ཟངས་དཀར་ནས་མནན་གཏད་བཏོན། ཟངས་དཀར་ཁྲོ་ཆུ་དམུ་དགེ་སོགས་སུ་འགྲོ་དོན་མཛད། རབ་རྒྱལ་ཤིང་གླང་(1985)ལོར་རྔ་བའི་རྨེ་རུ་མ་ནས་སྐུ་འདས་སོ། ། འདི་ཡན་དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་གི་ཤོག་གྲངས་༤༧ པའི་ཐིག་ཕྲེང་༣ ནས་གསལ། ཁེ་ཚང་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་ཚང་ནི། རྔ་བའི་གནམ་མཚོ་མ་སྡེ་བའི་ནང་དུ་ཡབ་འཇིགས་རྒྱམ་དང་། ཡུམ་སྒྲོལ་མ་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་དམུ་དགེར་གྲྭ་སར་ཞུགས་ནས་དཔེ་ཆར་སྦྱངས། ཁོང་ཡིན་པ་ཁྲོ་ཆུ་རྫོང་ས་སྟོད་དགོན་གྱི་དགོན་བདག་ཡིན། དགུང་གྲངས་དྲུག་བཅུ་རེ་གསུམ་ཐོག་༡༩༨༥ ལོར་དག་ཞིང་གནང་བ་སོགས་གནས་ཚུལ་རགས་ཙམ་བཀོད་པ་ལགས་སོ།། ༡༩༩༦ ལོའི་ཧོར་ཟླ་༨ པའི་ཚེས་༢༠ ཉིན་བྲིས། སྐུ་བདག་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་ཤོག་དྲིལ་ཞིག་ནས་བཤུས།
རྩོམ་ཁུངས།
དམུ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་འཁོར་ལོའི་དགོན་གྱི་བྱུང་བ་བཤེས་གཉེན་དམ་པའི་ཞལ་ལུང་། རྩོམ་པ་བོ། དམུ་དགེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའམ་མིང་གཞན་དབྱངས་ལྡན་གྲུབ་པའི་གོ་ཆ།
སི་ནི་གཱལ།
སི་ནི་གཱལ་(le Sénégal)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཌ་ཀར་རེད།
སྲོ་ལྡག
སྲོ་ལྡག་ནི་སྔ་མོ་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཁ་ཤས་ནས། རྩམ་པ་ཚིལ་གྱི་ནང་དུ་སྦྲུས་པའི་རིལ་མོ་ཐུར་མགོར་གཟེད་ནས་མེ་རུ་སྲོ་བཞིན་ལྕེའི་ལྡག་པའི་ཟ་མ་བཟོ་སྟངས་ཞིག
༡༧༨༧ལོ།
༡༧༨༧ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རི་བོ་ཆེ་དགོན་པ་
རི་བོ་ཆེ་དགོན་པ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་དུ་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་དབོན་གྲགས་པ་དཔལ་འོད་ཟེར་བཟང་པོས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། སྒྲུབ་བརྒྱུད་སྟག་ལུང་པའི་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་བཙུགས་ནས་ད་བར་དུ་བགྲང་བྱ་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཏག་ཏག་འགོར་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་དེའི་རིང་ལ་དགོན་པ་འདི་ཉིད་བསྟན་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་བྱུང་མྱོང་ཞིང་། ཉམས་གུད་ཀྱང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་བྱུང་བ་བཤད་ཅི་དགོས། ད་དུང་ཉམས་གུད་ཀྱི་རྡུལ་འཚུབ་བར་ནས་གསེར་འོད་ཕྱི་རུ་སྤྲོས་ནས་ད་ལྟའི་མིག་གི་དགའ་སྟོན་དུ་གྱུར་པའི་གཙུག་ལག་ཁྲ་འཁྱིལ་མ་འདི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ཚོས་ང་ཚོར་སྤྲད་པའི་གཟི་འོད་ཅིག་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་ཟོར་ཁ་ནས་རྡོལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་དབོན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་ཆོས་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་མགོན་པོས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་ནས་ད་བར་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་དད་ལྡན་ཚོས་འདོད་བློ་བསྐང་ཐུབ་པ་དང་། དད་ལྡན་ཚོས་ཀྱང་དད་རྫས་ཕུལ་བའི་སྟོབས་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ཏེ་ད་ལྟ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་མཐོང་དཀོན་པའི་བེ་རིས་ཀྱི་ཚུགས་ཀ་ཅུང་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལས་མི་འདྲ་བའི་གསེར་ཐང་དང་ལི་སྐུ་ཐུབ་པ་ཆུ་གཟིགས་མ། གསེར་སྐུ་ལས་བཟོས་པའི་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་ལྷུན་པོ་བཅས་གནའ་རྫས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་ཤིང་རིན་གོང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་རིགས་དེ་ཚོ་ད་བར་དུ་དད་ལྡན་ཚོའི་མགོན་དུ་གྱུར་ཅིང་བདག་གཉེར་ཚོའི་སེམས་ཁུར་གྱི་ཀློང་ན་བཞུགས་ཡོད། ད་དུང་དེ་ལས་མི་ཚད་གསེར་རྐྱང་ལས་གྲུབ་པའི་སྐལ་བཟང་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་དང་གསེར་རྐྱང་ལས་བྲིས་པའི་བཀའ་འགྱུར་དང་། མདོ་བརྒྱད་སྟོང་པ་བཅུ་ཚར་ཁ་ཤས་ཤིག་གནས་འདི་ན་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཚད་ད་དུང་སྟོན་པའི་སྐྱེ་རབས་རྣམ་ཐར་དང་འབྲེལ་བའི་ཐང་ག་དང་ཡི་གེ། སྟག་ལུང་ཆོས་རྗེ་ཚོའི་མཛད་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐང་ག་དང་ཡི་གེ སྟག་ལུང་སྡོམ་གསུམ་དང་གཞུང་ཆེན་ཁག་བཅས་ཀྱི་པར་ཤིང་། ད་དུང་གདོན་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་རིགས་བཅས་བགྲངས་ཀྱང་ཟད་མཐའ་དཀའ་བའི་གནའ་རྫས་དེ་ཚོ་མ་འོངས་མི་རིགས་ཀྱི་ལོས་རྒྱུས་མཐོང་བའི་དན་རྟགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་སྐྱབས་མགོན་རྗེ་འཕགས་ཞབས་གསུམ་ལས་རྗེ་ཞབས་གཉིས་མེད་ཀྱང་ཞལ་བཞུགས་ཀྱི་སྐྱབས་མགོན་འཕགས་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་རྗེས་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ཞབས་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སྐུ་ངལ་དང་ནུས་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཉིད་མི་ཉམས་རྒྱུན་བསྐྱངས་གནང་བ་འདི་དག་ཁོང་རྣམ་པའི་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཉི་འོད་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཕྱི་རུ་འཕྲོས་པ་རེད། ང་ཚོས་ཀྱང་ཁོང་རྣམ་པའི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་པོ་ཆེའི་ཉི་འོད་ལ་ཐལ་མོ་འདེབས་བཞིན་མ་འོངས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྡེ་མིག་དེ་ཕྱི་རབས་གཞོན་ནུ་རྣམས་དང་ལྷག་པར་དུ་ཆོས་བརྒྱུད་དེའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མིག་གིས་བལྟས་ཏེ་འབྱུང་འགྱུར་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་ཆོས་བརྒྱུད་ལོ་རྒྱུས་བཅས་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་འོག་ནས་ཕྱི་རབས་པའི་ལག་ཏུ་སྤྲད་འཐོབ་དགོས་པ་ནི་ང་ཚོའི་འོས་འགན་མ་ནོར་བ་ཉག་གཅིག་ཡིན་ནོ།། ཡང་དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་གཟི་འོད་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་དགོན་པ་འདི་དག་ཚེ་འདས་སྐོར་ཞིག་གི་ཤི་རྒྱུ་བསྡུ་ས་དང་ཕག་གསོ་སའི་ར་སྐོར་བཞིན་གྲྭ་རྒན་ཁ་ཤས་ཁ་ལྟོ་གསོ་སའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་དང་ཕྱོགས་རིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དམག་ས་ཞིག་ལ་དུས་ནམ་ཡང་བསྒྱུར་མི་རུང་ལ་འགྱུར་ཡང་མི་སྲིད་པའི་སྤོབས་པ་དེ་ང་ཚོ་ནས་དབུ་བཟུང་སྟེ་ཞབས་སུ་འཁོད་པར་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཁྱོད་དང་ང་། ང་དང་ཁོ་མདོར་ན་ཕ་ཡུལ་གྱི་སྐྱ་སེར་རིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཕོ་མོ་རྒན་དར་གཞོན་གསུམ་གྱི་མགོ་ཐོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པ་ཚང་མས་མཁྱེན་དགོས་སོ།།
སི་ར་ལེ་ཨོན།
སི་ར་ལེ་ཨོན་ངམ་སི་ར་ལིའོ་ནི་(Sierra Leone)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ཕིརི་ཊའུན་རེད།
ཕིརི་ཊའུན།
ཕིརི་ཊའུན་(Freetown)ནི་སི་ར་ལེ་ཨོན་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
ཊོ་གོ
ཊོ་གོ་(Togo)ནི་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་ལཱོ་མེ་རེད།