cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
གངས་རྒོད་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་
གངས་རྒོད་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་གིས་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་བུ་ཕྲུག་དང་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་རོགས་པ་མཛད་པ་དང་། ད་དུང་། ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་གནང་དང་། མཛའ་བརྫེ། རོགས་རམ། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རང་འདུན་པའི་ཞབས་ཞུའི་སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ནས་ཁོ་ཚོ་ལ་རེ་བ་ཞིག་དང་། སྐུལ་ཅག་ཅིག་སྟེར་གནང་མཛད་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་བཤད་དོན། ང་ཚོའི་ནུས་པས་འཇོན་པ་ཡིན་ན། གང་དེ་ཧུར་ཐག་རྦེད་ཐག་གིས་སྒྲུབ་ངེས་ཡིན། ང་ཚོས་གཙོ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་བྱེད་སྒོ་དང་། འཆར་གཞི། དྲིལ་བསྒྲགས་ཚང་མ་ལ་སྤྱི་ཕན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་སོ། དང་ཐོག་ནི་རྒྱ་ནང་དུ་སློབ་གཉེེར་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་སློབ་མས་མགོ་ཁྲིད་དེ་ཀུན་སློང་ནི་གཞན་ཕན་དང་སྤྱི་པའི་ཁེ་ཕན་ནི་དམིགས་བཙུགས་མཛུབ་ཁྲིད་ལྟར་དུ་བྱས་ནས་བྱེད་སྒོ་མང་དག་ཅིག་སྤེལ་བ་རེད།། དེ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་རེད་ལ། ང་ཚོའི་བྱ་དངོས་གང་དེ་ལ་ལྟ་ཞིབ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ལམ་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་སྙེགས་ན། སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་གང་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ཐོག་ཏུ་མངོན་འགྱུར་ཐུབ་ནས། ན་གཞོན་སློབ་མའི་མཐོང་རྒྱ་ཡང་ཆེ་རུ་འགྲོ་ངེས། མ་ཟད་དེས་སྤྱི་ཚོགས་ཀུན་ཕན་བྱ་གཞག་ལ་སྒུལ་ཤུགས་གསར་པ་ཞིག་ཀྱང་འཁྱེར་ཡོང་ལེ་རེད།
ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀུན་ཕན་གྱི་དངོས་བཞུགས་བྱེད་སྒོ་དག་ནི། རང་འགུལ་གྱིས་ཚུགས་ནས། སྤྱི་ཚོགས་ཅན་དང་གཞན་ཕན་གྱི་ངོ་བོ། དེ་བཞིན་སློབ་སྦྱོང་གྱི་རང་བཞིན་དང་། སྣེ་མང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་མངའ་ཞིང་། ན་གཞོན་སློབ་མའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་རེག་པ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་འཛུ་བ། སྤྱི་ཚོགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱ་བའི་ཕུགས་འདུན་ཡང་མཚོན་གི་ཡོད་པ་རེད། =ལོ་རྒྱུས། = གངས་རྒོད་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་ནི་བོད་རིགས་སློབ་མ་འགས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པའི་ཚོང་ལས་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་འདུས་རང་བཞིན་གྱི་ཀུན་ཕན་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད། མིག་སྔར། སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ། བོད་ཡིག་དྲི་བ་ཀུན་འདུས་དང་། རང་འདུན་ཚོགས་པ། གངས་ལྗོངས་མཐོ་སློབ་ལྷན་ཚོགས་སོགས་ཡོད། ཚོགས་མི་དངོས་དང་། རང་འདུན་པ་ཚང་མ་བསྡོམས་པའི་མི་གྲངས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་རེད། དེ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ས་ཁུལ་གྱི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་གིན་ཡོད་རེད།
གངས་རྒོད་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་དེ་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༣ལོའི་ཟླ་༡༠པར་བཙུགས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཆུང་ཙག་འགའ་མཉམ་སྤྱོད་དང་། བོད་སྐད་ལ་དད་པའི་མི་ཚོགས་ལ་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་གནང་མཛད་ཀྱིན་པའི་བོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྦྱང་སྟེགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། མི་མང་པོས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་དོ་སྣང་ཡང་སླེབས་སུ་བཅུག་པ་རེད། དེ་ནས་རང་མོས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་ནང་དུ་བཞུགས་པ་དང་། རང་གི་ཕ་ཡུལ་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་འདོད་མཁན་གྱི་བོད་རིགས་སློབ་མས་ག་ལེར་ཡར་བཙུགས་པ་ཞིག་རེད། ཚོགས་པས་དྲ་རྒྱ་དེ་གང་ཅིར་འབྲེལ་གཏུགས་བྱེད་སའི་སྟེགས་བུ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ནས། བརྩེ་བའི་དྲ་སྟོབས་འདུས་ཤིང་གཉོམ་ཉུང་ལ་རོགས་སྐྱོར་མཛད་ནས། ཡར་རྒྱས་མཉམ་སྤྱོད་དང་རང་ཉིད་མཐོར་འདེགས་བྱ་གིན་ཡོད་རེད། ལོ་གཉིས་ཀྱི་རིང་དུ། དེ་གའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དཔེ་ཀློག ཡར་རྒྱས། ཕུགས་བསམ་སྙེགས་པ་ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་འོག དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔེ་ཀློག་དང་། ཀུན་ཕན་སློབ་ཁྲིད། དེ་བཞིན། རྒན་གསོ་ཁང་ལ་དྲོ་སྐྱིད་སྟེར་བའི་བྱེད་སྒོ་མང་དག་ཅིག་སྤེལ་བ་རེད། =མཚོན་རྟགས་ངོ་སྤྲོད།= གངས་རྒོད་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་གི་མཚོན་རྟགས་ལས་སྒོར་དབྱིབས་ཀྱིས་ལེགས་སྒྲུབ་མཚོན་ཞིང་། བྱ་རྒོད་ལྡིང་འཁོར་གྱིས་ཕུགས་བསམ་ལ་སྙེགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། འགྲན་ཕོད། ཐོད་བརྒལ་སོགས་མཚོན། སྒང་འོག་གི་ཟུང་ངེར་འཁོད་པའི་རྒྱ་བོད་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་མཚོན། གཡས་གཡོན་གྱི་ཚེག་གཉིས་ཀྱིས་སྙོམས་ཆ་མཚོན་པ་ལ། དགའ་སྐྱོའི་གནས་ཚུལ་གང་འཕྲད་ནའང་སེམས་ལ་སྙོམས་ཆ་དགོས་པར་བཤད། གཟུགས་ཤེས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་དེ་ཡང་བྱ་གཞག་ལེགས་སྒྲུབ་ཀྱི་གནད་འགག་ལྟ་བུ་ཡིན་པའང་བཤད།
=ཚོགས་པའི་སྒྲུབ་འབྲས།=
བོད་ཡིག་དྲི་བ་ཀུན་འདུས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་༡པོར་ཤར་གཏོང་བྱས། བོད་ཡིག་བརྡ་འཕྲིན་ལག་གིས་ལག་རྩལ་མཁོ་སྟོན་གནང་ཞིང་། གངས་རྒོད་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་གིས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྤེལ། མིག་སྔའི་བོད་ཀྱི་དྲི་བའི་རྣམ་པའི་ཐོག་ཀྱི་དྲ་ཚིགས་ཤིག་རེད། ཐེང་ཤུན་དང་བོད་ཡིག་བརྡ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་དྲ་བ་རུ་དྲ་མིང་ཐོ་འགོད་བྱས་ཤིིང་། པེ་ཅིན་དུ་དྲ་ཚིགས་གཉེར་བའི་ཆོག་མཆན་ཡི་གེ་ཡང་ལེན་གནང་པ་རེད། གཞན་ད་དུང་ཐུ་བྷོད་དྲི་བ་ཀུན་འདུས་ཞེས་པའི་དྲ་ཚིགས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་རེད། བྱེད་ནུས་ཕེལ་ཆེར་གངས་རྒོད་དྲི་བ་ཀུན་འདུས་དང་གཅིག་པ་རེད།
གངས་རྒོད་སྤྲོ་སྐྱིད་གླིང་གི་རང་འདུན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་༡པོར་ཚུགས་པའི་བོད་རིགས་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་རང་མོས་ཀྱིས་བཙུགས་པའི་སྤྱི་ཕན་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག དེ་ག་ཚོགས་པས་ཁེ་ཕན་དང་སྙན་གྲགས་ལ་མི་གཙོ། མི་གཞན་ལ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་གཙོ་ཞེས་པའི་ཞབས་ཞུའི་རྩ་དོན་ཁོ་ན་བཟུང་ནས། བོད་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བུ་ཕྲུག་དང་ཞིང་འབྲོག་པ་ལ་རོགས་ཕན་མཛད་གིན། དེ་བཞིན། ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་གནང་། མཛའ་བརྩེ་རྣམ་དག ཕར་རོགས་ཚུར་རོགས། ཡར་ཐོན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རང་འདུན་པའི་ཞབས་ཞུ་སྙིང་སྟོབས་ཚད་དུ་བཟུང་ནས་ཞིང་འབྲོག་པ་ལ་དྲོ་སྐྱིད་ཅིག་སྟེར་གིན་ཡོད་རེད།
བོད་ལྗོངས་རྣམ་གླིང་རྫོང་གི་སྐབས་དང་པོའི་༼དཔེ་ཀློག ཡར་རྒྱས། ཕུགས་བསམ་སྙིགས་པ་༽ཞེས་པའི་ཁ་བྱང་འོག དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔེ་ཀློག་བྱེད་སྒོ་ལེགས་སྒྲུབ་ངང་མཛད་སྤེལ་གནང་བ་རེད།
གངས་ལྗོངས་མཐོ་སློབ་ལྷན་ཚོགས།
དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་༡༡ཉིན་ལ་བཙུགས་པ་དང་། མཐོ་སློབ་ནང་གི་བོད་རིགས་སློབ་མས་ཚུགས་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་འདྲིས་དང་སློབ་སྦྱོང་ལ་སྟབས་བདེ་བསྐྲུན་ཡོད་རེད། དེ་བས་བོད་རིགས་སློབ་མ་མི་རེ་ངོ་རེ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་འཇོན་ནུས་སྟོན་པའི་སྟེགས་བུ་ཞིག་དང་། མ་ཟད་སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་བྱ་དེ་དག་ཀྱང་བོད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཁག་ཏུ་ཟུང་འབྲེལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་ལ། ཞོར་དུ། སློབ་ཆེན་སློབ་མའི་མཐོང་རྒྱ་ཡང་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་རེད། བོད་དུ་འགྲོ་མོས་ཡོད་པའི་མི་སྣ་ཁག་གིས་ཀྱང་དེ་གའི་ས་གནས་སུ། བོད་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཚོར་ཐུབ་གི་རེད། =སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འབོད་ཚིག= གཞན་ཕན་གྱི་བྱ་བ་ལ། ངས་དཔེ་སྟོན་མཛད་ཅེས་དང་། ཁེ་ཕན་དང་སྙན་གྲགས་ལ་མི་གཙོ། མི་གཞན་ལ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་གཙོ་ཞེས་སོ། གངས་རྒོད་སྤྲོ་སྐྱིད་ཁང་གི་འཕྲིན་སྟེགས་ཀྱི་ཨང་གྲངས། tibet---xueying
གངས་ལྗོངས་མཐོ་སློབ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲ་གནས། www.tbstu.com
བོད་ཡིག་དྲི་བ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་དྲ་གནས། www.xyhlq.com
རི་བོ་རྩེ་ལྔ།
འདི་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་འུ་ཐའི་ཧྲན（五台山）ཟེར་ཞིང་། བོད་སྐད་དུ་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་དང་མིང་གཞན་རི་བོ་དྭངས་བསིལ་ཡང་ཟེར། （ཧྲན་ཤི་ཞིང་ཆེན་འུ་ཐའི་རྫོང（山西省五台县）གི་བྱང་ཤར་དུ་ཡོད）རྒྱལ་ཡོང་སུ་སྙན་གྲགས་དང་ལྡན་པའི་རི་ཆེན་གྲགས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་དང་། དགེ་ལུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་རྗེས་སྤྲུལ་པ་གཅིག་གནས་འདིར་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་བཅས་སུ་ཁས་ལེན། རི་འདི་ལ་རྩེ་ལྔ་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་དྲུག་གིས་མཐོ་ཞིང་། རིའི་རྩ་བ་གཅིག་ལ་རྩེ་མོ་ལྔར་གྱེས་པའི་དབུས་རི་སེང་གེ་འགྱིང་འདྲ། ཤར་རི་གླང་ཆེན་འགྱེང་འདྲ། ལྷོ་རི་ལྟ་མཆོག་ཉལ་འདྲ། ནུབ་རི་རྨ་བྱ་གར་བྱེད་པ་འདྲ་བ། བྱང་རི་ཤང་ཤང་བསྣོལ་འདྲ། དེ་དག་གི་བར་གསེང་དུ་བྲག་ཕུག་དང་། ལྷ་ཁང་། དགོན་པ། མཆོག་རྟེན་སོགས་སྔ་རབས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་མང་པོ་ཡོད། རི་དེའི་རྒྱུད་དུ་གནའ་དུས་དགོན་སྡེ༣༦༠ལྷག་ཡོད་ཚུལ་ས་གནས་དེ་གའི་བཙུན་པ་ཚོའི་ངག་ལས་ཐོས་ཀྱང་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་རིག་རྫས་ཁང་གིས་བཀྲམ་པའི་དེབ་ཆུང་ཞིག་ནང་བཅིངས་འགྲོལ་བཏང་མ་ཐག་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགོན་པ༩༧དང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དགོན་པ་༢༣ཡོད་ཚུལ་གསལ་ཞིང་། ད་ལྟ（༡༩༩༠ལོར）ཡང་དགོན་སྡེ༤༠མ་ཟིན་ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀུན་འདུས་གླིང་དང་ལྕང་སྐྱའི་སྒར་བ་སོགས་བོད་སོག་བཙུན་པ་བཞུགས་པའི་དགོན་པ་ལྔ་དྲུག་ཙམ་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་ལ་ཕེབས་སྐབས་དྭངས་བསིལ་རི་བོར་དགོན་པ་དྲུག་བཏབ་ནས་གནས་འདིར་དགེ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐོག་མར་སྤེལ་གནང་མཛད་སྐོར་གསལ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྒྱལ་དབང་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོས་གནས་འདིར་ཕེབས་ནས་ཡུན་རིང་སྒྲུབ་པ་མཛད་པའི་སྒྲུབ་ཁང་སོགས་ཀྱང་ད་ལྟ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། གནས་འདིའི་ལོ་རྒྱུསཞིབ་པར། རི་བོ་རྩེ་ལྔའི་མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་གྲགས་པས་མཛད་པའི《རྩེ་ལྔའི་དཀར་ཆག》དང་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི《རི་བོ་དྭངས་བསིལ་གྱི་དཀར་ཆག》སོག་པོ་ལོ་ཆེན་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《རི་བོ་རྩེ་ལྔའི་དཀར་ཆག》བཅས་སུ་གསལ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
གཞན་ཡང
འཛམ་གླིང་གི་ནང་བསྟན་གནས་རི་གྲགས་ཅན་ལས། རྒྱ་ནག་ཡུལ་གྱི་ནང་བསྟན་གནས་རི་གྲགས་ཅན་བཞི་ནི། འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གནས་མཆོག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་མཆོག་རི་བོ་གྲུ་འཛིན། ས་ཡི་སྙིང་པོའི་གནས་མཆོག་དཔལ་རི་རྩེ་དགུ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གནས་མཆོག་གླང་ཆེན་འགྱིང་རི་བཅས་ཡིན་ལ། གནས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ནི(ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན། 山西省五台山)སྔོན་ནང་བའི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མདོ་ཕལ་བོ་ཆེ་རུ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བཀའ་སྩལ་བ། བྱང་ཤར་གྱི་མཚམས་སུ་མ་ཧཱ་ཙི་ན་ཞེས་པའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་དེར་ལྷུན་པོ་རྩེ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་རི་བོ་ཡོད་ལ། ང་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་གནས་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སྤྱོད་ལམ་ཅི་བདེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཆོས་སྟོན་ཞིང་ལྷ་ཀླུ་དྲེགས་པ་སྡེ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་མཆོད་པ་དང་བཀུར་བསྟི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསལ་བོར་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་དངོས་སུ་རི་བོ་རྩེ་ལྔའི་གནས་མཆོག་ཏུ་འཁྲུངས། དེ་རྗེས་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་རབས་མང་བོའི་སྐབས་སོགས་སུ་གནས་དེར་ལྷ་ཁང་མང་དུ་བཞེངས་ཏེ་མཆོད་གནས་སུ་གྱུར་ཕྱིན་རྒྱ་ནག་ཏུའང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གནས་རི་ཉིད་དུ་གྲགས། རི་དེ་རྩ་བ་གཅིག་ལ་རྩེ་མོ་ལྔ་ཡོད་པས་མིང་དེ་ལྟར་དུ་གྲགས། ཡོངས་གྲགས་ལ་དབུས་རི་སེངྒེ་འགྱིང་འདྲ། ཤར་རི་གླང་ཆེན་འདྲ་བ། ལྷོ་རི་རྟ་མཆོག་འདྲ་བ། ནུབ་རི་རྨ་བྱ་གར་ལ་རོལ་འདྲ། བྱང་རི་ཤང་ཤང་བསྣོལ་འདྲའི་ས་དཔྱད་ལེགས་པར་བཤད། རི་འདི་དག་ལས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་དེ་བྱང་རི་ཡིན་ལ། རི་དེ་མཚོ་ངོས་ནས་མཐོ་ཚད་སྨི2058ཡིན། 2009ལོ་ནས་བཟུང་འཛམ་གླིང་གི་གནའ་ཤུལ་རིག་དངོས་གྲགས་ཅན་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གྲས་སུ་བཞག དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་བཅུ་པ་ཡས་མས་སུ་གནས་འདིར་དགོན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ལ་ལོང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེང་སྐབས་དགོན་པ105ཡས་མས་ཤིག་ཡོད། རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་བཞེངས་བའི་རིང་བསྲེལ་མཆོད་རྟེན་ཁྱད་འཕགས་དེ་ཉིད་ནང་འཇུག་བྱས་ཡོད་པའི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་དང་། ད་དུང་འཇམ་དབྱངས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་སོགས་མང་དུ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་བྱུང་རིམ
མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་རིག་གནས་དང་། ཆོས་ལུགས། ཡུལ་སྲོལ། འཚོ་བ་བཅས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ བྱུང་བ་དཔེར་ན།  རྒྱལ་རབས་དགུ་པ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་དུས་སུ་རྒན་མོ་བལ་མའི་ཟླ་རྩིས་ཞེས་པ་སྟེ་ཟླ་བའི་དཀར་ཆའི་འཕེལ་འགྲིབ་དང་རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཁོར་བགྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་འཁོར་མཚམས་ཀྱི་དུས་རྟགས་དེ་ལྷོ་ཁ་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོའི་ཁམ་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་ཤར་བ་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཆེན་གཏོང་སྲོལ་བྱུང་བ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན།  ཕྱོགས་མཚུངས་སྐབས་དེར་བོན་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བས་རིམ་བཞིན་ཕ་མེས་ཀྱི་དུར་ལྷ་གསོལ་བ་དང་།  ཕོ་ལྷ།  མོ་ལྷ།  སྐྱེས་ལྷ། ཡུལ་ལྷ། ཁྱིམ་ལྷ།  དགྲ་ལྷ་སོགས་གསོལ་བ།  དར་ལྕོག་འཛུགས་པ།  ལྷ་མཆོད་ཀླུ་མཆོད་བྱེད་པ། དེ་སྔོན་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གི་སྟོན་ཆེན་གཏོང་བའི་སྐབས་ནང་འཛུགས་ཞེས་ར་ལུག་ དང་།  འབྲི་གཡག་གི་ཤ་བུབས་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་།  ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོས་ལོ་གསར་གཏོང་སྐབས་ལུག་མགོ་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་པ་སོགས་བོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་རྒྱ་ཆེར་དར། དེ་རྗེས་ལོ་གསར་གྱི་དུས་གང་ལ་འཛིན་པའི་གནད་དོན་ནི་འབྱུང་རྩིས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ ནས་བྱུང་བའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་ཟླ་བར་ལོ་འགོ་འཛིན་པའི་ཚེས་གཅིག བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་བཅས་གང་རུང་ལ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་ཡོད་ པ་དེའང་སྔར་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོའི་རྒྱ་རྩིས་རྙིང་མའི་ལུགས་ལ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ལོ་འགོ་འཛིན་པ་དང་། དེ་རྗེས་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་བོད་ཟླ་བཅུ་ གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་ལོ་གསར་འགོ་འཛིན་པ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་སོ་ནམ་ལོ་གསར་དང་དུས་མཉམ། དེ་ནས་མེ་ཕག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༢༢༧ལོར་ཧོར་ཇིང་གེར་རྒྱལ་པོས་མི་ཉག་གི་ལག་ནས་རྒྱལ་ས་ཐོབ་པའི་ཟླ་བར་བཀྲ་ཤིས་པའི་དགའ་སྟོན་བྱས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་ཧོང་ལི་དང་། བོད་ཟླ་དང་པོ་མཐུན་པར་བརྟེན་ཧོར་ལུགས་ལྟར་བོད་ཟླ་དང་པོར་ཧོར་ཟླ་དང་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས།  སྐབས་དེར་ས་སྐྱའི་ལོ་ཐོ་ལྟར་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་ ཞེས་པའི་སྲོལ་དར་བ་དེ་དག་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་ཚང་མས་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་བྱུང་ཡོད། གངས་ལྗོངས་སུ་ལོ་འཁོར་མོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་དུས་སྟོན་སྣ་ཚོགས་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་ པ་ལས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གནམ་ལོ་གསར་དུ་བཞད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ནི་ཆེས་རྒྱས་ཤོས་དང་ཆེས་སྔ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པར་མངོན། ཡིན་ནའང་རྗེས་སུ་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་གནམ་གཤིས་དང་ས་བབས་ཆོས་ལུགས།  གོམས་སྲོལ་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ལོ་གསར་གཏོང་སྲོལ་ཐད་ལ་དུས་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་གསུམ་བཞི་ཙམ་བྱུང་ནས་ཡུལ་ལུང་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་ པ་རེད། རང་རེའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཀོང་པོ་སོགས་ས་ཁུལ་དུ་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་ལོ་གསར་གཏོང་བ་དང་། སྟོད་མངའ་རིས་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་སོགས་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་ལ་ལོ་གསར་གཏོང་བ།  དུས་གཙང་གཉིས་ན་ས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་མང་ཆེ་བར་བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་སོ་ནམ་ལོ་གསར་གཏོང་བ།  དབུས་ཁུལ་ས་ཆ་ཕལ་མོ་ཆེར་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར་གཏོང་གི་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན།
ཀུན་མཁྱེན་དོན་ཡོད་དཔལ་ལྡན་
སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་མཁན་ཐོག་བཅུ་པ་ཡིན། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཤིང་གླང(༡༤༤༥)ལོར་ཉང་སྟོང་རྒྱལ་རྩེ་ཁུལ་དུ་འཁྲུངས། རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེར་རབ་བྱུང་མཛད། སློབ་དཔོན་བཟོད་པ་དཔལ་བ་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ནས་གཞུང་ཆེན་མོར་སྦྱངས་པ་མཛད་པས་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུར་ཕེབས་སྐབས་འདུལ་འཛིན་བློ་གྲོས་སྦས་པས་མཁན་པོ་དང་། ཆོས་རྗེ་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པས་ལས་སློབ། སློབ་དཔོན་མ་ཏི་བས་གསང་སྟོན་མཛད་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མི་རིང་བར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཉན་པོ་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་དང་། གཉལ་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་སོགས་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན། སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་གི་ཟུར་ཆོས་པ་དང་གསང་ཕུའི་མཁན་པོ་ཡང་མཛད། དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་སྦྲུལ(༡༤༨༥)ལོར་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་མཛད་པས་གྲྭ་ཚང་གི་སློབ་གཉེར་གོང་འཕེལ་དུ་གྱུར། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་མེ་བྱི(༡༥༡༦)ལོར་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ལ་སྐུ་ཚབ་བསྐོས་གནང་མཛད་དེ་སེ་རའི་མཁན་པོའི་ཁྲིར་ཕེབས། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུར་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ཤིང་སྤྲེལ(༡༥༢༤)ལོར་དགོངས་པ་གཞན་དོན་དུ་གཤེགས། སློབ་མ་ཡང་། རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དང་པཎ་ཆེན་བསོད་ནམས་གྲགས་པ་སོགས་གཞུང་ཆེན་མོའི་འཆད་ཉན་གྱི་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་པའི་མཁས་དབང་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་བྱུང་འདུག་ལགས་སོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀུན་མཁྱེན་དོལ་བུ་པ་
དོལ་བུ་པ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། ཀུན་སྤངས་ཐུགས་རྗེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཇོ་མོ་ནང་དུ་དགོན་པ་བཏབ། དོལ་བུ་པ་དེར་བཞུགས་ནས་གྲུབ་མཐའ་འདི་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བས་དེ་ནས་བཟུང་བརྒྱུད་འཛིན་རྣམས་ལ་ཇོ་ནང་པ་ཞེས་གྲགས་པ་བྱུང་།
ཆང་བ་ལི
ཆང་བ་ལི་ཡི་གོ་དོན།
ཆང་བ་ལི་ནི་སིལ་ཏོག་རིགས་ཤིག་སྟེ། རོ་མངར་ཞིང་སྐྱུར་ཤས་ཆེ་བ། ཕྱི་ཤུན་སེར་པོ། ནང་སྙིང་དཀར་པོ། ནས་ཆང་གི་དྲི་དང་ལྡན་པ། མེ་ཏོག་དཀར་པོ། དགུན་དུས་སུ་སིལ་ནག་བཟོས་ཆོག མིང་གཞན་ལ་དགུན་སུལ་ཡང་ཟེར།
ཆང་བ་ལི་ཡི་རིགས་གྲས།
ཆང་བ་ལི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་ན་སྟོན་དུས་སུ་ཆང་བ་ལི་དང་། དགུན་དུས་ཀྱི་སིལ་ནག་བཟོས་རྗེས་དགུན་སུལ་ཡང་ན་སུལ་ནག་ཟེར་བ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག
ཆང་བ་ལི་ཡི་ཐོན་ཁུངས།
ཆང་བ་ལི་ནི་བོད་ཡུལ་གྱི་ཨ་མདོའི་མངའ་ཁོངས་རེབ་གོང་ས་ཁུལ་ཀྱི་སིལ་ཏོག་ཁྱད་ཐོན་དངོས་རྫས་ཤིག་ཡིན།
ཆང་བ་ལི་ཡི་ཕན་ནུས།
ཆང་བ་ལི་ཅེས་པའི་སིལ་ཏོག་འདི་གློ་བ་དང་མཆིན་པ། ཕོ་བ་སོགས་ལ་ཕན།
ལུའི་ཟི་ཨཱན་ནཱ།
ལུའི་ཟི་ཨཱན་ནཱ་(དབྱིན་ཇིའི་སྐད།: Louisiana)ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད།
རིན་ཆེན་གཡུ་རྙིང་ཉེར་ལྔ་
བོད་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་སྨན་དེས་མཆིན་ཚད་ཀྱིས་མཆིན་པར་ན་ཟུག་གཏོང་བ་དང་ལུས་ཤ་རིམ་པས་སྐེམ་འགྲོ་བ། ལུས་སྟོད་བརྒྱངས་ཤིང་སྐེ་རྩ་རེངས་པ། མཇིང་པ་དགྱེ་གུག་དཀའ་བ། ངན་ཁྲག་རྒྱས་ནས་མགོ་བོ་ན་བ། སྣ་ཁྲག་འཛག་པ། གཉིད་ཆེ་བ། ཁ་སྐམ་པ། ཕོ་བ་ན་ཞིང་དང་ག་འགག་པ། མིག་དམར་པོ་ཆགས་པ། གཟུགས་པོ་ཉོབ་པ། ཁ་ཏིག་ཁ་བ། ཆང་རག་འཐུང་ཆེ་དྲགས་པ་དང་དྲག་ཤུལ་རྐྱེན་གྱིས་མཆིན་པ་ལྡུར་ནས་ཁྲག་རུལ་དུད་ ཁུ་སྐྱུགས་པ། བཤང་བ་སྐམ་ལ་ནག་ཅིང་ཤ་རིལ་འདྲ་བ་འབབ་དཀའ་བ། མཆིན་པ་མཁྲེགས་པོ་ཆགས་པ། མཆིན་ཆུ་བསགས་པ། མི་འཕྲོད་པ་ཟོས་པ་ལས་གྱུར་བའི་དུག བསམ་ངན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱར་དུག། ཁྱད་པར་དུ་མཆིན་ནད་བཅོས་རྡུགས་ཀྱི་ནད་རྙིང་ལ་ཡུན་དུ་བསྟེན་ན་ཤིན་ཏུ་ཕན། ནད་མེད་རྣམས་ཀྱི་བསྟེན་ན་གོང་གསལ་ནད་གཞི་རྣམས་སྔོན་འགོག་ཐུབ་པ་ཡིན།།
མ་ཡའི་ཨང་ཀི།
ཨ་མེ་རི་ཁ་གླླིང་དཀྱིལ་མར་འཚོ་བའི་གནའ་བོའི་མ་ཡའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་མ་ཡའི་རིག་གནས་གསར་གཏོད་བྱས་མྱོང་། མ་ཡའི་མིའི་རྩིས་རྒྱག་པའི་གྲངས་གནས་གོང་འགྲིལ་ལུགས་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། ཁོ་ཚོས་གོར་ཐིག་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཀོད་ནས་གྲངས་ཀ་༡དང་། འཕྲེད་ཐིག་ཅིག་བཀོལ་ནས་༥མཚོན། ནང་སྒོས་སུ་གྲངས་ཀ་༠ཡི་མཚོན་རྟགས་ཆེད་དུ་གསར་གཏོད་བྱས་ཡོད།
འུར་རྡོ་ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ
འུར་རྡོ་ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་ལ་བཤད་པ་མང་ཡང་། འདིར《ཨ་གྲགས་གཟི་རྫོང》ནང་དུ་འཁོད་པའི་འུར་རྡོ་ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་གྱི་བཤད་པ་ ནི།   ཚིག་དོན་གཉིས་ཐད་ལ་དཔྱད་ནའང་ཧ་ཅང་རྙིང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ།   གཤམ་དུ་དེ་ནང་གི་ནང་དོན་ཆ་ཚང་ཞིག་འགོད་པར་བྱ་སྟེ།འུར་ཁྲ་རིང་རྔ་མའི་ཕོད་རྒྱན་ཅན། །  རྟ་མགྱོགས་པའི་དཔའ་དར་ཐོབ་ནི་འདུག ། འུར་ཁྲ་རིང་གང་བྱུང་མ་དགོངས་ན། ། བྱང་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་སྐུ་རིང་ལ།  ། སྲིད་པའི་ལྷ་གཡག་གྭ་བ་དེ། ། རི་རབ་རྩེ་ལ་ཤོར་བའི་དུས། ། དུག་སྦྲུལ་ཁྲ་བོས་ར་མདའ་བཀག། དྲང་སྲོང་ཁྲོས་པས་རྐང་པ་བརྫིས།། སྦྲུལ་མགོ་ཁུག་སོ་མཛུབ་མོར་བརྒྱུས།། སྐེད་པ་རྡོ་རྒྱངས་གཡག་སྣ་བླངས།། དེ་ནས་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས། ། གཡང་དཀར་ལུག་གི་སོག་བལ་གཅིག། ལྷ་འབྲི་ཞོལ་མོའི་དཔུང་རྩིད་གཉིས།། འུར་ཐག་ཁྲ་བོ་བིས་ཁྲ་སླས།། དུག་ཆེན་སྦྲུལ་ལ་དཔེ་གཅིག་བླངས།། སྦྲུལ་མགོ་རྣོ་ལ་སྡིག་པ་དེ།། དེ་ལ་ཁྲ་རིང་ཁུག་སོ་བཟོས།། སྦྲུལ་སྐེད་རྡོག་པས་རྫི་བ་ལ།། དེ་ལ་རྡོ་གདན་འུར་མཐིལ་སྤྲད།། སྦྲུལ་རྔ་ཕྲ་ཞིང་འཇམ་པ་ལ།། དེ་ལ་སུམ་སྐུད་འཁྲུལ་ལྕེ་བྱས།། སྦྲུལ་སྣ་ཁྲ་འུར་འབབ་པ་ལ།། དེ་སྔ་རྔ་དམར་རྣ་ཐོག་བརྒྱབ།།  ནུབ་བདུད་འཕར་བ་རྐང་གསུམ་བཏུལ།། དགོན་གནས་བརྒྱ་ཡི་ཆོས་ལ་དབང་།། དེ་ནས་ཚ་བའི་ལུག་རྫི་ཡིས།། མདོ་ཁམས་སྒང་བཞི་དཔེ་གཅིག་བླངས། ། སྒང་གཉིས་དཀར་མོའི་གངས་ལ་ཆགས།.། གངས་ལ་ཆགས་ཤིང་དཀར་རིས་བྱས།། སྒང་གཉིས་སྨུག་པོ་རྫ་ལ་ཆགས།། རྫ་ལ་ཆགས་ཤིང་ནག་རིས་བྱས།།  འུར་ཐག་ཟེ་མོ་སྒང་བསླས་བྱས།། ཡར་འཕངས་ཤ་ཕོའི་རྭ་ཡ་གཅོག།  མར་འཕངས་ཡུ་མོའི་རྐང་ཆུང་གཅོག།.། ཚག་བསྒྲིལ་རྒྱ་སྟག་མཐའ་ལ་འཕངས། ། རྒྱ་ལུག་འབྲི་ཆུ་སྤུངས་སྤུངས་བྱས། ། ལུག་གཡང་དཀར་བརྒྱ་རེའི་དཔའ་དར་ཐོབ། ། བྱེ་རུའི་བྱུར་རྫོང་འབེབས་པའི་དུས།། ལུག་གཡང་དཀར་བརྒྱ་རེའི་དཔའ་དར་ཡོད།།. ཅེས་གསལ་ཞིང་།.གོང་འཁོད་ཀྱི་ནང་དོན་ལ་དཔགས་ན་འུར་རྡོ་ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་ འདི་ཐོག་མར་དར་ས་ནི།. གངས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱོགས་ནས་དར་བར་སྣང་ལ།. འདིར་མདོ་ཁམས་སྒང་བཞི་ཞེས་པ་ལས་སྒང་དྲུག་ཅེས་མི་སྣང་བས་དེར་བརྟགས་ན་སྔ་ མོའི་དུས་སུ་མདོ་ཁམས་སྒང་བཞི་བྱ་བ་ལས་སྒང་དྲུག་ཟེར་སྲོལ་མེད་དམ་སྙམ།. དཔེར་ན།. མིའུ་གདུང་བཞི་ལ་རིམ་གྱིས་མིའུ་གདུང་དྲུག་དང་དེ་ནས་བོད་མི་གདུང་དྲུག་ལྟ་བུ་ རེད།. དེ་ཡང་དང་ཐོག་གི་དཔེ་རྙིང་རྣམས་སུ་མིའུ་གདོང་བཞི་བྱ་བ་ལས་གདོང་ དྲུག་ཟེར་སྲོལ་མེད་ཀྱང་རིམ་གྱིས་གདུང་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པ་བྱུང་ངོ་།།  ཨ་མདོ་བ་མང་ཤས་ཀྱིས་འུར་རྡོ་ལ་འུར་ཆ་ཟེར་བ་ཤས་ཆེ་ཞིང་།   འུར་རྡོ་ཟེར་སྐབས་འུར་མཐིལ་གྱི་རྡོ་ལ་གོ་བར་འདུག. དབུས་གཙང་དང་ཁམས་པས་འུར་རྡོ་བྱ་བ་ལས་འུར་ཆ་ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ།   《ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག》ནང་དུ་འུར་རྡོ་ཞེས་བྲིས་ཡོད་པས་སྤྱི་མིང་གི་སྐབས་སུ་འུར་རྡོ་ཞེས་བྲིས་ན་ལེགས་པར་སེམས་སོ།།
ཀླུ་སྒུག་སྒར་སྒྲིག
ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་ཀླུ་སྒུག་ནག་སྡེར་གྱི་ ཐང་ཆེན་དབུས་སུ་དཀྱིལ་སྒར་ལྡིང་གུར་ནང་ཡ་སོར་ཁྲི་པ་ གཉིས་（ཡ་སོར་ཁྲི་པ་ཞེས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་ དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ་པའི་གོ་གནས་མིང་）མདུན་གྲལ་གཡས་ གཡོན་དག་ཏུ་ཡ་སོར་བྱིངས་འདམ་རྒྱ་ཤོག་པ། སོག་པོ་ཡ་སོར་ བཅས་འཁོད་ཅིང་། གཡས་རུ་གཡོན་རུའི་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་ གི་རྒྱབ་སྣོན་རྟ་དམག་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པའི་སྡོད་གུར་གར་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ དང་།  ཡ་སོར་བགྲེས་པས་རྟ་དམག་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་བྱེད་སྒོ་ རྣམས་བཀའ་སྒྱུར་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་གི་རེད།
རི་མ་ལ་ཡ།
རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་སྣེར་ཡོད་པའི་རི་ཞིག་གི་མིང་། 《ཐང་ཟན་ཙང་གི་ལམ་ཡིག》ལས། རྒྱ་གར་གྱིས་ས་དབྱིབས་ཟླ་གམ་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའི་རྩེ་མོ་རྣོ་ཤོས་ན་མ་རུ་ཀུ་ཐ（མ་རུ་ཀུ་ཋ）སྟེ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ར་མེ་ཤྭ་རི་ཟེར་བ་དེར། ཙན་དན་དང་། ག་བུར་གྱི་རིགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་སྐྱེས་པའི་རི་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་མིང་ལ་མ་ལ་ཡ་ཞེས་འབོད་པ་དང་རི་དེའི་རྩེ་མོར་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད། རི་དེའི་ལོགས་ཤིག་ནས་བརྡོལ་བའི་ཆུ་མིག་གིས་རི་དེ་ལ་ལན་ཉི་ཤུས་བསྐོར་ནས་འབབ་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཐུག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དངོས་སུ་གཟིགས་པར་བཤད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རི་མི་འབབས་པ།
རི་ཁྲོད་དུ་བསྡད་ནས་གྲོང་དུ་མི་འབབ་པའི་མཚམས་བཅད་དམ་པོ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
༡༩༨༥ལོ།
༡༩༨༥ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
རི་མོའི་འདུ་བྱེད།
རི་མོ་བྲིས་པ་དང་། ཡི་གེ་བྲིས་པ་གཉིས་ཀར་གོ་རྒྱུ་ཡོད།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མོ་འདེབས་ཀྱི་རིག་གནས་
སྤྱིར་བཏང་མོ་ཞེས་པ་ནི་ལེགས་ཉེས་ཤན་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་བརྟག་པའི་རིག་པ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞིང་། མོ་ཡི་རིག་གནས་འདི་ནི་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་ཡར་སྔོན་དུ་དར་བའི་དཔྱད་ཐབས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ད་ལྟ་བར་གནས་པར་སེམས།
ཇུ་ཐིག་མོ།
དང་པོ་ཇུ་ཐིག་མོ་ནི། གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེ་ལ་སྐལ་ལྡན་ཕྱྭ་གཤེན་ལེགས་རྒྱལ་སོགས་ལ་བསྟན་པར་གྲགས་པ། ཇུ་ཐིག་གམ་ཐག་པའི་མདུད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་པའི་ཐིག་མོ། ཐག་པ་ནི་ར་དཀར་པོའི་ཨོག་ཚོམ། དྲེད་མོང་གི་སྣ་སྤུ། རི་སྤྱང་གི་རྔ་ཉག འབྲོང་གི་རྩིད་པ། སྟག་གཟིག་གི་སྤུ། རྒོད་ཐང་དཀར་གྱི་ལྟག་སྤུ། རྔ་མོང་གི་དཔུང་རྩིད། རྟ་མཆོག་གི་རྔོག་མ། སྤྱང་ཀིས་གསད་པའི་ལུག་གི་སོག་བལ་བཅུ་གསུམ་བཅས་བསྲེས་ཏེ། བུ་མོ་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་འཛོམས་པ་གསུམ་གྱིས་བཀལ་བ། སྦོམ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་སུག་པ་ཙམ་དང་། ཕྲ་ན་ཨབ་ཐང་གི་རྒྱུ་མ་ཙམ་དགོས། དེར་དངུལ་དཀར་མེ་ལོང་བཏགས་དང་། གཞན་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་གདགས། ཇུ་ཐིག་ཤར་བ་སྐྱ་དྲུག་ཏུ་གྲགས་པའི་ཐིག་གུ་རིང་ཐུང་དྲུག་ཡོད་པ་ལ་མདུད་པ་མདུད་ཚུལ་བརྟག་སྟེ་ལེགས་པར་དཔྱད་ཚུལ་ཡོད་དེ། <<ཞང་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཏི་སེའི་འོད་>>ལས། ཇུ་ཐིག་མོ་རྒྱག་ཚུལ་ནི་ཇུ་ཐིག་ཤར་བ་སྐྱ་དྲུག་ཅེས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར། ཇུ་ཐིག་གི་མོ་ཆས་སུ་ཐིག་གུ་རིང་ཐུང་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐིག་སྣེ་ཟུང་རེ་ཉིས་གཤིབ་བྱས་པའི་རྩེར་མདུད་པ་རེ་བོར་བའི་མདུད་པའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་བཞི་འབྱུང་ཞིང་ལྷག་མ་རྣམས་མོ་མའི་ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་ཐིག་གུ་ཟུང་རེ་དམ་དུ་བཟུང་སྟེ། ཐད་ཀར་ཁ་ཕྱེས་པ་ན་མདུད་པའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཅི་རིགས་ཤིག་འབྱུང་སྲིད་པ་དེ་དག་ལ་བརྟག་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། གཞན་མདུད་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་སོགས་ཡོད་པར་སྣང་གསལ་སྒྲོན་མེ་ལས་གསུངས། ཇུ་ཐིག་གི་གཞུང་སྒྱུ་མ་གསེར་འབུམ། གཏེར་མོ་རིག་པའི་ཁོང་བསྡོང་།ཇུ་ཐིག་སྲིད་པའི་རྒྱུད་འབུམ། མ་སང་ཐི་གུ་རང་སྨྲ་སོགས་མཆིས།
རྡེའུ་དཀར་པོ་ཞེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་འཕྲུལ་མོ་ནི། སྟོན་པ་སྨྲ་བའི་སེང་གེས་གསུངས་བར་གྲགས་ཤིང་། <<ཏི་སེའི་འོད་>>ལས། རྡེའུ་འཕྲུལ་གྱི་མོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་སྔོན་དུས་ཕྱྭ་ལེགས་རྒྱལ་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ལ་ཞུས་པའི་ངོར་བསྟན་པའི་རྣོ་མཐོང་མོའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད་ལ། མོ་འདིའི་དཔྱད་དུའང་སྐྱེས་བུའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་དང་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བཅས་པར་ཞིབ་འཇུག་གི་སྒོ་ལེགས་ཉེས་གཏན་དགོས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐོག་མར་བོན་རྣལ་མའི་བསམ་སྤྱོད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། རྣོ་མཐོང་གི་ལུགས་འདིར་རྙིང་མའི་རང་གཤིས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པའང་ཤེས་ཐུབ་བཅས་གསུངས། ཤོག་བུའི་ངོས་སུ་རེའུ་མིག་དགུ་བཀོད་ནས་ཤེལ་རྡེལ་ཞེ་གཉིས་པོ་ཁག་གསུམ་བགོས་ནས་དཔྱད་ཚུལ་སོགས་ཡོད།
___
སོག་མོ་ནི། ལུག་གི་སོག་རུས་སྐམ་པོ་མཐིལ་མེའི་ཚ་དྲོད་ཀྱིས་བསྲེག་ཅིང་འགས་པ་དེའི་རྣམ་པ་དང་རི་མོ་ལ་བརྟག་པའི་སོག་མོ་བྱ་བ་བྱུང་ཞིང་། གཡང་མོ་ལུག་གི་སོག་པ་ལ་མཐོང་རྟ་ལྟ་བ་ཞིག་བྱུང་ནས། མོ་བཏབ་པས། དཀར་དམར་གྱི་ཐིག་ལེ་དགུ་འདུག་སྟེ། མོ་མས་ཀྱང་དཔྱད་པས། ཕུང་གསུམ་གྱོད་ཀྱི་རོ་དགུ་འབྱུང་ཞེས་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་སྐུ་དུས་མོ་མ་འགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པར་གྲགས། ཕྲེང་མོ་ནི། ཕྲེང་རྡོག་ལ་རྩི་ནས་མོ་བྱ་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། ཤོ་མོ་ནི། ཤོ་ཡི་རེའུ་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་པའི་ཤོ་མོ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་ཕྲེང་མོ་དང་ཤོ་མོ་གཉིས་བན་བོན་གཉིས་ཀྱིས་མོ་ཡིག་ལ་བལྟས་ནས་མོ་བཏབ་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། བརྡ་མོ། འདི་ཉིད་ནི་ཆེས་སྔ་དུས་སུ་ཞང་ཞུང་ནས་དར་སྲོལ་བྱུང་སྐད། ཕྱིས་སུ་གཏེར་སྟོན་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ལ་དམ་ཅན་མགར་བ་དམར་པོའི་ལུང་བསྟན་པ་བརྡ་མོ་ཤོག་ཁྲ་ཞེས་པ་བྱུང་ཡོད། བྱ་མོ་ནི། བྱ་གསད་ནས་དེའི་ཁོག་ནང་དུ་རྡེའུ་སོགས་རྩི་སྲོལ་ཡོད། གཞན་ཡང་ར་ལུག་གི་ཐེ་གེའི་མོ་དང་། ར་ལུག་གི་རིལ་མའི་མོ་སོགས་བྱ་སྲོལ་ཡོད། དེ་བཞིན་གནའ་རབས་བྷ་པུ་ལེང་དུ་མཆིན་མོ་ཟེར་བ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་མཆིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་ཉེས་དང་བཟང་ངན་བརྟག་པའི་མོ་བཏབ་པ་ལ་མཆིན་མོ་ཞེས་གྲགས། ས་འདམ་གྱིས་བཟོས་པའི་མཆིན་པའི་དབྱིབས་ལ་བརྡ་བརྟག་སྲོལ་ཡང་ཡོད་སྐད་མཆིས།
བོད་ཡུལ་དུ་སྤྱིར་མོ་བཏབ་མཁན་ནི་ཕོ་མོའི་དབྱེ་བ་དང་སྐྱ་སེར་སོགས་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཕྱིས་སུ་བན་བོན་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བླ་སྤྲུལ་སོགས་གང་མང་བྱུང་ཡོད། དོན་ངོ་མ་མོ་བཏབ་པ་ནི། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རིང་ལུགས་ནི་མ་ཡིན་པར་སྣང་སྟེ། <<མདའ་དང་འཕང་>>ལས། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ནི་ཕྱྭ་དང་གནམ་རིག་སྐར་རྩིས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཅིག་ཏུ་བཞེངས་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན་མི་འཐད་པ་ལས་འོས་མེད་ཅེས་བཤད། སྤྱིར་བྱ་བ་ཕྲན་ཚིག་ལ་མོ་བཏབ་པ་ལ་མི་འགྲིག་པ་མེད་ཀྱང་། མི་ཚེའི་དོན་ཆེན་འགའ་དང་འགའ་ལ་མོ་བཏབ་ནས་དེ་ལ་བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་ཡིད་ཆེས་བྱ་བ་ནི་གླེན་པ་ཞིག་གི་བྱ་བ་ལས་ཅི་ཡང་མ་མཆིས།
སྤྱིའི་དངོས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ན། མོ་བཏབ་པ་ནི་མ་མོ་མ་ཁོ་རང་གིས་དགོས་འཁོ་ཁོ་ན་ལས་ཅི་ཡང་མེད་དེ། རྒྱལ་སྲས་ནོར་བཟང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ལས། ཡིད་འཕྲོག་མ་གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་གི་ཆུང་མ་བྱས་ཚེ། བཙུན་མོ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྲག་དོག་དབང་གིས་སྔགས་པ་ཧ་རི་ལ་རྔན་པ་སྟེར་ནས། ཡིད་འཕྲོག་མ་མེད་པ་བྱ་བས་ཐབས་ཤེས་ཞུས་ཞིང་། ཧ་རིས་རྒྱལ་པོ་ནོར་ཆེན་ལ་མོ་བཏབ་ནས་ནོར་བཟང་བྱང་དགྲ་འདུལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་དང་། དྲི་ཟའི་བུ་མོའི་སྙིང་ཚིལ་དང་བཅས་པའི་སྐུ་རིམ་བྱ་དགོས་ཚུལ་བཤད་ཀྱང་། དོན་ངོ་མ་སྔགས་པ་ཁོ་རང་ལ་རྒྱུ་ནོར་ཐོབ་པའི་ཆེད་དང་བཙུན་མོ་གཞན་གྱི་བསམ་དོན་འགྲུབ་ནས་ཡིད་འཕྲོག་མ་བསོད་རྒྱུ་ཁོ་ན་མོ་བབས་པ་ཡིན། མཐར་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ་ནོར་བཟང་གིས་མོ་མ་ཧ་རི་ནག་པོ་རྫུན་རྐུབ་བརྟོལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ནོར་ཆེན་གྱིས་བཀའ་ལས་སྔགས་པ་ཧ་རིའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་སོགས་ལས་རྟོགས་སླའོ། །
འཇོ་མདའི་དར་བཤད་
ཁམས་འཇོ་མདའ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ས་སྐྱོང་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དེང་དུས་ནི་ཆབ་མདོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་རྫོང་ཞིག་རེད། འདི་ནི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན། འོན་ཏེ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་དག་གཞན་གྱིས་ལྟ་ཅི། ཐ་ན་ང་ཚོ་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་འཇོ་མདའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱིན་མི་འདུག་ལ། དོ་སྣང་ཡང་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱིན་མི་འདུག དེ་ནས་འཇོ་མདའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཚོལ་སྡུད་དང་། རྒྱུད་འཛིན་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་ང་ཚོ་འཇོ་མདའ་བའི་འགན་འཁྲི་ཞིག་ལོས་ཡིན།
སྤྱིར་འཇོ་མདའི་ཡུལ་འདིར་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། པར་བྲིས་བརྐོས་གསུམ་དང་། གླུ་གར་བྲོ་གསུམ། སྟོན་བཤད། དར་བཤད། ཆང་བཤད། གཉེན་བཤད། གཏམ་དཔེ། ཁ་ཤགས་སོགས་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་གླེང་འདོད་པ་ནི་ཁམས་འཇོ་མདའི་དར་གྱི་བཤད་པ་སྟེ། ཡོངས་གྲགས་སུ་དར་བཤད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན། དར་བཤད་ནི་གཉེན་སྟོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ངོ་མ་མིན་ཡང་། གཉེན་སྟོན་དང་འབྲེལ་ཆེ་ཞིང་གཉེན་སྟོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། སྤྱིར་གཉེན་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོ་ལའང་ཆ་རྐྱེན་ལ་དཔག་པའི་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་དང་། ཡུལ་ལུང་སོ་སོའི་ཡུལ་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ཁམས་འཇོ་མདའི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གཉེན་སྟོན་མཛད་སྒོའི་སྐོར་ནས་ཅུང་ཙམ་བཤད་ན།
___
ཐོག་མར་མནའ་མ་ལེན་མཁན་གྱི་དུད་ཚང་དེ་གཟའ་ཚེས་དགེ་བའི་ཉིན་བག་མ་བསུ་བར་འགྲོ་ལ། བསུ་བར་འགྲོ་མཁན་མང་ཉུང་ཡང་དུད་ཚང་དེའི་ཆ་རྐྱེན་དང་བསྟུན་དགོས་ཏེ། བསུ་མཁན་གཉིས་ལ་བསྐྱེལ་མཁན་བཞི་ལྟ་བུ་བསྐྱེལ་མཁན་ལྡབ་གཅིག་གིས་མང་དགོས་སོ། །
སི་ཐི་རཱ་སི་བུར།
སི་ཐི་རཱ་སི་བུར​་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Strasbourg)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
འཇོ་མདའི་དར་བཤད་
དར་བཤད་ནི་མནའ་མ་དེ་བསུ་མཁན་དང་སྐྱེལ་མཁན་བཅས་ཚང་མ་མག་པའི་ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་རྗེས། ཐབ་ཚང་ངམ་ཚོམས་ཆེན་དུ་བསུ་སྐྱེལ་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་གྲལ་གཡས་གཡོན་དང་། མནའ་མ་གཡུང་དྲུང་དཀར་པོ་བྲིས་པའི་གདན་གྱི་སྟེང་དུ་ཁ་ཡར་ཕྱོགས་ནས་བདེ་བར་བསྡད་དེ། དཀར་ཟས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་རོལ་དགོས། དེ་ནས་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་གྲལ་ནས་མནའ་མའི་མིང་པོའམ་ཡང་ན་ཞང་པོས་ལག་ན་ལྷ་དར་ཉིན་མོ་བདེ་ལེགས་སྲིད་དུ་རིང་བ་ཞིག་བཟུང་ནས། གྲལ་དཀྱིལ་དུ་ཡར་ལངས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ཐོག་མར་འབྱེད་པའི་སླད་དུ་དར་བཤད་རྒྱས་པ་ཞིག་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། མ་ཟད། གཉེན་སྟོན་སྐབས་སུ་མནའ་མ་དང་མག་པ་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེ་ལ་མི་ཚང་མས་ཁ་ནས་བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་པ་དང་ལྷན་དུ་མི་རེ་རེས་ཁ་དར་དཀར་པོ་རེ་མགུལ་དུ་འབུལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་ལ། དེའི་སྐབས་གཉེན་སྟོན་དེར་ཞུགས་པའི་མི་ཚང་མས་དར་བཤད་ཤེས་པ་དཀའ་ཡང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དར་བཤད་བྱེད་ཤེས་ངེས་ཡིན།
དེས་བས་གཉེན་སྟོན་དེར་ཞུགས་པའི་མི་གཞན་རྣམས་གྱིས་ཀྱང་དར་བཤད་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གང་ཞིག་བྱེད་ཤེས་ན་བྱ་ཆོག་ལ་མ་ཤེས་ནའང་ཤིས་ཚིག་བརྗོད་ན་ཆོག །མ་མཐའང་དུས་རྒྱུན་མནའ་མ་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་གྲལ་ནས་མི་གཅིག་དང་ལེན་མཁན་གྱི་གཉེན་ཚན་གྲལ་ནས་མི་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཙམ་གྱིས་དར་བཤད་རྒྱས་ཙམ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།
དར་བཤད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ནི། ཕ་དང་མ་འཛོམས་ཤིང་དབང་པོར་སྐྱོན་མེད་པ། བློ་རིག་གསལ་ཞིང་ཁ་ལྕེ་བདེ་བ་ཞིག་གིས་ཕ་མེས་ཀྱི་གོས་རྒྱན་བཟང་པོ་རྣམས་གྱོན་ནས། མནའ་མ་དང་མག་པ་ལ་ཁ་དར་མ་ཕུལ་བའི་གོང་ལ་ཁ་དར་ལག་ཏུ་བཟུང་ཞིང་གྲལ་དཀྱིལ་ལ་ལངས་ཏེ་ཡར་མར་གཡུགས་ཤིང་བརྗིད་ཆགས་ཀྱི་གམ་འགྲོས་དང་ལུས་ཀྱིས་རྫིག་ཉམས་སྟོན་ནས་དར་གྱི་བཤད་པ་བྱེད། དར་བཤད་ནི་གྱེར་འདོན་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་དབྱངས་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་དྲངས་ནས་བཤད་དགོས་ཤིང་། སྙན་ངག་གྱེར་འདོན་དང་འདྲ་ལ་མི་འདྲ་ས་ཡང་ཡོད་དོ། །
དར་བཤད་ལ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཡོད་ལ། དར་བཤད་ནི་ཁ་དར་ཁོ་ནའི་བཤད་པ་ཙམ་མིན་ཏེ། དང་པོ་སྲིད་པ་ས་ལ་ཆགས་ཚུལ། བར་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་བྱུང༌ཚུལ། ཐ་མ་བོད་ལ་ནང་ཆོས་དར་ཚུལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་རྗེ་འབངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ལ། དེ་ནས་མག་པ་དང་བག་མའི་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་གནས་སའི་ཡུལ་དང་། རིགས་རུས་ཀྱི་ཆེ་བ་སོགས་བརྗིད་ལ་ཞིབ་པར་བཤད་དེ། དེ་ནས་ཁ་དར་གྱི་བཤད་པ་དངོས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁ་དར་འདི་གང་ནས་དར་བ་དང་། འདིའི་མཚོན་དོན་གང་ཡིན་པ་སོགས་རྒྱས་ཙམ་བཤད་ནས། མཇུག་མཐར། ཁ་དགེ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཁ་གཡང་དང་སྨོན་ཚིག་བརྗོད་ཅིང་ཁ་དར་དཀར་པོ་དེ་མནའ་མ་དང་མག་པའི་མགུལ་ལ་བསྒྲོན་ནས་མཇུག་བསྡུད་དོ། །
མཆན།
སྲིད་པ་ཆགས་ཚུལ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དང་དེ་ཙམ་མ་མཐུན་ན་ཡང་ཧ་ཅང་སྙན་ཆ་དོད་པོ་དང་ཉན་སྤྲོ་བ་སྟེ། དཔེ་ན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་བཤད་སྐབས་སྲོང་བཙན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་ནས་རྒྱ་ལ་དམག་དྲངས་ཚུལ་དང་སུམ་གཉིས་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་ཁྱོན་གཟུངས་ཚུལ་སོགས་དང་། སྲིད་པ་ཆགས་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་སྐབས། དཔེ་ན་"བསྐལ་བ་བཞི་ཡི་དང་པོར་འཛམ་གླིང་ཆགས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་གནས་སྐབས། སྟེང་ན་དཔོན་མེད་དེ་མི་ལ་དྲག་ཞན་མེད། འོག་ན་འབངས་མེད་དེ་མི་ལ་ཕྱུག་དབུལ་མེད། མི་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ །བདུད་རྩི་ཡི་ཟས་ཟ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྟ་ཞོན། རང་འོད་ཀྱིས་སྣང་བ་འབྱེད་པའི་བསྐལ་པ་རྫོགས་ལྡན་བྱ་བ་བྱུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་དྲན་རྒྱུ་ཇེ་རྒོད་དང་ལས་རྒྱུ་ཇེ་སྡུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཟ་ཐང་དང་བསོད་ནམས་བྲི། འབྲས་ས་ལུའི་ཞིང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐབས་བྱུང་སྟེ་ས་ཞིང་ལ་བགོ་བཤའ་བྱས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་སྔ་བ་མང་བཀུར་རྒྱལ་པོ་བྱུང་། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །"
སྲིད་པ་ཆགས་ཚུལ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སོགས་མོང་ཆེ་ཤོས་ནི་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི"རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང"ནས་བཏུས་པ་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན་ཞིང་། ཁ་དར་ལ་བཤད་པ་བྱ་སྐབས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་ཁུངས་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་པའི་འབེལ་གཏམ་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་སྙན་ཏེ། དཔེར་ན། "ངས་ལག་ལ་བཟུང་བའི་རྒྱ་དར་དཀར་པོ་འདི། བྱུང་བ་ནག་པོ་རྒྱ་ནས་བྱུང་། བཀལ་བ་སྨུག་ཆུང་དྲེལ་ལ་བཀལ། སླེབས་པ་དབུ་ནག་བོད་ལ་སླེབས། དར་བ་སྤུར་རྒྱལ་བོད་ལ་དར། ལྷ་བླ་མ་བཟང་པོའི་མཇལ་དར། གོང་དཔོན་ལུ་བཟང་པོའི་ཁྲིམས་དར། མ་བསྲུ་མོ་བཟང་པོའི་གནས་དར། བུ་དཔའ་བོ་བཟང་པོའི་དཔའ་དར། རྟ་ཅང་ཤེས་མགྱོགས་པའི་མགྱོགས་དར།"ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
ཀུན་མཁྱེན་འཕགས་པ་འོད་
བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྩ་བའི་བླ་མ་གཙོ་ཆེ་བའི་གྲས་དང་། གསང་བ་འདུས་པའི་བླ་བརྒྱུད་དུ་བཞུགས་པ་དེ་ཡིན། འཁྲུངས་གཤེགས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་དང་རྣམ་ཐར་ཞིབ་པར་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་ཁོ་བོས་མ་མཇལ་ཡང་། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ནང་བླ་མ་འདིའི་དྲུང་ནས་གསང་སྔགས་སྤྱི་དང་གསང་བ་འདུས་པའི་སྐོར་ཐེངས་མང་པོའི་བར་དུ་གསན་ཚུལ་གསལ། འཕགས་འོད་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་དང་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེའི་སློབ་མ་ཡིན་ཅིང་། གསང་འདུས་རྒྱུད་འགྲེལ་དང་བསྐྱེད་རྫོགས་མཛད་པ་པོ་དེ་ཡིན།
ཡིག་མགོ་འབྲི་སྲོལ
བོད་ཡིག་ལ་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཡིག་རིགས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡིག་མགོ་ཐོལ་པ་ཞིག་འབྲི་སྲོལ་ཡོད།དེ་ནི་བོད་ཡིག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་ཡིན། བོད་ཡིག་ལ་ཡིག་མགོ་འབྲི་པའི་དགོས་པའི་གང་ཡིན་མིན་ཐད་ཡིག་རིགས་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཀྱང་དེའི་ཐད་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་མཇལ་སྐལ་མ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་མཁས་དབང་འགའ་ཤས་ལ་བཅའ་འདྲི་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་ལྷན་ཏུ་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།ཡིག་མགོ་འབྲི་བའི་དགོས་པ་ནི་གཙོ་བོ་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་གཏན་འཁེལ་ནས་བཤད་མཆོག་པ་ཡིན།གང་ལགས་ཤེས་ན།བོད་མིས་བྱ་དངོས་གང་ཞིག་ལའང་མགོ་མཇུག་བརྩི་བ་དང་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་པར་དྭངས་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་སྲོལ་ཅིང་།ཡིག་མགོའི་བཟོ་དབྱིབས་ལ་ཞིབ་པར་དཔྱད་ན་དེ་ནི་ཉེ་ཟླའི་དབྱིབས་ཡིན་པ་མཐོང་ཐུབ། ཡིག་མགོའི་འབྲི་སྲོལ་གང་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ཉིས་རྩེག་ཡིན་པ་དེའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ཡིག་མགོའི་བཟོ་དབྱིབས་ནི་ཉི་ཟླའི་བཟོ་དབྱིབས་ཡིན་པ་ཅུང་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ།བོད་མིའི་བསམ་པའི་ནང་ཉི་ཟླ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་མཚོན་རྟགས་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བོད་ཡིག་འདི་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུར་ཇི་སྲིད་བར་མི་ནུབ་པར་གནས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་བྱེད་དུ་ཡིག་མགོ་འབྲི་སྲོལ་དེ་ཆགས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཆོགལྷག་དོན་སྤྱིར་བཏང་གི་ཡིག་རིགས་ཚང་མར་ཡིག་མགོ་འབྲི་དགོས་ཡིན་རུང་ཚེ་ལས་འདས་པའི་དམ་པའི་རྗེས་འཇུག་གི་ཞལ་འདེབས་ཡིག་རིགས་གི་ཁ་བྱང་ལྟ་བུར་ཡིག་མགོ་ཡེ་ནས་འབྲི་སྲོལ་མེད་པ་དེས་ཀྱང་དོན་མདོ་ཙམ་རྟོགས་ཐུབ།
རི་མོར་བྱ་བ།
བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རི་རྩིང་དབང་།
གོ་གནས་མིང་།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀུན་མཁྱེན་བར་མ་
མདོ་སྨད་ཁུལ་དུ་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པར་མཚན་འབོད་བྱ་ཚུལ་གཞན་ཞིག་སྟེ། གོང་གི་ཀུན་མཁྱེན་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་འཇིགས་མེད་དབང་པོ་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རི་ཟོམ།
རིའི་ལྡེབས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
དི་ཇཱོན།
དི་ཇཱོན​་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Dijon)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
རི་འོར།
རི་བྲག་གམ་གྲོང་གི་མིང་།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
གྲི་རྩེད།
གྲི་རྩེད་ནི་གནའ་རབས་ཀྱི་དྲག་ཆས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། དེང་སང་དམག་གི་དྲག་ཆས་སུ་འགྲོ་བར་ལུས་སྦྱོང་ལ་སྤྱོད་པའི་མཁོ་སྤྱད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ཡང་རྣོ་ལྕགས་ཀྱི་རལ་གྲི་ཐོགས་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་དུས་ཚོད་དང་སྣུན་ཐེངས་ངེས་ཅན་གྱི་ནང་དུ་ཕན་ཚུན་སྣུན་རེས་བྱེད་པ་དེ་ནི་གྲི་རྩེད་ཡིན་ཞིང་། ལུས་རྩེད་རྣམ་གྲངས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལུས་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་ནང་དུ་གྲི་རྩེད་ལ་བྱེ་བྲག་ལྗིད་ཡང་བར་མ་གསུམ་ཡོད།
མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་
མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས (༡༠༡༢-༡༠༩༧)
རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས།
ཁོང་ནི་ལྷོ་བྲག་ཆུ་ཁྱེར་དུ་ཆུ་བྱི་ལོར་འཁྲུངས། དང་པོ་འབྲོག་མིའི་དྲུང་དུ་ལོ་ཙཱ་བསླབས། རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་དུ་ལན་གསུམ་དང་བལ་ཡུལ་དུ་ལན་བཞི་བྱོན། པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་པ་དང་མངའ་བདག་མེ་ཏྲི་བ་སོགས་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་བླ་མ་མང་དུ་བསྟེན། ཀྱེེ་རྡོར་དང་། གསང་འདུས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གདམས་པ་མཐའ་ཡས་པ་བསླབས། སླར་བོད་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་ལྷོ་བྲག་གྲོ་བོ་ལུང་དུ་བཞུགས། ཀ་ཆེན་བཞི་སོགས་སློབ་མ་མང་དུ་བསྐྲུན། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཙུགས། རང་ལོ་གྱ་དྲུག་པ་མེ་གླང་ལོ་ལ་འདས། ཞེས་རོང་བན་གྱིས་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་པོ་ལས་དྲངས་སོ། །
ད་དུང་གཟིགས།
ཅཏཙ ༄
རི་རབ་ཟོམ།
རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་དེའི་ཁོང་གསེང་།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རི་རབ་བང་རིམ་བཞི།
གཡུའི་རྡོ་རྗེ་ཅན། ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ་པདྨ་སྤུངས་པ་ཤེལ་འོད་ཅན། གསེར་ལས་གྲུབ་པ་འཁོར་ལོ་རྣམ་བརྩེགས། བྱི་རུ་ལས་གྲུབ་པ་རིན་པོ་ཆེ་འབར་བ།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སེར་སྔགས་མཁན་ཟུར་ནམ་མཁའ་བསྟན་སྐྱོང་
རྗེ་འདི་ནི་འཕན་པོ་ཐང་ཤར་པའི་རིགས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་ལུག་(༡༧༩༩)ལོར་འཁྲུངས་། ཆུང་དུས་ནས་སེ་རར་ཆོས་ཞུགས་མཛད་། དགུང་ལོ་ཞེ་བརྒྱད་སྐབས་གཙང་དངུལ་ཆུར་ལན་གཉིས་ཙམ་ཕེབས་ནས་རྩ་ བའི་བླ་མ་ངྷརྨ་བྷ་དྲ་དང་། ཁོང་གི་དབོན་པོ་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་ཞབས་སུ་གཏུགས་ནས་ཆོས་མང་དུ་གསན་། སེ་ར་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་ཡུན་རིང་གནང་། དགུང་ལོམ་རེ་བརྒྱད་སྐབས་ཀུན་རིག་འོདན་ཆོག་དང་། སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་གི་འདོན་སྒྲིག་གསར་སྒྲིག་གནང་། 《ཀུན་རིག་རི་གི་རྡུལ་ཚོན་དང་འབྲེལ་སྐབས་དེ་ཉིད་ཆབ་འདྲེན་གྱི་ཚེ་ཀླུ་ཆོག་བྱ་ཚུལ་ཕན་བདེའི་མཆོག་སྦྱིན་》ཞེས་པ་དང་། 《བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་སྔོན་འགྲོ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་དྲུག་གི་ངག་འོདད་ཆུ་བབས་སུ་བཀོད་པ་》《དཔའ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་མངོན་དཀྱིལ་ཆོག་བསྒྲིགས་འཁྲུལ་བྲལ་མཁན་གྲུབ་ཞལ་ལུང་》《བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་གྱི་ཡི་གེ་གནད་ཀྱི་དོན་གསལ་སོགས་བཀའ་རྩོམ་པོད་ཆེ་བ་གཅིག་ཙམ་མཛད་། སྐུ་གཤེགས་པའི་ལོ་དུས་ཁ་གསལ་མ་རྙེད་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མེ་ཊི་ཛི།
མེ་ཊི་ཛི་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Metz)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
རི་རི་བ།
རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་ད་ཕན་བདག་གིས་མ་མཐོང།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སེར་སྣ་
ཡོ་བྱད་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་བློས་གཏོང་བར་མི་ཕོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཨེ་ལི་ཨེ་བཟེར་ནི་ཡོ་རིམ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ།
ཨེ་ལི་ཨེ་བཟེར་(אֱלִיעֶזֶר)ནི་ཡོ་རིམ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
རིན་ཆེན་བྱུ་དམར་ཉེར་ལྔ་
བོད་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་སྨན་དེས་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བས་མགོ་ན་བ་དང་། མགོ་གཟེར་བ། མཇིང་རྩ་རེངས་པ། ཁ་མིག་ཡོ་བ། རྐང་ལག་རེངས་སམ་འཁུམས་པ། རྐང་ལག་འདར་བ། སྦྲིད་པ། ལུས་ཀྱི་གཞོགས་ཕྱེད་ཀའི་ཚོར་བ་དང་བྱེད་ལས་ཉམས་པ། ཁྲག་རྩ་འགགས་པའམ་ཁྲག་གི་འཁོར་རྒྱུག་མི་སྙོམས་པ། བརྒྱལ་གཟེར་གྱི་ནད། རྩ་ལ་གཉན་ཁ་རྒྱས་པ། མཁལ་རྩ་འཆུས་པ། ཀླད་གཟེར་གྱི་ནད། རྩ་དཀར་དང་རྩ་གྲིབ་བཅས་ལ་ཕན་པ་མ་ཟད། དྲེག་གྲུམ་སོགས་ཀྱི་ན་ཟུག་གཅོག་པའི་ནུས་པ་ཡོད། ནད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་ན་གོང་གསལ་ནད་གཞི་རྣམས་སྔོན་འགོག་ཐུབ་པ་ཡིན།
ནཱན་སི།
ནཱན་སི་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Nancy)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
རིན་ཆེན་ལྕགས་རིལ་ཆེན་མོ་
བོད་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་སྨན་དེས་མིག་ནང་ལིང་ཏོག་ཐོན་པ། མཆི་མ་འཛག་ཅིང་ན་ཟུག་གཏོང་བ། དཀར་འོད་མི་བཟོད་པ། མིག་སྤྲིན་ནང་ཁྲག་རྒྱས་པ། མིག་གི་རྒྱལ་མོ་འདལ་ནས་རབ་རིབ་ཀྱིས་སྐབས་རེར་མི་མཐོང་བ། མུན་འཐིབས་ཆགས་པ། མིག་སྤྲིན་གྱི་མཐའ་ལ་སྐྱ་འགྲིབ་འཁོར་ནས་རྒྱལ་མོའི་མཐོང་ཤུགས་ཉམས་པ། ནང་འགྲིབ་ཀྱིས་ལོང་བར་གྱུར་བ། མིག་ལ་ཚ་ཤར་རྒྱག་པ། རླུང་དང་བསེར་བུ་མི་བཟོད་པ། མིག་ལྕིབས་སྐྲངས་པ། སྐམ་ཚག་དང་གཤེར་ཚག་གི་ནད། མིག་སྤྲིན་སྟེང་ཤ་མཛེར་འབྲུམ་ཐོར་སྐྱེ་བ། མིག་སྐྱག་མང་བ། ཕྱི་འགྲིབ་དང་མིག་ཆུའི་ནད། མིག་གི་རྨེན་བུར་གཉན་ཚད་རྒྱས་པ། མིག་གི་རྩ་དྲའི་ནད། མིག་འབྱེད་འཛུམ་དཀའ་བ་བཅས་མིག་ནད་ཀུན་ལ་ཕན་པར་མ་ཟད། གཞན་ཡང་སྦྱར་དུག་རྙིང་པས་མིག་འགྲིབ་དང་། ཟུངས་ཁྲག་ཟད་པ། ཤུ་ཐོར་ཐོན་པ། བད་ཀན་སྨུག་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྲག་སྐྱུགས་པ། མཆིན་མཆེར་གཉིས་ལ་ཁྲག་ངན་བབས་པ། མཁྲིས་ནད་ཀྴ་ཡའི་ནད་རིགས་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཕན། ནད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་ན་གོང་གསལ་ནད་གཞི་རྣམས་སྔོན་འགོག་དང་མིག་སྲུང་ སྐྱོབ་ཐུབ་པ་ཡིན།།
སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་
གོང་དུ་སེ་ར་དགོན་པ་ཞེས་པའི་ནང་གཟིགས་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད།
༡.ཇི་ལྟ་བ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན། ༢.ཇི་སྙིད་པའི་རིག་པའི་ཡོན་ཏན། ༣.ནང་རིག་པའི་ཡོན་ཏན། ༤.རིག་པའི་ཡོན་ཏན། ༥.ཆགས་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན། ༦.ཐོགས་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན། ༧.དམན་སྒྲིབ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན། ༨.གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སེ་ར་ཕུར་མཇལ
དེ་ཡང་ཕུར་པ་འདི་ཉིད་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་དང་ས་བདག་ཀླུ་གཉན་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་འཇོམས་ནུས་པའི་ཡིི་དམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན། སྔོན་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་ཆོས་སྐོར་རྣམས་བཀའ་བསྩལ་པ་དང་དེའི་སྐབས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལས་ཀྱི་དབང་མོ་ནས་ཕུར་པ་ཟབ་ཆོས་དང་བཅས་པ་རྒྱ་གར་བསིལ་བ་ཚལ་དུ་གཏེར་དུ་སྦས་པ་དང་སློབ་དཔོན་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཞེས་ཏེ་ཕུར་ལུགས་བོད་ཁམས་ཡུལ་དུ་སྤེལ་བ་དང་དུས་རབས་བརྒྱད་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་སླར་ཡང་བྲག་ཡེར་པའི་འདབས་རོལ་དུ་གཏེར་དུ་སྦས། དུས་རབས་༡༣ནང་གྲུབ་ཐོབ་དར་འཕྱར་བས་གཏེར་ནས་བཞེས་ཏེ་རྒྱུད་པ་བར་མི་ཆད་པ་བྱུང་།  སྐབས་དེ་དུས་གྲུབ་ཐོབ་དར་འཕྱར་བས་ཕུར་པའི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མུ་སྟེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཕམ་པར་མཛད་པ་དང་དང་ས་པན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཆོས་རྩོད་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་པ་ཕམ་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་བྱུང་བ་ཡིན། དུས་་རབས་༡༥ནང་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་ཕྱག་འདེབས་མཁན་ཀུན་མཁྱེན་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་སེང་གེས་ཕ་མེས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་དེ་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དེར་བཞག་གནང་མཛད། དུས་རབས་༡༧ནང་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཕུར་པ་དེ་སེར་དགོན་ནས་གཡར་གནང་མཛད་དེ་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་བས་དེ་ནས་བཟུང་ཕུར་མཇལ་གནང་བའི་སྲོལ་དར། ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་༡༢ཚེས་༢༧ཉིན་སེར་བྱེས་མཁན་པོས་ཕུར་མཇལ་གནང་གི་ཡོད།
སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ།
༄༅།། ལྷ་སའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་དུས་ཆེན་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་མེད་དགུའི་ལོ་ལ་གསར་འཛུགས་གནང་པ་ཞིག་རེད།
གསལ་བཤད།
ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་སྔོན་སྟོན་པ་ ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་ཚེས་བཅོ་ལྔ་བར་ མུ་སྟེགས་ཀྱི་སྟོན་པ་དྲུག་དང་ཆོ་འཕྲུལ་འགྲན་ནས་ཕམ་པར་ མཛད་པའི་དུས་དེ་དང་བསྟུན་ནས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གྱི་ དགེ་འདུན་ཡོངས་རྫོགས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་ཏེ་གཙུག་ལག་ ཁང་དུ་ཚེས་གྲངས་ཆད་ལྷག་བབས་ཀྱིས་ཚེས་གསུམ་བཞི་གང་ རུང་ནས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཚེས་ཉེར་ལྔ་བར་ཉིན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ རིང་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་ དགེ་འདུན་ཡོངས་ནས་ཉིན་རེ་ཚོགས་དུས་གསུམ་ལ་གསོལ་ཇ། བཞེས་ཐུག ཚབ་ར། སྐུ་འགྱེད་བཅས་བསྙེན་བཀུར་བླ་ན་མེད་པ་ གནང་སྟེ་བསྟན་པ་རྒྱས་པ་དང་། འགྲོ་བ་བདེ་བའི་ཞལ་འདོན་ ཐུགས་སྨོན་རྒྱ་ཆེ་མཛད་ཀྱི་རེད། དེའི་རིང་དགོང་དྲོ་ས་རུལ་ རྗེས་འཁྱམས་རའི་ནང་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་གསར་པ་རྣམས་ ཀྱིས་མཚན་ཉིད་བགྲོ་གླེང་འགྲན་རྩོད་གནང་དགོས་པ་རེད།
དམུ་ཆུ་དྲུག
དམུ་ཆུ་དྲུག
བྱེར་ཆུ།  ཟག་ཆུ།  འཁྱིམས་ཆུ།   རྒྱུ་མའི་རྡོལ་ཆུ།   གདོན་ལས་གྱུར་པ།   དུག་ལས་གྱུར་པའོ། །
རིག་སྟོང་རྗེན་པ།
རིག་པ་ནི་སེམས། སྟོང་པ་ནི་གཟུགས་སུ་མ་གྲུབ་པ། རྗེན་པ་ནི་དྲི་མས་མ་གོས་པའམ་ངོ་མའི་དོན་ལ་ཟེར།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཟློས་གར།
ཟློས་གར་ནི་སྔོན་བྱུང་གི་གཏམ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་བྱས་ཏེ་སྐད་རིགས་སོ་སོའི་རྗོད་བྱེད་རྣམས་ཉེ་བར་དྲངས་པའི་གླུ་ཟློས་ཤིང་གར་བྱེད་པ་ལ།ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་དབྱངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་རྣམས་དང༌།ལྷའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་དང༌། དྲང་སྲོང་གི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་དང༌།བློ་གསལ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། འདྲེན་པ་དང༌།དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་བ་དང༌། དཀྱུས་གཉིས་པ་དང༌།ཕྱེད་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་ལྡན་ཞིང༌།རྗོད་བྱེད་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཀྱིས་གླུར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང༌། ལྷུགས་པ་དང༌།སྤེལ་མ་རྣམས་རོལ་མོ་དང་བསྡེབས་ནས་བསྒྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷ་དང༌། ཀླུ་དང༌། དྲི་ཟ་དང༌།ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང༌། གནོད་སྦྱིན།མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གར་དང་སྐད་རིགས་སོ་སོའི་གླུའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བདུན་དུ་གྲགས་པ་ཡོད་དོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཟློས་གར་ཡང༌། སྔར་རྗེ་བཙུན་ས་པཎ་གྱིས་གསན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་བྷ་ར་ཏ་དང༌། ཕྱིས་སུ་ཡང་ལེགས་སྦྱར་ལས། བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཀླུ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་དང༌།འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་དགའ་བའི་ཟློས་གར་སོགས་ཡོད་ལ།རྒྱ་གཞུང་གི་ཁུངས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་བོད་རང་གིས་ལེགས་བཅོས་བྱས་ནས་འཆམ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ནོར་བཟང་དང༌།དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་སོགས་དང༌། བོད་རང་གི་ཟློས་གར་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང༌།ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན། སེང་ཆེན་ནོར་བུ་དགྲ་འདུལ་གྱི་སྐོར་སོགས་ཡོད།
ཟློས་གར་ལ་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་དང་། གླུ་དབྱངས་ཟློས་གར། ཞབས་བྲོ་ཟློས་གར་དང་ཁྲང་ཞི་ཟློས་གར་བཅས་སུ་དབྱེ།
དང་ཐོག་ཟློས་གར་དང་གླུ་གར་ལ་དབྱེ་བ་མེད་ལ་ཕྱིས་སུ་ནུབ་གླིང་དུ་ཟློས་གར་དར་འཕེལ་བྱུང་ནས་ཟློས་གར་ནང་གི་གླུ་གར་རིམ་གྱིས་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཐོག་གླུ་གཞས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གླུ་དབྱངས་ཟློས་གར་དང་སྐད་ཆ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་བྱུང་ཞིང་དར། དེ་མིན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟློས་གར་ནི་གླུ་གར་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྲང་ཞི་རང་འཇགས་སུ་ཉར་བའི་བདག་པོར་གྱུར།
འོག་གི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་དུས་དེབ་ལས་དྲངས་བའི་བརྗོད་དོན་འདི་ལ་དུས་རབས་རྐྱེན་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཆ་སོགས་མཆིས། འོན་ཀྱང་རིགས་དབྱེ་སོགས་ལ་བླངས་བྱ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པས་སོར་གཞག་བྱེད་པ་ཡིན།
རོ་ཌེ་ཛི།
རོ་ཌེ་ཛི​་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Rodez)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
དམུ་ཐག
དམུ་ཐག
ནམ་མཁར་འགྲོ་སའི་དཔྱང་ཐག་གི་མིང་སྟེ། མི་རྗེ་ལྷ་ཡིས་མཛད་པས་མགོན་སྐྱབས་ཆེ།  །དམུ་ཐག་གནམ་ནས་དྲངས་པས་འཛེགས་སྐས་བཟང་།   ། ཞེས་གསུངས་ལ་འདི་ལ་རྨུ་ཐག་བྲིས་པའང་སྣང་ངོ།  །
ཊར་བེ།
ཊར་བེ​་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Tarbes)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
ཟླ་ཤེལ་
ཟླ་ཤེལ་ནི་བོད་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་ཟླ་ཤེལ་གྱི་ཕན་ནུས་ནི་ཕོ་བ་ན་བ་དང་།ཚ་ཤར་བརྒྱབ་པ།དུག་དང་སྨུག་པོའི་ནད།ཁྲག་སྐྱུགས་པ།ཁྲག་བཤལ་བ།གཉན་ཚད་དང་ཚད་རྙིང་།འགྲམས་འཁྲུགས།མ་ཞུ་བ།གླང་འཐབ།སྲིན་ནད།ཆུ་སེར།སྐྲན་ནད་ལྡན་པ་དང་།འདུས་པའི་ནད་རྣམས་ཀུན་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་པས་ཉིན་རེར་ཐེངས་གཅིག་ནས་གཉིས་བར་དང་ཐེངས་རེར་རིལ་བུ་གསུམ་བཏང་ན་འགྲིག
༡༩༨༤ལོ།
༡༩༨༤ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
དམུས་ལོང་།
དམུས་ལོང་།
སྐྱེས་དུས་ནས་མིག་མེད་པའི་ལོང་བ། །
དམེ་བོ།
དམེ་བོ།
རུས་གཅིག་པ་གསོད་མཁན་སྐྱེས་པ། །
དམེ་ཤི།
དམེ་ཤི།
ཕ་སྤུན་ནང་འཁྲུགས་བྱུང་བ་ལ་དམེ་འཁྲུགས་དང་།  འཐབ་རྩོད་ཀྱིས་མི་གསོད་བཏང་བ་ལ་དམེ་ཤི་ཟེར། །
ཊོའུ་ལོའུ་སེ།
ཊོའུ་ལོའུ་སེ​་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Toulouse)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
སྨུག་པོ་གཡུ་རྒྱལ་
གཡུ་རྒྱལ་ནི་བོད་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་།  ཕན་ནུས་ནི་བྲང་ཚ་བ།  ཆུ་སྐྱུར་སྐྱུགས་པ།མཁྲིས་པ་སྐྱུགས་པ།   རྒྱ་བཤལ་སྐྱུགས་པ།    ཕོ་མཆིན་རྒྱབ་མདུན་སྦྲགས་ནས་ན་བ།སྟོད་ན་བ།ཁྲག་མཁྲིས་ཕོ་བར་ལྷུང་བ།   སྨུག་པོ་རྒྱས་པ་དང་སྨུག་པོ་བྱེར་བ།  འདུས་ནད་སྨུག་པོའི་ནད་ལ་ཕན་པས་གཏོང་ཐབས་ཉིན་རེར་ཐེངས་གཅིག་དང་ཐེངས་རེར་རིལ་བུ་གཅིག་བཏང་ན་ཆོག
དམུ་ཐག་དང་སྐས་འཛེག
དམུ་ཐག་དང་སྐས་འཛེག
བོན་པོའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་དུ་སྟེང་ལྷ་ཡུལ་དང་མི་ཡུལ་བར་ཡར་མར་བསྐྱོད་ཐུབ་པའི་བརྒྱུད་ལམ་འཇའ་སྐས་སམ་ཐག་སྐས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའམ་བཙན་པོ་དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་དམུ་ཐག་ཅེས་པ་དེ་བརྒྱུད་ནས་མི་ཡུལ་དུ་བབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ།  བོད་རྒྱལ་དང་པོ་དེ་དང་།  གཉིས་པ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ།  གསུམ་པ་དིང་ཁྲི་བཙན་པོ།  བཞི་པ་སོ་ཁྲི་བཙན་པོ།  ལྔ་པ་མེར་ཁྲི་བཙན་པོ།  དྲུག་པ་གདགས་ཁྲི་བཙན་པོ།  བདུན་པ་སྲིབ་ཁྲི་བཙན་པོ་བཅས་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་ཞེས་པ་དེ་དག་ཚང་མ་འདས་ཁར་དམུ་ཐག་གམ་དམུ་སྐས་དེ་བརྒྱུད་ནས་གནམ་དུ་(ལྷ་ཡུལ་)གཤེགས་ནས་ས་སྟེང་དུ་བང་སོ་མེད། །
དམེའ་བྱུང་།
དམེའ་བྱུང་།
ཕན་ཚུན་གསོད་རེས་བྱས་པའི་དོན། །
དམོད་པ།
དམོད་པ།
ཁ་སྐད་དུ་དམོད་མོ་བཏབ་པ་ཞེས་པ་དང་དོན་གཅིག་ཅིང་སྨོན་ལམ་ངན་པ་བཏབ་པའི་དོན། །
བདེ་སྨུག་
བདེ་སྨུག་ནི་བསིལ་དྲོད་སྙོམས་པ་དང་།  བཞི་མེད།  ཕན་ནུས་ཁྲག་མཁྲིས་ཕོ་བར་ལྷུང་བ་དང་།  སྨུག་པོ་ཁྲག་སྐྲན་འདྲི་བ།  ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཉམ་པ།མ་ཞུ་གསར་རྙིང་གི་ནད་དང་ཕོ་ནད་ཚ་གྲང་ཀུན་ལ་ཕན་པས་གཏོང་ཐབས་ཉིན་རེར་ཐེངས་གཅིག་ནས་གཉིས་བར་དང་ཐེངས་རེར་རིལ་བུ་གསུམ་གཏོང་དགོས།
དམོད་པ་བོར་བ།
དམོད་པ་བོར་བ།
མནའ་ཆེན་པོ་བསྐྱལ་བ་སྟེ། མནའ་འདི་ལས་འགལ་ན་རང་ཉིད་ལ་ཉེས་ཆད་འདི་དང་འདི་འདྲ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ངག་ཏུ་སྨྲས་ནས་མནའ་བསྐྱལ་བ་ལ་ཟེར། །
རི་འཛེག་ལུས་རྩལ།
རང་རྒྱལ་ནི་རི་བོ་མང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ལ་རི་འཛེག་ལུས་རྩལ་རྩེད་མོ་གང་སར་སྤེལ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་ལ་དར་ཁྱབ་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོད། རི་མཐོན་པོར་འཛེག་དགོས་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་སྦྱོང་བརྡར་ཐོབ་དགོས་ལ་མཁོ་སྤྱད་འཐུས་པོ་བསྒྲིགས་དགོས་པ་ཡིན། རི་འཛེག་ལུས་རྩེད་ནི་མིའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་སྦྱོང་ཐུབ་པའི་རྩེད་མོ་ཞིག་རེད།
དམྱལ་བ་ཆུང་བ་གཉིས།
དམྱལ་བ་ཆུང་བ་གཉིས།
ཉེ་འཁོར་དང་།  ཉི་ཚེའི་དམྱལ་བ།  །
ཡེ་ཤུ་ཨ་ནི་ཨེ་ལི་ཨེ་བཟེར་ཞེས་བྱ་བའི་བུ།
ཡེ་ཤུ་ཨ་ནི་ཨེ་ལི་ཨེ་བཟེར་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
དམྱལ་བ།
དམྱལ་བ།
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ནས་བཤད་ཚུལ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིའི་འོག་ཏུ་དམྱལ་བ་ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་དང་།  གྲང་དམྱལ་བརྒྱད།  ཚ་དམྱལ་བརྒྱད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཉེ་འཁོར་གྱི་དམྱལ་བ་བཞི་རེ་ཡོད་ཅེས་བཤད། །
ཐང་ཆེན་ཉེར་ལྔ་
ཐང་ཆེན་ཉེར་ལྔ་ནི་བོད་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཕན་ནུས་ནི་དུག་དང་སྨུག་པོའི་ནད། ཚད་རྙིང་བྱེར་བ།  འདུ་བ་ཚ་གྲང་སྒོམ་པ།  རླུང་མི་སྐྱེ་བ།བད་ཀན་སེལ་བ།  མཁྲིས་པ་སེལ་བ།  ལུས་ལྕི་བ།  ཁ་སྐམ་པ།  དང་ག་འགག་པ་སོགས་ལ་ཕན་པས་གཏོང་ཐབས་ནི་ཉིན་རེར་ཐེངས་གཅིག་ནས་གཉིས་བར་དང་ཐེངས་རེར་རིལ་བུ་གསུམ་བཏང་ན་ཆོག
དངོས་པོ་གཉིས་
དངོས་པོ་གཉིས།
རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ།  ཡང་ན་བེམ་པོ།   ཤེས་པའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
༡༩༨༣ལོ།
༡༩༨༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
སི་པི་རིང་ཧྥིལ་ཌི། (ཧྥོ་ལོ་རི་ཌ།)
སི་པི་རིང་ཧྥིལ་ཌི་(དབྱིན་ཇིའི་སྐད།: Springfield)ནི་ཧྥོ་ལོ་རི་ཌ་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
སེར་རྩེ་སྒྲུབ་ཁང་རི་ཁྲོད་
སེ་ར་དགོན་པའི་རྒྱས་རིའི་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་སེ་ར་རྩེ་སྒྲུབ་ཁང་རི་ཁྲོད་དུ་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་སྒྲུབ་པ་མཛད་པའི་སྒྲུབ་ཁང་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་སྟོད་ཆ་སེ་རྭ་སྒྲུབ་ཁང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོས་སྒྲུབ་པ་མཛད་ཅིང་བཞུགས་པར་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པ་དང་། མཁར་རྡོ་བཟོད་པ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སློབ་མ་དུ་མ་འདུས་པ་ལས་སེ་ར་རྩེ་སྒྲུབ་ཁང་རི་ཁྲོད་ཅེས་པའི་འདུ་ཁང་དང་། བླ་བྲང་། གྲྭ་ཤག་རྣམས་ཚགས་། སྒྲུབ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་ནས་ཞལ་བདག་མཛད་། སེ་ར་ཧར་གདོང་ཁང་ཚན་ནས་དགེ་སློང་ཉི་ཤུ་འཛུགས་སྲོལ་དང་། བླ་བྲང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མི་ནག་ཆུ་སོགས་ནས་ཡོང་སྲོང་ཡོད་།
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ་རགས་བཤད།
བེ་རི་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
སེར་རྩེ་སྒྲུབ་ཁང་རི་ཁྲོད་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ་རགས་བཤད།
སྔོན་གླེང༌།
གང་ཞིག་མཐོང་ཐོས་དྲན་པའི་མོད་ལ་ཡང༌།།
འཇིགས་པ་བརྒྱད་སྐྱོབ་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་མ།།
གང་ཁྱོད་བདག་གི་ཚེ་རབས་སྔོན་མ་ནས།།
ལྷག་པའི་ལྷ་མཆོག་མཛད་པའི་བག་ཆགས་མཐུག།
སྔོན་ནས་ད་ལྟ་ད་ནས་མ་འོངས་པ།།
ཇི་སྲིད་མཆོག་གི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་པ།།
དེ་སྲིད་ལྷག་པའི་ལྷ་མོ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས།།
བརྩེ་བའི་སྤྱན་ཞགས་མ་གློད་ཏཱ་རེ་མ།།
ཆོས་རིག་བསམ་འཕེལ་ནོར་བུས་གཏམས་པ་ཡི།།
གངས་ཅན་རྩོམ་རིག་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྡན་མར།།
ཉེས་བྱས་བ་ཚྭའི་དྲི་མ་བསལ་བའི་སླད།།
རྩོམ་རིག་ཞན་ཆའི་ངོ་སྤྲོད་ཅུང་ཟད་གླེང༌།།
གཡུ་ཁྱུང་
གཡུ་ཁྱུང་ནི་བོད་སྨན་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཕན་ནུས་ནི་ཕོ་བ་དང་རྒྱུ་མར་ན་ཟུག་ཡང་ཡང་གཏོང་བ་དང་།  ཁྲག་མཁྲིས་ཕོ་བར་ལྷུང་བ།   སྨུག་པོ་གླང་འཐབ་ཀྱི་ནད་དང་གཉན་གཟེར་གཅོག་པ་སོགས་ལ་ཕན་པས་གཏོང་ཐབས་ནི་ཉིན་རེར་ཐེངས་གཅིག་དང་ཐེངས་རེར་གཡུ་དྲིལ་བཅུ་གསུམ་རིལ་བུ་བཞི་དང་།  ཁྱུང་ལྔ་རིལ་བུ་གསུམ་མཉམ་དུ་གཏོང་དགོས།
བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་རིམ་རགས་བཤད།
རྩོམ་རིག་ནི། བསྐལ་པ་ཡར་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་གི་ཁྲོད་ནས་སྐབས་དེ་དང་དེ་དག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ནས་བློ་ཁ་མཐོ་བ་དང་དྲན་ཚད་མྱུར་བ་ཚོའི་བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བའི་རིག་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རིག་པ་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་དང་བསྟུན་ནས་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་དང་མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱིས་རང་རང་གི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་མི་འདྲ་བ་དུ་མའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ། རྩོམ་རིག་གི་རྣམ་གཞག་རིམ་པར་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱུད་རིམ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཁྲོད་ནས། རང་རེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཀྱང་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང༌། ཡོད་པ་ནས་གྲ་རྒྱས་སུ་སོང་བའི་རྒྱུད་རིམ་ཧ་ཅང་རིང་བ་ཡང་བཤད་ག་ལ་དགོས།
ང་རང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཚོར་འདུའི་རླབས་རིས་དང་འགྲོགས་ནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྩོམ་རིག་ལའང་འཕེལ་གྲིབ་རྒྱ་མཚོའི་གཡོ་གྲུ་བཞིན་ངེས་མེད་ཅི་རིགས་སུ་གྱུར་དང་འགྱུར་བའི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་བཤད་པས་རྫོགས་མཐའ་དང་བྲིས་པས་ཚར་ཐབས་མེད་པ་ཡང་དེ་བས་བཤད་ག་ལ་དགོས།
བྱ་བ་གང་ཞིག་གི་ལེགས་ཆ་གཏན་འབེབས་དང་རྒྱུན་སྐྱོང་དགོས་ན། དེའི་ལྡོག་ཟླ་ཉེས་པའི་ཞན་ཆ་དང་དེའི་རྒྱུད་རིམ་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར། རང་རེའི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་ཁ་དབྱར་མཚོ་དང་སྟོན་ཟླ་ལྟར་བརྟས་པར་གེགས་ཆག་གི་འགལ་རྐྱེན་གང་དང་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་དང༌། འགལ་རྐྱེན་དེ་དག་རྣག་ཐོག་བཙག་འཁེལ་གྱིས་ཐེར་འདོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡང་གནད་ལ་འཁེལ་བའི་བླངས་བྱ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པས། དེས་ན་འདིར། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཞན་ཆའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་པའང་དོན་དང་ལྡན་ངེས་སྙམ།
༡༽ གནའ་རྩོམ་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མཚོན་མི་ཐུབ་པའི་ཞན་ཆ།
ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་ཁག་གསུམ་དུ་ཕྱེས་པའི་གནའ་རྩོམ་མམ་གདོད་མའི་རྩོམ་རིག་ནི། གནའ་བོའི་སྐབས་བཞིན་དེང་སང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཧ་ལམ་མེད་པས། རྩོམ་ཡིག་དེ་རིགས་ནི་ད་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དཔྱོད་པ་ཞུ་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་བསྟན་པ་བར་དར་གྱི་སྐབས་སམ་ཡང་ན་སྲོལ་རྒྱུན་རྩོམ་རིག་བོད་དུ་དར་བའི་མགོ་ཚུགས་པ་ནས། བོད་ལ་རྩོམ་རིག་གི་དར་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བྱུང་ཚུལ་གྲགས་པས་གསལ་བཤད་མི་དགོས། རྩོམ་རིག་འདིའི་སྒྲོམ་གཞི་ལྟེ་བ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་བྱས་པའི་སྙན་ངག་གི་གཞུང་མེ་ལོང་མ་འདི་ཉིད་ཡིན། གཞུང་འདི་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་ནས་བྱུང་བའི་རྩོམ་རིག་གི་སྒྲོམ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་ཧ་ལམ་གལ་ཆེར་བརྩི་འོས་པའི་གཞུང་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པའང་བཤད་ག་ལ་དགོས།
གཞུང་འདི་བོད་བསྒྱུར་གནང་བའི་དུས་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་ཡིན། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་རྩོམ་པའི་གཞུང་ཞིག་བརྩམས་ནས་མི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཡན་མན་ཙམ་སོང་རྗེས་གཞི་ནས་བོད་བསྒྱུར་བྱས་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང༌། དུས་རབས་སྔ་ཕྱི་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བ་དུ་མས། སྐབས་དེ་དུས་ནས་ཞན་ཆའི་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་པ་བཤད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་ཕན་གནོད་སྲང་ལ་བཞལ་ན་ཕན་པའི་ཕྱོགས་ལྕི་བས། ང་ཚོས་མཆིལ་ཞགས་འཕེན་པ་དང་ངན་སྨྲོས་བྱེད་པའི་འོས་བབ་ནམ་ཡང་མེད།
དེ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུས་རབས་དང་མི་རབས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་དེ་ཙམ་མང་པོ་ཕྱིན་ཟིན་པའི་རྗེས་སུའང༌། ད་དུང་དུས་རབས་བདུན་པའི་རྩོམ་སྒྲོམ་ཀྱི་རྭ་བ་ཟླུམ་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་སྡོད་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་རང་རེའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཀྱིས། མེ་ལོང་མའི་གཞུང་གི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་དེ་དག་གིས་དུས་རབས་གསར་པ་འདིའི་བསམ་བློའི་ཚབ་མཚོན་བྱེད་ཐུན་མིན་ཐོག་དཔྱོད་པ་གནང་བའི་དུས་ལ་བབ་འདུག་སྙམ།
དཔེ་མཚོན་གྱི་བརྗོད་གཞི་ནེ་ཙོ་དང་རི་བོ་མ་ལ་ཡ། འབིགས་བྱེད། ཙན་དན། ཆུ་བོ་གངྒཱ་ལྟ་བུས་བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་མང་པོར་དཔེ་དོན་མཚོན་པའི་བསམ་བློའི་འཆར་སྒོ་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་བསྐྲུན་མི་ཐུབ་ལ། དེ་བས་ལྷ་བྱ་ཁུ་བྱུག་དང༌། གངས་ཏི་སེ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། རྨ་ཆེན་སྤོམ་ར། ལྷ་ཤིང་ཤུག་པ་ལྟ་བུ་བཀོད་ན་དཔེ་ལ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཐོག་ནས་དོན་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་སྲིད་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གང་མང་ཞིག་དཔེ་རུ་བཀོད་པའི་རྒྱུན་སྲོལ་འདི་ཚོ་ཡང༌། དུས་རབས་འདིར་བཤད་ན་རྩོམ་རིག་གི་ཞན་ཆར་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་ཀ་མེད་ཡིན།
དོན་མཚོན་པའི་བརྗོད་གཞི་ཐད་མེ་ལོང་མའི་ལམ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནས་མཇུག་སྐྱོན་སེལ་བར། རྒྱལ་པོ་དང་བུ་མོ་ལ་བསྟོད་ར་གཏོང་ནས་མཇུག་བསྡུས་པ་དེས། བརྗོད་གཞིའི་དཔེ་མཚོན་གྱི་ཆ་ལག་ཡོངས་སུ་མ་ཚང་བའི་ཞན་ཆ་ཞིག་ཏུ་དུས་རབས་འདིར་ངོས་འཛིན་མི་ཞུ་ཀ་མེད་ཡིན། དེར་བརྟེན་དེ་སྔོན་ནས་མེ་ལོང་ལ་སྐྱོན་འཛུགས་གནང་མཁན་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་ཡང༌། རྗེ་ས་པཎ་གྱིས།
ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རིགས་པ་ལ།།
བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འགོག།
ནགས་ཀྱི་སྤྲེའུས་ཡལ་ག་ལ།།
ཞོན་ནས་ནགས་ལ་མི་གཙང་འདོར།།
ཞེས་པ་དང་ཁོག་འདྲ་བར། གཞུང་ལུགས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་གསར་པ་རང་རྐྱ་འཕེར་བའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་སུས་ཀྱང་བཟོ་ཐུབ་མེད་པ་དེ་ཡང་དུས་རབས་འདིའི་རྩོམ་རིག་གི་ཞན་ཆ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་མི་ཞུ་ཀ་མེད་ཡིན།
དྲག་རྩལ།
དྲག་རྩལ་(རྒྱ་སྐད།:武术)ནི་ཀྲུང་གོར་དར་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་འདས་ཤིང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཤུལ་ནོར་གྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། དྲག་རྩལ་གྱི་སྟངས་སྟབས་ཚང་མ་ཐོན་སྐྱེད་དང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལས་བྱུང་ཞིང་དེར་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་འདུས་ཡོད་པ་ཀྲུང་གོའི་མི་ དམངས་ཙམ་མ་ཟད་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།