བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཇུག་སྒོ།
རྩོམ་པ་པོའི་སྔོན་གླེང་། མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་མི་ཡུལ་འཁྱམས་པའི་རྒྱུད་རིམ་ཁྲོད། གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་དཀའ་སྤྱད་འབད་འབུངས་ཀྱིས་བསླབས་པའི་ཞར་ལ། ཐ་སྙད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་རྩོམ་འབྲིའི་བྱ་བཞག་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཞིག །ལས་དབང་གི་ཀྱོག་ལམ་ནས་བརྒྱུད་དགོས་བྱུང་བ་ནས། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གང་སར་གཞུང་འབྲེལ་ཡིན་མིན་ཅི་རིགས་པའི་ཚོགས་པ་དང་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ལ། བརྡ་སྤྲོད་དང་སྙན་ངག །རྩོམ་རིག་དང་ལོ་རྒྱུས། གཏམ་བཤད་དང་རྩོམ་ཤོག །འཆད་ཁྲིད་དང་བགྲོ་གླེང་གི་གདེང་ཆ་ཆེ་ཆུང་ཅི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ནང་ནས། 《བོད་ཀྱི་རྩོམ་འཇུག་སྒོ》ཞེས་པ་འདི་ནི། གདན་ས་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླེང་གི་ཆོས་རིག་འཛིན་སྐྱོང་སློབ་གྲྭར་སློབ་གཉེར་ཞོར་ལ་སློབ་ཁྲིད་ལོ་ངོ་བཅུ་ཙམ་བྱས་བའི་གནས་སྐབས་སུ། ནག་པང་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའི་བརྡ་སྤྲོད་དང་སྙན་ངག་གི་ཐོལ་བྲིས་ཁྲོད་ནས། ད་ལྟར་བློ་གླིང་སློབ་དགེ་ཡིན་པའི་གོ་བོ་འཆི་མེད་ལགས་ཀྱི་འབྲི་དེབ་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་སྙན་ངག་ལེའུ་བར་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཁག་ཁོང་གིས་གློག་ཀླད་དུ་བཅུག་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་རྒྱུན་སྤེལ་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་（ད་དུང་ལེའུ་བར་བའི་དཔེར་བརྗོད་ནག་པང་ཐོག་བྲིས་པ་ཁག་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སློབ་མ་དོ་ལྡན་ཚོའི་འབྲི་དེབ་ལས་རག་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུ་བཞིན་ཡོད）དང་། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠ ནས་བཟུང་ཝཱ་ཎཱ་མཐོ་སློབ་ཏུ་སློབ་ཁྲིད་བྱས་པའི་རྒྱུད་རིམ་ལས། སྙན་ངག་ལེའུ་གསུམ་པའི་སྐོར་སློབ་ཚན་རེ་རེ་བཞིན་ཉིན་རེའི་ཐོལ་བྱུང་གི་དཔེར་བརྗོད་བྲིས་པ་རྣམས། ཤསྟྲི་འཛིན་གྲྭའི་ཨ་ནེ་ཀུན་དགའ་དང་པདྨ་དཔལ་དབྱངས་གཉིས་ཀྱི་འབྲི་དེབ་ཐོག་པོད་འབྲི་བྱས་པ་ཕྱོགས་བསྡུས（ད་དུང་༢༠༡༡-༢༠༡༤ བར་གྱི་ལེའུ་གསུམ་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཁག་བཞི་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་བྱས་ན་རྗེས་ནས་དཔེ་སྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད）དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་རྩོམ་སློང་གནང་བར་ཕུལ་བའི་ཆེད་རྩོམ་སྙན་ངག་ལེའུ་དང་པོའི་དོགས་གཅོད། སྤྱི་ལོ་༡༩༩༨ ལོར་བློ་གླིང་འཛིན་གྲྭ་བརྒྱད་པའི་སློབ་མ་ཚོའི་ཆེད་དུ་ནག་སྤང་ཐོག་བྲིས་པའི་ཉིན་རེའི་སློབ་ཚན་ཤོག་ཐོག་པོད་འབྲི་བྱས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་པ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་སྡེབ་སྦྱོར་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོ་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་༡ ནས་༣༠ ཝཱ་ཎཱ་རྩོམ་རིག་སློབ་ཁྲིད་སྐབས་གསར་བསྣན་ཁ་ཤས་པ་དེ་ཉིད་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ ལོར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗེད་ཐོར་བཀོད་པའི་སྙན་ངག་གི་བསྡོམས་ཚིག་བཅས། ལེ་ཚན་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཇུག་སྒོ》ཞེས་བཏགས་ནས་དེབ་གཅིག་བཟོས་པ་ཡིན། 《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྤྱི་བཤད》ནི། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ ནས་ ༢༠༡༢ བར་ཝཱ་ཎཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་རིག་རླབས་དང་། བསླབ་པ་རྒན་གཞོན་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་དང་ཐོག་ཕུལ་བའི་གཏམ་བཤད་རྩོམ་ཤོག དེ་བཞིན་ཝཱ་ཎཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གོ་སྒྲིག་གནང་བའི་འབྲུག་པའི་མཐོ་སློབ་ཟབ་སྦྱོང་དང་། ཆོས་ལུགས་ཁག་ལྔའི་ཟབ་སྦྱོང་ཐོག་ཕུལ་བའི་གཏམ་བཤད་དང་། རྩོམ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྡུས་རྣམས་ལ་འཕྲི་ཅུང་ཟད་རེ་བྱས་ནས་《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་སྤྱི་བཤད》ཞེས་པ་འདི་བཞིན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ད་དུང་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་སྐོར། འཇའ་མན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་སྤེལ་བའི་གཏམ་བཤད་ཆེད་རྩོམ། 《བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཐང་དར་རྒུད་ཀྱི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ（2008 ལོར་འཇའ་མན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པས་པར་བསྐྲུན་བྱས）》དང་། དབྱིན་ལོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞོན་ནུ་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་སྤེལ་བའི་གཏམ་བཤད་ཆེད་རྩོམ《མངའ་མཛད་བཅུའི་སྐོར་རགས་ཙམ་བཤད་པ（2008 ལོར་བོན་སྒོ་ཐོག་བཀོད）》། ཧྥ་རན་སའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞོན་ནུ་བོད་རིག་པའི་གཏམ་བཤད་ཆེད་དུ་བྲིས་པ་《ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུའི་སྐོར(2009 ལོར་བོད་གཞུང་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་པར་བསྐྲུན་གནང་)》། ཁེ་ན་ཊ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གཏམ་བཤད་ཆེད་རྩོམ་《ཏྲེ་ཡི་ས་ཁམས་དང་མི་བརྒྱུད་བྱུང་ཚུལ་སྐོར(བོད་གཞུང་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་པར་བསྐྲུན་གནང་)》། བོད་གཞུང་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་གོ་བསྒྲིགས་འོག་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གཏམ་བཤད་ཆེད་རྩོམ་《བོད་བླ་མའི་དུས་རབས་ཀྱི་སྐྱོ་གར》(2009 ལོར་བོད་གཞུང་དཔེ་མཛོད་ཀྱིས་པར་བསྐྲུན་གནང་)》སོགས། ཕལ་ཆེ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རིག་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་བཤད་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཤོག་ཉག་གཅིག་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་དེབ་ཁག་ཁ་ཤས་ཀྱང་རྗེས་ནས་དཔེ་སྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ད་རེས་ཁ་ཚ་སྒོས་གཏུགས་ཀྱིས་སྙན་ངག་དང་རྩོམ་རིག་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་དེབ་ཕྲེང་གཉིས་འདོན་རྒྱུའི་འཆར་འགོད་དང་བཀོད་སྒྲིགས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། སྡུག་ཡས་ཉུང་ཉུང་ཞིག་བཤད་འདོད་པ་ནི། དེང་སང་བརྟན་ལྷིང་གི་རང་བཞིན་མི་ལྡན་པའི་དུས་བབ་ཟང་ཟིང་འདིའི་ནང་། རིགས་མཐུན་ཕལ་པོ་ཞིག་རྩྭ་སྔོ་ས་དང་དུ་དྭངས་སར་འཚང་ཀ་བརྒྱབ་ཏེ་གོ་སྐབས་རག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ཟློག་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ལམ་སྣེ་བཙལ་དང་འཚོལ་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། ཨ་རི་གཙོས་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་འབྱོར་ལྡན་རྩེ་ཏོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་ཕྲག་ལ་ཐེངས་མང་རྒྱུ་བའི་གོ་སྐབས་རག་པར་མ་ཟད། ཨ་རི། ཁེ་ཎ་ཊ། དབྱིན་ལེན་གསུམ་ཀར་མཐའ་མའི་དུར་འཇུག་བྱེད་སའི་གོ་སྐབས་ཡག་ཤོས་དེ་རག་ནའང་། སྐྱིད་མ་སྡུག་གི་མི་ཚེ་འདིར་གྲྭ་རྐྱང་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ཅི་ས་གང་ཐད་ནས་གོ་སྐབས་དང་གནས་བབ་ཆེས་ལེགས་པར་ཐོབ་ནའང་། ༸གོང་ས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། རྒྱལ་མཆོག་ཀརྨ་པ་རིན་པོ་ཆེ། ཟམ་གདོང་མ་ཧཱ་པཎྜིཏ་གསུམ་གྱི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། མི་ཚེ་རིང་པོ་སྐྱིད་གསུམ་སྡུག་གསུམ་དང་། དཔྱིད་ཉིན་རིང་པོ་དྲོ་གསུམ་གྲང་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལམ་ཁྲོད། ཡབ་ཆེན་མཁས་དབང་དམ་པ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ཚོའི་བཀའ་དྲིན་འོག །སྐྱེས་སྦྱངས་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཞིག་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་ཆེས་ཉག་ཕྲ་བའི་འགག་ལ་གནས་པའི་མི་རིགས་འདིའི་སྲོག་རྩར་ཅུང་ཟད་ཕན་རེ་ཁོ་ན་བཅངས་ནས། བག་མེད་རྒྱས་སྤྲས་དང་འགན་མེད་རྩེད་འཇོས་ལུས་སེམས་སྤྲོ་བའི་སྐྱིད་པོ་ཉི་མ་གཅིག་ཀྱང་གཏོང་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་མ་ཟད། ད་དུང་སྟབས་མ་ལེགས་པར་གཞིས་ཁྱིམ་དུའང་དཀའ་ངལ་རབས་དང་རིམ་པར་འཕྲད་པར་དངུལ་དང་དངོས་པོའི་རོགས་ཕན་བཟོ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཆེན་པོ་གང་ཡང་སྐྲུན་མ་ཐུབ་སོང་། ལས་དབང་མགོ་ཐོག་ཏུ་ཁུར་ནས། ཁ་ལ་དཔོག་ཚད་ཀྱི་སོ་དང་། ལུས་ལ་རན་ཚད་ཀྱི་གོས་ཀྱི་དཔེ་ལྟར། རང་གི་འཇོན་ཚད་ཀྱིས་འཆི་ལ་ཉེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་གི་སྲོག་རྩ་ལ་སྐད་ཡིག་རིག་གཞུང་གི་ཟུངས་ཁྲག་སྣོན་པ་ཐིགས་པ་རེ་གཉིས་ཙམ་ཞིག་བྲན་རྒྱུ་ཁོ་ནར་དམིགས་ནས། མཁས་པའི་ཕུགས་མདུན་དང་ལྐུགས་པའི་ཨུ་ཚུགས་གང་ཡིན་མ་ཆ་ཡང་། དམ་བཅའ་བརྟན་སྲུང་གིས་ཚ་བ་ལུང་པའི་ནང་རྩོམ་འབྲི་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པའི་གྲུབ་དོན་ལས། དེབ་ཆུང་འདི་གཉིས་ཀྱང་གྲུབ་དོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་བགྲང་ནའང་འགྲིགས་སྙམ། རང་གི་རིགས་ལ་ཞེན་པ་དཀར་ཞིང་། རང་གི་སྐད་ཡིག་ལ་དམ་འཛིན་གནང་མཁན་དང་། ལྷག་དོན་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་དོ་སྣང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་དེབ་ཆུང་འདི་ཚོ་ལ་ངེས་པར་དུ་ཞིབ་གཟིགས་གནང་རོགས། འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་རྩོམ་རིག་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ནི། ཧ་ཅང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར། རང་རེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་ལ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་བ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྤུ་རིས་བཀྲ་བ། མཛེས་རྟོག་གི་ཚོར་འདུ་སླ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་མའི་རང་བཞིན་ལྡན་པས། ཞིབ་ཚའི་བཤད་པ་ནི་མི་རིགས་འདིར་བཀའ་དྲིན་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བའི་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གིས་མཐུན་འགྱུར་ཆ་ཚང་གནང་བའི་འོག །གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ད་ལྟར་འབྲི་བཞིན་《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས》ཞེས་པར་གང་ཤེས་ཅི་ཤེས་ཀྱིས་གསལ་བར་འགོད་འཆར་ལགས་ཤིང་། འདི་ནི་དེ་དག་གི་ཁ་ཕྱོགས་མཛུབ་མོ་རི་སྟོན་ཙམ་ཡིན་པ་ཡང་མཁྱེན་དགོས། རྩོམ་རིག་གི་དེབ་ཆུང་འདི་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་བཤད་པ་ནོར་བ་དང་མ་བཤད་པ་དང་ལོག་པར་བཤད་པའི་རིག་གང་ཞིག་མཆིས་ནའང་། མཁས་པའི་མདུན་སར་འཐོལ་བཤགས་འབུལ་རྒྱུ་དང་། ལེགས་ཆ་ཆུང་ཟད་རེ་འཆིས་ན་མེ་ཏོག་ཆུང་ཡང་ལྷ་རྫས་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་བཞེས་རོགས་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ནས། 2014.5.5.