cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ཀྱེེ་རྡོར་མཚོན་ཆ་ཅན་
བཤད་རྒྱུད་སམ་བུ་ཊའི་བརྟག་པ་གསུམ་པའི་རབ་བྱེད་བཞི་པ་ལས་གསུངས་པའི་སྐོར་དབྱིངས་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་པ་དེ་ཡི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནམ་སྙམ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཞགས་ལྷ་ལྔ་
ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཞགས་ལྷ་ལྔ།
སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བརྒྱད་པ་ཕྱག་གཡས་ཀྱི་དང་པོར་སྐྱབས་སྦྱིན། གཉིས་པར་མཆོག་སྦྱིན། གསུམ་པར་ཞགས་པ། བཞི་པར་བགྲང་ཕྲེང༌། གཡོན་གྱི་དང་པོར་དབྱུ་གུ་རྩེ་གསུམ་པ། གཉིས་པར་གླེགས་བམ། གསུམ་པར་པདྨ། བཞི་པར་སྤྱི་བླུགས་འཛིན་པ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོར་ཡོད་པ་ཞིག་འཁོར་བཞི་ཡོད་པའི་གཡས་སུ་སྒྲོལ་མ་དང༌། གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང༌། གཡོན་དུ་རྟ་མགྲིན་དང༌། ཁྲོ་གཉེར་ཅན་མ་བཅས་ལྷ་ལྔ་ཡོད། 《རིན་འབྱུང་བརྒྱ་རྩའི》སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཆད་པར་ལྟ་བ་
ཆད་པར་ལྟ་བ།
རྒྱུ་འབྲས་ཁས་མི་ལེན་པའི་དོན་ཏེ་དེ་རང་བརྒྱུད་ལ་ཡོད་ན་ཆོས་བྱེད་པའི་དཀའ་བ་མེད་ཅེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད།
ཆད་ཕ་
ཆད་ཕ།
འཆད་པ། གཏམ་སྨྲ་བ།
ཀྱེེ་རྡོར་ལྷ་དགུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་ཆོག་
གུ་གེ་ཡོངས་འཛིན་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་མཛད་པའི་གསུང་འབུམ་པོད[ག]པའི་ཤོག་གྲངས༧༤ནས༦༠གྲངས༡༡༠
བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་
སྐར་རྩིས་སམ་རྩིས་རིག་ནི་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་སྟོན་པའི་དཔལ་དུས་འཁོར་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ།བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་དེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རྩིས་ལ་བོད་རྩིས་ཞེས་གྲགས།རྒྱ་ནག་གི་རྩིས་ལས་བསྒྱུར་བ་ལ་བོད་རང་གི་ལུགས་སུ་བཅོས་ཏེ་རང་སའི་གནས་ཚུལ་མཐུན་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་རྒྱ་རྩིས་ཞེས་གྲགས་པ་བཅས་སོ།། །།
ཀྱེེ་རྡོར་མཚོན་ཆ་ཅན་ལྷ་བཅུ་བདུན་མ་
བཤད་རྒྱུད་སམ་བྷུ་ཊིའི་བརྟག་པ་གསུམ་པའི་རབ་བྱེད་དགུ་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཀྱེེ་རྡོར་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སྟེ། ཕྱག་བཅུ་དྲུག་ལ་མཚོན་ཆ་མི་འདྲ་བ་བཅུ་དྲུག་བསྣམས་ཡོད་པས་མཆོན་ཆ་ཅན་ཞེས་ཟེར། འདི་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཞི་སྟེ། ༡སྙིང་པོ་ཀྱེེ་རྡོ་རྗེ་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པ། ༢ཐུགས་ཀྱེེ་རྡོ་རྗེ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ། ༣་གསུང་ཀྱེེ་རྡོ་རྗེ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། ༤སྐུ་ཀྱེེ་རྡོ་རྗེ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་བཅས་ཡོད། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བཀའི་དབང་ནི《རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་དབང》བཅུ་བཞི་པ་ནས་བཅུ་བདུན་པའི་བར་ཡོད་ཅིང་། འདི་ལ་ཟུར་བཀའི་དབང་ལོགས་སུ་མེད་པ་འདྲ་སྙམ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀྱེེ་རྡོར་ལྷ་དགུའི་དབང་
འདི་ལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་དགུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གོང་དུ་གསལ་བའི་མཚོན་ཆ་ཅན་ཕུད་པའི་གཞན་རྣམས་ལྷ་དགུ་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀྱེེའི་རྡོ་རྗེ་རྫོགས་རིམ་འབྱུང་བར་རོ་སྙོམས་
ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བའི་གསུང་རྒྱུན་ཀྱེེ་རྡོ་རྗེའི་རྫོགས་རིམ་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་བརྟག
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་
དེ་ལ་འདིར་གཞན་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་རིག་གནས་མཆོག་གི་ཡ་གྱལ་སྐར་རྩིས་རིག་པར་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཞིང་། རང་རེའི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཀྱི་སྐར་མ་ལ་བརྟག་པའི་རྩིས་དང་།  བར་སྣང་སྤྲིན་དང་རླུང་།  འདབ་ཆགས་དང་ས་གཞིའི་རྩི་ཤིང་།  མཚོ་དང་ཆབ་རོམ་སོགས་ལ་བརྟག་པའི་རྩིས་སྣ་ཚོགས་ཞིབ་འཇུག་དང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་རིམ་པར་གོང་འཕེལ་བྱུང་དུ་བཏང་།  བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་རིག་པ་འདི་ནི་ཁུངས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།  དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་དང་བསྡུས་རྒྱུད་གཉིས་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ།  གཞན་ཡང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་རྒྱུད།  དབྱངས་འཆར་གྱི་རྒྱུད། མིག་བཅུ་གཉིས་བའི་མདོ། སྟག་རྣའི་རྟོག་བརྗོད། ཉི་མའི་སྙིང་བོ་མདོ་སོགས་མདོ་རྒྱུད་མང་པོ་དང་། འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད། བསྡུས་རྒྱུད་འགྲེལ་བ་དྲི་མེད་འོད་ནི་རིགས་ལྡན་པད་མ་དཀར་པོས་མཛད་པ་དང་།  ཕྱག་རྡོར་སྟོད་འགྲེལ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་སོགས་རྒྱ་གཞུང་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་ཡོད།
ཀྱེེ་རྡོར་ལྷ་བཅུ་བདུན་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཆད་མཐའ་
ཆད་མཐའ།
ཆད་མཐའ་འཇོག་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་མི་འདྲ་བས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པ། མདོ་སྡེ་པ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚིམ་པར་གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཕུང་པོ་རེ་རེ་བ་དང་། ཚོགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་གང་ཡིན་བཙལ་ནས་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ན་གང་ཟག་མེད་པར་ཐལ་བས། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་ཆད་མཐའ་ལ་གནས་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་བར་གྱིས་རང་བཞིན་གྲུབ་པ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ། བདེན་པར་གྲུབ་པ། བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཁས་བླངས་ཅིང་། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་འདྲ་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཡིན།
ཀྱེེ་རྡོར་ལྷ་དགུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་ཆོག་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཆད་བཙན་པ་
ཆད་བཙན་པ།
ཕན་ཚུན་ཁས་ལེན་བྱས་ཟིན་པའི་དོན་འགྱུར་བ་མེད་པར་ལག་ལེན་བསྟར་བ།
ཆད་སྨྲའི་ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པ་དྲུག་
ཆད་སྨྲའི་ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པ་དྲུག
ལྷ་ཡི་བླ་མ། ཕུར་བུ་བ། དྲང་སྲོང་བ། འཇིག་རྟེན་མིག དྲང་སྲོང་འཇུག་སྟོབས། ཝ་བ་ཅན། རྟ་མཆོག་གོ།
ཆད་སོ་
ཆད་སོ།
སྐད་ཆ་བྱས་པའམ་ཁ་ཆད་བྱས་པའི་དོན།
ཆབ་ཀྱིས་བགགས་
ཆབ་ཀྱིས་བགགས།
ཆུས་འགགས་པ་སྟེ་གཅིན་པ་འགགས་པའི་དོན།
ཐའོ་ཧུང་ཅིན།
ཐའོ་ཧུང་ཅིན་(༤༥༦-༥༣༦)(རྒྱ་སྐད།: 陶弘景)ནི་རྒྱལ་རབས་ལྷོ་མའི་ཆི་ལིའང་སྐབས་ཀྱི་ཏའོ་ལུགས་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དང་གསོ་བ་རིག་པའི་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། གོང་མ་རྒྱལ་བོས་རིག་གཞུང་སྐོར་དང་སྲིད་དབང་སྐྱོང་ཚུལ་སོགས་རྟག་པར་ཁོང་ལ་བཀའ་འདྲི་གནང་བ་རེད། གསོ་རིག་ཕྱོགས་སུ་༼རྩྭ་སྨན་བསྟན་ས་ཀྱི་རྒྱས་འགྲེལ།༽དང་༼རུས་ཐའོ་ཅན་གྱི་སྨན་སྦྱོར་ལྷན་ཐབས།༽སོགས་བརྩམས་ཡོད།
ཆབ་རྒྱུན་
ཆབ་རྒྱུན།
ཆུ་རྒྱུན་དྭངས་གཙང་།
ཆབ་གང་
ཆབ་གང་།
ཆུ་གང་། ཤ་ཞེན་ཡོད་པ། ཆུ་ཕོར་པ་གང་འཐུང་བའི་དྲིན་ཙམ་ཡང་མི་བརྗེད་པ།
ཆབ་སྒོ་
ཆབ་སྒོ།
རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོའི་ཞེ་ས་སྟེ། བཀའ་ཡིག་ལ་ཆབ་ཡིག་དང་འབངས་ལ་ཆབ་འབངས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་གོ་དོན་གཅིག
ཁ་ཆེ་སྤོས་ཤེལ་
ཁ་ཆེ་སྤོས་ཤེལ།
ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་སྤོས་ཤེལ་ཞིག་སྟེ། རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པས་མཛད་པའི《གཏམ་ཚོགས》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༡༠༩ལས། སྤོས་ཤེལ་ལ་ཡང་རང་བྱུང་བཅོས་བུ་གཉིས། །རང་བྱུང་ཐང་ཆུ་རྒྱ་མཆོར་ལྷུང་ནས་བྱུང༌། །ཁ་ཆེ་ཤིང་ཏོག་སྨིན་འདྲ་སེར་ལ་ལུམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཤིང་ཐང་མའི་ཆུ་སྟེ་ཐང་ཆུ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་ནས་ཡུན་རིང་སོང་རྗེས་རྡོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་རང་བྱུང་གི་སྤོས་ཤེལ་ཡིན་པས་རབ་དང༌། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་སྤོས་ཤེལ་ནི་སྨིན་ཟིན་པའི་ཤིང་ཏོག་གི་མདོག་དང་འདྲ་བར་སེར་ཁ་དྭངས་ལ་ལུམ་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། དམར་ལ་སེར་ཤས་དང་པོ་དེ་ཙམ་མེད་པ་ནི་སྟོད་ཧོར་གྱི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པ་དང༌། མདོག་སེར་སྐྱ་སྤྲིན་རིས་ཆགས་པ་ནི་སོག་པོའི་ཡུལ་ནས་ཐོན་པ་ཡིན་པར་གསུངས། སྤོས་ཤེལ་བཅོས་མ་ནི། ཐང་ཆུ་དང༌། ཁ་ཆེ་གུར་གུམ། ག་བུར་གསུམ་བསྲེས་ནས་བཟོས་པ་ཡིན་ཞིང་འགའ་ཞིག་གི་ནང་སྦྲང་མ་སོགས་ཚུད་པའམ་ཚུད་པའི་ཤུལ་ཡོད་པ་དང༌། སྦུར་མའི་རིགས་དང་ཐག་ཉེ་ཙམ་བྱས་ན་སྦུར་མ་ཚུར་འཐེན་པའི་ཤུགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས། གཞན་ཡང་དིས་དམར་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་ཕུན་ཆོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི《ཤེལ་གོང་ཤེལ་ཕྲེང》ལྕགས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༩༨ནས༩༩བར་སྤོས་ཤེལ་བཅོས་མ་ཆགས་ཚུལ་དང་བཟོ་ཚུལ་གསུངས་པ་དེར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཆབ་སྒོ་བསྲུང་བ་
ཆབ་སྒོ་བསྲུང་བ།
རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་ལ་ཆབ་སྒོ་ཞེས་པའི་ཞེ་ས་ཡོད་ལ། སྒོ་སྲུང་བའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་སྒོ་ར་བ་ཞེས་འབོད་པ་དེའོ། །
རབ་བྱུང་
རབ་བྱུང་ནི་ལོ་ཡི་བརྩི་སྲོལ་ཞིག་སྟེ། ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུ་རབ་བྱུང་གཅིག་གོ དེ་ཡང་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ1027ལོར་རབ་བྱུང་གི་དབུ་ཚུགས་པར་གྲགས།
ཆང་གི་ཉེས་པ་སུམ་ཅུ་པ་
ཆུང་གི་ཉེས་པ
དགའ་བ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས།
ཆང་འཐུང་བ་ལ་མངོན་པ་དགའ་བའི་མི། །བདག་ལ་ཕན་དང་གཞན་ལ་བདེ་མི་ནུས། །རྨོངས་དང་མདོག་ངན་བྱེད་པ་ཆང་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཧ་ལའི་ངག་བཞིན་དེ་མི་བཏུང་། ཞེས་ཉེས་དམིགས་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཆང་ནི་མིའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཐུང་བར་བཤད།
མདོ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལས།
ཆང་གིས་གཡེང་བའི་མི་དག་ནི། གསོན་ཡང་ཤི་བ་དག་དང་མཚུངས་ཅེས་དང་། དགེ་སྡིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་ལས། ཚེ་འདི་ལ་ཆང་འཐུང་ཞིང་མྱོས་པ་ནི་ཟངས་ཁུ་འཐུང་བའི་དམྱལ་བར་ལྷུང་ངོ་ཞེས་སོ། །
ཆང་གི་ཉེས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ།
དེའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱང་། དགའ་བའི་ཅན་གྱི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་གྱིས་གསུངས་པ། དགའ་བ་ཅན་འབྲུའི་ཆང་དང་། བཅོས་པའི་ཆང་། བག་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ནི། འདི་དག་ཡིན་པས་རག་པར་བྱ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་ལ་ནོར་ཟད་པ་དང་། ནད་རྣམས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཐབ་པ་དང་རྩོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་མེད་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་། གྲགས་པ་མ་ཡིན་ཀུན་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཐོབ་པ་མི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཏུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། གསང་མི་ཐུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་དང་། མཐུ་སྟོབས་ཆུང་ངོར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མར་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དུ་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྲམ་ཟེར་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་།  རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་མ་གུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ལ་མ་གུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་མ་གུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་མ་གུས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དབང་པོའི་སྒོམ་བསྡམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བག་མེད་པ་ལ་བུད་མེད་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཉེ་དུ་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང་མཛའ་བཤེས་དང་སློབ་དཔོན་དག་གི་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་གིས་ཡིད་དུ་མ་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་དང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྤང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་མི་མཛའ་བ་དག་དང་གནས་ཀྱང་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་མི་སེམས་པ་དང་། བག་མེད་ཉམས་བག་ཏུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལ་ཀུན་ནས་མི་གནས་པ་དང་། ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐག་རིང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། སྨྱོན་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་ཤིང་བག་ཆགས་པས་ལུས་ཞིག་ནས་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་། གལ་ཏེ་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ན་ཡང་། དེ་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་སྨྱོན་པར་འགྱུར་ཞིང་དྲན་པ་མི་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དགའ་བ་འབྲུའི་ཆང་དང་། བཅོས་པའི་ཆང་། བག་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པོ་འདི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་
ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ།
ནང་པ་སངས་རྒྱས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བའི(༡བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ། ༢མདོ་སྡེ་པ། ༣སེམས་ཙམ་པ། ༤དབུ་མ་པ)ཡོད་པའི་ནང་གསེས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལ་གནས་གཞིའི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་ན་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང༌། རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་མ་ལྷ་རྙ་རང་དུ་བཞུགས་པའི་ཉི་འོག་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་ཡིན། དེའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འཇོག་ཚུལ་སྐོར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི《ཆོས་མངོན་པ་མཛོད》འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པའི་ནང་གཙོ་བོར་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་འདོད་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་རྒྱས་ཤོས་ནི། སྣར་ཐང་མཁན་ཆེན་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་སམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་མཆིམས་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་སུ་བསྔགས་པས་མཛད་པ《མཆིམས་མཛོད》ལ་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
༡༩༨༡
ཡོ་རོབ་གླིང་ཆེན།
ཟླ་བ་དགུ་པ་༡༨ཉིན་ : ཧྥ་རན་སི་སྲོག་ཆད་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་པ་བཟོས་པ་རེད།
གཏམ་དཔེ།
--113.63.113.54 ༡༥:༡༨, ༤ ཟླ་བཅུ་གཉིས་པ། ༢༠༡༣ (UTC)== གཏམ་དཔེ། ==
ལབ་རྒྱུ་ཕ་བསད་བུ་ལ་ཡོད། རྭ་ཡོད་བརྒྱ་ཐར་སར་རྭ་མེད་གཅིག་མི་ཐར་མེད།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
Áá== ད་དུང་གཟིགས། ==
བརྙན་ཡིག་ཚོགས་པ་
བརྙན་ཡིག་ཚོགས་པ།
ཀྱེའུ་
སྒྱེའུའི་བརྡ་རྙིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྣུམ་འཆོས།
སྦྱོང་བྱེད་ལས་ལྔའི་སྔོན་འགྲོ་འབྲུ་མར་ཞུན་མར་རྐང་མར་ཚིལ་མར་བཅས་སྣུམ་བཞི་ཁོང་དུ་བཏང་བ་དང་ཕྱིར་བྱུག་པ། བུ་གར་དགང་པ་སོགས་ནད་དང་འཚམས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའི་ཐབས་ཀྱི་མིང་།
ཟླ་བ་དང་པོ
ཟླ་༡ཚེས་༡
གཞོན་དུས་དགའ་བའི་ཆུང་མ་ངས་མ་བླངས། །
རྒས་དུས་དགོས་པའི་ནོར་རྫས་ངས་མ་བསགས། །
སྤྲང་པོའི་མི་ཚེ་ལྕགས་སྨྱུག་ལྷན་གཅིག་ཏུ། །
རྫོགས་པ་འདིན་ན་བདག་གི་སྣང་བ་སྐྱོ། །
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།
ཟླ་༡ཚེས་༢
གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེའི་སྣུམ་དང་བྲལ་ན་ཡང་། །
རིག་རྩལ་ཐབས་མཁས་གློག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས། །
དྲང་པོའི་མི་ལ་འཁྱོག་པོའི་ལམ་སྟོན་པ། །
སྤྲ་སེར་སྤྲེའུ་རིགས་ལ་དོགས་ཟོན་མཛོད། །
དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།
མི་རིགས་རང་ཉིད་ཤེས་རབ་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི། །
ཡར་སྐྱེད་གོམ་པ་རང་སྤོས་མ་བྱས་པར། །
བསྐལ་བརྒྱར་འདས་ཀྱང་རྗེས་ལུས་ཉིད་ལས་མེད། །
དོར་ཞི།
ཅིན་ཧྲེན་ཁྲུང་།
{| style="width: 100%;"
{| style="width: 100%; background: transparent; border-spacing: 0; table-layout: fixed;" <h2 style="line-height: 32px; height: 32px; padding: 0; border-bottom: 0; font-size: 120%; color: #fff; font-weight: bold; text-shadow: #000 1px 1px 3px;">འདྲ་པར་གྱི་ཁུལ།
ཀྱེན་འུན་
མིང་ཐའི་ཙུའུ་ཡི་ཚ་བོའི་མིང་། གོང་དུ་ཀྱི་ཧུན་ཞེས་པ་དེར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀྱེེའི་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་
ཀྱེེའི་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་ཞེས་པ་གཞུང་གི་མིང་ཡིན། དེ་ཡང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཐོག་མར་སྲོལ་གཏོད་མཛད་པ་པོ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་མུ་ནེས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེའི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་གསུངས་པའི་ནང་ཚན་མ་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག《ཀྱེའི་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད》འདི་ལ་རྩ་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད། ཆ་མཐུན་གྱི་རྒྱུད་བཅས་གསུམ་ཡོད། དེའི་ནང་གསེས་རྩ་རྒྱུད་ལ་རྒྱས་པ་བརྟག་པ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ། ཤོོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་ལ་《འབུམ་ལྔ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེ》ཞེས་ཟེར་ཞིང་། འདི་བོད་དུ་མ་འགྱུར་བ་འདྲ། 《རྒྱུད་བརྟག་པ་གཉིས་པ》ནི་རྒྱུད་རྒྱས་པ་བརྟག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཚིག་ཉུང་ངུར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན། འདི་ལ་བརྟག་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་བརྟག་པ་དང་པོ་ལ་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་དང་བརྟག་པ་གཉིས་པ་ལ་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་ཡོད། འདི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་འགོར་འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དེ་རྗེས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཞུས་ཆེན་དང་གཏན་འབེབས་གནང་བ་ལས་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱིས་འགྱུར་ཆད་འགའ་ཞིག་ཁ་གསབ་གནང་ཚུལ《སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག》ནང་གསལ། རྩ་རྒྱུད་འདིའི་བརྟག་པ་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ་སོ་སོས་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་གང་བསྟན་པ་དང་། དོན་དེ་དག་ལག་ལེན་དུ་ཁྱེར་བའི་ལམ་གྱི་གོ་རིམ་གང་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོས་མཛད་པའི《བརྟག་གཉིས་རྣམ་བཤད》ཤོག་གྲངས༥༠ནས༥༣བར་གསལ། 《ཀྱེེ་རྡོར་རྩ་རྒྱུད་བརྟག་གཉིས》འདི་ལ། རྒྱ་གར་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་བཅུ་གསུམ་ཙམ《སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར》རྒྱུད་པོད[ང]པ་དང[ཅ]པའི་འགོར་བཞུགས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པ་ལ། ༡རྔོག་ཆོས་སྐུ་རྡོ་རྗེ། ༢རྔོག་ཐོགས་མེད་གྲགས་པ། ༣མེས་སྟོན་ཚོན་པོ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། ༤མེས་ཀྱི་སློབ་བརྒྱུད་རྒྱ་མཚོ་གྲགས་པ། ༥མཁས་པ་རྒྱ་ནམ། ༦དཔྱལ་ལོ་ཙཱ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན། ༧སློབ་དཔོན་ཆོས་ལ་དགའ་བ། ༨རྡོག་སྟོན་རྩེའུ་བནྡེ། ༩་རྡོ་རྗེ་མགོན་པོ། ༡༠ཞེ་སྡང་མགོན་པོ། ༡༡་ཅོག་རོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། ༡༢འགར་དམ་པ་ཆོས་སྡིངས། ༡༣སྐྱོགས་སྟོན་རིན་ཆེན་བཀྲ་ཤིས། ༡༤གཉོས་ལོ་ཙཱ་བ་ཡོན་ཏན་གྲགས། ༡༥་གཙང་ཚ་རྡོ་རྗེ་བླ་མ། ༡༦དྭགས་པོ་པཎ་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ། ༡༧ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་དང་པོ་བཅས་དང་། གོང་དུ་བཀོད་ཟིན་པ་ཁག་དྲུག་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ཙམ་ཡོད། བཤད་རྒྱུད་དང་ཆ་མཐུན་གྱི་རྒྱུད་སྐོར་འདིར་མ་བྲིས་ལགས།
ཀྱེན་ཁང་
འདི་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཅེན་ཁང(建康)ཞེས་པའི་སྒྲ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། དེང་སང་གི་ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ནན་ཅིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན། སྔར་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་མིང་ལ་ཅེན་ཡེ(建业)ཟེར་ཞིང་། རྗེས་སུ་ཅིན་ནུབ་མའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཞི་པ་ཅིན་མིན་དྷིས་སི་མ་གཡེས་ཀྱི་ཅེན་ཤིན་ཁྲི་ལོ་དང་པོ(༣༡༣)ལོར་ཅེན་ཁང་ཞེས་མིང་བསྒྱུར་བྱས། རྗེས་སུ་ཅིན་ཤར་མ་དང་། ཆིས་། སུང་། ལེའང་། ཁྲེན་རྒྱལ་རབས་ལྔ་ཐང་ལྷོ་མ། ཏཱ་མིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་འགོ་ཞི་བདེ་ལྷ་རྒྱལ། ལྕགས་ཕག་ལོའི་གསར་བརྗེ་བཅས་ཀྱི་སྐབས་རྒྱལ་ས་ནན་ཅིན་དུ་བྱེད་མྱོང་། དེང་སང་ཅང་སུའུ་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གནས་ཡུལ་ཡིན་ཅིང་། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པས། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།
ཕྱག་མཛོད་གསུང་རབ་ཀྱི་རྩིས་གཞུང་རིགས་ལྡན་སྙིང་ཐིག
བསྟན་བཅོས་བཻཌཱུརྱ་དཀར་པོ་དང་ཉིན་བྱེད་སྣང་བའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པ་རྩིས་གཞིའི་མན་ངག་རིགས་ལྡན་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ། ཕྱག་མཛོད་གསུང་རབ་ཀྱིས་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་མེ་ཕག་ལོར་བརྩམས་ཤིང། ཕྱིས་སུ་བླ་སྨན་པ་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་རྩིས་འགོ་བསྟུངས་པ་དང། རྒྱ་རྩིས་དབུགས་སྒང་གླང་རྩིས་སོགས་ཉེར་མཁོའི་ཁ་སྐོང་མཛད་པའི་རྩིས་གཞུང་ཞིག
ཀྱེན་ཁང་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཕྱག་མཛོད་གསུང་རབ་ཀྱི་རྩིས་གཞུང་རིགས་ལྡན་སྙིང་ཐིག
ཕྱག་མཛོད་བྱམས་པ་གསུང་རབ།
ཕྱག་མཛོད་བྱམས་གསུང་རབ། གནས་ལྔ་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕྱག་མཛོད་བྱམས་པ་གསུང་རབ་མཆོག་ནི་ཡབ་ཨ་རིག་རྒྱབ་ཚང་ཙིག་དམར་དང་། ཡུམ་དམེར་སྐ་བཟའ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ལྕགས་ཕག་སྤྱི་ལོ1791ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་སྐུ་ན་ཕྲ་བའི་དུས་ནས་ཀྱང་ཐུགས་རིག་རྣམ་པར་བཀྲ་བས་གཞན་ ཕལ་བ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་དགོན་པར་ཚོགས་ཞུགས་ གནང་། ཨ་རིག་ཁྲི་རྒན་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་བྱམས་པ་གསུང་རབ་ཏུ་གསོལ། དེ་ཉིད་ལས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ པའི་བཟོ་དང་གསོ་བ་རིག་པ། ངག་གི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དྭངས་མ་སྙན་ངག་དང་ མངོན་བརྗོད། གཞན་ཡང་ཟློས་གར་དང་སྐར་རྩིས་འབྱུང་རྩིས་སོགས་ཤེས་ བྱའི་གནས་ཀུན་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་ཞིང་། རྗེ་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་སོགས་ལ་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་། གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ དབང་ལུང་མན་ངག་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་ཅིང་།  སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཁང་བ་ལས་རྗེའི་ལམ་རིམ་དང་།  འབྲེལ་བ་བཞི་སྦྲགས། གཡུ་ཐོག་སྙིང་ཐིག་གི་སྨན་དབང་སོགས་ཟུར་ དབང་མཐའ་ཡས་པ་གསན། གཞན་ཡང་བཅའ་འབུད་རྡུང་གསུམ་དང་། གར་དབྱངས་ཐིག་རྡུལ་སོགས་ལ་ཡང་བསླབས།  སྤྱི་ལོ1827ལོར《ཕྱི་དུས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རི་མོས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་རིགས་ལྡན་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ》ཞེས་པ་བརྩམས་གནང་མཛད། ལོ་རེ་བཞིན་གླང་རྩིས་འགྲེམ་སྦྱོར་དང་ ལི་ཐོ་གསར་སྤེལ་གནང་། གསོ་དཔྱད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་གནང་ནས་འགྲོ་བ་ནད་ པ་གྲངས་མེད་པ་འཆི་བདག་གི་གཡུལ་ལས་བསྐྱབས། རྒྱ་གར་དང་། སོག་པོ། རྒྱ་ནག་བཅས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་སྐད་དང་ཡིག་རིགས་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་གྲགས་ལ།  ལུགས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་ཐུགས་དཔྱོད་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏའི་ཕྱག་མཛོད་ཀྱི་ཐུགས་འགན་ཕྲག་ཏུ་བཞེས་པས་མཚན་ལ་ཡང་ཕྱག་མཛོད་དུ་གྲགས་ལ། ཨ་རིག་རྭ་རྒྱ་དགོན་གྱི་དཔྱོད་ལྡན་ཆེ་དགུའི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར། ཤིང་བཟའ་པཎྜི་ཏ་སྐུ་གཤེགས་པའི་དགོངས་ རྫོགས་དང་། དེའི་ཡང་སྲིད་ཤིང་བཟའ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོས་འཛིན་ཁྲི་འདོན་ བདག་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་འགན་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས། དགོན་འདིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་པ་དང་། གསུང་རབ་པར་བརྐོ། འདུས་གྲྭ་སྤྱིའི་ ཆོས་མཐུན་གྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་སྦྱོར། དགོན་སྡེ་གཞན་དང་བླ་དཔོན་ཆེ་དྲག་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་སྐྱེལ་བསུ། འཕྲིན་གཏོང་སོགས་ལས་དོན་མཐའ་དག་ལ་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། གསུང་རྩོམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་འཕྲིན་ལས་ཆེ་སྟེ། 《རིགས་ལྡན་ སྙིང་ཐིག》དེ་ཉིད་སྔར་རྭ་རྒྱ་དགོན་དུ་ཤིང་པར་བཞུགས་པ་དུས་ཟིང་སྐབས་མཇུག་བྱང་ཤོག་ལེབ་གཅིག་སྟོར་བར་གྱུར། སླད་ནས་རབ་རྒྱལ་མེ་ཡོས་ 1927ལོར་སྨན་རྩིས་མཁྱེན་རབ་ནོར་བུས་རྩིས་མགོ་བསྟུངས་ཤིང་དཔར་ཏུ་ བཏབ་ནས་མཇུག་བྱང་དུ། རྩིས་གཞི་ལྷ་ཡི་སྐྱེད་ཚལ་ལས། ། རིགས་ལྡན་ སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་འདི། ། ཨུ་དུམ་ཝ་ར་ལྟར་མཐོང་ནས། ། དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བླངས་ཏེ་བསུས། ། གཞི་རྩ་བཞག་ཐོག་མཆོད་བརྗོད་ཕྲེང་། ། འཁྲུགས་པ་བསྡེབས་ཤིང་རྩིས་མགོ་བསྟུངས། །ཞེས་སོ། ། རབ་རྒྱལ་མེ་སྟག་ལ་རྩིས་རམས་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའམ་མཚན་གཞན་ཧྭང་སྨིན་ཞིན་དང་། ཁྲིན་ཅེའུ་ཅིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་བསྒྱུར་ཡིག་དང་ལྷན་ཅིག་པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་བསྐྲུན་ཁང་ནས་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱིས་ལྕགས་པར་དུ་བཏབ། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་ནའང་འདིའི་པར་གཞི་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པར་ཐོས། གཞན《ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ལས་བཤད་པའི་ཞག་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་གསལ་ བར་སྟོན་པ་ དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང་བཀླགས་པའི་ཀུན་ཤེས》ཞེས་པ་དང་། 《ནག་རྩིས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་རེའུ་མིག་བཅས། 《དཔལ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་ རྒྱལ་བའི་རྒྱུད་དོན་དབྱངས་འཆར་ཆེན་མོ》ཞེས་བམ་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ སྔར་མགོ་ལོག་ཁང་སར་དཔོན་ཚང་དུ་ཡོད་སྐད་དེ་ད་ལྟ་མ་ངེས།
ཞང་ཞུང་རྒྱལ་རབས་
༣ ཞང་ཞུང་སྒོ་པ།
ཞང་ཞུང་སྒོ་པ་ནི་དབུས་ཀྱི་མཁར་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ནས་ཕྱེས་ཏེ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གཙོས་བོད་ཀྱི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ཕལ་ཆེ་བ་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་གི་ལ་དྭགས་དང་ཁུ་ནུ། བལ་པོའི་ནང་སྟོད་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཆ་ཚང་ཞང་ཞུང་སྒོ་པའི་ས་ཁྱོན་དུ་བརྩིས་ཡོད། དེ་བཞིན་སྒོ་པ་ལ་ཡང་སྒོ་ཕུགས་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེ་རྒྱུ་ཡང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་ཞང་ཞུང་ནི་བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཏོགས་རྒྱལ་ཕྲན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བསྟན་མེད། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོངས་གྲགས་སུ་དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ཞང་ཞུང་ཡུལ་ཁྱོན་ནི་ཧ་ཅང་གི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དམག་འབུམ་སྡེ་ལྷག་ཡོད་རབས་སོགས་དང༌། བོད་ནི་དེའི་ཟུར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་དམག་ཁྲི་སྡེ་ཙམ་ལས་མེད་པར་བསྟན་ཡོད། དང་པོ་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་གྱི་རིང་བོན་སྲིད་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་མར་བྱུང་བ་དང༌། བོད་རྒྱལ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྐབས་རྒྱལ་གཤེན་བར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཆེད་འགལ་འཁྲུག་ཤོར་བ། སླར་རྒྱལ་སྲས་སྤུ་སྡེ་ནས་སྲོང་བཙན་བར་བོན་སྲིད་མཉམ་འབྲེལ་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དང༌། སྲོང་བཙན་ནས་རིམ་པར་བོན་གཤེན་གྱི་སྐུ་དབང་མར་ཉམས་པ་དང་མཐར་བོད་ཡུལ་འདིར་གཤེན་པོས་སྲིད་ཀྱི་འགྲོ་དོན་གནང་ཕྱོགས་དེ་རེ་ཞིག་མཇུག་བསྡུས།     ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གྲགས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱང་། ཁྱད་པར་ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་གཙོས་པའི་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མངའ་དབང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་པོ་སྲིད་པ་གནམ་ནས་བསྐོས་པའི་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གུ་ལང་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞུང་ཞག་ཟིལ་གནོན་རྒྱལ་པོ་རླབས་ཆེན་ཁྱུང་གི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཧྲི་དོ་གྱེར་སྤུངས་རྒྱལ་པོ་ཀང་ཀ་ཤེལ་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གསུམ་ནི་གངས་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན། རྒྱབ་རི་གཡུ་ལོ་ལྗོན་པའི་རྫོང་མཁར་དུ་ཆགས་སོ།། དེང་དུས་ཀྱི་རྒྱང་བསྒྲགས་དགོན་ཞེས་པ་དེ་ཁུལ་ཡིན། རྒྱལ་པོ་དེ་ཚོ་བྱུང་བའི་དུས་ལ་དཔྱད་ན་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ན་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་བྱུང་། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་བོ་ལིག་མི་རྐྱ་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་དང་མཉམ་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་གསལ། ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ནས་བཟུང་ཞང་ཞུང་དང་བོད་གཅིག་གྱུར་གྱི་དུས་སྐབས་ལོ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བར་དུ་ལོ་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་པ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་མཁྱེན་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དུས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཚོས་ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་ནང་བཞིན་སྲིད་དབང་བསྒྱུར་བའི་སྲོལ་ལུགས་བྱུང་ཡོད་མེད་མ་ངེས་ནའང་ད་ལྟ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བོད་འདི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དུས་སྐབས་དེར་ཞང་ཞུང་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་མིང་གཞན་ཞིག་མེད་པ་ནི་མངོན་གསལ་ཐུབ་པ་དེ་ག་རེད། བོད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་ཤེས་རིག་གང་ཅིའི་ཐད་ཞང་ཞུང་ལས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་དར་རྒྱས་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས་མཐར་ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱ་དེ་སུམ་འབར་བགྲོད་པའི་ལམ་ཁར་དམག་གིས་བཀྲོངས་པ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་མངའ་རིས་བོད་རྒྱལ་པོའི་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་སླར་ཡང་ཞང་བོད་གཅིག་གྱུར་གྱི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བ་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་བསྟན་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་རིས་དབང་དུ་བསྡུས་པ་དེ་ནི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་གོང་མ་རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུགས་འཁུར་གནང་མྱོང་བའི་རྒྱལ་ཁ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བསྟན་གྱི་ཡོད་རེད།
དཔལ་རྒྱུན་གྱི་དབང་པོ་ནཱ་ལེནྡྲ
ཆེ་བསྟོད་དུ་དཔལ་རྒྱུན་གྱི་དབང་པོ་ནཱ་ལེནྡྲ་ཞེས་ཞུ། ནཱ་ལེནྡྲ་ཞེས་པ་ནི། བོད་སྐད་དུ་རྒྱུན་གྱི་དབང་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། གླང་ཐང་ནས་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལྔ་ཙམ་དང་། མཐོང་སྨོན་ནས་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་ཀུན་མཁྱེན་རོང་སྟོན་པས་སྤྱི་ལོ་༡༤༣༥ལོར་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། རོང་སྟོན་ཞེས་པ་ནི། འཁྲུངས་ཡུལ་ཁམས་རྒྱལ་མོ་རོང་ནས་ཡིན་པས་རོང་སྟོན་ཞེས་དང་། མཚན་དངོས་ནི་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་ཞུ། ཐོག་མར་ཆོས་ལུགས་སྒྲུབ་མཐའ་བོན་པོ་ཡིན་པ་ལ་གསང་ཕུར་ཕེབས་ཏེ་ཀུན་མཁྱེན་གཡག་སྟོན་སངས་རྒྱས་དཔལ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་སློབ་གཉེར་མང་དུ་མཛད། གཞན་ཡང་ངོར་མཁན་ཆེན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་སོགས་བླ་མ་མང་དུ་བསྟེན། དེ་ནས་ཐོས་བསམ་གྱི་རྩལ་ཐོན་ནས་དྭགས་པོ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་སོགས་སློབ་མའང་མང་དུ་བྱུང་། གོ་བོ་རབ་འབྱམས་བསོད་ནམས་སེང་གེ་དང་། གུང་རུ་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་སོགས་ལྷན་དུ་གནས་ངེས་མེད་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཤུག་གསེབ་དང་འཕན་པོ་རྒྱལ་ནང་སོགས་སུ་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པར་བརྩམས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་མ་འགྲིག དེ་ནས་མཁར་རྩེ་རྫོང་དུ་ཆོས་གནས་མཛད། མཁར་རྩེ་རྫོང་ནས་སྐུ་ཡོན་ཅི་ཞིག་འབུལ་ལགས་ཞུས་པར་སྐུ་ཡོན་གཞན་གང་ཡང་མི་དགོས་ཕྲན་བུ་ཞིག་གནང་བར་ཞུ་ཞུས་པས་ད་ལྟའི་དགོན་འདེབས་ཡུལ་དེར་མཁར་རྩེ་རྫོང་གི་རྟ་འཚོ་ས་ཡིན་པས་ས་དེ་ཕུལ། ཐོག་མར་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་ས་དཔྱད་གཟིགས་སུ་འཕེབས་པས་ས་དེ་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་དང་དབྱིབས་འདྲ་བས་བྱིན་རླབས་ཆེ་བར་གཟིགས་ཏེ་ཆོས་ཁྲི་སྒང་ཞེས་པར་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་བའི་སྟེང་། ཆོས་གསུངས་ནས་སློབ་མ་ཁྲི་ལ་ཉེ་བ་བྱུང་ནས་ཤོ་ཀ་ལིའི་ཁ་སྡེབས་པའི་སྒྲ་དགོན་དེའི་ཤར་ངོས་བྲག་དཀར་རྩེ་ཞེས་པའི་རི་སྟེང་དུའང་ཐོས་པ་ཡོད་གསུངས། དེ་ནས་རོང་སྟོན་གྱི་བཀའ་བཞིན་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གི་ཐིག་བཏབ། འདུ་ཁང་ཀ་བ་ལྔ་བཅུ་ང་དྲུག་ནང་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་པ་གངས་ཅན་གཙོ་རྒྱལ་ཞེས་ཟངས་ཁལ་དགུ་བརྒྱ་ལས་བསྐྲུན་པའི་ལུག་མ་བོད་གངས་ཅན་ན་གྲགས་པ་ཞིག་དང་རོང་སྟོན་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་གསུང་བྱོན་པའི་འདྲ་སྐུ། ཡང་འདྲ་སྐུ་ནས་འཛིན་མ་ཞེས་རབ་གནས་གནང་སྐབས་མཆོད་འབྲུ་ཕྱག་གིས་བཟུང་གནང་བ་ཞིག མཁྱེན་རབ་ཆོས་རྗེའི་དངུལ་གདུང་ཐོག་ཚད་མ། རོང་སྟོང་གྱི་ཞལ་འདོན་ཕྱག་དཔེ་གསེར་ཆོས་བརྒྱད་སྟོང་པ། སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་རིང་སྲེལ་བཞུགས་པའི་ཐུབ་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་སོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་དང་། དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་གིས་ས་སྐྱ་སྐུ་ཚར་ལུགས་ཕྱག་བཞེད་མཛད་པའི་ས་སྐྱའི་གདན་ས་གསུམ་གྱི་ཡ་རྒྱལ་ཞིག་ཡིན་གསུངས། སྔོན་རྒྱ་རོང་ཁང་ཚན། གླིང་ཁང་ཚན། ཚ་བ་ཁང་ཚན། ལ་མདོ་ཁང་ཚན། ཏྲི་ཧོར་ཁང་ཚན་བཅས་ཁང་ཚན་ལྔ་དང་། བཅོ་བརྒྱད་གསང་ཆེན་གྲྭ་ཚང་ལ་རྒྱུད་སྡེ་ཁག་དང་། གཟིམ་འོག་མཐོང་སྨོན་གྲྭ་ཚང་ལ་མདོ་ཕྱོགས་ཕྱག་བཞེད་ཀྱིས་མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་གཉིས། བླ་བྲང་གསུམ་ནི་གཟིམ་ཁང་གོང་སྟེ་རོང་སྟོན་གྱི་གཟིམ་ཁང་དང་། གཟིམ་ཁང་འོག་ནི་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གཟིམ་ཁང་། མཁྱེན་རབ་ཆོས་རྗེའི་གཟིམས་ཁང་བཅོ་བརྒྱད་བླ་བྲང་བཅས་བླ་བྲང་གསུམ། གཞན་ཡང་ཉ་ར་ཁང་ཚན་དང་། སྟོང་ར་ཁང་ཚན་ཞེས་པའི་རྗེས་ཤུལ་སོགས་ཡོད། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་འདུ་ཁང་ནང་ཐུབ་པ་གངས་ཅན་གཙོ་རྒྱལ་མའི་སྐུ་ཚབ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་པའི་སྐུ་བརྙན་དང་མཁྱེན་རབ་ཆོས་རྗེའི་དངུལ་གདུང་གི་སྐུ་ཚབ། མགོན་ཁང་ནང་མགོན་པོ་གུར་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་སྲུང་ཁག གཞན་ཡང་ཙན་དན་གྱི་གདུང་རྟེན་སོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཇི་སྙེད་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། རོང་སྟོན་དང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཞབས་རྗེས། བྱམས་ཁང་གསར་བཞེངས་གནང་བ། རོང་སྟོན་གྱི་ཆོས་ཁྲི། རོང་སྟོན་གྱི་ཕྱིའི་རྟེན་འབུམ་མོ་ཆེའང་སྔོན་གྱི་ཞབས་རྭའི་སྟེང་གསར་བཞེངས་གནང་བ་བཅས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དགོན་དེ་ནས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡར་འཛེགས་ན་རིན་ཆེན་སྡིངས་ཏེ་རིན་སྡིངས་ཇོ་དགོན་གྱི་རྗེས་ཤུལ་འང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྙིང་འགྲེལ་སྐལ་བཟང་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན།།
བེ་རི་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
དོན་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་མི་ལྡན་ན། གོང་དུ་བཤད་པའི་ངེས་འབྱུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་ ། སྲིད་པ ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་གཅོད་པར་མི་ནུས་པས། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པ་མཛད་དགོས། ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་ནི། རྩ་བར། 	གང་ཞིག་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི།། རྒྱུ་འབྲས་ནམ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་མཐོང་ཞིང་།། དམིགས་པའི་གཏད་སོ་གང་ཡིན་ཀུན་ཞིག་པ།། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས།། ཞེས་གསུངས། ད ོན་ ནི། གང་ཞིག་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ རྣམ་བཞག་ ནམ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་པར་མཐོང་ཞིང་། སྟོང་བྱེད་རིགས་པའི་དགག་བྱའམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི ་ དམིགས་པའི་གཏད་སོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་བློ་ངོར་ཞིག་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་ལམ་སྟེ །  ཡང་དག་པ འ ི་ལྟ་བའི་གནད་ཚུལ་བཞིན་གཏན་ལ་འབེབས་ པའི་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པའོ།  ། གསུམ་པ་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་མ་རྫོགས་པའི་ཚད་ནི། རྩ་བར། སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པ་དང་།། སྟོང་པ་ཁས་ལེན་བྲལ་བའི་གོ་བ་གཉིས།། ཇི་སྲིད་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་དུ། ད་དུང་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་པ་མེད། ཅེས་གསུངས།
དོན་ནི། སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་བསླུ་བ་མེད་པ་དང་ ། སྟོང་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཁས་ལེན་དང་བྲལ་བའི་གོ་བ་གཉིསཔོ་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་ཏུ་མ་ཤར་བར། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་སྣང་ཕྱོགས་དང་སྟོང་ཕྱོགས་གཉིས་ཇི་སྲིད་ཐ་དད་སོ་སོར་ ཚ་གྲང་ལྟར་འགལ་བར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་དུ།  ད་ དུང་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ དབུ་མའི་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞིག་རྟོགས་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། འདིས་རང་སྡེའི་ཉི་ཚེ་བའི་ལྟ་བའི་རྣམ་བཞག་མང་པོ་ཞིག་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་མིན་པར་ཤེས་དགོས། བཞི་པ་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པའི་ཚད་ནི། རྩ་བར། ནམ་ཞིག་རེས་འཇོག་མེད་པར་ཅིག་ཅར་དུ།། རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུར་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ནས།། ངེས་ཤེས་ཡུལ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀུན་ཞིག་ན།། དེ་ཚེ་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ལགས།། ཞེས་གསུངས།
དོན་ནི། ལྟ་བའི་དཔྱད ་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡང་ཡང་འབད་པས།  ནམ་ཞིག་རེས་འཇོག་མེད་པར་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་ཕྱོགས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་ན མ་ཡང་མི་བསླུ་བ་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ནས།  སྟོང་ཕྱོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ངེས་ཤེས་ཡུལ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀུན་དམིགས་མེད་དུ་ཞིག་པ་ན། དེ་ཡི་ཚེ་གཞི་ནས་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ལགས་ཤིང་ཚད་དེ་མ་འཁྱོལ་གྱི་བར་དུ་འབད་དགོས་སོ། ཞེས་པའོ།  ། ལྔ་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། རྩ་བར། གཞན་ཡང་སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་སེལ་བ་དང་།། སྟོང་པས་མེད་མཐའ་སེལ་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད།། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འཆར་བའི་ཚུལ་ཤེས་ན།། མཐར་འཛིན་ལྟ་བས་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས།
དོན་ནི། ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པའི་ཚད་གཞན་ཡང་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པས་མེད་མཐའ་སེལ་ཞིང་ །  མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ སྟེ ། སྣང་བས་སྟོང་པ་ལ་གྲོགས་བྱས་ནས་ཡོད་མཐའ་སེལ་བ་དང་། སྟོང་པས་སྣང་བ་ལ་གྲོགས་བྱས་ནས་མེད་མཐའ་སེལ་ཏེ། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འཆར་བའི་ཚུལ་ལམ།  འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་འཐད་པའི་ཚུལ་ཤེས་ན། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ངན་པས་སེམས་རྒྱུད་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་པའོ། རྩ་བའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ། ལམ་གཙོ་གསུམ་གྱི་གནད་ཤེས་ནས་གཏན་འདུན་སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་མཛད་བྱང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི།། གནད་རྣམས་རང་གིས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཚེ།། དབེན་པ་བསྟེན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས།། གཏན་གྱི་མདུན་མ་མྱུར་དུ་སྒྲུབས་ཤིག་བུ།། ཞེས་གསུངས།
དོན་ནི། དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གནད་རྣམས་རང་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཚེ་ན། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་གནས་དབེན་པ་ཞིག་བསྟེ ན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ། གཏན་གྱི་མདུན་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ གོ་འཕང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབས་ཤིག་བུ།  ཞེས་ཚ་ཁོ་དབོན་པོ་དག་དབང་གྲགས་པ་ལ་ཐུགས་ཉེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་གདམས་ཏེ་ཤུགས་ལ་གདམས་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ཉིད་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པའི་སློབ་མ་ཀུན་ལ་དེ་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གདམས་པའོ།  ། གཉིས་པ་མཛད་བྱང་ནི། རྩ་བར། ཞེས་པ་འདི་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དགེ་སློང་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས་ཚ་ཁོ་དབོན་པོ་ངག་དབང་གྲགས་པ་ལ་གདམས་པའོ། ཞེས་གསུངས། དོན་ནི། ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ཞེས་པ་འདི་ནི། མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་མང་དུ་ཐོས་པའི་དགེ་སློང་ཤར་ ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས།  གང་ལ་གདམས་པའི་ཡུལ་གངས་ཅན་མདོ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ད་ཚང་དགོན་པ་སོགས་དགེ་ལྡན་པའི་ཆོས་སྡེ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཏབ་ ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་བྱས་པར་མ་ཟད།  སླར་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་དགེ་ལྡན་པའི་ཆོས་གཞིས་བཏབ་ནས་མཛ ད་འཕྲིན་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་བུ་ཆེན།  མདོ་སྨད་རྒྱལ་མོ་རོང་དུ་འ ཁྲུངས་པའི་ཚ་ཁོ་དབོན་པོ་ངག་གྲགས་པས།  ལམ་ གྱི་གནད་ཀུན་བསྡུས་པའི་ ག ད མས་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་དགོས་ཞེས་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ནས ་སྐྱེས་དང་བཅས་པའི་ཞུ་འཕྲིན་ཕུལ་བ་ལ།  ལན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་གདམས་པའོ།། ཞེས་སོ། ། སྨྲས་པ་ཐར་འདོད་སྐྱེ་བོ་གངྒཱའི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི། འཇུག་སྒོ་མ་ནོར་ཚུལ་བཞིན་གདམས་པའི་ཕུལ།། རྨད་བྱུང་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ཞེས། འཇམ་མགོན་ལེགས་བཤད་རྣ་བའི་དཔལ་དུ་འཇེབས།། གང་དེའི་སྙན་རྒྱུད་གདམས་པའི་ཉིད་ཁུ་གཏེར། བསྲེ་ལྷད་མེད་པར་འཆང་པའི་ཞྭ་སེར་པ།། བཤེས་གཉེན་མཁས་པའི་ཞབས་ཆབ་རྒྱུན་རིང་དུ། འཐུང་བས་བདུད་རྩིའི་ཟིལ་ཆར་འདི་ཉིད་ཟགས།། མ་རྟོགས་གཞུང་དོན་འཁྲུལ་བས་བསྙོགས་གྱུར་ན། གཟུར་གནས་མཁས་པའི་སྤྱན་སྔར་སྙིང་ནས་བཤགས།། འདི་བྱས་དགེ་བ་ཀུ་ཤའི་ཆུ་ཐིགས་ཟླ། བྱང་ཆེན་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་དང་འགྲོགས་པར་ཤོག། ཅེས་པ་འདི་ནི་རྐྱེན་དབང་གིས་ ཉེ་བའི་སློབ་མ་འགའ་ཞིག་གི་དོན་དུ། གདན་ས་ཆེན་པོའི་རིགས་པ་སྨྲ་པའི་གྲལ་མཐའ་འཛིན་པ་བེ་རི་འཇིགསམེད་དབང་རྒྱ ལ ་བས་བྲེལ་འཚུབ་ཆེན་པོ འི་ངང་དུ།  ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧།༣།༢༧། མཚན་མོར་སློབ་གྲྭའི་ཡིག་ཚང་དུ་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།།
འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་གློག་མིར་མི་སེར་ལག་ཁྱེར་སྤྲད་པ་ཐོག་མ་
སའོ་རྡི་ཨ་རབ་བྷི་ཡ། རི་ཡཱ་རྡི། སྤྱི་ལོ་2017ཟླ་10ཚེས་27ཉིན། དེ་རིང་སྔ་དྲོ་ཨ་རིའི་གསར་ཁང་གྲགས་ཆེ་གྲས་ABCདང་། ཨ་རབ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་ཁང་གྲགས་ཅན་ཨཱ་ཇ་ཛི་ར་(Aljazeera)སོགས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ། བདུན་འདིའི་ནང་ཨ་རབ་ཀྱི་ཕྱུག་བདག་རྒྱལ་ཁབ་སའོ་རྡི་ཨ་རབ་བྷི་ཡས་(Saudi Arabia)འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་ཟིན་ཐོ་གསར་པ་ཞིག་གཏོད་ཡོད་པ་ནི། བུད་མེད་གཟུགས་ཅན་གྱི་གློག་མི་(Robot)མིང་ལ་སཱོ་ཧྥི་ཡ་(Sophia)ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གའི་མི་སེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་སྤྲད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད།
གློག་མི་བུད་མེད་སཱོ་ཧྥི་ཡས་མིའི་སྐད་ཆ་ཉན་སྟེ་དགའ་སྐྱོའི་རྣམ་འགྱུར་རང་འགུལ་གྱིས་སྟོན་ཐུབ་ཅིང་། རང་འགུལ་ངང་མིའི་སྐད་ཆར་ལན་འདེབས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད་འདུག དེ་བཞིན་བདུན་འདིའི་རེས་གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན་གློག་མི་བུད་མེད་དེས་ཨ་རིའི་CNBCགསར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བར་ལན་འདེབས་བྱས་ཤིང་། མོ་རང་ལ་མི་སེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་སྤྲད་པར་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གའི་རྒྱལ་པོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གཏམ་བཤད་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་ཡོད་འདུག
གློག་མི་བུད་མེད་སཱོ་ཧྥི་ཡས་མི་སེར་ལག་ཁྱེར་ཐོབ་པའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ཏུ་བརྗོད་དོན།“དེ་རིང་རང་ཉིད་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ངོས་འཛིན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཐོབ་པར་གུས་བཀུར་དང་སྤོབས་པ་ཡོད། (མི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐལ་མོ་ཤུགས་ཆེན་བརྡེབ་པས་ཅུང་ཙམ་བསྒུགས་ཏེ་བརྗོད་དོན།) ཐེངས་འདིར་གློག་མིར་མི་སེར་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་སྤྲད་པ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་གུས་མོས་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་གང་ཐུབ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་ཞུ་གི་ཡིན།”ཞེས་བརྗོད་སོང་།
དེ་བཞིན་སའོ་རྡི་ཨ་རབ་བྷི་ཡའི་དྲིལ་བསྒྲགས་འབྲེལ་མཐུད་ལྷན་ཁང་(CIC Saudi Arabia)ནས་ཀྱང་གནས་ཚུལ་དེའི་ཐད་དགའ་བསུའི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་དོན།“འཛམ་གླིང་ནང་གློག་མིར་ཆེས་ཐོག་མར་མི་སེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལག་ཁྱེར་སྤྲད་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་སཱོ་རྡིའི་མི་སེར་ཆེས་གསར་ཤོས་སཱོ་ཧྥི་ཡར་ཕེབས་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།”ཞེས་བརྗོད་ཡོད་འདུག
འོན་ཀྱང་། གསར་འགྱུར་དེ་ཉིད་རྒྱལ་སྤྱིར་ཁྱབ་ཀྱིན་སའོ་རྡི་ཨ་རབ་བྷི་ཡའི་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་རིམ་པས་འཕོག་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་པ་ཤ་སྟག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་འདུག སྐྱོན་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཟུར་བཏོན་གནད་དོན་ཁག་གི་ཐད་ནན་བརྗོད་བྱས་དོན།“སའོ་རྡི་ཨ་རབ་བྷི་ཡའི་ནང་དུ་བུད་མེད་ངོ་མ་ལས་གློག་མིར་ཐོབ་ཐང་ཆེ་བ་སྤྲད་འདུག དོན་དངོས་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་དེ་གར་བུད་མེད་ལ་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཅི་ཡང་མེད་པར་གློག་མིའི་བུད་མེད་དེ་ལ་ཐོབ་ཐང་དེ་ཙམ་སྤྲད་པ་ནི་ཡ་མཚན་རེད། ཡུལ་དེ་གར་བུད་མེད་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ཆོག་མཆན་དང་རོགས་པ་མེད་པར་དངུལ་ཁང་གི་ཞབས་ཞུ་སྤྱོད་ཆོག་གི་མེད་ལ། སྐྱེས་པའི་ཆོག་མཆན་དང་རོགས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་སོགས་ཐག་ཆོད་ཅི་ཡང་བྱ་ཆོག་གི་མེད། ད་དུང་། སྨན་བཅོས་དུ་མ་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེས་པའི་རོགས་མགོན་མེད་པར་སྨན་ཁང་ནས་ཁས་ལེན་བྱ་གི་མེད་པ་རེད། མ་ཟད། ཉེ་ཆར་གཞི་ནས་བུད་མེད་ཀྱིས་རླངས་འཁོར་གཏོང་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད་མོད། དེ་སྔ་བུད་མེད་ཀྱིས་རླངས་འཁོར་ཡང་གཏོང་ཆོག་གི་མེད།”ཅེས་གླེང་བཞིན་འདུག
ད་ལན་གློག་མི་བུད་མེད་སཱོ་ཧྥི་ཡ་ནི་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་ཏུ་ཡོང་སྐབས་རོགས་པ་སྐྱེས་པ་སུ་ཡང་མེད་ཅིང་། སུ་གཅིག་གི་ཆོག་མཆན་ཞུ་མི་དགོས་པས་བསླེབས་ཡོད་འདུག ཡུལ་དེ་གའི་དབྱི་སི་ལམ་གཞུང་ཁྲིམས་ལྟར་ན་བུད་མེད་མི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྐྱོད་སྐབས་ངེས་པར་དུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་རོགས་པར་དགོས་ཤིང་། མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་པར་ངེས་པར་དུ་འབྲེལ་ཡོད་སྐྱེས་པ་ཞིག་གི་ཆོག་མཆན་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་། གློག་མི་སཱོ་ཧྥི་ཡས་ཁ་ཆེའི་བུད་མེད་ཀྱི་མགོ་རས་ཀྱང་གྱོན་མེད་པ་རེད་འདུག དེའི་ཕྱིར་དྲ་ཐོག་ནས་ཡུལ་དེ་གའི་སྐྱེས་པ་འགས་གློག་མི་སཱོ་ཧྥི་ཡར་ནན་བརྗོད་བྱས་དོན།“དེ་རིང་ནས་ཁྱེད་རང་ངེད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་ཆགས་ཟིན་པས། ཕྱིར་འགྲོ་སྐབས་ངེས་པར་དུ་མགོ་རས་གྱོན་དགོས་ཤིང་། སྐྱེས་པ་རོགས་པ་མེད་པར་ཁེར་རྐྱང་ངང་འགྲོ་ཆོག་གི་མེད།”ཅེས་བརྗོད་བཞིན་མཆིས།
གཞན་ཡུལ་དུ་སླེབས་པའི་ང་རང།
{| style="width: 100%;"
ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་
བོད་ཡུལ་ནི་ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།
དེ་ནི་ཁ་འབབ་ཆུ་བོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་ཆེན་ཨང་བཞི་པ་རེད། སྟོད་མངའ་རིས་གངས་ མཚོའི་ཤར་ཕྱོགས་བྱེ་མ་གཡུང་དྲུང་གི་ཕུ་ཨབ་སྲིའི་རྒྱབ་ཀྱི་བྲག་རྟ་ མཆོག་འདྲ་བའི་ཁ་ནས་འབབ་ཅིང་། ཧོར་ཚོ་ལྔ་བརྒྱུད་འབྲོང་པ་ཚོ་ དགུའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། རུ་གསར་གལ་ཆོས། འབའ་བ། བཀྲ་བདུན། གཞུང་ རུ་དང་ས་ག་ཟང་ཟང་ལྷོ་བརྒྱུད་དེ་གཙང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་གཡས་ ཕྱོགས་ནས་བཞུར་ཏེ་ལྕགས་ཟམ་ཆུ་བོ་རིར་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུ་དང་འདྲེས་ ནས་ཡར་ཀླུང་གཙང་བོར་འབོད། དྭགས་པོ་དང་ཀོང་པོ་བརྒྱུད་དེ་རིམ་ བཞིན་གཡུ་འབྲུག་འཕྱོ་བ་བཞིན་སྨན་གླིང་ཕད་ཆུས་ཤུལ་ནས་ཁ་བྱང་ ཤར་ངོས་སུ་འཁོར་ནས་བཞུར་ཞིང་། རི་བོ་གནམ་ལྕགས་འབར་བར་ བསྐོར་བ་རྟ་རྨིག་འདྲ་བ་བརྒྱབ་རྗེས་སླར་ཡང་ལྷོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་གཅོང་ རོང་ཟབ་མོ་འགྲིམས་ནས་མཐར་ཀློ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་བཞུར་ཏེ་ གཙང་བོ་པུ་ལ་མ་བོ་ཐེ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་བྷང་ག་ལ་མཚོ་དབུག་ཏུ་འདྲེས། དེའི་རིང་ཚད་སྤྱི་ལེ2057དང་། འབབ་ཡུལ་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་240480ཡོད།
མིང་འབྱུང་ཚུལ།
ཆུ་ཆེན་འདི་ལྷོ་ནས་འབབ་ཅིང་གྱ་གྱུའི་ངང་ས་དགའ་རྫོང་སོགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་བརྒྱུད་མཐར་ཀློ་ཡུལ་ནས་འབར་མ་བརྒྱུད་བྷང་ག་ལའི་ཡུལ་དུ་འབབ་པས་ཡུལ་དེར་གཙང་པོ་པུ་ལ་མ་བོ་ཐེ་ལ་ཞེས་གྲགས། འདིའི་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱ་མེད་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། བཞུར་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཉིས་འབུམ་བཞི་ཁྲི་སྟོང་མེད་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཟིན། གཙང་པོའི་འབབ་རྒྱུད་ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་བཞི་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་མཐོ་བས་འཛམ་གླིང་གི་ས་བབ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་གཙང་པོ་ཞིག་ཡིན། གཙང་པོ་འདིའི་རྒྱུད་དུ་ལྷ་ས་དང་། གཞིས་ཀ་རྩེ། རྒྱལ་རྩེ། ཉིང་ཁྲི་སོགས་བོད་ཀྱི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་མང་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་རྩེ་ཐང་དང་། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཐོག་མ་ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་། སྲོང་བཙན་གྱི་མཐའ་འདུལ་ཡང་འདུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ལས་ཁྲ་འབྲུག མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་འཛོམས་གནས་དཔལ་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་གནས་ཆེན་གྲགས་ཆེ་བའང་མང་།
ཀྲི་ཀྲིའི་རྨི་ལམ་ལུང་བསྟན་མདོ་
བཀའ་འགྱུར་སྡེ་དགེ་དཔར་མའི་མདོ་མང་པོད[ཨོ]གྱི་ནང《མ་གྷ་དྷ་བཟང་མོའི་རྟོགས་བརྗོད》ཅེས་ཁ་བྱང་དུ་འཁོད་པ་དེ་ཡིན་ཅིང་། དེའི་ནང་དོན་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ནི། སྔོན་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་དུས་རྒྱལ་པོ་ཀྲི་ཀྲིའི་བུ་མོ་གསེར་ཕྲེང་ཅན་ལ་རྨི་ལམ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་བར་དེ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལ་ཞུས་པས། དེ་ནི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ལྟས་ཡིན་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཚུལ་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། རྨི་ལམ་བཅོ་བརྒྱད་དང་དེའི་འགྲེལ་བཤད་སྐོར་གཤམ་དུ་རྒྱལ་པོ་ཀྲི་ཀྲིའི་རྨི་ལམ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་པ་དེར་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
དཔལ་ལྡན་རྩེ
མཚན་གཞན་ལ་འཕུར་ལྡན་རྩེའང་ཞུ། བསོད་ནམས་སྒང་ནས་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་བྱང་རྩེ་རི་གདོང་དང་དེ་ནས་ཡར་འཛེགས་ན་བྱང་རྩེ་ཞེས་པའི་རི་སྟེང་དུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི་དར་ཆེན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཞུ་བས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། འཕུར་ལྡན་རྩེ་ཞེས་པ་ནི། དར་ཆེན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཐོག་མར་དགོན་དེ་དང་ཉེ་བའི་སྟོང་རྩེ་རི་སྟེང་ཞེས་པར་བཞུགས་སྐབས་འབྲས་སྤང་ནང་མགོན་པོ་ཞལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ང་དཔལ་ལྡན་རྩེར་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་གསུང་བྱོན་པ་ལྟར་ད་ལྟའི་དགོན་ཆགས་ཡུལ་དུ་འཕུར་ཕེབས་སྟབས་དཔལ་ལྡན་རྩེ་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་ལྟར་བྱུང་གསུངས། ཐོག་མར་གྲྭ་པ་གྲངས་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕོ་དགོན་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་རིམ་བཞིན་བཙུན་དགོན་དུ་འགྱུར། བཙུན་མ་བཞི་བཅུ་ལྷག་གིས་ས་སྐྱ་ཚར་ལུགས་ཕྱག་བཞེད་གནང་གི་ཡོད། འཕན་པོ་ན་ལེནྡྲའི་ཁོངས་ཡིན། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་དྲུག་ནང་རྟེན་གཙོ་གོང་གསལ་རྡོ་ནག་མགོན་པོ་སོར་བཞི་ཙམ་བྱས་པ་དེ་དང་། ས་པཎ་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་གྱང་རོའི་སྟེང་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་དགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་བྱིན་ཅན་དེ་ཉིད་དང་། གུ་རུ་དང་། ས་པཎ། མཁའ་སྤྱོད་མ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
པོ་ཅུ་གྷལ་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ།
པོ་ཅུ་གྷལ་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ་ནི་པོ་ཅུ་གྷལ་གྱིས་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཀྲི་ཡ་
གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཡི་ནང་ནས་བྱ་རྒྱུད་ཀྱི་གྲས་ལ་ཟེར། བྱ་རྒྱུད་ཅེས་པའི་གོ་དོན་དང་། ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སོགས་ངོ་སྤྲོད་རགས་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་གཤམ་གསལ་བྱ་རྒྱུད་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ནད་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་དྲུག་
པགས་པ་འགྲམས་པ། ཤ་ལ་རྒྱས་པ། རྩ་རུ་རྒྱུ་བ། རུས་ལ་ཞེན་པ། དོན་ལ་བབས་པ། སྣོད་དུ་ལྷུང་བའོ།།
ཀྲི་ཡ་སྒྲུབ་ཐབས་
བྱ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷ་ཡི་སྒྲུབ་ཐབས་སྟེ། དཔེར༌ན། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། འཇམ་དཔལ་དབྱངས། ཕྱག་རྡོར། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། གདུགས་དཀར། རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས། མི་གཡོ་བ། འོད་ཟེར་ཅན་མ། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། ལོ་མ་གྱོན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོད། ཅུང་ཟད་ཞིབ་པར་འོག་གི་བྱ་རྒྱུད་ཅེས་པའི་ཚིག་འགྲེལ་གྱི་སྐབས་སུ་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ནད་ཀྱི་རང་བཞིན་གསུམ་
རླུང་དང་བད་ཀན་གྲང་བ་ཆུའི་རང་བཞིན། ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ཚ་བ་མེའི་རང་བཞིན། སྲིན་དང་ཆུ་སེར་ཚ་གྲང་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་སོ།།
ཆང་ཆེ་སི།
ཆང་ཆེ་སི་ནི་པེར་ཅིན་གྱིས་ཐག་རྒུལ་འདྲ་གཟུགས་ཡིན​།
འབར་མ་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ།
འབར་མ་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ་ནི་འབར་མ་གྱིས་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཀྲི་དབེན་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་
འདི་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་ཀྲི་ཡོན(至元)ཞེས་པའི་སྒྲ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཧུའི་ཙུང་ཨོལ་ཇོའི་ཐུའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཐོ་ཀེན་ཐེའི་མུར་ཞེས་འབོད་པ་དེས་སྲིད་དབང་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་བཟུང་བའི་ཐོག་མའི་ལོ་གསུམ་གྱི་ཁྲི་ལོའི་མིང་ལ་ཡོན་ཐུང(元统)དང་། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་དྲུག་གི་ཁྲི་ལོའི་མིང་ལ་ཀྲི་ཡོན(至元)དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁྲི་ལོའི་མིང་ལ་ཀྲི་ཀྲེང(至正)བཅས་ཡིནཔས། འདིའི་ཀྲི་ཡོན་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་ཞེས་པ་དེ་ཀྲི་ཀྲེང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་དང་ནོར་བ་མིན་ནམ་སྙམ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
འགྲོ་བ། ཁྱི། འགྲོ་བ།
འགྲོ་བ། ཁྱི། འགྲོ་བ།  ༼Go, Dog. Go!༽ རྩིས་འཁོར་གྱི་འགུལ་རིས་བརྙན་འཕྲིན་ཟློས་གར།
ནད་བརྟག་གསུམ་
དཔྱོད་པ་དོན་རིག་བརྟག་པ། མཐོང་བ་ཡུལ་རིག་བརྟག་པ། ཐོས་པ་སྒྲ་རིག་བརྟག་པའོ།།
རྒྱལ་རྩེ།
རྒྱལ་རྩེ་ནི་བོད་ཀྱི་རྫོང་ཆེ་གྲས་ཞིག་རེད། གྲོང་རྡལ་དེ་ནི་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གནས་ཡོད་ཅིང་དེ་ནི་ བོད་ཀྱི་རྫོང་ཁག་ནང་ནས་ཆེ་ཤོས་ཞིག་རེད། ས་དེའི་མཐོ་ཚད་ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་ རྨིད་༣༩༧༧ཙམ་ཡོད་པ་དང་ལྷ་སའི་ལྷོ་ནུབ་དུ་གནས་ཡོད་ཅིང་ལྷ་ས་ནས་ལམ་ཐག་ལེ་ དབར་༢༦༠ཙམ་ཡོད། རྫོང་དེ་ནི་མྱང་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་གནས་ཡོད་པས་ཤེལ་དཀར་མྱང་ སྟོད་རྒྱལ་རྩེ་ཞེས་ཀྱང་འབོད། དེ་ནི་གྲོ་མོ་དང་། མཁང་དམར། གཞིས་རྩེ་བཅས་དུ་འགྲོ་བའི་ ལམ་གཙོ་བོ་ཞིག་ལ་གནས་ཡོད།
ས་ཁམས།
རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་ནི་ཤར་ངོས་གནོད་སྦྱིན་གང་བཟང་ངམ་དེའི་རི་བརྒྱུད་ཁ་རོ་ལ། ལྷོ་ངོས་མྱང་ཆུ་གཙང་པོའི་ཆུ་མགོའི་མཚམས་དང་ཁང་དམར་རྫོང་། ནུབ་ངོས་པ་རྣམས་རྫོང་། བྱང་ངོས་རིན་སྤུངས་རྫོང་བཅས་དང་འབྲེལ་ཡོད། ༼རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་ཐོག་མར་ཆགས་ཚུལ་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་གི་གནས་བཤད་དུ་གསལ་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས་༽དེ་ཁུལ་དུ་རྒྱུགས་པའི་གཙང་པོ་ལ་མྱང་ཆུ་གཙང་པོ་ཞེས་ཟེར། དེའང་མྱང་ཆུ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ་དང་བཅས་གནོད་སྦྱིན་གང་བཟང་གི་རྩེ་མོར་བྱོན་ཏེ་ས་གཞི་བྱིན་གྱིས་བརླབས། དེའི་སྐབས་སུ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་སྦྱིན་གྱིས་ཤེལ་གྱི་བུམ་པ་བདུད་རྩིས་གང་བ་ཞིག་སློབ་དཔོན་ལ་ཕུལ་ཏེ་ལྷའི་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས། རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ་ལ་བདུད་རྩིའི་བུམ་པ་སྐྱེས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ལྷའི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་མྱང་ཞེས་དང་། དེ་ནས་བུམ་པ་ཐོགས་ཏེ་གནོད་སྦྱིན་གང་བཟང་གི་རྩེར་བདུད་རྩི་ནས་བླུགས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་དེ་ལས་བཞུར་བའི་ཆུ་རྒྱུན་ལ་མྱང་ཆུ་ཞེས་ཐོགས། ཆུ་བོ་དེ་རྒྱལ་རྩེའི་ཁུལ་དུ་སླེབས་སྐབས་ཉིང་རོའི་ཆུ་བོ་སོགས་དང་འདུས་ཡོད་པ་དང་། ཡུལ་དེའི་འབྲོང་རྩེ་ཡན་ལ་མྱང་སྟོད་དང་། དེ་མན་ལ་མྱང་སྨད་ཞེས་ཟེར།
ནད་ཁྱད་པར་གྱིས་གསོ་ཚུལ་དགུ་
ཉེས་གསུམ་གསོག་དུས་ཞི་བྱེད་དང་ལྡང་དུས་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིས་བཅོས་ཤིང་ཞི་བའི་སྐབས་ས་མི་འཁྲུགས་པར་བྱ་བ་སྤྱིའི་གསོ་ཚུལ། མ་ཞུར་བཅས་པ་དང་རྐྱང་པ་དང་གཞན་དབང་ཅན་གསུམ་གང་འཚམས་སུ་བཅོས་པ་བྱེ་བྲག་གི་གསོ་ཚུལ། མ་རྟོགས་དོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སད་མདའ་བཏང་བ། ངོས་འཛིན་ངེས་པ་རྙེད་ནས་སྨན་དཔྱད་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ། གཉེན་པོའི་ཐོག་ཏུ་མི་འབབ་པ་ལ་ནད་ལམ་དུ་གཟུང་བ། སྔར་བཅོས་དམན་ལྷག་ལོག་པ་ལ་གཉེན་པོ་བསྒྱུར་བ། ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེན་གྱི་ནད་ལ་གཉེན་པོ་རྩལ་སྤྲུགས་པ། ནད་སྟོབས་ཆུང་ངུའི་རིགས་ལ་གཉེན་པོ་ཆ་ཡིས་བསྐྱེད་པ། ཉེས་གསུམ་རྐྱང་བའི་ནད་ལ་གཉེན་པོ་གཞན་གནོད་མེད་པ། ལྡན་པ་དང་འདུས་པའི་ནད་ལ་འདུ་བ་ཆ་སྙོམས་སུ་བཅོས་པ། ཐམས་ཅད་ལའང་བཅོས་བྱ་བཅོས་བྱེད་འཚམས་ཤིང་མ་ནོར་བ་བཅས་སོ།།
དཔལ་ལྡན་གོ་བདག་ཉིད་དུ་
（གྲོ་སྟོན་བདུད་རྩི་གྲགས）གཏུམ་སྟོན་བློ་གྲོས་གྲགས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཆ་ད་ཕན་མ་རྙེད་ལགས། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རག་མ་བྱམས་ཁང
མཚན་གཞན་ལ་འཕུར་ལྡན་རྩེའང་ཞུ། བསོད་ནམས་སྒང་ནས་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་བྱང་རྩེ་རི་གདོང་དང་དེ་ནས་ཡར་འཛེགས་ན་བྱང་རྩེ་ཞེས་པའི་རི་སྟེང་དུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི་དར་ཆེན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཞུ་བས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། འཕུར་ལྡན་རྩེ་ཞེས་པ་ནི། དར་ཆེན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཐོག་མར་དགོན་དེ་དང་ཉེ་བའི་སྟོང་རྩེ་རི་སྟེང་ཞེས་པར་བཞུགས་སྐབས་འབྲས་སྤང་ནང་མགོན་པོ་ཞལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ང་དཔལ་ལྡན་རྩེར་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་གསུང་བྱོན་པ་ལྟར་ད་ལྟའི་དགོན་ཆགས་ཡུལ་དུ་འཕུར་ཕེབས་སྟབས་དཔལ་ལྡན་རྩེ་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་ལྟར་བྱུང་གསུངས། ཐོག་མར་གྲྭ་པ་གྲངས་དྲུག་ཡོད་པའི་ཕོ་དགོན་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་རིམ་བཞིན་བཙུན་དགོན་དུ་འགྱུར། བཙུན་མ་བཞི་བཅུ་ལྷག་གིས་ས་སྐྱ་ཚར་ལུགས་ཕྱག་བཞེད་གནང་གི་ཡོད། འཕན་པོ་ན་ལེནྡྲའི་ཁོངས་ཡིན། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་དྲུག་ནང་རྟེན་གཙོ་གོང་གསལ་རྡོ་ནག་མགོན་པོ་སོར་བཞི་ཙམ་བྱས་པ་དེ་དང་། ས་པཎ་གྱི་སྐུ་བརྙན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་གྱང་རོའི་སྟེང་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་དགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་བྱིན་ཅན་དེ་ཉིད་དང་། གུ་རུ་དང་། ས་པཎ། མཁའ་སྤྱོད་མ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ནད་དང་ནད་མེད་ཀྱི་རྩ་འཕར་བའི་གྲངས་བཅུ་གཉིས་
（དབུགས་རེར་ལན་ལྔ་རེ་འཕར་བའོ་）ཆེ་ཆུང་སྟོད་སྨད། དྲག་དལ་བྱིང་རྒྱས། སྡོད་འཐེན་ཐང་ལྷོད་བཅས་མེད་པར་འཕར་བ་ནད་མེད། བཟློག་པར་ནད་ཡོད་ཅེས་སོ།།
ཡུལ་གོར་སྐད།
ཡུལ་གོར་སྐད་(ཡུལ་གོར་སྐད་:ئۇيغۇرچە)ནི་ཞིན་ཅང་ཡུལ་གོར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌།
དོན་ཚན་དང་པོ།
དཔལ་ལྡན་འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་
དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དམག་ཟོར་མ། 《ལྷ་མོ་མེ་ལྕེ་འབར་བའི་རྒྱུད་》ལས་གསུངས་པའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སྐུའི་རྣམ་འགྱུར་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན།  འདིའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་སོགས་《རིན་འབྱུང་བརྒྱ་རྩ་དང་སྒྲུབ་ཐབས་བརྒྱ་རྩའི་ལྷ་སྐུའི་སྣང་བརྙན་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་》ཤིང་དཔར་ལ་གཟིགས། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
གྲུབ་རྒྱལ་དགོན
གྲུབ་རྒྱལ་དགོན་ནས་སྤྱི་ལེ་བཞི་ཙམ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་པ་ཚབ་ཅེས་པའི་ཡུལ་དུ་སོང་ན་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་འཕགས་ཡུལ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་བུ་སློབ་པ་ཚབ་ལོ་ཙཱ་བ་ཉི་མ་གྲགས་པས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རང་སྒྲོལ་གྱི་སྒྲུབ་གྲྭ་ཕོ་མོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱོན་པ་དང་། དགོན་དེའི་ལྟག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་ལྔ་ཡོད་པའི་ཤར་ནས་རྩིས་པའི་མཆོད་རྟེན་དང་པོའི་ནང་ཤ་ར་བའི་ཕྱག་རྗེས་དང་། ལྔ་པའི་ནང་པ་ཚབ་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་ཞེས་གསུངས། རྭ་སྒྲེང་རྒྱལ་ཐོག་སྐབས་ལའང་ཉམས་གསོ་གནང་། སྔོན་བཙུན་མ་ཉི་ཤུ་སྐོར་གྱིས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་ཕྱག་བཞེད་མཛད་པ་རེད། ད་ལྟ་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་ནང་རྟེན་གཙོ་ཇོ་བོ་གངས་ཅན་གཙོ་རྒྱལ་མ་སོགས་འཇིམ་གྱི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེའི་རྒྱབ་རིའི་ལྡེབས་སུ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་འབྱིབས་འདྲ་བའི་རྡོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་ནས་འཕུར་ཡོང་བའི་བྱ་རྒོད་ཅིག་ཐོག་མར་གྲོག་རིང་སྒང་དུ་བབས་རྩིས་བྱས་པ་དེ་ནས་ད་ལྟའི་གནས་དེར་བབས་པས་དགོན་དེ་ཆགས་ཞེས་གསུངས། པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་པ་དང་དགེ་བཤེས་ཤ་ར་བ། པོ་ཏོ་བ་བཅས་གསུམ་རྒྱ་གར་དུ་ཆོས་ཞུ་བར་ཕེབས་ཏེ་ཚུར་ཕེབས་པ་ན་སྐུ་ན་བགྲེས་པ་པ་ཚབ་གནས་དེར་བཞུགས། འབྲིང་བ་ཤ་ར་བ་ཤར་དགོན་བཏབ་ཏེ་དེར་བཞུགས། ཆུང་བ་པོ་ཏོ་བས་པོ་ཏོ་དགོན་བཏབ་ཅེས་གསུངས།
ནད་དང་རྩའི་ཡན་ལག་
ནད་དང་ལུས་པོའི་ཁྲག་རྩའི་ཡན་ལག་
དཔལ་ལྡན་འབྲས་དཀར་སྤུངས་པ་
བོད་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་སྟེ་གཤམ་དུ་བ་སྡེའི་ནང་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་ཟེར་བ་གཟིགས། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ནད་ཞྭ་
བོད་དུ་ནད་པའི་རིགས་ཀྱིས་གྱོན་པའི་ཞྭ་མོ་ཧོལ་སྨོའོ་ཙིའམ། ཧུའུ་སྨོའུ་ཙེ་ཟེར་བ།
ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་
སྨན་བཅོས་ལ་བརྟེན་ནས་བཅོས་ཐབས་མེད་པའི་ནད་ཡམས་དང། ཞིང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད་ལ་གནོད་འཚེ་ཕོག་པའི་མུ་གེ། སྡེ་ཁག་ཕན་ཚུན་དབར་མི་མཐུན་པའི་དམག་འཁྲུག་དང་རྩོད་གླེང།
དཔལ་ལྡན་ནྰ་རོ་ཏ་པ་རྣམ་སྤྲུལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
（འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོ）དཔལ་ལྡན་ནྰ་རོ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་འབྱུང་ཕལ་ཆེ་བའི་འགོར་ཡོད་ཅིང། འབྲུག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་ཕམ་པདྨ་དཀར་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་《བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པད་ཚལ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད》དང། རྩིས་དང་སྙན་ངག་ སྔགས་ཀྱི་སྐོར་བཅས་བརྩམས་ཆོས་པོད་བཅུ་བཞི་གནམ་འབྲུག་དགོན་དུ་ཡོད།  དེའི་སྐུ་སྐྱེ་དཔག་བསམ་དབང་པོ་སོགས་བྱུང་བར་བཤད་པ་ཙམ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཆ་མ་ངེས། 《མི་དབང་རྟོགསབརྗོད་》ནང་མཚན་གསལ་བ་དེ་འབྲུག་པ་སྐུ་ཕྲེང་གསུང་པ་མི་ཕམ་དབང་པོ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་བརྟག། །
ཀྲོང་སྐད།
ཀྲོང་སྐད་(ཀྲོང་:Vahcuengh/Vaьcueŋь)ནི་ཀོའོང་ཤི་ཀྲོང་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
ནད་ཡན་ལག་བརྒྱད་
ལུས་ནད་དང། བྱས་ནད། མོ་ནད། གདོན་ནད། མཚོན་ནད། དུག་ནད། རྒས་ནད། རོ་ཙའི་ནད་དེ་བརྒྱད།
ནད་མེད་པར་སྒྲུབ་ཚུལ་གསུམ་
བསླབ་པའི་གཞི་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་ཉེས་བྱས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་ལས། འགྲེང་བཞིན་པ་དང་ཆུ་དང་རྩ་སྔོན་ནང།། བཤང་གཅི་མི་འདོར་ཆུ་ལ་མཆིལ་སྣབས་དང།། སྐྱུག་པ་སོགས་ཀྱང་འདོར་བ་མི་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།།
ཀྲོང་སྐད།
༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌།
དོན་ཚན་དང་པོ།
དཔལ་ལྡན་ནྰ་རོ་ཏ་པ་རྣམ་སྤྲུལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
བོན་ལུགས་དང་འབྲེལ་པའི་འཕྲེང་བའི་སྐོར་
བོན་ལུགས་དང་འབྲེལ་ཏེ་འཕྲེང་བའི་སྐོར་ལ་གསར་དུ་དཔྱད་པ།
ཧུད་མི།
ཧུད་མི་ནི་ཉིང་ཤ་ཧུའི་རིགས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་མི་རེད།
སྲིད་སྐྱོང་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་།
༼སྲིད་སྐྱོང་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་༽ལ་བམ་པོ་༢༩༤ཡོད་ཅིང་། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་༤༠༣ལོ་ནས་སྤྱི་ལོ་༩༥༩ལོའི་བར་གྱི་བགྲང་བྱ་༡༣༦༢རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་བྲིས་ཡོད། ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དམག་འཁྲུག་སྐོར་ཡིན་པས། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱི་འགལ་འབྲེལ་དང་རྒྱལ་ཕམ་བྱུང་ཚུལ་དེ་ལས་ཕྱི་རབས་པ་ལ་ལོ་རྒྱུས་བླང་དོར་གྱི་བསླབ་བྱ་གནང་ཡོད།
ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་བཏང་བར་ངོ་རྒོལ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས
༄༢༠༢༡ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་༢༩ཉིན་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་ཉེར་བརྒྱད་པའི་ཐོག《ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་བཏང་བར་ངོ་རྒོལ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས》(中華人民共和國反食品浪費法)གྲོས་འཆམ་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱང་བྱས་པ་རེད།
བཅའ་ཁྲིམས་དེ་བཏོན་དོན་ནི་བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་མི་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲུ་རིགས་བདེ་འཇགས་འགན་ལེན་བྱེད་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་པོ་དར་སྤེལ་གཏོང་བ། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བའི་རིན་ཐང་ལྟ་བ་ལག་ལེན་བསྟར་བ། ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ། དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རེད།
རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐབས་མང་མཉམ་སྤྱོད་དང་། གནད་སྨིན་ཇུས་བསྟར། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དོ་དམ། སྤྱི་ཚོགས་མཉམ་བཅོས་བཅས་ཀྱི་རྩ་དོན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ལག་རྩལ་ཐད་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་དང་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་བྱ་ཐབས་སྤྱད་དེ། བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་བཏང་རིགས་སྔོན་འགོག་དང་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཡ་རབས་དང་། སྐྱོན་བྲལ། ཐོན་ཁུངས་གྲོན་ཆུང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་དར་སྤེལ་ག་ཏོང་རྒྱུ་དང་དེ་བཞིན་སྟབས་བདེ་འོས་འཚམ་དང་ལྗང་མདོག་ཐཱན་ཉུང་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་དར་སྤེལ་གཏོང་རྒྱུ་རེད།
བཟའ་བཏུང་ཞབས་ཞུ་གཉེར་སྐྱོང་པས་གཤམ་གསལ་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་དེ་བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་བཏང་རིགས་སྔོན་འགོག་དགོས་པ་སྟེ། གཅིག་ནས་བཟའ་བཅའ་ཉོ་སྒྲུབ་དང་། གསོག་ཉར། ལས་སྣོན་བཅས་ཀྱི་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པ་དང་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ཁར། ཞབས་ཞུ་བའི་ལས་སྒོ་གསོ་སྦྱོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་འབྲུ་རིགས་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་འཕྲོ་བརླག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གསོ་སྦྱོང་གི་ནང་དོན་ནང་དུ་འཇུག་དགོས་པ་དང་། གཉིས་ནས་རང་འགུལ་ངང་འཛད་སྤྱོད་པར་བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་མི་གཏོང་རྒྱུའི་དྲན་སྐུལ་བྱས་ཏེ། མངོན་གསལ་དོད་སར་བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་བཏང་བར་ངོ་རྒོལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་སྦྱོར་བའམ་ཡང་ན་སྒྲིག་གཤོམ་བྱེད་པ། ཡང་ན་ཞབས་ཞུ་བས་གསལ་བཤད་བྱས་ནས་འཛད་སྤྱོད་པར་བཟའ་བཅའ་འོས་འཚམ་མངགས་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་དགོས་པ། གསུམ་ནས་བཟའ་བཏུང་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་སྟེ། ཚད་གཞི་ལྟར་བཟའ་བཅའ་བཟོ་སྟངས་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་གྲངས་འབོར་དང་གྲངས་ཚད་གཏན་འཁེལ་ལུགས་མཐུན་བྱས་ནས་བཟའ་བཅའ་ཉུང་བ་སོགས་ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བ་གདམ་ག་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བྱེད་དགོས་པ། བཞི་ནས་མི་མང་པོས་བཟའ་བཏུང་བྱེད་པར་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་དགོས་རིགས་ལ། བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་མི་གཏོང་རྒྱུའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་ཏེ་ཚལ་ཐོ་ཇུས་འགོད་བྱས་ནས་ཁ་ལག་ཟ་མཁན་མི་གྲངས་གཞིར་བཟུང་ཚལ་སྣ་དང་བཟའ་བཅའ་གཙོ་བོ་བཀོད་སྒྲིག་ལུགས་མཐུན་བྱེད་དགོས་པ། ལྔ་ནས་རང་འདེམས་བཟའ་བཏུང་བྱེད་པར་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་དགོས་རིགས་ལ། འཛད་སྤྱོད་སྒྲིག་སྲོལ་དང་བཟའ་བཅའ་འཕྲོ་བརླག་མི་གཏོང་རྒྱུ་མེད་པའི་རེ་བ་རང་འགུལ་ངང་བརྗོད་པ་དང་། ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བའི་ཟ་སྣོད་འཐུང་ཆས་མཁོ་འདོན་བྱེད་པ། འཛད་སྤྱོད་པར་བཟའ་བཅའ་འོས་འཚམ་ལེན་རྒྱུའི་དྲན་སྐུལ་བྱེད་པ་བཅས་བྱེད་དགོས་པ། བཟའ་བཏུང་ཞབས་ཞུ་གཉེར་སྐྱོང་པས་འཛད་སྤྱོད་པར་ཚད་ལས་བརྒལ་ནས་མངགས་རྒྱུའི་འཇམ་ཁྲིད་བློ་འགུག་བྱས་མི་ཆོག
གཞན་ཡང་ང་ཚོ་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་གཉེར་སྐྱོང་པས་ཡུལ་སྐོར་བར་ཡ་རབས་ཚུལ་ལྡན་ངང་བཟའ་བཏུང་བྱ་རྒྱུའི་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་དགོས། སྒོ་རྩིས་ཚོང་ཁང་དང་ཚོང་ར་སོགས་བཟའ་བཅའ་གཉེར་སྐྱོང་པས་རང་གིས་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཟས་རིགས་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་ཤིང་། སྤུས་ཚད་འགན་སྲུང་དུས་ཚོད་ཐིམ་ཉེར་ཡོད་པའི་བཟའ་བཅར་རིགས་དབྱེ་དོ་དམ་བྱས་ཏེ། དམིགས་བསལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་འགོད་པའམ་ཡང་ན་གཅིག་སྡུད་ཀྱིས་བཤམས་ནས་ཚོང་དགོས། མནའ་མ་བསུ་ལེན་དང་གཤིན་པོ་དུར་སྐྱེལ་དང་། གྲོགས་པོ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་འདུ་འཛོམས། ཚོང་དོན་བྱེད་སྒོ་སོགས་སུ་བཟའ་བཅའ་དགོས་པའི་རིགས། སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་མཁན་དང་བྱེད་སྒོར་ཞུགས་མཁན་གྱིས་བཟའ་བཅའ་གྲ་སྒྲིག་འོས་འཚམ་དང་སྔོན་མངགས་བྱས་ཏེ་ཡ་རབས་ཚུན་ལྡན་ངང་བཟའ་བཏུང་བྱེད་དགོས།
འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསངས།
བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་གར་ལྷ་ས་བ་ཚོས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསངས་ཟེར་མཁན་ལྷ་གསོལ་ཡག་གི་དུས་ཆེན་བཏང་གི་རེད། ཉི་མ་དེར་གཟབ་སྤྲོས་བཏང་ནས་བསངས་བཏང་པ་དང་། གླིང་གའི་ནང་ལ་གུར་བརྒྱབ། ཆང་བཏུངས་། ཁ་ལག་རྒྱས་པོ་ཞེ་དྲགས་བཟས་བྱས་གཞས་རྣམ་ཐར་བཏང་བྱས་བསྡད་ཀྱི་རེད།
མིང་འབྱུང་ཚུལ།
མཆོད་པ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་པའི་མཛད་སྒོ་དེ་ནི་མི་ལོ་སྟོང་གི་གོང་སྟེ། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་སྐུ་དུས་སུ། དཔལ་བསམ་ཡས་ལུགས་གསུམ་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ཁང་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ནས། སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་ཡོངས་ཀྱིས་དེ་ཕྱིར་དགའ་སྟོན་རྒྱ་ཆེ་གཟབ་རྒྱས་གནང་བ་དང་འབྲེལ། གུ་རུ་པད་མ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ལྷ་སྲིན་གདུག་པ་ཅན་དམ་ལ་བཏགས་པའི་དུས་དང་བསྟུན་ནས། འཛམ་བུ་གླིང་གི་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་ཀླུ་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ཀུན་ལ་བསང་གི་བརྔན་པའི་དུས་བཟང་དེར། འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་ཞེས་སུ་གྲགས།
ལོ་རྒྱུས།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་དྲངས།