cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
རབ་འབྱམས་པ།
གོང་དུ་རབ་ཏུ་འབྱམས་ཀླས་པའི་མཚན་གི་མེ་ཏོག་ཅེས་པར་གཟིགས།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཧུའུ་པེ་ཞིང་ཆེན།
ཧུའུ་པེ་(རྐྱ་མི་:湖北)ནི་ཀྲུང་གོའི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།
ཁ་དཀར་རྐྱང་ཆུང༌།
ཁ་དཀར་རྐྱང་ཆུང༌།
རྐྱང་གི་མིང༌། རི་དྭགས་རྐྱང་གི་ཁ་འགྲམ་གྱི་སྤུ་ཁ་དཀར་པོ་ཡོད་པས་ན་ཁ་དཀར་རྐྱང་ཆུང་ཞེས་ཟེར།
བྱང་སྣེའི་སྐྱར་རྟ།
བྱང་སྣེའི་སྐྱར་རྟ་ནི་བྱ་རིགས་གཅིག་རེད།
ཁ་དཀར་རྐྱང་ཆུང༌།
ཁ་དཀར་རྐྱང་ཆུང༌།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
བྱང་སྣེའི་སྐྱར་རྟ།
གསལ་བཤད།
རེད
ཁ་སྐོང་གི་སྦྱིན་སྲེག་
ཁ་སྐོང་གི་སྦྱིན་སྲེག
ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་གང་ཡིན་ཀྱང་ཡི་དམ་སོ་སོའི་ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་ལ་སྔགས་གྲངས་ལོངས་རྗེས་སྔགས་མ་དག་པ་དང་ཆོ་ག་ཆད་ལྷག་སོང་བའི་ཉེས་པ་དག་བྱེད་དུ་ཁ་སྐོང་གི་སྦྱིན་སྲེག་འབུལ་དགོས་པ་དེ་ཡིན།
རབ་འབྱམས།
རབ་འབྱམས་ནི་གྲངས་གནས་མཐོ་བ་ཞིག་སྟེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་རྒྱུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང། དེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་རབ་འབྱམས་རྒྱ་མཚོའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས། རབ་འབྱམས་དེ་ལའང་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཆེ་ཆུང་གསུམ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་པའི་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མངོན་པ་མཛོད་ལས། གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་དང་། རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷ་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་མོ། །མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་དང་། ཉི་ཟླ་རྒྱུ་སྐར། རི་རབ། འདོད་ལྷ་དྲུག་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་སྟོང་དང་པོ་སྟེ། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་ཟེར་ཞིང་སྟོང་དང་པོའི་འཇིག་རྟེན་དེ་འདྲ་བ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་དང་། སྟོང་གཉིས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་འདྲ་བ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་ནི་རབ་འབྱམས་ཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ལུའུ་བུ་ཝི་ཕོ་བྲང་།
ལུའུ་བུ་ཝི་ཕོ་བྲང་(ཧྥ་རན་སེའི་སྐད།: Musée du Louvre)ནི་ཕ་རི་སི་ཡི་སེ་ན་གཙང་པོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཡོད། སྔོན་ཆན་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་སྒྱུ་རྩལ་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་། ཧྥ་རན་སི་ཡི་རྒྱལ་རབས་རིམ་བྱུང་གི་རྒྱལ་པོ་ཚོས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་སོ་སོ་ནས་འཚོལ་སྡུད་བྱས་འོངས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་དཀོན་ནོར་མང་པོ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡིན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཚོས་ཡིད་སྨོན་བྱེད་ས་ཡང་ཡིན​། ལུའུ་བུ་ཝི་ཕོ་བྲང་དུ་རྩ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ནོར་བུ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་ཏ་ཧྥུན་ཆི་ཡི་༼མོ་ན་ལི་ས་༽དང་ཀེ་རེ་སི་རྙིང་མའི་རྡོ་སྐུ་༼མུས་ལའོ་ཡི་ཝེ་ན་སི༽། ༼རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་མོའི་སྐུ་བརྙན་༽ཞེས་པ་གསུམ་ཡིན​།
ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན།
ཀོང་ཏུང་(རྐྱ་མི་:广东)ནི་ཀྲུང་གོའི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།
༡༨༤༢ལོ།
༡༨༤༢ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
མར་ཁུའུ་སེ་ཨའུ་རེ་ལིའུ་སེ།
མར་ཁུའུ་སེ་ཨུ་རེ་ལུའུ་(ལ་ཏིན​་སྐད།: Marcus Aurelius Antoninus Augustus)ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གོང་མ་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར། མཚན་ཉིད་སྨྲ་བ་མཆོག་ཏུ་གྲགས། རོམ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་ཟིན་ནས་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་གསང་བར་གཙོ་བོར་གཟིགས། ཞེས་པ་ལྟར། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༢༡ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་༢༦ཉིན་འཁྲུངས་པ་དང་སྤྱི་ལོ་༡༨༠ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པའི་ཚེས་༡༧ཉིན་ཚེ་ལས་འདས་པ་རེད། ཁོང་ནི་སྤྱི་༡༦༡ལོ་ནས་༡༨༠ལོའི་བར་རོམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་རེད། དེ་མ་ཟད་ཁོང་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཁས་པ་ཡིན་པ་དང། ཁོང་གིས་མཛད་པའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཡིན་ལ་དེས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ཆེས་རེད།
ཟླ་༦ཚེས་༢༢ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༢༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༧༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༩༢ཡོད།
ཧའེ་ནན་ཞིང་ཆེན།
ཧེ་ནན་ཏེ། རྒྱ་ཡིག་ཏུ། 海南 ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།
ཟླ་༦ཚེས་༢༣ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༢༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༧༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༩༡ཡོད།
ཟླ་༦ཚེས་༢༤ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༢༤ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༧༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༩༠ཡོད།
༡༨༤༡ལོ།
༡༨༤༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཀྲུའུ་ཀོ་ལིའང་།
ཀྲུའུ་ཀོ་ལིའང་་(༡༨༡-༢༣༤)(རྒྱ་སྐད།: 诸葛亮)གི་མིང་གཞན་ལ་ཁུང་མིང་ཟེར་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་སྐབས་སུ་ཧུའུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བློན་ཆེན་ཡིན། ལོ་ན་གཞིན་དུས་ནན་དབྱང་ལུང་ཀྲུང་དུ་དཔོན་བྱོལ་དབེན་བཞུགས་གནང་། ལིའུ་པེ་ཐེངས་གསུམ་ལ་ཁོང་གི་རྩྭ་སྤྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་རོགས་རམ་གནང་བའི་རེ་བ་ཞུས། ཁོང་གིས་ལིའུ་པེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བཙན་གྱིས་བཟུང་སྟེ་གནམ་འོག་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇུས་ཤིག་བསྩལ། ལིའུ་པེ་འདས་རྗེས་ཁོང་གིས་དགུང་ལོ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་སྲས་ལ་རམ་འདེགས་མཛད་དེ་ཐེངས་དྲུག་ལ་ཆི་ཧྲན་རི་བོ་བརྒལ་ནས་ཝེ་ལ་གཡུལ་བཏེགས། མཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཡུལ་སར་ཞི་བར་གཞོལ།
ཁ་སྐོང་གི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་
ཁ་སྐོང་གི་ཆོས་བཅུ་གསུམ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁ་སྐོང་ངགེ་འདུན་
ཁ་སྐོང་ངགེ་འདུན།
བསྒྲུབ་བྱ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞུ་མཁན་ལོ་ཚད་ལོན་པ་རྣམས་སྡོམ་པ་ཞུ་སྐབས་ལས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་དུ་ཕེབས་མཁན་དགེ་སློང་ལྔ་ལས་མི་ཉུང་བ་འཚོགས་དགོས་ཤིང༌། དེ་རྣམས་ཀྱང་གཤམ་གསལ་གྱི་འོས་ཆོས་བཅོ་ལྔ་ཚང་དགོས་པ་སྟེ། ༡སྤྱོད་ལམ་འགྲེང་ནས་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ། ༢གང་ལ་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། ༣་འདུན་པ་ཕུལ་བ་མ་ཡིན་པ། ༤ཕམ་པ་བྱུང་སྟེ་བསླབ་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་པ། ༥བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པ། ༦མཚམས་མེད་ལྔ་གང་རུང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ། ༧སྡིག་ལྟ་ཅན་མ་ཡིན་པ། ༨ས་གཞན་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་པ། ༩ཐ་དད་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ། ༡༠བསླབ་པ་འཁྲུལ་བ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་བཅས་《འདུལ་བ་ལུང་གའི》ནས་གསུངས་པ་བཅུ་དང༌། ༡༡མཚམས་གཞན་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་པ། ༡༢མཚན་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ། ༡༣དཀོན་མཆོག་གཞན་མ་ཡིན་པ་བཅས《ལུང་ཞུ་བ》ནས་གསུངས་པ་གསུམ། ༡༤ལུས་ཐ་མལ་དུ་གནས་པ། ༡༥ཐ་སྙད་གསུམ་དང་ལྡན་པ(སྨྲ་ཤེས་པ། དོན་གོ་བ། ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ)གཉིས་ནི་མདོར་བསྡུས་སྦྱར་བ་བཅས་བཅོ་ལྔ་ཡོད། དེ་སྐོར་འདུལ་བའི་འགྲེལ་པ་ཁག་གི་ནང་རང་རང་སོ་སོའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཞིབ་ཕྲ་གསུངས་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རབ་འབྱམས་པ་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན།
(མཁན་པོ་ནོ་མོན་ཧན）རྗེ་འདི་སོག་པོའི་ཡུལ་དུ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཕེབས་སྐབས་དགེ་སློང་གྲགས་པ་ཚེ་རིང་གི་མདུན་དུ་དགེ་བསྙེན་བསྒྲུབས། མཚན་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་ཁུ་རེ་དགོན་པར་ཆོས་ཞུགས་མཛད་དེ་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔར་གསན་བསམ་གནང་། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་ལ་རྗེ་ངག་དབང་མཁས་གྲུབ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་སྦྲེལ་བར་མནོས། མཚན་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་ཞེས་བསྩལ། སྐུ་ནར་སོན་པ་ན་དབུས་གཙང་དགོན་ཁག་རྣམས་མཇལ་བ་དང་སྦྲགས་རྒྱལ་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དང། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ། ཁྲི་བྱང་ཆུབ་འཕེལ་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཅུ་ཕྲག་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་པར་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་དྲུང་དུ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས། སོག་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་རྗེས་ཁུ་རེ་དགོན་པའི་མཁན་ཁྲིར་ཕེབས། གོང་མས་ཁུ་རེ་མཁན་པོ་ནོ་མོན་ཧན་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་སྩལ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་སུ་ཕེབས་སྐབས་ཀྱང་ལེགས་བཤད་ཕྱག་རྩོམ་གནང་། བཀའ་རྩོམ་ལ་མཚོན་ན། བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་རྒྱལ་ཁང་རྩེ་རྗེ་བློ་བཟང་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་། བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་སྔོན་འགྲོའི་རྣམ་གཞག བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་བཞེས་མན་ངག་བདུད་རྩི། ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག ཆོས་སྐྱོང་དྲེགས་ལྕམ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏོར་སྒྲུབ་བྱེད་ཚུལ། སྒྲོལ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གསལ་བྱེད་ལོ་རྒྱུས་གསེར་ཕྲེང་། སྙན་ངག་མེ་ལོང་གི་ཟིན་བྲིས་ཐོ་གསལ་འདེབས་སོགས་མང་དུ་མཛད། སྐུ་གཤེགས་པའི་ལོ་དུས་མ་རྙེད།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀུད་ཀྲོའུ་ཞིང་ཆེན།
ཀུད་ཀྲོའུ་(རྐྱ་མི་:贵州)ནི་ཀྲུང་གོའི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།
ཟླ་༦ཚེས་༢༥ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༢༥ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༧༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༨༩ཡོད།
སིལ་སྙན་
སིལ་སྙན་ནི།ཁ་སྦྱོར་ལས།སིལ་སྙན་ཡང་དག་སྦྱོར་མཚན་ཉིད།བཤད་པར་བྱ་ཡི་ལྷ་མོ་ཉོན།ཞེས་དང་།ལྷ་ཡི་སིལ་སྙན་དམ་པ་འདི།ཞེས་དང་།རོལ་མོ་སིལ་སྙན་ཕན་གདུགས་དང་།སོགས་གསུངས་ཤིང་རྒྱུད་རྒྱ་གཞུང་གང་ནས་ཀྱང་བསྟན་ལ་ཁུངས་ཆེ་བ་ཡིན་ཀྱང་མཚན་ཉིད་སོགས་ཞིབ་པར་ནི་བཤད་པ་ཆེར་མ་མཐོང་ཡང་བྱུང་ཁུངས་ཐོག་མར་ལྷ་ཡུལ་དུ་དར་ལ།  རང་ཅག་གི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་དང་མཉམ་དུ་མི་ཡི་ཡུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཁ་ཅིག་བཤད་པ་དང་།ཡང་སྔོན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་འགའ་ན་སྲས་དང་བཙུན་མོ་བཅས་པ་གླིང་བུ་སིལ་སྙན་འཇང་སོགས་ནས་བྱུང་བའི་སྤུས་དག་པའི་གྲས་ནི་རོལ་མོ་གཞན་དང་མི་འདྲ་ཞིང་འཇམ་ལ་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པས་དཀྲོལ་ན་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་དགྱེས་པ་སྐོང་ཞིང་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་རྫོགས་པ་དང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ཞི་བར་ནུས་ཤིང་།དཀྲོལ་ཐབས་ལའང་པད་སྐོར་མ་དང་།མེ་ཏོག་སིལ་མ་སོགས་གྲྭ་ས་ཁུངས་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་སྲོལ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་ནི་གནད་དམ་པའོ།   །
དཀྲོལ་བའི་རོལ་ཆས་ཤིག༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་དྲངས།༽
ཁ་སྐྱོན་
ཁ་སྐྱོན།
ཚིག་ངན་ནམ། དམའ་འབེབས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁ་སྐོང་དུ་འོས་པ་
ཁ་སྐོང་དུ་འོས་པ།
ཁ་སྐོང་དགེ་འདུན་ཞེས་པར་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སིལ་བུར་གྲོལ་བ་
ལྷུག་མར་འཕྱང་བའི་དོན་། དཔེར་ན་མགོ་བོའི་སྐྲ་རྣམས་མང་ཆེ་བ་ལྷས་མར་བསླས་ནས་མགོ་རྒྱན་དང་མཉམ་དུ་སྤྱི་བོར་བཅིངས་པའི་ལྷག་མ་རྒྱབ་ཕྱོགས་ནས་སྐེད་པའི་བར་དུ་འཕྱང་བ་སྟེ་། བོད་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་མ་ཐོབ་གོང་བོད་རིགས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲ་ལྕང་ལོར་ལྷས་པ་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུག་མར་འཕྱང་བ་ལྟ་བུ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
གནམ་མཚོ
མཚན་རྒྱས་པར་གནམ་ཨ་སྔོན་ཐང་ལ་ལྷུང་འདྲ་ནི། བྱང་གི་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ་ཡིན་ཞེས་ཞུ། ད་ལྟའི་འདམ་གཞུང་རྫོང་གི་བྱང་ངོས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ལ་རྒན་ལ་ཞེས་པ་བརྒྱབ་སྟེ་སྤྱི་ལེ་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་གནམ་མཚོར་སླེབས། མཚོ་དེ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཁོངས་གྱི་ཚྭ་མེད་མཚེའུ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་དང་། མཚོ་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་༡༩༢༠ཙམ་ཡོད་པ་དང་། བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་འདམ་གཞུང་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དེ་འཕྲོས་དཔལ་མགོན་རྫོང་ཁོངས་ཡིན། མཚོ་ངོས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ་༤༡༡༨ཡིན། གནམ་མཚོ་ནི། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་འདབས་སམ་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད་པས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་བཙུན་མོ་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་རྡོ་རྗེ་ཀུན་གྲགས་མ་ཞེས་ཞུ་བ་དེ་ཡིན་གསུངས་ལ་མཚོའི་དབྱིབས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ཀུན་གྲགས་པའི་བཞུགས་སྟབས་ལྟར་ཡོད། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་ནི་སྲིད་པའི་ལྷ་ཆེན་འོལ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་སྲས་ཡིན་ཅིང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སོགས་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་སྲིད་པའི་ལྷ་དགུའི་གྲས་ཡིན། ཐང་ལྷའི་བཙུན་མོ་གནམ་མཚོ་སྟེ་བསྟན་མ་རྡོ་རྗེ་ཀུན་གྲགས་མ་སོགས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེས་དམ་འདོགས་གནང་བའི་བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་ཡིན། གཞནཡང་“གྲགས་པའི་མཚོ་ཆེན་བཞི་ལ་ཕྱག་རྗེས་བཞགཿ”ཅེས་པའི་གཅིག་ནི་གནམ་མཚོ་ཡིན་ལ། པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་ལྗོངས་འདིར་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གནས་ཏེ། སྐུའི་གནས་མཆོག་གངས་དཀར་ཏི་སི་དང་། གསུང་གི་གནས་མཆོག་གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ（ལ་ལར་ལ་ཕྱི་གངས་ཀྱང་གསུངས་）ཐུགས་ཀྱི་གནས་མཆོག་ཙཱ་རི་ཊ་ཞེས་གྲགས་པ་ལས་གསུང་གི་གནས་གནམ་མཚོ་ལའང་སྐུ་ཡི་གནས་མཆོག་བཀྲ་ཤིས་དོ་བ་ཆེ་དང་། གསུང་གི་[page 158] གནས་མཆོག་བྱ་དོ་ནམ་མཁའ་དོ། ཐུགས་ཀྱི་གནས་མཆོག་མ་ཆགས་སེ་མོ་དོ་བཅས་ཚང་ནས་ཡོད་གསུང་། གཙོ་བོ་ཤར་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་དོ་ནི་མཚོ་སྒོ་ཡིན་ཞེས་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རི་འབུར་གཉིས་ཆགས་ཡོད་པ་དང་ཤར་ཀྱི་རི་འབུར་ནི་ཁྲོ་བོ་ཁྲག་འཐུང་བཅུ་གཉིས་དང་། ནུབ་ཀྱི་རི་འབུར་ནི་ཞི་བ་བདུན་བཅུ་རྩ་ལྔ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་བྲག་རི་ཀ་བ་ལྟར་ཀེར་རེར་ལངས་ཡོད་པ་ནི། བསྟན་མའི་སྒོ་སྲུང་ཡིན་ཞེས་དབུས་སུ་གུ་རུའི་སྒྲུབ་ཕུག་ནང་གུ་རུའི་སྐུ་བརྙན་དང་། དེ་ནས་གཡས་སྐོར་དུ་འགྲོ་དུས་ནུབ་ཏུ་ཆུ་སྒོ་སྟེ་དེར་ཁ་དང་ལག་པ་ཁྲུ་བ། དེ་ནས་གུ་རུ་དང་། མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ། སྟག་ལུང་མ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཕུག རྒ་ལོའི་གཟིམས་ཕུག མགོན་པོ་ཕུག སྒྲོལ་མ་ཕུག ཨོ་རྒྱན་ཕུག བཀའ་ཐང་ཕུག ཞབས་དྲུང་ཕུག བར་དོའི་ཕྲང་ལ་སོགས་པ་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ཕུག་པ་དང་རང་བྱོན་མང་པོ། གཞན་ཡང་མཚོ་དེའི་ལྷོ་ལ་གུར་ཆུང་དགོན་པ། ནུབ་ལ་དོ་རྒྱ་དགོན་པ། བྱང་ལ་བྱ་དོ་དགོན་པ། ཤར་ལ་བཀྲ་ཤིས་དོ་བོ་ཆེ་བཅས་མཚོ་སྒོ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་མཐའ་འཁོར་དུ་ཡོད། ལུག་ལོའི་འཁོར་ཆེན་ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་གནས་སོ་སོར་གནས་ལོ་ཞེས་གནས་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལོ་དེ་གནས་ལོར་རྩིས་སྟབས་གངས་དཀར་ཏི་སི་རྟ་ལོ་དང་། གནམ་མཚོ་ལུག་ལོ། ཙཱ་རི་སྤྲེལ་ལོ་བཅས་ཡིན། གནམ་མཚོའི་སྐོར་ཆེན་སྐབས་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་རི་བོ་དང་མཚོ་གཉིས་ཀ་བསྐོར་དགོས་པས་རྐང་ཐང་མར་ཉིན་༡༥-༢༥ཙམ་འགོར། མཚོ་གཅིག་པོ་བསྐོར་ན་རྐང་ཐང་གྱི་ཉིན་7-9བར་འགོར། སྐོར་དུས་ནི་ནམ་སྐོར་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་མི་ཚོགས་མང་ཤོས་ནི་བོད་ཟླ་བཞི་པ་དང་ལྔ་པར་ཡིན། སེ་མོ་དོ་མཚོ་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་སྟབས་དབྱར་དུས་མཇལ་བར་བསྐྱོད་མི་ཐུབ་པ་ལས། གཞན་རྣམས་མཇལ་ཐུབ་ལ་གནས་ལོར་བསྐོར་ན་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་སོགས་གསུངས་སོ།
ཁ་འཁྱར།
ཁ་འཁྱར།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སུ་ལྦ་རྞ་
འདི་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དེ་གསེར་གྱི་དོན་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
[[Category:དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་
ཟླ་༦ཚེས་༢༦ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༢༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༧༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༨༨ཡོད།
རྡོ་རྗེ་ཆང་།
རྡོ་རྗེ་འཆང་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱངས་ཀྱི་ལྷ་གཅིག་རེད།
ལོ་རྒྱུས།
ལོངས་སྐུའི་རྣམ་པ་ཅན་གི་སངས་རྒྱས། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་གྲགས།
སེ་ར་དགོན།
༄༅།། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་གཅིག་གི་མིང་ལ་སེ་ར་ཟེར་གྱི་རེད། དེ་ནི་ལྷ་སའི་བྱང་ངོས་ཀྱི་རིའི་གཤམ་ལ་ཡོད་པ་དང་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་ནས་སེ་རྭ་དགོན་པ་བར་དུ་མོ་ཊའི་ནང་ལ་ཕྱིན་ན་སྐར་མ་བཅོ་ལྔ་ཙ་ལ་སླེབས་ཀྱི་རེད། དགོན་པ་དེ་བཞངས་མཁན་གྱི་མཚན་ལ་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེ་ཤྰཀྱ་ཡེ་ཤེས་ཞུ་གི་རེད། སེ་རྭ་དགོན་པ་ལ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་རེད་ཟེ་ཟེར་གྱི་ཡོད་རེད་དེ། ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་ནང་ལ་བདུན་སྟོང་ཙ་ཡོད་རེད། དགའ་ལྡན་དགོན་པ་ནི་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་སྟག་རྩེ་རྗོང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ལ་དབང་པོ་རི་ཟེར་ལཁན་རིའི་ལྡེབས་ལ་ཡོད་རེད། དགོན་པ་དེ་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་གཅིག་རེས། དེ་ནོ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་སྤྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་མེད་དགུ་ལ་ཕྱག་བཏབ་གནང་པ་རེད།
ཆོས་ལུགས།
སེ་ར་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
གངས་ཅན་ཁྱད་ནོར་དཔེ་ཚོགས་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ།
ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན།
ཧྲན་ཞི་(རྐྱ་མི་:山西)ནི་ཀྲུང་གོའི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།
ཁ་གང་མ་
ཁ་གང་མ།
ཁ་གདན་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་རྣམས་ཀྱི་མིང༌།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
རམས་ཕྱིས།
སྣག་བུམ།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཟླ་༦ཚེས་༢༧ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༢༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༧༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༨༧ཡོད།
རལ་ཁ།
སྟོད་གོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅིག༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སུ་ལྦརྣ་དི་པ་
(གསེར་གླིང་)དེང་སང་ཨིན་རྡུ་ཉི་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་ས་ཡ་ཅ་ཏའི་ནུབ་བྱང་ངོས་ཀྱི་སུམ་ཏར་(སུ་མན་ཏ་ལའམ་)ཟེར་བ་དེ་ཡིན་པར་མཁའ་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མཛད་པའི་《རྒྱ་གར་གནས་ཡིག་》ལས་གསལ་། དེ་ནི་སྔོན་དུས་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤས་བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ལོ་བཅུ་གཉིས་རིང་བསྟེན་ནས་ཆོས་གསན་སའི་ཡུལ་དེ་ཡིན་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རྐྱང་རག་དགོན
ད་ལྟའི་འདམ་གཞུང་རྫོང་ནས་སྤྱི་ལེ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་བྱང་ཤར་མཚམས་སུ་སོང་ན་གད་པའི་ལོགས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། རྐྱང་རག་ཅེས་པ་ནི། ཐོག་མར་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་རི་དེའི་ཕར་ཕྱོགས་སྤང་སྟེང་དུ་བཞུགས་སྟེ་ཆུ་བརྒྱུད་དུ་གསུང་གཏོར་གནང་སྐབས་དེ་དང་ཉེ་བར་རྐྱང་རག་པ་ཞིག་ཉལ་ནས་བསྡད་པས་བླ་མས་དེའི་སྟེང་དུ་གན་ལྡེ་བཀལ་གནང་བས་རྐྱང་དེས་གན་ལྡེ་འཁྱེར་ཏེ་ད་ལྟའི་དགོན་པ་ཆགས་ཡུལ་དུ་ཐིམ་པས་དེར་དགོན་དེ་ཕྱག་བཏབ་གནང་བ་དང་མཚན་ལ་རྐྱང་རག་དགོན་ཞེས་གསོལ་སྟབས་རྐྱང་རག་ཅེས་པ་དེ་ནས་བྱུང་། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་གནས་དེར་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཤིང་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་གནང་མཛད། དེ་རྗེས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱིས་སེར་སྔགས་གྲྭ་ཚང་བཞིན་གྱི་ཕྱག་བཞེད་གནང་། སྔོན་དགོན་དེར་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཤང་ཁྲག་གིས་བྲིས་གནང་བའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་བརྙན་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་བཟོ་འཇིམ་གྱི་ལྷ་མོའི་སྐུ་བརྙན་བརྐྱང་ཁྲུ་གང་ཙམ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མང་པོ་ཡོད། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་རྩིག་ཤུལ་དུ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་འདུ་ཁང་ནང་ལོ་གཅིག་ལ་ཞལ་འབྱེ་ཐེངས་གཅིག་ལས་མི་ཞུ་བའི་སྔོན་གྱི་ལྷ་མོའི་སྐུ་བརྙན་དེ་དང་། ཇོ་བོའི་སྐུ་བརྙན། འཇིམ་གྱི་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་སོགས་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
ལིའུ་པེ།
ལིའུ་པེ་(༡༦༡-༢༢༣)(རྒྱ་སྐད།: 刘备)ནི་ཧན་ནུབ་མའི་གོང་མའི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན་ཅིང་། ཁོང་ལ་སྣེ་འཛེ་ངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད་དུ་མངའ་བདག་བྱེད་པའི་བློ་སྤོབས་ལྡན་པར་མཟད། འཇོན་མི་སྡུད་ལེན་བྱེད་པའི་བློ་མིག་ལྡན། རྗེས་སུ་ཀྲུའུ་ཀོ་ལིའང་དང་ཀོན་ཡུས། ཀྲང་ཧྥེ། ཀྲའོ་ཡུན་བཅས་ཀྱི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་བབ་ངན་པ་ལས་ཐར་ཏེ་ས་ཕྱོགས་གཅིག་བདག་གིར་བཟུང་ནས་ཧྲུའུ་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས། དུས་ཕྱིའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གིས་ཤེས་ལྡན་པར་བརྩི་བཀུར་དང་འཇོན་མི་སྤྱོད་མཁས་པའི་མགོ་ཁྲིད་འཇོན་ཐང་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་དོ།
ཁ་གང་
ཁ་གང༌།
འཇལ་ཚད་ཀྱི་མིང་སྟེ། ༡དར་གོས་དང༌། རས་སོགས་ཞེང་ཚད་དང་དཀྱུས་ཚད་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་གཅིག་གི་མིང༌། ༢བོད་དངུལ་སྐར་མ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀའི་མིང་སྟེ། བོད་དངུལ་དེ་ནི་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ས་བྱ(༡༩༠༩)ལོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་རྒྱལ་ནང་ནས་བོད་ས་གནས་སུ་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་རྗེས་ལོ་དེར་བཏོན་པའི་བོད་དངུལ་ཞིག་གི་མིང་སྟེ། ༡༩༨༥ལོར་བློ་མཐུན་ཤའོ་ཧུས་ཡོན་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་བོད་ས་གནས་ཀྱི་དངུལ་ཊམ་ལོ་རྒྱུས་（西藏地方货币史）ཞེས་པའི་དཔར་རིས་ཨང་གྲངས༧ནས༨གཉིས་ལ་གཟིགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁ་གནྡྲའི་
ཁ་གནྡྲའི།
རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་མིང༌།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སུ་ར་
ཆང་གི་མིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རལ་གྲི་གླང་བྱ་ཕོ།
རྒྱལ་པོ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་མིང་།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན།
ཀན་སུའུ་(རྐྱ་མི་:甘肃)ནི་ཀྲུང་གོའི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།
cཔར་རིས་བར་འཁྱམས།
cddeedssa
༡༨༤༠ལོ།
༡༨༤༠ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཟླ་༦ཚེས་༢༨ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༢༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༧༩པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༨༦ཡོད།
ཀོང་ཙེ་གང་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སུ་ལུ་རྒྱུད་ཐང་
འདི་ཡང་མོན་གྱི་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཐང་ཞིག་གི་མིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཟླ་༦ཚེས་༢༩ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༢༩ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༨༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༨༥ཡོད།
སུག་པ་
ལག་པའམ་རྐང་པ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རབ་གསལ་བཙན་ཁང་།
རབ་གསལ་བཙན་ཁང་ནི། བར་སྐོར་གདུང་རྩེ་ཟུར་གྱི་ལྷོ་ངོས་ཀུན་བཟང་རྩེའི་ཤར་ངོས། མཚམས་ཁུང་དགོན་གྱི་ནུབ་ངོས་སུ་བཙན་ཁང་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། རབ་གསལ་ཞེས་པ་ནི། སྔོན་སྐྱིད་ཆུའི་ཆུ་རགས་ཀྱི་ཟེ་ལ་གནས་པའི་“རགས་ཟེ་”སྟེ་རྗེས་སུ་རབ་གསལ་ཞེས་པར་སྒྲ་འགྱུར་ཞེས་གསུང་། བཙན་ཁང་དེ་ནི་ཀླུ་བཙན་མཐུ་སྟོབས་དབང་ཕྱུག་གི་བཙན་ཁང་ཡིན་ཅིང་། ཀླུ་བཙན་མཐུ་སྟོབས་དབང་ཕྱུག་ནི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་བཀའ་སྲུང་ཡིན་ཅིང་། སྔོན་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་སྐབས་བཀའ་སྲུང་འདི་ཉིད་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་དྲངས་རྗེས་རྒྱ་ནག་ཏུ་དུ་བྱོན་པ། ཡང་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་བོད་དུ་གདན་དྲངས་རྗེས་བོད་དུ་ཕེབས་པ་བཅས་ཡིན་གསུངས། ཐོག་མར་རྙིང་ལུགས་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་བཙན་ཁང་དེ་དང་། ཀརྨ་ཤག་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་དུས་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་ལ་གནང་བ་ནས་བཟུང་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་ནས་རྒྱུན་བཞུགས་དགེ་འདུན་བཞི་རེས་ཐབ་འགོག་གི་གསོལ་ཁ་གཞིར་བཟུང་གསོལ་ཁ་གནང་བ་དང་། ཀླུ་བཙན་སྐུ་གསོལ་ཀྱང་གནང་བ་ཡིན། སྔོན་བཙན་ཁང་དེར་ཀླུ་བཙན་གྱི་སྐུ་བརྙན། དགྲ་སྤྱི་ལྷ་མོ། ཐབ་འོག་དགྲ་ལྷ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་དང་། འོ་ཐང་མཚོ་ལས་བཞེས་པའི་ཀླུ་བཙན་གྱི་བླ་རྡོ་དང་། ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཞབས་རྗེས་དང་སྙན་ཅོག་གི་རྗེས་གསལ་བའི་རྡོ་བཅས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་བཙན་ཁང་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། ཀླུ་བཙན་གྱི་བླ་རྡོ། ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཞབས་རྗེས་དང་སྙན་ཅོག་གི་རྗེས་གསལ་བའི་རྡོ་བཅས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དེ་དང་ཉེ་བར་རགས་རྒྱབ་དུར་ཁྲོད་ཅེས་པ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།
རབ་གསལ་བཙན་ཁང(ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ནང་རབ་གསལ་ཨོ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ཁོངས）དུ་ཀླུ་བཙན་མཐུ་སྟོབས་དབང་ཕྱུག་ཁོག་ཞུགས་བྱེད་ཅིང་། དོ་དམ་སེ་ར་དགོན་པ་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མང་ཚོགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་དུ་སྤྱི་ལོའོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བཙུན་མོ་རྒྱ་བཟའ་ཝུན་ཁྲེན་ཀོང་ཇོ་དེ་གར་བཞུགས་མྱོང་བ་དང་། འོ་ཐང་མཚོའི་ཀླུ་བཙན་གནས་གཞིའི་རྡོ་ཞིག་དོན་པ་དེར་བཙན་ཁང་དེ་བཞེངས་སྐད།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
རལ་པ་ས་ལ་བསླགས་པ།
རལ་པ་ས་ལ་བཏིང་པའམ་སྤུངས་པ།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སུན་ཆོན།
སུན་ཆོན་(༡༨༢-༢༥༢)(རྒྱ་སྐད།: 孙权)གྱི་མིང་གཞན་ལ་ཀྲུང་མོའུ་ཟེར་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་དུས་སུ་ཝུའུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་ཡིན། ཁོང་ལ་ཀྲོའུ་ཡུས་དང་ཡུའུ་སུའུ་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་རོགས་ཐོབ་པ་དང་། འབྲི་ཆུའི་རང་གྲུབ་འགག་རོང་བཙན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཝུའུ་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས། ཁོང་གིས་འཁོས་ཞན་དུད་ཁྱིམ་གྱི་མི་བསྐོ་འཇོག་བྱེད་པར་དོ་སྣང་མཛད་དེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་འདུམ་སྒྲིག་གནང་ལ། འབྲི་ཆུའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྤེལ་བྱས།
ཁ་བགྱིད་པ་
ཁ་བགྱིད་པ།
ཁ་གཏོང་བ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཟླ་༦ཚེས་༣༠ཉིན་
ཟླ་༦ཚེས་༣༠ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༡༨༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༨༤ཡོད།
ཚ་བ་སྤོ་མདའ་
སྤོམ་དགོན་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་གླིང་ནི། དཔོན་མགོན་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་བྱས།འཕགས་པ་ལྷ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། གངས་དཀར་བདེ་ཆེན་ཞེས་འདོགས་པ་མཛད། བླ་མ་བྲག་ཡག་རྒྱབ་ལོག་པ་སྐོས།   ལོ་ཤས་ནས་ མེ་ཏོག་གཞུ་ཅན་གྱིས་ཉེ་བར་བརླབས་པའི་བེ་རི་རྒྱལ་པོས་དགོན་པ་བཤིག།།སླར་འཕགས་པ་ལྷ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོས་དགོན་འདི་བཏིང་། མིང་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་ཞེས་བཏགས།  སློབ་དཔོན་པ་རིམ་པ་ ལྟར་སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས།  ཀོང་པོ་འཕགས་པ་རྒྱལ་དབང་།  སྐྱེ་བ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།  སྣ་སྡོང་ འཕགས་པ་ལྷུན་གྲུབ། སྤེན་རྩ་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་འབྱོར།  རྩེ་ཁ་བློ་བཟང་སྙིང་པོ།  མཚོ་སྨད་ངག་དབང་དགེ་ལེགས།  གཞི་དགོན་སྔགས་ཕྱོགས་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཉེ།  གྲྭ་རྒྱུན་འབྲས་སྤུང་བློ།
སུན་ཕྱུང་
དགག་པ་རྒྱག་པ་དང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་པའམ་། ཡང་ན་བོར་བ་དང་། ཕུད་པ་། སྐྲོད་པ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཁ་རྒྱགས་སྨྲ་
ཁ་རྒྱགས་སྨྲ།
བཀྲ་ཤིས་པའི་ཚིག་དང༌། གཏམ་བཟང་པོ་བརྗོད་པ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀོང་འཛིན་འུལ་མི་
དེ་སྔ་རྩེ་པོ་ཏ་ལར་མཆོད་ཁང་སོ་སོའི་མཆོད་ཀོང་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་མཁན་གྱི་འུལ་མི།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག
ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག
མདོ་སྨད་བསང་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་ལྡོང་ཚ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་གཡི་ཚ་ནས་མི་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བས་ཁ་གྱ་ཚོ་དྲུག་གི་རྒྱུད་པ་བྱུང་བ་སྟེ། ༡རྐང་ཚ། ༢ཁ་གྱ། ༣རྒན་རྒྱ། ༤གཙོས། ༥ཙ་ཡུས། ༦གནམ་ལྷ་བཅས་ཡིན་པར《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང》ལྕཀས་དཔར་མའི་ཤོག་གྲངས༥༤༧པར་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁང་དམར་དགོན
མཚན་རྒྱས་པར་དགའ་ལྡན་ཐེག་ཆེན་བཤད་སྒྲུབ་དགའ་ཚལ་གླིང་ཞེས་ཞུ། ད་ལྟའི་འདམ་གཞུང་རྫོང་ནས་བྱང་ཤར་མཚམས་སུ་སྤྱི་ལེ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་སོང་ན་ཁང་དམར་ཞེས་པའི་རི་ལྡེབས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཐོག་མར་གནས་དེར་རྒྱལ་པོ་ལྷ་བཟང་ཧན་དབྱར་ཁ་འདམ་གཞུང་དུ་བཞུགས་སྐབས་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་མ་ཎི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་དེ་རྗེས་ཁང་དམར་མཚམས་སྤྲུལ་བློ་བཟང་ཉི་མ་ཞུ་བ་སྐུ་མཚམས་ཁོ་ནར་བཞུགས་པའི་བླ་མ་ཞིག་གིས་དགོན་དེ་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། ད་ལྟའི་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་མེད་བར་མཚམས་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་བྱུང་། རི་བོ་དགེ་ལུགས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེད་མཛད་ཅིང་སེ་ར་སྔགས་པའི་ཁོངས་ཡིན། དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སུམ་ཅུ་སྐོར་ཡོད། སྔོན་ད་ལྟའི་དགོན་དེའི་གཡས་ངོས་སུ་འདུ་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་༡༩༥༧ལོར་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཅུ་དྲུག་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་སྐུ་བརྙན་དང་། འདུ་ཁང་ནང་སྐུ་རྒྱུ་ཙན་དན་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་བརྐྱང་ཁྲུ་གང་ལྷག་ཙམ་བྱས་པ་སོགས་རྟེན་སྐུ་ཇི་སྙེད་བཞུགས། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་འདུ་ཁང་དེ་རང་ལ་ཉམས་གསོ་གནང་བའི་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་སྐུ་རྒྱུ་འཇིམ་ལས་སྒྲུབ་པའི་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་སོ་གཉིས་ལྡན་དང་། ཁའ་སྤྱོད་མ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་དང་། འདུ་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐུ་བརྙན་དེ་རང་དང་། སྐྱབས་རྗེ་ཕ་བོང་ཁ། དེའི་གཡས་སུ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གཡོན་དུ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ། དེ་བཞིན་ཀུན་རིགས་དང་། མཚམས་སྤྲུལ་སྐུ་ཐོག་གཉིས་པའི་སྐུ་བརྙན། སྒྲོལ་དཀར་གྱི་སྐུ་བརྙན་བཅས་དང་། མགོན་ཁང་ནང་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་དང་། དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ། རྣམ་སྲས། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། ཚངས་པ་སོགས་འཇིམ་སྐུ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མང་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
སུན་དབྱུང་བ
དགག་པ་རྒྱག་པ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ཁ་སྒོ་སྐྱེས་འབྲས་མཚར་པོ་
ཁ་སྒོ་སྐྱེས་འབྲས་མཚར་པོ།
མཆུ་ཏོ་བིམ་པ་ལྟར་དམར། སོ་གྲལ་འགྲིགས་ལ་དུང་སོའི་འོད་དང་ལྡན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཁ་གྱ་དཀོན་མཆོག་དར་རྒྱས་
ཁ་གྱ་དཀོན་མཆོག་དར་རྒྱས།
བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དགེ་བཤེས་མཚན་སྙན་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆུ་ཁྱི(༡༧༤༢)ལོར་ཁ་གྱའི་དཔོན་རྒྱུད་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། གཡུ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་སྐྱེ་སྲིད་ཡིན་ཞེས་གྲགས། ཐོག་མར་ཁ་གྱ་དགོན་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་ཀྱང་ཡུན་རིང་མ་བཞུགས་པར་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་དེར་གཞུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་པ་གནང་སྟེ་དགེ་བཤེས་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་ཁ་གྱ་དར་རྒྱས་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུ་ཡུལ་དང་དོགས་གཅོད་ཞུ་ཡུལ་དུ་ཚད་མར་འཛིན་ཅིང༌། དགུང་ལོ་ཞེ་གསུམ་པ་ཤིང་འབྲུག་ལོར་འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་རྡོ་རམས་པའི་མིང་བཏགས་ཀྱང་གྲྭ་ཐོག་གཅིག་པ་གཞན་ལས་སྔ་བར་གནང་སྟེ་དགེ་བཤེས་དམ་བཅའ་མིག་དཔེར་འོས་པ་འཇོག་གནང་མཛད། སྐྱབས་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་པོ་དབུས་གཙང་དུ་བྱོན་པའི་ཞབས་ཕྱིར་འཁྲིད་པ་གནང་བ་བཞིན་ཕེབས་ནས་ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོའི་དྲུང་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་གསན་ཏེ་ལོ་གསུམ་ལ་ཉེ་བར་བཞུགས། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་མེ་རྟ(༡༧༨༦)ལོར་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་ཆོས་གྲྭ་འགྲིམས་ནས་སྔགས་རམས་པའི་དགེ་བཤེས་དམ་བཅའ་ཡང་འཇོག་པ་གནང༌། དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་སློབ་མ་མང་པོར་འདོད་མོསདང་འཚམས་པའི་དཔེ་ཁྲིད་དང༌། སྐབས་མཚམས་ནམ་ཡོད་དུ་སྐུ་མཚམས་བཅད་རྒྱའི་ངང་དུ་བཞུགས། དགུང་ལོ་ང་བདུན་པ་ས་རྟ(༡༧༩༨)ལོར་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོའི་ཁྲིར་ཕེབས་ནས་ལོ་ཤས་བར་འཛིན་སྐྱོང་གནང་ཞིང༌། དགུང་གྲངས་ཇི་ཙམ་བཞུགས་པའི་རྣམ་ཐར་ལོ་རྒྱུས་ད་ཕན་མ་མཐོང་ལགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཚ་བ་སྤོམ་མདའ
ཚ་བ་སྤོམ་མདའ། སྤོམ་དགོན་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་གླིང་ནི། དཔོན་མགོན་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་བྱས།འཕགས་པ་ལྷ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱིས་བཏབ། གངས་དཀར་བདེ་ཆེན་ཞེས་འདོགས་པ་མཛད། བླ་མ་བྲག་ཡག་རྒྱབ་ལོག་པ་སྐོས།   ལོ་ཤས་ནས་ མེ་ཏོག་གཞུ་ཅན་གྱིས་ཉེ་བར་བརླབས་པའི་བེ་རི་རྒྱལ་པོས་དགོན་པ་བཤིག།།སླར་འཕགས་པ་ལྷ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོས་དགོན་འདི་བཏིང་། མིང་གསང་སྔགས་བདེ་ཆེན་ཞེས་བཏགས།  སློབ་དཔོན་པ་རིམ་པ་ ལྟར་སངས་རྒྱས་བཀྲ་ཤིས།  ཀོང་པོ་འཕགས་པ་རྒྱལ་དབང་།  སྐྱེ་བ་བསམ་གཏན་རྒྱ་མཚོ།  སྣ་སྡོང་ འཕགས་པ་ལྷུན་གྲུབ། སྤེན་རྩ་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་འབྱོར།  རྩེ་ཁ་བློ་བཟང་སྙིང་པོ།  མཚོ་སྨད་ངག་དབང་དགེ་ལེགས།  གཞི་དགོན་སྔགས་ཕྱོགས་རྒྱུད་སྨད་དུ་ཉེ།  གྲྭ་རྒྱུན་འབྲས་སྤུང་བློ་གསལ་གླིང།
ཀོང་ཙེ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཧའོ་པེ་ཞིང་ཆེན།
ཧའོ་པེ་(རྐྱ་མི་:河北)ནི་ཀྲུང་གོའི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་རེད།
གནའ་བོའི་བོད་སྐད་
གནའ་བོའི་བོད་སྐད་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཐད་བོད་སྐད་ལ་འཛིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།དུས་རབས་༧པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་དུས་རབས་༡༡པའི་དུས་འགོའི་བར་གྱི་བོད་སྐད་རེད།
རལ་བོར་དུ་གཏོང་བ།
ཁྲིམས་ལུགས་ཞིག་རལ་སོང་བ་མིང་གིས་མཐོང་བཞིན་དུ་དམ་འཛིན་མ་བྱས་པར་བོར་བ།༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་གསུམ་
རྟགས་མེད་པ་མཚོན་ཆ་མེ་སྒྱོགས་། ཁྱབ་པ་མེད་པ་དཔར་བོ་ལག་རྡུམ་། གསརལ་བ་མེད་པ་རྨ་བྱ་དུག་འཇོམས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་རོ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
[[Category:དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་]
པེ་སག་གི་དུས་ཆེན
པེ་སག་གི་དུས་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་འཆི་བ་ལས་ཐར་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཡྰ་ཧུ་དའི་མི་རིགས་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། སྔར་ཡེས་ར་ཨེལ་གྱི་མི་རྣམས་ཨེ་ཅིབ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སེར་ཡུལ་ནས་ཐར་བའི་དྲན་གསོའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ལ་སྐྱུར་མེད་བག་ལེབ་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཡང་ཟེར།
ཐོག་མའི་པེ་སག་དུས་ཆེན།
༼དམ་པའི་གསུང་རབ༽་ཀྱི་ཞལ་ཆད་རྙིང་བའི་༼སྡེབ་ཐོན༽་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། སྐབས་དེར་ཡེས་ར་ཨེལ་རྣམས་ནི་ཨེ་ཅིབ་རྒྱབ་ཁབ་ཀྱི་བྲན་གཡོག་ཡིན། ལོ་ངོར་བཞི་བརྒྱ་རིང་ལ་ཨེ་ཅིབ་རྒྱལ་ཁབ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནར། ལྷག་པར་དུ་ཡེས་ར་ཨེལ་ཡོ་སེབ་དཔོན་ས་ནས་གྲོངས་པ་དང་དེ་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གྲོངས་པའི་རྗེས་སུ་གོང་མ་ཕྱི་མས་ཡེས་ར་ཨེལ་མི་རྣམས་ཀྱི་མི་སེར་དབང་ཆ་དལ་གྱི་འཕྲོག་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་བྲན་གཡོག་ཏུ་སྤྱུགས། དེ་ནས་དཀོན་མཆོག་ཡ་ཧོ་ཝས་མོ་ཤེ་ལ་
བསམ་གཞིག
བསམ་གཞིག
ཁམས་འཛུམ་གྲོལ་གྱིས་བརྩམས།
ཐོག་མའི་《བསམ་གཞིག》
མི་ཞིག་གི་མི་ཚེའི་ནང་གི་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་《བསམ་གཞིག་》བྱས་ པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། 《བསམ་གཞིག་》བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་དུ་གྲུབ། ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་སྐྱོ་མོ་དང་། གནས་བབས་ལྩི་མོ་འདི་འདྲའི་འོག་《བསམ་གཞིག》 རེ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཅི་འདྲའི་གཡོལ་དུ་མེད་པའི་འགན་འཁྲི་ ཞིག་རེད། བདག་གིས་《བསམ་གཞིག་》རེ་གཏོང་བའི་ཁུལ་བྱེད་ པའང་ཉམས་ང་བའི་མི་རིགས་འདི། ཐུ་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་མི་ ཆོས་བསམ་བློ་དང་། སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ། སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་མི་རིགས་གཞན་གྱི་མདུན་གྲལ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་ ཞིག་ཡིན་མོད་ཀྱང་། དེ་རྗེས་སིལ་བུའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཆག་གྲུམ་དང་། ནོར་འཁྲུལ། ཕམ་ཁ་དེ་དག་གིས་ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ རྗེས་སུ་ཤི་མ་གསོན་དུ་ལུས་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདིའི་གནས་བབས་ ལ་ཡི་མ་རང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བདག་གིས་《བསམ་གཞིག་》གི་འགོ་བརྩམས་ ཤིང་། གནས་བབས་དེའི་ཁྲོད་ནས། ང་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་གི་ཁུར་པོ་མཉམ་ ཁུར་དང་། མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་སྦྲེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་《བསམ་ གཞིག་》བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། རྨོངས་དད་ཀྱི་ཞྭ་མོ་རྒྱང་དུ་དོར་ཏེ། དཔྱོད་ ཤེས་ཀྱི་བློ་མིག་འཚོལ་བའི་ཕྱིར་དུ་《བསམ་གཞིག་》བྱེད་བཞིན་ཡོད། མ་འོངས་བར་མིའི་བསམ་སྤྱོད་ངོ་མ་དང་དུ་བླངས་ཏེ། མི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་ མི་གྲལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དུ་《བསམ་གཞིག་》བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།། འདས་སོང་གི་ཕམ་ཁ་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་བབས་དེ་དག་གིས་ སྐྱེད་པའི་ཤ་དང་རུས་པའི་གསེང་གི་ན་ཟུག་དེས་འགན་འཁྲི་ལྕི་མོ་ཞིག་ ཕྲག་ཏུ་ཁྱེར་བའི་ཁོ་བོས། མི་ཚེ་འདིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གདམ་པའི་ལངས་ ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་བུ་དེར་ཞུགས་ཤིང་། དཀའ་སྡུག་དང་། ཕམ་ཁ་ཇི་ ལྟར་བརྒྱུད་དགོས་ཀྱང་ལམ་བུ་དེ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། རང་ཉིད་ ཀྱི་ཡོད་ཚད་རང་དབང་གི་བསམ་གཞིག་དང་། རང་དབང་གི་སྨྲ་བརྗོད་ ཀྱི་ཕྱིར་དུ་འབུལ་རྒྱུ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་དེབ་ཆུང་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཁམས་འཛུམ་གྲོལ་གྱིས་༢༠༡༡ལོའི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༡་ཉིན་བྲིས་པའོ།།
སེམས་ཁྲལ་རང་བཞིན།
སྐད་ཡིག་གི་ཆགས་འཇིག
༢༠༠༡༠/༣/༢༡
༡  ཐོན་མིའི་བྲིས་རྒྱུན་སྦལ་ནག་ན་ལ་བགྲད་འདྲའི་དཔེ་རིས། ༢ ཆ་ངར་རིན་ཆེན་འབར་གྱི་བྲིས་རྒྱུན་སོ་ཕག་གཤིབ་འདྲའི་དཔེ་རིས།
༣ ཆབ་དཀར་བེའུ་〈བུམ་〉ཚེའི་བྲིས་རྒྱུན་བྱ་ཕོ་འཇོལ་བ་འདྲ་བའི་དཔེ་རིས།
༥ འབྲེའོ་ཁྲོམ་གྱི་བྲིས་རྒྱུན་མུ་ཏིག་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་འདྲའི་དཔེ་རིས།
༦ ཚེ་སྤོང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་སྦུར་ནག་བགྲད་འདྲའི་དཔེ་རིས།
༨ གྲ་ཤོད་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་སེངྒེ་གནམ་ལ་མཆོངས་འདྲའི་དཔེ་རིས།
༩  ཀ་ཁྱུང་གི་བྲིས་རྒྱུན་གསེར་ལེབ་གྲུ་བཞིའི་དཔེ་རིས། བཞི། དཔེ་རིས་འདི་དག་ནི་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དང་། རྡོ་རིང་སོགས་ལས་ ཕབས་བཤུས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེ་ བ་དུས་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་ཉམས་ཉེས་ཚབས་ཆེན་ཐེབས་པ་བཞིན། མི་ལོ་༡༤༠༠ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་བྲིས་རྒྱུན་ཡང་། སྔོན་ གྱི་དུས་སུ་ཡིག་གཟུགས་ལ་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་ཐེབས་ཡོད་པ་སྨོས་མི་དགོས་་ཀྱང་། དུས་སྐབས་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་བྲིས་དཔེ་ནི་བཅོམ་བརླག་ཏུ་ གྱུར་པས་ད་ལྟའི་དུས་འདིར་མཐོང་དཀོན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ འཚོལ་དུ་ཡོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དཔེ་རིས་འདི་དག་ནི། བོད་ཀྱི་ཡིག་ གཟུགས་ལ་དུང་བ་ཟབ་པའི་ན་གཞོན་དག་ལ་དགོས་པའི་གསོས་སྨན་དུ་ སྤེལ་བ་ཡིན་པས་སྦྱང་བརྩོན་དང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པར་རིགས་སོ། ། ¬¬༢༠༠༩/༥/༡༦
འཚོལ་རྟོག་རང་བཞིན།
བོད་ཡིག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་“རྟགས་“སྣ་ཚོགས།
ཁམས་སྟོད་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་པའི་མྱོང་བྱང་།
_________  ད་ལྟའི་༢༠༡༠ལོ་རབ་མི་ལོ་༨༡༢འདས།
༣  ལོ་ཚིགས་འགའ་ལ་དཔྱད་པ། ཁམས་སྟོད་ལོ་རྒྱུས་སྨད་ཆ་ནང་གི་རྒ་རྗེའི་གདུང་ལས་བྱོན་པའི་གསང་་ བ་ལུས་མེད་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་རིགས་དབོན་བྱང་ཆུབ་གཞོན་ནུའི་རྣམ་ ཐར་ལས། བྱང་ཆུབ་གཞོན་ནུས་སྤྱི་ལོ་༡༡༩༢རབ་མདའ་ཆུ་འབྲུག་ལ། གསེར་སྡོང་ཆེན་མོའི་གཡོན་ངོས་སུ་ལུས་མེད་རྡོ་རྗེའི་གདུང་འབུམ་དང་། ལྷ་ཁང་འབུམ་ཆུང་བྱ་བ་སུམ་བརྩེགས་ཅན། ཐུབ་པའི་གསེར་ སྐུ་ཆེན་མོ་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་མཆོད་བསམ་ལས་འདས་ པ་བཞེངས་ཞེས་པའི་ལོ་ཚིགས་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཞིག་དང་། ལོ་ཁམས་ སྙན་མོ་ཞིག་འོལ་ཚོད་ཀྱིས་བཙན་བསྒྲིགས་བྱས་འདུག ལོ་ཚིག་དེ་ ནི་བྱང་ཆུབ་གཞོན་ནུ་མ་འཁྲུངས་སྔོན་གྱི་རང་བྱུང་གསུམ་པའི་སྐོར་ཡིན་ལ། རབ་མདའ་ཆུ་འབྲུག་ཞེས་པའང་ནོར་ཏེ། ༡༡༩༢ཀྱི་དབང་ དུ་བྱས་ན་རབ་མདའ་ཆུ་འབྲུག་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པ་་ ཆུ་ཕོ་བྱི་བའི་ལོ་ཡིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་གཞོན་ནུ་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཤིང་སྟག་སྤྱི་ལོ་༡༢༥༤ལ་འཁྲུངས་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་ལས་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་ཡིན་ལ། གོང་གི་ལོ་ཚིགས་ དེ་དག་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོས་ཐུགས་ཉམས་མ་བཞག་པ་འམ། འོལ་ཚོད་ ཀྱིས་བྲིས་པའམ། ཡང་ན་ཁུངས་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མ་གསན་པ་སོགས་ གང་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་སྟེ། ཚད་མའི་ལོ་རྒྱུས་《ཆོས་ འབྱུང་གསལ་བྱེད་སྒྲོན་མེ་》སོགས་ལས། བྱང་ཆུབ་གཞོན་ནུས་གསེར་ གདོང་ཆེན་མོའི་གཡོན་ངོས་སུ་གདུང་འབུམ་དང་། ལྷ་ཁང་འབུམ་ ཆུང་བྱ་བ་སུམ་བརྩེགས་ཅན། ཐུབ་པའི་གསེར་སྐུ་ཆེན་མོ་སོགས་སྐུ་ གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་མཆོད་བསམ་ལས་འདས་པ་བཞེངས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་དངོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མ་ནོར་བ་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། ། ད་དུང་《ཁམས་སྟོད་ལོ་རྒྱུས་》ལ་ཞིབ་པར་བལྟས་ན་དོགས་གཞི་དང་། ཡིག་ནོར་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་འདུག་ཀྱང་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ།། སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ལ་ང་ཁྱོད་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས་དངོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་གློག་བརྙན་བླང་པ་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་དང་། སྐུར་ འདེབས་སོགས་ཀྱིས་མ་ལྷད་པར། སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་ཡང་ དྲང་པོར་བརྗོད་པ་ནི། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་ཆེས་ཚད་གཞི་ཞིག་རེད། དེ་ ལ་ཡང་ལོ་ཚིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལོ་ཚིགས་ལ་སྒྲོ་སྐུར་བྱས་པའམ།འོལ་ཚོད་ཀྱིས་བྲིས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཆད་ལྷག་གང་རུང་བྱུང་ཚེ། དོན་ དངོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་ཆད་ཚར་བ་ཡིན་པས། དེ་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་ ནི་སྲོག་མེད་ཀྱི་བེམ་པོ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་བས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོས་ཐུགས་ ཉམས་བཞག་སྟེ། དྲང་བདེན་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་སྨྲ་ བ་གལ་ཆེའོ།། ༢༠༠༩/༩/༢༠
དགེ་སློབ་གཉིས་ཀྱི་ལག་ལེན།
སྙན་ངག་ལས་འཕྲོས་པའི་བསམ་གཞིག
འབྲོག་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་བྱ་བའི་སྐོར་གྱི་དྲན་རྟོག
བསླུ་བྲིད་འོག་ནས་མ་ཐར་བའི་སློབ་མ།
གླུ་བ་བརྒྱ་ལ་གླུ་ངག་གཅིག
ཉིན་ཞིག་གྲོགས་པོ་འགའ་ཡིས་མགྲོན་བྱེད་ཟེར་ནས་ང་རང་ཟ་ཁང་ཞིག་གི་ནང་དུ་འགྲོ་བར་སྐུལ། ངས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ། ང་ཚོ་“ཁམས་ པའི་བཅུད་ལྡན་གསོལ་ཁང་”ཞེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཅུང་བཟང་བའི་ཟ་ཁང་ཞིག་ཏུ་སོང་ནས་དགའ་སྤྲོའི་དཔལ་ལ་རོལ་བའི་འགོ་རྩམ་པ་ཡིན། དེར་ འདུག་སྟེགས་སུ་སྡད་བརྗེས་མདུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གློག་བརྙན་ནང་གི་གླུ་དབྱངས་ ཟེར་སྡེར་ཞིག་ལ་བལྟས། རིམ་བཞིན་མིག་གིས་ལྟས་ཤིང་། རྣ་བས་རོལ་མྱོང་བྱས་པས། དེས་ནང་གི་ གླུ་དབྱངས་གཅིག་གིས་ང་རང་དགའ་སྤྲོའི་སེམས་པ་ཡོངས་སུ་འཕྲོག་ཤིང་་ འདང་རྒྱག་གི་གནས་སུ་ལྷུང་། འདང་རྒྱབ་ཀྱིན་རྒྱབ་ཀྱིན་དེ་ནི་གླུ་ངག་ གཅིག་འུར་སྡེབ་བྱས་ནས་བླངས་པ་ཞིག་རེད་ལ། ནང་དོན་གྱི་ཚིག་ཡང་། སྐྱར་ཟློས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་བོད་པའི་གླུ་དབྱངས་ཁྲོད་ཆེས་བསྐྱར་ཟློས་མང་བའི་གླུ་དབྱངས་ཤིག་ཀྱང་རེད་འདུག་ལ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ངོས་ཟིན་པར་གྱུར། བོད་མི་ཞིག་ ཡིན་ཕྱིན་གླུ་དབྱངས་(མིང་དངོས་སུ་མ་བརྗོད་)དེ་ནི་གོ་མ་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡོད་མི་སྲིད། ཡིན་ནའང་བོད་པའི་གླུ་བ་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་ད་དུང་རྗེས་ཟློས་དང་། བསྐྱར་འདོན་རྣ་ཚ་ཚའི་བར་དུ་བྱེད་བཞིན་འདུག་ལ་དེ་ནི་བོད་པའི་གླུ་་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་གླུ་ངག་གཅིག་པུ་དེ་རེད་འདུག ང་ཚོའི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རང་རེའི་ཟུར་ངོས་དང་འབུར་གཤོང་གང་དུའང་མིག་གི་གཅེར། རྣ་བས་ཉན་ནས་ཡོད་པས་ན་དེ་རིང་ཡང་གནས་ ཚུལ་ཞིག་གམ་དོན་དག་ཞིག་ལ་དོ་སྣང་དང་། བསམ་གཞིག་བྱེད་དགོས་ པའི་གནད་དོན་ཞིག་ལ་འཕྲད་བྱུང་། སྤྱིར་ན་གླུ་བ་ནི་རང་གི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སྐད་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་རོལ་དབྱངས་དང་། ཉམས་འགྱུར། སྐད་ངག་སོགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མི་ལོ་དུ་མའི་རིང་ སློབ་གྲྭ་ནས་ཆེད་སྦྱོང་བྱས་ཏེ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཡོན་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་ བསླེབས་པ་དང་བསྟུན་ནས། སྐད་ངག་དང་། ཉམས་འགྱུར། རོལ་དབྱངས་ སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་ཕྱུག་པའི་གླུ་དབྱངས་རེ་ལེན་པ་དང་། སྙན་འཁོར་ བཟོས་ཏེ་འགྲིམས་སྤེལ་བྱས་ན་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཉན་མཁན་ དང་ལྟ་མཁན་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་དགའ་བསུ་ཐོབ་ངེས་ཤིང་། འདེང་འཇོག་ ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་རེད་ལ་སེམས་སྒུལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པའོ།། གོ་རིམ་ཡོད་པའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཐོ་ཚད་ཅིག་ལ་བསླེབས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གླུ་བ་དེ་དག་ལ་མི་དཔེ་བྱས་ཏེ། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སྙེགས་ན་དོན་སྙིང་ ཡོད་མོད་ཀྱང་། དེང་སང་བོད་ཀྱི་ཕོ་མོ་ཕལ་ཆེ་བ་གླུ་བ་གླུ་མ་ཡིན་སྣང་ ཤར་ནས་གླུ་སྐད་གཅིག་ལ་རྒྱུད་པའི་གླུ་དབྱངས་རེ་ལེན་པ་དང་། ཉམས་ འགྱུར་དང་། རོལ་དབྱངས་གི་སྒྱུ་རྩལ་གང་ཡང་མེད་པའི་ར་འབའ་ལུག་ འབའི་སྐད་ཀྱིས་གནམ་ས་བཀང་ཡང་དོན་དུ་དཔལ་འབྱོར་འཕྲོ་བརླག་དང་། བོད་པའི་གླུ་བའི་སྡེ་ལ་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཅི་ ཡང་མི་འདུག་གོ། དེང་སང་ཀ་ངོ་ཡིག་ངོ་མི་ཤེས་པའི་འབྲོག་པའི་ཕོ་མོ་དག་གིས་ཀྱང་ལོ་རེར་ ཟེར་སྡེར་རེ་ཕུད་པར་བྱེད། དེ་དག་ནི་ལད་ཟློས་དང་སྐྱར་འདོན་ཁོ་ན་ ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པའི་གླུ་དབྱངས་ཞིག་གང་ན་ཡོད། ད་དུང་ངོས་ གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་དཔལ་འབྱོར་འཕྲོ་བརླག་དང་། མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་ གཏོང་བའི་གཞི་མ་དང་། བོད་ཀྱི་གླུ་བའི་སྡེ་ལ་གད་སྙིགས་སྤུང་བཞིན་པ་ ལས་དོན་འབྲས་ཅི་ཡང་མི་འདུག། གནས་བབས་དེ་དག་ལ་བསམ་ནས་ བོད་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་སྒྱུ་རྩལ་དང་། གླུ་བའི་མ་འོངས་བའི་སོགས་ནས་ཀྱང་ སྣང་མེད་དུ་འཇོག་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་། ༢༠༡༡/༤/༡༢
བློ་འབྱེད་རང་བཞིན།
བློ་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག
《བློ་འབྱེད་དཔེ་ཚོགས་》བཀླགས་པའི་འཆར་སྣང་། བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་འབྱེད་པར་བློ་འབྱེད་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ལ་བརྟེན་དགོས་་པ་མྱོང་བས་གྲུབ། ཨུ་རུ་སུའི་བསམ་བློ་མཁས་ཅན་ཧོར་ཚན་གྱིས་“དཔེ་ དེབ་ལྟ་ཀློག་མ་བྱས་ཚེ། དངོས་འབྲེལ་གྱི་སློབ་གསོ་འཐོབ་མི་ཐོབ་ལ་་་་། བླང་དོར་གྱི་ནུས་པའང་ལྡན་མི་སྲིད་”ཞེས་དང་། ཧྥ་རན་སིའི་མཚན་ཉིད་ རིག་པ་མཁས་ཅན་ཏི་ཁར་གྱི་“དཔེ་དེབ་ལེགས་པོ་ཞིག་ལྟ་ཀློག་བྱས་པ་དེ། མི་ཡ་རབས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་དང་གཏམ་གླེང་བྱས་པ་དང་མཚུངས“ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་དོན་སྙིང་ལྡན་ཞིང་། རིན་ཐང་ཡོད་པའི《བློ་འབྱེད་དཔེ་ ཚོགས་》ཞེས་པའི་དཔེ་ཆ་འགའ་ཞིག་ཉེ་ཆར་ལྟ་ཀློག་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་་པར་གྱུར། དེ་ནི་ངའི་བློ་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལྡེའུ་མིག་ལྟ་བུར་གྱུར་སོང་། ངས་དཔེ་དེབ་ དེ་དག་ལྟ་ཀློག་བྱས་པ་རྒྱུད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གསང་བ་ཇི་སྙེད་གཅིག་རྟོགས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། བླང་དོར་གྱི་བློ་གྲོས་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་སོང་། དེ་བས་ དཔེ་དེབ་འདི་དག་ནི་བསམ་བློའི་འཚོ་བཅུད་བྲལ་བའི་མི་བུ་དག་གིས་མ་བལྟས་ཐབས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། གང་ལགས་ཤེ་ན། འཕེལ་ རྒྱས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་། ལག་ལེན་གྱིས་དབུལ་བའི་རྗེས་ལུས་ཀྱི་མི་རིགས་ དག་ལ། མི་ཚེའི་བྱ་བར་ཡར་ཐོན་ཡོང་བའི་དགོས་མཁོ་དང་། འཇིག་ རྟེན་གྱི་འཚོ་བར་ལེགས་བཅོས་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་ཇི་སྙེད་གཅིག་མཛུབ་མོ་རི་སྟོན་བྱས་འདུག་པར་མ་ཟད། སྒྱིད་ལུགས་དང་ལེ་ལོ་ཁོ་ན་ལས། མ་ འོངས་བའི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་བསམ་བློའི་བློ་མིག་མི་ལྡན་པ་དག་ལ་ལམ་འཚོལ་གྱི་སྤྱན་མིག་བསྩལ་ཡོད་པས་སོ། ། སྤྱིར་དཔེ་ཀློག་བྱ་རྒྱུ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་དང་བསམ་བློ་ལེགས་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བའི་དགོས་མཁོ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་《བློ་འབྱེད་དཔེ་ཚོགས་》ནི་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་བློ་འབྱེད་དཔེ་ཚོགས་ ཤིག་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེངས་གཅིག་བཀླགས་སྟེ་ཞིབ་མོས་བསམ་གཞིག་གྱིས་ དང་། ཁྱོད་ལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་དུ་མ་ཞིག་སྐྱེ་སྲིད། 《བློ་འབྱེད་དཔེ་ཚོགས་》འདི་རུ་ང་ཚོའི་གུ་དོག་པའི་བསམ་བློ་དང་།  ཀུན་སྤྱོད་ལས་བརྒལ་ཏེ། དཀྱེལ་ཡང་གི་བསམ་བློ་དང་། ཡོངས་ཁྱབ་ རིན་ཐང་། དམངས་གཙོའི་ཐབས་ལམ། རང་དབང་གི་ཁོར་ཡུག་སོགས་ དང་། གཞན་ཡང་འགན་ཁྲིའི་འདུ་ཤེས་ལྟ་ཚུལ་དང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ ལག་ལེན། སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་སོགས་ལྟ་རྒྱ་དང་མཐོང་རྒྱ་སྐྱེད་ཐུབ་པ་དང་། ང་ཚོའི་བསམ་བློ་གུ་དོགས་དང་། འཚོ་སྟངས་རྙིང་པ་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡིན་ པར། དུས་རབས་གསར་པའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལེགས་ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ བའི་ཐབས་ཚུལ་ཁོ་ན་བསྟན་འདུག 《བློ་འབྱེད་དཔེ་ཚོགས་》འདི་འདྲ་ལྟ་བ་ནི། ཕལ་པའི་དཔེ་དེབ་བརྒྱ་ཕྲག་ བལྟས་པ་ལས་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བ་ཞིག་རེད། བློ་འབྱེད་དཔེ་ཚོགས་འདི་འདྲ་ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་ གོམ་ཁ་བསྒྱུར་བའི་སྔོན་འགྲོ་རུ་སྤེལ་ཐུབ་སོང་བ་ནི་ཆེས་རིན་ཐང་ལྡན་་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མ་འོངས་བར་ང་ཚོ་འདི་ལྟར་ལྟས་ལྟས་རིག་རིག་ལ་ རྗེས་ལུས་ཐེབས་མི་སྲིད་པར་མ་ཟད། འབྱུང་འགྱུར་འོད་སྟོང་ལྡན་པའི་ མདུན་ལམ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་འདུག་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཞིག་དང་། སྤོབས་པ་ཞིག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཡོང་། 《བློ་འབྱེད་དཔེ་  ཚོགས་》འདི་ནི་ང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་དུས་རབས་མཇུག་རྫོགས་སྟེ།  འཕེལ་རྒྱས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རང་དབང་ཉིན་བྱེད་འདྲེན་པའི་སྐྱ་རེངས་ཐོག་་མ་དེ་ཡིན་ངེས། འོན་ཀྱང་ཡིད་ཕངས་པ་ཞིག་ལ། དུང་ཞེན་གྱིས་ཕྱོགས་ སུ་ལྷུང་བས་ཀློག་པར་མི་སྤྲོ་བའམ། ཡང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་མིག་གིས་མི་ ཆུན་པ་གང་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་། རིན་ཐང་ཆེ་བའི་བློ་འབྱེད་དཔེ་ཚོགས་ འདི་དག་ལྟ་ཀློག་བྱེད་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་། མཇུག་ཏུ་རང་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ན་གཞོན་དག་ལ་རེ་བ་ཞུ་འདོད་པ་ ཞིག་ནི། གནས་ལུགས་དང་། བདེན་དོན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་དཔེ་ཆ་འདི་ དག་དུང་ཞེན་གྱིས་མ་བསླད་པར་ལྟ་ཀློག་རེ་ཅིས་ཀྱང་མཛོད་ཅེས་ཞུའོ།། ༢༠༡༠/༡༠/༢༣
འཕེལ་རྒྱས་དང་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་ཁྱད་པར།
འཚོལ་སྙེག་རང་བཞིན།
རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ཐབས་ལམ།
༢༠༡༠/༩/༢༩
མི་སྐད་རང་བཞིན།
རང་གིས་རང་ཉིད་སྐྱོང་བའི་བསམ་བློ།
འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས།
མཇུག་གི་བསམ་གཞིག
དུས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་ཆུ་ཡི་རླབས་རིས་བཞིན། དྲག་ཏུ་འཕྱོ་ཞིང་དཔྱོད་ ཤེས་ཀྱི་མིག་རྒྱང་རིང་བའི། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་བོད་གངས་ཅན་ གྱི་ན་གཞོན་གསར་བའི་བློ་འབྱེད་ཀྱི་བསམ་བློའི་ཚ་རླབས་ཞིག་གིས། ཉམ་ང་བའི་མི་རིགས་ཞིག་གི་ལས་དབང་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བའི་དུས་མཚུངས་སུ། ང་ཚོར་བསམ་བློའི་འཚོ་བཅུད་གསར་པ་ཞིག་སྩོལ་བཞིན་མཆིས་ ལ། ང་ཚོའི་ཀྱང་མིག་ལྟོས་ཡར་ལྟའི་དཔེ་ལྟར་དཀྱེལ་ཡང་དང་། དགག་  སྒྲུབ། དྲང་བདེན་གྱིས་གནས་ལུགས་འཚོལ་ཞིང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པའི་ འགན་འཁྲིས་《བསམ་གཞིག་》རེ་བྱས་ཏེ།  སྔོན་འདས་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ བྱ་བར་ཨུ་ཚུགས་མི་བྱེད་པར། འདོར་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ལེགས་ ཉེས་བླང་དོར་ཡང་དག་བདེན་པས་དབྱེ་འབྱེད་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆེན་དུ་ མཐོང་ངོ་།། བདག་ཀྱང་ན་གཞོན་གསར་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་གངས་ཅན་་གྱི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆག་གྲུམ་དང་། ད་ལྟའི་གཞན་དབང་ཁྲོད་ཀྱི་ གནས་བབས་དང་། མ་འོངས་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་མདུན་ལམ་སོགས་ ལ་《བསམ་གཞིག་》བྱེད་པ་དང་། ལྟ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཡི་གེའི་གཟུགས་ སུ་བགྱིས་ཏེ། དེབ་ཆུང་དུ་བཟོས་ནས་ཀློག་མཁན་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ་གྲོས་ གཞི་རུ་སྤེལ་བ་ཡིན་པས། ལྟ་བ་མཉམ་གནས་དང་། བསམ་བློ་གུ་ཡང་ གིས་ལེགས་ཆ་འདོན་པ་དང་།  སྐྱོན་ཆ་སེལ་བའི་དགོངས་འཆར་ཞུའོ།། ཞེས་ཟླ་བ་བཟང་པོས་༢༠༡༡ལོའི་ཟླ་༩པའི་ཚེས་༦ཉིན་བྲིས་པའོ།།
ང་ཚོས་དེར་གཡོལ་གི་ཡོད་པ་རེད།
ང་ཚོས་དེར་གཡོལ་གི་ཡོད་པ་རེད་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: Nous n'avons fait que fuir)ཞེས་པ་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་སྐྱེད་སྐྱོམ་ཞབས་བྲོའི་ཚོགས་པ་འདུན་པ་ནག་པོས་(Noir Désir)༢༠༠༨འི་ནང་སྟོན་པའི་མཆེད་བསྒྲིགས་དང་པོ་དེ་ཡིན​། མཆེད་བསྒྲིགས་དེ་༢༠༠༢ལོའི་ཟླ་བ་༧པའི་ཉིན་མང་སྦི་ལིག་ཨེའི་ཧྥ་རན་སིའི་རླུང་འཕྲིན་གྱི་དུས་ཆེན་སྐབས་རྙན་ལ་འཕབ་པ་ཞིག་ཡིན​། མཆེད་བསྒྲིགས་དེའི་ནང་པེའེ་ཐ་ལང་སྒང་ཟླ་(Bertrand Cantat)ཡིས་གཙོ་བྱས་གཏང་པའི་སྐར་མ་༥༥རིང་ཚད་པའི་སྙན་ངག་གི་གཞས་དེ་ལེའི་ཨུའོ་ཧྥེ་རེ་(Léo Ferré)ཀྱིས་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན​།
པར་བསྐྲུན་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ།
སྙན་ངག་དེ་དང་པོ་ཧྥ་རན་སིའི་ཀུན་ཁྱབ་རླུང་འཕྲིན་གྱི་རེ་འདུན་ལྟར་འབྲིས་པ་ཞིག་ཡིན​། "འདུན་པ་ནག་པོས་"ལས་འགན་དེ་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་ཆེན་དུ་རོལ་དབྱངས་གསར་གཏོད་བྱས་ཕྱིས་སུ་པེའེ་ཏ་ལང་སྒང་ཟླ་ཡིས་དུས་ཆེན་དེ་མ་ཟིན་གོང་སྐོར་སྐྱོད་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་རིང་སྙན་ངག་དེ་རྩམས་པ་རེད། སྙན་ངག་དེ་དང་མཆེན་བསྒྲིགས་ཚང་མ་​Éditions Verticalesཞེས་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གི་བསྟོན་པ་རེད།
ཟློས་གར།
སྙན་ངག་དེ་དེ་སྔོན་དེང་དུས་ཟློས་གར་དུ་བསྐྱར་བསྒྲིག་བྱས་ནས་ཧྥ་རན་སི་ལ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་མྱོང་།
༢༠༠༧ལོའི་ཟླ་བ་༡°པའི་ཚེས་༡༤ནས་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་བ་༥པའི་ཚེས་༢༥འི་ཉིན་བར་Florent Saclierགྱིད་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་ཟློས་གར་དེ་ཕ་རི་ཡི་ཐོ་ཡོར་འཁྲབ་སྟོན་ཁང་ལ་སོགས་ལ་སྐོར་སྐྱོད་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་དང་མི་མང་པོའི་གདེང་འཇོག་ཡག་པོ་འཐོབ།
ཟློས་གར་དེ་ཨང་དྲེ་སེ་ག་ར་(André Segarra)ཡིས་ཇུས་འགོད་དང་འཁྲབ་འཁྲིད་བྱས་ཡོད། འཁྲབ་སྟོན་པ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་སྟོན་མཁན་དང་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་གཉིས་སྲིད་གཞུང་མེད་པའི་རིང་ལུགས་མཁན་སྨྱོན་པ་"སྐུ་ཞབས་ཚང་མ་"སྐྱོན་བརྗོད་མཁས་པ་སེམས་སྦུག་དོག་པོའི་མི། དེའི་ནང་གི་གཞས་དེ་དག་ནི་པེའེ་ཐ་ལང་སྒང་ཟླ་ཡི་ཕམ་ཉེས་གྱི་རྒྱལ་མི་"Gagnants-Perdants"ད་དུང་ཧྥ་རན་སིའི་གཞས་པ་ས་ཨའེ་རྩེའི་ (Saez)སྐྱེད་སྐྱོམ་ཞབས་བྲོའི་མཆེད་བསྒྲིག་"J'accuse"ལས་འདེམས་པ་ཡིན​།
སྙིང་བསྡུས།
ང་ཚོས་དེར་གཡོལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ / Nous n'avons fait que fuir སྣེ་རིང་བའི་ལམ་བུའི་ཐོག་ / Et sur la longue route འོད་སྟོང་འཕྲོ་བའི་ / Des chiens resplendissants ང་ཚོའི་མནའ་གྲོགས་དུ་འགྱུར། / Deviennent nos alliés
ཁྱོད་ཚོས་ང་ཚོ་ལྐུགས་པར་རྩིས། / Prenez-nous pour des cons ཁྱོད་ཚོས་ང་ཚོ་ཁྱི་རུ་རྩིས། / Prenez-nous pour des chiens ད་དུང་མུ་མཐུད་ཡིན་དང་། / Continuez སེམས་འཛིན་བྱེད་དགོས་མ་རེད། / Ne vous gênez pas ཁྱེད་ཚོའི་མཆིལ་མ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བཤད་ན་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ཕྱི་སྐོགས་དང་འདྲ། / Vos crachats ça nous fait des coquilles de cristal བརྟན་སྐྲ་སྟུག་པོ་དེ་དག་འཛིན་སྡད་ན་ད་ག་རེད། / Il suffit d'empoigner la crinière de l'étoile.
(…)
དེ་ཚོ་ཚང་མ་མཛེས་རྒྱན་རེད་དེ་ཚོ་ཚང་མ་ཕན་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་རེད་དེ་ཚོ་ཚང་མ་མ་ཡིན་ཡིན་མདོག་དང་ཟུར་རྒྱན་རེད་ངཚོས་འོད་ཟེར་ཞིག་ཛ་རེ་ཛོར་རེའི་ཉི་གཡབ་ཀྱི་ས་ཆ་ཡག་ས་ཞིག་དུ་འཕྲོད་པ་དང་གླུ་དབྱངས་བསྒྲོགས་པ་དེ་ཤེས་ན་འགྲིག / Et tout çà c'est parure, c'est attitude vaine, c'est pose et compagnie; on le sait qu'il suffit qu'un rayon de soleil se plante au bon endroit, sur ce balcon foutoir pour que le chant s'élève.
ཁྱེད་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་མི་ཤེས་པ་རེད་དམ། / Tu as perdu ta langue ? ད་བཤོད་དང་། / Allez !
སུམ་བྷ
སུམ་པའམ་ཡང་ན་སུམ་བྷ་ཞེས་བརྗོད། རྒྱ་ནག་ཏུ་苏毗ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ཝེ་ལེའུ་Wylie transliterationདུ་Sum-paཞེས་བརྗོད་སྲོལ་འདུག དེ་ནི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐར་དཀར་པོ་ལས་སྔར་བོད་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་གི་ས་ཡིན། ཉེ་དུས་་བྱེ་གསེབ་ནས་བོད་ཀྱི་རྫོང་གོག་མང་པོའི་ཤུལ་གསར་དུ་རྙེད་པ་ལས། སྔ་མོའི་བོད་ཀྱི་ཡོད་བྱད་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡུལ་མི་ལས་ཁྲལ་བསྡུས་བའི་བྱང་བུ་ཆེ་ཆུང་དུ་མ། དམག་དཔུང་སོགས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་བཏང་བའི་ཡེ་གེ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་འཐོན་བྱུང་ཞེས་བཀོད་འདུག།
བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཆེན་པོ་འདི་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་དང་བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཅེས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ནང་ནས། བར་དབུས་གཙང་ནི་གནའ་སྤུར་རྒྱལ་པའི་མངའ་ཁོངས་ཡིན་ལ་སྟོད་མངའ་རིས་ནི་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་ཁོངས་དང་། སྨད་མདོ་ཁམས་ནི་སུམ་པ་དང་ལྡོང་རིགས། རྒྱལ་རོང་། འ་ཞ་བཅས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་གྱུར།  དེ་ལས་སུམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རྒྱལ་ཕྲན་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང༼གཏོ་ཕུག༽ཏུ“སུམ་བྷ་འབྲི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཡང་།། རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་རྒྱུད་དུ་གྲོལ།།”ཞེས་དང་། ཡང་༼མགོ་ལོག་རུས་མཛོད༽དུ“ཡུལ་སུམ་པ་ནས་འབྲི་རིགས་དང”ཞེས་རིགས་རུས་འབྲིར་གཏོགས་པར་བཤད་ལ། ཡིག་ཚང་རྙིང་པ་ལ་ལར“སུམ་བྷ”ཞེས་བྲིས་ཡོད་པའང་སྣང་། དེའང་གོང་དུ་སོང་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དབང་གིས་རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་སུམ་པ་ཡང་གནའ་བོའི་ཆཱང་རིགས་ཀྱི་ཚོ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཀོད་ཡོད་པར་བསྟུན། དེང་སང་གི་རྒྱ་རིགས་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ད་དུང་ལུགས་དེ་བཞིན་སྒྲོག་པར་འདུག་ནའང་།  གོང་གི་ཆཱང་བོད་བར་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་དེ་ལྡོག་དགོས་པའི་གནད་དེ་ཤེས་རྗེས་གཞི་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་ཀྱང་མི་འགྲིག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་དེ་ཧ་གོ་སྙམ། ཡང་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་སུམ་པའི་ཁམས་ཀྱི་གནའ་བོའི་གནས་ཚུལ་དང་མངའ་ཁོངས་སོགས་དངོས་སུ་ཞིབ་པར་བཀོད་ཡོད་པ་ད་སྔ་མ་མཐོང་ཡང་། ༼དེབ་དཀར༽དུ“སུམ་བྷ་དེ་སྔར་བོད་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་གི་ས་ཡིན་པ་ལ། ཁོང་ཚོའི་རིགས་དེང་སང་ཨ་མདོའི་ཁྲོད་དུ་འདྲེས་ནས་ཡོད”ཅེས་བཀོད་འདུག་པ་བཞིན། སྔོན་གྱི་སུམ་པའི་ས་ནི་དེང་གི་མཚོ་སྔོན་གྱི་ལྷོ་ནུབ་དང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཕལ་ཆེ་བ་ཡིན་པ་ཤུགས་ལས་ཤེས་ཐུབ་སྟེ། དུས་ཕྱིས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་རྗེས། བོད་ཡུལ་ཡོངས་རྫོགས་རུ་ལྔར་བགོས་པའི་ཚེ་ན་སུམ་པ་ནི་རུ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་སུམ་པའི་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཕལ་ཆེར་རྟོགས་ཐུབ་པར་མ་ཟད།  སུམ་རུའི་ནང་ཚན་རྒོད་ཚང་སྟོད་སྨད་དང་། ནགས་ཤོད། ཏྲེ་སྟོད་སྨད་བཅས་དེང་སང་གི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ནག་ཆུ་དང་ཆབ་མདོ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་དཀར་མཛེས་ཁུལ་སོགས་ཀུན་གྱིས་བར་ཁམས་སམ་མདོ་སྟོད་དུ་འབོད་པའི་ས་གནས་འདི་རྣམས་སུམ་པའི་ཡུལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཆོག་པ་འདུག་སྙམ། དེ་མིན་སུམ་པའི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་རྒྱ་ཤོད་སྟག་པ་ཚལ་བྱ་བ་དེང་གི་འབྲི་རུ་རྫོང་རྒྱལ་ཆུའི་རྒྱུད་གཡང་ཤོད་ཡས་མས་དང་། སུམ་པ་གླང་གི་གྱིམ་ཤོད་ཅེས་དེང་གི་ཁྱུང་པོ་སྟེང་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་རྩེ་དྲུག་རྒྱུད་ཡིན་པར་བཤད་པ་བཅས་ཀྱིས་ཀྱང་སུམ་པའི་ཡུལ་བར་ཁམས་ཕྱོགས་འདི་ཡིན་པ་གསལ་ལོ།།
དེ་ལ་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྣམས་སུ་སུམ་པ་ནི་རྒྱལ་ཕྲན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་པ་ཙམ་ལས་རྒྱལ་རབས་ལ་སོགས་པའི་བྱུང་བ་བཀོད་མེད་པས། འདིར་གསལ་བོ་ཞིག་བརྗོད་རྒྱུ་མི་རྙེད་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱའི་གནའ་བོའི་ཡིག་ཚང་ཀུན་ན་སུམ་པ་ལ་ཏུན་ཉུས་གོ༼东女国༽སྟེ་ཤར་ཕྱོགས་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་བཀོད་པ་དང་། འདིའི་མངའ་ཁོངས་ལ་ཤར་ནུབ་བར་ཉིན་ལམ་དགུ་དང་ལྷོ་བྱང་བར་ཉིན་ལམ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། དེར་མཁར་རྫོང་བརྒྱད་ཅུ་དང་འབངས་དུད་ཚང་བཞི་ཁྲིའམ་ཧྲག་དམག་ཆིག་ཁྲི་བཅས་མངའ་ཞིང་། ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ནི་ཆབ་མདོ་དང་རྫ་ཆུའི་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པར་བཤད་ལ། དེའི་རྒྱལ་དཔོན་དང་ནང་བློན་ཚང་མ་བུད་མེད་ཡིན་པས་རྒྱས་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པར་གྲགས་སོ།། དུས་ཕྱིས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་སུམ་པའི་མིང་བོད་སྐད་དང་བསྟུན་ཏེ་སུའོ་པེ༼苏毗༽ཞེས་སྒྲ་བསྒྱུར་ཙམ་བྲིས་འདུག་གོ། སུམ་པ་ཡང་བོད་རྒྱལ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་སྐབས་ཡན་ནས་སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཚུད་པ་ཡིན་ལ། སྲོང་བཙན་སྐུ་གཞོན་ནུའི་སྐབས་སུ་མཛོ་སུམ་པས་ངོ་ལོག་བྱས་པ་མྱང་མང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣང་གིས་དམག་དྲངས་མི་དགོས་པར་སུམ་པའི་ཁྱིམ་གྲངས་མ་ཤོར་བར་ཡོངས་རྫོགས་བོད་ཀྱི་འབངས་རྣལ་མར་བཀུག་ནས་ལས་དོན་དོ་དམ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུན་ཧོང་ཡི་གེར་གསལ་བ་ལྟར་རོ།།
ཡང་འ་ཞ་ནི་བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་སྒའི་ཚོ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེང་གི་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་རྨ་ཀླུ་ཙོང་གསུམ་འབབ་ཡུལ་དུ་གནས་པ་མང་ཆེ་བ་འ་ཞ་སྒའི་རིགས་སུ་གཏོགས་ཏེ། ༼བོད་ཀྱི་རུས་མཛོད༽དུ“ཡུལ་འ་ཞ་ནས་རྒ་བྱུང་སྟེ”ཞེས་པ་ལྟར་དང་། དུས་རབས་བཞི་པའི་མགོ་ཙམ་ན་བྱང་གི་ལིའོ་ཉིན་ཕྱོགས་ནས་ཞན་ཕེའུ༼鲜卑༽རིགས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཚོ་བ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཆད་དེ། ནུབ་ཏུ་གནས་སྤར་བ་མཚོ་སྔོན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཏེ་བསྡད་པ་ལས་སྒ་འ་ཞ་དང་འདྲེས་ཏེ་ཕྱིས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་བཙུགས་པ་ལ་བོད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཕྲན་འ་ཞ་ཞེས་འབོད་པ་དང་། རྒྱ་སྐད་དུ་ཐོ་ཡོས་ཧོང༼吐谷浑༽ཞེས་གྲགས་ཤིང་། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྐབས་ཐོག་མར་བོད་ཀྱིས་མངའ་དབང་དུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་མིན་ད་དུང་དེང་གི་ཁམས་ཕྱོགས་དང་སྨད་ཕྱོགས་རྒྱལ་རོང་བཅས་སུ་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་ཚོ་བ་དང་མི་སྡེ་ཆེ་ཤོས་ཤ་སྟག་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་ཅུང་ཤུགས་ཆེ་བ་ནི་ལྡོང་སྟེ་མི་ཉག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རུས་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ལྡོང་ཞེས་པའི་རིགས་ཏེ། རུས་མཛོད་དུའང“ཡུལ་མི་ཉག་ནས་ལྡོང་རིགས་དང”ཞེས་བཀོད་པ་ལྟར་མདོ་ཁམས་འདི་ནི་ལྡོང་གི་རིགས་རྒྱུད་དུ་ངེས་ཤིང་། དེའང་རྒྱ་སྐད་དུ་ཏང་ཞང་༼党项༽ཞེས་སྒྲ་བསྒྱུར་ཙམ་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ནི་མདོ་སྨད་ཀྱི་ཤར་དང་ཀན་སུའུ་དང་སི་ཁྲོན་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་མཚམས་འདི་དག་ཏུ་འཁོད་པ་དང་བོད་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་ལ་ལ་རིམ་གྱིས་ཡུལ་གཞན་ལ་ཆད་དེ། དུས་ཕྱིས་བོད་སིལ་བའི་སྐབས་དེང་གི་ཉིན་ཞཱ༼宁夏༽ལྗོངས་ནས་མི་ཉག་རྒྱལ་རབས༼西夏王朝༽བཙུགས་པ་དེའང་གཙོ་བོ་ལྡོང་རིགས་ཡིན་ནོ།།
གཞན་ཡང་རྒྱལ་རོང་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིས་ཀྱི་རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ན་རྒྱལ་རོང་མི་སྡེ་རྣམས་འཚོ་ཞིང་། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་རིགས་རུས་སྤྲའི་རྒྱུད་པ་ཡིན་ཚུལ་ཡང་བཤད་དེ། རུས་མཛོད་ཀྱི་ཡི་གེར“ཤར་རྒྱལ་མོ་རོང་གི་རྒྱལ་པོ་སྔོན་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྤྲུལ་བ་རྒྱལ་པོ་མདོ་བཞིར་ནག་པོ་ཞེས་པ་དེ་སྤྲ་ནག་པོའི་རིགས་ཡིན་ལ”ཞེས་དང་། ཡང“འགག་དོག་མོ་གསུམ་དེ་སྤྲ་ལ་ཐོབ།། སྤྲ་དཔའ་རྩལ་ཆེ་བ་དེ་དོན་ཡིན།།”ཞེས་པའི་འགག་དོག་མོ་གཅིག་ནི་བོད་རོང་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་།  འདི་ལ་རྒྱའི་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཀྱཱ་ཉང་ཡུས༼嘉良夷༽ཞེས་མཐོང་ཆུང་གིས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ།། དེ་ལྟར་འདིར་ཞན་ཕེའུ་རིགས་ཕུད་པའི་མི་སྡེ་འདི་དག་ནི་གནའ་དུས་ནས་ཡུལ་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འདིར་འཚོ་ཞིང་སྡོད་པའི་བོད་མིའི་རྒྱུད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ།།
དེ་ལ་འདིར་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་ནི། རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་མདོ་སྨད་དང་སྒོས་སུ་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་དང་ཉེ་བའི་མཚམས་ཀྱི་བོད་མི་རྣམས་ནི་བོད་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ནས་མཐའ་དམག་ལ་ཡོང་བའི་རྒྱུད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དེར་ཡིག་ཚང་ལ་ལར་ཡང་དེ་དག་གི་བྱོན་ཚུལ་དང་མིང་ཐོགས་ལུགས་བཅས་ཞིབ་པར་བཀོད་ཡོད་པ་འགའ་རེ་ནི་བདེན་པར་འདུག་ནའང་། བསམ་དགོས་པ་ཞིག་ནི་སྐབས་དེར་མཐའ་དམག་ཡོང་བ་མ་གཏོགས་ཡུལ་དེ་དག་ཡུ་སྔར་སྡོད་བོད་མི་མེད་པར་འདོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེ་བར་འགྲོ་སྟེ། འོ་ན་དེའི་སྔོན་གྱི་ཡུལ་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་དགོས།  གོང་དུ་སོང་བའི་བོད་རུས་ཆེན་བཞིའམ་དྲུག་གི་ནང་ཚན་སྒ་འབྲི་སྤྲ་ལྡོང་བཅས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་གནའ་དུས་ནས་ཡུལ་དེ་རང་དུ་སྡོད་པ་གང་ལ་འཇོག   དེ་མིན་ཡང་མཐའ་དམག་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་ངེས་གཤིས་དེ་ཚོ་སྔར་ཡོད་ཡུལ་མི་དང་འདྲེས་མི་འགྲོ་བར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ལ་ད་དུང་བོད་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱིས་ལོགས་སུ་ལུས་འདུག་གམ། འདི་ལ་བོད་ཡུལ་གྱི་སོག་དམག་གི་རྒྱུད་པ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་བཞི་ཙམ་ན་ད་ལྟ་ཚུལ་ཅི་འདྲ་རུ་གྱུར་པ་དེ་དཔེ་ལེགས་ཤིག་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བོིད་གནའ་མིའི་གནས་ཚུལ་དང་བོད་རིགས་སྤྱིའི་འཕེལ་འགྱུར་དང་དར་རྒུད་བཅས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ནན་མོ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། བོད་ཆེན་པོའི་སྲོག་ཤིང་ལྟ་བུའི་སྤུར་རྒྱལ་པའི་རྒྱུད་པ་ཁོ་ནས་བོད་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་མི་ཐུབ་ཅིང་ཁེབས་ཀྱང་དཀའ་བས། དེར་ངེས་པར་མིག་རྒྱང་རིང་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རྒྱུན་སྔོན་ལ་འདེད་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེ་བར་བསམས་པར་རིགས་ཤིང་། ཡང་རང་རེའི་མཁས་པ་ལ་ལས་གནའ་དུས་ཞི་ཨན་ཡན་ཆད་བོད་ཀྱི་ས་ཡིན་ཞེས་བམ་སྤྱི་ཙམ་སྨྲ་བ་མ་གཏོགས་དེ་ཡིན་ལུགས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པར་དེ་འདྲ་བས་ལོ་རྒྱུས་སུ་མི་འགྲུབ་པས། དེ་དག་ལ་བསམ་གཞིགས་རྣལ་མོར་མཛད་དགོས་ས་དང་སྒོས་སུ་ལས་དེ་དེང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྒན་གཞོན་ཀུན་གྱི་འོས་འགན་དུ་བབས་གཤིས། ཕྲན་ལྟ་བུས་དཔྱད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་པས་འདིར་ཞར་བྱུང་གི་ཚུལ་དུ་དྲན་སྐུལ་དང་གསལ་འདེབས་ཙམ་དུ་ཞུས་པ་ལགས་སོ།།
དགུ་རོང་རྒྱལ་སྲས།
གྲུབ་དབང་ལྔ་པ་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་སློབ། གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་འཇམ་མགོན་མི་ཕམ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེའི་སྤྲུལ་བའི་རྣམ་རོལ་དེ་མ་ཐག་པ་དགུ་རོང་རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་ནི། བསིལ་ལྡན་བྷོ་ཊའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྱི་དར་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་མདོ་སྨད་རི་བོ་དན་ཏིག་དང་ཁད་ཉེ་བའི་སའི་ཆ། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མི་གསུམ་དང་ལྷ་ལུང་དཔལ་གྱི་རྡོ་རྗེས་དངོས་སུ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་འོད་གསལ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་གསང་ལམ་ནས་གྲུབ་བརྙེས་རིག་པ་འཛིན་པའི་འཕགས་ཆེན་བརྒྱུད་མར་བྱོན་པའི་གནས་མཆོག སྡེ་བཞི་དཔལ་གྱི་འབྱོར་བས་མངོན་པར་ཕྱུག་པའི་ཡུལ་གྲུ་དགུ་འགྱུར་པད་མོ་རོང་ངམ་དགུ་རོང་ཞེས་གྲགས་པའི་ལྷ་སྡེ་རུ། ཡབ་དགུ་རོང་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཨོ་རྒྱན་འཇིགས་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་གྲུབ་དབང་རྫོགས་ཆེན་པའི་གདན་ས་ཆེན་མོར་འདིར་ཕེབས་ནས། འཇམ་མགོན་བླ་མ་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་པད་ལ་ལོ་གྲངས་བདུན་ལྷག་བཏུད་དེ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་གསན་བསམ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པས་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་ཡང་རྩེར་སོན་པ། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ནང་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་ས་སྐྱོང་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཀའ་འབུམ་ཤིང་པར་དུ་བསྐྲུན་པའི་བདག་རྐྱེན་གནང་བ་སོགས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཞབས་འགྱུར་ཚད་མེད་གནང་བ་མཛད་པོ་དེ་ཉིད་དང༌། ཡུམ་བཀའ་བརྗིད་སྟོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་འཛོམས་སྐྱིད་ཅེས་རིགས་དང་ལང་ཚོའི་མྱུ་གུས་རབ་ཏུ་མཛེས་ཤིང་དད་བརྩོན་ཤེས་རབ་སོགས་དཀར་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཚང་བ་མེད་པས་མངོན་པར་ཕྱུག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ། སྤྱི་ལོ་༡༩༡༢པ་སྟེ་བོད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཡོངས་འཛིན་ཞེས་པ་ཆུ་བྱི་ལོའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲུབ་སྦྱོར་བཟང་པོའི་ཉིན་སྐུ་བལྟམས། ཉིན་དེར་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པས་གསང་ཆེན་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དར་ཞལ་བསལ་ཏེ་སྨིན་གྲོལ་གྱི་སྒོ་མོ་གསར་དུ་ཕྱེས་པའི་སྟ་གོན་དང་ཁེལ་ཞིང༌། ཡུམ་གྱི་ནུ་ཞོ་ཞལ་དུ་མ་མིད་པའི་སྔ་རོལ་དུ་གཏེར་ཆེན་མཆོག་གིས་ལྗགས་ལ་ཧྲཱིཿདང་དྷཱིས་རྒྱས་ལེགས་པར་བཏབ་ཅིང་འཇམ་དབྱངས་རིལ་བུ་བསྩལ། ཞག་བདུན་གྱི་མཚམས་ནས་ཡབ་དགུ་རོང་ཚང་དང་གཏེར་སྟོན་བསོད་རྒྱལ་ལྷན་རྒྱས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་ནས་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང་ཚེ་འགུགས་རྒྱས་པ་མཛད་ནས་རྒྱས་སྲས་བློ་གྲོས་ཞེས་མཚན་གསོལ།