cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
འདན་ཁོག་
འདན་མ་ཡང་ཟེར་ལ། འདི་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་སེར་ཤུལ་རྫོང་ཁོངས་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ཞང་ཞིག་ཡིན། ས་ཆ་འདི་གླིང་སྒྲུང་ནང་གི་ཚ་ཞང་འདན་མའི་ཕ་ཡུལ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། གླིང་སྒྲུང་གི་འདན་མ་ཆུ་ལ་ཉིན་སྲིབ་ཅེས་པ་ལྟར་ཡུལ་འདིའི་དུད་ཁྱིམ་རྣམས་འབྲི་ཆུའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་ཆགས་ཡོད།
མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་
མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་་
མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ལ། ཤར་གྱི་གཞུང་ཐིག97°54′-101°50′དང་བྱང་གི་འཕྲེད་ཐིག32°31′-35°40 ཡི་བར་དུ་གནས་ཤིང་། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྟོང་སྨི་གྲུ་བཞི་མ76312ཡོད། གཞན་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་ནི་རྨ་ཆེན་རྫོང་ཐོག་ཏུ་ཡོད། མགོ་ལོག་ཁུལ་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཙང་བོ་ཆེ་ཆུང36ཡོད་པ་དང་། ཆུ་བོའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ3300ལྷག་ཡོད་ཅིང་། སོ་སོར་རྨ་ཆུ་དང་འབྲི་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད།
ཐུར་མ།
ཐུར་མ་ནི་ཡུ་བ་ཡོད་ཞིང་གཏིང་སྲབ་པའམ་འཇོང་དབྱིབས་ཀྱི་སྣོད་ཆས་ཞིག
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
Essbesteck
ནང་སེམས་ཀྱི་ནད་དམ་དུག་གམ་ཉོན་མོངས་གསུམ་
འདོད་ཆགས། ཞེ་སྡང། གཏི་མུག་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིའི་ལུས་ཀྱི་ནད་གསུམ་ནི། རླུང། མཁྲིས་པ། བད་ཀན།
ཁྲེ།
ཁྲེ་འབྲུ་རིགས་གཅིག་རེད།
འབྲོག་ཁྱི་རྡོ་རྗེ་
《འབྲོག་ཁྱི་རྡོ་རྗེ》ནི་ཀྲུང་གོའི་ཀློག་བརྙན་ཀུན་སི་དང་འཇར་ཕན་MADHOUSEགཉིས་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་སྤེལ་པའི་འགུལ་རིས་བརྙན་འཕྲིན་ཞིག་ཡིན་། བརྙན་འཕྲིན་ནི་བོད་རྒྱའི་ཁྲག་རྒྱུད་ཅན་གྱི་ལོ་བཅུ་ལོན་པའི་བྱིས་པ་ཐཱན་ཅིན་བོད་ཁུལ་ནས་འབྲོག་ཁྱི་ཞིག་དང་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མཉམ་རོལ་བྱས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཨ་ལན་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ།ཡིས་བརྗོད་བྱ་གླུ་གཞས་ལེན་པའི་འགན་བཞེས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་བརྙན་འཕྲིན་འཁྲབ་སྟོན་མི་སྣ་གཙོ་བོར་སྐད་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་དེང་ལེན་བྱས་པ་རེད།
མདའ་རྩེད།
མདའ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པའི་དན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དེའང་ཐོག་མའི་དུས་སུ་ཁ་རྒྱབ་ཙམ་དུ་བེད་སྤྱོད་པ་ལ། རིམ་བཞིན་དགྲ་འགོག་དང་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་སྐྱེད་པའི་ལག་ཆ་གལ་ཆེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེང་གི་ཆར་གོ་ལ་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་མང་ཆེ་བར་དེ་ཉིད་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལུས་རྩལ་དང་རྩེད་མོའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཡོད། འདི་ཉིད་རིག་གནས་གཞན་དག་དང་འདྲ་བར་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་གྱི་གོ་རིམ་ཁྲོད་བྱུང་ཞིང་ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁྲོད་རིམ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་གསར་གཏོད་བླ་མེད་ཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ལག་ཆ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་སོང་བའི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
མདའི་བྱུང་བ།
སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་འཕེན་གྱི་བྱུང་བ་ཞེས་པར།“མདའ་འཕེན་པ་དེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་གདོད་མའི་དུས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དང་འཚོ་བའི་ནུས་རྩལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ཁྲི་ཚོ5ཡས་མས་ཙམ་ལ་བྱུང་ཞིང་། དེར་མ་ཟད་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་དང་ཡོ་རོབ། ཨ་ཤེ་ཡ་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་དུ་མར་རྒྱུག་ཆེ། ཀྲུང་གོར་མཚོན་ནས་བཤད་ན། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་པས་ཧྲན་ཞི་ནས་ལོ28000ཡར་སྔོན་གྱི་རྡོ་བཟོའི་མདའ་མགོ་ཞིག་རྙེད་ཅིང་། དེས་ཀྲུང་གོ་རུ་སྔ་མོའི་དུས་ནས་མདའ་གཞུ་དར་བ་ཤེས་ཐུབ”ཅེས་བཀོད་ཡོད།
རང་ཅག་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་མཚོན་ནས་བཤད་ན། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་དུ། “དང་པོར་མི་མ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར། །གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་བཅུ་ཡི་དབང་བྱས་སྐད། །ཅེས་དང་།ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་སོགས་ལས། དང་པོར་གནོད་སྦྱིན་ཆེན་པོས་དབང་བྱས་ཏེ། །ཡུལ་གྱི་མིང་ཡང་བཟང་ཡུལ་རྒྱན་མེད་ཟེར། །མཚོན་ཆ་མདའ་གཞུ་དེ་ཡི་དུས་སུ་བྱུང་། །”ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ།《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》ལས། “དང་པོ་གནོད་སྦྱིན་ནག་པོས་དབང་བྱས་ཏེ༔ ཡུལ་མིང་བདུད་ཡུལ་ཁ་རག་མགོ་དགུར་བཏགས༔ སྔ་རྟགས་གཉེན་པོ་བཙན་པ་དེ་ནས་བྱུང་༔ དེ་ནས་བདུད་དང་སྲིན་མོའི་དབང་བྱས་ཏེ༔ མིང་ཡང་ལྷ་སྲིན་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བཏགས༔ སྔ་རྟགས་ཤ་ཟ་གདོང་བ་དམར་བ་བྱུང་༔ དེ་ནས་ཀླུ་དང་བཙན་གྱིས་དབང་བྱས་ཏེ༔ ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་བོད་ཁམས་གླིང་དགུར་བཏགས༔ སྔ་རྟགས་དཀར་བུ་ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་བྱུང་༔ དེ་ནས་མ་སངས་སྤུན་དགུས་དབང་བྱས་ཏེ༔ ཡུལ་མིང་བོད་ཁམས་གཡའ་དྲུག་བྱ་བར་བཏགས༔ སྔ་རྟགས་མདའ་མདུང་མཚོན་ཆ་དེ་ནས་བྱུང་༔”ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་དུས་སྔ་མོ་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།
དེ་བཞིན་མྱང་མང་པོ་རྗེ་ཞང་སྣང་གི་མགུར་ལས་ཀྱང་།“ན་ནྀང་ནི་གཞེ་ནིང་སྔ། ཕོ་མའྀ་ནི་འབྲོང་བ་བ། ལྷོ་ཤིང་ནི་སྨྱུག་མོ་རྒྱལ། ལྕགས་ཀྱྀས་ནྀ་མ་དྲལ་ན། སྨྱུག་གྀས་ནི་རེ་མྱི་པུགས། རྒོད་ཀྱིས་ནི་མ་བསྒྲོན་ན། འབྲོང་ལ་ནྀ་རེ་མྱི་འཇེན། ངས་པོ་ནི་ར་ཡུལ་གྱི། ཀོམ་རྩེ་ནི་གཟིགས་མོ་རྒྱལ། ཁབ་ཀྱིས་ནྀ་མ་པུག་ན། རྒྱུས་ཀྱིས་ནྀ་རེ་མྱི་སུགས། རྒྱུས་ཀྱིས་ནི་མ་དྲངས་ན། ཀོམ་ཙེ་ནྀ་ཉིད་མྱི་འཇོ།”ཞེས་པ་ལས་སྐབས་ཐོག་དེར་མདའ་གཞུ་དར་ཡོད་པ་གསལ་ཅིང་དེར་མཁོ་བའི་སྒྲོ་དང་། མདའི་མགོ་ལྕགས། སྨྱུག་མ་སོགས་གང་གི་ཐད་ནས་བཤད་ནའང་གསར་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་ཐུབ་ལ། གཞན་ད་དུང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ངས་པོ་ཁྲ་སྣའི་ཡ་གྱལ་ཏེ་ཆུ་གོང་གྲོང་ཚོ་ནས་ད་ཕན་ལོ་3700-4000ལྷག་འདས་པའི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་རྗེས་ཤུལ་ཞིག་བུད་པ་ལས་ལྕགས་རིགས་ལི་ལས་བཟོས་པའི་མདའ་མགོ་དང་ཕྱུགས་ཟོག་གི་རུས་པ། རྫ་ཆས་སྣ་ཚོགས་བཅས་རྙེད་པ་སོགས་ལ་གཞིགས་ན་བོད་དུ་མདའ་གཞུ་འདི་དར་སྔ་ཞིང་ཐོན་སྐྱེད་དང་དགྲ་འགོག རང་བྱུང་གི་གནོད་འཚེ་སོགས་འགོག་རྒོལ་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་ལག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།
མདའི་དབྱེ་བ་དང་མཚོན་དོན།
མདའ་ལ་དབྱེ་ན་སྤྱིར་བཏང་གི་མདའ་དང་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བེད་སྤྱོད་པའི་མདའ་སྟེ་ཕྱོགས་ཆེ་ས་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཆོག དང་པོ་སྤྱིར་བཏང་གི་མདའ་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དུས་ཕྱི་དགྲ་འགོག་བྱེད་དང་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་མདའ་སྟེ། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མཐོང་ལམ་དུ་མང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་རིགས་ཡིན། དེལའང་དབྱེ་ན་ཤིང་མདའ། སྨྱུག་མདའ། ལྕགས་མདའ་སོགས་ཡོད་ལ། དེང་གི་ཆར་རྩེད་མོའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཡོད་པ་དེའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་བེད་སྤྱོད་པའི་མདའ་ཞེས་པ་ནི། མདའ་དེ་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་ཕུལ་ནས་མི་ལ་ན་ཚ་མེད་པ་དང་། ཕྱུགས་ལ་གོད་ཁ་མེད་པ། ལོ་ལེགས་སྨིན་པའི་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་འགྲུབ་པར་སྐྱབས་བཅོལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོ་བྱད་གང་ལ་ནུས་པ་ཆེ་ན་དེ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ནི་མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་གི་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་གྲུབ་ཡོད། དེ་ནི་རང་བྱུང་དད་མོས་ཀྱི་ནང་ཚན་ཞིག་སྟེ། ཉེ་འཁོར་གྱི་མཚོན་ཆ་གང་ལ་ནུས་པ་ཆེ་ན་དེ་ཉིད་རང་གི་སྐྱབས་བཅོལ་སའི་ཡུལ་ལྷ་སོགས་གསོལ་མཆོད་སྐབས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། རིམ་གྱིས་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་ཕྱག་མཚན་དུ་འབྲི་བའང་དེ་ལ་དད་མོས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ཉིད་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བར་བྱས་པར་བསམ། བྱེ་བྲག་ལབ་རྩེ་བསྟོད་པ་དང་ཕྱྭ་གཡང་འགུགས་པའི་སྐབས་སོགས་སུ་ལབ་རྩེ་ལ་མདའ་གྲི་མདུང་གསུམ་བསྟོད་པ་དང་། གཡང་འགུགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཡང་མདའ་སྤྱོད་པ། དེ་བཞིན་གཉེན་སྟོན་གྱི་སྐབས་སུའང་གཡང་མདའ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་ལ། བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་ནང་རྫས་གལ་ཆེན་དང་མཚོན་ཆ་བཟང་པོ་གཏེར་དུ་སྦས་ནས་སྐྱབས་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་ལ་བཅོལ་སྲོལ་ཡོད་པ་ནང་བཞིན་མདའ་འདིའང་གཏེར་དང་ཕྱག་མཚན་དུ་འབྲི་བ་རང་རེའི་འཚོ་བ་དངོས་ནང་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ཡིན་པའང་དེ་ལ་དད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །
མདའི་གོ་གནས་དང་བྱེད་ནུས།
སྐུ་ཞབས་མོར་གྷིན་གྱིས་མཛད་པའི《གནའ་བོའི་སྤྱི་ཚོགས》ཞེས་པའི་ནང་མདའ་གཞུ་གསར་གཏོད་བྱུང་བ་དེ་ཤེས་རྨོངས་སྤྱི་ཚོགས་བར་མ﹙中级蒙昧社会﹚ནས་ཤེས་རྨོངས་སྤྱི་ཚོགས་མཐའ་མའི﹙高级蒙昧社会﹚བར་བརྒལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཁོང་གིས་བཤད་རྒྱུར།“མདའ་གཞུ་བྱུང་བས་རྔོན་བྱེད་པར་དཀའ་ལས་མེད་ལ། ཤ་ཟས་དུས་རྒྱུན་གྱི་ཁ་ཟས་སུ་གྱུར་ལ། རྔོན་བྱེད་པ་དུས་རྒྱུན་གྱི་ངལ་རྩོལ་གྱི་ཁོངས་སུ་ཚུད་པར་བྱས། དེས་གདོད་མའི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་ཡོད་པར་མ་ཟད་མིའི་རིགས་ཀྱིས་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བར་ནུས་པ་མི་དམན་པ་བཞག་ཡོད།”ཨིན་ཀི་སིས།“མདའ་དང་གཞུ་དེ་ཤེས་རྨོངས་ཀྱི་དུས་རབས་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ན་དམུ་རྒོད་དུས་རབས་ནང་གི་གྲི་དང་ཤེས་རིག་དར་བའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྫས་མདེལ་ནང་བཞིན་ཐག་གཅོད་རང་བཞིན་གྱི་མཚོན་ཆ་ཡིན”ཞེས་གདེང་འཇོག་བྱས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་མདའ་གཞུ་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་དར་ཡོད་པ་གོང་གསལ་ནང་བཞིན་དབང་མཛད་བཅུའམ་བཅུ་གཉིས་སམ་མ་སངས་སྤུན་དགུའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ་ལ། བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་སྐབས་སུ་རྩལ་པོ་ཆེ་མི་བདུན་བྱུང་བར་བཤད་པ་དང་དེ་ལས་གནོན་རྒྱལ་གྱིས་མདའ་སྟེའུ་ཁ་མས་བྱ་ཁྲ་རྐེད་པར་དུམ་བར་སྣང་ལ་དམག་གི་སྐབས་སུ་དར་ཤིང་དང་དར་འཕྲུ་གཅོད་པའི་མཚོན་ཆ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་མདའ་གཞུ་འདི་རི་དྭགས་རྔོན་བྱེད་ཀྱི་མཚོན་ཆ་ཡིན་ལ་དམག་བྱེད་པའི་མཚོན་ཆའང་ཡིན་པར་བཀོད་པ་བཞིན་མདའ་མོ་ལ་འགྲོས་མྱུར་བ་དང་། རྒྱང་ཆོད་པ། གནད་ལ་འཁེལ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས་གདོད་མའི་དུས་ནས་ནང་ཁུལ་གཅིག་གྱུར་དང་ས་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་གལ་ཆེན་དུ་གྱུར་ཡོད། ཀུན་པོས་ཤེས་གསལ་ལྟར་གནའ་དུས་སུ་སྐྱ་དམག་ཡོད་པའི་དམག་དཔུང་དེ་ཁྱད་འཕགས་སུ་མངོན་པ་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་སུ་གསལ་ལ།བོད་རང་ལ་མཚོན་ནས་བཤད་ནའང་དེ་ནང་བཞིན་ཡིན་པར་སྙམ་སྟེ་དྲུང་འཁོར་རྩལ་རྒྱུག་ཟེར་བའི་རྟ་རྒྱུག་ཞོར་མདའ་འཕེན་པ་དང་། མདའ་རྒྱང་མའི་རྩལ་འགྲན་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད་པ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད་རིག་གནས་ཞེས་པ་ལས་མཐོང་ཞིང་རྫས་མདེལ་མ་བྱུང་ཡར་སྔོན་དུ་འདི་ཉིད་དམག་བྱེད་པའི་མཚོན་ཆ་བླ་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་བརྒལ་བའི་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་གནའ་བོའི་རོ་མ་སོགས་སྟོབས་འབྱོར་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ་ལ། 《ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང》ལས། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཕོ་བྲང་ན་བཞུགས། འབྲུག་དང་སྟག་གཟིགས་སོགས་གསེར་གྱིས་ཤན་པ་ཡོད། བཙན་པོའི་སྐུ་ལ་སྟག་ལྤགས་དཀར་པོ་གསོལ། དབུ་ལ་དར་གྱི་ཐོད་དམར་བཅིངས། ཕྱག་ཏུ་གསེར་མདའ་གཅིག་ཐོགས། ཞེས་བཀོད་པ་ལ་གཞིགས་ན་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་མདའ་གཞུ་འདི་དགྲ་འདུལ་གྱི་མཚོན་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ཆེ་བ་བརྗོད་བྱེད་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་ལ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད་རིག་གནས་ཞེས་པ་ལས། “གནའ་བོའི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་བོད་ལྗོངས་ན་མདའ་རྩལ་གྲགས་ཅན་མཆིས། དཔེར་ན་སྟོབས་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གིས་མདས་བྱེའུ་ཁྲའི་སྒལ་བ་གཏོར་ཐུབ་པ་དང་། སྟོབས་ལྡན་འགྱུར་དགུའི་སྟོང་བཙན་གྱིས་རྒྱང་གྲགས་གསུམ་མཚམས་སུ་སླེབས་ཐུབ་པའི་མདའ་མོ་འཕེན་ཐུབ”ཅེས་སོགས་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སུ་མདའ་གཞུ་དར་ཆེ་བར་མ་ཟད་བྱང་ཆ་ཆེར་ལྡན་པ་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་ལ། སྐབས་ཐོག་དེའི་ནུས་པ་ནི་ལྟོ་གོས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མངའ་ཁོངས་བདག་འཛིན་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་ལག་ཆ་ཡིན་པ་དང་ཆེ་བ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལྡན་པས་རིམ་བཞིན་ལྷ་སྐུ་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་མཚན་ལ་མདའ་ཅན་བྱུང་བ་དང་། རིམ་གྱིས་མདའི་རིག་གནས་དེ་མི་ཆོས་དང་ལྷ་ཆོས་ཀུན་ལ་ཐིམ།སྤྱི་ཚོགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱུས་སུ་སོང་བའི་དབང་གིས་དེང་གི་ཆར་དུས་སྐབས་སྔོན་མ་དག་གི་ནུས་པ་མང་པོ་ཡལ་ནས་རྩེད་མོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད་ནའང་། ལྷའི་ཕྱག་མཚན་དུ་འགོད་པ་དང་གཡང་མདར་སྤྱོད་པ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཆོ་གའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ད་དུང་མ་ཉམས་པར་ཡོད་དོ། །
མདའ་རྩེད།
མདའ་ནི་སྔོན་མའི་དུས་སུ་དགྲ་འགོག་དང་རྔོན་བྱེད་པའི་མཚོན་ཆ་རུ་གསལ་ལ། དེང་གི་དུས་འདིར་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྩེད་མོའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཡོད། དེང་དུས་ཀྱི་མདའ་རྩེད་ནི་ཐོག་མར་དབྱིན་ཇི་ནས་བྱུང་ཞིང་། 1787ལོར་དབྱིན་ཇི་ནས་མདའ་འཕེན་ཚོགས་པ་དང་པོ་ཚུགས་ཤིང་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པར་ཨ་རིར་དར་ཞིང་མདའ་འཕེན་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ཚུགས། དེ་བཞིན་དུ་ཧྥ་རན་སི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་མདའ་ཡི་རྩེད་མོ་འདི་རིམ་བཞིན་དར་ཞིང་། 1972ལོར་ཨོ་ལིན་ཕིག་ལུས་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཀྱི་གྲས་སུ་ཚུད།
རང་རྒྱལ་ལ་མཚོན་ན་མདའ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་རིང་ནའང་། དེང་དུས་སུ་ངོས་འཛིན་པའི་རྩེད་མོའི་རྣམ་པ་འདི་ཅུང་འཕྱིས་འདུག ཤེས་གསལ་དུ1959ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚད་གཞི་གཞིར་བཟུང་ནས་མགོ་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་བཤད། བྱེ་བྲག་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་ནས་བཤད་ན་བོད་རྒྱལ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ནས་བཟུང་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁར་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་ཁམ་སྡོང་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་ཕོ་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕོ་རྩལ་འགྲན་པ་དང་མོ་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་གླུ་གཞས་འགྲན་པའི་སྲོལ་ཡོད་པར་བཤད་ལ། 《བོད་ཀྱི་མདའི་རིག་གནས་ལ་དཔྱད་པ་བློ་གསལ་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན》ཞེས་པར།“བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་ལོ་རེའི་ལུགས་རྙིང་གི་ཟླ་བཞི་པར་མདའ་རྩེད་བྱེད་པ་དང” ཞེས་དང་། “རྒྱལ་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་དུས་སྟོན་ཏེ་རྟ་མའམ་མདའ་མ་ཞེས་པ། རྟ་རྒྱུགས་མདའ་འཕེན་གྱི་འགྲན་སྡུར་རྩེད་མོ་ད་བར་དུ་ཧ་ལམ་ལོ་ངོ་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན”ཞེས་འཁོད་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་ཀོང་ཡུལ་དང་འབྲུག་ཡུལ་སོགས་བོད་སྐད་ཡིག་སྤྱོད་བཞིན་པའི་ས་ཆ་མང་པོ་ནས་མདའ་རྩེད་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་མུས་སུ་ཡོད། 2007ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པར་མཚོ་ལྷོ་ས་ཁུལ་ཆབ་ཆ་གྲོང་བརྡལ་བདེ་སྐྱིད་ཐང་དུ་མཚོ་སྔོན་པོ་རྟགས་མའི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་འཕེན་འགྲན་སྡུར་ཚོགས་པ་དང་། 2007ལོའི་ཟླ་དགུ་པར་རྒྱལ་ཁབ་ལུས་རྩལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཅུའུ་མདའ་རྩལ་དོ་དམ་ལྟེ་གནས་ནས་གཅན་ཚ་རྫོང་ལ་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་རྩེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་ཞེས་པའི་མིང་བསྩལ། དེ་བཞིན་སི་ཁྲོན་ས་ཁུལ་དུ་མདའ་འཕེན་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་ལ་མིག་སྔར་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་སུ་རུ་ཁག་བཅུ་དྲུག་ལྷག་ཡོད་ལ་ཁོ་ཚོའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་འདི་དར་སྤེལ་དང་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
རྩེད་མོའི་རྣམ་པ་ལ 《བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་གཅེས་བཏུས》ལས། “མདའ་རྩེད་ལ་རྒྱང་མདའ་དང་ཚ་མདའ་ཞེས་ཁག་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པ་ལས་བི་ཤུ་ཞེས་མདའ་རྩེར་མཁྲེགས་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་སྒོང་དབྱིབས་སྦུགས་ཅན་བུ་ག་བཞི་ལྡན་བསྒར་བའི་མདའ་འཕངས་མ་ཐག་རླུང་ཤུགས་ཀྱིས་ཤུ་སྒྲ་ཐོན་ཅིང་དེས་དཔྱང་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་རྒྱང་འབེན་ལ་ཕོག་པའི་ཚ་ག་འགྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣོ་ལྕགས་ཚ་མདའ་ནི་རྒྱང་རིང་པོའི་འབེན་ལ་ཚ་ཁ་འགྲན་པར་བྱེད་ཅིང་། རྒྱང་མདའ་ནི་ཁོད་སྙོམས་པའི་སྤངས་ལྗོངས་ཐོག་རྒྱང་ཐག་ཧ་ལམ་སྤྱི་ཁྲེ་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ཚད་འཛིན་གྱིས་མདའི་ཐོག་མདའ་བ་སོ་སོའི་མིང་བཀོད་ནས་རིང་ཚད་དང་འདྲོང་ཚད་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲན་པར་བྱེད”ཅེས་བཀོད་ཡོད་པ་བཞིན་བོད་ཡུལ་གྱི་མདའ་འཕེན་ལུགས་གཙོ་བོར་ངེས་ཤིང་ཡུལ་ལུང་དབང་གིས་རྩེད་མོའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཡང་འབྱུང་ངེས་སོ། །"""དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ།""བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1986ལོའི་ཟླ་12པའི་པར་གཞི།""ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2012ལོའི་ཟླ་3པའི་པར་གཞི།""སྲོལ་རྒྱུན་མདའ་འཕེན་གྱི་བྱུང་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཡིག་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2016ལོའི་ཟླ་3པའི་པར་གཞི།""བོད་ཀྱི་མདའི་རིག་གནས་ལ་དཔྱད་པ་བློ་གསལ་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 2014 ལོའི་ཟླ་ 7 པའི་པར་གཞི།""བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་གཅེས་བཏུས། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། 1999ལོའི་ཟླ་11པའི་པར་གཞི།"
རྨ་ཆེན།
རྨ་ཆེན་རྫོང་། རྨ་སྟོད་རྫོང་། དགའ་བདེ་རྫོང་། པདྨ་རྫོང་། གཅིག་སྒྲིལ་རྫོང་། དར་ལག་རྫོང།
འོ་ཇ
འོ་ཇནི་ཇ་དང་འོ་མ་（ཡང་ན་འོ་མའི་ཁུ་བ་དང་ཁྲུང་།འོ་ཕྱེའི་）མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་འཐུང་ཆ་ཞིག་།
ཕད་ལྦུ་རྣམ་པའི་འོ་ཇ་
འགྱིག་ཕད་ནང་བླུགས་པའི་འོ་ཇ་ནི་ཇ་དང་།མངར་ཆ།འོ་རྩམ་བཅས་སྲིང་བལ་གྱི་ཤོག་ཐུམ་ནང་བཅུག་ནས་བཟོས་པའི་འགྱིག་ཕད་ནང་བླུགས་པའི་འོ་ཇ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་ཚོང་རའི་ནང་རྒྱུན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་འོ་ཇ་ཞུ་གི་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་དུ་བཤད་ན།ཇའི་ནང་དུ་སྲོ་བར་གོ་རིམ་ཡོངས་འགྲུབ་རྗེས།བསྙལ་བའི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་སྲིད་པས།ཇ་དེ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་དུས་ཚོད་ནང་དུ་སྤྱོད་ཚར་ན་ད་གཟོད་ཆེས་ལེགས་པའི་བྲོ་བ་མྱོང་ཐུབ། ཇ་དང་ཀ་ར།འོ་མ།འོ་མ་སོགས་མཉམ་དུ་བཞག་ན།བསྙལ་བའི་གནས་ཚུལ་སྔར་ལས་མགྱོགས་སུ་གཏོང་སླ་བས།ལག་རྩལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ན་ད་གཟོད་གནད་དོན་འདི་འདྲ་སེལ་ཐུབ་པ་སྟེ།ཇ་ལོའི་རྣམ་པ་བརྟན་འཇགས་སུ་བཏང་སྟེ།བྲོ་བ་ཆེས་ལེགས་ཤོས་སྲུང་འཛིན་བྱེད་དགོས།
སྣུམ་སྣོད་དམ་བུའི་ནང་བླུགས་པ།དམ་བུའི་འོ་ཇ་
སྤྱིར་བཏང་དུ་བཟོ་གྲྭས་བཟོ་སྐྲུན་འབོར་ཆེན་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་ཚོང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།དཔེར་ན།ཚོང་ཁང་དང་།སིལ་ཚོང་ཁང་།དགུ་འཛོམས་ཚོང་ཁང་།ཐད་གཏོགས་ཚོང་གཉེར་ཁང་སོགས་ལྟ་བུ་རེད། དེའི་གྲུབ་ཆ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་འོ་ཇ་དང་།ཇ།ཀ་ར།ཆུ་སོགས་ཡིན། ཁྲོམ་རའི་ཐོག་གི་རྫ་སྣོད་དང་འོ་ཇ་མང་པོ་འདུག
རྣམ་དབྱེ་དེ་དག་གི་ཡི་གེའི་སྦྱོར་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ནས་ཚིག་རྒྱན་སོགས་
ཀྱང་འང་ཡང་གསུམ་ནི། སྡུད་པ་སྟེ་གསུམ་ལ་འཇུག་གོ། དེ་དག་མིང་མཐའ་གང་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་ནི།
ག་ད་བ་ས་ད་དྲག་མཐར། ། ཀྱང་ཐོབ་ང་ན་མ་ར་ལའི། ། མཐའ་རུ་ཡང་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ།྄ ། རྗེས་འཇུག་མེད་དང་འ་ཡིག་མཐར། ། འང་དང་ཡང་གཉིས་ཅི་རིགས་སྦྱོར། །
ཞེས་པ་ལྟར། ག་ད་བ་ས་རྣམས་དང། ད་དྲག་མཐར་ཀྱང་སྦྱོར་བ་དང་། ང་ན་མ་ར་ལ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ཡང་སྦྱོར་ལ། མཐའ་མེད་དང་འ་མཐའ་ཅན་གྱི་མཐར་འང་སྦྱོར། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྐང་བ་ཁ་སྐོང་དགོས་ཚེ་འ་མཐར་ཡང་ཡང་གི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། རྟག་ཀྱང་། བཅད་ཀྱང་། བཀབ་ཀྱང་། བྱས་ཀྱང་། བསྟནད་ཀྱང་། འོནད་ཀྱང་། བཙལད་ཀྱང་། གང་ཡང་། ལམ་ཡང་། ཡིན་ཡང་། ཆར་ཡང་། གསལ་ཡང་། དགེའང་། བདེའང་། ལྟ་བུ། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྐང་བ་ཁ་སྐོང་དགོས་ཚེ་དང་འ་མཐའ་ཅན་དང་། མཐའ་མེད་མཐར་ཡང་ཐོབ་པའི་དཔེ་ནི། བདག་ནི་དགའ་ཡང་ཁྱེད་ཇི་ལྟར། ཞེས་དང་། སྒྲ་ཡང་གྲགས་ལ་མི་ཡང་ཡོད། ལྟ་བུ། དེ་དག་མཐུན་པའི་ཚིག་རྒྱན་དུ་སྦྱོར་པ་ནི་དཔེར་ན། གསལ་ཡང་གསལ། མཛེས་ཀྱང་མཛེས་པའང་ཡིན་ལ་མདོག་ཀྱང་དཀར། དཔལ་ཡང་འབར་ལ་ཡིད་ཀྱང་འཕྲོག། ལྟ་བུ་སྟེ། མཐུན་པའི་ཆོས་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྡུད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་ཚིག་མཛེས་པར་བྱེད་པའོ།
མི་མཐུན་པའི་ཚིག་རྒྱན་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། དཔེར་ན། བཏུད་ཀྱང་ཁྲོ། ཕྱུག་ཀྱང་སེར་སྣ་ཆེ། མཛའང་བསླུ། དམངས་ལ་བརྩེའང་དགྲ་བོ་འཇོམས། ལྟ་བུ། མི་མཐུན་པའི་ཆོས་གཉིས་གཞི་གཅིག་ཏུ་སྡུན་ཅིང་། ཁྱད་པར་ཚིག་མཛེས་པར་བྱེད་པའོ། ཚིག་རྒྱན་དུ་མ་འགྱུར་བའི་སྡུད་པ་ལ། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་གཞི་མཐུན་དུ་སྡུད་པ། གོང་མས་འོག་མ་སྡུད་པ་དང་། འོག་མས་གོང་མ་སྡུད་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་གཞི་མཐུན་དུ་སྡུད་པ་ནི་དཔེར་ན། ཨུཏ་པལ་ཡང་ཡིན་ལ་སྔོན་པོའང་ཡིན། ཞེས་པ་ཨུཏ་པལ་དང་སྔོན་པོ་གཉིས་གཞི་མཐུན་དུ་སྡུད་པ་ལྟ་བུ།
གཉིས་པ་གོང་མས་འོག་མ་སྡུད་པ་དཔེ་ན། ཡོན་ཏན་ཡང་དྲན་ཏེ། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་མིན་ནོ། སྤྱི་སེམས་ཀྱང་ཆེ་སྟེ། སྒེར་སེམས་ཅན་ནི་མིན་ནོ། ལྟ་བུ།
གསུམ་པ་འོག་མས་གོང་མ་སྡུད་པ་དཔེར། རྒྱ་མིས་ཡོན་ཏན་ལ་སློབ་སྟེ་བོད་ཀྱིས་ཀྱང་སློབ་བོ། ངས་བཤད་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤོད། ལྟ་བུའོ།
གཞན་ཡང་། ཡང་སྒྲ་ནི་ཀྱང་འང་གཉིས་དང་འཇུག་པ་མི་མཐུན་པ་བསྐྱར་བ་དང་། བསྣན་པ་གཉིས་ལའང་འཇུག་སྟེ། བསྐྱར་བ་ནི། དཔེར་ན། ཡང་ནས་ཡང་། ཡང་ཡང་། སླར་ཡང་། དེ་ནས་ཡང་། ཡང་གསུངས་པ། ཡང་དང་ཡང་། ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དོན་སྔ་མ་ཉིད་བལྡབས་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ལ་བསྐྱར་བ་ཟེར། བསྣན་པ་ནི་དཔེར་ན། ཡང་ན་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། གཞན་ཡང་། ལྟ་བུ་རྣམ་གྲངས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བསྣན་པ་ལ་འཇུག་གོ།
ཁ་བ་དཀར་པོ་
རོང་ཆེན་ཁ་བ་དཀར་པོ་དང་དོན་གཅིག
གཏེར་མ་རོང་
ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཞང་ཞིག                                                རྒྱ་སྐད་དུ་东旺  དབྱིན་ཇིའི་སྐད Terma Rong 云南省香格里拉县东旺乡
འོད་སྦྱོར་ནུས་པ།
འོད་སྦྱོར་བྱེད་ལས་ནི་རྩི་ཤིང་དང་སྐྱེ་དངོས་གཞན་དག་གིས་འོད་ནུས་དེ་རྫས་འགྱུར་ནུས་པར་བསྒྱུར་བའི་གོ་རིམ་ཞིག་ཡིན།རྫས་འགྱུར་ནུས་པར་ཕྲ་ཕུང་གི་འབྱིན་རྔུབ་བྱེད་ནུས་བརྒྱུད་རྗེས།སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་འབར་རྫས་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ། རྫས་འགྱུར་གཤིས་ནུས་འདིའི་རིགས་ཀྱི་ཁག་ཅིག་ཐན་ཆུའི་འདྲེས་སྦྱོར་དངོས་རྫས་ཀྱི་ཆ་རྡུལ་ཁྲོད་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།དཔེར་ན་ཀ་ར་དང་བསིང་ཕྱེ་ལྟ་བུ།དེ་དག་ནི་དབྱང་གཉིས་ཐཱན་རྫས་དང་ཆུ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། རྩི་ཤིང་དང་།ཆུ་སྔོའི་རིགས།འབུ་ཕྲ་སྔོན་པོ་བཅས་མང་ཆེ་བས་འོད་སྦྱོར་བྱེད་ལས་འདོན་གྱི་ སྐྱེ་དངོས་དེ་རིགས་ལ་རང་སྐྱོང་རང་གསོའི་སྐྱེ་དངོས་ཟེར། འོད་སྦྱོར་བྱེད་ལས་ཀྱིས་ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་སའི་གོ་ལའི་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཁྲོད་ཀྱི་དབྱང་རླུང་གི་འདུས་ཚད་འབྱུང་བ་དང་སྲུང་འཛིན་བྱེད་པར་འགན་འཁུར་དགོས་པ་མ་ཟད།སའི་གོ་ལའི་ཚེ་སྲོག་ལ་མཁོ་བའི་ནུས་ཚད་མང་ཆེ་བ་འདོན་སྤྲོད་བྱ་དགོས།
འོད་སྦྱོར་བྱེད་ལས་ཀྱི་མཉམ་བྱའི་ཚུལ་
དབྱང་གཉིས་ཐཱན་རྫས་ + ཆུ་ + འོད་ནུས། → རྒུན་འབྲུམ་ཧྭགས་ + དབྱང་རླུང་ + ཆུ་
ཁ་དབྲག
ཁ་དབྲག་ནི་གྲིའི་རིགས་ཞིག་ཏེ་ཡུ་བ་ཡོད་ཞིང་རྐང་ཁྲའི་སོ་དང་ལྡན་པའི་ཐབ་ཚང་ནང་གི་སྤྱོད་དངོས་ཞིག
ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
Essbesteck
གཏེར་མ་རོང
ཡུན་ནན་ཞང་ཆེན་བདེ་ཆེན་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་ཞང་ཞིག་སྟེ། སི་ཁྲོན་དང་ཞིང་ཆེན་དང་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་གྲོག་རོང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་སྐད་དུ་东旺 དང་དབྱིན་ཇིར་ Terma Rong ཟེར
ལེགས་རྩོམ་སྙིང་བསྡུས།
ལེགས་རྩོམ་སྙིང་བསྡུས་ཞེས་པ་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་༼ སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ།༽ཡིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་ལྡན་གྱི་རྩོམ་བཏུས་སློབ་དེབ་ཅིག་རེད།
གོང་སྨོས་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་པོ་ནི་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྡོམ་མཛད་པ་རེད།
སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭས་བདམ་བསྒྲིགས་བྱས་པའི་དེབ་འདིའི་ནང་གནའ་རབས་རྒྱ་གར་གྱི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པའི་བཅུད་དུ་བསྒྲུབས་པའི་ལེགས་བཤད་དང་བསྟོད་ཚིག་གང་འཚམ་དང་། སྔོན་བྱོན་བོད་ཀྱི་མཁས་པས་མཛད་པའི་བཅད་ལྷུག་སྤེལ་གསུམ་གྱི་ལྗགས་རྩོམ་ཅི་རིགས་བཀོད་ཡོད། དེ་མིན་བོད་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྲུང་གཏམ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཀྱང་བསྡུས་ཡོད། ཀློག་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་རྩོམ་སོ་སོའི་མཐར་བརྡ་འགྲོལ་ཡང་གང་འཚམ་ཞིག་དང་། དེབ་མཇུག་ཏུ་ལུང་ཁུངས་རེའུ་མིག་ཀྱང་བཞུགས་པ་འདི་པེ་ཅིན་དུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན། སྤྱི་ལོ༡༩༩༡ ཟླ༦ ཚེས༡ ལ་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས། ༡༩༩༨ ལོའི་ཟླ༨ ལ་པར་ཐེངས་གཉིས་པ་བརྒྱབ། དེབ་ཚད་༨༥༠×༡༡༦༨ ། དཔར་ཤོག་༡༡་༨༧༥ ཡིན། དེབ་དངོས་གཞི་ལ་ཤོག་ངོས༣༥༨ བཞུགས། ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་སོགས་སློབ་གྲྭ་མི་ཉུང་བས་སློབ་དེབ་ཏུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པའོ། །
སྣ་མའི་མེ་ཏོག
སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།
མེ་ཏོག་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཚོར་འདུན་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཡིན། མེ་ཏོག་མེད་ན་འགྲོ་བ་མིའི་ཚོར་འདུན་ལ་རེ་སྙིང་མེད་ལ་འཚོ་སྙིང་ཡང་མེད།
ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་
ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་༢༨པའི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་ཡིན་རྒྱལ་པོ་དེའི་དུས་ནས་བོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད་།
ཟ་ཐུར་རམ་ཁོ་ཙེ།
ཟ་ཐུར་རམ་ཁོ་ཙེ་ནི་ཡང་ལ་བྱུག་པའི་སྡོང་ཤིང་ཆུང་ཆུང་ཆ་གཅིག་ཏེ་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ལའི་གོམས་སྲོལ་གྱི་ཁ་ལག་ཟ་ཆེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ཞིག
འགྲེམ་བརྡ་
ཚོང་རྫས་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ རྒྱ་ཡིག་ 广告 དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Advertisement, publicity
འབྲས།
འབྲས་འབྲུ་རིགས་གཅིག་རེད།
བདག་མ་མཆིས་པ།
བདག་མ་མཆིས་པ་(ལེགས་སྦྱར་སྐད།: अनात्मन्)ནི་ནང་ཆོས་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིག་ཡིན།
སྡེར་མ།
སྡེར་མ་ནི་སྡེར་ཙེ་ཏེ་ཞེང་ཆེ་ལ་ཀོང་ཏོག་ཙམ་ཡོད་ཞིང་ཟ་རིགས་སྣ་ཚོགས་བྱུག་ཆེད་ཀྱི་སྣོད་ཞིག
ཚིག་མཛོད་བརྡ་དག་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་
《ཚིག་མཛོད་བརྡ་དག་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་》 དེབ་འདེ་ནི་བོད་ཡིག་ཚིག་མཛོད་ཀྱི་དེབ་ཡིན་ཞིང་ རྩོམ་པ་པོ་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་རེད་། གླེང་གཞི། འདིར་ 《ཚིག་མཛོད་བརྡ་དག་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་》འདི་ཉིད་བརྩམ་པའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་གསལ་འདེབས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཐོག་མར་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་རིགས་ལས་ཅུང་ཟད་དྲངས་ན་ བོད་འདི་ཐོག་མར་ཆུ་ཡི་ཀློང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ལ་ དེ་རྗེས་རིམ་བཞིན་ཆུ་རྣམས་ཀོང་རོང་དུ་སོང་ཞིང་ས་ཡི་ཁམས་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་དང་ ཕ་སྤྲེའུ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་འགྲོགས་པ་ལས་བོད་མིའི་འགྲོ་བ་བྱུང་ཞིང་འཕེལ་ལ་ དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་དང་རྒྱལ་ཕྲན་བཞི་བཅུ་ལ་སོགས་པས་དབང་བསྒྱུར་པར་གྲགས་ ད་ལྟ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་འདས་པའི་སྔོན་དུ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མ་རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བྱོན་པ་དང་ དེ་ནས་བཟུང་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་ སྟོད་ཀྱི་སྟེང་གཉིས་ བར་གྱི་ལེགས་དྲུག་ སའི་ལྡེ་བརྒྱད་ འོག་གི་བཙན་གསུམ་བཅས་རིམ་པར་བྱུང་རྗེས་རྒྱལ་རབས་ཉེར་བདུན་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ལྷ་ཁང་ཡུམ་བུ་གླ་སྒང་དུ་གཉན་པོ་གསང་བ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པས་ བོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་དར་བའི་འགོ་ཟིན་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་
མགྲིམ་སྔོན་ཟླ་བ་
འདི་མགྲིན་སྔོན་ཟླ་བ་ཅེས་འབྲི་དགོས་ཡང་ཡིག་ནོར་ཤོར་ནས་མགྲིམ་སྔོན་ཟླ་བ་ཅེས་བྲིས་འདུག། སུས་ཧ་གོ་ན་འདི་བསུབ་རོགས།
བན་དེ་
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། ༡ སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པའི་བཙུན་པའི་མིང་།     ༢ བཙུན་པ་ཆུང་ངུའི་མིང་། ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནང་ལོ་ན་༢༠མ་ཟིན་པའམ་འཁོར་བ་སྤངས་མ་ཐག་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ཟེར། བཤད་སྲོལ་ལྟ ར་ན་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྲས་ལོ་ཧུས་ལོ་༼罗喉罗༽ནི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་བན་དེ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ཟེར།             ༣ ཚིག་བསྡུས་ན་བན་ཞེས་འབྲི་ཆོག་སྟེ།   བན་རྒན་ཆོས་ལ་དྲེད་ལྟ་བུ།
ཀརྨ་བསྟན་སྲུངས་དབང་པོ་
སྡེ་པ་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེ་ལ་བུ་དགུ་ཡོད་པ་ལས། ཀརྨ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ། ཀུན་སྤངས་ལྷ་དབང་རྡོ་རྗེ། ཀརྨ་བསྟན་སྲུངས་དབང་པོ་གསུམ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། དཔའ་རྩལ་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་ཁྲིམས་ཡིག་གི་འགོར་ཡོད་པའི་གླེང་གཞིར་གསལ་ཞིང་། དེ་མིན་ཀརྨ་བསྟན་སྲུངས་དབང་པོའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བར་འཁོད་པ་ཞིག་མ་མཐོང་ལགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མགྲིན་སྔོན་ཟླ་བ་
རྒྱ་གར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་བྱ་མགྲིན་སྔོན་ཟླ་བའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ།
ནང་སོ་
གོ་གནས་ཤིག་སྟེ། དེང་སང་གི་མགྲོན་གཉེར་དང་འདྲའོ།
གྲོ་ནག
གྲོ་ནག་འབྲུ་རིགས་གཅིག་རེད། འཁྱག་སར་སྐྱེ་བ་དང་གྲོ་ཕྱེ་ནག་པོ་འཐག་པ་དང་ཆང་ཝུ་སིས་བཟོ་བ།
ཀརྨ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་
སྡེ་པ་ཞིང་ཤག་པ་ཚེ་བརྟན་རྡོ་རྗེའི་བུ་དགུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གྲགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས《ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་ཁྲིམས་ཡིག》གི་འགོར་གསལ་ཡང་། ཞིབ་ཆའི་ལོ་རྒྱུས་ད་ཕན་མ་མཐོང་ཞིང་། ཁོ་བོའི་བསམ་ཚོད་ལ་འདིའི་ཀརྨ་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་པ་ཀརྨ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་མིང་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནམ། གང་ཟག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡིན་ད་དུང་བརྟག་དགོས་སོ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ལམ་པ་དགོན
མཚན་གཞན་ལ་ལམ་བཙན་གྲོ་དགོན་ཞེས་ཞུ། དམར་ནས་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་དྲུག་བདུན་ཙམ་སོང་ན་སྨོན་མཁར་ཟམ་པར་འབྱོར། དེ་ནས་ཟམ་པ་ཐོན་ཏེ་ལྷོ་ནུབ་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལྔ་ཙམ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སོང་ན་ལམ་པ་གྲོང་གི་བྱང་ངོས་ཀྱི་རི་ལྡེབས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ལམ་པ་ཞེས་པ་ནི། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེས་སྲིན་བུ་བརྟུལ་གནང་སྐབས་ཡུལ་དེ་ནས་ལམ་བསྟན་མཁན་བྱུང་བས་ལམ་པ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་གསུངས། དགོན་དེ་ནི། ཐོག་མར་དགེ་བཤེས་སྤྱན་སྔ་བས་དགོན་དེའི་འདབས་སུ་བཙན་གྲོ་ཞེས་པར་དགོན་ཞིག་འདེབས་གནང་མཛད། དེ་རྗེས་སྤྱན་སྔ་བའི་སློབ་མ་དགེ་བཤེས་སྟོད་ལུང་པ་རིན་ཆེན་སྙིང་པོས་ད་ལྟའི་དགོན་ཆགས་ཡུལ་དུ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་༡༡པར་གནས་སྤོས་གནང་ནས་གནས་དེར་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་ཏེ་དགེ་འདུན་གྲངས་མང་འདུས། སྔོན་གཞུང་དགོན་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཕན་པོ་ཞོག་ཞེས་པར་རྒྱུད་སྨད་ཀྱི་དགོན་ཞིག་ཡོད་པར་ཆུ་སྐྱོན་བྱུང་སྟབས་ལམ་པ་དགོན་མི་སེར་དང་བཅས་པ་རྒྱུད་སྨད་ལ་གནང་སྟབས་དེ་ནས་བཟུང་རྒྱུད་སྨད་ཀྱི་དགོན་ལག་ཏུ་འགྱུར། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་སོ་བདུན་ནང་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་ལམ་བཙན་གྲོ་ཆོས་སྐུ་མ་ཞེས་པ་སྐུ་རྒྱུ་ལི་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་འདྲ་གསུང་བྱོན་མ་གཅིག་རྩེ་པོ་ཏཱ་ལར་བཞུགས་པ་དང་གཅིག་འཕན་པོ་ལོ་དགོན་པོར་ཡོད། དབུ་ཤོག་གསེར་འབུར་ཐོན་ལ་གཞན་རྣམས་གསེར་དངུལ་གཉིས་ལས་བྲིས་པའི་འབུམ་པོད་བཅུ་དྲུག་གླེགས་བམ་སེང་ལ་གསེར་དངུལ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱན་བཏབ་པ་དང་། དབུ་ཤོག་གསེར་བྲིས། གཞན་རྣམས་ནག་བྲིས་ཡིན་པའི་བཀའ་འགྱུར་གླེགས་བམ་ཙན་དན་ལས་བྱས་པ། ལོ་གཅིག་དུས་གཅིག་ལས་མི་བཀྲོལ་བའི་སིལ་སྙན་ནམ་མཁའ་བྱ་ལྡིང་ཞེས་པ། གཙང་ཁང་སྦུག་མའི་གདུང་རྟེན་ལྷ་ཁང་ནང་དགེ་བཤེས་བྱ་ཡུག་པའི་སྐུ་དམར་གདུང་བཞུགས་པའི་གདུང་རྟེན་བཀྲིས་འོད་འབར་དང་། འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་ཀྱི་སྐུ་རུས་ཆ་ཚང་བཞུགས་པའི་གདུང་རྟེན་བཀྲིས་འོད་བཀྲ་སོགས་གསུང་རྟེན་མང་པོ་དང་། བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་མང་པོ། དབུ་རྩེ་ཀ་བ་བཞིའི་ནང་གཏེར་ལས་བཞེས་པའི་རྩ་རམ་པ་དང་། སྤེན་མ་ལས་གྲུབ་པའི་ཀ་གདུང་། བལ་བྲིས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས། འདུ་ཁང་ནང་བལ་ལུགས་ཀྱི་ཇོ་བོ་གསུང་བྱོན་མ་སོགས་སྔོན་གཞུང་གི་གན་མཛོད་གཉིས་པའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཅེས་གསུངས། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་འདུ་ཁང་གི་ཤུལ་དུ་འདུ་ཁང་ཀ་བརྒྱད་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་ནང་རྟེན་གཙོ་འཇིམ་གྱི་ཐུབ་སྐུ་ལམ་བཙན་གྲོ་ཆེན་པོ་དང་སྒྲོལ་མ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་སོགས་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། བཀའ་འགྱུར་པར་མ་གསར་བླུ་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེའི་རྒྱབ་རི་གླང་ཆེན་འདྲ་བ་ལ་གླང་ཆེན་གྱི་མགོའི་སྟེང་དུ་རྫོང་སྣང་བ་གདོང་བཙན་ཞེས་པའི་གྱང་གོག་དང་དགོན་དེའི་རི་རྒྱབ་ཏུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་པ་སེ་ལུང་དགོན་ཞེས་པ་དང་དེའི་གཡས་ངོས་སུ་དཔའ་བོ་རི་ཁྲོད་ཅེས་པའི་བཙུན་མའི་དགོན་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། སྔོན་ལམ་པ་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་ཁྲི་འདོན་མ་གནང་གོང་ལ་དཔའ་བོ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་གནོན་དགོས་ཞེས་གསུངས།
ཐའེ་ལེན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ།
ཐའེ་ལེན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཆུ་ལྷ།
ཆུ་ལྷ་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
རི་པིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ།
རི་པིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་རི་པིན་གྱི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོའི་ཁྲིམས་ཡིག་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
དྲི་ཞིམ་ཅན།
དྲི་ཞིམ་ཅན་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
རྫ་ཆུ་ཁ་
དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཞིག་སྟེ། སེར་ཤུལ་རྫོང་ཡང་ཟེར་ Dzachuka County
གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ།
བྱང་སྡེ་ཉི་མ་རྫ་ཆུ་ཁའམ་སེར་ཤུལ་རྫོང་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ཀྲུང་གོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་མཐའ་མཚམས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཡུལ་ཤུལ་ཁུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ས་མཚམས་སུ་ཆགས་ཡོད། རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི་༢༥༡༩༡ཡོད་པ་དང་། ཁྱོན་མི་གྲངས་ཁྲི་༩.༢ཡོད་ལ་དེ་ལས་བོད་མིས་བརྒྱ་ཆའི་གོ་ལྔ་ཟིན་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ཡུལ་སྡེའི་དྲོད་གྲང་དང་མཁའ་དབུགས་སོགས་བོད་ཁམས་བྱིངས་ཀྱི་ས་བབས་ལས་ཅུང་མཐོ་ཤོས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དྲོད་གྲང་ཆ་མ་སྙོམས་པ་ཡིན་རུང་། གནས་འདིའི་ཡུལ་ཁམས་ཕལ་ཆེར་བ་ནི་རྩྭ་ཐང་མཐའ་ཡས་ཤིང་།སྤང་རི་དང་རྫ་རིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་ཞིང་།རྩྭ་རྩི་དོག་སོགས་ས་མཐོའི་སྨན་རྫས་རིགས་བགྲང་གི་མི་ལང་བ་དུ་མ་ཡོད་དེ། དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་། པེ་མོ། གྲོ་མ། སྲོ་ལོ་དམར་པོ་སོགས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རང་བྱུང་གི་སྨན་རྫས་རིགས་ཀྱིས་རི་ལུང་བཏམས་ཡོད་ལ།  འཛམ་གླིང་རང་བཞིན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ལ་རི་དྭགས་ཤྭ་སྐྱ་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག   འབྲོང་སོགས་ཡུལ་ཁམས་འདིའི་རྫ་ལུང་རི་ལུང་དག་ཏུ་རྔོན་པའི་མདེའུ་ཡི་འཇིགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བྲལ་ཏེ་སོས་དལ་ངང་ཅི་དགར་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། བྱང་སྡེ་ཉི་མ་རྫ་ཆུ་ཁ་ཞེས་པའི་འདི་ནི་སྔོན་ཆད་ཅིག་ལ་ཡོངས་གྲགས་སུ་འབྲོག་སྡེ་ཚོ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་ཡོད་འདུག་ལ་དེ་ནི་མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེ་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཞབས་ཀྱི་འབྲོག་སྡེ་ཚོ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན་འདུག་པས།ཡུལ་འདིའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་གཉིས་ཀྱི་ཆ་ལ་བོད་ཀྱི་ རིག་གནས་ཀྱི་སྦུབས་ཧ་ཅང་མཐུག་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་དད་རྟེན་ལ་གསང་གི་མ་ཎི་རྡོ་བརྩིགས་དང་དཔལ་དགེ་མ་ཎི་ལྟ་བུའི་འཛམ་གླིང་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་བརྩིགས་རྡོ་མཁར་རིང་མོ་སོགས་སོགས་སྐྱེ་དགུའི་ཡིད་སེམས་ཀྱི་དད་རྟེན་དུ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད།སེར་ཤུལ་དགོན་ཆེན་སོགས་ས་དགེ་བཀའ་སྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་དགོན་སྡེ་དག་གཟི་བྱིན་གྱིས་འགྱིང་བཞིན་གནས་ལ།གནམ་གྱི་ས་བཀབ་པ་ལྟ་བུའི་མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ།རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་རིན་པོ་སོགས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མ་གནས་འདི་ནས་མཚན་དཔེ་པད་མའི་ཞལ་ཁ་ཕྱེས་ཤིང་གནས་འདི་ནས་གདུལ་བྱའི་འགྲོ་དོན་བསྐྱངས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ན་གྲགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་མང་བྱུང་མྱོང་ཡོད། ། འཛམ་གླིང་རིག་པའི་མཛོད་ན་གཟི་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་ངག་རིང་མོའི་མི་སྣ་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་ཡང་ས་འདི་ནས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོས་ཤིང་མཛདའཕྲིན་གྱི་དབུ་བརྩམས་ཡོད་པ་རེད། །
གླུ་གར་རིག་གནས།
གླུ་གར་རིག་གནས་ནི་སེར་ཤུལ་རྫོང་གི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་རིག་གནས་སྐོར་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རི་གླུ་དང་ལ་གླུ། གཞས། སྐོར་བྲོ། དམངས་ཁྲོད་དཀྲོལ་ལེན་སོགས་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།གླུ་གར་རིག་གནས་འདི་དག་གིས་གཤིས་བཟང་གཞུང་དྲང་གི་འབྲོག་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ངལ་རྩོལ་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཤ་འདྲེས་ལྤགས་འདྲེས་སུ་སོང་བས་དམངས་ཁྲོད་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད།དེ་དག་གིས་ཁོ་ཚོར་དགའ་ན་དགའ་རོགས་དང་སྐྱོ་ན་སྐྱོ་རོགས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་བསྡེབས་ཏེ་རི་གླུ་དབྱངས་ལ་བཀུག་སྟངས་རེ་རེ་དང་། དཀྲོལ་ལེན་མཐེབ་ཀྱིས་དཀྲོལ་སྟངས་རེ་རེ་ནི་འབྲོག་མི་དག་གི་ངག་ལ་བྱང་ཞིང་ལག་ལ་བབ་འདུག་པས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་ཟེར་ན་མི་ཆོག་རྒྱུ་མི་འདུག་ལ་གླུ་ཡི་ཚིག་དང་ངག་གི་དབྱངས་ཀྱིས་འབྲོག་དམངས་རེ་རེའི་སེམས་སུ་ཅི་འདྲའི་དགའ་སྐྱིད་ཀྱི་སྣང་བ་གཞན་ཞིག་སྟེར་མྱོང་ཡོད་ཨང་།ལྡེམ་མྱུར་སྐོར་བྲོའི་སྟངས་སྟབས་རེ་རེས་ལོ་ངོ་སྟོང་ལྷག་གི་སྔོན་རོལ་གྱི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གདོད་མའི་མཆོད་འབུལ་གྱི་རྣམ་པ་ངང་གིས་དོད་འདུག་ལ།རྗེས་སོར་མཆོད་འབུལ་བྱེད་སྒོའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ལོ་རབས་དང་དུས་རབས་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་དེ་འཕེལ་རྒྱས་དང་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བའི་ད་ལྟའི་དུས་འདིར་བསླེབས་དུས་རྒྱ་ཆེའི་ཞིང་འབྲོག་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བར་འབྲལ་ཐབས་མེད་པའི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཤེས་བྱ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། དེར་སེར་ཤུལ་སྐོར་བྲོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་ཡོད་ལ། དེ་ལའང་ནང་གསེས་ཞིང་པའི་སྐོར་བྲོ་དང་འབྲོག་པའི་སྐོར་བྲོ་ཞེས་རིགས་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་འདུ།འབྲོག་པའི་སྐོར་བྲོ་ཞེས་པ་ནི་རྫོང་དེའི་ནུབ་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་སྡེའི་སྐོར་བྲོ་ལ་བྱ་ཞིང་།གྱོན་ཆས་དང་སྟངས་སྟབས་སོགས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་གང་མང་འཛོམས་ཡོད་པ་རེད།ཞིང་པའི་སྐོར་བྲོ་ཞེས་པ་ནི་རྩེ་མདའ་སྐོར་བྲོ་དེ་ཉིད་གཞིར་བཟུང་བ་དེར་ཟེར་ལ།དེ་ནི་ད་ལྟ་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་སྙན་པའི་གྲགས་པ་རབ་ཏུ་འབར་བཞིན་ཡོད་ལ།སྐོར་བྲོའི་སྟངས་སྟབས་རེ་རེར་དཔའ་ཞིང་བདེ་ལྕག་འཁྱུག་པ་དང་།ཟིལ་རྔམ་གྱི་སྟོབས་རབ་ཏུ་འབར་ལ།བློ་གཤོགས་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ངང་གིས་དོད་པའི་སྐོར་བྲོ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པས།སྤྱི་ལོ༢༠༠༧ལོར་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གཟུགས་མེད་རིག་གནས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཚུད་ཅིང་།ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་རིང་རྩེ་མདའ་སྐོར་བྲོ་དེ་ཉིད་ལ་དམངས་ཁྲོད་རང་བཞིན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་དྭངས་མ་རེ་རེ་ནང་འདྲེན་བྱས་ཤིང་སྐོར་བྲོ་དེ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཇེ་ཚོགས་སུ་བཏང་སྟེ། ནང་ལོག་གི་མཚོ་ལྷོ་དང་། ཐཱན་ཅིང་། པེ་ཅིང་། ཁྲེང་ཏུའུ་སོགས་ཀྱི་ས་ཆ་སོ་སོར་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་དང་།འགྲན་བསྡུར་སོགས་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་གང་མང་དུ་ཞུགས་པས་རྩེ་མདའ་སྐོར་བྲོ་ཞེས་པའི་མིང་གི་སྙན་པའང་རྒྱལ་ཡོངས་ས་གཞི་འཛིན་མའི་རི་ལུང་ཀུན་ན་གཡུ་འབྲུག་གི་ངར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ལྷིང་ལྷིང་དུ་གྲགས་པས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་ཆེད་མཁས་མང་པོས་གདེངས་འཇོག་དང་མཐོང་ཆེན་ཐོབ། །
སྦྲ་གུར་རིག་གནས།
སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༢༥༡༩༡གི་སའི་ཁྱོན་ལ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་སེར་ཤུལ་རྫོང་གི་འབྲོག་སྡེ་དག་ལ་མཚོན་ན་བོད་ཁུལ་གྱི་ས་ཆ་གཞན་དག་གི་འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ལ།ལོ་ངོ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོའི་རིང་གི་ལོ་ཟླའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་ཁྲོད་དུ་སྦྲ་ནག་པོར་གཙུག་ཏུ་བཀུར་ཞིང་གུར་དཀར་པོ་གྲོགས་སུ་བསྡོངས་ནས་དུས་བཞིའི་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་དང་བསྟུན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བ་རེད།ཁོ་ཚོའི་འཚོ་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱུགས་རིགས་དཀར་ནག་གི་དྲིན་གྱིས་གསོས་དགོས་སྟབས།ཕྱུགས་རིགས་དཀར་ནག་ནི་རྟག་པར་གཟས་ཁ་གང་བཟང་གི་གནས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ལྟར།དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སོ་སོར་སྡོད་ཡུལ་སྤོ་དགོས་པས་ནོར་གནག་གི་རྩིད་རེས་བཟོས་པའི་སྦྲ་ཆེ་ཆུང་དག་ནི་རི་བ་སྤོ་སྐྱོད་སྐབས་སྟབས་བདེ་མོ་ཡིན་པས་འབྲོག་པའི་ཁྱིམ་གཞིས་གཙོ་བོ་སྦྲ་ནག་པོ་འདི་དག་ཡིན།དེ་ནི་འབྲོག་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་འཁལ་འཐག་བྱས་པའི་རྩིད་རེ་ནག་པོ་འབའ་ཞིག་གིས་བཟོ་དྲུབ་བྱས་པ་ཡིན་པས་སྦྲའི་རྒྱུ་སྤུས་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཡིན།དབྱར་ཁར་གནམ་གཤིས་བཟང་དུས་དང་དུས་སྟོན་སོགས་སུ་རས་དཀར་པོས་བཟོ་དྲུབ་བྱས་པའི་གུར་དེའང་ཕུབ་སྲོལ་ཡོད་ལ།སྟེང་དུ་བཀྲ་ཤིས་པའི་རི་མོ་དང་རི་དྭགས་ཆོས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་མཛེས་རིས་དག་གིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་གིས་མཛེས་ལ་བསིལ་དྲོད་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བའང་ངང་གིས་སྟེར་སྲིད།
བཟའ་བཅའ་རིག་གནས།
སེར་ཤུལ་གྱི་བཟའ་བཅའ་རིག་གནས་ལ་ཁོར་ཡུག་གི་དབང་གིས་ཕྱི་སོའི་ཟས་རིགས་ཀྱི་ཤན་ཤུགས་ཆེར་མ་ཐེབས་པར་རང་སའི་ཐུན་མིན་ཟས་རིགས་ནི་ལྷག་ཏུ་དར་སྲོལ་ཆེ་བ་འདུག ཟས་རིགས་གཙོ་བོ་ནི་རྩམ་པ་དང་། ནོར་གནག་གི་ཤ་དང་ལུག་ཤ། ཐུད།གྲོ་མ་དང་།ཞོ་འོ་མ།མར་ཕྱུར་བ་སོགས་འཚོ་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོའི་ཟས་རིགས་འདི་དག་ལ་བརྟེན་བཞིན་ཡོད་ལ། ཟས་རིགས་འདི་དག་གཡོ་སྦྱོར་དང་བརྟེན་ཐབས་ལའང་བརྒྱུད་རིམ་དང་ཡུལ་སྲོལ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ལ།ནམ་རྒྱུན་ཁྱིམ་དུ་མགྲོན་པོ་རྩ་ཆེན་འབྱོར་བ་དང་།གཉེན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ།ཐུད།ཁྲག་རྒྱུ།གྲོ་མ་སོགས་བོད་ཀྱི་ཟས་མཆོག་གང་མང་གིས་སྣེ་ལེན་བྱེད་སྲིད་དེ།འདི་དག་ནི་ཆེས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལག་རྩལ་གྱིས་གཡོ་སྦྱོར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་བྲོ་བ་ཞིམ་པ་མ་ཟད་འཚོ་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཐུད་ལ་དབྱེ་ན་ཐུད་དཀར་ནག་གཉིས་ཡོད་ལ། ཐུད་དཀར་ནི་གཙོ་བོ་མར་དང་ཆུར་བ། བྱེ་མ་ཀ་ར་གསུམ་པོ་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན། ཐུད་ནག་ནི་གྲོ་མ་དང། སྦྲང་ནག། མར་སོགས་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པ་ཡིན། ཁྲག་རྒྱུ་ནི་གཙོ་བོ་ཟོག་གི་རྒྱུ་མ་དང་། ཁྲག ཕྱེ་མར་གཏུབ་པའི་ཟོག་ཤ་སོགས་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ཏེ་གྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་པས། ཡུལ་ཁམས་འདིའི་ཟས་རིགས་ནི་ཟས་རིགས་གཞན་པའི་ལྷད་སྙིགས་དང་མ་འདྲེས་པས་བཟས་ན་ལྟོ་བར་འཕྲོད་ལ་འཚོ་བའི་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །
གྱོན་གོས་རིག་གནས།
སེར་ཤུལ་རྫོང་གི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་གྱོན་གོས་ནི་བོད་རང་གི་གོན་པའི་རིགས་ཡིན་ལ། མགོར་ཝ་ཞྭ་དང་།རྐང་བར་བོད་ཀྱི་འཇུ་རྟ་སོགས་ཀྱི་བཟོ་དྲུབ་ལ་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ལ།ཕྲུག་དང་ཚ་རུ་སོགས་གོན་པའི་རིགས་ནི་ཡུལ་ཁམས་འདིའི་རྒྱུན་གོས་སུ་ཆགས་ཤིང་།ཆེས་ངོ་མཚར་ཞིང་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་མཐོང་དུ་མེད་པ་ནི་གོས་ཀྱི་མཐའ་དང་གོང་བར་བརྒྱན་པའི་སྦྲེས༼ཡུལ་སྐད་དེ་ཁྲིས་སྐུད་ཅེས་པའི་དོན༽དེ་རེད།དེ་ནི་རྒྱུ་གོས་ཆེན་སོགས་རྒྱུ་སྤུས་བཟང་གྲས་ཀྱིས་བཟོས་པ་ཡིན་པས།བོད་དུ་སྟག་གཟིག་སྲམ་སོགས་གཅན་གཟན་གྱི་པགས་པས་གོས་མཐའ་བརྒྱན་པའི་བསྟན་པ་དེ་ཉམས་པ་དང་ལྷན་དུ་དེ་དག་གི་ཚབ་ཏུ་གོས་མཐའ་བརྒྱན་ཆོག་ལ། ཚར་སྟོད་སོགས་སྟོད་ཐུང་རིགས་ཀྱི་གོང་བ་དང་གོས་མཐའ་སོགས་བརྒྱན་ཆོག་པས་བལྟས་ན་མིག་ལ་མཛེས་ཤིང་རིན་ཐང་ཆེ་བའང་ངང་གིས་དོད་ནས་འདུག བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་སེར་ཤུལ་གྱི་སྦྲེས་ཞེས་ངོ་མཚར་དང་རིན་ཐང་ཆེ་བར་བརྩིས་སྲོལ་ཡང་འདི་ནས་དར་བ་རེད།སེར་ཤུལ་རྫོང་གི་བུད་མེད་དག་ལ་མཛེས་ཆོས་སྤྲས་བྱེད་དུ་ཞྭ་མོ་ཞིག་གོན་རྒྱུ་ཡོད་ལ། དེའི་མིང་ལ་ཞྭ་མོ་ཁ་སྡེར་ཞེས་འབོད་ལ། ཞྭ་མོ་དེའི་རྒྱུ་ནི་གོས་ཆེན་སོགས་རས་རྒྱུ་བཟང་པོའི་གྲས་དང་།ལུ་གུ་ཆུང་ཆུང་གི་ཚ་རུ་བཅས་ཀྱིས་བཟོ་དྲུབ་བྱས་པ་ཡིན་པས།ཞྭ་མོ་འདི་བུད་མེད་ལོ་ན་ཚོད་དར་གཞོན་སུ་ཞིག་གིས་གོན་ནའང་དེར་ཐུན་མིན་གྱི་མཛེས་ཆོས་ཤིག་ལྡན་ལ་ལང་ཚོའི་མཛེས་སྡུག་ཀྱང་ལྷག་ཏུ་བཀྲ་སྲིད།
ཚོ་བའི་རིག་གནས།
ཚ་རྒྱབ་ཚོ་བ་ནི་སེར་ཤུལ་རྫོང་མཁར་དང་སྤྱི་ལེ༡༠༠ལྷག་གིས་རྒྱང་བའི་ཁྲོ་ཤུལ་འགབ་མ་ཤང་གི་མངའ་ཞབས་སུ་ཆགས་ཤིང་།ཁྱོན་ཁྱིམ་དུད་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཡོད།ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཚ་རྒྱབ་ཀྱི་མི་རྣམས་ནི་རྩྭ་ཐང་ཐོག་གི་ཆེས་གནའ་བོའི་ཚོ་བ་ཅིག་རེད་ལབ་ཀི་འདུག  ལོ་རབས་སྔོན་མར་ཡར་ཀླུང་གཙང་བོའི་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་ཚ་རྒྱབ་ཅེས་པའི་ས་ཆ་ནས་གནས་འདིར་སྤོར་ཡོང་བ་ཡིན་ལ།གནས་འདིར་གཞིས་ཆགས་པའང་སྡེ་བ་ཧྲིལ་པོ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁོ་ཚོས་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྡེ་བ་གཞན་དག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ།ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ཐད་ལ་ཕལ་ཆེར་འབྲེལ་བཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པས།དུས་དེ་རིང་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཁོ་ཚོས་གདོད་མའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་མང་པོ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བ་མ་ཐེབས་པར་རང་སོར་གནས་ཡོད་དེ།སྐྱ་བ་ནས་འོ་མ་དཀྲོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་།སྡེ་བ་ཡོངས་ཀྱི་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་ཡང་ཐ་མག་དང་ཆང་རག་ལ་མི་བརྟེན་པ་སོགས་སྔོན་གྱི་ཡ་རབས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་བཟང་པོ་དག་རྒྱུན་བསྐྱང་མུས་ཡིན་ལ།སྡེ་བ་གཞན་དག་དང་གཉེན་དུ་བསྡེབས་པའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ལ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཁོ་ཚོར་སྔོན་ཆད་ཅིག་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་མྱོང་ཡོད་དེ། ཚ་རྒྱབ་སྡེ་བའི་འགོ་གཙོའི་བུ་མོ་ཞིག་སྡེ་བ་གཞན་ཞིག་གི་འགོ་གཙོའི་བུ་ལ་ཆུང་མར་སྟེར་ནས་ལོ་མང་པོར་སོང་རུང་། བུ་མོ་དེར་རྒྱུད་པ་མེད་པས་མཐར་ཁྱིམ་རྒྱུད་དེ་ནས་སྒོར་ཕུད། དུས་དེར་བུ་མོའི་ཕ་རྒན་ཏེ་ཚ་རྒྱབ་སྡེ་བའི་སྡེ་གཙོས་དམག་སྣ་དྲངས་ནས་སྡེ་བ་གཞན་པ་དེའི་སྟེང་དུ་བརྒྱུགས་ཏེ།གཡུལ་ཐེངས་གཅིག་གིས་སྡེ་བ་གཞན་པའི་ཁྱིམ་ཚང་དེའི་བུ་གཉིས་དམར་གསོད་བཏང་།དེའི་ཤ་ལེན་ལ་བྱོལ་ཏེ་ཚ་རྒྱབ་སྡེ་བའི་སྡེ་མི་ཡོངས་རྫོགས་ས་མཐར་འཁྱམ་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཡང་འདི་ནས་བྱུང་བ་རེད་འདུག དུས་དེ་ནས་སྡེ་བ་ཡོངས་སུ་ཁྲིམས་བསྡམས་ཏེ་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་ན་སྡེ་བ་གཞན་པར་མནའ་མར་འགྲོ་མི་ཆོག་ལ།སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་སྡེ་བ་གཞན་པ་ནས་ཆུང་མ་ལེན་མི་ཆོག་པ་རེད། འདི་ལྟར་ལོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལ་རང་སྡེའི་ནང་ཁུལ་ནས་གཉེན་དུ་བསྡེབས་པས་མི་གྲངས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མྱུར་ཚད་ཧ་ཅང་དལ་བ་མ་ཟད། ཆུང་མ་གཅིག་ལ་ཁྱོ་ག་མང་པོ་དང་། ཁྱོ་ག་གཅིག་ལ་ཆུང་མ་མང་པོའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཧ་ཅང་མང་ངོ་། །ཚོ་བ་འདིས་མི་ཡི་རིགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་དང་རང་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཚོལ་ཞིབ་པ་ཚོར་འཚོལ་ཞིབ་གསར་བ་ཞིག་གི་སྒོ་འཕར་ཕྱེས་ཡོད་པ་མ་ཟད།མིའི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་གི་རྒྱུ་ཆ་ལ་རིན་ཐང་བྲལ་བས་ཕྱོགས་བཞིའི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་གདེང་འཇོག་མཐོན་པོ་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། །
པུ་རོ་ཧྥེན་
པུའུ་ལོ་ཧྥུན་ནི་ཙན་གཟུགས་མིན་པའི་ཚ་ནད་འགོག་སྨན་ཞིག་ཡིན་ལ།དེ་ནི་ན་ཟུག་དང་ཚ་བ་རྒྱས་པ།ཚ་ནད་སོགས་བཅོས་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཞིག་ཡིན། འདིའི་ཁོངས་སུ་ཟླ་མཚན་གྱི་ན་ཟུག་དང་།མགོ་ཕྱེད་ན་བ།རླུང་རླན་འདྲ་བའི་ཚིགས་ནད་བཅས་འ དེ་ཡང་སྔ་བཙས་ཕྲུ་གུའི་འཕར་རྩའི་འདྲེན་སྦུག་ཁ་མ་ཟུམ་པར་བཀོལ་ཆོག དེ་འཐུང་བའམ་སྡོད་རྩར་ཁབ་བརྒྱབ་ཆོག།
༡༨༨༣ལོ།
༡༨༨༣ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
འབྲི་རུ་རྫོང་།
ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།
འབྲི་རུ་རྫོང་འབྲི་རུ་ནི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་མདོ་སྟོད་མི་ཡི་ཆོལ་ཁ། མདོ་ཁམས་ཤོད་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ནགས་ཤོད་སྦས་ཡུལ་སྨན་ལྗོངས། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱུག་དྲུག་གི་ནང་ནས་དངུལ་རྒྱལ་གཡང་མོ་ལུག་གིས་ཕྱུག་ཅེས་པའི་ཁོངས། གདང་ལའི་རི་རྒྱུད་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ནར་བའི་ལྷོ་ཕྱོགས། ཐང་ལྷའི་རི་རྒྱུད་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་བརྐྱང་བའི་བྱང་ཕྱོགས། མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཆུ་བཞིའི་ནང་ཚན་དངུལ་ཆུ་ཁམས་པ་འབབ་པའི་གཞུང་རྒྱུད་དུ་ཆགས་ཡོད། དེ་ཡང་ནུབ་དང་ནུབ་བྱང་གི་ས་བབ་མཐོ་ལ་ཤར་དང་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བབ་དམའ། སྟོད་ཕྱོགས་རྣམས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་འབྲོག་ས་དང། སྨད་ཕྱོགས་རྣམས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཞིང་པ་ཡིན། དངུལ་ཆུ་ཁམས་པ་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་བརྒྱུགས་པའི་གཡས་གཡོན་ཏེ། ལུང་པ་སྤྱིའི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་ལུང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་སྨད་ཕྱོགས་དང། དངུལ་ཆུའི་འབབ་རྒྱུད་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་སྔོན་དུས་སུ་ཤིང་ནགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཡོད། མདོ་ཁམས་ནགས་ཤོད་འབྲི་ལྗོངས་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་སྔོན་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་ནགས་ཤོད་སྟོང་བུ་ཆུང་ཞེས་པའི་དམག་གི་ལྟེ་བ་ནགས་ར་ལྤགས་ཐང་ཞེས་པ་དེར་རྫོང་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་གནས་དེར་འབྲི་རུའི་སའི་ལྟེ་བ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད། ཡུལ་སྤྱིའི་ས་བབས་ནི།  ཤར་དང་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་དམའ་བ་དང༌། ནུབ་དང་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཅུང་མཐོ་བ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་མཐོ་ཚད་ཆ་སྙོམས་སྨི4000ཡོད།  ལོ་རེའི་ཆར་ཆུའི་འབབ་ཚད་ཧའོ་སྨི580ནས650བར་ཟིན་གྱི་ཡོད། ས་བབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་དབྱར་ཁར་ཚ་བ་ཆུང༌། ཉི་མ་འཆར་ཡུན་རིང༌། ཉི་འོད་འོག་ཏུ་རླངས་ཆུའི་གྲུབ་ཆ་ཉུང༌། ཆར་དང་ཁ་བ་ཅུང་མང༌། མཁའ་དབུགས་དྭངས་ཤིང་ཁོར་ཡུག་གཙང་བ། རྩི་ཤིང་དང་རྩ་ཆེའི་རི་སྐྱེས་སྔོ་སྨན་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པ་ནི་ནགས་ཤོད་སྦས་ཡུལ་སྨན་ལྗོངས་ཞེས་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ད་ལྟའི་དུས་སུ་སྨན་རིགས་ལག་སོན་ཡོད་པ་རྣམ་གྲངས300ལྷག་ཡོད་པ་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་གསལ།  གཞན་ཡང་གཏེར་དངོས་སོགས་རང་བྱུང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནགས་ཤོད་འབྲི་ལྗོངས་ཕྱུག་མོ་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བཏགས་པའི་རྗེས་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཞིག་ཡིན།
ནགས་ཤོད་ནི་ཚོ་པ་དགུ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ནགས་ཤོད་ཚོ་དགུ་ནི། འབྲི་རུ། སྟག་དྲུག །བོམ་ཕན། ཁྲ་རིང༌། འགོམ། རཀྵི། ན་རོག །བུ་རྫུམ། སེན་ཚ་བཅས་ལ་ནགས་ཤོད་ཚོ་དགུ་ཞེས་འབོད།
འབྲི་རུ་ཚོ་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་འབྲི་ལྗོངས་ནགས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཆེན་པོ་དེའི་སྨད་ཕྱོགས་ཐོག་མར་འབྲི་ཡི་རུས་དགུ་ཞེས་པ་དེས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་ཚོ་པ་ཞིག་ཡིན། རུས་དགུ་ནི། ཕྱུག་རུ། རྫ་རུ། རུ་གཟི། ཞུ་རུ། སོག་རུ། འབའ་རུ། སྡེ་རུ། བེ་རུ། སུན་རུ་བཅས་ཡིན། དེ་དག་གིས་བཟུང་བའི་ས་ཁུལ་རྣམས་ལ་ཡུལ་སྡེའི་ཁྲིམས་སྲོལ་ལྡན་པའི་སྡེ་ཚན་བཙུགས་ནས་འབྲི་ཡི་ཤོག་གསུམ་ཞེས་པ་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་བསྐྱར་རྒྱུད་སྣོན་ནས་ཤོག་ཁ་བཞི་བྱུང་བ་ནི་ཆུང་རྒྱུད། ཉི་མ། ལུང་རྒྱུད། བསྐྱར་རྒྱུད་བཅས་ཡིན། སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས། སུམ་པ་འབྲི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ།། རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་རྒྱུད་དུ་གྲོལ།། ཞེས་གསུངས་པའི་སུམ་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་འབྲི་ཡི་མིང་བྱུང་བ་ཡང་རུས་རྒྱུད་འདི་ལས་བྱུང་བའི་མི་རྒྱུད་ཅིག་མིན་ནམ་སྙམ།
སྟག་ཕྲུག་ཚོ་པ། ཐོག་མར་སྟག་ཕྲུག་རུས་དགུ་ཞེས་པ་དེས་ས་བཟུང་བ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་ཚོ་པ་ཞིག་ཡིན། རུས་དགུ་ནི། དབང་པོ། ཐང་རྒྱུད། གྲག་རྒྱུད། བཙན་མགོ གཡག་པ། བྱང་པ། པད་ཕྱུང་། གདོང་མཆོང་། འབྲོང་ཚ། བཅས་ཡིན། དེ་དག་གིས་བཟུང་བའི་ས་ཁོངས་བདག་ཐོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བཙུགས་ནས་སྟག་ཕྲུག་ཤོག་གསུམ་ཞེས་པ་བྱུང། དེ་ཡང་ཁྱུང་ཁྲ། བཙན་མགོ གིལ་པ་བཅས་ཡིན།
བོམ་ཕན་ཚོ་པ། སྔོན་སུམ་པའི་དུས་སུ་ས་ཆ་དེ་ལ་ནགས་ཆུ་མ་གཞུང་ཟེར་སྐད། སྐབས་དེ་དུས་ནགས་ཤོད་སྟོད་དབུ་ཐང་མན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཚོ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་ཚོ་པ་དུ་མ་འཕེལ་ནས་བོམ་ཕན་ཚོ་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཅུང་ཟད་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པ་མ་གཏོགས་ནགས་ཤོད་ཚོ་དགུའི་ནང་ནས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་ཚོ་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ།
ཁྲ་རིང་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ཐོག་མར་སྨུག་པོ་གདོང་གི་རྒྱུད་པ་སྤུན་བཞི་བྱུང་བ་དེས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་དག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཡུལ་སྨོང་ཆེན་ཞེས་པ་དེར་དམར་རུ་གནམ་རྫོང་། ཤ་རུ་གནམ་རྫོང་། དགྲ་མཁར་གནམ་རྫོང། ཆུང་རྫོང་ཞེས་པའི་མཁར་བཞི་བརྩེགས་ཏེ་སྲིད་དབང་བཟུང། དེ་རྗེས་སེན་ཚ་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་ནས་རུལ་སྦལ་སྙིང་རྫོང། དངུལ་རུ་གནམ་རྫོང། དབུས་རུ་གནམ་རྫོང། ཁྲོ་ཆུ་སྙིང་རྫོང་བཅས་རྫོང་བཞི་མོ་བ་ལ་བརྩེགས་ནས་སྲིད་དབང་བཟུང། དེ་དག་གིས་བཟུང་བའི་མངའ་ཁོངས་ལ་ཕྱིས་སུ་ཁྲ་རིང་ཤོག་བཞི་ཞེས་པ་བྱུང་བ་ནི་སྒུར་སྟོད། སྒུར་སྨད། ཀ་རོང་། མཁར་རེ་བཅས་ཡིན།
འགོམ་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ཐོག་མར་སྒོམ་གྱི་རུས་བདུན་ཞེས་པ་དེས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་སྒྲོ་བ་སྨུག་པོ་འགུལ་རིང་། སྤྲིན་གྱི་དུང་འཕྲུ་འགུལ་རིང་། སྤི་ཐི་བུ་ཡི་ཆར་འབེབས། སྐྱེན་པ་བུ་ཡི་ཐོག་གདུག སོག་རུ་ཀརྨ་ཁྲབ་ཆེན། འཇང་གི་ཨ་ཐུལ་སྐར་ཚེ། སྐྱི་རུ་བླ་མ་རྟ་ནག་ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདོང་དཀར་དང་བ་ལག ཝག་ཏ། ས་དམར། སྙག་མདའ། སྙག་ཡར་གྲོང་། སྐྱི་རུ་གོང་མ་བཅས་ལ་མཁར་བརྩེགས་ནས་སྲིད་དབང་བཟུང། དེ་རྗེས་ཉུང་དཀར་དང་སྤུ་ཚ། བྱི་རུ། མོན་དེ་བཅས་རུས་རྒྱུད་བཞི་བྱུང་བ་བཅས་ལ་འགོམ་གྱི་རུས་རྒྱུད་བཅུ་གཅིག་ཅེས་གྲགས། དེ་དག་གིས་བཟུང་བའི་མངའ་ཁོངས་ལ་འགོམ་སྡེ་ལིང་དྲུག་ཅེས་བརྗོད། དེ་ཡང་ཉུང་དཀར། ཆུ་སྲིབ། དཀར་གཞུང། ཉང་ཁུ། འོམ་སྡེ། ཡུལ་གྲོང་བཅས་ཡིན།
རཀྵི་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ཐོག་མར་རུས་རྒྱུད་ལྔ་ཡིས་བཟུང་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ཀ་ཀློག ཨར་རྒོད། ཀ་ས། འུ་ར། མཁར་རེ་བཅས་ཡིན། དེ་དག་གིས་སྦེའུ་(སྦེ་ཡིས) བེ་ཐང་(བྲེ་ཐང་)སྒམ་ཐང་། གཟར་ཐང། མངའ་ཡང་བཅས་ལ་གཞིས་ཆགས། ཕྱིས་སུ་སོག་པོའི་རྒྱུད་པར་གྲགས་པ་ནགས་རྗེ་བུ་ཞེས་རྩལ་སྟོབས་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དེའི་དབང་ཤུགས་ཀྱིས་བཟུང་ནས་ཆུ་བཟང་ཟླ་བ་ཐང་ལ་མཁར་ཆགས། ས་བཟང་པོ་ཆུ་བཟང་ཟླ་བ་ཐང་།། དཔོན་བཟང་པོ་བོ་ངན་ནགས་རྗེ་དཔོན།། ཕྱི་སོག་རིགས་སྐུ་ཡི་ཆེ་རྒྱུད་དང་།། ནང་ནགས་ཤོད་སྟོད་ཀྱི་རྗེ་བོ།། ཞེས་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལ་དར་བའི་ནགས་རྗེ་དཔོན་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ས་ཁོངས་ལ་རག་དཀར་དང་རག་ནག་ཅེས་འབྲོག་སྡེ་དང་ཞིང་པའི་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཡང་སྡེ་ཚན་དེར་གནས་ནས་སྟོད་ཤོག་དང་སྨད་ཤོག་ཅེས་འབོད།
ན་རོག་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་པོ་མ་མཐོང་བས་ཞིབ་པར་མ་ཤེས། སྲིད་འཛིན་ས་གནས་སམ་རྫོང་གཞིས་ནི་ཤ་རིས་ཞེས་པའི་ས་ལ་ཡོད་པར་ཐོས། སྐབས་འགར་བུད་མེད་ཀྱིས་དཔོན་བྱས་པ་ཡང་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ། ནགས་ཤོད་ལུང་པའི་ནང་ནས་ཚོ་པའི་སྲིད་དབང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བུད་མེད་འཇོན་ཐང་ཅན་བྱུང་བ་ནི་ན་རོག་ཚོ་པ་དང་རཀྴི་ཚོ་པ་བུ་རྫུམ་ཚོ་པ་བཅས་ཡིན། ཚོ་པ་འདི་རུས་རྒྱུད་གང་གིས་བཟུང་སྔ་བ་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་འདིའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་རུས་རྒྱུད་ནི་འབྲེང་ཚང་། དགྱི། གུང་པ། སེ་བོ། ནག་རུ། སྤྱད་ཚ། སྨ་ར། ཐིས་བ། བློན་རུ། སྟོན་རུ་བཅས་ཡོད།
བུ་རྫུམ་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ནི་ཐོག་མར་ཡུལ་ལུང་གཞན་ནས་ཡོང་བའི་བུ་རྒོད་རྣམས་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཤོད་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། གང་ལྟར་རུས་རྒྱུད་གསུམ་གྱིས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་གནམ་ལ་ཆགས་སྔ་བ་མགོ་ལག་རྒྱལ་གསུམ། ས་ལ་ཆགས་སྔ་བ་སྙེ་སྐུལ་དཔོན་གསུམ། ཟེར་བ་བཞིན་སྙེ་བ་དང་ལྐུག་པ། དཔོན་རུ་བཅས་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ཁྲིམས་སྲོལ་སྲིད་དབང་གི་ལམ་ལུགས་བྱུང་ནས་བུ་རྫུམ་གྱི་ཡུལ་སྡེ་ལ་མཐའ་ལྔ་དབུས་བཅུ་ཞེས་པ་བྱུང་། དེ་ཡང་ལྷ་རི་དང་། རྒྱ་སྟོང་ལྡིང་དགུ སྔོད་ཨ་ལ་རོང་སོགས་ལ་གྲམ་ནས་ཡོད། སྒེར་སྡེ་མགོ་བཏགས་ཀོང་པོ་བྲག་གསུམ་དང་། ཉིང་ཁྲི་བཅས་ལ་ཡང་ཡོད་པར་གྲགས།
སེན་ཚ་ཚོ་པ། ཚོ་པ་འདི་ནི་ཐོག་མར་ཨར་ཀེ ཡོན་ཚ། ཚགས་པ། ཁོང་ལྷེ། ཐོས། ཨར་མགོ་བཅས་རུས་རྒྱུད་དྲུག་གིས་ས་བཟུང་ནས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཚོ་པའི་དབང་འཛིན་འགན་འཁུར་གནང་མཁན་ཐོག་མར་ག་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མིན་མ་ཤེས་ཀྱང་བར་སྐབས་ཤིག་ནས་ཨར་ཀེ་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་ཡོན་ཚ་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པ་སོགས་ཡིན་སྐད། སྐབས་དེ་སྐོར་གྱི་ཚོ་པའི་མགོ་དཔོན་གྱི་མཁར་རྫོང་སེབ་ཧྲུག་ལ་ཡིན་པ་དང་ཕྱིས་སུ་ཞུ་ཚང་གི་སྐབས་སུ་ལ་གོང་ཞེས་པར་མཁར་གཞིས་ཆགས། དེ་དག་ནི་ནགས་ཤོད་ཀྱི་ཚོ་སྡེ་རྣམས་བྱུང་རབས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་མོ།།
ཟུར་བཀོད།
སྡེ་ཤོག་གི་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་གསལ་ཁ་མེད་པས་དཔྱད་པ་བྱ། ནགས་ཤོད་ཚོ་དགུའི་ཚོ་ཤོག་ནང་ནས་གོ་གནས་ཐོབ་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཆེན་ཧུའི་མཚན་གནས་ཐོབ་པ་སྟག་དྲུག་དཔོན་ ཚང་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ནས་སྦེ་ཧུ་དང༌། སྦེ་ཅང་བཅས་རིམ་པར་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་སྣ་མང་འདུས་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། བོད་གདོད་མའི་ ཆོས་ལུགས་གཡུང་དྲུང་བོན་དང༌། གསང་སྔགས་རྙིང་མ། བཀའ་གདམས། བཀའ་བརྒྱུད། དགེ་ལུགས་བཅས་ཡོད། ས་སྐྱ་མངོན་ཚན་ཆེ་བ་མ་དར། ཡུལ་ལུང་འདིར་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ། རིག་གནས་རྒྱ་མཚོའི་དཔལ་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་གནས་ལྔ་རིག་པ་བ་དང༌། སྟོབས་འབྱོར་ནམ་མཁའི་མཛོད་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་བྱོན་མྱོང་པ་རེ་རེ་བཞིན་བགྲང་བར་དུས་ཀྱིས་མ་ལོང༌། གཞན་ཡང་གནས་དགོན་རི་ཁྲོད་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་བཀོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ནགས་ཤོད་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཁམས་སྲིང་མོ་རྫོང་གི་གནས་ཡིག་དཀར་ཆག་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ། འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན། ཞིང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད། རི་སྐྱེས་སྔོ་སྨན་རིགས་སོགས་ཞིབ་པར་ནགས་ཤོད་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་རབ་རིམ་སཱ་ལའི་ལྗོན་པར་གསལ།
མདོ་ཁམས་ནགས་ཤོད་འབྲི་ལྗོངས་ཡུལ་གྱི་སའི་ཆ་སྔོན་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་ནགས་ཤོད་སྟོང་བུ་ཆུང་ཞེས་པའི་དམག་གི་ལྟེ་བ་ནགས་ར་ལྤགས་ཐང་ཞེས་པ་དེར་རྫོང་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་གནས་དེར་འབྲི་རུའི་སའི་ལྟེ་བ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད། སྔར་དུས་སུ་ཡུལ་འདིར་སུམ་པ་འབྲི་ཡི་རྒྱལ་པོས་བཟུང་བ་ཞིག་ཡིན། སུམ་པའི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་རྒྱ་ཤོད་སྟག་པ་ཚལ་བྱ་བ་དེང་གི་འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་གཡང་ཤོད་ཤང་གི་རྒྱལ་ཆུའི་རྒྱུད་ཀྱི་གསའ་མདའ་བོན་དགོན་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཡིན་པར་བཤད།   རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱིས་དྲག་པོ་དམག་གི་ལས་ཕྱེ་བའི་རྒོད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཁྲོད་ནས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་སྟོད་སྨད་བར་གྱི་དཔའ་སྡེ་གསུམ་ལས་བར་གྱི་དཔའ་སྡེ་ནི། རི་སྤེན་མ་ལུང་གིས་ཡར་བཅད། ཆ་སྐོར་དར་བས་མར་བཅད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ན། སྦས་སྡེ་བཅུ་གཉིས་གནས་པ་ནགས་ཤོད་ཀྱིས་དཔོན་བྱས་ཞེས་པའི་ནགས་ཤོད་དང་། རུ་ཆེན་ལྔ་པ་སུམ་པའི་རུ་ལ་བརྩེ་མཐོང་དང་ཕོ་མཐོང་གཉིས། རྒོད་ཚང་སྟོད་སྨད་གཉིས། འཇོང་སྟོད་དང་འཇོང་སྨད་གཉིས། དྲེ་སྟོད་དང་དྲེ་སྨད་གཉིས། ཁ་རོ་ཁ་ཟང་གཉིས། ནགས་ཤོད་སྟོང་བུ་ཆུང་སྟེ་སུམ་པའི་རུ་ལ་སྟོང་ཁྱབ་བརྒྱ་ལྡན་གྱི་སྟོང་སྡེ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་འབོད།
གསའ་མདའ་དགོན། སེན་ཚ་དགོན། དགའ་རི་དགོན། ཀླུ་མཁར་དགོན། དངུལ་ཁོ་དགོན། རྡོ་རྟེང་དགོན་བཅས་བོན་དགོན་དང༌། ཆགས་རི་དགོན། རྒོད་ལུང་དགོན། སེར་བཀྲ་ཤིས་དགོན་བཅས་རྙིང་མ། འགོམ་དགོན། ཝ་ཐང་དགོན། གླང་དེལ་དགོན་བཅས་བཀའ་བརྒྱུད་དང༌། ཤུག་ལྡིང་དགོན། གཡག་འཁྲབ་དགོན། ཆོས་སྡེ་དགོན། འབྲི་རུ་དགོན། ཆོས་གླིང་དགོན། སྒྲུབ་སྡེ་དགོན། འབྲོང་སྣ་དགོན། རྭ་ཁྱིམ་དགོན། རབ་བརྟན་དགོན། ལྟ་སྨོན་དགོན། བན་སྒར་དགོན། བྱ་སྣ་དགོན་བཅས་དགེ་ལུགས་ཡིན། དགོན་ཁག་སོ་སོའི་བླ་རབས་དང༌། གཙུག་ལག་ཁང་སྐུ་ གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཞིབ་པར་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་དུ་གསལ་ལོ།།
ནགས་ཤོད་འབྲི་རུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་གནས་རི་ཇི་ཡོད།
གཉན་སྲས་ནགས་ལྷ་ཛམ་བྷ། ཁམས་ཀྱི་སྲིང་མོ་རྫོང་གསུམ། མེ་མོ་བྲག་དཀར། འཛམ་བུའི་ཀླུ་རི། རྒོད་ལུང་དཔལ་རྩེ་སྨུག་མོ། པདྨ་ཤེལ་རྫོང་། ཟངས་མདོག་དཔལ་རི། ཤེལ་དཀར་འབུམ་པ།
ནགས་ཤོད་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་རྣམ་གསུམ།
ཟིང་དཀར།
ཟིང་དཀར་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
འབྲི་རུ་རྫོང་།
འབྲི་རུ་ཞབས་དྲུང་།
རིག་འཛིན་ཉི་མ་གྲགས་པ།
སྟག་ཕུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་།
ནགས་ལྷ་གནའ་དེང་ཟུང་གི་རིག་གཞུང་འཛིན་སྐྱོང་དྲ་མཛོད། ནགས་ཤོད་འབྲི་རུའི་ལོ་རྒྱུས་རབ་རིམ་སཱ་ལའི་ལྗོན་པ། མདོ་ཁམས་སྦྲ་སོག་འབྲི་གསུམ་དྲ་རྒྱ།
རྫོང་སྡེའི་2009་ལོའི་མི་འབོར་གྲངས་བཤེར་རྩ་འཛིན་ལྟར་ན།
At the 2009 PRC census, the county's population was 60,179, of whom:
www.naglha.net
བོད་ཡིག་མཐེབ་གཞོང་བཀོད་སྒྲིག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚད་ལྡན་གྱི་ཇུས་འགོད་རྩ་དོན་གལ་ཆེ་ཁ་ཤས།
1. བོད་ ཡིག་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་ཟློས་ཚད་ལ་བརྟན་ནས་རྒྱུན་སྤྱོད་བའི་ཡིག་རྟགས་ཚང་མ་ནི་ མཐེབ་གཞོང་དང་པོ་སྒང་བཞག་པ། དེ་དག་ནང་བོད་ཡིག་མཚམས་རྟགས་ཚེག  དབྱངས་བཞི། གསལ་ བྱེད་སུམ་ཅུ། ཤད་རྟགས་དང་བོད་ཡིག་གྲངས་ཀ་བཅུ།  དེ་གཞན་ཡིག་རྟགས་ཟློས་ཚད་ཅུང་ཉུང་བས་མཐེབ་གཞོང་གཞན་སྒང་བཞག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཡིག་རྟགས་ཁ་ཤས་དཔེ་ན་ ྒ  དང་  ྱ  དེ་ཚོའི་ཟློས་ཚད་ནི་མཐེབ་གཞོང་དང་པོ་སྒང་གི་བགོས་པའི་གསལ་བྱེད་ཝ་དང་ཧ་ གཉིས་ཀྱི་ཟློས་ཚད་ལས་མཐོ་བ་ཡོད་ཀྱང་། ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཚོ་ནི་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་སྒང་བཞག་ཡོད།   རྒྱུ་རྐྱེན་ག་རེ་རེད་ཟེར་ནི་ 2. གོང་ གསལ་མཐེབ་གཞོང་གི་བཀོད་སྒྲིག་ཇུས་འགོད་རྩ་དོན་ལ་གཞིར་བཟུང་ནས། གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་དང་དེ་ཚོའི་འགྱུར་བ་ཁག་ཚང་མ་མཐེབ་གཞོང་མ་འདྲ་བའི་མཐེབ་གནས་ གཅིག་སྒང་བཞག་ཡོད། དཔེ་ན་གསལ་བྱེད་ན་དང་དེའི་འགྱུར་བ་གསུམ་  ྣ  དང་ཎ   ྞ  ཚང་མ་མཐེབ་གཞོང་གཙོ་བ་དང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་གི་མཐེབ་བཀྱག་N སྒང་ལ་བཞག་ཡོད། 3. མཐེབ་གཞོང་གཅིག་གི་སྒང་ནི། Wylie འགྱུར་འབྲིས་ལམ་སྲོལ་ལ་གཞི་བཟུང་ནས་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་མང་ཆེ་བ་དང་དབྱངས་ཡིག་ ནི་དེ་ཚོའི་Wylieའགྱུར་འབྲིས་ཡི་གེ་དང་གཅིག་མཐུན་པའི་མཐེབ་བཀྱག་སྒང་བཞག་ ཡོད། དཔེ་ན། བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་ས་ནི་མཐེབ་གཞོངsསྒང་ལ་བགོས་ཡོད།  དབྱངས་ ི ུ ེ ོ ནི་མཐེབ་བཀྱག i  དང་ u, e, o སྒང་བཞག་ཡོད།  བོད་ཡིག་ཡིག་རྟགས་ཀྱི་Wylie འགྱུར་འབྲིས་གི་ཡིག་འབྲུ་ནི་གཅིག་ལས་མང་བ་ཡོད་པའི་དེ་ཚོ་ནི་ཟློས་ཚད་ལས་རྟེན་ནས་མཐེབ་གནས་བགོས་ཡོད། 4. གཙོའོ་ མཐེབ་གཞོང་མིན་པའི་ད་དུང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞི་ཡོད་པ། མཐེབ་གཞོང་ལྔ་དེ་དག་ནང་གཙོའོ་མཐེབ་གཞོང་གི་དམིགས་བསལ་སྔོན་ཐོན་དེ་ནི་ཞོར་ འདེགས་མཐེབ་གཞོང་ལས་མཐོ་བ་མཚོན་ཡོད།  ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞིའི་དམིགས་གསལ་སྔོན་ཐོན་རིམ་པ་ནི་ཚན་ལྡན་དེའི་ནང་ གཏན་འབེབས་གསལ་པོ་བྱེད་མེད་པས། སྤྱོད་པ་པོས་སོ་སོས་ཐབས་གཅོད་ཆོག་པ། ཡིན་ན་ཡང་སྤྱི་བཏང་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་ཞོར་འདེགས་མཐེབ་གཞོང་བཞིའི་དམིགས་ བསལ་སྔོན་ཐོན་རིམ་པ་ནི་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་གི་རིམ་པ་སྒྲིག་སྟངས་དང་གཅིག་པ་ ཡིན་པ། 5. བོད་ ཡིག་ནང་། གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་ཁ་ཤས་ནི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་གཞན་དག་གི་སྡེབ་སྒྲིག་སྡེ་ཚན་ཡིན་ པ།  དེ་ཚོ་ཡིག་འབྲུ་ཟེར་ཆོག་པ་ལས་གསལ་བྱེད་ཟེར་གྱི་མེད་པ།  དེ་ཚོ་ནི་བོད་ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་དང་གཅིག་པ་ཡིན་པ།  ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་རྒྱུད་དེ་དག་ཁ་བྲལ་ནས་ནང་འཇུག་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་པ།  དཔེ་ན་བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད གྷ ཡིག་རྟགས་ཕྲེང་རྒྱུད་ ག ＋ཧ ཡིས་ནང་འཇུག་བྱེད་ཆོག་གི་རེད། ཡིན་ན་ཡང་གལ་སྲིད་སྤྱོད་པ་པོས་ཨུ་ཚུབས་ཀྱིས་དེ་དག་ཁེར་རྐྱང་ནང་འཇུག་བྱེད་པ་ ན་ཡང་གནས་དོན་ཆེ་པོ་མེད་པ།  གང་ཡིན་ཟེར་ན་རྒྱལ་ཁའི་ཚན་ལྡན་ནང་ཡིག་འབྲུ་དེ་དག་ལ་མཐེབ་གནས་བགོས་ཡོད་པ་ རེད། 6. བོད་ ཡིག་མཐེབ་གཞོང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚད་ནང་ཐོག་མཐེབ་གཞོང་བཀོད་ཇུས་རྩིས་འཁོར་ནང་བེད་ སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐོག་གཏན་འཁེར་གང་ཡང་བྱེད་མེད་པར། མཐེབ་གཞོང་བཀོད་ཇུས་མ་གཏོགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཐོག་བཀོག་སྡོམ་གང་ཡང་བྱེད་ མེད། སྤྱོད་པ་པོས་གང་འདོད་ཀྱི་མཐེབ་གཞོང་དེ་འདོན་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་པ། ཡིན་ན་ཡང་ཚད་དམའ་ཤོས་ཞིག་ནི་མཐེབ་གཞོང་རེ་རེ་སྒང་ཡིག་རྟགས་གི་བཀོད་ཇུས་ནི་ ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཚད་ལྡན་དང་མཐུན་ཐུབ་པ་དགོས།
www.tibetitw.com
མེ་ཏོག་གི་རིགས་ཤིག
མེ་ཏོག་གི་རིགས་ཤིག་ནི་མེ་ཏོག་གཅིག་རེད།
རྒྱ་ནག་གི་སྒྱུ་རྩལ།
རྒྱ་ནག་གི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གོམས་སྲོལ་གྱི་རིག་རྩལ་ལམ་སྒྱུ་རྩལ་ལོ།
ཀརྨ་པ་
དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མཇུག་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཤིང་སྦྲུལ(༡༡༨༥)ལོར་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་སློབ་མ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་ཁམས་ཁུལ་དུ་ཀརྨ་ལྷ་སྟེང་གི་དགོན་པ་བཏབ་ཏེ་གནས་གཞི་བཟུང་། དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་ལ་ཀརྨ་པ་ཞེས་མིང་ཐོགས་ཤིང་། ཆོས་བརྒྱུད་ལ་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཟེར་ཞིང་དབུ་ཞྭ་ནག་པོ་ཡིན་པས་ཀརྨ་ཞྭ་ནག་པ་ཟེར། དེའི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ་མདོར་བསྡུས་གཤམ་དུ་གསལ།
སྡོད་རྩར་ཁབ་རྒྱག་པ་
སྡོད་རྩར་ཁབ་རྒྱག་པ་ནི་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཐབས་ཤིག་སྟེ།ཁྲག་དང་།སྨན་ཁུ།འཚོ་བཅུད་གཤེར་ཁུ་སོགས་གཤེར་གཟུགས་དངོས་པོ་ཐད་ཀར་སྡོད་རྩར་ཁབ་རྒྱག་དགོས།
ཀརྨ་པ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ནང་སོ་དར་རྒྱས་
བྱང་ངོས་ནང་སོ་དར་རྒྱས་ཞེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་བླ་སྨན་གནང་བ་དང། ལྷ་དབང་ལྕོག（ཤར་ཆེན་ལྕོག་）ཏུ་གསོ་རིག་སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས་མཛད་སྐབས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་བྱང་ངོས་ནང་སོ་དར་རྒྱས་ནས་གསོ་རིག་གི་བཤད་པ་དང་ས་བཅད་སོགས་གསན་བཞེས་གནང། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་སྟག་（༡༦༦༢）ལོར་རྒྱད་བཞི་གྲ་ཐང་སོར་བཞག་གིས་པར་བརྐོ་མཛད་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་པར་བྱང་གནང་བའི་ནང་“སྤྲུལ་ཞིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས།། རིག་པའི་ཡི་ཤེས་མི་ཡི་གཟུགས་བསྒྱུར་པ།། སྲོག་འཚོའི་མཆོད་སྤྲིན་འགྱེད་མཁས་བྱང་ངོས་ལ།། གསོ་རིག་དར་རྒྱས་བྱེད་པོས་བསྐུལ་བ་ལས་”ཞེས་སོགས་གསུངས་ཤིང། བྱང་ངོས་ནང་སོ་དར་རྒྱས་ཀྱིས་གསོ་རིག་སྤེལ་བའི་བྱ་བ་མང་དུ་མཛད་མཐར་མེ་སྦྲུལ་（༡༦༧༧）ལོ་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་སྐུ་གཤེགས་ཤིང་སྐུ་ན་སྨིན་པོ་བཞུགས་ཡོད་ཀྱང་འཁྲུངས་ལོ་མ་གསལ་སྟབས་དགུང་གྲངས་གསལ་བར་མ་ངེས།
དཔལ་དགོན་ཀླུ་གྲུབ།
འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཏེ། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱའི་ཐོག་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་དརྦྷའི་ཡུལ་དུ་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་དང་། སྡེ་སྣོད་གསུམ་སོགས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། དཔལ་ན་ལེནྚའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གྲུབ་ཆེན་ས་ར་ཧ་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་དུ་གྲགས། མཐའ་བྲལ་དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་དྲུག་དང་། རྒྱུད་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་སོགས་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མང་དུ་བསྐྲུན། ཁྱད་པར་དུ་གསོ་བ་རིག་པའི་སྐོར་ལ་འཚོ་བའི་མདོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྩྭ་ཨ་ཝའི་ཆོ་ག སྨན་རིན་པོ་ཆེའི་རིམ་པ། དངུལ་ཆུའི་སྦྱོར་བ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། ལྷོག་པ་སྤུན་བཞིའི་གཉན་བཅོས་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་མང་། འཕགས་པ་ལྷ་སོགས་སློབ་མ་ཉི་རྡུལ་ལྟར་བསྐྱངས། མཆོད་རྟེན་དང་ལྷ་ཁང་མང་པོ་བཏབ། རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་དྲ་མིག་གི་ར་བས་བསྐོར། ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་བཀོད་པ་བཞེངས། སྤྱིའི་ལུགས་ལ་དགུང་ལོ་དྲུག་བརྒྱ་དང་། སྔ་འགྱུར་ལྟར་ན་དགུང་ལོ་ཆིག་སྟོང་བར་བཞུགས་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པར་གྲགས།
དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག
1 ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ན་ཐས་མཛད་པའི་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་། 2 བཀའ་བབས་བདུན་ལྡན་གྱི་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུའི་གཏམ།