འཕགས་བོད་ཆོས་འབྱུང་།་ཡལ་འདབ་གཉིས་པ།
དཔའ་བོ་གཙུག་ཕྲེང་པས། མངའ་བདག་འོད་སྲུང་སྲས་པོ་དཔལ་འཁོར་བཙན། ། ལྷ་ཁང་འགའ་བཞེངས་སྟག་རྩེ་གཉགས་ཀྱིས་བཀྲོངས། ། དེ་སྲས་མཆེད་གཉིས་སྟོད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བྱོན། ། མངའ་རིས་བསྐོར་གསུམ་ལ་སོགས་མངའ་མཛད་དེ། ། སྟོད་དུ་རྒྱལ་ཁྲིམས་ཞྭ་ཙམ་ཆགས་ཞེས་གྲགས། ། དེ་ཡི་གདུང་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་སྨད་དུ་ཆད། ། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་ཡུལ་ཆེན་མངའ་མཛད་པས། ། སྨད་དུ་རྒྱལ་ཁྲིམས་ལྷམ་ཙམ་ཆགས་སོ་སྐད། ། བར་དུ་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་སིལ་བུར་གྱུར། ། ཡུུམ་བརྟན་འོད་སྲུང་ལས་གྱེས་རྗེ་ཕྲན་ནི། ། ཡུལ་གྲུ་རེར་ཡང་མང་དུ་གནས་པར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།། དེ་ཡང་ལྷ་བཙན་པོ་ཡུམ་བརྟན་གྱི་གདུང་རབས་ནི། སྲས་ཁྲི་ལྡེ་ཉི་མའི་མགོན། ཁྲི་ལྡེའི་སྲས་ཁྲི་ལྡེ་རིག་པ་མགོན། ཉི་མ་མགོན། གཅུང་པོའི་སྲས་ཉི་མ་དཔལ་མགོན་ཏེ་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དེ་དག་གིས་ཀླུང་ཤོད་དང་། འཕན་ཡུལ། མདོ་ཁམས་སོགས་སུ་གྲམ་ནས་ས་ཁུལ་དེ་དག་བཟུང་། ཁྲི་ལྡེ་རིག་པ་མགོན་གྱི་སྲས་ལྡེ་པོ་དང་། རྡོ་རྗེ་འབར། ལྡེ་པོའི་བརྒྱུད་བུག་པ་ཅན་པ་དང། ཐང་ལྷ་བྲག་པ་རྣམས་གྱིས་རིམ་པར་བཞིན་ལྷ་ས་བསྐྱངས། དེ་དག་ནས་རྒྱུད་པའི་ཁྲི་དབང་ཕྱུག་བཙན། ཚ་ལན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་བསམ་ཡས་གཙོས་པའི་དགོན་སྡེ་དུ་མ་ལ་ཞབས་ཏོག་རྒྱ་ཆེར་མཛད། བསྟན་པའི་མེ་རོ་བསླངས་པའི་གྲོགས་སུ་བསྡོངས་ཏེ་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་རྣམ་ཐར་བདག་གིར་བཞེས། མངའ་བདག་འོད་སྲུང་གི་སྲས་མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན། འདིའི་སྲས་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མའི་མགོན་དང་། ཁྲི་བཀྲིས་བརྩེགས་པའོ། དང་པོའི་སྲས་དཔལ་ལྡེ་རིག་པ་མགོན། བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན། གཙུག་ལྡེ་མགོན་གསུམ་བྱུང་། ལྡེ་གཙུག་མགོན་ལ་སྲས་ཁོ་རེ་དང་སྲོང་ངེ་གཉིས་འཁྲུངས། རྒྱུད་པ་དེ་དག་ལས་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་དང་བྱང་ཆུབ་འོད་གཉིས་བྱུང་སྟེ་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་གདན་དྲངས་པ་སོགས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དབུ་བརྙེས། མངའ་རིས་རྒྱལ་རྒྱུད་རྣམས་རིམ་པར་ཆད། མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའི་རྒྱལ་རྒྱུད་དང་། མི་ཉག་རྒྱལ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱང་འདི་ནས་ཆད་དེ་རྒྱས་པ་ནི་མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་སོགས་སུ་གསལ། བཙན་པོ་རིམ་རྒྱུད་འདི་དག་གི་རིང་ལ་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་ཇི་བྱས་སོགས་ནི་བོད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་དར་བའི་ཚུལ་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། སྲིད་ཕྱོགས་ནས་སྐབས་དེ་དག་ཏུ་ལྷོ་ནས་བལ་འབྲུག་དང༌། ནུབ་ནས་ཁ་ཆེ་དང་ལ་དྭགས། བྱང་ནས་ལི་ཡུལ་དང་གྲུ་གུ །ཤར་ནས་ཆང་དང་འ་ཞ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ནི་བོད་དང་གཏན་དུ་ཁ་གྱེས། འོད་སྲུང་གི་གདུང་རྒྱུད་བོད་སྟོད་ཕྱོགས་མངའ་རིས་ཁུལ་དུ་ཆད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་པ་གུ་གེའི་རྒྱལ་རབས་ཞེས་གྲགས་པ་བྱུང༌། དེ་དག་གི་རྒྱུད་པ་ལ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེའང་གར་ལོག་གི་རྒྱལ་པོས་བཙོན་དུ་བཟུང་ནས་བཀྲོངས། མཐར་ཁྲི་གྲགས་པ་བཀྲིས་ཀྱི་སྐབས་བོད་སིལ་བུའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ལ་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་དམག་བཏང་ནས་མངའ་རིས་ཡོངས་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས། མི་སེར་ལ་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང༌། མཁར་རྫོང་ནང་འཛུལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་མགུལ་བཅད་ནས་བཀྲོངས། རྒྱལ་མོ་དང་སྲས་མོ་ཞལ་ཏ་མ་བཅས་པ་ཕོ་བྲང་གི་རྩེ་ཐོག་ནས་གཡུག་སྟེ་བསད། བློན་པོ་གཙོ་དྲག་རྣམས་ཐག་པས་བསྡམས་ནས་མེ་ལ་བསྲེགས། མི་སེར་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་ནས་མཁར་ཤུལ་ལས་མ་ལྷག་པར་བཟོས། དེ་བཞིན་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་དར་མདོར་ལྕགས་ལ་རྒྱལ་པོ་དང༌། སྟོད་ཕྱོགས་སུ་ཁམས་བེ་རི་རྒྱལ་པོ། ནང་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་མདོ་དབུས་རྒྱལ་ཕྲན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་གྱེས་པར་བཤད། བོད་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དཔའ་དང་དཔུང་པ་ཁོ་ནས་རང་རང་གི་ཆབ་སྲིད་རྒྱ་བསྐྱེད། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་མི་བདེ་བའི་འཁྲུག་རྩོད་དུ་མར་བྱུང་བ་ལས་ཡུལ་མི་མང་པོ་ཞིག་བོད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱང་ཐང་ཁག་དང་ཧི་མ་ལའི་རྒྱབ་ལོགས་སོགས་སུ་སྤོས་ནས་གཞིས་ཆགས། བོད་དབུས་སྟོད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་ཚན་མི་དཔོན་ཁག་གིས་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་བླ་མའི་གཟི་བརྗིད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་སྟོབས་ཤུགས་འབྱུང་ཐབས་བྱས། ཡུལ་གྱི་དབང་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་བླ་ཆེན་རྣམ་པས་བཟུང༌། ཆོས་ཚན་དང་མན་ངག་ཇི་ཙམ་མང་བར་མཁས་པའི་ཚད་དུ་བྱས། བོད་ཀྱི་གསེར་དངུལ་ཕལ་མོ་ཆེ་བསྡུས་ཏེ་རྒྱ་གར་ལ་བསྐྱལ། ལུང་དང་མན་ངག་འཚོལ་བར་འགྲན་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བོད་ལ་ཆོས་བརྒྱུད་མི་འདྲ་བ་ཁག་དུ་མར་བྱུང་ཞིང་། དེ་དག་གི་བར་དུ་ང་གཉན་ཁོ་ཟབ་ཀྱིས་རིས་སུ་བཅད་པའི་འཁྲུག་ཟིང་ལུ་གུར་བརྒྱུད་དེ་འཕེལ། བོད་སིལ་བུའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ལ་མདོ་ཁམས་འབྲི་རྫ་སྒང་ལ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་འཁྲུངས། ནར་སོན་པ་ན་རྨ་ཁོག་ཏུ་ས་བཟུང་ནས་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས། རྒྱལ་གར་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་སྤྲུལ་གྲགས་པ་དཔའ་རྩལ་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་པའི་དཔའ་ཐུལ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་བྱུང༌། མགོ་ལོག་དང་། སྡེ་དགེ གླིང་ཚང༌། ནང་ཆེན། གོ་འཇོ། སྨར་ཁམས། བེ་རི། ཁྱུང་པོ་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་སོགས་ལ་དབང་བྱས། མདོ་ཁམས་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་བསྟན་པ་ཕྱིར་དར་རམ་རྒྱལ་བསྟན་ཉམས་གསོ་བྱེད་པར་མཛད་རྗེས་ཆེ་ཙམ་བཞག བསྟན་པ་སྔ་དར་སྐབས་སློབ་དཔོན་པདྨ་འདྲེ་སྲིན་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་དམ་ལ་བཏགས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཉི་མ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་པས། སློབ་དཔོན་པདྨི་རྣམ་སྤྲུལ་དུའང་གྲགས། སོག་ཡུལ་དང༌། ཧི་མ་ལའི་རི་རྒྱུད་སོགས་སུའང་ཁོང་གིས་སྤྲུལ་སྒྱུར་དགྲ་འཐབ་བྱས་པའི་ཤུལ་དང་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་ད་ལྟའི་དབར་དུ་གནས། དེ་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་ནི་ཨི་ཌ་ལི་དང་། འཇར་མིན་ནི་སོགས་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུའང་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་དམག་ཤུགས་སླེབས་ཡོད་སྐད། ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་ཙམ་ནས་སོག་པོའི་དམག་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས། ཁམས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ལུང་ཁ་ཤས་ནས་རྒོལ་འཛིངས་བྱས་ཀྱང་བོད་འདི་གཅིག་གྱུར་མེད་པས་རྒྱལ་ཕྲན་ལུང་ཚན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁ་གཏད་གཅོག་པའི་རེ་བ་མ་བྱུང་བར་སོག་དམག་གང་དུ་སླེབས་པ་དེ་ནས་འདབ་ནོར་ཕུལ་ཏེ་ངོ་གཏད། འོན་ཀྱང་སྙད་མེད་སྙད་འདོགས་ཀྱིས་མི་བསད་ཁྲག་སྦྱོར་ལ་གོམས་པའི་ཧོར་དོར་རྟ་ནག་པོས་རྟ་དམག་ཁྲི་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཁྲིད་ནས་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོས་དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་རྩེ་ནས་ཕབ་སྟེ་སྐྱེས་པའི་མི་བསད། བརྩེགས་པའི་མཁར་བཤིག །བསགས་པའི་རྒྱུ་འཕྲོག །རྭ་སྒྲེང་དང་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་སོགས་མེར་བསྲེགས་ཏེ་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་བཏང༌། འདི་དག་སྐོར་འབྲི་བར་འདོད་ཀྱང་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་ལ་ཤེས་པར་འདོད་ན་དེབ་ཐེར་གཞན་དང་གཞན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བོད་འབངས་རྣམས་སིལ་བུར་འཐོར་ཏེ་(སྤྱི་ལོ་༨༤༦-༡༢༥༣)བར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་བཞི་བརྒྱ་དང་བདུན་གྱི་རིང་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་རྒྱུད་མ་བྱུང་ནས་མི་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཟི་འོད་ཁོ་ནའི་བཀྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆབ་སྲིད་གཅིག་གྱུར་མེད་ནའང་བོད་འབངས་ནང་ཁུལ་རིག་གཞུང་དང་གོམས་སྲོལ་སོགས་མི་རིགས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་བརླག་པར་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ཡིན།། འཛམ་གླིང་ཟླུམ་པོའི་ཏོག་གི་རྒྱལ་ཁམས་མཆོག། མི་ཤིགས་ལྕགསཀྱི་གོང་བུ་འདྲ་བ་དེ།། ལས་དབང་ཞོ་འཐུང་རུས་པས་བཞུས་པ་ན།། རླུང་དང་འཕྲད་པའི་ཕྱེ་མ་བཞིན་དུ་འཐོར།། ནང་ཁུལ་འཁྲུགས་པའི་མེ་ལྕེ་དགུང་ལ་ཕྱུར།། ཧོར་སོག་འཇིགས་པའི་དམག་གིས་མཐའ་ནས་བཅུན།། རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མར་གྱེས་པའི་བོད་འབངས་འདི།། ཀྱེ་མ་ཅི་ཞིག་བྱས་པའི་ལས་འབྲས་སམ།། ཞེས་པའང་བྱུང་འདས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཕྱི་མིག་ཐེངས་གཅིག་བལྟས་པའི་མཐོང་སྣང་ལས་བྱུང་བའི་མིག་ཆུ་དང་སྣག་ཚ་འདྲེས་པའིསྡུག་ཡུས་སུ་ཐལ་ལོ།།