cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
མཁན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཨ་པད་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག
དམ་པ་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ནི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནད་བགྲོད་བའི་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་པར་བསྐྲུན་ དུ་དགོངས་འཁྲོལ་ཐོབ་པ་ནི།དག་ལྡན་གྱི་མཆན་འགྲེལ་རྒྱུད་དོན་གསལ་པའི་སྤྱན་ཤེལ་ཉག་གཅིག་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་ཟབ་གསང་ གསུང་གི་བདུད་རྩི་མཐའ་ཡས་པ་ལས་སྒྲ་འཛིན་དུ་ཚུད་པ་རྣམས་ལས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་སྟེ་པར་སྐྲུན་ཟིན་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྒོམ་ཁྲིད།ཐུབ་པ་དགོངས་ སལ་དང་།བཟང་སྤྱོད།ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་སྒྲ་ཕབ་མ་སོགས་གསུང་འབུམ་པོད་བཞིར་ཙམ་ཡིན་ལ་དེ་དག ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་ཆེན་པོའི་བསྒོམ་ཁྲིད་སོགས་འགའ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་སོགས་སུའང་བསྒྱུར་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།།
རྨེ་རུ་རྙིང་པ།
རྨེ་རུ་རྙིང་པ།
ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཤར་སྒོ་སྟེ་སེ་ར་ལྟག་སྒོའི་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་རྨེ་རུ་རྙིང་པ་ནི་དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཤར་སྒོ་བྱང་གསུམ་ལ་ལྷ་ཁང་དྲུག་བཞེངས་པའི་གྲས་ཤར་རྨེ་རུ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་སྐད། སྐབས་དེའི་ལྷ་ཁང་ནི་ད་ལྟ་སྒོ་ཤར་བལྟ་ཡིན་པའི་འོག་ཁང་དེ་ཡིན་པ་དང་།  རྟེན་གཙོ་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ལ་ཉེ་བའི་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་འཇིམ་བརྙན་ཐོག་ཚད་མ་དང་།  ལྷ་བྱང་གཉིས་སུ་ཛམ་བྷ་ལ་དང་།  རྣམ་སྲས་ལྗང་སེང་གི་སྐུ་ཡོད།  དེའི་ཛམ་ལྷ་དེ་ནི་པཎྜི་ཏ་ད་ན་ཤི་ལས་ཛམ་ལྷའི་ལྟོ་བ་ནས་དངུལ་ཕྱེ་བཏོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།  རྗེས་སུ་རྨེ་རུ་དགོན་པ་དེ་ལྷ་སའི་བྱང་ངོས་སུ་སྤོས་སྟབས་དེ་གར་རྨེ་རུ་རྙིང་པ་ཞེས་མིང་ཆགས།  ལྷ་ཁང་དེའི་འཛིན་བདག་རྨེ་རུ་གྲྭ་ཚང་ནས་བྱེད།  དེའི་ཉེ་འགྲམ་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་རྙིང་པའི་སྟེང་དུ་ས་ལུགས་ཀྱི་དགོན་ཁང་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་འཇིགས་བྱེད་ཀྲོང་བསྐྱེད་དང་།  མགོན་པོ་བྲམ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཡོད་པ་དེའི་འཛིན་བདག་ལྷོ་ཁ་གོང་དཀར་ཆོས་སྡེས་བྱེད།  རྒྱལ་སྒོ་བྱང་བལྟའི་ཤར་ངོས་ཀྱི་མ་ཁང་གསུམ་ཐོག་འདུ་ཁང་དང་བཅས་པ་དེའི་འཛིན་བདག་གནས་ཆུང་གྲྭ་ཚང་ནས་བྱེད་ཅིང་།   སྨོན་ལམ་དང་།  ཚོགས་མཆོད་སྐབས་གནས་ཆུང་སྐུ་བརྟེན་དེ་གར་གཞིས་ཕབས་ཀྱི་ཡོད།  འདུ་ཁང་ནང་གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་དྲག་ལྡན་གྱི་སྐུ་གསོབ་སོགས་ཡོད།  །
སྐར་རྡོ་
གནམ་ནས་ལྷུང་བའི་རྡོ། རླུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་བང་རིམ་བརྒལ་ཏེ་ས་ཐོག་ཏུ་ལྷུང་བའི་སྐར་མདའི་རྡོའོ། ། aerolite;stony meteorite 陨石
ཀུན་དགའ་ར་བ་པ་
མེ་ཏོག་དང་ཤིང་ཐོག་གི་རྭ་སོགས་སྲུང་བའི་མི་སྐྱ།
དངོས་ལུགས་རིག་པ་
དངོས་ལུགས་རིག་པ།༼མིང་གཞན་དུ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་འབོད།༽དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་ Physics ཟེར།
ཀུན་དགའ་ར་བ་པ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
དངོས་ལུགས་རིག་པ་
དངོས་ལུགས་རིག་པ་ནི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་རིག་ཚན་གཙོ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ཆེ་བ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནས་ཕྲ་བ་གཞི་རྩའི་རིལ་རྡུལ་བར་གྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ཆེས་རྩ་བའི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད། དེར་བརྟེན་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་རིག་ཚན་གཞན་དག་གི་ཞིབ་འཇུག་གི་རྨང་གཞིར་འགྱུར་ཡོད། དེའི་གཞུང་ལུགས་ཆགས་གཞིའི་ནང་གྲངས་རིག་གི་ལག་ཆ་མང་བོ་བཀོལ་ནས་བྱ་བའི་སྐད་བརྡ་བྱས་ཡོད། དངོས་བཤེར་ནི་གཞུང་ལུགས་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་མིན་ར་སྤྲོད་པའི་ཚད་གཞི་ཉག་གཅིག་བྱེད། དེང་གི་དུས་ཆེས་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་རང་བྱུང་ཚན་རིག་གི་རིག་ཚན་ཞིག་ཡིན།
ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས།
དེང་རབས་ཀྱི་དངོས་ལུགས་ཞིབ་འཇུག་ཆེ་ཕྱོགས་ནས་བགོས་ན། གནམ་དཔྱད་དངོས་ལུགས་རིག་པ་དང་། མ་རྡུལ་དངོས་ལུགས་རིག་པ། ཆ་རྡུལ་དངོས་ལུགས་རིག་པ། འོད་རླབས་དངོས་ལུགས་རིག་པ། རིལ་རྡུལ་དངོས་ལུགས་རིག་པ། དཀག་འདུས་རྣམ་པའི་དངོས་ལུགས་རིག་པ་སོགས་ཡོད།
གཞུང་ལུགས་དང་དངོས་བཤེར།
དངོས་བཤེར་དངོས་ལུགས་རིག་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་བཤེར་ཇུས་འགོད་དང་སྒྲུབ་པ་བརྒྱུད། གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་སྔོན་དཔག་ར་སྤྲོད་པ་དང་དངོས་ལུགས་སྣང་ཚུལ་གསར་བ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད། གཞུང་ལུགས་དང་དངོས་བཤེར་གཉིས་ཁ་ཁ་སོ་སོ་ཡིན་ན་ཡང་། དེ་གཉིས་བར་འབྲེལ་བ་ཡང་དམ་ཟབ་ཆགས་ཡོད། དངོས་བཤེར་མཁན་གྱིས་སྣང་ཚུལ་གསར་བ་ཞིག་རྙེད་ཅིང་།ཤེས་ཟིན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་སྣང་ཚུལ་གསར་བ་ལ་འགྲེལ་མ་ཕོག་པའམ། ཡང་ན། གཞུང་ལུགས་གསར་བ་གཞིར་བཟུང་ནས་བཏོན་པའི་སྔོན་དཔག་ལ། དངོས་བཤེར་ཞིབ་ཚགས་ཇུས་འགོད་བྱས་ནས་ར་འཕྲོད་ཚེ། དངོས་ལུགས་རིག་པར་རྒྱུན་པར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་སྲིད།
ཉེ་དུས་ཞིབ་འཇུག
གཞུང་ལུགས་དངོས་ལུགས་རིག་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་རྡུལ་ཤུགས་རིག་པ་དང་ཁྱབ་ཆེ་ལྟོས་བཅས་སྨྲ་བ་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་ཚད་རྡུལ་འགུག་ཤུགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་འཐོབ་པར་བརྩོན་བཞིན་ཡོད། །ཞིབ་འཇུག་འདི་མགོ་བརྩམས་ནས་དུས་རབས་ཕྱེད་ལྷག་ཟིན་ཡང་།མིག་སྔར་མཇུག་འབྲས་ཡིད་ཚིམ་པ་ཞིག་ཐོབ་མེད། ད་སྔ་ཅུང་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་ནི། Mགཞུང་ལུགས་དང་། ཚད་བརྒལ་རྒྱུད་གཞུང་ལུགས། ཀོར་ཚད་རྡུལ་འགུག་ཤུགས་སྨྲ་བ་བཅས་སོ།།
པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་
ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
པཎ་ཆེན་ཨེར་ཏི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནི་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གི་ཐོག་མའི་མཚན་ལ་མགོན་པོ་ཚེ་བརྟན་ཞུ་ཞིང་། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་སྟག་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1938ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ཚེས་ཉིན་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཞུན་ཧྭ་རྫོང་ཁོངས་བིས་མདོ་ཤང་གི་ངོ་མཚར་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོར་ས་སྐྱ་འཁོན་གྱི་རིགས་ལས་མཆེད་པའི་བིས་མདོ་དཔོན་ཚང་དུ་ཡབ་མདོ་སྟོང་དཔོན་གུར་མགོན་ཚེ་བརྟན་དང་ཡུམ་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ས་སྦྲུལ་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1989ལོའི་སྤྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས9ཉིན་གཙང་ལྗོངས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ནས་དགུ་པའི་བར་གྱི་མཉམ་བཞུགས་སྐུ་གདུང་མཆོད་ཁང་ཤར་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་བསྐྱར་བཞེངས་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བརཕེབས། མཛད་བྲེལ་ཆེ་དྲག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གློ་བུར་དུ་སྐུ་སྙིང་ལ་སྙུན་གཞི་ཕོག་ཏེ་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་མྱུར་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པར་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས28ཉིན་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བདེ་ཆེན་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་གི་གཟིམ་ཆུང་བཤད་སྒྲུབ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་དུ་དགོངས་པ་གཞན་དུ་གཤེགས།།
མཛད་འཕྲིན་གཙོ་བོ།
ལོ་བཅུ་ལྷག་གི་མཛད་འཕྲིན་གཙོས་གྲས་ནི། ༡.མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུར་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་ནས་དུས་རྒྱུན་དུ་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་གང་ལེགས་དང་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་དགོས་པའི་ནན་གསུང་གནང་གི་ཡོད་ལ།མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་གནང་ནས་བོད་རིགས་དང་རྒྱ་རིགས་བར་དང་།བོད་རིགས་དང་མི་རིགས་གཞན་དག་བར།བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པའི་ནན་གསུང་ཡང་ཡང་གནང་མྱོང་བ་རེད། ༢.བོད་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཆེད་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ནས་གྲོས་འགོ་གནང་བ་ལྟར།རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་ཡོས་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1987ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་བོད་དར་རྒྱས་རོགས་སྐྱོར་ཐེབས་རྩ་ལྷན་རྩ་བཙུགས་གནང་མཛད། ༣.བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་།བེད་སྤྱོད།གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ལྷག་པར་དུ་མཐོང་ཆེན་གནང་ཞིང་།མེ་ཡོས་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1987ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པར་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་འགོ་འདོན་གནང་མཛད་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག《བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་། བེད་སྤྱོད། གོང་འཕེལ་བཅས་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་གཏན་འབེབས་འགའ་ཞིག》ཅེས་པར་གྲོས་འཆམས་བྱུང་བ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་གཙོ་འཛིན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་ལ་གཞོགས་འདེགས་ཀྱིས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་གནང་ཏེ་དགོན་པ་དང་གྲྭ་བཙུན་གྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་གནང་བ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་བརྒྱུད་དེ་རིམ་བཞིན་རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་འཚམས་པ་ཡོང་ཆེད་ཕན་ཡོད་ཀྱི་ཕག་ལས་མང་པོ་གནང་ཡོད་པ་སྟེ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་བསྟན་པ་ཡང་དར་ཡོང་ཆེད་སྐུ་ངོ་མས་པེ་ཅིན་དུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་བཙུགས་གནང་བ་དང་འབྲེལ་དབུ་འཛིན་ཡང་གནང་ནས་ཆབ་སྲིད་ཐད་མེས་རྒྱལ་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་པ་དང་།ཆོས་ལུགས་ཐད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་སྐུ་ཡོན་ཆེ་ཙམ་ཡོད་མཁན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པ་སོགས་ཡིན།
གསུང་རྩོམ།
ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལ་《སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་འགྲེལ་བ》དང《སྐྱེ་རྡོར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆོ་ག་གསུམ་བསྐྱེད》 《ཡིག་འབྱུ་ཁྲི་བདུན་མའི་ཞུ་ཡིག 》 ཅེས་པ་སོགས་ཡོད།
ཀུན་དགའ་ར་བ་
འདི་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཐ་སྙད་འདོགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད། ༡་སྤྱིར་བཏང་གོམས་གཤིས་ཐོག་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཞེས་གསུང་རབ་ཀྱི་རྟེན་འཇོག་སའི་དཔེ་ཁྲི་ལ་གོ་བ་ལེན་གྱི་ཡོད་པ། ༢་དགེ་འདུན་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བར་འདུ་འཚོགས་གནང་ཡུལ་གྱི་འདུ་ཁང་དང་ཆོས་གྲྭ་ལ་གོ་བ་ལེན་དགོས་པ། ༣དགེ་འདུན་གྱི་གནས་ཁང་ལ་གོ་དགོས་པ་བཅས་ཡོད། གཞན་ཡང་འབྲས་སྤུངས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་རྒྱབ་ངོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་འདི་ནི་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ལྕགས་བྱི(༡༦༦༠)ལོ་ནས་ས་སྤྲེལ(༡༦༦༨)བར་ལོ་ངོ་དགུའི་རིང་སྡེ་སྲིད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྲིད་དབང་བསྐྱངས་སྐབས་ཐོག་མའི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་། དེ་རྗེས་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་སྐབས་ཡང་བསྐྱར་ཉམས་གསོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་། དེ་རྗེས་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ལྕགས་སྦྲུལ(༡༩༤༡)ལོ་ནས་ལྕགས་སྟག(༡༩༥༠)ལོ་བར་ལོ་ངོ་བཅུའི་རིང་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ས་གནས་ཀྱི་སྲིད་དབང་བསྐྱངས་སྐབས་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་ཀྱིས་ད་ལྟའི་བཟོ་དབྱིབས་འདི་བྱུང་། ཕོ་བྲང་འདིར་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་སྣར་ཐང་འཆི་མེད་སྒྲོལ་མ་དང་། རྒྱལ་རྩེ་རྩེ་ཆེན་སྒྲོལ་མ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོའི་སྒྲོལ་མ། སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིའི་ཐུགས་དམ་རྟེན་སྤྱན་རས་གཟིགས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་ཡོད། ལྡེབས་བྲིས་སྐོར། དེ་སྔོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཞལ་བཞུགས་སྐབས་སྡེ་སྲིད་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོས་ཀུན་དགའ་ར་བའི་ཕོ་བྲང་གསར་སྐྲུན་གནང་བ་དང་དུས་མཚུངས་ལྗགས་བཀོད་གནང་བ་ལྟར་གཡས་སྐོར་གྱི་ལྡེབས་བྲིས་ལ། བོད་དུ་འགྲོ་བ་མི་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ་ནས་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་པོ་ཏཱ་ལའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་གསར་བཞེངས་མ་གནང་བར་གྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ཆོས་འབྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཆ་ཚང་བརྐོད་གནང་མཛད་ཡོད་ཅིང་། རྗེས་སུ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ལྡེབས་བྲིས་དེར་མཐོང་ཆེན་གནང་སྟེ་ཐང་ཀ་ངོ་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་གྱི་ཐོག་བཤུས་གནང་མཛད་པ་དེ་གྲས་ཀྱི་ཐང་ག་ངོ་གྲངས་བཅོ་ལྔ《བོད་ལྗོངས་ཐང་ཁ》ཞེས་པའི་བརྙན་དེབ་ཐོག་བཀོད་ཡོད།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཟླ་མཚན་འབབ་སྐབས་ཀྱི་ནད་རྟགས་དང་བཅོས་ཐབས་སྐོར་
ཟླ་མཚན་འབབ་སྐབས་ཀྱི་ནད་ཅེས་པ་ནི་མང་ཆེ་བ་བྱིས་པ་བཙའ་མ་མྱོང་བའི་བུད་མེད་ལ་ལར་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ན་མ་ལ་ཟླ་མཚན་འབབ་སྐབས་ཀྱི་ནད་ཡོད་ན་དེའི་བུ་མོར་ཡང་རྒྱུད་འདེད་རང་བཞིན་གྱི་ནད་གཞི་དེ་ཡོད་པ་རེད།
གསོ་ཐབས།
བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་མོ་ནད་ཚན་ཁག་གི་སྨན་པ་དཔལ་ལྡན་འཕྲིན་ལས་ལགས་ཀྱིས་ལོ་མང་རིང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་བཟོས་པའི་གཉན་འཇོམས་དྲུག་པ་ཞེས་པའི་སྨན་དེ་ཟླ་མཚན་འབབ་སྐབས་ཀྱི་ནད་ལ་ཤིན་ཏུ་བཟང་། སྤྱིར་བུད་མེད་མང་ཆེ་བར་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ནས་བྱིས་པ་བཙས་རྗེས་ནད་གཞི་དེ་རིམ་བཞིན་ཇེ་བདེ་རུ་འགྲོ་བ་ཡིན།།
ཐུམ་འབུའི་ནད་
ཐུམ་འབུའི་ནད་ཅེས་པ་འདི་ནི་འབྲོག་ཁུལ་དུ་རྒྱུན་དུ་མཐོང་བའི་མི་ལུས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་བཟོ་བའི་ནད་རིགས་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཕྱུགས་ལས་ཐོན་སྐྱེད་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཐད་ལ་འགོག་རྐྱེན་ཡང་བཟོ་བ་རེད། ནད་རིགས་འདི་ནི་ཤ་གཟན་སྲོག་ཆགས་དང་རྩྭ་གཟན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་གཞན་བརྟེན་གྱི་རྒྱུན་སྲིན་ལེབ་མོ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་དལ་ལངས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ས་མཐོའི་ནད་རིགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད།
འགོ་ཚུལ
རྒྱུན་སྲིན་ལེབ་མོ་འདི་ནི་ཁྱི་དང་སྤྱང་ཀི ཝ་མོ། འཕར་བ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནག་གི་ནང་དུ་ཡོད་ཅིང་། དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སྲོག་ཆགས་འདི་དག་གི་གཅིན་སྐྱག་དང་མཉམ་དུ་འབུ་སྒོང་འབོར་ཆེན་ཞིག་ཕྱིར་བཏང་ནས་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྩྭ་ས་ཁག་ཏུ་འབག་བཙོག་བཟོ་ཡི་ཡོད། དེ་ལྟར་འབག་བཙོག་ཏུ་སོང་བའི་རྩྭ་ཆུ་དག་ནོར་ལུག་གིས་བསྟེན་ནས་འབྲོག་པའི་སྒོ་ཟོག་ལའང་ནད་རིགས་འདི་འགོ་ཡི་ཡོད་ལ། རང་ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་ཁྱིའི་མགོ་བོར་བྱིལ་བྱིལ་བྱེད་པ་དང་བརྩེ་བ་སོགས་བྱས་རྗེས་ལག་པ་མ་བཀྲུས་པར་ཐད་ཀར་ཟ་མ་ཟ་བ་སོགས་གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ནད་རིགས་འདི་འགོ་ཡི་ཡོད།
སྔོན་འགོག་བྱེད་ཐབས
༡ རང་རང་གི་སྒོ་ཁྱི་བདག་བཟུང་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་སྒོ་ཁྱི་ལ་འབུ་མེད་པ་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་སྨན་སྟེར་བ་དང་། སྒོ་ཁྱི་དག་ཁྱི་སྡོམ་ལ་འགྱུར་དུ་མི་འཇུག་པ།
༢ ཕྱུགས་ཟོག་གི་ཤ་རིགས་ཐད་ལ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་ནན་མོར་བྱེད་པ་དང་། ཐུམ་འབུའི་ནད་རིགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ཟོག་གི་ནང་ཁྲོལ་གང་བྱུང་དུ་གཡུག་མི་རུང་ལ་རང་གི་སྒོ་ཁྱི་དང་ཁྱི་ལྡོམ་སོགས་ལ་དེ་བས་སྟེར་མི་རུང་། ༣ གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་པར་བྱས་ནས་ཟ་མ་མ་ཟོས་སྔོན་ལ་ལག་པ་གཙང་མ་བཀྲུ་དགོས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་རང་འབབ་ཆུ་ཁུངས་ལ་འབག་བཙོག་མི་ཡོང་བའི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ལ་ཆུ་གྲང་མོ་འཐུང་བ་དང་། རྗེན་ཟས་རིགས་ཀྱི་ཤ་དམར་ཟ་མི་རུང་། ༤ དུས་རྒྱུན་དུ་བདེ་ཐང་ཤེས་བྱའི་སྐོར་གྱི་རྒྱུན་ཤེས་དེབ་ཆུང་དག་ལ་མང་ཙམ་བལྟས་ནས་རང་ཉིད་དང་རང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་སོགས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཞིང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཤེས་བྱའི་འདུ་ཤེས་མཐོར་འདེགས་སུ་བཏང་ནས་ནད་རིགས་འདི་དག་གཏན་དུ་རང་ཉིད་དང་ཐག་ཇེ་རིང་དུ་གཏོང་དགོས།
ཅི་ཞིག་ལ་ཐུམ་འབུའི་ནད་ཟེར་རམ།
ཐུམ་འབུའི་ནདལ་ཚེར་ཟླུམ་འབུ་ནད་ཀྱང་ཟེར། དེ་ནི་ཚེར་ཟླུམ་སྒྲོག་འབུའི་སྲོ་མ་མིའི་ལུས་ལ་འགོས་པ་ལས་ན་བའི་ནད་ཅིག་རེད། ནད་དེ་མི་ཕྱུགས་གཉིས་ཀར་ཕོག་པའི་ནད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཁྱི་རིགས་སྲོག་ཆགས་ནི་ཐུམ་འབུའི་ནད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་དང་། དེ་རྗེས་ནི་སྤྱང་ཀི་དང་། ཝ་མོ། བྱི་ལ་བཅས། བར་གྱི་རྟེན་གནས་ནི་ནོར་ལུག་བཅས་རེད། མིའི་ཁ་ལ་སྲོ་མ་ཤོར་ནས་བར་གྱི་རྟེན་གནས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཐུམ་འབུའི་ནད་ཕོག་གི་ཡོད།
ཐུམ་འབུའི་ནད་དེ་རང་རྒྱལ་གྱི་ས་ཁུལ་མང་ཆེ་བར་ཁྱབ་ཅིང་།
དེའི་ནང་ནས་ནུབ་རྒྱུད་ས་ཁུལ་དང་ལྷག་པར་དུ་མཚོ་བོད་ས་མཐོ་ནི་ནད་དེ་ཕོག་མང་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་རེད། མི་ལུས་ཀྱི་དོན་སྣོད་ཁག་ལ་ཐུམ་འབུའི་ནད་ཕོག་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་། དོན་སྣོད་མི་འདྲ་བར་ཕོག་པའི་ཐུམ་འབུའི་ནད་ཀྱི་ནད་རྟགས་ཀྱང་འདྲ་ཡི་མེད། མཆིན་པར་ཕོག་ཚད་མཐོ་ཤོས་དང་། དེ་ནས་གློ་བ། དེའི་འོག་ལ་གསུས་ཁོག་དང་མཚང་ཁོག་སོགས་རེད།
ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཐུམ་འབུའི་ནད་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས་སམ།
ཐུམ་འབུའི་སྲོ་མའི་སྐྱེ་སྟོབས་ཧ་ཅང་ཆེ་རུང་དྲོད་ཚད་ཀླད་ཀོར་འོག་གི་༧༠℃མན་གྱི་དྲོད་ཚད་དམའ་པོ་བཟོད་མི་ཐུབ་པའམ་ཡང་ན་དྲོད་ཚད་༨༠℃ཡན་གྱི་དྲོད་ཚད་མཐོ་པོ་བཟོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཁྲེང་ཏུར་བཅའ་སྡོད་བོད་ལྗོངས་དོན་གཅོད་ཁང་སྨན་ཁང་གིས་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་སྟེ། ཤ་འཚོས་པོ་བྱས་ན་མ་གཏོགས་སྲོ་མ་གསོད་མི་ཐུབ་པ་དང་། འབྲོག་པ་དང་། ཞིང་པ། རྔོན་པ། པགས་རིགས་ལས་སྣོན་བྱེད་མཁན་སོགས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་མི་ཚོགས་ཀྱིས་མི་སྒེར་གྱི་འགོག་སྲུང་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ། ཆུ་འཁོལ་འཐུང་དགོས་པ་དང་། ཟས་རྗེན་པ་བཟའ་རྒྱུ་མེད་པ། ཟས་མ་བཟས་གོང་ལག་པ་བཀྲུ་དགོས་པ། ཨན་རྡར་དང་། གྲི་ཆས། རྗེན་ཚོས་བཅས་སོ་སོར་འཇོག་དགོས་པ། ཁྱི་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཟབ་མོ་བྱ་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། གཅེས་ཉར་སྲོག་ཆགས་དེ་ཉིད་ཚད་ལྡན་གྱི་འགོ་ནད་ཞིབ་བཤེར་ས་ཚིགས་སུ་འགོ་ནད་ཕོག་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་འཁྲིད་དགོས་པ། སྦྲུམ་མ་དང་བྱིས་པས་དེ་བས་ཀྱང་དོགས་ཟོན་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ། སྒོ་ཁྱིར་འབུ་སྨན་སྟེར་དགོས་པ་དང་འབུ་སྨན་བཟས་པའི་མི་དང་ཁྱིའི་སྐྱག་གཅིན་གནོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཙང་ཕྱགས་བྱེད་དགོས་པ། ནོར་ལུག་སོགས་ཀྱི་ནད་འགྱུར་བྱུང་བའི་ནང་ཁྲོལ་མེར་སྲེག་པའམ་ཡང་ན་ས་སྦས་གཏོང་དགོས་ཤིང་། འབུ་སྲིན་འགོས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ནང་ཁྲོལ་ཁྱི་དང་ཕྱུགས་རིགས་ལ་སྟེར་མི་རུང་། ཤ་རིགས་བཟའ་བཅའ་འཕྲོད་བསྟེན་ཞིབ་དཔྱད་ཚད་ལེན་ལམ་ལུགས་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ནད་ཡམས་ཞིབ་བཤེར་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་སོ།
ཚགས་ཤ་སྐམ་པོ་བཟས་ན་ཐུམ་འབུའི་ནད་ཕོག་སྲིད་དམ།
གལ་ཏེ་ཚགས་ཤ་སྐམ་པོ་ནི་བཙོས་ནས་ཚོས་པོ་བྱུང་རྗེས་སྐམ་པ་དང་། འབུ་ཕྲ་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་ནང་དུ་སྐམ་པའམ་ཡང་ན་དུས་མཇུག་ཏུ་དུག་སེལ་ཡང་བྱས་པ། འབུ་ཕྲ་འགོས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་བཅས་ཡིན་ན་ཐད་ཀར་བཟས་ནའང་ཐུམ་འབུའི་ནད་འགོས་མི་སྲིད། འོན་ཀྱང་ཚགས་ཤ་སྐམ་པོ་དེ་ཤ་རྗེན་པར་སྐམ་པ་དང་། འབུ་ཕྲ་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་ནང་དུ་སྐམ་པ་མིན་པའམ་ཡང་ན་དུས་མཇུག་ཏུ་དུག་སེལ་བྱས་པའང་མིན་ན། སྲོ་མ་འགོས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ལ་གཞན་བརྟེན་སྲིན་འབུ་གཞན་དག་འགོས་པའི་ཉེན་ཁའང་ཡོད།
ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་གཅེས་ཉར་སྲོག་ཆགས་བདེ་འཇགས་ངང་གསོ་ཉར་བྱེད་དགོས་སམ།
དུས་བཀག་ལྟར་གཅེས་ཉར་སྲོག་ཆགས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་ཁྲིད་དེ་དུས་ཐོག་ཏུ་རིམས་ནད་སྔོན་འགོག་དང་ནད་འབུ་སེལ་དགོས་པ། ཡག་ཤོས་བྱུང་ན་གང་བྱུང་དུ་གློད་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། གཅེས་ཉར་སྲོག་ཆགས་གཙང་མ་མེད་པའམ་ཡང་ན་གཞན་བརྟེན་སྲིན་འབུ་འགོས་སྲིད་པའི་ས་ཆར་འཁྲིད་རྒྱུ་མེད་པ། གཅེས་ཉར་སྲོག་ཆགས་དེ་ཉིད་ཕྱུགས་རིགས་དང་། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས། བདག་མེད་སྲོག་ཆགས་སོགས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་དུ་འཇུག་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། གཅེས་ཉར་སྲོག་ཆགས་གང་བྱུང་དུ་འཁྱམ་འཇུག་རྒྱུ་མེད་ལ་བྱི་བ་བཟུང་ནས་ཟ་རུའང་འཇུག་རྒྱུ་མེད་པ། གཅེས་ཉར་སྲོག་ཆགས་ལ་གང་འདོད་དུ་ཟས་རིགས་ཟ་རུ་འཇུག་རྒྱུ་མེད་པ། གཅེས་ཉར་སྲོག་ཆགས་ལ་ཆེད་མངགས་བཟོས་པའི་ཞི་མིའི་ལྟོ་དང་ཁྱི་ལྟོ་སྟེར་དགོས་པ་བཅས་སོ།།( ཁྲེང་ཏུར་བཅའ་སྡོད་བོད་ལྗོངས་དོན་གཅོད་ཁང་)
ཟླ་༨ཚེས་༡༥ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༡༥ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༢༧པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༢༨ཡོད།
ཡོ་སེག (གསུང་རབ།)
ཡོ་སེག་ནི་ཡོ་དཱ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཀུན་དགའ་བོ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
སྨེ་བདུན་
སྐར་མ་ཨ་བརྟན་དང་ཉེ་བའི་སྐར་ཚོགས་ཤིག་གི་མིང་སྟེ་བྱང་སྐར་སྤུན་བདུན་ཡང་ཟེར་རོ། a contellation, the Big Dipper 北斗七星
རྨོངས་པ་བདུན།
རྨོངས་པ་བདུན།
དུས་ལ་རྨོངས་པ།  དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ།    འཕོ་བ་ལ་རྨོངས་པ།   མཆོག་ལ་རྨོངས་པ།   དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ།   ཀུན་ལ་རྨོངས་པ།    བྱང་ལ་རྨོངས་པ།   མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་རྨོངས་པ་དང་བདུན་ནོ།  །
རྨོན་དོར།
རྨོན་དོར།
ཞིང་རྨོ་བའི་གླང་སོགས་གཉའ་ཤིང་གིས་སྦྲེལ་བ་ཆ་རེ་ལ་རྨོན་དོར་དང་།  རྨོན་པ་ཟེར།  །
སྐར་མ་ཨ་བརྟན་
ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་པའམ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བྱང་ན་གནས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཞིག་གི་མིང་སྟེ་ཚིག་བསྡུས་ན་ཨ་བརྟན་ཞེས་འབྲི་ཆོག Pole star
ཟླ་༨ཚེས་༡༦ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༡༦ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༢༨པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༢༧ཡོད།
གྲོག་ཆུ།
གྲོག་ཆུ་ནི་རང་འབྱུང་གི་རྒྱུག་ཆུ་ཞིག་སྟེ་ཆུ་རྒྱུན་དང་གྲོག་ཆུ་གཞན་གྱི་ནང་དུ་རྒྱུག་འགྲོ་བ་ཡིན།
སེ་མེ། (གསུང་རབ།)
སེ་མེ་ནི་ཡོ་སེག་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཀུ་མ་ར་ཛ་གཞོན་ནུ་
རིག་འཛིན་ཀུ་མ་ར་ཛ་གཞོན་ནུ་(1266-1343 ) ནི་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི་དགེ་བའི་ཤེས་གཉེན་གཙོ་བོ་ཡིན།
བསྡུས་གྲྭ་
གཏན་ཚིག་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་དང་མཚན་ཉིད་རིགས་ལམ་ཐོག་མར་སློབ་པའི་གཞུང་ཞིག་སྟེ། ཆ་བ་ཆོས་སེང་སོགས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་པའི་རིག་པའི་འགྲོས་དང་སྦྱར་ནས་ཚད་མའི་གཞུང་གི་དོན་བསྡུས་པའི་བསྡུས་གྲྭ་ཞེས་པའི་སྲོལ་གཏོད། དེ་ལ་བསྡུས་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་བྱེད་པ་དང་ ། ཉེར་གཅིག་བྱེད་ཚུལ་གཉིས་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད།
ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་
གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་གཏེར་ཆོས་ཤིག་སྟེ་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་དགོངས་གཏེར།
སྨུག་མ།
སྨྱུག་མ་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡ་ལ་སྐྱེས་པའི་རྩེ་ཤིང་ཞིག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཐོག་ཚ་ལོང་བྱེད་འགྱོགས་ཤོས་ཀྱི་རྩེ་ཤིང་ཞིག་ཡིན།
ཟླ་བ།
ཟླ་བའི་གོ་ལ་ནི་སའི་གོ་ལའི་རང་བྱུང་འཁོར་སྐར་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ང་ཚོ་དང་ཐག་ཆེས་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་སྐར་མའི་གོ་ལ་ཡིན​། ཆ་སྙོམས་བྱས་ན་སའི་གོ་ལ་དང་བར་ཐག་སྟོང་སྨིས་ཁྲི་༣༨.༤༤ཡོད་པ་དང་ཚངས་ཐིག་ལ་སྟོང་སྨིས་༣༤༧༦ཡོད། ཟླ་བའི་གོ་ལས་རང་འཁོར་ཐེངས་གཅིག་རྒྱག་པའི་དུས་ཚོད་ནི་ཉིན་༢༧.༣༢༡༦༦ཡིན་པ་དང་དེ་ཡང་ཉིན་༢༧དང་ཆུ་ཚོད་༧དང་སྐར་མ་༤༣དང་སྐར་ཆ་༡༡.༤ཡིན​། ཟླ་བའི་གོ་ལ་ནི་ད་ཕན་འགྲོ་བ་མིའི་སླེབས་མྱོང་བའི་སྐར་མའི་གོ་ལ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན​།
ཟླ་བའི་ཐོག་གི་བྲག་རྡོ།
འཇེག་རྟེན་འཕུར་སྐྱོད་པ་དག་གིས་ཟླ་བའི་ཐོག་གི་བྲག་རྡོ་དང་ས་ཡི་མཚོན་དཔེ་སྟེང་ཁེ་༤༠༠ཙམ་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་ཏུ་ཁྱེར་ཡོང་བ་རེད། ཁྱེར་ཡོང་བའི་གཏེར་རྫས་རིགས་༦༠ལ་ཚན་རིག་པས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་དེའི་ནང་ནས་ཉུང་མཐར་རིགས༦ནི་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་ན་མེད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་རྟོགས།
ཨར་ཊེ་སི་ཡ། (མེག་སི་ཀོ་གསར་མ།)
ཨར་ཊེ་སི་ཡ་(དབྱིན་ཇིའི་སྐད།: Artesia)ནི་མེག་སི་ཀོ་གསར་མ་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
༡༩༦༨ལོ།
༡༩༦༨ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཀ་ཀ་རང་
མདོང་དབྱིབས་ཅན་གྱི་བུམ་ཤའི་རིགས་ཞིག་སྟེ་དབྱིན་སྐད་དུ་ Cucumber ཟེར་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་黄瓜ཟེར
ཀ་ལི་མཐུག་པོ་
ཡུལ་སྐད: ཨུ་ཚུགས་ཚ་པོ་སྟེ། དཔྲལ་ཀོ་མཐུག་པོའང་ཟེར།
thick-headed, stubborn 顽固, 固执, 倔强, 顽, 倔, 执拗, 死心眼儿, 拗, 拧, 铁杆儿
ཟླ་༨ཚེས་༡༧ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༡༧ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༢༩པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༢༦ཡོད།
མད་ཐི་ཐི་ནི་སེ་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ།
མད་ཐི་ཐི་ནི་སེ་མེ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ལ་ཇུན་ཏ།
ལ་ཇུན་ཏ་(དབྱིན་ཇིའི་སྐད།: La Junta)ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
རྨྱ་ལྟར་བྱད་པ།
རྨྱ་ལྟར་བྱད་པ།
ཉོབ་པའམ་ཁམས་ཉོག་པའི་རྣམ་པ།  །    (ཙ)
མ་ཧ་ཐུ། (གསུང་རབ།)
མ་ཧ་ཐུ་ནི་མད་ཐི་ཐི་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
སྨྱན་བྱེད་
1. གློག་བརྙན་དང་རླུང་འཕྲིན་དང་དྲྭ་བ་དང་ཚགས་ཤོག་སོགས་སམ་དེ་དག་ལས་བརྒྱུད་གཏོང་བྱེད་པར་གོ་བའམ་དེ་དག་ཏུ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། འདྲ་དང་། རོལ་རིགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ལ་གོ་དགོས་སམ དབྱིན་སྐད་དུ་media དང་རྒྱ་སྐད་དུ་媒体ཟེར
2. བག་མ་གཏོང་ལེན་གྱི་གྲོས་སྡུར་ལ་ཟེར
ལ་རོ་ཅེ་ལེ།
ལ་རོ་ཅེ་ལེ​་(ཧྥ་རན་སིའི་སྐད།: La Rochelle)ནི་ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
རྨྱ་བ།
རྨྱ་བ།
ཁམས་མྱོག་པའམ་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང་ཐང་ཆད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན། །
ཟླ་༨ཚེས་༡༨ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༡༨ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༣༠པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༢༥ཡོད།
ནཱ་གེ (གསུང་རབ།)
ནཱ་གེ་ནི་མ་ཧ་ཐུ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཟླ་༨ཚེས་༡༩ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༡༩ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༣༡པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༢༤ཡོད།
འཇའ་ལུས་
ཕུང་པོ་འོད་སྐུར་གྲོལ་བ།
རྨྱི།
རྨྱི།
མི་ཡི་བརྡ་རྙིང་སྟེ།   ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས།   འདྲེན་པ་རྨྱི་གསུམ་འགྲོགས་ཏེ་འགྲོ་ན་ཞེས་པ་ལྟར་རོ།  །
ཀུན་དགའ་ར་བའི་ཉི་འོད་ལྡེབས་རིས་
གོང་གསལ་ཀུན་དགའ་རྭ་བ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་དེར་གཟིགས། ཀུན་དགའ་རིན་ཆེན།	ས་སྐྱའི་ཁྲི་པ་བཅོ་ལྔ་པ་འདི་ཉིད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཡོས(༡༣༣༩)ལོར་ཡབ་མཁན་བཙུན་ནམ་མཁའ་ལེགས་པ་དང་ཡུམ་དགེ་འདུན་འབུམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། གཅེན་པོ་བླ་མ་དམ་པ་དང་བླ་མ་མཉམ་མེད་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། ལུག་ལོ་ཞིག་ལ་ཏཱའི་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཕྱག་ཕྱི་མཛད་ནས་ཆུ་མིག་ཏུ་ཕེབས། དེ་ནས་བཟུང་བཞི་ཐོག་པའི་གདུང་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་མིག་ཏུ་ཆོས་འཁོར་མང་དུ་བསྐོར། འགའ་ཞིག་གནས་དེར་གདན་ཆགས་པས་ཕྱིས་སུ་བཞི་ཐོག་པ་རྣམས་ལ་ཆུ་མིག་བླ་བྲང་པ་ཞེས་གྲགས། གོང་མ་མཆོད་ཡོན་གྱིས་ཀུན་ཏིང་གུ་ཤྲིའི་མཚན་དང་ཤེལ་དམ་ཆེ་བ། དངུལ་དམ་ཆེ་བ་སོགས་གནང་། དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་བཞེས་པ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཤིང་སྟག(༡༣༧༤)ལོར་བཞི་ཐོག་གི་ཁྲིར་ཕེབས། གོང་ཐི་ལིང་ཀྱ་ཧོ་སི་ཏཱ་དབེན་གུ་ཤྲིའི་མཚན་གསོལ། དམ་ག་ཆེན་མོ་ཐོ་ཤུ་དང་བཅས་པ་ཕུལ། དགུང་ལོ་རེ་གཅིག་པ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ཡོས(༡༣༩༩)ལོར་སྐུ་གཤེགས།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
བོད་ན་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་བསྟན་བཅོས་དང་དེར་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པའི་སྐོར་
བོད་ནི་འཛམ་གླིང་དུ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དཔེ་ཆ་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་ཆེས་མང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན། “ད་ལྟ་སིང་ག་ལའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་མ་གདྷའི་སྐད་དུ་བཞུགས་པ་འདིའི་འོག་ན་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱ་དཔེ་བཞུགས་པ་ལ་རེ་ཞིག་ད་ལྟ་རྙེད་ཟིན་པ་འདི་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་མང་ཤོས་སུ་འདུག་ཅིང་།①”ང་བརྒྱད་ལོ་དང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་འདིའི་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་མང་བོ་རྩ་མེད་དུ་བཏང་མོད།སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ད་དུང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་མང་བོ་ཞིག་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།
དེ་བས་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དག་གིས་རྒྱ་གར་ནས་རྒྱ་དཔེ་མང་བོ་ཞིག་གདན་དྲངས་པར་ཚོད་དཔོག་བྱ་ཐུབ་པས་བོད་ན་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་དག་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་ན་མེད་པའི་ཚོད་ཡིན།སྔོན་ཆད་བོད་ན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་གང་མང་ཡོད་པར་མངོན་ཏེ། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་བསམ་ཡས་ལ་ཕེབས་དུས། “རྒྱ་དཔེ་རྣམས་གཟིགས་པས་སྔར་མ་གཟིགས་པ་མང་བོ་མཆིས་པས།སློབ་དཔོན་པད་མས་མཁའ་འགྲོའི་གསང་མཛོད་ནས་བླངས་པ་ཡིན་ནམ་གསུངས②”ཞེས་པ་དེ་ལ་བལྟས་ན་ཤེས།③བོད་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ནི་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་སྟེང་དུ་བྲིས་ཡོད།དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས། “རྒྱ་དཔེ་ཕལ་ཆེར་ཏ་ལའི་ལོ་མར་བྲིས་པས་ཏ་ལའི་ལོ་མ་དེ་ཞེང་དུ་སོར་གསུམ་བཞི་ལྷག་པ་མི་ཡོང་བས་སྣེ་གང་རིང་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་ཞེང་ཆེན་པོ་གང་ལ་འོང་།རྗེ་མི་ལས་ཕྱུགས་རྫི་ལ་མར་བ་དྲིས་སྐབས། བུ་ཆུང་དར་མ་མདོ་སྡེས་ཀྱང་། འོ་ངེད་ཀྱི་ཨ་ཇོ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་པ་འདྲ།དེ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་ནས་པོ་ཏི་ཕྲ་ལ་རིང་བ་མང་བོ་འཁྱོས་མ་ལ་བཀལ་ནས་འོངས་པ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཡིན④”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལགས།
ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མཁས་པ་ཧོ་ཏིག་ཞུང⑤(何德逊)ནས་བོད་ནས་ཡོང་བའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་མགོ་ཚུགས་མོད་རྒྱ་གར་བ་ར་ཧུ་ལ་ལས་བརྒལ་བ་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་མྱོང་མེད། རྒྱ་གར་མཁས་པ་ར་ཧུ་ལ⑥ནི(1897-1963)1928ནས1938བར་དུ་ཐེངས་བཞི་ལ་རྒྱ་གར་ནས་བོད་ལ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་འཚོལ་དུ་ཡོང་།ར་ཧུ་ལས⑦བོད་ཀྱི་དགོན་པ་དག་ཏུ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་རྙེད་ཅིང་།   དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་པར་དུ་བཏབ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་འཁྱེར།
ཁོང་ཚོས་རྒྱ་དཔེ་རྙེད་པའི་གནས་ནི་རྒྱལ་རྩེ་དང་བྱང་དུ་ཡོད་པའི་སྤོས་ཁང་ཚོགས་པ་བྱ་བའི་དགོན་ཆུང་དེ་དང་།ཞ་ལུ་དགོན་པ། ཞ་ལུའི་ཀུན་མཁྱེན་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་པའི་རི་ཁྲོད། ངོར་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན།ས་སྐྱའི་སྒོ་དུམ་ལྷ་ཁང་། ས་སྐྱའི་ཕྱག་དཔེ་ལྷ་ཁང་། རྟ་ནག་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་། དྭགས་པོའི་དགོན་པ་ཞིགལས་ཀུན་བདེ་གླིང་བླ་བྲང་བཅས་ཡིན་ལ།དེ་ལས་རི་ཕུག་ནས་པོད་ཆེ་ཆུང་ཞེ་གཉིས་དང་། ངོར་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་དུ་པོད་ཆེ་ཆུང་བཞི་བཅུ།ཕྱག་དཔེ་ལྷ་ཁང་དུ་པོད་ཆེ་ཆུང་བཞི་བཅུར་མ་ལོངས་ཙམ་རྙེད།⑧ད་སྔ་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་རྒྱ་དཔེ་མང་ས་ནི་འབྲས་སྤུངས་ཀུན་དགའ་ར་བ་ཡིན།དེ་ནི་བོད་སྲིད་གཞུང་གིས་ཐད་ཀར་དོ་དམ་བྱེད་གནང་བའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞིག་ཡིན་པས་དེའི་ནང་གི་རྒྱ་དཔེ་དག་ར་ཧུ་ལས་ཀྱང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་མ་ཐུབ་པའི་ཁར།འབྲས་སྤུངས་ཀླུ་འབུམ་ཁང་ཚན་ནས་ལོ་མང་བོ་བཞུགས་པའི་དགེ་ཆོས་ལགས་ལ་ཡང་ཆ་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མི་འདུག“འདིའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་བཀའ་དྲིན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་སྦྱར་སོགས་ཀྱི་སྐད་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་མ་ཕྱི་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་ཐོག་འཁོད་པའི་རྒྱ་དཔེ་དང་རྩོམ་གདན་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཡོད་པར་གྲགས་ཤིང་།དེ་ལས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་དམ་བསྒྲགས་བཀའ་རྒྱ་མར་སོང་། ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་རྗེས་དང་ལྷག་པར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་དུས་ཕྱག་དཔེ་འདི་དག་གཏོར་སྐྱོན་དང་ཁ་འཐོར་བྱུང་བས་ད་ཆ་ཉར་ཚགས་ཐུབ་པ་པོད་བཅུ་དྲུག་ལས་མེད་ཅིང་།རྩ་ཆེའི་དཔྱད་ཡིག་དེ་དག་ལ་དེང་དུས་ཆ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་གང་ཡང་ཐུབ་མི་འདུག⑨”ཐེངས་དང་བོར་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཁོང་ལ་ཕྱག་རོགས་གནང་བ་ལས་ཆེད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་མེད་མོད།འདིའི་རིན་ཐང་གསལ་བོར་ངོས་ཟིན་ནས་དཀར་ཆག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། དཀར་ཆག་འདི་ནི་བོད་ཡིག་ཏུ་བྲིས་པའི་བོད་ཀྱི་ལེགས་སྦྱར་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མའི་དཀར་ཆག་དང་བོ་ཡིན་ལ།ད་ལྟ་ཡོད་པའི་དཀར་ཆག་ཉག་གཅིག་ཀྱང་ཡིན། ⑩1934ནས1938ལོའི་བར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་དབྱིན་ཡིག་གི་དུས་དེབ《པི་ཧར་དང་ཡོ་ལི་ས་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་རིག་གཞུང་དུས་དེབ》(JBORS)སྟེང་དུ་ཁོང་གིས་བོད་དུ་སོང་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བཙལ་པའི་གནས་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པར་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཤིང་།ཁོང་གིས་བསྒྲིགས་པའི་ནང་བའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་གི་དཀར་ཆག་ཀྱང་བཀོད་ཡོད། དེ་བས་འཛམ་གླིང་དུ་གྲགས་པ་རྒྱས།
ཁོང་གིས་བསྡུས་པའི་དཔེ་ཆའི་ཁྲོད་དུ། སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བ་ཁག་ཅིགརྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོའི་དབུ་མ་སྙིང་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་སའི་འགྲེལ་བ། (ཁག་གཅིག)མངོན་པའི་འགྲེལ་བ།ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ། གསང་འདུས་དང་དེའི་འགྲེལ་ཆེན་ཟླ་བས་མཛད་པ།དུས་འཁོར་དང་དེའི་འགྲེལ་ཆེན། ཀྱེ་རྡོར་སོགས་ཆོ་ག་སྣ་ཚོགས་བཞུགས། ⑴འདི་དག་ལས་སེམས་ཙམ་པའི་སྐོར་དང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་འདི་དག་མང་བོ་ཞིག་གིས་སྔོན་ནས་ཉམས་ཟིན་པར་འདོད་ཀྱིན་ཡོད།ཅ་ཀྲི་ལེ་བེ་ལགས་ཀྱིས་བལ་བོར་སེམས་ཙམ་པའི་བསྟན་བཅོས་མཐོང་བ་འདིས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་རྒྱས་པར་བྱས་ཤིང་ཚད་མ་ཞིབ་འཇུག་ཀྱང་ཡར་རྒྱས་སུ་བྱིན།
1988ལོར་ཨོ་ཏིས་ལེའི་བེ་ཡུས་ན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པ་དང་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པས་ར་ཧུ་ལའི་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་བཏོན་ནས་སེམས་ཙམ་པ་དང་ཚད་མ་རིག་པའི་དཔེ་ཆ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།དཔེ་ཆ་འདི་དག་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་གྱི་པད་ཐེ་ནའི་པུ་ཧར་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། དེ་ལས་སྐོར་ཞིག་བོད་ཀྱི་ལེགས་སྦྱར་དཔེ་ཚོགས་ལས་པར་དུ་བསྐྲུན།1953-1991ལོའི་ནང་དུ་དེབ་ཉེར་བརྒྱད་པར་དུ་བསྐྲུན། དེ་བཞིན་བམ་པོ་གསུམ་ཅན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྐོར་ཞིག་དཔེ་འདིའི་ནང་དུ་དེབ་ཉེར་བདུན་ནང་དུ་བསྡུས།ཆན་ཏིག་ལས(钱德拉)ད་དུང་བོད་ཀྱི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དཔེ་ཆའི་སྐོར་ཞིག“པེ་ཅིང་དུ་ཉར་བའི་དཔེ་ཚོགས”ཀྱི་ནང་དུ་དེབ་གྱ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བརྙན་དཔར་དུ་བཏབ།⑵གཞན་པའི་གྲུབ་འབྲས་གཟེངས་སུ་ཐོབ་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་ཞིག་ནི་བོད་རིག་པའི་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་དབྱི་ཊ་ལིའི་ཏོའུ་ཆི⑶ལགས་ཡིན་ཏེ། ཁོང་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྔ་རྗེས་སུ་ཐེངས་འགའ་ལ་བོད་དང་བལ་བོ་ལ་སོང་མྱོང་ནས་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་མྱོང་།དཔེར་ན་བོད་ཀྱི་དཔར་རིས་པོད་གསུམ་ལྟ་བུའི་བོད་རིག་པའི་དཔེ་ཆ་མང་བོ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་མྱོང་།ཁོས་ད་དུང་བོད་དུ་སྔོན་ཆད་གཞན་གྱིས་གླེང་མ་མྱོང་བའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་སྐོར་ཞིག་བསྡུས།རྗེས་སུ་ཁོས《ནང་བའི་བསྟན་བཅོས་ཐུང་བ》དེབ་གསུམ་པར་དུ་བསྐྲུན་པ་ལས།ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་བར་དང་བོ་དང་གཉིས་པ་པར་དུ་བསྐྲུན་ཅིང་། 1971ལོར་དེབ་གསུམ་པ་པར་དུ་བསྐྲུན།དེའི་ནང་དུ་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལའི་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་ཤན་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་རིམ་ཡང་ཡོད།2000ལོར་ཧྥོ་རས་ཏུའུ་ཆིས་བསྡུས་པའི་དཔེ་ཆའི་དཀར་ཆག་དག་བསྒྲིགས་བྱས་ཏེ་པར་དུ་བསྐྲུན།⑷དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་བ་ནས་བོད་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་མང་བོ་རྙེད་ཅིང་།1962ལོར་སོའོ་ཧོས་ཏིན་གྱིས་རྩོམ་ཡིག་ལས། བོད་ནས་རྙེད་པའི་ཁ་གྲངས་བལ་བོ་འདུས་པའི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ནས་རྙེད་པའི་ཁ་གྲངས་ལས་ཀྱང་བརྒལ་ཞེས་བྲིས་འདུགསྐོར་ཞིག་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་རིགས་ཕོ་བྲང་བོད་ཀྱི་ལེགས་སྦྱར་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མ་ཟེར།1961ལོར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དཔེ་ཆ་བྲིས་མ་དེབ259པེ་ཅིང་དུ་སྐྱེལ།1993ལོར་ཕྱིར་ལྷ་སར་སྐྱེལ་ནས་བོད་ལྗོངས་རྟེན་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།གཞན་གཅིག་ནི་ལོ་རབས་དྲུག་ཅུ་བའི་ནང་དུ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་རྟོག་ཞིབ་ཚན་པ་ཞིག་མངགས་ནས་བོད་ཀྱི་དགོན་ཆེན་དག་ནས་རྟོག་ཞིབ་དང་ཐོ་འགོད་བྱས།1983ལོར་ལོ་ཀྲོའུ(罗炤)བོད་ལྗོངས་སུ་སོང་ནས་གང་སར་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མ་དག་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་དཀར་ཆག་ཏུ་བཀོད།ཨོ་ཏི་ལིའི་མཁས་པ་སི་ཏན་དབྱིན་ཁད་ལིས་འདིའི་རྟོག་ཞིབ་དང་དཀར་ཆག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་བཀོད་ནས2004ལོར་པར་དུ་བསྐྲུན།1985ལོར་བང་སུང(王森)གིས་སྔོན་པེ་ཅིང་མི་རིགས་ཕོ་བྲང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མ་དག་གི་དཀར་ཆག་ཏུ་བཀོད།བང་སུང་གི་དཀར་ཆག་འདི་ཟུར་བཀོད་དུ་བྱས་པའི2006ལོར་བརྙན་པར་དུ་བཏབ།ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མ་ཁག་གཞན་དེ་ལ་ལོ་ཀྲོའུའི་དཀར་ཆག(罗炤目录)ཡོད་མོད་ཀྱང་། ད་དུང་དཔར་བསྐྲུན་བྱས་མེད།1987ལོར་འདི་དག་ནི་པར་དུ་བླངས་ནས་རྭ་ཤེལ་དུ་བླངས་ནས་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ན་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།ཞིབ་འཇུག་པ་གསང་བདག⑸གིས་དེ་ལ་དཀར་ཆག་ཅིག་བསྒྲིགས་པའི་མིང་ལ་གསང་བདག་དཀར་ཆག་ཟེར།
སྤྱི་ལོ2001ལོར་མི་རིགས་རིག་གནས་ཕོ་བྲང་ནང་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པའི་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་ལེགས་སྦྱར་ཆོས་དཔེ་ལེགས་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་གཉེར་བ་དང་།དེར་སློབ་གསོ་པུའི་མི་ཆོས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོར་ཁྲི་ལྔ་ཡི་རོགས་སྐྱོར་གནང་ཡོད།པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཕྱི་སྐད་སློབ་གླིང་གིས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་ངེས་ཅན་གནང་ཡོད།མ་དངུལ་གྱིས་ང་ཚོས་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡོ་ཆས་ཁག་ཅིག་ཉོས་པ་དང་། དེ་སྔའི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱིན་ཤོག་དེ་དག་གྲངས་གཞི་ཅན་ལ་བསྒྱུར་བ་དང་།དེང་རབས་ཚན་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་ཆོས་དཔེ་ཁག་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་པར་རིས་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།⑹སྤྱི་ལོ2004ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཟླ་སྟོད་དུ་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་པུར་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཆེད་དོན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་འཛུགས་རྒྱུའི་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་དང་།ལོ་དེའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པར་གྲོས་འགོ་དེར་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ནས་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་ཆོས་དཔེ་དང་ནང་བསྟན་ཡིག་ཆ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ཞེས་པ་དངོས་སུ་དབུ་བརྙེས།མིག་སྔར་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཏོན་ཆིང་གིས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དེའི་འགན་འཁུར་བ་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་།ཁོངས་མིའི་ནང་ཕྱི་སྐད་སློབ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་སྐད་ཡིག་ཚན་ཁག་ལེགས་སྦྱར་དང་པྲ་ཀྲི་ཏི་སློབ་དཔྱོད་ཁང་གི་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་དང་།དེ་བཞིན་རབ་འབྱམས་པ་དང་འབུམ་རམས་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཡོད། ⑺ ཞིབ་འཇུག་ཁང་བཙུགས་ཚུན་གྲུབ་འབྲས་འགའ་ཐོབ་ཏེ། དེ་ཡང་འབུམ་རམས་པའི་འཛིན་གྲྭའི་ཡེ་ཧྲའོ་ཡུང་ལ་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་ལེགས་སྦྱར་ཆོས་དཔེའི་པར་རིས་ཐོག་ནས་དབུ་མའི་གཞུང་གི་རྩ་བའི་བསྟོད་པ་དང་ཆོས་སྲུང་འགྲེལ་པ།《ཝང་སེན་དཀར་ཆག་གི་ཨང་བཅུ་བདུན་པ》ཡི་དུམ་བུ་ཞིག་རྙེད་པ་དང་།མ་ཟད་དེའི་བསྒྱུར་བསྒྲིགས་དང་བོད་ཡིག་ཡིག་ཚགས་དང་གཤིབ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་།ཁོང་གི་ཆེད་རྩོམ་བོད་ལྗོངས་ནས་ཐོན་པའི་ལེགས་སྦྱར་ཆོས་དཔེ་དབུ་མའི་གཞུང་གི་རྩ་བའི་བསྟོད་པ་དང་ཆོས་སྲུང་འགྲེལ་པ་ཞེས་པ་དེ་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་ལེགས་སྦྱར་ཆོས་དཔེ་དང་ནང་བསྟན་ཡིག་ཚགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་མུ་འབྲེལ་གསུང་རྩོམ་ཁག་དང་བོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་དབྱིན་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དཔར་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།⑻བོད་ནས་ཐོན་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མ་འདི་དག་ལས་ད་ལྟ་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་གཉེར་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཏོན་ཆིན(段清)དང་།གསར་བརྗེ། ⑼(萨尔吉)ཡེ་ཧྲོ་ཡིན(叶少勇)སོགས་ཡིན། པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་འབུམ་རམས་པ་ཞིག་གིས་མི་རིགས་ཕོ་བྲང་གི་ལེགས་སྦྱར་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མ་ཨང76པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད། ⑽ཆབས་ཅིག་ཀྲེ་ཅང་ཧང་ཀྲའུ་ལིང་ཡིན་དགོན་པའི་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་གཞི་བཅུའི་འགྲེལ་པ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཏིང་ཡི་གེར་ཕབ་བསྒྱུར་གནང་གྲུབ་ཡོད་པ་རེད།མིག་སྔར་འགྲེལ་བ་དེ་བོད་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་དཔེ་ཆ་རྙེད་མེད། ནེ་པ་ལས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ལེགས་སྦྱར་དཔེ་ཆའི་ཁྲོད་དུའང་དེ་དང་འདྲ་བའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཡོད།བསྟན་བཅོས་དེར་ནོར་འཁྲུལ་ཟང་ཟིང་གི་ཆ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་འགྲེལ་བརྗོད་ཐད་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཀར་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།སྤྱི་ལོ2006ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་བར་ལྷོ་ཁུ་རུ་ཡའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བསྟན་གྲོས་ཚོགས་ཐོག《ལིང་ཡིན་དགོན་པའི་ལེགས་སྦྱར་དཔེ་ཆའི་ནང་གི་ས་བཅུ་གཉིས》ཞེས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་བ་དང་།དེ་ནི་དཔེ་ཆ་དེའི་ཞིབ་འཇུག་གི་ཐོག་མའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།
འབུམ་རམས་པ་ཧྥན་མུའུ་ཡིའུས《མཉམ་མེད་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོ་ག<ཝང་སེན་དཀར་ཆག་ནང་གི་ཨང་དོན་དྲུག་པ>》ཞེས་པ་དེའི་ཕབ་བསྒྱུར་དང་།དེ་བཞིན་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་མ་དཔེ་དང་གཤིབ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཞིང་།དེ་ནི་ཁོང་མོའི་འབུམ་རམས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། གཞོན་སྐྱེས་དགེ་རྒན་ཀའོ་ཧུང་དང་།འབུམ་རམས་པའི་སློབ་མ་ལོ་ཧུང། མའེ་ཝན་པེའོ(རྒྱལ་ཁོངས་ཁ་ན་ཀྲ)བཅས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བའི་གཤིབ་བསྡུར་ཞུ་དག་གི་ཕྱག་ལས་གནང་ཡོད།⑾མིག་སྔར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་། ཨོ་ཏི་ལིའི་ཚན་རིག་ཁང་གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མའི་དཔེ་ཚོགས་པར་དུ་བསྐྲུན།2005-2008བར་དུ་དཔེ་ཆ་བཞི་པར་དུ་བསྐྲུན། དེ་ལས་གཞན་འཇར་པན་གྱི་མཁས་པས་ཀྱང་ཉེ་བའི་དུས་སུ་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་དགོན་པའི་ནང་དུ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་འཚོལ་སྡུད་བྱས།ཁོ་ཚོས་སྤྱི་ཡོངས་ནས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བ་མ་མཐོང་མོད། ཁོ་ཚོས་ལག་སོན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ།དཔེར་ན། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཟིན་པར་སྙམ་པའི《དྲི་མེད་གྲགས་པར་བསྟན་པའི་མདོ》ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མ་དེ་ཡིན།
ད་ལྟ་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་གསང་བདག་གིས་ཏ་ལའི་ལོ་མར་བྲིས་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱིས་བསྟན་བཅོས་བྲིས་མ་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ།བོད་མི་ལས་ཏཱ་ལའི་ལོ་མར་བྲིས་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཁོང་གཉིས་ཙམ་དུ་ཟད།ཕངས་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་རྩོམ་དེ་དག་ལས་སྐུ་ཞབས་གསང་བདག་གི་དཔྱད་རྩོམ་རེ་གཉིས་མ་གཏོགས་རྒྱ་ཡིག་གིས་བྲིས་ཡོད།འོན་ཀྱང་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཐོག་མ་ཡང་ཁོ་རང་ཉིད་ཡིན། ད་ལྟ་བོད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཡང་མིང་ཙམ་དུ་གྱུར་ཡོད།
“ད་ལྟ་ལག་སོན་བྱུང་བའི་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་སྔ་ཤོས་ལ་དུས་རབས་བཞི་བའམ་ལྔ་བ་དུས་ཙམ་ལ་བྲིས་པ་དང་།ཡང་ན་ཐད་ཀར་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་ནས་གདན་དྲངས་པ་དང་། ཕྱི་ཤོས་ལ་རྗེ་ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དུས་དེར་ལེགས་པར་བྲིས་པའམ་དྲངས་པ་དག་ཡིན⑿”“ཏ་ལའི་ལོ་མའི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ལས་མང་ཆེ་བ་བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་མཁས་གྲུབ་རིན་བྱོན་གྱིས་བསྒྱུར་ནས་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ནང་དུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཟིན་ཀྱང་།ད་དུང་བོད་ཡིག་ཏུ་ཡེ་ནས་བསྒྱུར་མེད་པའི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡང་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དང་།མང་ཆེ་བ་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན། ⒀”ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཅིང་། “དེ་དག་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་དུས་མི་གཅིག་པས་ཡིག་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་བྲམ་ཟེའི་ཡི་གེ་དང་། ཀུཔྟའི་ཡི་གེདྷ་རི་ཀའི་ཡི་གེན་ག་རིའི་ཡི་གེཀུ་ཏི་ལའི་ཡི་གེམ་ག་དྷིའི་ཡི་གེས་ར་དའི་ཡི་གེརཉྫིནའི་ཡི་གེནེ་པ་ལའི་ཡི་གེམཻ་ཐི་ལའི་ཡི་གེལཉྫའི་ཡི་གེཝརྟུ་ལའི་ཡི་གེ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད།⒁”ད་ལྟ་བོད་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གི་ཡིག་གཟུགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་བཅུ་ལྷག⒂ཡོད་སྐད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས། “རྒྱ་དཔེ་འདི་དག་འགངས་ཆེ་བར་མ་ཟད།ཡུལ་ཀྱང་རང་རེའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་པས་ཕན་ཆེ་ཞིང་རྙེད་སླ་བར་དགོངས⒃”གསུངས་མོད་ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་རྒྱུས་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད།ཡིན་ན་ཡང་། “རྒྱ་དཔེ་འདི་འདྲ་བ་དག་བ་ཞིག་གི་འགྱུར་ཚིག་མཁྲེགས་པོ་རེ་ཡིན་ཀྱང་གོ་པའི་ས་ཨེ་ཆོད་བལྟས་ནས་དཀའ་བ་སླ་བར་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤིག་ལ་འབད་ན་གོ་མ་ཆོད་ཀྱང་ངོ་གནོང་མི་དགོས་པར་བསམ⒄”འདི་དག་ནི་བོད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད།དེང་སང་འཛམ་གླིང་གི་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ད་ལྟ་བོད་དུ་སིང་ཀྲི་ཏའི་སྐད་ཤེས་པ་ཉུང་ཞིང་ལྷག་པར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་ཉུང་ཞིང་།ད་ལྟ་ཐོར་བཀོད་པའི་ཤིང་ཏ་ལའི་ལོ་མའི་དཔེ་ཆ་པོད426དང་དེ་དག་ལ་བསྡོམས་པའི་ཤོག་གྲངས4300ཙམ་ཡོད།ད་དུང་བོད་ཀྱི་ས་གནས་སོ་སོ་ན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བསྟན་བཅོས་མང་ཙམ་ཡོད་ངེས་པས་དོན་གཉེར་ཅན་དག་གིས་འཚོལ་བ་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་སླད་དུ་ཁོ་བོས་ཆེད་དུ་ཡིག་རིགས་གཞན་པས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་སྐོར་ཞིག་ལ་དཔྱད་པ་གཏོང་ཁུལ་གྱིས་རང་རེའི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་དང་མཐོང་ཐོས་དག་གིས་ཁ་སྣོན་བརྒྱབས་ཏེ་བོད་རིག་ན་གཞོན་དག་ལ་ངོ་འཕྲོད་ཙམ་དུ་ཕུལ་བ་ལགས་སོ། །
རྨོན་པ་དོར་བསྡེབས།
རྨོན་པ་དོར་བསྡེབས།
ས་ཞིང་ལ་རྨོན་པ་རྒྱག་སྐབས་གླང་དང་མཛོ་སོགས་གཉིས་རེ་ཆ་བསྒྲིགས་ཏེ་ཞིང་རྨོ་བ་ཟེར།  དེ་ཡང་མཛོ་དང་གླང་ཡ་རེས་ཞིང་རྨོ་བ་ལས་ཆ་རེས་ཞིང་རྨོ་བ་དེ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་ནི།   ཐོང་གཤོལ་འཐེན་ཤུགས་ཆེ་བས་རྨོན་པ་གཏིང་རིང་བ་དང་གཅིག   རྨོན་གླང་ཆ་གཅིག་ཡོད་པས་ས་ཞིང་རྨོ་མགྱོགས་པ་དང་གཉིས།   ས་ཞིང་རྨོ་བའི་ཟུར་ཚད་འདྲོང་པོ་ཡོང་བ་དང་གསུམ་བཅས་ཡིན།  ས་ཞིང་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་ཚད་གཞི་རྩི་སྐབས་དོར་མང་ཉུང་གི་ཚད་རྩིས་གཞིར་འཛིན་པ་དང་།   རྨོན་ཕྱུགས་གཉིས་ཀྱིས་ཉིན་གཅིག་ལ་ཇི་ཙམ་རྨོ་ཐུབ་པ་དེ་ཡི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་དོར་གཅིག་ཟེར།  འདི་སྐོར་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ་བས་དེར་གཟིགས།   །
ཧེ་ཟི་ལེ། (གསུང་རབ།)
ཧེ་ཟི་ལེ་ནི་ནཱ་གེ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཡུམ་བུ་བརླ་མཁར།
ཡུམ་བུ་བརླ་སྒང་
མཚན་གཞན་ལ་“ཡུམ་བུ་བརླ་སྒང་”ཡང་ཞུ། “ཡུམ་བུ་བརླ་མཁར་”ཞེས་པ་ནི་རི་ཤྭ་བ་ཡུམ་མོའི་བརླ་སྟེང་དུ་ཆགས་པས་“བརླ་མཁར་”ཞེས་དང་། “བརླ་སྒང་”ཞེས་པ་ནི་རི་དེ་སྟེང་སྨན་བརླ་སྒང་ཞེས་པ་སྐྱེས་པས་“བརླ་སྒང་”ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཐོགས་ཟེར། རི་བོ་ཆོས་གླིང་ནས་སྤྱི་ལེ་གསུམ་ཙམ་ཡར་ཀླུངས་ཕྱོགས་འཁོར་ལམ་བརྒྱད་སོང་ན་སྨོན་འགྲོ་གྲོང་གི་རྒྱབ་རིའི་སྟེང་མཁར་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། སྨོན་འགྲོ་ཞེས་པ་ནི་ས་པཎ་གྱིས་འདི་ཁུལ་དུ་ཆོས་མང་པོ་གསུངས་པས་“སྨོན་འགྲུབ་”ཅེས་པའི་སྒྲ་ལས་ཟུར་ཆགས། ཡུམ་བུ་བརླ་མཁར་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གཉིས་པ་ཙམ་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོས་བསྐྲུན་པའམ་དེར་བཞུགས་པས་“རྗེ་ལ་སྔ་བ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། མཁར་ལ་སྔ་བ་ཡུམ་བུ་བརླ་མཁར། ཞིང་ལ་སྔ་བ་ཞལ་ཟས་ཞིང་”སོགས་རིམ་བཞིན་བྱུང་གསུང། དེ་རྗེས་རྒྱལ་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་ཤལ་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུའི་སྟེང་ཉིན་ཞིག་ཉི་མ་རི་རྩེར་ཤར་སྐབས་ནམ་མཁའ་ནས་མཇའ་མཚོན་སྣ་ལྔ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཆར་བབས། སྤང་ཀོང་ཕྱག་བརྒྱ་། མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཁྲུ་གང་པ། མུ་ཌའི་ཕྱག་རྒྱ་ཙིཏྟ་མ་ཎིའི་བརྐོས་ཕོར། བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་བརྐོས་ཕོར། ཙན་དན་ནོར་བུའི་རིགས་ལ་མ་ཎིའི་རང་བྱོན་བཅས་སྐུ་པང་དུ་བབས་པ་དང་དུས་མཚུངས་འདིའི་དོན་རྒྱལ་རབས་ལྔ་སོང་ན་ཤེས་ཡོང་ཞེས་པའི་སྒྲ་བྱུང་བ་རྒྱལ་རབས་སོ་གསུམ་པ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་རྟེན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་མཁྱེན་ཀྱང་ཕྱག་མཆོད་གནང་བས་རྒྱལ་པོའི་དགུང་གྲངས་སླར་ཡང་དྲུག་ཅུ་བསྲིངས་ཏེ་ཁྱོན་དགུང་ལོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་བཞུགས་པས་གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་པའང་དེ་ནས་བྱུང་། ཐོག་མར་མཁར་གྲུ་བཞི་མ་དེ་ཁོ་ན་ལས་མེད་པ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་དར་ལྕོག་བཞི་བཙུགས་པ་རྣམས་རླུང་གི་དེད་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་མི་འགྲོ་བར་དར་ལྕེ་ཚང་མ་ནང་དུ་གཡུགས་པ་ནི་[page 50] མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཁག་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་རྟགས་ཡིན་གསུངས། ལྷ་ཁང་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་མངའ་བདག་ཤཱཀྱ་མགོན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། གཉན་པོ་གསང་བའི་རྟེན་ནི་བསམ་ཡས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོའི་ནང་དུ་བཞུགས་པར་གྲགས། དེ་རྗེས་རྒྱལ་བ་ལྔ་པའི་དུས་རྒྱ་ཕིབས་བསྒྲོན་གནང་མཛད་པ་བཅས་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་ལྷ་ཁང་ནང་གསར་བཞེངས་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་རཿསྐུའི་གཟུགས་སུ་སྔོན་ཙན་དན་གྱི་ལོ་ཀེ་ཤྭ་རཿཚལ་བུ་བཞུགས་པ། སྔོན་ཙན་དན་གྱི་ཀ་བའི་ཚབ་ཏུ་ད་ལྟའི་ཤུག་པའི་ཀ་བ་ལ་སྔོན་གྱི་ཀ་བའི་ཚལ་བུ་ཕུལ་བ། གཞན་ཡང་གསར་བཞེངས་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་དང་། བློན་ཐུ་མི་དང་། མགར་སྟོང་བཙན་གྱི་སྐུ་བརྙན་། ལྷ་རི་དགོན་གྱི་རྟེན་གཙོ་ལྷ་རི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། སྔོན་དགོན་དེར་རི་བོ་ཆོས་གླིང་ནས་དགེ་འདུན་ལྔ་གྲྭ་ཞིག་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆོས་སོགས་གནང་དགོས། ཡུམ་བུ་བརླ་མཁར་གྱི་གཡས་ངོས་སྨོན་འགྲོ་གྲོང་གི་ལྟག་ཏུ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་བཞུགས་མྱོང་བའི་གཏམ་སྙན་བཞུགས་ཁྲི་ཞེས་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། གཏམ་སྙན་ཞེས་པ་ནི་ས་པཎ་བཞུགས་ཁྲི་དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་གསུང་བཞིན་བཞུགས་པའི་སྐབས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་འཁྲུངས་པའི་གཏམ་གསན་པས་“གཏམ་སྙན་”ཞེས་པ་དེ་ནས་བྱུང་ཞེས་གསུངས།
Read more: http://www.thlib.org/places/monasteries/publications/chosphel-book.php#!book=/lho-kha-gnas-yig/wb/b3/#ixzz32KTwXyA1
--ཁང་གསར་ལྷག་པ་ཚེ་རིང་Kangsar LhakpaTsering ༠༦:༣༣, ༢༡ ཟླ་ལྔ་བ། ༢༠༡༤ (UTC)
ཉི་མ།
ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟེ་གནས་གོ་ལ་ནི་ཉི་མ་ཡིན​། དེ་ནི་ཚ་བ་ཆེ་བའི་རླུང་གཟུཊ་གོ་ལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཚངས་ཐིག་ལ་ཕལ་ཆེར་སྟོང་ སྨིས་ཁྲི་༡༣༩.༢ ཡོད་པ་དང་། དངོས་པོའི་གྲངས་ཚད་ཕལ་ཆེར་ཏུན་དུང་ཕྱུར་དུང་ཕྱུར་༢༠༠༠ཡོད་པ་དེས་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐར་མའི་གོ་ལའི་སྤྱིའི་དངོས་པོའི་ལྗིད་ཚད་ ཀྱི་༩༩% ཟིན། ཉི་མ་ནི་ང་ཚོ་དང་ཆེས་ཉེ་བའི་བརྟན་སྐར་ཡིན་པས་ན། ཉི་འོད་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པར་ཕལ་ཆེར་དུས་ཚོད་སྐར་ཆ་༥༠༠ མ་གཏོགས་ མི་དགོས།
ཉི་མ་འགྲུབ་བྱེད་དངོས་རྫས།
ཉི་མའི་དངོས་པོའི་གྲངས་ཚད་༧༡% ནི་ཆིང་ཡིན་པ་དང་༢༧% ནི་ཧེལ་ཡིན​། དབྱང་ཐཱན་ཏན་གསུམ་གྱི་གཞི་རྒྱུ་ནསྡོམས་ན་༡% ལྷག་ཙམ་མ་ གཏོགས་ཟིན་མེད་པ་དང་གཞི་རྒྱུ་རིགས་གཞན་དག་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དངོས་པོའི་གྲངས་ཚད་ནི་༡% ལའང་ཟིན་གྱི་མེད།
བུ་སྣོད་
བུ་སྣོད་ནི་ཟླ་མཚན་འབྱུང་ས་དང་ཕྲུ་གུ་མངལ་དུ་སྦྲུམ་བྱའི་དབང་བོ་ཡིན་ལ། མཚང་ཁོག་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། ལྒང་བ་དང་གཞང་དཀར་ནག་གི་བར་དུ་ཡོད།
ངོ་སྤྲོད། བུ་སྣོད་ནི་ཟླ་མཚན་འབྱུང་ས་དང་ཕྲུ་གུ་མངལ་དུ་སྦྲུམ་བྱའི་དབང་བོ་ཡིན་ལ། མཚང་ཁོག་དཀྱིལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། ལྒང་བ་དང་གཞང་དཀར་ནག་གི་བར་དུ་ཡོད། བུ་སྣོད་ཀྱི་ཆེ་ཆུང་ནི་ལོ་ཚོད་དང་ཕྲུ་གུ་སྐྱེ་བར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་ལ། ཕྲུ་གུ་མ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་མའི་བུ་སྣོད་ཀྱི་རིང་ཚད་ལ་ལི་སྨི7ལྷག་དང་ཞེང་ལ་ལི་སྨི5 སྲབ་མཐུག་ལ་ལི་སྨི3ཡོད། ཡང་བུ་སྣོད་ལ་ཞབས་དང་ངོས། སྐེ་བཅས་ཆ་གསུམ་ཡོད་ལ། མངལ་ཁོག་གི་དབྱིབས་ནི་ཟུར་གསུམ་མ་ཁ་ཐུར་དུ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཟབ་ཚད་ལ་ཕལ་ཆེར་ལི་སྨི6ཡོད་ཅིང་། སྟོད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྣེ་གཉིས་ལ་བུ་སྣོད་ཀྱི་རྭ་ཅོ་ཟེར་བ་དང་། དེ་གཉིས་ཁམས་དམར་འདྲེན་སྦུག་དང་འབྲེལ་ཡོད། སྨད་ཀྱི་སྣེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དོག་པ་དང་རིང་ཚད་ལ་ལི་སྨི1མ་གཏོགས་མེད། དེ་ནི་མངལ་སྦྲུམ་པའི་དུས་སྐབས་སུ་རིམ་བཞིན་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཡིན།
མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ།
༸འཇམ་མགོན་སྐུ་ཡི་ཡོངས་འཛིན་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུུག་དམ་པ་མཁན་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་མཆོག་ནི། མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེའི་མངའ་འོག་ཁྲི་ཚོའི་ས་ཁུལ་སེ་ཚ་ཞེས་པར་ཡབ་ཆོས་ལྡན་དང་ཡུམ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་སུ། རབ་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་སྟག་ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། ད་ལྟའི་སྤྱོད་པ་ཆོབ་ཆོབ་འདི་ཉིད་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་གཅིན་དང་སྟུག་པས་གདན་བྱས། སྣབ་དང་ཁ་ལུད་ཀྱིས་དར་ཐག་བྲན། ཤིང་དང་སྲོག་མས་ཚང་བཅས་པ་ཞིག་ཡོད་ཐག་ཆོད་རེད། ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་སྲོག་གཅོད་ལ་ཤིན་ཏུ་འཛེམས་ཤིང་ད་ལྟའི་བར་རང་གི་བརྡར་ནས་སྲོག་བཅད་པ་མི་དྲན་ཞེས་གསུངས་ པ་ལྟར་སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མངའ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱིས་པའི་བརྟུལ་ ཞུགས་ལས་ཡོངས་སུ་འདས། འཇམ་མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་། སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་མཁན་ཆེན་བྲག་ཡབ་བློ་གྲོས་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་དབང་པ་དུ་མའི་ཞབས་ལ་བཏུད་དེ་མདོ་ སྔགས་རབ་འབྱམས་སྨྲ་བའི་དབང་པོར་གྱུར། ལྷ་དང་བླ་མ་དུ་མས་དངོས་དང་རྨི་ལམ་དུ་རྗེས་སུ་བཟུང། ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཞིག་པས་རང་བབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་མཛད། བསྟན་པ་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ལ་དག་སྣང་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་བཞི་ཀའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་མ་ལུས་པ་ མཁྱེན་པའི་རྒྱ་མཚོར་བསྐྱིལ། ལུང་རིགས་མན་ངག་ཀུན་གྱི་གསང་མཛོད་གཅིག་པོར་གྱུར་པས། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེེན་པོས། རྒྱ་གར་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཤིག་གི་རིང་ལ་རིས་མེད་གནང་མཁན་ངས་ངོ་ཤེས་པ་ཁོང་གཅིག་པུ་ ཡིན། ང་རང་ཚོའི་མཁས་པའི་ནང་ཁོང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཐོན་ཐུབ་ན་བསམ་ནས་ངས་རྟག་པར་དྲན་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ན་དངོས་གནས་བསྟན་པ་ལ་ཕན་པ་ཡིན། ལྷག་པར་མ་འོངས་པར་ང ་ཚོ་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམ་ཡོང་བའི་སྐབས་སུ་ཏན་ཏན་ཕན​​་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་དང། དངོས་གནས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་ཡ་རེད། རིས་སུ་མ་ཆད་པ་གསུང་ཡ་ཡོད་རེད། ད་དེའི་བཟོ་འདྲ་བོ་ཞེ་དྲགས་དཀོན་པོ་རེད། ཅེས་ངེས་པ་དོན་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་བཛད། དེ་ལྟར་༸སྐྱབས་མགོན་༸གོང་ས་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་དང་༸སྐྱབས་མགོན་༧་ས་སྐྱ་གོང་མ་ཁྲི་ཆེན་ཞེ་གཅིག་པ་མཆོག ་གིས་དབུས་རིས་མེད་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་འཛིན་ནུས་པ་མཐའ་ཀླས་པ་སློབ་མར་བསྐྲུན་པ་ནི་ཀུན ་གྱིས་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་འདི་བཞིན་དང། ༡ཆེས་༢༢ ་བཞིན་དག་པའི་ཞིང་དུ་ཕེབས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཏོ།།
སོག་ཡུལ་
སྤྱིར་ཕྱོགས་འདིའི་སོགས་པོའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ལ་། མོང་གོལ་གི་ཕྱོགས་སུ་ཨོའུ་རོད་དང་། རྒྱའི་ཇུར་ཆེར་དང་། བོད་ཀྱི་ཤི་ར་ཡུ་གུང་དང་། ཧོ་ཐོན་གྱི་ཧ་སག་པུ་རུད་དང་། ཨོ་རོ་སུའི་ཕྱོགས་གཏོགས་ལ་ཁི་ཐ་རི་ཡོད་ལ་། དེའི་ནང་ནས་མོང་གོལ་། ཧལ་ཧ་། ཨོའུ་རོད་གསུམ་གྱི་ནང་གི་མོང་གོལ་ལ་ཆ་ཧར་ཚོ་པ་བརྒྱད་། ཨོར་ཏོ་སུ་ཚོ་བ་དྲུག་གམ་བདུན་། ཐུ་མེད་ཚོ་པ་གཉིས་། ཏུར་བེན་ཁུ་ཁེད་ཚོ་པ་གཅིག་། ཨུ་རང་ཚོ་པ་གསུམ་། མོའུ་མིང་གུན་ཚོ་པ་གཅིག་ཨ་པ་གྭ་ཚོ་པ་བཞི་། སོའུ་ཉིད་ཚོ་པ་གཉིས་། ཧུའི་ཆེད་ཚོ་པ་གཉིས་། ཅ་རོད་ཚོ་པ་གཉིས། ནེའི་མན་དང་། ཨུ་ཧན་ཚོ་པ་རེ་རེ་། ཨོང་ཉོད་ཚོ་པ་གཉིས་། ཆོ་ཧོར་ཧལ་ཧ་ཚོ་པ་གཅིག་། བཱ་རིང་ཚོ་པ་གཉིས་། ཁེ་ཤིག་ཐན་ཚོ་པ་གཅིག་། ཨིུ་རུ་ཧོར་ཆེན་ཚོ་པ་གཅིག་། ཇུའི་ན་ཧོར་ཆེན་ཚོ་པ་བཅུ་། གཡོན་གྱི་ཐུ་མེད་ཚོ་པ་གཅིག་ མོང་གྭོལ་ཧར་ཆེན་ཚོ་པ་གསུམ་བཅས་ཚོ་ཆེན་ཞེ་དགུ་ཚོགས་འདུས་དྲུག་ ཧལ་ཧ་སྡེ་བཞི་ཚོ་བདུན་ཨོའུ་རོད་ལ་བར་གྲུད་བུ་རད་དང་ཧྭོད་བཱ་ཐུད་དང་། ཧོ་ཞུ་ཉོང་ཐོང་ཀཱོང་དང་། དུང་བེད་ཇུན་གར་སྟེ་ཚོ་བཞི་ཡོད་ཅིང་(ལ་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ཨིའུ་ལིད་ཟུར་དུ་ཕྱུང་སྟེ་གཅིག་ལ་བགྲངས་ནས་བཞི་བྱེད་པའང་ཡོད་) དེ་སོ་སོའི་ནང་ཚན་ག་ཡང་རུས་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
ནཱ་ཧུམ། (གསུང་རབ།)
ནཱ་ཧུམ་ནི་ཧེ་ཟི་ལེ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
སྨད་ཀྱི་ལྡེ་གསུམ།
སྨད་ཀྱི་ལྡེ་གསུམ།
ཡབ་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དང་ཡུམ་ཅོག་རོ་བཟའ་མགོན་དཔལ་ལ་སྲས་དཔལ་ལྡེ་དང་།  འོད་ལྡེ།   སྐྱིད་ལྡེ་བཅས་རིམ་པར་འཁྲུངས།  ཆུ་ཕོ་འབྲུག་ལོར་ཡབ་མཆེད་སོ་སོར་གྱེས་ནས་ལྡེ་གསུམ་པོ་གྲོམ་པ་ལྷ་རྩེར་གདན་ཕབ་སྟེ་གཙང་ཕྱོགས་ལ་མངའ་མཛད་པས་སྨད་ཀྱི་ལྡེ་གསུམ་དུ་གྲགས།  །
ལར་ན་ཀ།
ལར་ན་ཀ་(Larnaca)ནི་སེ་པི་རི་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
༡༩༦༧ལོ།
༡༩༦༧ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
མག་པ་
གཉེན་སྒྲིག་བྱེད་པར་ཐག་བཅད་པའམ་གསར་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པའི་སྐྱེས་པ་ཡི་མིང་། བུ་མོའི་ཁྱོ་བོ་ལ་ཕ་མ་དང་རྒན་རབས་ཀྱིས་མག་པ་ཟེར། son-in-law, bridegroom
བག་མ་
གསར་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་མིང་། དབྱིན་སྐད་དུ་ bride ཟེར་ལ་རྒྱ་སྐད་དུ་ 新娘 ཟེར།
ཚིག་བསྡུས་ན་བག་ཅེས་འབྲི་ཆོག་སྟེ། བག་མ་བསྐྱལ་བའི་སྟོན་མོ་ལ་བག་སྟོན་དང་བག་མའི་ཞོན་རྟ་ལ་བག་རྟ་ཟེར་བ་ལྟ་བུ། མནའ་མ་གསར་པ།བག་མ་ཡག་ལ་བག་སྟོན་གཟབ་པ།བག་མ་གཏོང་བ།བག་མ་ལེན་པ།བག་མ་སློང་བ།མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཁབ་འཛིན་མ། ཁྱིམ་ཐབ་མ། ཁྱིམ་བདག་མོ། ཁྱིམ་འཛིན་མ། ཁྱིམ་གསར་མ། ཁྱོ་འདམ་མ། ཆུང་མ། ཆོས་བཅས་མ། མཆིས་འབྲང༌། ཉེ་བཟུང་མ། དང་པོའི་རྡུལ་ཅན། བདག་པོའི་བརྟུལ་ཞུགས་མ། མནའ་མ། བག་གསར། རང་དགའ་མ། རིགས་ཀྱི་མ། རིགས་སྐྱོང༌། ལག་པ་འཛིན། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་བཅས་སོ།
ཀུན་འགྲོ་ལྔ་
དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཞེས་བཏགས་པ་སྟེ། ༡ཚོར་བ། ༢་འདུ་ཤེས། ༣སེམས་པ། ༤་རེག་པ། ༥ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅས་ཡིན། དེ་དག་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང་། ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་སོ་སོའི་མིང་གི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་འོག་ནས་གསལ་བ་ལ་གཟིགས། ཀུན་ཉོན་གཟུང་རྟོག		རང་གི་དམིགས་སུ་གྱུར་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཏེ། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཁོང་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཀུན་བཏགས་མངོན་གྱུར་པ་རྣམས་མགོ་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཨ་མོ་ཟི། (གསུང་རབ།)
ཨ་མོ་ཟི་ནི་ནཱ་ཧུམ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ལུ་ག་ནོ།
ལུ་ག་ནོ་(Lugano)ནི་སུད་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
ཟླ་༨ཚེས་༢༡ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༢༡ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༣༣པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༢༢ཡོད།
སྨད་རྒྱུད།
སྨད་རྒྱུད།
(རྒྱུད་སྨད་)གྲྭ་ཚང་འདི་ཐོག་མར་འཛུགས་པ་པོ་རྗེ་ཚོང་ཁ་པའི་སློབ་མ་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་མཇུག་ནས་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཤིང་གླང་བར་ཡིན།  ཆུང་དུས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དྲུང་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་པོ་གསན།  རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་སྔགས་ཀྱི་གྲྭ་ཚང་འཛུགས་དགོས་པར་བཀའ་གནང་བ་བཞིན་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་གླང་༡༤༣༣ལོར་དགའ་ལྡན་དུ་ཐོག་མར་བཙུགས།  ཐོག་མར་གནས་ངེས་མེད་དུ་ཆོས་དབར་བསྟེག་ནས་ཕེབས་པ་ལ།  ཕོ་ལྷ་ཐའི་ཇའི་དུས་སྐབས་ཙམ་ནས་ལྷ་ས་རྨེ་རུ་དགོན་པའི་    འཁྲིས་ཀྱི་རྒྱུད་ཁང་དེ་གསར་དུ་བཞེངས་པ་དེ་ནས་བཟུང་ཆོས་ཐོག་སྐབས་མ་གཏོགས་ལྷ་སར་བཞུགས་པ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན།   ཞིབ་ཆ་ཕུར་ལྕོག་ངག་དབང་བྱམས་པའི་གསུང་《གྲྭ་ས་ཆེན་པོ་བཞི་དང་རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད་ཆགས་ཚུལ་》ཞེས་པ་དེའི་ནང་གསལ།  །
ཀུན་སྙིང་གི་ལུགས་
སློབ་དཔོན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོའི་ལུགས།རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜིཏ་ཡིན། གསང་འདུས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་འཕགས་ལུགས་དང་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མད་ཐི་ཐི་ནི་ཨ་མོ་ཟི་ཞེས་བྱ་བའི་བུ།
མད་ཐི་ཐི་ནི་ཨ་མོ་ཟི་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
གྲངས་ཀ།
གྲངས ་ཀ་ནི་རྩིས་རིག་གི་ཐོག་ནས་དངོས་གྲངས་བརྩི་བའམ་ཚད་འཇལ་བའི་ཚད་ཀྱི་མཚོན་སྟང་ཞིག
ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་
ཚོར་བ།	འདུ་ཤེས། སེམས་པ། རེག་པ། ཡིད་བྱེད་དོ། །
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
ཀུན་ཉོན་གསུམ་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
མའེ་ཧོང་སཱོན།
མའེ་ཧོང་སཱོན་(แม่ฮ่องสอน)ནི་ཐའེ་ལེན་གྱི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
བུ་ལྡོམ་པོ་དང་ཀླུའི་སྲས་མོ།
=
=====
མཁན་རིན་པོ་ཆེ་མིག་དམར་ཚེ་རིང་།
བོད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་།དགུང་ལོ་བཞིར་ལོན་པ་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ལོར་བོད་དུ་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འཛུལ་བྱས་པས་ཁོང ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བཞུགས།རིམ་གྱིས་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་ཏེ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་སྦྱོང་ཆ་ཚང་གནང་། དེ་ནས་ཝ་ཎ་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་རྒྱ་བོད་དབྱིན་གསུམ་སོགས་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད།ཕྱི་ལོ་༡༩༧༢ལོར་ས་སྐྱ་མཐོ་སློབ་ དབུ་བརྙེས་པ་ན་དམ་པ་འདི་ཡང མཐོ་སློབ་ཏུ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་སྟེ་མཁན་ཆེན་དམ་པ་ཨ་པད་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སྐུ་མདུན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ ལུགས་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པར་གསན་བསམ་མཛད་པས་མཁན་སློབ་ཀུན་གྱིས་ཁོང་ནི་སློབ་མ་རྣམས་ལས་རིག་པ་དང་ཀུན་སྤྱོད་ སོགས་རྩེ་ཕུད་ཀྱི་གྲས་སུ་ངོས་འཛིན་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཡང་ཡང་གནང་།དམ་པ་ཁོང་ནི་འདི་གའི་སློབ་གཉེར་བ་ཐོག་མའི ་གྲས་སུའང་ཡིན།སྔར་ཕྱིར་༧སྐྱབས་མགོན༧གོང་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་།བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ།།ངོར་ཀླུ་ལྡིང་མཁན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་ནས་དབང་ལུང་མན་ངག་དང་བཅས་མཐའ་ཡས་པ་གསན།ཁོང་གིས་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་ཆོས་བཤད་དང་སློབ་སྟོན་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཚིག་ བཟུང་སླ་བ་དང་།དོན་གོ་བདེ་བ།བློ་ངོར་འཇགས་བདེ་བ་སོགས་གནང་བས་ཀུན་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་ཡང་ཡང་གནང་།སྐབས་ དེ་དུས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་ཆོས་བཤད་དང་དཔེ་ཁྲིད་གནང་ཐུབ་མཁན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ པའི་སྐབས་ཡིན།
ཟླ་༨ཚེས་༢༢ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༢༢ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༣༤པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༢༡ཡོད།
ཡོ་སེབ་ནི་མད་ཐི་ཐི་ཞེས་བྱ་བའི་བུ།
ཡོ་སེབ་ནི་མད་ཐི་ཐི་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད།
འཇིག་རྟེན་བར་སྣང་ཁམས་སུ་ཡོད་པའི་ཉི་མ་དང་ཉི་མས་འཐེན་ཤུགས་ཁོངས་ཀྱི་སྐར་མའི་གོ་ལའི་ཚོགས་ལ་གནམ་དཔྱད་རིག་པ་བས་ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཟེར། ཉི་མ་ཕུད། ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོངས་གཏོགས་སྐར་མ་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱུ་སྐར་ཆེན་པོ་དགུ་ཡོད་པ་སྟེ། ལྷག་པ་དང་པ་སངས། སའི་གོ་ལ། མིག་དམར། ཕུར་བུ། སྤེན་པ། སྐར་མ་གནམ་རྒྱལ། སྐར་མ་མཚོ་རྒྱལ། གཤིན་རྒྱལ་སྐར་མ་བཅས་སོ།། དེ་མིན་ད་དུང་རྒྱུ་སྐར་དམའ་མོ་དང་རྒྱུ་སྐར་ཆུང་བ། རྒྱུ་སྐར་དང་མཉམ་དུ་ཉི་མར་སྐོར་བ་རྒྱག་པའི་འཁོར་སྐ་དང་། སྐར་མ་དུ་བ་མཇུག་རིང་། སྐར་མདའི་ཕུང་པོ། སྐར་མའི་དབར་གྱི་དངོས་གཟུགས་བཅས་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། སྐར་མའི་གོ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཉི་མར་སྐོར་བ་བརྒྱབ་ནས་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་སའི་འཁོར་ལམ་ཚང་མ་ནི་འཇོང་དབྱིབས་ཡིན། འཇོང་དབྱིབས་ལ་མདོ་གནས་གཉིས་ཡོད་དེ། ཉི་མ་དེའི་ནང་གི་མདོ་གནས་སྟེང་གི་གཅིག་ཡིན​། yes
མེལ་ཀི་ནི་ཡན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བུ།
མེལ་ཀི་ནི་ཡན་ན་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཉི་མའི་ཁྱིམ་རྒྱུད།
རྒྱུ་སྐར་ཆུང་བའི་རྒྱུད།
སའི་གོ་ལ་ནས་ཉི་མའི་བར་གྱི་ཆ་སྙོམས་བར་ཐག་དེར་གནམ་དཔྱད་རྩིས་གཞི་༡ཟེར། མིག་དམར་དང་ཕུར་བུ་གཉིས་སོ་སོ་བཞིན་ཉི་མ་ལས་བར་ཐག་གནམ་དཔྱད་རྩིས་གཞི་༡.༥༢དང་༥.༢༠ཡིན​། རྒྱུ་སྐར་ཆུང་བའི་རྒྱུད་ནི་མིག་དམར་དང་ཕུར་བུའི་བར་དུ་ཡོད། ༩༧%ཡི་རྒྱུ་སྐར་ཆུང་བ་ཚང་མ་ཉི་མ་ལས་བར་ཐག་གནམ་དཔྱད་རྩིས་གཞི་༢.༠༦_༣.༦༥ཡི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཡོད། འདི་ན་ཕལ་ཆེར་རྒྱུ་སྐར་ཆུང་བ་ཁྲི༥༠ཡོད་ཚོད་རེད།
ཡན་ན། (གསུང་རབ།)
ཡན་ན་ནི་ཡོ་སེབ་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཟླ་༨ཚེས་༢༣ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༢༣ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༣༥པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༢༠ཡོད།
བཟོ་གྲྭ་
བཟོ་རིགས་ཀྱི་ལས་གྲྭ་ཁང་སྟེ་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་བྱ་གཞག་ཐད་ཀར་བྱེད་མཁན་སྡེ་ཚན། དབྱིན་སྐད་དུ་factoryཟེར་བ་དང་རྒྱ་སྐད་དུ་工厂ཟེར
འཛམ་གླིང་རྒྱལ་རབས་
ཞེས་པ་བཟོས་ཏེ་ཤོག་དངུལ་༤༩༡༣ ལ་ཨ་སྒོར་རེའི་འཛའ་ཐང་ཡིན་པ་རེད།
ཡེ་ཤེས་ཆོས་བཟང་གིས་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས།
ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་
༄༅། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོའི་དོན། །རྒྱལ་སྲས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ལམ། །སྐལ་ལྡན་ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ངོགས་དེ། །ཇི་ལྟར་ནུས་བཞིན་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །གང་དག་སྲིད་པའི་བདེ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་། །དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་བྱ་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཡིས། །རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ལམ་ལ་ཡིད་རྟོན་པའི། །སྐལ་ལྡན་དེ་དག་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉོན། །རྣམ་དག་ངེས་འབྱུང་མེད་པར་སྲིད་མཚོ་ཡི། །བདེ་འབྲས་དོན་གཉེར་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་ལ། །སྲིད་ལ་བརྐམ་པ་ཡིས་ཀྱང་ལུས་ཅན་རྣམས། །ཀུན་ནས་འཆིང་ཕྱིར་ཐོག་མར་ངེས་འབྱུང་བཙལ། །དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ཚེ་ལ་ལོང་མེད་པ། །ཡིད་ལ་གོམས་པས་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག །ལས་འབྲས་མི་བསླུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །ཡང་ཡང་བསམ་པས་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག །དེ་ལྟར་གོམས་པས་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་ལ། །ཡིད་སྨོན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བློ། །བྱུང་ན་དེ་ཚེ་ངེས་འབྱུང་སྐྱེས་པ་ལགས། །ངེས་འབྱུང་དེ་ཡང་རྣམ་དག་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས། །ཟིན་པ་མེད་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །ཕུན་ཚོགས་བདེ་བའི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྱུར་བས། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་བསྐྱེད། །ཤུགས་དྲག་ཆུ་བོ་བཞི་ཡི་རྒྱུན་གྱིས་ཁྱེར། །བཟློག་དཀའ་ལས་ཀྱི་འཆིང་བ་དམ་པོས་བསྡམས། །བདག་འཛིན་ལྕགས་ཀྱི་དྲ་བའི་སྦུབས་སུ་ཚུད། །མ་རིག་མུན་པའི་སྨག་ཆེན་ཀུན་ནས་འཐིབས། །མུ་མེད་སྲིད་པར་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བ་རུ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མནར། །གནས་སྐབས་འདི་འདྲར་གྱུར་བའི་མ་རྣམས་ཀྱི། །ངང་ཚུལ་བསམས་ནས་སེམས་མཆོག་བསྐྱེད་པར་མཛོད། །གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མི་ལྡན་ན། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་གོམས་བྱས་ཀྱང་། །སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་མི་ནུས་པས། །དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་འབད། །གང་ཞིག་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྒྱུ་འབྲས་ནམ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་མཐོང་ཞིང་། །དམིགས་པའི་གཏད་སོ་གང་ཡིན་ཀུན་ཞིག་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས། །སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པ་དང་། །སྟོང་པ་ཁས་ལེན་བྲལ་བའི་གོ་བ་གཉིས། །ཇི་སྲིད་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་དུ། །ད་དུང་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་རྟོགས་པ་མེད། །ནམ་ཞིག་རེས་འཇོག་མེད་པར་ཅིག་ཅར་དུ། །རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུར་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ནས། །ངེས་ཤེས་ཡུལ་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཀུན་ཞི་ན། །དེ་ཚེ་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་ལགས། །གཞན་ཡང་སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་སེལ་བ་དང་། །སྟོང་པས་མེད་མཐའ་སེལ་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འཆར་བའི་ཚུལ་ཤེས་ན། །མཐར་འཛིན་ལྟ་བས་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི། །གནད་རྣམས་རང་གིས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཚེ། །དབེན་པ་བསྟེན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས། །གཏན་གྱི་འདུན་མ་མྱུར་དུ་སྒྲུབས་ཤིག་བུ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་མང་ཏུ་ཐོས་པའི་དགེ་སློང་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས་ཚ་ཁོ་དཔོན་པོ་ངག་དབང་གྲགས་པ་ལ་གདམས་པའོ། །
ལེ་ཝི་ནི་མེལ་ཀི་ཞེས་བྱ་བའི་བུ།
ལེ་ཝི་ནི་མེལ་ཀི་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཟླ་༨ཚེས་༢༤ཉིན་
ཟླ་༨ཚེས་༢༤ཉིན་ནི་སྤྱི་ལོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་གི་ཉི་མ་༢༣༦པ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ལ་ད་དུང་ཉིན་༡༡༩ཡོད།
སོག་ལ་སྐྱ་བོ་
འདི་སོག་རྫོང་གི་ས་ཁུང་དུ་ཡོད་པའི་ལ་ཞིག་གི་མིང་།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།
མད་ཐད་ནི་ལེ་ཝི་ཞེས་བྱ་བའི་བུ།
མད་ཐད་ནི་ལེ་ཝི་གྱི་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུང་རབ་ནང་འཁོད།
ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རབ་བཟང་
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།