བསམ་གཞིག
དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་སྐྱོ་གར་ལ་ཕྱིར་མིག་དང་བསམ་གཞིག་བྱས་ན་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། ལོ་་ རྒྱུས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ནི་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་ལམ་སྟོན་ཡིན།   ཁ་སང་འདས་ ཟིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནག་ཉེས་དང་། ཕམ་ཁ་ལ་འགྱོད་བཤགས་བྱས་ཏེ། མ་འོངས་བར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་བསྐྱོད་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་།བསླབ་བྱ་རུ་བལྟ་བར་འོས། སྔོན་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་ལ་རེ་རེ་བཞིན་ཕྱིར་རྟོགས་དང་འགྱོད་བཤགས་ཀྱིས་སྐྱོན་ཆ་ངོས་ཟིན་པར་བྱ་བ་དང་། ལེགས་བཅོས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་ཡོན་ཅན་ལ་མཐོང་ཆེན་དང་། བསམ་བློ་ པ་ལ་བརྩི་དཀུར་བྱས་ཏེ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་། མི་རིགས་འདྲ་མཉམ། དམངས་གཙོའི་ཐབས་ལམ་སོགས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོས་་སུ་བསྙེགས་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཐབས་ལམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་། འཇིག་ རྟེན་པའི་རིག་གནས་ལ་མཐོང་ཆེན། ཡ་རབས་དྲང་བདེན་ལ་བརྩི་སྲུང་ བྱེད་པ། རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་དག་གི་བླ་མེད་ཀྱི་ བསམ་བློ་དང་། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས། ཞིབ་འཇུག་གི་བློ་མིག་ བླང་དོར་གྱི་བློ་གྲོས་སོགས་ལས་ཚུར་ལེན་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་ཚེ། ང་ཚོའི་མག་མོག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོར་ཡུག་དང་། རིག་གནས་གསར་རྙིང་ གི་འགལ་འདུ་དང་། ཆབ་སྲིད་མཁན་གྱི་ངོ་གདོང་དང་། གསར་བརྗེའི་ སྙིང་སྟོབས་སོགས་རྟོགས་ཐུབ་ལ། ཁ་སང་བརྒྱུད་ནས་འོང་བའི་དངོས་ ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ལས་ང་ཚོའི་མ་འོངས་བའི་བགྲོད་ལམ་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བསྐྱོད་དགོས་པའི་ངེས་ཤེས་ཟབ་མོ་ཞིག་སྐྱེ་སྲིད་པར་མ་ཟད། མུན་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐྱོ་གར་རིང་མོ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་པོར་བགྲོད་ཐུབ་པའི་རེ་བའང་ཡོད། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་༤༨༤ལོ་ཙམ་ལ་བྱོན་པའི་ཀེ་རི་སིའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་པོ་ཧེ་རོ་རྡོ་་ཐུ་སི་HerOdotusནི་གནའ་བོའི་ཀེ་རི་སིའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་རྨང་ གཞི་བཏིངས་པ་པོ་རེད། ཁོང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གོ་ས་མཐོ་བ་དང་། འཚོ་ བའི་ཁོར་ཡུག་བཟང་བ། ཁྱད་པར་དུ་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་ཕ་སེ་སི་ནི་སྐབས་ དེའི་མིང་གྲགས་ཅན་གྱི་སྙན་ངག་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་རང་ཉིད་ བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པས་དཔེ་ཆ་ཀློག་རྒྱུར་སྤྲོ་བ་དང་། ལྷག་ པར་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ཀློག་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་དགའ། དེ་རྗེས་ཁོང་གིས་དུས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་མཁན་་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་སྟབས། དབང་སྒྱུར་པ་ཚོས་ཁོང་དང་ཁུ་བོ་སོགས་ཁྱིམ་མི་ དག་ལ་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་མནར་གཅོད་དྲག་པོ་བཏང་བ་མ་ཟད། ཁོང་གི་ཁུ་ བོ་ཡང་དམར་གསོད་བྱས། ཁོང་རང་ཉིད་ཉེན་གཡོལ་དུ་ཕེབས་པས་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་མྱང་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ནམ་ཡང་ཞུམ་མ་མྱོང་། ཁོང་ ནི་ཀེ་རི་སིའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་སྲོག་ཤིང་དུ་གྱུར་ཅིང་། རླབས་ཆེ་བའི་ལོ་ རྒྱུས་རིག་པ་བ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་དང་པོ་ནས་བཟུང་གནའ་བོའི་རོམ་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་ཁོང་ལ་“ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་སྲོལ་གཏོད་མཁན་”ཞེས་བཀུར་བཞིན་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་ལོ་རྒྱུས་དངོས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ན་དེ་ནི་ མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ཨུ་རུ་སུའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་མཁན་ཆེར་་ནིས་ཞེ་ཧྥི་སི་ཁི་N.G.chernysherskyསྤྱི་ལོ་༡༨༢༨ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་།ཨུ་རུ་སུའི་རླབས་ཆེ་བའི་གསར་རྗེའི་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་པ་དང་། བསམ་བློ་པ། རྩོམ་པ་པོ་བཅས་ཡིན། ཁོང་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་བསམ་བློ་དང་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ ཤུགས་ཆེར་སྟོན་པས། ཨུ་རུ་སུའི་སྲིད་གཞུང་གིས་མི་ལོ་༢༠རིང་ལ་རྒྱང་ ཕུད་བཏང་སྟེ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་མྱང་། ཡིན་ ནའང་ཁོང་གིས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་དུ་བླངས་ཏེ་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་་ལ་འབད་པ་རྒྱ་ཆེར་གནང་བ་དང་།《མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་མི་གཙོ་ རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་རིག་པ་》སོགས་བརྩམས་ཏེ་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་ བསམ་བློ་གསར་པའི་ས་བོན་བཟང་པོ་སྤེལ། གཞན་ཡང《དུས་རབས་ཀྱི་མི་》ཞེས་པའི་《དུས་དེབ་》ཅིག་བསྐྲུན་པར་ མཛད་ཅིང་། མི་ཚེ་གང་བོར་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་གཞག་ བསྒྲུབས་པས། ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཁོང་ལ་《ཨུ་རུ་སུའི་སྒལ་ཚིགས་》ཞེས་པའི་ གྲགས་སྙན་ཡོད་དོ།། ཨ་རིའི་རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཧྥུན་ལུན་ལགས་H.W.VanLoonཀྱིས་རང་་ གི་མི་ཚེའི་འཚོ་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་། བསམ་གཞིག་རྣལ་མ་བརྗོད་ བྱར་བྱས་པའི་གསུང་རྩོམ་《འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བཅིངས་གྲོལ་》ཞེས་ པ་ཞིག་སྤེལ་ཞིང་། གསུང་རྩོམ་དེ་རུ་དཀྱེལ་ཡང་གི་དོན་སྙིང་དང་གལ་ ཆེན་རང་བཞིན་དེ་ནན་ཏན་དུ་གསུངས་པ་དང་། མདོར་ན་ཁོང་གིས་ མིའི་རིགས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་གྲལ་རིམ་ལམ་ལུགས་བསྒྱུར་བཅོས་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་རང་དབང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེར་བསྟན་ཏེ། མི་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་བདེ་སྐྱིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་རེ་སྨོན་བྱས་ཀྱང་།ཤེས་མེད་ཀྱི་གྲོག་རོང་བ་དག་གིས་ཁོང་གི་བསམ་ཚུལ་ལ་རྒྱབ་སྟོན་བྱས་་་་་ པས། ཁོང་གི་སྤོབས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་རེ་བ་མ་འགྲུབ་ པར་མ་ཟད། དེ་ལས་ལྡོག་ཏེ་ཁོང་གི་མཐའ་འཇུག་ལས་དབང་ནི་བསམ་་ བརྗོད་ལས་འདས་པའི་སྐྱོ་གར་རིང་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་གིས་ཕྱིས་སུ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་སྐྱོ་གར་དེ་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་བའི་འབོད་་བསྐུལ་གནང་ཡོད། ཨུ་རུ་སུའི་ཕུལ་བྱུང་ན་གཞོན་དཔྱད་བརྗོད་པ་ཏོབ་རོལ་ཡུའུ་པོ་ཧྥིN.A.dobrolYubovཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཤེགས་ཀྱང་། ཁོང་གི་སྙན་གྲགས་དང་ཕྲིན་ལས་ནི་ནམ་ཡང་ནུབ་པ་མེད་པར་ འཇིག་རྟེན་དུ་དར་ཡོད་ལ། མི་སེམས་སྒུལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ བྲིས་ཏེ་ཨུ་རུ་སུའི་རྩོམ་རིག་ཡར་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་ པར་མ་ཟད། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཚེ་སྲོག་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད། གསུང་རྩོམ་ཡང་ཨུ་རུ་སུའི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་དུ་《མི་དམངས་རང་་ བཞིན་སིམ་འཛུལ་བྱེད་པའི་ཆུ་ཚད་》ཅེས་པ་སོགས་སྤེལ་བ་རེད། ཡིན་ནའང་ཁོང་དགོང་ལོ་༢༠ལས་མ་ལོན་པར་འཇིག་རྟེན་མི་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་བས་ཨུ་རུ་སུའི་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ཀྱིས། “ཤེས་འཇོན་གྱིས་ ཕྱུག་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་འདི་འདྲའི་བཞུགས་ཡུན་ཐུང་ བ་ཡིན་ནམ་”ཞེས་སོགས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཞིན་མཆིས་སོ།། རྒྱ་ནག་གི་རྩོམ་རིག་མཁས་ཅན་ལུའུ་ཞུན་鲁迅གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་་ ཐ་མལ་བའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེར་སྤེལ་བ་དང་། རུའུ་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་དགག་སྒྲུབ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་པས་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་བློ་ལ་མཉམ་འུར་བྱུང་བ་རེད། ཁོང་ལ་རྒྱ་ནག་གི་རིག་གནས་གསར་པའི་རུ་འདྲེན་དང་བླ་ན་མེད་པའི་བསམ་བློ་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ཡོད། གོང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་རང་རིགས་ལའང་བྱུང་མ་མྱོང་བ་་ ག་ལ་ཡིན་སྟེ། དཔེར་ན། མངའ་དག་ཡེ་ཤེས་འོད།  རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་ པ། ལུང་ཤར་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རྒྱལ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སོགས་ཡོད། དཔྱོད་ལྡན་དག་གིས་ཞིབ་མོར་རྒྱུས་ལེན་བྱེད་འདོད་ན་ཁོ་བོས་དེ་དག་གི་ རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་དང་། སྙིང་སྟོབས་དངོས་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོར་ བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དུམ་བུ་རེ་ངོ་སྤྲོད་ཞུའོ། ། ___________  《བློ་འབྱེད་ཀློག་དེབ་ 》《ན་གཞོན་རབ་བྱེད་ལས་ 》སྒོ་ཤེས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་《དད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་སྒེར་》ཞེས་པ་ལས་དྲངས། རང་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་སྟེ་རང་དབང་གི་ཕྱིར་དུ་རང་སྲོག་ཕངས་མེད་བཏང་་ བའི་སྐྱེས་བུ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ།   མི་བུ་རང་སྐྱ་ཐུབ་པ་ “ཁོང་གི་ མཚན་ལ་མངའ་བདག་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་འབོད་ལ།   ཁོང་ནི་དད་མོས་་ རང་དབང་གི་ཕྱིར་དུ་གཅེས་པའི་ལུས་སྲོག་བཏང་བའི་སྔོན་རབས་སྐྱེས་་ མཆོག་ཅིག་རེད། གར་ལོག་རྒྱལ་པོའི་བཙོན་ཁང་དུ། ལོ་ན་ཅུང་ཟད་རྒས་པའི་ཕོ་རྒོད་ཅིག་ ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་ནས་བཞག་ཡོད་ཅིང་། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀུན་ཏུ་ལྕག་གིས་གཞུས་པའི་རྨ་ཤུལ་དང་ཁྲག་རྗེས་ཤ་ཤུར་དུ་དོད་ཡོད། དེ་ནི་བཙན་པོའི་གདུང་སྲས་འཁྲུལ་མེད་དེ། སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་རྒྱལ་ པོ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་རེད། གར་ལོག་གི་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་སྤྱོད་ཅན་དེ་ཡིས། ཨམ་གཙིགས་སྡོམ་གྱིས་མགོ་བོ་མི་སྒུར་བའི་ཁོང་ལ་ལམ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡི་གདམ་ག་བསྐོར་ཡོད་དེ། གཅིག སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་ འགྲོ་བ་དོར་ནས་ཁོ་པའི་ཆོས་ལ་དད་པར་བྱས་ན་བཙོན་གྲོལ་ཡོང་རྒྱུ། གཉིས། རྒྱལ་གཞིས་མངའ་སྡེ་དང་བཅས་པ་གར་ལོག་གི་མངའ་འོག་ཏུ་ འཛུལ་ན་བཙོན་གྲོལ་ཡོང་རྒྱུ། གསུམ། གསེར་རང་གི་ལུས་ཚད་དང་ མཉམ་པ་ཞིག་སྤྲད་ན་བཙོན་གྲོལ་ཡོང་རྒྱུ། བཞི། དེ་གསུམ་གང་ཡང་མི་ བསྒྲུབ་ན་གསོན་པོར་སྡིག་པ་རྭ་ཙའི་དོང་དུ་གཡུགས་ནས་ངན་གསོད་བྱ་་རྒྱུ་བཅས་རེད། བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ། རང་གིས་གདམ་པའི་དད་ མོས་བཙན་དབང་གིས་སྒྱུར་མི་མོས་ཤིང་། ཡབ་མེས་ཀྱི་ཕ་ཁྱིམ་དྲོད་མོ་ དགྲ་ལག་ཏུ་འཇོག་མི་འདོད་པར་མ་ཟད། རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་ཕུང་པོའང་ གཏུམ་སྤྱོད་པར་སྤྲོད་མི་བསམ་པའི་ཁོང་གིས་ནི། ཐེ་མི་ཚོམ་པར་གཅེས་ པའི་ལུས་སྲོག་འདོར་རྒྱུའི་བློ་ཐག་བཅད་པ་རེད། རང་གི་ཁུ་བོ་བླུ་བའི་ཕྱིར་ག་ས་གང་དུ་གསེར་འཚོལ་གྱིན་པའི་སྐུ་དབོན་་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱང་བཙོན་ཁང་དུ་ཁོང་ལ་གཟིགས་པར་ཕེབས་ནས། ངོ་ གདོང་མཆི་མས་བཀང་སྟེ། “ངས་གསེར་ཁྱེད་ཀྱི་ལུས་འདྲ་བ་ཞིག་རྙེད་བྱུང་ ནའང་དབུ་ཙམ་ཞིག་ད་དུང་མ་ཚང་། འོན་ཀྱང་མྱུར་ཏུ་རྙེད་ཐབས་བྱས་ ཏེ་བླུར་འོང་གི་དེའི་བར་དུ་སྔོན་གྱི་ལས་སེམས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། སྙིང་པོ་ཆེ་བྲང་ཁོག་ཏུ་བཅུག་པའི་སོ་ནམ་ མཛད་དགོས་པ་ཡིན”། ཞེས་གསོལ་བ་ན། མངའ་བདག་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ བཞད་ཙམ་མཛད་ནས། “ཁྱོད་ལའང་གཅེས་ཕྲུག་སྣུམ་ཟན་མའི་བགས་ ཤིག་ཡོད། དཀའ་སྤྱད་དང་སྙིང་རུས་མི་ནུས་སྙམ་པ་ཡིན་ཏེ། ང་ཤི་ཡང་ ཁྱོད་ཀྱིས་ཕ་མེས་ཀྱི་རྣམ་སྲོལ་སྐྱོང་བར་སྣང་། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་གོ་བ་ཆེ། ང་ལ་ དེས་ཆོག་”ཅེས་དང་། “སྔར་ཚེ་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཤི་  བ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ད་ལན་ཆོས་ཕྱིར་ཤི་ན་ལེགས་པ་ཡིན་པས། རྒྱལ་   པོ་འདི་ལ་གསེར་སེ་བ་ར་ཏི་ཅིག་ཀྱང་མི་སྟེར”། ཞེས་སོགས་གསུངས་ བྱུང་བས། དབོན་བྱང་ཆུབ་འོད་ནི་སྨྲ་བ་མེད་པར་ལུས་ཤིང་མིག་ཆུའི་ཕྲེང་ བ་ཤམ་ཤམ་དུ་བཞུར། ཁུ་དབོན་གཉིས་ཀའི་མཐའ་མཇུག་གི་མཇལ་ འཛོམས་དེ་ལྟར་མཇུག་རྫོགས་སོང་། དེ་ནས་ཅང་མ་འགོར་བའི་ཉིན་ཞིག་ལ། གཤེད་མས་སྔ་ཕྱིར་དེད་པའི་ཁོང་ གི་གོམ་ཁ་སྡིག་པ་རྭ་ཙའི་བཙོན་དོང་དང་ཇེ་ཉེ་ཇེ་ཉེར་ཕྱིན། གཤེད་མ་ དག་གིས་ཁོང་ཉིད་ཤུགས་ཆེན་པོས་མུན་ནག་འཇིགས་རུང་གི་བཙོན་དོང་དུ་གཡུགས་མ་ཐག་མི་ཟན་གྱི་སྲོགས་ཆགས་དུ་མས་སྐྱེས་བུ་གང་གི་སྐུ་ཡི་མེ་ཏོག་ཚལ་བ་ཚལ་བུར་བཤགས་སོང་། ”དད་མོས་རང་དབང་གི་ ཆེད་དུ་གཅེས་པའི་ལུས་སྲོག་ཕངས་མེད་དུ་བཏང་ཞིང་། མེས་པོའི་ཁྱིམ་ གཞིས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་རང་ལུས་དུམ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁོང་ནི་ང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་འཇིག་རྟེན་ནས་བཙན་ཤུགས་ཀྱི་ལྷག་རླུང་དྲག་ཏུ་བརྡོ་བའི་སྐབས་འདིར། གནས་ལུགས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་སྤོབས་པ་རྩོལ་བའི་དྲན་ཤིང་ གསོན་པོ་དེ་ཡིན་ནོ།། རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་ནི་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མེ་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༨༧༦ལོར་དྭགས་པོ་གླང་མདུན་དུ་འཁྲུངས།༡༨༧༨ལོར་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ༡༨༩༥ལོར་སྲིད་ལུགས་ཀྱི་གཙོ་འགན་བཞེས། དེ་སྐབས་བོད་ཀྱི་དཔོན་རིགས་དག་གིས་དབང་ཆ་འཕྲོག་རྩོད་རྙོག་འཛིང་་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད་པས། ཁོང་དགུང་ལོ་༢༤སོན་སྐབས་སྐུ་དྲག་འགའ་ཞིག་ གིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཆ་བཟུང་རྒྱུའི་རེ་ངན་བཅང་ནས། ལྐོག་གཡོའི་ ངན་འཕྲུལ་ཇི་སྙེད་སྤེལ་ཡང་དེ་དག་འཐིལ་བརྟོལ་བྱུང་བས་དྲང་བདེན་ གྱིས་ཁྲིམས་ལ་སྦྱར། དེ་ནས་དབྱིན་ཇིའི་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་སྐབས་༡༩༠༤ལོར་རྒྱལ་དབང་་་་བཅུ་གསུམ་པ་སྐུ་འཁོར་ཧྲག་བསྡུས་བཅས་སོག་ཡུལ་ལ་ཉེན་གཡོལ་དུ་་་ ཕེབས། དེ་རྗེས་མན་ཇུ་གོང་མའི་ཀྲའོ་ཨེར་ཧྥུ་དམག་དཔུང་སི་ཁྲོན་རྒྱུད་ འབའ་ལི་ལྡེ་སོགས་ནས་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་《རྒྱ་སྒྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་》 ཞེས་པ་སྤེལ་ནས་བོད་མི་ཁྲི་ཚོ་མང་པོ་ཧམ་བསད་བྱས་པར་གྲགས། དུས་ དེར་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཟིང་ཆ་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་། ལྷག་པར་དུ་ཀྲའོ་ཨེར་ _____________________ འབའ་དང་། ལི་ཐང་།  ལྡེ་རོང་། སྨར་ཁམས།  ཆབ་མདོ་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་བཙན་ཤེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རྒྱ་མིང་ འདོགས་པ་དང་། རྒྱ་ཡིག་སྦྱོང་དུ་བཅུག་པ་དང་། རྒྱ་མིང་མེད་པ་དང་། རྒྱ་ཡིག་མི་སྦྱོང་བ་མཁན་ལ་ཁྲལ་ཆེན་པོ་བཀོད་པ་དང་། སྲོག་ཁྲིམས་བཅད་པ་སོགས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་མནར་གཅོད་མང་པོ་བཏང་། མི་རིགས་རིགས་འགྱུར་གྱི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་སྟེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་《རྒྱ་སྒྱུར་གྱི་ ལས་འགུལ་》དུ་གྲགས། ཧྥང་གི་དམག་མིའི་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཀྱིས་མི་སེར་ལ་བརྡབ་བསིགས་་་ཚད་མེད་བྱས་སྟབས་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་རྒྱ་གར་ལ་བྲོས་བྱོལ་དུ་་་ ཕེབས། ཁོང་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་རིང་དེང་རབས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། འཕྲུལ་ ཆས། ཚན་རིགས་ལག་རྩལ་མང་པོ་དངོས་སུ་གཟིགས་པས། བོད་ཀྱི་ སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་ རྩལ་དང་། གསར་སྐྲུན་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང་། ལེགས་ཉེས་ཀྱི་བྱ་བ་ ཅི་ལའང་ལས་དབང་ལ་ངན་ཁག་དཀྲིས་ཏེ་བསྡོད་པ་ནི་མི་འོས་པ་ཞིག་་ཡིན་པ་གསལ་པོར་གཟིགས། དེ་ནས་བོད་ཡུལ་གྱི་ཟིང་ཆ་ཅུང་ཟད་བདེ་འཇགས་སུ་སོང་བའི་སྐབས་་་ ཕྱིར་བོད་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ། མཐོ་རིམ་གྱི་བུ་ཕྲུག་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་ཁབ་ གཞན་ལ་སློབ་གཉེར་དུ་བཏང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ནས་བོད་ཕྲུག་ མང་པོ་བསྐོངས་ཐོག་རིག་གནས་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བོད་ཀྱི་སྨན་རྩིས་ ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱང་པ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་རིགས་གནས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་ ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན། ལྷ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཉེན་སྲུང་དམག་སྒར་གསར་འཛུག་གནང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་ བདེ་འཇག་ལ་ཤུགས་སྣོན་གནང་། དགུང་ལོ་༥༠བཞེས་པ་སྤྱི་ལོ་༡༩༢༥ ལོར་ཕྱི་ཕྱོགས་ལ་བཏང་བའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་དག་གི་སྦྱངས་འབྲས་ལེགས་པོ་ ཐོབ་པ་དང་ཕྱིར་བོད་དུ་འབྱོར་ནས་ཁོང་གི་དགོངས་པ་བཞིན་《བོད་དམག་ རྒྱ་སྐྱེད་》དང་། བཟོ་གྲྭ སྦྲག་ཏར་ཁང་། ཆུ་གློག་སོགས་གསར་འཛུགས་ གནང་། དེ་རྗེས་དངུལ་ཁང་གསར་འཛུགས་མཛད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་བྱེད་ཐབས་འགའ་ཞིག་གཏན་ཕབས་མཛད་པས། བོད་ཀྱི་ སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ལ་ཤུགས་སྣོན་ཆེན་པོ་བཏང་ཤིང་། མི་རིགས་འདི་ ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་རང་གི་རྐང་པས་རང་ཉིད་འདེགས་ཐུབ་་པ་དང་། རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཆགས་ཐུབ་པའི་ཕུགས་ བསམ་གྱི་རྨང་གཞི་གཏིང་། གདོད་མིའི་སྲོལ་རྙིང་ལས་ཅུང་ཟད་ཡར་ རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་བཞིན་པའི་སྐབས། ཁོང་དགུང་ལོ་༥༨པར་གདོལ་ སྤྱོད་པ་འགའ་ཞིག་གི་མི་མཐུན་སྦྱོར་ངན་འོག་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྫོགས་པ་་དང་། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཁོང་གི་དགོང་བཞེད་ཡོངས་སུ་མ་འགྲུབ་པར་མ་ཟད་ འཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཇུག་པ་རེ་བསྡུས་སོ། ། དེ་ནས་བཟུང་ཡང་བསྐྱར་མི་རིགས་འདི་ཡར་རྒྱས་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ ལམ་དུ་གོམ་ཁ་བསྒྱུར་མ་ཐུབ་པར་གདོད་མའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྙིང་པའི་མུན་་་ ནག་གི་ལམ་དེར་ཞུགས་ཤིང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ ཤོར་རོ། ། ལུང་ཤར་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རྒྱལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༡༣ལོར་དབྱིན་ཇིར་སློབ་སྦྱོང་ལ་སོང་ཤིང་། འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་དག་གི་ངོ་མཚར་ལྟད་མོ་རྣམས་མཐོང་ནས། བོད་མི་རིགས་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ ལམ་དུ་བསྐྱོད་དགོས་ན་ངེས་པར་དུ་གུ་དོགས་པའི་སྲིད་ལུགས་ལེགས་བཅོས་་ དགོས་པའི་ངེས་ཤེས་གསལ་པོར་རྙེད། ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་《སྐྱིད་ཕྱོགས་ཀུན་མཐུན་》ཞེས་པའི་གསང་བའི་ཚོགས་པ་ཞིག་བཙུགས་་ ཏེ་བོད་ཡུལ་བཅོས་སྒྱུར་བྱ་བའི་འཆར་གཞི་བཀོད་ནའང་གསང་བ་ཕྱི་རུ་་ཤོར་ཏེ། དེ་དུས་ཀྱི་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གིས་ལྟ་བ་དང་མ་མཐུན་པས་ གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ཁྲི་མུན་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཁོང་གིས་ཇི་ལྟར་གསལ་བཤད་ བྱས་རུང་མ་ཉན་པར། ད་དུང་མ་ཉེས་ཁ་ཡོག་ཅི་རིགས་བཀལ་ཏེ། མཐར་ ཁོང་གི་མིག་རིལ་གཉིས་པོ་ཡང་སར་དབྱུངས་བར་མ་ཟད་ཁྲི་མུན་དུ་བཅུག ཁོང་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། རྗེས་ལུས་ ཀྱི་སྲིད་ལུགས་ལེགས་བཅོས་དགོས་པ་གསལ་པར་རྟོགས་པའི་མི་བུ་དང་། ཤེས་མེད་བླུན་རྨོངས་ཁྲོད་ནས་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་རྙེད་པའི་སྲིད་དོན་ པ་དེའོ།། དགེ་ཆོས་ཀྱིས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་རྒྱ་གར་སོགས་་་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་ཕེབས་ཏེ་ས་གནས་བརྟག་དཔྱད་དང་། ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་ ཞིབ། བསྟན་བཅོས་ལོ་ཙྭ། རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་བཅས་ཀྱིས་མི་ཚེ་ ཡོངས་རྫོགས་བོད་ཀྱི་དོན་དུ་ཕུལ་བ་སྟེ། བླུན་རྨོངས་དང་། སྒྱིད་ལུགས་ ཆེ་བའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལྕི་མོ་དེ། ཕྲག་ཏུ་བཞེས་ནས་རྒྱ་ གར་སོགས་མི་ཡུལ་དུ་ལོ་མང་པོར་བཞུགས་ཤིང་། དེ་དག་གི་རིང་ལ་བག་ ཡང་དུ་སྡོད་པའི་ཉིན་གཅིག་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། བོད་ལ་ཅུང་ཟད་ ཕན་དུ་རེ་བས་མཁས་འདོད་དང་། འབྱོར་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་རིང་དུ་དོར་ ནས་དྲང་བདེན་གྱི་ལམ་བུར་ཞུགས་ཏེ་གང་ལ་ཡང་དོགས་སློང་དང་། དགག་སྒྲུབ་ཀྱིས་བསམ་བློའི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་མཇུག་་རྫོགས་པ་ཞིག་ཏེ། ཁོང་གི་གསུངས་ལས།“གཞོན་དུས་དགའ་བའི་ཆུང་ མ་ངས་མ་བླངས། །རྒས་དུས་དགོས་པའི་ནོར་རྫས་ངས་མ་བསགས། །སྤྲང་ པོའི་མི་ཚེ་ལྕགས་སྨྱུག་ལྷན་གཅིག་ཏུ། །རྫོགས་པ་འདི་ནི་བདག་གི་སྣང་ བ་སྐྱོ་”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ། ཁོང་ནི་གདོད་མའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྙིང་པའི་འཆིང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ཞིང་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཁྱེར་ཏེ་བོད་ཡུལ་དུ་སླེབས་པ་ན། ཤེས་མེད་བླུན་རྨོངས་ པ་དག་གིས་ཁོང་ལ། “ངོ་ལོག་པ་”དང་། “གསར་བརྗེ་བ”། “སྡོམ་ཤོར”། “སྨྱོན་པ་”སོགས་ཀྱི་མ་ཉེས་ཁ་གཡོག་བྱས་ཏེ། ཁོང་གིས་ལྟ་ཚུལ་ལ་རྒྱབ་ སྐྱོར་དང་། དང་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཕར་ཞོག  བཙོང་ཁང་དུ་བཅུག་པ་རེད། དགེ་ཆོས་མཆོག་གིས་བླུན་ཞིང་རྨོངས་པའི་མུན་ནག་གི་བོད་ཡུལ་དུ་བསམ་བློའི་མེ་སོན་ཇི་ལྟར་གསོས་ཀྱང་རྙིང་ཞེན་དང་། བླུན་རྨོངས་ཀྱི་སྨག་རོམ་ ཁྲོད་ནས་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་སྦར་མ་ཐུབ་པ་རེད། མཐའ་མཇུག་ ཁོང་གིས།“རོ་དང་མཚུངས་པའི་ལུས་པོ་འདི། །གང་དུ་ཤི་ཡང་མི་འགྱོད་ དེ། །གསེར་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་འདི། །མཉམ་དུ་ཤི་ན་ཤིན་ཏུ་ ཕངས་”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁོང་གི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་དེ། འདི་ལྟར་ཚེ་སྲོག་དང་མཉམ་དུ་མཇུག་རྫོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པ་ཞིག་ལོས་ཡིན། ཁོང་གི་གསུངས་རྩོམ་ལ་《རྒྱལ་ཁམས་རིག་པས་སྐོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ གྱི་ཐང་མ་》དང་། 《དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་》སོགས་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་གསུང་ རྩོམ་མང་པོ་ཡོད་དོ། ། གོང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་བསམ་བློ་པ་དང་། གསར་གཏོད་མཁན་དེ་དག་ གིས་མིའི་རིགས་ལ་བཞག་པའི་མཛད་རྗེས་ནི་ནམ་ཡང་ཉམས་མི་སྲིད་ལ། ཁོ་ཚོ་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཁ་བྲལ་ནས་མི་ལོ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་འདས་་ཟིན་ནའང་། དེ་དག་གི་བསམ་བློ་དང་། མི་གཞི། གསུང་རྩོམ་སོགས་ནི། ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་སྔར་ལས་གསོན་ཤུགས་ལྡན་ཞིང་། བརྗོད་མི་ ཚར་བའི་གླེང་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། རླབས་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་། བསམ་བློ་ལ་རེ་རེ་ནས་ ཞིབ་འཇུག་བརྡར་ཤ་ཆོད་པ་རེ་མཛོད་དང་། ཁྱོད་ཀྱིས་སྲིད་དབང་སྒེར་ འཛིན་པ་དག་གི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ཡ་མ་བརླའི་སྲིད་ལུགས་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་སྟུག་པོའི་ཁྲོད། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་རྩ་བ་དམངས་ གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལ་གཅིག་ཏུ་མོས་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གང་མང་ཞིག་གི་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ཚེ་སྲོག་དང་། རྣམ་དཔྱོད་ལ་མནར་གཅོད་ དང་། མཐོང་ཆུང་བྱས་པའི་ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་པ་དག་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། བླུན་རྨོངས་དང་སྒྱིད་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོགས་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་གི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འོད་སྣང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཤིང་། ལོག་སྤྱོད་ལ་རྟག་ཏུ་འཐམས་ པའི་དབང་བསྒྱུར་བ་དག་གི་དོན་དངོས་ཀྱི་ངོ་གདོང་རྩུབ་མོ་དེ་དག་མཐོང་ཡོང་ལ། དེའི་ཁྲོད་ནས་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་བུ་དེ་དག་གི་རིན་ཐང་བྲལ་ བའི་བསམ་སྦྱོར་གྱི་ངོས་ཟུར་རེ་རེ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།། བྱུང་ཟིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་ནི་བརྗེད་དཀའ་བའི་རྨ་ཁ་ཟབ་མོ་ཞིག་་དང་། འགྱོད་དགོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནག་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཡིན་ ནའང་བྱུང་ཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ལ་ལེ་གདའ་བྱས་པས་ཐོབ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་བདེན་མོད། ནོར་འཁྲུལ་དེ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པའི་སྙིང་ སྟོབས་ཡོད་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས། ད་ནས་བཟུང་དེ་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་་ ཀྱི་ནག་ཉེས་མི་འབྱུང་བའི་དམ་བཅའ་དང་འབོད་སྐུལ་བྱེད་དགོས། དེ་དག་གིས་ང་ཚོའི་ཡིད་ཆེས་དང་བདེན་དཔང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། བོད་ ཀྱི་རིགས་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྱུང་བའི་མི་སྣ་དེ་དག་གི་བསམ་བློ་དང་།མི་གཞི་སོགས་ཁོ་ཚོའི་རྨོངས་ཞེན་གྱི་དབང་གིས་མཐོང་མ་ཐུབ་པར་“ལྟ་ ལོག་”དང་།“གསར་བརྗེ་བ་”སོགས་ཀྱི་ཉེས་མིང་འདོགས་ཤིང་། དྲག་ ཞན་སུའི་ངོར་ཡང་མི་ཐ་མའི་ཐ་མ་ཞིག་གི་རིན་ཐང་ལས་མེད་མོད། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ཅུང་ཟད་གོ་རྟོགས་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས། མཁས་ བླུན་སུས་ཀྱང་རིག་པའི་དཔའ་བོ་དང་། བསམ་བློ་བ་སོགས་སུ་བཀུར་བཞིན་ པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྱུང་བའི་ཉམས་ མྱོང་ཞིག་མིན་པར་སུ་ཡིས་བསྙོན། དེ་བཞིན་དེང་དུས་སུ་མི་རིགས་ཀྱི་ཤ་ཞེན་དང་། སྤྱི་སེམས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ ཕྲག་ཏུ་བཞེས་པའི་རྟོགས་སད་པ་དག་གིས་ཀྱང་། རང་ཉིད་ནས་འགོ་རྩམ་ ཏེ་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་བསམ་འཆར་འཆད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། དུང་ ཞེན་ཁོ་ནའི་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་རྟོག་དཔྱོད་མི་བྱེད་་པར་ལྟ་ལོག་སོགས་ཀྱི་ཆོ་ལོ་འབུལ་སྲིད་ཀྱང་། བདེན་རྫུན་གྱི་གནས་ལུགས་་ དྲང་པོའི་སྟེང་ནས་འབྱེད་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་བྲལ་བའི་ཨུ་ཚུགས་་ ཀྱི་ལྟ་བ་ལུགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཞིག་འཁྱར་མ་འཁྱོལ་་བསྐྱོད་པ་དང་། ལམ་ལུགས་དེའི་ཁྲོད་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ གི་བར་ལ་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་དོན་རྐྱེན་མང་པོ་བྱུང་མྱོང་བ་དཔེར་ན། བོད་་ སིལ་བུའི་དུས་སྐབས་སུ་རིན་སྤུང་བ་དང་ཕག་གྲུའི་བར་སྲིད་དབང་འཕྲོག་་་ རེས་ཀྱི་འཐབ་འཛིང་དྲག་པོ་བྱུང་བ་དང་། དགེ་ལུགས་དང་བཀའ་བརྒྱུད་ པའི་བར་གྱི་གྲུབ་མཐའི་འགལ་རྩོད་དང་། རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་དཔོན་སློབ་ དང་། གཙང་པ་སྡེ་སྲིད་བར་གྱི་འཁྲུགས་རྩོད། “སྟག་ལོའི་སྡེ་གཟར་ཆེན་ མོ་”དང་། “འབྲི་གུང་གླིང་ལོག་”སོགས་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཐོག་གི་ སྐྱོ་གར་རིང་མོ་འདི་དག བོད་སྲིད་སྐྱོང་མཁན་དག་གིས་མ་འཇོན་པའམ། ཡང་ན་ཆོས་རྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་བླ་ཆེན་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་སྲིད་་ ལུགས་ལ་སྐལ་མེད་སར་སྐེ་བསྲིང་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཆོས་དང་སྲིད་གཉིས་ ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྐྱོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། གཞི་དེ་ལས་བྱུང་ བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་སྟེང་གི་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་སྐྱོ་གར་འདི་དག་བྱུང་བ་ཞིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་སྲིད་སྐྱོང་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཐུ་བའི་མི་ ཤི་རྟ་འགྱེལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡ་ང་བ་འདི་དག་ནི། བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྱུང་བའི་ཆག་གྲུམ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ཡིན་ ནའང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེའི་རིག་་་གནས་སུ་འབོད་བཞིན་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་འདི་ལ། དོན་ དངོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཞིབ་མོ་རེ་བྱས་ན་ཅི་ཞིག་གི་ངོ་ཚ་ཆེན་པོ་་ ཞིག་ཉོས་ཡོད་པ་གསལ་པོ་མ་རེད་དམ། དེ་ལས་ཀྱང་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་ གང་ལའང་རྒྱུས་ལོན་མི་བྱེད་པར་གཟུ་ལུམ་གྱིས་ལུགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་་གྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་། སྤྱོད་ཚུལ་ངན་པ་དེར། ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་གོག་འགྲོས་བྱེད་ བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དང་། དོན་དངོས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དང་སྲིད་་ ཕྱོགས་རིག་གནས་ལ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གསལ་པོ་མི་དཔྱོད་པ་ནི་སྐྱོན་ ཆ་ངན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། སྐྱོན་ཆ་ངན་པ་དེ་དག་བླང་དོར་བྱེད་མ་ཐུབ་ ན་ལུགས་གཉིས་གང་ཡིན་ཡང་འཕེལ་རྒྱས་དང་། ཡང་དག་པའི་ལམ་ དུ་འགྲོ་ཐུབ་ཐབས་མེད། གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་ལ་ཕྱིར་རྟོག་དང་། བསམ་ གཞིག་མཐར་ཕྱིན་པ་རེ་དང་། བདེན་དོན་དང་དྲང་པོའི་ལམ་ནས་ཞིབ་ ___________________ དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་དག་ལ་བསམ་ན། ཆོས་སྲིད་གང་གི་ངོས་ནས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཞིག་འཇོན་ཡོད་མེད་གསལ་པོ་མ་རེད་ དམ།  དེ་ལ་གཞིག་ན་མ་འོངས་པར་ཆོས་སྲིད་གཉིས་རང་རང་གི་ངོས་ཐད་ནས་གཙང་མ་ཞིག་སྐྱོང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བར་སྙམ། འཇུག་གཏིང་དཔོག་པ་རེ་བྱས་ན། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་“ལེགས་ གྲུབ་”ཡོང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱས་ན་“ཕམ་ཉེས་”འབྱུང་བའི་ངེས་ཤེས་ གསལ་པོ་འདྲོང་ངེས་ལ། ངེས་ཤེས་དེ་ལས་མ་འོངས་བར་ང་ཚོ་གདོད་ མའི་གཉིད་མོ་ཆེའི་བཟི་བའི་རྗེས་ལུས་ཀྱི་མལ་ལས་ཡར་ལངས་ཏེ་མདུན་ཕྱོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུར་ཇི་ལྟར་བསྐྱོད་དགོས་ཚུལ་གྱི་བསམ་བློ་་ ཞིག་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཞིག་རྙེད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད་དོ།།