cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
འཕགས་པ་ལྷ་
=འཕགས་པ་ལྷ་ Aryadeva= སློབ་དཔོན་ཨྱར་དེ་བ་སྟེ་འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སློབ་མ་མཚན་སྙན་གྲགས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞིག་ཡིན སློབ་དཔོན་འདིས་དབུ་མ་བཞི་པ་སོགས་མཛད་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ  སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ན། ཡུལ་སིངྒ་ལའི་རྒྱལ་པོ་པཉྩ་ཤྲི་ཞེས་བྱ་བའི་པདྨའི་ཚལ་དུ་བརྫུས་ཏེ་འཁྲུངས་པར་གྲགས། མཁན་པོ་ཧེ་མ་དེ་ཝ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མནོས། དེ་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་མཇལ། སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་གསན་ཅིང་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མཁས་པའི་རྩེར་སོན། སློབ་དཔོན་སྐུ་འདའ་ཁར་བསྟན་པའི་བདག་པོར་བསྐོས་ནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དར་བར་མཛད། ལྷ་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བཞེངས། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་གཞི་བཙུགས། བྲམ་ཟེ་ཐུབ་དཀའ་ནག་པོ་རྩོད་པས་ཚར་བཅད་ནས་རྗེས་སུ་བཟུང་། （དེ་ནང་པ་ལ་ཞུགས་ནས་དུས་གཅིག་གི་ནང་པའི་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་ཞེས་པ་དེའོ། །）དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་དགོན་པར་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས། སྐུ་ཚེ་སྨད་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སྐུ་འདས།
བརྩམས་ཆོས
སློབ་དཔོན་དེས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་གཙོ་བོ་ནི།《དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་བ》《ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ》《སྤྱོད་པ་བསྡུས་པའི་སྒྲོན་མ》《རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའི་དཀྱིལ་ཆོག་སྙིང་བོ་མདོར་བསགས》《རྡོ་རྗེ་གདན་བཞིའི་སྒྲུབ་ཐབས》སོགས་བསྟན་འགྱུར་དུ་གསལ།
ན་སའོ། (བ་ཧ་མཱ་སི།)
ན་སའོ་(Nassau)ནི་བ་ཧ་མཱ་སི་ཡི་རྒྱལ་ས་རེད།
བར་བ་ཌོ་སི།
བར་བ་ཌོ་སི་ངམ་བྷར་བྷ་ཌོ་སུ་ Barbadosནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་གླིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་པུ་རུའི་ཀྲི་ཐོན་རེད།
བེ་ལི་ཛི།
བེ་ལི་ཛི་ངམ་བྷ་ལི་ཛེ་-Belize ནི་ཨ་མེ་རི་ཁ་གླིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་རེད། དེའི་རྒྱལ་ས་ནི་པེར་མོ་ཕན་རེད།
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་ནི་བོད་ཡིག་ཐོག་རྩོམ་འབྲི་མཁན་དང་ནང་ཆོས་སྐད་སྒྱུར་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་བ་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཉམས་ཞིབ་པ།   དུད་འགྲོའི་ཚེ་སྲོག་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་པ་དང་དབྱིན་ཇིའི་སྙན་ངག་འབྲི་མཁན་པ་བཅས་ཡིན།
ཁོང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁག་ཅིག་ནི་༼ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།༽་དང་༼རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།༽   །          ༼བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ།༽་ དང་  ༼ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ༽་དང་།   གཞན་ཡང་<<རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་མི་ཚེའི་དྲན་ཐོ>> ་དང་།   དབྱིན་ཇིའི་སྙན་ངག་གཅེས་བཏུས ་ <<My Weeping Poems>> ་ཞེས་པ་སོགས་ཡོད།
ཁོང་རྨ་ལྷོ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་སློབ་མ་ཡིན་དུས་མཚོ་སྔོན་ཁྲིམས་ལུགས་གསར་འགྱུར་དང་གངས་རྒྱན་ན་ཆུང་ཚགས་པར་སྟེང་སྔ་ཕྱིར་རང་གི་བྲིས་རྩོམ་དང་བསྒྱུར་རྩོམ་ཁ་ཤས་བཀོད།   ཁོའི་དབྱིན་ཇིའི་སྙན་ངག་མེལ་པོ་ཤིང་སྡོང་འོག་གི་སྙན་ངག་པ་དང་། བདག་གི་ལས་གྲོགས་དཀར་ཟས་རྣལ་འབྱོར་བ་ཞིག   འགྲུལ་འཁོར་ནང་བྲིས་བའི་སྙན་ངག་ཞིག  ངའི་བྲང་ཁོང་ན་གསོས་བའི་ཅེ་སྤྱང་ དང་ མཚན་གྱི་ཟླ་བ་ལ་ཀློག་མཁན་གྱིས་དགའ་བསུ་ཐོབ།     ཁོང་གི་སྙན་ངག་དགའ་བའི་འགྲུལ་བཞུད་ནི་ས་གནས་གྲོང་ཁྱེར་སྙན་ངག་པའི་མགྲིན་ཚབ་པ་འན་ཅི་ལ་ ཝི་སུ་ཁོས་༢༠༢༠་ལོའི་ཡུལ་བའི་སྙན་ངག་ལེགས་འདེམས་ཉི་ཤུའི་ཁོངས་སུ་བཙུད།
ཁོང་༡༩༩༢་ལོར་རྒྱ་གར་ལ་ཕྱིན་ནས་དང་ཐོག་སྦིར་སུ་ཇ་སློབ་གྲྭར་དབྱིན་ཡིག་སྦྱངས་།  སློབ་གྲྭའི་བོད་ཡིག་རྩོམ་ཡིག་འགྲན་བསྡུར་རྩེ་ཕུད་ཐེངས་ཤས་ཐོབ།   དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་བའི་ཞོར་དུ་༼ལྗང་གཞོན༽་དང་༼གངས་རྒྱུན༽་ ༼ལྡུམ་རྭ༽་སོགས་ཀྱི་སྟེང་རང་མོས་སྙན་ངག་དང་ལྷུག་རྩོམ་དང་སྒྱུར་རྩོམ་སོགས་བཀོད།
༡༩༩༤་ལོར་རྡ་རམས་ས་ལ་གནས་སྤོར་ནས་ཕྱི་དྲིལ་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རང་ཁོངས་ལས་བྱེད་ངོར་ལོ་ཤས་རིང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཟབ་སྦྱོང་མཁས་དབང་གདན་ཞུ་བར་སྐད་སྒྱུར་དང་།  གོང་ས་མཆོག་གིས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས <<  His Holiness The Dalai Lama’s Collected Speeches on The Environment>> ཞེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་དཔེ་ཆ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁོར་ཡུལ་སྡེ་ཚན་གྱིས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།     རྡ་རམས་ས་ལ་ནས་སྤེལ་བའི་གོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་རྗེས་སྐོར་ལ་རྩོམ་ཡིག་འགྲན་བསྡུར་ཨང་གཉིས་བའི་བྱ་དགའ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་སྐུ་དངོས་ནས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐང་ཆེན་དུ་ཕྱི་ནང་སྐྱ་སེར་སྟོང་ཕྲག་འདུ་བའི་མཛད་སྒོ་ཐོག་ཏུ་སྩོལ་གནང་མཛད།  ད་དུང་རྡ་རམས་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭར་ལོ་ཤས་རིང་ནང་ཆོས་ལོ་ཙཱའི་སྐོར་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས།  ཞོར་དུ་དབྱིན་ཡིག་ནང་ཀློག་བདེར་སྦྱར་བའི་མདོ་སྔགས་སྐོར་གྱི་བརྩམས་ཆོས་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་ལྗགས་ཀློག་བྱས།
བྱེས་ཀྱི་དཔལ་ཡུལ་དགོན་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དང་།རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་།  བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་སྲས་མཁས་བཙུན་བཟང་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོན་པ་དང་བལ་ཡུལ་ཞེ་ཆེན་དགོན་སོགས་སུ་ཟུར་ཞུགས་བྱས་ནས་ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱས།
༡༩༩༥་ལོར་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀུན་ཏུ་ནང་ཆོས་སྒོམ་སྒྲུབ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཁྲོད་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་འབར་མའི་སྒོམ་འཁྲིད་སློབ་དཔོན་གྷོ་ཨིན་ཁ་ལགས་ཀྱི་སྒོམ་གྲྭ་རུ་ཉིན་བཅུའི་རིང་གནས་བརྟན་སྡེ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་དང་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་སྒོམ་ཐབས་རྩལ་དུ་བཏོན་པའི་༼ལྷག་མཐོང་སྒོམ་སྒྲུབ༽་ལ་ཞུགས་པ་བོད་པ་ཞིག་སྒོམ་སྒྲུབ་ཁྱད་པར་བ་དེར་ཞུགས་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན།
༢༠༠༢་ལོར་ཉིག་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གཞིས་སྤོ་བྱས་ཏེ་ལོ་བཅུའི་རིང་ས་གནས་སྦི་རོ་ཁི་ལིན་དམངས་ཕན་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་རྩ་ལྷན་ཁང་དུ་དམངས་ཕན་དགེ་རྩ་ལྟ་རྟོག་ལས་བྱེད་དང་དེ་མུར་ཉིག་ཡོ་མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ཨོ་བྷ་མ་འཕྲོད་སྟེན་ལྟ་སྐྱོང་ལས་གཞི་ལྷན་ཁང་དུ་འཕྲོད་བསྟེན་ལྟ་སྐྱོང་ཐོབ་ཐང་ལེན་མཁན་ལ་སློབ་སྟོན་པ་དང་ཞོར་དུ་ཁོང་གི་མི་ཚེ་ནང་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་རྐང་ཐང་ལྗོངས་རྒྱུ་དང་དཔེ་ཀློག་རྩོམ་འབྲི།  དབུགས་འབྱིན་རྔུབ་དང་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་འཇུག་བཞིན་པའོ།
༡༧༧༡ལོ།
༡༧༧༡ལོ་ནི་ཀེ་ལུའོ་ཀེ་ལི་ཡའི་ལོ་ཐོའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན།
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ་ནི་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་སྙན་ངག་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་།folk དམངས་གཞས་དར་སྤེལ་དང་ལག་ལེན་གཏོང་མཁན་གྱི་མིང་གཅིག་ལྕོགས་སུ་བཞེས་ཡོད་པའི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན།
1.མི་ཚེ་ལོ་རྒྱུས།
1997ལོར་ཡུལ་གྲུ་ག་གེ་མོ་ནས་སྐུ་འཁྲུངས།
2013ལོར་སྤོས་ལྡན་ཀྱི་གྲོང་དུ་སླེབས།
དེ་ནས་ད་རག་བར་དུ། གྲགས་འགུལ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་།
2.བརྩམས་ཆོས།
荣誉是活着的捐赠
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན།
དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་དམ་དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན་ནི་བོད་དབུས་ཁུལ་གྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་སྟེ། བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གནས་སྲུང་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་གསོལ་མཆོད་དུས་ཆེན་ཡིན་ཅིང་། ཟླ་བ་དེའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཟུང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྣམ་ཀུན་གྱི་སློང་མོ་བ་འདྲ་མིན་ཁག་ཙམ་མ་ཟད། བྱིས་པ་དང་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་དཀོར་གཉེར་སོགས་ནས་དཔལ་ལྷའི་མདུན་ཆང་ཞེས་དངུལ་སློང་སྲོལ་ཡོད་དོ།།
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
2.བརྩམས་ཆོས།
道貌岸然的女人应该清楚的记得
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན།
༡  ངག་རྒྱུན།
དཔལ་ལྷའི་གསོལ་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་ཐོག་མའི་བྱུང་རིམ་སྐོར་ལ། བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཤོད་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་སྐོར་ཞུས་ན། གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྲུང་མ་ཆེན་མོ་དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོ་ལ་ཕྲུ་གུ་བུ་མོ་གསུམ་བྱུང་བ་ལས། ཆུང་བའི་མིང་ལ་དཔལ་ལྷ་ཤིག་མོ་ཞུ་བ་དང༌། དེ་ནི་དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོས་ཁོང་གི་དབུ་ལ་ཤིག་མང་པ་ཡོད་ཅིང༌། བུ་མོ་ལ་ཐེངས་མང་པོ་བཏུ་རུ་བཅུག་ནའང༌། བུ་མོ་དེས་ཨ་མའི་ཁ་ལ་མ་ཉན་པར་དུས་རྟག་ཏུ་རྩེད་འཇོར་གཡེང་ནས་བསྡད་པ་རེད་ཟེར། དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་བུ་མོ་ཁོང་གི་གཟུགས་པོ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཤིག་གིས་ཁྱབ་པར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ལོག་པོར་བཏབས་པས་ཕྱིས་སུ་དཔལ་ལྷ་ཤིག་མོ་ཞེས་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་ཤིག་གིས་གཡོག་ཡོད་པར་བཤད།
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
2.བརྩམས་ཆོས།
不要与男人一起抽烟
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན།
༡  ངག་རྒྱུན།
བུ་མོ་འབྲིང་བའི་མཚན་ལ་གདོང་བཙན་རྒྱལ་མོ་ཟེར་ཞིང༌། མོས་རྟག་ཏུ་ཨ་མར་ཁ་ལན་སློག་གི་ཡོད་སྟབས། ཨ་མས་མོ་རང་སློང་མོ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མཐར་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྷོ་་ངོས་ཀྱི་རྡོ་སྟེང་དུ་སློང་མོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་དེང་སང་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ནི་ལམ་གྱི་མགྲོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་འབུལ་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད།
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
2.བརྩམས་ཆོས།
沉思中的老汉告诉我
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན།
༡  ངག་རྒྱུན།
བུ་མོ་ཆེ་བའི་མིང་ལ་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོ་ཟེར་བ་དེ་ནི། སྐྱེས་པ་གང་མང་ལ་འགྲོགས་སྟབས། ཨ་མ་དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོས། མོ་རང་ལ་ཚེ་གང་བོར་ཁྱོ་ག་གཅིག་ཀྱང་མི་རེག་པར་ཤོག  གལ་སྲིད་རེག་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང༌། ཁྱོ་ག་དེ་དང་ལོ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ལས་ཐུག་འཕྲད་མི་ཡོང་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབས་པས། ཕྱིས་སུ་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོར་ཁྱོ་ག་གཅིག་རང་བྱུང་བ་དེ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཇོ་བོའི་སྐུ་སྲུང་སྟེ་ཆོས་སྐྱོང་རྫོང་བཙན་རེད།
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
2.བརྩམས་ཆོས།
戈壁上开出的才是花
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན།
༢ རོལ་སྟངས།
ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ། ལྷ་སའི་དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད།། ཞོལ་པའི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད།།ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད། དེའི་དོན་ནི། དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཉིན་དེར། ལྷ་སའི་གཡས་གཡོན་དུ་བཞུགས་མཁན་གྱི་གྲོང་མི་དང་སྤུན་མཆེད་རྣམས། ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཆོད་མཇལ་ཞུ་བ་དང་དཔལ་ལྷ་མོ་མཇལ་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། སྐབས་དེར་ལྷ་ས་བ་ཚོས་ཞོལ་བ་རྣམས་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཞུས་ནས་གསོལ་ཚིགས་འདེགས་སྲོལ་ཡོད། དབུས་ཁུལ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ལྷ་སའི་གཡས་གཡོན་གྱི་བོད་མི་ཚོར་མཚོན་ན། དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་དུས་ཆེན་འདི་ནི་བོད་དབུས་ཁུལ་གྱི་ཆེས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན།
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
3.སྐུའི་མཛད་སྤྱོད།
(1) གསང་དོར་བོར་བའི་གཏམ་རྒྱུད།
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན།
༢ རོལ་སྟངས།
དེ་སྔའི་མཛད་སྒོའི་སྐོར་ནས་ཞུས་པ་ཡིན་ན།  དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ནི་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་དགུ་ཙམ་ནས་དུས་ཆེན་འདིའི་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། དུས་ཆེན་འདིའི་དངོས་གཞི་ནི་ལོ་རེའི་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉིན་ཡིན་ཞིང༌། ཉིན་དེར། ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གནས་སྲུང་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོར་ལྷ་གསོལ་ཞུ་བའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད།
བོད་ཟླ་བཅུ་བའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཟུང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྣམ་ཀུན་གྱི་སློང་མོ་བ་འདྲ་མིན་ཁག་ཙམ་མ་ཟད། བྱིས་པ་དང་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་དཀོན་གཉེར་སོགས་ནས་དཔལ་ལྷའི་མདུན་ཆང་ཞེས་དངུལ་སློང་སྲོལ་ཡོད། ཚེས་བརྒྱད་དགུ་ཙམ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་ལ་རྨེ་རུ་དགོན་པའི་ཚོགས་ཡོངས་ནས་གཏོར་སྒྲུབ་ཚུགས། དེ་སྔོན་གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གི་གཏེར་བཞེས་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོའི་ཞལ་འབག་གསོལ་བའི་སྐུ་གསོབ་དེ་ན་བཟའ་དང་རྒྱན་ཆ་གཟབ་པར་སྒྲོན་ཐོག་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་ཁར་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་གི་སྒོ་འགྲམ་གྱི་ཀ་ཕིབས་འོག་ཏུ་གདན་དྲངས། ཞལ་ལྷོ་རུ་གཟིགས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་མདུན་དུ་མཆོད་སྤྲིན་བཤམས། ལྷ་ས་བ་ཚོས་བསང་གསོལ་གསེར་སྐྱེམས་འབུལ་བ་སོགས་བྱེད།
ཀརྨ་ལྷུན་འགྲུབ
3.སྐུའི་མཛད་སྤྱོད།
ཉིན་ཞིག ཁོང་རང་ཁྲུས་སུ་སོང་བ་ལ། བཀྲུས་ཚར་རྗེས། གོམ་པ་དག་གོམས་གྲབས་བྱས་སྐབས། གསང་དོར་ཇི་ལྟར་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་།དེ་ནས་ཁོང་གིས་བསམས་པར་བརྐུས་སོང་བ་མིན་ནམ་ཞེས་རང་སེམས་ནས་དོགས་འདྲི་བྱས།མཇུག་མཐར་ཁོང་རང་ཐབས་ཟད་དེ་དམར་རྗེན་རྗེན་དུ་སྡོད་ཁང་ནང་ལ་ལོག་པ་རེད། དེ་ལ་ཕྱི་ཐོག་པ་དག་གིས་སྨྲས་བ།
རིན་ཆེན་ལུས་པོའི་སྟེང་ལ།།
ང་ཡིས་གསང་དོར་འཇམ་པོ།།
ཨ་ཅག་སུ་ཡིས་བརྐུས་སོང་།།
དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན།
༣ དུས་ཚོད།
བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་ཏེ་དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན་དངོས་གཞིའི་མཛད་སྒོར་མཚོན་ན། ཉིན་དེའི་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ནས་ལྷ་ས་བའི་ཁྱིམ་འཛིན་མ་རྣམས་རྒྱན་གོས་གང་གཟབ་གྱོན་ཏེ་དཔལ་ལྷ་གསོལ་མཆོད་བྱེད། ཉི་དྲོད་ཙམ་དུ་དཔལ་ལྷ་སྦལ་གདོང་གི་སྐུ་གསོབ་དེ་ཇོ་ཁང་འོག་ཤོད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ལྷོ་མ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་རྒྱུད་འཁྱམས་རའི་མཐིལ་དུ་གདན་དྲངས། ཕྱག་གཡས་པའི་ཕྱག་མཚན་བེ་ཅོན་བླངས་ནས་རལ་གྲི་མེ་རིས་ཅན་ཞིག་ཕུལ། བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ནས་སྙན་དར་སྒྲོན། རྨེ་རུ་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་ཚོས་ན་བཟའ་གཟབ་བཞེས་ཐོག་འཕྱར་དར་དང༌། སྤོས་སྣེ་བའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག་རྔ་རོལ་བ་ཚོས་རྩེ་ཞྭ་དང༌། སྒྲོ་ལུ་སྒྲོག་གདན་སྒར་བའི་ཟླ་གམ་བསྣབས། སྤོས་ཕོར་བ་ཚོས་རྩེ་ཞྭ་དང༌། གོས་ཆེན་གྱི་ཕྲག་ཁེབས་གྱོན། དངུལ་གྱི་སྤོས་ཕོར་ཐོགས་པ་སོགས་བྱས་ནས་གྲལ་བསྟར་སྒྲིག་པའི་རྗེས་སུ་དཔལ་ལྷའི་སྐུ་གསོབ་དེའི་ནང་སྐུ་བསྟེན་པ་ཞེས་རྨེ་རུའི་གྲྭ་པ་སྡོམ་ལྡན་བསྙེན་པ་སོང་བ་གཅིག་འཛུལ་ཏེ་གཡས་གཡོན་ནས་སྐུ་མདུན་པ་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ཚོས་སྐྱོར་ཏེ་ཇོ་ཁང་ནང་མའི་ལྷོ་ངོས་ནས་སེང་ལྡེང་སྒོ་མོ་དང་འཁྱམས་ར་བརྒྱུད་དེ་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་དུ་ཕེབས་སྐབས་མི་མང་ཕོ་མོ་དང་བལ་འབྲུག་སོགས་ཚང་མས་སྙན་དར་ཕུལ། ལྷ་མོའི་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་རྨ་བྱའི་གདུགས་འཁྱེར་མཁན་གྲྭ་པ་ཕྲག་ཁེབས་གྱོན་པ་ཞིག་དང༌། ལྷ་མོའི་རྒྱབ་མདུན་གཉིས་སུ་གྲྭ་ཆུང་འཆམ་གོས་གྱོན་ཞིང་ཆུ་སྲིན་དང་སེང་གེའི་གདོང་འབག་གྱོན་པ་གཉིས། ཞྭ་ནག་གི་ཆས་གོས་གྱོན་པའི་གྲྭ་པ་རྔ་འཁྱེར་བ་བཞི་དང༌། རོལ་མོ་བ་གཅིག་སྐུ་འབུམ་ཐང་གི་ཁྲལ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རྒས་པོ་རྒྱལ་ཞེས་རས་དཀར་པོའི་ཕྱུ་པ་དང༌། ལྷམ་རྡོག་གཅིག་མ་གྱོན་པ། སྒལ་པར་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་དར་འཕྱང༌། ལག་གཡས་པར་རྒྱུག་རིལ་ཁྲ་བོ་གཅིག་དང༌། གཡོན་དུ་ཕུབ་འཁྱེར། སྐྱེས་པ་རྒས་པོ་རྒྱ་བོ་འཛུམ་བསྙེར་དགོད་པ་རལ་པ་དཀར་པོ་ཐོར་ཅོག་ཅན་གྱི་གདོང་འབག་ཅིག་གྱོན་པའི་འཁོར་དུ་ཐོད་ཁོག་དཀར་རིལ་གཉིས་དང༌། ཨ་ཙ་ར་གཉིས་སོགས། དཔལ་གསོལ་མ་བཅས་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཐོན་ཏེ་ཐོག་མར་ཀླུ་སྦུག(དེང་སང་མང་ཚོགས་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་ཡོད་ས)ཏུ་གཏོར་ཟོར་འཕང༌། དེ་ནས་ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང་གི་ཐང་སྡེར(དེང་སང་ཁྲོམ་གཟིགས་ཁང་གི་ཚོང་ར)བར་སྐོར་ཤར་གྱི་ལམ་དཀྱིལ་སྒེར་བཤད་སྒྲའི་ཁང་པའི་ལྷོ་ངོས་བཅས་སུ་གཏོར་ཟོར་རེ་འཕེན། དེ་ཉིན་ཀརྨ་ཤག་གི་ཆོས་རྗེར་ཆོས་སྐྱོང་བྱ་ཁྲི་བ་ཁོག་ཞུགས་ཀྱིས་ལྷ་མོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དགའ་ལྡན་དར་སྨྱོན་གྱི་འགྲམ་ནས་ལྷ་མོར་གུས་བཏུད་དང་བཅས་ཕྱིར་ལོག་ལྷ་མོ་ཕེབས་སའི་ལམ་འཁེལ་དུ་ཡོད་པའི་སྐུ་དྲག་ཚོ་དང༌། མི་དྲག་ཁག་ཚོས་གསེར་སྐྱེམས་དང་སྙན་དར་སྒྲོན་འབུལ། ལམ་ཁའི་གཡས་གཡོན་ནས་མང་ཚོགས་ཚོས་མཇལ་ཁ་ཞུ་བ་དང༌། སྙན་དར་ཕུལ། ཕྱིར་འཁོར་མཚམས་འཁྱམས་རའི་ཀ་རིང་ལྷོ་ངོས་སུ་ལྷ་མོའི་གོས་ཐང་ཆེན་པོ་ཞིག་བཀྲམས་པའི་མདུན་མཆོད་པ་སྒྲིག་ཅིང་། ལྷ་མོའི་སྐུ་གསོབ་ཞལ་ཇོ་ཁང་དུ་ཕྱོགས་ནས་བཞུགས། དེ་གར་མངའ་གསོལ་གྱི་ཞལ་འདོན་གྲུབ་བསྟུན་སྐུ་གསོབ་ལྷ་ཁང་དུ་གདན་ཞུ་བྱེད། ལྷ་ས་བའི་བུ་མོ་སྤ་ཕྲུག་ཐོག་མར་གཡོག་མཁན་ཕལ་ཆེ་བས་དེ་ཉིན་ནས་དགུན་ཆས་པགས་ཚག་གྱོན། དེ་ནུབ་དགོང་ཟས་སུ་ཤ་འབྲས་བཟའ་བ་དང༌། པོ་ཏ་ལའི་ཞོལ་དུ་ཡོད་པའི་དགའ་ཉེ་ཚོར་ཡང་ཤ་འབྲས་སྐྱེལ་སྲོལ་ཡོད།
༤ དཔྱད་གཞི་ཡིག་ཆ
ཡོངས་འཛིན་དྲ་བ་ལས་བཤུས།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། བེ་རི་འཇིགས་མེད།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།
བེ་རི་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ།
སྣང་མཐའི་ཟློས་གར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ནི། སྟོན་པའི་སྤྱན་སྔར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར། རིགས་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ། འཕགས་ཡུལ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད། དབུ་མའི་སྲོལ་འཛིན་རིག་པའི་ཁུ་བྱུག དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ། མཁས་གྲུབ་ལྷ་དབང་བློ། རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་སྨྲ་བའི་སེང་གེ་ཀརྨ་དེ་བ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས། སློབ་དཔོན་ཨ་བྷ་ཡ། དྲིལ་བུ་བ། ལོ་ཆེན་བཻ་རོ་ཙ་ན། སྣ་ནམ་ཡེ་ཤེས། འགོས་ཁུག་པ་ལྷས་བཙས། བསོད་ནམས་བླ་མ། གཡུང་སྟོན་རྡོ་རྗེ་འབང་བ། གནས་ལྔ་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་ས་སྐྱ་པབརྤ༣་ཏ། ལ་སོགས་པའི་འཕགས་བོད་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་དུ་མའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རེ་རེ་བཞིན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་ཤིང༌། འདིར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གང་ནས་བརྩི་བའི་ཐོག་མ་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནས་འཇོག་པའི་སྲོལ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་གྱི་སྐུ་རབས་ཕྲེང་བའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་མདོ་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ།
དེ་ཡང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མདོར་བསྡུས་པ་གོང་དུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རབས་རིམ་བྱུང་གི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ལགས་སོ། །
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བསོད་ནམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བསོད་ནམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ནི། གཙང་གཞིས་རྩེ་རྒྱ་མདའ་དབེན་ས་ཁུལ་དུ་བླ་མ་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་གི་ཚ་བོར་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ལུག་༡༤༣༩ལོའི་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་མདོག་དང་ལུས་སྟོབས་ཞན་པས་བེའུ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་བཏགས། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་བ་སོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མདུན་དུ་ཁྱེར་བས། བ་སོ་རྗེས་བེའུ་རྒན་ན་གླང་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ལ་བསོད་ནམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཞེས་ཐོགས་གསུང་ཏེ་མཚན་སྤོས། སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་སྦས་པ་སོགས་མཁས་གྲུབ་དུ་མའི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་བླངས་ཏེ་ཚད་མ་རིགས་གཏེར་དང་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ།། མངོན་པ་མཛོད། དབུ་མ་རིགས་པའི་ཚོགས་དྲུག འདུལ་བ་མདོ་རྩ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པས་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་གང་སར་འཕུར། གསང་ཕུ་སོགས་སུ་གཞུང་ཆེན་པོད་ལྔའི་གྲྭ་སྐོར་མཛད་པས་མཁས་པ་ཀུན་གྱི་ཐུགས་ཡིད་འཕྲོགས། རྟེན་གྱི་ཁྲོད་ནས་ལི་ཡི་ཐུབ་པའི་སྐུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར། དབེན་རྩ་ཕུར་ཆོས་འཁོར་དབུས་སྡིངས་ཞེས་པའི་མོ་དགོན་གསར་དུ་བཏབ། དེ་རྗེས་དབེན་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་ཏེ་དགོན་དེའི་ཁྲི་བའི་ཐུགས་འགན་བཞེས། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པའི་རྒྱུད་རིམ་དུ་དབེན་ས་སྙན་བརྒྱུད་ཅེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྲོལ་གསར་དུ་བཏོད་དེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་ལྟ་བུར་གྱུར། སློབ་མའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ལ་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས། འདབ་ཆགས་དང་གླེང་མོལ་མཛད་ཚུལ་སོགས་སྙན་འཇེབས་ལྡན་པའི་ཉམས་མགུར་གྱི་གསུང་རྩོམ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་མཛད་དེ། མཐར་དགུང་གྲངས་རེ་དྲུག་པ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་བྱི་༡༥༠༤ལོའི་བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་ཉེས་ལྔ་ཉིན་དབེན་དགོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་དབེན་ས་བ་རྒྱལ་བ་བློ་བཟང་དོན་འགྲུབ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནི། གཙང་རོང་མཚམས་ལྷན་དྲུག་ཏུ། ཡབ་དཔོན་ཚང་ཀུན་དགའ་འོད་ཟེར་རམ་ཚེ་རིང་དཔལ་འབྱོར་དང༌། ཡུམ་མཚོ་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ལྕགས་རྟ་ལོར་༡༥༧༠སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་ལྔ་ནས་ཡི་གེ་འབྲེི་ཀློག་དང་ཆོས་སྤྱོད་འཛིན་སྐྱོར་གནང༌། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་པར་སྐུ་གོང་མའི་གདན་ས་དབེན་དགོན་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་དེ་གཞུང་ཆེན་པོད་ལྔར་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་མཛད་པའི་དབུ་ཚུགས། མཁས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པར་བཞེས་པའི་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གསོལ། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་པར་བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་ཆོས་གྲྭར་ཕེབས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་ཁག་གི་སློབ་གཉེར་འཕྲོ་མཐུད་ཀྱིས་གོ་རིག་ཟུང་དུ་འབྲཻལ་བའི་མཁས་པའི་སྙན་པ་འབྲེ། ཉེར་གཉིས་པར་བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་མཁན་པོ་པཎ་ཆེན་དམ་ཆོས་ཡར་འཕེལ་གྱི་མདུན་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་པར་གངས་ཅན་ཆོས་འཕེལ་གླིང་གི་ཆོས་གྲྭའི་ཁྲིར་འཁོད། དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་པར་དཔལ་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་ཁྲིར་འཁོད་དེ་གཙང་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ཚོགས་སྲོལ་གསར་དུ་བཏོད། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་མཛད། བཤད་སྒྲུབ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱིས་གཙང་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད། དགུང་ལོ་སོ་བཞི་པར་དབུས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གནང༌། གདན་ས་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར། དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང༌། དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་གསོལ། དགུང་ལོ་ཞེ་བརྒྱད་པར་སེར་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་གྲལ་དབུ་ཡུན་རིང་མཛད། དབུས་གཙང་ཁུལ་གྱི་ས་རྙིང་བཀའ་དགེ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་རྒྱུན་འཛིན་པའི་དགོན་སྡེ་ཀུན་ལ་རྟེན་གསུམ་གསར་བཞེངས་དང༌། འགྱེད་དང་གཏོང་རྩ་བློ་ཡུལ་ལས་འགོངས་པར་གནང༌། གདན་ས་གསུམ་ལ་གསེར་འགྱེད་གནང་བ་དང་ཇོ་ཤཀ་རྣམ་གཉིས་སོགས་དབུས་གཙང་གི་རྟེན་གཙོ་ཁག་རྣམས་ལ་ཞལ་གསེར་དང་མཆོད་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན། གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་སྒོས་སུ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་རྒྱུན་ལས་བྱུང་བའི་དབང་ལུང་མན་ངག་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་གནང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་རིས་མེད་གྲུབ་མཐའ་སྐྱོང་བའི་བསྟན་འཛིན་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དགེ་ལྡན་པའི་རིང་ལུགས་འཆང་བའི་བསྟན་འཛིན་ཆེ་ཕྲ་ཕལ་བོ་ཆེ་དམ་པ་འདིའི་སློབ་མ་མ་གྱུར་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་ཞིང༌། བཤད་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཕྱོགས་མཐར་སྒྲེངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད། དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད་པར་ཆེན་པོ་ཧོར་གྱིས་དབུས་སུ་དམག་བྱེད་པའི་སྐབས་རྒྱུ་འགྲོ་ཕངས་མེད་བཏང་ནས་བར་འདུམ་བྱས། དགུང་ལོ་དོན་གཉིས་པར་སོག་རིགས་གོ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་གཙང་སྲིད་གཏོར་ནས་བོད་ཤིང་སྒོ་ཅན་ཡོངས་རྫོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པར་ཕུལ་བ་ནས་རྒྱལ་པཎ་རྣམ་གཉིས་ལ་གངས་ཅན་མགོན་པོ་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཞེས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བྱུང༌། དགུང་ལོ་དོན་ལྔ་པར་གོང་མའི་གདན་ས་དབེན་དགོན་གཙུག་ལག་ཁང་ཀ་ཆེན་ཉེར་ལྔ་ཡོད་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་མཛད། ལམ་རིམ་དམར་ཁྲིད་དང་སྔགས་བསྐྱེད་རྫོགས། བསྟོད་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་གསུང་འབུམ་པོད་ཆེན་ལྔ་བརྩམས། བཤད་སྒྲུབ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་དགེ་ལྡན་རིང་ལུགས་པའི་སྲོལ་བཟང་ལ། ཇི་སྐད་དུ། སྤྱིར་ཐུབ་བསྟན་ཡུན་རིང་གནས་པ་དང༌།། སྒོས་ཞྭ་སེར་ཅོད་པན་འཆང་བ་ཡི། །དཔལ་མཉམ་མེད་རི་བོ་དགའ་ལྡན་པ། །ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཞེས་གང་གིས་ཐུགས་སྨོན་གནང་ས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མཛད་དེ། མཐར་དགུང་གྲངས་གོ་གསུམ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་སྟག་༡༦༦༢ལོར་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནི། གཙང་ཐོབ་རྒྱལ་དུ་ཡབ་ཞབས་དྲུང་བསོད་ནམས་དབང་གྲགས་དང༌། ཡུམ་ཚེ་བརྟན་བུ་འཁྲིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཡོས་༡༦༦༣ལོའི་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དུ་མ་དང་བཅས་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་ནས། དགུང་ལོ་དྲུག་པར་དཔལ་གྱི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཀྲིས་ལྷུན་པོར་གདན་དྲངས་ནས་ཡི་གེ་འབྲེི་ཀློག་དང་ཆོས་སྤྱོད་སྐྱོར་སྦྱོང་གནང་པས་ཚེགས་མེད་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བརྒྱད་པར་དབུས་སུ་ཕེབས་ནས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་དྲུང་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་པའི་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་གསོལ། དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་ནས་བཟུང་ཟུར་བཞིའི་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་ནས་གཞུང་ཆེན་པོད་ལྔར་གསན་སྦྱོང་མཛད་པའི་དབུ་ཚུགས། དགུང་ལོ་ཉེར་གཉིས་པར་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། རྗེ་དྲུང་བློ་བཟང་ནོར་བུའི་དྲུང་ནས་སྒྲ་སྙན་མངོན་སྡེབ་སོགས་ཐ་སྙད་རིག་གནས་སྐོར་ལ་གསན་བསམ་མཛད་དེ་བྱ་དཀའི་སྙན་ཚིག་དང་ལེའུ་བར་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཀྱང་མཛད། དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་པར་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་ཡང་སྲིད་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལོན་པ་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་གནང་སྟེ་མཚན་ལ་བློ་བཟང་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་གསོལ། རྒྱ་ནག་མན་ཆིང་གོང་མ་ཁང་ཤིང།བོད་རྒྱ་ཧོར་གསུམ་གྱི་ཡི་གེ་ཡོད་པའི་གསེར་ཐམ་ཕུལ་ཏེ་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲཻལ་བའི་རྒྱུན་སྐྱོང༌། དགུང་ལོ་ང་ལྔ་པར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་ཡང་སྲིད་ལ་རབ་བྱུང་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་གནང་བའི་མཚན་ལ་སྐུ་ཞང་ཨ་དགེ་བཀྲིས་ཀྱིས་གནང་བའི་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གོང་དུ་བློ་བཟང་ཞེས་བསྣན་ཏེ་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་གསོལ། དགུང་ལོ་རེ་ལྔ་པར་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གནང༌། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་མཚན་དང༌། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་སོགས་སངས་རྒྱས་དངོས་དང་མཉམ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མ་ལས་སྔ་ཕྱིར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དབང་ལུང་མན་ངག་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསན་ཏེ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་སྤྱི་སྒེར་ལ་སྨན་པའི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་སྐྱོང༌། མདོ་སྔགས་དང་བསྟོད་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལྗགས་རྩོམ་ཡང་པོད་བཞི་མཛད་དེ། མཐར་དགུང་གྲངས་དོན་ལྔ་པ་མེ་སྦྲུལ་༡༧༣༧ལོར་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས།།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྟན་པའི་ཉི་མ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ནི། གཙང་ཉང་སྨད་པ་སྣམ་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་ཡབ་དཔལ་ལྡན་དོན་གྲུབ་དང༌། ཡུམ་འཆི་མེད་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་སྟག་༡༧༨༢ལོའི་བོད་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པས་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང་སྟེ། དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་ཐོག་དཔལ་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས། སྐུ་ན་ཕྲ་དུས་ནས་ཡི་གེ་འབྲེི་ཀློག་དང་ཆོས་སྤྱོད་ཆོ་ག་སོགས་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན། གཞུང་ཆེན་པོ་ལྔར་གསན་བསམ་མཛད་ཞོར་དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་པར་རྒྱལ་མཆོག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། །དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་པར། རྒྱལ་མཆོག་བརྒྱད་པར་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང་ཞིང༌། སོ་གཉིས་པར་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པར་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་གནང་བའི་མཚན་ལ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་གསོལ། དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི་པར་རྒྱལ་མཆོག་དགུ་པ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བརལ་ངོས་འཛིན་མཛད། དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་པའི་མཚན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་གསོལ། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་པར་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པར་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་གནང༌། དགུང་ལོ་རེ་གསུམ་པར་ཟླ་བ་དགུ་ཙམ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང༌། གདན་ས་གསུམ་དང་རྒྱུད་གྲྭ་གཉིས། བླ་བྲང་བཀྲིས་ལྷུན་པོ་སོགས་དབུས་གཙང་གི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོའི་གྲྭ་རྒྱུན་སྤྱི་དང༌། རྒྱ་སོག་གི་ཡུལ་གྲུ་ཚུན་ཆད་དུའང་དངོས་སློབ་དང་ཡང་སློབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཅིང་མཛད་པ་དང་འཕྲིན་ལས་བཟང་པོས་ཐུབ་བསྟན་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད། མདོ་སྔགས་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་དང༌། ཐ་སྙད་རིག་གནས། བསྟོད་ཚོགས་སོགས་གསུང་རྩོམ་པོད་དགུ་མཛད། དབུས་གཙང་ཁམས་ཀྱི་རིས་མེད་ཆོས་སྡེ་ཀུན་དང་ལྷག་པར་ཇོ་ཤཀ་རྣམ་གཉིས་སུ་མཆོད་འབུལ་དང་གཏོང་རྩ་རྒྱ་ཆེར་གནང་ཏེ། མཐར་དགུང་ལོ་དོན་གཉིས་པ་ཆུ་གླང་༡༨༥༣ལོའི་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་ནི། གཙང་ཐོབ་རྒྱལ་དུ་ཡབ་བོན་རིགས་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། ཡུམ་བཀྲིས་ལྷ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཤིང་ཡོས་༡༨༥༥ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་ཐོག་ནས་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲིས་ལྷུན་པོར་གདན་འདྲེན་ཞུས། དགུང་ལོ་དྲུག་ལ་དགོན་པའི་གསེར་ཁྲིར་ཕེབས་ནས། སྲིད་སྐྱོང་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ནས་ཉེར་གཅིག་བར་གཞུང་ཆེན་པོད་ལྔར་གསན་བསམ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མཛད། །དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་བའི་འདུལ་འཛིན་ཆེན་པོ་མེ་ཏྲི་རྡ་རྨ་བ་རྡ་དཔལ་བཟང་པོའི་དྲུང་ནས་པཎ་ཆེན་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་བསྙེན་རྫོགས་སྡོམ་པ་བཞེས། སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་རྒྱ་ཆེར་གསན། དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་པར་ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་བླ་ཆེན་སྡོམ་རྒྱུན་གྱི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་ཉེར་བཞི་པར་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པས་དབུས་སུ་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ནས་གོང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་བརལ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཞེས་གསོལ། ཐུགས་རབ་གཞན་དྲིང་མེད་པས་ཉིན་རེར་གསུང་རབ་ཐུགས་འཛིན་ཁབ་གང་རེ་བཟུང་ཐུབ་པ་དང་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། ཐ་སྙད་རིག་པའི་གནས་ལའང་མཁྱེན་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པས་སྙན་ངག་གི་དཔེར་བརྗོད་ཚངས་སྲས་དགྱེས་པའི་རོལ་མོ་སོགས་ཀྱང་ལྗགས་རྩོམ་མཛད། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤྱོད་ཆོ་ག་དང༌། བསྟོད་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་རྩོམ་པོད་གསུམ་མཛད་དེ། མཐར་བསྟན་འགྲོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་དམན་པས་ཕྱི་ཚུལ་ལ་ཡུམ་དང་ཡོངས་འཛིན་གཉིས་ཐུགས་མ་མཐུན་པར་གླེང་སློང་དང་གྱོད་གཞི་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་དགོངས་པ་སྙོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགུང་གྲངས་ཉེར་བརྒྱད་པ་ཆུ་རྟ་༡༨༨༢ལོའི་བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་དྲུག་ཉིན་སྐུ་གཤེགས། །
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་ནི། དྭགས་པོ་ཀ་ཤར་ཡུལ་དུ་ཡབ་རྟ་མགྲིན་དང༌། ཡུམ་དམ་ཆོས་མཚོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཆུ་ལུག་༡༨༨༣ལོའི་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་དྲུག་ནས་དཔལ་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡོངས་འཛིན་དཔོན་བྲང་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་བསྟེན་ནས་གཞུང་ཆེན་པོད་ལྔར་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་པར་རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མནོས་པའི་མཚན་ལ་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་གསོལ། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲིས་ལྷུན་པོ་སོགས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་རྒྱ་ཆེར་སྩལ། དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་པར་བསྟན་པའི་གད་ཆག་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་ནང་འཁོར་མི་སྲུན་པ་དུ་མས་ཕུང་བཀྲུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་སྨད་ཨ་མདོའི་ཁུལ་དུ་ཉེན་ཡོལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྐྱེ་བོ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོར་ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་རྒྱ་ཆེར་བསྩལ། རྒྱ་ནག་གོ་མིན་ཏང་སྲིད་གཞུང་གི་གབྱེན་སྦྱོར་དཀྲུགས་ཤིང་རབ་དང་རིམ་པའི་འོག་ནས་སྐུ་ངལ་ཅི་ཆེར་ཐོག་དགུང་གྲངས་ང་ལྔ་པ་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་གླང་༡༩༣༧ལོར་སྒ་སྐྱེ་རྒུ་མདོར་སྐུ་གཤེགས་པ་དང༌། ཏྲེ་ཧོར་ཁང་སར་སྐྱབས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཁང་སར་དཔོན། དཀར་མཛེས་དགོན་བཅས་ཀྱིས་པཎ་ཆེན་ནང་མ་སྒང་བཅས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་གདན་འདྲེན་བྱས། དམག་ཆེན་གཉིས་པ་མཇུག་སྒྲིལ་མིན་གྱི་མཚམས་སུ་གོ་མིན་ཏང་གིས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པར། པཎ་ཆེན་ནང་མ་སྒང་དང་དཀར་མཛེས་ཡུལ་དགོན་བཅས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཏེ་འཛིང་པས་རེ་ཞིག་རྒྱ་ལ་ཕམ་ཉེས་ཅི་ཆེར་བཏང་ཡང༌། རྒྱལ་ཁའི་མཐའ་འབྲས་དེ་མང་ཉུུང་གིས་རྐྱེན་པས་གོ་མིན་ཏང་གི་ཐོབ་སྟེ་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དང་པཎ་ཆེན་ནང་མ་སྒང་གི་གནས་བབ་ལ་ཕམ་ཉེས་ཚབས་ཆེ་ཐེབས་ཏེ་ཡུལ་གྱར་དུ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་འགངས་ཆེ་ལ། གསུང་འབུམ་པོ་ཏི་བཞི་ཙམ་བཞུགས། མཐར་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་གཙང་དུ་གདན་དྲངས་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་ཐོག་གདུང་རྟེན་དངུལ་གྱི་མཆོད་སྡོང་དཔེ་མེད་གསར་བཞེངས་ཞུས་ཀྱང་དམར་པོའི་རིག་གསར་གྱི་རླུང་འཚུབ་ཁྲོད་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱི་གདུང་རྟེན་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་གཏོར་བཏང་བའི་ཚབ་ཏུ་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། པཎ་ཆེན་ལྔ་པ་ནས་དགུ་པའི་བར་གྱི་གདུང་རྟེན་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ཏེ། མཆོད་རྟེན་དཔེ་མེད་གསར་བཞེངས་མཛད་པ་ལུས་ཅན་འགྲོ་བའི་གདུང་སེལ་དཔལ་དུ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་འབྲེ་བཞིན་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲིས་ལྷུན་པོར་བཞུགས་བཞིན་པ་འདི་བཞིན་ལགས་སོ། །
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་ནི། བོད་ཆེན་པོའི་མདོ་ཁམས་སྟོད་ཀྱི་ཆར་ནག་ཆུ་ལྷ་རི་རྫོང་དུ། ཡབ་དཀོན་མཆོག་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ཡུམ་བདེ་ཆེན་ཆོས་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༩ཟླ་༤ཚེས་༢༥ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། སྨྲ་བརྗོད་ཐུབ་ཙམ་ནས། ངའི་དགོན་པ་བཀྲིས་ལྷུན་པོ་ཡིན། ང་པཎ་ཆེན་ཡིན་ང་ཁྲི་མཐོན་པོའི་སྟེང་དུ་སྡོད་ཡོད་གསུང་པས་མཚོན། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་ལུང་སྟོན་གསལ་པོར་གནང༌། བྱིས་པ་ཕལ་བ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་མཛད་སྤྱོད་ཡ་མཚན་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་ཡུལ་མི་ཚོས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་གི་སྐྱེ་སྤྲུལ་དུ་ངེས་པར་རྙེད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དད་གུས་བྱེད་ཡུལ་དུ་གྱུར། བཞུགས་སྒར་རྡ་རམ་ས་ལ་ནས་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གངས་ཅན་མགོན་པོ་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་སྤྲུལ་ཕན་ཚུན་ངོས་འཛིན་གནང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྨང་གཞིར་བཅོལ་ཏེ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་དང་ཧི་མ་ལ་ཡི་རི་རྒྱུད། ལྷག་དོན་དགེ་ལྡན་པ་དང་སྒོས་སུ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་འཁོད་ཀྱི་གདན་ས་བཀྲིས་ལྷུན་པོའི་གྲྭ་རིགས་འབྲཻལ་ཡོད་ལྟོས་བཅས་ཁག ཡང་དགོས་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཚོལ་ཞིབ་ལས་བྱེད་བྱ་བརལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་དངོས་ཤུགས་བརྒྱུད་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། མོ་ལུང་ཟན་བརྟག་དང་ལྷག་དོན་ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་སྤྱན་གྱིས་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བརལ་ངེས་རྙེད་བྱུང་བ་བཞིན་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས། མཚན་ལ་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་ཕུན་ཚོགས་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་འབྲཻལ། ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་བཞེད་དོན་ལྷུན་འགྲུབ་མ་ཡང་ལྗགས་རྩོམ་གནང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྒོ་འདིའི་ཐད་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ལས། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་མིན་སྟབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཡང་སྲིད་ཁྲི་འདོན་གྱིས་མཚོན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་མཐུན་འགྱུར་རོགས་རམ་ཚུལ་བཞིན་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་པའི་ཕྱག་བརིས་གནང་བར། རྒྱ་གཞུང་གིས་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ཡིག་ཕྱག་བརིས་ལ་ཉན་འཇོག་ལྟར་ཞོག དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་མང་ཚོགས་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁ་བརལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཚུལ་དང་པཎ་ཆེན་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཕྱོགས་ཀྲུང་དབྱངས་སྲིད་གཞུང་མ་གཏོགས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབང་ཚད་མེད་སྟངས་སོགས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བྱ་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་སྤེལ་ཏེ། པཎ་ཆེན་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་ཡབ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཙན་འཁྲིད་བྱས་པ་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་ལ་གསང་ཉར་གྱིས་ད་ཆར་ག་ཡོད་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གི་གསར་འགོད་པ་དུ་མས་པཎ་ཆེན་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་ནང་གི་བཙོན་པ་ལོ་ན་ཆུང་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་གནང༌། བྱ་བརལ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་བཀལ་ནས་བཙོན་འཇུག་བྱས། ནག་ཆུའི་ཁུལ་གྱི་ཕྲུ་གུ་རྒྱལ་མཚན་ནོར་བུ་ཟེར་བ་ཞིག་པཎ་ཆེན་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་ཁྲི་འདོན་བྱས་པ་སོགས། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གངས་ཅན་མགོན་པོ་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་ཕན་ཚུན་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་གནང་སྲོལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྡོག་རོལ་དུ་བཏང་བ་དང༌། ཆོས་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གིས་ཆོས་པའི་མི་སྣ་སྐྱེ་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་སོགས་ཁྲིམས་མེད་ལུགས་མེད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སྐྱུགས་བརོ་བ་དུ་མ་སྤེལ་ཏེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ཉམས་ཞིབ་པ་ཀུན་གྱིས་དབུགས་རིང་འབྱིན་པ་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡི་རི་རྒྱུད་དང་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་སྙིང་ལ་དྲག་ཐབས་མེད་པའི་རྨ་ཁ་བཟོས་པ་སོགས་ཉེ་དུས་ཀྱི་ཡ་ང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རླུང་འཚུབ་ཁྲོད་ཆུང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་གང་དུ་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་བཞུགས་པའི་ཚུལ་ཕྱོགས་ཙམ་གོ་ཐོས་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུའང་ཕོངས།།
འོག་མིན་བདེ་ལྡན་ཞིང་གི་དགའ་ཚལ་ནས། །
ཐུགས་རྗེ་སྤྱན་གྱི་བུང་བའི་ལྡིང་སྐོར་གྱིས། །
གངས་རིའི་འདབ་མ་གྲོལ་བའི་བསིལ་ལྡན་ལྗོངས། །
འཕུར་ལྡིང་རྩེན་པའི་སྐྱེས་རབས་ཚར་དུ་དངར། །
གང་གི་མཚན་དཔེའི་འཁྲི་ཤིང་གསར་པའི་འཛུམ། །
བཞད་པའི་མོད་ལ་གདུག་ཅན་ཀླ་ཀློ་ཡིས། །
བཙན་པོའི་མེ་ཡི་དྲ་རྒྱར་བཙུད་པ་འདི། །
རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་
=ཞི་བ་ལྷ་ Shantideva== སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའམ་བརྒྱད་པ་ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་འཁོར་མོ་བཟང་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ། ཡབ་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། མཚན་ཞི་བའི་གོ་ཆ་ཞེས་བཏགས། རེ་ཞིག་ཡབ་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་ནས་རྒྱལ་ས་བཞེས་དགོས་པའི་སྐབས་ལ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་བཞུགས་ཤིང་མཁན་པོ་རྒྱལ་བོའི་ལྷ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་ཞི་བ་ལྷ་ཞེས་གསོལ།
1. 《གངས་ལྗོངས་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གསེར་གྱི་སྦྲམ་བུ》ལས། སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའམ་བརྒྱད་པའི་བར་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་འཁོར་མོ་བཟང་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ། ཡབ་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་གོ་ཆ་དང་། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་སྤྲུལ་བར་གྲགས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། མཚན་ཞི་བའི་གོ་ཆར་བཏགས། རེ་ཞིག་ཡབ་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་ནས་རྒྱལ་ས་བཞེས་དགོས་པའི་སྐབས་ལ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་བཞུགས་ཤིང་མཁན་པོ་རྒྱལ་བོའི་ལྷ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་ཞི་བ་ལྷ་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་མཁས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ། རྩོད་པས་ལྟ་བ་ངན་པ་བཟློག་པ་དང་། ནང་བསྟན་ལ་མི་དད་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་བཏུལ། ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་གཏོང་བའི་ཕྱག་གིས་དབུགས་ཕྱུང་བ་བཅས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པ་ཞིག་གོ ། 2.《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ》ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། ཞི་བ་ལྷ་ནི་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཞིག་སྟེ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའམ་བརྒྱད་པ་ཙམ་ལ་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་འཁོར་མོ་བཟང་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ། ཡབ་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། མཚན་ཞི་བའི་གོ་ཆ་ཞེས་བཏགས། སྐུ་ན་ཕྲ་མོ་ནས་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་ཞལ་གཟིགས། ཡབ་འདས་ཏེ་སང་ཉིན་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་དོ་ནུབ་བྲོས་ནས་ན་ལེནྡྲར་པཎྜི་ཏ་ལྔ་བརྒྱའི་ཁྱུ་མཆོག་རྒྱལ་བའི་ལྷ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། མཚན་ཞི་བ་ལྷ་ཞེས་བཏགས། མཁན་པོ་ལས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སྦྱངས་པས་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལས་ཆོས་གསན་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་དང་གདམས་པ་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཀྱང་། ཕྱི་རོལ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་སྤྱོད་ལམ་ཟ་ཉལ་བཤང་བ་མ་གཏོགས་གླེགས་བམ་ཀློག་པ་ལ་སོགས་གཞན་གང་ཡང་མ་མཐོང་བས་འདུ་ཤེས་གསུམ་པ་ཞེས་གྲགས། ནམ་ཞིག་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བ་ལ་གསུང་རབ་འདོན་པའི་རེས་མོས་ཡོད་པ་ལས། དགེ་འདུན་ཕལ་མོས་ནན་ཞུས་བྱས་པ་ཇི་བཞིན་དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་དབུས་སུ་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཏེ། མདོ་སྔོན་ཆད་གྲགས་པ་ཞིག་འདོན་ནམ། མ་གྲགས་པ་ཞིག་འདོན་ཞེས་བཀའ་བསྩལ་བས་སྔོན་མ་གྲགས་པ་ཞིག་གསུང་བར་ཞུས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་གསུངས་ཏེ། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག ། ཅེས་པའི་བར་གསུངས་ནས། དེ་ཕྱིན་གསུངས་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལ་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་སོང་ནས་མཐར་སྐུ་མི་སྣང་བར་གསུང་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བཏོན་ཏེ་གཤེགས། དེ་གཟུང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཟིན་པ་བསྡུས་པས་ཤོ་ལོ་ཀ་བདུན་བརྒྱ་དང་སྟོང་དང་སྟོང་ལྷག་ཙམ་སྟེ་གསུམ་བྱུང་བས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར། ཕྱིས་སྤྱོད་འཇུག་ཤོ་ལོ་ཀ་སྟོང་ཚང་བ་དེ་ཡིན་ཞེས་ལུང་བསྟན་ནོ། ། སློབ་དཔོན་འདིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་དང་། བསླབ་བཏུས་ལ་སོགས་ཡོད་དོ། །
=བརྩམས་ཆོས= 《སྤྱོད་འཇུག》དང《བསླབ་བཏུས》སོགས་ཚད་ལྡན་གྱི་བསྟན་བཅོས་མང་བོ་བརྩམས།
བཙན་པོ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དཔལ་འཕྲིན་ལས།
བཙན་པོ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་མཁས་བ་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ནང་དོན་རིག་པ་དང་གསོ་བ་རིག་པ་གཉིས་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་བ་མ་ཟད། ས་ཁམས་རིག་པ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མཁས།
༡ སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་ ་རྣམ་ཐར།
སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཕྲེང་ཐོག་མ་ནི་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་འགྲུབ་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་༡༦༢༢ལོར་མདོ་སྨད་ཆུ་འཁོར་ཐང་ནས་སྐུ་བལྟམས་ཤིང་། ཆུང་དུས་ནས་དབུས་སུ་ཐུགས་གཉེར་ལ་ཕེབས།དགུང་ལོ་དྲུག་བདུན་སྟེང་བྱ་ཁྱུང་ལ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ཤས་དེར་བཞུགས། སྤྱི་ལོ་༡༦༥༢ནས་༡༦༦༤བར་དུ་གཞུང་གིས་བཀའ་བསྒྱུར་ལྟར་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་གི་མཁན་པོ་ལ་བཞུགས། ༡༦༦༥ལོར་ལྔ་བ་ཆེན་མོས་སྨིན་གྲོལ་ནོ་མོན་ཧན་གྱི་ཆོ་ལོ་གནང་བ་དང་བོད་གཞུང་་གིས་བཀའ་ལྟར་ཕྱིར་མདོ་སྨད་དུ་ཕེབས། འདི་ནི་སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཡིན་ནོ།།གང་ཉིད་ཕྱིར་རང་ཡུལ་ཏུ་ལོག་རྗེས། བཙན་པོ་དགོན་པའི་དགོན་བདག་ལ་བཞུགས་པ་དང་། ཕྱི་ཕྱིར་དགོན་པ་དེ་ཉིད་སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་རྩ་བའི་གདན་ས་རུ་གྱུར།དགོན་མིང་དེའི་དབང་གིས། སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་གཞན་ལ་བཙན་པོ་བླ་མའམ་བཙན་པོ་ནོ་མིན་ཧན་ཞེས་ཐོགས་པ་ཡིན་ནོ།།
༢ སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།
སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༧༠༠ལོར་ཙོང་ཁ་བདེ་ཁམས་ཀྱི་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་སུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ལ། དགུང་ལོ་དགུ་བའི་སྟེང་གདན་སར་བཀོད།ཆུ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལས་རབ་བྱུང་དང་དགེ་བསྒྲུབས།བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན།དགུང་ལོ་༢༢སྟེང་ལ་དབུས་སུ་ཐུགས་གཉེར་ལ་ཕེབས། ༡༧༢༦ལོར། ཁོང་ལ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་ནོ་མོན་ཧན་གྱི་ཆོ་ལོ་གནང། ལོ་དེར་ཆིན་གཞུང་ཀྱིས་ཁོང་ཉིད་པེ་ཅིན་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུས།ལོ་ཕྱི་མར།གོང་མ་ཡུང་ཀྲིན་གྱིས་ཁོང་ལ་ཧུ་ཐོ་ཐུག་གི་མཚན་བཏགས་གནང་། དེའི་རྗེས་ཕྱིར་མདོ་སྨད་དུ་ལོག་ནས། རྒྱ་དམག་གིས་མེ་ལ་བསྲེགས་པའི་བཙན་པོ་དགོན་པ་ཞིག་གསོ་གནང་བ་དང་དགོན་པའི་འཆད་ཉན་ཡང་ཉིད་རང་ནས་མཛད་ཀྱང་། ཐུགས་བྲེལ་དང་ཆར་ཆུ་ཅི་བྱུང་ཡང་བརྩི་བཞག་ཆག་མེད། དོགས་འདྲི། དོགས་སློང་།འཛིན་གྲྭ་རེས་མོས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་དམ་བཅའ་འཛུགས་པ།གསར་བུ་རྣམས་ལ་ཡིག་ཀློག་དོ་དམ་མཛད་དེ་གཟེངས་བསྟོད།དམའ་འབེབས་གང་དགོས་འཕྲལ་དུ་མཛད་པའི་འཆད་ཉན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་བྱུང་།༡༧༣༤ལོ་ལ་ཡང་བསྐྱར་པེ་ཅིན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བ་དང་། བསྟན་པའི་ལྷ་ཁང་སེར་བོ་ནང་ནས་ཡུན་རིང་ལ་བཞུགས།༡༧༣༦ལོར་མཚོ་བདུན་གྱི་གཟུམས་གུར་ཞིག་གི་ནང་ནས་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས།
༣ སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ།
བཙན་པོ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་གྱི་སྐུ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྨད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་བགྱིས་པ་དང་།བོད་རྒྱ་བར་གྱི་རིག་གནས་འབྲེལ་འདྲིས་ལ་གསེར་གྱི་ཟམ་པ་བསྐྲུན།ཁོང་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་རྒྱང་ཡངས་ཤིང་། བློ་སྤོབས་ཆེ་ལ། དམ་ཚིག་བརྟན་ཞིང་།རིགས་ཞེན་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ནར་སྣང་སྟེ། སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ལ་མི་ཞིག་གིས་གཞུང་གིས་བཀའ་བསྒྱུར་བཙན་པོ་ལ་ཐུག་ན་ཅི་བྱེད་ཟེར་བར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་བ་ལ། གཞུང་གིས་ང་ལྟ་བུའི་གྲྭ་རྐྱང་ལ་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡོད།གསོད་ན་ཡང་ལུས་སྲོག་ལ་ལྟས་བ་མེད་ཅེས་མཐོ་ལ་མགོ་མི་སྒུར་ཞིང་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་སྲུང་ཐུབ་པས་གཤིས་རྒྱུད་དེ་རང་བཞིན་དུ་མངོན་ལ། སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་བ་ཉིད་ཐེངས་ཤིག་ཆ་ཧར་བུ་ཕེབས་སྐབས་གྲྭ་བ་ལྔའི་བསྙེན་རྫོགས་ཞུས་པར།ང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བཅུ་མ་སོང་བར་གཞན་གྱི་མཁན་པོར་བཤད་མི་རུང་བ་འདུལ་བའི་རང་ལུགས་ཡིན་ཞེས་ནན་གྱིས་གསུངས་ཏེ་བཏང་ལེན་མ་བྱས་པ་དང་ཁོང་གིས་གསེར་དགོན་དུ་འཆད་ཉན་བཙུགས་ནས་ཐུགས་བྲེལ་དང་ཆར་ཆུ་ཅི་བྱུང་ཡང་བརྩི་བཞག་ཆག་མེད། དོགས་འདྲི། དོགས་སློང་།འཛིན་གྲྭ་རེས་མོས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་དུ་དམ་བཅའ་འཛུགས་པ།གསར་བུ་རྣམས་ལ་ཡིག་ཀློག་དོ་དམ་མཛད་དེ་གཟེངས་བསྟོད།དམའ་འབེབས་གང་དགོས་འཕྲལ་དུ་མཛད་པའི་འཆད་ཉན་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་བྱུང་།སྐུ་གོང་མ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མཛད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་མོད། ཡིག་ཚོགས་ལ་དོགས་ནས་རྒྱས་པར་མི་སྤྲོའོ།།
སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་ནི་དེང་གི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱིི་གསར་ཁོག་ཐོའོ་རིགས་ཧེ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་གིས་མངའ་ཁོངས་སུ་གནས་པའི་བཙན་པོ་དགོན་དགའ་ལྡན་དམ་ཆོས་གླིང་ཞེས་བ་དེ་ཡིན་ལ། ཆོས་སྡེ་འདི་ག་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༩ལོ་ལ་སེ་ཆེན་ཧུང་ཐེའུ་ཅཇི་དང་ཨེརྟ་ནི་ཏའི་ཆེང་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་བྱས་ཏེ་རབ་འབྱམས་པ་བཙན་པོ་དོན་འགྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་བཏབ་པ་ཡིན།ཡང་ཆོས་སྡེ་འདིས་ཁྲིད་རྒྱུན་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་དང་འདྲ་བའི་དབང་གིས་སྒོ་མང་དགོན་ཞེས་ཀྱང་འབོད། ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ས་མིང་ལ་གཞིར་བཞག་བྱས་ནས་གསེར་ཁོག་དགོན་ནམ་གསེར་དགོན་ཞེས་འབོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཐོག་དང་པོ་སྐབས་སུ་འཆད་ཉན་ཀྱི་སྡེ་བཙུགས།
༤ སྐུ་ཚེ་རྣམ་ཐར།
བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ས་བྱ་ལོ་སྤྱི་ལོ་༡༧༨༩ལོར་སྨིན་གྲོལ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ཁོང་གི་སྐུ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་དུ་མདོ་སྨད་ཨུ་ལན་མུ་ར་ཟེར་བའི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་ཡབ་དོན་འགྲུབ་ཚེ་བརྟན་དང་ཡུམ་དཀར་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས།
ལོ་བཞིའི་སྟེང་ཐུའུ་བཀན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་ཞིང་།གསེར་ཁོག་དགོན་ལ་གདན་དྲངས་ནས་གདན་སར་བཀོད། ཆུ་བཟང་ཧོ་ཐོ་ཐུག་ངག་དབང་ཐུབ་བསྟན་དབང་ཕྱུག་གི་དྲུང་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཤིང་མཚན་ལ་འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཞེས་གསོལ།སྐུ་ན་ཕྲ་དུས་ནས་ཡེ་གེ་འབྲི་ཀློག་དང་བརྡ་སྤྲོད་ལ་སོགས་པར་རྟག་གུས་གྱིས་སྦྱངས་བ་བྱས།
༡༧༩༩ལོར། ཅ་ཆིན་གོང་མ་དང་ཐུག་ཕྲད་མཛད།
༡༨༠༨ལོར། དབུས་སུ་ཐུགས་གཉེར་ལ་ཕེབས་པ་དང་། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ་དང་མཉམ་དུ་འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་ནང་དུ་ཞུགས།མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ལས་ཀུན་གཟིགས་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་མཆོག་དང་སྒོ་མང་ཆོས་གྲྭར་མཉམ་ཕེབས་ཀྱིས་ཐུགས་ནང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་ཞེས་གསལ།
༡༨༡༣ལོར་ཀུན་གཟིགས་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་དང་མཉམ་དུ་དབུས་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་རང་གི་དགོན་པར་ལོག
༡༨༢༠ཡས་མས་སུ་པེ་ཅིན་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཞིང་། ཛ་སག་ཏཱ་བླ་མའི་གོ་གནས་གཏད།
ལོ་དེར་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་བརྩམས།
༡༨༢༨ལོར་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་གདན་དྲངས།ཚོགས་མང་ལ་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཁྲིད་གང་རྒྱས་གནང་།
༡༨༣༠ལོར་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ཀྱིས་མ་ཡིག་ལ་ཞུས་དག་གནང་།༡༨༣༨ལོར་ལྷ་ཁང་སེར་བོ་རུ་སྐུ་གཤེགས།
༦ གདན་ས།
ཁོང་གི་གདན་ས་ནི་བྱང་གི་དགོན་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་གསེར་ཁོག་དགོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བཙན་པོ་དགོན་པ་དང་སྒོ་མང་དགོན་པ་ཞེས་འབོད་མཁན་ཡང་ཡོད།
༧གསུང་རྩོམ།
ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་ཚོད་གདའ་མོད། ད་ལྟའི་ཆར་རྙེད་སོན་བྱུང་བ་ནི་གསོ་བ་རིག་པའི་བརྩམས་ཆོས་ལ་༼ མན་ངག་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་༽ དང་ས་ཁམས་རིག་པའི་བརྩམས་ཆོས་༼འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་༽གཉིས་མ་གཏོགས་མེད་དོ།
༨ དཔྱད་གཞི་ཡིག་ཆ།
【1】སུམ་པ་མཁན་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར།  《ཆོས་འབྱུང་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  1992
【2】    བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་།》 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།  1982
ཨག་རི་ནིའོ།
ཨག་རི་ནིའོ་(Agrinio)ནི་ཀེ་རི་སིའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་རེད།
ལབ་ཙེ་བཅའ་ཚུལ་དང་དེའི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ཆོ་གའི་རིམ་པ་
ལབ་ཙེ་བརྩིགས་པ་དང་དེ་ལ་དང་དོད་བྱེད་པ་ནི་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ས་ཁུལ་གང་དུ་ཡང་ཕྱིའི་རྣམ་པ་དང་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་ན་ངོ་མ་ས་ཁྱབ་རྡོ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་ཡོད་འདུག་པ་རེད། དེ་ཡང་རིག་གནས་དེའི་ཐད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་མང་པོ་ཞིག་ལབ་ཙེ་རྩིག་མཁན་གྱི་ཡོན་བདག་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཤེས་རྒྱུ་མེད་ལ། ཨེ་ཤེས་ཀྱི་བསམ་བློའང་མེད་པར་ཆེད་དུ་བསྐོས་པ་ལྟ་བུའི་མི་སྣ་སྐོར་ཞིག་གིས་ངག་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་གཞི་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་ཕྲན་ནས་ཤེས་མཁན་དང་ལག་ལེན་མཁན་མང་ན་དར་རྒྱས་ཆེ་ལ་ཡང་དག་ཏུའང་འགྲོ་ངེས་པའི་འདོད་འདུན་གྱིས་རང་ལག་ཏུ་སོན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་འགའ་ཕན་ཚུན་གཤིབ་བསྡུར་དང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་འདིའི་སྐོར་ལ་སྤྲོ་བ་ཡོད་པའི་ཀློག་པ་པོ་ཚོགས་ལ་ཁ་གསལ་དོན་འདུས་ཀྱིས་ངོ་ཙམ་སྤྲོད་འདོད་པ་ཡིན།
དང་པོ། ས་བརྟག་པ།
དེ་ཡང་། ལབ་ཙེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། ལྷའི་བཙུན་པ་བློ་བཟང་ཤེས་རབ་ནས། རྒྱལ་བོའི་ལབ་ཙེ་རི་རྩེར་བརྩིགས།། རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་བཞིན་དར་བ་དང་།། སྲིད་ཞི་ཕྱོགས་བཞིར་བརྟན་པར་མཛད།། བཙན་པོའི་ལབ་ཙེ་གོང་ཁར་བརྩིགས།། བཙན་ཕྱུག་འཕན་གསུམ་འཛོམས་པ་དང་།། ཐབས་ཤེས་གཟུ་དཔང་རྒྱས་པར་མཛད།། རྨང་པོའི་ལབ་ཙེ་རི་ཁེལ་ཀར་བརྩིགས།། རྨང་པོའི་མི་རྒྱུད་གྲོལ་བ་དང་།། མི་ནོར་ཟས་གསུམ་འཕེལ་བར་མཛད།། ཕྱུག་པོའི་ལབ་ཙེ་འཕྲང་ཁར་བརྩིགས།། མི་ནད་ཡམས་ནད་ཆད་པ་དང་།། བདེ་སྐྱིད་དགེ་བ་རྒྱས་པར་མཛད།། ཅེས་པ་དང་། ཞྭ་དམར་པ་དགེ་འདུན་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ལབ་ཙེའི་མཆོད་ཆོག་ཏུ། བཙན་པོའི་ལབ་ཙེ་རི་ཡི་རྩེ་མོ་དང་།། འཕན་པོའི་ལབ་ཙེ་རི་ཡི་ཁེལ་ཁ་སྟེ།། ཕྱུག་པོའི་ལབ་ཙེ་རི་ཤོད་ཀླུང་དུ་བརྩིགས།། ཡུལ་མིའི་བཙན་ཕྱུག་འཕན་གསུམ་དར་བར་བྱས།། ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཉང་སྐྱེས་སྣང་མཛད་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱིས། ཀྱེ་ཏི་རི་བོའི་རྩེ་མོ་དང་།། ལབ་ཙེ་རི་བོའི་སྐེད་ནས་ཏེ།། དཔའ་མཁར་རི་བོའི་འདབས་སུ་བརྩིགས།། ཞེས་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱི་བསྟན་དོན་དང་་ལབ་ཙེ་དངོས་སུ་བརྩིགས་པ་ལ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་གཏན་འཁེལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་བསམ་གཞིག་མི་བྱེད་པར་ངོས་ཐད་ཀྱི་ས་གནས་གཅིག་པུ་གཙོར་བཟུང་སྟེ་ལབ་ཙེ་བརྩིགས་སྲོལ་ཕལ་ཆེར་མེད། དེའི་ཕྱིར། གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་ལེགས་པའི་དགེ་བའི་ཉིན་ཞིག་བདམས་ཏེ།ས་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་ལྟར། ཀ་བཞི་སྲུང་བཞི་ཚང་བ་སྤྱི་ལ་དགོས།། དགོན་སྡེ་རི་ཁྲོད་རྒྱལ་ཁབ་བློན་པོའི་གྲོང་།། གྲོང་ཁྱེར་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གནས་པའི་གཞིར།། ས་ཡི་དགེ་བཅུ་དག་ཀྱང་ཚང་བ་གཅེས།། ལྷ་ཁང་ཚྭ་ཁང་སྐུ་འབུམ་རྡོ་འབུམ་དང་།། གཏེར་སྦ་དཔའ་མཁར་ལབ་ཙེ་དུར་ཁྲོད་སོགས།། ས་ཡི་དགེ་བཅུ་ཚང་བ་མི་དགོས་ལ།། གཞན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་ངོ།། ཞེས་པ་དང་། གཞན་གསས་མཁར་ལྷ་ཐོ་བརྩིགས་པའི་ས།། རི་ཡི་རྩེ་རུ་བརྩིགས་མི་བརྩིགས།། གཞི་བདག་དང་ལེན་མི་ལེན་ཡོད།། དེ་ཕྱིར་རྩེ་རུ་བརྩིགས་མི་བྱ།། རི་ཡི་རྩེ་ལྐོག་དཀྱིལ་ཙམ་གྱི།། ས་དྲག་མེད་ཅིང་ས་དཔལ་བཟང་།། དེ་རུ་བརྩིགས་ན་ཉེས་འགལ་མེད།། མཎྜལ་མཆོད་འབུལ་ཚུལ་དུ་འོང་།། དེ་རྣམས་ཕྱི་ཡི་ས་དཔྱད་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་ཡོད་པ་ལྟར་ས་གཞི་བརྟག་བསླང་སྦྱང་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་བསྒྲུབས་རྗེས། མུ་མཐུད་དུ་ 《ས་བརྟག་བསླང་སྦྱང་གསུམ་བུམ་གཏེར་དང་བཅས་པའི་ལག་ལེན་མདོར་བསྡུས་ཨུཏྤལ་ཆུན་པོ》ཞེས་བྱ་བའི་ལག་ལེན་ལྟར།  གཞི་བདག་སོགས་ལ་གཏོར་མ་དང་བསང་བཏང་ལ། དེ་རྗེས་རང་ལྷའི་ང་རྒྱལ་ལ་གནས་པས་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བའི་སྔགས་བཟླ་བཞིན་ཞེང་མཐོ་གང་ངམ་ཁྲི་གང་ཙམ་གྱི་ཁུང་བུ་བརྐོས་ཏེ།  དེ་མ་ཐག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་ཁུང་བུ་དེ་བཀབ་པས། ས་ལྷག་ན་མཆོག་ལ།   མ་ཁེངས་ན་མི་རུང་བ་དང་།  དེ་མིན་ཁུང་བུ་བཀང་བ་དེ་འཁྱིལ་བའི་སྔགས་བརྗོད་ཅིང་སླར་མཐོ་གང་བརྐོས་ནས་ཆུས་བཀང་ལ་འབྲུ་གསུམ་བཟླ་བཞིན་དུ་ཤར་དུ་མྱུར་ཙམ་གོམ་པ་བརྒྱད་སོང་ནས་ལོག་འོང་སྟེ་བལྟས་པས་ཆུས་བཀང་ཡོད་པའམ། ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་ཡོད་ལ་གཡས་སུ་འཁོར་བའམ་མི་འཁོར་ནའང་རུང་། སྐམ་པའམ་ཉུང་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ན་གཡོན་དུ་འཁོར་ན་གཞི་དེར་བརྩམས་མི་རུང་ལ།  ཡང་རུང་བའི་མཚན་མ་མཐོང་ཡང་ཆུ་སྒྲ་དང་བཅས་བགེགས་ཡོད་པས་འཁྱིལ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བསྐྲད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བླང་བྱ་ལྟར་ཆོ་གའི་རིམ་པ་དང་པོ་སྟེ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་པ་དེ་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབས་པར་བྱས་པའོ།།
གཉིས་པ། ས་སློང་བ།
ཆོ་ག་འདི་ནི་གོང་དུ་སོང་བའི ‘ས་བརྟག’ གི་བྱ་བྱེད་ཆ་ཚང་སོང་ནས་ས་གང་གཏན་ལ་ཕབ་རྗེས་ཡུལ་དེའི་ས་བདག་གནས་བདག་ལ་སློང་བའི་ཆོ་ག་སྟེ།《ས་དཔྱད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》སུ། བསླང་བ་ལའང་གཉིས་ཏེ། མངོན་པ་དང་། མི་མངོན་པ་ལས་བསླང་བའོ།། ཞེས་པ་ལྟར།  ལབ་ཙེ་བརྩིགས་པའི་ས་ནི་སྔ་ས་ནས་ཡུལ་དཔོན་ནམ་མི་གཞན་གྱིས་ས་དེ་བདག་ཏུ་བཟུང་ཡོད་པ་ལས་ཉོས་པའམ་བསླངས་ནས་གནང་བ་ཐོབ་པར་བྱས་རྗེས། གདན་ཞུ་ལག་ལེན་པ་རྣམ་པས་ས་དེ་ལ་གནས་པའི་གཞི་བདག་ལ་གནང་བ་ཞུ་བ་སྟེ། གནས་དེར་སྟེགས་ཀྱི་ཁར་ཆུ་གཉིས་ཉེར་བཤམས་ལ། སྐྱབས་སེམས་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གི་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའམ་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བར་གྱུར་པར་བསམ་སྟེ། མཆོད་གཏོར་རྣམས། སྔགས་ཀྱིས་བསང་ཞིང་སྦྱངས། སྟོང་བའི་ངང་ལས་ཨོཾ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཆོད་གཏོར་རྣམས་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གྱུར། དེ་ནས། ཨོཾ་ཨཱ་ཧྰུཾ། ལན་གསུམ་བརྗོད་དེ་བྱིན་གྱིས་རླབས།རང་གི་ཐུགས་ཀའི་ཧྰུཾ་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་ས་བདག་ཞིང་སྐྱོང་ཀླུ་སོགས་ཐམས་ཅད་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་མདུན་དུ་བསུ་ལ། དེ་ནས་གཏོར་བསྔོའི་སྔགས་སོགས་ཟློ་ཞིང་མཆོད་གཏོར་འབུལ་བར་བྱས་ཏེ། དྲིལ་སིལ་དང་བཅས་པས། གང་དག་འདི་གནས་ལྷ་དང་ཀླུ།། གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོའམ་ནི་གཞན།། དེ་དག་རྣམས་ལ་ས་འདི་ནི།། བདག་ཞུ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྩལ་དུ་གསོལ།། འདིར་ནི་ཚོགས་བསགས་རྟེན་བཞེངས་ཕྱིར།། ས་བརྐོ་རྡོ་སློག་ཤིང་གཅོད་ལ།། ཕྲག་དོག་གང་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་།།ཕོག་ཐུག་ཉེས་ཀུན་ཞི་བར་མཛོད།། ཅེས་ལན་གསུམ་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ས་ལ་ལན་གསུམ་བརྡབས་པ་དང་། ཡང་ན། རྡོ་རྗེ་གསོར་ཞིང་གཡོན་པས་དྲིལ་བུ་དཀྲོལ་ལ། སྐྱོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི།། སྤྱོད་པའི་ཚུལ་དང་ཁྱད་པར་དུ།། ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྣམས་ལ།། ལྷ་མོ་ཁྱོད་ནི་དཔང་དུ་གྱུར།། སྐྱོབ་པ་ཤྰཀྱ་སེང་གེ་ཡིས།། ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱི་དཔུང་བཅོམ་པ།། དེ་ལྟར་བདག་གིས་བདུད་བགེགས་སྟོབས།། བཅོས་ནས་ཚོགས་བསགས་རྟེན་གསུམ་བཞེངས།། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ས་སློང་བའི་ཞུ་འབོད་ལན་གསུམ་བརྗོད་དེ། ས་སློང་བར་བྱེད་ལ་ས་ནི་ཚོགས་རྟེན་གང་རུང་བཞེངས་མཁན་དེར་འཐོབ་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་གཏན་ནས་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མེད་པ་རེད།
གསུམ་པ། ས་སྦྱང་བའམ་འདུལ་བ།
ཆོ་ག་འདི་ནི་རྟེན་གསུམ་སོགས་མ་བཞེངས་པའི་ཡས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་སྟེ།    ཕྱིའི་སྔོན་འགྲོ་ནང་གི་རྗེས་མ་ཡིན་ལ། འདི་བསྒྲུབས་ཚར་པ་ནས་བཟུང་། ལས་ཀ་པ་རྣམས་ཀྱང་ལག་ལེན་པ་དང་བཟོ་བཀོད་པའི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་མགོ་བརྩམས་པ་རེད།  དེ་ཡང་ཆོ་ག་འདི་ལ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་དུ་ཡོད་པས་འདིར་སྣེ་སྟོན་པ་ཙམ་དང་སྟབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་མདོ་ཙམ་བཀོད་ན།《ས་དཔྱད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས》སུ།   ས་སྦྱང་བ་ལ་གསུམ། ས་བརྐོས་ནས་སྦྱང་བ། རྫས་སྔགས་ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱིས་སྦྱང་བ།  བླ་མེད་ཀྱིས་སྦྱང་བའོ།། ས་བརྐོས་ནས་སྦྱང་བ་ལ་ས་བརྐོས་ཏེ་ཟུག་རྔུ་བསལ་ནས་སྦྱང་བ་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་བརྟག་ནས་བརྐོས་ཏེ་སྦྱང་བ་སྟེ།  གང་དུ་བྱེད་པའི་སའི་གཞི་ཁྱོན་ལས་ཅི་ཙམ་དགོས་པའི་ཚད་དང་ཤིན་ཏུ་འཚམ་པ་ཞིག་བརྐོས་ཏེ། རུས་པ།  གྱོ་དུམ། ཐལ་ཐ། སྡོང་དུམ། ཚེར་མ། ཕུབ་མ། རྡོ་སོལ་ལ་སོགས་པའི་ཟུག་རྔུ་གང་ཡོད་བསལ་ནས། ས་ལྷག་མ་དེ་ཉིད་དྲི་ཞིམ་པོའི་ཆུ་དང་སྦྱར་ནས་དོང་དེ་བཀབ་ཅིང་།ས་དེས་མ་བཀང་ན་ས་གཞན་ཟུག་རྔུ་མེད་པ་སྣོན་པའོ།། གལ་ཏེ་ས་བསལ་བྱས་ཀྱང་བསལ་བྱ་མང་དྲགས་ན་ལག་པས་ས་ལ་རེག་ཅིང་སྔགས་བཟླས་ཏེ་ཉེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།
དེ་ནས་རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་བགེགས་མཐར་བྱེད་དུ་གྱུར་བའི་ཐུགས་ཀའི་ས་བོན་གྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བགེགས་ཐམས་ཅད་མདུན་དུ་བཀུགས་པར་སེམས་ཤིང་། མཆོད་གཏོར་འབུལ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྔགས་སོགས་བཟླས་ཏེ། གནས་འདིར་རྟེན་གསུམ་བཞེང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བགེགས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་གཏོར་མ་འདིས་ཚིམ་པར་གྱིས་ལ། ཞེས་པ་དང་། མཇུག་མཐར། སུམ་བྷ་ནི་བརྗོད་དེ། གུ་གུལ་གྱིས་བདུག་ཅིང་། ཡུངས་ཀར་གྱིས་བྲབ། རོལ་མོ་དྲག་ཏུ་བྱ་བ་སྟེ། ཞི་བ་དང་། ཞི་དྲག་ཕྱེད་མ་དང་། དྲག་པས་རིམ་བཞིན་བགེགས་སྦྱང་ངོ་།། བཞི་བ། ལབ་ཙེའི་བཅའ་བ། དེ་ཡང་།《ལྷ་རྟེན་བརྩིགས་ཚུལ་གྱི་ཆོ་ག་དགེ་ལེགས་དཔལ་སྟེར》ལས་ལབ་ཙེ་བཅའ་བ་ལ་ཐོག་མའམ་གཙོ་བོ་ཀླུ་གཏེར་གྱི་བུམ་པ་བཅའ་བ་དང་། ས་གཏེར་གྱི་བུམ་པ་བཅའ་བ། སྲོག་ཤིང་བཅའ་བ་བཅས་སོ།།
ཀླུ་གཏེར་བུམ་པ་བཅའ་ཐབས།
བུམ་པ་ཡུལ་གང་ཡིན་གྱི་བྲེ་ཚད་ལས་མི་ཆུང་བས་བཅུད་ཤོང་བ། གསེར་དངུལ་ཟངས་གསུམ་མམ། མེད་ན་རྫ་གསར་བུམ་པའི་ནང་དུ། ཛ་ཏི་དང་། ཆག་ཚང་ཀུ་བ། གཟེ་མ།  འཕང་ཆེན། བུ་ཤི་རྩེ། རྡོ་རྒྱུས། ཁྲ་བོ་གཟི། རྒྱ་སྤོས། མགྲོན་བུ་དཀར་པོ། ལེབ་རྒན་དར། སྙིང་ཞོ་ཤ། མཁལ་མ་ཞོ་ཤ། གུ་གུལ་དཀར་པོ། ། ཆུ་སྲིན་སྡེར་མོ། དུང་། མཚལ། ལྕོག་ལ། རས་སྐུད་དཀར་པོ། རྩྭ་རྨ་བྱའི་མདོངས། ཟི་ར་དཀར་ནག  ནཱ་ག་གེ་སར། ནཱ་ག་བུ་ཥྦ། བལ་བོའི་ཟེའུ་འབྲུ། དམར། ཤིང་ལྕང་མ། ཨུཏྤལ། ལི་ཁྲི། སྦྲུལ་གྱི་པགས་པ། དུར་བ། ཐང་ལོ། སྨྱུག་ལོ། བ་དམར་པོའི་འོ་མ། ར་དཀར་མོའི་འོ་མ། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཟུགས་བྲིས་འབུར་གང་རུང་དང་། གཞན་ཡང་མི་བསོད་ནམས་ཅན་དང་། སྟོབས་དང་འབྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དགུའི་ལག་ནས་སླེ་ཏྲེས་དང་། རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ། དབང་ལག ཤུ་དག་སྟེ་སྨན་ལྔ། གསེར་དངུལ་བྱུ་རུ་མུ་ཏིག་མུ་མེན་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ། ཙན་དན་དཀར་དམར། ཛ་ཏི། ག་བུར། གུར་གུམ་སྟེ་དྲི་ལྔ། ནས་འབྲས་གྲོ་སྲན་ཏིལ་སྟེ་འབྲུ་ལྔ། གསེར། ལན་ཚྭ། བུ་རམ། མར། ཏིལ་སྟེ་སྙིང་བོ་ལྔ། སྦྲང་རྩི། ཀ་ར། འོ་མ། ཞོ།  མར་སྟེ་བདུད་རྩི་ལྔ། དར་སྣ་ལྔ། འདོད་ཡོན་སྣ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བར་བྱ། རྫས་དེ་རྣམས་ལ་དུག་དང་། གླ་རྩི། ཤ་ཆང་སྒོག་ཙོང་སོགས་ཀླུ་ལ་གནོད་པའི་རྫས་གཏན་ནས་འདྲེས་མི་རུང་ལ། བུམ་པའི་སྟོད་ཀྱི་ཆར་རབ་གསེར་དངུལ་ཟངས་སོགས་ཀྱི་བླུགས་ནས་བཅོས་པ་དང་།  འབྲིང་ལ་རིན་པོ་ཆེ་བརྡར་བའི་ཙན་དན་ནམ། ཀླུ་སྨན་ས་སྣ་ལས་བྱས་པ། ཐ་མ་ལ་ཀླུའི་གཟུགས་ལྕང་མའི་བྱང་བུ་འམ་ཤོག་གུའམ། རས་སམ། གྲོ་ག་ལ་བྲིས་པ་དེ་རྣམས་གང་རུང་གིས་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་དབུས་སུ་ནོར་རྒྱས། ཤར་དུ་སྟོབས་རྒྱུ། ལྷོར་དུང་སྐྱོང་། ནུབ་ཏུ་མཐའ་ཡས། བྱང་དུ་ཝ་རུ་ཎ། ཤར་ལྷོར་འཇོག་པོ། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་རིགས་ལྡན། ནུབ་བྱང་དུ་པདྨ། བྱང་ཤར་དུ་པདྨ་ཆེན་པོ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་སྟོད་ལྷའི་ལུས་ཅན་དང་སྨན་སྦྲུལ་མཇུག་ཏུ་འཁྱིལ་བ། ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་གྱི་བུམ་པ་ཐུགས་ཀར་འཛིན་པ། དབུ་ལ་སྦྲུལ་མགོའི་གདེངས་ཀ་ལྔ་དང་ལྡན་པ། ཡུམ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཡབ་ལ་གཟིགས་ནས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། ནོར་རྒྱས་ལ་སྔགས་དང་བཅས། ཀླུའི་རྒྱལ་བོ་ནོར་རྒྱས་རྟེན་འདི་ལ་བརྟན་པར་བཞུགས་ནས་བདག་ཅག་དཔོན་སློབ་སྦྱིན་བདག་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ནོར་དང་འབྲུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་།འདོད་དགུའི་ལོངས་སྤྱོད་དཔལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མི་ཆད་དུ་འབྱུང་བར་བསྩལ་དུ་གསོལ་སྭ་ཧཱ། ཞེས་བླུགས་མ་ཡིན་ན་མཐིང་ཤོག་ལ་གསེར་གྱིས་བྲིས་ནས་གཟུངས་འཇུག་ལྟར་འབུལ།   བྱང་བུ་སོགས་ཡིན་ན་རྒྱབ་ལ་མཚལ་གྱིས་བྲིས། སྟོབས་རྒྱས་ལའང་སྔགས་དང་བཅས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུ་རྟེན་འདི་ལ་ཞེས་སོགས་རང་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མ་ནོར་བར་བྲིས་ནས་བུམ་པའི་ནང་དུ་བཞུགས་སུ་བཅུག   བུམ་པའི་ཁ་དར་སྣ་ལྔས་ལེགས་པར་བཅིངས་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། འདི་ནི་གཞུང་ལུགས་ལྟར་གྱི་ཀླུའི་གཏེར་བཅའ་སྲོལ་ཡིན་ལ།  གོང་དུ་བརྗོད་པའི་རྫས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆུ་སྲིན་གྱི་སྡེར་མོ་ལྟ་བུ་ཅུང་དཀའ་བའི་རྫས་རིགས་འགའ་དངོས་མ་མིན་ཡང་རྩྭ་སྨན་དང་སྨན་འབྲས་སོགས་ནས་ཚབ་བྱེད་ཆོག་པའང་རྟོགས་དགོས་པའི་གནད་ཅིག་རེད་བསམས་སོ།།
ས་གཏེར་གྱི་བུམ་པ་བཅའ་ཚུལ།
རིན་པོ་ཆེའམ་རྫ་གསར་བ་སོགས་ཀྱི་བུམ་པ་གཙང་མའི་ནང་དུ་ཨ་རུ་ར། སྐྱུ་རུ་ར། ཛ་ཏི། ལི་ཤི  སུཀྨེལ། ཅི་གང་། གུར་གུམ།  ཀ་ཀོ་ལ། ལུང་ཐང་། ག་བུམ། ཙནྡན་དཀར་དམར། རྒྱ་མཚོའི་ལྦུ་བ། སྙིང་ཞོ་ཤ  ཀླད་ཀོར་ཞོ་ཤ  མཁལ་མ་ཞོ་ཤ  དབང་ལག ཀནྡ་ཀ་རི། བུ་ཤི་རྩེ། ཤུ་དག  ལི་ཁྲི། ཤིང་ལོ་སྣ་ཚོགས། སྤོས་དཀར། གསེར་དངུལ་བྱུ་རུ།  མུ་མེན་མུ་ཏིག   ཟངས། ཤེལ་དུང་། མཆོང་། ནས་འབྲས་གྲོ་སྲན་ཏིལ་དང་ཟབ་སྣ་དགུ། སྦྲང་དང་ཀ་ར་བུ་རམ་འོ་མ་ཞོ་མར། ཁྲབ་བྱང་མིག་དགུ། སྟག་གི་སྡེར་མོ། ཕག་རྒོད་ཀྱི་མཆེ་བ། དོན་གྱི་སྣ། གཟིག་གི་ཐིག་ལེ།  ཉའི་མགོ་རྣམས་བཞུགས་ཏེ་བཀང་བ་དང་། གཞན་བུམ་པ་གཅིག་ལ་རྩི་མར་གྱིས་གང་བར་བྱས་ཏེ། བུམ་པ་གཉིས་ཀའི་ཁ་དར་སྣ་ལྔས་དམ་པར་བཅིང་ངོ་།།