ཐང་ག་ཞེས་པའི་མིང་གི་བྱུང་ཚུལ་དང་གོ་དོན་སྐོར་གླེང་བ།
1.ཐང་ག་ཞེས་པ་རྒྱ་སྐད་ལས་ཐོགས་པའི་སྐོར།
ཐོག་མར་ཐང་ག་བྱ་བ་རྒྱ་སྐད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ལྟ་ཚུལ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་གིས་ན་རེ། ཐང་ག་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་སྐད་ཡིན་ཞིང་། དོན་ནི་ཐང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཤིང་བྱང་ལྟ་བུའི་ངོས་སུ་རི་མོ་བྲིས་པ་（唐代卡片化） དེ་ལ་ཟེར་སྐད། དེ་ནི་རྒྱ་ཡིག་གི་（唐卡）བྱ་བ་དེ་ཐད་ཀར་གོ་བ་ལེན་པ་འདུག་སྙམ་པ་བསམ་མོད། དེ་འདྲའི་ལོ་རྒྱུས་བྱུང་ཚུལ་རྒྱ་ཡིག་གི་མཛེས་རྩལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ལས་ཀྱང་ མི་གདའ་བས། བཙལ་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ཕྱིར། དེ་ནི་ཁ་བདེ་ལྕེ་བདེ་བ་ཞིག་གིས་སྤྱི་བརྟོལ་དུ་སྨྲ་བ་འབའ་ཞིག་གོ བོད་ཀྱི་མཛེས་རྩལ་རིག་པའི་མཁས་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་གྱི་《བཟོ་གནས་སྐྲ་ རྩེའི་ཆུ་ཐིགས་》ལས། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས། ཐ་སྙད་དེ་རྒྱ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཐད་འགྱུར་ཡིན་ལ། དེའི་སྲོལ་ཡང་རྒྱ་ནག་ནས་བྱུང་བར་བཤད་མོད། ཁོ་བོས་དེ་སྔོན་ཡིད་རྟོན་རུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་བཙན་མ་མཐོང་བས་འདི་ནི་ འདིའོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་ཞུམ་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་སྣང་སྟེ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་ཁག་ལས། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་གྱི་དུས། བློན་པོ་མགར་གྱིས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲེན་པའི་ལྷན་དུ། ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་བཟོ་སྣ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེ། སྨན་དཔྱད་ཆེན་མོ་དང་། རྩིས་ཀྱི་སྤོར་ཐང་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱང་བོད་དུ་དྲངས། ཕན་ཚུན་སློབ་མ་དང་བཟོ་རྩལ་པ་མངགས་སོ་ཞེས་བྱུང་བ་དང་། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་བཞེངས་སྐབས་དར་ཐང་ཆེན་མོ་གསུམ་བཞེངས་ཚུལ་བཤད་ ལ། དེ་ལ་ལོ་རྒྱུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སི་ཐང་ཞེས་བྲི་སྣང་མོད་སྒྲ་འགྱུར་ལ་སི་ཐང་དང་། དོན་འགྱུར་ལ་དར་ཐང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དཔྱོད་དོ། 【1】ཞེས་ འཁོད་ཡོད། དེས་ན་ཁོང་གི་བཞེད་དགོངས་ལྟར་ན། ཐང་ག་བྱ་བ་ནི་སི་ཐང་ལས་སྒྲ་འགྱུར་བར་འདོད་ལ། དར་ཐང་ཞེས་པ་ནི་སི་ཐང་གི་དོན་འགྱུར་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། གོང་དུ་དར་ཐང་ཆེན་མོ་གསུམ་བཞེངས་ཞེས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་གང་དུ་གསལ་བ་མིང་ འཁོད་མེད་ཀྱང་། སྐུ་ཞབས་ཞེ་ཅིས་ཧྲིན་（谢继胜）གྱིས་བརྩམས་པའི་《མི་ཉག་གི་བོད་བརྒྱུད་རི་མོ་-西夏藏传绘画》ལས། ཆེས་ཡིད་ཕངས་པ་ཞིག་ནི། རྩོམ་པ་པོས་（དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་）དཔེ་ཆ་གང་ནས་ལུང་དྲངས་པ་དཔྱད་གཞི་ཙམ་ཡང་ བཀོད་མེད་མོད། འོན་ཏེ་པིར་ཐོགས་པ་ངེད་ཀྱིས་བཤད་ཕྱོགས་འདི་བརྒྱུད་ནས་《སྦ་བཞེད་》དུ་འཚོལ་ ཀློག་བྱས་པ་ན། དེ་ནས་རྙེད་བྱུང་། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉིས་ཐོག་ཏུ། དར་ཐང་ཆེན་པོ་གསུམ་（三幅丝缎唐卡）བཞེངས་ཡོད་ཅེས་བོད་ཡིག་གིས་（dar thang chen po gsum）བྲིས་ཡོད་པར་མཐོང་། ཞེས་པ་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ད་དུང་ངེད་ཀྱིས་དར་ཐང་བྱ་བའི་དར་ནི་རྒྱ་སྐད་དུ་（丝绸）སི་ཀྲིག་གི་འབོད་ཚུལ་ དང་། དར་ཐང་དང་སི་ཐང་གང་ཡིན་ཡང་དེ་ནི་རྒྱ་སྐད་དུ་（丝质唐卡）བྱ་བའི་བོད་སྐད་ཀྱི་འབོད་ སྟངས་ཤིག་སྟེ། དར་ཐང་ནི་གནའ་བོའི་དུས་ཀྱི་འབོད་ཚུལ་ཞིག་དང་། སི་ཐང་ནི་ཕྱིས་སུ་དར་བར་འདོད། ཅེས་པ་དང་། སི་ཐང་དང་བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ལ། 《སྦ་བཞེད་》དུ་དྲངས་པའི་དར་ཐང་ཆེན་མོ་བྱ་བ་དེ་ཡོད་ངེས་པ་མ་ཟད། དེས་པཱ་ལི་དང་（巴勒）ཐའོ་ཆིས་ཅོ་ཧྲུག（杜齐）གཉིས་ཀྱིས། བོད་ཀྱི་ཐང་གའི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་རས་བྲིས་རི་མོ་ལ་ཁུངས་གཏུགས་པར་ བཤད་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར། བོད་ཀྱི་ཐང་ག་དེ་རྒྱ་ནག་གི་རི་མོ་ནས་འགྱུར་བར་ཡིན་པ་གལ་ཆེ་བའི་གསལ་བཤད་ར་ སྤྲོད་གནང་ཡོད། 【2】ཅེས་ གསལ་བ་དང་། གོང་གི་ནང་དོན་ཁག་ལས་སྐུ་ཞབས་ཞེ་ཅིས་ཧྲིན་གྱིས། དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བཤད་པའི་དར་ཐང་ཆེན་པོ་གསུམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་《སྦ་ བཞེད་》དུ་བཀོད་འདུག་ཅེས་གསལ་བཤད་གནང་འདུག་པ་དང་། དར་ཐང་དང་སི་ཐང་གི་ནང་དོན་ཡང་དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་འཐད་ པ་བྱུང་ཡོད། དེས་ན་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཕུགས་སུ་གཏད་ན་ཐང་ག་ཟེར་བ་སི་ཐང་ལས་བྱུང་བར་འདོད་ པ་ནི་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ནོ། ལར་ཡིན་ན། དཀོན་མཆོག་བསྟན་འཛིན་ནི་ཉེ་ཆར་བོད་ཀྱི་རི་མོ་བའི་ནང་ནས་ལག་རྩལ་དང་གཞུང་ ལུགས་གཉིས་འཛོམས་ཀྱི་མཁས་པ་ཞིག་དང་། ཁོང་གིས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་བཟོ་རིག་གི་གཞུང་ཆེན་《བཟོ་གནས་སྐྲ་རྩེའི་ཆུ་ཐིགས་》 ནི་ད་ཕན་བདག་གིས་མཐོང་བའི་བོད་ཀྱི་བཟོ་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་ གྲས་ཡིན་པས། བདག་གིས་ཀྱང་གདེང་འཇོག་མཐོན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། སྐུ་ཞབས་ཞེ་ཅིས་ཧྲིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་《མི་ཉག་གི་བོད་བརྒྱུད་རི་མོ་》བྱ་བ་ནི། ཞིབ་འཇུག་གི་ཐབས་ལམ་བཟང་ཞིང་ཁྱབ་ཁོངས་ཆེ་བ། དོན་གནད་གསལ་ཞིང་དཔྱད་སྟོབས་ཕྲ་བ་བཅས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ པས། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་ཡིད་འཇོག་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟ་བུ་ཆེད་ལས་མཁས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དགོངས་པ་གཅིག་དང་དབྱིངས་གཅིག་གིས་ཐང་ག་ནི་ སི་ཐང་ལས་བྱུང་ཞིང་། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དར་ཐང་ཆེན་པོ་གསུམ་བཞེངས་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ ཁུངས་གཏུགས་ས་《སྦ་བཞེད་》ལ་བཅོལ་ཡོད་པ་རེད། དེས་ནང་ཚོས་ཐང་གའི་ཐ་སྙད་སྐོར་བརྡར་ཤ་གཅོད་དགོས་ཚེ། ཐོག་མར་《སྦ་བཞེད་》ཀྱི་དཔེ་ཆ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། མ་ཕྱི་གསུམ་བཞི་ཙམ་ལས་མི་བཞུགས་པར་བཤད། ཉེ་ཆར་དཔར་དུ་བཏབ་པའི་ཐོག་མ་ནི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་མི་རིགས་རིག་གནས་ ཕོ་བྲང་དང་། བོད་ལྗོངས་ཡིག་ཚགས་ལས་ཁུངས། བོད་ལྗོངས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བློ་མཐུན་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གསུམ་གྱི་ བྲིས་མ་བཤུས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་1980ལོའི་ཟླ་6པ་ལ་པར་གཞི་དང་པོ་བསྒྲིགས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ་1982ལོའི་ཟླ་9པར་པེ་ཅིན་ལ་པར་ཐེངས་2པ་བརྒྱབ་པའི་《སྦ་བཞེད་》དེའི་ མགོ་ཤོག་ལི་སྐྱ་དང་ཁ་རིས་སྔོ་སྐྱ་ཅན། དགེ་མགོན་པོ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་གི་འགན་འཁུར་བ་དེ་རེད། དཔེ་ཆ་དེའི་ཤོག་ལྡེབ་46སྟེང་དུ། “རྒྱུད་རིས་ཐམས་ཅད་མདོ་སྡེ་དང་བསྟུན། ལྡེར་ཚོ་ཐམས་ཅད་གསང་སྔགས་དང་བསྟུན། དེ་ལྟར་ན་ལྡེར་ཚོ་བདུན་ཅུ་དོན་བརྒྱད། མདོའི་རྒྱུད་རིས་བཅུ་བཞི། ཀ་བ་སྟོང་དང་རྩ་གཉིས། སྒོ་མོ་ཆེ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག སྒོ་ཆུང་ཆུང་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས། གྲུ་སྐས་ཆེན་པོ་དྲུག ཅོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། དང་དང་（དར་ཐང་）ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་”ཞེས་པའི་གོང་གི་གུག་རྟགས་ནང་གི་དར་ཐང་ དེ་ད་ལྟ་ཚང་མས་གཞི་འཛིན་སའམ་ཁུངས་གཏུགས་ས་དེ་རེད། དེས་ན་གུག་རྟགས་ནང་གི་དར་ཐང་ནི་རྩོམ་སྒྲིག་པས་མཆན་འགྲེལ་བྱས་པ་ཞིག་ལས་གཞུང་ དངོས་ལས་བསྟན་པའི་ཚིག་མིན་པ་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར་ན། དང་དང་ནི་དར་ཐང་ཡིན་པའི་གདེང་ཚོད་སུ་ལ་ཡོད། རྩོམ་སྒྲིག་པས་བཅོས་པའི་དར་ཐང་ལ་ཡིད་རྟོན་ཅི། དོན་དངོས་ཐོག་རྩོམ་སྒྲིག་པས་དང་དང་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ནང་དོན་མ་གོ་བར་རང་གར་ དར་ཐང་དུ་བཅོས་པ་ཞིག་གོ གལ་ཏེ་དར་ཐང་དུ་བཅོས་ཀྱང་མཚམས་འདིར་མི་འཚམ་སྟེ། དར་ཐང་ཡིན་ན་སྐུ་གསུངས་ཐུགས་རྟེན་གྱི་གྲས་ཡིན་པས། ལྡེར་ཚོ་བདུན་ཅུ་དོན་བརྒྱད། མདོའི་རྒྱུད་རིས་བཅུ་བཞི་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་བཞག་ན་འགྲིག་པ་ལས་ཆེས་དཀྱུས་མའི་ ཅ་ལག་གི་མཇུག་ཏུ་ག་ལ་འཇོག དེ་ནི་སྐབས་དེའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་《སྦ་བཞེད་》ཀྱི་གཞུང་བྱིངས་རྣམས་ཀྱི་གོང་ འོག་ཏུ་གཟིགས་དང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། གཞན་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་《སྦ་བཞེད་》ཀྱི་བྲིས་མ་གནའ་ཡི་མ་ཕྱི་ངོ་མ་དག་ནི་སྲིད་གཞུང་ རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་རྣམས་སུ་ཉར་ཚགས་གནང་ཡོད་པས། ང་ལྟ་བུ་མི་སྒེར་ཞིག་གིས་ཡིག་ཚང་དེ་དག་མིག་ལམ་དུ་མཐོང་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་དཀའ་མོ་ རེད། འོན་ཏེ། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་བོད་ལྗོངས་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་ པའི་《སྦ་བཞེད་》ནང་དུ། དང་དང་བྱ་བ་ལས་དར་ཐང་གི་ཐ་སྙད་མི་འདུག་པས། དར་ཐང་ནི་ཕྱིས་སུ་རྩོམ་སྒྲིག་པས་གསེར་གྱི་ཀ་བ་ལ་ཤིང་གི་ལྷན་པ་བཏབ་པའི་གནས་ ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས། དེ་བཞིན་《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》དུ་ཡང་། 《སྦ་བཞེད་》ཀྱི་ནང་དོན་ལྟར་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། “ལྡེར་ཚོ་བདུན་ཅུ་དོན་བརྒྱད། མདོའི་རྒྱུད་རིས་བཅུ་བཞི། ཀ་བ་སྟོང་དང་རྩ་གཉིས། སྒོ་མོ་ཆེ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག སྒེའུ་ཆུང་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས། གྲུ་སྐས་ཆེན་པོ་དྲུག ཅོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། དང་དང་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱན་པ་བྱས་སོ། །” 【3】ཞེས་ གསལ་ཞིང་། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་》ནི་སྤྱི་ལོ་1546ལོར་བརྩམས་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ལོ་ཉི་ ཤུར་བྲིས་ཟིན་པ་ལ་བརྟགས་ན་ཡིག་ཚང་འདི་བརྩམས་ནས་ད་ལྟའི་བར་མ་མཐར་ཡང་ལོ་ངོ་ ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་འདས་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ། དེས་ན་ལོ་ངོ་ལྔ་བརྒྱའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་《སྦ་བཞེད་》དུ་དང་དང་བྱ་བ་ལས་དར་ཐང་ ཞེས་བྲིས་མེད་པ་བདེན་དཔང་བྱེད་ནུས་སོ། གོང་དུ་བཤད་པའི་ནང་དོན་ཁག་ལས་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། 《སྦ་བཞེད་》ཀྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་དང་དང་ཞེས་མཆིས་པ་ལས་དར་ཐང་བྱ་བ་བྲིས་ མེད་པ་གཞི་ནས་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང་། རྩོམ་སྒྲིག་པའི་ལོག་འགྲེལ་དེས་མི་དུ་མ་ཞིག་ལ་མགོ་རྨོངས་སུ་བཅུག་པའང་རང་ ཤུགས་ཀྱིས་གསལ། འོ་ན་དང་དང་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཟེར་ན། དེ་ནི་རོལ་ཆས་ཤིག་གི་མིང་སྟེ། དེང་སང་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དུ་དུས་ཆེན་སྐབས་སུ་མེ་ལོང་དགུ་བརྡུང་（མགུར་ གདུང་）བྱ་བའི་རོལ་དབྱངས་དཀྲོལ་སྟངས་ཤིག་མཆིས་པ་དེ་དང་ཧ་ལམ་མཚུངས་ལ། འཁར་རྔ་ཕྲེང་བསྟར་མ་ཡང་ཟེར། རྒྱ་སྐད་དུ་云锣ཟེར་ཞིང་། འཁར་རྔ་མི་འདྲ་བ་དགུ་བརྡུང་ན་སྒྲ་མི་འདྲ་བ་དགུ་ལྡན་པ་ཞིག་གོ ཉེ་དུས་སུ་བསྒྲིགས་པའི་བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཁག་དང་དག་ཡིག་རྣམས་སུ་དང་ དང་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞིགཡིན་པའི་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་ཞིག་མ་མཐོང་ཡང་། མིང་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གིས་བསྒྲིགས་པའི་《西番馆译语》ཞེས་པའི་ བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར་གྱི་དག་ཡིག་ཅིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་དང་དང་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་སྐད་ དུ་云锣ཟེར་བ་དེ་ཡིན། 【4】ཞེས་ འཁོད་ཡོད་པ་དང་། ཚིག་མཛོད་དེའི་ནང་དུ་ད་དུང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་རིགས་ཀྱང་མང་དུ་མཆིས་པ་དཔེར་ན། ཐེ་གོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་རིགས་དང་རྒྱ་སྐད་ཤན་སྦྱར་སྐབས་སུ་《罗馆译语》ཞེས་མིང་བྱང་ བཀོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇར་པན་སོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒྲིགས་ཡོད་ལ། དཔེ་ཆ་འདི་རང་རྒྱལ་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་མ་ཞིག་ཏུ་མཆིས་ནའང་། ངེད་ཀྱིས་ནི་འཇར་པན་གྱི་ཏུང་ཅིན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་ ཡོད་པ་དེ་ལ་བསྐྱར་པར་བརྒྱབ་པ་ཞིག་སློབ་གྲྭ་དེའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་པོ་ཧྲི་ སློབ་མ་（海老原志穗）གཡུ་མཚོ་ 【5】ལགས་ ནས་གཡར་ཏེ་བསྐྱར་པར་བཏབ་པ་ཡིན་ཞིང་། དཔེ་ཆ་འདིའི་ནང་གི་བོད་ཡིག་གི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟགས་ན་བོད་སྐད་དུ་སྒྱུར་བ་པོ་ནི་ཨ་ མདོའི་བོད་པ་ཞིག་ཨེ་ཡིན་སྙམ་སྟེ། 起营ལ་སྒར་ལངས་ཟེར་བ་དང་། ཚོན་ 朱砂ལ་མཚན་རྒོད་དང་། དཀར་ཡོལ་ཁྲུང་ཁྲུང་རྟགས་ཅན་ 仙鹤ལ་ཚེ་རིང་དང་།  正月ལ་ཟླ་བ་དང་པོ་དང་།  河洲ལ་ཀ་ཆུ་དང་། 临洮ལ་ཤིང་ཀུན་སོགས་ཨམ་སྐད་དང་ཨ་མདོའི་ལུང་པ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མིང་མཆིས་པ་ལས་དབུས་ གཙང་སོགས་ཀྱི་ས་མིང་འཁོད་མི་འདུག་གོ དེར་བལྟས་ན་བོད་ཡིག་འབྲི་མཁན་ཨ་མདོ་བ་ཞིག་རེད་བསམས་ཏེ་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལས་ མཇུག་བྱང་དང་རྩོམ་པ་པོ་སོགས་ཀྱི་མིང་མི་གསལ། གང་ལྟར་དང་དང་བྱ་བའི་རོལ་ཆས་དེ་མིང་རྒྱལ་རབས་དུས་སུ་ཨ་མདོའི་ཡུལ་དུ་མིང་དེ་ ལྟར་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བཞིན་པ་ཤེས་ནུས། དེས་ན་《སྦ་བཞེད་》གསར་དུ་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་སྐབས་རྩོམ་སྒྲིག་པས་རང་གི་བློ་ངོར་ མ་བདེ་བའི་ཐ་སྙད་དེ་གང་བྱུང་དུ་མཆན་ལོག་བརྒྱབ་པས། ཕྱིས་འབྱུང་གི་མཁས་པ་འགའ་མགོ་རྙོག་ཏུ་བཅུག་པ་རེད། 《སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ་》རུ། དར་ཐང་ཆེན་པོ་གསུམ། འཕན་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ། 【6】ཞེས་ འཁོད་ཡོད་ཅིང་། དཔེ་ཆ་འདི་སྤྱི་ལོ་1990ལོར་དཔར་ཏུ་བཏབ་ཅིང་། 《སྦ་བཞེད་》ནི་སྤྱི་ལོ་1982ལོར་དཔར་སྐྲུན་མཛད་པ་ཡིན་པས། ཞུ་དག་པས་《སྦ་བཞེད་》ནང་གི་མཆན་འགྲེལ་དེ་མཐོང་ནས་《ཞབས་བཏགས་མ་》རུ། རྩ་བའི་མ་ཕྱི་གཡུགས་ཏེ་མཆན་ལོག་དེ་གཞིར་བཞག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པའང་ང་ཚོས་ཤེས་ ཐུབ། 《སྐྲ་རྩེའི་ཆུ་ཐིགས་》སུ། ཅོང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། དར་ཐང་ཆེན་པོ་གསུམ་ཞེས་མ་ཕྱི་དངོས་ཀྱི་མིང་བརྡ་གཡུགས་ཏེ་མཆན་ལོག་དེ་ཚད་མར་ འཛིན་ཡོད་པ་རེད། གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་རི་མོ་བའམ་ཡང་ན་མཛེས་རྩལ་ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ ཡིག་ཚང་མང་པོར་ལྟ་ཁོམ་མ་བྱུང་བར་《བཟོ་གནས་སྐྲ་རྩེའི་ཆུ་ཐིགས་》དང་། 《སྦ་བཞེད་ཞབས་བཏགས་མ་》ལྟ་བུ་དཔེ་ཆ་རེ་གཉིས་ལས་བལྟ་མ་ཐུབ་པ་ཡིན་ཚེ། གོང་གི་བྲིས་ཉེས་དེ་རྒྱུན་འབྱམས་སུ་དར་སྤེལ་སོང་སྟེ་མཐར་གཏམ་དེ་ལ་ཡལ་ག་དང་ ལོ་འདབ་རྒྱས་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཤད་མ་དགོས་སོ།།