cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kunnafoni minanw
Roman fɔlɔw kera bataki-cili taabolo sintinbagaw ye munkɔsɔn k'uka masamara lasabati kabɔ Romu.
Peru
Peru (Ispanyikan: Perú, Kecua: Piruw, Ayimara: Piruw) mandonnen Peru ka Fasojamana (Ispanyikan: República del Perú) ye jamana ye Worodugu Amerika tlebi. A be danbo saheli ni Ikwadori ani Kolonbi, korn ni Brazil, worodugukoron ni Boilivia, worodugu ni Cili ani tlebi ni Pasifik Kogoji.
Peru sigiyoro ye so ye Norte Ciko kodonnyanamaya min ye dunia korolenba do ye ani Inka Mansamara jamana la bonba Kakon-Kolunbu Amerika kono. Ispaniya Mansamara ye yoro in mine 16an kemeda kono k' aka Mansaya sigi min be talike Worodugu Amerika fan camanna. Yeretaa kofe san 1821 (tanishegin mugan ni kelen), Peru marako (politiko) ani nafoloko geleya soro ka soro basigi ka na ani soroko (economic) yiriwa. Peru faaba ye Lima.
Dugukolokunsi
Dugukolokunsi
Sunsunfin
Sunsunfin
Venezuela
Venezuela focogo Ispanikan na (bene'swela) a togo madonnen Venezuela ka Bolivari Fasojamana (Ispanikan: República Bolivariana de Venezuela) ye funtenima jamana ye Worodugu Amerika saheli dakan kan. Gerekan jamana don ni jigun damado ye minu sigilen Karayibu Ji jida fe. Fasojamana in y'aka yeretaa soro kabo Ispaniya bolo san 1821.
Nkalama
Nkalama
Cɛganakunsigi
Cɛganakunsigi
Kɔfama
Kɔfama
Israil
Israil (Hibru la: יִשְׂרָאֵל Yisraʼel, Arabukan na: إِسْرَائِيل) madonnen Israil Jamana (Ingliz la: State of Israel, Hibru la: מדינת ישראל Mədinat Yisraʼel, Arabukan na: دولة إسرائيل) ye jamana ye Tlebi Asia a dalen Mediterani Geji koron dankan dala. A be danbo ni Lubenan saheli, Suriya sahelikoron, Ordon worodugu, ani Misra worodugutlebi.
Nwanankala
Nwanankala
Ordon
Ordon (Arabukan la: الأردن) madonnen Ordon ka Hashimi Faamamara, ye jamana ye Tlebi Asia ka munun Suriya Sahara worodugu yanfan ka digi Aqaba Jikori kan. Ordon danbo ni Suriya ye saheli, Iraq sahelikoron, Saudia koron ani worodugu, Aqaba Jikori worodugutlebi ani Tlebi Bada Palestini dugukolo ani Israil tlebi. Ani Israil be je ka Geji Shuu tigiya tla. Ordon dugukolo fanba datugunne ni Arabu Sahara ye. Nka sahelitlebi ye dugukolo duman ye kabii lawale la. Jamana faaba ye Amman.
Kalabana
Kalabana
Jolisegi
Jolisegi
Yayale
Yayale
Fɛɛnɛfura
Fɛɛnɛfura
Sokurani
Sokurani yɛrɛ sigui len bɛ kɔ folo do de da la ina fô an ka dugu tiama. O kô nin bè fin tiama de gnè dugu denwou yé. A fɔlɔ yé nan kɔ sɛnɛ yé, fila nan yé ji min ta yé, saba nan yé dugu la kanda li yé. Sabu kɔ ni jɛgɛ tɛ jɛgɛ gansan yé. Maa kôrô ka kuma la, dugu da siriw do. Ni ko djugu bè na dugu sôrô, o lu de tun b'a fô maa kôrôw yé. U tun bè guèlèya kun bè tiogo fana fô u yé.
Jɛgɛ ni nun tun tè faga. Don dô, muso kati guèlin do yé u dowu minè k'a bè u tobi ka di a denwu ma. Tuma min dji yé wili da minè, jɛgɛwu tigɛ tigɛ len tugu tugu la, ni ka yala da minè dji wili tô la. Sangani tèmè len a denwu yé dali da minè bana bolo. Muso dabali bana. A boli la ka sé dugu muso kôrôw ma ni ka a ka kè walé djugu ni da u tolo kan. O lu fana wili la ka sé tiè kôrôw ma ka kuma la sé.
O don bô len kô a la dugu môgô chi ma sé djèguè nu nun ma. Ali bi kô ni bè ye; dugu ni fana bè yé.
Sikaso
Sikaso (faransikan: Sikasso) bɛ Mali kogo dugu nyogo fa. Fôlô fôlô donso cè dô tun bé y'in na tôgô tun ye «sika», donso fariman de tun do. Y'a ni a bé sikasso dugu sigi, a tun sigi l'é bè dugu déni dô la ni o tôgô tun ye ko «bugula». Bugula tun ye dugu déni fitini dô ye mi ma yiriwa kosɛbɛ. I na fô donso do min kɛ, a tun bé donso ya kɛ bugula dugu lamini na, a na na kè yen sogo dôgôya la, o la a ko ka bi taa gnèfè walisa a ka fɛrɛ sogow ma. Ka bi a taa don fôlô a taara yôrô mi na yen jara la kosènbè barsa a ye fèn wèrèw sôrô yen mi ni sogo tè kelen ye i na fô: woso kènèw, kuw, yen fana dugu kolo tun kagni sumaya tun bé yen. O la sa ni yôrô ni jara a ye,a ye bugula dugu bila ka taa a ka bugu sigi dana a bé a ka sɛnɛw kɛ yen o bè jara la. O la bugulakaw tun bé to ka taa bô ani a ka dén bayala, u taa tôla tun ba fô n'bé taa bô sika ka so, o la u daa tèliya ko jugu dé nana ni sikasso ye. San in u ka fô sika ka so u da ye ka ni tigè ka boy'i kato sikasso ye. ni dé ye sikasso sigi cogo ye.
Sikaso sugu
Sikaso sugu bé jɔ kari o kari, sigi ko kelen dɔgɔkun kɔnɔ. Sikaso sumaya ka bon ko sèbè, Sikaso mara kônô, fèn kènè caama bé sôrô a sugu la samia fara tilé man kan. Sugu don y'aw fè dugu minsèn caama bé na a sugu la sé na, musow ka na l'i dé ka té l'i sé na na, cèw fan ba bé na nègèso la dôw bé na moto ni fali wotorow la. U bé bô kilomètèrè janw la ka na a sugu jo ni o ka feré fènw ye o kun na. A té dan sikasso dugu daaman ma mali fan caama fana bé na a sugu la i na fô
bamakôkaw, motikaw, ségukaw. Ni sugu don ya ni na môgô sugu bè dé bé kè yen: zonw b' a la, namaratôw, ganamuganamu kèra, san ni kèra ni féré kèlaw. Sikasso sugu bé don ka bi fajiri jigilen kôfè ka wuli safo jigilen barsa a sugu bé fa ka tèmè. Ni sugu don ya fè fèn bè dé daa ka nôgô. N'ka dugu minsèn môgôw min yôrô ka jan bé taa l'i da mina ka bi lansara jigilen kô. Sikasso sugu filana bé y'i n'ga a té ni kari sugu ni bô bon ya ni cama na, o bé jô sibiri o sibiri. Kari sugu ni bé kin mina o tôgô ye ko «filaso», sibiri sugu ni bé «médine» kin na.
Waga
Waga
Saudia Arabu ka Faamamara
Saudia (madonnen Saudia Arabu ka Faamamara, Arabu la:  المملكة العربية السعودية   focogo: Al Mamlakah Al Arabiya Assaudiya) ye Arabu jamanaw la bonba ye Cema Koron na. A be danbo ni Urdun ani Iraq saheli ani sahelikoron, Kuwait, Qatar, Bahrain ani Kelenyalen Arabu Emira koron fe, Oman be worodugukoron, Yamani b'a worodugu. Farisi Jikori dalen sahelilkoron, ani Geji Wulen dalen tlebi. A jamanadenw be se mogo miliyon 28 a fere ye bametri kene 2149690 ( milu kene 830000).
Suriya
Suriya (Arabukan na: سورية walima سوريا) madonne Suriya Arabu Fasojamana (Arabukan na: الجمهورية العربية السورية ) (Ingliz la: Syrian Arab Republic) ye jamana Tlebi Asia, a be danbo ni Lubenan ani Mediterane Geji tlebi, Turkiye saheli, Iraq koron, Ordon worodugu ani Israil worodugutlebi. Levant yoro bee tunbe wele folo ko Suriya, tumamin bii Suriya jamana be lakafolike faamamara ani mansamara koro caman na, Eblan kodonnyanamaya b'ola bakelenda sabanan kakon Yesu Krisa. Silameya nalen, a faaba Damasi tun ye Umaya Mansamara dagayoro ye ani mara faaba Mamluku Mansamara wati.
Sikaso
Sikaso ka cercle
Benkadi, Blendio, Dandéresso, Dembella, Jalakoro, Jomatene, Dogoni, Dumanaba, Fama, Farakala, Finkolo Ganadugu, Finkolo-Sikasso, Gongasso, Kabarasso, Kaboila, Kafuzela, Kapala, Kapolondugu, Kinyan, Klela, Kofan, Kolokoba, Kumanku, Kuoro, Kuruma, Lobugula, Miniko, Miria, Misirikɔrɔ, N'gamacɛbugu, N Tjikouna, Natien, Niena, Nongo-Suala, Pinperna, Sanzana, Sikaso, Sokurani-Missirikoro, Tɛla, Cankadi, Wateni, Zanferebugu, Zangaradugu ani Zanièna.
Saudia Arabu ka Faamamara
Tumado Mansamara in be wele "Lohoroma Misiri Fla Jamana'' koroyalila kataa Makka ani Madina ma minu ye lohoroma yoro bonyalen ye Silameya la. Misiri fla in be wele Masjid al-Haram ani Masjid Al-Nabawi.
Nsɛgɛnɛ
Nsɛgɛnɛ
Angilɛkan
Ingliz walima Anglekan ye kan ye min bɛ fɔ ni kanw bɛɛ ye diɲe kɔnɔ. O lili ye Inglitra ye. Ingliz, Almankan ani Nerlandikan bɔra ɲogon na. Ingliz de ye Keleyalen Amerika Jamanaw (US) kan madonnen ye, Bonba Bretania, Ostrali, Kanada ani Afrika jamana caman wɛrɛw, ina fo Nigeria, Kenya, Ghana, Worodugu Afrika, Liberia, Zimbabwe o ni jamana caman wɛrɛw.
Diɲɛ sugu baw jagokɛ kan labonba ye Ingliz ye ani diɲɛ tɛrɛmeli kan.
Dabadabilen
Dabadabilen
Samori Ture
Samori Ture walima Samori Ibn Lafiya Ture san (1830 - 1900) ye Wasolo Mansamara sintinba ye san 1882. Silameya fanga don min ye tuloblen ka mara kunben Farafina tilebi fɛ fokase a minɛni ma san 1898.
ɲanamaya kunfɔlɔ
Samori bangera Maniɲanbalandugu Gine kɔrɔn-worodugu fɛ. A bɔra Jula du kɔnɔ min tun ni Eropakaw donnen ɲɔgɔnna. Eropa ka julaya ye Afrika jula jamana dɔw nafolotigiya. Tasuma-marifa donni ye kɛlɛw taabolo yɛlɛma Farafina.
San 1848 kɔnɔ, Samori bamuso minera kɛlɛ sinfɛ Sɛrɛ Brulaye fɛ kabɔ Sisew ka kabila la. Samori ye a-yɛrɛ tunɔmada mukɔson a bamuso be kanhɔnrɔya ni baara kɛli ye Sisew ka mara kɔnɔ. O senfɛ, A sera ka marifaci kalan. Fɔ kan na, a ye san wolonfla, kalo wolofla ani tile wolonfla kɛ Sisew bolo baara kasɔrɔ ka boli n'a bamuso ye.
Jirikunanin
Jirikunanin
Samori Ture
ɲanamaya kunfɔlɔ
O kɔfɛ, a donna Beretew ka kɛlɛbolo la, minu tun ye Sisew jugu ye, san fla kɔnɔ, jani a ka sengin Kamaraw aka mɔgɔw ma. A sugantilen ka kɛ "Kɛlɛtigi" ye Diyala san 1861, Samori y'i kali ka b'aka mɔgɔw latanga kabɔ Beretew ani Sisew fila bɛɛ ka bikanni ma.
Jɛnɛjaba
Jɛnɛjaba
Donotulu
Donotulu
Sayijirinin
Sayijirinin
Jose Trawere
Don tɛ wele don na. Ce farin caman tɛmɛna. Nin kɛra Kumi. Kolokani mara la Bɛlɛdugu kɔnɔ k'a ta san 1914, ka t'a bila san 1916. Tulobilenw tile la, kɛlɛmasa dɔ tun bɛ yen min tɔgɔ ye ko Jose Tarawele. A tun ka farin, o ye farinye dan ye.
Hali a tɔgɔ gansan tun bɛ tubabuw siran. Jose ye Bamanan dugu caman kɛlɛ ka se sɔrɔ u kan, k'u do aka mara kɔnɔ. A na ka fariye bɛɛ, dugu damadɔ tun bɛ yen a dɛsɛra minnu na. Walasa a ka se ka mɔnɛ bɔ a-yɛrɛ la, a y'a kɛ cogo bɛɛ la ka jɛ siri ni tulobilenw ye. Olu farala a kan ka dugu ninnu minɛ, o ya tɔgɔ bonya ka ta fɛ.
Alimankèlè elen, Faransèw nana Bèlèdugu kèlècegni na u ka taa dèmè don u ma k'u jugu alimanw kèlè. O kuma folen, Nônkôn jamanatigi sigasira. O don na ngusujeli dô tun bè Nônkôn. O ye jamanatigi n'a kankôrôsigi dusu lamin ni dônkili ye: « N'aw tè cèw ye, a 'ye kulisi di muso ma, a'ku ka taafé minè k'a siri a' cèla ». O folen farinya donna bamanan na, jamanatigi dusura fô k'a dôn a dusura. O yôrô bèè, a ye ci bila kèlègnèmôgôw ma k'u ka na sôrô bulon kônô. O wlekan ma sigui daga giri da la. U bè na na a sôrô bulon ba kônô, jamanatigi y'i dantigè. U bènn'a kan ka tulobilew kèlè fo kumi Jose, sabu la wati dô la, Faransèw tun y'a a le dèmè ka juguw kèlè, a tun dèsèra ninnu na.nka Jose y'a yira ko ni u ko ka kèlè kè a le n'u bè jè ka tulubilenw kèlè, n'o tè a le sagô tun tè. Kèlè dôgô dara, bamanan ni tulubilenw tun kan ka sôrô kôdjalada la. Kèlèdenw tun bè so kan, dôw tun bu sen na. Bamanan marifaw, tamaw, kalaw ani maramafen wèrèw tun b'u bolo. Tulubilen tun ta ye masibafènw ye, i'na fô gèlèw.
Aa! Ni don in ma diya. Jaa balo don saya tè yèn, saya don balo tè yèn. Mugu cira gnôgôfaga dabôra, joli woyora fan bèè fè, su cayara, bamanan jigi misèyara. I ka don kèlè ye ma diya bamananw na, bawo ka fara u ka masibafèn kan, tulubilew y'u yèrè dèmè ni fèè wèrèw ye. Sanni ka kèlè daminè, u ye djiri bolo dô igè k'u masiri i na fo kèlèdenw. Bamanan y'u ta kè muguci o muguci ye u hakili la u lu tulubilenw. Jaa u lu bèè fan wèrè fè k'u jateminè. U dôn kuma mi na ko bamananw mugu ni ks kisè cama bana u sôrô ka poyi. Kèlè diyara tubabulaw. U donna kumi.
Jose na ka baramuso yu na mèn. Fè wèrè majigi u kônô saya kô. U donna mugu so kônô ka ta bila a la, mugu wilila n'u ye k'u faga. U yɔrɔ kɛrɛ u kaburu ye. Jose ye saya fusaya ni malo ye i na fo Babèba. Jugu sagô kèrè sabu u ye kamèlen cama minè ka taa n'u ye. O don na dugu tun bèlèdugu kônô ni kasi ma kèn yôrô min.
Bèlèdugu bè mèèn n'a magnènè kèlè in kô.
Monzon Jara
Monza Jara ye Bamanan mansamara faama ye kabo san 1795 kata 1808. A denke ye faama Ngolo Jara ye. Monzon nara fanga la aka saya ko. Monzo tun ye cefarin ye. Aka kele baw do ye Tumutu mineni ye san 1800. A deke Da Jara y’a nolabila.
Ɲamacɛ
Ɲamacɛ
Cɛba Trawere
Cɛba Tarawele tun ye Kenedugu mansa ye kabɔ 1876 kata se aka saya ma san 1893. Mansa Dawula dencɛ tun don min ye Sikaso kɛ aka mansaya dagayɔrɔ ye. A y'aka mansaso jɔ Mamelon kulu kan.
Kɔɔriba
Kɔɔriba
Cema Koron
Cema Koro (Ingliz la: Middle East) (kakoro a donnen Koron Surun) ye yoro min lakafolen worodugutlebi Asia la ani Misira (Egypti). Famuyacogo were la, kuma in labaarali walankatanna kosan inna ka Afganistan sendon a la ani Pakistan, Kokazi ni Cema Asia, ani Saheli Afrika. Tumadon a koro be ke Koron Surun n'o sina ye Koron Jan. Mogo minu be bo yoro inna be wele Cema-Koronka.
Amadu Tumani Ture
Kɛlɛtigi (lasigilen) Amadu Tumani Ture (bangera Nofanbru tle 4, san 1948 Mopti, Mali la) Mali jamanakuntigi don. A ye Musa Trawere ka fanga dafri san 1991, kasɔrɔ ka fanga segin dugudenw ma o sanna yɛlɛma. A ye saan sɔrɔ jamanakuntigiya kalafliw la san 2002, seginkɛra k'a ta san 2007, takokelen kɔnɔ.
Cema Koron
Cema Koron tariku be segin kataa lawale watiw ma, o wati be kono, Cema Koron tun ye duniya makow yoro daga ye. N'an be kuma tariku la, Koron Surun de be fo kosobe. Tariku la, Cema Koron de ye duniya diine ba saba tayoro ye Yahodiyaya, Kerecenya ani Silameya. Cema Koron finye ka kalan a jalen, ba baw damado b'a cetige min jiw be ke ka sene ke yoro damadow la. Jamana fanba minu be Farisi Jikori dala, be taji fin hake caman bo. Bii wati inna, Cema Koron ye mineboloko, ani soroko, ani marako ani sedonko ani diineko yoro min konya ka gelen.
Tumani Jabate
Tumani Jabate (bangera Utikalo tle 10, san 1965) Mali korafɔla don min ye mandiya sɔrɔ selekenani kɔnɔ aka fɔlicogo sabula. Aka fɔli ɲadɔn dannen tɛ Mali ladala foliw dron ma, nka ani mɔgɔ suguya wɛrɛ ye fɔli cɛɲi kɛ ɲwanfɛ inafo flamenko, bluz, jazi ani
Kɔɔrinin
Kɔɔrinin
Kɔsyɔ
Kɔsyɔ
Mobili
MOBILI B£ BOLI SE NANI KAN FARI FILA O BALA VALAN KELE MONKO DOUROU O DEBAI DO A KONO
Finsan
Finsan
Masalaboso
Masalaboso ye sεbεn dɔ tali ye k'a Kalan k'a Лεfɔ wali k'a Mafɔ.
Л Ŋ Ɔ Ɛ ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Umu Sangare
Umu Sangare (bangera Februye tle 25, san 1968, Bamako - Mali). Wasolo dɔnkilidala don min be wele wasolo kɔnɔ. Wasolo ye Tariku jamana ye min be Ba Joliba worodugu fɛ. Wasolo lakodɔnnen ni dɔnkili ye min ju bɛ talikɛ donso-fɔli la. A bamuso Aminata Jakite fana tun ye dɔnkilidala ye.
Ɲɛnamaya kunfɔlɔ
Demisenya la, Umu Sangare tun bɛ dɔnkilida mukɔsɔn k’a bamuso dɛmɛ k'uka du balo, sabu a fa ban’u la. Kab'a san duru, Umu lakodɔnna n’aka dɔnkili ɲadɔn ye a kɛlen ko jɔyɔrɔ fɔlɔ ta ɲwandan na kalanden misenw cela Bamako. O senfɛ, a ye dɔnkilida mɔgɔ 6000 ɲafe Omispor ntolantankɛnɛ la. A shi san 16, ani Joliba jenbenfɔ kulu ye yala kɛ ɲwan fɛ.
Amadu Baba Gindo sabula, aka albomu fɔlɔ Musolu kaseti 220000 nɔbɔ sanna.
Ali Farka sabula, Umu Sangare ye bolonobila ani Engliz ka cakeda (Wɔl Sekwit) World Circuit. A san 21, a kera dolo ye.
Bamanakɔɔri
Bamanakɔɔri
Masalasεbεn
Masalasεbεn ye kan baaracogo jan o jan ye sεbεnfura wali fεn wεrε kan sεbεnni na. Gafew ni sεbεnni minnu Kεra kan kan o bεε lajεlen faralen ɲɔgɔn kan o ye kan ka masalasεbεn ye.
Л Ŋ Ɔ Ɛ ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Ncafa
Ncafa
Bumu
Bumu
Nansege
Nansege
Dubalen
Dubalen
Kɔɲume
Kɔɲume
Amadu ni Mariyam
Amadu ni Mariam ye Mali duo-dɔnkilidalaw ye minu ye furuɲwanma ye. Mariyam Dumbiya (sorofekɔnɔ) bangera Bamako faaba la April tle 15, san 1958. Amadu Bagayoko (gitari fɔla ani dɔnkilidala) bangera Bamako ɔktɔbru tle 24, san 1954). U dɔnnen "Yeeli lojura Furumaw kabɔ Mali la". Amadu ni Mariyam ye ɲwan ye Fiyentɔ Funankɛw ka Kalanso la, u nara ye u bɛɛ kanuko ye fɔli ye.
Habib Kuwate
Habib Kuwate (bangera san 1958 Mali la) jɛnselekenaani Maliden lakodɔnnen fɔlila ni dɔnkili taboloma, an'aka gitari fo. A ka fɔlikulu Bamada ye fɔli-kuluba ye Tilebin Afrika. Kɛlɛtigi Jabatɛ bɛ bala fɔ kulu in na.
Foli taabolo
Habib ka gitari fɔ bɔlen bɛ kamalengoni fɔcogo fɛ. Dɔnkiliw bɔlen bɛ bluz walma flamenko fe a ye min kalan Kalilu Watara bolo.
Lingua Franca Nova
Lingua Franca Nova bɛ dunia kan dɔ ye.
Jakarta
Jakarta ye Indonesia ka dugu ye.
Alfa Umar Konare
Alfa Umar Konare (bangera Februye tle 2, san 1946) Mali jamanakuntigi don shiɲɛ fla (1992 kata 2002), Afrikaden Kelenyako Jɛkulu ɲɛmaa tun don kata san 2003 kabla 2008.
En septembre 2021, Alpha Oumar Konaré, a été transporté d'urgence au Maroc à l'hôpital Cheikh Zaid de Rabat.
Kalan taasira
Alfa y'a fa den naaninan ye min tun ye lakoli karamɔgɔ ye. A fa ye Bamanan ye, a ba ye Fula ye. Alfa y'aka kalan kunfɔlɔ kɛ Kayi a bange dugu. A sɔrɔla ka taa Lise Terason dɛ Fujɛr la Bamakɔ, Kolej Marist la Dakar, Senegal, Kayi Kolej modern. Kata san 1962 kabla 1964 a ye kalankɛ Katibugu Cɛma kalanso la (École Normale Secondaire). A y'aka tariku kalanw fori Sanjankalanso la (École Normale Supérieure) Bamako (1965-1969) a sɔrɔla ka kalankɛ Warso - Poland Sanjankalanso la, san 1971 ani 1975 cɛla.
Siri
Siri
Berekuna
Berekuna
Achille Mbembe
Achille Mbembe tariku dɔnbaa Kameruni wolo AfirikidiSidi sigi.
Kɔtoronin
Kɔtoronin
Ali
Ali bɛ tɔ̀gɔ.
Babenba Trawere
Babenba Trawere tun ye Kenedugu mansamara faama ye. A kɔrɔkɛ Cɛba fatulen kɔ san 1893, Babenba ye fanga ta. O tuma, daga tun sigilen Sikaso mansamara faaba dala Samori Ture fɛ n’aka kelebolo, ka fara, Franse marabajuguw ka kɛlɛbolo surunyali Sikaso dugu la. Ka kon san kelen ye, Segu, Tukrur ka mansamara faaba binna France bolo. O kɛra sabu ye Franse y’u fanga digi Kenedugu minani walew kan.
April Kalo, san 1898, France ye kɛlɛ ɲasin Sikaso ma ni gwɛlɛ ye. Dugu binna Mɛkalo tile 1, 1988. Ka fusaya k’a-yere di Fransew ma, Babenba y’aka sofaw yamaru k’a faa. Nin kɛra cɛfarinya waleya ye min bɛ fo watibɛ Mali la fo bii. Samori Ture minena Setanburu o san kelen in na. Nin kera Tilebi Afrika ka Franse kele dan ye.
Stary Dwór
ye Pologne ka dugu ye. Dugumogo be taa 329 jon yooro (2015).
Babenba Trawere
Sikaso ntolatankene tɔgɔ dara Babenba la.
Bisigili
Bisigili ye kumajago-sen dɔ ye min bε fεn fla Bisigi ɲɔgɔn ma kasɔrɔ u cε ka jan k’a sababu Kε u bisigikun bɔli ye ɲɔgɔn fε. A ni sangali bε tali Kε ɲɔgɔn na bari n’i ye sangali sangalidaɲε Bɔ o la k’o gwansan Fɔ, o bε Bεn a ma ten cɔ. Bisigili sugu ka ca.
Musa
Musa bɛ tɔ̀gɔ.
Kumamunun-munun
Kumamunun-munun ye kumajago-sen ye min na, daɲε kelen ɲεfɔlanw bε Bl’a nɔ na ka kuma ji Caya. Ni kumamunun-mununna ko k’a bε nin kumasen in « cε Binna » Fɔ, a b’a Fɔ ko « cε Taar’i yεrε Sɔrɔ dugu ma ».
Nɔɔnsiku
Nɔɔnsiku
Ntorida
Ntorida
Kununni
Kununni ye kumajago-sendɔ ye min bε Waleya ni kumasen-kumaden dɔ binni ye kasɔrɔ daɲε tɔ si ma binnen jɔyɔrɔ Fara a yεrε ta kan. Binni min bε Kε ale la o ye mabεn daɲε dɔ ye i n’a fɔ : tugulan dɔ, blankɔ dɔ, walelan dɔ, kunnafoninan dɔ… Ni kuma-jagodonna b’a fε ka donsoba Taara kungo la Fɔ k’o jago Don, a b’a Fɔ ko donsoba Taara kungo. Blankɔ (la) Binna ka Bɔ kumasen jagolen kɔnɔ, nk’a ma fεn Fara kumasen kɔrɔ kan a fana ma fεn Bɔ a la. A ma kɔrɔ wεrε D’a ma fana. Kununni b’a To kuma bε Surunya a fɔbaa bolo.
Sydney
Sydney ye Ostralia ka dugu ye.
Umar
Umar bɛ tɔ̀gɔ.
Sukolan
Sukolan
Sigiyɔrɔ-falen
Sigiyɔrɔ-falen ye kumajago-sen ye min na, kumasen daɲε dɔ bε Bɔ a delinna-fɔyɔrɔ la ka Taa kumasen fan wεrε fε. Daɲε min Taara sigiyɔrɔ kura la a b’a Jira ko sinsin bε ka K’o kan. N’i Ko nkalontigε, hɔrɔn danbe tε, i ye sigiyɔrɔ-falen de Kε. N’o tε, a bε Fɔ ko hɔrɔn danbe tε nkalontigε ye. Kumasen fɔlɔ kɔnɔ, nkalontigε bε kuma dabɔ la. Mɔgɔw tε Deli k’a Bla yen. O b’a Jira ko kumakεla bε k’i Sinsin o yɔrɔ kan. N’a Blara kuma dabɔ la, lamεnbaa bε Fɔlɔ ale lamεnni na.
Kumajago-sen
Kumajago-sen ye kuma fɔli ye k’a jago Don ni fεεrε ye min b’a Sankɔrɔta ka Sago a delinna-fɔcogo kan k’i lamεnbaa lamuguri, k’a Laɲaga wali k’a Lasɔn i ka fɔta ma. A dɔw Flε: sangali – bisigili – sigiyɔrɔ-falen – kununni – kumamunun-munun – sendonni – senflaninyali – lakumani – nimayali – yεlεbɔnna – fɔkoflayali
Kumajago-sen baaradaw
Kumajago-senw bε Waleya kumalaci minnu kɔnɔ kosεbε o dɔw Flε : jagomajira, ɲɔgɔlɔnbɔ, dɔnkili, lamagaja, baabu, donkibaru, maana, ziirin, zana, dugawu, baro, kilisi
Л Ŋ Ɔ Ɛ ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Bɛnɛfinjɔn
Bɛnɛfinjɔn
Toroninkɔnkɔn
Toroninkɔnkɔn
Bangkok
Bangkok ye Thailand ka dugu ye.
Galasina
Galasina
Kɔwulu
Kɔwulu
Sangali
Sangali ye kumajago-sen ye min bε kuma jago Don ni sangali-daɲε ye ka fεn fla Da ɲɔgɔn ma minnu sawura wali jogo dɔ bε tali Kε ɲɔgɔn na. Ale ka telin kuma kɔnɔ ka sago masala-jagodon sen tɔw kan. Sani kuma-jagodonna k’a Fɔ ko karisa da ka di kosεbε, a b’a Fɔ ko karisa da ka di i ko sogotigε-muru'. Sangali ni bisigili bε tali Kε ɲɔgɔn na kosεbε. U danfara ye sangali-daɲε ye sangali la. N’i ye sangali-daɲε Bɔ sangali la, a bε Kε bisigili ye. Sangali-daɲε caman ye: i ko, i komin, komin, ko, i n’a fɔ. U kalan bε Kε dɔnniya min fε o ye masaladɔn ye. Masaladɔn bε kɔrɔfɔ faamuyacogow Лεfɔ. Sen caman bε masala-jagodon kɔnɔ sangali ye minnu dɔ ye.
Soro
Soro
Nponponpogolon
Nponponpogolon
Sendonni
Л Ŋ Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Manje
Manje
Ture
Ture bɛ tɔ̀gɔ.
Nbukari
Nbukari
Bakunbere
Bakunbere
Nsoroŋɛɲɛ
Nsoroŋɛɲɛ
Keita
Keita bɛ tɔ̀gɔ.
Kurukurunin
Kurukurunin
Corbin Bleu
Corbin Bleu (flanan) bangera Uti tle 21, san 1989, ‎Amerika.
Kɔntaba
Kɔntaba
Baghdad
Baghdad ye Iraq ka dugu ye.
Malaysia
Malaysia ye jamana min be Asia.
Kɔntabanin
Kɔntabanin
Alajɔ
Alajɔ
Nsɛrɛbilen
Nsɛrɛbilen
Kuma hɔrɔnya
Kuma hɔrɔnya ye sariyakolo ye min bɛ mɔgɔ kelen walima sigida ka hɔrɔnya dɛmɛ walasa k’a hakilinaw fɔ k’a sɔrɔ u ma siran waleɲumandɔn ɲɛ, walima sariya ka jalaki. A ka c’a la, kuma hɔrɔnyalen daɲɛ bɛ fɔ cogo lafiyalen na nka, sariya siratigɛ la, a bɛ kunnafoni walima hakilinaw ɲinini, u sɔrɔcogo ani u dicogo wale suguya bɛɛ sen don, a mana kɛ fɛɛrɛ o fɛɛrɛ ye.
Nwananbabulu
Nwananbabulu
Kuma hɔrɔnya
Hadamaden ka josariyaw ye hadamadenw ka josariyaw ye, ka kɛɲɛ ni hadamadenw ka josariyaw lafasalitɔn (UDHR) sariyasen 19nan ye, wa a jatera diɲɛ hadamadenw ka josariyaw sariya kɔnɔ, diɲɛ jamanaw ka josariyaw ni politikitɔnw ka bɛnkansɛbɛn kɔnɔ (ICCPR). UDHR sariyasen 19nan b'a fɔ ko "bɛɛ ka kan ka hakilinaw ta k'a sɔrɔ a ma dankari kɛ" ani "bɛɛ ka kan k'a yɛrɛ jira; o jo in kɔnɔ, a ka kan ka kunnafoniw ni hakilina suguya caman ɲini, ka sɔrɔ ani ani ka u di, k'a sɔrɔ u ma jateminɛ kɛ." ka se dankanw ma, da la, sɛbɛnni fɛ walima sɛbɛnni fɛ, fɛɛrɛko siratigɛ la, walima kumaɲɔgɔnya sira o fɛɛrɛ fɛ a b'a fɛ" . Sariyasen 19nan min bɛ (ICCPR) kɔnɔ, o ye o latilen kɔfɛ k'a fɔ ko nin josariyaw waleyali bɛ "baara kɛrɛnkɛrɛnnenw ni kunkanbaaraw" ta, wa a bɛ se ka "o la, dankarili dɔw bɛ kɛ" ni a mago bɛ a la "walima ka mɔgɔ wɛrɛw ka josariyaw walima u tɔgɔ ɲuman bonya walima" walima jamana lakanani walima foroba labɛnni lakanani (jama labɛnni), walima foroba kɛnɛya walima jogoɲumanya ".
Npalanpalan
Npalanpalan
Kuma hɔrɔnya
‘O la sa, kuma hɔrɔnya tɛna faamuya iko dafalen, ani dɛsɛ walima dan sigili’ kuma ni maana hɔrɔnya ka kɛ tɔgɔjugu fɔli ye, nkalontigɛ, nɔgɔlenya, ani murutili, jurumu makun, kɛlɛ ni kumaw, ani kunnafoni kɛrɛnkɛrɛnnenw, the josariyaw sɛbɛnnikɛlaw ka josariyaw, sɛbɛnnikɛlaw ka josariyaw tiɲɛni, jago gundow, dumuniko sɛbɛnw, bɛnkanw minnu tɛ kunnafoni di, mɔgɔ dogolenw ka josariyaw, danbe, josariyaw ka ɲinɛ u kɔ, foroba lakanani, ani nkalontigɛ. O suguya daliluw bɛ tiɲɛni sariyakolo dɔ la, John Stuart Mill ye min jira On Liberty kɔnɔ, min b’a fɔ ko “kun kelen min bɛ fanga la cogo kelen na jamana siwili kɔnɔmɔgɔ bɛɛ kan, a tɛ kɛ ni sago ye, o ye ka tiɲɛni bali mɔgɔ wɛrɛw la.”
Balasahebanchi Shiv Sena ye baara kɛ
Balasahebanchi Shiv Sena    Ɛndujamana politikitɔn ye min sigira senkan san 2022 Eknath Shinde ka ɲɛmɔgɔya kɔrɔ. taamasiyɛn kura dira a ma kalata jɛkulu fɛ, min ni Shiv Sena kunba tɛ kelen ye. Sisan a ye kulu fila danfaralenw dɔ ye, tɔ kelen ye Shiv Sena (Uddhav Balasaheb Thackeray) ye. o kuluw sigira senkan san 2022 Maharashtra politiki gɛlɛya sababu la. sisan a ye fanga sinamatɔn ye Maharashtra mara la, ka fara Bharatiya Janata parti kan.
Kuma hɔrɔnya
"Juguya sariya" hakilina fana bɛ kɛ kuma dantigɛli hukumu kɔnɔ, ka dantigɛliw ɲɛfɔ kuma suguyaw kan minnu jatera ko u bɛ jamanadenw tɔɔrɔ, ka jateminɛ kɛ fɛnw na i n'a fɔ a bonya, a kuntaala, a kuntilenna kumalasela, wa a ka nɔgɔn aw bɛ aw yɛrɛ tanga a ma. Ni bi waati caman yeli ye, ani kuma hɔrɔnya waleyali kɛra ŋaniyajuguya ye ka tɛmɛn fɔlɔ kan, bawo kumaɲɔgɔnya fɛɛrɛ kuraw ni dantigɛliw kɛra, misali la, Porozɛ Shield, n’o ye Siniwa jamana gɔfɛrɛnaman ka foroba lakana minisiriso ka fɛɛrɛ ye min bɛ kunnafoni juguw filɛ ka bɔ jamana kɔkan.
Bɔyɔrɔ
Kuma ni kuma fɔcogo hɔrɔnya tariku ka jan, min bɛ hadamadenw ka bi baarakɛminɛnw ɲɛ. A bɛ miiri ko Atɛni demokarasi sariya kɔrɔ min ye kuma hɔrɔnya ye, n’a sɔrɔla o bɔra san kɛmɛ 6nan laban na walima san kɛmɛ 5nan daminɛ na Krisita tile ɲɛ. Rumani jamana ka sariyakolow ye kuma hɔrɔnya ani diinɛ hɔrɔnya ye.
Wulunintulo
Wulunintulo
Nimayali
Nimayali ye kumajago-sen ye min ye ka ni Don fεn na ni tε min na kakɔrɔ wali ka nintanfεn dɔ Lakale ni nimafεn dɔ kεwale ye. A waleyacogo ka ca n’a duguma-kumajago-senw ye i n’a fɔ senflaninyali ni lakumani. Ni mɔgɔ min bε fε ka jama caya Fɔ kεnε dɔ kan, o tigi b’o Fɔ ka ni Don dugukolo la tan haa, dugukolo na Ŋunan nin don jama fε. Dugukolo tε nimafεn ye min bε Ŋunan, nka yan kuma jago donni de ye ni Don a la.
Ŋ ŋ   Ɔ  ɔ  Ɛ  ε    ʃ   Л  ɲ
Kanton (jamana kɔnɔ tɔnba) .
A ka c’a la, kantonw ka dɔgɔ kosɛbɛ sigida, dugubaw ani jamanadenw ta fan fɛ ni i y’a suma ni marabolo tɔw ye, i n’a fɔ marabolow, marabolow, walima marabolow. Dugukolo kan, kanton minnu nafa ka bon politiki siratigɛ la, olu ye Suwisi kantonw ye. I n’a fɔ Suwisi jamana ka tɔnba sigibagaw, hakilila ni tariku siratigɛ la u ye jamana tilayɔrɔba ye.
O daɲɛ in bɔra faransikan daɲɛ na kanton, min kɔrɔ ye nkɔni walima marabolo (" kanton " fana bɔra min na).
Sutoro
Sutoro
Wuluninkunbere
Wuluninkunbere
Nkaro
Nkaro
Madrid
Madrid ye Espaɲi ka dugu ye.
Nkaba
Nkaba
Modibo Keita
Modibo Keita (bangera Juwin tle 4, san 1915 - ka fatu mɛ tile 16, san 1977). Mali jamana-kuntigi (1960 - 1968) ani Mali Faraɲwankan fangaɲɛma fɔlɔ don. Aka politik taabolo ye farafina jamayali.
Deminsɛnya
A bangera Bamako kura, Bamako, Fransi Sudan faaba o wati la. Modibo bɔra silame du kɔnɔ. A y'aka kalan kɛ École normale supérieure kalanso la Dakar. Aka kalan kuncera o kalanso in na kasɔrɔ a ye kalandenw la fɔlɔ ye. San 1936 daminɛ la, a ye mɔgɔkalan baara dadɔ Bamako, Sikaso, Tumutu.
Politik baaraw
Modibo Keita donna jɛkulutɔn caman na. San 1937, ani Wezin Kulibaly jɛra ka Faransi Tilebi Farafina Karamɔgɔw ka Faraɲwankan sigi sen kan.
Joxe
Joxe bɛ tɔ̀gɔ.
Yapen
Yapen ye gun ye Ɛndonezi ka Schouten Gunw kɔnɔ. Biak Gun bɛ saheli fɛ ani New Guinea bɛ kɔrɔn fɛ.
Interlingua
Interlingua ye diɲɛ kan dɛmɛnan ye min labɛnna san 1937 ni 1951 cɛ Ameriki "International Auxiliary Language Association" (IALA) fɛ. A bɛ diɲɛ dɛmɛnanw cɛma minnu bɛ fɔ kosɛbɛ ani a ye diɲɛ dɛmɛkan ye min bɛ fɔ kosɛbɛ naturalistic.
Melekuya
Melekuya ye kan waleyali ye fɔli dɔrɔn na sεbεnni sen tε min na.
Modibo Keita
Politik baaraw
San 1943, a ye kunnafoni sɛbɛ sintin "Kenedugu ɲɛ"(l'oeil de Kénédougou) min bɛ marabaa lagoshi. O kɔlɔlɔ ye kaso la don s'a ma dɔgɔkun saba kɔnɔ san 1946 Kɛnɛya Kaso (Prison de la santé) Paris. San 1945, Modibo Keita y’a kan bɔ wasadenya nɔfɛ Fanga Nanni na n’a lapasabaw ka demen ye ani Sudan Bejefanga Tɔn (RDA). Taalen kɔfɛ o san kelen na, Mamadu Konate y’aka tɔn sintin Sudanka Kulu min yɛlɛmara ka kɛ Sudan Faraɲwankan.
Lakumani
Lakumani ye kumajago-sen ye min na, fεn minnu kεwale tε kuma ye olu bε Kuma wali kuma bε Bla u la walima mɔgɔ salen wali mɔgɔ min t’i kɔrɔ bε Kuma wali kuma bε Bl’a la. Nin kumasen in mɔbili wulitɔ ye mankan Bɔ-bɔ nk’a ma Sɔn wulili ma bε Kε lakumani ye n’a tigi y’a Fɔ ko mɔbili ye Cεmɔgɔ Weele ka Dεsε, Cεmɔgɔ m’a Laminε. Lakumani ye [senflaninyali]] dɔ ye nka, ale bε Dan kuma dɔrɔn ma mɔgɔ kεwalew la.
Ntɛlɛnin
Ntɛlɛnin
George W. Bush
George Walker Bush (flanan) bangera Uti tle 6 July 1946 (tanikɔnɔntɔn biwɔrɔ ni kelen), ‎Amerika Keleyalen Jamanaw ka binaani ni naaninan ani sisan jamanakuntigi don.
Kumasen
Kumasen ye daɲεw tugu-tugulen ye ɲɔgɔn kɔ ka hakilila dafalen dɔ Bange.
Modibo Keita
Politikiko ɲanamaya
ɔktobrukalo san 1946, Afrikiden Bɛjɛfanga Lajɛ (RDA) sintinra Bamako min ɲɛmɔgɔya dira Feliks Hufuet Buwaɲi ma. Modibo Keita kɛra RDA Gundotigi ye Franse Sudan kɔnɔ. San 1948, kalatara a ye ka kɛ Franse Sudan foroba ladiliba ye. San 1956, kalatara a ye ka kɛ Bamako Mɛri ye kasɔrɔ ka kɛ wasaden ye Franse ka Faso Blonba la. A kɛra jamana ka Gundotigi ye Moris Buje-Monuri ni Feliks Gayar ka fanga kɔnɔ. Modibo Keita kɛra Mali Faraɲwankan ka blonba sigisan kura Kuntigi ye Juyekalo tile 20, san 1960, min tun bɛ kafolikɛ Franse Sudan na ani Senegal. Talen ɲɛ, Senegal y’i kun fori kabɔ Faraɲwankan na.
Lakumani
Л Ŋ Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ŋ ʃ ߊߦߋ ߒߞߏ ߝߊ߫ߙߊ߬ ߊ
Modibo Keita
Mali jamanakuntigiya
Faraɲwankan yurilen kɔ, RDA ye Sudanka Jamana ka yɛrɛmahɔnrɔnya dantigɛ ka kɛ Mali Fasojamana. Modibo nara kɛ Mali jamanakuntigi fɔlɔ ye.
Kumasen
Л Ŋ Ɔ Ɛ ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Modibo Keita
Mali jamanakuntigiya
Politiko bunakun kan, Modibo Keita toliyara a sinaw donnina kaso la Fili Dabo Sosoko b’o la. Kaata san 1967, a ye yɛlɛmaba wale boloda ni jamana sariyabaju dlonni ye ani sintinni Faso Jɛkulu Yɛlɛmaba Lakanali kama (CNDR). Milisiw ka dantɛmɛ walew ka fara Sefa wari jashili kan ye foroba nisɔgɔya sababuya.
Nowanbru tile 19, san 1968, Kɛlɛtigi Musa Trawere ye Modibo Keita ka fanga dafri ani k’a bla kaso la Kidal.
Modibo Keita sara kaso la Mɛkalo, tile 16, san 1977.
Wuluncɔlɔkɔ
Wuluncɔlɔkɔ
Melekuya
Л Ŋ Ɔ Ɛ ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Panpulimusi
Panpulimusi
Los Angeles
Los Angeles ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Sεbεnnisen
Sεbεnnisen ye sεbεnnikεla damanasεbεnni-cogo ye k'a ka masala sεbεnta jago Don ka sεbεnni in kalanbaa Laqaga k'o Sewa wali k'o Lasçn. A ni kumajago-sen bεε ye kelen ye. Ale bε Kε ka kumajago-sen sεbεnnenw Weele.
Л Ŋ Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Foloka
Foloka
FP-45 Liberator
FP-45 Liberator ye pistoli ye min dilannen don Ameriki sɔrɔdasiw fɛ diɲɛ kɛlɛba filanan waati la walasa ka baara kɛ ni a ye kɛlɛcɛw fɛ jamana minɛlenw na. Liberator ma di abada Ameriki walima jɛkulu wɛrɛw ka sɔrɔdasiw ma, wa sɛbɛn caman bɛ yen minnu b’a jira ko marifa in kɛra a laɲini ye; hali n’a y’a sɔrɔ mɔgɔ minnu tun laɲininen don, n’olu ye sariya tiɲɛbaliw ye ani kɛlɛcɛw, olu tun man teli ka sɛbɛn caman mara k’a sababu kɛ faratiw ye minnu bɛ sɔrɔ a kɔnɔ ni sɛbɛnw minɛna jugu fɛ. FP-45 pistolet damadɔw de tila-tila i n’a fɔ a tun labɛnna cogo min na, wa u fanba tiɲɛna jɛkuluw ka sɔrɔdasiw fɛ kɛlɛ kɔfɛ.
FP-45 tun ye pistoli nɔgɔlen ye, min tun bɛ se ka ci siɲɛ kelen, min tun dilannen don walasa a sɔngɔ ka dɔgɔ ani a ka teliya ka dilan jamaba la. A tun bɛ ni nɛgɛ yɔrɔ 23 dɔrɔn ye minnu fanba tun ye taamasiyɛn ye ani minnu jiginna, minnu sɔngɔ man gɛlɛn ani minnu dilanni tun ka nɔgɔn. A ye .45 ACP pistolet cartouche ci ka bɔ barika la min tɛ marifa la. O dantigɛli in kosɔn, a tun dabɔra baara kama yɔrɔ surun na, yaada 1–4 (mɛtɛrɛ 1–4). A ka se ka baara kɛ cogo min na, o tun bɛ se mɛtɛrɛ 8 ɲɔgɔn dɔrɔn ma. Ni marifa tun bɛ yɔrɔ jan, marifa tun bɛna daminɛ ka bin ani ka bɔ sira kan. FP-45 musaka fɔlɔ min dira, o tun ye dɔrɔmɛ 2,10 ye/a kelen (o bɛ bɛn dɔrɔmɛ 35 ma san 2021 ), o ye tɔgɔla tɔgɔ juru don a la ko "Woolworth pistol". Marifa duuru tun bɛ se ka mara pistoli minɛyɔrɔ la.
FP-45 pistolet ba kɛmɛ bilala Sinuwa jamana na san 1943, nka u hakɛ min tilalen don tiɲɛ na, o ma dɔn fɔlɔ. U damadɔw tila-tilalen don Filipine jamana ka sɔrɔdasikulu, Filipine jamana ka sɔrɔdasikulu ani kɛlɛcɛw ma minnu bɛ kɛlɛ kɛ
Nkasan
Nkasan
Veliko Tarnovo
Veliko Tarnovo ye Bulgaria ka dugu ye (1185-1393).
Falagɔn
Falagɔn
Bangɛyɛ
Bangɛyɛ
Woro
Woro
Valencia
Valencia ye Espaɲi ka dugu ye.
Barcelona
Barcelona ye Espaɲi ka dugu ye.
Bɛliziki
Bɛliziki, madɔnnen Bɛliziki Mansamara (faransekan: Royaume de Belgique) ye jamana min bɛ Tlebi Eropa.
Lemuruba
Lemuruba
Nanbila
Nanbila
Denba
Denba
Dɔnniya
Dɔnniya ye faamuya ni hakili baaracogo ye.
Italiya
Italiya, babban birnin Italiya (Italiyanci: Jamhuriyar Italiya), gida ce ga wasu manyan biranen Turai kuma mafi yawan jama'a.
Bulgaria
Bulgaria (Bulgarikan: България) m=ye jamana ye min bɛ Ji Fin yɔrɔ la Eropa Saheli.
Italiya
Ana magana da Italiyanci a Italiya, Vatican City, Spain, Switzerland, Monaco, Malta da Faransa.
Faransa tana ɗaya daga cikin ƙasashe 18 mafi yawan jama'a a duniya. Ita ce sananniyar ƙasa a duniya don tarihinta da al'adun ta, wanda ya yi tasiri a duk duniya.
Yεlεbɔnna
Yεlεbɔnna ye kumajago-sen ye min ye ka kuma dɔ Fɔ min n’i hakililata tε kelen ye. I b’i hakililata sina de Fɔ k’i leru Bɔ i lamεnbaa wali i bε ka min Jaabi la. O la, ni den fa bannen don ko den tε Taa yɔrɔ min na, sani o k’a den Jaabi k’i tε Taa yen, o b’i Jɔ ko I bε Tεmε yen kan. Yεlεbɔnna ni ntogokanfɔ ka surun ɲɔgɔn na, nka yεlεbɔnna bε Fɔ ni yεlεko-bisigi ye. Kuma-jagodon sen ɲεnama dɔ don.
Л Ŋ Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Nkɔku
Nkɔku
Seville
Seville ye Espaɲi ka dugu ye.
Fɔkoflayali
Fɔkoflayali ye kumajago-sen ye min na, segin bε Kε hakilila kelen kan ʃyεn fla kasɔrɔ ʃyεn kelen b’a Bɔ. Mɔgɔw bε nin kumasen in ne ba bε feere Kε sugu la Fɔ ni fɔkoflayali ye ka Caya tan: ne bamuso bε feere Kε sugu la. N’i ko ba bamanankan na o bε bɔli Kε, sabu ba bεε ye muso ye. bacε tε bamanankan na. A fɔbaa ɲε na ko muso tε ba daɲε hakilila la. N’i ye muso Fara ba kan, i Seginna ba kan ʃyεn fla. Fɔkoflayali ni kumacɔrɔkɔ ye kelen ye.
Balanzan
Balanzan (Faidherbia albida walima Acacia albida)
Fɔkoflayali
Л ʃ ɲ Ŋ Ɔ Ɛ ε ɔ ŋ
Cangɛrɛbilen
Cangɛrɛbilen
Yokohama
Yokohama ye Japan ka dugu ye.
Samabali
Samabali
Bakɔrɔfɔrɔkili
Bakɔrɔfɔrɔkili
Ŋaɲaka
Ŋaɲaka
Sapporo
Sapporo ye Japan ka dugu ye.
Vietnam
Vietnam ye jamana min bɛ Asia. Vietnam ni China, Laos, Cambodia, ani South China Sea ye.
Forokonin
Forokonin
Ntege
Ntege
Kuma-jagodonna
Kumajago-donna ye mɔgɔ ye min bε Se kuma jago donni na ni kumajago-senw ye. A bε Se ka Kε a tigi y'a kalan Kε wali a yεrε y'a Dege a sen fε ten. A dɔw yεrε a tigi ka baara de b'a To a bε Kε kumajago-donna ye. Mɔgɔ minnu ka baara ye kumalaci ye i n'a fɔ jeliw, dɔnkilidalaw wali jagomajiralaw delinnafεn don.
Л Ŋ Ɔ Ɛ ε ɔ ɲ ŋ anw baw fo
Bɛnɛjɔn
Bɛnɛjɔn
Jagomajira
Jagomajira ye jagofεn kofɔli ye k'a mankutu Fɔ a ka Dya a magotigiw ye u ka Na dɔ Лini a la. Jagomajira kεbaa - jagomajirala - bε lakalili Kε jagofεn kan k'a yankan Bonya a nege ka Don mɔgɔw la. A kεli bε Boli kumajago-senw kan kosεbε. O la, a bε Jate masaladɔn waleyabaaraw fε.
Л Ŋ Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Kɔbaga
Kɔbaga
Siginikalan
Ŋ ŋ   Ɔ  ɔ  Ɛ  ε    ʃ   Л  ɲ
Dugura
Dugura
Jɛkɔnɔninsaɲɔ
Jɛkɔnɔninsaɲɔ
Banajugu
Banajugu
Alabatoso min bɛ bonya da Seraphim senuma kan min bɛ bɔ Sarov la Raev dugu kɔnɔ
Alabatoso min bɛ bonya da Seraphim senuma kan min bɛ bɔ Sarov la Raev dugu kɔnɔ - Ɔrɔmu Ɔrɔmu ka egilisi dɔ, min bɛ Moskow Worodugu-Kɔrɔnfɛla marabolo la. A bɛ miniti 10 taama na ka bɔ Medvedkovo metoro gari la. Briki batoso min bɛ ni kuru saba ye, o dabɔra jɛkulu mɔgɔ 1000 ye. Alabatoso janya ye mɛtɛrɛ 43 ye. Alabatoso in bonya bɛɛ ye 1100 sq ye. mɛtɛrɛw ye. Alabatoso kɔnɔna na, mara ni sɔrɔko sow fana bɛ yen, hakili ni kalanso ani da dɔ min bɛ ni egilisi butiki ye. Kitabumaraso bɛ batoso la, dimansila kalanso dɔ dabɔra denmisɛnw ni mɔgɔkɔrɔbaw ye, dɔnkilidalakuluw, seko ni dɔnko kalanso ani ɲɛnajɛso dɔ labɛnna.
Osaka
Osaka ye Japan ka dugu ye.
Nɔrɔlanba
Nɔrɔlanba
Filenjiri
Filenjiri
Nkɔkukankɔnɔ
Nkɔkukankɔnɔ
Fan Bingbing
Fan Bingbing (Sinakan: 范冰冰, a bangera Sɛtanburukalo tile 16 san 1981) ye Sinuwa dɔnkilidala ye. Kà Bɔ 2013 sàn na ka Nà Se 2017 sàn ma, a Dònna mɔgɔba min sara ka ca Forbes China tɔgɔla 100 lisi kan a kɛlen kɔ ka Kɛ 10 fɔlɔw la sàn o sàn kabini 2006. A tùn bɛ Time gafe ka lisi kan min ye mɔgɔ 100 ye minnu ye fanga Sɔrɔ kosɛbɛ 2017 sàn.
Fan ka baara fɔlɔ kɛra Azi kɔrɔnyanfan sinema ni telewisɔn na, kɛrɛnkɛrɛnnenya la a bɔra dramuw la minnu tɔgɔ ye ko My Fair Princess (1998–1999). A ka 'sènbɔli Nàna ni filimu ye min tɔgɔ ye ko Cell Phone (2003) min Kɛra Siniwa jamana ka filimu ye min ye wari Sɔrɔ kosɛbɛ sàn in na. A taara ɲɛ ka kɛ Sinuwa filimu caman na, minnu ye Lost in Beijing (2007), Buddha Mountain (2011) ani Double Xposure (2012) ye. Ka da a kan a kɛra filimu ɲɛmɔgɔ ye min tɔgɔ ye ko I Am Not Madame Bovary (2016), Fan ye laadalata sɔrɔ ka bɔ Golden Horse Film Festival la, Tokyo International Film Festival la, San Sebastián International Film Festival la ani Golden Rooster Awards la. A ka jamana wɛrɛw ka filimu jɔyɔrɔw ye Faransi filimu ye min tɔgɔ ye ko Stretch (2011), Kore jamana ka filimu My Way (2011), Ameriki ka jagokɛla ŋanaw ka filimu X-Men: Days of Future Past (2014) ani Hong Kong-Chinese-American film Skiptrace (2015).
Jolly Roger
Pirate ni corsair darapow ye darapow ye minnu bɛ kɛ nin laban ninnu fɛ walasa k’u ka ŋaniyaw jira ani ka kurunw lasiran minnu bɛ binkanni senfɛ. U tɛ yen tuma dɔw la, u kulɛriw bɛ ɲɔgɔn ta (a ka ca a la u ye nɛrɛ walima bilen ye) wa u jiracogo tɛ kelen ye kosɛbɛ.
Tiɲɛ na, nin paviliyɔn in min kunkolo ni senkɔniw tigɛlen don, o ye barokun dɔ ta min lakodɔnnen don kabini kɔrɔlen, n’o tɔgɔ ye ko Memento mori ani min kɔrɔ ye, a kɔrɔ yɛrɛ la ko: “An k’an hakili to a la ko an bɛna sa! ". ". ". Jagokɛlaw ni bukantigiw fɛ, nin saya hakilina in tun ye, a bɛ kɛ cogo min na, ɲɛnamaya bonya ye, wa a tun tɛ saya bolibato ye: ikomi an bɛna sa, an ka teliya ka ɲɛnamaya kɛ, ka tɛmɛ o bɛɛ kan, ka ɲɛnamaya kɛ ka ɲɛ ! Bi, jagokɛlaw ka darapow walima "jolly roger" bɛ fɔ kosɛbɛ hali bi.
O siratigɛ la, jagokɛla Bartholomew Roberts y’a ka hakilinata kuncɛ nin cogo la: “I bɛ mun sɔrɔ baara lakika la? Rations fitininw, sara dɔgɔmanw ani baara gɛlɛnw. Anw fɛ, a cayalenba don fo kɔngɔ, diya ni nɔgɔya, hɔrɔnya ni fanga; cogo min na i bɛ wuli ni i ye jate kɛ, k’a sɔrɔ i bɛ farati min na a jugumanba la, o ye ɲɛda dusukasilen ye i bɛ min kɛ juru laban na. Ɲɛnamaya surun nka ɲɛnamaya ɲuman bɛna kɛ ne ka kumasen ye. »
Bojara
Bojara
Bolokuru
Bolokuru
Jawu
Jawu
Austin (Texas)
Austin ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Balemo
Balemo
Senflaninyali
Senflaninyali ye kumajago-sen ye min na, nintan wali nima min tε adamaden ye o bε Fɔ ka Kε adamaden ye wali ka adamaden kεwale dɔ D’a la. Senflaninyali kεbaa bε nin kumasen in ‘’’kuma Cyεnna’’’ Fɔ nin cogo la tan ‘’’kuma ye dlɔ Min’’’. Kuma ye nintan ye, nka adamaden kεwale dɔ Dir’a ma. A ka nimaya kɔ fε, a Kεra mɔgɔ ye bari nima wεrε tε dlɔ Min. Senflaninyali ni nimayali bε tali Kε ɲɔgɔn na. U danfara kɔni ye nimayali ye nimafεn jan o jan ye; senflaninyali dun bε Dan nima dansigi-yɔrɔ kelen ma : mɔgɔ. Senflaninyali ni lakumani fana ka surun ɲɔgɔn na. Senflaninyali bε mɔgɔ kεwale bεε kan, nka lakumani bε mɔgɔ kεwale kelen dɔrɔn de kan : kuma. Masaladɔn ye dɔnniya ye masala-jagodon bε Kalan min kɔnɔ. Masala-jagodon sen dɔ ye senflaninyali ye.
Sigini
Sigini ye taamasiyεnkulu ye minnu bε ka kan mankanw Sεbεn. A taamasiyεn kelen bε Weele ko siginiden. Bamanankan siginiden ye 27, olu filɛ: a,b,c,d,e,ɛ,f,g,h,i,j,k,l,m,n,ɲ,ŋ,o,ɔ,p,r,s,t,u,w,y,z.
Senflaninyali
Л Ŋ Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Bawɔlɔ
Bawɔlɔ
Kyoto
Kyoto ye Japan ka dugu ye.
Ntamajalan
Ntamajalan
Nagoya
Nagoya ye Japan ka dugu ye.
Ngalaɲɔ
Ngalaɲɔ
Wuhan
Wuhan ye China ka dugu ye.
Xi'an
Xi'an ye China ka dugu ye.
Jumɛfin
Jumɛfin
Biak
Biak ye gun ye Ɛndonezi ka Schouten Gunw kɔnɔ. Supiori ni Numfor bɛ tlebi fɛ.
Jarakɔrɔkilifara
Jarakɔrɔkilifara
Siginiden
Siginiden ye taamaʃyεn ye min bε Kε ka kan mankan Sεbεn. Bamanankan na, siginiden ye mugan ni wolonfila (27) ye. U bε Na ɲɔgɔn kɔ tan : a,b,c,d,e,ɛ,f,g,h,i,j,k,l,m,n,ɲ,ŋ,o,ɔ,p,r,s,t,u,w,y,z
New Zealand
New Zealand ye jamana ye. Faransikan togo ye Nouvelle-Zélande ye.
Baki
Baki wala bagijɛ (Acacia sieberiana)
Chile
Chile madonnen Chile Fasojamana (Ispanyikan: República de Chile) ye Worodugu Amerika jamanaw la bonba filanan ye, a kamarilen ni kurufa yoro 23 ani yeretaa dugu Santiago.
Sekufali
Sekufali
Bamanankan mabεn
Л Ŋ Ɔ Ɛ ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Bunukorokwajɛ
Bunukorokwajɛ
Glosa
Glosa ye dugukolo kan dɛmɛnan jɔlen ye min sinsinnen bɛ Interglossa kan (dɛmɛnkan dɔ sɛbɛn tɛmɛnen dɔ bɔra san 1943). Glosa daɲɛgafe fɔlɔ bɔra san 1978. Kan tɔgɔ bɔra gɛrɛkikan na glossa kɔrɔ ye kan walima kan.
Glosa ye kan danfaralen ye, o kɔrɔ ye ko daɲɛw cogoya tɛ Changé abada, wa Glosa sɛbɛnni fana bɛ kɛ cogo basigilen na pewu ani fɔcogo la. I n’a fɔ kan min bɛ mɔgɔ Bɔ ɲɔgɔn na, inflectionw tɛ yen, o la daɲɛw bɛ To u daɲɛgafe cogo la tuma bɛɛ, baara mana Kɛ cogo o cogo kumasen na. O de kosɔn, daɲɛgafe baarakɛcogo, n’u ma jɛya ka bɔ u kɔnɔkow la, u bɛ ta baarakɛla daɲɛ damadɔ fɛ ani daɲɛw sigicogo baara fɛ (daɲɛgafe). Komin a ye a posteriori kan ye, Glosa b’a ka daɲɛgafe fanba ta Gɛrɛkikan ani Latinkan jujɔ la, sɛbɛnnikɛlaw y’a ye ko u ye diɲɛ jamanaw ye cogo dɔ la u baaracogo fɛ dɔnniya la.
Ban
Ban
Ntamakunba
Ntamakunba
Sɛgɛnin
Sɛgɛnin
Nkiliki
Nkiliki
Mooro
Mooro
Honshu
Honshu ye Japan gunba ye, gun jamana. A bɛ kɔrɔnfɛla jan ani Azi kɔrɔnyanfan kɔgɔjida la, a janya ye mɛtɛrɛ 3776 ye, a bonya ye kilomɛtɛrɛ 227942,85 ye. Duniya gunw cɛma, a ye gun wolonwulanan ye Sumatra kɔfɛ Indonezi kɔnɔ, ani a ye filanan ye Java kɔfɛ jamanaden hakɛ ta fan fɛ. A fana bɛ Japan ka PIB 80% ni kɔ Bɔ ani a ye diɲɛ gunba ye sɔrɔko siratigɛ la, a ye Grande Bretagne (UK) Kὲlɛ jɔyɔrɔ flanan na.
Shenzhen
Shenzhen ye China ka dugu ye.
Samoa
Samoa ye jamana fitinin de ye. Samoa ye gunkun fila ye. Gunkuntogow ye Savai´i ni Upolu ye. U bɛ Pasifik kɔgɔji dalen. U kɛnɛ bonya ye baamɛtɛrɛkɛnɛ 2831 ye. Samoa jamanadenw bɛ mɔgɔ 179000 bɔ bi. Faamadugu tɔgɔ ye Apia ye. Samoa ye peresidanfangajamana de ye. San 2007, Tuiatua Tupua Tamasese Efi kɛra Samoa peresidan ye.
Jamanadenw be kuma Samoakan ni Angilɛkan na.
Saban
Saban
Tiwitɛri
Tiwitɛri (Twitter)
Mios Num
Mios Num ye gun ye Ɛndonezi ka Schouten Gunw kɔnɔ. Yapen bɛ kɔrɔn fɛ.
Bulenmuso
Bulenmuso
Chongqing
Chongqing ye China ka dugu ye.
Bɛlɛlankasa
Bɛlɛlankasa
Chengdu
Chengdu ye China ka dugu ye.
Kɔnɛrɛ
Kɔnɛrɛ
Bɛlɛrɔfuralan
Bɛlɛrɔfuralan
Jajɛ
Jajɛ
Kamibin
Kamibin
Kobroor
Kobroor ye gun ye Ɛndonezi ka Maluku Gunw kɔnɔ. Nin gun bɛ Maluku Gunw ka Aru Gunw fɛ.
Kunjɛ
Kunjɛ
Sifeeredunkɔnɔnin
Sifeeredunkɔnɔnin
Baboonsi
Baboonsi
Bagifin
Bagifin
Wuluku
Wuluku
Dakar
Dakar ye Senegali faamadugu ye. A be Atlantiki kɔgɔji da la.
Ditebin
Ditebin
Narakataba
Narakataba
Dɔ̀nkɔri
Dɔ̀nkɔri (Acacia senegal)
Suruku
Suruku
Nsaajɛ
Nsaajɛ
Nkankoroba
Nkankoroba
Mikheil Saakashvili
Mikheil Saakashvili (1967) President of Georgia (2004-2007, 2008-2013)
Buluku
Buluku
Sakunu
Sakunu
Fini
Fini
Sonsan
Sonsan
Tubabusi
Tubabusi
Tom and Jerry
Tom and Jerry kan ka ni William Hanna de Joseph Barbera ta Hanna-Barbera ka Metro-Goldwyn-Mayer.
Phoenix (Arizona)
Phoenix ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Ntan
Ntan
Roubaix
Roubaix ye Faransi ka dugu ye. O dugu bɛ jamana saheliyan fan fɛ, a bɛ danbɔ Bɛliziki kɛrɛ fɛ. Dugumogo be taa 95,600 jon yooro.
Kungonsiranin
Kungonsiranin
Warszawa
Warszawa ye Poland ka dugu ye. Dugumogo be taa 1.735.442 jon yooro (2014).
Wɔlɔkama
Wɔlɔkama
Jimmie Johnson
Jimmie Kenneth Johnson wolo 17 September 1975 be NASCAR sofèrè k'a ta Amerika ka Kelenyalen Jamanaw. Johnson be champione ka 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2013, 2016 fè Hendrick Motorsports.
Paltoga
Paltoga ye Risila, Vologda mara la, ka dugu ye. Dugumogo be taa 296 jon yooro (2006).
Dalasaɲɔ
Dalasaɲɔ
Da Lat
Da Lat (Đa Lat) bɛ Lam Dong, Vietnam kogo dugu nyogo fa. Fôlô fôlô donso cè dô tun bé y'in na tôgô tun ye «sika», donso fariman de tun do. Y'a ni a bé sikasso dugu sigi, a tun sigi l'é bè dugu déni dô la ni o tôgô tun ye ko «bugula». Bugula tun ye dugu déni fitini dô ye mi ma yiriwa kosɛbɛ.
Sanntola
Sanntola
Samagara
Samagara
Gɔnjɛ
Gɔnjɛ
Mariétou Kouyaté
Mariétou Kouyaté (bangera ?..) Maliden jadilanna don.
Ngunanninjɛ
Ngunanninjɛ
Surukunkasa
Surukunkasa
Fulabin
Fulabin
Gugolu
Gugolu (Google)
Nkuma
Nkuma
San Antonio
San Antonio ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Dugukolo
Dugukolo (sɛbɛn: )
Korokoto
Korokoto
Ntomi
Ntomi
Bouguenais
Bouguenais ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 18,815 jon yooro (2015).
Diga
Diga
Sima
Sima
Lugo
Lugo yè Galicia (Espagne) ka dugu yè.
Malo
Malo
Kalo
Kalo (sɛbɛn: )
Columbus (Ohio)
Columbus ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Ngoko
Ngoko
Saskhori
Saskhori is a small settlement in Nichbisistskali Gorge in Municipality of Mtskheta in Georgia. The area is part of the traditional region of Ertso-Tianeti.
Dufon
Dufon
Zviad Gamsakhurdia
Zviad Gamsakhurdia (1939-1993) President of Georgia (1991-1992)
Giripu pɔrisini
Giripu pɔrisini
Tile
Tile [tìlé] (sɛbɛn: )
Kɛnkaliba
Kɛnkaliba
Giripu pɔrisini
Mɛkisiki kɛnɛya sabatili ɲɛmɔgɔw sirannen bɛ kosɛbɛ lɛɛbana dɔ ɲɛ a bɛ fɔ min ma ko giripu pɔrisini. Bana in ye mɔgɔ 68 faa kaban kunnafoni in di waati yɛrɛ la Mɛkisiki, wa mɔgɔ 1000 fana man kɛnɛ. Siran kɛlen bɛ bana in ɲɛ kosɛbɛ bawo a ka mɔgɔ minɛta de ka ca demisɛn kunda, ka sɔrɔ, o si hakɛ man kan ka k’a ka minɛta ye. Mɔgɔ dɔw fɛ, bana in bɛna kɛ bana basigilen ye, dɔw fɛ, dabali min tigɛra kɛnɛya baarakɛlaw ni jamana ɲɛmɔgɔw fɛ, o fanga bonya na kojugu, dɔw sirannen bɛ ka tɛmɛn kojugu, f’u tɛ fɛ ka bɔ u ka daw fɛ, walima n’u bɛ bɔ, u b’u yɛrɛ masike ( ɔwɔ, nin funteni in na, n’ye mɔgɔ fila ye esaripu b’u la!).Minnu dalen b’a la k’u bɛ ɲɔ ka ɲɛ, olu bɛ mikisi (mucus) bila u ŋɔnnɔ fɛ. Dɔw cɛsirilen don fana ka hakilinnaw ɲinin, o yɛrɛ de ye ko in na gɛlɛmanba ye.
Ɲamatutu
Ɲamatutu
Dalamɛlɛkun
Dalamɛlɛkun
Telefɔni yaalata
Telefɔni yaalata
Jiminnan
Jiminnan
Samalemuru
Samalemuru
Telefɔni yaalata
Telefɔni kura, kɔrɔlenw ani telefɔniminɛnw feereli kɛra dahirimɛ sɔrɔsira ye mɔgɔ caman bolo an ka jamana kɔnɔ bi. Dɔw bɛ telefɔni ni telefɔniminɛnw feere yaala yaala la, dɔw bɛ bitikibaw kɔnɔ, dɔw bɛ nɛgɛbikininw kɔnɔ, fɛn o fɛn ye telefɔni ni telefɔniminɛnko ye, o bɛɛ bɛ sɔrɔ o yɔrɔw la.
Ngoolo
Ngoolo
Keninge
Keninge
Ntenkisɛdafin
Ntenkisɛdafin
Wulukucɛnin
Wulukucɛnin
Wɔlɔbugun
Wɔlɔbugun
Golocɛ
Golocɛ
Ntinɛnin
Ntinɛnin
Gajaba
Gajaba
Mangoro
Mangoro (Mangifera indica)
San Diego
San Diego ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Ŋɔnifin
Ŋɔnifin
Wɔlɔba
Wɔlɔba
Łobez
ye Pologne ka dugu ye. A ane Szczecin cɛ kilometiri 90. Dugumogo be taa 10 066 jon yooro (2019).
Nika Melia
Nika Melia (1979) Politik.
Kalakari
Kalakari
Emmanuel Macron
Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron ( Amiens, Desanburukalo tile 21, san 1977 ) ye Franse politikikɛla ye, Franse jamanakuntigi mugan ni duurunan ani Andorra masakɛɲɔgɔn kabini san 2017.
Jouy-en-Josas
Jouy-en-Josas ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 7,938 jon yooro (2020).
A dugumɔgɔw bɛ Weele ko "Jovaciens" ani "Jovaciennes".
Emmanuel Macron
2016 sàn laban na, a y'a ka kandili Laseli jamanatigi-kalataw la 2017 sàn awirilikalo la, min ka 'taama fɔlɔ la a ye sebaaya Sɔrɔ ni wote 24 ɲɔgɔn ye %. Mɛkalo tle 14, 2017 sàn, a ye sebaaya Sɔrɔ a ka 'taama flanan na ni numanfɛ- kὲlɛden ye Marine Le Pen, n'o ye Fasokanw ɲɛmaa ye. Macron ye se sɔrɔ ni 66,1 ye % ka wote kɛra Le Pen kan, ale min sera 33,9 ma % ye wotew sɔrɔ. A si bɛ san bisaba ni kɔnɔntɔn na, a kɛra jamanakuntigi fitinin ye Faransi tariku kɔnɔ, o cogo la, a kɛra Faransi jamanakuntigi fitinin ye kabini Napoléon Bonaparte ani G-20 tɔnden fitinin ye bi. Macron seginna ka sugandi san 2022 jamanakuntigi ka kalata la, a kɛlen ka LePen kɛlɛ siɲɛ kelen kokura kalata filanan na.
Jouy-en-Josas
Dugu in tɔgɔ bɔra diɲɛ kɔnɔ k’a sababu kɛ HEC Paris ka kalanso belebeleba ladonni ye kabini san 1964.
Nkene
Nkene
Emmanuel Macron
Kabini a y’a ka fanga ta san 2017, a ka fanga kɛra sababu ye ka sigidamɔgɔw ka gɛlɛya waatiw kɛ i n’a fɔ baarakɛlaw ka sariyasun sinsinni, sariya min bɛ Faransi nɛgɛso tɔnba ladilan, SNCF, Benalla ko, vest jɛmanw ka tɔnba, ka kɛ laban ye min nafa ka bon kosɛbɛ jamanakuntigi Makɔrɔn ka san duuru kɔnɔna na kabini, k’a daminɛ san 2018 nowanburukalo la, jamanakuntigi tun bɛ jamanadenw ka ɲɔgɔn sɔsɔli cɛmancɛ la min daminɛna jamanakuntigi y’a jira kɔfɛ ko dɔ bɛna fara takasi kan sɛnɛfɛnw sɔngɔ kan san 2019 zanwuyekalo tile fɔlɔ O jaabi la, Macron ye ban ka takasi wuli, ka laseli kɛ ko dɔ bɛna fara sara fitinin (SMIC) kan, n’o ye ɛrɔ 100 ye kalo o kalo san 2019.
Mototakisi
Mototakisiw (mototaxis)
Emmanuel Macron
O cogo kelen na, jamanakuntigi Makɔrɔn kɛra Erɔpu tɔnba sigili kokura laɲini kunbabaw ka sariyatigi ye. O cogo la, mɛkalo tile 18, san 2020, kunnafonidilaw ka lajɛba dɔ senfɛ ni Alimanjamana ka jamanakuntigi Angela Merkel ye, ɲɛmaa fila bɛɛ ye laɲini dɔ jira UE ka koɲɛw la, bana juguba in hukumu kɔnɔ. Fɛɛrɛ minnu laseli kɛra, olu ye jigiya daminɛ kokura tariku waati hakilinata kan, Erɔpu tɔn bɛna tɛmɛ min fɛ. Macron bɛ Erɔpu "tariku sigicogo kura" lafasa. A y’o Jira a ka jɔyɔrɔfalen jɛmukan na Faransi jamanatigiya la. o fana kɛra cikan ye min daminɛna a ka taama fɔlɔ senfɛ Bɛrɛlin walasa ka ɲɔgɔn sɔrɔ ni Angela Merkel ye. Jamanakuntigi yɛrɛ ye bataki dɔ Bɔ min tɔgɔ ye ko « For a European Renaissance » min Bɔra 2019 sàn marisikalo la UE ka kunnafonisɛbɛn 28 kɔnɔ.
Dättlikon
Dättlikon ye Swisi ka dugu ye. Dugumogo be taa 745 jon yooro (2015).
Emmanuel Macron
Faan wɛrɛ fɛ, Macron b’a jateminɛ ko Faransi ka kan ka sɔrɔdasi mara Sahel ani ko sɔrɔdasi baara ka kan ka mara, nka a bɛ dɛmɛ ɲini Alimanjamana ni Erɔpu jamana wɛrɛw fɛ. A ka jamana kɔkan taama filanan a kɛlen kɔ ka jamana ɲɛmaaya ta, Alimanjamana kɔfɛ, o kɛra ka taa bɔ Faransi sɔrɔdasiw ye Mali.