cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mototakisi
Takisini ye sɔrɔ yirawasira dɔ ye Segu demisɛn dɔw fɛ wa a bɛ taama nɔgɔya. Bi, siniwa motow ye fan bɛɛ fa i n’a fɔ jakarita, yamaha ani suguya wɛrɛw. I n’a fɔ o se tɛ bɛɛ ye, dɔw diyagoyalen don ka bolimafɛn dɔw ta i n’a fɔ Takisini furancɛ surun dɔw la. O kɛra baara sira ye demisɛn dɔw bolo walasa k’u ka musakaw dakala.
Kɔɔlɔn
Kɔɔlɔn
Charlotte
Charlotte ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Martinez FAW-702
Martinez FAW-702 ye gitari.
Kɔsɔmɔ
Kɔsɔmɔ
HEC Paris
HEC Paris ye jagokɛla ka kalanso ye ani grandes école tɔgɔba ni sugandilenw dɔ ye Paris, Fàransi. HEC Sìgira sen kan 1881 sàn. Lakɔli porogaramuw bɛ laseli kɛ siɲɛ saba - ka kɛɲɛ ni diɲɛ AMBA, EQUIS ani AACSB sariyaw ye.
Michael Jackson
Michael Joseph Jackson (29 uti 1958, Gary, Indiana, Amerika - 25 Zuwɛnkalo 2009, Los Angeles, California) tun ye dɔnkilidala ni dɔnkɛla ye.
Guosa
Guosa ye kan jɔlen ye min dabɔra fɔlɔ Alex Igbineweka fɛ san 1965. A dabɔra ka kɛ Nijeria jamanadenw ka kanw faralen ye ɲɔgɔn kan ani ka kɛ kan ye ka taa Afiriki Tlebi fɛ.
Fufu
Fufu
Ncafajɛ
Ncafajɛ
Kunakunabilen
Kunakunabilen
Filenin
Filenin
Sunsun
Sunsun (Bamanankan, Franse - pomme cannelle, Angilɛkan - sugar-apple, sweetstop, custard apple ‎donnen ni Annona squamosal), a lasili bɔra Ameriki funtenima jamanaw ani Indiz Tlebi. Espanyi ‎julaw y’a ta u bolo ka taa Azi. A bɛ wele Meksiki ko ate ni Bengaliw y’o tɔgɔo taa ko ata. ‎ Sunsun ye jiri korilen bugulama min janya b’a ta 5-10 cm a kɔnɔ b’a jɔ 6-10 cm la. A giriya b’a ta ‎‎100–240 g, a bu tigew kolikolilen. A nɔniya b’a ta nuguji ɳajɛlen ka taa bula nuguji.‎
A bu jɛlen aka timi a kise ka ca.‎
Dugukunsigi
Dugukunsigi
Ashoka
Ashoka walima Ashoka the Great (304 K.Ɲ. fo san 232 K.Ɲ.) tun ye Ɛndu masakɛ ye. Ale tun ye Maurya Mansamara masakɛ sabanan ye. A jate bɛ Kɛ Ɛnduw ka tariku faamaba ye fo ka na Se bì ma.
A ka masaya daminɛna san 269 K.Ɲ. ka se san 232 K.Ɲ., Ɛndu kɔrɔlen na. Mansamara Ashoka ka mansamara tun bɛ bi Ɛndujamana, Pakistan, Afganistan, Nepal ani Bangaladeshi jamana fanba la. O Maurya Mansamara belebele in kɛra Ɛndu mansamara belebeleba ye kabini o waati fo ka na se bi ma.
Balikukalan
Sɛtanburukalo tile 8, o ye Balikukalan tɔgɔladon ye diɲɛ kɔnɔ. ɲinɛnta kunkan Mali la, o ye : «Balikukalan san 50 Mali la : Kɛlenw ni laɲiniw.» ɲinɛnta baaraw kurunbo karili bɛna kɛ Yelimani sɛtanburukalo tile 4 san 2010 Kalanko, Balikukalan ni Fasokan Minisiri fɛ, n’o ye Karamɔgɔ Saliku Sanɔgɔ ye.
Nin don in seli kɛli ɲinan an fɛ yan Mali kɔnɔ, o ni an ka yɛrɛmahɔrɔnya tali san biduurunan seli bɛ bɛn. O ye fɛn ye, min b’a jagoya an ma an k’an kɔ filɛ san biduuru tɛmɛnen baarakɛlenw na k’a fɔ ko baara caman kɛra. Nka alisa, baara kɛta tɔ ka ca. An k’an cɛsiri alisa: ka sɛnɛkɛlaw, baganmaralaw, mɔnikɛlaw, bolola baarakɛlaw bɛɛ kalan, u ka se ka nafa sɔrɔ u ka baaraw la.
Kalakarijɛ
Kalakarijɛ
Détroit
Détroit ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Mamarikanjɛ
Mamarikanjɛ
Kɛlɛbilen
Kɛlɛbilen
Ɛntɛrinɛti
Ɛntɛrinɛti (Internet)
Samanɛrɛ
Samanɛrɛ
Ɛntɛrinɛti
Diŋɛba minnun bɛ farafina jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ ani farafinna ni jamana tɔw ni ɲɔgɔn cɛ, n’hakili la, o dɔ ye kanko ye. Ni jamanaw mɔgɔw tɛ ɲɔgɔn ka fɔta mɛn, gɛlɛyaba bɛ don ɲɔgɔn faamuyaliko la k’a sababu kɛ kanw bilali gɛlɛya ye ɲɔgɔn na.
N’hakili la nɔgɔyaba bɛna don o gɛlɛya ninnun na k’a sababu kɛ ɛntɛrinɛti ye, bawo kanbayɛlɛma jɛkulu caman bɛ ɛntɛrinɛti kan sisan i n’a fɔ Maneno ani Global Voices, Desgrabador minnun haminankoba dɔ ye dibi farali ye ka bɔ kanw ni ɲɔgɔn cɛ.
Ola, ni Bamanankan fana bila la ɛntɛrinɛti kan, n’hakili la, o ye dibi dɔ faralen ye ka bɔ ani kan tɔw cɛ, bawo, an na se ka kan dɔw bayɛlɛm’an ka kan na walasa ka jɛn kibaruyaw sɔrɔ.
A ka kan an k'an ka sugon dɔw hakilina ɲuman bila senkan yanni an k'an miiri u la ten k'u bila ka tɛmɛ. Yali a ma se an k'an ka togodala mɔgɔw sen don kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya tɛkinolozi kuraw la wa? Sira bɛɛ kan o jaabi ye ɔwɔ ye bawo a na kɛ sababu ye u ka kunnafoni sɔrɔ, ka kunnafoni di, ka kumaɲɔgɔnya kɛ ka hakilinaw falen falen ani k'u seko ni dɔnkow jira mɔgɔ wɛrɛw la.
Kɛlɛjɛ
Kɛlɛjɛ
Moshchena
Moshchena ye Ukrain ka dugu ye. Dugumogo be taa 581 jon yooro (2010).
Syɔ
Syɔ
Geletali
Geletali
Nsimini
Nsimini
Alger
Alger yɛ Alizeri faaba ye, a bɛ mali worodugu-yanfan fɛ
San 2011 mɔgɔ 3 415 811 dɛ tun sigin len bɛ Alizeri faba kɔnɔ.
Edgar de Wahl
Edgar Alexei Robert von Wahl walima de Wahl (Awirilikalo tile 23 san 1867 – Marisikalo tile 9 san 1948) tun ye Baltik Alemaɲi karamɔgɔ ye, jatebɔla ani kan dɔnnikɛla. A tɔgɔ bɔra kosɛbɛ Interlingue (min bɛ wele ko Occidental a ka ɲɛnamaya bɛɛ kɔnɔ) dabɔbaga, kan min jɔra naturalistic kan min sinsinnen bɛ Indo-Europe kanw kan.
Nten
Nten
Bernie Sanders
Bernard "Bernie" Sanders (flanan) bangera Uti tle 8 September 1941 (tanikɔnɔntɔn biwɔrɔ ni kelen), ‎Amerika Keleyalen Jamanaw ka binaani ni naaninan ani sisan jamanakuntigi don.
Bagneux (Hauts-de-Seine)
Bagneux ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 39,487 jon yooro.
Kɛlɛ
Kɛlɛ
Jala
Jala
Ilia Chavchavadze
Ilia Chavchavadze (1837-1907) Politik.
Amee
Trần Huyền My (née le 23 mars 2000), mieux connue sous son nom de scène Amee est une chanteuse vietnamienne. Elle est surtout connue pour être la première artiste féminine solo à sortir de St.319 Entertainment.
Barbara Chiappini
Barbara Chiappini Novembre 2, san 1974 Kotɛbàbòla Itali.
Sanpɛrɛnjiri
Sanpɛrɛnjiri
Talasuruku
Talasuruku
Saratov
Saratov ye Risila ka dugu ye. Dugumogo be taa 836900 jon yooro (2012).
Gɛyin
Gɛyin
Siɲɛta
Siɲɛta ye farikoloɲɛnajɛ ye, nka, an ka laadala kokɔrɔ dɔ fana don Farafinna. An y’o bɛɛ faamu fana kɛnɛ kan bi wula in na. Siɲɛtala ninnu, n’u kɔgɔ cogo n’u kolo donko ɲuman ye, bɛɛ y’i sinsin i ka fɛɛrɛ n’i dɔnkow kan kelen kelen walasa k’i sina kunbɛn. Ntolatankɛnɛ tun fallen bɛ tewu nin farikoloɲɛnajɛ in lajɛbaw la, n’o tun binna ka tunun dɔɔni dɔɔni Mali la. Mali siɲɛta sinsin jɛkulu haminako de ye k’o kokɔrɔ in lakurakuraya k’a bɛn bɛɛ nafalan ma.
Diɲɛ ntolatanba san 2010 Afirikidisidi
Diɲɛ ntolatanba san 2010 Afirikidisidi
Walasa ka kunnafoni sɔrɔ nin koba in kunkan, n’o ye diɲɛ ntolatanba ye san 2010 min bɛna kɛ Afirikidisidi, n ye baro kɛ kamalenni fila fɛ minnu bɛ bɔ Afirikidisidi. 10]]
Mali (bagan)
Mali (Hippopotamus amphibius) ye bagan ye. Nin bagan bɛ bɔ Afiriki. Mali ka denbaya ye Hippopotamidae ye.
San José
San José ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Ntilen
Ntilen (Giraffa camelopardalis)
Peterhof
Peterhof ye dugu ye Risila, Saint Petersburga duguba dɔ. A tɔgɔ bɔra misew ni jiboli-yɔrɔw la.
Benbeba
Benbeba
Bamana Mansamara
Bamana Mansamara (fana Segu Mansamara, Bambara: ߓߊ߲ߊߙߊ߲߫ ߝߊ߯ߡߡߊ) tun ye Afiriki Tlebi jamanaba ye min sigilen Segu, sisan Mali. O jamana in sigira Mali Mansamara ni Keita mansamara binni kɔfɛ, i n’a fɔ Bambara Mansamara fitinin min sigira Bambara denbaya wɛrɛw fɛ minnu bɛ talikɛ Keita kabila la. A tun bɛ mara Kulubali walima Coulibaly ka masaya fɛ min sigira senkan c. 1640 Kaladian Coulibaly fɛ min bɛ wele fana ko Fa Sine walima Biton-si-u. Mansamara tun bɛ yen iko jamana cɛmancɛ kabini san 1712 fo ka se san 1861 binkanni ma Toucouleur minɛbaga, El Hadj Umar Tall.
Times Higher Education
Ko te Times Higher Education (THE), i mua ko te Times Higher Education Supplement (THES), he moheni Ingarangi e whakaatu ana i nga korero me nga take e pa ana ki te maatauranga teitei.
Mallaka
TPG Capital ya sami Ilimin TSL daga Charterhouse a cikin yarjejeniyar fam miliyan 400 a cikin Yuli 2013 kuma ya sake fasalin Ilimin TSL, wanda Times Higher Education wani bangare ne, azaman TES Global. Saye da TPG ya nuna canji na uku na mallakar ƙasa a cikin ƙasa da shekaru goma na Times Higher Education, wanda a baya mallakar News International ne kafin Exponent Private Equity ya samu a 2005.
Koronin
Sababou
dutafilm
Gɛrɛsi
Gɛrɛsi, (Ελλάδα / Ελλάς) ye jamana min bɛ Eropa.
Times Higher Education
Mallaka
A cikin Maris 2019, ƙungiyar masu zaman kansu Inflexion Pvt. Abokan Equity Partners LLP sun sami Times Higher Education daga TPG Capital, zama masu mallakar THE huɗu a cikin shekaru 15. Bayan sayan ƙungiyar masu zaman kansu, Times Higher Education an zana shi azaman wata ƙungiya mai zaman kanta daga TES Global. Inflexion ta sadaukar da kuɗaɗen siyan kasuwa na tsakiyar kasuwa ne suka sanya hannun jarin.
Mai ba da shawara na musamman don siyan ta Inflexion shine Houlihan Lokey, wani kamfani na saka hannun jari wanda a baya ya taimaka wa ƙungiyoyi masu zaman kansu da yawa don samun ƙungiyoyin ilimi na riba. Bayan-saye, Houlihan Lokey ya lura cewa ƙungiyar Times Higher Education ƙungiyar za ta yi aiki don biyan buƙatun bayanai da samfuran ƙira, da kuma duba siyar da giciye ga abokan cinikin da ake da su.
Tarihi
Daga fitowarta ta farko, a cikin 1971, har zuwa 2008, an buga The Times Higher Education Supplement (THES) a cikin tsarin jarida kuma an haife shi daga, kuma yana da alaƙa da, jaridar Times. A ranar 10 ga Janairu, 2008, an sake buɗe ta a matsayin mujallu. TES Global ce ta buga shi, wanda har zuwa Oktoba 2005 yanki ne na Rupert Murdoch's News International. John Gill ne ya shirya mujallar. Phil Baty shine babban editan, kuma yana da alhakin ɗaukar hoto na duniya. Shi ne kuma editan mujallar World University Rankings.
Mujallar ta ƙunshi ginshiƙi na almara na satirical da Laurie Taylor, “Poppletonian” ta rubuta, wanda ke nuna rayuwa a Jami’ar Poppleton ta almara.
A cikin 2011, Times Higher Education an ba shi lakabin "Mujallar Kasuwanci ta mako-mako na Shekara" da "Samn Kasuwancin Media na Shekara" ta Ƙwararrun Masu Bugawa.
Interlingue
Interlingue, a daminɛ na Occidental, ye diɲɛ dɛmɛkan ye min dabɔra san 1922, a tɔgɔ jiginna san 1949. A dabɔbaa, Edgar de Wahl, y’a ɲini ka daɲɛgafe sabatili hakɛ caman sɔrɔ ani ka jogo dafalen sɔrɔ. Daɲɛgafe in sinsinnen bɛ daɲɛw kan minnu bɛ yen ka kɔrɔ ka Bɔ kan suguya caman na ani daɲɛ bɔcogo dɔ min bɛ baara Kɛ ni daɲɛ fɔlɔw ni daɲɛ dorokolenw ye minnu dɔnna.
Times Higher Education
Tarihi
A cikin 2019, an yi ta yayatawa cewa Elsevier, wanda ya riga ya yi haɗin gwiwa tare da THE don tattara martabar jami'a, yana shirin ɗaukar Babban Ilimin Times gaba ɗaya.
Rezé
Rezé ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 39,649 jon yooro (2015).
Benbefin
Benbefin
Benedicta Boccoli
Benedicta Boccoli Novembre 11, san 1966 Kotɛbàbòla Itali.
Jabi
Jabi
Times Higher Education
Tarihi
A cikin watan Agusta 2020, Times Higher Education ya ba da sanarwar haɗin gwiwa tare da hukumar daukar ma'aikata SI-UK da mai ba da masauki Casita, yana nuna alamar shigowar sa cikin ɗaukar ɗalibai na ƙasashen waje da kasuwannin gidaje na ɗalibai.
A ranar 11 ga Satumba, 2020, Studyportals na Netherlands sun ba da sanarwar cewa sun kulla yarjejeniya tare da Times Higher Education, wanda zai ga maziyartan shafin yanar gizon Times Higher Education baƙi zuwa dandalin daukar ɗalibai na Studyportals a duk lokacin da ɗalibai suka kalli kwasa-kwasan da jami'o'i ke gudanarwa waɗanda ke cikin matsayi. Matsayinsa na Jami'ar Duniya.
Matsayin Jami'a
Babban labarin: Times Higher Education Matsayin Jami'ar Duniya
Times Higher Education ya zama sananne don buga shekara-shekara Times Higher Education–QS World University Rankings, wanda ya fara bayyana a watan Nuwamba 2004. A kan 30 Oktoba 2009 Times Higher Education ya karya da Quacquarelli Symonds, sa'an nan abokin tarayya a harhada da Rankings, da kuma sanya hannu kan yarjejeniya tare da. Thomson Reuters don samar da bayanan maimakon. Mujallar ta kirkiro wata sabuwar hanya tare da tuntubar masu karatunta da hukumar edita kuma ana buga sakamakon a kowace shekara daga kaka 2010 zuwa 2013, lokacin da THE ya sanya hannu kan sabuwar yarjejeniya da Elsevier.
Kazalika matsayin sa na Jami'ar Duniya, Times Higher Education shima yana buga wasu manyan martaba:
Abubuwan da suka faru
Times Higher Education yana gudanar da jerin tarurrukan tarurruka, tarukan tarurrukan tarukan tarukan tarukan tarukan yi wa juna hidima a duk shekara. ’Yan jaridun edita na THE ke jagoranta, waɗannan abubuwan sun haɗu da shugabannin duniya da masu tasiri daga ko'ina cikin ilimi, gwamnati da masana'antu don yin muhawara, tattaunawa da ciyar da makomar jagorancin ilimi mai zurfi, ƙirƙira da bincike.
Kyauta
Mujallar tana gudanar da nau'ikan kyaututtuka guda biyu a shekara, "Kwararrun Ilimi na Zamani" (wanda aka ƙaddamar a cikin 2007) da "Times Higher Education Awards Asia" (wanda aka ƙaddamar a cikin 2019). The "Times Higher Education Leadership and Management Awards" (Thelmas) ya gudana daga 2011 zuwa 2018. [14] [14] Jami'ar Times Higher Education Jami'ar 2020 Nasara, ta zabi jami'o'in ilimi a Burtaniya don lambar yabo ta Jami'ar 2020.
John Rugoiyo Gichuki
John Rugoiyo Gichuki ye karamɔgɔ ni sɛbɛnnikɛla ye min be bɔ Kenya jamana na. A ye sebaaya sɔrɔ BBC ka Farafinna tulonkɛlajɛ la san 2006 n’a ka tulonkɛ Eternal, Forever. Wa a ye BBC ka Farafinna ɲɛnajɛ tulonkɛ sɔrɔ san 2004 n’a ka tulonkɛ A Time for Cleansing, min bɛ cɛnimusoya kɛli ani mɔgɔ gɛnnenw kun kan Rwanda.
Gana Mansamara
Gana Mansamara, a bɛ fɔ fana ko Wagadou (Arabikan: غانا) walima Awkar, tun ye Afiriki Tlebi mansamara ye min tun sigilen bɛ bi saheli-kɔrɔn fɛ Moritani ani Mali tilebin fɛ min tun bɛ yen kabini c. 300 fo ka se c. 1100. Mansamara in sigira Soninke mɔgɔw fɛ, a tun sigilen bɛ Koumbi Saleh faaba la.
Gautama Buddha
Gautama Buddha (bangera san -1944 - ka sa kalo san -1864) India philosophie don.
Baltimore
Baltimore ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Interlingue
Sɛbɛnni
Sɛbɛnni sɛbɛnba minnu bɛ Interlingue kɔnɔ, olu bɔra Cosmoglotta kɔnɔ. Baara dɔw fana tùn bɛ yen, minnu ye baara fɔlɔw ye ani minnu bamanankanna, olu Bɔra Interlingue kan. Androidwaves
Baara dɔw Kɛra Occidental la olu ye:
Kénédougou Mansamara
Kénédougou Mansamara, min bɛ wele fana ko Kenedugu Mansamara, (c. 1650–1898) tun ye Afiriki Tlebi jamana ye min sigira sen kan bi Mali saheli fan fɛ.
Dumile Feni
Zwelidumile Geelboi Mgxaji Mhlaba "Dumile" Feni (Mekalo tile 21, san 1942 – 1991) tun ye bi waanɛ min bɔra Farafinna Woroduguyanfan. A lakodɔnnen don Katlego Lhuzwayoboth kama. Jɛgɛncogo tun b'a ka jadila n'a ka ɲɛgɛnniw kɔnɔ. U tun bɛ to ka siyawoloma kɛlɛli Farafinna Woroduguyanfan kɔnɔ jira min tɔgɔ ye Apartheid ye. Feni m'a wari soro a ka baara la. Tiɲɛ yɛrɛ la, a tun bɛ jɔnya la ani faantanya jugumanba la.
Ɲɛnamaya daminɛ na
Feni tun wolola foro sɛnɛyɔrɔ dɔ la Withuis Worcester, Cape Province, Farafinna Woroduguyanfan. A wolofa tun ye Geelbooi Magoqwana, jagokɛla ani kibaru duman fɔbaga. Wa a bamuso tun ye Bettie Nothemba Mgxaji min tun ye jagokɛla muso. A denmisɛnaman, Feni ka denbaya yɛlɛmana ka taa Welcome Estate la, Cape Town. A ka mɔgɔw tun ye San mɔgɔw ye.
Baara
Feni ka baara caman tun bɛ siyawoloma tuma jira Farafinna Woroduguyanfan fɛ. Ka damine san 1968 fo k'a ban san 1991, a sigilen tun do bɛ Lɔnduru, Los Angeles ani New York cɛ.
A yɛlɛmana ka taa Ameriki san 1978. A tun ye dɔnkotigi ye min sigilen tun bɛ Farafinna hadamadenya kalanso la Los Angeles, Kalifɔrni Kalansoba la.
Mɔgɔ gansan min bɛ Farafinna Woroduguyanfan bi binna tɛ Dumile Feni ka baara dɔn. Wa Farafinna Woroduguyanfan bi seko ni dɔnko tɔnba b’a wele ko ‘Goya of Townships’. Dumile Feni tun ka ɲi n'a ye kosobɛ.
Sɛbɛnni-sɛbɛn
Sɛbɛnnikɛlan dɔ bɔra 2010 min tɔgɔ ye ko Zwelidumile. A dabɔra Afiriki tilebinyanfan filimu dilabaga Ramadan Suleman fɛ.
Mɔgɔ yɛrɛ ka ɲɛnamaya
Feni tɔgɔ fɔlɔ ye Zwelidumile. A kɔrɔ ye "mɔgɔ min lakodɔnnen don jamana fan bɛɛ la".
Worodugu Sudan
Worodugu Sudan madɔnnen Worodugu Sudan ka Fasojamana bɛ jamana Afrika kɔnɔ. A boɳa bɛ 619,745 km2 (bametri kɛnɛ) jukɔrɔ a jamanaden jate ye mɔgɔ 12 230 730 (2016). A faaba ye Juba.
Dumile Feni
Mɔgɔ yɛrɛ ka ɲɛnamaya
Denmuso dɔ tun bɛ Feni bolo min tɔgɔ ye ko Marriam Diale.
Talajɛ
Talajɛ
Nkaaniba
Nkaaniba
Fɔlifɛn
Fɔlifɛn
Talasyɛn
Talasyɛn
Rio de Janeiro
Rio de Janeiro ye Brazil ka dugu ye.
Mankana
Mankana
Denver
Denver ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Nelson Mandela
Nelson Mandela (18 Zuluyé 1918 (Wolo: Mvezo, Worodugu Afrika) – 5 Desanburu 2013 (Banni: Johannesburg, Worodugu Afrika) ) tun ye a Farafinna Afirika activiste min ye baara kɛ iko a ka fɔlɔ jamakuntigi ka Worodugu Afrika mà 1994 fɛ 1999.
Koroba
Koroba
Massina Mansamara
Hamdullahi ka Kalifa (Arabukan na: خلافة حمد الله; fana: Dina ka Massina, Sise Jihad jamana) min bɛ fɔ kosɛbɛ ko Massina mansamara (a bɛ fɔ fana ko Maasina walima Macina) tun ye san kɛmɛ tan ni kɔnɔntɔnnan daminɛ Fulbe Jihad jamana ye min cɛmancɛ tun bɛ Niger Delta Kɔnɔna yɔrɔ la min bɛ wele sisan Mali Mopti ni Ségou maraw la. A faaba tun bɛ Hamdullahi.
Bakɔrɔnkuri
Bakɔrɔnkuri
Dɔn
Dɔn
Frederik Willem de Klerk
Frederik Willem de Klerk (18 Marsi 1936 (Wolo: Johannesburg, Worodugu Afrika) – 11 Nòwanburu 2021 (Banni: Kapiwɛri, Worodugu Afrika) ) tun ye a Farafinna Afirika politikitɔn min ye baara kɛ iko a ka faso jamakuntigi ka Worodugu Afrika mà 1989 fɛ 1994.
São Paulo
São Paulo ye Brazil ka dugu ye.
Kolanfu
Kolanfu
Manɔgɔ
Manɔgɔ
Seattle
Seattle ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Nkaani
Nkaani
Yamusukuro
Yamusukuro yɛ Kɔnɔwari faaba ye.
Nkolonin
Nkolonin
Saint-Sébastien-sur-Loire
Saint-Sébastien-sur-Loire ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 26,371 jon yooro (2015).
Ntɔnkɛ
Ntɔnkɛ
Seko ni dɔnko kalanso sanfɛla Le Havre-Rouen
Seko ni dɔnko kalanso sanfɛla Le Havre-Rouen ( ESADHaR ) ye foroba seko ni dɔnko kalanso sanfɛla ye min bɛ kɛ ni kalanso fila ye, kelen bɛ Le Havre, tɔ kelen bɛ Rouen
Berejɔn
Berejɔn
Dong Hoi
Dong Hoi (Đồng Hới) bɛ Quang Binh, Vietnam kogo dugu nyogo fa. Fôlô fôlô donso cè dô tun bé y'in na tôgô tun ye «sika», donso fariman de tun do. Y'a ni a bé sikasso dugu sigi, a tun sigi l'é bè dugu déni dô la ni o tôgô tun ye ko «bugula». Bugula tun ye dugu déni fitini dô ye mi ma yiriwa kosɛbɛ.
Tokyo
Tokyo ye Japan ka dugu ye.
Koonin
Koonin
Osasko
Osasko (Osasco) ye Brazil.
Louisville (Kentucky)
Louisville (Kentucky) ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Boolo
Boolo
Ntɔmɔlɔn
Ntɔmɔlɔn
Toucouleur Mansamara
Tidjaniya Kalifa (Arabukan na: الخلافة التجانية; a bɛ fɔ fana ko Tijaniyya Jihadi jamana walima Segu Tukulor walima Toucouleur Mansamara) (1861–1890) sigira sen kan san kɛmɛ tan ni kɔnɔntɔnnan cɛmancɛ la Elhaj Umar Tal ka bɔ Toucouleur mɔgɔw la sisan- don Senegali.
Gɔn
Gɔn
Banaku
Banaku
Kɔlɔfara
Kɔlɔfara walima ntɛbɛnfin
Bantɔmɔlɔn
Bantɔmɔlɔn
Traoré
Traore (Tarawore) ye bamanan jamu ye. Traorelakaw be sho fe kojugu.
Avessac
Avessac ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa NaN jon yooro (2015).
Milwaukee
Milwaukee (Kentucky) ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Sinjanba
Sinjanba
Jerusalem
Jerusalem ye Israil ka dugu ye.
Italikan na
' ( Italikan na :  ) ye kan ye min bɛ Indo-Erɔpu denbaya ka Romɛkan kulu dɔ la. Itali-Romankan kanfɔcogo ka ca kosɛbɛ.
I n'a fɔ jamana kan caman, bi Italikan ye kanhakɛ ye min bɛ ni " a ye se sɔrɔ k’a yɛrɛ sigi sen kan i n’a fɔ kan kɛrɛnkɛrɛnnen min bɛ mara dɔ la min ka bon kosɛbɛ ka tɛmɛ a kanfɔcogo fɔlɔ kan. O cogo la, o tun ye Tuskan kan fɔcogo ye, ka bɔ Florence, Pisa ani Siena, min ye se sɔrɔ, hali n’a tɔgɔ bɔra a cogo la (sɛbɛnni koinè ni Florence basigi nafolotigiya ni dɛmɛ ye ka bɔ Sisili, Latin ani Itali mara wɛrɛw la), a ma kɛ politiki kunw kosɔn i n’a fɔ bɛ kɛ tuma caman na, nka a tun bɛ bonya min lase laadalakow ma. Toscan ye tiɲɛ na kan ye Dante Alighieri, Petrarch ani Boccaccio, minnu jatera Itali sɛbɛnnikɛla ŋana saba ye cɛmancɛla waati labanw na, ye kan min sɛbɛn. O fana ye Florence dugu kan ye, min tɔgɔ bɔra a ka fɛn dilanni cɛɲi n’a ka tariku ɲɛtaa fɛ. O la, a tɛ kabako ye ko Italikan tun ye diɲɛ kan ye kabini waati jan laadalakow ni seko ni dɔnko la, ani ko Erɔpu kanw bɛɛ daɲɛgafe bɛ Italikan daɲɛ caman mara (kɛrɛnkɛrɛnnenya la dɔnkilida la, minnu yɛrɛ bɛ kan wɛrɛw la i n’a fɔ Zapɔnkaw).
Nka, Italikan daɲɛgafe sariyaw bɛɛ ma sigi sen kan fo Renaissance, ni Pietro Bembo ka kanko sinsinni ye, Venetian dɔnnikɛla min ye jɛkafɔ kɛ ni Alde Manuce ye, min ye hakilina jɔnjɔnw sigi  kɔnɔ.
Koya
Koya
Kɛrɛbuga
Kɛrɛbuga wala taabuga
Mali Kɛlɛ
Mali kὲlɛ ye marifa kὲlɛ ye min bɛ sen na min Daminɛ san 2012 zanwuyekalo la Mali worodugu ni saheli fanw cɛ Afiriki kɔnɔ. Zanwuyekalo tile 16 san 2012, murutilen kulu caman ye kanpaɲi dɔ daminɛ Mali gofɛrɛnaman kama ka yɛrɛmahɔrɔnya walima yɛrɛmahɔrɔnyaba sɔrɔ Mali woroduguyanfan fɛ, u ye min wele ko Azawad. Jamana ka Azawad ka hɔrɔnya tɔnba (MNLA), jɛkulu min bɛ kɛlɛ kɛ walasa ka Mali yɔrɔ in kɛ tuareg jamanadenw ka faso yɛrɛmahɔrɔnyalen ye, o tun ye mara in mara san 2012 Awirilikalo la.
Azawadi ka yɛrɛmahɔrɔnya laseli
Awirilikalo tle 6 san 2012, Fasokanw ka tɔnba min bɛ Azawad ka yɛrɛmahɔrɔnya (Fransekan daɲɛ surun: MNLA) ye Azawad jate a yɛrɛmahɔrɔnyalen ye Mali Fasojamana fɛ, murutili dɔ kɔfɛ min tun bɛ ɲɛfɛ ni Tuareg murutili wɛrɛw ye. A bɛ Weele ko Azawad jamana yɛrɛmahɔrɔnyalen.
Kɔnkɔnjɛ
Kɔnkɔnjɛ wala saabikɔnkɔn
Moscow
Moscow ye Risila ka dugu ye.
Tonso
Tonso
Surukuntɔmɔlɔn
Surukuntɔmɔlɔn
Ngege
Ngege
Sinɛ
Sinɛ
Minkɔn
Minkɔn
Pɔliyɔ
Pɔliyɔ
Bamajɛ
Bamajɛ
Rome
Rome ye Itali ka dugu ye.
Jirininbulu
Jirininbulu
Muhammed
Muhammed
Paris
Paris ye Fàransi faamadugu ye.
Seriba
Seriba
Kaankaan
Kaankaan
Santiago
Santiago ye Chile ka dugu ye.
Jirɔmina
Jirɔmina
Saint Petersburg
Saint Petersburg ye Risila ka dugu ye.
Albuquerque
Albuquerque ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Baro
Baro
Cɛwɔlɔnin
Cɛwɔlɔnin
London
London ye Bonba Britania ka dugu ye.
Joël Mpah Dooh
Joël Claude Mpah Dooh ye kalanden ye min ye dɔnniyasɛmɛtiyasɛbɛn sɔrɔ Conservatoire Municipal des Beaux-Arts of Amiens (Faransi) la.
Nha Trang
Nha Trang (Thành phố Nha Trang) bɛ Khanh Hoa, Vietnam kogo dugu nyogo fa. Fôlô fôlô donso cè dô tun bé y'in na tôgô tun ye «sika», donso fariman de tun do. Y'a ni a bé sikasso dugu sigi, a tun sigi l'é bè dugu déni dô la ni o tôgô tun ye ko «bugula». Bugula tun ye dugu déni fitini dô ye mi ma yiriwa kosɛbɛ.
Joël Mpah Dooh
Doual'art ye baara naani sɔn Douala ma san 1992. O naani dɔ la, kelen ye ale ta ye. K'a to baarakɛjɛkulu do la, min bɛ ɔridinatɛri dɛmɛni ka ja dilancogo jira, Kameruni dɔnkotigiw ka “dekan” Koko Komégné n'ale u ye ɲɔgɔn ye. A ye teriya kɛ n'ale ye ka Kheops kulu jɛkulu sigi 1994. Joel Mpah Dooh tun ye ŋana dɔ ye min tun welela Scénographies Urbaines de Douala la san 2002. A y’a sen don tonw ni ɲɛjiraliw caman na, minnu y’a lase Nizeriya, Farafinna Woroduguyanfan tilebinyanfan, Senegali, Ameriki, Kuba, Liban ani Faransi. San 2007, u y'a wele Fondation Blachère à Apt (Faransi) la walasa ka sigiyɔrɔmako seriyali daminɛ min tɔgɔ ye ko Art et entreprise.
Ɲɛfɔliw (Expositions).
2008
2007
2006
Mananinncana
Mananinncana
Joël Mpah Dooh
Ɲɛfɔliw (Expositions).
2004
2002
2001
2000
1999
Japan
Jamana janya bɛɛ lajɛlen ka ca ni kilomɛtɛrɛ 3500 ye, a fanba ye Japan gunw ye, Kuril gunw, Nansei gunw, Izu gunw ani Ogasawara gunw. A 'fanba bɛ funteni-yɔrɔ la, nka subarctic ani tropical yɔrɔw bɛ worodugu ni gunw na. Dugukolo in falen don jikuruw la, ani kuluw yɔrɔ, tasuma-yɔrɔw ni kuluw sen bɛ o la, o bɛ kɛ jamana dugukolo 75% ɲɔgɔn ye, wa jamanadenw bɛ sɔrɔ kɔgɔjida laminiw na. Japan ye marabolo 47 ye iko marabolow, Japankaw (Yamato, Ryukyu, Ainu, ani dunanw) ani dunanw sigilen bɛ yen, ani Zapɔnkan bɛ fɔ kosɛbɛ.
Vue d'ensemble
Yamato siya, min fasokan ye Zapɔnkan ye, olu de ye jamanaden fanba ye. Fɛnɲɛnɛmako siratigɛ la, a bɛ Eurasie gun kɔrɔn fɛ ani a bɛ kɛ Pasifiki tasuma-yɔrɔ ye. Komin a ye gun jamana ye wa a ka mara lamininen bɛ ni kɔgɔji ye, dugukolo dancɛw tɛ yen. Japon gunw ye gun 14125 ye, Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku ani Okinawa. Waati cogoya bɛ daminɛ subarctic la worodugu fɛ ka taa subtropical la saheli fɛ. A bɛ sigida la min ka teli ka kɛ balawu suguya caman ye, wa dugukolo yɛrɛyɛrɛ hakɛ ni tiɲɛni hakɛ min bɛ sɔrɔ balawu fɛ, o ye diɲɛ kɔnɔkobaw dɔ ye.
dugukoloko dɔnniya
Japan dugukolo cogoya bɛ Labɛn ni San Fransisko hɛrɛ bɛnkan ye min Japan ye min Kɛ Diɲɛ Kɛlɛba Filanan kɔfɛ.
dɔnko
Japan sigilen bɛ Azi kɔrɔnyanfan fɛ ani a ye laadalafɛn suguya caman ta ka bɔ a kɛrɛfɛ maraw la i n’a fɔ bi Sinuwa ani Kore gun. Faan wɛrɛ fɛ, iko gun jamana min faralen don dugukoloba kan kɔgɔji fɛ, ka fara ‘cidenw ka Tang Sinuwa’ jɔli kan ani ‘Sakoku’, a y’a yɛrɛ ka laadalakow yiriwa. Bi, kunnafoniko ni kumaɲɔgɔnya yiriwali fɛ, Japan bɛ ka nɔ bila ladamu suguya caman na diɲɛ kɔnɔ, wa a bɛ ka a yɛrɛ ka laadalakow fana lase minnu ɲɔgɔn tɛ. Japan pop culture fana ka di jamana kɔkan.
Sɛbɛn minnu bɛ tali kɛ o la
BGiBola
Farakɔrɔnpɛnɛ
Farakɔrɔnpɛnɛ
Npɛnɛ
Npɛnɛ
Babara
Babara
New York City
New York City ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Koroko
Koroko
Saint-Nicolas-de-Redon
Saint-Nicolas-de-Redon ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 3,157 jon yooro (2015).
Banangolo
Banangolo
Shanghai
Shanghai ye China ka dugu ye.
Npɔlɔnsama
Npɔlɔnsama
Jugunin
Jugunin
Dunforoko
Dunforoko
Sebe
Sebe
Djamana dékourou sanfe bada bon ka fada dogona (UNHCR)
djamana dékourou sanfe bada bon ka fada dogona (UNHCR) yé baraa bon n'nedi ka fadda djamana dèkourou woolu khèwali yè djamana kèlè kroodeinnu maradi. (UNHCR) fanka dama n'yè mo maradi ani ké démén rifugiati; ka fura mɛn kafada e la gouéléyama. A dioudion na 14 djigui 1950 dékouroubomba ni ella miria gnuma main kakan kala telin .428/V, bara daminara 1º zanwuye 1951. ka damina bara daminama kasi billa a bara 60 batan demai  a ka barica bleble fila soron kamasron dougna djoussou soumaro, 1954 -1981.
A tono ye mainugnai
UNHCR tono yɛ mainuma: woluyɛ
Hong Kong
Hong Kong ye China ka dugu ye.
Alizeri
Alizeri (Arabukan na الجزائر) Berberkan na Dzayer, madɔnnen Alizeri ka Foroba Bɛjɛfanga Fasojamana, ye jamana ye min be Saheli Afrika. Afrika gun kan jamanaw labeleble flanan don ani jamana ba tankelenan jɛn kɔnɔ fɛnsɛn ta fan fɛ. A bɛ danbɔ ni Tunizi ye sahelikɔrɔn, Libya kɔrɔn fɛ, Nijer worodugukɔrɔn, Mali ni Moritani worodugutlebi, bametri damadɔ ni Tlebi Sahara tlebi fɛ, Maroko sahelitlebi ani Mediterane Baji saheli fɛ.
Alizeri ye tɔnden ye Kelenyalen Mantow (UN) la, Afrika Kelenya (AU), Taji Labɔla Jamanaw ka Tɔn (OPEC). A sen be Magreb Arabu Kelenya sintinni la. Alizeri sariyanbaju b'a jira ko Silamɛ, Arabu ani Amazig (Berber) jamana don.
Subdomain (yɔrɔ fitinin).
Domain Name System (DNS) hierarchy kɔnɔ, subdomain ye domaine ye min ye domaine (kunba) wɛrɛ yɔrɔ dɔ ye. Misali la, ni domani dɔ ye ɛntɛrinɛti feerekɛyɔrɔ dɔ di k’a kɛ u ka siti ye example.com kɔnɔ, a bɛ se ka baara kɛ ni domani fitinin ye min tɔgɔ ye ko shop.example.com.
Kuma bɛɛ lajɛlen
Subdomains (yɔrɔ fitininw) bɛ ɲɛfɔ ni DNS zone file (DNS zone file) sɛgɛsɛgɛli ye min ɲɛsinnen bɛ parent domain ma. Nka, sɔsɔli bɛ senna "subdomain" daɲɛ baaracogo kan n'a bɛ tali kɛ tɔgɔw la minnu bɛ karti ka taa Adrɛsi sɛbɛn A (jatigila) la ani zone sɛbɛn suguya wɛrɛw minnu bɛ se ka karti ka taa foroba IP ladɛrɛsi yɔrɔ o yɔrɔ la ani suguya o suguya server (sɛrɛkili). Réseau Operations ekipuw b’a fɔ ko a man ɲi ka baara kɛ ni "subdomain" daɲɛ ye walasa ka karti wɛrɛ jira min tɛ zone NS (tɔgɔsɛbɛn) sɛbɛnw fɛ ani sèrwɛri-yɔrɔ wɛrɛ min tɛ o ye.
Ntoniforo
Ntoniforo
Subdomain (yɔrɔ fitinin).
Kuma bɛɛ lajɛlen
RFC 1034 ka fɔ la, "domain ye domaine wɛrɛ ka subdomain ye n'a bɛ o domaine kɔnɔ". Ka da o ɲɛfɔli kan, jatigila tɛ se ka kɛ yɔrɔ fitinin ye, domani dɔrɔn de bɛ se ka kɛ yɔrɔ fitinin ye. Subdomain fana bɛna kɛ ni zone file danfaralen ye ni SOA sɛbɛn ye (Start of Authority).
Domani sɛbɛn fanba bɛ domani tɔgɔ dɔrɔn de Di min bɛ dakun fla-fla. A ka c’a la, jatigila baarakɛlaw bɛ DNS Serverw di walasa ka yɔrɔ fitininw ɲɛnabɔ o master domain kɔnɔ.
Domani tɔgɔ min bɛ se ka dafa, o bɛ kɛ yɔrɔ caman ye. Misali la, aw bɛ tubabukan Wikipeja domɛni ta en.wikipedia.org. En ye wikipedia.org ka yɔrɔ fitinin dɔ ye. Hali n’a y’a sɔrɔ a ka c’a la, wikipedia.org bɛ jate yɔrɔ tɔgɔ ye, tiɲɛ na, wikipeja ye org TLD (yɔrɔ sanfɛla) ka yɔrɔ fitinin dɔ ye. Domani tɔgɔ o tɔgɔ dafalen bɛ se ka kɛ jatigila ye walima domani fitinin ye.
Domain tɔgɔ min tɛ domain fitinin si kɔnɔ, o bɛ wele ko apex domain, root domain, walima bare domain. Misali la, wikipedia.org ye Wikipeja ka apex domain ye, min bɛ ɲɛsin yɔrɔ fitinin www.wikipedia.org ma.
Subdomain baarakɛcogo
A ka c’a la, ɛntɛrinɛti baarakɛlaw bɛ baara kɛ ni subdomains ye minnu bɛ ɛntɛrinɛti baarakɛminɛnw di. U bɛ domani fitinin kelen (walima caman) Di u ka kiliyanw ma minnu t’u yɛrɛ ka domani tɔgɔ sɔrɔ. O bɛ sira Di yɛrɛmahɔrɔnya marali ma kiliyanw fɛ u ka yɔrɔ fitinin kan.
Baara bɛ kɛ ni subdomains ye fana jɛkuluw fɛ minnu b’a fɛ ka tɔgɔ kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ di baarakɛyɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ ma, baarakɛyɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ ma, walima baarakɛyɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ ma min bɛ tali kɛ jɛkulu la. Misali la, inivɛrisite dɔ bɛ se ka "cs" di ɔridinatɛri dɔnniya baarada ma, walasa jatigila damadɔ bɛ se ka baara kɛ o yɔrɔ fitinin kɔnɔ, i n’a fɔ www.cs.example.edu.
Domain fitinin dɔw bɛ yen minnu lakodɔnnen don kosɛbɛ i n’a fɔ WWW ani FTP. O bɛ sira Di sigicogo dɔ ma min kɔnɔ, domani kɔnɔ, marako ɲɛbilasɛbɛnw ni dosiyew bɛ yen minnu kɔnɔ FTP ɲɛbilasɛbɛnw ni ɛntɛrinɛti yɔrɔw bɛ yen. FTP yɔrɔ fitinin bɛ se ka kɛ ni jatebɔsɛbɛnw ni ɛntɛrinɛti yɔrɔw ɲɛbilasɛbɛnw ye, k’a sɔrɔ WWW yɔrɔ fitinin kɔnɔ, ɛntɛrinɛti yɔrɔw ɲɛbilasɛbɛnw bɛ sɔrɔ. Dafalen yɛrɛmahɔrɔnyalen don yɔrɔ kelen-kelen bɛɛ la, o bɛ doncogo kɔlɔsili di domani hakɛ suguyaw kan.
Angletɛri jamana na
Angletɛri jamana na, dakun filanan tɔgɔw ye sariya ye, wa u bɛ bolofara bɔ sanfɛyɔrɔ la. I n'a fo:
Vanité domaine (yɔrɔ min tɛ foyi ye).
Vanity domain ye ISP ka domaine yɔrɔ fitinin ye min bɛ tali kɛ baarakɛla kelen-kelen ka jatebɔsɛbɛn na, walima domain fitinin min bɛ mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ jira, a tɔgɔ sɛbɛnna min tɔgɔ la.
Server kulusi
Ka kɛɲɛ ni baarakɛcogo ye, sɛbɛn min bɛ domani kɔnɔ, walima domain fitinin dɔ bɛ se ka ɲɛsin jatigila tɔgɔ ma, walima baarakɛminɛn min bɛ di masin damadɔ fɛ kulu kɔnɔ. Siti dɔw bɛ baara kɛ ni subdomain suguya wɛrɛw ye walasa ka sèrwɛri kulu suguya wɛrɛw jira. Misali la, www.example.com bɛ Server Cluster 1 walima Datacentre 1 jira, ani www2.example.com bɛ Server Cluster 2 walima Datacentre 2 wdfl jira.
Domini fitininw ni ɲɛbilasɛbɛnw
Subdomains (yɔrɔ fitininw) tɛ kelen ye ni directories (directions) ye. Annuaire ye foli farikoloma ye ɔridinatɛri yɛrɛ kɔnɔ, k’a sɔrɔ domain fitininw ye URL yɔrɔ dɔ ye min bɛ se ka bila dosiye walima foli suguya bɛɛ la min bɛ sèrwɛri masin kan.
Sagan
Sagan
Mbabane
Mbabane yɛ Eswatini faaba ye.
Dugudew hakɛ: 94 000 (2010).
Dajɛ
Dajɛ
Bɔ
Bɔ
Logomi
Logomi
Eswatini
Eswatini, madɔnnen Eswatini ka Faamamara ye jamana dasɔgɔlen ye ani lakorilen tew ni Worodugu Afrika ka Fasojamana ye. A boya ye 17 364 km2 (bametri kɛnɛ) ni jamanadew ye min jatelen ka kɛ mɔgɔ 1 160.000. A faaba ye Mbabane.
Bangladesh
Bangladesh ye jamana min bɛ Asia.
Ni yoro mamunw jamana bila kana itali
Ni yoro ye mamunuw yu ka jamana bila fo o lu bɛ Itali dunaw munuw o lu kankan ka dɛmɛ walasa o lu ka se ka sɛbɛ soro,ni jamana nu ka sariyaye mi bi se ka jira u bɛ se ka to ya walima u tɛ se ka to ya.
Ni yoro ye dunaw munuw bi ya o lu ka ko ɲana bo baka ye ministri mi ka ko ɲɛ si le do ko fɛ moko ma. Sira nani bɛ ye fo o lu te kele ye.
Ncibilennin
Ncibilennin
Ni yoro mamunw jamana bila kana itali
Ni yo ro  fɔlɔ ye mi bɛ dunaw dɛmɛ ka to ya
Ni yoro fɔlɔ ye bi sɔrɔ yɔrɔ nani o lu Lampedusa, Elmas, Otranto e Pozzallo.
Ni yoro ye dunow kun bɛ a ni ba ɲini ka to ya
Dunaw nuw Itali kaw bɛ u bila yoro la ku dɔ fɔlɔ ni sɛbɛ bɛ se ka di u ma e ka ɲɛdɔ nuw  bɛ se ka to ya. Mamunuw bɛ dɛmɛ  ɲini u bɛ taa  ɲini yoro mi yoro la mibɛ u dɛmɛ ka to ya o yoro ye asile ye.
Ni yoro ye sigida taaninani ye o lu ye ni dugu ye Gradisca d'Isonzo, Arcevia, Castelnuovo di Porto, Manfredonia (Borgo Mezzanone), Bari (Palese), Brindisi (Restinco, Don Tonino Bello), Crotone (Località Sant'Anna), Mineo, Pozzallo, Caltanissetta (Contrada Pian del Lago), Lampedusa, Trapani (Salina Grande), Elmas.
Sɛbɛ bɛ di yoro mi a ni mi bɛ u gɛn
Ni cɔ ko ya la dunaw munuw se ra Itali fɔ u ma na ni seriya sɛbɛ ye, u na kun kele ma dɔ,u bɛ bila yoro la u bɛ lakana yoro mi, mamunuw ni sɛbɛ tu u bolo ka jira ka fɔ u bɛ se ka toya,walima ni sariya ya jira ka fɔ u tise ka toya. Dunaw nunuw bɛ se ka to ni yoro ni na fɔ kalo 18,yani u bɛ gɛn ka taa u ka jamana ka.
Sɛbɛ bɛ di yoro mi a ni mi bɛ u gɛn o bɛ sɔrɔ ni duguba duro la Torino, Roma, Bari, Trapani, Caltanissetta.
Derval
Derval ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 3,487 jon yooro (2015).
Berefin
Berefin
Sajɛgɛjɛ
Sajɛgɛjɛ
Waraninkalan
Waraninkalan
Sɛgɛbilen
Sɛgɛbilen
Vienna
Vienna ye Austria ka dugu ye.
Porto Novo
Porto Novo yɛ Benɛn faaba ye.
Karakasa
Karakasa wala sajɛgɛ
Brussels
Brussels ye Bɛliziki ka dugu ye.
Batutu
Batutu
Nairobi
Nairobi yɛ Kenya faaba ye.
Dugudew hakɛ: 3 138 369 (2009).
Pontevedra
Pontevedra ye Espaɲi ka dugu ye.
Kandɔn
Zana
Masaladɔn
Samujɛ
Samujɛ
Kandɔn
Bamanankan mabεn
Siginikalan
Sacramento
Sacramento ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Ntoɲukume
Ntoɲukume
Wɔlɔtonkan
Wɔlɔtonkan
Tutu
Tutu
Berecɛ
Berecɛ
Bois-Colombes
Bois-Colombes ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 28,043 jon yooro.
Guémené-Penfao
Guémené-Penfao ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 5,231 jon yooro (2015).
Azawad
Azawad, walima Azawagh (Tuareg: Azawaɣ, walima Azawad; Arabukan: أزواد) tun ye jamana ye min ma lakodɔn waati kunkurunnin kɔnɔ kabini san 2012 ka se san 2013. Azawagh (Azawaɣ) ye Tuareg Berber tɔgɔ bɛɛ lajɛlen ye Tuareg Berber yɔrɔ bɛɛ la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la Mali worodugu tilancɛ ani Nizɛri worodugu ni tilebin fɛ. A ka yɛrɛmahɔrɔnya laseli kɛra a fan kelen fɛ Fasokanw ka tɔnba fɛ min bɛ Azawad ka yɛrɛmahɔrɔnya la (MNLA) san 2012, Tuareg ka murutili dɔ kɔfɛ min ye Mali sɔrɔdasiw gɛn ka bɔ o mara la.
Sigui sebe
Sigui sebe ye sebe mi be di lonan mah djamana faman ho fè lonan ma. Ni ho sigui sebe ye lonan be se ka to djamana konon watti djan ka temin ho be na ni sebe mi ye.
Eropa konon djamandé ho mi be ho ka djekoula ho makote ho sigui sebe la ka taga watti djan kè djaman werella ho benkan le be ho ni gnongo chè.
In Italia
Itali konon sigui sebe mi be di lonan ma faman fe lonan kan ka mi gnini faman fe ka to djamanan konon ka temin telé kononto sebe be  mogo mi bollo ka djamana  fille bese ka to djamanan ka temin telé bikononto kan djamanade mi be ho ka djekoula makoté ho sebe la.
Watti
sigui sebe kan ka gnini tele chegui konon bara lonan itali konon lonan fé sigui sebe watti djandjan te kéleye ho be boh y nakouna.
Jødedomen
jødedomen har eigen gud.
guden deiras heiter allah.
Masaladɔn
Masaladɔn ye dɔnniya bolofara ye min bε kan waleyacogo damanamaw kεcogo Лεɲini masala kɔnɔ. Kandɔn bolofara min don, a ka ɲinifεnw ye kuma bε Fɔ cogo kura minnu na kumadɔnna fε. Dɔnniya kura bangelen don kɔsa in na. A Bangera ka Bɔ dɔnniyabolo kɔrɔ dɔw la minnu dɔ ye masala-jagodon ye. Masaladɔn bε Waleya kan masalasεbεn kɔnɔ. O la, kuma bε jago Don sεbεnw kɔnɔ cogo minnu na o sen kelen-kelen bε Weele ko kumajago-sen. Mɔgɔ min bε kuma jago Don ka Fεrε a ma o tigi ye kuma-jagodonna ye min tun bε Weele fɔlɔ ko kumadonso. Sεbεnnikεla ka kumajago-sen bε Weele kεrεnkεrεnnenya la ko sεbεnnisen. Kuma dɔnbaa ŋana tε Sɔn k’i Sin ko fɔta ma. A b’i Munun-munun a da fε k’a Bon ka Fεrε a ma walasa a lamεnbaa ka wasa Sɔrɔ a ka kuma la. O la, ni kuma-jagodonna bε fε ka nin kumasen Fɔ kabini a Wolola, a ma nkalon Tigε, a b’a jago Don k’a Fɔ cogo wεrε la min bε dɔ Fara kumasen makama kan tan kabini Ala y’a Da, a ma nkalon Tigε. Ala y’a Da min Blara Wolola nɔ na o de ye kuma tɔ Sankɔrɔta. Nin hakilila dicogo flanan in ɲɔgɔn fεn o fεn bε Sɔrɔ sεbεnw ni dalafɔ la, olu ye masaladɔn ka kalanfεnw ye. Kumajago-sen minnu bε Sɔrɔ dalafɔ dɔrɔn kɔnɔ n’u tε sεbεn kɔnɔ olu bε melekuya kalanbolo kɔnɔ.
Jødedomen
jødedomen er å seie å bu i india, araba og mange andre pakis land !! men om du bur i landa må du ikke vere jøde !
Masaladɔn
Masaladɔn waleyabolo
Jødedomen
viste du att Moses er den viktigeste fyren i Toranen. !!
Masaladɔn
Masaladɔn bε Waleya ni kumajago-senw ye minnu suguya ka ca kan kɔnɔ. Kan bεε n’a taw don. U caman ye kanw jε ye, nka dɔw bε Sɔrɔ kan dɔ la minnu tε Sɔrɔ kan wεrε la. Kumajago-sen Kumajago-sen ye kuma fɔli ye k’a jago Don ni fεεrε ye min b’a Sankɔrɔta ka Sago a delinna-fɔcogo kan k’i lamεnbaa lamuguri, k’a Laɲaga wali k’a Lasɔn i ka fɔta ma.
Jødedomen
Moses var og den som kunne komminisere med gud !!
Masaladɔn
Kumajago-sen baaradaw
Jødedomen
jødedomen har og noken forkjelige regler en di kristene !! jødene er og en av di mest religiøse kulturene i verden,,'.
Masaladɔn
Kumajago-senw bε Waleya kumalaci minnu kɔnɔ kosεbε o dɔw Flε : jagomajira, ɲɔgɔlɔnbɔ, dɔnkili, lamagaja, baabu, donkibaru, maana, ziirin, zana, dugawu, baro, kilisi
Kan ni Yiriwa (Л Ŋ Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ŋ ʃ)
Amsterdam
Amsterdam ye Netherlands ka dugu ye.
Wɔlɔ
Wɔlɔ
Berejɛ
Berejɛ
Colorado Springs
Colorado Springs ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Ŋɛnsɛn
Ŋɛnsɛn
Lagos
Jamana faaba kɔrɔ, fo ka se gɔfɛrɛnaman ka baaradaw jiginni ma Abuja san 1991, a fana bɛ ni kurunbonkariyɔrɔba dɔ ye Afiriki kɔnɔ, ani Nizeriya ka izini ni jagokɛyɔrɔba.
A daminɛ na, Yoruba jamanadenw ka kabila dɔ tun bɛ yen, Lagos yɔrɔ in bɛ kɛ gunw dalajɛlen ye kɔji dogolen dɔ kɔnɔ Atlantiki Kɔgɔji kɔnɔ, min bɛ Benin kɔgɔjida dancɛ la. Pɔritigalikaw bɛ gɛrɛ o mara la ani a fɔra ko u ye dugu tɔgɔ da ka ɲɛsin Lagos kurunboli yɔrɔ ma, taamaw bɔra yɔrɔ min na ka taa Afiriki. A minɛna Benin masaya fɛ san na walima, Lagosi tun bɛ mara masakɛw fɛ, wa a kɛra jɔnfeere yɔrɔba ye. San 1861, tubabu y’a kɛ koloni ye ani k’a tɔgɔ da ko Protectorate of Southern Nigeria min sigira senkan san 1914. A tora faaba ye Nizeriya ka yɛrɛmahɔrɔnya waati la san 1960.
na, a jamanaden cayara ni mugan ye ani dugubako ma dabila ka jɛnsɛn farafinna kɔnɔ. Dugu cɛmancɛ kɔrɔnyanfan fɛ ( Ikoyi ) ani Victoria gun gun bɛ jamanaden nafolotigiw bisimila, k’a sɔrɔ sigida minnu ka dɔgɔ kosɛbɛ, n’olu bɛ kilomɛtɛrɛ tan caman bɔ cɛmancɛ la, olu ye sɔgɔmadafɛdugubaw ni sobaw ye A lakodɔnnen don a ka dugu yiriwali fɛ min tɛ se ka kunbɛn, ni jamanadenw ka caya hakɛ barikama dɔ ye diɲɛ kɔnɔ, Lagos ka kan ka dugubaw kɔnɔ mɔgɔw ka ɲɔgɔn sɔrɔ, fiɲɛ nɔgɔli hakɛ caman ani kojugubakɛlaw ka baara kɛ yɔrɔ minnu na.
Lagos gun mara ye dugu ka jagokɛyɔrɔ ye (CBD), wa a ka kan ka ban ni gun dilannen dɔ jɔli ye kabini san 2009 min tɔgɔ ye ko Eko Atlantic City. Duguba min falen bɛ mɔgɔw la, jamana min bɛ sɔrɔ yiriwali dafalen jira, Lagos fana ye laadalatɔnba ye, a ye seko ni dɔnko tɔnw bange i n'a fɔ Afrobeat ani a ka filimuko ɲɛnama. A laban na, i n’a fɔ Nizeriya, dugu in kɔnɔ siya caman bɛ yen, wa kerecɛn sigibagaw hakɛ bɛ se silamɛw ma.
Tutufin
Tutufin
Sinsan
Sinsan
Wonto
Wonto
Lomé
Lomé yɛ Togo faaba ye.
Kurunsamanɔnfɔn
Kurunsamanɔnfɔn
Washington, D.C.
Washington, D.C. ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Ntiya
Ntiya
Sannadɔn
Sannadɔn ye bangudɔn bolofara ye min dɔnniya bε Boli sannakolow kan. O la, doolow n'u mantonw, ʃyanw n'o ɲɔgɔnnafεnw bεε y'a ka kalanfεn ye.
Л Ŋ Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ŋ ʃ
Ŋɛnsɛnkalan
Ŋɛnsɛnkalan
Ntɛbɛnjɛ
Ntɛbɛnjɛ
Istanbul
Istanbul ye Türkiye ka dugu ye.
Foɲɛ
Foɲɛ
Tinba
Tinba
Kumuba
Kumuba
Denbaɲuman
Denbaɲuman
Bɔbɔnkari
Bɔbɔnkari
Mesa
Mesa ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Badufalen
Badufalen
David Woodard
David Woodard (IPA: /ˈdeɪvɪd ˈwʊdɑːrd/; bangera Awirilikalo tle 6, san 1964, Santa Barbara, Kalifɔrni) ye Ameriki fɔlikɛkulu ɲɛmɔgɔ ani sɛbɛnnikɛla ye.
Bisau
Lomé yɛ Gine Bisau faaba ye.
Omaha
Omaha ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Vung Tau
Vung Tau (Thành phố Vũng Tàu) bɛ Ba Ria-Vung Tau, Vietnam kogo dugu nyogo fa. Fôlô fôlô donso cè dô tun bé y'in na tôgô tun ye «sika», donso fariman de tun do. Y'a ni a bé sikasso dugu sigi, a tun sigi l'é bè dugu déni dô la ni o tôgô tun ye ko «bugula». Bugula tun ye dugu déni fitini dô ye mi ma yiriwa kosɛbɛ.
Dankalankule
Dankalankule
Mɔrɔni
Mɔrɔni yɛ Komore gun faaba ye.
Dugudew hakɛ: 111 329 (2016).
Sana
Sana
Fɛrɛ
Fɛrɛ
Nkonsonkansan
Nkonsonkansan
Cleveland
Cleveland ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Fyɛfyɛ
Fyɛfyɛ
Bakɔnkɔn
Bakɔnkɔn wala ngoninjɛ
Ntamaro
Ntamaro
Mɔnrovia
Mɔnrovia yɛ Liberiya faaba ye.
Dugudew hakɛ: 1 021 762 (2008).
Mugukɔnkɔn
Mugukɔnkɔn
Coritiba Foot Ball Club
Coritiba Foot Ball Club be Farikoloɲɛnajɛ klub ye Kuritiba, Brazil.
Nkuna
Nkuna
Kɔnkɔrɔ
Kɔnkɔrɔ
Marsac-sur-Don
Marsac-sur-Don ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 1,496 jon yooro (2015).
Wagadugu
Wagadugu yɛ Burukina Faso faaba ye.
Dugudew hakɛ: 2 532 311 (2015).
Thiago Fragoso
Thiago Neves Fragoso (flanan) bangera November 1, san 1981, ‎Brazil.
Miami
Miami ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Mugu
Mugu
Boulogne-Billancourt
Boulogne-Billancourt ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 116,927 jon yooro.
Ameriki saheliyanfan fɛ
Ameriki Saheli, Espankan :América del sur  ye farafinna ye Ameriki  ani mɔgɔ caman b’a jate, k’a sababu kɛ laadalakow danfara ye, Ameriki farafinna belebeleba dɔ. A bɛ Tɛmɛ ni ' kɔnɔna ye a worodugu-yanfan fɛ, o la a bɛ a ka mara fanba To saheli- kɔnɔna na.
Ameriki saheliyanfan ye jamana tan ni saba ye minnu bɛ u yɛrɛmahɔrɔnya : Arzantine, Bolivi, Berezil, Sili, Kolonbi, Ekuwatɔrɔ, Guyana Paraguwe, Peru , Suriname , Trinite ani Tobago , Uruguay, Venezuela, ani Faransi ni Faransi Guyana ani dependenci duuru minnu bɛ bɔ jamana wɛrɛw la. Berezil bɛ jamanaden tilancɛ ɲɔgɔn sɔrɔ ani sɔrɔko sɔrɔta o mara la.
Jamana minnu bɛ dancɛ bɔ Karayibu Kɔgɔji la olu ye: Kolonbi, Venezuela, (hali ni Trinidad ni Tobago bɛ don a la tuma caman na bawo a bɛ farafinna gun kan ), Guyana, Suriname, fana Franse Guyana, min ye jamana kɔkan mara ye Faransi, Aruba, Curaçao ani Bonaire gun min ye Hollande masaya ta ye ; u bɛɛ lajɛlen bɛ wele ko Ameriki Saheli Karayibu, k’a sɔrɔ Arzantine, Sili, Paraguwe ani Uruguay bɛ kɛ Saheli Kɔnɔ ye, farafinna kɔnɔ mara min bɛ dɔn ni ɲɛnamaya kɛcogo ɲuman ni yiriwali sariyaw ye minnu ka bon kosɛbɛ ni i y’a suma ni Latin Ameriki tɔ tɔw ye. Kolonbi ani Venezuela, ka fara u ka kɛli kan Karayibu mara la, olu fana bɛ ɲɔgɔn fɛ ni Bolivia, Arzantine, Chili, Ekuwatɔrɔ ani Peru ye Andes jamana na.
fo daminɛ na XIX Ameriki Saheli fanba tilalen don koloni minnu maralen don kosɛbɛ Espaɲi ani Pɔrtigal, o kɔfɛ koloni dɔ kɛra Angletɛri, kelen ye Faransi ani dɔ wɛrɛ ye Hollande, min kɛra Repibilikiw ye, n’a ma fɔ Franse Guyana min jiginna ka kɛ Franse Kɔgɔjida Minisiri ye (Erɔpu jamana kɔkanna mara) ani Falkland gunw ani a kɛrɛfɛ gunw. Hali ni sisan dancɛ min bɛ Ameriki Saheli ni Cɛma Ameriki, o sigilen bɛ layini miirilen dɔ kan Darien kungo kɔnɔ, Panama kanal jɔli kɔfɛ de la nin jamana in y’a daminɛ ka jɛ ni Cɛma Ameriki ye Angilɛ-Saxon kunnafonidilaw fɛ. A laban na san 1955, Panama kɛra Cɛma Ameriki jamana dɔ ye dugukoloko siratigɛ la, nka a bɛ tariku ni laadala jɛɲɔgɔnyaw mara ni Ameriki Saheli ye. Nin farafinna mara in, min fanba bɛ saheliyanfan fɛ, a bɛ danbɔ worodugu fɛ ni Karayibu Kɔgɔji ye, kɔrɔn fɛ ani saheli fɛ ni Atlantik Kɔgɔji ye, ani tlebi fɛ ni Pasifiki Kɔgɔji ye. A bɛ daminɛ Panama ni Kolonbi dancɛ la ka taa Cape Horn (Chile).
Kolonkɔrɔkɔnɔnin
Kolonkɔrɔkɔnɔnin
Dabakalasunsun
Dabakalasunsun
Kɔnɔjanfin
Kɔnɔjanfin
Gele
Gele
Kɔnkɔnfin
Kɔnkɔnfin
Tulsa
Tulsa ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Ntenbilen
Ntenbilen wala Ntenkisɛdabilen
Mali jamuw
Mali ye jamanaba ye. A fa le bɛ siyaw caman de la. Mali jaamuw fana ka ca kosɛbɛ. Nka siya dɔw bɛ ye jaamu tɛ minw fɛ i na fɔ : tamasheck, ni kɔrɔbɔrɔw. Olu bɛ u fa tɔgɔ fara dɔrɔn u tɔgɔ kan. Jaamuw bɛ ni a kɔrɔ don.
A
Askofaré wala Ascofaré
Ann
Arama
Asarki
B
Baalo
Bagayɔgɔ
Masala-jagodonna
Masala-jagodonna ye maa ye min dɔnfεn ye masala dlali ye k'a Majago a lamεnbaa ka Wasa kuma kɔnɔ.
Mali jamuw
B
Banba
Bari
Kobako
Kobako
Masala-jagodonna
Ŋ Л Ɔ Ɛ   ε ɔ ɲ ʃ ŋ
Nkiri
Nkiri wala kɔnkɔnbilen
Mali jamuw
B
Basum
Bacili
Jans
Jans ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 1,314 jon yooro (2015).
Mali jamuw
B
Berthé
Bilakoro wala Bilankoro
Npɛnɛɲɛgɛn
Npɛnɛɲɛgɛn
Mali jamuw
B
Bocoum
Boiré
C
Camara
Cissé
Coulibaly
D
Doukouré Dabiré
Daff
Tonsofin
Tonsofin
Sensanfin
Sensanfin
Mali jamuw
D
Dao Wala Daou
Dackouo wala Dacko
Dagamaïssa
Dakono
Damba
Dara
Degoga
Demba
Dembélé
Dénou
Dia
Diabaté
Diagne
Diakité
Diagayété
Diall
Diané
Kɔnkɔn
Kɔnkɔn
Mali jamuw
D
Diarassouba
Diarra
Diaw
Dicko
Dienta
Din
Djeïté
Tankɔn
Tankɔn
Dodo
Dodo
Mali jamuw
D
Djenika
Djiento
Minneapolis
Minneapolis ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Mali jamuw
D
Djiga
Djigué
Jumɛ
Jumɛ
Mali jamuw
D
Djimé
Dolo
Dongho
Dougnon
Kɔninnpeku
Kɔninnpeku
Mali jamuw
D
Doumbia
Douré
Dramé
Dramera
F
Fané
Faskoye
Fofana
Fomba
G
Gaba
Bourg-la-Reine
Bourg-la-Reine ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 20,249 jon yooro.
Mali jamuw
G
Gadiaga
Gakou
Taís Araújo
Taís Bianca Gama de Araújo Ramos (flanan) bangera November 25, san 1978, ‎Brazil.
Mali jamuw
G
Gambi
Nkɔkunan
Nkɔkunan
Mali jamuw
G
Gano
Gassama
Buyaki
Buyaki
Mali jamuw
G
Gassamba
Goïta
Golfa
Gomeda
Guimbayara
Guindo Gambi
H
Haïdara
K
Kaba
Kabaya
Kamian
Kamissoko
Kampo
Kanouté
Kanté
Karembé
Karabentao
Karabinta
Karagnara
Kassambara
Kassé
Kassogué
Kayentao
Kébé
Kinkoumana
Koïta
Kokèna
Konaré
Konaté
Koné
Nozay (Loire-Atlantique)
Nozay ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 4,087 jon yooro (2015).
Mali jamuw
K
Konfourou
Konipo
Mɔnɔnkɔn
Mɔnɔnkɔn
Mali jamuw
K
Konotio
Konta
Kontao
Koreïchy
Korobara
Kossinintao
Kosso
Kouriba
Kourmanssé
L
Lah
Landouré
M
Magassa
Magassouba
Maïga
Maïgouma
Makadji
Mariko
Mayentao
Monekata
Châtenay-Malabry
Châtenay-Malabry ye Faransi ka dugu ye. Dugumogo be taa 33,330 jon yooro.
Nkarijɛ
Nkarijɛ
Anggun
Anggun Cipta Sasmi an wɛrɛ bayɛlɛ.
Mali jamuw
N
Nafougou
Nalion
Nantoumé
Nassiré
Napo
N'Diaye
N’djim
Niafo
Niangadou
Niangaly
Niaté
Noumanssana
O
Ongoïba
Ouane
Ouattara
P
Peliaba
Pomatek
Poudiougou
S
Saba
Sabé
Sacko
Sagara
Sakoumana
Salamanto
Samake
Samassa
Samassekou
Samounou
Sampana
Sampi
Sandji
Sangaré
Sangho
Sanogo
Kɔnakri
Kɔnakri yɛ Lagine faaba ye.
Dugudew hakɛ: 3 667 864 (2016).
Mali jamuw
S
Santara
Oakland
Oakland ye Amerika ka Kelenyalen Jamanaw ka dugu ye.
Mali jamuw
S
Sarité