ယိုꩻယာႏထွုံꩻစံႏဓလေ့ဖုံႏ
မာꩻဖေႏစုပေါင်ꩻ ပျောႏသွင်ႏညီꩻဝင်ꩻ အခင်ႏလမ်းတဲင် ဖေႏခွုမ်ပဆိုးသွော့ သꩻပျောႏခရာႏ၊ ကနောက်ꩻဉာဏ်ႏဗွောင်ခရာႏ ထာꩻခွုမ်ပဆိုးအမျိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻသွူ၊ လွူးမွီႏဖေႏအံႏ ဟောဝ်ဟောဝ်သွော့နောဝ်ꩻသွူ၊ သွဉ်ဖေႏသွော့ တွို့ꩻကွဉ်ႏနောဝ်ထင်ꩻကစဖုံႏ တန်ႏဖိုꩻကအောဝ်ႏ၊ သꩻကစွယ်ꩻဗွို့ꩻနွောင်ꩻ ပအိုဝ်ႏငေါဝ်းပွုမ်ႏ၊ ငေါဝ်းပစိုႏ၊ ငေါဝ်းတွိုင်ꩻ၊ ငေါဝ်းသွိုန်ႏသꩻကကြောင်းဗွာအီဒါႏမျိုꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ခွုမ်ဖေႏအစူတဲင် အွဉ်ႏဝုဲင်ႏသွော့ ရတနာႏမျတ်သွံပါꩻ၊ မွိုးဖြား၊ ဖါဖြား၊ ထွဉ်ႏလူႏ၊ ထွဉ်ႏထူႏခွိုꩻခွိုꩻသွော့ အလူႏဝတ္ထုတစူးတစိꩻ တွမ်ႏဝွေꩻသီးကတန်ႏရာꩻဝင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၆။ ဩဝါဒါစရိယကရိုꩻဒါႏ ကျောင်ꩻနင်းဗွေႏဗိုန်ဖုံႏနောဝ်ꩻ- (က) အင်းရွယ်ႏချက်အခန်ꩻကိုကပါဒါႏ အင်းရွယ်ႏမုꩻဖုံႏ ယံဗွေအီတဲင် နီတကာႏပငါပရာꩻအလောင်း လွောင်ႏဗူႏခန်ꩻအတွိုင်ꩻ ထွဉ်ႏလွောင်ႏဗူႏဗာႏသွူ၊ စီꩻကန်ꩻခန်ꩻအတွိုင်ꩻ ထွဉ်ႏလွောက်ꩻနာႏလွဉ်ꩻသွော့၊ တာႏဝွန်ႏဝွတ္တရာꩻအခန်ꩻအတွိုင်ꩻ ထွဉ်ႏမာꩻသွော့ထာꩻမာꩻ ပငါပရာꩻ၊ ဖေႏသွော့ဩဝါဒနောဝ်ꩻသွူ။ (ခ) ကျောင်ꩻကန်ႏအကို ကအုံခိုႏပွိုင်းဒါႏ ကျောင်ꩻသား၊ သျင်ႏပေႏ၊ ရဟန်ꩻဖုံႏလို့လို့ယို အွဉ်ႏလွင်ꩻမွိုန်း၊ ဖေႏသွော့တာႏဝွန်ႏ၊ အပ်သွော့သာႏသနာႏထာꩻမာꩻ၊ သွဉ်ခါꩻဖေႏသွော့လိတ်ဖုံႏ၊ ဘာႏသာႏ၊ သာႏသနာႏထာꩻသေဖုံႏ၊ လောကီꩻလောကုတ္တရာႏပညာႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ (ဂ) ဒုံတွိုင်ꩻ အရန်း(၉)ရန်းကို ပယ်ႏထိုꩻအရန်းပေႏသွတ်ꩻတရန်းတဲင် သက်(၅)နေင်ႏမာꩻကီ ဗꩻကသီကမား တကာႏမူႏဖြားဆားတာႏ ဆဲင်ႏရာꩻအရွယ်ႏပငါပရာꩻ ကဒါႏထွိုက် သေထွိုက်ဒါႏ ဘာႏသာႏရေꩻ၊ တာႏဝွန်ႏခန်ꩻအကို ကပျထန်ႏသေꩻခါꩻအတွိုင်ꩻ သွဉ်သင်ဖေႏဗာႏသွူ၊ ထွဉ်ႏစူထောက် သျင်ႏ စင်ꩻ သွဉ်ကိုဖေႏလဲ့ လꩻဒျာႏသွူ။ လောကီꩻတန်ꩻကျောင်ꩻပညာႏ အခေႏခံႏတန်ꩻ၊ အတန်ꩻတလောင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အစိုႏရလိတ်စဲစ်ကို ဖြေႏခွင်ꩻလꩻလဲ့နဝ်ꩻ၊ လꩻတောဝ်းလဲ့နဝ်ꩻ နီတကာႏပငါပရာꩻ သွဉ်လွေꩻဖေႏဗာႏသွူ။ လောကီꩻလောကုတ္တရာႏ ပညာႏအဟဝ်အဒါႏဖုံႏယို ဘဝယို ဘဝငါ ဗꩻတွိုႏနိဗ္ဗာန်ႏ နီတကာႏပငါပရာꩻ ယံခံႏစာꩻဗာႏလို့လို့တဲင် ဗွေႏဗိုန်ဟော်ꩻသွဉ်ဖေႏ၊ ဆုံꩻမꩻဖေႏဗာႏသွူ။ ကွဲးတွော့ꩻ တဖဲ့ꩻကိုနောဝ်ꩻ တွမ်ႏနီနမ်းကျင်ꩻ၊ ဝိနယ်ꩻစီꩻကန်ꩻအတွိုင်ꩻ ယံတရွို့ꩻဗာႏမွိုန်းနောဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏခွင်ꩻသွူ။ ဘုရာꩻသာႏသနာႏလဲ့ ကအောဝ်ႏဒါႏ နီနမ်းလောင်းနဝ်ꩻ အတန်ꩻဖိုꩻဖျတ်နွောင်ꩻတဝ်း၊ အဝ်ႏလိုႏရက်တဲးတဲးနောဝ်ꩻသွူ၊ တဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻ တကာႏမူႏခို ဘဝယိုခါ ဘဝငါတာႏ ဗꩻတွိုႏနိဗ္ဗာန်ႏနောဝ်ꩻအတွက်လဲ့ ထွားကိုဖေႏဗာႏသွူ။ ၇။ နာယကဖုံႏ တာႏဝွန်ႏနဝ်ꩻ ဗွေႏဗိုန်ဩဝါဒအတွိုင်ꩻ ဖေႏတေားတေားဗာႏ ဩဝါဒသွူ၊ လွောက်ꩻလွဉ်ꩻလွနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻနဲ့၊ လွောက်ꩻလွဉ်ꩻတဝ်းနဲ့ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထိန်ꩻထွားကိုဗာႏ၊ ဒေါ့ꩻသွဉ်ကိုဗာႏ။ ၈။ ဥက္ကဋ္ဌဖုံႏတာႏဝွန်ႏနဝ်ꩻ နမ်းရင်ꩻလဲ့ မာꩻလွေꩻဗာႏ ထာꩻမာꩻစီꩻကန်ꩻအခန်ꩻ၊ တာႏဝွန်ႏအခန်ꩻကို ကပါအတွိုင်ꩻသွူ၊ အရေꩻတန်ကိစ္စ ပျဿနာႏမန်ႏသမျ အွဉ်ဟိုဖြေႏသျင်ꩻဖေႏဗာႏသွူ။ ၉။ အွဉ်အကိုရေꩻတာႏဝွန်ႏနောဝ်ꩻ အီႏစူꩻလွေꩻဗာႏဥက္ကဋ္ဌ၊ မာꩻကိုလွေꩻဗာႏ ဥက္ကဋ္ဌထာꩻမာꩻသွူ၊ အခေႏအခေႏအမျိုꩻမျိုꩻဖုံႏယို ဒင်ႏပျꩻအွဉ်ႏသေထွူ ဥက္ကဋ္ဌတွော့ꩻ ခွုမ်စံႏဖြေႏသျင်ꩻကိုဗာႏ ဥက္ကဋ္ဌသွူ။ "ငေါဝ်းရဲပ်နိဂုံး" ဟန်ႏသနီꩻ နီနာꩻကမ္ဘာႏယို သိပ္ပံကထွန်ꩻကာꩻဒါႏနဲင်ႏငန်ႏ (ကမ္ဘာႏအခေါဝ်ထင်ꩻ၊ အခေါဝ်တွို့ꩻ)နီနာꩻလိုꩻပိုလစ်ꩻပွုံႏ တပွုံႏသားဖုံႏနောဝ်ꩻ ခြွေခြာႏလွငါႏသွူ။ ဝွေꩻသီးနဝ်ꩻ လိုꩻအဖြာꩻ(၁၀၀)နီနာꩻလစ်ꩻပွုံႏတပွုံႏဒျာႏလဲ့ ကွပ်ပွိုးဝွေꩻသီး သိပ္ပံထွန်ꩻကာꩻ၊ ကုသိုလ်ႏကံႏသန်၊ အနီꩻအရင်ꩻအာႏတန်တဲင် နီနာꩻကမ္ဘာႏစေꩻစိန်ႏယို အောဝ်ႏခြွည်းလို့ဝွေꩻသီးထျꩻ၊ ဝွေꩻသီးစံႏစာꩻလွဗာႏစွဉ်ႏ လစ်ꩻပွုံႏသွံပွုံႏသွူ။ ကအဝ်ႏကုဲင်ဒါႏ နီနာꩻလိုꩻအာတာႏ တပွုံႏနဝ်ꩻ ရိမ်အံႏဗာႏလွဝင်ꩻ၊ တွိုက်ဗာႏတေားဟံႏ၊ ယားဗားတေားသေင်ႏဝါႏဖုံႏတွော့ꩻ စံႏစာꩻညီꩻဗာႏ တပွုံႏတာႏဒျာႏသွူ။ ကွပ်ပွိုး ကထွာဆငါသား ဝွေꩻသီးလိုꩻစွိုꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏသိပ္ပံ၊ နေးတွမ်ႏအရင်ꩻတန် ထူႏသိမ်ꩻတမီႏတမွိုꩻလွပစ္စေꩻ၊ ခြဲ့ꩻလုဲင်းဧရိယာႏ၊ ယားတမီႏတမွိုꩻလွ ကမ္ဘာႏဓာတ်သဘာဝ သယံဇာတဖုံႏလဲ့တဒေါဝ်ႏ၊ ဆချာသားဖုံႏလဲ့ ကထွာဒါႏ နီနာꩻလိုꩻအာစွိုꩻလဲ့ ကွပ်ယားလွ သေင်ႏဝါႏဖုံႏလဲ့တစွိုး (ကွပ်ကမ္ဘာႏနီနာꩻလိုꩻပိုချင်ꩻချင်ꩻ ယားလွဝင်ꩻ၊ ယားလွသေင်ႏဝါႏ၊ နေးတွမ်ႏလောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ မာနတရာꩻဖုံႏတဲင် ဟံႏဗဲ့ꩻထိုꩻသဲင် ထွာတေားသုဲင်ꩻ၊ တနီꩻတစိꩻစိꩻ ခွꩻလျားဖေါက်ပြန်ႏတွော့ꩻ ကမ္ဘာႏအေမော့နောဝ် အမော့ထင်ꩻသွတ်ꩻ ဝထီခြုံးကွဲးခြီခြီ၊ သမုဒ္ဒရာႏထီနောင် ကွဲးလုဲင်းလုဲင်း၊ ဟံႏကွဲးဆေ့ꩻဆေ့ꩻသွူ။ ရောႏဂါႏကွဲးအာအာ၊ တသီႏတမွူး၊ သေင်ႏမွူးမီꩻမွူးအမျိုꩻမျိုꩻ၊ တိရစ္ဆာန်ႏအမျိုꩻမျိုꩻ ကွဲးထိုꩻမားမား၊ လိုꩻဖုံႏကွဲးရော်ꩻရော်ꩻ၊ စာရိတ္တကွဲးကုဲင်ပြင်ꩻပြင်ꩻ၊ လိုꩻမျိုꩻစုထွုံꩻစံႏ ဟိရိဩတ္တပ္ပတရာꩻ ကွဲးခြေားခြေား၊ ကမ္ဘာႏသယံဇာတပစ္စေꩻ ကွဲးလို့လို့တဲင် နီနာꩻကမ္ဘာႏယို အီႏတွိုႏလွဉ်ထာꩻအမျိုꩻမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻသူႏသေတဝ်းသွူ။ နီနာꩻပအိုဝ်ႏကိုယိုနောဝ်ꩻ စီꩻပွါꩻရေꩻ၊ ပညာႏရေꩻ၊ လိုꩻမုရေꩻရာႏ ထွုံꩻစံႏယေန်ႏငဲး ဟိရိဩတ္တပ္ပတရာꩻ၊ နီနာꩻကောင်ဆောင်ႏဟံႏဧရိယာႏကစ နီနာꩻဘာႏသာႏ သာႏသနာႏ၊ နီနာꩻထွုံꩻစံႏအတွိုင်ꩻ အောဝ်ႏလိုႏရဲပ်လွထိန်ꩻလွစနစ်တကျ တယ်ႏစွဉ်ႏဒုံဆောင်ႏအရန်း ညီႏညွတ်မꩻ ဖေါက်ပြန်ႏမုꩻ အလောင်ႏအလင်သူꩻ အီႏဟံးနန်ꩻတွိုႏနီထျꩻ၊ နီနာꩻအီႏဟံးနန်ꩻပꩻပြုဲင်သွူ၊ လောကီꩻလဲ့ အီႏချမ်ꩻသာႏ၊ လောကုတ္တရာႏလဲ့ အီႏထိုꩻမားတောဝ်းသွူ၊ လိုꩻမျိုꩻစုတွိုင်ꩻ ဒုံဆောင်ႏအုပ်ချုပ်ရေꩻ၊ ထွုံꩻစံႏတဉ်ႏခွေါင်ရေꩻ၊ ဒေႏသကို ဟံႏထီကောင်ဆောင်ႏယို ဒေႏသကိုသား ထိန်ꩻသိမ်ꩻရေꩻယို ကမ္ဘာႏညဆွာꩻရေꩻအတာႏ ဟန်ႏနီꩻယို အရေꩻတန်ငါႏသွူ။ လိုꩻမျိုꩻစုအုပ်ချုပ်ရေꩻ ထွုံꩻစံႏယို မဉ်ႏထိုꩻမား၊ လိုꩻဖုံႏမီႏရော်ꩻရယ်ꩻ ကံးသꩻလွနောဝ်ꩻ ဆဲင်ႏရာꩻဒေႏသကို ဟံႏထီကောင်ဆောင်ႏယို ဒေႏသကို မီႏထိန်ꩻနွောင်ꩻလွတောဝ်းဒွုမ် ပငါပရာꩻတဲင် (ထိန်ꩻလꩻဒွုမ် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ မာန ကွပ်ကံးသꩻလွလဲဉ်းတဲင်) နီနာꩻကမ္ဘာႏယို ညဆွာꩻနွောင်ꩻတောဝ်း၊ ကုဲင်ထိုꩻမားနွောင်ꩻ ခံႏထူႏချက်အောဝ်ႏနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ နီနာꩻပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻစုတာႏ လွောင်ႏဗူႏဗာႏ ဒုံဆောင်ႏ အုပ်ရေꩻအစွိုꩻဖုံႏ၊ စီꩻကန်ꩻဖုံႏ၊ တာႏဝွန်ႏဖုံႏနုဲင်းယိုသွူ၊ နီတွမ်ႏနီ ဖေႏကစီႏမံႏနွောင်ꩻ နီလောကီꩻရေႏရာႏ လောကုတ္တရာႏရေꩻရာႏနောဝ်ꩻ နီနာꩻစွုမ်ႏဖြာꩻ အောဝ်ႏလိုႏမာꩻလွလဲဉ်းသွူထာꩻမာꩻ ပငါပရာꩻနဝ်ꩻသွူ။ "အစွိုꩻကွတ်ꩻစွိုꩻ" (က) လစ်ꩻနေင်ႏမာꩻလ၊ ဘဝအံႏပဒေႏသာႏ၊ တောင်ꩻသေꩻခါꩻနော။ (၄ မာꩻလ ၁-စွိုꩻ)။ --- ငတ်ꩻနေင်ႏမာꩻကီ၊ ခွန်ပေႏဓမ္မပါလ၊ နင်ႏပေႏကျ သုဘဒ္ဒါႏ ဟဲ့ꩻဗာႏအမန်ႏ (၅ မာꩻကီ ၂-စွိုꩻ)။ --- ဆီသူမာꩻကီရင်ꩻ မာဃ၊ ယောင်ꩻကျသုဓမ္မာႏ၊ တောင်ꩻခါꩻလွထွူ။ (၁၆ မာꩻကီ ၂-စွိုꩻ)။ --- သွံဆီသူမာꩻကီ ဓမ္မိက၊ နင်ꩻတန်ကျဝိသာႏခါႏ။ (၃၆ မာꩻကီ ၂-စွိုꩻ)။ --- ငတ်ꩻဆီသူ မာꩻကီမဟာဓမ္မိက၊ နင်ꩻဖြားကျ ဝိသာႏခါႏ။ (၅၆ မာꩻကီ ၂-စွိုꩻ)။ --- ဖန်ဗွာႏကွတ်ꩻစွိုꩻ၊ ပအိုဝ်ႏခွိုꩻယံ၊ သမ်းစွဉ်ႏလောကီꩻလောကုတ်ရိုꩻတောဝ်း၊ ထိန်ႏတဝ်းယိုကွတ်ꩻဗူႏ၊ ထိုꩻတဝ်းယိုကွတ်ꩻဖြုံႏ၊ ဗꩻကမ္ဘာႏအဖြုံႏယိုကသွတ်ꩻ၊ လွတ်ꩻတောဝ်းဝင်ꩻစူ စွီႏသေႏသေႏသွူ။ (ခ) လိုꩻဗွေထို၊ ခွိုꩻယိုခွေါင်တဉ်ႏ၊ ယံထွိုင်ႏစွုမ်ႏရွယ်ႏ၊ အာႏရဲင်ꩻမယ်ꩻသေႏ၊ ထိန်ꩻဖေႏဟိဩတ်၊ ယိုငတ်ꩻပုဒ်၊ အစွိုꩻရေꩻမိုးချုတ်အအဲဉ်ႏသွူ။ (ဂ) ခံႏနွမ်ꩻအောဝ်ႏဗာႏ၊ သျောင်ႏညာꩻဒုစရဲက်၊ လွူးသက်စင်ႏကြယ်ႏ၊ ထိန်ꩻမယ်ꩻထွုံꩻစံႏ၊ စွုမ်ႏသတင်ꩻပါ၊ ရွဉ်ဗွာသော့ꩻမယ်ꩻ၊ မာꩻပွယ်ꩻထိန်ꩻမတ်၊ ကျိုꩻနက်ထိုရေꩻ၊ သွဉ်လွေꩻပညာႏ၊ ယိုကွတ်ꩻပါꩻ၊ နီနာꩻယိုꩻယာႏ စီꩻကန်ꩻဩ။(၁၃၅၇-ဗာႏ၊ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ ဗဟိုႏသံႏဃာႏအစွိုꩻ)