ကျောင်ꩻဟံႏဗွာ၊_တောင်ႏကီꩻ
သတိပဋ္ဌာန်ႏကရိုꩻနဝ်ꩻ
ဗုဒ္ဓတရာꩻတောႏကိုနဝ်ꩻ ဖေႏကထွား ဆင်ႏချင်ႏအီနီနမ်းလောင်းကရိုꩻဒါႏ ကာယာနုပဿနာႏ သတိပဋ္ဌာန်ႏတရာꩻနဝ်ꩻလဲ့သင်၊ ဖေႏကထွား ဆင်ႏချင်ႏအီ ထာꩻခံႏစာꩻစုကရိုꩻဒါႏ ဝေဒနာနုပဿနာႏ သတိပဋ္ဌာန်ႏနဝ်ꩻလဲ့သင်၊ သꩻကို ကဖျော်တွိုႏလွဉ်ဒါႏ အရဲဉ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ဖေႏကထွားဆင်ႏချင်ႏအီ စိတ္တာနုပဿနာႏ သတိပဋ္ဌာန်ႏနဝ်ꩻလဲ့သင်၊ နေးတွမ်ႏဓမ္မသဘာဝတဲင်တွော့ꩻ ကထွာပေါႏလွဉ်ဒါႏ အရဲဉ်ႏကို ဖေႏကထွားဆင်ႏချင်ႏအီ ဓမ္မာနုပဿနာႏ သတိပဋ္ဌာန်ႏနဝ်ꩻလဲ့သင် အာႏရုံႏဖေႏကထဲ့ဗာႏမွိုန်းတွော့ꩻ ထွားမတ် ပွာꩻလွူꩻဖေႏဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ မဉ်ႏမာꩻလွူꩻသꩻနဝ်ꩻ သတိတရာꩻယို အရေꩻတန်ငါႏ မရေႏမရာႏသွူ၊ မာꩻလွူꩻအီသꩻ ဖေႏကထင်ႏ တသွောင်းအနယ်ꩻနဝ်ꩻ (၁)ကာယ၊ (၂)ဝွေႏဒနာႏ (၃) သꩻ (၄)ဓမ္မကရိုꩻဒါႏ သတိပဋ္ဌာန်ႏလစ်ꩻမျိုꩻယို ထွားဆင်ႏချင်ႏဗာႏ သေႏချောင်းသေႏချာႏသွူ။ နီသွဉ်းသီး နွို့ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏဖုံႏ အရန်းအထိုသွတ်ꩻ ရေႏမိုးချက်နဝ်ꩻ သဘာႏဝအဝ်ႏအဝ်ႏ နေးတွမ်ႏသတိတရာꩻဟဝ်ဟဝ် ဖေႏကထွားထိန်ꩻတီအီသꩻ အကျင်ꩻတရာꩻဒျာႏသွူ၊ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏကို သꩻယိုပါႏဝင်ႏခါꩻ အရေꩻတန်သွတ်ꩻကဏ္ဍကိုသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ သꩻယို ထွားထိန်ꩻတီဖေႏဗာႏအရန်းထို အမျတ်လွိုသွတ်ꩻကိုသွူ၊ ပနုဲင်းမုဲင်ꩻတွော့ꩻ ယထာဘူတထာꩻထီႏမဲဉ်ႏ ပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻမꩻ လꩻနွောင်ꩻဗာႏ ပညာႏဉာဏ်ႏတဲင် လꩻထူႏနွောင်ꩻအီ ထီႏထွꩻနွောင်ꩻအီ သစ္စာႏတရာꩻနေးနဝ်ꩻသွူ။ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ မူလခင်ႏမွဉ် အထျꩻအထောင်ꩻနဝ်ꩻ သစ္စာႏလစ်ꩻပါꩻ တရာꩻတောႏဒျာႏ၊ သစ္စာႏလစ်ꩻပါꩻတရာꩻနဝ်ꩻ- (၁)ဒုက္ခသစ္စာႏ- ဆင်ꩻရယ်ꩻဒျာႏအမန်ႏ တရာꩻ၊ (၂)သမုဒယသစ္စာႏ- ကဆင်ꩻရယ်ꩻအီဒါႏ အကျောင်ꩻအမန်ႏတရာꩻ၊ (၃)နိရောဓသစ္စာႏ-ထာꩻဆင်ꩻရဂယ်ꩻ ကချုပ်ဝုဲင်ꩻအီဒါႏ အမန်ႏတရာꩻ၊ (၄)မဂ္ဂသစ္စာႏ- ထာꩻဆင်ꩻရယ်ꩻချုပ်ဝုဲင်ꩻထွူတဲင် ဖေႏကဖျော်တွိုႏအီ နိဗ္ဗာန်ႏတရာꩻ အကျောင်ꩻမဲဉ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်တသေထွꩻတဝ်း အမန်ႏတရာꩻကရိုꩻဒါႏ အဝိဇ္ဇာႏတဲင် ထွာလွဉ်ဗာႏဘဝ၊ ကွပ်တဏှာႏသမုဒယတဲင် ဘဝဖုံႏ ထွာဆွိုက်ဝေ့ꩻတပန်ႏလွဉ်ယင်းဒျာႏ။ ဘဝဖုံႏ ဖေႏကထဲ့ကုဲင်၊ ဖေႏကချုပ်ဝုဲင်ꩻအီနဝ်ꩻ ခန္ဓာႏငတ်ꩻပါꩻယို ထိုꩻမားပြုဲင်ပြင်ꩻခန်းမꩻ ချုပ်ဝုဲင်ꩻလꩻဗာႏ၊ မဉ်ႏကံကျင်ꩻဖေႏ မဂ္ဂင်ႏတရာꩻသွစ်ꩻပါꩻနဝ်ꩻမꩻ နီလိုꩻသီးဖုံႏ သꩻတဏှာႏလောဘဖုံႏယို သေ့ꩻသဲင်နွောင်ꩻလꩻအီနဝ်ꩻသွူ၊ သမုဒယသစ္စာႏ တဏှာႏလောဘဖုံႏ မဉ်ႏသေ့ꩻသဲင်မꩻ တွိုႏဆွိုက်လꩻအီ မဂ်ဖိုလ်ႏတရာꩻလစ်ꩻပါꩻတဲင် အီႏထီးတောနွောင်ꩻ နိဗ္ဗာန်ႏနောဝ်ꩻသွူ၊ အဝ်ႏတဖွောင်ꩻ တဏှာႏလောဘကို မဉ်ႏလွစ်ထန်ႏလꩻတဝ်းနဝ်ꩻ နိဗ္ဗာန်ႏယို ထီႏထွꩻနွောင်ꩻတဝ်း၊ လꩻထူႏနွောင်ꩻတဝ်းသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ မဉ်ႏပယ်ꩻခွါႏစွဉ်ꩻထိုꩻ ကမဲဉ်လꩻဒါႏ ကမဲဉ်ခံႏစာꩻဒါႏ အစားစား အဒဝ်ႏဒဝ်ႏထွူမꩻ သစ္စာႏလစ်ꩻပါꩻတရာꩻ(တဝ်းလဲ့) ဖေႏကထီႏထွꩻ အဝိဇ္ဇာႏဖုံႏနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏသတိပဋ္ဌာန်ႏ အကျင်ꩻတရာꩻတွော့ꩻ လိုႏထွား၊ မတ်ပွာꩻလွိုဗာႏသေႏသေႏအကျောင်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻ ဆွုံꩻမꩻသေꩻခါꩻ တပဲ့ꩻသာဝကဖုံႏနေးနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻသထွုံႏ မူလမင်းကွန်းဇေတဝန်ႏဆရာႏတောႏ မင်းကွန်းဇေတဝန်ႏ ဆရာႏတောႏနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻစစ်ကိုင်းဆꩻထင်ꩻ မဲင်ႏတဆီအရပ် မင်းကွန်းဆꩻတွို့ꩻ ကန်ကြီးကုန်းဒုံ အဝ်ႏဖါဗွေႏဦးညို+မွိုးဗွေႏဒေါ်ဖိုင်-သီးကို လွူးဖွာꩻလွဉ် ပိုဟဝ်ရတနာႏနဝ်ꩻသွူ။ လွူးဖွါꩻသက္ကရာဇ်နဝ်ꩻ ၁၂၃၀-ဗာႏနေင်ႏ၊ ဒဲဉ်သံလောင်း ၅-နီꩻ၊ စနေႏနီꩻ မွူးဟာခိုႏ ၆-နားရီႏအခိန်ႏကို လွူးဖွာꩻတဲင် အမဉ်ꩻဟဲ့ꩻဖန်ဖေႏ မောင်သာဗျော-နေးနဝ်ꩻသွူ။ ဖါဗွေႏဇာႏတိနဝ်ꩻ ဒုံကျောက်ပနံတဲင် မွိုးဗွေႏဇာႏတိနဝ်ꩻ ဒုံကန်ကြီးကုန်းနဝ်ꩻသွူ၊ ဖူးဝေး အဝ်ႏဝင်ꩻလစ်ꩻတဲင် (၁) မထွန်းဇံ (၂) မောင်သာဗျော (ဇေႏတဝန်ႏဆရာႏတောႏ) (၃) မဝန် (၄) မမကြီး-နေးနဝ်ꩻဖုံႏသွူ၊ မောင်သာဗျော အသက်သွစ်ꩻနေင်ႏနဝ်ꩻ အုံဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻ ကျောင်ꩻစောက် (အဝ်ႏကျောက်ပနံတွမ်ႏ ကန်ကြီးကုန်း နီဒုံခါႏကို)တဲင် သွဉ်ထူႏလꩻ သဒ္ဒါကြီးရှစ်စောင် (သုတ် ဝုတ္တိ ဥဒါဟရုဏ်) ဒါႏအွမ်စွုမ်ႏစွုမ်ႏလင်ႏလင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ သက်လꩻ ၁၄-နေင်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏကျောင်ꩻသားပေႏ ပင်ႏထင်ႏလွေꩻ သာႏမဏေႏဘဝတဲင် ကျောင်ꩻစောက်ဆရာႏတောႏ မာꩻနေးဥပဇ္ဈာယ်ႏဆရာႏတွော့ꩻ ဖန်ဖေႏသျင်ႏနာရဒနဝ်ꩻသွူ၊ သာႏမဏေႏဘဝကို သွဉ်ထူႏလꩻဖျင် လိင် ဒဏ် သေခိယ ခန္ဓကဝတ်ဖုံႏ ထွူတကာႏတဝ်း သွဉ်ထူႏဒါႏပါ ဘိက္ခုပါတိမောက် ဘိက္ခုနီပါတိမောက် (ဟဲ့ꩻ)ဒွေမာတိကာႏလိတ်လုဲင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ၊ သျင်ႏနာရဒနဝ်ꩻ အရင်ꩻခံႏပါႏရမီႏလဲ့ တလာ၊ လုံ့လ ဝီရိယလဲ့ဟဝ်တဲင် သွဉ်ထူႏလꩻထွူ ပါတိမောက်လိတ်ဝါႏဆုဲင်ꩻယို သာႏမဏေႏဝါႏလစ်ꩻဝါႏကို သွဉ်ထူႏအောင်ႏလꩻပါ ဝိနယ်ꩻငတ်ꩻကျံꩻလွုမ်းနဝ်ꩻသွူ၊ ဗွေႏသျင်ႏနာရဒသက်တောႏလꩻ ၁၇-နေင်ႏကို ဖါဗွေႏမွိုးဗွေႏဖုံႏ လယ်ꩻထိုꩻတဲင် ထွက်သဲင်ꩻထိုꩻဗာႏ လိုꩻလမ်းဘဝကိုသွူ။ ၁၂၄၉-ဗာႏနေင်ႏကို ကျောက်ပနံဒုံ ဦးပေါစံ+ဒေါအံဇာ-သီး မာꩻထွာဖေႏ ရဟန်ꩻဒါႏယကာႏ မန်ကျီးစုဆရာႏတောႏ မာꩻဖေႏဥပဇ္ဈာယ်ႏဆရာႏတွော့ꩻ ထွာလွဉ်ရဟန်ꩻဘဝကိုသွူ၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻ လွေꩻသွဉ်ထူႏဖျင်လိတ် မင်းကွန်းကျောင်ꩻကောင်ကီ ဦးရာဇိန္ဒထျꩻ၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻမꩻ မန္တလေꩻ မိုးကောင်းကျောင်ꩻတွိုက်၊ ဒက္ခိဏတန်ကျောင်ꩻတွိုက်၊ မြတောင်ကျောင်ꩻတွိုက်တွမ်ႏ စံကျောင်ꩻတွိုက်ကိုဖုံႏနဝ်ꩻ သွဉ်ထူႏပါဠိတောႏ၊ အဋ္ဌကထာႏ ဋီကာႏဖုံႏနေးနဝ်ꩻသွူ။ ဗွေႏဆရာႏတောႏ ဦးနာရဒနဝ်ꩻ တယ်ႏသက်တောႏ ၃၇-ဗꩻတွိုႏလွေꩻ ၄၀-အယံတွင်ꩻ စစ်ကိုင်းကောင် အလယ်တောရကျောင်ꩻဆꩻတွို့ꩻ လစ်ꩻဖါလုံရပ် ကအဝ်ႏဒါႏ အလယ်တောရ အနောက်တိုက်ထျꩻ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻကျောင်ꩻပေႏကို အုံနင်းတပါꩻ နေးထူႏတွမ်ႏ သမ္မပ္ပဓာန်ႏ စွန်ꩻအာႏတဲင် ကံကျင်ꩻလွေꩻ သတိပဋ္ဌာန်ႏ ပိဋပတ်အကျင်ꩻနေးနဝ်ꩻသွူ၊ ဆရာႏတောႏအရင်ꩻခံႏ အကျင်ꩻတရာꩻ သတိပဋ္ဌာန်ႏလစ်ꩻပါꩻ တရာꩻမတ်ဖုံႏနဝ်ꩻ (လွေꩻ-မတ်နေး လွေꩻသွူ၊ ကာ-မတ်နေး ကာသွူ၊ အုံနွောင်း-မတ်နေး အုံနွောင်း၊ အုံလင်ꩻ-မတ်နေး အုံလင်ꩻ၊ ဗေင်ႏ-မတ်နေး ဗေင်ႏသွူ)နေးနဝ်ꩻသွူ။ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓသာႏသနာႏတောႏနဝ်ꩻ တယ်ႏရီးဒျာႏ သထွုံႏခမ်းတဲင် ၁၂၇၅-ဗာႏနေင်ႏကို လင်ꩻဒွမ်လွေꩻ ဝေင်ꩻသထွုံႏ မော့ꩻခွဲတွမ်ႏ ဗွေႏဆရာႏတောႏ ဦးကေလာသတွော့ꩻ အုံတဲꩻဦးကေလာသ မေဃဝန်ကျောင်ꩻတွိုက်ကိုသွူ၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻကို ဟော်ꩻဖေႏ တကာႏမူႏခိုဖုံႏ သတိပဋ္ဌာန်ႏ အပ္ပမာဒတရာꩻနဝ်ꩻသွူ၊ ပြောင်ꩻလွေꩻယင်း သာသနာပဇ္ဇောတကျောင်ꩻတွိုက်ထွူနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်ဦးကေလာသတွမ်ႏ တကာႏမူႏခို ဆန္ဒအလꩻ တယ်ႏတသာယင်း ကျောင်ꩻတဖြုံႏတဲင် ၁၂၇၆-ဗာႏနေင်ႏကို တယ်ႏဆို့ꩻအောင်ႏမျင်ႏလꩻ ကျောင်ꩻတဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ၊ ကျောင်ꩻခင်နဝ်ꩻ ပွိုင်းလဲင်ႏစခါ ခွန်ပအိုဝ်ႏ မဟာႏရာႏဇာႏ မနုဟာႏခွန်ဟော်ခံꩻ ဟော်နန်ꩻအခင်တဲင် ထီကန်ႏတွမ်ႏဝေင်ꩻအကူအနား ထီနောင်ကျုံႏဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏနေးအထွူတွော့ꩻ အဆင်ႏကယိန်းရော့ꩻရော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ကျောင်ꩻအမဉ်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ဟဲ့ꩻဖန်နေး "သထွုံႏမူလမင်းကွန်းကျောင်ꩻဇေတဝန်ႏ"နေးနဝ်ꩻသွူ၊ ဆရာႏတောႏဦးနာရဒနဝ်ꩻ အမဉ်ꩻကျောႏထင်ႏသျာꩻနေး ရဟန္တာႏပုဂ္ဂိုလ်ႏတပါꩻတဲင် ဝွေꩻဗွေႏသတိပဋ္ဌာန်ႏတရာꩻ ကံကျင်ꩻနယ်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကျောႏထင်ႏသျာꩻငါႏနေးနဝ်ꩻသွူ။