ယိုꩻယာႏထွုံꩻစံႏဓလေ့ဖုံႏ
ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ ဗဟိုႏသံဃာႏအစွိုꩻ "စဲဉ်ႏစဲဉ်ႏဆက်ဆက် ပအိုဝ်ႏခွန်နင်ꩻစွုမ်ႏဖြာꩻအတာႏ လောကီꩻလောကုတ္တရာႏရေꩻရာႏ ယိုꩻယာႏထွုံꩻစံႏဓလေ့ဖုံႏ" အစွိုꩻအင်းရွယ်ႏချက် ၁။ လိုꩻမုရေꩻရာႏ အမျိုꩻမျိုꩻ ယံဗွေခူꩻတသွောင်းလွဉ်။ ၂။ စွိုးခွိုꩻလိုꩻမျိုꩻ ယံတဉ်ႏခွေါင်အီ။ ၃။ အရွယ်ႏအလွောက်ꩻ ယံလꩻလွဉ် လောကီꩻလောကုတ္တရာႏ အကျိုꩻစီꩻပွါꩻ။ ၄။ ဒုံတွိုင်ꩻ အာႏရဲင်ꩻအဗွေတဗာႏ ယံအောဝ်ႏမꩻတသေႏသေႏ။ ၅။ ဟိရိ၊ ဩတ္တပ္ပ လောကပါလတရာꩻ ယံထွန်ꩻကာꩻဗာႏ။ "စေဗွောင်ခြုဲင်းနယ်လွေꩻယင်း ယိုꩻယာႏထွုံꩻစံႏဓလေ့ အဓိပ္ပါယ်ႏ" "ဗွောင်နယ်အင်းရွယ်ႏချက် အဓိပ္ပါယ်ႏ" ၁။ "လိုꩻမုရေꩻရာႏအမျိုꩻမျိုꩻ ယံဗွေခူꩻတသွောင်းလွဉ်"ကရိုꩻနောဝ်ꩻ- နီနာꩻပအိုဝ်ႏကိုယို ရပ်တာႏ၊ အွိုင်ႏတာႏ၊ နယ်ႏတာႏ၊ တစွိုးခွိုꩻလွုမ်းတာႏ၊ ဘာႏသာႏသာႏသနာႏ၊ ပညာႏ၊ လိုမုရေꩻရာႏ ကထေင်းထံႏဆောင်ႏရွက်ဖေႏဒါႏ စေႏတနာႏဗွေႏပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏ၊ အစွိုꩻဖုံႏလဲ့ ဆေ့ꩻခြေားငါႏ၊ ရွဉ်ပွုမ်ႏပစ္စေꩻလဲ့ အဲဉ်ထောဝ်းသွူ။ အရေꩻတန်စားယို အမျိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻ ရပ်၊ အွိုင်ႏ၊ နယ်ႏ၊ တစွိုးခွိုꩻလွုမ်း အရန်းယိုလစ်ꩻရန်း အရန်းတွိုင်ꩻ အောဝ်ႏထဲ့ဖွိုႏနေဒွိုန်းကသွူ။ ဥပမာႏ- နီနာꩻပအိုဝ်ႏကိုယို ကအောဝ်ႏသတင်ꩻသွုံꩻသမျဒါႏ (ရိုꩻဒွုမ်အလင်) နီကအောဝ်ႏကိုꩻကွယ်ႏဒျာႏ မျတ်လွိုယံငါႏ သမဲင်ꩻဝင်ႏ ဓာတ်တောႏမွေႏတောႏ စေႏတီႏဘုရာꩻဖုံႏဒျာႏမꩻတဲ့ နီတသေအွဉ်ႏတောဝ်းတန်ꩻဖိုꩻ၊ နေးရေꩻသားအဲဉ်ထောဝ်း၊ ဘုရာꩻနုဲင်းနုဲင်းလဲ့ ပီတောဝ်း မန်းမဲင်ꩻဘုရာꩻ(ခမ်းလင်လိုꩻမျိုꩻလင်ဘုရာꩻ)တမိုးသူႏငါႏသွူ။ လောကီꩻလောကုတ္တရာႏ ဒါႏစူဒါႏခင်ႏ၊ ဒါႏဝွေႏဖန်ႏ၊ ဒါႏဒေါ့ꩻဖြောဝ်ႏသားလဲ့ အောဝ်ႏဆေ့ꩻနေဒွိုန်းကသွူ၊ လိုꩻမျိုꩻစုရေꩻတမျိုꩻအတာာႏ လိုႏအပ်သမျဒျာႏဖုံႏနဝ်ꩻ နမ်းတွမ်ႏနမ်း ဗွေခူꩻရေꩻတဲးဝါးတဝ်းသွူ၊ နီနာꩻအကို ကေားဒါႏသေသား မီႏပေါႏပေါက်စွော့ꩻဒါႏ ညာꩻညာꩻတဖြာꩻလဲ့ ပေါႏဒျာႏအနမ်းရင်ꩻ၊ ကူꩻလံꩻဖေႏအာႏ ပင်ႏထိုသား ဆေ့ꩻငါႏတဲင် ထွာတောဝ်းထာꩻမာꩻသွူ။ ရပ်တွိုင်ꩻ အွိုင်ႏတွိုင်ꩻရိုꩻဒွုမ်တွော့ꩻ ခွုန်းဝေင်ꩻနယ်ႏကိုငါလဲ့ ပေါင်ꩻဝင်ꩻ ဖန်ဆင်ꩻနွောင်ꩻလꩻတဝ်း လိတ်သွဉ်တွိုက် ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻတွိုက်၊ လောကီꩻပညာႏအရန်းတလောင်ꩻ၊ အရန်းထို လိတ်သွဉ်ကျောင်ꩻဖုံႏသွူ။ နီသွံလစ်ꩻအွိုင်ႏ လွုပ်ꩻမာꩻအီနွောင်ꩻထီတွိုင်ꩻတန်၊ ထီကန်ႏတန်ဖုံႏငါလဲ့ သေစုပေါင်ꩻဖန်ဆင်ꩻလွတောဝ်းသွူ။ နီဒေႏသကို၊ နီနယ်ႏကို လောကာꩻလွေꩻတွိုင်ꩻဖြွဉ်၊ ဖင်းတွိုင်ꩻလꩻ တဖူꩻချော်ꩻတန်လုဲင်းလုဲင်းဖုံႏ စုပေါင်ꩻဖန်ဆင်ꩻမုꩻ ဆေ့ꩻငါႏနေဒွိုန်းကသွူ။ လိုꩻဆင်ꩻရယ်ꩻ ကောမဲဉ်ကူꩻကား၊ လွုပ်ꩻမာꩻ၊ မဲဉ်သွဉ်ပညာႏအတွက်လဲ့နောဝ်ꩻ၊ ပစ္စေꩻပိုလီꩻ ချွေႏရံႏခြေား မွိုးဖြားဖါဖြားသီးတာႏလဲ့နော၀်ꩻ ကူꩻလံꩻခရာႏ ဘဏ္ဍာႏအမျိုꩻမျိုꩻ စေႏတနာႏဗွေႏပုဂ္ဂိုလ်ႏအစွိုꩻဖုံႏလဲ့ အဲဉ်ထောဝ်းသွူ။ တဖြာꩻတွမ်ႏတဖြာꩻ ကယ်ႏဆယ်ႏပွေါးရဲပ်ကူဝင်ꩻ ဗြဟ္မစိုရ်ႏတရာꩻ လိုꩻမုရေꩻရာႏ အခန်ꩻကဏ္ဍယို အရန်းဖွိုႏတရွိုးနေဒွိုန်းကသွူ။ အာႏသန်ဗော့ꩻဒျာႏ တနမ်းတလမ်း အုံအောဝ်ႏအံႏအွꩻရေꩻ၊ တနမ်းတလမ်း ကနွောင်ꩻသမျ အလွုပ်ꩻမာꩻအဖြေꩻစာလွုမ်ꩻတဲင် ခေးပြဲင်ႏနွောင်ꩻတောဝ်း လိုꩻမျိုꩻလင်ဖုံႏ ကစုပေါင်ꩻနေးဒါႏဝင်ꩻသား အာႏရဲင်ꩻသွူ။ မီႏသေဗော့ꩻ ထီႏဗော့ꩻနမ်းတာႏ လမ်းတာႏလွုမ်ꩻနောဝ်ꩻ ဗဉ်ႏနွောင်ꩻတောဝ်း တစွိုးခွိုꩻလွုမ်း၊ သꩻစေႏတနာႏတွမ်ႏသဖော်ꩻလဲ့ ကဲက်ညီႏနွောင်ꩻတဝ်းသွူ။ လိုꩻမျိုꩻလင် ခမ်းလင် ဘာႏသာႏလင်နောဝ်ꩻ ညီႏညွတ်လွဝင်ꩻ၊ ကူႏညီႏလွဝင်ꩻ၊ စုပေါင်ꩻလွဝင်ꩻဖုံႏတွော့ꩻ နေးတွမ်ႏကာꩻပေႏကာꩻတန် ဆဲင်ႏပေႏဆဲင်ႏတန်အမျိုꩻမျိုꩻ၊ ဗလီကျောင်ꩻ၊ တဆွူႏတဆုဲင်(မိဘမဲ့)ကျောင်ꩻ၊ မွိုးဖြားဖါဖြားအုံခွꩻခင်ႏလမ်း(ဘိုးဘွားရိပ်သာ)၊ ဝွေꩻသီးဘုရာꩻကျောင်ꩻအမျိုꩻမျိုꩻ၊ ဝွေꩻသီးလိုꩻမုꩻရေꩻရာႏအလွောင်ႏအဗူႏအမျိုꩻမျိုꩻတဲင် အောဝ်ႏဒျႏအွိုးမုဲင်ꩻကိုကို စုပေါင်ꩻတွူႏတရေ့လွဉ် နီနာꩻခြာ ပလဲင်ꩻစွစ်ꩻစဲစ်ꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ မဲ့ဆလ အောဝ်ႏထီႏလွဒျာႏအတွိုင်ꩻသွူ။ တွိုႏတဲင်ခွေသီနီနာꩻ ပအိုဝ်ႏခွိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ဖြောင်းနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻရိုꩻလွခွန်နင်ꩻစွိုꩻ၊ ထင်ႏတွိုႏထာꩻမာꩻ ထွာနွောင်ꩻခွန်နင်ꩻ မိဉ်ႏအဲဉ်ထဝ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏခွန်နင်ꩻဘဝ ကွဲးလင်ꩻလလတွော့ꩻ ရိုꩻမွိုန်းအီႏတွူႏတရေ့နွောင်ꩻဝင်ꩻ၊ အုံတငိုလွဒျာႏထာꩻ၊ ဟဝ်ဗော့ꩻဒျာႏ နမ်းတာႏလမ်းတာႏ၊ ကံးသꩻလွဒျာႏ ပငါပရာꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ခေတ်ယိုခါနောဝ်ꩻ ဗွိုန်တောဝ်းဒွုမ်ပွိုင်းလဲင်ႏ၊ ကာꩻခေတ်၊ ရထာꩻခေတ်၊ စီꩻပွါꩻရေꩻခေတ်၊ ခေတ်တရေ့ဝင်ꩻ၊ ခေတ်ရော်ꩻရယ်ꩻဝင်ꩻတဲင် ချို့ꩻယွင်ꩻချက်နုဲင်းကီယိုဟွဉ်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ မီႏကျံႏဖျင်လွတောဝ်း၊ ခွေလဲ့ခွေဒျာႏ၊ နာꩻလဲ့နာꩻဒျာႏ မဉ်ႏအုံတွိုင်ꩻတွိုင်ꩻဗော့ꩻ နုဲင်းကလဲဉ်းခိုႏချာနောဝ်ꩻ တနီꩻတစိꩻစိꩻ အီႏအောဝ်ႏကုဲင်မပ်မပ် ဝင်ꩻဖဲ့ꩻလ၊ တခြို့တဗျဗာႏ တနီꩻတစိꩻစိꩻ၊ ထိုꩻမားပꩻလီလွဗာႏ တနီꩻတစိꩻစိꩻ အမဲဉ်ႏနောဝ်ꩻသွူ။ ကအီႏဖျင်ဗာႏ ချို့ꩻယွင်ꩻချက်နုဲင်းကီယိုဟွဉ်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ အရေꩻတန်လွိုဝင်ꩻ ဒုံဆောင်ႏညီႏညွတ်မုꩻ၊ ဒုံတွိုင်ꩻရုဲင်ꩻတသွိုးမုꩻ၊ ဒုံတွိုင်ꩻ အုပ်ချုပ်ရေꩻတဲပ်နဲပ်မုꩻသွူ။ ၂။ "စွိုးခွိုꩻလိုꩻမျိုꩻ ယံတဉ်ႏခွေါင်အီ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ- နီနာꩻကမ္ဘာႏယို ယံချမ်ꩻသာႏလွနဝ်ꩻ အရေꩻတန်လွိုဝင်ꩻ လိုꩻမျိုꩻစုဖုံႏ အုပ်ချုပ်ရေꩻတဲပ်နဲပ်မုꩻသွူ။ လိုꩻမျိုꩻစုအောဝ်ႏမုဲင်ꩻ ဝွေꩻသီးဆဲင်ႏရာꩻလိုꩻမျိုꩻစု စီꩻကန်ꩻထွုံꩻစံႏတဲ့ ဝွေꩻသီးထိန်ꩻလွ၊ ဟိရိဩတ္တပ္ပတရာꩻ လောကပါလတရာꩻလဲ့ ထွန်ꩻကာꩻနွောင်ꩻသွူ။ ရွိုင်ꩻဟယ်လွတောဝ်း၊ ကံးသꩻလွတောဝ်းသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ကုလာစာရတရာꩻယိုလဲ့ ဟဲ့ꩻထွိုက်စာရိတ္တသီလ အကျင်ꩻမျတ်နေနေသွူ။ စောင်ꩻသျောက်စွိုးခွိုꩻယို ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻ ဟော်ꩻသေꩻဉာတတ္ထစရိယတရာꩻ၊ ဉာတိသင်္ဂဟတရာꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကွဲးတွော့ꩻ လိုꩻမျိုꩻစုဖုံႏ ယံတဉ်ႏခွေါင်ကရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ အရေꩻတန်ငါႏ ဝွေꩻသီးကွဉ်ကꩻ၊ ဒုံႏအူ၊ ငေါဝ်းငွါ၊ လိတ်လုဲင်ꩻထွန်ꩻကာꩻမုꩻသွူ။ နဝ်ꩻအကိုနဝ်ꩻ လိတ်လုဲင်ꩻယို ထွာအချုပ်သွူ၊ ဝွေꩻသီးလိတ်လုဲင်ꩻ မိဉ်ႏအဲဉ်ထဝ်း၊ အောဝ်ႏသွူတဲ့ မီႏတဲမ်းမတ်သွုံꩻစွယ်ꩻအီတဝ်းနဝ်ꩻ အချိန်ႏတရွေꩻတဝ်း ဝွေꩻသီးလိုꩻမျိုꩻစုယို ထိုꩻမားနွောင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ အရန်းကထိုလဲဉ်းလိတ်လုဲင်ꩻနောဝ်ꩻ ဒုံဆောင်ႏအုပ်ချုပ်ရေꩻ တဲပ်နဲပ်မုꩻသွူ၊ ဒုံဆောင်ႏအုပ်ချုပ်မုꩻ မီႏတဲပ်နဲပ်တောဝ်း၊ အုပ်ချုပ်ဝင်ꩻမီႏတလꩻတောဝ်း၊ အုံဖွီလွထာꩻ၊ ကံးသꩻလွဒျာႏ ပငါပရာꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးလိတ်လုဲင်ꩻလဲ့ ဝွေꩻသီးထိန်ꩻနွောင်ꩻတောဝ်းခြာသွူ။ ဝွေꩻသီးကွဉ်ကꩻ ဒုံႏအူ ငေါဝ်းငွါလဲ့ ဝွေꩻသီးထိန်ꩻနွောင်ꩻတောဝ်းတဲင် လိုꩻလင်နွို့ရော်ꩻမုဲင်ꩻခါခါလဲ့ အချိန်ႏတရွေꩻတောဝ်း၊ ညတန်ꩻတောဝ်း လိုꩻနီသွံဆက် ဝွေꩻသီးယေန်ႏငဲးထွုံꩻစံႏမွေးမန်ႏသမျတွမ်ႏ ဝွေꩻသီးနမ်းဖုံႏ ထိုꩻမားလို့ဗာႏသွူ။ လိုꩻမျိုꩻစုတဗာႏယို ပီဗွိုန်နီနာꩻကမ္ဘာႏလိုꩻယို ကုဋေႏကုဋာႏအကို အုပ်ချုပ်မုꩻ အောဝ်ႏအစွိုꩻတစွိုꩻသွူ၊ လိုꩻမျိုꩻစုတစုတွမ်ႏ ဝွေꩻသီးထွုံꩻစံႏဖုံႏ ထိုꩻမားကရိုꩻနောဝ်ꩻ တွမ်ႏအုပ်ချုပ်မုꩻအစွိုꩻ အောဝ်ႏအစွိုꩻတစွိုꩻ ထိုꩻမားနဝ်ꩻ ဗွိုန်ပီဝင်ꩻသွူ။ ဟံႏမျောႏတဲင် လိုꩻဖုံႏလို့နွောင်ꩻတောဝ်း၊ လိုꩻချင်ꩻချင်ꩻ မျောႏတဲင်တွော့ꩻ လိုꩻညံးလိုꩻကံးသꩻခွိုꩻ၊ လိုꩻမျိုꩻပေႏခွိုꩻနောဝ်ꩻ ထိုꩻမားလွဗာႏသွူ၊ လိုꩻယံ၊ လိုꩻမျိုꩻတန်၊ လိုꩻစီꩻကန်ꩻအောဝ်ႏသားဖုံႏနောဝ်ꩻ ထိုꩻမားတောဝ်းသွူ၊ လိုꩻဖုံႏယို စီꩻကန်ꩻကွဲးပြာပြာ၊ ကွဲးထွာထွာလွဉ် လိုꩻကံးသꩻ၊ ကွဲးညညတွော့ꩻ နီနာꩻကမ္ဘာႏယို ခိုးလျားလွဉ်ဗာႏအီ၊ ကမ္ဘာႏယို တယ်ႏစွဉ်ႏဓာတ်သဘာဝ သယံဇာတဖုံႏ ချို့ꩻယွင်ꩻထံအီနောဝ်ꩻသွူ။ ခေတ်ယိုခါနောဝ်ꩻ ကာꩻခေတ်၊ ရထာꩻခေတ်၊ စီꩻပွါꩻရေꩻခေတ်၊ ခေတ်တရေ့ဝင်ꩻ၊ ခေတ်ရော်ꩻရယ်ꩻဝင်ꩻတဲင် နီနာꩻလိုꩻမျိုꩻစု ယံပꩻလီထိုꩻဗာႏမွိုန်း၊ ဟိရိဩတ္တပ္ပတရာꩻ ယံချို့ꩻယွင်ꩻဗာႏမွိုန်း၊ လိုꩻပြာလိုꩻကံးသꩻ ယံထွာဗာႏမွိုန်း လိုꩻကပျားအတွက် ရေႏမိုးလွေꩻအကျိုꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ ၃။ "အရွယ်ႏအလွောက်ꩻ ယံလꩻလွဉ် လောကီꩻလောကုတ္တရာႏအကျိုꩻစီꩻပွါꩻ"ကရိုꩻနောဝ်ꩻ- ကအီႏသဲင်ꩻကွိုတ်ဗာႏလိုꩻပိုဘဝယိုလဲ့ တယိုꩻတောဝ်း၊ ထွာသွူလိုꩻပိုတဲ့ ကအီႏမော့ꩻခွဲးဗာႏ ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻသာႏသနာႏ နုဲင်းဟန်ႏနီꩻယိုလဲ့ တယိုꩻတောဝ်း၊ အီႏသီ အီႏဖခွိုန်ꩻ အနီꩻမုဲင်ꩻလဲ့ ထီႏထွꩻလွတောဝ်း၊ အချိန်ႏတရွေꩻတောဝ်း အီႏဖနွောင်ꩻသွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻ ကုသိုလ်ႏလဲ့ လိုႏမာꩻသေꩻခါꩻ၊ တဖဲ့ꩻကိုနောဝ်ꩻ အံႏအွꩻအုံအောဝ်ႏရေꩻလဲ့ အောဝ်ႏမꩻထွာသွူ၊ ယံအုံဖွီလွမွိုန်းထာꩻ၊ အရွယ်ႏပေႏလဲ့ ပေႏအလွောက်ꩻ၊ အရွယ်ႏတန်လဲ့ တန်အလွောက်ꩻ ဆဲင်ႏရာꩻနွောင်ꩻရာꩻ လောကီꩻအုံအောဝ်ႏ အံႏအွꩻအီကိစ္စ၊ လွေꩻအီသံႏသရာႏကိစ္စ၊ လောကီꩻလောကုတ် နီဌာႏနယို ယံလꩻလွေꩻလွ၊ ယံရုဲင်ꩻတသွိုးလွဝင်ꩻသွူ။ ၄။ "ဒုံတွိုင်ꩻ အာႏရဲင်ꩻအဗွေတဗာႏ ယံအောဝ်ႏမꩻတသေႏသေႏ"ကရိုꩻနောဝ်ꩻ- စွိုးခွိုꩻဘာႏသာႏ သာႏသနာႏအတွက် ရပ်၊ အွိုင်ႏ၊ နယ်ႏ၊ တစွိုးခွိုꩻလွုမ်းတာႏ မီႏလိုႏလွဉ်အာႏရဲင်ꩻမုဲင်ꩻခါခါလဲ့ ဒုံတွိုင်ꩻအာႏရဲင်ꩻအဗွေတဗာႏ မီႏအဝ်ႏမꩻသေꩻခါꩻတသေႏသေႏမꩻ လိုႏမုဲင်ꩻခါလꩻ၊ သွုံꩻမုဲင်ꩻခါလꩻတဲင် ကိစ္စမန်ႏသမျ အချိန်ႏတရွေꩻတဝ်း ထွူအီမွိုင်သွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻ ဘာႏသာႏ သာႏသနာႏအာႏရဲင်ꩻ အဗွေတဗာႏယို အောဝ်ႏတသေႏသေႏတဲင် ဒုံတွိုင်ꩻအကို အရွယ်ႏအလွောက်ꩻ၊ မူႏခိုအလွောက်ꩻ လွောင်ႏဗူႏလွေꩻဗာႏ အစွိုꩻ(၉)စွိုꩻယိုသွူ။ ၅။ "ဟိရိ၊ ဩတ္တပ္ပ လောကပါလတရာꩻ ယံထွန်ꩻကာꩻဗာႏ"ကရိုꩻနောဝ်ꩻ- ယံပီမွိုန်းဖိုးပနား၊ အရန်းယွုတ်၊ မျတ်၊ တလောင်ꩻ ယံအောဝ်ႏဗာႏ လိုꩻတံႏခိုꩻတန်၊ ဘွုံꩻကံႏသန်၊ ပညာႏထင် ယံပေါႏသော့ꩻနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ အရွယ်ႏပေႏတန်အလွောက်ꩻ၊ ဂုဏ်ႏသိက္ခာႏပညာႏ အရန်းအလွောက်ꩻ တဖြာꩻတွမ်ႏတဖြာꩻအလောင်း ဂါရဝနိဝါတတရာꩻ မီႏထွန်ꩻကာꩻမꩻ၊ ဟိရိဩတ္တပ္ပတရာꩻ မီႏထွန်ꩻကာꩻမꩻ၊ လိုꩻအရန်းဖွိုႏထို မီႏအောဝ်ႏမꩻ ထွာနွောင်ꩻသွူ။ "လွောင်ႏဗူႏအစွိုꩻပွုံႏ" ၁။ ပအိုဝ်ႏဒုံ စွုမ်ႏဒုံဖုံႏနောဝ်ꩻ ယံလွောင်ႏဗူႏလွေꩻဗာႏ အစွိုꩻနုဲင်းလယို- (က) မဟာဓမ္မိက ဥပါသကာႏစွိုꩻ (သက် ၅၆-နေင်ႏမာꩻကီ လိုꩻခိုဖြားဖုံႏ)။ (ခ) ဓမ္မိကဥပါသကာႏစွိုꩻ (သက် ၃၆-နေင်ႏမာꩻကီ လိုꩻခိုတန်ဖုံႏ)။ (ဂ) ဓမ္မစကျာႏမာဃခွန်မောင်ႏစွိုꩻ (သက် ၁၆-နေင်ႏမာꩻကီ လိုꩻခိုယွဲးဖုံႏ)။ (ဃ) ဓမ္မပါလခွန်မောင်ႏစွိုꩻ (သက် ၅-နေင်ႏမာꩻကီ လိုꩻခိုပေႏဖုံႏ)။ (င) နင်ꩻဝိသာႏခါႏ မူႏဖြားစွိုꩻ (သက် ၅၆-နေင်ႏမာꩻကီ လိုꩻမူႏဖြားဖုံႏ)။ (စ) နင်ꩻဝိသာႏခါႏ မူႏတန်စွိုꩻ (သက် ၃၆-နေင်ႏမာꩻကီ လိုꩻမူႏတန်ဖုံႏ)။ (ဆ) ဓမ္မစကျာႏ နင်ꩻသုဓမ္မာႏစွိုꩻ (သက် ၁၆-နေင်ႏမာꩻကီ လိုꩻမူႏယွဲးဖုံႏ)။ (ဇ) နင်ꩻသုဘဒ္ဒါႏမူႏပေႏစွိုꩻ (သက် ၅-နေင်ႏမာꩻကီ လိုꩻမူႏပေႏဖုံႏ)။ (ဈ) ဘ၀အံႏပဒေႏသာႏ စွိုးခွိုꩻသꩻရာႏဗိုမွံꩻစွိုꩻ။ "စေဗွောင်နယ်ဖေႏ လွောင်ႏဗူႏပွုံႏအခရာႏ" ၁။ အစွိုꩻတွိုင်ꩻကိုနောဝ်ꩻ အွဉ်ႏလွေꩻဗာႏ ဥက္ကဋ္ဌတဖြာꩻ၊ အွဉ်အကိုရေꩻနီဖြာꩻ၊ လွိုနောဝ်ꩻ ထွာပါအစွိုꩻကို (အစွိုꩻနွို့)သွူ။ ၂။ အစွိုꩻဩဝါဒါစရိယနဝ်ꩻ ဗွေႏဗိုန်ထွာဖေႏဗာႏသွူ။ ၃။ လိုꩻခိုဖြားစွိုꩻ၊ လိုꩻမူႏဖြားစွိုꩻ နာယကလဲ့ ဗွေႏဗိုန်နေနေသွူ။ ၄။ အစွိုꩻဆလဖုံႏ နာယကနောဝ်ꩻ လိုꩻခိုဖြား၊ လိုꩻမူႏဖြားဖုံႏ ဆဲင်ႏရာꩻတဖြာꩻဖြာꩻ ထွာဖေႏဗာႏသွူ။ ၅။ ဘဝအံႏပဒေႏသာႏ စွိုးခွိုꩻသꩻရာႏဗိုမွံꩻစွိုꩻအတွက် ဥက္ကဋ္ဌကစဖုံႏ လွောင်ႏဗူႏခရာႏလိုႏတောဝ်းသွူ။ ၆။ စွုမ်ႏနေင်ႏ တယ်ႏဒဲဉ်ရုတ်ꩻဆန်ꩻ(၁)နီꩻ ဖွဲ့ဗူႏလွေꩻအစွိုꩻတွော့ꩻ အစွိုꩻသက်တန်ꩻနောဝ်ꩻ ဗꩻလွေꩻဒဲဉ်လောင်း(၁၄)နီꩻတဲင် အအာသွတ်ꩻ နီနေင်ႏတလဲင်ႏ၊ အဆေ့ꩻသွတ်ꩻ တနေင်ႏတလဲင်ႏ နေးတွမ်ႏဗွေႏဗိုန်ဩဝါဒတဲင် လွိုက်တသာဗာႏယင်း အစွိုꩻဥက္ကဋ္ဌ၊ အွဉ်အကိုရေꩻ၊ နာယကဖုံႏသွူ။ (အစွိုꩻတွိုင်ꩻစွုမ်ႏစွိုꩻ လွိုက်ရွေꩻဗာႏသွူ။) "အစွိုꩻစီꩻကန်ꩻ" ၁။ ရတနာႏသွံပါꩻ၊ ဆရာႏသမာꩻအလောင်း၊ သက်အဝ်ႏဂုဏ်ႏတန်ထိုသားအလောင်းနဝ်ꩻ ရိုႏသေႏလွဗာႏ။ ၂။ ဒေါဝ်ထီသူႏရာႏ၊ ဖေင်ꩻဖင်ꩻ'ယာမား'ယာလံ'ယာဗွာ၊ ကာမေသုကံႏကစ(ဒုစရဲက်)မန်ႏသမျ သျောင်ႏဗာႏသွူ။ ၃။ နေးတွမ်ႏမုတ်ဆိုꩻလာလော် စံႏငါးမုꩻ၊ လိန်ႏလဲဉ်တွယ်ႏနက်မုꩻ၊ ဒွိုႏစာကူꩻကားဒဲဉ်ဒေါဝ်၊ ဖေင်ꩻဖင်ꩻ၊ ဖေႏအာႏအလွူꩻအလောင်ꩻမုꩻကစ (ဒုရာဇီဝ)လွူးနမ်းသက် တစင်ႏကြယ်ႏတ၀်းမျိုꩻမန်ႏသမျယို သျောင်ႏလွဗာႏ။ ၄။ စွိုးခွိုꩻ ဘာႏသာႏ သာႏသနာႏ၊ ထွုံꩻစံႏယေန်ႏငဲး ကဖေ့တမို့အီနွောင်ꩻဒါႏ မန်ႏသမျဖုံႏနဝ်ꩻ သျောင်ႏလွဗာႏ။ ၅။ တလာလစ်ꩻသတင်ꩻ ထင်ႏကျောင်ꩻကန်ႏနီꩻ၊ မာꩻရတနာႏသွံပါꩻကိစ္စ၊ ရပ်ရာႏကိစ္စ၊ အနီꩻယိုနောဝ်ꩻ လွေꩻလင်လꩻတောဝ်း။ ၆။ လိုꩻသက်(၁၆)မာꩻကီ (၅၅)နေင်ႏမာꩻလ လုပ်ꩻမာꩻထုမ်ႏကျံႏ ကနွောင်ꩻဒါႏပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ ရပ်၊ အွိုင်ႏ၊ နယ်ႏ၊ တစွိုးခွိုꩻလွုမ်း ရွဉ်တောႏတာႏကို လိုꩻတဖြာꩻယို တလာအတွက်လူႏဗာႏ တတွာဒဲဉ်တတာႏငိုꩻသွူ။ ၇။ တယ်ႏရပ်ကတယ်ႏထောင်ႏစ တွက်လွဉ်တဲင် နေင်ႏတဆီဗွေ၊ နီဆီဗွေ၊ သွံဆီဗွေကစ နေင်ႏတဆီတလဲင်ႏ မာꩻလွေꩻဗာႏ ရပ်ရာႏအထိန်ꩻအမတ် (ရတု)ပွယ်ꩻတဲးတဲးဝါးဝါး။ ၈။ နီနာꩻလိုꩻအရန်းယံထိုꩻလွဉ်နောဝ်ꩻ ပိုခိုပိုမူႏ အဆက်ဆက်တာႏ ဖျင်မာꩻဖေႏဗာႏ ပဋိသန္ဓေႏ၊ ဗီဇ၊ အသောင်အရင်ꩻ၊ နမ်းရင်ꩻအာႏ ယိုလစ်ꩻစွိုးသွူ။ ၉။ ပညာႏလွူးအီနမ်း၊ လွူးအီခမ်း၊ လွူးအီလိုꩻမျိုꩻ၊ ပညာႏကာႏကွယ်ႏအီနမ်း၊ ကာႏကွယ်ႏအီခမ်း၊ ကာႏကွယ်ႏအီလိုꩻမျိုꩻဖုံႏ၊ ပညာႏလွေꩻအီသံသရာႏ၊ ဘာႏသာႏ သာႏသနာႏ၊ အသွဉ်အသင်ဖုံႏယို တယ်ႏသက်(၅)နေင်ႏ ဗꩻ(၁၅)နေင်ႏအခါႏ စွုမ်ႏဖြာꩻသွဉ်သင်လွေꩻဗာႏ။ "စေဗွောင်နယ်ဖေႏ စီꩻကန်ꩻအခရာႏကဏ္ဍ" ၁။ "စီꩻကန်ꩻအမုဲင်တာ(၁)အဓိပ္ပါယ်ႏ" မီႏလွောက်ꩻနာႏလွ စီꩻကန်ꩻအမုဲင်တာ(၁)ယိုမꩻ လိုꩻအဆင်းအရန်းအဝ်ႏတဲင် ဘွုံꩻကံႏတန်ထိုသား ပေါႏသွော့နွောင်ꩻ အာယု ဝဏ္ဏ သုခ ဗလသက်ထိုဖုဲင်ႏထွား၊ နမ်းသꩻချမ်ꩻသာႏ၊ အာႏစွန်ꩻဗွေစွုမ်ႏလꩻနွောင်ꩻ၊ ထွာအီအကျိုꩻတရာꩻစားယိုသွူ။ ၂။ "စီꩻကန်ꩻအမုဲင်နီ(၂)အဓိပ္ပါယ်ႏ" ကမ္ဘာႏလောင်းယို တဖြာꩻတွမ်ႏတဖြာꩻ၊ တစွိုꩻတွမ်ႏတစွိုꩻ ယားလွဝင်ꩻ၊ ရိမ်လွꩻဝင်ꩻပစ္စေꩻနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏဒုစရဲက်လက်နက်တဲင် ယားလွရိမ်လွသွူ၊ ထွားစဲင်းစဲင်းမꩻ ထီႏထွꩻသွူ။ ကောသျောင်ႏတော၀်း ဒုစရဲက်မုꩻသား ပစ္စေꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ ထွာတေားတေား တုတ်ꩻဖြေ့ꩻဒုစရဲက်သား လွုပ်ꩻမာꩻဖြေꩻစာသားပစ္စေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ထွားဗော့ꩻဒုံကိုရပ်ကိုလဲ့ ထွားစဲင်းစဲင်းနော၀်ꩻ ထီႏထွꩻဒျာႏသွူ၊ လိုꩻမက်ဒေါဝ်ထီသူႏရာႏ၊ ထာꩻတေားလွူꩻလောင်ꩻ၊ ကာမဂွုဏ်ႏဖုံႏယို အုံတဖေင်ꩻ၊ အဝ်ႏတငွို့မွိုင်းဒျာႏထာꩻတွော့ꩻ ရွဉ်ခံꩻပစ္စေꩻ အချိန်ႏဖုံႏလဲ့ သွုမ်ꩻပျင်ႏအာ၊ ညီႏညွတ်မုꩻလဲ့ ကုဲင်ပြင်ꩻတဲင် အဖဲ့ꩻမုဲင်ꩻစွဉ်ႏလဲ့ ခေးပြဲင်ႏနွောင်ꩻတောဝ်း လိုꩻမျိုꩻလင်သွူ။ လိုꩻကမက်မော်ꩻဒါႏ ဒုစရဲက်သားဖုံႏယို လိုꩻမျိုꩻလင် နေးတွမ်ႏဒုစရဲက်မုꩻ၊ မဲဉ်ယားမုဲင်ꩻခါယား ချိန်ႏခါႏတရွေꩻတောဝ်း ကုဲင်ပြင်ꩻဗာႏသွူ။ လိုꩻမက်ဒဲဉ်ဒေါဝ်၊ ဒုစရဲက်သားဖုံႏယို ဝွေꩻသီးတွက်တာႏ လုမ်းဗဉ်ႏမုꩻ အဲဉ်ထဝ်းတဲင် သꩻခွꩻတဝ်း၊ ရောႏဂါႏလဲ့အာ၊ ရွို့ꩻရန်ႏလဲ့အာ၊ လွောင်ႏဗူႏမုꩻလဲ့ကုဲင်၊ ပစ္စေꩻမွကေန်ꩻ၊ ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻ ဟော်ꩻသေꩻခါꩻ သိင်္ဂါလသုတ္တန်ႏကိုနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ တဖြာꩻစီႏတွက်တာႏလဲ့န၀်ꩻ၊ လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻလွုမ်းတွက်တာႏလဲ့နဝ်ꩻ၊ ဒုစရဲက်မုꩻယို ကွပ်အန္တရာယ်ႏတန်ငါႏ၊ လုမ်းဗဉ်ႏမုꩻအဲဉ်ထဝ်းတဲင် ပအိုဝ်ႏစွုမ်ႏဖြာꩻ မိဉ်ႏရက်နမ်း၊ ရက်ခွိုꩻနဝ်ꩻ ဟဝ်သျောင်ႏလွညာꩻညာꩻ၊ ဟဝ်နေးနာႏလွ ဗွေႏဘုရာꩻ ကဆွုံꩻမꩻအတွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ၃။ "စီꩻကန်ꩻအမုဲင်သွံအဓိပ္ပါယ်ႏ" လွူးနမ်းသက် တကြောင်းစင်တောဝ်းမျိုꩻ၊ ကထွန်ꩻကာꩻဒါႏအရပ်၊ ကလွိုင်ႏအာဒါႏလိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻ ကွပ်လိုꩻသꩻမွိုက်၊ ထာꩻထီႏအဲဉ်ႏ ဟောဝ်နမ်းတဖြာꩻသားလွိုင်ႏအာ၊ ဒုစရဲက်မုꩻပြန်ꩻပြော်ꩻတဲင် ဝင်ꩻလွဉ်ယားဗာႏဝွေꩻသီးမꩻ မွေးတောဝ်း၊ ဝွေꩻသီးတွမ်ႏဝွေꩻသီး အုပ်ချုပ်မုꩻကုဲင်ပြင်ꩻ၊ ညီႏညွတ်မုꩻအဲဉ်ထောဝ်း၊ လုမ်းဗဉ်ႏမုꩻထိုꩻမား၊ ပစ္စေꩻတွမ်ႏအချိန်ႏသွုမ်ꩻပျင်ႏ၊ တရာꩻရွုမ်ꩻစရိပ်လို့အာတဲင် စီꩻပွာꩻရေꩻ၊ လိုꩻမုꩻရေꩻကစ ခြို့ꩻတဗျဗာႏဝင်ꩻဖဲ့ꩻလသွူ။ လွူးနမ်းသက်တစင်ႏကြယ်ႏတဝ်း၊ မုတ်ဆိုꩻ၊ စီႏငါး၊ လိန်ႏလဲဉ်၊ တွယ်ႏနက်တခွန်ꩻစွန်ဖုံႏ၊ ဒွိုႏစာကူꩻကားဒေါဝ်၊ ဖေင်ꩻဖင်ꩻ၊ လွူꩻလောင်ꩻမုꩻကစနောဝ်ꩻ ဟောဝ်သျောင်ႏလွ၊ ဟောဝ်နာႏလွ ဘုရာꩻကဆွုံꩻမꩻအတွိုင်ꩻသွူ။ မီႏလွောက်ꩻနာႏလွဉ်ꩻ ဘုရာꩻကဆွုံꩻမꩻအတွိုင်ꩻယိုမꩻ ဘဝတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻ လုမ်းဗဉ်ႏမုꩻလဲ့အီႏအဝ်ႏ၊ အပါယ်ႏလဲ့ အီႏလွစ်နွောင်ꩻသွူ။ လွူးနမ်းသက်နောဝ်ꩻ နေးဒျာႏသွော့ တွမ်ႏသမ္ပဒါတရာꩻ နုဲင်းလယိုသွူ--- (၁) နေးတွမ်ႏဉာဏ်ႏ ကျိုꩻစာꩻတန်တန်အာအာသွော့။ (၂) အရေꩻအဝ်ႏဒါႏလွဉ်းလွဉ်းတဲင် ဟဝ်မွိုန်းနမ်းတဖြာꩻ၊ ပေါင်ꩻသွော့သွꩻဟောဝ်၊ ကွိုꩻလွသွော့နမ်းကျင်ꩻတရာꩻစွို့ꩻ။ (၃) လꩻသမျပစ္စေꩻလဲ့ ရန်ႏသူႏငတ်ꩻပါꩻ ယံလွစ်နဝ်ꩻ ရဲပ်ဟောဝ်ဟောဝ်သွော့ သီႏလငတ်ꩻပါꩻ၊ မာꩻသီတွယ်ႏနက်ဝင်ꩻ ထူႏတခွန်ꩻ လိန်ႏလဲဉ်ပဲစ်မာႏ ဝင်ꩻပိုမာ၊ လွူꩻဒေါဝ်ကုတ်ကိတ်သားပစ္စေꩻနောဝ်ꩻ လုမ်းဗိဉ်ႏမုꩻ အဲဉ်ထောဝ်းသွူ။ (၄) လꩻသမျပစ္စေꩻယို ချင်းပါသွော့ယိုခါတာႏ၊ ဆုဲင်ꩻတာႏ၊ သံသရာႏတာႏတွော့ꩻ အွꩻအံႏတာႏ၊ လူႏတာႏ၊ ဖြေꩻစာနီꩻရင်ꩻတာႏ၊ ဖြားတာႏ၊ ဖြယ်ဖမျမျတတ စွုံႏစွုံႏလင်ႏလင်ႏတဲင် သွုံꩻစွယ်ꩻသွော့၊ စုပေါင်ꩻသမ္မဒါလစ်ꩻပါꩻ မီႏစွုံႏလင်ႏ၊ ကုသိုလ်ႏကံႏလီꩻ မီႏပါအာနောဝ်ꩻ ယိုခါလဲ့ အီႏချမ်ꩻသာႏ တဲးတဲးဝါးဝါး၊ ဘဝငါသူꩻလဲ့ အီႏယံမပ်မပ်သွူ။ ကုသိုလ်ႏကံႏလီꩻ မီႏပါဆေ့ꩻနောဝ်ꩻ ချမ်ꩻသာႏတောဝ်းသွူ။ တကေးဝင်ꩻခရာႏလိုႏတဝ်း၊ ပါꩻမုဲင်ꩻလောင်း သမ္ပဒါလစ်ꩻပါꩻ အာႏရဲင်ꩻဗွေခူꩻလဲ့ ပါꩻမုဲင်ꩻချမ်ꩻသာႏဒျာႏသွူ၊ လိုꩻကေန်ꩻ လိုꩻခြွေ ခွေလောင်း နာꩻလောင်း ပါꩻမုဲင်ꩻသမ္ပဒါလစ်ꩻပါꩻ ဗွေခူꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ ဟောဝ်ရိတ်ခေႏစံꩻလွသွူ။ နေးတွမ်ႏသမ္ပဒါလစ်ꩻပါꩻအာႏရဲင်ꩻတဲင်- (က) လုပ်ꩻမာꩻသွော့သွို့ꩻခြံ။ (ခ) ကူꩻကားဖြေꩻစာသွော့ ကွန်ႏအမျိုꩻမျိုꩻ။ (ဂ) မာꩻဖေႏသွော့ လိုꩻအသွုံꩻအဆောင်ႏအမျိုꩻမျိုꩻ။ (ဃ) ဒေါ့ꩻဖေႏသွော့၊ သွဉ်သင်ဖေႏသွော့ လိုꩻကိစ္စအစားစား။ (င) နွို့မာꩻသွော့ အစိုႏရဌာႏနကို အရန်းရန်း အမျိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ လုပ်ꩻမာꩻဖြေꩻစာကိစ္စကစယို တဖြာꩻအာႏရဲင်ꩻနဝ်ꩻ ပေႏငါႏတဲင် မာꩻနွောင်ꩻအာတောဝ်းလဲ့ သွꩻဟောဝ်ချင်ꩻ၊ တဒုံတရပ်ချင်ꩻ၊ အွိုင်ႏချင်ꩻချင်ꩻ၊ နယ်ႏချင်ꩻချင်ꩻ မဉ်ႏမာꩻဒါႏနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ တစွိုးခွိုꩻလွုမ်း ပေါင်ꩻဝင်ꩻအာႏရဲင်ꩻတဲင် အံႏအွꩻအုံအဝ်ႏတရိပ်ယို တန်ႏဖိုꩻတစွဲးခေါင်ꩻ ကေားကျိုꩻဆောင်ႏ ဖြေꩻစာ(ကူꩻ)ကားသား အမျတ်ပါနွောင်ꩻတခန်တဲင် ပါꩻမုဲင်ꩻစုပေါင်ꩻနွောင်ꩻဝင်ꩻ၊ ပါꩻမုဲင်ꩻအနီꩻအရင်ꩻအာႏလဲ့ ပါꩻမုဲင်ꩻအကျိုꩻအောဝ်ႏသွူ။ ခမ်းထီရေꩻရာႏအစိုႏရဌာႏနကိုလဲ့ ပအိုဝ်ႏဖုံႏဟောဝ်လွူးသွော့အီနမ်း၊ အောဝ်ႏလိုႏဆောင်ႏရွက်ညီꩻသွူ။ အာႏဏာႏအချုတ်နောဝ်ꩻ--- ၁။ ဥပဒေႏပျုအာႏဏာႏ၊ ၂။ စီႏရင်ႏတရာꩻအာႏဏာႏ၊ ၃။ အုပ်ချုက်ရေꩻစီႏမံႏမုꩻအာႏဏာႏ အောဝ်ႏသွံပါꩻနုဲင်းယိုသွူ။ ခမ်းထီတွမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအတာႏ ကံႏတရာꩻနောဝ်ꩻနောဝ်ꩻ သွံပါꩻသွူ၊ နောဝ်ꩻသွံပါꩻ မီႏမဲဉ်ႏလဲ့ချမ်ꩻသာႏ၊ မီႏမာႏလဲ့ ဆင်ꩻရယ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻသွံပါꩻအဗွေတဗာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏခမ်းသား ကလွိုက်ဒင်ႏဒါႏ အစိုႏရစူကိုသွူ၊ နောဝ်ꩻသွံပါꩻ ကလꩻညီꩻဒါႏ တခူးတခေါဝ်သားနဝ်ꩻ ဝွန်ႏတန်ဌာႏနအမျိုꩻမျိုꩻ၊ အွဉ်ငါဦးစီးဌာႏနအမျိုꩻမျိုꩻ ဗꩻတွိုႏလင်ꩻစွုမ်ႏရွုမ်ꩻမန်နေဂျာ၊ ကျောင်ꩻဆရာႏ၊ အစိုႏရ ကာꩻဒရိုင်ဘာ၊ ဂိုဒေါင်ပွေါးသားဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ပေါႏရိုꩻတဲင် အစိုႏရဌာႏန မန်ႏသမျဖုံႏနောဝ်ꩻ ပေႏလဲ့ပေႏအလွောက်ꩻ ဝွေꩻခင်ႏလမ်းတွမ်ႏဝွေꩻခင်ႏလမ်းနောဝ်ꩻ ဝွေꩻနွောင်ꩻခမ်းသားအမျာꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏအကျိုꩻတရာꩻ၊ ခမ်းသားအကျိုꩻတရာꩻ ပအိုဝ်ႏယံဖန်ဆင်ꩻနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ အစိုႏရဌာႏနတွိုင်ꩻ၊ အရန်းတွိုင်ꩻကို ဌာႏနရွေꩻမွိုန်း၊ အရန်းဖွိုႏထိုရွေꩻမွိုန်း၊ ပအိုဝ်ႏပါသော့ꩻစွုမ်ႏစွုမ်ႏမꩻ ထွာနွောင်ꩻသွူ။ အရန်းတွိုင်ꩻ၊ ဌာႏနတွိုင်ꩻကို ပအိုဝ်ႏသွဉ်းအဝ်ႏ၊ ဗွေႏအဝ်ႏ၊ စင်းဟန်ႏ ခံႏထွာဖေႏသွဉ်း၊ ယဟန်ႏ ခံႏထွာဖေႏဗွေႏ မဉ်ႏပါစွုံႏလင်ꩻသော့ꩻမꩻ ထွာနွောင်ꩻသွူ။ ဌာႏနတွိုင်ꩻ၊ အရန်းတွိုင်ꩻကို မျတ တမျတတောဝ်းထီႏထွꩻ၊ နီတာႏဝင်ꩻတာႏ ဒေါ့ꩻပဲင်ႏ၊ မာꩻပဲင်ႏလꩻညီꩻ တခူးတခေါဝ်သွူ။ မီႏမာꩻနီတာႏလဲ့ နီအကျိုꩻအာ၊ နီမီႏမာꩻဖေႏဝင်ꩻလဲ့ နီလꩻကုသိုလ်ႏ၊ လꩻတန်ခိုꩻ၊ လꩻမဉ်ꩻတဲင် နီဟောဝ်ဝင်ꩻဟောဝ်သွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻ အစိုႏရအစွိုꩻမုဲင်ꩻလဲ့ ဌာႏနတွိုင်ꩻ အရန်းတွိုင်ꩻကို ပအိုဝ်ႏပါသော့ꩻပါသော့ꩻ၊ ဟောဝ်ဆက်ဆံꩻလို့လို့၊ ဟောဝ်ကူႏညီႏရောင်သွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ ပအိုဝ်ႏနောဝ်ꩻ ဖျော်စွဉ်ႏမုဲင်ꩻကို၊ တွိုႏစွဉ်ႏဌာႏနမုဲင်ꩻ၊ အရန်းမုဲင်ꩻ၊ အရပ်မုဲင်ꩻလဲ့ ပအိုဝ်ႏခွမ်ꩻလာꩻ၊ ငေါဝ်းငွါ၊ လိတ်လုဲင်ꩻ၊ ယေန်ႏငဲမုꩻ၊ ဓလေ့ꩻထွုံꩻစံႏ ဘာႏသာႏ သာႏသနာႏ၊ တာႏဝွန်ႏတွမ်ႏဝွတ္တရာꩻအရေꩻနောဝ်ꩻ အွဉ်ႏကုဲင်မွိုန်း၊ ယံထွားနုဲင်းသွော့ခယ်ႏ၊ ကလာꩻ ကဖျော်တွိုႏလွဉ်နီခမ်းခြာအတွိုင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ နေးတွမ်ႏသမ္ပဒါလစ်ꩻပါꩻ မီႏမာꩻအီလွ၊ မီႏလွူးအီလွအနမ်း (က-ခ-ဂ-ဃ-င)အနယ်ꩻယိုဟွဉ်ႏဖုံႏအတွိုင်ꩻ စွုံႏစွုံႏလင်ႏလင်ႏမꩻ နီပအိုဝ်ႏယို လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻအင်္ဂါႏရပ် အီႏဗွေစွုံႏလင်ႏ၊ အီႏဗွိုန်လွဉ် ခမ်းထီဟော်နန်ꩻအောဝ်ႏ လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ၅။ "စီꩻကန်ꩻအမုဲင်ငတ်ꩻအဓိပ္ပါယ်ႏ"--- အနီꩻယို မီႏလွေꩻလင်နောဝ်ꩻ ဖြေꩻစာကူꩻကားကိစ္စကစ ကိစ္စမျိုꩻမုဲင်ꩻလဲ့တရိုꩻတောဝ်း လူႏသော့ꩻဗာႏရပ်ရာႏပွုံႏကို မွူးနီꩻတနီꩻခꩻသွူ၊ အောဝ်ႏဒျာႏလမ်းတဲင် မီႏချို့ꩻယင်ꩻမို့မို့နောဝ်ꩻ လူႏသော့ꩻဗာႏ ရပ်ရာႏပွုံႏကို မွူးနီꩻသွံနီꩻခꩻသွူ။ မွူးနီꩻတနီꩻခꩻ ကားမုဲင်ꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ ရပ်ပငါပရာꩻထွော့ ဒျာႏသွော့၊ ကလူႏသော့ꩻဒါႏ မွူးနီꩻခꩻနောဝ်ꩻလဲ့ ဒုံပွုန်းရပ်ပွန်းအွဉ်ႏထွာ အပွန်းမုဲင်ꩻကရိုꩻလဲ့ ဒုံပငါပရာꩻ တွိုင်ႏပင်ႏထွူဝင်ꩻတဲင် ဆွုံꩻဖျတ်သွော့၊ မီႏအွဉ်ႏထွာဒုံရပ် တထာႏဝစီႏနဝ်ꩻ ရဟဝ်သွူ၊ နဝ်ꩻမꩻ ထွာညီꩻညီꩻဝင်ꩻ မာꩻဖွီလꩻတဝ်းသွူ၊ လွိုကျောင်ꩻသားတွမ်ႏသက် (၅၆)နေင်ႏမာꩻကီသားတဲင် ယံလွောက်ꩻနာႏလွဗာႏသွူ။ ၆။ "စီꩻကန်ꩻအမုဲင်သူအဓိပ္ပါယ်ႏ"--- ဒဲဉ်ဟန်ႏတတာႏငိုꩻယို တနေင်ႏတလဲင်ႏမဲ့ꩻ အောဝ်ႏဗဟိုႏ ချင်းထွော့ဖေႏချာဒျာႏသွူ၊ ဒဲဉ်ဟန်ႏတတာႏငိုꩻယို တလာအောဝ်ႏလစ်ꩻသတင်ꩻတဲင် ဖလစ်ꩻလဲင်ႏတွော့ꩻ လူႏဗာႏသွူ။ ဥပမာႏ- ဒဲဉ်ဟန်ႏတတာႏငိုꩻယို အောဝ်ႏဗဟိုႏ မီႏထွော့ဖေႏ (၈ိ)သွစ်ꩻဗီႏလဲ့ တသင်ꩻနောဝ်ꩻ လူႏသော့ꩻဗာႏ (၂ိ)နီဗီႏသွူ၊ ခြွဉ်းလစ်ꩻသတင်ꩻ ထွာသွစ်ꩻဗီႏသွူ။ နောဝ်ꩻအကိုနောဝ်ꩻ ရွဉ်ယို ဖလစ်ꩻပွုမ်ႏတွော့ꩻ တပွုမ်ႏနောဝ်ꩻ ထွာရပ်တာႏ၊ တပွုမ်ႏနောဝ်ꩻ ထွာအွိုင်ႏတာႏ၊ တပွုမ်ႏနောဝ်ꩻ ထွာနယ်ႏတာႏ၊ တပွုမ်ႏနောဝ်ꩻ ထွာတစွိုးခွိုꩻလွုမ်းတာႏသွူ။ ရွဉ်လစ်ꩻပွုမ်ႏနောဝ်ꩻ ထေထန်ႏသေꩻခါꩻထွူ ရပ်ကွက်တာႏ တပွုမ်ႏတဲင် အောဝ်ႏကုဲင်သွံပွုမ်ႏနောဝ်ꩻ တလာတလဲင်ႏ ပသာမဲဉ်ႏမဲဉ်ႏဗာႏ အွိုင်ႏသားထျꩻ၊ ပါတွမ်ႏလိုꩻသက် (၁၆)နေင်ႏမာꩻကီ (၅၅)နေင်ႏမာꩻလသားစာႏရင်ꩻ လိုꩻအဖြာꩻခြွဉ်းနောဝ်ꩻသွူ။ (နောဝ်ꩻအကို ကျောင်ꩻသားပေႏနောဝ်ꩻ သော့ꩻပါဗာႏတောဝ်းသွူ။) အွိုင်ႏသားနောဝ်ꩻ ထေထန်ႏသေꩻယင်း အွိုင်ႏတာႏတပွုမ်ႏတဲင် သွံလာတလဲင်ႏတပွုမ်ႏနောဝ်ꩻ ပသာထေ့ဗာႏဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ တပွုမ်ႏနောဝ်ꩻ ပသာထေ့ဗာႏ ဗဟိုႏ၊ ပါတွမ်ႏလိုꩻအဖြာꩻဆေ့ꩻအာ စာႏရင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ သွံလာတဲင်ႏကရိုꩻနောဝ်ꩻ ဝါႏဆိုႏလာမား၊ တင်ꩻကျွစ်လာမား၊ ဒဲဉ်ကံလာမား၊ ဒဲဉ်ဟားလာမား တနေင်ႏလစ်ꩻလဲင်ႏယိုသွူ၊ မိဉ်ႏထွာဝါႏထပ်လဲ့ ထွာလုဲင်ႏ ဒုတိယဝါႏဆိုႏမားသွူ၊ နဝ်ꩻတလဲင်ႏနဝ်ꩻ ထွာလုဲင်ႏလစ်ꩻလာတာႏသွူ။ မိဉ်ႏမာꩻနုဲင်းယိုနောဝ်ꩻ သက်(၁၆)နေင်ႏမာꩻကီ (၅၅)နေင်ႏမာꩻလ လုပ်ꩻမာꩻသား၊ ဖြေꩻစာသား မီႏအဝ်ႏအဖြာꩻနီသိန်ႏလဲ့ ဗဟိုႏတွက်တာႏ လိုꩻတဖြာꩻလောင်း တလာယို လစ်ꩻနီဗီႏတဲင် လိုꩻနီသိန်ႏအတွက်တာႏ လꩻပစ္စေꩻ (၂မျောက် ၂၀၀၀၀ဝိမျောက် ၁၂-၄၈၀၀၀ဝိ) လစ်ꩻဆီသွစ်ꩻသိန်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻနယ်ႏမီႏအဝ်ႏတဆီလဲ့ တဝေင်ꩻနယ်ႏတာႏ ပျမ်းမျ လꩻပစ္စေꩻ လစ်ꩻသိန်ႏပုဲင်သွစ်ꩻသောင်ႏသွူ၊ တဝေင်ꩻနယ်ႏကို အွိုင်ႏမီႏအောဝ်ႏနီဆီလဲ့ အွိုင်ႏတအွိုင်ႏတာႏ ပျမ်းမျ လꩻပစ္စေꩻ နီသိန်ႏပုဲင်လစ်ꩻရေင်သွူ၊ တအွိုင်ႏကို ရပ်မီႏအောဝ်ႏသွစ်ꩻရပ်လဲ့ တရပ်ပျမ်းမျ လꩻပစ္စေꩻသွံရေင်သွူ။ ရပ်တာႏ၊ အွိုင်ႏတာႏ၊ နယ်ႏတာႏ၊ တစွိုးခွိုꩻလွုမ်း (ဗဟိုႏ)တာႏ ကွပ်ရွဉ်တောင်ႏတာႏ အဝ်ႏလွတဲင် ဘာႏသာႏ၊ သာႏသနာႏ၊ ပညာႏစတဲင် ထာꩻမာꩻအရန်းရန်း ဗွေခူꩻအီနွောင်ꩻသွူ။ နီဧရိယာႏဒေႏသကို ဘုရာꩻစေႏတီႏဖုံႏ၊ တပီဗွိုန်တဝ်းဒွိုန်းဒါႏ မန်းမဲင်ꩻဘုရာꩻ၊ ကအဝ်ႏတမို့သူႏဒါႏ သမဲင်ꩻဝင်ႏမွေႏတောႏဓာတ်တောႏ ဘုရာꩻအဆူႏဆူႏဖုံႏနဝ်ꩻလဲ့ နေးတွမ်ႏနီနာꩻစုပေါင်ꩻကုသိုလ်ႏ ဗဟိုႏရွဉ်ပွုမ်ႏပစ္စေꩻတဲင် အီႏပျုပျင်ႏနွောင်ꩻ၊ အီႏဗွာလေလင်းသွူ။ တလာတလဲင်ႏကလူႏဒါႏ ဒါႏနဝွတ္တရာꩻယိုနောဝ်ꩻ သက်(၁၆)နေင်ႏမာꩻကီ (၅၅)နေင်ႏမာꩻလ လုပ်ꩻမာꩻဖြေꩻစာသား မန်ႏသမျ ပိုလီꩻအဆက်ဆက် ယံထွာလွေꩻထွုံꩻစံႏဟဝ်၊ အုံရံꩻ အုံလွင်ꩻမွိုန်းတဝ်းဝင်ꩻ၊ ပလို့ꩻမွိုန်းနမ်း၊ ပလို့ꩻမွိုန်းမဉ်ꩻ၊ အမျိုꩻသာꩻတာႏဝွန်ႏ၊ သာႏသနာႏဝွန်ႏယို ယံထံꩻညီꩻညီꩻလွသွော့၊ ယံလူႏညီꩻလွသွော့၊ မွိုးစဉ်ႏဖါဆက်သေႏသေႏနောဝ်ꩻသွူ။ လွစ်လင်ꩻတသင်ꩻအတာႏ မာꩻဖေႏဗာႏဒုံသား ရပ်သားထာꩻမာꩻ၊ ကျောင်ꩻကန်ႏထာꩻမာꩻ၊ ဖျင်တဖူꩻ၊ ဖျင်ထီကန်ႏ၊ တေားလုံး၊ တေားသုဲင်ꩻ၊ တောႏထီကစ တနီꩻခြေင်းခြေင်းသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တဖြာꩻအတွက်တာႏ ကလွစ်ဟင်ꩻဒါႏ တတသင်ꩻအတွက်နောဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏအမျာꩻရွဉ်ပွုမ်ႏတဲင် အမျာꩻပသာငါဖေႏဗာႏလုဲင်ႏ ပစ္စေꩻသွူ။ တောႏလမ်းဒွိုန်းက ဘာႏသာႏလင်၊ လိုꩻမျိုꩻလင်လဲ့ နမ်းတဖြာꩻအတာႏ ဝွတ္တရာꩻစားယိုနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏတွိုင်ꩻတွိုင်ꩻဗာႏဒျာႏသွူ တကာႏတဝ်း ပိုလီꩻစိုးလဲ့ ပိုလီꩻဖုံႏဝွတ္တရာꩻဖုံႏစားယို ကုဲင်လꩻတောဝ်း၊ ထံꩻညီꩻဗာႏတန်ꩻဖိုꩻ တထာႏဝသွူ။ မိဉ်ႏအာႏမခံႏစားယိုမꩻ တောႏလမ်းသွော့ လိုꩻမျိုꩻလင်၊ ဘာႏသာႏလင်သွူ၊ မိဉ်ႏလက်ခံႏတောဝ်းနုဲင်းယိုတရိုꩻတဝ်း၊ လက်ခံႏလဲဉ်းတဲ့ မဉ်ႏတလွောက်ꩻနာႏတောဝ်း တရိုꩻတောဝ်းနောဝ်ꩻ ထန်ႏထိုꩻသွော့ဒုံ၊ အုံသော့ꩻမွိုန်းရပ်နောဝ်ꩻသွူ၊ မီႏမာꩻစားယိုမꩻ နီဘာႏသာႏ ဘာႏသနာႏယို နီအီႏကာႏကွယ်ႏနွောင်ꩻ၊ နီချို့ꩻယွင်ꩻချက်အမျိုꩻမျိုꩻယို နီအီႏဖျင်နွောင်ꩻတဲင် ယံမာꩻဗာႏလွနုဲင်းယိုအတွိုင်ꩻသွူ။ မီႏထွာဝေင်ꩻကိုလဲ့ ဆယ်ꩻကပ်ထေ့သွော့ ဗွေႏဗိုန်ကျောင်ꩻ၊ ကထိန်ꩻဖေႏနွောင်ꩻနီနာꩻ ဘာႏသာႏသနာႏသနာႏ ဗော့ꩻရာꩻတကျောင်ꩻကျောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဟဝ်သွတ်ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻကိုပအိုဝ်ႏကျောင်ꩻဖုံႏ မန်ႏသမျ ယံညဆွာꩻ၊ ပစ္စေꩻလစ်ꩻပါꩻ ယံစွုံႏလင်ႏလို့လဲ့မွေးမွေး၊ တလာလစ်ꩻသတင်ꩻ နီဥပုသ်ထွုံꩻစံႏ အလူႏအတန်ꩻဝွတ်ဖုံႏ ယံချိဒ့ꩻယွင်ꩻဗာႏမွိုန်းလဲ့မွေးမွေးတဲင် ပအိုဝ်ႏတဝေင်ꩻလွုမ်းဖုံႏ အုံနေးအစီꩻအဝွေꩻတွော့ꩻ အခေါဝ်တွိုင်ꩻနဝ်ꩻ စောင်ꩻသျောက်သွော့ ကျောင်ꩻမုဲင်ꩻ၊ တလာလစ်ꩻသတင်ꩻ ထင်ႏမိုးသွော့၊ လူႏမွိုးသွော့ အလူႏဝွတ္တရာꩻ၊ ဟောဝ်ခွယ်ꩻနေးလွနေးဝင်ꩻ တာႏဝွန်ႏမျမျတတနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ ထွားမွိုန်း ဗွေႏဗိုန်တံꩻခိုꩻပေႏ၊ တံꩻခိုꩻတန်၊ ထွားဒျာႏနီကျောင်ꩻကန်ႏ၊ ထွုံꩻစံႏဘာႏသာႏ သာႏသနာႏ ယံထိုꩻမားဗာႏမွိုန်း တခေါဝ်ခေါဝ်နောဝ်ꩻသွူ၊ တာႏဝွန်ႏဝွတ္တရာꩻစားယိုလဲ့ ယံချို့ꩻယွင်ꩻဗာႏမွိုန်း၊ စေႏတနာႏအလꩻ မဲဉ်လူႏမဲဉ်လွေꩻကျောင်ꩻမုဲင်ꩻလဲ့ လွေꩻသွော့နောဝ်ꩻသွူ။ ဗဟိုႏအရန်းကို ကလꩻသမျဒါႏ ပစ္စေꩻဘဏ္ဍာႏစားယိုလဲ့ ဝေင်ꩻနယ်ႏတွိုင်ꩻ၊ လိုꩻကျောင်ꩻ၊ လိုꩻလမ်း နမ်းခြောင်ꩻတန်ဖြာꩻစီႏ ကပါသော့ꩻဒါႏအတွိုင်ꩻ ထိန်ꩻဖေႏဗာႏ သွုံꩻဖေႏဗာႏသွူ။ သွံနေင်ႏတလဲင်ႏ လွောင်ႏဗူႏတသာဗာႏယင်း (လွယ်ꩻတေားဗာႏယင်း)ဝင်ꩻသွူ၊ တနေင်ႏတလဲင်ႏ ဗဟိုႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ အွိုင်ႏ မာꩻဗာႏအစီꩻအဝွေꩻတဲင် သျင်ꩻဗာႏစာႏရင်ꩻသွူ။ ၇။ "စီꩻကန်ꩻအမုဲင်နွတ်ꩻ အဓိပ္ပါယ်ႏ"--- ရတုပွယ်ꩻအကို ခြုဲင်းနယ်ထုတ်ဗာႏစာႏရင်ꩻသမဲင်ꩻ၊ လိုꩻဖြားစဲဉ်ႏဆက်သမဲင်ꩻ၊ ရပ်အကျိုꩻဆောင်ႏ စေႏတနာႏဗွေႏသား၊ ပညာႏတန်သား၊ လွုပ်ꩻမာꩻဖြေꩻစာတန်သား အမဲင်ꩻဖုံႏသွူ။ ဝွေꩻသီးအတာႏ ချꩻဖေႏဗာႏဆုꩻ၊ ကန်းတော့ꩻဗာႏ၊ လွူးမွီႏဗာႏ သက်ရွယ်ႏတန်ပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏသွူ၊ နေင်ႏတဆီဗွေပွယ်ꩻ ခုဲင်ႏလꩻတွိုႏတဝ်းဒွိုန်းအတွင်ꩻလဲ့ လောကီꩻလောကုတ္တရာႏ ပညာႏထင်သား လိုꩻမုꩻရေꩻရာႏ ထင်စျူတဲးဝါးသား မီႏပေါႏပေါက်နောတ်ꩻ ဆုꩻဖေႏဗာႏ၊ မွေးတောဝ်းလဲ့ မာꩻဖေႏဗာႏ ပွယ်ꩻဖေႏဆုꩻ အံႏဖြာႏပွယ်ꩻသွူ။ မီႏထွိုက်ထောက်ပမ်းကိုလဲ့ ထောက်ပံ့ရောင်လွဗာႏသွူ၊ ရပ်အနေင်ႏ (၅၀)ဗွေ၊ (၁၀၀)ဗွေ၊ (၂၀၀)ဗွေစကယိုနောဝ်ꩻ ဟောဝ်ဆို့ꩻတယ်ႏသေꩻခါꩻနေး ကမ္ပါယ်ႏနောဝ်ꩻသွူ။ မိဉ်ႏမာꩻစားယိုမꩻ နီနာꩻလိုꩻပို ရပ်သမဲင်ꩻ၊ လိုꩻသမဲင်ꩻ ထိုꩻမားလꩻတောဝ်း၊ ဆုဲင်ꩻချာတာႏ ထီႏလွသေႏသေႏနောဝ်ꩻသွူ၊ လိုꩻသေꩻလိုꩻဒါႏ အီႏထွန်ꩻကာꩻပြန်ꩻပြော်ꩻလွဉ်သွူ။ ၈။ "စီꩻကန်ꩻအမုဲင်သွစ်ꩻ အဓိပ္ပါယ်ႏ"--- ပိုခိုပိုမူႏဖုံႏယို တံꩻခိုꩻယံတန်၊ ဘုံꩻကံႏယံသန်၊ ပညာႏယံထင်၊ (ကထွာမွိုးဖါလဲ့ တံꩻခိုꩻတန်၊ ဘုံꩻကံႏသန်၊ ပညာႏထင်၊ ပိုခို ပိုမူႏယံကွိုတ်ထေ့)နောဝ်ꩻ တယ်ႏစစွဉ်ႏ ကတောႏလမ်းတောႏပါႏ၊ တယ်ႏစွဉ်ႏကအီႏနေးထူႏ ပိုခိုပိုမူႏတဲင် ဗꩻစွဉ်ႏကလွူးဖွါꩻအခါႏလယ်ႏ ထိန်ꩻစွို့ꩻစွို့ꩻသွော့နမ်းကျင်ꩻ၊ သေနန်းသွော့ ရတနာႏသွံပါꩻ၊ မွိုးဖါကေꩻဇူꩻ၊ လူႏရုဲင်းရုဲင်း၊ ကျံႏမျတ်မျတ်၊ ရွယ်ႏထိုထိုသွော့နောဝ်ꩻသွူ။ ကထင်ႏလွူးဖွါꩻထွူလဲ့နောဝ်ꩻ၊ လွူးဖွါꩻနီꩻ ခွပ်ꩻခွိုန်ꩻချာလဲ့နောဝ်ꩻ၊ ဖန်ဖေႏအမဉ်ꩻနီꩻလဲ့နောဝ်ꩻ၊ အပ်ကျောင်ꩻ သွဉ်စဉာဏ်ႏပညာႏနီꩻလဲ့နောဝ်ꩻ၊ (ခꩻလꩻသူႏသေတောဝ်းဒွိုန်းထာꩻမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတယောဝ်း) အွဉ်ဝုဲင်ႏသွော့၊ လူႏသွော့၊ ရိုႏသေႏသွော့ ရတနာႏမျတ်သွံပါꩻ၊ ဆရာႏသမာꩻ၊ သက်ရွယ်ႏတန်သားလောင်းနောဝ်ꩻသွူ။ ပသာမိုးဒျာႏသွော့ အသောင်အရင် အရန်းထိုဟောဝ်ကျသားထျꩻ၊ အနမ်းတွမ်ႏအနမ်း ထွဉ်ႏလုပ်ꩻမာꩻထုမ်ႏကျံႏဝွေႏဖန်ႏတဲးတဲးသွော့နောဝ်ꩻသွူ။ မဉ်ႏမာꩻနုဲင်းယိုအတွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ တွမ်ႏမွိုးဖါ နမ်းကျင်ꩻဟောဝ် သꩻဗွာတဲင် ပဋိသန္ဓေႏအရန်းထို ပိုခိုပိုမူႏအီႏကွိုတ်ထေ့သွူ။ ပိုခိုပိုမူႏသီးဖုံႏယို ကွပ်ကုသိုလ်ႏလီꩻပါအာ၊ ကုသိုလ်ႏတသာပွာꩻထပ်၊ အသောင်အရင်ꩻကျ၊ နမ်းကျိုꩻစာꩻတဲင် ဘုံꩻတံꩻခိုꩻတန်၊ ပညာႏထင်လွ၊ အရန်းထိုတသွောင်းလွသွူ။ နုဲင်းယိုအတွိုင်ꩻ အသက်ပေါင်ꩻကွဲးညညတဲင် လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻလွုမ်းဗီဇယိုလဲ့ အရန်းထိုတသွောင်းလွပါတွော့ꩻ ထွာစွဉ်ႏလိုꩻမျိုꩻဗီဇအရန်းထိုခွိုꩻ၊ ဘုံꩻကံႏ၊ နမ်းကျင်ꩻ၊ ပညာႏထိုတသွောင်းခွိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ဒေါ့ꩻရီသွဉ်သင်ဝင်ꩻယိုꩻလွ၊ နမ်းသꩻချမ်ꩻသာႏလွ၊ အချင်ꩻချင်ꩻ ရက်ပဲင်ꩻလွ၊ အချင်ꩻချင်ꩻ နာႏလွဝင်ꩻငေါဝ်းဖုံႏတဲင် လောကီꩻလောကုတ္တရာႏနီပါꩻ ဘဝယိုဘဝငါ နီမျိုꩻနီဒေါဝ်ႏ အကျိုꩻအောဝ်ႏလွသွူ။ ၉။ "စီꩻကန်ꩻအမုဲင်ကွတ်ꩻ အဓိပ္ပါယ်ႏ"--- ထာꩻသေထီႏလဲ့တန်၊ အစွန်ꩻလဲ့ထင်၊ သတ္တိဗျတ္တိကပြဲ့ꩻစွုံႏဒါႏ၊ ဥပမာႏ- လာဗွေလာမား၊ လာစွစ်ꩻနီꩻယို လွတ်တဝ်းကျောင်ꩻကန်ႏ၊ အလူႏအတန်ꩻ၊ အကံအကျင်ꩻလဲ့သေဒျာႏ၊ ရပ်ကိုထာꩻမာꩻ၊ ထီအုံႏ၊ တဖူꩻ၊ တထာကစ အမျာꩻကိစ္စမန်ႏသမျလဲ့သေဒျာႏ၊ မိဉ်ႏတွိုႏတဲင် ထာꩻတရာꩻတောဝ်း၊ မိဉ်ႏလွဉ်မာꩻနွောင်ꩻလဲ့ အွဉ်ဆငါ ခံႏနမ်းအနစ်နာႏ ရဲးဆီꩻဒေါ့ꩻဖြောဝ်ႏဖေႏဒျာႏ၊ သွꩻဟောဝ်စွန်ꩻထင်တဖြာꩻ၊ လိုꩻယံတဖြာꩻယံထွာနဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻလွဗာႏသွူ။ "တာႏဝွန်ႏဝွတ္တရာꩻ" ၁။ သက်(၅၆)နေင်ႏမာꩻကီ အမူႏဖြား၊ အခိုဖြားဖုံႏနဝ်ꩻ ဝါႏကိုဝါႏထန်ႏ တလာလစ်ꩻသတင်ꩻ ထင်ႏဗာႏကျောင်ꩻ၊ ကန်းတော့ꩻဗာႏ ရတနာႏသွံပါꩻ၊ နေးထူႏဗာႏ သီႏလသွစ်ꩻပါꩻ၊ ပွါꩻမျာꩻဗာႏဘာႏဝနာႏ၊ ဗေင်ႏတငါဗာႏကျောင်ꩻသွူ။ အလူႏအတန်ꩻ အကေပ်ꩻအကောက်ꩻနောဝ်ꩻ မီႏထွာကုသိုလ်ႏရေꩻရာႏ ကံးသꩻစေႏတနာႏ၊ မီႏထွာလိုꩻမုရေꩻရာႏ အွဉ်ႏလွစ်ဗာႏသွူ၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ နာယကဖုံႏ အွဉ်ဟိုဗာႏသွူ။ ၂။ သက်(၃၆)နေင်ႏမာꩻကီ (၅၅)နေင်ႏမာꩻလ အမူႏတန် အခိုတန်ဖုံႏနဝ်ꩻ ဝါႏကိုတလာလစ်ꩻသတင်ꩻ၊ ဝါႏထန်ႏ တလာနီသတင်ꩻ ထင်ႏဗာႏကျောင်ꩻ၊ ကန်းတော့ꩻဗာႏ ရတနာႏသွံပါꩻ၊ နေးထူႏဗာႏ သီႏလသွစ်ꩻပါꩻ၊ ပွါꩻမျာꩻဗာႏ ဘာႏဝနာႏသွူ၊ ဗေင်ႏတငါကျောင်ꩻလိုႏတောဝ်း၊ မီႏမဲဉ်ဗေင်ႏလဲ့ လꩻဒျာႏသွူ၊ ကုသိုလ်ႏရေꩻရာႏ၊ လိုꩻမုꩻရေꩻရာႏမန်ႏသမျ စွဲးထံꩻကိုဗာႏသွူ၊ ဥက္ကဋ္ဌ၊ နာယကဖုံႏ အွဉ်ဟိုဗာႏသွူ။ ၃။ သက်(၁၆)နေင်ႏမာꩻကီ (၃၅)နေင်ႏမာꩻလ အခိုယွဲး အမူႏယွဲးဖုံႏနဝ်ꩻ ဝါႏကို တလာလစ်ꩻသတင်ꩻ၊ ဝါႏထန်ႏတလာနီသတင်ꩻ နေးတွမ်ႏထုံမောင်းတဲင် ကပ်လူႏဗာႏ သွမ်ꩻတောႏ၊ ကောဝ်ႏ၊ ထီ၊ မေႏ၊ မာꩻဗာႏဘုရာꩻဝေယျာဝစ္စ၊ ထင်ႏဗာႏကျောင်ꩻ၊ ကန်းတော့ꩻဗာႏ ရတနာႏသွံပါꩻ၊ နေးထူႏဗာႏ သီႏလငတ်ꩻပါꩻ၊ ကန်းတော့ꩻ (၃၆)နေင်ႏမာꩻကီသား၊ မာꩻဗာႏရတနာႏသွံပါꩻ သက်ရွယ်ႏတန်သား ဝေယျာဝစ္စသွူ၊ ကျောင်ꩻကန်ႏဘုရာꩻဖုံႏ၊ တဖူꩻပေႏတန်ဖုံႏ သာႏယာႏကြောင်းသျင်ꩻရေꩻဖုံႏယို ထူႏတာႏဝွန်ႏလွဗာႏသွူ။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ ဗဟိုႏသံဃာႏစွိုꩻအွဉ်ငါ ကသွဉ်ဖေႏသမျဒါႏ လိတ်မွူးကစ ကန်းတော့ꩻရတနာႏသွံပါꩻ၊ ဆရာႏသမာꩻ၊ မွိုးဖါ၊ ကပ်ကောဝ်ႏ၊ ကပ်မေႏ၊ ကပ်ထီ၊ ကပ်သွမ်ꩻတောႏ၊ ထူႏသရဏဂွုဏ်ႏသီႏလ၊ ဘုရာꩻဂွုဏ်ႏတောႏကွတ်ꩻပါꩻ၊ မင်္ဂလာႏ(၃၈)ပါꩻ၊ ငေါဝ်းပသာမေတ္တာႏဖုံႏယို ယံဒါႏလွဗာႏ စွုမ်ႏဖြာꩻဖြာꩻသွူ၊ လွိုတဲင်နောဝ်ꩻ ကားကတတ်နွိုင်ႏ အလောင်ႏအလင်ဖုံႏလဲ့ ယံသွဉ်ပါသွူ။ ၄။ သက်(၅)နေင်ႏမာꩻကီ (၁၅)နေင်ႏမာꩻလ အမူႏပေႏ အခိုပေႏဖုံႏနောဝ်ꩻ အပ်ဗာႏတန်ꩻကျောင်ꩻ၊ ဗွေႏဗိုန်ကျောင်ꩻ ကျွိုက်ရာꩻတထွောင်းထွောင်းသွူ၊ သက်(၅)နေင်ႏသဲစ်နွို့လဲ့ အွဉ်ႏသွဉ်သွူးဗာႏလိတ်(ပညာႏ) မာꩻသွုမ်ꩻခြေင်အချိန်ႏလꩻတောဝ်း၊ လွူးနမ်းမွီႏသက်လꩻတောဝ်းသွူ။ တီဖိုးပနားနောဝ်ꩻ သက်(၁၆)နေင်ႏမာꩻကီ ကေားမဲဉ်သွဉ်တဝ်းဒွုမ်လိတ်သား တာႏဝွန်ႏဒျာႏသွူ၊ တီရီးဖိုးပနားမꩻ သွဉ်ဆုဲင်ꩻဉာဏ်ႏပညာႏနဝ်ꩻ ခြေင်ႏဝင်ꩻထွꩻနွောင်ꩻတဝ်း၊ သွဉ်ရီးဉာဏ်ႏပညာႏထွူမꩻ ကွဲးတီဖိုးပနားနဝ်ꩻ မီႏခေးပြဲင်ႏဝင်ꩻလင်လဲ့ ပညာႏထွꩻနွောင်ꩻတဲင် ထဲ့ဆုဲင်ꩻနွောင်ꩻတောဝ်းဝင်ꩻသွူ။ သဲစ်သက်ကလꩻ (၅)နေင်ႏလဲ့ အွဉ်ႏသွဉ်သွူးသွော့ ဉာဏ်ႏပညာႏ၊ ကုဲင်ဗာႏတောဝ်းတနေင်ႏနေင်ႏ၊ သွဉ်ရွစ်ရွစ်ဗꩻ သက်(၁၅)နေင်ႏနောဝ်ꩻသွူ၊ သက်(၁၅)နေင်ႏဗွေထွူတဲင် လိုꩻတွိုင်ꩻစွုမ်ႏဖြာꩻ ယံအောင်ႏထွူလို့ဗာႏ (၇-၈)တန်ꩻမာꩻငါလွဉ်းလွဉ်းသွူ၊ မီႏထွာဗွေႏဗိုန်ကျောင်ꩻသွဉ်လိတ်လောကုတ္တရာႏလဲ့ သက်(၁၅)နေင်ႏဗွေသားမန်ႏသမျ ယံဒါႏဗာႏ သဒ္ဒါႏ၊ သင်္ဂြိုဟ်ႏ၊ ဝိနယ်ႏ အခေႏခံႏကျမ်ꩻ၊ ယံလို့စွစ်ꩻ(စဲစ်ꩻဖွစ်ꩻ)စွစ်ꩻဖဲစ်ꩻပါ ဝတ္ထုနိပါတ် ဇာတ်ငတ်ꩻရျာꩻငတ်ꩻဆီဖုံႏသွူ။