ပင်ႏထွိုခန်းသွော့
"ပင်ႏထိုခန်းသွော့-နီလိတ်လုဲင်ꩻ" "လိတ်လုဲင်ꩻမဉ်ႏထိုꩻမား-လိုꩻမျိုꩻထိုꩻမား"၊ "လိုꩻမျိုꩻမဉ်ႏထိုꩻမား-ခမ်းထီထိုꩻမား"ငဝ်းထီငွါခံꩻစားယိုဖုံႏနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏလိုꩻကျောင်ꩻ၊ လိုꩻတန်သီး ဒေါ့ꩻခြုဲင်းပွယ်ꩻကို၊ အစီꩻဝွေꩻပွယ်ꩻကို အဝ်ႏဟွိုန်ဗာႏယွဲးယွဲး၊ အဝ်ႏခွဲးဗာႏခွိုꩻခွိုꩻတန်ဒျာႏရင်ꩻနဝ်ꩻသွူ၊ "လိတ်လုဲင်ꩻ"နဝ်ꩻ ထွာအီစွိုးခွိုꩻလိုꩻမျိုꩻသွီႏသက် တသာႏဖြွီꩻတန်တဲင် "လိတ်လုဲင်ꩻ"ယို အရေꩻတန်ထဲင်းက စွိုးခွိုꩻလိုꩻမျိုꩻအပဲင်ꩻကဏ္ဍနဝ်ꩻသွူ။ စွိုးခွိုꩻရေꩻ၊ လိုꩻမျိုꩻရေꩻ၊ ခမ်းထီရေꩻ ကအဝ်ႏပွုံႏဖောႏလွေꩻဒျာႏ ဗျူဟာလုဲင်ꩻကွက်ꩻသူꩻ တဲမ်းမုဲင်ခရာႏလိတ် မဉ်ႏတအဲဉ်ထဝ်းနဝ်ꩻ နီသမဲင်ꩻယို ထွာထိုꩻဒါႏ ဝင်ꩻသမဲင်ꩻနဝ်ꩻသွူ၊ တောင်ꩻသေꩻတဲမ်းဒင်ႏမုဲင်ꩻခါꩻဗာႏဒျာႏတွမ်ႏ နီလိတ်ကမ္ပါယ်ႏနဝ်ꩻမꩻ ထွာအီချာယင်း နီခွိုꩻသမဲင်ꩻတဉ်ႏခွေါင်ခံႏအီ သက်သေႏသက်တန်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ လိတ်လုဲင်ꩻ ဖေႏကထိုꩻမားမွုန်းအရေꩻနဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏပိုလီꩻယိုခါ နုဲင်းစွဉ်ႏမွော့တဆဲင်ႏတဝ်း တွမ်ႏနီပအိုဝ်ႏခမ်းရေꩻ၊ ထီရေꩻ၊ လိုꩻမျိုꩻရေꩻနဝ်ꩻသွူ၊ ပေါႏလိတ်လုဲင်ꩻတာႏနဝ်ꩻ အုံလွꩻ၊ ပိုႏထွားနွောင်ꩻနေကစူ၊ အဝ်ႏတငွူတငွဉ်ႏတွမ်ႏ တသေႏချာႏတဝ်း ထာꩻယူႏပေႏနဝ်ꩻ ပြာ၊ ဗျာ၊ သွီႏသꩻကြာꩻနေကဒွုန်းနဝ်ꩻသွူ။ ခေတ်လိုꩻယွဲး ပအိုဝ်ႏပေႏ ဟန်ႏသနီꩻနဝ်ꩻ "လိတ်လုဲင်ꩻ"ပအိုဝ်ႏယို တွမ်ႏနီတဆဲင်ႏတဝ်းငွိုးငုဲင်ꩻ တဖေႏအာႏတဝ်း၊ တအွဉ်ႏတန်ꩻဖိုꩻတဝ်း၊ တပင်ႏထိုတဝ်း၊ အွဉ်ႏနွောင်ꩻသꩻဥပေက္ခာတဲင် ထွိုင်ႏယူႏယူႏ သꩻပေႏမွေးငါႏ မရေႏမရာႏနဝ်ꩻသွူ၊ ပအိုဝ်ႏပိုလီꩻ ကအဝ်ႏထွာလွေꩻဒျာႏ တဖူꩻခြောင်ꩻစားယိုနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ပါꩻမုဲင်ꩻတာႏဝွန်ႏအဝ်ႏမကောင်းနော်၊ ဗွေႏသံႏဃာႏဒျာႏဟောင်း? လိုꩻတန်အွဉ်ငါသားဒျာႏဟောင်း? ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻဒျာႏဟောင်း?နမ်းတွမ်ႏနမ်း တာႏဝွန်ႏဒျာႏဟောင်း?။ "လိတ်ပအိုဝ်ႏ"ယို နီနမ်းပဲင်ႏလိတ်လုဲင်ꩻ ခြွိုင်းခြိုꩻဒျာႏရင်ꩻရင်ꩻလဲ့ ပွိုးထာꩻမုဲင်ꩻ နီတမဲဉ်သွဉ်ချာတဝ်းဟောင်း၊ တမဲဉ်ဒါႏချာတဝ်းဟောင်း-ဗꩻတွိုႏလွဉ် အခိန်ႏဟန်ႏသနီꩻ တဲမ်းလိတ်သား ထုမ်ႏအဖြေႏတမော့ꩻတဝ်းဒွုန်းရင်ꩻရင်ꩻသွူ၊ ပါႏဒျာႏလိတ်ပအိုဝ်ႏ"မူ"တမူချင်ႏ တထွာနွောင်ꩻတဝ်းဒွုန်းဒျာႏရင်ꩻဟောင်း? အုံပွေါးဒျာႏ လိတ်ပအိုဝ်ႏခမ်းကောင်တွမ်ႏ လိတ်ပအိုဝ်ႏခမ်းဒွမ်"တမူ"ချင်ႏ ဖေႏကခြွဉ်းဗူႏလꩻဝင်ꩻဟောင်း? တွမ်ႏဟောင်း အာအာ ငဝ်းရီရအဝ်ႏအာမွေးစွဉ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏသနီꩻ ရက်လိတ်လုဲင်ꩻဗွေႏ/ခွန်/နင်ꩻသီး ကအဝ်ႏရုဲင်ꩻလွေꩻဒျာႏ နီလိတ်ပအိုဝ်ႏ ထင်ႏထို၊ စွစ်ꩻလီရေꩻနဝ်ꩻ နုဲင်းစွဉ်ႏမွော့ တွိုႏခြောင်ꩻတဝ်းဒွုန်းလွိုႏလွိုႏနဝ်ꩻသွူ၊ တနေင်ႏတနေင်ႏ ကထေလွေꩻဒျာႏ လိတ်စောင်ႏ မဉ်ႏခြွဉ်းလွေꩻနဝ်ꩻ စောင်ႏပေါင်ꩻ(၃၀)ရပ် တလွိုနွောင်ꩻတဝ်းသွူ၊ တစောင်ႏတစောင်ႏနဝ်ꩻ သမ်းထေလွေꩻဗော့ꩻ ဖွူꩻပေါင်ꩻ(၁၀၀၀-၂၀၀၀)ရပ်လုမ်ꩻ ကဉ်းအာအာနဝ်ꩻသွူ၊ လိတ်ဖွူꩻပေါင်ꩻ သမ်းအဝ်ႏ(၃၀) တစွိုꩻတစွိုꩻနဝ်ꩻ ရိုꩻခန်းထေထန်ႏ (၂၀၀၀)ဟုဲင်း (၃၀+၂၀၀၀=၆၀၀၀၀)တနေင်ႏတနေင်ႏ လိတ်ပအိုဝ်ႏစောင်ႏနဝ်ꩻ ထန်ႏနွောင်ꩻဖွူꩻပေါင်ꩻ (၆၀၀၀၀)ရပ်လုမ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ တွက်သဲင်ꩻငါ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်လꩻဒေႏသကိုလုမ်ꩻ (ပင်လောင်ꩻ/နောင်တရား၊ ဟိုပုံꩻ၊ သီႏသဲင်ႏ)လမ်းဗာႏခြွဉ်း=၉၉၄၈၃-ဖြုံႏ၊ လိုꩻခိုဖြာꩻခြွဉ်း=၂၂၅၅၉၀-ဖြာꩻ၊ လိုꩻမူႏဖြာꩻခြွဉ်း-၂၃၁၄၄၀၄-ဖြာꩻ မဉ်ႏခြွဉ်းလို့လို့သိုမ်ဝေင်ꩻနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏပိုလီꩻ အဝ်ႏသဲင်ꩻစွဉ်ႏ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း-၄၅၆၉၉၄-ဖြာꩻ (လစ်ꩻသိန်ꩻငတ်ꩻသောင်ꩻသူရေင်ကွတ်ꩻရျာꩻကွတ်ꩻဆီလစ်ꩻဖြာꩻ)နဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻတဲ့ နယ်ႏလောင်ႏနယ်ႏလင် တတွက်ပါတဝ်းဒွုန်း၊ မဉ်ႏတွက်လို့လို့နဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻယို ရမွော့အဝ်ႏနေက အသန်ႏဂဏန်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ မဉ်ႏခဉ်ႏတွမ်ႏ တနေင်ႏလုမ်းလုမ်း ကထေထန်ႏဒါႏ လိတ်စောင်ႏတွမ်ႏ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏပိုလီꩻတာႏ တဖြာꩻတဖွူꩻတဖွူꩻ မဉ်ႏတုတ်ꩻဖေႏနဝ်ꩻ မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻလဲ့ တလိုမ်းတစုမ်ႏနွောင်ꩻတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ လိတ်စောင်ႏသမ်းအဝ်ႏဒျာႏ အသောင်ႏတန်ꩻ၊ လိုꩻအဖြာꩻပေါင်ꩻ သမ်းအဝ်ႏပဉ်အသန်းတန်ꩻက မဉ်ႏထွားနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏပိုလီꩻ တဖေႏအာႏချာတဝ်း နီလိတ်ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ အဖြေႏအဝ်ႏပေါႏထွူဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကထေထန်ႏလွေꩻဒျာႏ လိတ်စောင်ႏအဖွူꩻပေါင်ꩻ(၆၀၀၀၀)သောင်ꩻလွိုနဝ်ꩻ တနေင်ႏတနေင်ႏ သမ်းအဝ်ႏလွိုအာနေကနဝ်ꩻ နီ"လိတ်ပအိုဝ်ႏ"ယို ပိုလီꩻဖုံႏ တအွဉ်ႏတန်ႏဖိုꩻတဝ်းနဝ်ꩻ ရံꩻဆအဝ်ႏလꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကတဲမ်း၊ ကဖေႏအာႏ၊ ကဟောꩻ/လွူꩻ/ထွားသားလဲ့ အဝ်ႏဒျာႏလိုꩻကျောင်ꩻ ကဉ်းအာအာနဝ်ꩻသွူ။ ဟေ့- ပအိုဝ်ႏပိုလီꩻမဉ်ႏမွေးလဲ့ "လိတ်ပအိုဝ်ႏ"ယို သွဉ်ဟုဲင်း-ဟောꩻဟုဲင်း-ထွားဟုဲင်း-လွူꩻဟုဲင်း-ထိန်ꩻသိမ်ꩻဟုဲင်း-ဖေႏအာႏဟုဲင်း၊ ထွာလဲဉ်းသွူ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏပိုလီꩻနဝ်ꩻ "မဉ်ႏဒါႏတဝ်း လိတ်ပအိုဝ်ႏ၊ မဉ်ႏတလျင်ႏတဝ်း လိတ်ပအိုဝ်ႏ၊ မဉ်ႏတသေတဝ်း လိတ်ပအိုဝ်ႏ"နဝ်ꩻ သဲင်ꩻကွိုတ်မွုန်းဒွုမ် ခွိုꩻပအိုဝ်ႏပိုလီꩻဟုဲင်း မဉ်ဒေါ့ꩻစွဉ်ႏငဝ်းရာႏစားနဝ်ꩻသွူ။ လိတ်လုဲင်ꩻတန်ႏဖိုꩻ ကအဝ်ႏထဲ့ဖွိုႏလဲဉ်း၊ အခန်ငိုꩻ ကအဝ်ႏဒင်ႏလဲဉ်းသွူကောင်လဲ့ ကေားဖေႏအာႏသား၊ ကေားပင်ႏထိုသား၊ ကေားစွဲးကမ်းသားနဝ်ꩻ တွိုႏသွူယိုခါ တဖြာꩻဖြာꩻ ပေါႏလွဉ်တဝ်းဒွိုန်းနဝ်ꩻသွူ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ႏလိုꩻကျောင်ꩻ ယပါꩻပါꩻမဉ်ႏတဲ့ တအွဉ်ႏတန်ႏဖိုꩻတဝ်း လိတ်ပအိုဝ်ႏက လိုꩻလမ်းထဲင်းက ဒေါ့ꩻခရာႏ၊ ပဲစ်တင်ႏခရာႏငဝ်းရာꩻ တအဝ်ႏတဝ်းဒွုမ်ထံနဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ(စာယဉ်)လဲ့ လွိုသွူ"ပွယ်ꩻတန်မွူးနီꩻခွိုꩻပအိုဝ်ႏ"အခိန်ႏနဝ်ꩻ ပေါႏရိုꩻ"ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻ"စွစ်ꩻလီရေꩻနဝ်ꩻ နုဲင်းစွဉ်ႏမွော့ ထာꩻမာꩻတအဝ်းတဝ်းဒွုမ်ဟောင်း? မဉ်ႏအဝ်ႏလိုႏရွဉ်ခိန်ႏမꩻ ကွဲးဟဲ့ꩻ"အစီꩻအဝွေꩻ"နဝ်ꩻ တဟဲ့ꩻတဝ်း လိတ်လုဲင်ꩻထာꩻမာꩻနဝ်ꩻသွူ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏစွုမ်ႏပအိုဝ်ႏ (စာယဉ်)စွိုꩻအွဉ်ငါသား ယဖြာꩻဖြာꩻ လိတ်ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ အတဲမ်း၊ အဟောꩻ တဒါႏတဝ်းသား၊ တစွိုꩻတဝ်းဒွိုန်းသား၊ တတဲပ်တဝ်းသားလဲ့အဝ်ႏ ကရိုꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သား ဒေါ့ꩻတျဲက်တျဲက်ဗွိုန်ႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ တဲမ်းလိတ်သား ကမဲဉ်ရိုꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သား ဖေႏကထန်ႏအာအာ၊ မာꩻလိတ်စောင်ႏသား တာႏဆွာꩻဖေႏနေးကထွာ၊ ဟောꩻလွူꩻသား ဖေႏကလွိုင်ႏအာလွဉ်နဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ(စာယဉ်)ယို တာႏဝွန်ႏအဝ်ႏသွတ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သား မဲဉ်ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏငါႏနဝ်ꩻသွူ၊ အုံပွေါးဗော့ꩻ ဗွေႏသံႏဃာႏသီး မာꩻအွဉ်နဝ်ꩻ "လိတ်ပအိုဝ်ႏ"ယို မုဲင်ꩻခါမꩻ အထီသွီႏအီႏဗွေလꩻဟောင်း?ဖြာꩻဖဲ့ꩻဖြာꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ လိုႏဖေႏအာႏ လိုႏပင်ႏထိုငါႏနဝ်ꩻသွူ။ ကထွူထိုꩻလဲဉ်းဒျာႏ "ပွယ်ꩻတန်မွူးနီꩻခွိုꩻပအိုဝ်ႏ ဒဲဉ်သီႏလာဗွေ"ယို ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ(စာယဉ်)ဖေႏဗာႏဖို "တဲမ်းလိတ်ယံဆု"၊ "ထေလိတ်စောင်ႏယံဆုꩻ"၊ "ဆရာႏတဲမ်းတသာယံဆုꩻ"၊ "ဆရာႏတဲမ်းလိတ်ညယံဆု"၊ တဲမ်းကဗျာယံဆုꩻ"၊ "တဲမ်းဝတ္ထုယံဆုꩻ"ကအောင်ႏဆုꩻလွေꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သား တထီႏဖိုတဝ်း၊ တဟွုန်ဖိုတဝ်းဒွိုန်းနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏထီႏဗာႏဒျာႏလုမ်ꩻ "တဒုဲင်ခံꩻ"လိတ်စောင်ႏစွိုꩻတွမ်ႏ "မောင်းမွူးခံꩻ"အစွိုꩻ အောင်ႏဆုꩻလွေꩻနဝ်ꩻလုမ်ꩻသွူ။ တဲမ်းလိတ်သား ကမဲဉ်ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏနဝ်ꩻ နီခွိုꩻပအိုဝ်ႏကို တဲမ်းလိတ်သား၊ လိတ်စောင်ႏမာꩻသား၊ လိတ်ထွားဟောꩻသား ဖေႏကလွိုင်ႏအာလွဉ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏထူႏဂွုဏ်ႏ အောင်ႏဆုꩻငါႏနဝ်ꩻသွူ၊ ရွဉ်ဆေ့ꩻ/ရွဉ်အာတဲ့ ရိုꩻတဝ်းဒွုမ်၊ တွမ်ႏလိတ်ထူႏဂွုဏ်ႏပေႏတွော့ꩻ လိုႏအွဉ်ႏတီႏဗက်ꩻထွော့လွေꩻဖေႏငါႏ "ပွယ်ꩻတန်မွူးနီꩻခွိုꩻပအိုဝ်ႏ ဒဲဉ်သီႏလာဗွေ"ဇာတ်ခြေင်ႏလောင်းကီနဝ်ꩻသွူ။ တဲမ်းလိတ်သား မဉ်ရီစံꩻငါႏ စွုမ်ႏနယ်ႏကအဝ်ႏဒါႏ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻ(စာယဉ်)အစွိုꩻ တနေင်ႏတနေင်ႏ လိတ်စောင်ႏပအိုဝ်ႏ ကထန်ႏဒါႏနဝ်ꩻ ဖေႏအာႏဖွို ခွိုင်းမုဲင်ꩻဖွူꩻ၊ ဟောꩻထွားဖို ခွိုင်းမုဲင်ꩻစောင်ႏဟောင်း-စာယဉ်စွိုꩻမဉ်ႏတဲ့ တဖေႏအာႏတဝ်းက ပဲစ်တံႏလွေꩻ ပအိုဝ်ႏပိုလီꩻဆꩻလနဝ်ꩻ ရမွောတတရျားတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ စွိုးခွိုꩻပအိုဝ်ႏ ဖေႏအပ်လဲဉ်း"လိတ်လုဲင်ꩻတာႏဝွန်ႏ"က နီလိတ်ပအိုဝ်ႏယို အဝ်ႏလိုႏထဲမ်၊ အဝ်ႏလိုႏပြဝ်ႏ၊ အဝ်ႏလိုႏဖေႏအာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏသေငါႏနဝ်ꩻသွူ။ အုံဗော့ꩻလမ်း၊ အုံတဲင်ဗော့ꩻခွုံႏလောင်းတွော့ꩻ အုံလင်ꩻထွားဗော့ꩻ ဗွေႏသံႏဃာႏသီး ရုဲင်ꩻတသွိုးလွေꩻနဝ်ꩻ တထွိုက်တန်ႏတဝ်း တွမ်ႏကခံႏထူႏလွေꩻဒါႏ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ(စာယဉ်)နဝ်ꩻသွူ၊ "လိတ်ပအိုဝ်ႏ"ထင်ႏထိုရေꩻ၊ တဉ်ႏခွေါင်ရေꩻ၊ စွစ်ꩻလီရေꩻနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ(စာယဉ်)အာႏရဲင်ꩻ(နမ်းအာႏ၊ ရွဉ်အာႏ)တဲ့ အဝ်ႏလိုႏဖေႏအာႏလွေꩻငါႏနဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ(စာယဉ်)မဉ်ႏအောင်ႏဆုꩻ အွဉ်ႏတီႏလွေꩻဖေႏ "ဆရာႏတဲမ်းလိတ်ယံဆုꩻ"နုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ "ဆရာႏတဲမ်းလိတ်"တဲ့ အီႏတဉ်ႏလွဉ်၊ အီႏအာလွဉ်၊ ဟော်ꩻ/လွူꩻ/ထွား ဖေႏအာႏသားတဲ့နဝ်ꩻ၊ လိတ်စောင်ႏထေသားတဲ့နဝ်ꩻ တယံတဝ်း ဖေႏကယံ၊ တတဲပ်တဝ်း ဖေႏကတဲပ်၊ အထီသွီႏတဗွေတဝ်း ဖေႏကဗွေနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏအခေးအပြဲင်ႏခါႏ နီ"လိတ်ပအိုဝ်ႏ"ယို စွစ်ꩻလီဒါႏ တိုꩻတက်ဒါႏနဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ(စာယဉ်)သီး ကသွင်ꩻဖေႏဒါႏ "ဆရာႏတဲမ်းလိတ်ယံ"၊ အောင်ႏဆုꩻ "လိတ်စောင်ႏယံဆုꩻ"ရဲင်ꩻအာႏနဝ်ꩻ နီခွိုꩻပအိုဝ်ႏပိုလီꩻသွိုန်ႏသꩻရာႏသူꩻ အဝ်ႏလွိုႏကာႏကာႏ ရမွော့သရက်လွဉ်၊ သေအွဉ်ႏတန်ႏဖိုꩻလွဉ်ဒါႏ "ခွိုꩻလိတ်ပအိုဝ်ႏ"နဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သား အဝ်ႏယွုမ်းအံႏခြောႏခြဲ့ꩻလွေꩻဒျာႏအကျောင်ꩻ-