ဘုရာꩻခရာႏ(ပ)
ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ဟန်ႏနီꩻယိုနဝ်ꩻ အခိန်ႏဆေ့ꩻဆေ့ꩻပေႏအကို မူႏခိုစွုမ်ႏဖြာꩻ ဗွေႏဘုရာꩻအခရာႏ ယံကသေဗာႏတဲင် အီႏဟော်ꩻနယ်ဖေႏ ဗုဒ္ဓဝင်ႏအအဲဉ်ႏပေႏနုဲင်းယိုသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻ စူထွေရံႏ တပဲ့ꩻတန် သာရိပုတ္တရာႏဗွေႏစဝ်း လျောက်လဝ်းတောင်ꩻပြန်ႏတဲင် ဗွေႏဘုရာꩻဟော်ꩻထန်းနယ်ချာ ကထွာနေဘုရာꩻလောင်ꩻ၊ တဖူꩻခြောင်ꩻရေႏမိုးချက်၊ အဆက်ဆက် လယိုအတွိုင်ꩻသွူ။ အဝ်ႏကမ္ဘာႏယို မဉ်ႏတွက်ချာ ကလဲဉ်းလဲဉ်းအခိန်ႏ လစ်ꩻသခင်္ချေႏပုဲင် ကမ္ဘာႏတသိန်ႏသူꩻအကိုနဝ်ꩻ အမရဝတီႏကရိုꩻဒါႏ ခမ်းတန်အဝ်ႏဖိုတခမ်း၊ ခမ်းတန်နဝ်ꩻအကို သုမေႏဓာႏ-ကရိုꩻဒါႏ ပုဏ္ဏာႏအဝ်ႏတဖြာꩻ၊ သုမေႏဓာႏပုဏ္ဏာꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ပညာႏတဲ့ဒါႏ၊ ဥစ္စာႏတဲ့အာ၊ ထွာလိုꩻတဲဝါးတဖြာꩻ။ အမွိုးသီငါ အဖါသီထိုꩻလဲဉ်းတဲင် ခွုင်းကားတခြိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ဝွေꩻလꩻလို့၊ ထွားထွားရွဉ်ခံꩻဥစ္စာႏ ရတနာႏဖုံႏနဝ်ꩻတဲင် သံႏဝွေႏဂလꩻ၊ လꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲးတဲင် "ကထိုမ်ႏရွဉ်ခံꩻသား မွိုးဖြားဖါဖြားတွမ်ႏ မွိုးဖါဖုံႏနဝ်ꩻ သီငါလွေꩻလို့လဲဉ်း၊ ရွဉ်အဝ်ႏရံꩻ၊ ခံꩻအဝ်ႏပြုံႏသေꩻလို့ဒျာႏ၊ ဝွေꩻသီးထိုမ်ႏကယပ်ꩻသွူတဲ့ ရွဉ်တပဲက် ခံꩻတခြဲက်ꩻပေႏငါတဲ့ ဝွေꩻသီးအီလွေꩻတဒါႏတဝ်း၊ အဝ်ႏခံꩻယို ကုသိုလ်ႏဖေႏကလꩻလွဉ်၊ အဝ်ႏရွဉ်ယို ကုသိုလ်ႏဖေႏကပါလွေꩻနဝ်ꩻ ခွေအဝ်ႏလိုႏလူႏသေꩻမွော့ဟွေး"ထာꩻမွေးဝွေႏဖန်ႏ၊ ထာꩻသေဉာဏ်ႏ ပေါႏလွဉ်နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ရွဉ်ကားကအဝ်ႏအွဉ်ႏတံꩻ ခံꩻကားကအဝ်ႏ လူႏလို့ထွူတွော့ꩻ တောႏထွက်ထန်ႏတခြာ၊ ကာလွေꩻဟိမဝန္တာႏ ဗုဲင်ခန်းဒျာႏရသေ့ꩻ၊ ကျိုꩻစာꩻတေ့ꩻခန်းဒျာႏတရာꩻ၊ လꩻခါꩻလောကီꩻဈာန်ႏ၊ ကျောင်ႏထင်ႏနွောင်ꩻခန်းဒျာႏမို့ꩻလောင်း။ သုံꩻဒျာႏသေင်ႏရာႏ၊ အုံဒျာႏတခြာ၊ စွုမ်ႏဟာစွုမ်ႏနီꩻ၊ သꩻတွိုႏမွိုင်းဒျာႏ ချမ်ꩻသာႏသမာႏပတ်လောင်းတဲင် ဒီပင်္ကရာႏ ဘုရာꩻပွင်ꩻတဲ့ ဝွေꩻဗွေႏတသေတဝ်း၊ တွိုႏတနီꩻတွော့ꩻ ကျွꩻထင်ႏစွော့ꩻမို့ꩻလောင်း၊ ကျွꩻသဲင်ꩻဆောင်ႏရမ္မဝတီႏ၊ ထီႏလင်ꩻခန်းလိုꩻဖုံႏ၊ အဝ်ႏပြုံႏအဝ်ႏပြင်ႏ၊ ခိုခိုမူႏမူႏ အဝ်ႏခူႏတဖူꩻဖုံႏတဲင် ဝွေꩻဗွေႏလင်ꩻထေ့၊ ရီအခရာႏ သေဗာႏ ဗွေႏဘုရာꩻအီႏကျွꩻလွဉ်တွော့ꩻ ဝွေꩻဗွေႏတဲ့ ကွီမာꩻနုဲင်းနုဲင်းတဖူꩻ၊ ဝင်ꩻဖေႏစွဉ်ႏ ထီစွုက်စက် ဟံႏဗော့ꩻဗျက်အရပ်၊ မဉ်ႏမာꩻတွမ်ႏတံꩻခိုꩻနဝ်ꩻ ထွူယိုꩻပေႏလွုမ်ꩻတဲ့ ကွိုꩻဒျာႏနမ်းအာႏနုဲင်းဝင်ꩻ၊ ပွိုထင်ႏလင်ꩻထင်ႏလင်ꩻခန်းဒျာႏ ဟံႏနဝ်ꩻကို။ ဝွေꩻဗွေႏကမာꩻတဖူꩻနဝ်ꩻ တန်ꩻထွူလꩻတဝ်း ဗွေႏစဝ်းဘုရာꩻ ပါတွမ်ႏတပဲ့ꩻပေါင်ꩻအာ ကျွꩻကာလွဉ်တဲင် "ခွေနမ်းယို မာꩻစွဉ်ႏတထာ၊ ဆုဲင်ꩻချာခွေတာႏ ချမ်ꩻသာႏထွာအီ၊ သီထိုꩻခန်းတဲ့ယဝ်း"ချꩻသꩻစွဉ်ႏဒျာႏနုဲင်းနဝ်ꩻ။ "ဟန်ႏနီꩻယို ခွေမာꩻဖေႏနေးကထွာရဟန္တာႏတဲ့ လꩻဒျာႏ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ခွန်နင်ꩻသတ္တဝါႏ အဝ်ႏကုဲင်ပြာႏသေꩻ၊ ခွေမာꩻဖေႏကထွာဘုရာꩻ၊ မဉ်ႏထွာထွူဘုရာꩻနဝ်ꩻခါ ကယ်ႏပါက လိုꩻလူꩻဗျဟ္မာႏ သတ္တဝါႏဖုံႏနဝ်ꩻမꩻ" ချꩻသꩻပါနုဲင်းနဝ်ꩻ။ ဒီပင်္ကရာႏ ဘုရာꩻဗွေႏမျတ် ကျွꩻလွဉ်အုံထွိုင်ႏတနွောင်းနဲ့ သုမေႏဓာႏ ကတူႏထျꩻထွူတဲင် "ထွားလွရသေ့ꩻယိုဟုဲင်း၊ တွိုႏဆုဲင်ꩻချာ (လစ်ꩻအသင်္ချေႏပုဲင် ကမ္ဘာႏတသိန်ꩻအခိန်ႏ)သူꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻယို အီႏထွာဘုရာꩻ ဗုဒ္ဓဂေါတမနဝ်ꩻသွူ" ဖေႏဗျာႏဒိတ်နုဲင်းနဝ်ꩻထွူမꩻ ကျွꩻငါလွေꩻခန်းဒျာႏ သုမေႏဓာႏ ရွို့အစေႏဖဲ့ꩻ။ ဘုရာꩻလောင်ꩻရသေ့ꩻ သုမေႏဓာႏ ထွိုင်ႏအုံတပန်း ယူႏခန်းနုဲင်းယို " ခွေယို အီႏထွာဘုရာꩻ-တဲ့၊ ဗွေႏဘုရာꩻငဝ်းနဝ်ꩻ အမွေးမဲဉ်ႏဒျာႏလွဉ်းလွဉ်း၊ ခွေတဲးတဲ့ အီႏထွာဗာႏဘုရာꩻဒျာႏရင်ꩻ၊ ဖေႏကထွာဘုရာꩻနဝ်ꩻ အီႏမာꩻဗာႏထမုဲင်ꩻထမုဲင်ꩻ" ကထင်ႏယူႏနဝ်ꩻခါ ထီႏငါလွေꩻခန်း ဒါႏနပါႏရမီႏ၊ သီႏလပါႏရမီႏ၊ နေက္ခမ္မပါႏရမီႏ၊ ဝီရိယပါႏရမီႏ၊ ခန္တီႏပါႏရမီႏ၊ သစ္စာႏပါႏရမီႏ၊ အဓိဋ္ဌာနပါႏရမီႏ၊ မေတ္တာႏပါႏရမီႏ၊ ဥပေက္ခာႏပါႏရမီႏ၊ ပါႏရမီႏဆီပါꩻ ထာꩻမာꩻဆီချက်ဖုံႏယိုထွူတဲင် ကျွꩻလွေꩻခန်းဒျာႏ ဟိမဝန္တာႏတခြာကို။ "ပါႏရမီႏ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ ပရမာနံ ကမ္မံ ပါရမီ၊ ပရမာနံ-လိုꩻကျအပေါင်ꩻ ဘုရာꩻလောင်ꩻသီးဖုံႏ၊ ကမ္မံ-ထာꩻမာꩻ၊ ပါရမီ-လိုꩻကျအပေါင်ꩻ ဘုရာꩻလောင်ꩻသီးဖုံႏထာꩻမာꩻ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ လိုꩻကျအပေါင်ꩻ ဘုရာꩻလောင်ꩻသီးဖုံႏထာꩻမာꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"ပါႏရမီႏ"တောင်ꩻခါꩻသွော့နုဲင်းနဝ်ꩻ။ (ပါႏရမီႏ တပါꩻတပါꩻစီႏ အဓိပ္ပါယ်ႏနဝ်ꩻ အီႏဟော်ꩻနယ်အလုဲင်း၊ အီႏခြုဲင်းနယ်အစွုမ်ႏတဲ့ အခိန်ႏလꩻတဝ်း၊ မီႏမဉ်သေလုဲင်းလုဲင်းနဝ်ꩻ ထွားသွော့ ဗွေႏဗွန်အာလောက၊ ကျောင်ꩻတုံခမ်ꩻ၊ ဟိုပုံꩻ ကတဲမ်းဒါႏ ပါႏရမီႏဆီပါꩻ လိတ်စောင်ႏကိုနဝ်ꩻ၊ မီႏမဉ်သေအချုတ်ပေႏငါနဝ်ꩻ ထွားသွော့ ဗွေႏဗွန်(ကောဝိဒ)သီႏသဲင်ႏ ကတဲမ်းဒါႏ ဒုလ္လဘတရာꩻငတ်ꩻပါꩻ လိတ်စောင်ႏကိုနဝ်ꩻနော။) ဝွေꩻယို အီႏထွာဘုရာꩻ ပေါႏလꩻခါꩻထွူငဝ်း နိယတဗျာဒိတ် မာꩻငါနဝ်ꩻ ဘုရာꩻလောင်ꩻ တထွာနွောင်ꩻတဝ်း အချက်အဝ်ႏ(၁၈)ချက်၊ တဆီသွစ်ꩻချက်ကရိုꩻနဝ်ꩻ ဘုရာꩻလောင်ꩻသီးအမျိုꩻနဝ်ꩻ တထွာနွောင်ꩻတဝ်း လိုꩻမဲ့ခေ့ꩻ၊ တထွာနွောင်ꩻတဝ်း လိုꩻတအွိုင်၊ တထွာနွောင်ꩻတဝ်းလိုꩻဗား၊ တထွာနွောင်ꩻတဝ်း လိုꩻတအာႏ၊ တထွာနွောင်ꩻတဝ်း လိုꩻစူသီခင်ႏသီ၊ တထွာနွောင်ꩻတဝ်းလိုꩻရွိုင်ꩻ၊ တကွုတ်နွောင်ꩻတဝ်း သွဉ်းမူႏဟို့ꩻကို၊ တထွာနွောင်ꩻတဝ်း လိုꩻထာꩻယူႏမာႏ နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၊ အဝ်ႏထွာလိုꩻခို တထွာနွောင်ꩻတဝ်းလိုꩻမူႏ၊ တလွဉ်ꩻမာႏနွောင်ꩻတဝ်း ကံႏတန်ငတ်ꩻပါꩻ (ကံႏတန်ငတ်ꩻပါꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ မာꩻသီမွိုး၊ မာꩻသီဖါ၊ မာꩻသီရဟန္တာႏ၊ မာꩻကွယ်ꩻသံႏဃာႏ၊ မာꩻသွီႏဘုရာꩻ၊ ပဉ္စာနန္တရိယကံႏ ငတ်ꩻပါꩻယိုသွူ။) ထွာနွောင်ꩻတဝ်း လိုꩻတွတ်ꩻ၊ ထွာစွဉ်ႏတိရစ္ဆာန်ႏတဲ့ နမ်းပေႏလဲဉ်း ဝါးလုံခုံꩻနဝ်ꩻ ထွာနွောင်ꩻတဝ်း။ ဥပမာႏ- နမ်းပေႏပေႏပါႏပါႏ သံꩻ သာႏ တခြီ-စတဲင်စားနဝ်ꩻ ထွာနွောင်ꩻတဝ်း၊ ထွာနွောင်ꩻတဝ်း ခုပ္ပါသိကပိတ္တာႏ၊ နိဇ္ဈာမတဏှိကပိတ္တာႏတွမ်ႏ ကာဠကဉ္စိကအသူႏရာႏ၊ လင်ꩻထဲ့နွောင်ꩻတဝ်း အဝီစိငါးရုဲင်ꩻ၊ ထွာနွောင်ꩻတဝ်း မာရ်နတ်ခွန်သုံ၊ ထွာနွောင်ꩻတဝ်း အသညသတ်ဗျဟ္မာႏတွမ်ႏ သုဒ္ဓါဝါသဗျဟ္မာႏဘုံႏ၊ ထွာနွောင်ꩻတဝ်း အရူပဗျဟ္မာႏဘုံႏ၊ တလွေꩻထွာတောတဝ်း စကျာဝဠာႏအလင်-တဆီသွစ်ꩻချက်ယိုဖုံႏသွူ။ တယ်ႏစွဉ်ႏ ကလꩻဗျာဒိတ် ဒီပင်္ကရာႏဗွေႏဘုရာꩻထျꩻ မာꩻငါနဝ်ꩻတဲင် လူႏရွဉ်ခံꩻဥစ္စာႏကရိုꩻဒါႏ ဒါႏနပါႏရမီႏ၊ လူႏစူခင်ႏ နမ်းအင်္ဂါႏကရိုꩻဒါႏ ဒါနဥပပါႏရမီႏ၊ စွဉ်ꩻနမ်းလူႏသက်ကရိုꩻဒါႏ ဒါနပရမတ္ထပါႏရမီႏ-စတဲင် ပါႏရမီႏဆီပါꩻ အပွာꩻသွံဆီဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ။ ထွာခွန်ရာဇာႏ စွဉ်ꩻလူႏရတနာႏစေꩻစိန်ႏကရိုꩻဒါႏ ဓနပရိစ္စာဂ၊ ပိုခိုလူႏ ပိုမူႏစွဉ်ꩻထိုꩻကရိုꩻဒါႏ ပုတ္တပရိစ္စာဂ၊ လူႏမာကရိုꩻဒါႏ ဘရိယပရိစ္စာဂ၊ လူႏစူခင်ႏကရိုꩻဒါႏ အင်္ဂပရိစ္စာဂ၊ စွဉ်ꩻနမ်းလူႏသက်ကရိုꩻဒါႏ ဇီဝိတပရိစ္စာဂ၊ စွဉ်ꩻလူႏတန်ငတ်ꩻမျိုꩻဖုံႏယိုတဲ့နဝ်ꩻ တဘဝထွူတဘဝ၊ တဇာတ်ထွူတဇာတ် အဝ်ႏထဲမ်မပ်မပ်လွေꩻ ပါႏရမီႏနဝ်ꩻသွူ။