cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ဗွေႏမဟာကစ္စာနဟော်ꩻ
အွိုးခꩻတလဲင်ႏ ဗွေႏမဟာကစ္စာနနဝ်ꩻ အဝ်ႏအုံ 'ဝေင်ꩻဝရဏ၊ ဘဒ္ဒသာရီ-ထီနောင်'ထျꩻ၊ အတွင်ꩻနဝ်ꩻခါ အာရာမဒဏ္ဍပုဏ္ဏာꩻတဖြာꩻ ဖျော်လွဉ် ဗွေႏမဟာကစ္စာနထျꩻ၊ သꩻရေꩻစွော့ꩻတက် ဒေါ့ꩻငေါဝ်းနစ်သက်ထွူတဲင် ပုဏ္ဏာꩻရီနုဲင်းယို- "ဩဗွေႏ မဟာကစ္စာန- ခွန်ချင်ꩻချင်ꩻ ကထေင်ကအာငေါဝ်းဗာႏလို့ဝင်ꩻ၊ ပုဏ္ဏာꩻချင်ꩻချင်ꩻ ကထေင်ကအာငေါဝ်းဗာႏလို့ဝင်ꩻ၊ လိုꩻခြွေသဌေꩻချင်ꩻချင်ꩻ ကထေင်ကအာငေါဝ်းဗာႏလို့ဝင်ꩻနဝ်ꩻ အထျꩻအထောင်ꩻ အကျောင်ꩻအခရာႏ အဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻဗွေႏ" "တကာႏပုဏ္ဏာꩻဟွေး- - ပြွန်သော့ꩻ ကာမရာဂဟံႏဗော့ꩻကို - ကာမရာႏဂဘီလူꩻ နွို့ပူꩻအသꩻရာႏတဲင် ဝွေꩻသီးချင်ꩻချင်ꩻ ထေင်ဗာႏလို့ဝင်ꩻ၊ အာငေါဝ်းဗာႏလို့ဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ၊ တကာႏပုဏ္ဏာꩻ နာႏစဲင်းစဲင်းနော- မဲ့ထီႏတရေꩻတဲင် အဝ်ႏမဲ့ထွာလွဉ် ကာမရာႏဂ၊ လောဘတဏှာႏ၊ နားဟွူန်တလေ့တွော့ꩻ အဝ်ႏနားထွာလွဉ် ကာမရာႏဂ လောဘတဏှာႏ၊ နေ့ꩻဖူနွုမ်ꩻဟွမ်တဲင် အဝ်ႏနေ့ꩻဖူထွာလွဉ် ကာမရာႏဂ လောဘတဏှာႏ၊ ဖြေꩻဟွုန်အွီႏတွော့ꩻ အဝ်ႏဖြေꩻထွာလွဉ် ကာမရာႏဂ လောဘတဏှာႏ၊ နမ်းခွေါင်းချော်ꩻပြေတဲင် အဝ်ႏနမ်းသာႏယာႏမုꩻ ထာꩻခံႏစာꩻထွာလွဉ် ကာမရာႏဂ လောဘတဏှာႏ၊ ကွပ်ပွိုးအာႏရွုံႏငတ်ꩻပါꩻ နွို့မာꩻရူꩻရာꩻ အသꩻတွော့ꩻ မာꩻထာꩻရော့ꩻတဝ်း၊ ဒေါ့ꩻထာꩻရောꩻ့တဝ်း၊ ယူႏထာꩻရော့ꩻတဝ်း အာငေါဝ်းလို့ဝင်ꩻ၊ ထေင်ညင်ꩻလို့ဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ "ဩဗွေႏ မဟာကစ္စာနဗွေႏဩ- နီသွဉ်းသီး ရဟန်ꩻချင်ꩻချင်ꩻ ကထေင်ဗာႏလို့ဝင်ꩻ ကအာငေါဝ်းဗာႏလို့ဝင်ꩻနဝ်ꩻဟာ အထျꩻအထောင်ꩻ အကျောင်ꩻအခရာႏ အဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻဗွေႏဩ" "တကာႏအာရာမဒဏ္ဍဟွေး- - ပြွန်သော့ꩻ ဒိဋ္ဌိဟံႏဗော့ꩻကို - ဒိဋ္ဌိရာႏဂ ဘီလူꩻနွို့ဗူအသꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ထေင်ဗာႏလို့ဝင်ꩻ၊ အာငေါဝ်းဗာႏလို့ဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ၊ (ဒိဋ္ဌိရာဂ-ကရိုꩻနဝ်ꩻ ဒိဋ္ဌိတရာꩻ ၆၂-ပါꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။) "ဩဗွေႏ မဟာကစ္စာနဗွေႏဩ- အဝ်ႏဒိဋ္ဌိလွစ်လꩻ၊ ဒိဋ္ဌိရာႏဂဘီလူꩻ ကနွို့ပူꩻလꩻတဝ်းအသꩻ၊ အုံဗာႏခွꩻခွꩻ၊ အုံဗာႏရောင်းရောင်းတဲင် ဖြောင်းတောႏတငါကေင်၊ တထေင်ဗာႏဒွုမ်လို့ဝင်ꩻ၊ တအာငေါဝ်းဗာႏဒွုမ်လို့ဝင်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏထူꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏမျတ်စားနဝ်ꩻနဝ်ꩻ လောကကိုယို အဝ်ႏနေတပါꩻပါꩻဟောင်း ဗွေႏဩ" "အဝ်ႏအီ-တကာႏ" "ပါꩻမုဲင်ꩻအီဗွေႏ၊ အဝ်ႏမုဲင်ꩻကိုဗွေႏ" "တကာႏအာရာမဒဏ္ဍဟွေး- 'ဒိဋ္ဌိရာဂကင်ꩻညာꩻနဝ်ꩻ ဗွေႏဘုရာꩻနောဝ်ꩻသွူ' ယိုခါ ဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏအွိုးခမ်းအခေါဝ်ကွဉ်ႏ၊ ဝေင်ꩻသာဝတ္ထိ၊ ကျောင်ꩻဇေႏတဝွန်ႏကိုသူꩻသွူ"။ တွိုႏနဝ်ꩻခါတွော့ꩻ အာရာမဒဏ္ဍပုဏ္ဏာꩻနဝ်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻ အဝ်ႏရာꩻ ရေႏမိုးထွူတဲင်တဲင်- - နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ - နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ -နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဝုဲင်ႏလွေꩻစွဉ်ႏ ဗွေႏဘုရာꩻသွံလဲင်ႏ နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ (သုတ္တန်ႏပိဋကတ်၊ အင်္ဂုတ္တရပါဠိ၊ ဒုကနိပါတ်၊ သမိစိတ္တဝဂ်-၃၈)
လောကဒဿန
"လောကဒဿန"
၂။ လိုꩻသီးအမျိုꩻနဝ်ꩻ ကင်ꩻတဝ်း တွမ်ႏလောကဓံႏ။
"သꩻဒဿန"
၁။ သꩻယွုတ်နဝ်ꩻ စွယ်ꩻအကုဲင်
၃။ နာꩻသꩻစွယ်ꩻရာꩻ နာꩻယူႏချာသွော့ဟုဲင်း
၄။ နာꩻသꩻကစွယ်ꩻရာꩻအရန်းနဝ်ꩻ နာꩻအရန်းဖွိုႏထိုနဝ်ꩻသွူ။
"သꩻသွမ်ꩻသဲ့ꩻ - ဗဲ့ꩻဗာႏချိန်ႏမုဲင်ꩻ"
၁။ သေင်ႏမျိုꩻယို အထိုလွိုဝင်ꩻ အဲဉ်ထောဝ်း၊
၂။ လိုꩻမနုဿာႏ အဒါႏလွိုဝင်ꩻ အဲဉ်ထောဝ်း၊
၃။ အစစအရာႏရာႏ နာꩻမဉ်ႏဒါႏလွိုဝင်ꩻနဝ်ꩻမꩻ နာꩻသꩻသွမ်ꩻသဲ့ꩻနဝ်ꩻ ကွဲဗဲ့ꩻနယ်ဝင်ꩻနော။
သေသွော့ကေꩻဇူꩻ
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ပအိုဝ်ႏသမဲင်ꩻ
တနတ် အဲမ်-၄ ကာဗုဲင်
စူခွုမ်တနတ် အဲမ်-၄ ကာဗုဲင် (M4 ဟဲ့ꩻ Colt M4 Carbine) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အမေႏရိကန်ႏ ထေမာꩻစူခွုမ် coltကုမ္ပဏီႏ ထေမာꩻခါꩻဒါႏ ကာဗုဲင်အစွိုးအမျိုꩻ တနတ်ဒျာႏတဲင် အမေႏရိကန်ႏစဲ့ꩻတပ် အဝ်ႏထူႏသုင်ꩻအီ တွိုက်ꩻဖွန်ꩻရေꩻရုဲင်ဖယ်အနေႏနဝ်ꩻသွူ။ M4နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ M16ရုဲင်ဖယ်ပုင်ႏကို ထေမာꩻပြောင်ꩻလုဲင်ႏထိုꩻ ကာဗုဲင်အနေႏတဲင် ပေါင်းဖွီ ပေါင်းပေႏကယ်ႏထဲင်း M16 တွော့ꩻ ပေါင်းဗွိုန်ထိုꩻ M16A2 တွိုက်ꩻဖွန်ႏရေꩻရုဲင်ဖယ်နဝ်ꩻသွူ။ M16A2 ရုဲင်ဖယ် အခြွိုင်းအကွို့ꩻအခဝ် (၈၀%)နဝ်ꩻ ထူႏသုင်ꩻသော့ꩻချာအီ M4 ကာဗုဲင် ကိုသွူ။
အဲမ်၄ နဝ်ꩻ ဗွိုန်ဒျာႏနုဲင်း ကာဗုဲင်အလင်ဖုံႏနေနေ ဖွီပေႏထွူ ခွုမ်ထူႏပသာယိုꩻတဲင် သုင်ꩻအာအီ ပွယ်ꩻတွိုက်ꩻခꩻအဗွော့ꩻကိုဖုံႏ တကာႏတဝ်း ခင်ႏမွိုင်စဲ့ꩻသားတမွေးတဝ်းဒါႏ အရာႏသားဖုံႏ၊ တဲမ်းလိတ်(စာႏရေꩻ)သားဖုံႏ၊ ဝါးကာꩻသားဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏထူႏသုင်ꩻနေနေသွူ။ ထွူတကာႏတဝ်း ဗွိုန်ပီနုဲင်း M16 ခွိုꩻဖုံႏနေနေတဲင် ဆင်သော့ꩻယင်း မန်ႏပြောင်ႏထွားအီမွူးဟာခိုႏစား၊ လေသာ၊ ဗုံးလောင်ဆျာ ခꩻနေးစူသား၊ Short Gun ဖုံႏ ကပါဒါႏ အခြွိုင်းအခြိုꩻအခဝ် အလင်ဖုံႏ အဝ်ႏလိုႏနုဲင်းမုဲင်ꩻလဲ့ ဆင်သော့ꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။ အမေႏရိကန်ႏခမ်းထီ United States Special Operations Command (USSOCOM) အထူꩻတပ်စွိုꩻ တောမ်ႏ Navy Seals သီး အဓိက အဝ်ႏထူႏသုင်ꩻနေနေသွူ။ ထွူတကာႏတဝ်း ဩသတေးလျ သင်ဖော်ꩻကျောင်ႏအထူꩻတပ်(အထူးလေတပ်) တောမ်ႏ မလေးသျားခမ်းဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏဖြေꩻထူႏသုင်ꩻနေနေသွူ။
အဲမ်-၄အေ-၁ (M4A1)
M4A1 နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ M4 ခွိုꩻဖြယ်တမျိုꩻဒျာႏတဲင် ရေႏရွယ်ႏထေမာꩻခါꩻဒျာႏ ထူႏသုင်ꩻအီ ဆင်စဲ့ꩻရေꩻအထူꩻ(အထူးစစ်ဆင်ရေး)တာႏဒျာႏသွူ။ အမေႏရိကန်ႏ ဆင်စဲ့ꩻအထူꩻတပ်စွိုꩻဖုံႏကဲဉ်းအာ အဝ်ႏထူႏသုင်ꩻအီဒျာႏသွူ။ M4A1ယို ပွိုးအဖွီတောမ်ႏ ခꩻအာႏယံငါႏတဲင် ဆင်စဲ့ꩻရေꩻဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ သာႏအီတဖဲ့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ M4 ရိုꩻရိုꩻတောမ်ႏ M4A1 နီစွိုးလွုမ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ ကခြုဲင်းပြောင်ꩻနွောင်ꩻဒါႏ အရာႏထန်ႏအာႏ အနေန်ခလိုက် အဝ်ႏပါသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ M4နဝ်ꩻ ခꩻလꩻဒျာႏ တဖြုံႏစီႏတောမ်ႏ သိုမ်ဖြုံႏတတွယ်ꩻလွုမ်ꩻတဲင် M4A1 နဝ်ꩻ ခꩻနွောင်ꩻ တဖြုံႏစီႏတောမ်ႏ အဖြုံႏပေါင်ꩻအာစား နဝ်ꩻသွူ။
လေက်တန်
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻ
သီႏလကွတ်ꩻပါꩻ
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ
ဝေင်ꩻဗန်ကောက်
ဝေင်ꩻဗန်ကောက် (အိန်းကလေတ်: Bangkok) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ထုဲင်ꩻခမ်းထီကို အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻတောမ်ႏ ထုဲင်ꩻခမ်းဝေင်ꩻတန်ဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏရောင်ꩻဒျာႏ မဲန‌မ်ခြောင်(ခြောင်စဝ်းဖယား)ဖင်ႏလောင်းတဲင် တောမ်ႏပင်ႏလယ်ႏနဝ်ꩻ အဗော့ꩻအညာꩻ အဝ်ႏ(၁၅)မဲင်ႏသွူ။ မဲနမ်ခြောင်နဝ်ꩻ ထုဲင်ꩻခမ်း ဖြေꩻစာကူꩻကား တခြိုꩻစီꩻပွာꩻရေꩻတာႏ ထွာနုဲင်းအရေꩻတန်တဲင် အဝ်ႏခမ်းထီအခဝ်ထာႏဝဒေႏသကို ကပသာလွဉ်ဒါႏ ထီခြောင်နဝ်ꩻအကို ကထန်ႏလွဉ်ဒါႏ ဗွူဖုံႏ၊ သေင်ႏမုဲင်းသက်ဖုံႏ၊ ကြက်ပေါင်စေး၊ သစ်စေ့၊ ငြုပ်ကောင်း စတဲင် ကွန်ႏခမ်းကိုဖုံႏယို အဝ်ႏဝေင်ꩻဗန်ကောက်ထျꩻ ပင်ႏလယ်ႏသင်ဘော်ꩻဆိပ်ကို ဒင်ႏပသာထန်ႏတေားလွေꩻယင်း ခမ်းထန်ႏခမ်းလင်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ လူႏ၊ ဖုဲင်၊ ခေါမ်လာꩻယာႏ၊ စက်ခြွိုင်းခြိုꩻ၊ ကွန်ႏဆွော့ꩻ စတဲင် ကပသာနွို့လွဉ်ဒါႏ ကွန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏဝေင်ꩻဗန်ကောက်ထွူမꩻ ကွဲးဖြေ့ꩻလီပသာစွစ်ꩻလွေꩻယင်း ခမ်းကိုအထွောင်းထွောင်းနဝ်ꩻသွူ။ ထုဲင်ꩻခမ်းကို ကအဝ်ႏဖြေꩻစာကူꩻကားဒါႏကွန်ႏ တောမ်ႏခမ်းလင်ဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏခွုမ်မာꩻလွေꩻ ဝေင်ꩻဗန်ကောက်ကို အဝ်ႏစွဉ်ႏ (၇၀%)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။
ရာႏသီႏဥတု
ဝေင်ꩻဗန်ကောက် ရာႏသီႏဥတုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အလျားဖဲ့ꩻဇုန် ရာႏသီးဥတုခင်ႏလမ်းမျိုꩻတဲင် အလျားသန်ဥတုဒျာႏသွူ။ ခမ်းခါႏခိန်ႏနဝ်ꩻ တယ်ႏဇူလုဲင်လာ ဗꩻတွိုႏ အောက်တိုဗာလာ၊ ထာꩻခွꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ တယ်ႏနိုဝဲင်ဗာလာ ဗꩻတွိုႏ ဖေဖော်ဝါရီလာ တောမ်ႏ ခမ်းသဲင်နဝ်ꩻ တယ်ႏမတ်လာ ဗꩻတွိုႏ ဇွန်လာနဝ်ꩻသွူ။ ကောပ်အလျားသန်ငါႏတဲင် ထာꩻခွꩻခိန်ႏငါတဲ့ အီႏခွꩻမွေးငါႏထာꩻ တအဝ်ႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:အာသျတွိုက်ကို ဝေင်ꩻတန်ဖုံႏ
ဝေင်ꩻပန်သောင်
ဝေင်ꩻပန်သောင် (မန်း: ပန်ဆောင်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်တွို့ꩻထင်ꩻ သကုဲင်းတွိုင်ꩻဒေႏသတန် အခဝ်တွို့ꩻထင်ꩻ နာဂနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ဝေင်ꩻနယ်ႏနန်းယွန်းကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:သကုဲင်းတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
သိမ်ႏအောင်ႏလိတ်ဩဘာ
အောင်ႏဇေယျတု သဗ္ဗမင်္ဂလံ၊ အောင်ႏလိုꩻစားယံ မင်္ဂလာႏ၊ အောင်ႏသိမ်ႏခရာႏ ယံကသေ၊ လိတ်ဩဘာထေ ငေါဝ်းသꩻရေꩻ၊ ကသမုတ်လွေꩻ သိမ်ႏကိစ္စ၊ ဘုရာꩻဗုဒ္ဓ တပဲ့ꩻတောႏ၊ ချမ်ꩻသာႏသꩻပျောႏ မာꩻထာꩻမာꩻ၊ နီဗွေႏဘုရာꩻ အခွင်ꩻဖေႏ၊ "အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ သီမံ သမ္မန္နိတုံ"၊ ခွင်ꩻသာႏငေါဝ်းယုံ သိမ်ႏသမုတ်၊ ပျုသော့ꩻဥပုသ် ကထိန်ႏခင်ꩻ၊ အွဉ်ႏဗုဲင်သော့ꩻစင်ꩻ ပဝါႏရဏာႏ၊ ခွꩻသꩻချမ်ꩻသာႏ နဝ်ꩻအတွက်၊ ခွုမ်မာꩻဆောင်ႏရွက် သိမ်ႏတာႏယို၊ ဘုရာꩻဗွန်ထို စိုးစကာႏ၊ ဗꩻလွဉ်စွဉ်ႏဒျာႏ ယိုခါလဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏခရဲင်ႏ တောင်ႏကီꩻရင်ꩻ၊ ကက္ကူႏဖန်လင်ꩻ ကျောင်ꩻမွေႏတောႏ၊ ကျောင်ꩻဝဲင်ꩻကိုနောႏ သိမ်ႏနဝ်ꩻဒျာႏ၊ အွဉ်ႏထွိုက်သင်ꩻဗာႏ ယူႏလꩻသွူ၊ "ဓမ္မဝိနယရံသီ" သိမ်ႏခဏ္ဍ၊ သိမ်ႏတောႏဗဒ္ဓ ယံကထွာ၊ ခံႏအထျꩻခါ သိမ်ႏတကာႏ၊ "မန္တလေꩻဒျာႏ စက်မှုဇုံ၊ သိမ်ႏတကာႏလုံ ဦးဘိုသင်း၊ ဒေါ်တွတ်တွတ်မဉ်ꩻယိန်း ဒေါ်လှသီ၊ ဝါꩻခိုလမ်းကီ ဦးတင်ဆင့်၊ ဦိးအောင်အောင်မည်ရင်း နီလာစိုး၊ ပိုမူမဉ်ꩻနွိုး ဟန်နွေဦး၊ ပိုခိုဟဲ့ꩻသွူး ဆင့်လေးတင်၊ မိဘသခင် အွဉ်ႏအထျꩻ၊ မွေႏတောႏဥက္ကဋ္ဌ ကက္ကူႏကို၊ ဖြားမြင့်အောင်ယို ဦးကျော်ဆန်း၊ စိုင်းအောင်ဝင်းယင်း ဦးကျောဖေ၊ သိန်းဖါမျင်ႏလဲ့ထွေ ဗွေဖါအိတ်၊ ဆရာႏပွယ်ꩻဦးဖစ် သီးလဲ့ပါ၊ တွမ်ႏစေႏတနာႏဗွာဗွာ လူႏတန်ꩻလွ၊ သိမ်ႏယိုကိစ္စ အွဉ်ငါဒါႏ၊ တောင်ႏကီꩻကိုဒျာႏ ကအောဝ်ႏအုံ၊ ဥတ္တရာရုံ ပညာႏသျိ၊ ပညာသီရိ မဟာႏထေရ်ႏ၊ သီႏသဲင်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏ ဇဝနာ၊ ဗွေႏဗွန်ကထွာ ကောဝိဒ၊ ထေရဝါဒ ဗွေႏမထေရ်ႏ၊ သံႏဃာႏယင်းကဲႏ "၈၀"လွို၊ ရွစ်ဖတ်သွိုသွို ကမ္မဝါႏ၊ နုတ်သိမ်ႏတွက်တာႏ နယ်ꩻပေါင်ꩻအာ၊ "၁၁"လဲင်ႏထွူခါ အွဉ်ႏထွူသဝ်ꩻ၊ အခိန်ႏခါႏနဝ်ꩻ "၉"နားရီႏ၊ ထွူယဝ်းဖြီႏစီႏ ကျွꩻထန်ႏခါ၊ တကာႏပေါင်ꩻအာ ခိုခိုမူႏ၊ ကပ်ဆွုမ်ႏထာꩻလူႏ အစားစား၊ ဒုံႏမောင်ႏထုံသား ကင်းထီꩻခံꩻ၊ ပင်ꩻထင်ႏရဟန်ꩻ အွိုးကျောင်ꩻကီ၊ တကာႏဖုံႏအီ ကပ်သွမ်ꩻဖျူႏ၊ မွူးခွယ်ꩻထာꩻကျူႏ နာႏတရာꩻ၊ ခွိုင်းကားကမာꩻ သိမ်ႏအတွက်၊ နစ်နစ်သက်သက် နာႏအကျိုꩻ၊ ထာꩻလူႏအာမျိုꩻ ကပ်ထွူအီ၊ ယပ်ꩻနမ်းဆျာꩻထီ ဖန်းကုသိုလ်ႏ၊ ဝိနယ်ꩻအလိုႏ နီမျိုꩻကို၊ "သိမ်ႏနယ်ႏ"သွူယို သမုတ်မာꩻ၊ နိမိတ်အွဉ်ႏခါꩻ အုံပွေါးသား၊ ပုဂ္ဂိုလ်ႏတဲးဝါး စဲစ်ရီလွ၊ "ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ"၊ ဖြေႏသားတဲ့ကျ လောဝ်းချာသေ၊ "ပါသာဏော ဘန္တေ-လုံးဒျာႏဗွေႏ"၊ သိမ်ႏအသက်သေႏ စဲဉ်ႏဆို့ꩻခါꩻ၊ ထွူယဝ်းနဝ်ꩻရာꩻ ဗွေႏသံႏဃာႏ၊ ဖတ်ကမ္မဝါႏ သမုတ်လွေꩻ၊ ထွူယဝ်းတရေꩻ အနယ်ꩻမွေး၊ သိမ်ႏအောင်ႏသွူဟွေး သꩻရေꩻထွာ၊ ကုသိုလ်ႏလꩻအာ သိမ်ႏသမုတ်၊ အခြွီလောကုတ် မဂ်ဖိုလ်ႏဉာဏ်ႏ၊ ချမ်ꩻသာႏနိဗ္ဗာန်ႏ ယံကလꩻ၊ ဓိဋ္ဌာန်ႏချꩻသꩻ ဆုတောင်ꩻကွီ၊ မဂ်ဖိုလ်ႏအခြွီ နီလꩻခါꩻ၊ စွုမ်ႏဖြီးစွုမ်ႏဖြာꩻ ဖြားဆားစု၊ ဟဲ့ꩻသွူသာႏဓု ဒုံႏထုံမောင်း၊ ဖြေ့ꩻကဝ်ႏဟူဖေါင်း ပျောႏပျောႏသွင်ႏ၊ ထွူယဝ်းအောင်ႏ ယိုယိုခါ၊ သိမ်ႏတကာႏအာ လိုꩻအပေါင်ꩻ၊ သူႏတောႏကောင်ꩻသီးယာ၊ တဖုံႏတဖင်ႏ၊ တင်ႏကနန်ႏတဉ်ဟွေး။ သာႏဓု - သာႏဓု - သာႏဓု သာႏသနာႏနေင်ႏ ၂၅၆၂-ဗာႏ၊ ဝဿန္တဥတု၊ နေင်ႏ ၁၃၈၀-ဗွေ၊ ဝါႏခေါင်ႏလာဆန်ꩻ(၄)နီꩻ၊ မွူးနီꩻ-ဗုဒ္ဓဟူꩻ (၁၅-၈-၂၀၁၈) မွူးဟာ(၈)နားရီႏ (၀၀)မိနစ် သမုတ်သိမ်ႏသံႏဃာႏ (၇၈)ပါꩻ၊ နုတ်သိမ်ႏသံႏဃာႏ (၇၉)ပါꩻ။ တဲမ်းပူႏဇောႏ
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ
လေက်ပအိုႏယိုခါ
"လေက်ပအိုႏယိုခါ အခေႏအနေႏ" ပအိုႏလိုꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ တအာငါႏတဝ်းလဲ့ သမ်းအဝ်ႏစွစ်ꩻစဲစ်ꩻမꩻ ဖြဝ်ꩻခမ်း၊ စောက်ꩻတနျာႏခမ်း၊ စောက်ꩻဗွာခမ်း၊ မဲင်ꩻခမ်း၊ တွိုင်ႏပဂိုꩻကိုဖုံႏနဝ်ꩻ ပအိုႏလိုꩻမျိုꩻ အဝ်ႏသော့ꩻလို့သွူ၊ လေက်ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ လိတ်ခမ်းကောင်၊ လိတ်ခမ်းဒေါမ် အဝ်ႏနီမျိုꩻသွူ၊ မဉ်ႏထောက်မဉ်ႏထွား လိတ်အဝ်ႏနီမျိုꩻယိုနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻယို လွောင်ႏဗူႏညီႏညွတ်ငါႏတဝ်း ရိုꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ဗွေႏဗွန်သုနန္ဒ ကျောင်ꩻထီသိမ်ႏ ကတဲမ်းထွင်ႏသေꩻခါꩻဒါႏ လိတ်မွူးပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ စွုမ်ႏငါႏတဝ်း၊ မဲန်ႏငါႏတဝ်း၊ သဘာဝယုတ္တိအဝ်ႏငါႏတဝ်းတဲင် ကထဲမ်ကဖျင်တဲ့ အလဲင်ႏလဲင်ႏအခြွိုက်ခြွိုက်လဲန်းသွူ။ ဖျင်သွူထဲမ်သွူ အလဲင်ႏလဲင်ႏအခြွိုက်ခြွိုက်လဲ့ တစွုမ်ႏတဝ်းဒွိုန်း၊ တမဲန်ႏလို့တဝ်းဒွိုန်းတဲင် ခွေဒေါ့ꩻနယ်တစွိုး၊ နာꩻဒင်ႏနယ်တမျိုꩻတွော့ꩻ တာႏဝွန်ႏကအဝ်ႏဒါႏ ဥက္ကဋ္ဌဆရာႏတောႏ ဗွေႏဗိုန်ကောဝိဒ ဝေင်ꩻသီႏသဲင်ႏနဝ်ꩻ မွောန်းဖျင်-ဖျင်ငတ်ꩻလဲင်ႏဗွေသွူ။ ဗွေႏဗွန်ကောဝိဒ ကမွောန်းဖျင်ဒါႏ ငတ်ꩻလဲင်ႏဗွေ လိတ်မွူးမူနဝ်ꩻ နေင်ႏ ၁၃၇၂-ဗာႏ၊ ဒဲန်စေတ်ꩻဆန်ꩻ(၇)ဟာ၊ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ၊ ကျောင်ꩻမြို့ဦးကို ကမာꩻလွေꩻဒါႏ ပအိုႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ ဗဟိုႏသံႏဃာႏ ၆-လာခေါပ် အစီꩻဝွေꩻကိုနဝ်ꩻ အွဉ်ႏလွေꩻလဲန်းအတီႏလဲ့ တွိုႏဆုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏယင်ဟန်ႏ တဲမ်းတူႏတေ့ꩻလိတ်ဖြေ့ꩻလီ ကန်ႏကွက်လွေꩻတဲင် ဗꩻတွိုႏယိုခါ လိတ်ဖျင်တသာနဝ်ꩻ သွောန်လွေꩻဗာႏတဝ်းဒွိုန်းသွူ။ လိတ်မွူးခါမင်းကောင်နဝ်ꩻ ကောပ်အခေႏအနေႏ အဝ်ႏနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ခမ်းကောင်သားချင်ꩻချင်ꩻလဲ့ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏ လိတ်မွူးနဝ်ꩻ သဘော်ꩻတဗိုန်တဝ်းလွဝင်ꩻ ရိုꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ သဘော်ꩻဗိုန်တဝ်းလဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ႏပေႏ ကကန်ႏကွက်သားယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ တေသနာႏတဝ်း၊ သဘော်ꩻတဗွောင်တဝ်း လိတ်မွူးခရာႏတဲင် ကန်ႏကွက်ဒျာႏ သေနာႏဟွုန်သတင်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ အဓိကအရေꩻသွတ်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏပုဂ္ဂိုလ်ႏတန်၊ ပုဂ္ဂိုလ်ႏအာႏဏာႏအဝ်ႏ တပါꩻနီဖြာꩻလွုမ်ꩻရိုꩻနဝ်ꩻသွူ၊ နဝ်ꩻတွော့ꩻ ကောပ်ပုဂ္ဂိုလ်ႏတပါꩻနီဖြာꩻတဲင် နီပအိုဝ်ႏ လိတ်လုဲင်ꩻယို အထီအသွီႏဗွေတဝ်း၊ လိုႏဖျင်လိုႏထဲမ် အဝ်ႏနေဒွိုန်းလဲ့ ထဲမ်ဖျင်ဗာႏတဝ်းသွူ။ ယိုခါနဝ်ꩻ ပအိုႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ ဗဟိုႏသံႏဃာႏအစွိုꩻ ဥက္ကဋ္ဌဗွေႏဆရာႏတောႏ ဗွေႏဗိုန်သီႏသဲင်ႏလဲ့နဝ်ꩻ၊ ပအိုႏလိတ်လုဲင်ꩻတောမ်ႏယေန်ႏကေႏမုꩻလိုꩻလမ်းအစွိုꩻ(ဗဟိုႏ) ဥက္ကဋ္ဌ ခွန်ဝင်းကိုလဲ့နဝ်ꩻ မွောန်းဖျင်ခွင်ꩻအာႏဏာႏ တအဲန်ထဝ်းတဲင် အဝ်ႏအုံဗော့ꩻဒျာႏနုဲင်းနဝ်ꩻလွုမ်ꩻသွူ။ လေက်ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ ကောပ်အခေႏအနေႏ အဝ်ႏနုဲင်းယိုတဲင် နေင်ႏ ၁၃၇၅-ဗာႏ၊ နေင်ႏထျꩻ ဒဲန်ရုတ်ꩻလာရပ်နဝ်ꩻ (မွူးနီꩻစွယ်ꩻပါတဝ်း) လိတ်ပအိုဝ်ႏနီမူယို ဖေႏကထွာတမူချင်ႏနဝ်ꩻ ခမ်းဒေါမ်သား ပုဂ္ဂိုလ်ႏ(၉)ဖြာꩻ တဲမ်းစူမုဲင်တွော့ꩻ ဖေႏထင်ႏလိတ်နုဲင်းဆꩻငါသူꩻအတွိုင်ꩻသွူ။ ပွိုင်းဝွို့တောမ်ႏ ခမ်းဒေါမ်သား ကဖေႏထင်ႏလိတ်ယို ဥက္ကဋ္ဌဆရာႏတောႏ ဗွေႏဗွန်သီႏသဲင်ႏနဝ်ꩻ သံႏဃာႏနမ်းတင်အနေႏ တမွေးတဝ်း၊ နမ်းတပါꩻသဘော်ꩻအနေႏ တဲမ်းဖေႏချာလိတ် နုဲင်းငါသူꩻအတွိုင်ꩻသွူ။ ထွိုင်ႏထီႏဗာႏ ဗွေႏဗိုန်သီႏသဲင်ႏလိတ်နဝ်ꩻ ခမ်းဒေါမ်သားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ႏ(၁၁)ဖြာꩻ တဲမ်းစူမုဲင်တဲင် ဖေႏကပ်ထင်ႏချာ ဥက္ကဋ္ဌဗွေႏဆရာႏတောႏ ဗွေႏဗိုန်သီႏသဲင်ႏလိတ်တစောင်ႏ၊ လိတ်ကျောႏညာႏ ပအိုႏတစွိုးခွိုꩻလိုမ်းတာႏတစောင်ႏသွူ။ နေးတောမ်ႏမွူးနီꩻစွယ်ꩻ (၁၂-၅-၂၀၁၃)တဲင် ခမ်းဒေါမ်သား ကတဲမ်းထင်ႏချာ လိတ်နီစောင်ႏနဝ်ꩻ ကေားထူႏတာႏဝွန်ႏ သွုပ်ချာဖေႏ တအဲန်ထဝ်းတဲင် အဝ်ႏယေန်ဒျာႏ တွိုႏဟန်ႏနီꩻသွူ။ ယိုနဝ်ꩻ ပွိုင်းဝွို့တောမ်ႏ လေက်ပအိုႏအခေႏအနေႏသွူ၊ ခမ်းဒေါမ်သားလိတ် အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻနီစောင်ႏနဝ်ꩻ ဟမ်းပေါင်းဆွာꩻတဲင် နီသွောန်းသီး "မွူးလာရောင်ႏ လိတ်စောင်ႏ"အမုဲင်(၄)ကိုယိုနဝ်ꩻ တွဲႏနျꩻသော့ꩻပါနွောင်ꩻတဝ်းသွူ။
ဝေင်ꩻကျောက်ထု
ဝေင်ꩻကျောက်ထု (မန်း: ကျောက်ထုမြို့) (အဲင်းကလေတ်: Kyaukhtu) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထာႏဝ မကွေးတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ဂန်းဂေါခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏသေားကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်အရန်း ကအဝ်ႏဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻကိုနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၄,၆၁၁ ဖြာꩻသွူ။ ကျောက်ထုသင်ဖော်ꩻကျောင်ႏခင်လဲ့ အဝ်ႏဝေင်ꩻကျောက်ထုထျꩻနဝ်ꩻသွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:မကွေးတွိုင်ꩻကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻယွာတစ်၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ
ဝေင်ꩻယွာတစ် (အဲင်းကလေတ်: Ywathit) (မန်း: ရွာသစ်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ အခဝ်တွို့ꩻနဝ်၊ မိုးငဉ်းခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမိုးငဉ်းကို ကပါဒါႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻဟိုပဉ်တောမ်ႏ နောင်အဉ်းတော်စီး အခါႏသွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
ဝေင်ꩻဗန်းမော်
ဝေင်ꩻဗန်းမော် (အဲင်းကလေတ်: Bhamo) (မန်း: ဗန်းမော်မြို့) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻ၊ ခင်ခမ်းနယ်ႏ အခဝ်နဝ်၊ ဗန်းမော်ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏဗန်းမော်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ဖင်ႏကွဉ်ႏထျꩻ ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻဗန်းမော်ကိုနဝ်ꩻ ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ အိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၀၅ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၄၇,၉၂၀ ရပ်သွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ခင်ခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻဖုံႏ
အဆွတ်ꩻအဝ်ႏခံကထောင်ꩻ
"အဆွတ်ꩻအဝ်ႏခံကထောင်ꩻ လုမ်ꩻလာꩻနယ်ꩻဖုံႏ"
လိုꩻသီးကအဝ်ႏဒါႏ ဟန်ႏအိုနဝ်ꩻ ကဲဉ်းအာအာအံႏဒျာႏ အဒီႏအရာႏ၊ အစော့ꩻမျိုꩻလဲ့ ညညတလဲင်ႏနဝ်ꩻ အာဟာႏရဓာတ်၊ ဗီတာမေန်ဓာတ်၊ သံဓာတ်၊ ပရိုတိန်းဓာတ်၊ သတ္တုဓာတ်ဖုံႏ ဖေႏကအဝ်ႏနဝ်ꩻ ဖြေꩻအံႏဗာႏ ထော့ꩻယာႏ၊ ဆျာယာႏ၊ ဟန်ႏအိုတနျာႏ၊ ထပေႏ-စတဲင် အယာႏဓာတ်ဖုံႏသွူ။ ကအံႏဒါႏအယာႏနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ ချင်းအံႏ၊ လွိုက်အံႏ၊ စုဲင်ပဲစ်ꩻပဲစ်ꩻလဲ့ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ တအွဉ်ႏတဝ်းသတိꩻ၊ စူဖြောင်းဖြောင်အရသာႏတွော့ꩻ မျောႏမွိုင်မျောႏကြွို့ꩻထာꩻလဲ့အဝ်ႏသွူ။ နဝ်ꩻတွော့ꩻ အဆွတ်ꩻပေႏပေႏ၊ အဆွတ်ꩻစျူဖုံႏ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ တလဲဉ်းသော့ꩻစွဉ်ႏတဝ်းဟို့ꩻတဲင် လင်ꩻအဝ်ႏစိကထောင်ꩻတွော့ꩻ အော့ꩻထန်ႏလဲ့တလꩻတဝ်း၊ မျောႏလင်ꩻလဲ့ တလꩻတဝ်း၊ အဝ်ႏခံဝီႏဝါး၊ အဝ်ႏယူႏပက်စွဉ်ႏထာꩻသွူ။ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏအနယ်ꩻအမျိုꩻမျိုꩻ ကျံႏမာꩻလဲ့ တလင်ꩻတဝ်းတဲင် လွေꩻဖြဲ့ꩻဗာႏနေးကထောင်ꩻ အွိုးတသီႏယွုံႏတန်လဲ့ အဝ်ႏသွူ။
အဆွတ်ꩻကအဝ်ႏခံ ကထောင်ꩻနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ မန်းနဝ်ꩻဟဲ့ꩻ "အရိုးမျက်"၊ "အရိုးစူး"နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကဲဉ်းအာအာနဝ်ꩻ ထွာလိုꩻပေႏသွူ။ ကွပ်လိုꩻမျိုꩻဘာႏသာႏ တရွေꩻတဝ်း မော့ꩻဒါႏနဝ်ꩻမꩻ ဝင်ꩻတဲမ်းနယ် အွဉ်ႏနယ်တွမ်ႏ တသီႏနယ်ꩻဖုံႏသွူ။ မီႏမော့ꩻမီႏထွာလွဉ်နဝ်ꩻ လုမ်ꩻလာꩻဖေႏကဒါႏ၊ တဲမ်းနယ်ဗာႏ ထာꩻဆွတ်ꩻအဝ်ႏခံကထောင်ꩻ နုဲင်းဆꩻလယိုဖုံႏသွူ။ အမွူးနီꩻအာသွူတဲ့ မီႏတဟဝ်တဝ်း၊ မီႏလင်ꩻတဝ်းနဝ်ꩻ လွေꩻပျꩻဗာႏဆရာႏဝွန်ႏ အွိုးတသီႏယွုံႏ တသီႏခန်ꩻဝေင်ꩻကိုသွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ခမ်းသားခြွိုင်ႏသန်ꩻတာႏ ကဏ္ဍ:တသီႏပညာႏ
အဇာတသတ် ကပ်ဒေႏဝဒတ်
နီဗွေႏဘုရာꩻအဝ်ႏအုံ ရာႏဇဂျိုဟ်ႏခမ်း၊ ကျောင်ꩻဝေဠုဝွန်ႏကိုအတွင်ꩻ မွူးရောဝ်ꩻခိုႏတလဲင်ႏ မွူးဟာခိုႏတလဲင်ႏ အဇာတသတ်တွမ်ႏ အလိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ လွေꩻဆယ်ꩻကပ် ဒေဝဒတ်နောဝ်ꩻသွူ။ "ယိုခွန်ပေႏ အဇာတသတ်- သီဖါနဝ်ꩻ သက်ပေါႏတန်ငါႏတဝ်း၊ အုံပွေါသီဖါသီမꩻ ထွာခွန်နဝ်ꩻ နာꩻတောႏတောႏ တထွာဗာႏတဝ်းခွန်၊ မာꩻသီ သီဖါနဝ်ꩻဟုဲင်း၊ နာꩻထွာမွိုင်မွိုင်ဗာႏခွန်၊ ခွေတဲ့ အီႏမာꩻသီဘုရာꩻ၊ ခွေအီႏထွာဘုရာꩻနေနေ" ခွန်ပေႏအဇာတသတ်နဝ်ꩻ မဉ်ထွာသန်ခွန်လွုမ်ꩻ၊ ဖါကေꩻဇူꩻ ထမုဲင်ꩻထမီꩻ ယူႏတဝ်း၊ နာႏဒေဝဒတ်ငေါဝ်းတဲင် အဖါနဝ်ꩻ သော့ꩻထောင်ႏ၊ ခြင်ဒဲဉ်၊ ခြင်ထီ၊ အဖါသီထိုꩻစွဉ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ယိုခါနဝ်ꩻ ဝွေꩻထွာဗာႏခွန်တွော့ꩻ ကေꩻဇူꩻတင်ႏ ဒေဝဒတ် လွေꩻကပ်သွမ်ꩻ၊ ပသာသွမ်ꩻစွုမ်ႏနီꩻ၊ တနီꩻနီꩻယို ဒဲဉ်အဖွိုင်ꩻပေါင်ꩻငတ်ꩻရျာꩻ၊ ဒေဝဒတ်နဝ်ꩻ လာဘ်သွင်ႏ၊ အံႏဗာႏဟောဝ်၊ ရဟန်ꩻတသူႏသေတဝ်းထာꩻ၊ ကမဉ်အံႏအွီႏ အံႏဟောဝ်သားဖုံႏနဝ်ꩻ လွေꩻအုံတေ့ꩻထိုꩻ ဒေဝဒတ်ထျꩻဖုံႏနဝ်ꩻတဲ့ အောဝ်ႏနောဝ်ꩻသွူ။ ရဟန်ꩻကသူႏသေထာꩻသားဖုံႏနဝ်ꩻ ခံႏလွေꩻတဝ်းလာꩻလာꩻ၊ အုံစွူစွူဒျာႏ ဗွေႏဘုရာꩻထျꩻနဝ်ꩻ အာတန်၊ တွိုႏတနီꩻ ဗွေႏရဟန်ꩻသီးလောဝ်း ဗွေႏစောဝ်းဘုရာꩻနုဲင်းယို- "ဗွေႏဩ- ဘုရာꩻဗွေႏဩ- ခွန်အဇာတသတ်နဝ်ꩻ အလွေꩻကပ်ဒေဝဒတ်သွမ်ꩻ စွုမ်ႏနီꩻ၊ ဒဲဉ်အဖွိုင်ꩻငတ်ꩻရျာꩻပဉ်တဲ့ ဗွေႏဩ" "ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- ယိုခါ ဒေဝဒတ် လꩻတကာႏ အဇာတသတ်တဲင် အလာဘ်သွင်ႏတဲ့ယဝ်း သိထင်းတန်မွုန်း၊ ပေါႏဒေဝဒတ် အဝ်ႏလꩻကလာဘ်နဝ်ꩻတဲ့ ဝွေꩻအကုသိုလ်ႏတရာꩻ အဝ်ႏပွာꩻစွုမ်ႏနီꩻ၊ ဝွေꩻကုသိုလ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဆွုတ်ယွုတ်ယွမ်ꩻချာထိုꩻစွုမ်ႏနီꩻ၊ အမျိုꩻစီꩻပွာꩻချမ်ꩻသာႏမွေးတဝ်း၊ မဲ့ꩻအီႏမော့ꩻထာꩻဒုက္ခ၊ ထွီႏကုဲင်နေ့ꩻဖိူကိုနဝ်ꩻ ပေါႏသော့ꩻထပေႏသွုန်ႏထီတဲ့ ထွီႏယိန်းကုဲင်ကုဲင်စွဉ်ႏ၊ ယိုတဲ့ ပေါႏအဝ်ႏပသာတိတ်ꩻတိတ်ꩻလာဘ်တဲ့ ဒေဝဒတ်ယိန်းအွဉ်ႏမွေးမွေးအနမ်း၊ အသꩻကိုသူꩻနဝ်ꩻ လောဘ ဒေါသ မောဟ မာန ဒိဋ္ဌိ-အကုသိုလ်ႏတရာꩻ ကွဲအာအာ၊ ပေါႏအကုသိုလ်ႏတရာꩻ အဝ်ႏသော့ꩻအာတဲ့ ကုသိုလ်ႏတရာꩻနဝ်ꩻ ယွမ်ꩻချာထိုꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ - ဖလံ ဟဝေ ကဒလိံ ဟန္တိ - ထထီႏရာႏနဝ်ꩻ မာꩻသီချာ ထထီႏမွူး၊ - ဖလံ ဝေဠုံ ဟန္တိ - ဝါႏရာႏနဝ်ꩻ မာꩻသီချာ ဝါႏမွူး၊ - ဖလံ နဠံ ဟန္တိ - ဖေါင်းရာႏနဝ်ꩻ မာꩻသီချာ ဖေါင်းမွူး၊ - သက္ကာရော ကာပုရိသံ ဟန္တိ- နေးတွမ်ႏထာꩻလဲဉ် ကပေါႏပြဲဉ်လွဉ်ဒါႏ လာဘ်သပ္ပကာႏ၊ ထာꩻကျောႏကျာႏဖုံႏနဝ်ꩻ အီႏမာꩻသီချာ အီႏမာꩻဒုက္ခချာ လိုꩻလိန်ႏလိုꩻလဲဉ်လိုꩻယွုတ်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- နေးတွမ်ႏအနယ်ꩻလိန်ႏလဲဉ် ကပေါႏပြဲဉ်လွဉ်ဒါႏ လာဘ်သပ္ပကာႏနဝ်ꩻ ကျံꩻတရံꩻတန်၊ လꩻအီမဂ်ဖိုလ်ႏ မွေးတဝ်း၊ ထွာအီဒျာႏ မဂ်ဖိုလ်ႏနိဗ္ဗာန်ႏ အန္တရာယ်ႏတန်၊ တရာꩻတောဝ်းလဲဉ်ထူႏ လာဘ်နွုမ်ꩻသူႏနဝ်ꩻ လꩻအီမဂ်ဖိုလ်ႏမွေးတဝ်း၊ ဗွေႏစောဝ်းဘုရာꩻ ရိုꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ လဲဉ်ဝင်ꩻနေးထူႏ လာဘ်နွုမ်ꩻသူႏနဝ်ꩻ ပယ်ႏထိုꩻသွော့လုဲင်း၊ အုံရိုꩻရိုꩻသာꩻသာꩻဒျာႏ၊ ယူႏရိုꩻရိုꩻသာꩻသာꩻဒျာႏဟုဲင်း၊ နေးဒျာႏတွမ်ႏ ထာꩻတရာꩻရာꩻ ခွုမ်မာꩻဒေါ့ꩻဖြောဝ်ႏ၊ အုံအောဝ်ႏလွသွော့ဟုဲင်း"ဗွေႏဘုရာꩻ မိန်းစတဲင်နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ (သုတ္တန်ႏပိဋကတ်၊ နိဒါနဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိ၊ ပဉ္စရထသုတ်၊ မာတုသုတ်) လိုꩻတွိုင်ꩻဖေႏနေးကသေနာႏ တဲမ်းဗာႏနုဲင်းယိုသွူ။
ပအိုႏလိတ်ယေန်ႏ ထာꩻမာꩻရဲန်ႏ
ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးရေꩻအစွိုꩻ ဗဟိုႏကောမတီႏ ပွဲꩻတန်အုံကိုမ်ဝင်ꩻအကို ကအွဉ်ႏထွော့ခါꩻဒါႏ ထာꩻမာꩻရဲန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ
၁။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻ ဖေႏနေးကယိင်းစူမ်ႏထဲင်းထဲင်းအတာႏ ယံကသုတေသနလွေꩻဗာႏ။ ၂။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻ ​ဖြယ်ထန်ႏရေꩻသွဉ်တန်ꩻအတာႏ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏလိတ်ဖွူꩻ။ ၃။ ထွို့ꩻဗူႏခြွဉ်းဘာႏသာႏပြန်ႏသားအစွိုꩻထွူ ယံကမာꩻလွေꩻဗာႏ ဘာႏသာႏပြန်ႏထာꩻမာꩻဖုံႏ။ ၄။ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ သတင်ꩻစဲဉ်ႏဖုံႏ၊ လိတ်ဖေႏယောင်းဖုံႏ၊ ဂျာနယ်ဖုံႏ၊ မဂ္ဂသျိဉ်းဖုံႏ၊ ၅။ ယံကခြွူႏမွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏသမဲင်ꩻ၊ ၆။ ယံကထိုမ်ႏရွောမ်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏငဝ်းတွိုင်ꩻဖုံႏ၊ ငဝ်းအံႏဖမ်ꩻဖုံႏ၊ ငဝ်းခြုဲင်းဖုံႏ၊ ငဝ်းကဲးဖုံႏ၊ ၇။ ယံကဗွောင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻထွားလိတ်ဟော် ဗွေဗွေစူမ်ႏစူမ်ႏ လိုမ်းလိုမ်းကိုမ်ႏကိုမ်ႏ၊ ၈။ သုတေသနလွေꩻ ပအိုဝ်ႏလိတ်မျိုꩻစူမ်ႏထွူ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ။ ၉။ ယံကတဲႏထောင်ႏလွေꩻဗာႏ သုင်ꩻဖဲ့ꩻပေါင်ꩻစူမ်ႏ စက်နျꩻလိတ်ပအိုဝ်ႏ၊ ၁၀။ ယံကထိုမ်ႏ ထိင်ꩻသိမ်ꩻလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုံးလောင်း၊ လိတ်ပေလာႏလောင်း၊ လိတ်ခေါင်ꩻလောင်ꩻလောင်းဖုံႏ၊ လိတ်ပပ်ꩻဖုံႏ၊ ၁၁။ ထွို့ꩻဗူႏ ပအိုဝ်ႏပညာႏသျင်ႏထွူ ယံကမာꩻလွေꩻဗာႏ ထာꩻမာꩻလဖုံႏယို (က) ယံကမာꩻ မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏလိတ်ဖြုံႏပေါင်ꩻပုံႏကျမ်ꩻ၊ (ခ) ယံကတဲမ်း မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏအဘိဓာန်ႏကျမ်ꩻ၊ (ဂ) ယံကတဲမ်း မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏ−မန်း အဘိဓာန်ႏကျမ်ꩻ၊ (ဃ) ယံကတဲမ်း မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏ−ပါဠိအဘိဓာန်ႏကျမ်ꩻ၊ (င) ယံကတဲမ်း မွဉ်းဖျင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏ−အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ႏကျမ်ꩻ၊ ၁၂။ သုတေသနလွေꩻ ပအိုဝ်ႏယေန်ႏငဲးမုꩻဖုံႏထွူ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ လိတ်ဖွူꩻလိတ်မုဲတန်ꩻဖုံႏ၊ ၁၃။ ယံကဗွောင်လွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻနယ်တွိုက်(ပြတိုက်) တဲးတဲးဝါးဝါး၊ ၁၄။ ယံကခြဲ့ꩻလုဲး မာꩻလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻနယ်တွိုက်တောမ်ႏ ထွားလိတ်ဟော် အပွိုင်အခြုံဖုံႏ၊ ၁၅။ ယံကတဲႏထောင်ႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏမွိုးသီႏလဗွာ သွဉ်လိတ်တွိုက်၊ ၁၆။ ပအိုဝ်ႏပရိယတ္တိသွဉ်လိတ်တွိုက်ဖုံႏအတာႏ ယံကထွို့ꩻဗူႏ တဲႏထောင်ႏလွေꩻဗာႏ လူႏဟူသားအစွိုꩻ၊ ၁၇။ ယံကထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏယိုꩻယာႏ ပက္ခဒိင်ႏယို စူမ်ႏနေင်ႏနေင်ႏ၊ ၁၈။ ယံကဖောႏထန်ႏ ပင်ႏကီကိုဗာႏ ပအိုဝ်ႏယိုꩻယာႏတောမ်ႏ ခေတ်တသာငဝ်းသချင်ꩻဖုံႏ၊ ၁၉။ ယံကထွို့ꩻဗူႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏမော်အစွိုꩻ၊ ၂၀။ ယံကထိုမ်ႏရွောမ် ထေထန်ႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏငေါဝ်းတဲက် ခေတ်တသာငေါဝ်းသချင်ꩻဖုံႏ၊ ၂၁။ ယံကတဲႏထောင်ႏလွေꩻဗာႏ ပအိုဝ်ႏခေတ်တသာအဒုံႏအအူဝဲင်ꩻ၊ ၂၂။ ယံကတဲမ်းထွို့ꩻ ဖောႏထန်ႏလွေꩻဗာႏ ထာꩻမာꩻရဲန်ႏကီဖုံႏယို တဗာႏစီႏအလွောက်ꩻ ကအီႏခူမ်မာꩻချက် အနမ်းအခြုံဖုံႏပိဉ်စွိုးစွိုးသွူ။
ဝေင်ꩻနယ်ႏနားဖန်း
ဝေင်ꩻနယ်ႏနားဖန်း (အိန်းကလေတ်: Namphan Township) (မန်း: နားဖန်းမြို့နယ်) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ကွဉ်ႏ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻ၊ မက်မန်းခရဲင်ႏ၊ ဝနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏ(၆)ဖြုံႏအကို အဝ်ႏပါဒါႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတဖြိုင်ႏဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻနယ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻနားဖန်းကိုသွူ။ ဝေင်ꩻနယ်ႏနားဖန်းယို ကရီးခါနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻညီꩻဒျာႏ လားသျိုးခရဲင်ႏကို တွိုႏ ၂၀၁၁ ဗာႏနဝ်ꩻ ဖထန်ႏထိုꩻသွူ ထဲမ်သော့ꩻလွေꩻလုဲင်ႏ မက်မန်းခရဲင်ႏ ဝဒေႏသကိုသွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ
အမျတ်သွတ်ꩻကေႏညိုႏခရာႏ
"အဂ္ဂပ္ပသာဒ (အမျတ်သွတ်ꩻ ကေႏညိုႏခရာႏလစ်ꩻမျိုꩻ)" ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- အမျတ်သွတ်ꩻ ကေႏညိုႏခရာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလစ်ꩻမျိုꩻ၊ လစ်ꩻမျိုꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ- ၁။ တထာဂတော အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ- ဗွေႏဘုရာꩻ ၂။ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ- မဂ္ဂင်ႏသွစ်ꩻပါꩻ ၃။ တဏှာက္ခယော ဝိရာဂေါ နိရောဓေါ နိဗ္ဗာနံ- နိဗ္ဗာန်ႏ ၄။ တထာဂတ သာဝကသံဃော- ဘုရာꩻတပဲ့ꩻသံဃာႏ 'ဗွေႏဘုရာꩻ၊ မဂ္ဂင်ႏသွစ်ꩻပါꩻ၊ နိဗ္ဗာန်ႏ၊ သံဃာႏ'ယိုလစ်ꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ အမျတ်သွတ်ꩻ ကေႏညိုႏခရာႏနဝ်ꩻသွူ။ ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- သတ္တဝါႏ အခင်ႏအဲဉ်ထဝ်းမျိုꩻ၊ သတ္တဝါႏ အခင်ႏအဝ်ႏနီပင်မျိုꩻ၊ သတ္တဝါႏ ခင်ႏအဝ်ႏလစ်ꩻပင်မျိုꩻ၊ သတ္တဝါႏ ထီႏအနမ်း၊ တထီႏတဝ်းအနမ်း-စတဲင် သꩻသားကားကဝ်ႏ (တဖြာꩻတောႏ)ကိုနဝ်ꩻ 'တထာဂတ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ-ဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ထွာအမျတ်သွတ်ꩻ ကေႏညိုႏခရာႏ'နောဝ်ꩻသွူ။ ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- ကံႏ၊ သꩻ၊ ဥတု၊ အာဟာႏရ နေးတွမ်ႏအကျောင်ꩻတရာꩻယိုလစ်ꩻပါꩻ ကခံႏဗာႏအမွဉ်းအဖျင်(ကခံႏဗာႏအပျုအပျင်ႏ) သင်္ခတတရာꩻ ကားကအဝ်ႏကိုနဝ်ꩻ 'သမ္မာဝါစာ-ထာꩻဒေါ့ꩻမဲဉ်ႏမွေး၊ သမ္မာကမ္မန္တ-ထာꩻမာꩻမဲဉ်ႏမွေး၊ သမ္မာအာဇီဝ-လွူးနမ်းမဲဉ်ႏမွေး၊ သမ္မာဝါယာမ-သောင်ႏသာကျိုꩻစာꩻမဲဉ်ႏမွေး၊ သမ္မာသတိ-အွဉ်ႏသတိꩻမဲဉ်ႏမွေး၊ သမ္မာသမာဓိ-သꩻစွူမဲဉ်ႏမွေး၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ-ယူႏ(နုဲင်းမုဲင်ꩻ-နုဲင်းမုဲင်ꩻ)မဲဉ်ႏမွေး၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ-သေလွဉ်ꩻ-သေလွဉ်ꩻမဲဉ်ႏမွေး-ကရိုꩻဒါႏ အရိယာႏတဖူꩻခြောင်ꩻ၊ သူႏတောႏကောင်ꩻတဖူꩻထင်ႏ၊ 'မဂ္ဂင်ႏသွစ်ꩻပါꩻ'နောဝ်ꩻ ထွာအမျတ်သွတ်ꩻ ကေႏညိုႏခရာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- 'ကံႏ၊ သꩻ၊ ဥတု၊ အာဟာႏရ-အကျောင်ꩻတရာꩻယိုလစ်ꩻပါꩻ မွဉ်းဖျင်ခရာႏ တလိုႏတဝ်းဒွုမ်၊ (ပျုပျင်ႏခရာႏတလိုႏတဝ်းဒွုမ်) ကတထဲ့ꩻဒါႏ တဏှာႏရာႏဂ အဲဉ်ထဝ်းဒွုမ်၊ ကစွိုင်ခါꩻကျꩻတဉ်ႏ သံယော်ꩻဇဉ်ႏ အဲဉ်ထဝ်းဒွုမ်၊ နမ်းဒုက္ခ-သꩻခိုးလျား၊ ထာꩻဒုက္ခအစားစား၊ ထာꩻခိုးလျားအမျိုꩻမျိုꩻ အဲဉ်ထဝ်းဒွုမ်'ကရိုꩻဒါႏ'နိဗ္ဗာန်ႏ'နဝ်ꩻ ထွာအမျတ်သွတ်ꩻ ကေႏညိုႏခရာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- တထာဂတ သာဝက၊ ဘုရာꩻတပဲ့ꩻသံဃာႏ လစ်ꩻခိုမ်ꩻသွစ်ꩻမျိုꩻ၊ ကရိုꩻအရိယာႏ အစွိုꩻအဗူႏ-ဂိုဏ်ꩻစတဲင် အလွောင်ႏအဗူႏ အမျိုꩻမျိုꩻကိုနဝ်ꩻ 'သံဃာႏ'နဝ်ꩻ ထွာအမျတ်သွတ်ꩻ ကေႏညိုႏခရာႏနဝ်ꩻသွူ။ ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- အဂ္ဂေ ပသန္နာနံ အဂ္ဂေါ ဝိပါကော ဟောတိ- အမျတ်သွတ်ꩻ ကေႏညိုႏခရာႏ၊ ကကေႏညိုႏဗာႏသားဖုံႏ ကလꩻဒါႏ အကျိုꩻနောဝ်ꩻတဲ့ ထွာဒျာႏအကျိုꩻမျတ်နောဝ်ꩻသွူ။ (သုတ္တန်ႏပိဋကတ်၊ အင်္ဂုတ္တရပါဠိ၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ အဂ္ဂပ္ပသာဒသုတ်)
အဆာႏခြုံရောႏဂါႏ
လိုꩻသီးကအံႏဒါႏ အဆာႏအာဟာႏရယိုနဝ်ꩻ ပေါႏအဝ်ႏဖြောင်းကို မျောႏလင်ꩻလဲ့ လင်ꩻအဝ်ႏစုသော့ꩻ အဆာႏခြုံကိုသွူ။ အဆာႏခြုံကိုနဝ်ꩻ ကလင်ꩻအဝ်ႏစုဒါႏ အာဟာႏရဖုံႏယို နေးတွမ်ႏအဆာႏကေႏထီ (ပါစကတေဇော)တဲင် မာꩻပဲစ်ꩻမာꩻကေႏဖေႏသွူ ခွိုင်းကတတ်နွိုင်ႏတွော့ꩻ ပသာလလလင်ꩻဖြေ့ကို လဲင်ႏစိꩻစိꩻသွူ။ ဖြေ့နဝ်ꩻ ဖြေ့တန်၊ ဖြေ့ပေႏ အဝ်ႏနီမျိုꩻတဲင် ကအဝ်ႏကပ်ကီထင်ႏအဆာႏခြုံနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဖြေ့ပေႏ၊ ဖြေ့ပေႏထွိုင်ႏသွတ်ꩻ ထွိုင်ႏဗော့ꩻလင်ꩻလဲ့ꩻဖူꩻငွါသူꩻနဝ်ꩻ ဖြေ့ꩻယိုတန်ခွုန်ꩻယင်းတဲင် ဟဲ့ꩻဖြေ့တန်သွူ။ ဖြေ့ပေႏနဝ်ꩻဆွာꩻ၊ ဖြေ့တန်နဝ်ꩻ ဒွေါင်ႏလွုမ်ꩻသွူ။ ဖြေ့ပေႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏတဝဲန်ꩻတခွေႏသော့ꩻဟို့ꩻကိုတဲင် မီႏထွို့ꩻစွဉ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏနီသောင်ꩻလွို၊ သိုမ်သောင်ꩻရပ်ရိုꩻနဝ်ꩻသွူ။
အဝ်ႏအဆာႏခြုံကို ကလင်ꩻလလဒါႏ အဆာႏအာဟာႏရမျိုꩻနဝ်ꩻ ဖြေ့ပေႏလဲ့ မာꩻကေႏမာꩻပဲစ်ꩻလင်ꩻ လဲင်ႏစိꩻစိꩻ၊ ကလိုႏအပ်ဒါႏ အာဟာႏရဓာတ်ဖုံႏယိုလဲ့ စုတ်ꩻဆွုမ်ႏလဲင်ႏစိꩻစိꩻတဲင် နမ်းတဗာႏလုမ်း ကလိုႏအပ်ဒါႏဓာတ်၊ ကလိုႏအပ်ဒါႏ ခင်ႏလမ်းဖုံႏသူꩻ ပသာလွေꩻဖေႏသွူ။ ထွိုင်ႏတွိုႏဖြေ့တန်ကိုနဝ်ꩻ အာဟာႏရဓာတ် တပေါ်ꩻပါတဝ်းဒွုမ်၊ သေင်ပဲစ်ꩻထိုꩻတဲင် ထွာထိုꩻခွဉ်ႏတန်တွော့ꩻ တနီꩻတလဲင်ႏ နီလဲင်ႏ စွဉ်ꩻထန်ႏထိုꩻဗာႏသွူ။ လိုꩻကအံႏအာဒါႏ အာဟာႏရနန်ꩻကေႏမျိုꩻဖုံႏ၊ အာဟာႏရဆွော့ꩻမျိုꩻဖုံႏ၊ လိုꩻကအွꩻဆေ့ꩻဒါႏထီဖုံႏနဝ်ꩻ ဓာတ်ကုဲင်းချုက်တဲင် လင်ꩻအဝ်ႏခံညထိုꩻဖြေ့တန်ကိုသွူ။ လိုꩻသီးအဆာႏခြုံနဝ်ꩻ မာꩻကေႏမာꩻပဲစ်ꩻအီ အာဟာႏရတာႏ၊ အဆာႏကေႏအီဒါႏ (ပါစကေတဇော)နဝ်ꩻ အဝ်ႏထန်ႏသေႏသေႏတဲင် ခိန်ႏအံႏမီႏတအံႏသော့ꩻဖေႏတဝ်း၊ အာဟာႏရမီႏတအဲန်ထဝ်းသော့ꩻနဝ်ꩻ မာꩻကေႏခရာႏတအဲန်ထဝ်းတဲင် ကုဲင်းခိုးချာဒါႏအဆာႏခြုံသွူ။ အဆာႏကေႏထီခိုး ခိုးချာလဲ့နဝ်ꩻ၊ အံႏအာငါႏ အရသာႏလျားဟတ်ꩻမျိုꩻလဲ့နဝ်ꩻ၊ အွꩻအာငါႏ ဒဝ်ဟဝ်ဒဝ်ကျံꩻဖုံႏလဲ့နဝ်ꩻ၊ အဆာႏကေႏထီထန်ႏအာ တလာလွဉ်ꩻထာꩻလဲ့နဝ်ꩻ အဆာႏခြုံနဝ်ꩻ ပြွꩻထိုꩻကဲင်ထိုꩻတဲင် ထွာဒါႏအဆာႏခြုံ (အစာအိမ်)ရောႏဂါႏသွူ။ အဆာႏခြုံရောႏဂါႏကအဝ်ႏဒါႏလိုꩻနဝ်ꩻ ပေါႏမီႏဟို့ꩻခိုးလဲ့ခြေ့ဒါႏ၊ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ ပေါႏအံႏသော့ꩻစ အာဟာႏရလဲ့ ခြေ့ဒါႏသွူ။ ယဟန်ႏနဝ်ꩻ အကဲင်အဝ်ႏ အဆာႏခြုံကိုမွေးတဝ်း၊ အဝ်ႏဒါႏ အဆာႏခြုံတလ ဖြေ့ပေႏမော့ကီ၊ မန်းကဟဲ့ꩻဒါႏ "အူသိမ်ဦး"ရပ်နဝ်ꩻသွူု။
လိုꩻကထွာလဲန်းသွူ အဆာႏခြုံရောႏဂါႏနဝ်ꩻ ခံႏအဟို့ꩻခိုးလꩻတဝ်း၊ ပေါႏဟို့ꩻခိုးလဲ့ အံႏဖေႏဗာႏတစွိုးစွိုးသွူ။ အံႏတဝ်းဒဲန်လဲ့ အံႏဖေႏဗာႏတခိုးတမျိုꩻမျိုꩻ၊ အညံးသွတ်ꩻနဝ်ꩻ အွꩻသော့ꩻဖေႏဗာႏ ထီခွꩻ၊ နေင်းထီနွိုး၊ နေင်းထီခါႏဖုံႏသွူ။ အာဟာႏရဆွော့ꩻမျိုꩻ၊ အာဟာႏရလျားမျိုꩻ၊ ဆာႏနန်ꩻကေႏမျိုꩻဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အံႏလꩻတဝ်း၊ သျောင်ႏဗာႏသွူ။ အကဲင်အဆာ ဖေႏကဟဝ်လဲ့ အံႏဖေႏဗာႏ တသီႏသွူ။ တသီႏကရိုꩻနဝ်ꩻ တသီႏခမ်းရင်ꩻ၊ တသီႏအင်္ဂလေက် အဝ်ႏအမျိုꩻမျိုꩻသွူ။
အဆာႏခြုံရောႏဂါႏ တသီႏနယ်ꩻဖုံႏ
ပေါႏအံႏဗာႏသွူ (၇)နီꩻ တပတ်နဝ်ꩻ အဆာႏခြုံရောႏဂါႏ လက္ခဏာႏကထွာဒါႏ ဟို့ꩻခြေ့၊ တအော့ꩻထွူႏဖုံႏယို မဲ့ꩻဟဝ်လွဉ်ဒျာႏသွူ။ တသီႏယိုနဝ်ꩻ ဓာတ်မဲန်ႏ၊ ဆီႏမဲန်ႏ၊ သွီႏတလီꩻညီႏအီတဲင်တွော့ꩻ ယုံႏယုံႏကေႏကေႏ အဝ်ႏလိုႏသုံꩻစွယ်ꩻသွူ။ အံႏစနဝ်ꩻ သေနာႏဒါႏဟို့ꩻလျားယောင်ႏယောင်ႏသွူ။ ခိုးလျားမွော့ နန်းမွော့ တသီႏတွမ်ႏရောႏဂါႏ မော့ꩻတဝင်ꩻဒျာႏ၊ ပေါႏ(၃)နီꩻသွူနဝ်ꩻ သေနာႏတဝ်းဒွုမ်သွူ။ ရောႏဂါႏမီႏတတန်တဝ်းနဝ်ꩻ (၇)နီꩻမာꩻကီ မွူးနီꩻတဆီရပ်နဝ်ꩻ မဲ့ꩻသေနာႏဒျာႏ အသက်သာႏ၊ ရောႏဂါႏမီႏတန်လဲ့ အံႏဗာႏမွူးနီꩻယိန်းအာသွူ။ တသီႏဖောႏထွူ အွဉ်ႏသေႏသေႏတွော့ꩻ မွူးနီꩻအာအာ အံႏမဲန်ႏမဲန်ႏသွော့နေား။ ထွူနဝ်ꩻ ပသီႏဟံးဆွာꩻဆွာꩻ တလီးယို ဖို့ꩻတနျာႏနျာႏသွူတဲင် အွဉ်ႏစိုပ်ꩻသွော့ မေ့ထီနဝ်ꩻယွယွနေား၊ ပသီႏတအွို မီႏယေန်မꩻ အွဉ်ႏထွူနေား၊ မေ့ထီစဲးပသီႏတစ်ꩻယိုနဝ်ꩻ မန်းဟဲ့ꩻ"နနွန်းသံသတ်"ထီသွူ။ မေ့ထီယိုနဝ်ꩻ အံႏဒဲန်ထွူ (၁၅)မိနေစ်ရပ်နဝ်ꩻ မေ့ထီစေားအံႏဟန်ႏအို (၃)စေားယို သော့ꩻတွမ်ႏတသာႏဖို့ꩻ တတွာမောက်ကြဲင်ႏခူꩻရပ်နဝ်ꩻတွော့ꩻ အံႏဖေႏသွော့ တနီꩻ(၃)လဲင်ႏနေား၊ ရောႏဂါႏမဉ်ႏပေႏလဲ့ တပြက်ꩻလာရပ်နဝ်ꩻ ဟဝ်ဒျာႏသွူ။ ရောႏဂါႏမီႏတန်နဝ်ꩻ တလာလာရပ်မꩻ ဟဝ်နွောင်ꩻသွူ။ ဖေꩻကင်ꩻရန်ႏသျင်ꩻ အနယ်ꩻမွေး အနယ်ꩻမဲန်ႏ အငိုꩻလို့ဆေ့ꩻတဲင် ယုံႏယုံႏကေႏကေႏ မာꩻအံႏသွော့နေား။ တသီႏယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ထောင်းဖွန်ႏညီꩻတဝင်ꩻ သော့ꩻခါꩻပလဲင်ꩻထွူတွော့ꩻ အံႏနယ်ꩻ အကျိုꩻဟော်ꩻ နုဲင်းလယိုအတွိုင်ꩻ အံႏလꩻလဲန်းသွူ။ တသီႏအိုမီပရာဇိုလ်းယိုနဝ်ꩻ ကုမ္ပဏီႏပငါပရာꩻ ဖန်ဒျာႏမိဉ်ꩻပငါပရာꩻတဲင် အမိဉ်ꩻနဝ်ꩻ အိုမက်၊ လိုမက်၊ ပရိုတိုလော့၊ ဇိုးဇဲစ်၊ လိုမစ်၊ အိုးဆစ်၊ အိုမီပရာ၊ အိုမီဇိုလ်း-စတဲင် အဝ်ႏအမျိုꩻတဆီတကာႏတဝ်းသွူ။ ကွယ်ႏတွော့ꩻ တသီႏတကြပ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဖြုံႏဆီ၊ တဖြုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏမီလီဂရမ်(၂၀)လွဉ်းလွဉ်းသွူ။ အံႏဗာႏတနီꩻတလဲင်ႏ၊ တလဲင်ႏတဖြုံႏလွုမ်ꩻသွူ။ အကျိုꩻဟော်ꩻနဝ်ꩻ "အစာအိမ်နာ၊ အူသိမ်နာ"အဝ်ႏလို ၂-မျိုꩻသွူ။ တသီႏနဝ်ꩻ ဂရမ် (၂၀)နုဲင်းနုဲင်း၊ အဖြုံႏတဆီနုဲင်းနုဲင်းလဲ့ အငိုꩻနဝ်ꩻ တဗွိုန်တဝ်းတဝင်ꩻသွူ။ ကုမ္ပဏီႏပငါပရာꩻဒျာႏရိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ တသီႏအစာအိမ်၊ တသီႏအင်္ဂလေက်အလင်နဝ်ꩻ အဝ်ႏအာနေဒွိုန်းလဲ့ ဆရာႏဝွန်ႏသီးကသုံꩻအာ၊ လိုꩻကသေအာ ကသုံꩻအာနဝ်ꩻ အဝ်ႏအိုမီပရာဇိုလ်းယို တမျိုꩻလွုမ်ꩻသွူ
ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻ အမော့ꩻအကျုံႏ(၁၂)
ခွန်ကုဝေ အဝ်ႏဝင်ꩻနယ်ႏဟို့ပုံꩻ အွိုင်ႏနောင်လဲင် ဒုံလဲင်ႏခါႏကို ကလင်ꩻအုံဒါႏ ဟိုပုံꩻ ကလင်ꩻအုံထေ့ဒါႏ ဗွေႏဆေရာႏတောႏ ကျောင်ꩻနောင်တောင်ꩻထျꩻနဝ်ꩻ ပါတွမ်ႏ နေင်ႏ ၁၃၇၉-ဗာႏ၊ ဟန်ႏနေင်ႏယိုနဝ်ꩻ သွစ်ꩻနေင်ႏလွို၊ ကွတ်ꩻနေင်ႏကိုလဲန်းသွူ။ ခါးလားကလင်ꩻအုံဟိုပုံꩻ၊ နေင်ႏ ၁၃၇၀-ဗွေ၊ အဝ်ႏအုံဇာႏတိရပ် ဒုံလဲင်းခါႏကိုတွင်ꩻ ထာꩻခွꩻလာ ဒဲဉ်သံလာရပ်နဝ်ꩻ အလိုႏဆန္ဒ ကိစ္စအဝ်ႏအစွိုးစွိုးတဲင် လင်ꩻလယ်ႏခန်း ဟိုပုံꩻ၊ လင်ꩻဗေင်ႏခန်းသိုမ်သာသွူ။ လင်ꩻဗေင်ႏဟိုပုံꩻ ထွိုင်ႏဗွေသိုမ်သာနဝ်ꩻ အလိုႏဆန္ဒ ကိစ္စထွူဖြီꩻစီꩻတွော့ꩻ ထန်ႏသဲင်ꩻချာခန်း ဒုံလဲင်းခါႏသွူ။ ခွန်ကုဝေနဝ်ꩻ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏထာꩻအံႏတဲင် ဗꩻတွိုႏယိုခါ တဗွိုႏတဝ်းဒွိုန်း၊ ကကျွိုက်ကမက်ဒါႏ ထာꩻအံႏနဝ်ꩻ ထိုဖူꩻငိုးသွူ။ ထိုဖူꩻငိုးကရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကအံႏဗာႏဖိုအာလဲန်း ထိုဖူꩻငိုးအကိုနဝ်ꩻ ထိုဖူꩻငိုးဟိုပုံꩻ နောင်ခါꩻပေါက်နဝ်ꩻ အွီႏလွိုဝင်ꩻ၊ ခွန်ကုဝေ သꩻစွယ်ꩻလံꩻချက် အဝ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻတွော့ꩻ လင်ꩻဟိုပုံꩻ အလဲင်ႏယို တွိုႏသဲင်ꩻနဝ်ꩻတဲ့ သဲင်ꩻဖြေꩻမဝ်ꩻခန်း ထိုဖူꩻငိုး နောင်ခါꩻပေါက် ရွဉ်နီရေင်တာႏသွူ။
ခွန်ကုဝေနဝ်ꩻ မက်ထိုဖူꩻငိုးရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ အီႏအံႏခြေင်ခြေင်နဝ်ꩻ အဝ်ႏကြွို့ꩻတဝ်း၊ ကဲန်းအာအာနဝ်ꩻ အံႏဒျာႏတွမ်ႏဒဲန်သွူ။ နဝ်ꩻတွော့ꩻ ကဖြေꩻသဲင်ꩻဒါႏ ထိုဖူꩻငိုးအလဲင်ႏယိုနဝ်ꩻလဲ့ အဟာနဝ်ꩻနဝ်ꩻ သဲင်ꩻအံႏခန်းတွမ်ႏဒဲန်၊ နုဲင်းမွူးရဝ်ꩻလဲ့ အံႏဖျင်တွမ်ႏဒဲန်ရဝ်ꩻဒဲန်ယာသွူ။ ဝင်ꩻနဝ်ꩻ ပေါ်ꩻမက်တဝ်းတဲင် ထိုဖူꩻငိုး နီရေင်တာႏယို လံးကိုလိုꩻဝင်ꩻသိုမ် အံႏနီတာႏလဲ့ တလို့တဝ်းဒွိုန်း၊ အဝ်ႏကုဲင်နေ ငတ်ꩻစွဲးတာႏ တစောက်ꩻသွူ။ ကအဝ်ႏကုဲင်ဒါႏ ငတ်ꩻစွဲးတာႏတစောက်ꩻယို မီႏအံႏဒွုမ်နုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ အလွိုးတအွီႏတဝ်းဒွုမ်တဲင် ထိုဖူꩻငိုးတဗာႏယို ရုဲင်ꩻနီကွို့ꩻတွော့ꩻ ငိုးခြိုမ်ႏသံးယင်းခန်းသွူ။ ထွိုင်ႏငိုးသံးနဝ်ꩻ အလွီးနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ တနွုမ်ꩻတဝ်း၊ အွီႏပိုႏလဲန်းစွဉ်ႏ အလီꩻသွူ။ ကွယ်ႏတွော့ꩻ ကအဝ်ႏကုဲင်ဒါႏလံးကို လိုꩻဝင်ꩻနီ၊ ဖူးမူႏနင်ႏရွဉ်တွမ်ႏ လံးသားနင်ႏဆားစိန်ႏနဝ်ꩻ ဗွိုႏလဲန်းဒျာႏမကောင်း၊ အံႏထဲင်းတဖြာꩻ နီသိုမ်ဗာႏလွုမ်ꩻသွူ။ ခွန်ကုဝေနဝ်ꩻ မက်ထိုဖူꩻငိုးတဲင် အံႏသွူနီသိုမ်တာႏလဲ့ တဗွိုႏတဝ်းဒွိုန်းတွော့ꩻ ဟံးပေါင်းအံႏအာလွိုဝင်ꩻသွူ။ မွူးဟာခိုႏ ၆-နားရီႏရပ် ကအံႏဒဲဉ်ဟာနဝ်ꩻ လိုꩻဝင်ꩻသိုမ်အံႏ တလို့တဝ်းတဲင် တွိုႏနားရီႏတဆီ ထွိုင်ႏအီႏဗေင်ႏထာꩻနဝ်ꩻ ခွန်ကုဝေ သꩻဟောင်ႏဟဲင် သွီႏကွီမဲန်အံႏဖျင်ထာꩻ တစွိုးစွိုးတွော့ꩻ အံႏခြေင်လို့ခန်းဒျာႏ ထိုဖူꩻဆော့ နှစ်ပြန်ကြော်(ငိုးနီလဲင်ႏ)နဝ်ꩻသွူ။ အံႏလို့ထွူထိုဖူꩻငိုးတွော့ꩻ ထွိုင်ႏဗေင်ႏထာꩻနဝ်ꩻ မဲ့အဝ်ႏဗေင်ႏဒျာႏနေနေလဲ့ တဗေင်ႏဟဝ်တဝ်း၊ တဗေင်ႏနပ်ငါႏတဝ်း၊ ကဗေင်ႏမင်းထာꩻလဲ့ တဟဝ်ငါႏတဝ်း၊ တစဲင်းငါႏတဝ်း၊ တသျင်ꩻငါႏတဝ်းသွူ။ ထာꩻထွိုင်ႏလေစ ဗေင်ႏထာꩻထွိုင်ႏထွိုင်ႏနဝ်ꩻ မဲန်ထိုꩻလယ်ႏထာꩻယောင်ႏယောင်ႏတဲင် နွို့တအိန်ႏ စွဉ်ꩻခန်းခွဉ်ႏပေႏ ခွဉ်ႏတန်သွူ။ စွဉ်ꩻထွူခွဉ်ႏပေႏခွဉ်ႏတန်လဲ့ သꩻတပေါ်ꩻဟဝ်ငါႏတဝ်းတဲင် နဲစ်ဖြားမဲ့ ဝုဲင်ႏခန်းဘုရာꩻသွူ။ ဝုဲင်ꩻဘုရာꩻလဲ့ သꩻတဟဝ်တဝ်းတဲင် ကဝုဲင်ႏသေႏသေႏငဝ်းဝုဲင်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ တရွစ်လို့ဒွုမ်တွော့ꩻ ဝုဲင်ႏဒွေါင်ႏထိုꩻခန်းဒျာႏသွူ။ ဝုဲင်ႏထွူဘုရာꩻနဝ်ꩻ အော့ꩻခန်းထာꩻတလဲင်ႏသွူ။ အော့ꩻလဲ့ အနမ်းတပါအာတဝ်း၊ အော့ꩻတလီꩻ၊ အော့ꩻခြေင်ဒျာႏထာꩻသွူ။ ဗေင်ႏခွုန်ꩻထာꩻလဲ့ သꩻတဟဝ်ငါႏတဝ်း၊ သꩻတစွူငါႏတဝ်းတဲင် မဲ့တဗေင်ႏလꩻတဝ်းသွူ။ အရဝ်ꩻယိုနဝ်ꩻ ထာꩻမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ မဲန်အံႏဒွုမ်၊ မွူးထွိုင်ႏကွဲးလေလေနဝ်ꩻ တသိုꩻထန်ႏနဝ်ꩻ ထန်ႏနမ်းတဗာႏလုမ်းမွေးတဝ်း၊ ထန်ႏလေႏကြွို့ꩻ ကတူႏလွုမ်ꩻသွူ။ ထာꩻလျားလာတမွေးတဝ်း၊ ထာꩻခွꩻလာဒျာႏတဲင် ရာႏသီႏဥတုလျားလဲ့ တမွေးတဝ်းတွော့ꩻ တသိုꩻကအဝ်ႏထန်ႏတိတ်ꩻတိတ်ꩻနဝ်ꩻ ယူႏလဲ့တဖြောင်တဝ်းသွူ။ တသိုꩻကထန်ႏနဝ်ꩻ ဒွုတ်ꩻဆွုမ်ႏတွမ်ႏဖဝါႏတဲင် ဖဝါႏစဝ်ႏသွူ ပဉ်ဖွူꩻဖွူꩻလဲ့ တသိုꩻတယွုတ်ꩻတဝ်း၊ တသိုꩻထွိုင်ႏထန်ႏအာငါႏနဝ်ꩻ နုဲင်းစွဉ်ႏရွိုးလွဉ် အွန်းပိုႏလွဉ်သွူ။
သꩻထွိုင်ႏတဟဝ်တဝ်း တသိုꩻထွိုင်ႏထန်ႏငါႏနဝ်ꩻ ကအံႏဒါႏ ထိုဖူꩻငိုး မွူးဟာခိုႏနဝ်ꩻ အလွိုးမာႏလဲန်း-ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် အံႏခန်းမဟာဖြေဆေး တလွမ်သွူ။ အံႏသွူမဟာဖြေဆေးလဲ့ အခေႏ(နေႏ)တထူꩻချာꩻတဝ်း၊ တသိုꩻတယွုတ်ꩻတဝ်းတဲင် လံးသားနင်ꩻဆားစိန်ႏနဝ်ꩻ သꩻဝီးသꩻဝꩻတွော့ꩻ ထင်ႏအွဉ်ႏခန်း ထွက်နန္ဒော+မငယ်သီး တမာဝါꩻသွူ။ ထွက်နန္ဒောသီး တမာဝါꩻနဝ်ꩻ ဟံးပေါင်းသေနာႏ၊ ဟံးပေါင်းဒါႏ တသီႏဆရာႏတဲင် မာꩻဖေႏအမျိုꩻမျိုꩻ၊ တသီႏထိုးလဲ့ ထိုးဒျာႏ၊ တသီႏမာႏဆာႏ တသီႏအံႏဖုံႏလဲ့ ဖေႏအံႏဒျာႏသွူ။ အထိုးတသီႏထာꩻမုဲင်ꩻ၊ အဖေႏအံႏ တသီႏထာꩻမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻခိꩻနဝ်ꩻ ခွန်ကုဝေလဲ့ တသေတဝ်း၊ တတောင်ꩻတဝ်းသွူ။ မွူးထွိုင်ႏအီႏပြေ့ꩻနဝ်ꩻ တသိုꩻနဝ်ꩻ ဟံးပေါင်းယေန်၊ ဟံးပေါင်းယွုတ်ꩻလဲ့ ရွိုးအွန်းမွေးစွဉ်ႏထာꩻ၊ မဲ့လဲ့ တထီႏစဲင်းဟဝ်ဒွုမ်ထာꩻ၊ ကထွားဒါႏ လိုꩻတဖြာꩻမဲ့ငါယို ထီႏတေားစွဉ်ႏနီမဲ့ငါ၊ နီဖြာꩻသွူ။ သꩻကိုလဲ့ 'ခွေယို အလွိုးသီဒါႏ'ယူႏတခါႏခါႏစွဉ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကသေထွꩻ ကဟွုန်ထွꩻဒါႏ လိုꩻဒုံဖုံႏနဝ်ꩻလဲ့ သꩻဝီးသꩻဝꩻဖျော်လွဉ်၊ လွဉ်လယ်ႏလွဝင်ꩻဖုံႏသွူ။ ကဒေါ့ꩻရီဆွုမ်ႏဒါႏ ဝင်ꩻလွဉ်လယ်ႏယို ယလဲင်ႏလဲင်ႏနဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻထာꩻအာႏတဗွေတဝ်းဒွုမ်၊ ငဝ်းဟံးပေါင်းပသွဉ်သွဉ်ထိုꩻသွူ။ ထာꩻထွိုင်ႏခေ့ꩻညပသာႏ ၇-နားရီႏရပ်နဝ်ꩻ ကာꩻသားဦးကုလာꩻ ဖျော်လွဉ်၊ ထွိုင်ႏထီႏ ခွန်ကုဝေ အခေႏအနေႏ တဟဝ်တဝ်းနဝ်ꩻ "ဆရာႏမူႏလုံးဟီႏ ပါသဲင်ꩻလွဉ်ꩻခွေကာꩻ၊ ဟဲ့ꩻဖေႏ ဖါဖြား၊ အွဉ်ႏထိုးအွဉ်ႏသွင်ꩻဖေႏ ဖါဖြားတသီႏနေား"ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ခွန်ကုဝေလဲ့ အွဉ်ႏဟဲ့ꩻလွဉ်ခန်းသွူ။ ဆရာႏမူႏ ထွိုင်ႏဖျော်လွဉ်နဝ်ꩻ တဲက်ထွားသွီႏထွူတဲင် သွင်ꩻဖေႏခန်းတသီႏအာႏ ဗုတ်ꩻတန်သွူ။ အဝ်ႏသွင်ꩻတသီႏတွင်ꩻနဝ်ꩻ ငဝ်းဖေႏအာႏဖုံႏလဲ့ ဆရာႏမူႏအဝ်ႏဒေါ့ꩻလွေꩻ ငဝ်းဖေႏအာႏသွူ။ သွင်ꩻတသီႏထွိုင်ႏလို့နဝ်ꩻ နုဲင်းစွဉ်ႏႏသꩻဟံးပေါင်းဟဝ်၊ ဟံးပေါင်းစွူလဲ့ ကထွားဝင်ꩻယို လိုꩻတဖြာꩻ အဝ်ႏထီႏဒျာႏ နီမဲ့ငါစွူစွူသွူ။
အနာꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ မဲ့ယိပ်ꩻတခါႏ၊ ယိပ်ꩻတဝ်းတခါႏ၊ သေနမ်းတခါႏ၊ သေနမ်းတဝ်းခါႏတွော့ꩻ လေလွေꩻခန်းဒျာႏ တနာꩻသွူ။ နုဲင်းမွူးရဝ်ꩻနီꩻ ၉-နားရီႏရပ်နဝ်ꩻ ကာꩻသားဦးကလာꩻလင်ꩻချာဝေင်ꩻတွော့ꩻ ခွန်ကုဝေလဲ့ လင်ꩻလွဉ်ꩻခန်းဒျာႏ၊ ထင်ႏခန်းဒျာႏ "စိန်ဆေးခန်း"ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻသွူ။ ပေါႏတွိုႏစိန်ဆေးခန်းလဲ့ ဝင်ꩻသွင်ꩻဖေႏစွဉ်ႏဒျာႏ တသီႏဗုတ်ꩻတန်တဖြုံႏထွူတဖြုံႏသွူ။ ဟို့ꩻနဝ်ꩻ တပနဲန်ႏတဝ်း၊ အဝ်ႏဗွေဒျာႏစွူစွူ၊ အဝ်ႏခြေ့အဝ်ႏခတ်ꩻဒျာႏ တခါႏခါႏသွူ။ ထာꩻမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻလဲ့ တမဲန်အံႏတဝ်းဒျာႏစွူစွူသွူ။ စိန်ဆေးခန်းကိုနဝ်ꩻ ဖေႏအံႏပါတသီႏလုံꩻဗွာ တနီꩻသိုမ်လဲင်ႏသွူ။ ဆရာႏစိန်ဆေးခန်း ကဖေႏအံႏဒါႏ တသီႏယို အုံထွိုင်ႏဟံးပေါင်းဟဝ်၊ ထွိုင်ႏဟော်ꩻထွားအမဉ်ꩻနဝ်ꩻနဲ့ "ခရေးမေးလ်အဲစ်"သွူ။ တွိုႏဆုဲင်ꩻ ထွိုင်ႏထွားတသီႏစောင်ႏကိုနဝ်ꩻ တသီႏယိုနဝ်ꩻ တသီႏ "အစာအိမ်နာ၊ အူသိမ်နာ၊ တသီႏတလီꩻကေႏ၊ ဆာႏကေႏ"ရိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဗေင်ႏထွူစိန်ဆေးခန်းတဟာ နုဲင်းမွူးရဝ်ꩻစဝ်းနဝ်ꩻ သꩻမဲန်အံႏထာꩻပေါႏလွဉ်တဲင် ဖြေꩻအံႏခန်း"အီကြာကွေ့"တွမ်ႏ"ကာဖီထီ"သွူ။ အံႏအီကြာကွေ့နဝ်ꩻ အွီႏငါႏတဲင် အဝ်ႏဖေင်ꩻတဝ်း တွိုႏစွဉ်ႏဟန်ႏနီꩻသွူ။ ဗေင်ႏခန်း စိန်ဆေးခန်း သိုမ်ဟာတွော့ꩻ သဲင်ꩻလင်ꩻခန်းဒျာႏ ဟိုပုံꩻသွူ။ သိုမ်ဟာသိုမ်နီꩻ ကအုံစိန်ဆေးခန်းနဝ်ꩻ ခင်ႏလံးဗေင်ႏခꩻ၊ တသီႏငိုꩻလို့လို့စင်စင်နဝ်ꩻ ဖေႏဗာႏစွဉ်ႏ နီသိန်ႏခွယ်ꩻသွူ။ ကထွာနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ပွိုးနုဲင်းယိုနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ရောႏဂါႏအမျိုꩻယိုမျိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ တသီႏယုံႏသား တဒေါ့ꩻနယ်တဝ်းသွူ။
လင်ꩻသွူတသီႏခန်ꩻနဝ်ꩻ သဲင်ꩻဗေင်ႏခန်းဟိုပုံꩻ လစ်ꩻငတ်ꩻဟာသွူ။ အံႏပေါင်းအွီႏ အာႏပေါင်းဗွေချာသွူနဝ်ꩻမꩻ သဲင်ꩻထင်ႏချာဒုံလဲင်းခါႏသွူ။ အဝ်ႏဟိုပုံꩻသဲင်ꩻတွိုႏလုံးဟီႏနဝ်ꩻ သဲင်ꩻဖေႏမဝ်ꩻဗာႏဒွိုန်း ဆရာႏမူႏလုံးဟီႏ ကသွင်ꩻဖေႏဒါႏ တသီႏအွိုးလံးနဝ်ꩻ တသီႏငိုꩻ သိုမ်သောင်ꩻသွူ။ ဆရာႏမူႏနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ပါꩻမူႏပေႏ တလျနွိုးတဲင် တောႏလံးလင်ꩻ ဆရာႏထွန်းအောင် လုံႏဟီႏပိုတွော့ꩻ သဲင်ꩻအုံလွဉ်ꩻဒျာႏအဝါꩻ လုံးဟီႏသွူ။ ထွိုင်ႏတွိုႏသဲင်ꩻလံးနဝ်ꩻ ခွေလယ်ႏနာꩻလယ်ႏ၊ ခွေလွဉ်ခြုဲင်းတမျိုꩻ နာꩻလွဉ်ခြုဲင်းတစွိုးတဲင် အဟာဆရာႏမူႏလုံးဟီႏ ကသဲင်ꩻသွင်ꩻဖေႏ ခွန်ကုဝေတသီႏနဝ်ꩻ 'ဖြားကုဝေယို အလွိုးထာꩻတလေလꩻတဝ်း"လိုꩻကယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏသွူ။ လံးသား နင်ႏဆားစိန်ႏ ခြုဲင်းနယ်ဆုဲင်ꩻနဝ်ꩻ အဟာယို ဆရာႏမူႏလုံးဟီႏ ကသွင်ꩻဖေႏတသီႏ၊ ကတဲက်အွဉ်သွီႏနဝ်ꩻ သွီႏပေါင်တထင်ႏတဝ်းဒွုမ်တစိꩻစိꩻ၊ စူမွူးဆꩻလ စူဒေင်လောင်း သွီႏစံႏခင်ႏလံးနဝ်ꩻလဲ့ သွီႏတလွဉ်တဝ်းဒွုမ်ရိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ "တွိုႏလꩻနေတောင်ႏကီꩻဟောင်း"လိုꩻကယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏသွူ။ တသိုꩻထန်ႏအာ အာႏလို့နုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ခွန်ကုဝေထွိုင်ႏထိုမ်ႏထွားဆုဲင်ꩻ တသီႏကျမ်ꩻနဝ်ꩻ မန်းဟဲ့ꩻ"အစာအိမ်အဆိပ်သင့်"ရိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဟံးသေန်ႏသေန်ႏလုံးဖြော့ꩻလဲ့ အေႏအာအော့ꩻအာငါႏလဲ့ တတွိုႏတဝ်းသွူ။ အောႏ- အဝ်ႏတဖေင်ꩻဒေါ့ꩻပါတစွိုး၊ အဟာနဝ်ꩻ ကာꩻသားဦးကလာꩻနဝ်ꩻ ပွိုးထမုဲင်ꩻ ဒင်ႏသဲင်ꩻတွိုး ဆရာႏမူႏလုံးဟီႏဟောင်း၊ ဆရာႏမူႏလုံးဟီႏနဝ်ꩻ ပွိုးထာꩻမုဲင်ꩻမွော့ သဲင်ꩻလွဉ်ꩻတွိုး ဦးကလာꩻကာꩻဟောင်း၊ ပါမုဲင်ꩻအွဉ်ႏဟဲ့ꩻသဲင်ꩻဟောင်း ကရိုꩻနဝ်ꩻ ဗꩻတွိုႏယိုခါ ဦးကလာꩻလဲ့ တခြုဲင်းနယ်တဝ်း ခွန်ကုဝေလဲ့ တသေရီတဝ်းသွူ။
နုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတယဝ်း ခွန်ကုဝေနဝ်ꩻ ကွပ်ပွိုးလွောက်ꩻဖြောင်းတဏှာႏ၊ ကွပ်ပွိုး စူꩻဖြေꩻအရသာႏတဲင်၊ ကွပ်ပွိုးထာꩻလောက်ꩻကာႏတွော့ꩻ အံႏအာလွဉ်ꩻငါႏ ထိုဖူꩻငိုးဆော့နဝ်ꩻမꩻ ထွာ"အစာအိမ်အဆိပ်သင့်"တွော့ꩻ ဗော့ꩻသီသီနေးစွဉ်ႏ၊ ရွဉ်လို့စွဉ်ႏသိုမ်သိန်ႏရပ်သွူ။ ကွယ်ႏတွော့ꩻ တသီထွာတဝ်းနဝ်ꩻ ရိုꩻဗာႏကံႏဟဝ်သွူ။ မန်းကရိုꩻဒါႏ"အသွားမတော် တစ်လှမ်း၊ အစားမတော် တစ်လုပ်"ငဝ်းလဲ့နဝ်ꩻ။ "အားနာစာနှင့် နှမြောစာသည် လူကို ဒုက္ခပေးတတ်သည်"ငဝ်းလဲ့နဝ်ꩻ။ "ထမင်းအေး ဟင်းအေးကို မစားသင့်ပါ၊ ပြန်နွေးလို့ရတဲ့ဟာဆိုရင် ပြန်နွေးပြီးမှစား"ငဝ်းလဲ့နဝ်ꩻ မွေးမဲန်ႏငါႏအကျောင်ꩻ ခွန်ကုဝေ နမ်းမော့ꩻအလꩻ သေထွꩻဗာႏသွူ။ ယိုနဝ်ꩻ ခွန်ကုဝေ ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻ အမော့ꩻအကျုံႏ တလဲင်ႏတခြွိုက်သွူ။ ကဟော်ꩻသွတ်ꩻဒါႏ ခွန်ကုဝေ ရွမ်ဖြုဲင်ꩻနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ကေꩻဇူꩻတင်ႏငါႏသွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ရောႏဂါႏ ကဏ္ဍ:ခမ်းသားခြွိုင်ႏသန်ꩻတာႏ
ဗွေႏဘုရာꩻဖေႏဩဝါဒ
"မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ် (ဗွေႏဘုရာꩻဖေႏ ရာဟုလာႏဩဝါဒ)
အွိုးခꩻတလဲင်ႏ- နီဗွေႏဘုရာꩻ အဝ်ႏအုံသာဝတ္ထိခမ်း၊ ကျောင်ꩻဇေႏတဝွန်ႏကိုအတွင်ꩻ တွိုႏတရောဝ်ꩻနဝ်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻ ရွုံႏသင်္ကန်ꩻ၊ ဆဲင်သပိတ်၊ ကျွꩻလွေꩻတွုံꩻသွမ်ꩻ ဝေင်ꩻသာဝတ္ထိကိုနောဝ်ꩻသွူ။
အရောဝ်ꩻနဝ်ꩻ ရာဟုလာႏတဲ့ ရွုံႏသင်္ကန်ꩻ၊ ဆဲင်ꩻသပိတ်၊ ထွေလွဉ်ꩻနီဗွေႏဘုရာꩻဆꩻချာ၊ တွိုႏတဖူꩻလောင်း ခင်ႏလမ်းတထွောင်းကို နီဗွေႏဘုရာꩻခွယ်ႏချာထေ့ ရာဟုလာႏ၊ ဖေႏရာဟုလာႏဩဝါဒနုဲင်းယို- "ရာဟုလာႏ- 'ရုပ်ကထွာလဲဉ်းခိုႏချာ၊ ရုပ်အီႏထွာငါ၊ ရုပ်ကအဝ်ႏထွာ ယိုခါခါဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်နာမ်ႏကိုတဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်နမ်းထန်ႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်ကျံꩻဆွော့ꩻကတဲ့ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်ချော်ꩻပနဲဉ်ႏဖဲ့ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်ယွုတ်တဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်မျတ်တဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်ညာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်ဗော့ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ရုပ်အမျိုꩻမုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း အဝ်ႏ(နုဲင်း)နောဝ်ꩻသွူ။ နေးတွမ်ႏဉာဏ်ႏပညာႏ အမဲဉ်ႏမွေး(သမ္မာဒိဋ္ဌိ)နဝ်ꩻတဲင် ထွားဗာႏရုပ်သဘာဝ-ရုပ်သဘော်ꩻအတွိုင်ꩻနောဝ်ꩻနော"
"ဩဗွေႏ ဘုရာꩻမျတ်ဗွေႏဩ- ထွားဗာႏရုပ်လူမ်ꩻနဲ့ ဗွေႏဩ" "ထွားဗာႏရုပ်လွုမ်ꩻမွေးတဝ်း ရာဟုလာႏ- ရုပ်တဲ့ထွားဗာႏ၊ ဝွေႏဒနာႏတဲ့ ထွားဗာႏ၊ သညာႏတဲ့ ထွားဗာႏ၊ သင်္ခါႏရတဲ့ ထွားဗာႏ၊ ဝိညာဏ်ႏတဲ့ ထွားဗာႏ"ဗွေႏဘုရာꩻဖေႏဩဝါဒ (ဖေႏအားထွုတ်တရာꩻနယ်ꩻ)နုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ ဗွေႏရာဟုလာႏနဝ်ꩻ- ဗွေႏဘုရာꩻကထွိုင်ႏဖေႏ ဩဝါဒနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ဝွေꩻဗွေႏသꩻကိုနဝ်ꩻ ဆွုံꩻဖျတ်(အွဉ်ႏထွူထဲ့)စွဉ်ႏနုဲင်းယို- 'ဗွေႏဘုရာꩻနမ်းနမ်း ဖေႏခွေဩဝါဒနုဲင်းယို၊ ဟန်ႏနီꩻယို ခွေလꩻလဲဉ်း ဗွေႏဘုရာꩻဩဝါဒ၊ ဟန်ႏနီꩻယို သွမ်ꩻတတာႏ-သွုံꩻဗာႏတဝ်းတဲ့ယဝ်းဝွေꩻ၊ ခွေလွေꩻတွုံꩻတဝ်းဒူမ်သွမ်ꩻ'ချꩻသꩻဆွုံꩻဖျတ်၊ အဝ်ႏအရပ်နဝ်ꩻကို ခွယ်ချာ၊ နွို့လွေꩻစွဉ်ႏ တခြာနောဝ်ꩻသွူ။ ရာဟုလာႏ ကခွယ်ꩻချာနဝ်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻ အဝ်ႏထီႏဒျာႏ၊ 'ရာဟုလာႏ- လွေꩻတွုံꩻသွမ်ꩻဟုဲင်း၊ တွုံꩻကသွုံꩻ၊ သွုံꩻကထွူမꩻ လွေꩻအားထွုတ်တရာꩻလုဲင်း'နုဲင်းနဝ်ꩻတဲ့ နီဗွေႏဘုရာꩻ တဒေါ့ꩻတဝ်းတငွါငွါ၊ (တရဲခါꩻတဝ်းတစိꩻစိꩻ)၊ နီဗွေႏဘုရာꩻအွဉ်ႏသꩻဒျာႏ- 'ဒဲဉ်ဟန်ႏသွမ်ꩻနဝ်ꩻ ရာဟုလာႏ အံႏဗာႏလွဉ်ဘဝပေါင်ꩻအာလဲဉ်း၊ ဘဝယိုတဲ့ အဝ်ႏသွုံꩻဗာႏဒျာႏ စွုမ်ႏနီꩻနီꩻ၊ ဟန်ႏနီꩻယို တနီꩻပေႏနဝ်ꩻ ရာဟုလာႏ သွုံꩻဗာႏတဝ်းသွမ်ꩻတဲ့ယဝ်း မဲ့ꩻရာဟုလာႏ သွုံꩻဗာႏဒျာႏ 'သွမ်ꩻကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ'(မဲ့ꩻသွုံꩻဗာႏဒျာႏ 'ကာယဂတာသတိ-အမတဘောဇန'ကာယဂတာသတိကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ) သွမ်ꩻအွီႏအွီႏနဝ်ꩻသနယ်" နီဗွေႏဘုရာꩻ အွဉ်ႏသꩻဒျာႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် အဝ်ႏသေသေသွူ ရာဟုလာႏဟို့ꩻခိုးသွမ်ꩻနဝ်ꩻ တထွဉ်ႏတောဝ်း စင်ꩻသျင်ႏတပါꩻပါꩻလွေꩻပသာ၊ တဒေါ့ꩻနယ်တဝ်း တကာႏတဖြာꩻဖြာꩻ၊ တထွဉ်ႏတဝ်း တကာႏတဖြာꩻဖြာꩻလွေꩻကပ်၊ ဗွေႏမျတ်ရာဟုလာႏတဲ့ တမောင်ꩻတဝ်းဝင်ꩻပသာ၊ တပဲ့စ်တင်ႏတဝ်းဝင်ꩻတစိꩻစိꩻ၊ သွုံꩻဒျာႏတရာꩻပီတိ၊ သꩻအဝ်ႏရေꩻဒျာႏ အားထွုတ်ဗာႏ တရာꩻနောဝ်ꩻသွူ။
အနီꩻနဝ်ꩻ (သွမ်ꩻယာထွူ)- ဗွေႏသာရိပုတ္တရာႏ လွေꩻထီႏခန်း 'ရာဟုလာႏအဝ်ႏအုံ သေင်ႏမွူးဆလ၊ အုံတပန်း၊ အွဉ်ႏစွဉ်ႏနမ်း၊ အွဉ်ႏသတိꩻတိꩻ၊ အဝ်ႏအားထွုတ်စွူဖြွိုးတရာꩻ'နောဝ်ꩻသွူ။ ဗွေႏသာရိပုတ္တရာႏရိုꩻ- 'ရာဟုလာႏ- အားထွုတ်သွော့ တရေ့ႏနွို့-သာထန်ႏ၊ အာနာပါနဿတိ ဘာႏဝနာႏနဝ်ႏဟုဲင်း၊ အလဲင်ႏပေါင်ꩻပေါင်ꩻအာအာ မဉ်ႏအားထွုတ်မွေး အာနာပါနဿတိ ဘာႏဝနာႏနဝ်ꩻ လꩻအကျိုꩻမျတ်အာတန်၊ အကျိုꩻယံအဝ်ႏသွုပ်ငါငါစွဉ်ႏဟွေး'ဗွေႏသာရိပုတ္တရာႏ ဒေါ့ꩻငေါဝ်းဖေႏအာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ မွူးဟာတန် ထာꩻခွꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ ဗွေႏရာဟုလာႏ ကျွꩻသဲင်ꩻထေ့ ဗွေႏဘုရာꩻ၊ လောဝ်းပါနုဲင်းယို- "ဩဗွေႏ- တရေ့ꩻသာ-အာနာပါနဿတိ ဘာႏဝနာႏယို မဉ်ႏအားထွုတ်ပွါꩻမျာꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ မဉ်ႏအားထွုတ်အလဲင်ႏပေါင်ꩻအာအာနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ လꩻအကျိုꩻမျတ်အာတန်၊ အကျိုꩻယံအဝ်ႏသွုပ်ငါငါလွေꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻဟောင်း ဗွေႏဩ"ရီနီဗွေႏဘုရာꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻ။ ရာဟုလာႏကရီအတွိုင်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻတဒေါ့ꩻနယ်ချာတဝ်း၊ ဒေါ့ꩻသွုပ်လွေꩻဒျာႏ ရုပ်ခရာႏ၊ ပွိုးထမုဲင်ꩻနဲတဲင် ရာဟုလာႏ၊ ထွိုင်ႏထွေလွဉ်ꩻ ဗွေႏဘုရာꩻဆချာနဝ်ꩻ ဝွေꩻထွားငါလွေꩻဗွေႏဘုရာꩻ၊ သပ္ပါယ်ႏမွေး (ယောင်ꩻရေꩻမွေး)စွဉ်ႏထာꩻ။ ဝွေꩻဗွေႏ (ရာဟုလာႏ)တဲ့ ဗွေႏဘုရာꩻပိုတဲင် လွိုးဗွို့ꩻဗွေႏဘုရာꩻ၊ သပ္ပါယ်ႏမွေး(ယောင်ꩻရေꩻမွေး) စွဉ်ႏထာꩻနေနေ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ရာဟလုာႏသꩻကိုနဝ်ꩻ 'ဆန္ဒရာဂ'ထွာ၊ ထီႏတရေꩻချာအနမ်း၊ ထင်းတန်ချာ အရုပ်ခန္ဓာႏနဝ်ꩻသွူ။
နီဗွေႏဘုရာꩻ (နေးတွမ်ႏဉဏ်ႏ) အဝ်ႏသေထွꩻ ရာဟုလာႏသꩻနဝ်ꩻမꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻ အဝ်ႏကျံႏမာꩻထိုꩻမား၊ ရာဟုလာႏသꩻဗာႏ (ဆန္ဒရာဂ)နဝ်ꩻတဲင် အွီႏအဲင်သာႏယာႏ ဒေါ့ꩻနောဒျာႏနုဲင်းယို- ရာဟုလာႏ- အဇ္ဈတ္တသန္တာန်ႏနမ်းကို ကထွာဒါႏ ရုပ်ကျံꩻမျိုꩻတဲ့ ကထွာထိုꩻ ရုပ်တရꩻအကျံꩻမျိုꩻဖုံႏအဝ်ႏ၊ (ဥပါဒိန္န)ရုပ်တရာꩻကရိုꩻ ထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻဖုံႏနဲးတဲင်- ရာဟုလာႏဟွေး- ပထဝီဓါတ်ကရိုꩻနဝ်ꩻ- 'ကလူꩻ၊ အဆွဉ်ႏ၊ စူမီႏ-ခင်ႏမီႏ၊ တငါ၊ ပီဖြို့ꩻ၊ ယာႏ၊ ကသာႏ၊ အဆွတ်ꩻ၊ ဆွတ်ꩻခီးဗဲ့ꩻ၊ အလေꩻ၊ သꩻရာႏ၊ သွူႏန်၊ ဗဲ့ꩻတူႏ၊ ပင်း၊ သွူႏန်သိုႏ၊ ဖြေ့တန်၊ ဖြေ့ပေႏ၊ အဆာႏတသာ၊ (ကတူႏခီး)'ယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ'ပထဝီႏ'ဓါတ်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။
ရာဟုလာႏဟွေး- ထွားနမ်းကို (အဇ္ဈတ္တသန္တာန်ႏ)တဲင် ရုပ်အမျိုꩻကထွာထိုꩻထီတဲ့ ထွာထိုꩻထီ'အာပေါဓါတ်'ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻဖုံႏနဲးတဲင်- 'သယ်ꩻခေႏ၊ နုတ်ခက်ꩻ၊ အမီဉ်၊ သွီႏ၊ တသိုꩻ၊ အဗဲ့ꩻအောင်ꩻ၊ မဲ့ထီ၊ အဗဲ့ꩻစွူ၊ နေ့ꩻနိုꩻ၊ အစီႏ၊ ခွဉ်ႏပေႏ'ယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ'အာပေါဓါတ်'(ထီဓါတ်)ဖုံႏသွူ။ ရာဟုလာႏဟွေး- ပထဝီဓါတ်တဲ့နဝ်ꩻ၊ အာပေါဓါတ်တဲ့နဝ်ꩻ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်ႏနမ်းကို ကထွာဒါႏ ရုပ်နဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻတဲ့ 'ခွေပဲင်ႏ၊ ခွေတခြိုꩻမွေးတဝ်း၊ ခွေမွေးတဝ်း၊ ခွေနမ်း (အတ္တ)မွေးတဝ်း၊ နေးတွမ်ႏဉာဏ်ႏပညာႏ အမဲဉ်ႏမွေး (သမ္မာဒိဋ္ဌိ)နဝ်ꩻတဲင် ထွားဗာႏရုပ်သဘာ၀-ရုပ်သဘော်ꩻ အတွိုင်ꩻနောဝ်ꩻနော" နေးတွမ်ႏဝိပဿနာႏဉာဏ်ႏ (ဝွေႏဖန်ႏယူႏထွား) ကွဲထွားထွား၊ ကွဲသေသေ၊ ကွဲစဲင်းစဲင်း၊ ကွဲညညနဝ်ꩻ ထင်းတန်တဝ်းဒွုမ်ရုပ်၊ အဝွေႏအဝက်-ထာꩻပသို့ꩻခရာႏတန်ဖုံႏဒျာႏမွော့ဟွေး၊ မဲ့ꩻသဘော်ꩻပေါက်လွဉ်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ပေါႏသဘော်ꩻပေါက်သွူနဝ်ꩻ ဗွိုႏအန်ꩻသွူရုပ်၊ ပေါႏဗွိုႏအန်ꩻသွူရုပ်နဝ်ꩻ သꩻကထီႏတရေꩻဒါႏရုပ် 'ဆန္ဒရာဂ'နဝ်ꩻ ထိုꩻမားထိုꩻစွဉ်ႏနောဝ်ꩻသွူ။
အဇာတသတ်ဆယ်ꩻကပ်ဘုရာꩻ
"တထိန်ႏလာဗွေဟာ အဇာတသတ် လွေꩻဆယ်ꩻကပ်ဗွေႏဘုရာꩻ"
ဗွေႏဘုရာꩻဖေႏဩဝါဒ
ရာဟုလာႏဟွေး- 'တေဇောဓါတ်'(အလျားဓါတ်)ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထမုဲင်ꩻဖုံႏနဲတဲင်- တေဇောဓါတ်နဝ်ꩻ ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ထွာနမ်းခန္ဓာႏ (အဇ္ဈတ္တသန္တာန်ႏ)ကို၊ ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ထွာနမ်းခန္ဓာႏ အထန်ႏ(ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်ႏ) လျားအထန်ႏဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ထွာနမ်းကို (လျားနမ်းကို)ကရိုꩻနဝ်ꩻ- ရုပ်အမျိုꩻကလျားတဲ့ ထွာဖေႏအလျား (မာꩻဖေႏထာꩻမာꩻအလျား)ဖဲ့ꩻအဝ်ႏ၊ ကအံႏ၊ ကအွꩻအာဟာႏရ အမျိုꩻမျိုꩻဖုံႏယိုနဝ်ꩻ (ပါစက) တေဇောဓါတ် (အလျားဓါတ်)ဒွိုႏဆွုမ်ႏဖေႏနောဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်ပွိုး (ပါစက) တေဇောဓါတ် (အလျားဓါတ်) ဒွိုႏဆွုမ်ႏဖေႏတဲင် 'အဆာႏကေႏ'၊ ပဲ့စ်ကနဲ့စ်ꩻလို့စွဉ်ႏ၊ အစီႏအဗဲ့ꩻ (အစိုꩻန်-သတ္တိ)ယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ထွာအာႏ၊ ထွာအမာႏ၊ ထွာယာႏ၊ ထွာသွီႏ၊ ထွာတလီꩻ၊ ထွာအခွꩻ၊ ထွာအလျား၊ တလိုႏဒူမ်စားဖုံႏနဝ်ꩻ (ထွားဆီႏ၊ ထွာအေႏ) ထွာခွဉ်ႏပေႏ၊ ထွာခွဉ်ႏတန်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ထွာနမ်းခန္ဓာႏအထန်ႏ (ဗဟိဒ္ဓသန္တာန်ႏ) လျားအထန်ႏဖဲ့ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ- ယာခိုးလျား၊ မေႏခိုးလဲမ်ႏ၊ မေႏခိုးလျား၊ ခွေါင်းအလျား၊ ထီလျားရွတ်ꩻ၊ ဖြွꩻအလျား၊ သူႏအလျား၊ ဆောင်ꩻအလျား၊ ဆဲ့ꩻအလျား-စတဲင် လျားအထန်ႏဖဲ့ꩻ နုဲင်းနောဝ်ꩻဖုံႏသွူ။
ရာဟုလာႏဟွေး- တေဇောဓါတ် (အလျားဓါတ်)၊ နမ်းကိုတရိုꩻတဝ်း၊ နမ်းထန်ႏတရိုꩻတဝ်း၊ တေဇောဓါတ်(ရုပ်)နဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ 'ခွေပဲင်ႏ ခွေတခြိုꩻမွေးတဝ်း၊ ခွေမွေးတဝ်း၊ ခွေနမ်း (အတ္တ)မွေးတဝ်း၊ နေးတွမ်ႏဉာဏ်ႏပညာႏ အမဲဉ်ႏမွေး (သမ္မာဒိဋ္ဌိ)နဝ်ꩻတဲင် ထွားဗာႏရုပ်သဘာဝ-ရုပ်သဘော်ꩻအတွိုင်ꩻနောဝ်ꩻနော" နေးတွမ်ႏဝိပဿနာႏဉာဏ်ႏ (ဝွေႏဖန်ႏယူႏထွား) ကွဲးထွားထွား-ကွဲသေသေ၊ ကွဲစဲင်းစဲင်း၊ ကွဲညညနဝ်ꩻ ထင်းတန်တဝ်းဒွုမ်ရုပ်၊ ကွပ်အာဟာႏရမာꩻထွာတဲင် လုမ်ꩻလျားတန်ဒျာႏ၊ ပွိုးဥတုမာꩻထွာသွော့ လိုမ်ꩻလျားတန်ဒျာႏ၊ (ကွပ်ပွိုးခွမ်ꩻလာꩻ၊ ဟွမ်တေင်-ထာꩻဒါတေင်တဲင်တွော့ꩻ လုမ်ꩻလျားတန်ဒျာႏ)၊ ရုပ်သဘာဝလုမ်ꩻလျားတန်ဒျာႏ၊ (ကွပ်ပွိုးခွမ်ꩻလာꩻ၊ ဟွမ်တေင်-ထာꩻဒါတေင်တဲင်တွော့ꩻ လုမ်ꩻလျားတန်ဒျာႏ)၊ ရုပ်သဘာလုမ်ꩻလျားတန်ဒျာႏ (ကွပ်ပွိုးခွမ်ꩻလာꩻ၊ ဟွမ်တေင်-ထာꩻဒါတေင်တဲင်တွော့ꩻ လုမ်ꩻလျားတန်ဒျာႏ)၊ ရုပ်သဘာဝလုမ်ꩻလျားတန်ဒျာႏ 'ခွေလုမ်ꩻ-နာꩻလိုမ်ꩻမွေးတောဝ်းမွော့ဟွေး'မဲ့ꩻသဘော်ꩻပေါက်လွဉ်နုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ပေါႏသဘော်ꩻပေါက်လွဉ်သွူနဝ်ꩻ ထင်းတန်ဒူမ်ရုပ်၊ ခွေလုမ်ꩻ-နာꩻလိုမ်ꩻ'ဆန္ဒရာဂ'နဝ်ꩻ ထိုꩻမားထိုꩻစွဉ်ႏ (တလဲင်ႏတစိꩻစိꩻ)နောဝ်ꩻသွူ။
အဇာတသတ်ဆယ်ꩻကပ်ဘုရာꩻ
ခွန်အဇာတသတ်ရိုꩻ- 'တထိန်ႏလာဗွေဟာ လာလေ ကသာႏယာႏတဲ့ ခွေသꩻရာႏယို ချမ်ꩻသာႏတောဝ်းဟွေး၊ ပါꩻမုဲင်ꩻ အီႏမာꩻချမ်ꩻသာႏဖေႏဒါႏ ခွေသꩻယိုဟွေး" ခွန်ကထင်ႏရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် တိတ္ထိတက္ကတွဉ်ꩻ တပဲ့ꩻဖုံႏနဝ်ꩻရိုꩻ- "ဆယ်ꩻကပ် 'ပူရဏကဿပ'လုဲင်း၊ ဆယ်ꩻကပ် 'မက္ခလိဂေါသာလ'ဟုဲင်း၊ ဆယ်ꩻကပ် 'အဇိတကေသကမ္ဗလ'လုဲင်း၊ ဆယ်ꩻကပ် 'ပကုဓကစ္စာယန'ဟုဲင်း၊ ဆယ်ꩻကပ် 'သဉ္စယဗေလဋ္ဌပုတ္တ'လုဲင်း၊ ဆယ်ꩻကပ် 'နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ'ဟုဲင်း" လောဝ်းခွန်အဇာတသတ်၊ ထွဉ်ႏလွေꩻဆယ်ꩻကပ် အဆရာႏပငါပရာꩻ၊ ခွန်အဇာတသတ် တမာꩻငေါဝ်းတဝ်း အုံဒျာႏတေ့ꩻတေ့ꩻ၊ ခွန်အဇာတသတ်ရိုꩻ- "ဆရာႏဇီ၀က- တွိုႏဆရာႏဟ မလောဝ်းတဝ်းနုဲင်းဝင်ꩻအီ၊ ပွိုးထမုဲင်ꩻ အုံတေ့ꩻထာꩻဟောင်း"ခွန်ရီနုဲင်းနဝ်ꩻ။ "ခွန်မျတ်ဗွေႏဩ- အီႏမာꩻရောင်းဖေႏဒါႏ နီဗွေႏသꩻ၊ အီႏမာꩻခွꩻဖေႏဒါႏ နီဗွေႏသွုန်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဗွေႏဘုရာꩻလွုမ်ꩻဗွေႏဩ" "ဆရာႏဇီ၀က- ဗုဒ္ဓဗွေႏဘုရာꩻ အဝ်ႏညာꩻတန်နဲ့၊ အဝ်ႏမုဲင်ꩻကိုယိုခါ" သꩻရောင်းသꩻရေꩻ ရီစွဉ်ႏဒျာႏနုဲင်းနဝ်ꩻ။ "အဝ်ႏဗော့ꩻပေႏဗွေႏ- တွမ်ႏတပဲ့ꩻသံဃာႏ တရေင်နီရျာꩻငတ်ꩻဆီ အဝ်ႏဗော့ꩻခွေသွဉ်း တခေါ့ꩻဥယျာဉ်ႏခြံကိုသူꩻ ဗွေႏဩ" "ဆရာႏဇီ၀က - ပေါႏနဝ်ꩻတဲ့ လွေꩻစွဉ်ႏယိုခါခါ၊ စီႏစဲဉ်ႏနေး ဆင်ဖုံႏနဝ်ꩻဟုဲင်း" အဇာတသတ် ကထွိုင်ႏလွေꩻထီႏဗာႏ ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻတွမ်ႏ တပဲ့ꩻသံဃာႏ ယေန်ႏယေန်ႏကေႏကေႏ ဣန္ဒြေႏဟောဝ်ဟောဝ်နဝ်ꩻ ယူႏလꩻသဲင်ꩻစွဉ်ႏ အပိုခိုပေႏ၊ "ခွေပိုခိုပေႏ ဥဒယဘဒ္ဒနောဝ်ꩻ မဉ်ႏယေန်ႏကေႏနုဲင်းဗွေႏသံဃာႏဖုံႏသူꩻနဝ်ꩻ ယံငါႏမွော့ဟွေး"အဝ်ႏယူႏစွေးတေ့ꩻ နုဲင်းနဝ်ꩻတွင်ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻရီ- "တကာႏခွန် အဇာတသတ်- နာꩻသꩻရက်တွိုႏစွဉ်ႏ နာꩻပိုပေႏလောင်းမွေးနေး၊ မွိုးဖါသီးနဝ်ꩻ ရက်မွေးမုဲင်းပို နုဲင်းနဝ်ꩻလွဉ်းလွဉ်း" နီဗွေႏဘုရာꩻတိန်ႏရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ အဇာတသတ် ငွိုးစွော့ꩻစွဉ်ႏထာꩻ၊ ဝွေꩻနဝ်ꩻ နာႏမာႏထိုꩻ ဒေဝဒတ်ငေါဝ်းတဲင် 'မာꩻသီမာႏထိုꩻအဖါ'၊ ကွပ်ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ ကန်းတော့ꩻအဖါ ဗွေႏဘုရာꩻ၊ ဗွေႏဘုရာꩻ ဟော်ꩻဖေႏတရာꩻ၊ ခွန်ကထွိုင်ႏသဲင်ꩻထိုꩻထွူနဝ်ꩻ ဗွေႏဘုရာꩻရိုꩻ- "ဝွေꩻမဉ်ႏတမာꩻသီတဝ်း အဖါနဝ်ꩻ လꩻစွဉ်ႏတမဂ်တဖိုလ်ႏ၊ ယိုခါဟန်ႏ၊ ကွပ်မာꩻသီဖါ-ယားမာႏချာအနမ်းတဲင် အီႏလင်ꩻဗာႏတောဒျာႏ ငါးရုဲင်ꩻခမ်းသူꩻ" ဗွေႏဘုရာꩻရိုꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ (သုတ္တန်ႏပိဋကတ်၊ သီလက္ခန္ဓပါဠိတောႏ၊ သာမညဖလသုတ်)
ဗွေႏဘုရာꩻဖေႏဩဝါဒ
ရာဟုလာႏဟွေး- ဝါယောဓါတ် (တလီꩻ)နမ်းကိုဖုံႏနဝ်ꩻ ထင်ႏကီအဝ်ႏ၊ လင်ꩻလအဝ်ႏ၊ ဟို့ꩻကိုအဝ်ႏ၊ ဖြေ့ကိုအဝ်ႏ၊ နမ်းအင်္ဂါႏပေႏတန်ကိုအဝ်ႏ၊ ခွုင်းကားတဲင် တလီꩻဖုံႏနဝ်ꩻ 'ခွေပဲင်ႏ ခွေတခြိုꩻမွေးတဝ်း၊ ခွေမွေးတဝ်း၊ ခွေနမ်း(အတ္တ)မွေးတဝ်း'ရုပ်သဘာဝတန်ဒျာႏ နေးတွမ်ႏဉာဏ်ႏ (ဝွေႏဖန်ႏယူႏထွား)ဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ကွဲညညမဲ့ꩻ ဗွိုႏအန်ꩻထိုꩻဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ရာဟုလာႏဟွေး- နမ်းကို အာကာသဓါတ် (အအို)ဖုံႏနဝ်ꩻ 'နားအို၊ နေ့ꩻဖူအို၊ ဖြောင်း၊ ကထောင်ꩻ၊ ခွဉ်ႏတန်အို၊ ခွဉ်ႏပေႏအို'နဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻတဲ့ 'ခွေပဲင်ႏ ခွေတခြိုꩻမွေးတဝ်း၊ ခွေမွေးတဝ်း၊ ခွေနမ်း (အတ္တ)မွေးတဝ်း'နေးတွမ်ႏဉာဏ်ႏ၊ ထွားဗာနုဲင်းနဝ်ꩻနော၊ ကွဲညညမဲ့ꩻ ဗွိုႏအန်ꩻထိုꩻဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ရာဟုလာႏဟွေး- ပွါꩻမျာꩻသွော့ဘာႏဝနာႏ၊ ဥပမာႏ-နုဲင်း 'ဟံႏ-ပထဝီႏ'နဝ်ꩻလုဲင်း၊ သꩻကိန်းယူႏစံꩻ 'ဟံႏ'နဝ်ꩻမွိုင်ႏ-'ထာꩻအမျိုꩻကြောင်းတဲ့ ဝေါင်းဒင်ႏဟံႏလောင်း၊ ထာꩻအမျိုꩻဝွေꩻတဲ့ ဝေါင်းဒင်ႏဟံႏလောင်း၊ ခွဉ်ႏတန်-အေႏဒင်ႏဟံႏလောင်း၊ ခွဉ်ႏပေႏ-ဆီႏဒင်ႏဟံႏလောင်း၊ ယုဲင်ꩻထီ-ပထူဒင်ႏဟံႏလောင်း၊ ထာꩻဆာမဉ်(မီန်)ဝေါင်းဒင်ႏဟံႏလောင်း၊ သွီႏ-ရီႏဒင်ႏဟံႏလောင်း'၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ပထဝီ 'ဟံႏ'တဒေါ့ꩻတဝ်းထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ။ ရာဟုလာႏဟွေး- ပွါꩻမျာꩻသွော့အာႏဝနာႏ၊ ဥပမာႏ- ပီနုဲင်း'ထီ-အာပေါ'နဝ်ꩻဟုဲင်း၊ သꩻကိန်းယူႏစံꩻ'ထီ'နဝ်ꩻမွိုင်ႏ-'ထာꩻအမျိုꩻကြောင်းတဲ့ ဝေါင်းသော့ꩻထီကို၊ ထာꩻအမျိုꩻဝွေႏတဲ့ ထောက်ꩻသော့ꩻထီကို၊ အေႏသော့ꩻထီကို၊ ဆီႏသော့ꩻထီကို၊ ယုဲင်ꩻထီ-ပထူသော့ꩻထီကို၊ ထာꩻဆာမီန်၊ သွီႏကုဲင် ပသေအီတွမ်ႏထီ'ကွဲႏတွော့ꩻ-'ထီ'တဒေါ့ꩻတဝ်းထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ။ ရာဟုလာႏဟွေး- ပွါꩻမျာꩻသွော့ဘာႏဝနာႏ၊ ဥပမာႏ- ဗွန်ပီနုဲင်း'မေႏ-တေဇော'နဝ်ꩻလုဲင်း၊ သꩻကိန်းယူႏစံꩻ'မေႏ'နဝ်ꩻမွိုင်ႏ- 'ထာꩻအမျိုꩻကြောင်းတဲ့ ဝေါင်းသော့ꩻမေႏကို၊ ထာꩻအမျိုꩻဝွေႏတဲ့ ဝေါင်းသော့ꩻမေႏကို၊ အေႏသော့ꩻမေႏကို၊ ဆီႏသော့ꩻမေႏကို၊ ယုဲင်ꩻထီ-ပထူသော့ꩻမေႏကို၊ တွမ်ႏစေး-တွမ်ႏထာꩻယ ဒွုတ်ꩻထာဆာမဉ်၊ ဒွုတ်ꩻသွီႏကုဲင် ဝေါင်းသော့ꩻမေႏကို'၊ ကွဲႏတွော့ꩻ 'မေႏ'တဒေါ့ꩻတဝ်းထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ။
ရာဟုလာႏဟွေး- ပွါꩻမျာꩻသွော့ဘာႏဝနာႏ၊ ဥပမာႏ- ဗွန်နုဲင်း'တလီꩻ-ဝါယော'နဝ်ꩻဟုဲင်း၊ သꩻကိန်းယူႏစံꩻ 'တလီꩻ'နဝ်ꩻမွိုင်ႏ- 'တလီꩻနဝ်ꩻ ထာꩻကြောင်းစင်မျိုꩻတဲ့ တွူႏဖါႏဗာႏ၊ ထာꩻဝွေႏမျိုꩻတဲ့ တွူႏဖါႏဗာႏ၊ ဆီႏ၊ အေႏ၊ ယုဲင်ꩻထီ၊ အမဉ်၊ သွီႏကုဲင်၊ (မဉ်နွုမ်ꩻသေင်သေင်) တွူႏဖါႏဗာႏလို့ဗာႏ'ကွဲႏတွော့ꩻ 'တလီꩻ'တဒေါ့ꩻဝဝ်းထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ။ ရာဟုလာႏဟွေး- ပွါꩻမျာꩻသွော့ဘာႏဝနာႏ၊ ဥပမာႏ- ပီနုဲင်း 'မို့ꩻ-အာကာသ'နဝ်ꩻလုဲင်း၊ သꩻကိန်းယူႏစံꩻ 'မို့ꩻလောင်း-အအိုခြေင်ခြေင်'ကိုနဝ်ꩻမွိုင်ႏ- ထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻအဲဉ်ထဝ်း၊ အဝ်ႏခြေင်ခြေင်ဒျာႏ (အဝ်ႏသျင်ꩻသျင်ꩻဒျာႏ)။ ရာဟုလာႏဟွေး- မဉ်ႏပွါꩻမျာꩻ (သꩻမီႏန်)အွဉ်ႏနုဲင်း 'ဟံႏ၊ ထီ၊ မေႏ၊ တလီꩻ၊ မို့ꩻ'နဝ်ꩻ သꩻကိုကပေါႏလွဉ် ကခံႏစာꩻဗာႏ (လောကဓံႏ) အဟောဝ်အကုဲင်၊ နစ်သက်-တနစ်သက်တဝ်းဖုံႏ 'တတရွူႏနွောင်ꩻတဝ်းနာꩻသꩻ၊ နာသꩻတဝꩻတဝ်း၊ သꩻတကုဲင်တဝ်း၊ နာꩻသꩻကို အဲဉ်ထဝ်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ၊ နာꩻသꩻကို ထွာတဝ်းထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ၊ နာꩻသꩻဆွော့ꩻကတဲ့ꩻတန်ဒျာႏသနယ်"နီဗွေႏဘုရာꩻ ဖေႏရာဟုလာႏ ဩဝါဒါ-စတဲင်နုဲင်းနောဝ်ꩻဖုံႏသွူ။ ရာဟုလာႏဟွေး- ပွါꩻမျာꩻသွော့ 'မေတ္တာႏဘာႏဝနာႏ'ဟုဲင်း၊ ပေါႏနာꩻပွါꩻမျာꩻ မေတ္တာႏဘာႏဝနာႏနဝ်ꩻ 'ဗျာပါဒ-ဒေါသ၊ နာꩻထာꩻသꩻလျား'ထိုꩻမားကင်ꩻခြူႏ၊ နာꩻသꩻခွꩻရျူႏစွဉ်ႏသနယ်။
မာꩻသွော့နုဲင်းယိုဟုဲင်း- လွေꩻအုံတခြာကို တရိုꩻတောဝ်း၊ အုံသေင်ႏမွူးခလ တရိုꩻတဝ်း၊ အုံထာꩻယေန်ယေန်ကို တရိုꩻတဝ်း၊ အုံတပန်းထွူတဲင် အွဉ်ႏတနွောင်းနွောင်းနမ်း (ငင်းဒေင်)ထွူတွော့ꩻ သꩻအွဉ်ႏမိုးလွေꩻသွော့ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻ 'တရေ့ꩻ-သာ' (အားထွုတ်သွော့နုဲင်းနဝ်ꩻနော) နီဗွေႏဘုရာꩻဖေႏ ရာဟုလာႏ ဩဝါဒ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
ဝေင်ꩻနယ်ႏနောင်ချို
ဝေင်ꩻနယ်ႏနောင်ချို (အိန်းကလေတ်: Kyaukme Township) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ၊ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်ထင်ꩻ၊ ကျောက်မဲးခရဲင်ႏကို ဝေင်ꩻနယ်ႏတဖြိုင်ႏဒျာႏသွူ။ ဝေင်ꩻနယ်ႏရွုမ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻနောင်ချိုကိုသွူ။
အာႏကွိုꩻ
ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ
ဒုံထီပသဲ့ꩻ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏတောင်ႏကီꩻ
ဒုံထီပသဲ့ꩻ (Htipase) (မန်း: ထီပဆဲ့ရွာ) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်နဝ် ဝေင်ꩻနယ်ႏတောင်ႏကီꩻ အွိုင်ႏဖက်ꩻကွံႏကို ကပါဒါႏ ဒုံတဒုံဒျာႏသွူ။ ဒုံကိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻဒါႏ ဒုံဒျာႏသွူ။ ဒုံကအဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်းကိုဒ်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ၂၀၀၀၅၄ သွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ အွိုင်ႏနောင်ဒေႏကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ (၅၀၆၈) ဖြာꩻသွူ။
အာႏကွိုꩻ
‍ကဏ္ဍ:ဝေင်ꩻနယ်ႏတောင်ႏကီꩻကိုဒုံဖုံႏ
ဟဝ်ရာꩻခင်ႏလံး
ဟောဝ်ရာꩻခင်ႏလမ်းကို အုံသော့ꩻဗာႏ
နီဗွေႏဘုရာꩻ ကဟော်ꩻခါꩻဒါႏ မင်္ဂလာႏတရာꩻ (၃၈)ပါꩻနောဝ်ꩻ ပါဠိဂါႏထာႏ အောဝ်ႏ(၁၀)ဂါႏထာႏသွူ။ တဂါႏထာႏနောဝ်ꩻ မင်္ဂလာႏတရာꩻပါသော့ꩻ (၃)ပါꩻ၊ (၄)ပါꩻ၊ (၅)ပါꩻလဲ့ ကဲဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ ပါသော့ꩻ (၃)ပါꩻလွုမ်ꩻသွူ။ မင်္ဂလာႏတရာꩻ ဂါႏထာႏ(၁၀)အကို ဒုတိယဂါႏထာႏနောဝ်ꩻ နုဲင်းလယိုအတွိုင်ꩻသွူ။ - ပတိရူပ ဒေသဝါသော စ၊ ပုဗ္ဗေ စ ကတပုညတာ။ အတ္တသမ္မာ ပဏိဓိ စ၊ ဧတံ မင်္ဂလ မုတ္တမံ။
ဒုတိယဂါႏထာႏ မင်္ဂလာႏတရာꩻ (၃)ပါꩻ
- ဟောဝ်မွေးသင်ꩻရာꩻ ခင်ႏလမ်းအရပ်ကို အုံသော့ꩻဗာႏ။ - စိုးရီးပန်ချာ မာꩻသေꩻအာဗာႏကုသိုလ်ႏ။ - နီနမ်းခန္ဓာႏယို နီထိန်ꩻထီစောင်ႏသျောက်ဗာႏဒျာႏ။ မင်္ဂလာႏတရာꩻ ယို(၃)ပါꩻအကို ရီးအွဉ်အစ ပထမတပါꩻနောဝ်ꩻ "ဟောဝ်မွေးသင်ꩻရာꩻ ခင်ႏလမ်းအရပ်ကို အုံသော့ꩻဗာႏ"နောဝ်ꩻ ထွာမင်္ဂလာႏရိုꩻနောဝ်ꩻတဲင် ကွပ်အုံသော့ꩻဗာႏ ဟောဝ်မွေးသင်ꩻရာꩻ ခင်ႏလမ်းအရပ်ကိုတဲင် ထွာဗာႏမင်္ဂလာႏအကျောင်ꩻ အွဉ်ႏနယ်လွေꩻဗာႏ "နဝကနိပါတ်-သကဏုဇာတ်"နုဲင်းဆꩻငါယိုအတွိုင်ꩻသွူ။
နဝကနိပါတ်-သကုဏဇာတ်
ပွိုင်းလဲင်ႏစခါ ဟိမဝန္တာႏတခြာတန်အထျꩻ တခြာပေႏအောဝ်ႏတဖြုံႏသွူ။ တခြာပေႏအကို ညောင်ႏမွူးတမွူးလောင်းနောဝ်ꩻ ဘုရာꩻလောင်ꩻ သကုဏခွန်ဝါး အောဝ်ႏတဗာႏသွူ။ ဘုရာꩻလောင်ꩻနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအုပ်ချွုတ်လွေꩻ ဝါးအဆေ့ꩻအအာနောဝ်ꩻ သူသောင်ႏသွူ။ ညောင်ႏမွူးဆꩻလ ဟံႏလောင်းနောဝ်ꩻ ထာꩻသားခင်ႏလစ်ꩻပင်အပေါင်ꩻယို ချင်ႏသေ့ꩻတဗာႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအုပ်ချွုတ်နောဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏတနီꩻတွော့ꩻ မုတ်ဆိုꩻ လော်တခြာ ဖျော်လွဉ်တဲင် ထာꩻသားခင်ႏလစ်ꩻပင် ကအောဝ်ႏဒါႏဟံႏလောင်းဖုံႏနောဝ်ꩻ ဖင်းချာဖင်းငါဗာႏထာꩻတွော့ꩻ အံႏဗာႏကွို့ꩻတောဝ်းအဆာႏဖုံႏသွူ။ တွိုႏနောဝ်ꩻတွော့ꩻ ခွန်ဝါးနောဝ်ꩻ "ပေါႏရန်ႏသူႏလွဉ်လဲ့ သီအောဝ်ႏသေင်ႏလောင်းဖုံႏနောဝ်ꩻ ဖေႏဗာႏအချက်ကွေး"ဒေါ့ꩻဖေႏခန်း အဝါးနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ တယ်ႏနောဝ်ꩻမာꩻငါ ပေါႏရန်ႏသူႏလွဉ်လဲ့ ဝါးဖုံႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏသေင်ႏမွူးလောင်း မာꩻလွေꩻအငေါဝ်းတွော့ꩻ ထာꩻသားကားကအောဝ်ႏ ဟံႏလောင်းနောဝ်ꩻ အွဉ်ႏဖင်းထိုꩻဒျာႏသွူ။ မုတ်ဆိုꩻနောဝ်ꩻ တတန်ꩻတွိုႏတောဝ်းဒွိုန်း ထာꩻသားထျꩻလဲ့ ထာꩻသားဖုံႏ ဖင်းထိုꩻလို့ဒျာႏတဲင် ယူႏသူႏသေဒွုမ်တွော့ꩻ ဝွေꩻကအောဝ်ႏလွူးသေꩻခါꩻဒါႏ သာလိကာ ဝါးတဗာႏယို အွဉ်ႏလွေꩻစုံစမ်းရီးအွဉ်ခန်းဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ သာလိကာနောဝ်ꩻ ပေါႏတွိုႏလွေꩻ ညောင်ႏမွူးလောင်းနောဝ်ꩻလဲ့ ဝါးခွန်နောဝ်ꩻ လောင်ႏလွိုးမဲ့ငါ တဗွိုန်တောဝ်းဝါးလင်ဖုံႏတွော့ꩻ အွဉ်ႏလွိုးမဲ့ငါ ကတဒါႏတောဝ်း ဝါးသာလိကာယို ဝါးထိုꩻခန်းဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ သာလိကာနောဝ်ꩻလဲ့ ထာꩻသားအပေါင်ꩻ၊ ဝါးအပေါင်ꩻဖုံႏယို အောဝ်ႏလို့ဒျာႏ ဝါးခွန်ဟော်ခံꩻစူဆꩻလအကျောင်ꩻယို သေထိုꩻခန်းဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ထွူနောဝ်ꩻ သာလိကာနောဝ်ꩻလဲ့ ကျောင်ႏသဲင်ꩻချာ အဗွေႏမုတ်ဆိုꩻထျꩻတွော့ꩻ သဲင်ꩻဖွို့ꩻအုံဒင်ႏထွူ အဗွေႏမုတ်ဆိုꩻပြေင်တဲင် ဒေါ့ꩻဖေႏခန်းသတင်ꩻ၊ ခြုဲင်းနယ်ခန်းသတင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ မုတ်ဆိုꩻလဲ့ တွမ်ႏခြီႏတွမ်ႏပြာႏ တွမ်ႏထွီႏနီဗာႏ ထန်ႏလွေꩻခန်းဒျာႏ ဟိမဝန္တာႏတခြာကိုသွူ။ အခိန်ႏယိုတွင်ꩻနောဝ်ꩻ ထာꩻလျားယိန်ႏယိန်ႏ ဒဲဉ်သီႏလာအီႏလို့လို့ခိန်ႏတဲင် သေင်ႏမွူးဖုံႏနောဝ်ꩻ အလာႏလွꩻလို့တွော့ꩻ အောဝ်ႏညာꩻထွားနောဝ်ꩻ ထီႏဒျာႏအပင်တရားရားလွုမ်ꩻသွူ။ သေင်ႏမွူးဆꩻလနောဝ်ꩻ လွေꩻဗွီႏဗွီႏထာꩻတလꩻတောဝ်း၊ ခင်ႏငေါဝ်းသင်ႏဒျာႏ သက်သက်သိက်သိက် သေင်ႏလာႏသဲင် ဗွေထံနေးစွဉ်ႏထာꩻသွူ။ သကုဏဝါးခွန်နောဝ်ꩻလဲ့ "အခိန်ႏယိုနောဝ်ꩻ အုံဗဉ်ႏအောဝ်ႏဗꩻထာꩻ တလꩻတောဝ်းဒွုမ်၊ နီအွဉ်ႏနေး ထောက်လမ်းရေးကရိုꩻယိုလဲ့ ရန်ႏသူႏသေလို့လဲဉ်း၊ ကွပ်ပွိုးနောဝ်ꩻမꩻ အရပ်ယိုကိုနောဝ်ꩻ တဟောဝ်အုံတောဝ်း၊ အပ္ပတိရူပအရပ်တန်ဒျာႏ၊ ထိုꩻလွေꩻအုံဒျာႏ ပတိရူပအရပ်နောဝ်ꩻမꩻ"ရိုꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻတွော့ꩻ ဒေါ့ꩻဟွိုန်လွေꩻလို့သွူ ဝါးအပေါင်ꩻဖုံႏတဲင် အွဉ်လွဝင်ꩻ ထိုꩻလွခန်းဒျာႏသွူ။ ဝါးခွန်ဟော်ခံꩻအမိန်းယိုနောဝ်ꩻ ထာꩻသားခင်ႏလစ်ꩻပင် အကဲႏကထွာဒါႏ ချင်ႏသေ့ꩻခွန်နောဝ်ꩻ တယွုမ်းတောဝ်းတွော့ꩻ လွေꩻလွဉ်ꩻတောဝ်း၊ အုံကုဲင်ဆုဲင်ꩻဒျာႏ အရပ်နောဝ်ꩻကိုသွူ။ တညတောဝ်းအခိန်ႏနောဝ်ꩻ ထာꩻလော်သား လဲ့ꩻထာꩻတဲင် ဖင်းလွေꩻမုဲင်ꩻလဲ့ တလွစ်တောဝ်းတွော့ꩻ မေႏခိုးသီထိုꩻခန်းဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ မုတ်ဆိုꩻထွိုင်ႏလွဉ် ထွိုင်ႏထီႏချင်ႏသေ့ꩻအောဝ်ႏသီထာꩻနောဝ်ꩻ "အားလားလား၊ ဟန်ႏနီꩻယို လꩻစွဉ်ႏဒျာႏ အဖို့ꩻထွူတန်ယို"ရိုꩻထွူနုဲင်းနောဝ်ꩻတွော့ꩻ အွဉ်ႏခန်းအလိုꩻ မုတ်ဆိုꩻပေႏဖုံႏ ထံႏသဲင်ꩻသွူ။ ထာꩻသားခင်ႏနီပင် ဝါးအပေါင်ꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ နာႏဝါးခွန်ငေါဝ်းတွော့ꩻ တဟောဝ်အုံတောဝ်း အပ္ပတိရူပအရပ်ယို စွဉ်ꩻထိုꩻထွူတဲင် ကဟောဝ်အုံဒါႏ ပတိရူပအရပ်ကိုသူꩻ ပြောင်ꩻလွေꩻအုံလွဝင်ꩻတဲင် ချံꩻသာႏသုခ ဘဝမျိုꩻယို လꩻလွေꩻခံႏစာꩻလွေꩻဗာႏခန်းဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။
ဥပဒေသ
- ဝါးအပေါင်ꩻဖုံႏနောဝ်ꩻ လွေꩻငါငါ ကာတောတော၊ လွေꩻမော့ꩻတော အဆာႏလွိုင်ႏ၊ ထီလွိုင်ႏအရပ်တဲင် လꩻလွချံꩻသာႏဖုံႏသွူ။ - ချင်ႏသေ့ꩻစတဲင် ထာꩻသားခင်ႏလစ်ꩻပင်နောဝ်ꩻ နာႏတောဝ်း ဝါးခွန်ငေါဝ်းတွော့ꩻ မေႏခိုးလျံႏ သီထင်ႏဗာႏထာꩻသွူ။