ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ
ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻဂေါတမ ဗုဒ္ဓဝင်ႏ
၁။ ဘုရာꩻဂေါတမအလောင်ꩻယို အဝ်ႏဘဒ္ဒကမ္ဘာႏယို မဉ်ႏတွက်ချာသဲင်ꩻ လစ်ꩻအသင်္ချေႏပုဲင် ကမ္ဘာႏတသိန်ꩻအတွင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏထွာသုမေႏဓာႏရသေ့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ၂။ သုမေႏဓာႏသျင်ႏရသေ့ꩻနဝ်ꩻ ဒီပင်္ကရာႏဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻအထျꩻ နမ်းတပါꩻအနေႏ မဉ်ႏထူႏနိဗ္ဗာန်ႏချမ်ꩻသာႏယို လꩻနွောင်ꩻလဲဉ်းဒျာႏလဲ့ ကွပ်ပွိုးသညင်ꩻမွေးငါႏ သတ္တဝါႏသီး အဝ်ႏခြွဉ်ႏဗိမ်သော့ꩻ သံႏသရာႏဩဃထီခြောင်နဝ်ꩻမꩻ ဝွေꩻဗွေႏတအုဲင်ႏထူႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ ၃။ တဲႏသျင်ႏသုမေႏဓာႏရသေ့ꩻဘဝ ဗꩻထံစွဉ်ႏ ဝေဿန္တရာႏခွန်ဘဝ တွက်လဲ့တလꩻနွောင်ꩻတဝ်း ဘဝဖုံႏအကို- ၁။ လူႏခံꩻ၊ ရွဉ်၊ သေ၊ ဆင်-စတဲင် ဒါႏနပါရမီႏ ၂။ လူႏ စူ၊ ခင်ႏ၊ နား-စတဲင် ဒါနဥပပါရမီႏ ၃။ လူႏနမ်းအသက် ဒါနပရမတ္ထပါႏရမီႏ-စတဲင် ထဲမ်လွေꩻပါႏရမီႏအပါꩻသိုမ်ဆီနဝ်ꩻသွူ။ ၄။ နဝ်ꩻသွူတကာႏ ကအီႏစွဉ်ꩻဗာႏလဲ့ ကယပ်ꩻခုဲင်ႏမွေးဒါႏ- ၁။ စွဉ်ꩻထိုꩻပဒေႏသရာဇ်၊ ဧကရာဇ်၊ စကျာႏခွန်သီးစေꩻစိန်ႏဖုံႏ ဓနပရိစ္စာဂ ၂။ စွဉ်ꩻထိုꩻ ပိုခိုပိုမူႏ ပုတ္တပရိစ္စာဂ ၃။ စွဉ်ꩻထိုꩻမာ ဘရိယပရိစ္စာဂ ၄။ စွဉ်ꩻထိုꩻ စူ၊ ခင်ႏ၊ မဲ့၊ နား စတဲင်အင်္ဂါႏပေႏတန် အင်္ဂပရိစ္စာဂ ၅။ စွဉ်ꩻထိုꩻနမ်းအသက် ဇီဝိတပရိစ္စာဂ-ကရိုꩻဒါႏ စွဉ်ꩻထိုꩻအတန်စားငတ်ꩻမျိုꩻယိုလဲ့ ထဲမ်ဗွေသေꩻခါꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ ၅။ သံႏသရာႏဆွာꩻည ဘဝပေါင်ꩻအာအာအကို ထဲမ်ဗွေသေꩻခါꩻ ပါရမီႏဖုံႏနုဲင်းယိုထွူတဲင် ဘုရာꩻအလောင်ႏတောႏနဝ်ꩻ ထင်ႏထွာလူꩻ သေတကေတု တုသိတာႏလူꩻခမ်းကိုသွူ၊ အဝ်ႏထွာလူꩻအတွင်ꩻ စကျာႏဝဠာႏပေါင်ꩻတသောင်ꩻအကို လူꩻဗျဟ္မာႏသီးဖုံႏ တောင်ꩻပြန်ႏလွ ဘုရာꩻအလောင်ႏတောႏနုဲင်းယို- "အခိန်ႏထွာဘုရာꩻတွိုႏလဲဉ်း၊ လင်ꩻလိုꩻအခမ်းတွော့ꩻ ထွာခန်းသွော့ဘုရာꩻဗွေႏအော်"သွူ။ ၆။ နဝ်ꩻမꩻ ဘုရာꩻအလောင်ꩻ လူꩻသေတကေတုနဝ်ꩻ- ၁။ ကာႏလ - ကအီႏထွာဘုရာꩻအခိန်ႏခါႏ ၂။ ဒီပ - ကအီႏထွာဘုရာꩻ ကျွန်ꩻအရပ် ၃။ ဒေသ - ကအီႏထွာဘုရာꩻ အရပ်ခင်ႏလံး ၄။ ကုလ - ကအီႏထွာဘုရာꩻ အစွိုးအခွိုꩻ ၅။ မာတုအာယုပရိစ္ဆေဒ - ကအီႏထွာဘုရာꩻမွိုးဗွေႏ သက်တန်ꩻအခန်ꩻအထွော့-ထွားလွေꩻ ထာꩻထွားအတန်စားငတ်ꩻမျိုꩻနုဲင်းယိုသွူ။ ၇။ ထွားနုဲင်းနဝ်ꩻထွူ အဝ်ႏလူꩻပို ဘဝတသာပြောင်ꩻထိုꩻတဲင် မဟာႏသက္ကရာဇ် ၆၇-ဗာႏ၊ ဝါႏဆိုႏလာဗွေ၊ မွူးနီꩻကျပ်ပတေꩻနီꩻနဝ်ꩻ လင်ꩻထူႏပဋိသန္ဓေႏ ကပိလဝတ်ခမ်းဗွေႏ ခွန်တန်သုဒ္ဓေါဒန အမာနင်ꩻတန် မွိုးဗွေႏမာယာ (သီရိမဟာမယာဒေႏဝီႏ)ဟို့ꩻကိုနဝ်ꩻသွူ။ ၈။ ဗီသီ ၆၂၃ မဟာႏသက္ကရာဇ် ၆၈-ဗာႏ၊ ဒဲဉ်ရုတ်ꩻဗွေ၊ သောကျာႏနီꩻအတွင်ꩻနဝ်ꩻ မွိုးဗွေႏမာယာဒေႏဝီႏ လွူးဖွါꩻလင်ꩻ ဘုရာꩻအလောင်ꩻတောႏ ဒေဝဒဟခမ်းတွမ်ႏ ကပိလဝတ်ခမ်းအခါႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ လုမ္ဗိနီဥယျာဉ်ႏ အင်းချင်းမွူးခြာနဝ်ꩻသွူ။ ၉။ ဘုရာꩻအလောင်ꩻတောႏယို သက်ထွိုင်ႏလꩻ ၁၆ နေင်ႏအရွယ်ႏတွင်ꩻနဝ်ꩻ တောႏလမ်းတွမ်ႏ ယသောႏဓရာႏနင်ꩻမူႏထွူတဲင် ထွာခွန်ခံႏစာꩻဗာႏခန်း ခွန်စေꩻစိန်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ၁၀။ သက်တောႏထွိုင်ႏလꩻ ၂၉ နေင်ႏအရွယ်ႏတွင်ꩻနဝ်ꩻ ထီႏ လိုꩻဖြား၊ လိုꩻဆာ၊ လိုꩻသီ၊ ရဟန်ꩻ-ကရိုꩻဒါႏ နိမိတ်တန်လစ်ꩻပါꩻတဲင် ထန်ႏတခြာတွော့ꩻ ဗုဲင်ထိုꩻရဟန်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ၁၁။ ဘုရာꩻအလောင်ꩻ အဝ်ႏထွာရဟန်ꩻအတွင်ꩻ ကျင်ꩻဗာႏအကျင်ꩻယပ်ꩻခုဲင်ႏ ဒုက္ကရစရိယာႏအကျင်ꩻနဝ်ꩻ သူနေင်ႏဗွေဗွေစွဉ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ၁၂။ အဝ်ႏနဝ်ꩻထွူမꩻ ဘုရာꩻအလောင်ꩻတောႏနဝ်ꩻ လူႏခံႏခန်း သဌေꩻပိုမူႏ နင်ꩻသုဇာတာႏ ကလူႏထင်ႏဒါႏ ဆွမ်ꩻဖိုးနဲဉ်းထီတဲင် လွေꩻသုံꩻခန်း အဇပါလခြုံႏမွူးအထျꩻထွူနဝ်ꩻမꩻ ကျွꩻလွေꩻယင်း မဟာဗောဓိခြုံႏမွူးထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ ၁၃။ သုဒ္ဓိယ ကလူႏဒါႏ မီꩻသွစ်ꩻသဲဉ်ꩻယို ဘုရာꩻအလောင်ꩻတောႏ ထွိုင်ႏဖြေ့ꩻလီနဝ်ꩻ တလဲင်ႏချင်ꩻ ထွာတေားစွဉ်ႏဒျာႏ အပရာဇိတပလ္လင်ႏ ခြုံႏမွူးထျꩻနဝ်ꩻသွူ၊ (မီꩻဖုံႏနဝ်ꩻနဝ်ꩻ တဗိုန်ပီတဝ်းဒွုမ်မီꩻသဲဉ်ꩻသွူ။) ၁၄။ ဘုရာꩻအလောင်ꩻ အဝ်ႏအုံတပန်းဒင်ႏ ပလ္လင်ႏလောင်းနဝ်ꩻအတွင်ꩻ ခါးလားမွူးကပြေ့ꩻနဝ်ꩻ အောင်ႏမျင်ႏလꩻ ဒေဝပုတ္တမာရ်ႏ(မာရ်ႏနတ်ရန်ႏ)ထွူတဲင် ထာꩻခေ့ꩻမွူးကွို့ꩻနာꩻနဝ်ꩻ လꩻလွေꩻ ကယူႏလꩻနွောင်ꩻချာ ကအုံဖိုဘဝခန္ဓာႏအစဲဉ်ႏ "ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ်ႏ"၊ မွူးကွို့ꩻနာꩻတွင်ꩻနဝ်ꩻ လꩻဗိုန်ပီနုဲင်းလူꩻသီးမဲ့ ကထီႏနွောင်ꩻဒါႏ သတ္တဝါႏသီးအီႏသီထာꩻခိန်ႏ-စတဲင် "ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်ႏ"၊ မွူးကွို့ꩻနာꩻလွဉ်ꩻ ထာꩻတိန်ႏအီႏလေခိန်ႏနဝ်ꩻ လꩻကမာꩻလို့နွောင်ꩻအီဒါႏ အာသဝေါတရာꩻလစ်ꩻပါꩻ "အာသဝက္ခယဉာဏ်ႏ"တွော့ꩻ သက်တောႏ ၃၅ နေင်ႏအရွယ်ႏ (ဗီသီ ၅၈၈) မဟာႏသက္ကရာဇ် ၁၀၃-ဗာႏ၊ ဒဲဉ်ရုတ်ꩻလာဗွေ၊ မွူးနီꩻဗုဒ္ဓဟူꩻ ထာꩻအီႏလေအခိန်ႏနဝ်ꩻ လောကသိုမ်ပါꩻအကို အီႏဗိုန်ပီသားအဲဉ်ထဝ်းဒွုမ် ထွာလꩻခန်းဒျာႏ သဗ္ဗညုတဗွေႏဘုရာꩻအရန်းနဝ်ꩻသွူ။ ၁၅။ လောကသိုမ်ပါꩻဆရာႏ သဗ္ဗညုတဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ ၄၅ ဝါႏဗွေဗွေ ဟော်ꩻနယ်ဖေႏ ဝွေႏနေႏယျသတ္တဝါႏသီး ဓမ္မစကျာႏစတဲင် တရာꩻဖုံႏတွော့ꩻ ခွုမ်မာꩻလွေꩻဖေႏ လိုꩻ၊ လူꩻ၊ ဗျဟ္မာႏသီး အကျိုꩻစီꩻပွါꩻတာႏနဝ်ꩻသွူ။ ၁၆။ အုံပဆားအဲဉ်ထဝ်းတဲင် ၄၅-ဝါႏဗွေဗွေ ကအဝ်ႏခွုမ်မာꩻလွေꩻဖေႏ သတ္တဝါႏသီးအကျိုꩻစီꩻပွါꩻ ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻနဝ်ꩻ သက်တောႏထွိုင်ႏလꩻ ၈၀ အရွယ်ႏခိန်ႏ (ဗီသီ ၅၄၃) မဟာႏသက္ကရာဇ် ၁၄၈-ဗာႏ၊ ဒဲဉ်ရုတ်ꩻဗွေ၊ မွူးနီꩻအင်္ဂါႏတွင်ꩻနဝ်ꩻ ကျွꩻကူꩻငါခန်းဒျာႏ ပရိနိဗ္ဗာန်ႏ ကုသိနာႏရုံႏခမ်း ခွန်မလ္လင်ႏသီးဥယျာဉ်ႏအကိုနဝ်ꩻသွူ။