ပ
ငေါဝ်းတွိုင်ꩻ(ပ) ၁။ ပကာသနတွမ်ႏထာꩻရက် တအပ်စပ်တောဝ်းလွဝင်ꩻ။ ၂။ ပꩻ ဆောင်ႏပြောင်း၊ ဖေါင်း ပင်ပွံ။ ၃။ ပညာႏနောဝ်ꩻ တသွုမ်ꩻတောဝ်း၊ နီတသွဉ်တဝ်းတဲင် နီသွုမ်ꩻဒျာႏ။ ၄။ ပညာႏနောဝ်ꩻ ဗွိုန်နုဲင်းယောင်ꩻ၊ နာꩻလွေꩻမုဲင်ꩻလဲ့ လွေꩻလွဉ်ꩻ။ ၅။ ပညာႏမီႏပုမ် အောင်ႏတောႏမူႏ၊ ပညာႏမီႏပူႏ အောင်ႏတောႏပွယ်ꩻ။ ၆။ ပညာႏမဉ်ႏအောဝ်ႏ လိုႏတွိုင်ꩻလꩻ၊ ဆရာႏမီႏပျꩻ ထွားစဲင်းစဲင်း။ ၇။ ပညာႏသျိသျိလဲ့ ထွားယင်းဒါႏလိုꩻမွိုက်၊ လိုꩻမွိုက်မွိုက်လဲ့ ထွာယင်းဒါႏ ပညာႏသျိ။ ၈။ ပညာႏသျိသျိလဲ့ ယွယွ ကွဲးအံႏဖြာႏ၊ လိုꩻမွိုက်မွိုက်လဲ့ သွမ်ꩻသဲ့ꩻမွိုင်ငါႏမွိုန်းတောဝ်း။ ၉။ ပညာႏအရောင်ႏ တောင်ႏကယ်ꩻပတ္တမျာꩻ။ ၁၀။ ပညာႏအဲဉ်ထဝ်း ထွာဝင်ꩻသွဉ်း၊ ပညာႏအဝ်ႏကောင်း ထွာဝင်ꩻဗွေႏ။ ၁၁။ ပထမအသွုမ်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒုတိယအောင်ႏမျင်ႏမုꩻခင်ႏကာ တကာသွူ။ ၁၂။ ပနားထိုꩻအဲက်ꩻ။(လိုꩻ ထိုꩻထာꩻမာꩻ။)(လိုꩻလွꩻ လိုꩻဖျင်ꩻ လိုꩻလေႏလိုꩻလွင်ꩻသီး ထိုꩻလဲ့ꩻထာꩻမာꩻ၊ ထိုꩻလဲ့ꩻ အယပ်ꩻအခုဲင်ႏ။) ၁၃။ ပနားနီဗာႏ ဟွို့ꩻဝင်ꩻခါႏ မီꩻငဲႏစာႏ ခံႏလꩻတောဝ်း။(လိုꩻဝင်ꩻနီ ရွို့ꩻလွဝင်ꩻ၊ စဲ့ꩻပွယ်ꩻကို စဲ့ꩻနီဖဲ့ꩻတွိုက်ꩻလွဝင်ꩻ၊ ရန်ႏသူႏနုဲင်းနုဲင်း ကျံႏလွဝင်ꩻအခါႏ လိုꩻထုထံꩻသာꩻအမျာꩻ မော့ꩻထာꩻဒုက္ခ။) ၁၄။ ပနားလွေꩻမုဲꩻလဲ့ တောင်းရွိုꩻလွေꩻလွဉ်ꩻ၊ ဝင်ꩻထွာပနား နီထွာသွော့ တောင်းရွိုꩻ။(တောင်းရွိုꩻ-ဝင်ꩻကရေးဖို့အီလုဲင်း၊ စွဲꩻထောင်ႏတရာꩻလွဝင်ꩻအမု ဒေါ့ꩻအီနောဝ်ꩻသွူ။) ၁၅။ ပနားလွဉ်သို့ ဖိုးလွဉ်နွို့၊ လွိုးထို့ကြုဲင်ꩻကြာꩻ အဲဉ်ထောဝ်းနာꩻ။ ၁၆။ ပသီႏဆွော့ꩻ နွောင်ꩻတောဝ်းမေႏ၊ လိုꩻတွူ နွောင်ꩻတောဝ်းဥပဒေႏ။ ၁၇။ ပသီႏဟောဝ် ရော်အံႏ၊ လိုꩻဟောဝ် လူꩻစင်ꩻ။ ၁၈။ ပအာထော့ꩻယာႏ တတွာတောဝ်း စွိုးဟန်ႏခါႏထီ။ ၁၉။ ပအာလွဉ်ကြက်ꩻ တွမ်ႏစူတျက်ꩻ၊ ကဒက်ꩻဗော့ꩻငဝ်း ထွူထွာတဝ်း။ ၂၀။ ပအာသီးငေါဝ်းနွိုးလဲ့ တတွာတောဝ်း စွိုးငေါဝ်းခါႏ။ ၂၁။ ပါꩻချောက်နောဝ်လဲ့ ဖေႏကလွစ်ပါလွဉ်ꩻဝင်ꩻ၊ ပါꩻသွေꩻထင်ꩻလဲ့ ဖေႏကလွစ်ပါလွဉ်ꩻပုဲင်ႏ။ ၂၂။ ပါꩻတသဉ် လွူးထော့ꩻယာႏလဲ့ တတွာတဝ်း ဖူးဝေးလွူးဟန်ႏခါႏထီ။ ၂၃။ ပါꩻမူႏပေႏလွိုးလက်ꩻ ဆွမ်ꩻလꩻကေ၊ ပါꩻမူႏပေႏလွိုးလေ ဆွမ်ꩻလꩻညောဝ်ႏ၊ နာꩻဝင်ꩻခိုမဉ်ႏအောဝ်ႏ ဖေႏချာခန်း။ ၂၄။ ပါꩻမူႏဗွိုႏ ဝါꩻတန်၊ ပါꩻမူႏဖြန် ဝါꩻပေႏ။ ၂၅။ ပါꩻမုဲင်ꩻဒါႏလုဲင်ꩻ ပါꩻမုဲင်ꩻဟိတ်၊ ပါꩻမုဲင်ꩻဒါႏလိတ် ပါꩻမုဲင်ꩻဟန်၊ မီႏဒါႏလို့လို့ ထွာလိုꩻယံ။ ၂၆။ (က) ပါꩻမုဲင်ꩻပို ပါꩻမုဲင်ꩻမောင်ႏ၊ (ခ) ပါꩻမုဲင်ꩻပို ပါꩻမုဲင်ꩻဟဲ့ꩻမောင်ႏမောင်ႏ၊ ပါꩻမုဲင်ꩻထီကောင်ႏ ပါꩻမုဲꩻရိုꩻအငေါဝ်၊ ပါꩻမုဲင်ꩻနမ်း ပါꩻမုဲင်ꩻရိုꩻအဟောဝ်။ ၂၇။ ပါႏအကျောင်ꩻတစွိုးစွိုး၊ ပွိုးအကျောင်ꩻတမျိုꩻမျိုꩻ၊ အွဉ်ႏဖေင်ꩻထိုꩻ။ ၂၈။ ပါႏအစွိုး၊ ပွိုးအခြွီ။(ဟဝ်ဟဝ်ကုဲကုဲနဝ်ꩻ ထွူဒျာႏနီနာꩻသီး ကုသိုလ်ႏကံႏ အကုသိုလ်ႏကံႏ အစွိုးအခြွီလီꩻယသွူ။) ၂၉။ ပိဋကတ်သွံဖွုံႏဗေင်ႏနောင်၊ ပိဋကတ်သွံကောင် ဗေင်ႏခွုမ်း၊ တဒါႏတောဝ်းလိတ် ပါꩻမုဲင်ꩻယွုမ်း။ ၃၀။ ပီငုဲင်ꩻ ဖုဲင်ဗာႏ၊ ယာႏငုဲင်ꩻ ဖုဲင်ပေႏ။(နမ်းကြိုခန္ဓာႏ၊ သွီႏယာႏပီဖြို့ꩻ၊ ပြွစ်ပြေချော်ꩻချော်ꩻ နုညံꩻပနဲဉ်ႏဖဲ့။) ၃၁။ ပီတꩻဝေ့ꩻ၊ ဖေ့ꩻတခြင်၊ တꩻငါဝန်ဗူႏဗီႏ၊ ကꩻလူꩻဗွာ နုဲးကသောင်ႏ၊ ငင်းကောင်ႏ နုဲင်းစန်။(လိုꩻဖြားဘဝ။) ၃၂။ ပီနုဲင်း တꩻမူ တꩻနေ၊ ရွမ်မဉ်ႏဒါႏ ခြွေ။ ၃၃။ ပေႏခေါင်ꩻ ငွါသဲး၊ ဗဲးခေါင်ꩻ ငွါခတ်ꩻ။ ၃၄။ ပေႏငါႏတွော့ꩻ ဝင်ꩻမကဲး၊ ဗဲးငါႏတွော့ꩻ ဝင်ꩻမကပ်ꩻ။ ၃၅။ ပေႏထီꩻသဲး၊ ဗဲးထီꩻကြွဉ်။(ပေႏထီꩻသဲးလွစ်သွဉ်၊ ဗဲးထီꩻကြွဉ် လွစ်ဒေါ့ꩻ။) ၃၆။ ပေႏ မောက်ꩻစောက်ꩻ၊ တပေါက်ꩻ မောက်ꩻဝန်။(ပေႏမောက်ꩻစောက်ꩻ အငိုꩻတန်၊ တပေါက်ꩻမောက်ꩻဝန် အငိုꩻကား။) ၃၇။ ပေႏလဲ့ ပေႏယောဝ်း ပေႏနမ်းတာႏ၊ ဖြားလဲ့ဖြားဒွါႏ ဖြားနမ်းရင်ꩻ။ ၃၈။ ပေႏလဲ့ ပေႏဟတ်ꩻဒျာႏထာꩻ နုဲင်းခဲဉ်ႏကလာꩻအော်။ ၃၉။ ပေႏ ဟန်ႏနောက်ꩻ၊ တပေါက်ꩻ သွန်ꩻယွာꩻ။(ယာပေႏ မဉ်ႏခိုး တနွာႏကြွား။) (၃၃-၃၄-၃၅-၃၆-၃၇-၃၈-၃၉ ကီယိုနွိုတ်ꩻပွုတ် လိုꩻနမ်းပေႏစွဉ်ႏလဲ့ ထာꩻသူႏသေ ဉာဏ်ႏပညာႏအဝ်ႏ၊ ထာꩻဝွေႏဖန်ႏဟဝ် ထာꩻယူႏတွေꩻတော်ꩻယံ။) ၄၀။ ပေႏဟန်ႏနောက်ꩻ တပေါက်ꩻသွန်ꩻသေင်။(ယာပေႏ မဉ်ႏခိုး ထိုꩻမားခြေင်။) ၄၁။ ပေါ်ꩻတသီတောဝ်း ထာꩻမာꩻအထွူ အဲဉ်ထောဝ်း။ ၄၂။ ပေါ်ꩻထာꩻညာꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ ဟောဝ်ရွုမ်ꩻ အောဝ်ႏအေႏထာꩻ။ ၄၃။ ပေါ်ꩻနီမဉ်ႏရုဲင်း အရုဲင်းပေါႏ၊ ပေါ်ꩻနီမဉ်ႏကျောဝ်ႏ အကျောင်ꩻဖျော်။ ၄၄။ ပေါ်ꩻယုဲင်ထီ တသဲင်တောဝ်း ရွဉ်တခြေားတောဝ်း။ ၄၅။ ပေါ်ꩻရိုꩻရွဉ် မသေစံꩻ၊ ပေါ်ꩻရိုꩻခံꩻ မထီႏဖို၊ ပိုဖုံႏ ဖေႏကလွူးချာ၊ ပိုအာ ဖေႏကလွူးခွိုန်ꩻ။ ၄၆။ ပေါ်ꩻအမျိုꩻတစွမ်တောဝ်း သွမ်ꩻနွိုင်ႏစွဉ်ႏလဲ့ တစွမ်တောဝ်း။(လိုꩻအသွုံꩻမဉ်ႏကျနဝ်ꩻ ခွေဒါႏ ခွေသေ ခွေကျ ခွေတရေꩻ တပ်တဝ်းသွမ်ꩻနမ်း အွပ်ꩻနမ်း ဝင်ꩻဟဲ့ꩻဟောင် ထူႏသွုံꩻဒျာႏသွူ။) ၄၇။ ပေါ်ꩻအမျိုꩻတဟောဝ်တောဝ်းနောဝ်ꩻ ဆို့ꩻသော့ꩻစွဉ်ႏ ဖိုး(လဲ့ဖူꩻ)လဲ့ တဟောဝ်တောဝ်း။(လိုꩻပွေါ့ꩻအမျိုꩻတဟဝ်တောဝ်း၊ တယံတကျတဝ်း၊ လိုꩻနုတ်ꩻ လိုꩻတွူနောဝ်ꩻ ဖေႏအာႏယွုတ်ပင်ႏခန်းလဲ့ တထင်ႏဒါႏတောဝ်းအသင်း။) ၄၈။ ပေါ်ꩻအမျိုꩻမဉ်ႏစွမ် တပ်တောဝ်းသွမ်။ ၄၉။ ပိုခို ကွီကုံႏသီႏ၊ ပိုမူႏ ကွီနီႏပိတ်၊ ပါꩻဖီဖြား ကတောင်တဝေ့ꩻ ကွီမုဲင်းသေ့ꩻ။(လိုꩻခို မော့ꩻအယပ်ꩻအခုဲင်ႏ။) ၅၀။ ပို တနပ်တောဝ်းဖါ၊ မာ တနပ်တောဝ်းဝါꩻ၊ တပဲ့ꩻ တနပ်တောဝ်းဆရာႏ။ ၅၁။ ပိုတရျာꩻ ခူငင်းဒေင်၊ ပိုတရေင် ခူငင်းအုံႏ။ ၅၂။ ပိုတလို့တောဝ်းသိုႏ၊ ပိုတလိုႏတောဝ်း အေင်၊ ပိုလꩻငခြေင်ဒျာႏ။ ၅၃။ ပို တန်လဲဉ်းဖါ တလာ။(ပိုနုတ်ꩻပိုတွူ ပိုအွဉ်ႏဒါႏနမ်း၊ တနာႏတဝ်း မွိုးဖါငေါဝ်း၊ ထေင်ချာ ဒေါ့ꩻချာ ခွန်းထွမ်ချာဒါႏ မွိုးဖါ။) ၅၄။ ပိုမူႏတဖြာꩻ ထိန်ꩻယပ်ꩻကယ်ꩻ ဖိုးတရျာꩻ။ ၅၅။ ပိုဟောဝ် တဖြာꩻ၊ ပတ္တမျာꩻဟောဝ် တခူꩻ။ ၅၆။ ပို ရက်လဲဉ်းမာ၊ မာ ရက်လဲဉ်းမွိုး။(လိုꩻခိုသီး ကရက်မွိုးနဝ်ꩻ တထွꩻတဝ်းဒွိုန်း ရက်အမာ၊ ကရက်အမာနောဝ်ꩻ တထွꩻတောဝ်းဒွိုန်း ရက်အပို။) ၅၇။ ပို ရက်အနာ၊ မာ ရက်အပေႏ။ ၅၈။ ပိုသွို့ꩻတုန်း၊ ပိုလုံးခြာ၊ ပါꩻလင်ကဲဉ်းအာ ဖါကဲဉ်းဆေ့ꩻ။(မဲးဖြဲးပို ကျင်ပေႏ။) ၅၉။ ပို အာနုဲင်းဒေႏ၊ ပေႏ အာနုဲင်းထ။ ၆၀။ ပင်ထွေ ဟောဝ်းထူႏ၊ ပင်စေႏ ဒွူႏတွောင်။ ၆၁။ ပင်ႏထိုလဲ့ တအုဲင်ႏထင်ႏတောဝ်း၊ အောဝ်ႏတဖြွꩻလလလင်ꩻ။ ၆၂။ ပန္တကာႏ တမွေးတောဝ်း ပန္တကူႏ၊ သူႏတောႏတမွေးတဝ်း သူႏဖြေင်း။(လိုꩻဟဝ်သူႏတောႏကောင်ꩻ တမွေးတဝ်း၊ လိုꩻမွိုက်လိုꩻကုဲင်၊ လိုꩻရွိုင်ꩻစွိုင်ꩻတန်ဒျာႏ။) ၆၃။ ပန်ႏတင်ႏ တွံႏစောက်အာႏ၊ ကရွပ်တွံႏ မေႏသွာႏ၊ ညဝ်ႏတွမ်ႏမေႏဖါႏ။(တနယ်ꩻ- လိုꩻဖြား တွမ်ႏမေႏဖါႏ။) ၆၄။ ပစ္စေꩻဥစ္စာႏသွုမ်ꩻနဝ်ꩻ ထုမ်ႏကျံႏချာလꩻယိုꩻ၊ လိုꩻသွုမ်ꩻနဝ်ꩻ လꩻချာတဝ်း။ ၆၅။ (က) ပစ္စေꩻဥစ္စာႏ၊ အောဝ်ႏစွဉ်ႏဒျာႏ၊ စေႏတနာႏ အဲဉ်ထဝ်းကြွို့ꩻ။ (ခ) သꩻစေႏတနာႏ၊ အဝ်ႏစွဉ်ႏဒျာႏ၊ ပစ္စေꩻဥစ္စာႏ အဲဉ်ထဝ်းကြွို့ꩻ။ ၆၆။ ပဲက်ꩻဆန်တနျာႏတပဲက် တဗွို့ꩻစံꩻတောဝ်းကြို၊ ပဲက်ꩻဆန်တိုတပဲက် တဗွို့ꩻဖိုတဝ်းနမ်း၊ ဗို့ꩻသဲင်ꩻဆဲင်ꩻထုံꩻ မော့ꩻသာႏဒီႏ၊ ဗို့ꩻသဲင်ꩻငင်းဒေင်စီႏ မော့ꩻသာႏဗာ၊ မဉ်ႏဗို့ꩻငါငါ မော့ꩻပါတွမ်ႏသာႏမွူး။ ၆၇။ ပဲင်ꩻကဲꩻထဲင်းသက်၊ ရက်ကဲꩻထဲင်းသွိုန်ႏ။ ၆၈။ ပေါက်ꩻ ထိုလဲဉ်း တွာ။(လိုꩻပေႏ အွဉ်ႏဒါႏခန်ꩻကျနမ်း၊ ဒေါ့ꩻဖြဝ်ႏခွုမ်မာꩻလွိုပြဲဉ် လိုꩻတန်။) ၆၉။ ပျောႏငါႏယိုခါ ဆုဲင်ꩻမဲ့ꩻသွိုန်း၊ လွိုမ်းငါႏယိုခါ ဆုဲင်ꩻပသဲ့ꩻ။(ဘဝတွမ်ႏအခိန်ႏခါႏ ယိုခါနောဝ်ꩻ မွန်းပျောႏလွောက်ꩻစာꩻ အကုသိုလ်ႏ၊ ကာႏမဂုဏ်ႏ အာႏရုံႏအမျိုꩻမျိုꩻတဲင် ဆုဲင်ꩻတနီꩻခါ တွမ်ႏဘဝပန်ငါနောဝ်ꩻ မော့ꩻထာꩻဒုက္ခ၊ ထာꩻယူႏပက်။) ၇၀။ ပျောႏညီꩻသေႏသေႏဝင်ꩻလဲ့ ဖချာဗာႏယင်း၊ ငညီꩻသေႏသေႏဝင်ꩻလဲ့ ထွာယင်း ထာꩻတလွိုး။ ၇၁။ ပျောႏထွူ တလွိုး၊ ငွိုးထွူ ငွိုးပြန်ႏ။ ၇၂။ ပျောႏအီတွမ်ႏဝင်ꩻမူႏ၊ ယူႏအီတွမ်ႏမွိုး၊ တလွိုးအီတွမ်ႏဖါ၊ မုဲင်ꩻခါမꩻ မဲ့ထီ အီႏသေ့ꩻနွောင်ꩻဟောင်း။ ၇၃။ ပြူး ငထောဝ်းထွန်၊ ကွန်ႏ ငထောဝ်း အရင်ꩻ၊ ဟန်ႏငထောဝ်း တသာႏ၊ လင်္ကာႏငထောဝ်း အထီ အရသာႏ တရီဖွီ။ ၇၄။ ပြုဲင်ပြင်ꩻနုဲင်းခမ်းလော့၊ ဖြော့ထန်ႏနုဲင်းဝါႏဗင်ႏ၊ တဟျာႏထင်ႏနုဲင်းလူးဖုဲင်ꩻ။ ၇၅။ ပြောင်ꩻလꩻဒွုမ် ထွာလဲဉ်းရုတ်၊ ပြွတ်လꩻဒွုမ် ထွာလဲဉ်းလွိုး။(လောင်ႏလွိုးရုတ်ရဲꩻ ကရွူးတကုဲင်လွဉ်လဲဉ်း မွိုးပွိုင်အစတဲင် ဒင်ႏမွန်း သူႏနံႏသာႏစွဉ်းလဲ့ တယောင်ꩻရေꩻ ယံလꩻတဝ်းဒွုမ်။) ၇၆။ ပွယ်ꩻကိုစွုမ်ႏလာလာ၊ ဗာကို စွုမ်ႏဆေꩻဆေꩻ။(ထီႏသေႏသေႏဝွေꩻ။) ၇၇။ ပွဲꩻထာꩻတောႏထာꩻလောင်ꩻ၊ လောင်ꩻငါဒဲဉ်သွမ်ꩻလဲ့ စေားထိုꩻမား။ ၇၈။ ပွိုက်မꩻ ငဲး၊ စဲးမꩻ ဖူး၊ ထူးမꩻ ဖြွဉ်၊ သွဉ်မꩻဒါႏ။