တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻ
"တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻ လိုꩻအရွီးအခိုႏ" နဲင်ႏငံႏတနဲင်ႏငံႏ လွိုင်ႏကွိုန်ꩻသာႏယာႏရေꩻယို မဉ်ႏတွက်ထွားတွမ်ႏ စင်္ကာပူနဲင်ႏငံႏယို တဆဲင်ႏတောဝ်းတွမ်ႏ သဘာဝသယံဇာတ အသောင်အရင်ꩻ၊ တဲက်ဆဲင်ႏဒျာႏတွမ်ႏ နီလိုꩻသီး အရွီးအခိုႏနောဝ်ꩻသွူ။ သဘာဝသယံဇာတ မဲဉ်လွိုင်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻလွိုင်ႏ နီလိုꩻသီး အရွီးအခိုႏ မဉ်ႏချို့ꩻယွင်ꩻထိုꩻနောဝ်ꩻ နီခမ်းနီနဲင်ႏငံႏယိုတဲ့ အောဝ်ႏထာꩻဒုက္ခဆင်ꩻရယ်ꩻအွိုင်ႏကို တလွစ်ထန်ႏနွောင်ꩻတောဝ်းကရိုꩻနောဝ်ꩻ တညတောဝ်းကာႏလ ထွားချာစံꩻဗော့ꩻ နီမန်းခမ်းသမဲင်ꩻတဲ့ သေလဲဉ်းဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။ မဉ်ႏထွားချာနုဲင်းယိုနောဝ်ꩻ ကအီႏတယ်ႏထောင်ႏဒါႏ ခမ်းတခမ်း၊ နဲင်ႏငံႏတနဲင်ႏငံႏအလောင်း ပညာႏရေꩻယို အရေꩻတန်တတွာမုဲင်ꩻ၊ တွိုႏခြောင်ꩻတတွာမုဲင်ꩻ ကရိုꩻနောဝ်ꩻ သေနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။ နီသွဉ်းသီး လိုꩻအသောင်အရင်ꩻကို ကအောဝ်ႏလက်ခံႏ ယွုမ်းအံႏကျင်ꩻသုံꩻဒါႏ "ပညာႏရေꩻ"ကရိုꩻနောဝ်ꩻ ထင်ႏကျောင်ꩻတွော့ꩻ ဖေႏကလꩻဘွဲ့တဗာႏကရိုꩻဒါႏ ရေႏရွယ်ႏချက်အမာႏယို ပေါႏလꩻဘွဲ့တဲ့ ထာꩻရေႏရွယ်ႏချက် အလွိုနုဲင်းစွဉ်ႏ အဝ်ႏဒွုမ်လွိုႏလွိုႏ၊ နီကသွဉ်ဒါႏပညာႏယိုနောဝ်ꩻ နီဘဝအုံတနွောင်းနွောင်ꩻအီတာႏ ယူႏမာႏတေားဒျာႏ ဒဲဉ်အံႏလက်မတ်၊ လွိုထဲင်းနောဝ်ꩻ ရေႏရွယ်ႏချက် ရစွဉ်ႏအောဝ်ႏတောဝ်းဒွုမ်လွိုႏလွိုႏ။ ပေါႏရေႏရွယ်ႏချက် နုဲင်းဆꩻကိုယို မဉ်ႏအောဝ်ႏနေဒွိုန်းနောဝ်ꩻ နီသွဉ်းသီးခမ်း၊ နီသွဉ်းသီးနဲင်ႏငံႏယို အောဝ်ႏထာꩻဒုက္ခအွိုင်ႏ၊ ထာꩻဒုက္ခကွင်ꩻကို မုဲင်ꩻခါခန်းတဲ့ တလွစ်ထန်ႏနွောင်ꩻတောဝ်းသွူ။ နေးတွမ်ႏရေႏရွယ်ႏချက် ဖေႏကလꩻဘွဲ့တဗာႏလွုမ်ꩻတွော့ꩻ မဉ်ႏထင်ႏကျောင်ꩻနောဝ်ꩻ ပညာႏဒါႏသား၊ လိုꩻထာꩻသေဗွေစွုမ်ႏသားယို မုဲင်ꩻခါအီႏအောဝ်ႏလွဉ်ဟောင်း? မဉ်ႏဒေါ့ꩻဗာႏယင်းလဲ့ ကျောင်ꩻတွမ်ႏပညာႏရေꩻဌာႏနဖုံႏတရိုꩻတောဝ်း၊ တာႏဝွန်ႏအောဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ?---ကျောင်ꩻဖုံႏတရိုꩻတောဝ်း၊ ပညာႏရေꩻဌာႏနတွိုင်ꩻတရိုꩻတောဝ်း တာႏဝွန်ႏအောဝ်ႏတွော့ꩻ သွဉ်ဖေႏဗာႏကွို့ꩻလွုမ်ꩻ နီကသွဉ်နောဝ်ꩻတမုဲင်ꩻလဲ့ နမ်းတွမ်ႏနမ်း တသေချာတောဝ်းလဲ့အောဝ်ႏ၊ နေးတွမ်ႏရေႏရွယ်ႏချက် တမုဲင်သွဉ်ဖေႏဗာႏဟောင်း၊ မဉ်ႏတစဲင်းသျင်ꩻတောဝ်းလဲ့ နီသွဉ်းသီးကျောင်ꩻပညာႏရေꩻယို တဖူꩻထိုꩻမားစလဲဉ်း၊ မဉ်ႏဒေါ့ꩻဗာႏလဲ့ ကျောင်ꩻယိုစားနောဝ်ꩻ "တယ်ႏဒျာႏလမ်းတွိုက် တလီꩻကို"အတွိုင်ꩻသွူ။ ခမ်းတခမ်း၊ နဲင်ႏငံႏတနဲင်ႏငံႏယို ထိန်ꩻထွားရေꩻတရိုꩻတောဝ်း၊ စီꩻပွာꩻထာꩻမာꩻတန်ကို ကအီႏဖန်းဖြယ်ဒါႏ ကဏ္ဍကိုတရိုꩻတောဝ်း၊ ပါတွမ်ႏလိုꩻမုꩻရေꩻ ကားတဲင် ကခွုမ်စံႏမာꩻလွေꩻ အရေꩻလောင်းယို အထီအသွီႏ ကဗွေဒါႏလိုꩻ မဉ်ႏခွုမ်စံႏလွေꩻဖေႏနောဝ်ꩻမꩻ အရေꩻကားကအောဝ်ႏယို အီႏတသွောင်းထိုနွောင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ မဉ်ႏအောင်ႏမျင်ႏ မဉ်ႏတိုꩻတက်လဲဉ်းနုဲင်းယိုမꩻ နီလိုꩻမုꩻ အစွိုꩻအဗူႏယိုလဲ့ အီႏအောင်ႏမျင်ႏလွဉ်နောဝ်ꩻသွူ။ အထီအသွီႏကဗွေဒါႏလိုꩻယိုတဲ့ အောဝ်ႏလွိုႏလွိုႏကာႏကာႏ ထွာလွဉ်တမွေးတောဝ်း၊ ကွပ်စွဉ်ႏကျိုꩻစာꩻမုယို အွဉ်ႏအထျꩻမꩻ ဝွေꩻလꩻလွဉ်ထွာလွဉ်၊ အဓိကသွတ်ꩻနောဝ်ꩻ သွဉ်ပွုံႏသွဉ်နယ်ꩻယို မဲဉ်ႏမꩻ နီလိုꩻပေႏယိုလဲ့ အီႏပြွူႏဖြိုလွဉ်၊ ယင်းတချက်နောဝ်ꩻ ကျောင်ꩻသားယို မဉ်ႏရိုꩻဒါႏတဲ့ဒါႏ၊ မဉ်ႏတဒါႏတောဝ်းတဲ့ ဒါႏတောဝ်းအတွိုင်ꩻ ဝွန်ႏခံႏဗာႏ၊ မဉ်ႏမာႏတဲ့ မာႏအတွိုင်ꩻ ဝွန်ႏခံႏဗာႏ၊ တဒါႏတောဝ်းတွော့ꩻ မာꩻနုဲင်းအဒါႏပွုံႏတွော့ꩻ ဗွိုန်နုဲင်းလိုꩻအွဉ်ႏဗေင်ႏနွိုင်ႏအမဲ့ ဟဲ့ꩻထွိုင်ႏယပ်ꩻ လိုꩻယိုစားနောဝ်ꩻ မာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻအီႏသွဉ်ဖေႏ၊ မာႏလဲဉ်းတဲ့ မဉ်ႏတဝွန်ႏခံႏတောဝ်းအမာႏနောဝ်ꩻ မုဲင်ꩻခါမꩻ အီႏလꩻနွောင်ꩻ အမဲဉ်ႏဟောင်း?။ နောဝ်ꩻမꩻ ဖေႏကထွာ လိုꩻအထီအသွီႏလဲ့ ထူႏဂွုဏ်ႏချာဗာႏ နီထာꩻမာꩻ၊ မဉ်ႏဒေါ့ꩻဗာႏငေါဝ်းသွတ်ꩻလဲ့ ထာꩻအီႏတွမ်သားတဖြာꩻခန်းတယောဝ်း "ခွေနောဝ်ꩻ ခွေတာႏဝွန်ႏတွမ်ထာꩻအီႏအလောင်း အောဝ်ႏကေႏဒျာႏအကျောင်ꩻ" နမ်းတွမ်ႏနမ်း ထူႏဂွုဏ်ႏချာဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ကျောင်ꩻဆရာႏတဖြာꩻ လꩻဆေ့ꩻ လာခꩻတွော့ꩻ သꩻပေႏခရာႏတလိုႏတောဝ်း၊ အနာႏဂတ်ခွိုꩻသွုပ်တသာတာႏ ဖေႏကထွာချာနီရဲင်ꩻ စူဖွို့ꩻ လိုႏအွဉ်ႏဒျာႏသꩻနောဝ်ꩻစားသွူ။ ထွာဗာႏကျောင်ꩻဆရာႏတဖြာꩻတွော့ꩻ ဝင်ꩻသꩻခရာႏမွေးတောဝ်း၊ ထွာသွူ (ပထဝီ)ဆရာႏတွော့ꩻ မဉ်ႏတသေတောဝ်း အခေါဝ်ကွဉ်ႏ တွိုင်ႏဒေႏသအောဝ်ႏမုဲင်ꩻကို မဉ်ႏတသေတောဝ်းနောဝ်ꩻမꩻ ထွာဝင်ꩻသꩻခရာႏ၊ အောဝ်ႏသွဉ်ဖေႏသွူသမဲင်ꩻတဲ့ အနာႏရထာႏခွန်နောဝ်ꩻ ထွာပုဂံႏခွန်ဆက် ခွိုင်းမုဲင်ꩻဆက် မဉ်ႏတဒေါ့ꩻနွောင်ꩻတောဝ်းနောဝ်ꩻမꩻ ထွာအီထာꩻဝင်ꩻသꩻသွူ။