သံႏဃာႏကေꩻဇူꩻ
ဗွေႏဘုရာꩻ ကပွင်ꩻစစနဝ်ꩻ လိုꩻလောကယို ခွယ်ꩻခါꩻခွိုꩻနွယ်ႏလစ်ꩻမျိုꩻ၊ ခွိုꩻနွယ်ႏလစ်ꩻမျိုꩻ-လိုꩻလစ်ꩻစားကရိုꩻနဝ်ꩻ (၁) ခတ္တိယ-ခွန်ခွိုꩻနွယ်ႏ၊ (၂) ဗြာဟ္မဏ-ပုဏ္ဏာꩻခွိုꩻနွယ်ႏ၊ (၃) ဝေဿ-လိုꩻခြွေခွိုꩻနွယ်ႏ၊ (၄) သုဒ္ဒ-လိုꩻကန်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏ၊ ခွယ်ꩻခါꩻခွိုꩻနွယ်ႏလစ်ꩻမျိုꩻ လိုꩻလစ်ꩻစားနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကဗုဲင်ရဟန်ꩻဖုံႏအကို ဗွေႏအနုရုဒ္ဓါႏ၊ ဗွေႏအာနန္ဒာႏ-စတဲင် ဝွေꩻဗွေႏသီးဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာ"ခတ္တိယ-ခွန်ခွိုꩻနွယ်ႏ"ဖုံႏ၊ ဗွေႏကောဏ္ဍည၊ ဗွေႏသာရိပုတ္တရာႏ၊ ဗွေႏမဟာမောဂ္ဂလာန်ႏ-စတဲင် ဝွေꩻဗွေႏသီးဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာ"ဗြာဟ္မဏ-ပုဏ္ဏာꩻခွိုꩻနွယ်ႏ"ဖုံႏ၊ ဗွေႏယသ၊ ဗွေႏဗာကုလ၊ ဗွေႏမဟာပန္ထက-စတဲင်ဝွေꩻဗွေႏသီးဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာ"ဝေဿ-လိုꩻခြွေခွိုꩻနွယ်ႏ"ဖုံႏ၊ ဗွေႏဥပါလိ၊ ဗွေႏလောကတိဿ-စတဲင် ဝွေꩻဗွေႏသီးဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာ"သုဒ္ဒ-လိုꩻကေန်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏ"ဖုံႏသွူ။ အွိုးခꩻတလဲင်ႏ နီဗွေႏဘုရာꩻ ကကျွꩻလွေꩻသာဝတ္ထိခမ်းနဝ်ꩻ ဆဗ္ဗဂ္ဂီႏရဟန်ꩻတပဲ့ꩻ ရဟန်ꩻပေႏသီး တက်ရီးအံႏရင်ꩻခင်ႏလမ်းအုံ၊ ခင်ႏလမ်းကိန်ꩻတဲင် ဗွေႏသာရိပုတ္တရာႏ လꩻတဝ်းခင်ႏလမ်း အုံဗာႏသေင်ႏမွူးဆꩻလ လေစွဉ်ႏတနာꩻတွော့ꩻ ပင်ꩻစုသံႏဃာႏ ဗွေႏဘုရာꩻရီစွဉ်ႏဒျာႏနုဲင်းယို- "ရဟန်ꩻသီးဖုံႏဟွေး- ခင်ႏလမ်းတခိုႏ၊ ထီတခိုႏ၊ ဒဲဉ်သွမ်ꩻတခိုႏဖုံႏနဝ်ꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏအမျိုꩻမုဲင်ꩻ လꩻထွိုက်ရီးရီးဟောင်း" ဗွေႏဘုရာꩻရီနုဲင်းနဝ်ꩻ။ ရဟန်ꩻယင်ဟန်ႏသားရိုꩻ- "အဝ်ႏခွန်မျိုꩻကထင်ႏဗုဲင် ရဟန်ꩻသားဖုံႏနဝ်ꩻ လꩻထွိုက်ဗွေႏအော်"၊ ယင်ဟန်ႏသားရိုꩻ"အဝ်ႏပုဏ္ဏာꩻမျိုꩻ ကထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻသားဖုံႏနဝ်ꩻ လꩻထွိုက်ဗွေႏအော်"၊ ယင်ဟန်ႏသားရိုꩻ"အဝ်ႏလိုꩻခြွေမျိုꩻ ကထင်ႏဗုဲင်ရဟန်ꩻသားနဝ်ꩻ လꩻထွိုက်ဗွေႏအော်"၊ ယင်ဟန်ႏသားရိုꩻ"ဝိနယ်ꩻဓိုရ်ႏလꩻထွိုက်"၊ ယင်ဟန်ႏသားရိုꩻ "ဟော်ꩻတရာꩻ ဓမ္မကထိသားလꩻထွိုက်"၊ ယင်ဟန်ႏသားရိုꩻ"ကလꩻပထမဈာန်ႏ၊ ဒုတိယဈာန်ႏ၊ တတိယဈာန်ႏ၊ စတုတ္ထဈာန်ႏသား လꩻထွိုက်"၊ ယင်ဟန်ႏသားရိုꩻ "သောတာႏပန်ႏ၊ သကဒါႏဂါမ်ႏ၊ အနာႏဂါမ်ႏ၊ ရဟန္တာႏဖုံႏနဝ်ꩻ လꩻထွိုက်"၊ ယင်ဟန်ႏသားရိုꩻ "ကလꩻဝိဇ္ဇာႏသွံပါꩻ၊ အဘိညာဉ်ႏသူပါꩻသား လꩻထွိုက်" ခံႏထူႏချက်ကအဝ်ႏရာꩻ လဝ်းတပါꩻတမျိုꩻမျိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻရိုꩻ" ခွေဘုရာꩻ သာႏသနာႏတောႏကိုယိုနဝ်ꩻ ခွန်ခွိုꩻခွန်ခါꩻ၊ ပုဏ္ဏာꩻပုဏ္ဏီꩻ၊ တရာꩻတရီꩻ သီကလဝ်းဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာအထျꩻတမွေးတဝ်း၊ အမွေးတဗာႏ သာႏသနာႏတောႏကိုယိုနဝ်ꩻ အထျꩻအဝ်ႏဒျာႏ သိက္ခာႏဝါႏတန်ဒျာႏ၊ သိက္ခာႏဝါႏတန် ပုဂ္ဂိုလ်ႏနဝ်ꩻ မာꩻလွိုမာꩻပွန်းမွုန်းတဲင် ဝုဲင်ႏဗာႏ၊ ကျိုႏဆွုမ်ႏဗာႏ၊ ရိုႏသေႏဗာႏ၊ ဖေႏဗာႏခင်ႏလမ်းတခိုႏ၊ ထီတခိုႏ၊ ဒဲဉ်သွမ်ꩻတခိုႏ၊ သိက္ခာႏဝါႏတန်သားနဝ်ꩻမꩻ လꩻထွိုက်"ဗွေႏဘုရာꩻ မိန်းသေꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ သာႏမဏေႏတဲ့ လွောက်ꩻဗာႏနီဗွေႏဘုရာꩻစီꩻကန်ꩻ၊ ရဟန်ꩻတဲ့ နာႏဗာႏနီဗွေႏဘုရာꩻငဝ်း၊ လွိုဘုရာꩻစီꩻကန်ꩻလꩻတဝ်း၊ လွောက်ꩻနာႏဗာႏ ဝိနယ်ꩻအတွိုင်ꩻ။ နီဗွေႏဘုရာꩻ ကူꩻနိဗ္ဗာန်ႏထွူအနေင်ႏနဝ်ꩻ ဗွေႏမဟာကဿပအွဉ်ငါ ရဟန္တာႏအပါꩻငတ်ꩻရျာꩻ မာꩻသံဂါႏယနာႏတင်ႏ ပြန်ႏအွံနီဗွေႏဘုရာꩻ ပိဋကတ်တောႏမျတ်ဖုံႏ၊ နီဗွေႏဘုရာꩻ ကဟော်ꩻအတွိုင်ꩻ မွေးနဲ့/မွေးတဝ်းနဲ့ စဲစ်ဆေꩻထွူခါ "အမွေးမဲဉ်ႏဒျာႏ"ရဟန္တာႏအပါꩻငတ်ꩻရျာꩻ ထောက်ခံႏထွူမꩻ ပြန်ႏအွံသွိုလို့ဝင်ꩻစွုမ်ႏပါꩻ၊ အွဉ်ႏခါꩻအတီႏ။ စဲစ်ဆေꩻတပုဒ်ထွူပြန်ႏအွံ၊ စဲစ်ဆေꩻနီပုဒ်ထွူပြန်ႏအွံ၊ မာꩻလွေꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ စွုမ်ႏနီꩻနီꩻတဲင် ညစွဉ်ႏ(၇)လာနဝ်ꩻမꩻ ပြန်ႏအွံပိဋကတ်သွံဖုံႏထွူလို့၊ တယ်ႏနီဗွေႏဘုရာꩻ ကကူꩻနိဗ္ဗာန်ႏ မာꩻလွဉ်ယိုနဝ်ꩻ လꩻသွူနေင်ႏပေါင်ꩻ ၂၅၅၆-နေင်ႏ၊ နေင်ႏပေါင်ꩻ ၂၅၅၆-နေင်ႏအကို ဒင်ႏသံဂါႏယနာႏ ၆-လဲင်ႏလဲဉ်း၊ ငတ်ꩻလဲင်ႏကိုနဝ်ꩻ မာꩻမန်းခမ်းကို ဝေင်ꩻမန္တလေꩻ၊ ၆-လဲင်ႏကိုနဝ်ꩻ မာꩻဝေင်ꩻရန်ႏကုန်ႏကို။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တရာꩻတောႏမျတ် ပိဋကတ်ဖုံႏယိုနဝ်ꩻ ဗွေႏဘုရာꩻဟော်ꩻ အစဲစ်အမဲဉ်ႏဖုံႏဒျာႏတဲင် တဲႏစွဉ်ႏဘုရာꩻစိုးကာႏ သံႏဃာႏရဟန်ꩻ ကျင်ꩻသုံꩻနေးနာႏလွဉ်ꩻ ဘုရာꩻကဟော်ꩻအတွိုင်ꩻယို၊ ကခံႏထူႏကနေးနာႏ၊ ကကျင်ꩻသုံꩻလွဉ်ꩻ ဘုရာꩻကဟော်ꩻအတွိုင်ꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"ထေရဝါဒ"၊ ကမဉ်လꩻနဝ်ꩻ လွိုက်၊ တကျွိုက်တဝ်းနဝ်ꩻဖျင်၊ ကျင်ꩻတခြင်ခြင်သားဖုံႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"မဟာယာန"နုဲင်းကဆꩻဆဲင်ꩻဆွာꩻဗွာ၊ ကထွာခယ်ႏဗွေႏဗွန်-စတဲင်နဝ်ꩻဖုံႏသွူ။ "ထေရဝါဒ"သံႏဃာႏ နုဲင်းတကာႏသီး ကကိုꩻကွယ်ႏယိုခါနဝ်ꩻ ဗွေႏဘုရာꩻဖေႏသေꩻခါꩻ တာႏဝွန်ႏနီမျိုꩻ၊ နီမျိုꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ (၁)ဂန္ထဓုရ-တာႏဝွန်ႏချꩻလိတ်၊ သွဉ်လိတ်၊(၂) ဝိပဿနာဓုရ-တာႏဝွန်ႏအားထုတ်တရာꩻ၊ ပျꩻတရာꩻ ထာꩻမာꩻယိုနီဗာႏ သံႏဃာႏတာႏဝွန်ႏ။ ဗွောင်လိတ်သွဉ်တွိုက် ချꩻလိတ်၊ သွဉ်လိတ်တဲ့နဝ်ꩻ၊ နင်းကျောင်ꩻ သွဉ်ဖေႏသျင်ႏပေႏ ကော်ပီႏလိတ်တဲ့နဝ်ꩻ၊ သွဉ်ဖေႏလိုꩻပေႏလမ်း ယေန်ႏငဲးလိန်ႏမာႏ လိတ်ဘာႏသာႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ တဲမ်းလိတ်ဘာႏသာႏရေꩻ သာႏသနာႏရေꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ဟော်ꩻတရာꩻ ထေရဝါဒအတွိုင်ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ထောက်ပမ်းဖေႏအာႏ လိတ်သွဉ်တွိုက်၊ ကမ္မဋ္ဌာန်ꩻတွိုက်တဲ့နဝ်ꩻ ထွာပျုသာႏသနာႏ၊ နဝ်ꩻမꩻ ဟဲ့ꩻ"ပျုသာႏသနာႏ"၊ ထွာပျု"ပရိယတ္တိသာႏသနာႏ"။ ဗွေႏဘုရာꩻ ကဖေႏသေꩻခါꩻ အနယ်ꩻမွေး၊ အနယ်ꩻမဲဉ်ႏအတွိုင်ꩻ အားထုတ်တရာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ပျꩻတရာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ အုံလွဉ်ꩻမဲဉ်ႏမဲဉ်ႏ၊ ကျင်ꩻလွဉ်ꩻမဲဉ်ႏမဲဉ်ႏ၊ မာꩻလွဉ်ꩻမဲဉ်ႏမဲဉ်ႏ ဘုရာꩻကဟော်ꩻအတွိုင်ꩻတဲ့နဝ်ꩻ ထွာပျုသာႏသနာႏ၊ နဝ်ꩻမꩻ ထွာပျု"ပဋိပတ္တိသာႏသနာႏ"။ နေင်ႏ ၁၃၇၃-ဗာႏ၊ ဒဲဉ်စေတ်ꩻလောင်း (၁၃)နီꩻ လွောင်ႏဗူႏလွေꩻ "ပိဋကတ်ပြန်ႏပအိုဝ်ႏစွိုꩻ"၊ အစွိုꩻကိုနဝ်ꩻ ဩဝါဒါစရိယ ၁၆-ပါꩻ၊ မွဉ်းဖျင်သား (အယ်ဒီတာ) ၁၄-ပါꩻ၊ ပြန်ႏပိဋကတ်သား ၁၁၄-ပါꩻ၊ စုစုခြွဉ်း သံႏဃာႏ ၁၄၄-ပါꩻ။ ကပြန်ႏပိဋကတ်ကျမ်ꩻတန်နဝ်ꩻ ၁၀၂-ကျမ်ꩻ၊ ပရိတ် ၁၁-သုတ် စတဲင်ကျမ်ꩻပေႏနဝ်ꩻ ၆-ကျမ်ꩻ၊ ယိုခါကျမ်ꩻတန် ၁၀၂-ကျမ်ꩻကို ပြန်ႏထွူလဲဉ်း (၂၂)ကျမ်ꩻ၊ ကျမ်ꩻပေႏ ၆-ကျမ်ꩻနဝ်ꩻ ထွူလို့လဲဉ်းသွူ။ ပွိုးထမုဲင်ꩻ ပြန်ႏပအိုဝ်ႏဗာႏတွိုးတဲင် ပိဋကတ်နဝ်ꩻ ဗွေႏဘုရာꩻ ဟော်ꩻနေးဒျာႏ မာဂဓဘာႏသာႏ၊ ဟော်ꩻပါဠိနေးဒျာႏတဲင် တသွဉ်ဗာႏတဝ်း ပိဋကတ်သားဖုံႏနဝ်ꩻ သေနာႏတဝ်း၊ ယင်ဟန်ႏတဲ့ ဝင်ꩻပြန်ႏမန်းနေး၊ ဝင်ꩻတဲမ်းမန်းနေးဒျာႏတဲင် တဒါႏတဝ်းမန်းသားဖုံႏတဲ့ သေနာႏတဝ်း၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ဖေႏကသေနာႏ၊ ဖေႏနေးကဟော်ꩻပအိုဝ်ႏဗာႏနေးတဲင် ဗွေႏသံႏဃာႏသီး ပြန်ႏပအိုဝ်ႏဖေႏဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻ။ ပြန်ႏထွူသွူတဲ့ ဖေႏကထွာလꩻ လိတ်အုပ်နဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏရွဉ်၊ လိတ်အုပ်သံးဒွုန်တန်ဖုံႏတဲင် အီႏလို့အာရွဉ်၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ကလူႏကရီး တလမ်းတရေင်၊ လူႏနီသောင်ꩻမာꩻကီ ဖေႏနေးလိတ်ထူႏဂုဏ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ တကာႏခိုသီးလူႏ၊ တကာႏမူႏသီးတန်ꩻလဲဉ်းတလဲင်ႏ၊ ကားယိုမာꩻငါတဲ့ အာႏကွိုꩻလွေꩻ တကာႏမူႏခိုသီးစေႏတနာႏ၊ အာႏကွိုꩻဒျာႏ ဗွေႏသံႏဃာႏသီး စွဲးကမ်းကိုဖေႏ၊ အာႏကွိုꩻသေႏသေႏလွေꩻနုဲင်းနဝ်ꩻ။ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻကိစ္စတဲ့ "ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ ဗဟိုႏသံႏဃာႏစွိုꩻ"ထူႏတာႏဝွန်ႏတဲင် တဲမ်းဖေႏလိတ်ဘာႏသာႏရေꩻ၊ ထေဖေႏဘာႏသာႏရေꩻ လိတ်စောင်ႏ အမျိုꩻပေါင်ꩻ (၂၈)မျိုꩻလဲဉ်းသွူ။ ဗွောင်ဖေႏဗဟိုႏသွဉ်တန်ꩻတဲ့ (၂၈)နေင်ႏလဲဉ်းသွူ။ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ ဗဟိုႏသံႏဃာႏစွိုꩻ၊ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏသံႏဃာႏ၊ ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏ အွိုင်ႏသံႏဃာႏစွိုꩻ အဝ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻ။ ကခွုမ်မာꩻ လိတ်လုဲင်ꩻဘာႏသာႏ သာႏသနာႏရေꩻဖုံႏနဝ်ꩻ - သံႏဃာႏအွဉ်ငါလွဉ်းလွဉ်း၊ လိတ်လုဲင်ꩻဘာႏသာႏ၊ သာႏသနာႏ တထိုꩻမားတဝ်း၊ ကဗꩻတွိုႏယိုခါတဲ့နဝ်ꩻ၊ လိတ်လုဲင်ꩻဘာႏသာႏ၊ သာႏသနာႏ ကတိုꩻတက်လွဉ်တဲ့နဝ်ꩻ၊ နီဗွေႏဘုရာꩻသာႏသနာႏ ကတဉ်ႏခွေါင်လွဉ် နေင်ႏပေါင်ꩻ ၂၅၅၆-နုဲင်းယိုတဲ့နဝ်ꩻ သံႏဃာႏအွဉ်ငါ ခွုမ်မာꩻလွေꩻလွဉ်းလွဉ်း။ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ တကာႏမူႏခိုသီးရပ်ရာႏတဲ့ တရေꩻအီတွမ်ႏ ကျောင်ꩻဝိဟာႏ၊ တင်ႏတယ်ႏအီတွမ်ႏသံႏဃာႏ၊ မာꩻစွဉ်ႏကုသိုလ်ႏအမျိုꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယဝ်း သံႏဃာႏပါတဝ်း တထွူတဝ်း၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ သံႏဃာႏနဝ်ꩻ ကေꩻဇူꩻအာငါႏကရိုꩻနဝ်ꩻ တကာႏမူႏခိုသီး အဝ်ႏလိုႏသေငါႏ မရေႏမရာႏနဝ်ꩻသွူ။ တကာႏမူႏခိုသီးဖုံႏဟွေး- သေသံႏဃာႏကေꩻဇူꩻလွုမ်ꩻ တကာႏတဝ်းတဲင် အဝ်ႏလိုႏဖြော် သံႏဃာႏကေꩻဇူꩻ၊ ဖြော်ဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲတဲင် သံႏဃာႏကဟော်ꩻနယ် ထေရဝါဒအတွိုင်ꩻ နေးနာႏလွဉ်ꩻ၊ ပေါႏမာꩻလိတ်လုဲင်ꩻဘာႏသာႏ၊ သာႏသနာႏရေꩻနဝ်ꩻ ခံႏထူႏသံႏဃာႏဩဝါဒ၊ နာႏလွဉ်ꩻ သံႏဃာႏဩဝါဒ၊ လွိုတဝ်းသံႏဃာႏငဝ်း၊ ဖြွမ်းလွဉ်ꩻသံႏဃာႏ၊ ဖေႏအာႏသံႏဃာႏ၊ ထောက်ခံႏသံႏဃာႏ-စတဲင် ကမာꩻနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဖြော်သံႏဃာႏကေꩻဇူꩻနဝ်ꩻသွူ။ တကာႏမူႏခိုသီး ကားကအဝ်ႏ ကွပ်နာႏဗာႏတရာꩻ၊ ကွပ်မာꩻဗာႏကုသိုလ်ႏနုဲင်းယိုတဲင် မဂ်တရာꩻဖိုလ်ႏဉာဏ်ႏ နိဗ္ဗာန်ႏချမ်ꩻသာႏ ယံကလꩻဗာႏဝင်ꩻကွိုနဲး နာႏတရာꩻသားအပေါင်ꩻ သူႏတောႏကောင်ꩻသီးယာဟွေး။