အတန်ꩻတဆီအောင်ႏ
"အတန်ꩻတဆီအောင်ႏ လိုꩻယွဲးသီး အီႏလွိုက်ရွေꩻ သွဉ်ထူႏသွုပ်လွေꩻဗာႏ ပညာႏစွိုးမုဲင်ꩻ၊ အီႏမာꩻလွေꩻသွုပ်ဗာႏထမုဲင်ꩻ" မြန်မာခမ်းထီကိုယို ပညာႏရေꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏသွဉ်ထူႏလွေꩻဗာႏ အခေႏခံႏမူလရန်း၊ အခေႏခံႏထာႏဝရန်း၊ အခေႏခံႏအရန်းထိုတောမ်ႏ အရန်းထိုပညာႏရေꩻ (တက္ကသိုလ်ႏပညာႏရေꩻ)စတဲင် အဝ်ႏလွေꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ၊ မြန်မာခမ်းထီကို ဖေႏကလꩻဘွဲ့တဗာႏနဝ်ꩻ သွဉ်ထူႏထွူထွူသွတ်ꩻလွေꩻဗာႏ တက္ကသိုလ်ႏပညာႏရေꩻထွူမꩻ လꩻလွေꩻဘွဲ့နဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻယွဲးတွိုင်ꩻစုမ်ႏဖြာꩻအတာႏ ကကျုံႏတလူႏဗာႏနဝ်ꩻ ခါးလားကထင်ႏသွဉ်ထူႏ တက္ကသိုလ်ႏပညာႏရေꩻယို သွဉ်ထူႏအောင်ႏဗꩻထွူဗာႏ အခေႏခံႏအရန်းထိုပညာႏရေꩻ (အတန်ꩻတဆီ)ထွူမꩻ ထင်ႏလွေꩻသွဉ်ထူႏဗာႏ တက္ကသိုလ်ႏပညာႏရေꩻနဝ်ꩻသွူ၊ နဝ်ꩻမꩻ အခေႏခံႏအရန်းထို(အတန်ꩻတဆီ)ပညာႏရေꩻယို ဖေႏကအောင်ႏဗာႏနဝ်ꩻ လိုꩻယွဲးသီးအတာႏ ကျိုꩻစာꩻဗာႏမွေးစွဉ်ႏနဝ်ꩻသွူ၊ အတန်ꩻတဆီယို လိုꩻယွဲးသီးဖဝအတာႏ ထွာအီတဖူꩻထင်ႏတထွော့နဝ်ꩻသွူ။ ကဲဉ်းအာအာ ပအိုဝ်ႏသီးအသောင်အရင်ꩻနဝ်ꩻ "အတန်ꩻတဆီယို အောင်ႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ အောင်ႏတဝ်းတဲ့နဝ်ꩻ တထူႏလွိုခေါ်တဝ်းခြာတမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ၊ သွဉ်ပညာႏလꩻဘွဲ့တဲ့နဝ်ꩻ၊ လꩻတဝ်းဘွဲ့တဲ့နဝ်ꩻ တကွာႏလွိုခေါ်တဝ်းခြာတမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻ"စစွဉ်ႏထာꩻယူႏနုဲင်းယိုဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏယုမ်းခံႏလွဉ်နဝ်ꩻ နေင်ႏပေါင်ꩻအာပသာႏလဲဉ်းနဝ်ꩻသွူ၊ မိဉ်ႏအဝ်ႏကကရိုꩻလဲ့ အဝ်ႏလိုႏစွဉ်ꩻထိုꩻလဲဉ်းနဝ်ꩻသွူ။ အတန်ꩻတဆီအောင်ႏ လိုꩻတဖြာꩻတောမ်ႏ အတန်ꩻတဆီတအောင်ႏတဝ်း လိုꩻတဖြာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ လꩻဘွဲ့လိုꩻတဖြာꩻတောမ်ႏ လꩻတဝ်းဘွဲ့လိုꩻတဖြာꩻတဲ့နဝ်ꩻ အခွင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻ တဗွိုန်ပီတဝ်းဝင်ꩻသွူꩻ အတန်ꩻတဆီတအောင်ႏတဝ်းလိုꩻတဖြာꩻ၊ တလꩻတဝ်းဘွဲ့ လိုꩻတဖြာꩻယို ဝင်ꩻကဟဲ့ꩻလွဉ်ဒါႏ အစိုႏရဌာႏနဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻ ဝွန်ႏထမ်ꩻထာꩻမာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ကုမ္ပဏီႏဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻ ဝွန်ႏထမ်ꩻထာꩻမာꩻဖုံႏတဲ့နဝ်ꩻ အွဉ်ႏထွော့ခါꩻ ပညာႏအဆင်ႏအရန်းဖုံႏအဝ်ႏတဲင် နွို့မာꩻတွိုင်ꩻ တလꩻနွောင်ꩻတဝ်းနဝ်ꩻသွူ၊ ကောပ်စွဉ်ႏဒျာႏ အစိုႏရမုဲင်ထူႏဂုဏ်ႏ(အသိအမှတ်ပြု)ဒါႏ အတန်ꩻတဆီအောင်ႏလိတ်လာႏ(လက်မှတ်)၊ လꩻဘွဲ့လိတ်လာႏ(လက်မှတ်)ဖုံႏယို တအဝ်ႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ ဟန်ႏသနီꩻ ကသွဉ်ထူႏ ကအောင်ႏထွူလဲဉ်းဒါႏ အတန်ꩻတဆီသားတဲ့နဝ်ꩻ၊ လꩻဘွဲ့သားတဲ့နဝ်ꩻ အောင်ႏလိတ်လာႏ (လက်မှတ်)ဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အွဉ်ႏသိမ်ꩻဟဝ်ဟဝ်လွေꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ၊ ယဟန်ႏသား ကောပ်စွဉ်ႏသိမ်ꩻတဖိင်းတဖွောင်းထာꩻတဲင် ထိုꩻမားတွော့ꩻ ဒင်ႏထာꩻမာꩻ ကွီထာꩻမာꩻ တလꩻဗာႏတဝ်းဒုမ် အခွင်ꩻအရေꩻ ကသုမ်ꩻဗာႏသားဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ အတန်ꩻတဆီ ကအောင်ႏဗꩻလဲဉ်း လိုꩻယွဲးသီးဖုံႏ၊ ကသွဉ်ထူႏလꩻလဲဉ်းဘွဲ့ လိုꩻယွဲးသီးဖုံႏနဝ်ꩻ ကောပ်စွဉ်ႏသွဉ်ထူႏဗꩻ အောင်ႏလꩻတဲင် အစိုႏရဌာႏနဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻ မိဉ်းဟဲ့ꩻထာꩻမာꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ကုမ္ပဏီႏဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻ မိဉ်းဟဲ့ꩻထာꩻမာꩻတဲ့နဝ်ꩻ ကအွဉ်ႏထွော့ခါꩻဒါႏ တန်ꩻဆီအောင်ႏ၊ လꩻဘွဲ့ပညာႏ အထီအသွီႏအရန်းအလွောက်ꩻ ဒင်ႏထာꩻမာꩻခွင်ꩻ၊ ကွီထာꩻမာꩻခွင်ꩻ အခွင်ꩻအရေꩻဖုံႏယို အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ ဟန်ႏနေင်ႏ ၂၀၁၈-ဗာႏကို မြန်မာတခမ်းလုမ်းအနေႏ လိုꩻဖြေႏအတန်ꩻတဆီသား အဝ်ႏလွေꩻ(၇၈၉၈၄၅)ဖြာꩻအကို အောင်ႏသားအဝ်ႏ (၂၅၉၁၉၁)ဖြာꩻထွူ တခမ်းလုမ်းယို ထွာလွေꩻ အောင်ႏလိုꩻသား အဝ်ႏ ၃၂-၈၂ ရျာꩻခေါင်ꩻနုံꩻနဝ်ꩻသွူ။ မြန်မာတခမ်းလုမ်း ကအောင်ႏလွေꩻဒါႏ တခွုင်းယိုအကို ပအိုဝ်ႏလိုꩻယွဲးသီးဖုံႏတဲ့ အီႏပါလွေꩻနဝ်ꩻသွူ၊ နေင်ႏဟာနေင်ႏစာႏ ကအောင်ႏလဲဉ်းဒါႏ လိုꩻယွဲးသီးဖုံႏ၊ ဟန်ႏသနေင်ႏ ကအောင်ႏဒါႏလိုꩻယွဲးသီးဖုံႏ အောင်ႏအတန်ꩻတဆီထွူ အီႏသွဉ်ထူႏသွုပ်လွေꩻဗာႏယင်း တက္ကသိုလ်ႏပညာႏရေꩻနဝ်ꩻသွူ၊ ယဟန်ႏသားလဲ့ အကျောင်ꩻအစွိုးစွိုးတဲင် ထင်ႏသွုပ်ထူႏသွုပ်တဝ်း ကနွို့မာꩻစွဉ်ႏထာꩻမာꩻခွင်ႏကိုသားတဲ့ အဝ်ႏနေနေနဝ်ꩻသွူ။ အတန်ꩻတဆီအောင်ႏလဲဉ်း အီႏသွဉ်သွုပ်ဗာႏ တက္ကသိုလ်ႏပညာႏရေꩻ ပအိုဝ်ႏလိုꩻယွဲးသီး အီႏသွဉ်ထူႏသွုပ်လွေꩻပညာႏရေꩻ အစားမုဲင်ꩻ၊ ဘာႏသာႏမုဲင်ꩻ၊ ကဏ္ဍမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ အတန်ꩻတဆီအောင်ႏထွူ တဖူꩻဆုမ်ႏကိုယို လွိုက်ရွေꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ ကဲဉ်းအာအာနဝ်ꩻ အတန်ꩻတဆီအောင်ႏထွူ ထင်ႏတက္ကသိုလ်ႏပညာႏရေꩻတာႏ အီႏသွဉ်ထူႏဗာႏ ဘာႏသာႏမုဲင်ꩻ လွိုက်ရွေꩻခိန်ႏယိုနဝ်ꩻ အယပ်ꩻခုဲင်ႏအဝ်ႏပသာႏ၊ ကွင်ကွင်ကယ်ကယ်ပသာႏ ကျုံႏဗာႏဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ထူႏဗာႏသင်္ချာမေဂျာလွိုႏလွိုႏ၊ ထူႏဗာႏအိင်္ဂလိပ်မေဂျာလွိုႏလွိုႏ-စတဲင်စတဲင်နဝ်ꩻသွူ။ "ပါꩻယိုဒေါ့ꩻရိုꩻဖေႏ မေဂျာယိုယံ"နုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ ထူႏဗာႏနဝ်ꩻလွိုႏလွိုႏ၊ တဖြာꩻသမ်းရိုꩻဖျင်"ယိုယံ"ထူႏယင်းဗာႏနဝ်ꩻလွိုႏလွိုႏ၊ အဝ်ႏကွင်ကယ်ဗာႏဒျာႏ တောမ်ႏထာꩻလွိုက်ရွေꩻအခါႏကိုနဝ်ꩻသွူ၊ ယဟန်ႏသားနဝ်ꩻ ဗꩻသွတ်ꩻစွဉ်ႏကလꩻထမ်ဘွဲ့ မာꩻလွေꩻလွဉ်ꩻဒျာႏ ကထွာလွဉ်အတွိုင်ꩻဖုံႏတဲ့ အဝ်ႏအာငါႏနဝ်ꩻသွူ။ သွဉ်တက္ကသိုလ်ႏပညာႏယို ပါꩻယိုရိုꩻအယံအွိုးနဝ်ꩻတွော့ꩻထူႏ၊ ပါꩻသူꩻရိုꩻအယံအွိုးယိုတွော့ꩻသွဉ်၊ သွꩻအဝ်ႏရာꩻ ပျောႏလွဉ်ꩻတွဗာ့ꩻ သွဉ်ဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏထွာသင်ꩻဗာႏတဝ်းသွူ၊ ထွာလွဉ်အတွိုင်ꩻ လွေꩻလွဉ်ꩻမာꩻလွဉ်ꩻဒျာႏဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာသင်ꩻတဝ်းငါႏသွူ။ အတန်ꩻတဆီအောင်ႏထွူ ထင်ႏတက္ကသိုလ်ႏပညာႏရေꩻယို ထွာနမ်းကအီႏမာꩻလွေꩻငါတာႏ နမ်းဝါႏသနာႏဒါႏ၊ နမ်းကမိဉ်မာꩻဒါႏ ထာꩻမာꩻအခန်ꩻကဏ္ဍ၊ ထာꩻမာꩻအမျိုꩻအစာꩻယို လွိုက်ရွေꩻသွဉ်ထူႏခွင်ꩻလꩻ သွဉ်ထူႏခွင်ꩻအဝ်ႏ အခိန်ႏခါႏနဝ်ꩻသွူ၊ နဝ်ꩻမꩻတဲင် တဖူꩻဆုမ်ႏကိုယို တထွော့နဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏလွိုက်ရွေꩻမဲဉ်ႏမဲဉ်ႏ၊ လွိုက်ရွေꩻစွို့ꩻစွိုꩻဒျာႏ နီနမ်းထာꩻမိဉ်ထွာ၊ နီနမ်းထာꩻမိဉ်မာꩻ၊ နီနမ်းကဝါႏသနာႏဒါႏ၊ ကတဲက်ဆဲင်ႏဒါႏ လိတ်ဘာႏသာႏမေဂျာဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ နီနမ်းကဝါႏသနာႏဒါႏ ကဏ္ဍထာꩻမာꩻယို နီမိဉ်းသွဉ်ထူႏလွေꩻဗာႏ လိတ်မော့ꩻနမ်းမော့ꩻ အခွဲးအကျုံႏနဝ်ꩻ ပေါင်ꩻစပ်ယင်းတွော့ꩻ နီထာꩻဝါႏသနာႏတဲင် သွဉ်ထူႏဗာႏ အကျိုꩻအဝ်ႏလွေꩻနဝ်ꩻသွူ။ မိဉ်းဝါႏသနာႏ အင်ဂျင်နီယာတဲ့ အင်ဂျင်နီယာကျောင်ꩻ၊ မိဉ်းဝါႏသနာႏအတွက်အချက်ဖဲ့ꩻလဲ့ သင်္ချာဖုံႏယို၊ မိဉ်းဝါႏသနာႏ မိဉ်းဒါႏကမ္ဘာႏသုင်ꩻ ဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါလဲ့ အိင်္ဂလိပ်ဖုံႏယို၊ မိဉ်းဝါႏသနာႏ ဟံႏခရာႏလဲ့ ပထဝီဝင်ဖုံႏယို၊ မိဉ်းဝါႏသနာႏ သမဲင်ꩻခရာႏလဲ့ သမဲင်ꩻမေဂျာဖုံႏယို စစွဉ်ႏစစွဉ်ႏနဝ်ꩻ လွောက်ꩻဖက်ကဲက်ညီႏ တဲက်ဆဲင်ႏဒါႏ တောမ်ႏနီဝါႏသနာႏလိတ်ဘာႏသာႏယို မိဉ်းလွိုက်သွဉ်ထူႏလွေꩻနဝ်ꩻ နီမိဉ်းမာꩻ ဖောႏနီထာꩻဝါႏသနာႏအနမ်းအခြုံအတာႏ အကျိုꩻအဝ်ႏအီနဝ်ꩻသွူ။