ပေ့ꩻရဲမွိုန်းတောဝ်း
"ပေ့ꩻရဲးမွိုန်းတောဝ်း လိုꩻပေႏငေါဝ်း" လိုꩻပေႏသီး သဘာဝနောဝ်ꩻ မဲဉ်သေ၊ မဲဉ်ထီႏ၊ မဲဉ်ဟွိုန်၊ မဲဉ်ဒါႏ၊ မဲဉ်မာꩻ ကတူႏခီးဉာဏ်ႏနုဲင်းနောဝ်ꩻအောဝ်ႏတဲင် ဝွေꩻသီးကမဲဉ်သေဒါႏအတွိုင်ꩻ အကုဲင်းရီပစျꩻပနျꩻဒါႏ အဆရာႏ၊ အမွိုးအဖါထျꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ၊ နီပအိုဝ်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ ကဲဉ်းအာအာ အပိုလီꩻဖုံႏ၊ အတပဲ့ꩻဖုံႏ ကမဲဉ်သေဒါႏတစွိုးစွိုး တမျိုꩻမျိုꩻယို မဉ်ႏရီလဲ့ ကုဲင်းဒေါ့ꩻဖေႏဟောဝ်ဟောဝ်တောဝ်း၊ ကုဲင်းခွန်းတနိက်ꩻတနက်ꩻထဲင်းဝင်ꩻ၊ "လိုꩻပေႏ သေတမုဲင်ꩻ၊ ရီစောက်စဲက်မွိုန်းထာꩻဟုဲင်း"ကုဲင်းဟွိုက်ꩻချာ လိုꩻပေႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ကောထွာဒါႏ မွိုးဖါဆရာႏဖုံႏယို ပိုလီꩻတပဲ့ꩻဖုံႏ မဉ်ႏရီနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏလိုႏအွဉ်ႏသꩻဆွာꩻဆွာꩻ ဗွောင်နယ်ခြုဲင်းနယ်ဖေႏ လိုꩻပေႏထာꩻတိုꩻတက်နယ်ꩻ၊ အွဉ်ႏနယ်ဖေႏတဖူꩻထင်ႏထိုနယ်ꩻ၊ ဗွောင်နယ်ဖေႏ တဖူꩻစွို့ꩻစွဉ်ႏနောဝ်ꩻမꩻ နီပိုလီꩻ အီႏထင်ႏထိုစွို့ꩻစွဉ်ႏဒါႏနောဝ်ꩻသွူ။ သွဉ်လိုꩻပေႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏလိုႏသွဉ်နယ်တောဝ်း ထာꩻမွိုက်ရွိုင်ꩻနယ်ꩻ၊ ခွန်းဟွိုက်ꩻတွယ်ႏဗွုမ်နယ်ꩻဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ၊ လိုꩻပေႏယို နီမဉ်ႏခွန်းဟွိုက်ꩻငါႏ၊ မဉ်ႏတွယ်ႏဗွုမ်ငါႏလဲ့ လိုꩻပေႏသꩻတဗွို့ꩻတောဝ်း၊ သꩻတဗော့ꩻတောဝ်း မွိုးဖါဆရာႏလောင်း၊ သꩻညာꩻထိုꩻ ဆရာႏမွိုးဖါဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ပွိုင်းလဲင်ႏခါ နီပအိုဝ်ႏဖုံႏ ကသွဉ်လိုꩻပေႏနောဝ်ꩻ ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ သွုံꩻအကျမ်ꩻနယ်ꩻလွဉ်လွဉ်းတဲင် လွူးအာစွဉ်ႏပိုလဲ့ ပိုလီꩻသꩻမဲဉ်လွူးချာ မွိုးဖါအလောင်း ဆေ့ꩻခြေားငါႏနောဝ်ꩻသွူ၊ နုဲင်းလိတ်သွဉ်တွိုက်ကျောင်ꩻကိုဖုံႏလဲ့ ကွပ်ပွိုးတွယ်ႏငါႏ တပဲ့ꩻဖုံႏတဲင် တပဲ့ꩻထွိုင်ႏဒါႏလွဉ်သွူ တနီꩻခါနောဝ်ꩻ သꩻမဲဉ်သဲင်ꩻကူႏညီႏချာ ဆရာႏအလောင်း ဆေ့ꩻခြေားငါႏနောဝ်ꩻသွူ၊ သံႏယော်ꩻဇဉ်ႏ တအောဝ်ႏတောဝ်း ဆရာႏအလောင်းနောဝ်ꩻသွူ။ ကထွာခွန် သွဉ်ခမ်းသားထီသားလဲ့ ကွိုꩻစွဉ်ႏမွိုက်ꩻဗွုမ်နေး၊ လောက်ꩻဟွိုက်နေးကွေႏကွေႏတဲင် ခမ်းသားထီသား ထီႏစွဉ်ႏခွန်လဲ့ မေတ္တာႏတအောဝ်ႏဒင်ႏတောဝ်း၊ မဉ်ႏမာꩻထာꩻမာꩻလဲ့ ဝင်ꩻတမဲဉ်ထောက်ခံႏတောဝ်း ထွာလွဉ်ဒါႏနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ ပိုလီꩻ၊ တပဲ့ꩻ၊ ခမ်းသား သံꩻယော်ꩻဇဉ်ႏ သꩻရက်ချာမွိုးဖါ၊ ဆရာႏ၊ ခွန်လောင်း ထွိုင်ႏတအဲဉ်ထောဝ်းဒွုမ်နောတ်ꩻ လိုꩻတန်တွမ်ႏလိုꩻပေႏ အောဝ်ႏခါႏညာꩻလို့ထိုꩻစွဉ်ႏဝင်ꩻ၊ ထွိုင်ႏဗော့ꩻဗာႏဒွုမ်ဝင်ꩻလဲ့ သွီႏရော်ꩻမုꩻ၊ သွီႏဗော့ꩻမုꩻ၊ သꩻရက်မုꩻ ဆေ့ꩻထိုꩻဝင်ꩻတွဗာ့ꩻ လိုꩻပေႏဖုံႏ နုတ်ꩻတွူထိုꩻလို့ဗာႏ၊ မဲဉ်ခံႏတောဝ်းလိုꩻတန်၊ မဲဉ်တောႏလန်ႏချာ လိုꩻတန် သꩻအောဝ်ႏဒါႏ၊ သꩻထွာလွဉ်ဒါႏနောဝ်ꩻမꩻ ထွာအီဒါႏယင်း နီလိုꩻတန်၊ မွိုးဖါဆရာႏသီး အဆူႏနာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ခွန်၊ မွိုးဖါ၊ ဆရာႏနောဝ်ꩻ တွိုႏပိုလီꩻကမဲဉ်သေ၊ ကမဲဉ်ဒါႏ ကရီလွဉ်နောဝ်ꩻ သမ်းတဗွောင်ယီးနယ်ဖေႏတောဝ်း၊ သမ်းပေ့ꩻရဲးခါꩻ၊ သွူတကာႏတောဝ်း သမ်းဖေႏပါထဲင်း မွိုက်ရွိုင်ꩻကျံꩻထံꩻနယ်ꩻတန်တွော့ꩻ အနာႏဂတ်မွိုးဖါဆရာႏ ခွန်စောဝ်းသီးယို ထွာလွဉ်စွဉ်ႏ လိုꩻပေႏအဆူႏနာႏ တရာꩻခံႏရန်ႏသူႏနောဝ်ꩻသွူ။ ကထွူလဲဉ်းဒါႏ အခိန်ႏခါႏကိုနောဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏဖုံႏ ကထွာမွိုးဖါတဲ့နောဝ်ꩻ၊ ဆရာႏတဲ့နောဝ်ꩻ၊ ခွန်စောဝ်းတဲ့နောဝ်ꩻ ကသွဉ်ပိုလီꩻလိုꩻပေႏယို ကွပ်စွဉ်ႏဟွိုက်ꩻနေး၊ လောက်ꩻနေး၊ တွယ်ႏနေးကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻမꩻ နီလိုꩻပေႏဖုံႏ သွိုန်ႏထီကုဲင်ထိုꩻလို့တဲင် ကထွိုင်ႏတန်လွဉ်နောဝ်ꩻ အီႏထွိုင်ႏဒေါ့ꩻထာꩻ ဝင်ꩻအမျာꩻခြာတရိုꩻတောဝ်း၊ အီႏနွို့တွူႏတရန်တွမ်ႏ ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻ ဘာႏသာႏခြာတရိုꩻတောဝ်း အအင်ဖြောင်းတထန်ႏတောဝ်း၊ အောဝ်ႏတဖေါ့စွူစွူစွဉ်ႏ အထာꩻငမ်း၊ အထာꩻရွူႏ၊ အထာꩻအွူးဟွူတန်လွုမ်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻဘာႏသာႏနောဝ်ꩻ အမျာꩻခြာ ဝင်ꩻတရိမ်ထင်ႏဒေါ့ꩻနေးထဲင်းဝင်ꩻ၊ မဉ်ႏဒေါ့ꩻဗာႏထာꩻအမျာꩻခြောနောဝ်ꩻ တွမ်ႏကလꩻဘွဲ့တဗာႏပီဝင်ꩻ၊ ဝင်ꩻခံႏထူႏထဲင်းနုဲင်းနောဝ်ꩻ၊ တွိုႏနီပအိုဝ်ႏနောဝ်ꩻ နွိုင်းနေးဝင်ꩻထင်ႏဒေါ့ꩻဗာႏတွော့ꩻ နုဲင်းနီချင်ꩻချင်ꩻခြာနောဝ်ꩻ ပေါင်းခမ်းပတာႏ၊ မဉ်ႏနွို့ရော်ꩻလဲဉ်း တွမ်ႏဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻဘာႏသာႏခြာနောဝ်ꩻ နီယိုဝင်ꩻဒေါ့ꩻစွဉ်ႏ၊ ဝင်ꩻမတ်စွဉ်ႏ လိုꩻတအာႏ၊ လိုꩻအွူးဟွူ၊ လိုꩻတငွဉ်ႏ၊ လိုꩻတဗွူထွူႏတန်နောဝ်ꩻသွူ။ တဲမ်းလိတ်ဆရာႏ ဟွိုန်ဗာႏဖို ပွိုင်းလဲင်ႏခါ နီပအိုဝ်ႏကျောင်ꩻတွမ်ႏ ဖူးဝေးမန်းကျောင်ꩻ ထွာဝင်ꩻထာꩻသျုတ်တရေင်တဲင် အခရာႏသမ်းထန်ႏလုဲင်းထာꩻတွော့ꩻ တွိုႏနေးစွဉ်ႏခမ်းထီရေꩻ ဗဟိုရ်ႏအရန်းနောဝ်ꩻမꩻ ဖူးဝေးမန်းရိုꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ "သီပအိုဝ်ႏ လိုꩻဒါႏတဖြာꩻနောဝ်ꩻ တတွာကြွို့ꩻနီလိုꩻတအာႏလွုမ်ꩻ"ထွိုင်ႏရိုꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻနောဝ်ꩻ ထွာနီပအိုဝ်ႏတဖြာꩻ ကဲဉ်းသꩻခရာႏ ဒေါ့ꩻလဲင်ꩻတဒါႏတောဝ်းဒွုမ်နောဝ်ꩻသွူ။ ဟွိုန်ဗာႏနုဲင်းယိုနောဝ်ꩻ ဟောဝ်ထူႏငါႏဝင်ꩻ သွဉ်ခန်ꩻတပုဒ်နောဝ်ꩻသွူ၊ ခွိုင်းယိုမာꩻငါ နီပအိုဝ်ႏပိုဖုံႏ ဖေႏကထင်၊ ဖေႏကရုဲင်း၊ ဖေႏကယံနောဝ်ꩻ ကောထွာပအိုဝ်ႏမွိုးဖါ၊ ဆရာႏ၊ ခွန်စောဝ်းဖုံႏ ကွိုꩻမွိုန်းဒွုမ်အာႏဏာႏဗား၊ ခွန်းလျားဟွိုက်ꩻဆာပုဲင်ꩻဒွုမ်ပိုလီꩻ၊ သွိုန်ႏထီဖေႏကဗွေ ပငါပရာꩻနောဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻသွဉ်သင် ဆွုံꩻမꩻဒျာႏသွော့ဝင်ꩻ ပိုလီꩻအနယ်ꩻယံယံစားဖုံႏအကျောင်ꩻ ခွေသွဉ်းတဲမ်းလိတ်သား မဲဉ်ဒေါ့ꩻငါႏနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ နောဝ်ꩻထွူတကာႏတောဝ်း လိုꩻပေႏထာꩻခွုမ်ပဆိုးဖုံႏ၊ လိုꩻပေႏထာꩻပျောႏဖုံႏ၊ လိုꩻပေႏသꩻကမဲဉ်ထွာဖုံႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏလိုႏဗွောင်၊ အောဝ်ႏလိုႏယီးနယ်၊ အောဝ်ႏလိုႏသွဉ်နယ်ဒျာႏ အနယ်ꩻဆꩻဆꩻ၊ ဖေႏခွုမ်ပဆိုးအာပုဲင်ႏဒွုမ် ဟံႏဖွန်ႏ၊ ဖေႏနွုမ်ꩻအာမွိုန်းဒွုမ် ဖိုးအေႏလွီး၊ မဲ့ꩻနီလိုꩻပေႏထွာဒါႏ လိုꩻဖိုးပနားဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ တဲမ်းလိတ်သား ကအောဝ်ႏထိန်ꩻထွားဒါႏ လိုꩻပေႏအရျာꩻတန်ꩻအကို ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻလင်ဖုံႏနောဝ်ꩻ တရုဲင်ထင်ဒျာႏ၊ ဒေါ့ꩻတဲ့ သေနာႏယိုꩻဒျာႏ၊ သွဉ်တဲ့ လိမ္မာႏယိုꩻဒျာႏ၊ တွိုႏနီပအိုဝ်ႏပိုဖုံႏနောဝ်ꩻ ဒေါ့ꩻသွဉ်လဲ့ နန်ꩻသေနာႏ၊ ထာꩻလိမ္မာႏ၊ ထာꩻလက်ꩻမုꩻလဲ့ဆေ့ꩻ၊ မွိုင်းငမ်းဒျာႏပါꩻ၊ သꩻရွူႏငါႏထာꩻ၊ ထီႏဗာႏအာနုဲင်းနောဝ်ꩻတဲင် ထွိုင်ႏထုမ်ႏချာတရာꩻခံႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏအွိုးမွိုးဖါထျꩻယို ကွပ်ပွိုးမွိုးဖါ တဗွောင်ဖေႏတောဝ်းအမဲ့နား၊ အထာꩻလက်ꩻနယ်ꩻတဖဲ့ꩻ၊ မွိုးဖါခွန်းဟွိုက်ꩻအာငါႏတဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻမ နီပအိုဝ်ႏပေႏ ထန်ႏအွူးဟွူတငွဉ်ႏဗာႏထာꩻနုဲင်းနောဝ်ꩻဖုံႏသွူ။ စိမ်စွဉ်ႏဒေါ့ꩻဝင်ꩻငေါဝ်းနွောင်ꩻ (စကားရည်လု)ကိုတဲ့နောဝ်ꩻ၊ ဉာဏ်ႏစွန်ꩻထီဖုဲင် (ဉာဏ်စွမ်းရည်)ဖဲ့ꩻတဲ့နောဝ်ꩻ ထာꩻယူႏဖင်းမု(ဦးဏှောက်စွမ်းရည်)ဖဲ့ꩻတဲ့နောဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏပေႏယို ထဲ့ဆုဲင်ꩻအောဝ်ႏကုဲင်ငါႏ ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏနမ်းခန္ဓာႏ ပြွောင်ႏဖုတ်တဒွီႏမုꩻ(ကာယစွမ်းရည်)ဖဲ့ꩻလဲ့ အာႏပေႏငါႏ၊ ယိုတကိစ္စနောဝ်ꩻ ကွပ်ပွိုးမွိုးဖါသီး အံႏအာႏဟာႏရယို စင်ႏကြယ်ႏတောဝ်း၊ ပသစင်တောဝ်း၊ အံႏဒဲဉ်ခိန်ႏလဲ့ အွဉ်ႏဟွာႏစင်တောဝ်းအစူ စတဲင်အာႏပေႏချက်နုဲင်းနောဝ်ꩻဖုံႏတွော့ꩻ နီပအိုဝ်ႏဖုံႏနောဝ်ꩻ အာႏရဲင်ꩻဗွေတောဝ်းနမ်း နုဲင်းနောဝ်ꩻကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻသွူ။ ခွိုင်းယိုမာꩻငါ နီပအိုဝ်ႏပိုဖုံႏ ဉာဏ်ႏဖေႏကဖုဲင်တဲ့နောဝ်ꩻ၊ ထာꩻယူႏခံႏဉာဏ်ႏအာႏ ဖေႏကတလာ(စူးစမ်းဆင်ခြင်မုဉာဏ်) ဖေႏကယံတဲ့နောဝ်ꩻ၊ သꩻမဲဉ်တယ်ႏထွင်ႏဉာဏ်ႏ (တီထွင်မုဉာဏ်)အာႏဖေႏကတလာတဲ့နောဝ်ꩻ ကောထွာပအိုဝ်ႏမွိုးဖါဖုံႏ ထွားထိန်ꩻဟောဝ်ဟောဝ်သွော့လိုꩻပေႏ၊ ဖေႏသꩻတခြင်ခြင်သွော့လိုꩻပေႏ၊ တွယ်ႏဟွိုက်ꩻခွန်းဗွုမ်မွိုန်းဒွုမ် လိုꩻပေႏ၊ ဗွောင်ဖေႏဒျာႏသွော့ လိုꩻပေႏထာꩻသေဉာဏ်ႏတဖူꩻခြောင်ꩻအကျောင်ꩻ ခွေသွဉ်းတဲမ်းလိတ်သား မဲဉ်ဒေါ့ꩻငါႏနုဲင်းနောဝ်ꩻသွူ။ ယင်းတစွိုးနောဝ်ꩻ တဲမ်းလိတ်သား ထောင်ထွားထုမ်ႏလွူꩻချက်အလꩻ ကသေထွꩻဗာႏဖုံႏနောဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏမူႏ ကလွူးပိုယို ကွပ်ပွိုးစွိုင်လွမ်တဉ်ႏတွော့ꩻ တရေ့ꩻရေ့ꩻနေးစွဉ်ႏ လိုꩻပေႏတဲင် လိုꩻပေႏထာꩻယူႏပိစ်ꩻတလိစ်ꩻအီအကျောင်ꩻတရာꩻ တပါꩻနေနေ၊ နီလိုꩻတန်ဒျာႏမွေးတဲ့ စောက်ꩻတဉ်ႏတွော့ꩻသော့ꩻစံꩻမွိုင် အခီအိတ်ယကိုနောဝ်ꩻ ထာꩻယူႏအီႏပိစ်ꩻတလိစ်ꩻတတွာမုဲင်ꩻ၊ အီႏထွိုင်းထွူတတွာမုဲင်ꩻ၊ ယိုနောဝ်ꩻ လိုꩻပေႏသွီႏဆား ယာႏဆား၊ ကတူႏခီးဆားထဲင်းတဲင် စောက်ꩻလွမ်တဉ်ႏတွော့ꩻငါႏနုဲင်းယိုလဲ့ လိုꩻပေႏအွူးဟွူနွောင်ꩻအီထိုꩻအကျောင်ꩻ တမျိုꩻနေနေနောဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နောဝ်ꩻမꩻ ယိုမာꩻငါနောဝ်ꩻ နီပအိုဝ်ႏမူႏဖုံႏလဲ့ လွမ်တဉ်ႏမွိုန်းဒွုမ်ဝင်ꩻပို၊ ဆရာႏခို/ဆရာႏမူႏ မွိုးဖါ ခွန်စောဝ်းဖုံႏလဲ့ ရက်ဗဲင်းခန်းဝင်ꩻပို၊ ဖေႏဗဲင်းခန်းဝင်ꩻပို ထာꩻသေပညာႏ၊ ထာꩻဒါႏသုတ၊ ဖဝယံထင်ႏထို နီယိုခွန်ခွိုꩻပီပီ၊ သွိုန်ႏထီဗွေဗွေ တရွေဖျတ်ကာႏနွောင်ꩻဒျာႏသွော့ဝင်ꩻ နွောင်ꩻဟံႏကမ္ဘာႏဆꩻကီအကျောင်ꩻ