တခွိုန်ငင်ႏတွာႏ
"တခွိုန်ငင်ႏတွာႏ နီဟံႏယာႏ" ဟံႏတန်ပထဝီႏယိုတဗီႏလောင်းကီ နီခွိုꩻပအိုဝ်ႏ အုံအောဝ်ႏသော့ꩻတာႏ၊ လုပ်ꩻမာꩻသော့ꩻတာႏ ဟံႏယာႏပဲင်ႏပဲင်ႏ ဖေႏကလꩻနွောင်ꩻရေꩻနောဝ်ꩻ ခေတ်အစုပ်စုပ်ကို သွိုန်ႏထီဗွေတရုဲင်ထင် ခွိုꩻပအိုဝ်ႏပိုလိုꩻယံဖုံႏ စွဉ်ꩻသွီႏသက် လုဲင်ႏဆက်လွေꩻဖေႏ အခြွိုက်ခြွိုက်အခီႏခီႏနေးလဲဉ်း၊ ရသာႏကဲဉ်းအထီစွူ ကခြီခြောဝ်ကွီထင်ႏဖေႏလဲ့ အလဲင်ႏပေါင်ꩻ တွက်သူႏသေတောဝ်းဒွုမ်နောဝ်ꩻသွူ။ ရက်ခွိုꩻပအိုဝ်ႏဖြားပွိုင်းလဲင်ႏခါ ကဖြေꩻထူႏခါꩻတွမ်ႏရွဉ်ဗွာသားလဲ့အောဝ်ႏ၊ လုဲင်ႏတောႏနေးတွမ်ႏတနတ်ရာႏ စွုန်ꩻရာႏသားလဲ့အောဝ်ႏ၊ ကတဗွော့ꩻခြောဝ်ႏ ကတရိမ်ထူႏနေးဗာႏတွမ်ႏ ရန်ႏသူႏအဆူႏအနာႏစူကိုထွောင်းလဲ့အောဝ်ႏ၊ နီဟံႏနယ်ႏ ဧရိယာႏယို လꩻလွဉ်ဗာႏတွမ်ႏ အနယ်ꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏ ယပ်ꩻယပ်ꩻခုဲင်ႏခုဲင်ႏတဲင် နုဲင်းယိုခါ ကထွာပိုလီꩻဖုံႏ အွဉ်ဝင်ꩻစာပြုံႏစာပြင်ႏ၊ စာပျင်ႏစာခြေင်လို့ဖေႏတောဒျာႏ ဝင်ꩻဘာႏသာႏ၊ ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻ ကထွာရက်ခွိုꩻ ပအိုဝ်ႏပိုတဖြာꩻ ခံႏစာꩻသော့ꩻ တဒါႏတောဝ်းဒွုမ်နောဝ်ꩻသွူ။ အာႏဇာႏနီႏယံ နီဖြားတန်သီး ပွိုင်းလဲင်ႏနောဝ်ꩻ ငမ်းငါႏပိုလီꩻပအိုဝ်ႏဖုံႏ အုံဒင်ႏသော့ꩻဗာႏတောဝ်းဝင်ꩻဟံႏလောင်းကီယိုတဲင် ဝင်ꩻခံႏယပ်ꩻခုဲင်ႏ တွူႏတရန်လွဉ်ဖေႏတွမ်ႏ နယ်ꩻအမျိုꩻမျိုꩻ၊ ထွိုင်ႏလꩻထွူဟံႏနယ်ႏ ဒေႏသတစူးတစိꩻတာႏပေႏနောဝ်ꩻ စာအံႏရောင်ထိုꩻတောဝင်ꩻတဲင် ဆာစဲင်ကဲဉ်းသꩻငါႏ မရေႏမရာႏနောဝ်ꩻသွူ။ နီပအိုဝ်ႏစွုမ်ႏဖြာꩻ လွေꩻသဲင်ꩻချာငါထာꩻနောဝ်ꩻ မဉ်ႏထီႏပါꩻစာအံႏ ပအိုဝ်ႏဟံႏတဲင်ႏလက်ꩻယို သꩻကိုခံႏစာꩻဗာႏဝင်ꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ လိုꩻစာအံႏဟံႏသားလဲ့ ထွိုင်ႏထီႏထွားဗာႏ နီဟံႏယာႏ ပါꩻလꩻထိုꩻနောဝ်ꩻ သꩻကိုထွာနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ နီစာဟံႏထွူ နီအွူးဟွူတွော့ꩻ ဖြေꩻထုမ်းတောကာꩻ၊ ယိုခါ ကာꩻထွိုင်ႏကုဲင် ဖျင်လꩻတောဝ်း အောဝ်ႏပြာႏလွင်ꩻထာꩻလမ်းထျꩻနောဝ်ꩻ သꩻကိုထွာလွဉ်နုဲင်းမုဲင်ꩻ။ လိုꩻကမာꩻဟံႏပွယ်ꩻစာꩻသားလဲ့ ထွာဖေႏဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻ ဘာႏသာႏဟံႏပွယ်ꩻစာꩻနောဝ်ꩻ ဟွိုန်တန်ႏငါႏ၊ အံႏဗာႏအာ လွူးပိုမာ ကျွားအီထာꩻ၊ မာꩻလမ်းတန်၊ ဖြေꩻကာꩻယံတွော့ꩻ ဟံႏခင်ပါꩻထွိုင်ႏလꩻ၊ နီလိုꩻမျိုꩻ ပါꩻအီႏလွဉ်တေက်ꩻနျꩻ အံႏမျောႏဒျာႏရင်ꩻရင်ꩻနောဝ်ꩻ သꩻကိုခံႏစာꩻလွဉ်ဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ ကဉ်းယူႏစဲင်းစဲင်းဝင်ꩻမွိုင်။ ကထွူလဲဉ်းဒါႏ အခိန်ႏခါႏကိုလဲ့ နီပအိုဝ်ႏ ကစာလဲဉ်းဝင်ꩻဟံႏသားဖုံႏနောဝ်ꩻ ယိုခါ ဝွေꩻသီးဘဝ၊ ဝွေꩻသီးပိုလီꩻ၊ ဝွေꩻသီးခွိုꩻနွယ်ႏ အဟောဝ်အကုဲင် အောဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ ပါꩻမျောႏထိုꩻလꩻတကားမုဲင်ꩻ၊ ခွိုꩻပအိုဝ်ႏစွိုးသွတ်ꩻလွေꩻ တကားမုဲင်ꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ ကထီႏထွꩻဗာႏသား ကဉ်းခြုဲင်းနယ်လို့လို့ဖေႏ ပိုလီꩻပအိုဝ်ႏဖုံႏမွိုင်။ မဉ်ႏရက်မွေး နီခွိုꩻပအိုဝ်ႏ၊ မီႏမဉ်ထိန်ꩻရဲပ်မွေး နီပအိုဝ်ႏ၊ မီႏမဉ်ထွားတီမွေးမွေး နီပအိုဝ်ႏခွီုꩻနွယ်ႏဖုံႏလဲ့ ထိန်ရဲဗော့ꩻ ခွမ်ꩻလာꩻ၊ လိတ်လုဲင်ꩻ၊ ငေါဝ်းငွါ၊ ယေန်ႏငဲလွုမ်ꩻ တလꩻတောဝ်း၊ ထိန်ꩻရဲပါဗာႏ ဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏဖုံႏ၊ လမ်းပါႏ၊ လမ်းခင်ဖုံႏမꩻ လꩻနောဝ်ꩻသွူ။ မီႏမဉ်ထိန်ꩻရဲမွေး ပအိုဝ်ႏဟံႏနယ်ႏ ဧရိယာႏလဲ့ ယိုခါကာႏ အောဝ်ႏလိုႏလွောင်ႏဗူႏငါႏလဲဉ်း ထိန်ꩻထွားပအိုဝ်ႏဟံႏနယ်ႏ ဧရိယာႏစွုမ်ꩻစွိုꩻနောဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻတန်ကအွဉ်စာဒါႏ ပအိုဝ်ႏဟံႏယာႏသားလဲ့နောဝ်ꩻ၊ ပွယ်ꩻစာꩻကဖြေꩻစာဒါႏ ပအိုဝ်ႏဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏသားလဲ့နောဝ်ꩻ ခမ်းသားမွိုးဖါ ကမဲဉ်စာအံႏဒါႏ ပအိုဝ်ႏဟံႏနယ်ႏဧ၇ိယာႏသားလဲ့နောဝ်ꩻ အဗာႏထူႏရေꩻလဲ့ ထူႏရေꩻဗာႏ၊ အဗာႏဖျꩻထိုꩻအာႏဏာႏလဲ့ ဖျꩻထိုꩻဗာႏ၊ အဗာႏဖေႏပညာႏလဲ့ ဖေႏပညာႏ၊ နောဝ်ꩻမꩻ နီဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏယို ခြေင်ႏကမ္ဘာႏအီႏတဉ်ႏခွေါင်လွေꩻနွောင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကအွဉ်စာဟံႏသားလဲ့နောဝ်ꩻ၊ ကစာဟံႏသားလဲ့နောဝ်ꩻ၊ ကစာထိုꩻတော ဝင်ꩻဘာႏသာႏလောင်ႏလင်သားလဲ့နောဝ်ꩻ နီမဉ်ႏတအွဉ်ႏရေꩻတောဝ်း၊ ပိုႏနီစူ အွဉ်ဝင်ꩻမဉ်ႏထွားရောင်ဗော့ꩻ ပငါပရာꩻလဲ့ အညတွမ်ႏအမွိုင် နီပအိုဝ်ႏပိုလီꩻဖုံႏ အီႏထွာဗာႏသွူ ဝင်ꩻသွဉ်း၊ နီဟံႏယာႏ အီႏတခြွဉ်ႏသော့ꩻလို့သွူ ခေတ်မဟာႏပင်ႏလယ်ႏခြောင်ကိုနောဝ်ꩻသွူ။ နီပအိုဝ်ႏဟံႏယာႏ ကတွိုႏသော့ꩻလဲဉ်းဒါႏ ခေတ်မိစ္ဆာႏ အဆူႏနာႏစူကိုတန်သူꩻ မွေးတဲ့ တဆေꩻတောဝ်းဒွုမ်ထာꩻ၊ အီႏလꩻချာဗာႏလဲ့ ထွားအမော့ဆွုမ်ႏ တထီႏတောဝ်းဒွုမ်၊ အီႏတခြွဉ်ႏသော့ꩻထဲင်းထဲင်းက အောဝ်ႏဒင်ႏလဲဉ်း ခေတ်ပင်ႏလယ်ႏကူနားလဲ့ အောဝ်ႏဗွေဗုဲင်ထံနေးစွဉ်ႏထာꩻ၊ နီပအိုဝ်ႏစွုမ်ႏပါꩻ/ဖြာꩻ အွဉ်ဝင်ꩻအီႏမာꩻရောင်ဝင်ꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻဖုံႏဟောင်းဟွေး။ နုဲင်းကစာစာထွူလဲဉ်းဒါႏ နီပအိုဝ်ႏဟံႏယာႏအကို ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻဘာႏသာႏ ထွိုင်ႏနွို့လွဉ်အုံသော့ꩻနောဝ်ꩻ အဖေႏချံꩻသာႏနေ ပအိုဝ်ႏဖုံႏဟောင်း၊ နွုမ်ꩻဗာႏပါꩻဆျာအေႏခိꩻနေဟောင်း၊ အံႏစင်းလွဉ်ꩻယင်းနမ်း ခယ်ႏခြံကို နုဲင်းလိုꩻနမ်းခုတ်၊ နောင်ဗွဉ်၊ ဟိုတွူးသားဖုံႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏပျောႏရောင်လွဒျာႏဝင်ꩻဖုံႏဟောင်း၊ နောဝ်ꩻမွေးတဲ့ အစပေႏလုမ်ꩻနော။ တဲမ်းလိတ်သား သက်လꩻ (၁၇-၁၈)အရွယ်ႏနောဝ်ꩻ အုံဗာႏဖိုကျောင်ꩻအေးစေတီ၊ တောင်ႏကီꩻ၊ အတွင်ꩻနောဝ်ꩻ ပေါႏရိုꩻထီသိန်ႏရွီး ဒုံနောဝ်၊ ဒုံထင်ꩻ၊ ပါမွိုင်ꩻနုဲင်ꩻ၊ ထီသိမ်ႏ၊ တဖျူႏမွူးဒုံဖုံႏနောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏပအိုဝ်ႏစင်စင်၊ လိုꩻမျိုꩻလင် တပါသော့ꩻတောဝ်း၊ အောဝ်ႏထွာက တပုဲင်ႏခြံ၊ ဗွူကလာꩻခြံဖုံႏ၊ ယိုခါ တဲမ်းလိတ်သားသက်စလ (၄၀)လွိုပေႏလုမ်ꩻ ထွိုင်ႏတွိုႏခွိုန်ꩻချာ ဒုံနောဝ်ꩻကိုခြာနောဝ်ꩻ ထွာထိုꩻလို့လဲဉ်း ပါꩻလိုꩻမျိုꩻ၊ ပါꩻဘာႏသာႏ၊ ပအိုဝ်ႏလမ်းပါႏ လဲင်ꩻထိုꩻမားထံ၊ ပအိုဝ်ႏပိုလီꩻနောဝ်ꩻကိုခြာ ကွုတ်တသဉ်ထိုꩻလို့လဲဉ်း ပါꩻလိုꩻမျိုꩻဘာႏသာႏ၊ ခံႏစာꩻဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ ဟော်ꩻလိတ်သားဖုံႏ သꩻရေꩻနဲ့၊ သꩻကုဲင်နဲ့၊ ဟွိုန်ပျောႏနဲ့၊ ဟွိုန်တလွိုးနဲ့၊ ဟွိုန်ကဲဉ်းနဲ့၊ ဟွိုန်ကဲဉ်းတောဝ်းနဲ့ အောဝ်ႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ။ ခွိုꩻရက်ပအိုဝ်ႏပေႏဖုံႏဟွေး- ထီႏမွိုန်းဒွုမ် နမ်းအဖြာꩻအကျိုꩻစီꩻပွါꩻ၊ ထီႏထိုထို ထွားဆွာꩻဆွာꩻဖေႏသွော့ အနာႏဂတ် နီပိုလီꩻအကျိုꩻတရာꩻတဲင် ကထွူထိုꩻလဲဉ်းနောဝ်ꩻ ထူႏသွဉ်ခန်ꩻ၊ မဉ်ႏရက်မွေး နီလိုꩻမျိုꩻ၊ နီဟံႏယာႏ၊ နီစွိုးခွိုꩻ၊ နီဘာႏသာႏနောဝ်ꩻ ခွိုင်းယိုမာꩻငါ စာထဲင်းမွိုန်းဒွုမ် ဟံႏယာႏဖုံႏအကျောင်ꩻ နေးတွမ်ႏမေတ္တာႏ တန်တန်အာအာတဲင်-