cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Слуцкае Евангелле
Унутраная структура
Аркушы разлінаваныя ў два слупкі, па 20 радкоў у кожным. Стандартнае поле разлінаванага тэксту выглядае так: вышыня слупка — 260 мм, шырыня — 70 мм, інтэрвал паміж слупкамі — 16 мм. Вышыня радка — 4 мм, інтэрвал паміж радкамі — 9 мм. Дадаткова разлінавана па адным радку на верхнім полі для калантытула і на ніжнім полі для пазначэння евангельскіх чытанняў. Шырыня радкоў роўная шырыні слупкоў.
Такмак (Украіна)
1-7 сакавіка 2022 года Такмак быў захоплены расійскімі войскамі падчас расійскага ўварвання ва Украіну. Гараджане неаднаразова выхадзілі на мітынгі супраць акупацыі расійскіх вайскоўцаў. 7 мая стала вядома пра смерць гарадскога галавы Такмака (з 2009 года) Ігара Кацялеўскага, які адмовіўся супрацоўнічаць з расіянамі, якія напалі на Украіну.
Вечнае ззянне чыстага розуму
Сюжэт
Нарэшце вынайдзена машына, якая дазваляе пазбавіцца ад любых успамінаў. Джоэль і Клементына вырашаюць выкінуць адзін аднаго з галавы. Але ў памяці Джоэля ўсё яшчэ жывыя самыя пяшчотныя моманты іхніх пачуццяў. Чым менш ён памятае, тым больш кахае. Разумеючы, што ён вельмі кахае Клементыну, Джоэль спрабуе знайсці спосаб, каб вярнуць каханай памяць пра мінулае. Пакуль яшчэ не вельмі позна…
Арганоіды
(12) Лізасома
Валерый Раулевіч Рондаль
Валерый Раулевіч Рондаль (нар., Мінск) — беларускі архітэктар.
Вуліца Каханоўскага (Гродна)
Вуліца Каханоўскага — вуліца ў Гродна ў мікрараёне Дзевятоўка.
Наіры (народ)
Наіры — асірыйская назва групы плямён на тэрыторыі Урарту.
Аўтапартрэт Леанарда
Аўтапартрэт Леанарда — аўтапартрэт, які прыпісваецца Леанарда да Вінчы. Знаходзіцца ў Каралеўскай бібліятэцы ў Турыне. Лічыцца, што мастак намаляваў яго ў 60-гадовым узросце.
Вялікая чырвоная пляма
Чырвоны колер ВЧП пакуль яшчэ не знайшоў адназначнага тлумачэння. Магчыма, такі колер надаюць плямы хімічныя злучэнні, якія ўключаюць фосфар.
NGC 722
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Такароўка
Такароўка (Токарёвка) — пасёлак, адміністрацыйны цэнтр Такароўскага раёна Тамбоўскай вобласці Расіі. Размешчаны ў паўднёвай частцы вобласці, за 78 км на поўдзень ад Тамбова, на берагах ракі Вялікі Эрціль. Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Гразі — Паворына. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1968 года.
Факультэт хімічнай тэхналогіі і тэхнікі БДТУ
Гісторыя
У 1976 годзе з політэхнічнага інстытута на факультэт ХТіТ былі пераведзены спецыяльнасці «Хімічная тэхналогія шкла», «Хімічная тэхналогія керамікі і вогнетрывалаў», «Хімічная тэхналогія вяжучых матэрыялаў».
Паўночны полюс
Гісторыя пакарэння
У мностве антычных культур Зямля лічылася плоскай, аднак ужо старажытнагрэчаскія філосафы, у прыватнасці Піфагор, у VI стагоддзі да нашай эры пачалі выказваць здагадкі аб сферычнай форме Зямлі. У IV стагоддзі да нашай эры два прадстаўнікі Піфагоравай школы — Гікет і Экфант, першымі патлумачылі сутачнае кручэнне небасхілу кручэннем Зямлі вакол сваёй восі.
1900—1940 гады
Сумневы ў дасягненнях Кука і Піры заахвоцілі Руаля Амундсена ў яго экспедыцыі да Паўднёвага полюса ў 1911 годзе ўключыць у фінальную партыю з пяці чалавек чатырох прафесійных навігатараў, якія праводзілі дбайныя і незалежныя адзін ад аднаго назіранні з дапамогай компаса, секстанта і тэадалітаў.
Маўрытанскі стыль
Гісторыя
У пачатку VIII стагоддзя арабы ўтварылі ў Іспаніі халіфат, які ў XIII стагоддзі скараціўся да дробнага Гранадскага эмірата і быў ліквідаваны ў 1492 г. Непасрэднае суседства з хрысціянскім Захадам, няспыннае чаргаванне мірных адносін і непрыязных сутыкненняў з ім, фізічныя асаблівасці Пірэнэйскага паўвострава, урадлівасць глебы, мяккасць клімату і наогул умовы, якія дазволілі іспанскім маўрам жыць жыццём, асобным ад іх супляменнікаў у іншых краінах, карэнным чынам змянілі іх характар з суровага і ваяўнічага ў мяккі, культурны, рыцарскі, і паспрыялі высокаму развіццю іх мастацтва.
Апісанне
Характэрнымі элементамі стылю лічацца скляпенні (мукарны), падковападобныя аркі, клінцовыя, цыбульныя і стрэльчатыя зводы вокнаў, купалы і інш. Апроч архітэктуры, стыль праявіў сябе таксама ў дэкаратыўна-прыкладным мастацтве, і аказаў значны ўплыў як на заходнееўраепейскую готыку, так і на архітэктуру Маскоўскай Русі.
У Беларусі
На Беларусі будынкі ў такім стылі вядомыя з пачатку ХІХ ст., але найбольшую папулярнасць стыль набыў на пачатку ХХ ст. Як і ў Заходняй Еўропе, рэтраспектыўнае ўзнаўленне маўрытанскага стылю звязанае з росквітам рамантызму. У пэўнай ступені, яго распаўсюджанне ў Беларусі звязана таксама з імкненнем яўрэйскіх грамад прадэклараваць сваё блізкаўсходняе паходжанне, якое пазней праявілася ў зацвярджэнні стандарту вымаўлення ў мове іўрыт на аснове сефардскіх гаворак, т. зв. гаворак яўрэяў, якія жылі ў мусульманскіх краінах, каб такім чынам супрацьстаяць пагрозе асіміляцыі ў Еўропе. Адным з першых будынкаў маўрытанскага стылю на Беларусі з'яўляецца будынак гарадской яўрэйскай бальніцы ў Мінску, пабудаваны ў 1828 г. Сёння гэты будынак, значна перабудаваны, знаходзіцца ў ліку карпусоў 3-й гарадской клінічнай бальніцы імя Я. У. Клумава, і цалкам страціў прыкметы маўрытанскага стылю. Іншым значным будынкам гэтага стылю ў беларускай сталіцы была вялікая харальная сінагога, цяпер — Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Максіма Горкага, 1901—1906 гг. Найбольш значным будынкам у Беларусі, які ў асноўным захаваў рысы гэтага стылю, можна лічыць Вялікую харальную сінагогу ў Гродне, пабудаваную ў 1902—1905 гг.
Сінагогі ў маўрытанскім стылі вядомыя таксама ў Магілёве, Лідзе і іншых месцах Беларусі. У маўрытанскім стылі будаваліся і мячэці, у т.л. Мінская мячэць пачатку ХХ ст. Мода на эклектыку сярод заможнай часткі арыстакратыі прывяла да выкарыстання гэтага стылю таксама ў будаўніцтве прыватных рэзідэнцый і гаспадарчых пабудоў літоўска-беларускай шляхты — млын у в. Траскоўшчына Мінскага раёна, і інш. У гэтым стылі быў пабудаваны і дом заможнага мінскага кандытара Офлі.
Барсавэ
Барсавэ (Барсове) — былая вёска ў Савецкім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Была ў падпарадкованні Някрасаўскага сельскага савета.
Раман Сямёнавіч Чабатароў
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Старынка (зараз ва Віцебскай вобласці Беларусі). У 1925 годзе скончыў сярэднюю школу і паступіў у Віцебскі ветэрынарны інстытут, які скончыў у 1929 годзе. З 1930 г. ардынатар клінікі інвазійных хвароб, з 1930 г. асістэнт кафедры паразіталогіі Віцебскага ветэрынарнага інстытута. У 1932—1933 гг. Р. С. Чабатароў у Ленінградзе, праходзіць навучанне у Ваенна-медыцынскай акадэміі і Ленінградскім ветэрынарным інстытуце. У 1933—1935 гг. на пасадах асістэнта, загадчыка кафедрай паразіталогіі ў Арэнбургскім сельскагаспадарчым інстытуце. У 1935 годзе абіраецца на пасаду загадчыка кафедрай паразіталогіі і інвазійных хваробаў Кіеўскага ветэрынарнага інстытута, дзе працуе да пачатку Вялікай Айчыннай вайны. У 1937 гадзе ў Маскоўскім зоаветэрынарным інстытуце абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Зімовае заклешчванне буйной рагатай жывёлы». У ліпені 1941 г. Р. С. Чабатароў прызначаны начальнікам добраахвотніцкага санітарнага атрада на Паўднёва-Заходнім фронце. У жніўні ён адкліканы з фронту. Прымаў удзел у эвакуацыі ў тыл Кіеўскага ветэрынарнага інстытута. У 1942 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па праблеме піраплазмозу коней у Казанскім універсітэце. У верасні 1944 г.прызначаны загадчыкам кафедрай паразіталогіі і інвазійных хвароб, пазней — намеснікам дырэктара Свярдлоўскага сельскагаспадарчага інстытута, у якім працаваў да 1944 года. Пасля вызвалення Кіева Р. С. Чабатароў узначальвае кафедру паразіталогіі і інвазійных хвароб, а потым на пасадах дырэктара і загадчыка кафедрай паразіталогіі Львоўскага ветэрынарнага інстытута. З 1949 года зноў у Кіеве, у Інстытуце заалогіі. З красавіка 1959 да 1968 года Р. С. Чабатароў на пасадзе дырэктара Беларускага навукова-даследчага ветэрынарнага інстытута, у якім працуе да 1976 г.
Галілеевы спадарожнікі
Галілеевыя спадарожнікі названыя ад імя персанажаў старажытнагрэчаскай міфалогіі - палюбоўніц Зеўса (Ганімед - палюбоўнік). Марыус даў такія назвы, бо Юпітэр - аналаг Зеўса ў рымскім пантэоне.
Андрэй Уладзіміравіч Праневіч
Біяграфія і кар’ера
Жыве ў Полацку. Студэнт гуманітарнага факультэта Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Трэніруецца ў Рэспубліканскім цэнтры алімпійскай падрыхтоўкі па паралімпійскіх і дэфлімпійскіх відах спорту.
NGC 770
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Вынаградзіўскі раён
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 29 сельскіх саветаў.
Трупнае высыханне
Ступень і час трупнага высыхання не могуць быць выкарыстаны ў якасці крытэрыю для вызначэння часу смерці.
Амонім
Аманімія
Аманімія — гукавое супадзенне адзінак (марфем, слоў, словазлучэнняў і г. д.), якія адрозніваюцца паміж сабой значэннем.
Генадзь Іосіфавіч Дзямідчык
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўную адзнаку», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Асвенцім
Аўшвіц 3
За ўсю гісторыю Асвенціма было здзейснена каля 700 спробаў уцёкаў, 300 з якіх увянчаліся поспехам, аднак калі нехта ўцякаў, то ўсіх яго сваякоў арыштоўвалі і адпраўлялі ў лагер, а ўсіх зняволеных з яго блока забівалі. Гэта быў вельмі дзейсны метад перашкаджаць спробам уцёкаў. У 1996 годзе ўрад Германіі абвясціў 27 студзеня, дзень вызвалення Асвенціма, афіцыйным днём памяці ахвяр Халакоста.
Талерка
Матэрыял
Таксама талеркі бываюць для аднаразовага прызначэння.
NGC 772
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога, а таксама ўключаны ў атлас пекулярных галактык.
Царква Святых Жонак-Міраносіц (Баранавічы)
Служба
20 кастрычніка 2007 года Філарэт, мітрапаліт Мінскі і Слуцкі, патрыяршы экзарх усяе Беларусі, з архіепіскапам Стэфанам і Серафімам, біскупам Бабруйскім і Быхаўскім, у саслужэнні духавенства асвяціў царкву ў гонар Святых Жонак-Міраносіц і ўзначаліў першую літургію ў храме, пасля якой было зачытана пасланне патрыярха Аляксія II.
Конаўка
Кубкі бываюць:
Амальтэя (спадарожнік)
Адкрыццё і назва
Назва «Амальтэя» была зацверджана Міжнародным астранамічным саюзам у 1975, але нефармальна выкарыстоўвалася і раней па прапанове К. Фламарыёна. Да 1975 спадарожнік быў таксама вядомы пад пазначэннем «Пяты спадарожнік Юпітэра».
Плошча Антонія Тызенгаўза (Гродна)
Літаратура
Гродно. Энциклопедический справочник / Белорус. Сов. Энцикл.; Редкол.: И.П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1989. — 438 с., [12] л. ил.: ил.
Матэматычны маятнік
Матэматы́чны ма́ятнік — ідэалізаваная вагальная сістэма (асцылятар), якая ўяўляе сабой матэрыяльны пункт, які падвешаны на бязважкай нерасцяжной ніці (або стрыжні) і вагаецца ў вертыкальнай плоскасці пад дзеяннем сілы цяжару.
Уладзімір Ільіч Жарэла
Біяграфія
Скончыў Аршанскі каледж транспарту, Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (інжынер шляхоў зносін па эксплуатацыі чыгункі).
Докшыцкае ўзвышша
Максімальная вышыня ўзвышша складае 222,9 м над узроўнем мора. Вяршыня назвы не мае, знаходзіцца на заходняй ускраіне вёскі Антоны, у кіламетры на паўднёвы ўсход ад г. Докшыцы. Вяршыня пазначана металічным трыянгулятарам.
Ельня (былая вёска, Лідскі раён)
Е́льня, Е́льна — былое паселішча на тэрыторыі сучаснага Лідскага раёна Гродзенскай вобласці, на поўнач ад вёскі Беліца, над ракой Еленка.
Андрэй Канстанцінавіч Снітка
Андрэ́й Канстанці́навіч Сні́тка (, Віленскі павет — ) — беларускі археолаг, этнограф, краязнавец.
Біяграфія
Скончыў 8 класаў Віленскага рэальнага вучылішча. Без падрыхтоўчага курсу паступіў і ў 1885—1890 гадах вывучаў сельскую гаспадарку ў Рыжскім політэхнічным вучылішчы, выпусціўся 13 чэрвеня 1890 года.
З 1890 года займаўся гаспадаркай ва ўласным маёнтку Карлсберг у Віленскай губерні. Адначасова быў карэспандэнтам Міністэрства земляробства. З 1892 года ганаровы міравы суддзя і сузаснавальнік таварыства ўзаемнага сельскагаспадарчага крэдыту. У 1893—1906 гадах прыстаў 7-га ўчастка Вілейскага павета. З 1911 года член павятовага праўлення Мінскага і Барысаўскага паветаў. Станам на 1912 год, яго адрасам называліся Радашковічы Віленскай губерні.
Навуковая дзейнасць
Вёў раскопкі ў Мінскім, Барысаўскім і Ігуменскім паветах, у Мінску, Тураве, Слуцку.
J-pop
Гісторыя
Тэрмін J-POP ўпершыню з'явіўся ў 1988 годзе на сустрэчы, якую Хідэа Сайта, адміністрацыйны дырэктар радыёстанцыі J-WAVE, праводзіў з прадстаўнікамі японскіх лэйблаў гуказапісу.
Плошча Леніна (Гродна)
Размяшчэнне
Плошча абмежавана вуліцамі Дзяржынскага, Ажэшкі і Сацыялістычнай, на поўначы мяжуе з плошчай Тызенгаўза.
Распаўсюджванне COVID-19 у Французскай Палінезіі
Храналогія
Іншы новы выпадак каранавіруса тычыцца швейцарскага турыста, які захварэў на атоле Факарава ў Туамоту. Па даных тэлеканала Tahiti Nui TV, замежнік таксама прыбыў ў Французскую Палінезію ў мінулыя выходныя. Гэты чалавек быў дастаўлены назад на Таіці, дзе тэсты пацвердзілі ў яго інфекцыю. Тым часам Французская Палінезія на месяц прыпыніла круізны суднавы турызм. Урад апублікаваў заяву, у якім гаворыцца, што суда, што накіроўваюцца ў Французскую Палінезія, павінны быць накіраваны ў наступны міжнародны порт па іх выбару. Суда, што знаходзяцца ў тэрытарыяльных водах Французскай Палінезіі, накіроўваюцца ў Папеэтэ для высадкі пасажыраў і іх рэпатрыяцыі. Перад стыкоўкай патрабавалася паведаміць уладам пра стан здароўя пасажыраў.
Саюзныя тэрыторыі Індыі
Пры гэтым Дэлі атрымаў статус Нацыянальнай сталічнай акругі ў 1991 г., а ў наш час дамагаецца статусу штата.
Міжгірскі раён
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 43 вёскі.
Казарана
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni l'Elemosiniere.
Ян Каханоўскі
Дзейнасць
Дзякуючы энтузіязму Яна Каханоўскага і пры падтрымцы грамадскасці, адроджаны батанічны сад дзейнічаў пры гімназіі да 1939 года.
Ян Каханоўскі ў гады другой сусветнай вайны
Грамадскасць горада неаднаразова звярталася да акупацыйных улад з просьбай аб вызваленні закладнікаў. Не дапамагла нават спроба падкупіць гестапа вялікай сумай грошай пад выглядам «дапамогі да зімы». Адзінае, на што пагадзіўся шэф гестапа Фром — расстраляць не 100, а толькі 25 закладнікаў. Адбор праходзіў у турэмным калідоры: з шыхту вывелі кожнага чацвёртага. У лік ахвяр патрапіў і Юзаф Вевюрскі, жонка якога была на апошніх месяцах цяжарнасці.
Палац Тышкевічаў (Лагойск)
Мастацкае афармленне
Амаль такі ж выгляд палац меў і з паркавага боку, але вылучаўся больш сціплай архітэктурна-пластычнай распрацоўкай. Порціку франтальнага фасада тут адпавядаў паўкруглы эркер з 6 прысценнымі калонамі і закругленым атыкам у завяршэнні. Вакол эркера, узнятага на высокі цокальны паўпаверх, праходзіла відавая тэраса са сходамі, з якой адкрываліся паркавыя краявіды. Палац накрывалі пакатыя двухсхільныя гонтавыя дахі над усімі яго часткамі. Яшчэ і ў наш час пад руінамі палаца праглядаюцца вялікія скляпеністыя сутарэнні.
Парк
Ад палаца ўздоўж берага праз атачаючыя паляну масівы праходзіў кальцавы прагулачны маршрут. Ён характарызаваўся разрэджаным дрэвастоем з мясцовых відаў, праз які добра праглядаліся зарэчныя левабярэжныя далі і люстэрка ракі. У паўднёва-ўсходняй частцы сцежка падводзіла да невялікага вадаёму каля ракі, які сілкаваўся ад несупынна пульсуючай крыніцы. Маршрут часткова праглядаецца і сёння, але густы падлесак закрыў перспектывы.
Музей
З унікальных мастацкіх вырабаў увагу спыняў вялікі крыж са срэбрам і золата, падараваны каралём і вялікім князем Жыгімонтам Аўгустам у 1514 годзе касцёлу мястэчка Гайна, што за 10 км ад Лагойску. Былі яшчэ ў музеі два мячы з мініяцюрным партрэтам караля і вялікага князя Стэфана Баторыя (1533—1586) на эфесах, з подпісам і дэвізам. Апроч таго, тут былі шпага расійскага цара Пятра І, шведскія сцягі.
Альянс васьмі дзяржаў
У ходзе кампаніі саюзныя войскі ўступілі ў Пекін, дэблакавалі пасольствы, задушылі Баксёрскае паўстанне ў жніўні 1900 года і разбілі імператарскую армію Кітая. Імперскім уладам прыйшлося падпісаць няроўны Заключны пратакол.
Слуцкае паўстанне
Напярэдадні паўстання
Гэта азначала, што ў бліжэйшы час, пасля ратыфікацыі прэлімінарнага мірнага дагавора, польскія войскі адыдуць за савецка-польскую мяжу з тэрыторыі Слуцкага павета. У выніку дагавора заходняя частка Слуцкага павета станавілася тэрыторыяй Польскай дзяржавы (Ляхавічы, Нясвіж, Клецк), а Капыль і Капыльская воласць — памежнай тэрыторыяй.
Пасля заняцця Слуцка польскімі войскамі ў кастрычніку 1920 г. у павятовым цэнтры ўзнавіў сваю дзейнасць Беларускі нацыянальны камітэт, створаны яшчэ ў 1918 г. У ім дзейнічалі дзве групоўкі: прыхільнікі генерала Булак-Балаховіча, якія супрацоўнічалі з польскімі ўладамі, і беларускія эсэры, прыхільнікі незалежнай Беларускай Народнай Рэспублікі. Эсэры прапанавалі склікаць з’езд Случчыны (у пераважнай большасці з сялянства), каб вырашыць пытанні ўлады. У валасцях павета, у тым ліку і на Капыльшчыне, былі створаны абраныя мясцовымі сялянамі на чале з эсэрамі Беларускія нацыянальныя камітэты як органы народнай улады. Парадак падтрымлівала народная міліцыя з жыхароў мястэчкаў і воласці. Існаваў і рэзерв народнай міліцыі з добраахвотнікаў. Адміністрацыю ў Слуцку і гаспадарчую дзейнасць узначальвалі мясцовыя беларускія дзеячы. За некалькі дзён замест войтаў у валасцях і солтысаў у вёсках былі абраны Беларускія нацыянальныя камітэты як органы мясцовай улады.
Алег Іванавіч Ладзісаў
Алег Іванавіч Ладзісаў (нар., г. п. Обаль, Шумілінскі раён) — беларускі мастак, працуе ў станковым жывапісе, графіцы і перфамансе. Член Беларускага саюза мастакоў з 1989 года.
NGC 786
NGC 786 (іншыя абазначэнні — UGC 1506, MCG 2-6-12, ZWG 438.13, KCPG 50, IRAS01587+1524, PGC 7680) — галактыка ў сузор’і Авен.
IC 3043
IC 3043 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Парк Манькавічы
Парк закладзены як сядзібны па ініцыятыве княгіні Марыі Дароты дэ Кастэлян (1848—1915) у 1885 годзе, што адзначана на захаваным памятным камяні.
Апісанне
Парк займае высокую жывапісную тэрасу на старым рэчышчы Гарыні, па якім пракладзены канал, так званы «Копанец», які з-за паўнаводнасці і шырыні прымаюць за раку. Гарынь толькі падыходзіць да парку, робячы лукавіну. Геамарфалагічныя асаблівасці мясцовасці забяспечвалі добрае ўспрыманне далёкіх перспектыў, якія ў выглядзе панарамы адкрываюцца ад самога ўезду ў парк.
У адносінах да двух паркавых алей фарміраваліся паркавыя пейзажы. Асноўны прынцып пабудовы парку заключаецца ў чаргаванні невялікіх палян, масіваў дрэў і груп. Улічваліся маляўнічасць, абрыс палян, выразнасць узлескаў, правілы спалучэння мясцовых і іншаземных відаў, форма і памеры груп дрэў (авал, круг, трохкутнік). Шмат увагі надавалася падбору асартыменту раслін, ролі салітэраў з ліку старых дрэў былога ляснога масіву.
Google
Гісторыя
Google з’явіўся ў студзені 1996 года як навукова-даследчы праект Лары Пэйджа і Сяргея Брына, якія навучаліся ў Стэнфардскім універсітэце ў Каліфорніі.
Тадэвуш Клюкоўскі
Тадэвуш Клюкоўскі (Tadeusz Klukowski, Taddaeus Klukowski; 21 сакавіка 1726, Беларусь — 6 мая 1781, Віцебск) — езуіцкі святар і педагог.
Свята-Аляксандра-Неўская царква (Гомель)
Гісторыя
Пры храме дзейнічае нядзельная школа.
Беларускі іканапіс
Творы беларускага іканапісу вызначаюцца вернасцю канону, умоўнасцю і сімвалізмам выяўленчай мовы, характэрнасцю тыпажу, шырокім выкарыстаннем этнаграфічных элементаў, імкненнем адлюстраваць навакольную рэчаіснасць.
XVI стагоддзе
У гэты час фарміруецца самабытная школа беларускага іканапісу, блізкая да барочнага стылю. На беларускіх землях адчуваўся ўплыў заходнееўрапейскага мастацтва, ішоў пошук новых выразных сродкаў для больш жыццёвай трактоўкі вобразаў святых. Невыпадкова беларускія іконы маюць рысы позняга Рэнесансу і ранняга барока. Аднак сакральнай сутнасці вобразаў гэта не закранала, а тычылася толькі эстэтычнага боку іконы.
Асаблівасці беларускага іканапісу
Апроч стылістычных асаблівасцяў іканапісу Беларусь дадала ў хрысціянскую традыцыю і ўласныя іканапісныя выявы: Маці Божай Берасцейскай, Жыровіцкай, Будслаўскай, Вастрабрамскай і іншыя.
Сяргей Адамавіч Астрэйка
Сяргей Адамавіч Астрэйка ( (паводле іншых звестак 9 ліпеня 1912), в. Каласоўшчына, Слуцкі павет, Мінская губерня, цяпер, Мінская вобласць — , Чалябінская вобласць, НКУС) — беларускі паэт, перакладчык.
Жыровіцкае Евангелле
Дарчы подпіс
На 376-м і 377-м аркушах па-беларуску зроблены дарчы подпіс канцлера Вялікага Княства Літоўскага Льва Сапегі (адтуль другая назва — «Евангелле Сапегі»). Аднак пашыранае меркаванне аб стварэнні евангелля на замову Л. Сапегі з’яўляецца памылковым.
1903 год у гісторыі кіно
1903 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Бялыніцкі абраз Божай Маці
Гісторыя
Урачыстая каранацыя абраза адбылася 20 верасня 1761 г. Для правядзення свята перад домам Агінскіх пабудавалі альтанку з трыўмфальнымі варотамі, куды быў змешчаны абраз. Каранацыю па даручэнні біскупа Зяньковіча здзейсніў біскуп смаленскі Ежы Мікалай Гільзен. Пропаведзь здейсніў вядомы дамініканскі прапаведнік — Ваўжынец Аўлачымскі.
Свята абраза — 12 красавіка.
IC 3046
IC 3046 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
15-я зенітна-ракетная брыгада
Гісторыя
У 2009 годзе зенітна-ракетны комплекс С-300ПС са складу 15-й зрбр, упершыню ў гісторыі суверэннай Беларусі прайшоў на Барысаўскім рамонтным заводзе капітальны рамонт, выканаў баявыя стрэльбы на палігоне Расійскай Федэрацыі «Ашулук». Гэтая баявая стральба па мішэнях ў чарговы раз стала паспяховай — была ацэненая на «добра».
Талергоф
Гісторыя канцлагера
Усяго праз Талергоф з 4 верасня 1914 года да 10 мая 1917 года прайшло не менш за 20 тысяч русафільскі настроеных галічан і букавінцаў, толькі ў першыя паўтара года загінула каля 3 тысяч зняволеных. Па дадзеных галіцкага грамадскага дзеяча Дмітрыя Маркава, 3800 чалавек былі пакараныя толькі за першую палову 1915 года.
Джон
Джон (біблейскае (яўрэйскае) імя יוחנן Iōḥānān, Iěhōḥānān у літаральным перакладзе «будзе памілаваны». У дадзеным кантэксце — Яхве (Бог) злітаваўся, Яхве (Бог) памілаваў ) — распаўсюджанае ангельская мужчынскае імя, адпавядае беларускаму імя Ян, рускаму — Іван, аднак існуе памылковае меркаванне, што гэта імя з'яўляецца аналагам іншага славянскага імя — Яўген.
Кастрын’яна-дэль-Капа
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Антон Марціноўскі
Біяграфія
Быў сакратаром візітараў школаў на Беларусі і Літве. У 1812 г. — сакратар Камісіі Часовага ўрада ВКЛ. Потым прыватны настаўнік у Вільні. Сакратар Віленскага аддзела Расійскага Біблейскага таварыства (1816). У 1820 г. — вілейскі межавы адвакат.
Прэмія Нацыянальнага таварыства кінакрытыкаў ЗША за найлепшы фільм на замежнай мове
Прэмія Нацыянальнага таварыства кінакрытыкаў ЗША за найлепшы фільм на замежнай мове (National Society of Film Critics Award for Best Foreign Language Film) — адна са штогадовых узнагарод Нацыянальнага таварыства кінакрытыкаў ЗША, якая прысуджаецца з 1991 года.
Паўднёвы полюс
Адкрыццё
31 сакавіка 1819 года Крузенштэрн скіраваў ліст марскому міністру дэ Траверсэ пра патрэбу даследавання палярных вод. У лісце Крузенштэрн прапанаваў падрыхтаваць дзве экспедыцыі — да Паўночнага і да Паўднёвага полюса. У кожную экспедыцыю планавалася ўключыць па два судны. Асаблівую ўвагу ён надаваў экспедыцыі да Паўднёвага полюса, якая праходзіла ў 1819—1821 гадах. Яе вынікам стала адкрыццё Антарктыды, аднак уяўленні пра абрысы і геалогію паўднёвага мацерыка былі вельмі туманнымі да канца XIX стагоддзя.
Заваяванне полюса
У 1897 годзе нарвежскі палярны даследнік Фрыцьёф Нансен абвясціў свой план дасягнення Паўднёвага полюса на сабачых запрэжках, але рэалізаваны ён не быў.
Праводжаныя даследаванні
Унікальнае месцаванне Паўднёвага полюса, яго фіксаванае становішча пры кручэнні Зямлі, дазваляе праводзіць працяглыя бесперапынныя астранамічныя назіранні. У прыватнасці, назіранні за Сонцам працягласцю больш 100 гадзін. У 2007 годзе каля Паўднёвага полюса быў пабудаваны радыётэлескоп вышынёй 22,8 м, дыяметрам 10 метраў і вагой 254 тоны.
Амерыканскі ўніверсітэт Арменіі
Гісторыя стварэння
Пасля Спітакскага землетрасення некалькі сейсмолагаў з Захаду прыехалі ў Арменію для аднаўлення рэгіёну катастрофы. У 1989 годзе Юрый Саркісян, рэктар Ерэванскага політэхнічнага інстытута прапанаваў Армену Дэр Кюрэгяну, прафесару будаўнічай інжынерыі Універсітэта Каліфорніі (Берклі), што варта стварыць армянскі ўніверсітэт на аснове заходняй мадэлі адукацыі, для далейшага садзейнічання адукацыйнаму прагрэсу ў Арменіі.
Сан-Луіс (правінцыя)
Геаграфія і клімат
Клімат засушлівы, умераны, з невялікай колькасцю ападкаў - 560 мм у год.
Курган Бессмяротнасці (Ліда)
На Курган прывезена зямля з брацкіх магіл савецкіх воінаў, партызан і падпольшчыкаў, з магіл ахвяр фашызму, якія знаходзяцца на тэрыторыі Ліды і раёна, з Гродна, з гарадоў-герояў Адэсы, Кіева, Ленінграда, Масквы, Мінска, Севастопаля, Брэсцкай крэпасці-героя, з Літвы і Латвіі і многіх іншых месцаў баявой славы савецкага парода. Каля Кургана — магіла невядомага салдата, астанкі якога перазахаваны 9 мая 1967 г. Каля падножжа Кургана замуравана, якая мусіла быць ускрыта 9 мая 1995 г. у дзень 50-годдзя Перамогі над фашысцкай Германіяй. У 1975 годзе вакол Кургана пастаўлена 5 мемарыяльных стэл.
Фрыдрых Аўгуст I (кароль Саксоніі)
Біяграфія
У 1769 годзе ажаніўся з дачкой пфальцграфа Фрыдрыха Пфальц-Цвейбрюкенскага, Марыяй Амаліяй Аўгустай, ад якой меў толькі адну дачку.
Знешняя палітыка
Польская Канстытуцыя 3 мая 1791 года ўсталявала замест ранейшай выбарнай манархіі спадчынную манархію з васпанам з дому курфюрстаў саксонскіх. Згодна з гэтай канстытуцыяй, пасля смерці Станіслава Панятоўскага трон Польшчы павінен быў перайсці да Фрыдрыху Аўгусту I і ў далейшым быць спадчынным у доме Ветын. Аднак гэтае становішча канстытуцыі так і не ажыццявілася, паколькі ў 1795 годзе Рэч Паспалітая перастала існаваць пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай, і яе трон быў скасаваны. Пасля Фрыдрыху Аўгусту ўсё ж удалося стаць манархам польскіх земляў.
Французскія рэвалюцыйныя і напалеонаўскія вайны
У 1809 годзе саксонскія войскі былі ўзяты Напалеонам для барацьбы з Аўстрыяй на Дунаі. Па Венскім свеце Аўстрыя саступіла Саксоніі 6 ленных уладанняў, якія знаходзіліся ў межах Саксоніі. Па жаданні Напалеона, саксонскія войскі былі ўладкованыя па французскім узоры, але спосаб папаўнення застаўся стары - вярбоўка; ўмацавання Дрэздэна былі срыты, Торгау пераўтвораны ў крэпасць.
Пасля вайны
6 Ліпня 1815 г. Фрыдрых Аўгуст уступіў у члены Германскага саюза, ён спяшаўся загаіць раны сваёй дзяржавы, у чым яму дапамагала мастацтва яго галоўнага міністра, графа Эйнзиделя; але ў палітычным жыцці панаваў поўны застой. Кароль не хацеў поўнага пераўтварэння саслоўнага прадстаўніцтва і толькі збольшага пашырыў паўнамоцтвы ландтага (1820). Развіццю прамысловасці моцна перашкаджалі путы, якімі яна была звязана здаўна. Фрыдрых жніўня падняў універсітэт у Лейпцыгу, заснаваў медыцынскую і ваенную акадэміі ў Дрэздэне і лясную ў Тарандте (адно з найстарэйшых навучальных устаноў па лесаводства ў свеце). Выдатны сад у Пильнице паказвае на каханне Фрыдрыха жніўня да батаніцы.
Іосіф Фаміч Пажарскі
На чале Беларускай вайсковай камісіі пры штабе Румынскага фронту
З 1 верасня 1917 па 24 лютага 1918 года быў старшынёй Беларускай вайсковай камісіі пры штабе Румынскага фронту. Да сярэдзіны снежня 1917 года Румынскі фронт расійскага войска фактычна спыніў сваё існаванне. Пры падтрымцы румынскага вайсковага камандавання Пажарскі далучыўся да нацыяналізацыі расійскай арміі на Румынскім фронце: сфармаваныя па тэрытарыяльным прынцыпе беларускія адзінкі атрымлівалі статус беларускіх нацыянальных, з іх звальняліся небеларусы, на месца якіх пераводзіліся жаўнеры-беларусы з іншых частак. Пажарскі пераўтварыў 4-ы армейскі корпус у Беларускую пяхотную дывізія. Гэты корпус улучаў 3 дывізіі, укамплектаваныя жаўнерамі-беларусамі, у тым ліку 30-ю дывізію пад яго камандаваннем.
Праспект Янкі Купалы (Гродна)
Праспект Янкі Купалы — праспект у занёманскай частцы Гродна, адна з галоўных магістраляў. Даўжыня — каля 2500 м. Праходзіць ад вуліцы Перамогі да вуліцы Кабяка. Перасякае вуліцы Гая, Пестрака, праспект Кляцкова. У асноўным 5-ці і 9-ці павярховая жылая забудова. На праспекце знаходзяцца ўніверсам «Брэст», гасцініца «Турыст», аўтобусны парк №1, крамы, іншыя камерцыйныя і адміністрацыйныя ўстановы. На ўсім працягу праспекта ходзіць грамадскі транспарт: аўтобус і тралейбус.
Цэнтральны парк культуры і адпачынку імя Бондзіна
Гісторыя
У 2000-я ў парку Бондзіна з’яўляюцца металічныя скульптуры тагільскага скульптара Аляксандра Іванова «Мурашка-працавік» (антрапаморфная мурашка з рыдлёўкай) і «Страказа» (на ліхтары ў выглядзе кветкі дзьмухаўца). Таксама адкрываецца вялікая колькасць новых атракцыёнаў. У 2012 годзе на тэрыторыі парка працаваў прыватны кантактны заапарк.
NGC 810-2
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.
Эдуард Пятровіч Казура
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў брыгадзірам трактарнай брыгады калгаса «Радзіма» Пастаўскага раёна. Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў галоўным інжынерам калгаса «Радзіма», намеснікам старшыні калгаса імя Мічурына, старшынёй калгаса «Кастрычнік» Пастаўскага раёна. Быў інструктарам арганізацыйнага аддзела Пастаўскага райкама КПБ, начальнікам перасоўнай механізаванай калоны Пастаўскай райаграпрамтэхнікі, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Пастаўскі малочны завод». Займаў пасады першага намесніка старшыні, старшыні Пастаўскага райвыканкама.
Рахіўскі раён
Рахіўскі раён (Рахівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Закарпацкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Рахіў (Рахів).
Уладзімір Валянцінавіч Карпяк
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў інжынерам Хмяльніцкага паўночнага прадпрыемства электрычных сетак у горадзе Шапятоўцы, Украіна. Працаваў энергетыкам, старшым майстрам, інжынерам, галоўным энергетыкам, намеснікам галоўнага інжынера па тэхнічнаму развіццю, галоўным інжынерам — першым намеснікам дырэктара завода масавых шын адкрытага акцыянернага таварыства «Белшына».
Калепаса
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna delle Grazie.
Нарыльскае паўстанне
Пачатак Нарыльскага паўстання
25 мая таго ж 1953 г. былі забітыя лагернай аховай вязні Жыгайлаў і Сафронік, а таксама быў паранены Дзюбук. На наступны дзень сяржант Дзятлаў аўтаматнай чаргой забіў траіх і параніў семярых вязняў 4-га і 5-га лагерных аддзяленняў. Менавіта там і пачалося паўстанне, якое ахапіла ўсе іншыя аддзяленні Нарыльскага канцлагера. Паводле Рыгора Клімовіча гэта выглядала так:
Падаўленне паўстання
4 ліпеня ў 4-й зоне адміністрацыя паставіла ўльтыматум: выхад за зону ці расстрэл. Каб пазбегнуць кровапраліцця і захаваць людзей, Яўген Грыцак вывеў ўсіх за зону.
Пра падаўленне Рыгор Клімовіч узгадваў так: «Мы адчулі не страх, а пякучую нянавісць да катаў. Мы не кінуліся ўцякаць, а рашуча ставалі на месца забітых».
Геаграфічны цэнтр Беларусі
На мясцовасці пункт абазначаны пірамідай, пад якой пастаўлена пліта з надпісам «Геаграфічны цэнтр Рэспублікі Беларусь». Гэта адзін з важнейшых пунктаў дзяржаўнай геадэзічнай сеткі, у выніку яго выкарыстання ў якасці зыходнага змяншаюцца скажэнні пры стварэнні карт Беларусі і яе рэгіёнаў.
Музей абароны Масквы
Дзяржаўны музей абароны Масквы — музей, прысвечаны Маскоўскай бітве, а таксама памяці абаронцаў сталіцы. Штат музея складаецца з 60 чалавек, з іх 22 — навуковыя супрацоўнікі.
Уініпесокі
Некаторыя асаблівасці
Уініпесокі з'яўляецца адным з найпапулярных месцаў адпачынку для жыхароў Бостана і Нью-Ёрка. Індзейцы за хараство гэтых мясцін далі возеру такія імёны як «Усмешка Вялікага Духу» і «прыгожая вада на высокім месцы». З замежных высокіх гасцей варта адзначыць прэзідэнта Францыі Нікаля Сарказі, які адпачываў на возеры ў 2007 годзе.
Алан Славікавіч Чочыеў
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборныя Расіі.
Кшыштаф Пендарэцкі
Кшыштаф Пендарэ́цкі (Krzysztof Penderecki;, Дэмбіца, Польшча — ) — польскі кампазітар, дырыжор, педагог. Член Польскай АН у Кракаве (1994).
Валянцін Навумавіч Рабцэвіч
Навуковая дзейнасць
Дзякуючы яго намаганням на Беларусі засталася частка ўнікальнага грашова-рэчавага скарбу 15 ст. (сярод рэчаў г.зв. «пояс Вітаўта»).
Залескі сельсавет (Кобрынскі раён)
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1979 чалавек, з іх 85,9 % — беларусы, 7,0 % — рускія, 5,5 % — украінцы.
Сваляўскі раён
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 28 сёлаў.
Табын-Богда-Ола
Табын-Богда-Ола — горны масіў на паўднёвым усходзе Алтая, размешчаны ў вобласці сыходжання межаў Расіі, Манголіі і Кітая. Вышэйшая кропка масіву — гара Куйтэн-Уул (Найрамдал), 4374 м, размешчана ў аймаку Баян-Улгій і з’яўляецца вышэйшай кропкай Манголіі.
IC 3053
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Барысаўскі раён
Геаграфія
Рэльеф раўнінна-ўзгорысты. Вялікая частка раёна размешчана ў межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны і Верхнебярэзінскай нізіны, паміж імі з захаду на ўсход працягнулася паласа Мінскага ўзвышша. Пераважаюць вышыні 180—220 м, максімальная — 285,3 м. Найвышэйшая кропка Барысаўскага раёна не мае асабістай назвы, знаходзіцца на мяжы з Докшыцкім раёнам, у кіламетры на поўдзень ад Дамашкаўскага возера.
Ангольскае цячэнне
Ангольскае цячэнне - марское цячэнне ў Атлантычным акіяне. Накіравана на поўдзень уздоўж заходняга ўзбярэжжа Афрыкі. З'яўляецца ўсходняй часткай цыкланічнага кругазвароту Гвінейскага заліва. Сфарміравана водамі Паўднёвага Пасатнага проціцячэння і Бенгельскага цячэння.
Рэгіментар
Рэгіментар — пасада ў Рэчы Паспалітай у 17-18 ст., часовы намеснік вялікага гетмана, які выконваў свае абавязкі ў час адсутнасці апошняга ў выпадку смерці, палону і г.д., камандаваў усім войскам Польшчы або ВКЛ — генеральны рэгіментар, або яго часткай, у баявых дзеяннях, або на зімовых кватэрах. Прызначаўся каралём або вялікім князем. У 16-18 ст. таксама пасада камандуючага ўзброеннымі сіламі шляхецкіх канфедэрацый.
Рэальны газ
Рэа́льны газ – матэматычная мадэль газу, якая ўлічвае cілы межмалекулярнага ўзаемадзеяння, а таксама ўласны аб'ём малекул газу.
IC 3054
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Георгій Львовіч Цігіеў
Георгій Цігіеў (нар., ) — расійскі футбаліст, абаронца.
Партызанская брыгада «Жалязняк» (В. І. Шаруда)
Партызанская брыгада «Жалязняк» — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года на базе атрада «Жалязняк» (арганізаванага ў маі 1943). Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Жлобінскага раёна. 25 лістапада 1943 года брыгада (964 партызаны, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Культура беларускіх зямель у IX — сярэдзіне XIII стагоддзя
Таксама вынікам прыняцця хрысціянства стала з'яўленне манументальнага дойлідства. Грэчаскія майстры прынеслі ва Усходнюю Еўропу сістэму крыжова-купальнага храма, у аснову якой быў закладзены квадрат, падзелены чатырма слупамі так, што ў плане ён уяўляў сабой крыж. Найбольш слынным з мураваных збудаванняў на нашых землях стаў Сафійскі сабор у Полацку, пабудаваны пры Усяславе Брачыславічы. Храм быў узведзены з плінфы, унутры аздоблены рознакаляровымі фрэскамі. Першапачаткова гэта быў пяцінефны сямікупальны будынак, які выконваў не толькі культавыя, але і грамадскія (скарбніца, бібліятэка, зала для прыёму паслоў) функцыі і з'яўляўся своеасаблівым сімвалам незалежнасці і моцы Полацкай зямлі.
Эканоміка СССР
СССР уваходзіў у лік 5 краін свету, здольных самастойна вырабляць усе віды прамысловай прадукцыі, вядомыя чалавецтву. СССР знаходзіўся на першым месцы ў свеце па вытворчасці нафты, сталі, чыгуну, металарэзных станкоў, цеплавозаў, электравозаў, трактароў, зборных жалезабетонных канструкцый, жалезнай руды, коксу, халадзільнікаў, ваўняных тканін, скураной абутку, сметанковага масла, здабычы прыроднага газу, вытворчасці мінеральных угнаенняў, піламатэрыялаў, рэактарнага ўрану (50 % сусветнага вытворчасці), чыгуначным груза — і пасажыраабароту, на другім месцы ў свеце па ўлову рыбы і здабычы іншых морапрадуктаў, пагалоўе авечак, пагалоўе свіней, вытворчасці электраэнергіі, здабычы золата, вытворчасці цэменту, здабычы вугалю, агульнай даўжыні чыгунак, аўтамабільнага грузаабароце, паветраны груза — і пасажыраабарот
1965—1970-я гады
Пасля прыходу да ўлады новага кіраўніцтва на чале з Л. І. Брэжневым былі прадпрынятыя спробы надаць савецкай эканоміцы новае дыханне. З 1965 г. стала ўкараняцца рэформа па пераводзе прадпрыемстваў і арганізацый у новыя ўмовы гаспадарання (вядомая як «Касыгінская рэформа»), якая пашырала эканамічны інструментарый уздзеяння замест адміністрацыйных метадаў. Аднак далейшы ход рэформы немагчымы па палітычных прычынах (з-за падзей у Чэхаславакіі і Польшчы), так што з канца 60-х гадоў намецілася відавочная тэндэнцыя да кансерватызму.
Аб’ём ВУП, нацыянальнага даходу, прадукцыі прамысловасці і будаўніцтва працягвалі досыць хутка расці, аднак сярэднегадавыя тэмпы росту прадукцыйнасці працы паступова зніжаліся: у Восьмай пяцігодцы (1966—1970) яны складалі 6,8 %, у Дзевятай — 4,6, Дзесятай (1976—1980) — 3,4, аднак заставаліся больш высокімі, чым у большасці развітых капкраін. Пры гэтым прадукцыйнасць працы па абсалютным значэнні заставалася ніжэй, чым у ЗША, у прамысловасці ў 2 разы, сельскай гаспадарцы — у 4-5 разоў. Падалі і сярэднегадавыя тэмпы прыросту нацыянальнага даходу: у Восьмай пяцігодцы — 7,7 %, Дзявятай — 5,7, Дзясятай — 4,2, Адзінаццатай — 3,5 %. Прырост насельніцтва складаў каля 0,9 адсоткаў, так што нават у 80-я гады захоўвалася ўстойлівае інтэнсіўнае развіццё. У цэлым жа за 1970—1990 аб’ём нацыянальнага даходу павялічыўся ў 2 разы, на душу насельніцтва — у 1,7 разы.
Паліўная прамысловасць
Звыш ¾ здабычы мінеральнага паліва даводзілася на нафту (624 млн тон у 1988 годзе, уключаючы газавы кандэнсат) і прыродны газ (770 млрд м3). Галоўная сыравінная база СССР — Заходняя Сібір (2/3 усёй нафты і больш за ½ газу ў краіне). Па здабычы нафты выдзяляюцца таксама Паволжа, Урал, Каўказ (Азербайджан, Чачэна-Інгушэція), газу — рэспублікі Сярэдняй Азіі (Туркменістан, Узбекістан) і Паўночны Каўказ.
Сувязь
Колькасць прадпрыемстваў пошты, тэлеграфа і тэлефона ў СССР на канец 1971 года склала 83 тысячы. Адпраўлена за гэты год 8,3 млрд лістоў, 35,1 млрд газет і часопісаў, 180 млн пасылак, 373 млн тэлеграм, адбылося 480 млн міжгародніх тэлефонных размоў, мелася 12,2 млн тэлефонных апаратаў, у тым ліку 11 млн аўтаматычных.
Імпарт
У 1988 годзе ў структуры імпарту займалі:
ВУП
Структура ВУП СССР і краін «вялікай сямёркі» (у %) у 1990 г. Валавы ўнутраны прадукт (ВУП) СССР у 1990 годзе быў роўны 1000 млрд руб. у цэнах 1990 года (па версіі зборніка «НХ ў СССР 1990 г»., у сучасных публікацыях прыводзяцца лічбы каля 1050 млрд рублёў)
Таварыства з абмежаванай адказнасцю
Заканадаўчая база ў Беларусі
3. У Рэспубліцы Беларусь не можа быць зарэгістравана ТАА з адным удзельнікам. Адзін уладальнік па законах РБ — гэта ўнітарнае прадпрыемства (УП) ці прыватнае ўнітарнае прадпрыемства (ПУП).
Чатуранга
Чатуранга (चतुरइग; ) — старажытнаіндзійская гульня, якая лічыцца папярэднікам шахмат, і шмат якіх іншых гульняў. У яе гулялі прынамсі з VII стагоддзя н. э..
Мэта гульні
Мэтай гульні з'яўлялася ўмоўнае знішчэнне арміі праціўніка. Партыя працягвалася да знішчэння ўсіх фігур аднаго з бакоў. Не было такіх паняццяў як шах, мат і пат. Узяцце ўсіх фігур, акрамя караля (агаленне караля) таксама было перамогай, акрамя выпадка, калі праціўнік мог узяць апошнюю фігуру наступным ходам. Тады аб'яўлялася нічыя.
Зара над Сожам
Пачынаючы з 59-га нумару ў 1938 годзе змяніла назву. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны і пасля вызвалення Кармянскага раёна ў 1943 годзе называлася «Авангард».
Са студзеня 1967 года пасля ўзнаўлення раёна, які быў скасаваны ў красавіку 1962, газета выдаецца пад сёняшняй назвай «Зара над Сожам».
Дом-музей Максіма Багдановіча (Гродна)
Гісторыя
У 1982 годзе Упраўленнем культуры Гродзенскага аблвыканкама выдадзены загад пра адкрыццё ў гэтым доме літаратурнага аддзела Гродзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея.
Галгофа
Галгофа, Галгота (Γολγόθα, Κρανίου Τοπος; גולגלתא, «лобнае месца» ад арам. gûlgaltâ, літ. «чэрап»; Calvaria) (таксама ўжываецца Кальварыя) — паводле Евангелляў месца адразу за сценамі Іерусаліма, дзе быў укрыжаваны Ісус Хрыстос.
Батаніка
Раздзелы батанікі
Падзяляецца на многія самастойныя дысцыпліны:
Генадзь Апанасавіч Цыхун
Генадзь Апанасавіч Цыхун (нар. 30 кастрычніка 1936, вёска Кунцаўшчына, Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі мовазнавец. Доктар філалагічных навук (1982). Прафесар. Галоўны навуковы супрацоўнік аддзелу славянскага і тэарэтычнага мовазнаўства Інстытута мовазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Акадэмік Міжнароднай акадэміі Еўразіі, доктар honoris causa Сафійскага ўніверсітэта, сябра Міжнароднага камітэта славістаў.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Разглядаючы некаторыя з'явы ў развіцці групы так званых зменных энклітык і праклітык у славянскіх мовах, Г. Цыхун ставіць пытанне пра сувязь паміж функцыяй і дыстрыбуцыяй клітык і іх месца ў структуры сказа («Энкліза і пракліза ў структуры славянскага сказа». 1968).
Дармаедства
Барацьба з дармаедствам у СССР
Аднак у адпаведнасці з артыкулам 9 Канстытуцыі СССР 1936 г. і артыкулам 17 Канстытуцыі СССР 1977 года, усё ж дапускалася рэгуляваная дзяржавай індывідуальная працоўная дзейнасць у сферы саматужна-рамесных промыслаў, сельскай гаспадаркі, бытавога абслугоўвання насельніцтва, а таксама іншыя віды дзейнасці, заснаваныя выключна на асабістай працы грамадзян і членаў іх сем’яў.
Прапановы па барацьбе з дармаедствам у сучаснай Расіі
Станам на верасень 2015 г., па даных «Расстата», не мелі афіцыйнага працаўладкавання 19,4 млн чалавек (з 76,1 млн чалавек эканамічна актыўнага насельніцтва Расіі), у тым ліку 4,0 млн чалавек беспрацоўных і 15,4 млн чалавек, як мяркуецца, занятых у нефармальным сектары (у ценявой занятасці). Акрамя таго, у гэты ж перыяд налічвалася 10,9 млн чалавек, якія знаходзяцца ў працаздольным узросце, але не працуюць і не шукаюць працу (эканамічна актыўнае насельніцтва), не уключаючы навучэнцаў дзённай формы. Станам на 18.11.2015 г. на біржы працы было афіцыйна зарэгістравана толькі 917 тыс. беспрацоўных. Па даных, якія прыводзіць «Незалежная газета», са спасылкай на словы Зам. старшыні Ўрада РФ Вольгі Галадзец, у 2013 годзе каля 38 млн з 86 млн грамадзян Расіі працаздольнага ўзросту (16-54 года для жанчын, 16-59 гадоў для мужчын) не мелі афіцыйнага працаўладкавання.
Майкл Хігінс
Майкл Дэніел Хігінс — ірландскі палітык, паэт, пісьменнік і тэлевядучы. Ён стаў дзявятым прэзідэнтам Ірландыі па выніках прэзідэнцкіх выбараў, якія адбыліся 27 кастрычніка 2011 года і на якіх ён быў кандыдатам ад Лейбарысцкай партыі.
Замах на Курлова
Для здзяйснення тэракту быў выкарыстаны момант адпявання ў Петрапаўлаўскім саборы памерлага генерал-маёра Курча. Калі з сабору вынеслі і паставілі на катафалк труну, Курлоў выпраміўся і Пуліхаў кінуў у яго бомбу. Бомба патрапіла ў галаву, але не падарвалася, бо перадавалася праз агента «ахранкі» Зінаіду Жучэнку, якая папярэдне адвезла яе ў Маскоўскае ахоўнае аддзяленне, дзе бомба была абясшкоджаная начальнікам аддзялення М. фон Котэнам.
NGC 876
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Анатоль Дзмітрыевіч Тагановіч
Анатоль Дзмітрыевіч Тагановіч  — беларускі вучоны ў галіне біяхіміі. Доктар медыцынскіх навук (1993), прафесар (1995).
Біяграфія
Пасля заканчэння з адзнакай у 1976 годзе Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута паступае ў аспірантуру кафедры біяхіміі, якую паспяхова скончыў, і абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Асаблівасці абмену ліпідаў пры загане мітральнага клапана».
Язэп Гапановіч
Язэп Гапановіч (, в. Будслаў, Вілейскі павет — ) — беларускі грамадскі дзеяч, прадпрымальнік.
Крона славацкая
Абменны курс адносна рэйхсмаркі
Спачатку крона славацкая абменьвалася гэтак жа, як і крона Пратэктарата Чэхіі й Маравіі, паводле курсу 10 кронаў за 1 рэйхсмарку. Але ўсё змянілася пасля Зальбургскіх перамоваў летам 1940 года, з 1 кастрычніка 1940 года курс ужо быў 11,62 кроны за 1 рэйхсмарку, хаця курс кроны Пратэктарата захаваўся без зменаў. Колькасць грошай ва ўжытку з красавіка 1939 да сакавіка 1945 года вырасла ў 9,5 разоў.
Кніга Ісуса Навіна (Скарына)
Кніга Ісуса Навіна («Книги Ісуса Навина еже от евреи называются Егошуа бин нунъ») — пражскае выданне Скарыны, якое выйшла ў свет 20 снежня 1518 года.
Друкарскія асаблівасці выдання
Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выдання — у чвэрць аркуша, аб'ём — 48 аркушаў, якія сабраны ў 6 сшыткаў. Набор выкананы пражскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм, на паласе — 22 радкі. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім боку аркуша ўверсе справа. Выданне ўпрыгожана тытульнай гравюрай «Пераход цераз Іардан», застаўкай і 27 ініцыяламі. На застаўцы выявы сірэн з рыбінымі хвастамі і гербавым шчытом «зацьмення сонца».
Чырвоны Кастрычнік (1939)
Пасляваенная газета насіла трохі змененую назву «Чырвоны Окцябр». Раёнка мела аб'ём у палову фармата «Праўды». З 1946 года ў эфіры загучала раённае радыё, якое праз два гады было рэарганізавана. Цікавым фактам у гісторыі друку раёна стала з'яўленне ў пачатку 1958 шматтыражнай газеты «Савецкай Парэчча» як органа партыйнай, прафсаюзнай і камсамольскай арганізацыі саўгаса «Парэчча». Газета выходзіла два разы на месяц накладам 1000 асобнікаў. Раённая газета таксама мела наклад каля тысячы асобнікаў.
Рэпарацыі
Рэпарацыі (ад  — аднаўленне) — форма матэрыяльнай адказнасці суб’екта міжнароднага права за шкоду, нанесеную ў выніку здзейсненнага ім міжнароднага правапарушэння іншаму суб’екту міжнароднага права, у прыватнасці, пакрыццё дзяржавай паводле мірнага дагавора ці іншых міжнародных актаў шкоды, нанесенай ёй дзяржавам, якія падвергліся нападу. Аб’ём і характар рэпарацый павінны вызначацца ў адпаведнасці з нанесенай матэрыяльнай шкодай (прынцып супамернасці). Выплата рэпарацыі можа ажыццяўляцца ў відзе грашовай ці іншай матэрыяльнай кампенсацыі ці ў відзе адначасовай рэстытуцыі і кампенсацыі страт.
Ачываронга
Насельніцтва - 22.900 чалавек (на 2010 год).
Кутраф’яна
Кутраф'яна (Cutrofiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Карпускулярна-хвалевы дуалізм
Гіпотэзу аб універсальнасці дуалізму прапанаваў у 1923 годзе Луі дэ Бройль. Пазней, на аснове ідэй дэ Бройля, Эрвін Шродзінгер увёў паняцце хвалевай функцыі і пабудаваў хвалевую механіку, у аснове якой ляжыць ураўненне Шродзінгера, атрыманае ў выніку абагульнення вопытных дадзеных.
Цяпер ў квантавай фізіцы распрацаваны ўласны фармалізм, які дазваляе апісваць адначасовую наяўнасць карпускулярных і хвалевых уласцівасцей без выкарыстання класічных паняццяў.
Хвалі дэ Бройля
Формула дэ Бройля вызначае залежнасць даўжыні хвалі \lambda, звязанай з часціцай рэчыва, якая рухаецца, ад імпульсу p часціцы: дзе m — маса часціцы, v — яе скорасць, h — пастаянная Планка. Хвалі, пра якіх ідзе гаворка, называюць хвалямі дэ Бройля.
Ханс Баўэр
Клубная
Асноўная частка кар’еры футбаліста звязана з клубам «Баварыя», у якім ён гуляў у якасці абаронцы. Валодаў найвышэйшай рэакцыяй і хуткасцю, ляўшун Ханс займаў, у асноўным, пазіцыю левага абаронцы. У складзе «Баварыі» заваяваў Кубак Германіі ў 1957 годзе, у фінальным матчы была абыграна «Фартуна» з Дзюсельдорфа.
Гісара-Алай
Асаблівасці клімату абумоўлены вышыннай пояснасцю і нераўнамерным размеркаваннем ападкаў. Рэкі адносяцца пераважна да басейнаў Зераўшана і Амудар’і. Азёры: Маргузор, Іскандэркуль і інш. Па схілах гор знізу ўверх паўпустыні пераходзяць, у сярэднягорную леса-лугава-стэпавую зону, вышэй — высакагорныя лугі і гляцыяльна-нівальная зона вечных снягоў, ледавікоў і скал.
Запаведнікі: Заамінскі і Раміт.
Ян Дамель
Біяграфія
Памірае 30 жніўня 1840 г. ад апакаліпсічнага ўдара. Пахавалі Яна Дамеля ў крыпце яшчэ недабудаванага касцёла Узвышэння Святога Крыжа на Кальварыйскіх могілках. Па жаданні Юрыя Кабылінскага над магілай майстра ў цэнтральным алтары касцёла змясцілі абраз «Маленне аб чашы», які сучаснікі называлі найлепшым творам Дамеля. Гэтае палатно стала своеасаблівым помнікам мастаку і замяніла яму надмагілле.