cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пунішча (Віцебскі раён)
Гісторыя
У 18 стагоддзі вёска Пунішчы ў Віцебскім ваяводстве ВКЛ. У 1770 годзе ўваходзіла ў склад маёнтка Дрэцпаль ва ўладанні Цехнавецкіх. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Віцебскім павеце Пскоўскай, з 1776 года Полацкай губерняў, з 1777 года ў Суражскім павеце. З 1796 года ў Веліжскім павеце Беларускай, з 1802 года ў Суражскім павеце Віцебскай губерняў. З 1866 года ў Веліжскім павеце Віцебскай губерні. У 19 стагоддзі всёска ў складзе маёнтка Драчулкі. У 1846 годзе ва ўладанні памешчыцы Софіі Рэбіндэр. У 1905 годзе ў Казакоўскай воласці Веліжскага павета Віцебскай губерні, адносілася да Драчулкаўскай сельскай грамады. У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Запольскім сельсавеце Суражскага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). У 1924 годзе мясцовыя дзеці наведвалі працоўную школу 1-й ступені за 1 км у сяле Казакова. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У часы Другой сусветнай вайны з сярэдзіны ліпеня 1941 года да канца кастрычніка 1943 года акупіравана нацысцкімі войскамі, якія спалілі 32 двары і загубілі 13 мірных жыхароў, 7 забралі вывезлі ў Германію, 18 вяскоўцаў загінулі ў баях на франтах супраць гітлераўскіх войск, 8 — у партызанскай барацьбе. Пасля вайны вёска адбудавалася часткова, колькасць жыхароў не дасягнула даваеннага ўзроўню. З 20 студзеня 1960 года ў Віцебскім раёне, з 1962 года ў Лёзненскім, з 1965 года зноў у Віцебскім раёнах. У 2000 годзе вёска ўваходзіла ў склад калгаса «Чырвоны партызан». З 5 чэрвеня 2003 года ў складзе СВК «Партызанскі подзвіг».
Лукы (Малынскі раён)
Лукы (Луки́) — вёска ў Малынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Лісавэ (Малынскі раён)
Лісавэ (Лі́сове) — вёска ў Малынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Гастон Варэнгьен
Лексікаграфічная дзейнасць
Пасля падбору шматлікіх супрацоўнікаў па розным галінам, у красавіку 1960 года Варэнгьен пачаў працу над сваім лексікалагічным шэдэўрам - Поўным ілюстраваным слоўнікам эсперанта (Plena ilustrita vortaro de Esperanto, PIV). Пасля канца працы машынапісны варыянт слоўніка займаў 3285 старонак. Слоўнік быў выдадзены ў 1970 годзе і, нягледзячы на разнастайную крытыку, хутка заняў становішча найбольш аўтарытэтнага слоўніка эсперанта. У 1980 годзе быў апублікаваны Дадатак да Поўнага ілюстраванага слоўніка, а з 1990 года пад кіраўніцтвам М. Ганіназа (якога Варэнгьен кансультаваў да самой смерці) была пачата праца над падрыхтоўкай непасрэднага пераемніка PIV'a - т. з. Новага поўнага слоўніка эсперанта (Nova Plena ilustrita vortaro de Esperanto, NPIV, апублікаваны ў 2002 годзе).
Варэнгьен як рэдактар і публіцыст
Г. Варэнгьен выступіў як складальнік ці рэдактар наступных зборнікаў ці анталогій:
Якаў Сямёнавіч Іцхокі
Якаў Сямёнавіч Іцхокі (Ицхоки Яков Семёнович;,  — , ) — савецкі інжынер, спецыяліст у галіне радыёлакацыі і імпульснай тэхнікі. Доктар тэхнічных навук (1950), прафесар. Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі РСФСР.
Падэспань
Падэспа́нь (pas d’Espagne — іспанскі крок) — парны бальны танец памерам 3/4 такту, тэмп умерана хуткі. Складаецца з элемэнтаў характэрна-сцэнічнага іспанскага танцу, аўтар музыкі і танцу — расійскі артыст Вялікага тэатра (Масква) А. А. Царман.
Украінская Праваслаўная Царква (Маскоўскага патрыярхата)
Гісторыя
Пасля 15 снежня 2018 года, адзінай кананічнай праваслаўнай царквой у эўхарыстычных зносінах са Сусветным праваслаўем стала Праваслаўная царква Украіны, кананічны статус УПЦ (МП) застаецца нявысветленым. Па канонах Сусветнага праваслаўя, пасля таго як Украіна атрымала Томас ад Канстанцінопальскага патрыярхату 6 студзеня 2019 года, Маскоўскі патрыярхат ва Украіне перастаў існаваць і страціў кананічнасць.
Дайноўка (Ашмянскі раён)
Дайно́ўка (, Дайновка) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменналогскага сельсавета.
Карзеева
Карзе́ева (, Корзеево) — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнеўскага сельсавета.
Міраслаў Клозэ
«Вердэр»
2 сакавіка 2004 года Міраслаў падпісаў чатырохгадовы кантракт з чэмпіёнам Германіі клубам «Вердэр», які праяўляў цікавасць да іграка на працягу ўсяго сезона з-за неабходнасці знайсці замену Аілтану, які сышоў у «Шальке-04». Кошт трансфера склаў 5 млн еўра, заробак іграка — 2,5 млн еўра ў год. Дэбют Міраслава ў новым клубе адбыўся 6 жніўня ў матчы супраць «Шальке-04», які скончыўся перамогай з лікам 1:0.
Адкрыты чэмпіянат Кітая па снукеры
Адкрыты чэмпіянат Кітая (China Open) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры. З’явіўся ў календары мэйн-тура ў 1997 годзе як нярэйтынгавае спаборніцтва «China International», якое праводзілася ў Пекіне. Праз два гады турнір прайшоў яшчэ раз у Шанхаі, але ўжо атрымаў статус рэйтынгавага. З наступнага сезона спаборніцтва было перайменавана ў адкрыты чэмпіянат Кітая (China Open). З 2005 года турнір штогод праходзіць у Пекіне, з 2006 да 2017 года праходзіў у спартыўнай зале Пекінскага універсітэта, а ў 2018 годзе быў перанесены ў Палац спорту Алімпійскага спорткомплекса. Прызавы фонд адкрытага чэмпіянату Кітая 2018 года склаў £, што стала першым выпадкам у гісторыі снукера, калі прызавы фонд рэйтынгавага турніру дасягнуў мільёна (не ўлічваючы чэмпіянат свету).
Каранавірусы
Каранавірусы (Coronaviridae) — сямейства складаных РНК-геномных вірусаў — паразітаў дыхальных шляхоў і кішэчнага тракта чалавека, свіней, грызуноў, птушак і іншых хрыбетных жывёл.
Дзітраўшчына
Ліквідаваны ў 2012 годзе.
Дольны Каменны Лог
До́льны Каме́нны Лог (, Дольный Каменный Лог) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменналогскага сельсавета.
Сонечнае зацьменне 28 красавіка 1949 года
Зацьменне 28 красавіка 1949 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1949 годзе і 114-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 1 лістапада 1948 года, наступнае — 21 кастрычніка 1949 года.
Канстанцін Жданаў
Біяграфія
Пахаваць цела айца Канстанціна ўдалося толькі праз два месяцы, пасля таго як у чэрвені 1919 года польскія войскі, падтрыманыя мясцовымі паўстанцамі, вызвалілі Дзісненскі павет ад камуністаў. Святара пахавалі ў падвале пад алтаром Свята-Адзігітрыеўскай царквы ў Дзісне.
Мясцовае насельніцтва дзесяцігоддзямі захоўвала памяць пра айца Канстанціна Жданава. У 1995 годзе ў шаркоўшчынскай царкве пачалі служыць адмысловыя набажэнствы ў памяць святара-мучаніка. У 2010 годзе Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл даў дабраславенне на кананізацыю святара. Урачыстае далучэнне айца Канстанціна Жданава да ліку святых адбылося 4 чэрвеня 2011 года ў Свята-Уваскрасенскім храме Дзісны. У гэтым жа храме цяпер захоўваюцца мошчы мучаніка.
Джамбары
Сусветны скаўцкі Джамбары  — сусветны скаўцкі злёт, які праводзіцца раз у чатыры гады (за выключэннем часу Другой сусветнай вайны). Кожны раз праводзіцца ў розных краінах свету, дзе існуе скаўцкі рух. Звычайна прымаюць удзел некалькі дзясяткаў тысяч чалавек з усяго сьвету ва ўзросце 14—17 гадоў (не ўлічваючы кіраўнікоў і арганізатараў).
Гісторыя
Першае сусветнае Джамбары адбылося ў 1920 годзе, на радзіме арганізатара скаўцкага руху (па яго ж ініцыятыве), ў Лондане на стадыёне «Алімпія», у Гайд-парку, на беразе возера Сэрпентайн. У ім прыняло ўдзел 8000 скаўтаў з 34 краін свету. У апошні дзень Джамбары, 6 жніўня 1920 года, Бадэн-Паўэл быў абраны Главой скаўцкага руху ўсяго свету — Chief Scout of the World. Пасля Сусветнага скаўцкага Джамбары ў Лондане было створана Інтэрнацыянальнае бойскаўцкае бюро. Апошняе Джамбары, у якім прыняў удзел Бадэн-Пауэл, было ў 1937 годзе ў Нідэрландах.
Апроч Сусветных скаўцкіх праводзяцца рэгіянальныя, нацыянальныя. Такія мерапрыемства, саадказна, збіраюць меньшую колькасць людзей. Так, "EuroJam 2005 " сабраў 10,000 скаўтаў з Еўропы. Апроч таго, такія злёты могуць праходзіць і часцей — раз у тры гады.
Сонечнае зацьменне 9 мая 1948 года
Зацьменне мела велічыню 0,9999 і дасягнула свайго максімуму ў 02:26:04 UTC у пункце з каардынатамі 40° пн. ш. 131° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 0 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 0 км.
Урэцкая шкляная мануфактура
Прадукцыя
Вырабы мануфактуры зберагаюцца ў Дзяржаўным Эрмітажы (Санкт-Пецярбург), Дзяржаўным гістарычным музеі (Масква), Музеі этнаграфіі і мастацкага промыслу (Львоў), Нацыянальным музеі Кракава і Варшавы (Польшча).
Белае (возера, Расонскі раён, басейн Дрысы, каля вёскі Межна)
Плошча паверхні возера 0,12 км². Даўжыня 0,8 км, найбольшая шырыня 0,16 км. Даўжыня берагавой лініі 1,7 км. Схілы катлавіны маюць вышыню да 2 м. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя. На поўдні з возера выцякае ручай у Дрысу.
Нові Вараб’і
Нові Вараб’і (Но́ві Вороб'ї) — вёска ў Малынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сонечнае зацьменне 23 лістапада 1946 года
Зацьменне 23 лістапада 1946 года стала 4-ым сонечным зацьменнем у 1946 годзе і 109-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 29 чэрвеня 1946 года, наступнае — 20 мая 1947 года.
Берасцень
Берасцень, або берасцянік — гліняная пасудзіна, абгорнутая бяростай y беларусаў. Берасцяная аплётка надавала трываласць і зніжала цеплаправоднасць глінянага посуду, прызначанага для захоўвання ці халоднага прыгатавання ежы. Рабілі таксама берасцяную аплётку пашкоджанага посуду, пасля чаго яго ўжо не ставілі ў печ. Даўнасць і масавасць бытавання такога прыёму выклікалі пашырэнне назвы берасцень нават на посуд, пазбаўлены берасцяной аплёткі (пераважна гладышы). Берасцені найбольш пашыраны былі на Паазер'і; y наш час выйшлі з ужытку.
Берасцейская эканомія
Структура эканоміі, насельніцтва
У 1780-я гады насельніцтва эканоміі складала 46942 чалавека. На адну сялянскую гаспадарку даводзілася 0,58 валокі. Большасць сялян эканоміі былі, за карыстанне паловай валокі яны адпрацоўвалі штогод 208 дзён паншчыны, выконвалі згоны, , вартаўнiчую павіннасці.
Андрэевыя
Андрэевыя (Andreaeaceae) — сямейства імхоў, адзінае сямейства парадку Андрэевыя (Andreaeales) і класу Андрэевыя імхі (Andreaeopsida). Змяшчае адзін ці два роды і ад 100 да 120 відаў, распаўсюджаных у халодным клімаце, якія жывуць на камянях і скалах.
Меднікі (Ашмянскі раён)
Ме́днікі (, Медники) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменналогскага сельсавета.
Эрэдзія (правінцыя)
Плошча — 2657 км². Насельніцтва — 433 677 чал. (2011).
Русенка
Ру́сенка (, Русенка) — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнеўскага сельсавета.
Эжэн Іанеска
Біяграфія
У 1920 годзе Эжэн пераехаў у Парыж, але пражыў там не больш за два гады. Ва ўзросце трынаццаці гадоў Іанеско вяртаецца ў Румынію і да дваццаці шасці гадоў падзеі яго жыцця працякалі ў Бухарэсце. Уплыў французскай і румынскай культуры на светапогляд будучага пісьменніка і драматурга было супярэчлівым, дваістым.
Мазанава (Віцебскі раён)
Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Арсен Венгер
Трэнер
У сезоне 1998/1999 стаў лаўрэатам прыза Fair play («Сумленная гульня») за тое, што адмовіўся ад перамогі ў кубкавым матчы з «Шэфілдам». Тады адзін з гульцоў «Шэфілда» атрымаў траўму, пасля чаго яго партнёр выбіў мяч за бакавую лінію, каб перапыніць гульню і дазволіць аказаць гульцу медыцынскую дапамогу. Па «джэнтэльменскіх правілах» гульцы «Арсенала» павінны былі ў гэтым выпадку аддаць мяч суперніку, але замест гэтага яны захавалі мяч у сябе і забілі гол, што не супярэчыла правілам. У выніку «Арсенал» атрымаў перамогу з лікам 2:1 (гэты гол стаў вырашальным). Арсен Венгер выступіў за перагулёўку матчу. У новым матчы «Арсенал» ізноў перамог з тым жа лікам.
Біялагічны заказнік
Біялагічныя заказнікі — тэрыторыі, вылучаныя з мэтай захавання і аднаўлення каштоўных, a таксама рэдкіх і тых, што знікаюць, відаў раслін і жывёл.
Бёрда (ткацтва)
Таксама бёрдам называюць прыстасаванне для ручнога ткацтва, род грэбня. Вядомае са старажытных часоў. Можа быць выкарыстана для стварэння нешырокай тканай паласы. На бёрдзе можа быць выраблены пояс, нешырокі ручнік, абрусы і да т. п.
Навасяды (Каменналогскі сельсавет)
Навася́ды (, Новосяды) — хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменналогскага сельсавета.
Аўстралійская антарктычная экспедыцыя
Задума і планаванне
Пасля вяртання Моўсана з Еўропы першапачатковы план экспедыцыі быў некалькі скарэктаваны: акрамя даследавання Антарктыды, было вырашана заснаваць метэаралагічную базу на востраве Макуоры, якая павінна была таксама змяшчаць бяздротавы тэлеграф, забяспечваючы таксама перадачу навуковых вынікаў антарктычнай каманды. Акрамя асноўнай антарктычнай базы, трэба было высадзіць, наколькі можна на захад, другі і трэці атрады.
Восень і першая зімоўка на мысе Дэнісана
На зімоўцы Моўсан стараўся падтрымліваць мерны лад жыцця: усе члены каманды па чарзе неслі кухонныя вахты акрамя прамых службовых абавязкаў. Элементам псіхалагічнай разрадкі былі шматлікія святы — у першую чаргу дні нараджэння, хоць аднойчы каманда прымудрылася адсвяткаваць юбілей першага запуску газавага асвятлення ў Лондане. Моўсан пісаў:
Партыя Бікертана
Вельмі шкада было пакідаць машыну. Хоць у такіх непрыдатных умовах, якія існуюць на Зямлі Адэлі, мы не чакалі ад аэрасаняў многага, усё ж сітуацыя, якая склалася, выклікала ў нас пачуццё расчаравання.
Высадка. Паход для закладкі склада
У склад каманды Ф. Уайлда ўваходзілі Г. Доўэрс, Ч. Гарысан, К. Ходлі, доктар С. Джонс, А. Кенэдзі, М. Моес і А. Уотсан. Яны былі высаджаны на шэльфавы ледавік Шэклтана 21 лютага 1912 года ў 07:00 раніцы. У каманды было 9 ездавых сабак, якія знаходзіліся ў дрэнным стане. Палова людзей адразу стала расчышчаць месца для зімовачнага дома, астатнія вазілі харчы і будматэрыялы на ледзяны бар'ер, які меў у гэтых месцах вышыню 100 футаў (30 м). Будаўніцтва дома доўжылася 7 дзён, працоўны дзень на гэты перыяд доўжыўся з 6 гадзін раніцы да 7 вечара; надвор'е ўвесь час заставалася спрыяльным. За дзень ўдавалася зрабіць 13 грузавых рэйсаў працягласцю 9,5 міль кожны.
Зімоўка
Працоўны дзень на зімовай базе працягваўся з 10 да 13 гадзін, астатні час удзельнікі каманды, калі не выконвалі якіх-небудзь неадкладных работ, маглі адпачываць. Любімымі гульнямі на зімоўцы былі і шахматы, прычым фігуры выразаў Гарысан. Спартыўны брыдж быў галоўнай забаўкай — набраныя ачкі абвяшчаліся публічна, былі заснаваны два медалі — для тых, хто набраў максімальную і мінімальную колькасць ачкоў у бягучым тыдні. Кожную нядзелю праводзілася набажэнства, якое па чарзе праводзілі Уайлд і Моес, на ўсіх быў усяго адзін малітоўнік.
Група вострава Макуоры
12 ліпеня скончыліся запасы вады ў вялікім баку, а снегу выпадала занадта мала, каб забяспечвацца вадой у дастатку. Вада з балота кішэла казуркамі і аддавала торфам, яе выкарысталі толькі для тэхнічных патрэб, а крыніцу пітной вады знайшлі толькі ў ¾ мілі ад базы. 9 верасня на востраў зайшло судна «Рэйчэл Коўэн», якое прывезла пошту, фотаматэрыялы і запчасткі для анемометра, але абутак наўзамен дзіравага дастаўлена не быў.
Вяртанне
12 лютага, знаходзячыся пад 55° пд. ш., «Аўрора» ўвайшла ў струмень спадарожнага паўднёва-заходняга ветру, пад усімі ветразямі ўдавалася развіваць хуткасць 8 вузлоў. Сандэл і Бікертан разгарнулі радыёстанцыю і 16 лютага выразна лавілі сігналы судоў. 26 лютага экспедыцыя прыбыла ў Адэлаіду.
Паўднёвы Тыперэры
Паўднёвы Тыперэры (Паўднёвы Рыдынг; South Tipperary; Tiobraid Árann Theas) — адміністрацыйнае графства на поўдні Ірландыі. Уваходзіць у склад традыцыйнага (гістарычнага) графства Тыперэры ў правінцыі Манстэр на тэрыторыі Рэспублікі Ірландыі. Сталіца і найбуйнейшы горад — Клонмел. Насельніцтва 79 тыс. чалавек (2002).
Асорна
Геаграфія
Вулкан размешчаны паміж азёрамі Льянкіуэ і Тодас-лос-Сантас на заходнім схіле Галоўнай Кардыльеры на мяжы паміж правінцыямі Асорна і Льянкіуэ ў рэгіёне Лос-Лагас. Стратавулкан. Вышыня 2652 метра. Знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка Вісентэ-Перэс-Расалес, найстарэйшага нацыянальнага парку Чылі, заснаванага ў 1926 годзе. Асорна з’яўляецца адным з самых актыўных вулканаў на поўдні чылійскіх Анд, зафіксавана 11 вывяржэнняў у перыяд паміж 1575 і 1869 годам. Чарлз Дарвін назіраў вывяржэнне Асорна 19 студзеня 1835 года падчас свайго кругасветнага падарожжа на караблі «Бігль».
Андрас
Гісторыя
Каланісты займаліся пераважна вырошчванне бавоўніка і вытворчасцю каляровых тканін. Для працы на баваўняных плантацыях увозілі неграў-рабоў з Афрыкі. Іх нашчадкі складаюць большасць сучасных астравіцян. У 1834 г. рабства было адменена. Акрамя таго, у XIX ст. на востраў перасяляліся выхадцы з ЗША і індзейцы-семінолы з Фларыды.
Сера-Хадсан
Вывяржэнне 1991 года
Буйное плініянскае вывяржэнне вулкана Сера-Хадсан адбылося ў жніўні — кастрычніку 1991 года (5 балаў па шкале вывяржэнняў VEI). Падчас вывяржэння ў атмасферу было выкінута 4,3 км³ попелу. Частка ледавіка на вяршыні растала і ў выглядзе гразевых патокаў абрынулася ўніз. Пры вывяржэнні ніхто не пацярпеў, але сотні людзей былі эвакуяваныя з ваколіц вулкана. Вулканічны попел выпаў не толькі на тэрыторыі Чылі і Аргенціны, але і ў паўднёвай частцы Атлантычнага акіяна і на Фалклендскіх астравах. Акрамя попелу ў атмасферу таксама было выкінута вялікая колькасць газападобнага дыяксіду серы і аэразоляў. Вывяржэнне вулкана Сера-Хадсан і і яшчэ больш магутнае вывяржэнне вулкана Пінатуба у тым жа годзе выклікала ўсеагульны астуджальны эфект на працягу наступных двух гадоў. Актыўнасць вулкана таксама назіралася ў 2011 годзе.
Субачы (Віцебскі раён)
Су́бачы (, Субочи) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Заронаўскага сельсавета.
Порт-Блэр
Гісторыя
У 1940-х гг у Порт-Блэры размяшчалася штаб-кватэра Індыйскай нацыянальнай арміі пад кіраўніцтвам Субхаса Чандры Боса, з 1943 па 1945 гады тэрыторыя была акупавана Японіяй.
Белае (возера, Гарадоцкі раён)
Плошча паверхні возера 0,16 км². Даўжыня 0,62 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Плошча вадазбору 61 км². Даўжыня берагавой лініі 1,7 км.
Корк (графства)
Геаграфічнае становішча
Асноўныя рэкі графства — Блэкуотэр, Філ, Бандан і Лі.
Уладзімір Рыгоравіч Барышэўскі
Біяграфія
Падрыхтаваў 6 дактароў навук (Феранчук І. Д., Ціхаміраў В. В. , Максіменка С. А. , Коржык М. В. , Лабко А. С. , Сіленка А. Я. ) і 23 кандыдатаў навук (Феранчук І. Д., Ціхаміраў В. В., Максіменка С. А., Коржык М. В., Лабко А. С., Дубоўская І. Я., Грубіч А. О., Чарапіца С. В., Куцень С. А., Івашын А. В., Зэге А. В., Палікарпаў І. В., Рапапорт В. У., Мяцеліца А. М., Лугаўская О. М., Карэнная Л. Н., Ткачова У. І., Нгуен Ван Тхеу, Ле Тьен Хай, Гурыновіч А. А., Роўба А. А., Гурневіч Я. А., Анішчанка С. У.).
Белае (возера, басейн Тураўлянкі)
Бе́лае — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Тураўлянка, за 8 км у напрамку на поўдзень ад Полацка, прыкладна за 4 км на ўсход ад вёскі Пашкі, за 0,18 км на ўсход ад аўтадарогі.
Сонечнае зацьменне 10 верасня 1942 года
Зацьменне 10 верасня 1942 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1942 годзе і 99-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 12 жніўня 1942 года, наступнае — 4 лютага 1943 года.
Вішні (Касцюковіцкі раён)
Ві́шні (, Вишни) — вёска ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Баронькаўскага сельсавета.
Сонечнае зацьменне 12 жніўня 1942 года
Сонечнае зацьменне 12 жніўня 1942 года — частковае сонечнае зацьменне 115 сараса.
Марк Вее
Марк Вее (Marc Weiller; 1880—1945) — французскі батанік.
Біяграфія
З 1914 па 1918 Вее быў капітанам 36-га і 53-га артылерыйскіх палкоў. Пасля Першай сусветнай вайны атрымаў Ваенны крыж і стаў кавалерам Ордэна Ганаровага легіёна, затым працаваў у Міністэрстве абароны Францыі. У 1920 годзе Вее, быўшы афіцэрам Ордэна Ганаровага легіёна і падпалкоўнікам, сышоў на пенсію.
Цудзенішкі
У 1940—1954 гадах цэнтр Цудзенішкаўскага сельсавета.
Адкрыты чэмпіянат Кітая па снукеры 2011
Турнір
Адкрыты чэмпіянат Кітая 2011 стаў 12-м розыгрышам турніру, які быў заснаваны ў 1997 годзе пад назвай China International і з 1999 года стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. З 2005 года чэмпіянат штогод праходзіць у Пекіне, а з 2006 года — у спартыўнай зале студэнтаў Пекінскага універсітэта ў раёне Хайцзянь.
Уайлдкард раўнд
Восем кітайскіх аматараў атрымалі ўалдкард ад арганізатараў турніру: Цаа Юйпэн, Мэй Сівэнь, Жоўцзы Маймайці, Цянь Пэнфэй, Цзінь Лун, Лі Хан, Лі Янь і Юй Дэлу. Яны гулялі ў папярэднім раўндзе за права выступаць у першым крузе асноўнага турніру супраць васьмярых гульцоў з ніжэйшымі нумарамі пасеву, якія прайшлі кваліфікацыйны раўнд: Курта Мэфліна, Маркуса Кэмбэла, Роберта Мілкінса, Джымі Уайта, Найджэла Бонда, Кена Доэрці, Джо Пэры і Джэрарда Грына.
Гарадзішча (Мядзельскі раён)
Гарадзі́шча (, Городище) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Княгінінскага сельсавета.
Астраўскія
У 1924—1960 гадах цэнтр Астроўскага сельсавета.
Кукушка (песня)
Гісторыя стварэння
Пасля гібели Віктара Цоя песня была перазапісаная, аранжыраваная ўдзельнікамі гурта «Кіно» и ўключана ў «Чорны альбом».
Грумбіненты
Грумбіне́нты (, Грумбиненты) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Свірскага сельсавета.
Гісторыя
У 1847 г. вёска маёнтка Альшэва Свянцянскага павета Віленскай губерні, валоданне памешчыка С. Хамінскага, 10 двароў, 81 жыхар. У 1868 г. вёска Свянцянскага павета, 120 жыхароў. У 1904 г. у вёсцы 182 жыхароў, у 1907 г. — 138 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Куцькаўскім сельсавеце Свірскага раёна Вілейскай, з 20.90.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 16.07.1954 г. у Свірскім, з 05.08.1954 г. у Канстанцінаўскім сельсавеце, з 31.08.1959 г. ў Мядзельскім раёне, з 20.01.1960 г. у Мінскай вобласці, з 10.05.1960 г. у Свірскім гарпасялковым Савеце. У 1949 г. вяскоўцы арганізавалі калгас імя Варашылава. З 1964 вёска ў складзе саўгаса «Канстанцінава» (цэнтр — вёска Камарова), з 04.09.1991 г. — калгаса «Канстанцінава».
Гулі (Мядзельскі раён)
Гу́лі (, Гули) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Людвісарня
Людвісар Герман Мольцфельд у канцы XVI — пач. XVII ст. адліў у ёй прынамсі 3 ажурныя званы для гадзіннікаў і шмат багата ўпрыгожаных гармат. У канцы XVI ст. трымаў людвісарню ў Коўне і Вільні майстар Марцін Гофман. Відаць, з канца XVI ст. мелі ў Вільні людвісарні і іншыя майстры. У XVII ст. тут адліваў званы і гарматы Іаган Бротэльт, у 2-й палове XVII ст. выраблялі званы Ян Дэлямарс, Ганс Ульрых Бадэр і Фёдар Фёдаравіч Пярвец. Людвісар Габрыель Дарафеевіч адліваў званы ў Полацку (1644) і Пінску (1648). У сярэдзіне XVII ст. была людвісарня па адліўцы званоў у Магілёве. Багуслаў Радзівіл у сярэдзіне XVII ст. меў людвісарню для адліўкі гармат у Слуцку, у канцы 17 ст. тут працаваў людвісар Казімір Легер. У пачатку XVIII ст. часовыя людвісарні па адліўцы званоў дзейнічалі ў Крожах і Датнаве ў Ковенскім павеце. У 1-й палове XVIII ст. мелі людвісарню ў Вільні майстры Бенжамін Фінгерлінг, Іаган Піль, Крысціян, Кароль Готліб Шпар, Тамаш Гапановіч, у 2-й палове XVIII ст. — Антоній Гапановіч, Густаў Мёрк, Ян Самуэль Вагнер. У Нясвіжы ў 1-й палове XVIII ст. працавала радзівілаўская людвісарня па адліўцы званоў, у 2-й палове XVIII ст. — па вырабе гармат. Каля 1747 года Геранім Фларыян Радзівіл заснаваў Урэцкую людвісарню па адліўцы гармат і званоў, якая спыніла дзейнасць задоўга да 1774 г. У час паўстання 1794 людвісарня па адліўцы гармат была арганізавана ў Вільні (людвісар Ян Самуэль Вегнер).
Сонечнае зацьменне 1 кастрычніка 1940 года
Зацьменне 1 кастрычніка 1940 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1940 годзе і 94-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 7 красавіка 1940 года, наступнае — 27 сакавіка 1941 года.
Павел Віктаравіч Рабянок
Кар’ера
Улетку 2004 года Павел перайшоў у палтаўскую «Ворсклу-Нафтагаз». У складзе новага клуба Рабянок дэбютаваў 25 ліпеня 2004 года ў матчы супраць харкаўскага «Металіста», выйшаўшы за 15 хвілін да канца гульні, аднак «зялёна-белыя» ў той дзень прайгралі з лікам 1:0. Павел гуляў у палтаўскай камандзе тры сезоны, гуляючы ў асноўным у дублюючым складзе. Усяго футбаліст правёў 40 матчаў за асноўны склад, забіўшы два галы, і 52 матчы за дубль, забіўшы чатыры мячы. У пачатку 2008 года футбаліст перайшоў у харкаўскі «Металіст», аднак замацавацца ў асноўнай камандзе не здолеў. Рабянок правёў толькі два матчы за асноўны склад, двойчы выйшаўшы на замену, а амаль ўвесь сезон правёў у дублі.
Янканцы
У 1940—1954 гадах цэнтр Янканцаўскага сельсавета.
Машавое
Машаво́е (, Мошевое) — вёска ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Баронькаўскага сельсавета.
Беларуская дуда
Назва і гісторыя
Дуды пад рознымі назвамі вядомыя ў многіх народаў; напрыклад дудэльзак — у немцаў, гайта галега — у іспанцаў, хайлэндэр — у шатландцаў. Дуда -- не беларуская назва валынкі, а назва інструмента такога тыпу ва ўсіх яго рэгіянальных версіях, напрыклад, шатландская дуда, славацкая дуда, або велькапольская дуда ці падхалянская дуда і інш.
Над адраджэннем дуды з 1970-х гадоў і да нашага часу працавалі такія майстры, як Іван Лычкоўскі, Аляксандр Жукоўскі, Уладзімір Гром, Вячаслаў Пратасевіч, Уладзімір Пузыня, Алесь Лось, Тодар Кашкурэвіч, Мар’ян Скрамблевіч, Віктар Кульпін, Аляксандр Сарнаўскі, Сяржук Вінаградаў, Алесь Жура, Уладзімір Бярбераў, Славамір Казак, Юрась Панкевіч, Дзяніс Сухі, Аляксандр Сурба, Сяргей Чубрык, Алесь Чумакоў, Андрэй Шклёда і інш.
Гістарычныя сведчанні
Адзінай даўняй ілюстрацыяй, дзе выяўлена дуда, між іншым, у якасці ваеннага інструмента ў Вялікім Княстве Літоўскім у XVI стагоддзі, ёсць малюнак Прускай хронікі, які паказвае ўезд караля Жыгімонта Аўгуста ў Данцыг (тып дуды, прадстаўлены на малюнку, верагодны для тутэйшай традыцыі, ён уяўляе сабой двухбурдонную дуду з бурдонамі, якія тырчаць угару і маюць рагаўні, жалейка, на жаль, заслоненая постаццю каня). З XVIII стагоддзя вядома пакуль адна фіксацыя дудаў, якая даецца ў тэксце камедыі 1787 года пад аўтарствам ксяндза К. Марашэўскага (легенда, падобная на камедыю, была зафіксавана на Браслаўшчыне ў больш познія часы недалёка ад кляштара ў Забелах.
Сарапікі (кантон)
Сарапікі (Cantón de Sarapiquí) — кантон у правінцыі Эрэдзія ў Коста-Рыцы. Адміністрацыйны цэнтр — горад Пуэрта-В'еха. Плошча кантона складае 2 140,54 км². Па гэтаму паказчыку ён з’яўляецца аднім з найбуйнейшых кантонаў у краіне. Насельніцтва 57 147 чал.
Спасылкі
Афіцыйны сайт кантона Сарапікі
Міхалкова
Міхалко́ва (, Михалково) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курынскага сельсавета.
Пушкова (Баронькаўскі сельсавет)
Пушко́ва (, Пушково) — вёска ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Баронькаўскага сельсавета.
Сцяпан Мітрафанавіч Гудзімаў
Памяць
У Пружанах імем Гудзімава названая вуліца, пастаўлены помнік у гарадскім скверы.
Пляшкі
Пляшкі́ (, Плешки) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курынскага сельсавета.
Сейсматрываласць будаўніцтва
Сейсматрываласці будаўніцтва можа разглядаць любы будаўнічы аб’ект як фартыфікацыйнае збудаванне, але прызначанае для абароны ад спецыфічнага суперніка — землятрусу або выкліканых землятрусам катастроф (напрыклад, цунамі).
Задзвінне (Віцебскі раён)
Назва
Старая назва (да 1964 года) Пялёнкі, Пеленки , Пиленки ад Pilonki, Pilonek, паходзіць ад Пиленек, pilnas — «поўны».
Гісторыя
У 1866 годзе адбылася здзелка, выкуп зямельных надзелаў зямель маёнтка часоваабавязанымі сялянамі ў Чайкоўскага Івана.
Седзенне
Се́дзенне (, Седенье) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курынскага сельсавета.
Сямён Андрэевіч Урусаў
Біяграфія
У 1638—1642 — стольнік, у 1641—1645 — крайчы пры цару Міхаіле Фёдаравічу, ніжагародскі ваявода ў 1645—1647, баярын з сакавіку 1655. Падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 з сярэдзіны 1655 (пасля захопу Вільні) узначаліў войскі, якія павінны былі заняць заходнія беларускія землі Рэчы Паспалітай. У жніўні 1655 прызначаны галоўным ваяводам Наўгародскага палка. 2 лістапада 1655 войска Урусава выйшла з Коўна, 9 лістапада 1655 разбіла каля Белых Пяскоў частку палка Ж. Слушкі пад камандаваннем брэсцкага ваяводы Я. Кунцэвіча. З ім была заключана папярэдняя дамова пра пераход яго атрадаў (з шляхты Лідскага, Гарадзенскага і Ваўкавыскага павета) на бок цара. Пасля гэтага меншая частка сіл Урусава праз Адэльск і Крынкі рушыла да Заблудава, а ён сам з большай часткай войска накіраваўся праз Нараў, Орлю, Высокае да Брэста. 23 лістапада 1655 Урусаў разбіў атрад вялікага гетмана літоўскага П. Я. Сапегі, што абараняў пераправу на р. Лясная, пераправіўся цераз раку, але пацярпеў паражэнне і быў вымушаны адысці. Сапега абышоў войска Урусава і заступіў яму дарогу на Вільню. У канцы лістапада 1655 адбылася бітва каля в. Вярховічы. Нягледзячы на поспех, Урусаў быў вымушаны працягваць адступаць на Слонім і Вільню, у снежні 1655 рушыў на Полацк. Пры яго вяртанні з Кунцэвічам былі падпісаны канчатковыя «артыкулы» са шляхтай заходніх паветаў Беларусі, якая прызнала вяршэнства цара пры захаванні сваіх асноўных прывілеяў.
Анжадава
У 1940—1954 гадах цэнтр Анжадаўскага сельсавета. Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Гардзіеўцаўскага сельсавета.
Аляксандр Жукоўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1926 г. у в. Залессе Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (зараз Слонімскі раён Гродзенскай вобласці). Вучыўся ў школах Залесся і Жыровічаў. Пасля Другой сусветнай вайны паступіў у Жыровіцкі сельскагаспадарчы тэхнікум.
Жалезнікі (Мядзельскі раён)
Жале́знікі (, Железники) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Занарацкага сельсавета.
Мастэрс 2014 (снукер)
Прызавыя грошы
У 2014 годзе спонсарам турніру Мастэрс упершыню стаў онлайн-сэрвіс Dafabet. Прызавы фонд турніру вырас у параўнанні з 2013 годам на £100,000 і склаў £600,000, стаўшы самым высокім прызавым фондам спаборніцтва з 2003 года (калі спонсарам яшчэ быў вядомы цыгарэтны брэнд Benson & Hedges). Толькі прызавыя фонды іншых турніраў Трайной снукернай кароны, чэмпіянату свету (£1,214,000) і чэмпіянату Вялікабрытаніі (£700,000), а таксама найбуйнейшага з кітайскіх спаборніцтваў, International Championship (£625,000), перавысілі суму ў £600,000 у сезоне 2013/2014.
Удзельнікі
Пасеў гульцоў на Мастэрс быў утвораны паводле афiцыйнага рэйтынгу на 9 снежня 2013 года (пасля чэмпіянату Вялікабрытаніі 2013 года). Першы нумар пасеву атрымаў леташні пераможца Марк Сэлбі, другі — чэмпіён свету Роні О’Саліван. Паколькі О’Саліван не з’яўляўся гульцом топ-16, то шаснаццаты нумар сусветнага рэйтынгу Грэм Дот не патрапіў на турнір.
Ніжэй прадстаўлена табліца, якая дэманструе статыстыку выступленняў удзельнікаў спаборніцтва на ўсіх папярэдніх турнірах Мастэрс.
Рэферы
Суддзёй фінальнага паядынку быў абраны Пол Кольер з Уэльса, які не абслугоўваў матчы найбуйнейшага запрашальнага снукернага спаборніцтва з 2005 года, калі працаваў на фінальным матчы Мастэрс паміж Роні О’Саліванам і Джонам Хігінсам. Пол стаў прафесійным рэферы ў 2001 годзе, а ўжо ў 2002 працаваў на фінале адкрытага чэмпіянату Уэльса. У 2004 годзе ён стаў самым маладым суддзёў, які абслугоўваў фінал чэмпіянату свету па снукеры, але ў 2005 прыняў рашэнне скончыць кар’еру прафесійнага рэферы, вярнуўшыся назад толькі ў 2010 годзе. Сярод іншых дасягненняў Кольера праца на шэрагу фіналаў рэйтынгавых турніраў, а таксама на 11 паслядоўных фіналах прэм’ер-лігі.
Серыі, вышэйшыя за 50 ачкоў
У рамках турніру Мастэрс 2014 было зроблена 16 соценных серый. Гэта на чатыры сэнчуры менш, чым у 2013 годзе. Што тычыцца серый, якія перавышаюць 50 ачкоў, іх было аформлена 87.
На турніры 2014 года ні адзін з снукерыстаў не здолеў зрабіць больш за два соценныя брэйкі. Па дзве сотні зрабілі Джад Трамп, Бары Хокінс і Роні О’Саліван. Акрамя таго, О’Саліван зрабіў найбольшую колькасць серый «50+» — 21. Фіналіст турніру, Марк Сэлбі аформіў 14 паўсоценных серый. Узнагароду за вышэйшы брэйк турніру (£10,000) атрымаў снукерыст з Ганконга — Марка Фу, які выканаў 138 ачкоў за адзін падыход у матчы першага раўнда супраць Джада Трампа.
Давыдзішкаўскі дагавор
Гістарычны кантэкст
Дагавор быў падпісаны неўзабаве пасля смерці вялікага князя Альгерда ў 1377 годзе. Альгерд абвясціў сваім пераемнікам сына Ягайлу, а не Кейстута, свайго брата і дарадцу. Кейстут і яго сын Вітаўт прызналі тытул Ягайлы і падтрымлівалі з ім сяброўскія адносіны, нават калі яго спадчыннае права было аспрэчана Андрэем Полацкім, старэйшым сынам Альгерда.
Умовы пагаднення
Месца падпісання пагаднення невядома. Назва Давыдзішкі знойдзена толькі ў хроніках Віганда фон Марбурга як Dowidisken. У самім жа пагадненні згадваецца назва Daudiske, тым часам як нямецкамоўныя тэксты выкарыстоўваюць назвы Daudiske ці Daudisken. Тым не менш, месца з такой назвай невядома ні ў Літве, ні ў Прусіі. Некаторыя тэорыі сцвярджаюць, што пагадненне было падпісана дзесьці паміж Коўнай і Інстэрбургам (цяпер Чарняхоўск), альбо вёска, у якой падпісваўся дагавор, мела назву Šiaudiniškė (Szaudiniszki).
Уладзімір Антонавіч Дамарацкі
Біяграфія
Скончыў у 1981 годзе Віцебскі медыцынскі інстытут, у 1988 годзе клінічную ардынатуру ва Усесаюзным навуковым цэнтры медыка-біялагічных праблем наркалогіі МАЗ СССР; аспірантуру ў Маскоўскім навукова-даследчым інстытуце псіхіятрыі МАЗ РФ (1993).
Іяхаз
Іяхаз (яўр. «Бог беражэ») — паводле Бібліі, імя двух яўрэйскіх цароў:
Таварыства апекі над эмігрантамі
У 1915 г. спыніла сваю дзейнасць.
Марк Дэвіс
Пачаў прафесійную кар’еру ў 1991 годзе ва ўзросце 19 гадоў, а ў 1992 годзе дэбютаваў у асноўнай стадыі рэйтынгавага турніру і дайшоў да 1/16 фіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі. У 1994 годзе ўпершыню патрапіў у асноўную стадыю чэмпіянату свету, а ў 1995 годзе дайшоў да 1/8 фіналу найбуйнейшага снукернага спаборніцтва, што па сённяшні дзень з’яўляецца яго найлепшым вынікам на ім, і ўпершыню ўвайшоў у топ-64 рэйтынгу. У 1996 годзе ўпершыню дайшоў да чвэрцьфіналу рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Германіі, пасля чаго быў на мяжы вылету з мэйн-тура ў пачатку 2000-х, але ў 2001 годзе дайшоў да другога рэйтынгавага чвэрцьфіналу на адкрытым чэмпіянаце Шатландыі, а ў 2002 годзе вярнуўся ў топ-48 рэйтынгу, а таксама перамог на Benson & Hedges Championship, што дазволіла яму патрапіць на Мастэрс, здзейсніўшы дэбют на найбуйнейшым запрашальным спаборніцтве па снукеры. У 2010 годзе (ужо ва ўзросце 37 гадоў) у другі раз дайшоў да 1/8 фіналу чэмпіянату свету, а таксама ўпершыню ўвайшоў у топ-32 сусветнага рэйтынгу і дайшоў да трэцяга рэйтынгавага чвэрцьфіналу на Шанхай Мастэрс, а ў сезоне 2012/2013 тройчы даходзіў да паўфіналаў рэйтынгавых спаборніцтваў на Усі Класік (першы рэйтынгавы паўфінал у кар’еры), адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі і чэмпіянаце Вялікабрытаніі, а таксама ўпершыню ўвайшоў у топ-16 сусветнага рэйтынгу і ў трэці раз (апошні) дайшоў да 1/8 фіналу на чэмпіянаце свету. У сезоне 2013/2014 тройчы даходзіў да чвэрцьфіналаў на турнірах рэйтынгавага ўзроўню і падняўся на найвышэйшую для сябе 12-ю пазіцыю ў сусветным рэйтынгу, а ў наступным сезоне чатыры разы гуляў у чвэрцьфіналах рэйтынгавых спаборніцтваў, уключаючы чацвёрты ў кар’еры паўфінал на адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі.
Біцялёва
Гісторыя
У часы Другой сусветнай вайны пад нямецкай акупацыяй. Побач з вёскай быў створаны лагер ваеннапалонных.
У 1954—1960 гадах цэнтр Біцялёўскага сельсавета.
Канторскае
Канторскае — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Расоны, за 1 км на паўночны захад ад вёскі Горкі, у басейне ракі Дрыса.
Вялікія Трубачы
Вялі́кія Тру́бачы (, Великие Трубачи) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.
Вельбутова
Вельбуто́ва (, Вельбутово) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайванцаўскага сельсавета.
Жабернае
Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,38 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км. Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад.
Запруддзе (Віцебскі раён)
Запру́ддзе (, Запрудье) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.
Хатоля
Беларусь
Станам на 1 студзеня 2003 года ў вёсцы 26 двароў. Вёска ў складзе фермерскай гаспадаркі «Дубрава». Працуюць жывёлагадоўчая ферма і магазін.
Адкрыты чэмпіянат Кітая па снукеры 2009
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру павысіўся ў параўнанні з мінулым годам на £21,000 і склаў £271,000. Прызавыя пераможцы павысіліся на £4,000, склаўшы £52,000.
Уайлдкард раўнд
Сем кітайскіх аматараў атрымалі ўалдкард ад арганізатараў турніру: Тан Цзюнь, Цаа Кайшэн, Цаа Юйпэн, Юй Дэлу, Цаа Сіньлун, Цянь Пэнфэй і Сяа Гадун. Яны гулялі ў папярэднім раўндзе за права выступаць у першым крузе асноўнага турніру супраць семярых выпадковых гульцоў, якія прайшлі кваліфікацыйны раўнд: Джада Трампа, Рыкі Уолдэна, Сцюарта Пэтмана, Рода Лоўлера, Джона Пэрата, Дэвіда Грэя і Майкла Холта.
Красная Зара (Беладубраўскі сельсавет)
Кра́сная Зара́ (, Красная Заря) — вёска ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Беладубраўскага сельсавета.
Прудок (ручай)
Даўжыня ручая 12 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,4 м/км. Плошча вадазбору 63 км². Пачынаецца за 1,5 км у напрамку на паўночны захад ад вёскі Падоры, упадае ў Заходнюю Дзвіну прыкладна за 0,3 км на поўдзень ад ускраіны вёскі Убоіна. Рэчышча ад вытоку на працягу 8,7 км каналізаванае.
Архімандрыт
Апісанне чыну
Вядома пра існаванне ў старажытнай царкве жанчын архімандрытыс (ἀρχιμανδρίτισσα или ἀρχιμανδρῖτις). Такі чын мелі некаторыя з ігуменнь жаночых манастыроў, напрыклад, прападобная Еўпраксія Тавеніская.
Любарт
Пры Любарце значэнне аднаго з галоўных палітычных цэнтраў ВКЛ набыў Луцк. У 1375 годзе ён згадзіўся на стварэнне першай у ВКЛ Луцкай дыяцэзіі, юрысдыкцыя якой ахоплівала і паўднёва-заходнія землі Беларусі. Сын Любарта ад першага шлюбу, Іван, быў адным з чарнігаўскіх удзельных князёў. Ад другой жонкі Любарт меў трох сыноў — Фёдара, Лазара і Сямёна.
Кадзі
Ка́дзі (, Кади) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайванцаўскага сельсавета.
Барыс Якаўлевіч Магаліф
Пасля рэабілітацыі
Пасля Б. Магаліф выкладаў у Гродзенскім музычным вучылішчы. У 1964—1968 гадах працаваў у гарадскім пасёлку Лёзна Віцебскай вобласці, дзе стварыў тады адзіную ў Беларусі сельскую філармонію. Цікава, што ў гэтыя гады ён не перапыняў сувязі з кінастудыямі і здымаўся ў кінафільмах: «» (1958), «» (1960), «Апавяданні пра юнацтва» (1961), «Цыркачонак» (1979), «Вясельная ноч» (1980), «» (1986). З-за адсутнасці жылля яму прыйшлося ў 1971 годзе з’ехаць з Беларусі ў горад Салават у Башкірыю. Але ў 1979 годзе ён вярнуўся ў Беларусь і стаў працаваць у Баранавічах.
Навасёлкі (Лятчанскі сельсавет)
Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета, да 22 снежня 1960 года — у склад Біцялёўскага сельсавета.
Irdorath
Гісторыя гурта
У верасні 2014 года гурт з поспехам выступіў на сваім першым вялікім нямецкім фэсце — Festival Medieval (Selb, Германія), што паслужыла штуршком да развіцця ў еўрапейскім кірунку. За 2 гады склад гурта пашырыўся, што дазволіла выкарыстоўваць большую колькасць арыгінальных інструментаў: дудэльзакі (разнавіднасць сярэднявечнай дуды), хардзі-гардзі (еўрапейская колавая ліра), віяланчэль, скрыпка, бузукі (разнавіднасць лютні), дзіджырыбон (духавы інструмент абарыгенаў Аўстраліі), варганы.
1 мая 2015 года гурт выпусціў другі альбом — Dreamcatcher, запіс якога адбываўся ўжо ў адной з лепшых прафесійных студый Мінска — Everest. Гурт адсвяткаваў гэтую падзею маштабным сольным канцэртам са спецыяльнай пашыранай праграмай: на сцэне адначасова знаходзілася да дванаццаці артыстаў. Адна з кампазіцый альбома — «Быў. Ёсць. Буду» на вершы беларускага пісьменніка Уладзіміра Караткевіча — перамагла ў намінацыі «Песня года» па версіі музычнага партала Тузін Гітоў.
Опіум
Гісторыя
Першыя згадкі опіуму адносяцца да 300-х гадоў да н.э. Опіум ужываўся ў Старажытнай Грэцыі, яго болесуцішальныя ўласцівасці згадваў Гіпакрат. У далейшым (у 1 тысячагоддзі н.э.) ужыванне опіуму распаўсюдзілася на ўсход, у Індыю, Кітай. Ужыванне опіумнага маку ў Сярэднявеччы не зафіксавана. Пік ужывання опіуму ў Еўропе прыйшоўся на канец XIX стагоддзя.
Вытворчасць
У краінах СНД фірмы, якія вырошчваюць мак або мак опіумны, павінны мець ліцэнзію. У Тайландзе існуе забарона на вырошчванне маку толькі з нядаўняга часу.
Тэкставы рэдактар
Часта інтэрактыўныя тэкставыя рэдактары маюць дадатковы функцыянал, прызначаны для аўтаматызацыі дзеянняў рэдагавання (ад запісваных паслядоўнасцей націсканняў клавіш да паўнацэнных убудаваных моў праграмавання), ці паказваюць тэкставыя звесткі адмысловым чынам (напрыклад, з афарбоўкай сінтаксісу).
Акт аб урадзе Ірландыі (1920)
Акт ставіў мэтай стварыць асобныя ўстановы самакіравання для двух новых рэгіёнаў Ірландыі: шэсць паўночна-ўсходніх графстваў павінны былі стаць Паўночнай Ірландыяй, тады як большая частка тэрыторыі павінна была атрымаць назву «Паўднёвая Ірландыя». Абодва рэгіёны Ірландыі павінны былі застацца часткай Вялікабрытаніі, і было прадугледжана іх аб'яднанне ў будучыні па ўстановах самакіравання.
Клас-Ян Хюнтэлар
«Дэ Графсхап» і «Апельдорн»
Не здолеўшы замацавацца ў асноўным складзе ПСВ, Гюнтелар адправіўся ў арэнду ў клуб «Дэ Графсхап», каб набрацца вопыту. Ён згуляў 9 матчаў у чэмпіянаце і адзін у Кубку Нідэрландаў, але ні разу не здолеў забіць.
Палацці-дэі-Ролі
Гэта першы ў еўрапейскай гісторыі праект цэнтралізаванай гарадской забудовы, якая ажыццяўлялася ў адпаведнасці з загадзя заканадаўча зацверджаным планам (належыць Галеаца Алесі). Больш за сорак палацаў сканцэнтраваны на даволі вузкім участку зямлі, што прымушала ўладальнікаў надбудоўваць іх увысь. У 1576 годзе рэспубліканскі сенат абавязаў уладальнікаў палацца аказваць гасціннасць дэлегацыям замежных дзяржаў.
Сілічы (Касцюковіцкі раён)
Сілічы́ (, Силичи) — вёска ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Беладубраўскага сельсавета.
Прыдзвінне (Віцебскі раён)
Прыдзві́нне (, Придвинье) (да 30 ліпеня 1964 года Дарагаку́пава ) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.
Дом Лабанава-Растоўскага
Дом Лабанава-Растоўскага (ва ўжытку дом з ільвамі) — помнік архітэктуры, былая дваранская рэзідэнцыя, збудаваная ў 1817-1820-х для князя па праекце Агюста Манферана ў стылі класіцызм. Размешчаны ў Санкт-Пецярбургу па адрасе Адміралцейскі праспект, 12, Вазнясенскі праспект, 1 або Ісакіеўская плошча, 2. Скульптуры на фасадзе (у тым ліку, легендарныя львы ля параднага уваходу) выкананы.
Мадонна з дзіцем (Мабюз, Эрмітаж)
Мадонна з дзіцем — карціна Мабюза.
Слабада Жукаўская
Слабада́ Жу́каўская (, Слобода Жуковская) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.
Якаў Рыгоравіч Рыер
Біяграфія
Стажыраваўся ў сектары гісторыі сярэдніх вякоў Інстытута ўсеагульнай гісторыі АН СССР (1984), у сектары гісторыі сярэдніх вякоў Інстытута славяназнаўства і балканістыкі АН СССР (1989), ва Універсітэце Векшэ (Швецыя, 1996) і інш.
Будынак дваранскага сходу (Слуцк)
Архітэктура
Планіроўка будынка зменена, прыстасавана пад музейную экспазіцыю.
У культуры
Паэма была надрукавана ў грамадскім штотыднёвіку Случчыны «Айсберг» (№ 3, 6 чэрвеня 1991 г.), а першапачаткова яна была апублікавана ў газеце «Шлях Ільіча» (26 сакавіка 1988 г.) з прадмовай публікатара Р. Родчанкі.
Санта-Дамінга (кантон)
Спасылкі
Афіцыйны сайт кантона Санта-Дамінга
Дунаёк
Дунаёк (, Дунаёк) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Грэза. За 24 кіламетры на паўднёвы захад ад горада і чыгуначнай станцыі Быхаў, 68 кіламетраў ад Магілёва. Уваходзіць у склад Ямніцкага сельсавета.
Кніга прарока Асіі
Кні́га праро́ка Асі́і (ספר הושע, Сефер Гашэа; Prophetia Osee; Ὠσηέ) — 28-я кніга кананічнага Старога Запавету, пятнаццатая частка Танаху. Першая з кніг г. зв. малых прарокаў. Напісаная прарокам Асіям у Самарыі, напісанне скончана пасля 745 да н.э. Складаецца з 14 раздзелаў, апісвае падзеі 804 — 745 да н.э.
З кнігі амаль нічога не вядома пра аўтара, акрамя таго, што ён быў сынам Бееры́я. Асія прарочыў у апошнія гады існавання Паўночнага царства Ізраіля, Іўдзея ў кнізе згадана толькі ўскосна. Прарок зусім не згадвае Іерусалім, тым часам як пра найбуйнейшае пакаленне Ізраіля, Ефраімава, гаворыць 37 разоў, а пра сталіцу Ізраіля Самарыю — 6 разоў. Бог даручыў Асіі прамаўляць пра распаўсюджанае адступніцтва і разбэшчанасць у Паўночным царстве і заклікаць сваіх суграмадзян да пакаяння і вяртання да Бога.
Змест
Частка 2: Бог Яхвэ любіць Ізраіль, але будзе яго судзіць 4—13
Злучанае Каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі
Умовы аб'яднання
Ірландскі парламент быў скасаваны, і Ірландыя павінна была атрымаць голас у аб’яднаным парламенце. Для ірландскіх каталікоў было прапанавана ўвесці раўнапраўе каталікоў, чаму люта супрацівіўся цалкам англіканскі ірландскі парламент. Прапанова была заблакавана Георгам III, які палічыў раўнаванне каталікоў шкодай для яго каранацыйнай клятвы.
Пасля аб'яднання
Наступныя лідары (напрыклад Чарлз Сцюарт Парнел) патрабавалі самакіравання, званага гомруль (Home Rule), што было амаль дасягнута ў 1880-х пры (брытанскім) міністры Гладстане. Гэта мера не прайшла ў парламенце, і пасля таго, як кансерватары апынуліся ў большасці, на працягу ўсяго іх кіравання ідэю не прымалі. Пастаянная адтэрміноўка гомруля вяла да незадаволенасці, потым да гвалту і, нарэшце, да незалежнасці.
Спадчына
Хоць з 1922 краіны сталі цалкам палітычна незалежнымі, яны засталіся звязанымі адна з адной. Насельніцтва Паўночнай Ірландыі цяпер de facto мае двайное грамадзянства.
Крысціянстад (лен)
Крысціянстад (Kristianstads län) — лен Швецыі, які існаваў з 1719 па 1996 гады. Быў аб’яднаны з ленам Мальмёхус, утварыўшы разам з ім новы лен Сконэ. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляўся горад Крысціянстад.
Якуціна
Яку́ціна (, Якутино) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.
Кніга прарока Міхея
Час напісання
Міхей прарочыў у часы валадарання Іяфама (750—735 да н.э.), Ахаза (735—715 да н.э.) і Езекіі (715—686 да н.э.). У той час нарастала сацыяльная няроўнасць, шчыльна звязаная з узрослай карумпаванасцю ўлады. Бог выкарыстоўваў Асірыю супраць Свайго грэшнага народа: асірыйскі цар Салманасар (727—722 да н.э.) зруйнаваў Самарыю ў 722 да н.э. (4 Цар. 17, 1-6), Іўдзея выпрабавала на сабе ўсю моц Боскага асуджэння, калі асірыйскі цар Сінахерыб (705—681 да н.э.) прайшоў праз Шафелу (прыгор’е ў заходняй частцы Іўдзеі) да самых варот Іерусаліма. Калі Езекія пакаяўся, Бог перастаў сердаваць на Іўдзею (Ер. 26, 18—19).
Правіны і пакаранне Ізраіля і Іуды
Першы раздзел пачынаецца з агульных абвінавачанняў і прадказання зруйнавання, імаверна, асірыйскага. Абвяшчэнне Боскага суда і сімвалічнае бачанне Бога, які зрынае Уласнае стварэнне (3—4); абвінавачанне супраць сталіц ізраільскіх (5); Бог пакарае Самарыю зруйнаваннем (6—7); Іуду таксама чакае падзенне і паланенне.
У другім раздзеле вядзецца пра канкрэтнае абвінавачанне ў прыгнёце ўбогіх і безабаронных: «тыя, якія задумваюць беззаконне», крывадушна захопліваюць чужую маёмасць і рабуюць яе ўласнікаў (1—2). Бог за гэта пакарае іх палонам (3) і, як вынік, яны страцяць свае землі, якія будуць заваяваныя іншаземцамі (4), і рабаўнікі будуць прысуджаны да вечнай гібелі (5).
4 раздзел
Бог прадвызначыў цяперашняму ліху Ізраіля абярнецца яго галоўным уратаваннем: вызваленнем з вавілонскага палону.
Іванаўка (Новасаматэвіцкі сельсавет)
Іва́наўка (, Ивановка) — вёска ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Новасаматэвіцкага сельсавета.
Саматэвічы
Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах у 1585 годзе як сяло Крычаўскай воласці і староства Мсціслаўскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, знаходзілася ў дзяржаўнай уласнасці. У 1668 годзе ўпершыню значыцца царква. У XVIII стагоддзі побач існавалі мястэчка Саматэвічы, дзе было 42 двары і аднайменнае сяло. Паводле інвентару Крычаўскага староства 1694 года, у паселішчы было 4 дымы, паводле інвентару 1709 года — 8 дымоў, 6 валок зямлі.
Найноўшы час
Падчас Другой сусветнай вайны ў снежні 1942 года нацысты забілі 283 жыхароў Саматэвічаў і ў лютым 1943 года спалілі 16 двароў вёскі.
У выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС жыхары паселішча ў 1991 годзе былі пераселены ў пасёлак Новыя Саматэвічы за 20 км ад вёскі. 30 чэрвеня 2015 года паселішча было ліквідавана, зруйнаваны больш за 1.5 тыс. пабудоваў, акрамя царквы.