cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вірус імунадэфіцыту чалавека
Адкрыццё ВІЧ
У 1981 годзе з'явіліся першыя тры навуковыя артыкулы пра незвычайныя выпадкі развіцця пнеўмацыстнай пнеўманіі і саркомы Капашы ў гомасексуальных мужчын. Да гэтага абодва захворванні сустракаліся рэдка і былі характэрныя для зусім розных груп пацыентаў: на саркому Капашы галоўным чынам хварэлі пажылыя мужчыны міжземнаморскага паходжання, а на пнеўмацыстную пнеўманію — пацыенты з лейкозам пасля інтэнсіўнай хіміятэрапіі. З'яўленне гэтых захворванняў, якія сведчылі пра цяжкі імунадэфіцытны стан, у маладых людзей, якія не ўваходзілі ў адпаведныя групы рызыкі, назіралася ўпершыню. Затым выявілі такія ж сімптомы сярод наркаспажыўцоў, хворых на гемафілію A і гаіцян. Найбольш значным было выяўленне зніжэння суадносін CD4+/CD8+-клетак у выніку адноснага і/ці абсалютнага памяншэння колькасці CD4+-лімфацытаў у спалучэнні з павелічэннем колькасці CD8+-лімфацытаў.
У ліпені 1982 года для абазначэння гэтага стану быў прапанаваны тэрмін сіндром набытага імуннага дэфіцыту (СНІД, AIDS). У верасні 1982 года СНІДу было дадзена паўнавартаснае вызначэнне як назалагічнай форме на падставе назірання шэрагу апартуністычных інфекцый у чатырох груп пацыентаў, названых вышэй.
У перыяд з 1981 па 1984 гады выйшлі некалькі прац, якія звязвалі імавернасць развіцця СНІДу з анальным сексам ці з уплывам наркотыкаў. Паралельна вяліся працы над гіпотэзай аб магчымай інфекцыйнай прыродзе СНІДу.
Інфіцыраванне
Вірус не перадаецца паветрана-кропельным шляхам, бытавым шляхам, пры судотыку з непашкоджанай скурай, праз укусы насякомых, слёзы і сліну (з-за таго, што канцэнтрацыя вірыёнаў ВІЧ у гэтых вадкасцях ніжэйшая за інфіцыруючую дозу, а таксама з-за таго, што сліна — агрэсіўнае асяроддзе, якое разбурае сваімі ферментамі вірыёны ВІЧ).
Лячэнне
Тэрапію прызначаюць пры зніжэнні імунітэту і/ці высокай віруснай нагрузцы. У выпадку, калі колькасць CD4+-лімфацытаў вялікая і вірусная нагрузка нізкая, тэрапію не прызначаюць. Пасля прызначэння тэрапіі лекі трэба прымаць штодня ў адзін і той жа час і пажыццёва, што стварае нязручнасці для пацыентаў. Таксама варта ўлічваць высокі кошт месячнага курсу лекаў. У 2014 годзе неабходныя лекі атрымлівалі менш за палову з 9,5 млн чалавек, якім патрэбна супрацьвірусная тэрапія.
ВІЧ-1
Від ВІЧ-1 класіфікуюць на галоўную групу М і некалькі пабочных груп. Лічыцца, што групы M, N, O, P утварыліся ў выніку незалежных выпадкаў перадачы SIV ад малпы да чалавека, і наступнай мутацыі віруса да ВІЧ.
ВІЧ-2
ВІЧ-2 ідэнтыфікаваны ў 1986 годзе, генетычна вельмі блізкі да T-лімфатропнага віруса SIVsmm мангабеяў, і, у меншай ступені, да віруса ВІЧ-1. Геномы ВІЧ-1 і ВІЧ-2 маюць гамалогію кансерватыўных генаў gag і pol каля 60 %, і да 45 % генаў бялкоў абалонкі. Станам на 2010 год, апісаныя 8 груп ВІЧ-2, толькі групы A і B з'яўляюцца эпідэмічнымі. Вірусы групы А распаўсюджаныя ў Заходняй Афрыцы, Анголе, Мазамбік, Бразіліі, Індыі і мала распаўсюджаныя ў ЗША і Еўропе. Вірусы групы В распаўсюджаныя ў Заходняй Афрыцы.
Будова вірыёна
Капсід спелага вірыёна, які складаецца з прыкладна 2000 малекул бялку р24, мае форму ўсечанага конуса.
Да пранікнення ў клетку-мішэнь
Пасля траплення вірыёнаў ВІЧ на паверхню і ўнутр арганізма, вірусныя часціцы апыняюцца ў розных па сваёй агрэсіўнасці біялагічных вадкасцях. Сліна і страўнікавы сок змяшчаюць ферменты, якія ў большай ступені разбураюць вірыёны ВІЧ, чым іншыя біялагічныя вадкасці (гэта не адносіцца да немаўлят першых месяцаў жыцця, у якіх яшчэ не выпрацоўваюцца адпаведныя ферменты стрававання, з-за чаго немаўляты могуць быць заражаныя праз грудное малако). Вірыёны ВІЧ пранікаюць у крывяносную і лімфатычную сістэмы арганізма і перамяшчаюцца па арганізме ў патоку крыві і лімфы. Апынуўшыся побач з CD4-клеткай, вірыёны ВІЧ звязваюць рэцэптар CD4 на яе плазматычнай мембране.
Распаўсюджванне па арганізме
Вірыён ВІЧ, які толькі што вылучыўся з заражанага лімфацыта, у плазме крыві жыве ў сярэднім каля 8 гадзін. Працягласць паўжыцця (час, за які гіне 50 % вірыёнаў ВІЧ) у плазме крыві складае прыкладна 6 гадзін. У астатніх асяроддзях працягласць паўжыцця вірыёнаў ВІЧ на парадкі менш.
Для актывацыі CD8+-лімфацытаў і ўтварэння антыген-спецыфічных цытатаксічных T-лімфацытаў неабходна прэзентацыя пептыднага антыгена ў комплексе з чалавечым лейкацытарным антыгенам класа I. Дэндрытныя клеткі, неабходныя для пачатку першасных антыген-спецыфічных рэакцый, захопліваюць антыгены, перапрацоўваюць і пераносяць іх на сваю паверхню, дзе гэтыя антыгены ў комплексе з дадатковымі стымулюючымі малекуламі актывуюць T-лімфацыты. Заражаныя клеткі часта не вылучаюць дадатковых стымулюючых малекул і таму не здольныя выклікаць актывацыю дастатковай колькасці B- і T-лімфацытаў, функцыя якіх залежыць ад дэндрытных клетак.
Паходжанне
У выніку рэтрааналізу ўзораў крыві, узятых пасля Другой сусветнай вайны, зафіксаваны самы ранні дакументальны выпадак наяўнасці ВІЧ у арганізме чалавека, кроў у якога ўзялі ў 1959 годзе. Вірус, магчыма, прысутнічаў у Злучаных Штатах ужо ў 1966 годзе, але пераважная большасць выпадкаў заражэння ВІЧ, ідэнтыфікаваных па-за межамі трапічнай Афрыкі, можна прасачыць да аднаго неўсталяванага чалавека, які заразіўся ВІЧ на Гаіці, а затым перанёс інфекцыю ў ЗША каля 1969 года.
Натуральная ўстойлівасць да ВІЧ
Мутацыя ў гене CCR2 таксама змяншае шанец пранікнення ВІЧ у клетку і прыводзіць да затрымкі развіцця СНІДу. Існуе невялікі працэнт ВІЧ-станоўчых людзей (каля 10 %), у якіх СНІД не развіваецца на працягу доўгага часу. Іх называюць нонпрагрэсарамі.
Мартынаўка (Пачынкаўскі раён)
Гісторыя
Да 1929 года ў складзе Рослаўскага павета Смаленскай губерні.
Жэрэмі Тулалан
«Малага»
11 чэрвеня 2011 года іспанскі клуб «Малага» пацвердзіў пераход Тулалана ў свой склад за 10 млн еўра. 28 лістапада 2011 года ён адкрыў лік сваім галам за новы клуб у хатнім пераможным матчы супраць «Вільярэала», які скончыўся з лікам 2:1.
IC 1010
IC 1010 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Дзева.
The Great War
The Great War (Вялікая вайна) — дзявяты студыйны альбом шведскага паўэр-метал гурта «Sabaton», які быў выдадзены 19 ліпеня 2019 года. Гэта першы альбом з новым гітарыстам Томі Ёхансанам. Як і папярэднія альбомы «Sabaton» «Heroes» і «The Last Stand», з’яўляецца канцэптуальным альбомам і прысвечаны Першай сусветнай вайне. Першы сінгл альбома, «Fields of Verdun», быў выдадзены 3 траўня 2019 года. Другі сінгл — «The Red Baron» — быў выдадзены 13 чэрвеня 2019 года.
Мантэкапіёла
Мантэкапіёла (Montecopiolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Віншаванне бондара Савасцея
Напісаны на пачатку 1830-х гадоў, упершыню надрукаваны ў часопісе «Иллюстрация» ў 1848 годзе. Спалучае імяніннае віншаванне і народную гутарку. Тэкст сведчыць, што ідэя адраджэння Рэчы Паспалітай жыла ў грамадскай свядомасці таго часу. Змест закранае стаўленне сялянства да паўстання 1830—1831 гадоў, выяўляе народны погляд на супярэчнасці ў нацыянальна-вызваленчым руху, паказвае расчараванне абмежаванымі кансерватыўнымі поглядамі кіраўніцтва паўстаннем. Фактычна пафасам твора з’яўляецца расчараванне селяніна-паўстанца няўдачай, ён не можа знайсці выйсця са свайго становішча пасля паразы паўстання, таму кажа: «Бадай ці не лепей гасудару служыць».
Папулярнасцю «Віншаванне бондара Савасцея», напэўна, не саступала «Рабункам мужыкоў» пра што сведчыць уключэнне ў рукапісныя зборнікі (матэрыялы Восіпа Бадзянскага, «Raptularz Czeczota») і пазнейшыя публікацыі. У расійскіх выданнях, выклікавых палітычнай тэндэнцыяй — «вясной народаў» 1848 года, а потым паўстаннем 1863—1864 гадоў — рэдактары сцвярджалі яго вернападданскі і антыпаўстанскі характар, хоць і называлі «уяўнанародным» «лепетам».
Цвермаўскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лідскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дубровенскага сельсавета.
Навіны (Пачынкаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Нічыпаравічы
Нічы́паравічы (, Ничипоровичи) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Фашчаўскага сельсавета.
IC 1011
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Багданаўцы
Да 20 лістапада 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Жалудоцкага сельсавета.
Ірына Міхайлаўна Глуская
Біяграфія
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 122 за значны асабісты ўклад у папулярызацыю беларускага нацыянальнага мастацтва, умацаванне гандлёва-эканамічных, гуманітарных, культурных і навуковых сувязяў паміж Рэспублікай Беларусь і Расійскай Федэрацыяй Ірына Міхайлаўна Глуская 12 красавіка 2017 года ўзнагароджана медалём Францыска Скарыны.
Сялянка (прыпыначны пункт)
Сяля́нка (, Крестьянка, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны на заходняй ускраіне вёскі Красцьянка.
Нова-Галавачы
Гісторыя
1930—1961 года ў складзе Стадолішчанскага раёна Заходняй вобласці (з 1937 года — Смаленскай вобласці).
Паліца Геркулеса
Упершыню на вяршыню скалы падняўся скалалаз Леон Вітэк з Катовіце ў 1933 годзе. У памяць аб гэтым на вяршыні скалы было ўсталявана невялікае жалезнае распяцце.
Астравы Гілберта
Гісторыя
Паміж 200 г. і 500 г. н. э. астравы Гілберта былі населены продкамі тунгару. У 1892 г. анексаваны Вялікабрытаніяй, якая ў 1916 г. стварыла калонію Астравы Гілберта і Эліс. У час II Сусветнай вайны частка астравоў была акупавана Японіяй. 12 ліпеня 1979 г. увайшлі ў склад Кірыбаці.
Мантэ-Грымана-Тэрмэ
Мантэ-Грымана-Тэрмэ (Monte Grimano Terme) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
IC 1014
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Герніка (карціна)
Пасля выстаўкі палатно выстаўлялася ў шэрагу краін (галоўным чынам у ЗША). Сам Пікаса заяўляў, што жадаў бы бачыць яе ў музеі Прада, але толькі пасля аднаўлення ў Іспаніі рэспублікі. Карціна была змешчана ў Прада ў 1981 годзе, а ў 1992 годзе перавезена з іншымі творамі мастацтва XX стагоддзя ў Музей каралевы Сафіі ў Мадрыдзе, дзе і захоўваецца дагэтуль.
Тарава (атол)
Гісторыя
У 1979 г. была абвешчана незалежнасць Кірыбаці. Паўднёвая Тарава стала сталіцай гэтай дзяржавы.
Гачаў (гміна)
Га́чаў (Haczów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бжазоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гачаве. Плошча гміны складае 71,3 км². Станам на 2004 год у гміне Гачаў пражывалі 9123 чалавекі, шчыльнасць — 128 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 7 салецтваў.
Прылепаўка (Пачынкаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Шокерфэйс
Біяграфія
Ён быў адпраўлены на планету Кург, каб сачыць за ёй і ў канчатковым выніку ваяваць са Вартавымі Галактыкі. Пасля яго паразы ён падвяргаўся пад катаванням з боку свайго выгляду і атрымаў сваё імя ад яго. Зараз, ідучы пад імем Безназоўны, яго нянавісць да Вартавых расла.
Volkswagen Phaeton
'2002
У 2002 годзе на Жэнеўскім аўтасалоне быў афіцыйна прадстаўлены Volkswagen Phaeton. Машына была пабудавана на платформе агульнай з Audi A8 і Bentley Continental Flying Spur.
Іван Дубовіч
Іван Дубовіч (Jan Dubowicz, Іван Дубович; 2-я пал. XVI ст., Вільня — паміж 1655—1656,, Валынскае ваяводства)  — дзеяч грэка-каталіцкай царквы ў Рэчы Паспалітай, пісьменнік-палеміст, базыльянін.
Біяграфія
Паходзіў з сям’і заможных мяшчан. Сын віленскага бурмістра Ігната Дубовіча і Ганны Бандзюкевіч, брат Аляксея Дубовіча. Прыняў манаства ў базыліянскім ордэне. Намеснік полацкага архіепіскапа Іасафата Кунцэвіча ў Магілёве (1619).
Рамуальд Аляксандравіч Чыкалаў
Рамуальд Аляксандравіч Чыкалаў (4 студзеня 1931, в. Плешчаніцы, Лагойскі раён, БССР) — беларускі гісторык. Бацька І. Р. Чыкалавай, у сааўтарстве з якой напісаў значную частку сваіх публікацый. Даследчык гісторыі ЗША і Заходняй Еўропы Новага і Найноўшага часу і методыкі выкладання гісторыі.
Біяграфія
Нарадзіўся 4 студзеня 1931 г. у вёсцы Плешчаніцы (Лагойскі раён БССР).
Пятае
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Пятае абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Уладзіслаў Галубок
Юнацтва
Мастацкая дзейнасць стала захапленнем на ўсё жыццё і адыграла асаблівую ролю ў час вандравання ўласнага тэатра: Уладзіслаў Іосіфавіч выступаў не толькі як рэжысёр і акцёр-выканаўца, але і як адзіны ў трупе мастак-дэкаратар.
«Ліпавічок»
П’еса «Ліпавічок» заснавана на казачным матыве пераўтварэння персанажаў, якія з дапамогай цудадзейных сіл здабываюць сябе шчасце і волю. У п’есе, як і ў казках, персанажы не індывідуалізаваны. Яны размаўляюць на звычайнай гутарковай мове, іх дыялогі чыста вытрыманы ў духу жартоўных народных песень ці запазычаны з іх. У п’есе яскрава выявілася аптымістычнае народнае светаўспрыманне.
«Суд»
На прэм’ерным спектаклі па п’есе «Суд» сам Галубок таленавіта выканаў ролю Авечкі. У ролі Гарбузіхі ўдала дэбютавала жонка драматурга Ядвіга Аляксандраўна.
«Белы вянок» («Акрываўлены падатак»)
Трагедыя не адбылася, але п’еса прымушае задумацца над тым, што ж падштурхнула гэтых бедных, замучаных галечай людзей пайсці на забойства. Ролю Гарасіма ў гэтай п’есе выконваў сам Галубок, яго жонка Ядвіга Аляксандраўна іграла жонку Гарасіма.
Дзейнасць Вандроўнага тэатра Галубка
У 1921 годзе тэатру нечакана пашанцавала: Наркамасвет вырашыў узяць трупу на дзяржаўнае ўтрыманне, абавязаўшы акцёраў абслугоўваць рабочыя клубы і навакольныя вёскі. Але неўзабаве тэатры сталі пераводзіць на гаспразлік, і трупа была пазбаўлена датацыі.
Свае п’есы Галубок перапрацоўваў па многа разоў, часта пасля іх паказу на сцэне. Калі драматург адчуваў фальш, ён вяртаўся да свайго твора, выпраўляў паасобныя сцэны разам са сваім калектывам, пакуль не атрымліваўся пажаданы вынік. Вядома, што некаторыя п’есы Галубка маюць да 40 чарнавікоў.
Перыяд БДТ-3
Папулярнасць тэатра шырылася вельмі інтэнсіўна, аднак у канцы 1920-х ідэалагічныя органы СССР пачалі звужаць кола яго дзейнасці, абвінавачваючы кіраўніцтва ў абмежаваным, нацыяналістычным рэпертуары і нізкім, прымітыўным узроўні яго сцэнічнага ўвасаблення. У пачатку 1930-х гг. Уладзіслава Галубка адхілілі ад мастацкага кіраўніцтва тэатру. У канцы 1931 года яго мастацкім кіраўніком быў прызначаны Канстанцін Саннікаў За Галубком пакінулі адміністрацыйна-гаспадарчую працу і працу акцёра.
Мантэмаджорэ-аль-Метаура
Мантэмаджорэ-аль-Метаўра (Montemaggiore al Metauro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Гайнаўка (гміна)
Этнічны склад
Па дадзеных, Гміна Гайнаўка — адна з гмін, дзе палякі складаюць менш за палову насельніцтва. Да палякаў аднеслі сябе 34,29% насельніцтва. У той жа час да беларускай нацыянальнасці залічылі сябе 65,47% насельніцтва гміны.
Змешаныя мовы
Зме́шаная мо́ва (таксама кантактная мова, крэольская мова) - тэрмін, які вызначае мову, ўзнікшую ва ўмовах шырока распаўсюджанага двухмоўя. Асноўнае адрозненне змешанай мовы ад піджына ў тым, што падчас узнікнення піджына маецца моўны бар'ер - кантактуючыя людзі не ведаюць мовы адзін аднаго і вымушаны размаўляць на піджыне, каб вырашаць агульныя пытанні. Змешаная мова ўзнікае ва ўмовах поўнага двухмоўя, калі прадстаўнікі групы дастаткова добра валодаюць дзвюмя мовамі, каб супастаўляць іх элементы і запазычваць тыя ці іншыя ў новую стыхійна канструююемую імі мову. Пры гэтым гаворка ідзе менавіта аб стварэнні мовы (з фіксаванымі правіламі, лексікай і г. д.), а не аб звычайным пры двухмоўі змяшэнні кодаў.
Вольга Васільеўна Шахаб
Біяграфічныя звесткі
У 1986 годзе скончыла СШ № 140 Мінска. У 1991 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, спецыяльнасць "Беларуская мова і літаратура, руская мова і літаратура ". У 2000 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю "Развіццё маўленчых здольнасцей вучняў у працэсе фарміравання паняцця аб складаназалежным сказе" і пазней атрымала званне дацэнта. У розны час працавала выкладчыкам беларускай мовы ў розных вну Мінска. Да верасня 2011 г. была першым прарэктарам жаночага інстытута "Энвіла", а з верасня 2011 па 30 чэрвеня 2012 г. была яго рэктарам. Працуе ў БДТУ.
Густынскі летапіс
Густынскі летапіс — усходнеславянскі летапісны звод канца XVI — пачатку XVII стст. Назва летапісу паходзіць ад Густынскага манастыра (у сяле Густыня, цяпер Чарнігаўская вобласць ва Украіне), дзе знаходзіўся яго спіс.
Херман ван Рампёй
Херман Ашыль ван Рампёй (Herman Achille Van Rompuy;, ), бельгійскі і агульнаеўрапейскі палітычны дзеяч. Прэм'ер-міністр Бельгіі (2008—2009). Першы пастаянны старшыня Еўрапейскага савета («прэзідэнт ЕС») (абраны 19 лістапада 2009).
Генрых Птушнік
Нямецкі кароль
Калі ў 918 памёр кароль Конрад I, Генрыху было прапанавана стаць пераемнікам апошняга. Гэта было зусім нечаканым з улікам спрэчак, якія вялі паміж сабою Конрад і Генрых з-за Цюрынгію. Па легендзе, калі пасланне аб прапанове стаць каралём дайшло да Генрыха, той займаўся лоўляй птушак, з-за чаго і атрымаў псеўданім «Птушкар».
Самалюбаўка
Самалюбаўка (Самолюбовка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Анатоль Мікалаевіч Зэкаў
Біяграфія
З 1980 да 1982 года — слухач Вышэйшай камсамольскай школы пры цэнтральным камітэце Усесаюзнага ленінскага камуністычнага саюза моладзі (Масква). У Мінску працаваў інструктарам аддзела прапаганды і агітацыі цэнтральнага камітэта Ленінскага камуністычнага саюза моладзі Беларусі. У 1991 годзе завочна скончыў Інстытут паліталогіі і сацыяльнага кіравання Камуністычнай партыі Беларусі. Палітолаг.
Творчасць
Першы верш апублікаваў у газеце «Піянер Беларусі» ў 1969 годзе. Анатоль Зэкаў — аўтар зборнікаў паэзіі, у тым ліку «Зона кахання» (2003), «Промнік позірку твайго» (2008). Асноўныя тэмы паэтычнай творчасці — роздум аб праблемах, якія ставіць жыццё перад чалавекам і чалавецтвам, аб вечных праблемах дабра i зла, любові i нянавісці.
Аляксандр Паўлавіч Сярогін
Памяць
Памятны знак А. П. Сярогін на Алеі Герояў у Піянерскім парку горада Рагачоў.
Чарапы (Шклоўскі раён)
Чарапы́ (, Черепы) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Фашчаўскага сельсавета.
Да 11 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Заходскага сельсавета.
Новафельтрыя
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сякаўка
Сякаўка (Сяковка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельскага паселішча.
Беларусь
На паўночным захадзе рэспубліка мяжуе з Літвой, на захадзе з Польшчай, на поўначы з Латвіяй, на ўсходзе з Расіяй, на поўдні з Украінай. Агульная даўжыня меж складае 2969 км.
Клімат
Самы цёплы месяц года ліпень, самы халодны, найчасцей, студзень. Так, у Мінску сярэдняя тэмпература студзеня складае −6,9 ºС, а ў ліпені яна дасягае 17,8 ºС. Сярэдняя тэмпература змяняецца ў залежнасці ад рэгіёнаў Беларусі. У ліпені сярэдняя тэмпература складае ад 17 °C на поўначы да 18,5 °C на поўдні. Сярэдняя тэмпература ў студзені вагаецца ад −4,5 °C на паўднёвым захадзе да −8 °C на паўночным усходзе. У зімовы перыяд нярэдкія адлігі.
Ахоўныя тэрыторыі
На тэрыторыі Беларусі створаны таксама шэраг заказнікаў.
Старажытная гісторыя
Засяленне тэрыторыі сучаснай Беларусі пачалося каля 100—35 тыс. гадоў назад. Магчыма, першымі, хто спрабаваў засвоіць рэгіён, былі неандэртальцы, але слядоў іх пражывання ў Беларусі пакуль не знойдзена. Самыя старажытныя знаходкі адносяцца ўжо да людзей сучаснага тыпу — краманьёнцаў.
Рэспубліка Беларусь
14 мая 1995 года адбыўся рэспубліканскі рэферэндум. Удзел у галасаванні прынялі 64,8 % выбаршчыкаў. Па ўсіх пытаннях Прэзідэнт атрымаў большасць галасоў. Адначасова з рэферэндумам праходзілі выбары ў Вярхоўны Савет XIII-га склікання. Аднак у выніку нізкай яўкі выбаршчыкаў за два туры было абрана толькі 119 дэпутатаў, у той час як для правамоцнага складу новага Вярхоўнага Савета патрабавалася не менш 174 дэпутатаў (што складала 2/3 ад поўнага складу ў 260 чалавек). Такім чынам, атрымалася, што новы склад парламента не быў абраны. Склалася палітычная сітуацыя, якая паралізавала дзейнасць заканадаўчай улады.
Дзяржаўны лад
Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь была прынята 15 сакавіка 1994 года на 13-й сесіі Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь XII-га склікання. Набыла сілу 30 красавіка 1994 года з моманту яе апублікавання.
Палітычныя партыі
На 2009 год у Беларусі афіцыйна зарэгістравана 15 палітычных партый, з іх у Палаце Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь IV склікання прадстаўленыя дзве: Камуністычная партыя Беларусі і Беларуская аграрная партыя.
Адміністрацыйны падзел
У шэрагу гарадоў абласнога падпарадкавання і ў горадзе Мінску маецца падзел на гарадскія раёны.
Дэмаграфічныя звесткі
У Беларусі ў 2006 годзе нарадзіліся 96,4 тыс. дзяцей (на 5,9 тыс. больш у параўнанні з 2005 годам), памерлі 138,4 тыс. чалавек (на 3,5 тыс. чалавек менш, чым у 2005). Пры гэтым прыкметна зменшылася смяротнасць дзяцей ва ўзросце да 1 года — гэты паказчык знізіўся з 7,1 выпадкаў на 1000 народжаных за 2005 год да 6,2 выпадкаў на 1000 народжаных за 2006 год. За першы квартал 2007 года ў параўнанні з адпаведным перыядам 2006-га колькасць памерлых у краіне знізілася на 4,9 %.
Шчыльнасць насельніцтва ў сярэднім па краіне складае 45,2 чал./км² (даныя на 1 красавіка 2020 г. з улікам вынікаў перапісу насельніцтва 2019 г.).
Рэлігія
Паводле ацэнак, 60-70 % жыхароў Беларусі лічаць сябе праваслаўнымі, 15-20 % — рыма-каталікамі, 5-10 % — пратэстантамі, грэка-каталікамі (уніятамі). Пашыраны атэізм.
У савецкі час пачынаецца жорстая барацьба з рэлігіяй: улада забараняе людзям спраўляць абрады, разбурае цэрквы, прымусова і агрэсіўна насаджвае атэізм. Знішчаюцца не толькі хрысціянскія святыні, але спальваюцца свяшчэнныя дрэвы, затоптваюцца сакральныя крыніцы, разбіваюцца валуны, культ якіх захаваўся яшчэ з язычніцкіх часоў. У канцы 1980-х гадоў дзяржава адмаўляецца ад пераследу рэлігіі. Пачынаюць аднаўляцца цэрквы, расце колькасць вернікаў.
Тэатр
Народны тэатр пачаў фарміравацца яшчэ ў старажытнасці, з першабытных паляўнічых ці земляробчых абрадавых гульняў, язычніцкіх рытуалаў. Нават сёння ў многіх народных дзіцячых і моладзевых гульнях («Кавалі», «Жаніцьба Цярэшкі», «Яшчар», «Лось», «Вецер», «Злыдні», «Чорт», «Гусі і воўк», «Старыца»), а таксама ў калядных абрадах ёсць элементы тэатральнага дзеяння. З цягам часу яны страцілі сакральна-магічнае значэнне і набылі функцыю забавы.
У XVI стагоддзі пачала развівацца батлейка — народны лялечны тэатр, у якіх ставіліся п’есы пераважна рэлігійнага зместу. У XX стагоддзі яна надоўга была забыта, але сёння цікавасць да яе адраджаецца. У дваранскім саслоўі з 18 стагоддзя развіваліся магнацкія тэатры — пераважна пад уплывам еўрапейскай драмы. У 1746 годзе быў заснаваны Нясвіжскі тэатр Радзівілаў, яго стваральніца — княгіня Ф. Радзівіл. Ёй самой належаў шэраг п’ес, у тым ліку на антычныя тэмы. Пазней узнікаюць новыя магнацкія тэатры — слуцкі, слонімскі, гродзенскі, ружанскі дзярэчынскі і інш. Многія п’есы, якія ў іх ставіліся, звярталіся да ідэй асветніцтва, гуманізму, выводзілі на сцэну персанажаў з простанароддзя. Менавіта яны садзейнічалі маральнай адукацыі дваранства, прыносілі перадавыя ідэі свабоды і роўнасці ўсіх людзей. Адным з такіх твораў была опера «Агатка, або прыезд пана» (пастаўлена ў Нясвіжы, 1784 год), лібрэта якой напісал Мацей Радзівіл. Ён жа напісаў лібрэта і музыку дзеля оперы «Войт альбанскага сялення», дзе асуджаў жорсткае абыходжанне з сялянамі.
Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы — найстарэйшы беларускі тэатр. Дзейнічае Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета, яго пастаноўкі мелі поспех як у айчыннага, так і ў замежнага гледача. «Зніч» — адзіны ў Беларусі тэатр, дзе ставяцца спектаклі аднаго акцёра (монаспектаклі ідуць на беларускай мове). Працуе таксама падпольны Свабодны тэатр.
Кінематограф
Русіфікацыя грамадства перашкаджала стварэнню аўтаномнага культурнага асяроддзя, таму беларуская кінатворчасць часцей растваралася на фоне агульнай савецкай. «Беларусьфільм» ствараў кіно пераважна на рускай мове. Найболей вядомымі яго творамі сталі «Внимание! В городе волшебник!» (1963), «Приключения Буратино» (1975—1976), «Кортик» (1973), «Бронзовая птица» (1974), «Чёрный замок Ольшанский» (1983), «Не покидай» (1989) і іншыя. У канцы 1980-х — пачатку 1990-х, у перыяд беларускага адраджэння, узнікла хваля беларускамоўных фільмаў: «Крыж на зямлі і поўня ў небе» (1992), «На чорных лядах» (1994) і іншыя. Развіваецца беларуская мультыплікацыя: штогод беларускія студыі выпушчаюць каля 10—12 мультфільмаў, многія з іх выйшлі на беларускай мове, прысвечаны беларускай культуры, фальклору («Якія сны сніць мядзведзь», «Выцінанка-выразанка», «Піліпка», «Беларускія прымаўкі», «Будзьма беларусамі» і інш). У 2000-х, калі здымачная тэхніка зрабілася яболей моцнай і таннай, пачаў развівацца незалежны кінематограф. Але дэфіцыт творчай свабоды, празмерная забюракратызаванасць дзяржаўных структур, іх адарванасць ад сучаснага гледача і сусветных трэндаў, а таксама адсутнасць дзяржаўных праграм, скіраваных на развіццё культуры, — усё гэта прыводзіць да таго, што беларускі кінематограф застаецца вельмі малавядомым (у т. л. і ў Беларусі) і нізкабюджэтным.
Філасофія
Вольга Давыдзік адзначае, што «шмат якія даследчыкі лічаць айчынную філасофію досыць анклаўнай і местачковай, бо яна не мае сталых выхадаў на міжнародны ўзровень і займаецца састарэлымі праблемамі».
Навука
Нацыянальная праграма даследавання і выкарыстання касмічнай прасторы ў мірных мэтах на 2008—2012 гады зацверджана пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 14.10.2008 № 1517.
Кухня
Бульба з’явілася толькі ў XVIII стагоддзі (практычна выціснуўшы з народнай кухні рэпу), і стравы, з якімі сёння асацыіруецца беларуская кухня (бабка, дранікі) — сфарміраваліся даволі позна. Верашчака ўпершыню згадваецца з сярэдзіны XVIII стагоддзя. У Вялікім Княстве Літоўскім было вельмі пашырана бортніцтва (здабыча мёду дзікіх пчол), з мёду гатаваліся напоі і салодкія стравы.
Традыцыйная беларуская кухня вельмі блізкая да літоўскай. На працягу XIII—XIX стагоддзяў на яе фарміраванне (асабліва ў прывілеяваных класаў) аказвалі значны ўплыў польская і нямецкая кухні, а таксама кухні нацыянальных меншасцей — яўрэйская і татарская, у меншай ступені французская, італьянская, венгерская і англійская. З XIX стагоддзя найбольшы ўплыў аказвае руская кухня.
Станіслаў Сташыц
Станіслаў Ста́шыц (Stanisław Wawrzyniec Staszic;  — ) — польскі філосаф, публіцыст, грамадскі і дзяржаўны дзеяч, географ, геолаг, гісторык, перакладчык, каталіцкі святар, мецэнат. Адзін з заснавальнікаў Дзяржаўнага ўніверсітэта сельскай гаспадаркі ў Варшаве (Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego SGGW).
Colias balcanica
Colias balcanica — від матылькоў сямейства бялянак.
Юзаф Тадэвуш Агінскі
Юзаф Ян Тадэвуш Агінскі ( — ) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода троцкі (1730—1736).
Дзярванцы
Дзярва́нцы (, Дерванцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
Камунізм рабочых саветаў
Гл. таксама
Спасылкі
IC 1021
IC 1021 — галактыка тыпу SBa (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Валапас.
Дудкы
Дудкы (Дудки́) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Эканоміка Азербайджана
Азербайджан — індустрыяльна-аграрная краіна, дабрабыт якой грунтуецца на развітым нафтавым і газавым сектарах. Нафтавыя звышпрыбыткі робяць краіну самай багатай рэспублікай Каўказа, але ў той жа час — і самай уразлівай да ваганняў цэн на сусветным рынку. Сярод галін прамысловасці, не звязаных з нафтаздабычай, — гідраэнергетыка, каляровая металургія, цэментная. Развітыя сельская гаспадарка, транспарт, турызм.
Металургія
У гарах Малога Каўказа распрацоўваюцца запасы золата, поліметалічных руд, што служаць сыравінай для каляровай металургіі.
Віталька (тэлесерыял)
Ацэнкі
Сам Бірча так каментуе ўспрыманне гледачамі прыстойнасці яго гумару:
Аповесць
Аповесць — эпічны празаічны твор (радзей вершаваны), які характарызуецца адналінейным сюжэтам, а па шыраце ахопу жыццёвых з'яў і глыбіні іх раскрыцця займае прамежкавае месца паміж раманам і апавяданнем.
Партугалія
Партуга́лія (Portugal), Партуга́льская Рэспу́бліка (República Portuguesa) — дзяржава, размешчаная на паўднёвым захадзе Еўропы, на Пірэнейскім паўвостраве. Партугалія самая заходняя краіна Еўропы, якая да таго ж мяжуе з Атлантычным акіянам на захадзе і поўдні і Іспаніяй на поўначы і ўсходзе. Атлантычныя архіпелагі Азорскіх астравоў і Мадэйры з’яўляюцца часткай Партугаліі. Краіна названа ў гонар яе другога па велічыні горада, Порту.
Партугалія з’яўляецца развітой краінай з вельмі высокім індэксам развіцця чалавечага патэнцыялу. Краіна размяшчаецца на 19 месцы ў свеце паводле паказчыку якасці жыцця, а таксама дзякуючы моцнай сістэме аховы здароўя. Партугалія з’яўляецца адной з найбольш глабалізаваных і мірных краін свету, членам Еўрапейскага саюза і Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, а таксама членам-заснавальнікам Лацінскага саюза, Арганізацыі Ібера-амерыканскіх дзяржаў, АЭСіР, НАТА, Садружнасці партугаламоўных краін, Еўразоны і Шэнгенскага пагаднення.
Ранняя гісторыя
Ранняя гісторыя Партугаліі сумесна звязана з астатняй часткай Пірэнейскага паўвострава. Назва Партугалія паходзіць ад рымскай назвы Порт Кале (Portus Cale). Рэгіён быў заселены папярэдне дакельцкімі і кельцкімі плямёнамі, які надалі паходжанне народам, як галекі, лузітаны, кельтыкі і кінеты. Тэрыторыя сучаснай Партугаліі зведала прыход фінікійцаў і карфагенянаў, а потым увайшла ў склад Рымскай рэспубліцы як вобласць Лузітанія і частка вобласці Галецыя. Пасля падзення Рыму з 409 года ў рэгіёне пасяліліся германскія плямёны, як свевы, буры і вестготы. Таксама на тэрыторыі сучаснай Партугліі ў V стагоддзі пражывалі іранамоўныя аланы, якія прыйшлі сюды з Паўночнага Каўказа, рэшткі іх паселішчаў былі знойдзены ў Аленкеры, Каімбры, і нават у Лісабоне.
Рэканкіста
У 1093 годзе графства было адноўлена і перададзена ў валоданне Генрыху Бургундскаму Альфонсам VI за яго ролю ў Рэканкісце, цэнтрам зноў створанай дзяржавы стаў горад Брага. 24 чэрвеня 1128 года ў бітве пры Сан Мамадэ Афонсу Энрыкіш, граф Партугаліі сын Генрыха Бургундскага, перамог сваю маці графіню Тэрэзу і яе каханка Фернана Перэша, тым самым стаўшы аднаасобным лідарам. Афонсу I Вялікі афіцыйна абвясціў пра незалежнасць Партугаліі, 25 ліпеня 1139 года пасля бітвы пры Оўрыкі. Перамогу над мусульманамі ў бітве пры Оўрыке ў 1139 годзе традыцыйна прынята лічыць момантам, калі графства Партугалія, якое на той момант з’яўлялася ленам Каралеўства Леона, было ператворана ў незалежнае Каралеўства Партугаліі. Незалежнасць была прызнана ў 1143 годзе Альфонса VII, каралём Леона і Кастыліі, а ў 1179 годзе Папам Аляксандрам III.
Насельніцтва
Узроставы склад: да 14 гадоў : 16,4 % (м.р. — 912,995 / ж.р. — 835,715) 15-64 гадоў : 66,2 % (м.р. — 3,514,905 / ж.р. — 3,555,097) больш за 65 гадоў : 17,4 % (м.р. — 764,443 / ж.р. — 1,093,755)
Эканоміка
Партугалія карыстаецца еўра, як нацыянальнай валютай, эканоміка краіны знаходзіцца ў галіне еўразоны з моманту яе запуску. Цэнтральны банк Партугаліі з’яўляецца неад’емнай часткай еўрапейскай сістэмы цэнтральных банкаў.
Гансала Хара
Дасягненні
«Кола-Кола»:
ФК Мардовія Саранск
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 1961 годзе. У сезоне 2005 года каманда заняла 7-е месца ў Другім дывізіёне (зона «Цэнтр»), набраўшы 51 ачко. У сезоне 2006 года каманда заняла 2-е месца ў Другім дывізіёне (зона «Цэнтр»), набраўшы 72 ачкі. У сезоне 2007 года каманда заняла 19-е месца ў Першым дывізіёне і вылецела ў Другі дывізіён. У сезоне 2008 года каманда заняла 7-е месца ў Другім дывізіёне (зона «Цэнтр»), набраўшы 53 ачкі.
Па выніках сезона 2010 года заняла 6-е месца ў Першым дывізіёне, паказаўшы лепшы вынік у сваёй гісторыі. Найлепшыя дасягненні ў Кубку Расіі па футболе — выхад у 1/4 фіналу ў розыгрышы 1992/93 (пройгрыш маскоўскаму ЦСКА 0:3) і ў розыгрышы 2009/10. У розыгрышы Кубка Расіі 2009/10 каманда, абыграўшы ў 1/16 фіналу грозненскі «Церак» (2:1) і ў 1/8 фіналу «Чалябінск» (2:0), выйшла ў 1/4 фіналу, дзе прайграла ўладзікаўказскай «Аланіі» з лікам 0:3.
Пенабілі
Пенабілі (Pennabilli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
IC 1024
IC 1024 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Дзева.
Андскі крызіс (2008)
Андскі крызіс (Crisis andina) або Уварванне Калумбіі ў Эквадор (La invasión de Colombia en el territorio de Ecuador) — кароткачасовы дыпламатычны канфлікт, які пачаўся з-за правядзення ваеннай аперацыі Калумбіі на тэрыторыі Эквадора з мэтай знішчэння паўстанцаў РУСК.
Фон
З 1964 года Калумбія была ахоплена грамадзянскай вайной, дзе галоўнымі варагуючымі сіламі былі ўрад на чале з членамі кансерватыўнай партыі з аднаго боку, і левымі партызанскімі групоўкамі, сярод якіх быў РУСК, з другога. З 2000-х гадоў адміністрацыі Уга Чавеса ў Венесуэле і Рафаэля Карэа ў Эквадоры, быўшы ідэалагічна блізкімі да ўзброенай калумбійскай апазіцыі, падаюць ёй падтрымку, у асноўным займаюцца пастаўкай зброі і боепрыпасаў для паўстанцаў.
Ход падзей
Уварванне адбылося 1 сакавіка 2008 года. У той дзень калумбійская армія, падкантрольная ўраду ў Багаце, здзейсніла рэйд на лагер паўстанцаў РУСК, які знаходзіўся за 1,8 км ад калумбійскай мяжы на тэрыторыі суседняга Эквадора ля населенага пункта Ангастура. У ходзе ваенных аперацыі былі ліквідаваныя ад 17 да 24 баевікоў, у тым ліку і адзін з лідараў РУСК Рауль Рэес.
Швецыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2013
Другі паўфінал
Другі паўфінал адбыўся 9 лютага 2013 года ў Гётэбаргу.
(138) Тулуза
(138) Тулуза (Toulouse) — тыповы камяністы астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 19 мая 1874 года французскім астраномам Ператэнам у Тулузскай абсерваторыі і названы ў гонар французскага горада Тулуза, каля якога яна знаходзіцца.
Упсальскі ўніверсітэт
Гісторыя
Універсітэцкая бібліятэка налічвае каля 275 000 тамоў, не ўлічваючы дробных кніг і брашур, і 12000 рукапісаў, у ліку якіх Codex argenteus Вульфілы. Нумізматычная калекцыя (каля 16 000 манет), збор карцін, каштоўныя калекцыі мінералаў, вялікі батанічны сад з музеем і са статуяй Лінея, хімічная лабараторыя і іншыя (агульным лікам 12) акадэмічныя ўстановы.
Аляксандр Міхайлавіч Валковіч
Біяграфія
У 1956 годзе сям’я пераехала ў гарадскі паселак Дамачава Дамачаўскага раёна (цяпер Брэсцкага раёна) Брэсцкай вобласці, дзе і прайшлі дзяцінства і юнацтва Аляксандра. Аляксандр Валковіч вучыўся ў Дамачаўскай сярэдняй школе, якую таксама скончылі яго браты Уладзімір і Сяргей, сястра Галіна. Працоўную дзейнасць пачаў стывідарам Архангельскага марскога порта. Працаваў на сплаве, лесапавале на Поўначы і ў Сібіры. У 1975 годзе скончыў факультэт журналістыкі Львоўскага вышэйшага ваенна-палітычнага вучылішча. Служыў ваенным журналістам у армейскім друку ў Беларускай і Закаўказскай ваенных акругаў, групах войск у Польшчы і Германіі, Маскоўскай і Прыкарпацкай ваенных акругах.
Антаніна Лявонцьеўна Зубкова
Антаніна Лявонцьеўна Зубкова (, Разанская губерня —, ) — савецкі штурман пікіруючага бамбавіка, гвардыі капітан, Герой Савецкага Саюза (1945).
Жыла ў Маскве. Скончыла жыццё самагубствам (паводле іншых звестак — загінула ў аўтакатастрофе) 13 лістапада 1950 года. Пахаваная на Ваганькаўскіх могілках (20 участак).
Ёсыпіўка (Здалбуніўскі раён)
Ёсыпіўка (Йосипі́вка) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Сан-Марына
Геаграфія
Сан-Марына знаходзіцца на паўднёва-заходнім схіле трохгаловага горнага масіва Монтэ-Тытана (739 м), які ўзвышаецца над халмістай раўнінай перадгор'еў Апенін. Клімат вільготны субтрапічны з мяккімі зімамі і спякотным летам.
Петрыяна
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ксты (станцыя)
Ксты́ (, Ксты)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў аднаіменнай прамысловай зоне Полацка ля вёскі Кстоўка; на лініі Полацк — Маладзечна, паміж прыпыначным пунктам Марыненка і станцыяй Фарынава.
План XVII
У рамках плана французскае камандаванне планавала размясціць войскі ўздоўж сваёй усходняй мяжы і пачаць наступ праз тэрыторыі Латарынгіі і Эльзаса, занятыя немцамі. Гэтыя ж дзеянні прадугледжваліся так званым «планам Шліфена», распрацаваным у Германіі ў той жа час.
Гэта канцэпцыя была ў канчатковым выглядзе распрацавана да 1911 года.
Клопіт
Клопіт (Кло́піт) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 84 чалавек.
Масленікі
У 1940—1959 гадах цэнтр Масляніцкага сельсавета.
Літоўская чыгунка
Літоўская чыгунка (Lietuvos geležinkeliai, ) — нацыянальная дзяржаўная чыгуначная кампанія Літвы. Кампанія абслугоўвае ўсю чыгуначную сетку краіны. Генеральны дырэктар АТ «Літоўская чыгунка» - Эгідзіюс Лазаўскас.
Карбатоўка
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чарнаруцкага сельсавета.
Кунын (Здалбуніўскі раён)
Кунын (Куни́н) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 870 чалавек.
Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі
Біяграфія
У 1729 Аўгуст Аляксандр атрымаў пад камандаванне полк гвардыі пешай кароннай, а потым стаў генерал-маёрам. У 1730 ён удзельнічаў у сумесных манеўрах польскіх і саксонскіх войскаў, уладкаваных каралём Аўгустам Моцным, а 23 ліпеня 1731 быў узнагароджаны ордэнам Белага Арла.
У ліпені 1731 таксама завяршыліся поспехам шматгадовыя старанні Аўгуста Аляксандра дамагчыся рукі ўдавы Станіслава Эрнэста Дэнгафа — Марыі Сафіі, якая адбывалася з шляхетнага роду Сяняўскіх. У выніку гэтага шлюбу Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі стаў уладальнікам вялізнай спадчыны, грунтуючыся на якой ён здолеў стаць сур'ёзнай палітычнай фігурай. Марыя Сафія прынесла мужу ў якасці пасагу Сяняву, Пулавы, Мендзыжэц-Падляскі, землі ля Вілянаўскага палаца, Стоўбцы. Шлюб гэты таксама прывёў да развіцця Каньскаволі, якая таксама была ў пасагу Марыі Сафіі — Аўгуст Аляксандр перасяліў сюды 300 ткачоў з Саксоніі, заклаўшы асновы мясцовай тэкстыльнай прамысловасці. У тым жа годзе, 11 верасня Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі стаў ваяводам рускім.
Калі пасля смерці ў 1733 Аўгуста Моцнага прыйшлося выбіраць новага караля, Аўгуст Аляксандр падтрымаў Станіслава Ляшчынскага. У наступным годзе ён перайшоў на бок саксонскага прэтэндэнта Фрыдрыха Аўгуста, за што той узнагародзіў Чартарыйскага саксонскім ордэнам святога Губерта.
IC 1033
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Volkswagen Passat
Passat B1
На аўтамабіль усталёўваліся радныя 4-цыліндравыя бензінавыя рухавікі аб'ёмам 1,3 л (40 кВт/54 к.с) і 1,5 л (55 кВт/74 к.с. або 63 кВт/84 к.с.) з надгалоўкавым размеркавальным валам і 4-ступеневай механічнай або 3-ступеневай аўтаматычнай каробкамі перадач. У жніўні 1975 года аб'ём рухавіка 1,5 літра павялічылі да 1,6 л, пры гэтым захаваўшы ранейшую магутнасць, але падвысіўшы крутоўны момант.
Santana
Акрамя задняй часткі, Passat і Santana, адрозніваліся дызайнам пераду. Passat меў супрацьтуманавыя ліхтары побач з фарамі, паказальнікі паваротаў месціліся ў бамперы. У Сантаны — паказальнікі павароту знаходзіліся на куце крыла побач з фарамі.
Ford Versailes, Ford Royale, Ford Galaxy
З 1992 па 1996 год аўтамабіль выпускаўся ў Бразіліі на сумесным прадпрыемстве Ford і Volkswagen — "Autolatina". Ford Versailles быў даступны ў кузавах 2- і 4-дзверны седан і 3-дзверны ўніверсал пад назвай Ford Royale. Таксама выпускаўся ў Аргентыне як Ford Galaxy.
Passat B5
Аўтамабіль абсталёўваўся бензінавымі рухавікамі 1,6 (101 к.с.), 1,8 (125 і 150 к.с.) і 2,0 (120 к.с.), 2,3 VR5 (150 к.с.), 2,8 VR6 (193 к.с.) і дызельнымі 1,9 TDI (90, 101, 110, 116 к.с.) і 2,5 TDI (150 к.с.).
Hypocrisy
Hypocrisy (бел. Крывадушнасць) — шведскі дэз-метал (1990-1994) і меладэз-метал (з 1994) гурт, сфармаваны ў 1990 годзе Петэрам Тэктгрэнам.
1992-1995
Першапачаткова адзіным удзельнікам групы быў Петэр, які і запісаў першае дэма Rest in Pain. Пасля да яго далучыліся Masse Broberg і басіст Mikael Hedlund. Другое дэма групы Rest in Pain 92 заўважыў лэйбл Nuclear Blast Records, з якім быў заключаны дагавор на выпуск альбомаў. Неўзабаве, па запрашэнні Тэктгрэна, у групу прыйшлі ударнік Lars Szoke і гітарыст Jonas Osterberg. Такім складам 6 чэрвеня 1992 г. адбыўся першы канцэрт групы.
Тэматыка песень
Лірыка кампазіцый з ранніх альбомаў групы (Osculum Obscenum, Penetralia) насілі антыхрысьціянскі і сатанінскі характар. Хоць сам Петэр Тэктгрэн не хоча называць сябе сатаністам, выкарыстоўваючы пры гэтым слова ненавіснік (даслоўна hateanist) у адносінах да рэлігіі.
П’яндзімелета
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Македонія (зямля)
Гісторыя
Пасля Балканскіх войнаў землі падзелены між Сербіяй (Вардарская Македонія; зараз Паўночная Македонія), Грэцыяй (Эгейская Македонія; зараз рэгіён Македонія), Балгарыяй (Пірынская Македонія). Межы Македоніі з цягам часу значна змяніліся, аднак для сучаснай геаграфічнай вобласці іх пачалі вызначаць з сярэдзіны XIX стагоддзя.
Рэспубліка Эдзо
Рэспубліка Эдзо (蝦夷共和國, іншы варыянт транскрыпцыі Рэспубліка Эцу) — дзяржава, якая існавала на востраве Хакайда (тады што насіў назва Эдзо) у 1868—1869 гадах. Часта лічыцца першай рэспублікай у Азіі.
Набелій
Набелій, таксама Нобелій (Nobelium) No — штучны радыеактыўны хімічны элемент III групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 102; адносіцца да актыноідаў. Стабільных ізатопаў не мае. Вядома 9 ізатопаў з масавымі лікамі 251—259. Першыя надзейныя звесткі пра ізатопы 251No-256No атрыманы ў 1963-67 гадах Г. М. Флёравым і супрацоўнікамі. Найбольш устойлівы ізатоп 259No (перыяд паўраспаду 60 мінут) сінтэзаваны ў 1970 годзе ў ЗША. Названы ў гонар Альфрэда Нобеля.
П’етрарубія
П'етрарубія (Pietrarubbia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Фергана
Фергана (Farg‘ona, Фарғона) — горад ва Узбекістане, у паўднёвай частцы Ферганскай даліны, адміністрацыйны цэнтр Ферганскага вілаета.
Клімат
У ліпені нярэдка дзьме гарачы сухі вецер гармсіль, асабліва ў заходняй частцы. Ападкаў мала.
Вадзім Юр’евіч Паноў
Вадзім Юр'евіч Паноў  — расійскі пісьменнік-фантаст. Аўтар цыклу кніг «Тайный город» (гарадское фэнтэзі), «Анклавы» (кіберпанк), «La Mystique De Moscou» (гарадское фэнтэзі) і «Герметикон» (стымпанк).
Курасоўшчына (прыпыначны пункт)
Славутасці
На паўднёвым захадзе ад чыгуначнага прыпынка знаходзіцца аб’ект Дзяржаўнага спіса гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь — курганны могільнік.
Інаўроцлаў (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 50 населеных пунктаў.
IC 1037
IC 1037 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Валапас.
Станіслаў Ежы Агінскі
Прыхільнік Станіслава Ляшчынскага ў 1733. У 1742 годзе атрымаў Ордэн Белага Арла.
Кіран Гібс
Кі́ран Джэймс Рыка́рда Гібс (Kieran James Ricardo Gibbs; нар., , Лондан, Вялікабрытанія) — англійскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Англіі (2010—2015).
Міжнародная кар’ера
7 жніўня 2010 года Фабіа Капэла выклікаў Кірана ў нацыянальную зборную на таварыскі матч супраць зборнай Венгрыі. Ігрок выйшаў на поле пасля перапынку, замяніўшы Эшлі Коўла.
Андрэй Мікалаевіч Хлебасолаў
Трэнерская кар’ера
Пасля заканчэння кар’еры працаваў у «Белшыне», некаторы час быў галоўным трэнерам каманды. У 2003 годзе ўзначаліў «Баранавічы», якія вывеў у Першую лігу. У «Баранавічах» пад кіраўніцтвам бацькі пачынаў кар’еру сын Андрэя Хлебасолава, Дзмітрый. У 2008 годзе перастаў быць галоўным трэнерам, але застаўся працаваць у структуры баранавіцкага футбола ў якасці старшыні «Баранавічаў» і памочніка галоўнага трэнера.
Коўчыкі
Ко́ўчыкі (, Ковчики) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
П’ёбіка
Насельніцтва складае 2136 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 44 чал./км². Займае плошчу 48 км². Паштовы індэкс — 61046. Тэлефонны код — 0722.
Лілейныя
Батанічнае апісанне
Плод — трохгнёздавая каробачка, якае пры паспяванні лопаецца на тры створкі, або ягада.
Кінафестываль
Міжнародная федэрацыя асацыяцый кінапрадзюсараў і кінафестывальны рух
На сённяшні дзень акрэдытацыю FIAPF маюць 14 міжнародных конкурсных кінафестываляў гульнявых фільмаў : Таксама акрэдытаваны 5 кінафестываляў дакументальнага і кароткаметражнага кіно:
Уастэкі
Сёння ў штатах Веракрус і Сан-Луіс-Патасі жыве каля 60 тысяч уастэкаў, якія займаюцца галоўным чынам земляробствам.
Ліхтэнштэйн
Палітычная структура
Ліхтэнштэйн — канстытуцыйная манархія. Кіраўнік дзяржавы — Ганс-Адам II, князь фон унд цу Ліхтэнштэйн, герцаг фон Тропаў і Егерндорф, граф Рытберг. Кіраўнік дзяржавы прадстаўляе Ліхтэнштэйн на міжнароднай арэне (хоць Швейцарыя ўзяла адказнасць за вялікую частку дыпламатычных адносін Ліхтэнштэйна). Ён можа накласці вета на законы, прынятыя парламентам і валодае правам памілавання.
Насельніцтва і рэлігія
Насельніцтва Ліхтэнштэйна на 31 снежня 2008 года складала 35 360 чалавек, сярэдняя шчыльнасць насельніцтва каля 220 чалавек на км².
Сярэдняя працягласць жыцця: мужчын — 76,6 гадоў, жанчын — 83,5 года (2009).
Большая частка жыхароў — ліхтэнштэйнцы (алеманы), 65,6 % па перапісу 2000 года, астатнія — італьянцы, швейцарцы і аўстрыйцы.
Лос-Анджэлес (акруга)
Гісторыя
Акруга Лос-Анджэлес заснавана 18 лютага 1850 года. У 1851 і 1852 гадах акруга Лос-Анджэлес цягнулася ад узбярэжжа да лініі штата Невада. Па меры павелічэння колькасці насельніцтва часткі акругі Лос-Анджэлес былі аддзелены для арганізацыі акругі Сан-Бернардына ў 1853, акругі Керн у 1866 і акругі Аранж у 1889 годзе.
Дэмаграфія
Паводле перапісу 2010 года ў акрузе Лос-Анджэлес жылі 9818605 чалавек. Гэта самая населеная акруга ЗША.
Рэлігія
Па стане на 2000 год у графстве налічваецца звыш 1700 хрысціянскіх цэркваў, 202 яўрэйскія сінагогі, 145 будысцкіх храмаў, 48 ісламскіх мячэцяў, 44 бахайскія цэнтры, 37 індуісцкіх храмаў, 28 цэркваў і стыпендый Тэнрыкё, 16 сінтаісцкіх цэнтраў і 14 сікхскіх гурдвараў.
Іван Шамякін
Біяграфія
У школу Іван Шамякін пайшоў толькі ў 8 гадоў, да пятага класа вучыўся ў вёсцы Краўцоўка. У 1936 годзе скончыў сем класаў Макаўскай школы. Працягнуў вучобу ў Гомельскім тэхнікуме будаўнічых матэрыялаў (1936—1940). У часе вучобы ў тэхнікуме пачаў пісаць вершы, стаў сябрам літаратурнага аб’яднання пры газеце «Гомельская праўда», тады ж пачаў пісаць і прозу.
Сям’я
Быў жанаты з Марыяй Філатаўнай (у дзявоцтве Кротава), тры дачкі — Таццяна, Ліна, Алеся, сын Аляксандр.
Бібліяграфія
Публіцыстыка:
Зборы твораў:
Петрышкі
Пе́трышкі (, Петришки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Плаціна (хімічны элемент)
Прыродныя крыніцы
Трапляецца ў самародным выглядзе, у выглядзе сплаваў і злучэнняў. Радовішчы ў ПАР, ЗША, Зімбабвэ, Канадзе, Калумбіі.
Стэбліўка (Здалбуніўскі раён)
Стэбліўка (Стеблі́вка) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Раман Мікалаевіч Філіпаў
Пахаванне
Раніцай 8 лютага на аэрадроме Чкалаўскі адбылася цырымонія развітання з удзелам міністра абароны Расійскай Федэрацыі генерала арміі Сяргея Шайгу і членаў калегіі Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі, пасля чаго труна з целам авіятара была дастаўлена спецбортам ваенна-транспартнай авіяцыі ў Варонеж.
Сьён
Гісторыя
Буйное паселішча кельтаў (Sedunum). Як самастойны горад стаў вядомы з V стагоддзя, калі быў прызначаны рэзідэнцыяй епіскапа.
Пешкаўцы
Пе́шкаўцы (, Пешковцы) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.