cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аркадзь Антонавіч Смоліч
Беларуская Народная Рэспубліка
Удзельнік Усебеларускага з’езда 1917 года ў Мінску. Па стварэнні Рады БНР увайшоў у яе склад. У 1918 годзе Аркадзь Смоліч стаў адным з ініцыятараў абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі. У 1-м урадзе (Народным Сакратарыяце) БНР Смоліч займаў пасаду народнага сакратара асветы, з 14 траўня па сумяшчальніцтве намеснік старшыні Рады БНР, з 25 траўня таксама народны сакратар нацыянальных спраў. Пасля распаду Беларускай сацыялістычнай грамады разам з іншымі беларускімі дзеячамі ў красавіку 1918 года арганізаваў Беларускую сацыял-дэмакратычную партыю, аўтар праекта яе праграмы, адзін з тэарэтыкаў беларускай сацыял-дэмакратыі. Старшыня мандатнай камісіі Рады БНР. 9 кастрычніка накіраваны ў склад Надзвычайнай беларускай дэлегацыі ва Украіне. 22 лістапада 1918 года стаў намеснікам старшыні Рады Народных Міністраў і міністрам земляробства ў кабінеце Антона Луцкевіча. Выехаў у Горадню, дзе 15—16 снежня 1918 года правёў Беларускі сялянскі з’езд Гродзенскага павета, у выніку якога была створаная Гродзенская павятовая рада і арганізацыйны камітэт Беларускага з’езда Гродзеншчыны. Накіраваны ва Украіну дзеля атрымання пазыкі для БНР. З Кіева паехаў у Вінніцу, па выкананні даручэння — праз Вену, Зальцбург, Мюнхен — у Берлін. Прыехаў у Берлін не пазней за 15 сакавіка 1919 года, дзе заснаваў Дыпламатычную місію БНР. 21 сакавіка Рада народных міністраў БНР прызначыла яго пасланнікам БНР у Берліне і на кароткі час накіравала ў Варшаву. У Варшаве Смоліч сустракаўся з Юзафам Пілсудскім і іншымі польскімі дзеячамі, прадставіў Ігнацыю Падарэўскаму праект беларуска-польскага паразумення, першым пунктам якога было прызнанне ўрадам Польшчы Урада БНР. У канцы траўня ўзяў ўдзел у інаўгурацыйным пасяджэнні Польска-беларускага таварыства, аднак у склад кіраўніцтва не ўвайшоў. Неўзабаве выехаў у Вільню, дзе рыхтаваў да друку «Геаграфію Беларусі». У Вільні палітычную дзейнасць не спыніў, выязджаў у Коўна і Варшаву дзеля перамоў з дзеячамі Літвы Антанасам Смятонай і Юргісам Шаўлісам.
Бібліяграфія
Пісаў пад псеўданімамі Л. Б. (Лаўрэн Будзіловіч), Сымон Бортнік.
Арбітальная скорасць
Арбіта́льная ско́расць цела (звычайна планеты, натуральнага або штучнага спадарожніка, кратнай зоркі) — гэта скорасць, з якой яно круціцца вакол барыцэнтра сістэмы, як правіла вакол больш масіўнага цела.
Барнаба да Модэна
Барнаба да Модэна (іт. Barnaba da Modena; 1328/1330,  — пасля 1386) — італьянскі мастак.
Барыс Дзмітрыевіч Грэкаў
Біяграфія
З 1937 года дырэктар Інстытута гісторыі АН СССР, адначасова (1944-46) дырэктар Інстытута гісторыі vматэрыяльнай культуры АН СССР, у 1946-51 дырэктар Інстытута славяназнаўства АН СССР, у 1946-53 акадэмік-сакратар Аддзялення гісторыі і філасофіі АН СССР.
Навуковая дзейнасць
У 1930-я гады Грэкаў пачаў вывучаць гісторыю Кіеўскай Русі, стаўшы вядомым апанентам украінскага гісторыка Міхаіла Грушэўскага, які прысвойваў спадчыну Кіеўскай Русі толькі сучаснай Украіне. Найбольш вядомай манаграфіяй Грэкава з’яўляецца кніга «Кіеўская Русь» (1939), яна была адной з трох яго работ, якія атрымалі Сталінскую прэмію. У гэтай працы, прасякнутай ідэалогіяй марксізму-ленінізму і сталінізму, Грэкаў рабіў упор на большай значнасці сельскагаспадарчай дзейнасці ў дадзеным дзяржаўным ладзе, чым важнасці камерцыйных адносін. Менавіта ён першым спрабаваў даказаць існаванне феадальнай ў Кіеўскай Русі. У 1940 і 1947 гадах пад рэдакцыяй Грэкава выходзіць акадэмічнае выданне Рускай Праўды.
Амелія Залуская
Біяграфія
Дачка кампазітара Міхала Клеафаса Агінскага (1765—1833) і спявачкі Марыі Неры (1778—1851). З сям’і вынесла любоў да навукі, літаратуры і музыкі. Валодала некалькімі мовамі: французскай, англійскай, італьянскай і нямецкай. Ведала таксама лаціну, рускую і літоўскую. З малога ўзросту ездзіла ў далёкія падарожжы. Дзякуючы навучанню ў выбітных настаўнікаў музыкі авалодала ігрой на фартэпіяна і мела тэарэтычныя веды, патрэбныя для складання кампазіцый. З жарсцю займалася паэзіяй. Пры нагодзе пісала вершы і малявала. Склала некалькі твораў для фартэпіяна, між іншага: Паланэз до мінор у чатыры рукі, Паланэз ля мажор, Мазурка рэ мінор, полька, тры вальсы і кароткія творы: Marche de Cavallerie, Les Adieux à Joseph (Souvenir) і Walce пад назвай Рэха Івоніча, выдадзеныя ананімна ў Вене.
Сяргей Кімавіч Рахманаў
Навуковы ўклад
Аўтар больш больш за 220 навуковых прац, 37 вынаходніцтваў.
Бітва пад Мсціславам (1386)
Мсціслаўская бітва адбылася 29 красавіка 1386 г.
Заслонаўка
Назву Засло́наўка маюць:
Селяхі
Селяхі — тапонім.
Селяхі (Ваўкавыскі раён)
Селяхі́ (, Селяхи) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавета.
Леапольда Луке
Леапольда Хасінта Луке (Leopoldo Jacinto Luque; — ) — аргенцінскі футбаліст, нападнік. Чэмпіён свету 1978 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Джэймс Артур
Джэймс Артур (James Greig Arthur, нар., г. Гамільтан, Канада) — канадскі матэматык. Прафесар Таронцкага ўніверсітэта, член Канадскага (1980) і Лонданскага (1992) каралеўскіх таварыстваў, замежны член НАН ЗША (2014). Адзіны матэматык, удастоены вышэйшай навуковай канадскай узнагароды Залатога медаля Герхарда Герцберга (1999).
Авадзень (часопіс)
«Авадзень» — двухтыднёвы часопіс гумару і сатыры. Выдаваўся ў Вільні ў 1924—1925 гг. на беларускай мове. У 1929 г. зроблена спроба ўзнавіць выданне (выйшлі 2 нумары: апошні, 13, у лютым 1933 г.). Рэдактар-выдавец А. Васілеўскі.
Ян Ласовіч
Ян Ласовіч (? — 6 лютага 1481, Вільня) — рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Біскуп луцкі (з 1463) і віленскі (з 1468).
Любанскі раён
Гісторыя
Утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Слуцкай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Любань. 20 жніўня 1924 года падзелены на 9 сельсаветаў: Асавецкі, Любанскі, Ніжынскі (Нежынскі), Рачэнскі, Рэдкавіцкі, Тальскі, Турокскі, Юшкавіцкі, Ямінскі. 21 жніўня 1924 года Юшкавіцкі сельсавет перайменаваны ў Смольгаўскі, але 2 студзеня 1925 года сельсавету вернута старая назва. 21 жніўня 1925 года ў склад раёна перададзены Малагарадзяціцкі сельсавет Петрыкаўскага раёна Мазырскай акругі. 24 верасня 1926 года Любанскі сельсавет скасаваны, утвораны Слабадскі з цэнтрам у мястэчку Любань. З 9 чэрвеня 1927 года па 26 ліпеня 1930 года раён уваходзіў у склад Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у складзе БССР. З 21 чэрвеня 1935 года раён Слуцкай акругі. 5 красавіка 1936 года да раёна далучаны Загальскі сельсавет Глускага раёна. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Слабадскі і Тальскі сельсаветы, утвораны Любанскі сельсавет, Ніжынскі сельсавет перайменаваны ў Камунараўскі, далучана вёска Забярэзінец Старобінскага раёна. 1 красавіка 1960 года Загальскі сельсавет перайменаваны ў Соснаўскі. 25 снежня 1962 года да раёна далучаны гарадскі пасёлак Урэчча, Дарасінскі сельсавет Слуцкага раёна, гарадскія пасёлкі Старобін, Чырвоная Слабада, рабочы пасёлак Салігорск, Акцябрскі, Даманавіцкі, Доўгаўскі, Жываглодавіцкі, Зажэвіцкі, Капацэвіцкі, Краснадварэцкі, Мяцявіцкі, Новацярушскі, Пагосцкі, Хорастаўскі, Чапялёўскі, Чыжэвіцкі, Яскавіцкі сельсаветы скасаванага Старобінскага раёна. 14 студзеня 1963 года Хорастаўскі сельсавет перададзены Лунінецкаму раёну Брэсцкай вобласці. 7 сакавіка 1963 года рабочы пасёлак Салігорск набыў статус горада абласнога падпарадкавання. 28 лютага 1964 года ўтвораны Рожанскі сельсавет. 28 жніўня 1964 года Жываглодавіцкі сельсавет перайменаваны ў Першамайскі. 6 студзеня 1965 года горад Салігорск, гарадскія пасёлкі Старобін і Чырвоная Слабада, Акцябрскі, Даманавіцкі, Доўгаўскі, Зажэвіцкі, Капацэвіцкі, Краснадварэцкі, Новацярушскі (за выключэннем вёсак Бычкі, Новая Дуброва, Новыя Дунцы, Старая Дуброва і Старыя Дунцы), Першамайскі, Пагосцкі, Рожанскі, Чапялёўскі, Чыжэвіцкі, Яскавіцкі сельсаветы перададзены ў склад утворанага Салігорскага раёна. 7 сакавіка 1968 года гарадскі пасёлак Любань атрымаў статус горада раённага падпарадкавання. 10 красавіка 1969 года Любанскі сельсавет перайменаваны ў Тальскі, 16 жніўня 1973 года — Турокскі ў Ляхаўскі, 28 лютага 1974 года — Рэдкавіцкі ў Сароцкі. 29 верасня 2006 года Урэцкі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет, Дарасінскі і Ямінскі сельсаветы скасаваны.
Геаграфія
Сярэдняя тэмпература студзеня −6,3 °C, ліпеня 18,2° С. За год выпадае 597 мм ападкаў. Па тэрыторыі раёна працякае рака Арэса з прытокам Таліца, вялікая сетка меліярацыйных каналаў (Сарачынскі, Шыпілавіцкі, Рэдкавіцкі і іншыя). Ёсць азёры Вячэра, Баяніцкае. На Арэсе створана Любанскае вадасховішча. Лясістасць 38 %. Створаны гідралагічныя заказнікі мясцовага значэння Астроўкі, Вежань, Загальскі масіў.
Сродкі масавай інфармацыі
Выходзіць газета «» і праграма радыёвяшчання «На хвалях Арэсы». Перыядычнасць выхаду газеты — 2 разы на тыдзень (серада і субота), аб’ёмам 4 і 12 палос адпаведна, апошняя субота месяца — 16 старонак. Агульны разавы тыраж раённага выдання на 01.01.2015 года склаў 5000 асобнікаў. Распаўсюджваецца недзяржаўнае штотыднёвае грамадска-палітычнае выданне Рэгіянальная газета «Інфа-Кур’ер». Зарэгістравана ў сакавiку 2001 г. Выдаецца на 24 палосах фармата А3. Наклад — ад 6400 да 7300 экз. (2011).
Марыя Мікалаеўна Косіч
Марыя Мікалаеўна Косіч, у дзявоцтве Уладзімірава (, в. Расуха Мглінскага пав. Чарнігаўскай губ. —, там жа) — беларуская фалькларыстка, этнограф і пісьменніца.
Добраўскі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Панкратаўскі сельсавет у складзе Горацкага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Панкратаўка. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Горацкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. У 1960 годзе ў склад сельсавета з Дрыбінскага сельсавета перададзена вёска Машкова. 20 чэрвеня 1966 года ў склад адноўленага Паршынскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Азаравічы, Вялікая Каралёўка, Кузавіна, Малая Каралёўка, Равячына і Тушкава). 18 лютага 1972 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Добрая, сельсавет перайменаваны ў Добраўскі. 21 лістапада 1989 года ў склад Горацкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Гошч-Чарны, Мацюты, Стан і Чапялінка). 22 лютага 2001 года ў склад сельсавета з Горацкага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Азаравічы, Гошч-Чарны, Камаровічы, Мацюты, Стан, Старынка, Тушкава і Чапялінка). 12 чэрвеня 2009 года на тэрыторыі сельсавета ўтвораны хутар Мядовая Паляна.
Федэрыка Барочы
Жыццё і творчасць
У 1560 годзе мастак вяртаецца ў Рым і працуе ў майстэрні братоў Тадэа і Федэрыка Цукара, якія былі ў другой палове XVI стагоддзя галоўнымі прадстаўнікамі мастацтва маньерызму ў Рыме. У 1560 годзе ён піша, разам з Федэрыка Цукара і на заказ папы Пія IV фрэскі ў Бельведэры Ватыканскіх садоў. Гэтыя яго «Чатыры дабрадзейнасці» паказваюць вялізны талент маладога мастака. Падчас выканання гэтай працы Барочы цяжка захворвае, па ўсёй бачнасці з прычыны атручвання, якім быў «абавязаны» зайздроснікам свайго таленту. У сувязі са слабасцю пасля хваробы наступныя некалькі гадоў Барочы мала малюе. У 1563—1564 годзе ён вяртаецца ва Урбіна. Усе спробы караля Іспаніі, вялікага герцага Тасканскага і імператара Рудольфа II зрабіць з Ф.Барочы свайго прыдворнага мастака поспехам не ўвянчаліся — майстар да канца сваіх дзён заставаўся ў родным горадзе Урбіна.
Ельск
Гісторыя
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Каралін апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Міхалкаўскай воласці Мазырскага павета. У 1795 тут было 24 двары, праз мястэчка праходзіў тракт з Рагачова ў Валынь, паштовая станцыя (8 экіпажаў). Пасля шлюбу ў 1773 Антаніны Аскеркі і паручніка пяцігорскай харугвы Алаіза Каралевіча Сулістроўскага апошні стаў за жонкай спадкаемцам Караліна. Сваяцкія сувязі з уплывовым родам рэгіянальнай эліты Мазырскага павета Аскеркамі прывялі да таго, што Сулістроўскі, які паходзіў з Ашмянскага павета, быў выбраны ў 1780 паслом на сойм ад Мазырскага павета. Хоць пазней Алаіз Сулістроўскі ўжо прызначаўся не на рэгіянальныя, а на агульнадзяржаўныя пасады — з 31 кастрычніка 1787 быў падстолім ВКЛ, з 25 снежня 1787 — вялікім пісарам ВКЛ, а з 30 красавіка 1791 яшчэ дадаткова і ашмянскім войскім.
Стывен Артур Кук
Член Канадскага каралеўскага таварыства (1984), Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1985), Лонданскага каралеўскага таварыства (1998).
Ельск
Гісторыя
26 кастрычніка 1989 года ў склад Ельска ўключана вёска Камуна.
Эканоміка
Прадпрыемствы лясной, дрэваапрацоўчай, харчовай прамысловасці. Гасцініца.
Касцёл Святога Войцеха і кляштар бенедыкцінак (Мінск)
Касцёл Святога Войцеха і кляштар бенедыкцінак — рымска-каталіцкі кляштарны комплекс у Мінску. Дзейнічаў з 1-й паловы XVII ст. да 1870-х гадоў. Займаў пляц на Высокім Рынку на Зборавай вуліцы (цяпер раён кінатэатра «Перамога»).
Кляштар
У комплекс кляштара таксама ўваходзіў сад, які паводле інвентара 1804 года налічваў 150 фруктовых дрэваў і агарод.
Уварванне Расіі ва Украіну (з 2022)
Напярэдадні
Прызнаўшы самаабвешчаныя ДНР і ЛНР, 21 лютага 2022 года Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін загадаў увесці расійскія войскі на Данбас у рамках «міратворчай місіі». Краіна закрыла паветраную прастору на мяжы з Украінай.
24 лютага
Поўдзень Херсонскай вобласці перайшоў пад кантроль вайскоўцаў РФ. На поўначы пачаўся захоп Чарнобыльскай АЭС. Да вечара Украіна страціла Змяіны востраў, гарады Чарнобыль , Гэнічэск, Кахоўка (пазней адноўлены кантроль ) і Новая Кахоўка. ФСБ Расіі паведаміла, што ўкраінскія пагранічнікі сышлі з расійска-ўкраінскай мяжы.
27—28 лютага
На поўнач ад Кіева з ночы ішлі баі. Расійскія танкі з боку Бучы ўвайшлі ў Ірпінь, але ўкраінскім вайскоўцам удалося выбіць іх з горада. Пасля начнога абстрэлу расійскія войскі прарваліся ў Харкаў, яны праніклі ўглыб горада, дзе былі разгромлены. У Бэрдзянск увайшла цяжкая тэхніка, расіяне ўзялі пад кантроль адміністрацыйныя будынкі.
1—3 сакавіка
3 сакавіка расійская авіяцыя здзейсніла атаку на Чарнігаў, гэта прывяло да ахвяр сярод цывільнага насельніцтва.
4—25 сакавіка
Складаная сітуацыя была ў Чарнігаве. Расійскі бок абсталёўваў пазіцыі ў раёнах населеных пунктаў Мыхайла-Кацюбынскэ, Ляўковічы, Жукоткі, Гарадня Чарнігаўскай вобласці.
2023 год
Актыўныя баявыя дзеянні адбываліся на ўсходнім кірунку. Да 25 студзеня Узброеныя сілы Украіны пакінулі Салэдар. Ішлі гарадскія баі ў Бахмуце, расійскі бок наступаў у раёне Аўдзііўкі, працягваліся баявыя дзеянні ў Мар’інцы з захаду ад Данецка. Расійскае наступленне ў раёне Вуглэдара хутка было спынена.
Мірныя ініцыятывы
Упершыню бакі сустрэліся 28 лютага на тэрыторыі Беларусі. Затым перамовы працягваліся, фармат і месцы іх правядзення змяняліся.
Беларусь
Паводле заяў украінскага боку, рана 24 лютага былі ажыццёўлены напады з боку беларускай мяжы, дзе падтрымку расійскай арміі аказалі Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь. На аператыўным пасяджэнні з вайскоўцамі Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка абверг гэтую інфармацыю. Аднак ён заявіў, што ў выпадку неабходнасці краіна можа далучыцца да расійскай аперацыі. Са слоў памочніка Міністра абароны Беларусі па ідэалагічнай рабоце генерал-маёра Леаніда Касінскага, войскі знаходзяцца ў пунктах пастаяннай дыслакацыі і выконваюць задачы ў адпаведнасці з планам падрыхтоўкі Узброеных Сіл па прызначэнні. Праводзіцца комплекс мерапрыемстваў па ўзмацненні ўчасткаў мяжы з мэтай выключэння пранікнення дыверсійна-разведвальных груп, спыненні спробаў дастаўкі зброі і боепрыпасаў. Таксама асобныя часткі і падраздзяленні выконваюць комплекс мерапрыемстваў па павышэнні баявой гатоўнасці з мэтай выключэння раптоўнага нападу.
9 сакавіка беларускія добраахвотнікі стварылі батальён імя Каліноўскага для абароны Кіева.
Малдова
15 чэрвеня Малдова далучылася да сустрэчы начальнікаў штабоў і міністраў абароны ў фармаце «Рамштайн», якая прысвечана аказанню ваеннай дапамогі Украіне.
Заказанка
Гісторыя
У пачатку XXстагоддзя вёска ў Мяднянскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Мяднянскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства. Побач размяшчаўся аднайменны фальварак (1 будынак, 7 жыхароў).
Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Страдзецкага сельсавета.
Кіеўская агламерацыя
Агульная характарыстыка
Паводле ацэнак Кіеўскай гарадской дзяржаўнай адміністрацыі штодзённая маятнікавая міграцыя ў Кіеў у 2016 г. складала каля 300 тыс. чалавек у дзень. Большую частку яе даюць гарады-суседзі (Бравары, Вышгарад, Вышнэвэ і інш.). Сустрэчны паток з горада ў вобласць развіты слаба. Пры гэтым на паўднёва-заходнім, паўночным і часткова паўднёвым кірунках, дзе чыгуначнае спалучэнне не так развіта, важную ролю ў маятнікавай міграцыі мае аўтамабільны транспарт.
Знамя
Назву Зна́мя маюць:
Казімір Семяновіч
Казімір Семяновіч (каля 1600 — каля 1651) — ваенны кароннага войска Рэчы Паспалітай, збройнік, ваенны інжынер, артылерыст; адзін з пачынальнікаў ракетнай справы ў Еўропе. Аўтар кнігі «Вялікае майстэрства артылерыі» (1650).
NGC 3588-2
NGC 3588-2 (іншыя абазначэнні — UGC 6264, MCG 4-27-9, ZWG 126.11) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Леў.
Уільям Гарвей
Біяграфія
Па заканчэнні медыцынскага факультэта ў Кембрыджы (1597) працаваў у Падуі. У 1602 годзе атрымаў дыплом доктара медыцыны Падуанскага ўніверсітэта. Па вяртанні ў Англію (Лондан) быў абраны (1607) членам Каралеўскай калегіі ўрачоў. У якасці галоўнага ўрача і хірурга працаваў у Бальніцы св. Варфаламея. Гарвей - заснавальнік не толькі вучэння аб кровазвароце, але і ўсёй сучаснай фізіялогіі і эмбрыялогіі. Гарвей першы эксперыментальна даказаў, што ў целе жывёлы аднолькавая, параўнальна невялікая, колькасць крыві знаходзіцца ў пастаянным руху па замкнёным шляху ў выніку ціску, які стварае сэрца сваімі скарачэннямі. Апісаў малы (лёгачны) і вялікі кругі кровазвароту. У 1628 выйшла ў свет кніга Гарвея "Анатамічнае даследаванне пра рух сэрца і крыві ў жывёл", у якой ён выказаў у скончаным выглядзе сваё вучэнне аб кровазвароце. У 1651 выйшла кніга Гарвея "Даследаванні аб зараджэнні жывёл", у якой ён абагульніў вынікі шматгадовых даследаванняў, прысвечаных вывучэнню эмбрыянальнага развіцця бесхрыбтовых і пазваночных жывёл (птушак і млекакормячых). Паводле Гарвея, не толькі жывёлы, але і расліны пачынаюць сваё развіццё з яйка.
Андрэй Катлярчук
Дзейнасць
Кірункі навуковай дзейнасці — беларуска-расійскія, шведскія, венгерскія, украінскія сувязі, старабеларуская царкоўная гісторыя і літаратура.
Ліга Еўропы УЕФА 2022/2023
Група C
1 тур:
Закісанне
Закіса́нне (тс. браджэ́нне, збро́джванне, фермента́цыя) — «гэта такі метабалічны працэс, падчас якога рэгенеруецца АТФ, а прадукты расшчаплення арганічнага субстрату могуць служыць адначасна і донарамі, і акцэптарамі вадароду». Закісанне — гэта анаэробны (адбываецца без удзелу кіслароду) метабалічны распад малекул пажыўных рэчываў, напрыклад глюкозы. Згодна выказвання Луі Пастэра, «закісанне — гэта жыццё без кіслароду». Большасць тыпаў закісання здзяйсняюць мікраарганізмы — аблігатныя ці факультатыўныя анаэробы.
Закісанне не вызваляе ўсю наяўную ў малекуле энергію, таму прамежкавыя прадукты закісання могуць выкарыстоўвацца падчас клетачнага дыхання.
Асноўныя тыпы закісання
Пякучыя адчуванні ў мышцах падчас цяжкіх фізічных практыкаванняў стасуюцца з атрыманнем малочнай кіслаты і зрухам да анаэробнага гліколізу, бо кісларод пераўтвараецца ў двухвокіс вугляроду аэробным гліколізам хутчэй, чым арганізм паспявае запасіць кісларод; а боль у мышцах пасля фізічных практыкаванняў выкліканы мікратраўмамі мышачных валокнаў. Арганізм пераходзіць да гэтага менш эфектыўнага, але больш хуткага метаду атрымання АТФ ва ўмовах нястачы кіслароду. Потым печань пазбаўляецца ад залішняга лактату, пераўтвараючы яго зваротна ў важнае прамежкавае звяно гліколізу — піруват.
Прэзідэнцкія выбары ў Польшчы (2020)
Другі тур
Выбары завяршыліся перамогай Анджэя Дуды, які быў пераабраны на другі прэзідэнцкі тэрмін, атрымаўшы 51,03% галасоў выбаршчыкаў. Рафал Тшаскоўскі атрымаў 48,97%.
Эрнст Сабіла
2010-я годы
У 2012 годзе Эрнст Сабіла быў дапушчаны да палітвязня Сяргея Каваленкі і прабаваў пераканаць яго спыніць палітычную галадоўку, але той заявіў, што спыніць галадоўку, толькі пасля вызвалення. Галадоўкі Сяргея Каваленкі агулам доўжыліся каля 3 месяцаў, за час якіх ён схуднеў на 40 кілаграмаў, патрапіў у Рэспубліканскі турэмны шпіталь і псіхіятрычную бальніцу ў Навінках, але ў выніку ён быў вызвалены — пасля прымусовага падпісання ім прашэння аб памілаванні на імя прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі.
У 2013 годзе, праз 15 гадоў пасля пачатку будаўніцтва царквы, была пабудаваная толькі палова, таму Эрнст Сабіла звярнуўся па дапамогу, бо камяніцу магла забраць дзяржава паводле Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі № 520 «Пра некаторыя меры па ажыццяўленні адносінаў у галіне будаўніцтва, адабранне і выдзяленне зямельных дзялянак». У недабудаванай царкве, акрамя набажэнстваў на беларускай мове, Эрнст Сабіла ладзіў сустрэчы з вядомымі дзеячамі беларускай культуры і палітыкамі. Для збору сродкаў на дабудову царквы адкрыў дабрачынны рахунак у «Беларусбанку».
Дзесятковая сістэма злічэння
Запіс лікаў
Пры чытанні лікаў кожны клас (пачынаючы са старэйшага) чытаецца як асобны лік, а потым называецца сам клас:
Сколія чатырохкропкавая
Сколія чатырохкропкавая (Scolia quadripunctata) — палеарктычны і неатрапічны від перапончатакрылых насякомых з сямейства.
Пшанаі
Да 20 мая 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Сакскага сельсавета.
Распаўсюджванне COVID-19 у Польшчы
Да канца сакавіка урад Польшчы ўводзіць шэраг сацыяльных абмежаванняў, накіраваных на прадухіленне гвалтоўнага росту ліку хворых. Абмежаванні былі ўведзены на доступ да паркаў і месцаў адпачынку, закрыты гарадскія станцыі пракату ровараў. Улады патрабавалі выконваць дыстанцыю ў два метры ад іншага чалавека за выключэннем тых выпадкаў, калі мама ці тата клапоцяцца аб дзіцяці падчас прагулкі або калі гаворка ідзе аб дапамозе чалавеку з абмежаванымі магчымасцямі. У Польшчы закрыліся ўсе салоны прыгажосці і цырульні, будаўнічыя крамы. Пры гэтым прадуктовыя крамы, аптэкі і крамы са сродкамі асабістай гігіены, працягнулі дзейнасць, але з 10 да 12 гадзін дня іх маглі наведваць толькі асобы старэйшыя за 65 гадоў.
Жорсткія абмежаванні былі накіраваны на затрыманне росту ліку хворых. Тым часам у Польшчы лік хворых каранавірусам працягваў расці. Станам на раніцу 15 красавіка зарэгістравана 7408 выпадкаў гэтай хваробы, у яе выніку памерлі 268 чалавек.
У ноч на 13 чэрвеня Польшча адкрыла межы з краінамі ЕС — Германіяй, Чэхіяй і Славакіяй. Кантроль на мяжы з Літвой быў адменены яшчэ 12 чэрвеня.
Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 6,3 млн выпадкаў заражэння, у тым ліку 119 тыс. смерцяў.
Дыферэнцыяльнае ўраўненне
Звычайныя ДУ
, штрых абазначае дыферэнцаванне па
Фундаментальная плоскасць
Тыпы
У сферычнай сістэме каардынат фундаментальнай называецца плоскасць, у якой змяшчаецца пачатак каардынат і адлічваецца азімутальны вугал. Няхай сістэма сферычных каардынат вызначаецца па адносінах да прамавугольнай декартовой сістэме каардынат (x, y, z). Няхай кірунак зеніту задаецца воссю Z, а азімут адлічваецца ад восі Х у плоскасці (x, y). Тады плоскасць (x, y) будзе называцца фундаментальнай плоскасцю сферычнай сістэмы каардынат.
Геаграфічныя каардынаты і геадэзічныя каардынаты вызначаюць становішча кропак на зямной паверхні.
Атрыхум
Пашырэнне
Піянеры глебавых агаленняў. Вядома каля 40 відаў, пашыраных па ўсім зямным шары. На Беларусі найчасцей трапляецца атрыхум хвалісты (Atrichum undulatum), расце ў лісцевых і мяшаных лясах на вільготнай аголенай глебе, утварае рыхлыя дзернавінкі, спараносіць увосень.
NGC 3591
NGC 3591 (іншыя абазначэнні — MCG -2-29-12, NPM1G -13.0319, PGC 34220) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Карыбутавічы
Карыбу́тавічы — вялікалітоўскі княжацкі род герба «Пагоня»; адгалінаванне Гедзімінавічаў. Паходзяць ад восьмага сына вялікага князя Альгерда (трэцяга ад Ульяны Цвярской) Карыбута. Князь Карыбут меў сыноў Івана (згадваецца ў 1431), Жыгімонта і Фёдара.
Балградскі раён
Балградскі раён (Болградський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Балград (Болград).
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 21 сяло.
Навука перамагаць
Твор змясціў ў канцэнтраваным выглядзе метады самога Суворава. На ідэях Суворава, выкладзеных у творы, вырасла цэлая плеяда рускіх военачальнікаў, у тым ліку М. І. Кутузаў, П. І. Баграціён і інш.
Пудра
Пудра (ад Poudre ) — выраб дэкаратыўнай касметыкі. Робіцца ў парашкападобныя, вадкай і спрасаванай кампактнай форме. Гэта араматызаваныя тонкадысперсная аднастайная сумесь мінеральных і арганічных рэчываў, прызначаная для паляпшэння колеру твару, для абароны скуры ад шкодных уплываў асяроддзя і ўбірання выдзяленняў скуры.
Ізабеліна
Назву Ізабе́ліна маюць:
Эдгар Код
Біяграфія
У 1963 годзе ён вярнуўся ў ЗША і атрымаў доктарскую ступень па інфарматыцы і вылічальнай тэхніцы ва Універсітэце Мічыгана (Ан-Арбар). У 1965 годзе ён пераехаў у Сан-Хасэ (Каліфорнія), каб працаваць у Альмадэнскім даследчым цэнтры IBM.
Лейдэнскі ўніверсітэт
Лейдэнскі ўніверсітэт, або Лейдэнская акадэмія ў горадзе Лейдэне — найстарэйшы ўніверсітэт у Нідэрландах. Уваходзіць у Каімбрскую групу, Europaeum і Лігу даследчых універсітэтаў Еўропы.
Салейкі
Сале́йкі (, Салейки) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жабінкаўскага сельсавета. Салейкі знаходзяцца за 2,5 кіламетры ад Жабінкі.
Бітва пад Факшанамі (1789)
У 13 гадзін бой быў скончаны поўнай перамогай руска-аўстрыйскі войскаў. Саюзнікі страцілі каля 400 чалавек забітымі (з іх рускіх — 15 чалавек), туркі 1600 чалавек і 12 пушак. Турэцкія войскі адышлі да рэк Без і Рымнік, доўга яшчэ праследуемыя лёгкай конніцай саюзнікаў.
Люксембург
Транспарт
Транспарт чыгуначны і аўтамабільны. Суднаходства па рацэ Мозель. Міжнародны аэрапорт каля горада Люксембург — вузел унутреўрапейскіх паветраных ліній.
Касцёл Святой Марыі Магдалены і кляштар кармелітаў (Мінск)
Гісторыя
Беларускі падарожнік і краязнавец Уладзіслаў Сыракомля ў сяр. XIX ст. пісаў :
Юліус Штрэйхер
Пасля Першай сусветнай вайны
З 16 красавіка 1923 года ён пачаў выпускаць уласную газету «Дэр Шцюрмер», якая неўзабаве атрымала рэпутацыю самага радыкальнага антысеміцкага выдання Германіі. Ён друкаваў аповеды пра рытуальных забойствах яўрэямі арыйскіх дзяцей, а таксама вінаваціў яўрэяў у такіх рэчах, як катастрофа дырыжабля «Гіндэнбург» у 1937 годзе. У газеце было вельмі шмат карыкатур, часта парнаграфічных, а таксама скаргаў на яўрэяў, якія замінаюць жыць арыйцам: пацыент псіхіятрычнай лякарні жаліўся, што яго туды незаслужана ўпяклі яўрэі, пакупнік пісаў, што яму не прынеслі кашулю з крамы, што належыць яўрэю, і гэтак далей у кожным нумары. У сваіх артыкулах Штрэйхер выкарыстоўваў самыя шчырыя выявы. Ён надаваў антысемітызму навуковае адценне, даводзячы, што арыйка, чыя кроў сапсавана ,яўрэем ужо ніколі не зможа нарадзіць паўнавартасных арыйскіх дзяцей. Юліус быў таленавітым прамоўцам і актыўна выступаў па ўсёй Германіі з антысеміцкімі прамовамі.
Сейфуліна (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 801 чалавек (400 мужчын і 401 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 531 чалавек (266 мужчын і 265 жанчын).
Кавалевічы
Назву Кавале́вічы маюць:
Аўгусцін Пацэвіч
Біяграфія
1 студзеня 1924 года ўзнагароджаны ордэнам Адраджэння Польшчы. Існуюць таксама звесткі пра ўзнагароджанне ордэнам Virtuti Militari (дата ўзнагароджання невядомая). У яго гонар была перайменавана галоўная вуліца горада, на якой ён жыў ад 1909 года. Гэтую назву вуліца мела да 1942 года.
Апошнія два гады жыцця ўжо не практыкаваў, цяжка прыкаваны да ложка праз хваробу. Памёр у сярэдзіне чэрвеня 1928 года. Набажэнствы з прычыны яго смерці адбыліся ў храмах усіх веравызнанняў Пружанаў. Паводле запавету пахаваны на каталіцкіх могілках у звычайнай сасновай труне без шыкоўных помнікаў. У цяперашні час магіла абноўленая, замест спарахнелага драўлянага крыжа пастаўлены металічны з ранейшай шыльдачкай.
Раднікі (Ваўкавыскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 17 км у напрамку на захад ад Ваўкавыска, за 85 км ад Гродна, за 6 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Мсцібава. Каля вёскі працякае рака Навумка.
Культурная сталіца Беларусі
Культурная сталіца Беларусі — акцыя, якая складаецца ў штогадовым абранні таго ці іншага горада Беларусі цэнтрам культурнага жыцця краіны з мэтай развіцця і ўзбагачэння культурнага жыцця рэгіёнаў, актывізацыі мясцовай грамадскай ініцыятывы па падтрымцы нацыянальнай культуры, прыцягнянне ўвагі шырокай грамадскасці, турыстаў.
Сенец (раён)
Статыстычныя звесткі
Нацыянальны склад:
Альфрэд Лотар Вегенер
Вучоба
Альфред наведвае «Кёльнскую гімназію» у Берліне. Яго любімыя прадметы: фізіка і хімія. Акрамя таго, будучы геолаг і падарожнік актыўна займаецца спортам. Яго мара: стаць астраномам. У 1899 годзе ён сканчае школу з лепшым атэстатам у класе і паступае ва ўніверсітэт імя Фрыдрыха Вільгельма ў Берліне, дзе вучыцца матэматыцы, астраноміі і метэаралогіі. На другім семестры Вегенер пераходзіць у Гайдэльбергскі ўніверсітэт, але не наведвае ні адной лекцыі, аддаючы перавагу фехтаванню і піву. Пасля гэтага ён вяртаецца ў Берлін і прысвячае сябе вучобе. У 1904 годзе Вегенер абараняе дысертацыю.
Морына
Геаграфія
Знаходзіцца за 10 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Іўе, за 148 км ад Гродна, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Гаўя, каля ракі Нёман.
Лявон Тыгранавіч Адамаў
Біяграфія
У 1960-я гады калектыў майстэрні перамог у конкурсе на лепшы праект забудовы плошчы імя У. І. Леніна ў Ташкенце. У складзе аб’яднанага калектыву «ЦНДІЭП відовішчных будынкаў і збудаванняў» і інстытута «Ташгипрогор» пад кіраўніцтвам архітэктара Адамаў разам з, У. Шастапалавым, А. Якушавым, і іншымі вёў праектаванне і аўтарскі нагляд за будаўніцтвам комплексу будынкаў і збудаванняў плошчы.
У 1975 годзе Адамаў, у ліку іншых маскоўскіх і ташкенцкіх архітэктараў, стаў лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі СССР (за архітэктуру цэнтра г. Ташкент).
З 1986 года — дырэктар Інстытута «ТашНИиПИгенплан», кіраваў распрацоўкай новага генеральнага плана горада, зацверджанага Саветам Міністраў Узбекістана ў 1989 годзе, а таксама ўдзельнічаў у стварэнні новага садова-паркавага комплексу мемарыяла Алішэра Наваі, у суаўтарстве з В. Акапджанянам, Д. Латыпавым і інш.
Міхайлаўка (горад)
Міхайлаўка (Михайловка) — горад (з 1948 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Міхайлаўскага раёна Валгаградскай вобласці. Насельніцтва 59,5 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1762 годзе.
Колін Рэнфру
Палітыка
Чалец кансерватыўнай партыі Вялікабрытаніі. У 1968 г. няўдала балатаваўся ў парламент. У 1991 г. атрымаў тытул барона, пажыццёвага пэра з правам уваходу ў палату лордаў.
Мікалай Лапіцкі
Біяграфія
Нарадзіўся ў заможнай сялянскай сям’і Сцяпана і Домны. Рэлігійныя бацькі далі дзецям традыцыйнае хрысціянскае выхаванне. У 1934 г. прыняў дыяканскія пасвячэнні, неўзабаве — сан прасвітэра. У 1935 г. атрымаў ступень магістра багаслоўя за працу «Праваслаўе ў Вялікім Княстве Літоўскім за часоў панавання Уладыслава Ягайлы». Служыў у прыходзе з Ашмянах. У 1935 г. прызначаны настаяцелем у Свята-Пакроўскую царкву ў Сцяфанполле (Дзісенскі павет), дзе служыў да 1942 г. Быў жанаты з Валянцінай Трафімук. У Сцяфанполлі ў М. Лапіцкага нарадзіўся сын. З 1942 года ў Мінску. Актыўна ўдзельнічаў у Мінскім царкоўным саборы (1942), які абвясціў аўтакефалію Беларускай праваслаўнай царквы.
Ухвальскі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (26 населеных пунктаў) — 1445 чалавек, з іх 97,2 % — беларусы, 1,8 % — рускія, 0,5 % — украінцы.
Олаф Брок
Олаф Брок (Broch Olaf;, Хортан, Нарвегія  — , Осла) — нарвежскі філолаг, славіст, перакладчык, гісторык, заснавальнік апісальнай фанетыкі славянскіх моў. Член АН Нарвегіі (1896), замежны член-карэспандэнт Пецярбургскай АН (1916, з 1917 — РАН, з 1925 — АН СССР). Акадэмік Украіны (1924), Сербіі, Аўстрыі, Чэхіі, Польшчы, Балгарыі. Замежны член (1914).
Біяграфія
Вясной 1895 года Брок пэўны час знаходзіўся ў сяле Убля, дзе назіраў і вывучаў асаблівасці гэтай гаворкі, вынікам стала даследаванне «Уграрускае прыслоўе вёскі Ублы Земплінскага камітэта» (1899). У працы прадстаўлена дэталёвае апісанне фанетыкі гэтага ўкраінскага мовы.
Trubetskoy
Гісторыя і развіццё
Гурт маштабна выступіў па расійскіх гарадах у першых месяцах года сумесна з гуртом Ска’n’Ворд. Многія песні калектыву перапісаныя ў акустычнай апрацоўцы.
21 ліпеня 2017 года гурт прадставіў свой рэпертуар у праграме «Воздух» на Нашым Радыё.
З верасня 2017 года новым удзельнікам гурта стаў клавішнік Дзмітрый Хаменка. 1 верасня, у гонар 3-гадовага юбілею гурта, была прадстаўлена новая песня «Китти» у стылі сучаснай музыкі і Мумій Троля. Новыя песні «Китти» і «Время» былі выкананы 2 верасня, на канцэрце ў Маскве, прысвечаным дню нараджэння гурта. 15 верасня 2017 года на канале YouTube з’явіўся новы кліп гурта на песню «Китти».
17 чэрвеня 2018 года адбыўся канцэрт гурта ў Асіповічах з новым ударнікам.
Сквер горада-пабраціма Чанчунь
Сквер горада-пабраціма Чанчунь (сквер города-побратима Чанчунь) — сквер у Савецкім раёне Мінска. Размешчаны па вул. Берасцянскай, пасярод жылой забудовы, побач з Пасольствам КНР у Беларусі.
Сабір Рахімавіч Адылаў
Біяграфія
Пасля заканчэння ў 1955 годзе архітэктурнага факультэта сярэдне-азіяцкага політэхнічнага інстытута (САПІ) у Ташкенце (цяпер Ташкенцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт), працаваў галоўным архітэктарам (1955—1961) і Ташкенцкай вобласці Узбекістана (1962—1966), затым — галоўны архітэктар Ташкента (1970—1984, 1990—1991).
Намеснік старшыні Камітэта па будаўніцтве Узбекскай ССР (1975—1985, 1990—1991). Загадчык аддзела (1986), дырэктар (1989) Узбекскага навукова-даследчага і праектнага інстытута рэстаўрацыі помнікаў культуры.
Унёс вялікі ўклад у распрацоўку архітэктурнага і манументальнага мастацтва, рашэнне складаных горадабудаўнічых задач Узбекістана.
Старая ратуша (Мюнхен)
Першае згадванне аб Старой ратушы датуецца 1310 годам, вялікая зала будынка была пабудавана ў 1392—1394 гадах. Вядома, што ў 1460 годзе комплекс пабіла маланка. У 1470—1480 гадах пад кіраўніцтвам Ёрга фон Хальсбаха ратуша была рэканструявана ў стылі позняй готыкі. Пасля, у эпоху Адраджэння, у фасад дадаваліся элементы ў стылі рэнесансу. Але ў 1861—1864 гадах будынак быў рэканструяваны ў неагатычным стылі.
Павел Аляксеевіч Матусевіч
Навуковая дзейнасць
П. А. Матусевічу належаць навуковыя працы па сінтэзе і даследаванні фізіка-хімічных уласцівасцей сінтэтычных палімераў. Займаўся вывучэннем рэакцыйнай здольнасці біфункцыянальных фенолаў і іх хіноідных вытворных. Распрацаваў новы клас стабілізатараў і мадыфікатараў, якія ахоўваюць палімеры ад старэння. Таксама ён стварыў біялагічна актыўныя лекавыя прэпараты і распрацаваў шэраг прыбораў і прылад, выкарыстоўваемых у даследаваннях палімераў.
Віннік
Вядомыя носьбіты:
Спецыяльныя правы запазычання
Гэты плацежны сродак быў створаны МВФ у 1969 годзе як дадатак да існуючых рэзервовых актываў краін-членаў. Асноўная мэта стварэння: пераадоленне парадоксу Трыфіна ў рамках Брэтан-Вудскай валютнай сістэмы — супярэчнасці паміж міжнародным характарам выкарыстання і нацыянальнай прыродай валют.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Сёмкаў Гарадок)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — храм у в. Сёмкаў Гарадок Мінскага раёна Мінскай вобласці.
Вуліца Цэлетна
Назва вуліцы паходзіць ад назвы булачнай «цалтнерш» (сaltnéř), якія пяклі тут вырабы, якія зваліся «цалта» (calta).
Рэспубліканскі завулак (Магілёў)
Гісторыя
Раней цягнуўся ад скрыжавання Дняпроўскага праспекта і Лютэранскага завулка на паўночнай ускраіне Саборнай плошчы да моста цераз Дубравенку, за якім пераходзіў у завулкі Тлусты і Чарнецкі. З поўначы прымыкаў Красны завулак, з поўдня — 2-і Круты завулак. Пасля вайны трасіроўка гэтых завулкаў зменена, каб прабіць вуліцу ад вуліцы Крыленкі да Лазарэнкі, паралельную Першамайскай вуліцы. У 1959 годзе пабудаваны дом культуры швейнай фабрыкі імя Валадарскага, які адрэзаў завулак ад Першамайскай вуліцы.
Краснаслабодск (Валгаградская вобласць)
Суднарамонтна-суднабудаўнічы завод, рыбны завод.
Жлобін
У Расійскай імперыі
13 мая 1880 года ў пажары згарэла 159 дамоў, царква, усе 5 яўрэйскіх малітоўных дамоў, народнае вучылішча, хлебазапасны магазін, 65 лавак і складоў з таварамі. Адбудоўвалася мястэчка паводле новага плана. У 1880 годзе 164 двары, 430 жыхароў, 6 лавак, цукровы завод. 16 мая 1889 года ў пажары згарэла 89 дамоў з надворнымі пабудовамі.
Мітрыдат III
Мітрыдат III (Mιθριδάτης) — цар пантыйскі (220—185 да н.э.).
Манетныя выявы перыяду яго праўлення лічацца верагоднымі.
Халопеніцкі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (24 населеныя пункты, без Халопенічаў) — 1391 чалавек, з іх 97,6 % — беларусы, 1,9 % — рускія.
Іосіф Уладзіміравіч Скурко
Творчасць
Вершы пачаў пісаць у час вучобы ў школе. Друкаваўся з 1962 года (верш «Нас, вёска родная, страчай» у «Настаўніцкай газеце»). Вершы друкаваліся ў зборніках «Дзень паэзіі-71, 75, 78», «Універсітэт паэтычны», «Адданасць», «Люблю будзённы дзень», «Заўсёды з Леніным», часопісах «Беларусь», «Полымя», «Маладосць», «Работніца і сялянка», «Бярозка», газетах «Звязда», «Чырвоная змена», «Літаратура і мастацтва», «Вячэрні Мінск», «Сельская газета». Першы зборнік паэта «Бацькоўскі парог» выйшаў у 1973 годзе. У 1990 годзе быў выдадзены зборнік «Весніцы». Аўтар сцэнарыя дакументальнага фільма «Драўгістэ — Дружба», знятага на кінастудыі «Беларусьфільм». Пераклаў на беларускую мову асобныя творы Б. Бокава, Б. Кежуна, А. Твардоўскага, К. Шавялёвай, М. Нагнібеды, К. Галчынскага. Многія творы І. У. Скурко пакладзены кампазітарамі на музыку і сталі папулярнымі песнямі. Сярод найбольш вядомых — «Святло тваіх вачэй» (музыка У. Будніка), «Свіцязянка», (музыка К. Цесакова), «Бацькоўскі парог», «Верасы» (музыка І. Лучанка).
Луг Тэрэзы
Луг Тэрэзы (Theresienwiese) — плошча або, дакладней, спецыяльная тэрыторыя ў Мюнхене. На тэрыторыі лугі Тэрэзы праводзіцца мюнхенскі Актобэрфэст, а таксама іншыя святы, блышыныя рынкі і іншыя падобныя мерапрыемствы. Луг Тэрэзы знаходзіцца ў цэнтры Мюнхена, непадалёк ад Галоўнага вакзала. У паўночным ускрайку луга размешчана аднайменная станцыя мюнхенскага метро. Сваю назву луг атрымаў у гонар прынцэсы Тэрэзы Саксонскай-Хільдбургхаўзскай, жонкі Людвіга I. На ўскрайку луга размешчана Статуя Баварыі. Вясной на лузе Тэрэзы праводзіцца таксама менш вядомы аналаг Актобэрфэста, Вясновая свята, (Frühlingsgfest), званы мюнхенцам «маленькі луг» (die kleine Wiesn), а таксама зімовы фестываль «Tollwood», раз у чатыры гады сельскагаспадарчая выстава і нерэгулярныя цыркавыя прадстаўлення перасоўных цыркаў.
Мітрыдат IV Філапатар
Мітрыдат IV Філапатар Філадэльф; (Mιθριδάτης Φιλoπάτωρ Φιλάδελφoς) — цар пантыйскі (170—150 да н.э.).
Жыткавічы
Назва
Назва «Жыд-возера» балцкага паходжання і не звязаная з бел. (састарэл.) жыд «яўрэй».
Мікрараёны
Жыткавічы падзяляюцца на 5 мікрараёнаў:
Каліты
Назву Калі́ты маюць:
TCP/IP
Транспартны ўзровень
TCP (IP ідэнтыфікатар 6) — «гарантаваны» транспартны механізм з папярэднім усталяваннем злучэння, які падае праграме надзейны струмень даных, які дае ўпэўненасць у беспамылковасці атрыманай інфармацыі, які перазапытвае пакеты ў выпадку страты і ліквідуе дубліраванне інфармацыі. TCP дазваляе рэгуляваць нагрузку на сетку, а таксама змяншаць час чакання інфармацыі пры перадачы на вялікія адлегласці. Больш таго, TCP гарантуе, што атрыманыя звесткі былі дасланы ў такой жа паслядоўнасці. У гэтым яго галоўнае адрозненне ад UDP.
UDP звычайна ўжываецца в такіх праграмах, як патокавае відэа і камп’ютарныя гульні, дзе дапушчальная страта пакетаў, а паўторны запыт ускладнены ці не варты, альбо ў праграмах выгляду запыт-адказ (напрыклад, запыты да DNS), дзе стварэнне злучэння патрабуе больш рэсурсаў, чым паўторны запыт.
Сеціўны ўзровень
Да гэтага ўзроўню належаць: DHCP, DVMRP, ICMP, IGMP, MARS, PIM, RIP, RIP2, RSVP
Параўнанне з мадэллю OSI
Да таго ж, мадэль OSI не ўжывае дадатковы ўзровень — «Internetworking» — паміж транспартным і сеціўным узроўнямі. Прыкладам спрэчнага пратакола можа быць ARP альбо STP.
Банайрэ
Гісторыя
Пад час Напалеонаўскіх войнаў, у 1800—1803 і 1807—1816 гг. Банайрэ быў часова акупаваны брытанцамі. Брытанцы здалі яго ў канцэсію амерыканскаму прадпрымальніку, які за некалькі гадоў высек усе мясцовыя лясы з карыснай драўнінай.
Прырода
Для захавання прыроды вострава арганізавана некалькі запаведных зон
Эканоміка
Валюта — долар ЗША.
Дунаіўці
Агульная характарыстыка
Размешчаны на рацэ Тэрнава, у 22 км ад чыгуначнай станцыі Дунаіўці і ў 68 км ад Хмяльніцкага. Гарадскому савету падпарадкоўваецца таксама сяло Мушкутынці, размешчанае на паўднёвым усходзе ад горада. Насельніцтва горада разам з вёскай Мушкутынці па стане на 2001 год складала 17 310 жыхароў.
Макар Іванавіч Ліцкевіч
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2018 года гуляў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным, а ў сакавіку 2019 года — у элітным раўндах чэмпіянату Еўропы.
Славомір Скшыпак
Біяграфія
Пахаваны ў Варшаве.
Уладзімір Аркадзевіч Сосна
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы — сялянскае пытанне і палітычнае жыццё на Беларусі ў апошняй трэці XVIII — першай палове XIX стагоддзяў. Аўтар каля 200 прац.
Макрын
Марк Апелій Север Макрын (, Маўрытанія — ) - рымскі імператар (217—218).
NGC 3602
NGC 3602 (іншыя абазначэнні — MCG 3-29-17, ZWG 96.17, PGC 34351) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Леў.
Плябанаўцы (Ваўкавыскі раён)
Гісторыя
Вядома з XVI ст. З 1611 г. належала плябаніі Роскага касцёла. У 1836 г. складалася з 23 вёсак, якія належалі Роскаму касцёлу. У адной 10 двароў, 101 жыхар, у другой 7 двароў, 44 жыхары.
Вуліца Карла Маркса (Віцебск)
На вуліцы размешчана сярэдняя школа № 8, аддзел матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі.
Аляксандр Жыжэмскі
Аляксандр Жыжэмскі (? — красавік ) — каралеўскі дваранін, ляснічы аранскі і пералайскі, стольнік менскі 14 лютага 1635 — 31 кастрычніка 1640, чашнік вялікі літоўскі ў 1640—1643, падстолі вялікі літоўскі з 1643. У 1635 разам з пасадай менскага падстолія атрымаў маёнткі Еўцікеевічы ў Рэчыцкім і Карповічы ў Мазырскім паветах. З княжацкага роду Жыжэмскіх.
Мітрыдат VI Еўпатар
Мітрыдат лічыў сябе збаўцам грэчаскага свету ад рымскага панавання, Гераклам, які вызваляе свет ад ліха (на рэльефе з Пергама ён выяўлены ў вобразе Геракла, які вызваляе Праметэя). Але гісторыкі адзначаюць, што яго метады былі варварскімі (: Першая пантыйская вайна і інш.), і ў сваёй існасці ён быў «элінам» толькі павярхоўна.
Дзмітрый Сяргеевіч Лаўрыновіч
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: гісторыя Расіі і Беларусі XIX—XX стагоддзяў; гісторыя палітычных партый і грамадскіх рухаў, парламентарызма, нацыянальных адносін.
Максімін Даза
Пляменнік Максіміяна. Пасля адрачэння Дыяклетыяна (305) быў тым пастаўлены цэзарам Усходу і Егіпта. Войска абвясціла Максіміна імператарам (309). Гісторыкі адзначаюць, што ён быў няздольны, кіраваў тыранічнымі метадамі; працягваў пераслед хрысціян і пасля ўказу Галерыя (311). За гэта хрысціянскія аўтары ацэньваюць яго адмоўна.
Адукацыя ў Віцебскім раёне
У Віцебскім раёне дзейнічае 36 устаноў адукацыі, з іх 14 устаноў дашкольнага выхавання, аграрны каледж УА «Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны», дзіцяча-юнацкая спартыўная школа.
Беларускі дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі
Беларускі дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі (БДАНТД) — архіў у Мінску, размешчаны ў былым касцёле Святога Іосіфа па вуліцы Кірыла і Мяфодзія, 4. У гэтым жа будынку размяшчаецца Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва.
Данаблю
Данаблю (Danablu) — від блакітнага сыра з цвіллю, які вырабляецца ў Даніі. Міжнародная назва — Danish Blue. Падобны да ​​Ракфора, але вырабляецца з каровінага малака.
Кляштар марыявітак (Мінск)
У шэрагу публікацый сустракаецца памылковая лакалізацыя кляштара на Траецкай Гары, дзе напраўдзе знаходзіўся касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і шпіталь сясцёр міласэрнасці.
Альжбета Шыдлоўская
Альжбета з Шыдлоўскіх Грабоўская гербу Любіч (Elżbieta z Szydłowskich Grabowska; 1749 —, ) — каханка і марганатычная жонка караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага, якая мела на яго вялікі ўплыў.
Блакітныя сыры
Блакітныя сыры — група сыроў, якая мае зялёна-блакітнаваты колер сырнай масы, які ёй надае грыбніца высакароднай цвілі (спецыяльныя віды цвілі роду Penicillium, напрыклад Penicillium roqueforti або Penicillium glaucum)
Петрашэўцы (Ваўкавыскі раён)
Петрашэ́ўцы (, Петрашевцы) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.
Майкопская археалагічная культура
Паходжанне
Археагенетычнае даследаванне рэштак носьбітаў Майкопскай культуры, апублікаванае ў 2019 г., паказала, што яны з'яўляліся нашчадкамі аўтахтоннага насельніцтва Каўказа (адрознага ад сучаснага, па паходжанню блізкага да людзей, якія жылі на поўдні Сібіры ў эпоху верхняга палеаліта). Аўтары адверглі значны ўплыў выхадцаў з неалітычнай Анатоліі або носьбітаў Ямнай культуры.
Нансі
Нансі (Nancy) — горад і камуна ў Францыі, адміністрацыйны цэнтр (прэфектура) дэпартамента Мёрт і Мозель і гістарычнай вобласці Латарынгія. Насельніцтва вялікага Нансі складае 410 508 чалавек (дадзеныя 1999 года), уласна ў горадзе пражываюць 105 100 чалавек (дадзеныя 2004 г.). Размешчаны на рацэ Мозель, ля перасячэння яе каналам Марна — Рэйн. Вузел чыгуначных ліній на Парыж, Страсбург, Льеж.
Прамое ўзыходжанне
Прамое ўзыходжанне (α, R, A — Right Ascension) — памер дугі нябеснага экватара ад кропкі вясновага раўнадзенства да круга скланення свяціла. Прамое ўзыходжанне — адна з каардынат другі экватарыяльнай сістэмы (ёсць яшчэ і першая, у якой выкарыстоўваецца гадзінны вугал). Другая каардыната — схіленне.
Пекары (Ваўкавыскі раён)
Гісторыя
Вядома з XVII ст. У 1796 г. у складзе Ваўкавыскага староства, належала Тадэвушу Сегеню. У 1836 г. дзяржаўная вёска, 8 двароў, 29 жыхароў. У 1914 г. вёска, 25 двароў, 154 жыхары.
Максіміян
Максіміян Геркулій — Марк Аўрэлій Валерый Максіміян ( — ) — рымскі імператар (285—305).
Гісторыя пошты Беларусі
Беларусь з’яўляецца членам Сусветнага паштовага саюза з 1947 г. Нацыянальным паштовым аператарам з’яўляецца «Белпошта».
Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая
У летапісы канца ХIV стагоддзя згадваецца княжацкая паштовая служба. Вялікі князь і ўдзельныя князькі ўтрымвалі ганцоў для перасылання паведамленняў і ўказаў. Быць княжацкім ганцом мог далёка не кожны. Гэта служба патрабавала добрых ведаў мясцовых дарог, умення арыентавацца днём і ноччу, быць адважным у дарозе.
Беларусь у складзе Расійскай імперыі
Першымі чыгункамі, па якіх сталі перавозіць пошту двойчы на дзень былі Санкт-Пецярбургска—Варшаўская і Маскоўска—Харкаўская.
Чыпеўян
Культура
Чыпеўян здаўна з'яўляліся мабільнымі паляўнічымі і рыбаловамі. Яны здабывалі розных жывёл, аднак галоўным заняткам лічылася паляванне на карыбу. Сушонае ці замарожанае мяса паўночных аленяў было асноўнай ежай. Паляўнічыя чыпеўян адрозніваліся выдатнымі ведамі мясцовых рэсурсаў. Матэрыяльная культура была скіравана на выраб функцыянальных, але пераважна аднаразовых прадметаў. Гандаль з еўрапейцамі значна змяніў эканоміку вандроўных груп. Яны пачалі здабычу футра і пасрэдніцкі гандаль для забеспячэнне сябе шматразовымі трывалымі прадметамі, пашырылі арэал пасялення. Найбольш паўднёвыя групы ўдзельнічалі ў паляванні на лясных бізонаў.
NGC 3607
NGC 3607 (іншыя абазначэнні — UGC 6297, MCG 3-29-20, ZWG 96.21, PGC 34426) — галактыка ў сузор’і Леў.
Сямён Абрамавіч Фурман
Біяграфія
Выдатна выступаў Фурман і ў шэрагу чэмпіянатаў Ленінграда: 1953 год — 1-е месца, 1954 год — 1-3-е месцы, 1957 год — 1-2-е месца.
Акцябр (Буда-Кашалёўскі раён)
Размяшчэнне
Знаходзіцца за 22 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 15 км ад чыгуначнай станцыі Лазурная (на лініі Жлобін — Гомель), 26 км ад Гомеля.
Андрэй Сямёнавіч Збаражскі
Сям’я
У шлюбе з Геленай-Ганнай з Гербуртаў меў сыноў Мікалая, Стафана, Юрыя, Уладзіслава, Міхаіла.
Лізавета Багемская
Біяграфія
У 1667 годзе яна стала прынцэсай-абатысай Герфардскага абацтва, дзе дбайна выконвала свае абавязкі, адрознівалася сціпласцю, дабрачыннасцю і асабліва гасціннасцю да вязняў сумлення. Готфрыд Лейбніц наведаў яе абацтва ў 1678 годзе.