cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Генадзь Васілевіч Ратнікаў
Біяграфія
Член Беларускага саюза літаратурна-мастацкіх крытыкаў з 1997 года, член Беларускага саюза кінематаграфістаў з 1976 года.
Кампілятар
Кампіляцыя: працэс машыннага перакладу зыходнага кода, напісанага на праблемна-скіраванай мове, у машынна-скіраваную камп'ютарную мову.
Віталь Аляксандравіч Данілаў
Біяграфія
Скончыў у 1951 годзе Кіеўскі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1951 г. — архітэктар, галоўны архітэктар праектаў, майстэрні, інстытута, галоўны спецыяліст па архітэктуры тэхаддзела ў Віцебскграмадзянпраекце.
Вейнка
Назва
Так жа сама, з дапамогай пашыральніка -n-, ад фанетычна сугучных каранёў утвораныя назвы: бярэзінскай ракі Гайна, дняпроўскай ракі, дзвінскіх рэк і Байна, возера Бойна (Бойно) у басейне Дзвіны.
NGC 3184
NGC 3184 (іншыя абазначэнні — UGC 5557, MCG 7-21-37, ZWG 211.38, KUG 1015+416, PGC 30087) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Склерафіты
Склерафі́ты — засухаўстойлівыя (ксерафільныя) расліны з шорсткімі парасткамі.
NGC 3185
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Філарэт (Вахрамееў)
Біяграфія
Нарадзіўся 21 сакавіка 1935 года ў Маскве. Царкоўнае служэнне пачаў у 1954 годзе іпадыяканам Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Аляксія.
Воля (права)
Воля ў крымінальным праве
У крымінальным праве воля з’яўляецца абавязковым крытэрам суб’екта грамадзка-небяспечнай дзеі. Воля асобы, якая здзяйсніла злачынства, ў залежнасці ад формы віны і складу можа фармулявацца наступным чынам:
1-я асобная танкавая брыгада (Украіна)
Вайна на ўсходзе Украіны
Па стане на 10 студзеня 2021 года брыгада падчас АТА страціла загінулымі 59 чалавек.
Палессе
Геамарфалогія, рэльеф
Шырокая даліна Буга абмяжоўвае з захаду Брэсцкае Палессе. Далей паверхня павышаецца на ўсход, дзе знаходзіцца раўніна Загароддзе (да 179 м), што з’яўляецца часткай Балтыйска-Чарнаморскага водападзелу. Загароддзе ўтворана ледавіковымі і водна-ледавіковымі адкладамі. У паўночнай частцы вылучаюць краявы ледавіковы комплекс, у паўднёвай — паніжаную, пераважна водна-ледавіковую раўніну. Паверхня паўночнай часткі ўзгорыста-градавая, перасечаная. Уздоўж правабярэжжа Ясельды працягнулася канцова-марэнная града з адорвенямі даантрапагенавых парод і гляцыядыслакацыямі на паўночных схілах. На поўдзень ад яе спадзіста-хвалістая і плоская водна-ледавіковая раўніна, уздоўж паўднёвай ускраіны якой пашыраны пясчаныя дзюны, грады і ўзгоркі. Характэрны пласкадонныя забалочаныя лагчыны.
Паўднёва-заходнюю частку правінцыі займае Валынскае Палессе, прымеркаванае да Галіцка-Валынскай упадзіны Валына-Падольскай пліты. Тут прыкметны ўплыў трэшчынаватых мелавых парод, якія залягаюць блізка да паверхні. З дзейнасцю праточных вод звязана ўтварэнне эразійна-дэнудацыйнай паверхні, зыходнай для сучаснага рэльефу. У межах тэрыторый з самым нізкім гіпсаметрычным становішчам у далейшым адбывалася назапашванне алювію. Антрапагенавыя адклады прадстаўленыя пераважна пяскамі.
Вызначальным фактарам прыроднай своеасаблівасці Жытомірскага Палесся з’яўляецца яго становішча ў межах паўночна-заходняй часткі Украінскага шчыта. Сярод найбольш важных рысаў адносна высокае гіпсаметрычнае становішча, значная роля крышталічных парод, развіццё вузкіх, глыбока ўрэзаных рачных далін, наяўнасць вялікіх лёсавых астравоў і значна меншая забалочанасць тэрыторыі.
Цэнтральную частку Палесся займае Прыпяцкі прагін Рускай пліты. Уздоўж сярэдняга цячэння Прыпяці ў рэльефе спалучаюцца азёрна-алювіяльныя, алювіяльныя тэрасаваныя, поймавыя і водна-ледавіковыя раўніны, з асобнымі ўчасткамі марэнных раўнін, краявымі ўзгоркамі і градамі; характэрна наяўнасць буйных затарфаваных масіваў і азёр. Найбольшыя вышыні (да 186 м) прымеркаваны да краявых марэнных утварэнняў.
У даліне р. Прыпяць у сярэднім цячэнні выражана пойма і дзве надпоймавыя тэрасы. Пойма нізкая, забалочаная, яе паверхня ўскладнена пясчанымі грывамі. Першая надпоймавая тэраса акумулятыўная, дасягае шырыні 8 км (на левабярэжжы), а ў месцах упадзення найбольшых прытокаў да 10—18 км, паверхня роўная, месцамі забалочаная. Другая тэраса эразійна-акумулятыўная, шырынёй да 18 км, паверхня плоска-хвалістая, характэрны астанцы марэннай раўніны. Абедзве тэрасы ўскладнены эолавымі формамі.
Альфрэд Пятровіч Матрунёнак
Біяграфія
Скончыў БДУ (1962). Настаўнічаў, у 1968-93 гадах працаваў у Інстытуце літаратуры АН Беларусі. Даследуе праблемы тэорыі, метадалогіі літаратуры, псіхалогіі творчасці. характарау ў літаратурным творы, станаўлення жанра белларускага рамана. Аўтар манаграфій «Псіхалагічны аналіз у сучасным беларускім рамане» (1972), «Псіхалагічны аналіз і станаўленне беларускага рамана» (1975), «Нараджэнне новага мастацтва» (1980, з Л. Я. Гараніным і А. С. Яскевічам), «Псіхалагічная проза: Традыцыі і час» (1988).
Медальны залік на зімовых Алімпійскіх гульнях 1976
«—» — спартсмены не ўдзельнічалі ў спаборніцтвах;
Джордж Фулкс
Брытанская палата абшчын і лордаў
15 студзеня 2021 года ўзяў шэфства над Сцяпанам Латыпавым, беларускім прадпрымальнікам і палітычным зняволеным.
Вялікая Албанія
У першыя ж месяцы акупацыі дзясяткі тысяч сербскіх дамоў былі спалены албанцамі, а самі сербы былі дэпартаваны. За час вайны каля 100 тысяч сербаў пакінулі Косава і беглі ў Сербію і Чарнагорыю. Каля 10 тысяч сербаў загінула ад рук албанцаў. Дамы і сядзібы бежанцаў займалі албанцы, якія прыбывалі з Албаніі ў адпаведнасці з планамі ўрада Мусаліні. Усяго ў Косаве за перыяд вайны рассялілася ад 80 да 100 тысяч албанцаў. Этнічныя чысткі ў Косаве праводзіліся шавіністычнай вялікаалбанскай арганізацыяй Балі Камбетар.
Алег Пятровіч Васількоўскі
Юнацтва
Нарадзіўся ў сям’і казачага афіцэра Пятра Карлавіча Васількоўскага і М. П. Віславух-Кржываблоцкай. У 1901 годзе скончыў Мікалаеўскае кавалерыйскае вучылішча з адрозненнем у чыне харунжага. Выпушчаны ў лейб-гвардыі Казачы полк. Удзельнік руска-японскай вайны 1904—1905 у шэрагах 2-га Верхняўдзінскага палка Забайкальскага КВ. На 1 студзеня 1909 года сотнік лейб-гвардыі Казачага палка.
Пасля рэвалюцыі
19 ліпеня 1917 года быў прызначаны на пасаду галоўнакамандуючага Петраградскай ваеннай акругі. Пасля здушэння «карнілаўскага мецяжу» палучыў званне генерал-лейтэнанта і быў адпраўлены ў адстаўку. Затым браў удзел у фарміраванні ўдарных часцей Рускай арміі.
Браў удзел у антыбальшавіцкім паўстанні ў Яраслаўлі ў войсках генерала Карпава. Пасля разгрому паўстання Васількоўскаму атрымалася схавацца і хавацца на працягу года. Неаднаразова быў арыштаваны, але кожны раз яго адпускалі. З 30 жніўня 1919 года ў Фінляндыі. Быў у Юдзеніча, але прызначэнне ў Паўночна-заходняе войска не атрымаў. У 1920 годзе пераехаў у Эстонію. Займаўся гандлем, адкрыў майстэрню па рамонце марскіх судоў. Супернічаў з генералам Аляксеям Баіавым, імкнучыся да кіруючай ролі сярод расійскіх ваенных эмігрантаў у Эстоніі.
Пастановай міністра ўнутраных спраў ад 9 сакавіка 1923 года Васількоўскаму было прадпісана пакінуць Эстонію. Але высылка была заменена на ссылку ў Пярну, адкуль ён быў вызвалены 5 студзеня 1924 года.
Барыс Іванавіч Арлоўскі
Біяграфія
Быў пахаваны на Смаленскіх праваслаўных могілках. У 1930-х гадах пахаванне было перанесенае на Ціхвінскія могілкі.
Склярэнка
Склярэнка — прозвішча.
Майстар спорту Рэспублікі Беларусь
Нормы і патрабаванні, выкананне якіх неабходна для прысваення спартыўнага звання майстра спорту Рэспублікі Беларусь, усталёўваюцца Адзінай спартыўнай класіфікацыяй Рэспублікі Беларусь (АСК), зацверджанай Міністэрствам спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.
Зарына Уладзіміраўна Раўко
Біяграфія
Член Беларускага саюза мастакоў з 1988 года.
Халакост у Беларусі
Перыяды, тэрытарыяльны і адміністрацыйны падзел
Ілля Альтман вылучае наступныя этапы ў ажыццяўленні Халакосту на тэрыторыі СССР : Іцхак Арад разглядае тры этапы ў наступных інтэрвалах:
Людвіг Зарэчны
Людвіг Зарэчны (Галубовіч) ( —, Мюнхен-Гладбах, Германія)  — беларускі ваенна-палітычны дзеяч, выдавец, афіцэр Беларускай краёвай абароны падчас Другой сусветнай вайны, святар у пасляваенны перыяд.
Марыя Роўда
Біяграфія і творчасць
У 2015 г. выйшаў яе зборнік «Клінічны выпадак, альбо дарэмныя ўцёкі».
Алгебра
Агульная алгебра
Агульная алгебра займаецца вывучэннем розных алгебраічных сістэм. У ёй разглядаюцца ўласцівасці аперацый над аб'ектамі незалежна ад уласна прыроды аб'ектаў. Яна ўключае ў сябе ў першую чаргу тэорыі груп і кольцаў. Агульныя ўласцівасці, характэрныя для абодвух відаў алгебраічных сістэм прывялі да разгляду новых алгебраічных сістэм: рашотак, катэгорый, універсальных алгебр, мадэлей, паўгруп і квазігруп. Упарадкаваныя і тапалагічныя алгебры, часткова ўпарадкаваныя і тапалагічныя групы і кольцы, таксама адносяцца да агульнай алгебры.
Дакладная мяжа агульнай алгебры не вызначана. Да яе можна таксама аднесці тэорыю палёў, канечных груп, канечнамерныя алгебры Лі.
Каменны век
Каменны век — найстаражытнейшы культурна-гістарычны перыяд у развіцці чалавецтва, калі асноўныя прылады працы і зброю вырабляліся галоўным чынам з каменя, але выкарыстоўваліся таксама дрэва і косць. У канцы каменнага стагоддзя распаўсюдзілася выкарыстанне глінянага посуду.
Грэгары Лемаршаль
Грэгары Лемаршаль (Grégory Lemarchal;, Ла-Тронш, Францыя — , Парыж, Францыя) — французскі.
Выпраўленчая калонія № 9
Аляксей Мілюкоў
У калоніі, паводле словаў Мілюкова, яго правакуюць на агрэсію і прымяненне фізічнай сілы, некалькі разоў спрабавалі змясціць у камеру са зняволенымі з нізкім сацыяльным статусам. Мілюкова змяшчалі ў штрафны ізалятар, пазбавілі перадач і спатканняў з роднымі, перавялі ў памяшканне камернага тыпу. На асуджанага накладзена 16 спагнанняў, у тым ліку за тое, што ён ня меў кашулі і галаўнога ўбору, якія яму былі абавязаныя выдаць у калоніі, але так і не выдалі.
Міжнародная федэрацыя тэніса
Міжнародная федэрацыя тэніса (International Tennis Federation, ITF) — кіруючая структура сусветнага тэніса. На сённяшні дзень аб’ядноўвае 205 нацыянальных арганізацый. Упаўнаважаная выпрацоўваць і змяняць правілы гульні, прадстаўляе тэніс у МАК, праводзіць шэраг спаборніцтваў, а таксама займаецца развіццём і папулярызацыяй тэніса ў свеце.
Гісторыя
З моманту стварэння федэрацыя выступала як інстытут аматарскага спорту, але ўжо да 30-х гадоў XX стагоддзя пытанне ўдзелу прафесійных спартсменаў у спаборніцтвах і крытэрыі падзелу на прафесіяналаў і аматараў стала вельмі актуальным і ў 1934 годзе арганізацыя ўпершыню афіцыйна абмяркоўвае гэтую праблему і ўстанаўлівае «правіла васьмі тыдняў», якое дазваляе аматарам атрымліваць кампенсацыю выдаткаў за ўдзел у турнірах, але не больш за восем тыдняў у годзе.
Структура і кіруючыя органы
Федэрацыя дзейнічае на падставе Канстытуцыі ITF. Вышэйшымі паўнамоцтвамі надзелены Генеральны Сход, які праводзіцца штогод. Генеральны сход зацвярджае бюджэт, разглядае заяўкі прэтэндэнтаў на членства ў федэрацыі, а таксама абірае Прэзідэнта і Савет Дырэктараў ITF. Тэрмін паўнамоцтваў прэзідэнта — 4, дырэктараў — 2 гады, у савет уваходзяць 12 дырэктараў. Толькі паўнапраўныя члены маюць права голасу на Генеральным Сходзе.
Турніры ITF
Мужчынскі і жаночы тур ITF, якія складаюцца з турніраў Satellite tournament і Futures Tournaments, служаць пачатковымі прыступкамі ў свеце прафесійнага тэніса і іх вынікі ўлічваюцца ў рэйтынгах ATP і WTA.
Бальнеалогія
З лячэбнымі мэтамі (як вонкава, так і ўнутр) ўжываюць самыя разнастайныя мінеральныя воды. Да лячэбных адносяць толькі тыя мінеральныя воды, утрыманне хімічных кампанентаў і фізічныя ўласцівасці якіх адпавядаюць прынятым нормам, распрацаваным на аснове шматгадовага вопыту лячэбнага прымянення і спецыяльных даследаванняў. У выніку ўжывання мінеральнай вады адбываецца сумарнае дзеянне соляў, якія змяшчаюцца ў ей, і рэчываў, якія пранікаюць праз слізістую абалонку ў кроў.
Сцяг Гродзенскага раёна
Сцяг Гродзенскага раёна — сцяг Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 410.
Летапісец вялікіх князёў літоўскіх
Апісанне
Летапіс захаваўся ў розных спісах (Віленскім, Супрасльскім, Слуцкім, Красінскага, Рачынскага і інш.), летапісных зводах і гістарычных кампіляцыях. У XV стагоддзі паслужыла асновай часткі Беларуска-літоўскай летапісе 1446 і часткова выкарыстаная польскім гісторыкам Янам Длугаша ў «Гісторыі Польшчы». У XVI стагоддзі «Летапісец» увайшоў у склад другога і трэцяга летапісных збораў, праз якія перайшоў у «Хроніку польскую, літоўскую, жамойцкую і ўсяе Русі» Мацея Стрыйкоўскага. «Летапісец» быў вядомы таксама ў Паўночна-Усходняй Русі, дзе не раз перапісваўся і перапрацоўваўся (спісы Дуброўскага, Пагодзіна і інш.).
Майсей Залманавіч Бераў
Майсе́й За́лманавіч Бе́раў (, Веліж  —, Мінск) — беларускі кінааператар, кінадакументаліст. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1967).
Біяграфія
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям'і ў горадзе Веліж Віцебскай губерні (цяпер — адміністрацыйны цэнтр Веліжскага раёна Смаленскай вобласці).
Скончыў Віцебскі мастацкі тэхнікум (1930), Усесаюзны інстытут кінематаграфіі (1934). Вядомы сваімі акварэлямі. За 44 гады працы ў беларускім кіно (1934-78) зняў шмат вядомых дакументальных фільмаў: «Помнікі Беларусі», «Белавежская пушча», «Глобус Напалеона», «Вясновыя мелодыі», «Соль зямлі», «Працаўнікі лесу», «ЧП у горадзе», «Мікалай Судзілоўскі», «Гадзіна цішыні» (пра мастака В. К. Бялыніцкага-Бірулю). Сярод яго прац, такія поўнаметражныя кінастужкі, як «» (1942), «Савецкая Беларусь» (1949) і іншыя. Падчас 2-й сусветнай вайны — кінааператар на Заходнім і 3-м Беларускім франтах. Яго кадры ваенных гадоў былі выкарыстаны ў кінаэпапее «». У фільме «Хлопчык і цапля» быў сааўтарам сцэнарыя, рэжысёрам і аператарам.
Гарадская царква Умеа
Гарадская царква Умеа (Umeå stads kyrka) — царква, размешчаная ў цэнтры Умеа (Швецыя) паміж Венортспаркенам (Vänortsparken) і паўночным берагам ракі Умэ Эльв. Адкрыта ў 1894 годзе.
Хроніка Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага
Стварэнне зводу было выклікана тым, што кіроўныя колы ВКЛ больш не былі задаволеныя летапісам 1446 года, як агульнадзяржаўным летапісным зводам, бо там гісторыя ВКЛ з'яўлялася арганічным працягам гісторыі Кіеўскай Русі, і літоўскія князі выступалі носьбітамі агульнарускіх тэндэнцыяў. Новыя ж грамадска-палітычныя тэндэнцыі, што аформіліся пад пач. 16 ст., вымагалі ідэйнай падтрымкі для адасаблення літоўскай арыстакратыі ад усходняй традыцыі, абгрунтавання літоўскай этнічнай самабытнасці, і пацверджання гістарычнага права літоўскай арыстакратыі на беларускія і ўкраінскія землі.
У аснове летапісу ляжыць легенда пра паходжанне літоўскіх князёў ад рымскіх арыстакратаў. Улада літоўскіх князёў на Русі тлумачылася наступствамі мангола-татарскага нашэсця і шлюбамі з дачкамі мясцовых князёў. Назіраецца антыпольская скіраванасць зводу: так, Ягайла называецца клятвапарушальнікам і забойцам.
Спіс палітычных партый Азербайджана
Дамінуючая роля ў палітычным жыцці Азербайджана належыць адной, прапрэзідэнцкай палітычнай партыі — партыі «Новы Азербайджан».
Іван Мікалаевіч Крамской
Іван Мікалаевіч Крамской (, Астрагожск —, Санкт-Пецярбург) — рускі жывапісец і рысавальшчык, майстар жанравага, гістарычнага і партрэтнага жывапісу, мастацкі крытык.
Гісторыя Мазамбіка
Незалежны Мазамбік
25 чэрвеня 1975 г. абвешчана Народная Рэспубліка Мазамбік (НРМ), прэзідэнтам якой стаў Машэл. Канстытуцыя 1975 г. зацвярджала курс на стварэнне ў дзяржаве палітычных, ідэалагічных, навуковых і матэрыяльных асноў сацыялістычнага грамадства, а таксама кіруючую роль ФРЭЛІМО. Урад правёў нацыяналізацыю знешняга гандлю, банкаў, устаноў адукацыі і аховы здароўя, юрыдычнай службы і большасці прадпрыемстваў, быў выдадзены закон пра землекарыстанне, паводле якога зямлёй надзяляліся створаныя сялянскія кааператывы. Пасля абвяшчэння незалежнасці Мазамбік пакінула большасць еўрапейскага насельніцтва (галоўным чынам партугальцы), таму ў сферы эканомікі, адукацыі і медыцыны ўлады сутыкнуліся з сур’ёзнымі кадравымі праблемамі. У лютым 1977 г. на 3-м з’ездзе ФРЭЛІМО быў ператвораны ў партыю ФРЭЛІМО — «авангардную марксісцка-ленінскую партыю». Паводле прынятага статуту, партыя станавілася вядучай сілай дзяржавы і грамадства. Асновай яе ідэалогіі быў досвед мазамбікскага народа і марксізм-ленінізм. Ураду атрымалася дамагчыся значных поспехаў у вобласці развіцця адукацыі і медыцыны: у 1983 г. лік пачатковых школ склаў 5,8 тыс., сярэдніх — 136, створана шырокая сетка прафесійна-тэхнічнай адукацыі, выдаткі на ахову здароўя ў 1975 — 1981 гг. узраслі больш, чым у тры разы. Быў заключаны дагавор аб дружбе з СССР (1977 г.), узяты курс на пабудову ў Мазамбікі сацыялізму, нацыяналізаваны прыватныя прадпрыемствы, створаны кааператывы. На практыцы гэта прывяло да спаду прамысловай вытворчасці і гандлюДэфіцыту тавараў. Пагаршэнне эканамічнага становішча Мазамбіка справакавала рост незадаволенасці, што падштурхнула апазіцыю да стварэння на тэрыторыі Паўднёвай Радэзіі Мазамбікскага нацыянальнага супраціўлення (РЭНАМО — Resistência Nacional Moçambicana (RENAMO)) на чале з А.Длакамам, якое пачало ўзброеную барацьбу супраць рэжыму ФРЭЛІМО. У выніку ваенных дзеянняў 1977 — 1992 гг. загінула больш за 1 млн. мазамбікцаў і каля 2 млн. сталі бежанцамі. Урад быў вымушаны пачаць рыначныя эканамічныя рэформы, якія паглыбіліся з прыходам да ўлады ў 1986 г. Ж.А.Чысана. У 1989 г. ФРЭЛІМО адмовілася ад ідэалогіі марксізму-ленінізму. З 1990 г. дзейнічае новая Канстытуцыя, паводле якой уведзена шматпартыйнасць, краіна перайменавана ў Рэспубліку Мазамбік. У кастрычніку 1992 г. падпісана пагадненне з РЭНАМО пра спыненне агню і паретварэнне апошняй у палітычную партыю. На ўсеагульных парламенцкіх выбарах перамагла ФРЭЛІМО, Чысана быў зноў выбраны прэзідэнтам Мазамбіка.
Associated Press
Гісторыя
У 1970 годзе ў кампаніі працавала 100 тыс. супрацоўнікаў.
Ян Маркоўскі (працоўны)
Ян Маркоўскі (Jan Markowski; каля 1889 года — года) — люблінскі працоўны, пакараны смерцю без судовага працэсу.
Іван Васільевіч Бабушкін
Біяграфія
Шлях Бабушкіна да рэвалюцыі пачаўся ў 1894 годзе, калі ён пачаў займацца ў кіруемым Ленінам працоўным марксісцкім гурце. Наступным годам Бабушкін ужо актыўна працуе ў Пецярбургскім Саюзе барацьбы за вызваленне працоўнага класа. Ён стаў заснавальнікам навых рабочых гуртоў і бібліятэк, праводзіў працу не толькі з працоўнымі свайго прыдпрыемсва, але і на Аляксандраўскім і Шкляным заводах. У студзене 1896 года арыштаваны, у лютым 1897 года — сасланы да Екацярынаслаўлю (праходзіў па справе Саюза барацьбы за вызваленне працоўнага класа). У Екацярынаслаўлі Бабушкін працягвае рэвалюцыйную дзейнасць, дапамагаючы стварыць мясцовы філіял «Саюза» (снежань 1897), Екацярынаслаўскі камітэт РСДПП (кастрычнік 1898) і ў 1900 годзе нелегальную газету «Южный рабочий». Актыўна садзейнічаў з ленінскай «Іскрай» (Искра) будучы карэспандэнтам і агентам газеты.
Талін (станцыя)
Талін-Балтыйскі (Balti jaam) — чыгуначная пасажырская станцыя ў Таліне. Вакзал знаходзіцца ў непасрэднай блізкасці ад Старога горада на вуліцы Тампуестээ, 37.
Мікалай Фёдаравіч Драгун
Біяграфія
Беларус. З сялянскай сям’і. Скончыў Вілейскую настаўніцкую школу. Вытрымаў экзамен на званне дыякана пры Літоўскай духоўнай семінарыі ў 1911 годзе. Скончыў місіянерскія курсы пры Віленскім духоўным вучылішчы ў 1912 годзе. 1 жніўня 1911 архіепіскапам Літоўскім і Віленскім Агафангелам (Праабражэнскім) прызначаны псаломшчыкам місіянерскай царквы мястэчка Рукойні Вілейскага павета Віленскай губерні (цяпер Літва). 20 ліпеня 1918 архіепіскапам Мінскім і Тураўскім Георгіем (Ярашэўскім) пераведзены ў Георгіеўскі храм у мястэчка Лапічы Ігуменскага павета Мінскай губерні. 30 студзеня 1921 епіскапам Мінскім і Тураўскім Мелхіседэкам (Паеўскім) рукапаложаны ў дыякана. З 20 чэрвеня 1924 служыў у Бабруйскім Мікалаеўскім саборы. 25 сакавіка 1925 епіскапам Бабруйскім вікарыем Мінскай епархіі Філарэтам (Раменскім) узведзены ў сан протадыякана. 11 ліпеня 1943 епіскапам Магілёўскім і Мсціслаўскім Філафеем (Нарко) пераведзены ў Казанскую чыгуначную царкву ў Мінску.
Чарапавец
Чарапавец (Череповец) — горад у Расіі, найбуйнейшы горад Валагодскай вобласці, адміністрацыйны цэнтр Чарапавецкага раёна. Насельніцтва горада на 1 студзеня 2011 года складае 311.103 чалавек. Порт на рацэ Шэксне, левым прытоку Волгі, на беразе Рыбінскага вадасховішча. Адлегласць ад Чарапаўца да Масквы складае 505 км, да Санкт-Пецярбурга 460 км па чыгунцы і 530 км па аўтамагістралі. У Чарапаўцы размешчаны Кастрычніцкі мост — першы вантавы мост Расіі.
NGC 3191
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3191, NGC 3192.
Паўночны праліў
Буйны порт — Белфаст. Праз праліў ажыццяўляецца вялікая колькасць паромных перавозак. У студзені 1953 года ў праліве патанула судна MV Princess Victoria, што прывяло да пагібелі 133 чалавек.
Ярдымлы
Ярдымлы (Yardımlı) — горад у Азербайджане, адміністрацыйны цэнтр аднайменнага раёна. Размешчаны ля падножжа Талышскіх гор, на левым беразе ракі Віляшчай на вышыні 720 метраў над узроўнем акіяна; за 68 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Масалы. З 1963 года — пасёлак гарадскога тыпу.
Чылам Балам
Змест кніг
Значная частка кніг Чылам Балам — прароцтвы. Жрацы-прадракальнікі чылан лічылі, што падзеі кожнага цыкла ў той ці іншай ступені паўтараюцца ў наступным. Таму аналіз прароцтваў дазваляе ведаць сапраўдныя гістарычныя падзеі. Некаторыя прароцтвы тычацца гадоў засухі і голаду.
Камунізм
Гістарычнае развіццё камунізму
Але асноўныя камуністычныя ідэі былі сфармуляваны ў толькі ў ХVI ст. еўрапейскімі гуманістамі Томасам Морам і Тамаза Кампанела. Вялікі ўклад у фарміраванне ўтапічнага сацыялізму (увасабленне камуністычных ідэй таго часу) унесла праца Томаса Мора «Утопія».
Таталітарны камунізм
Дастаткова ўмоўная назва рэальных практык камунізму (больш дакладна — сацыялізму), якія былі ажыццёўлены ў XX стагоддзі. Гэты від камунізму характарызуецца палітычным дыктатам адной партыі і стратай працоўным класам магчымасці кантролю над уладай. Сучасная марксісцкая тэорыя сцвярджае, што таталітарны камунізм магчымы толькі ў краінах, якія развіваюцца, дзе пралетарыят вымушаны ўступаць у саюз з сялянствам і дзе буржуазія мае пакуль адносна слабы ўплыў.
Віктар Ніканавіч Емяльянаў
Творчасць
Галоўны кірунак творчасці — сельская архітэктура. Асноўныя работы: праекты планіроўкі і забудовы вёсак Верцялішкі калгаса «Прагрэс» Гродзенскага (1969, Дзяржаўная прэмія СССР 1971), Аснежыцы Пінскага, Пліса Смалявіцкага, Сноў Нясвіжскага раёнаў (усе 1968); Зашыр’е саўгаса «Камуніст» Ельскага (1970), Леніна Горацкага (1971), Мышкавічы калгаса «Світанак» імя К. П. Арлоўскага Кіраўскага (1972), Крупіца Мінскага раёнаў (1979, усе ў сааўт.), Машканы саўгаса імя П. М. Машэрава Віцебскай вобласці (1981) і інш.
Ле Куанг Дао
Рэвалюцыйная дзейнасць
У 1949 годзе стаў намеснікам аддзела прапаганды ЦК партыі, затым перайшоў на агітацыйную працу ў арміі.
Наталля Аляксандраўна Поляк
Біяграфія
З 2009 года дацэнт кафедры філасофіі і паліталогіі Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Прышчэпаўшчына
Сутнасць рэформы
У 1930 годзе Прышчэпаў быў арыштаваны па справе аб «Саюзе вызвалення Беларусі» і асуджаны на 10 гадоў, у 1939 годзе паўторна асуджаны і прысуджаны да расстрэлу. Быў рэабілітаваны 14.6.1988 г.
Руднянскі сельсавет (Гарадоцкі раён)
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 23 населеныя пункты.
Талін (аэрапорт)
Грамадскі транспорт
Да аэрапорта ездзяць гарадскія аўтобусы маршрутаў №2 (з цэнтра горада і марскога порта) і №65 (з раёна Ласнамяэ). Таксама ў аэрапорце спыняюцца аўтобусы Lux Express, якія едуць з Таліна ў Тарту.
Падзішах-Імператар
З часоў Батлерыянскага Джыхаду Падзішах-Імператарамі на працягу 10 тысяч гадоў былі прадстаўнікі Вялікага Дому Карына. Інструментам распаўсюджвання ўплыву Падзішах-Імператараў Карына на сусвет былі фанатычныя сардаўкары. Першай сталіцай Імперыі была планета Салуса Секундус. Пасля атамнай бамбардзіроўкі сталіца была перанесена на Кайтайн. Пазней сталіцай Імперыі стала планета Аракіс.
Праграмнае забеспячэнне
Тыпы
Паводле спосабу распаўсюджвання і ўжывання праграмнае забеспячэнне падзяляецца на: Свабоднае праграмнае забеспячэнне можа распаўсюджвацца, усталёўвацца і ўжывацца на любых камп’ютарах: дома, у офiсах, школах, ВНУ, а таксама ў камерцыйных і дзяржаўных установах без абмежаванняў.
2000 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2000 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2004
Чэмпіёнскі тытул упершыню пасля сямігадовага перапынку заваяваў клуб «Дынама» з Мінска (сёмы тытул у гісторыі клуба).
Аўцюкі (фестываль)
Фестыва́ль наро́днага гу́мару «Аўцюкі́» — фестываль, які ладзіцца з 1995 года ў вёсках Вялікія і Малыя Аўцюкі Калінкавіцкага раёна (Гомельская вобласць). З ініцыятывай правядзення выступіў старшыня Беларускага дзіцячага фонду пісьменнік Уладзімір Ліпскі.
Вялічкавічы
Назву Вялі́чкавічы маюць:
Сцяг Нью-Джэрсі
Сцяг Нью-Джэрсі (Flag of New Jersey) - адзін з афіцыйных знакаў амерыканскага  штата Нью-Джэрсі. Фон сцяга выкананы ў жоўта-карычневым колеры. У цэнтры сцяга размешчана пячатка штата.
Аперацыя «Вясна»
Аперацыя «Вясна» (Операция «Весна») — аперацыя масавай дэпартацыі насельніцтва з Літоўскай ССР, якая была праведзеная 22—23 мая 1948 года. Гэта была найбольшая дэпартацыя ў гісторыі Літвы.
Нілоцкія мовы
Паходжанне
Мяркуецца, што сям'я нілоцкіх моў першапачаткова фарміравалася ў даліне верхняга Ніла, на тэрыторыі Судана, Паўднёвага Судана, магчыма Эфіопіі.
Класіфікацыя
Вылучаюць 3 асноўныя галіны нілоцкіх моў:
Сухана
Гідралогія
Жыўленне пераважна снегавое. Разводдзе з красавіка да сярэдзіны ліпеня. У верхнім цячэнні ўтвараюцца велізарныя, часам шматкіламетровыя разлівы. Сярэдні расход вады ў 39 км ад вусця 456 м³/с, найбольшы — 6520 м³/с, найменшы — 17,6 м³/с. Замярзае ў канцы кастрычніка — лістапада, у сярэднім цячэнні і ў снежні, выкрываецца ў другой палове красавіка — першай палове мая.
Верасень (значэнні)
Назву Ве́расень маюць:
Субкамандантэ Маркас
САНВ
У чэрвені 2005 года ў рамках прэзідэнцкай кампаніі Маркас анансаваў «Іншую кампанію». Сапатысты не збіраліся вылучаць або падтрымліваць каго-небудзь з кандыдатаў на прэзідэнцкі пост, замест гэтага яны вылучылі патрабаванні прыняцця новай канстытуцыі, у якой былі б замацаваны агульнанацыянальная ўласнасць на натуральныя багацці Мексікі і аўтаномныя правы для 57 карэнных этнасаў.
У кастрычніку 2007 года Субкамандантэ Маркас праводзіць сустрэчу з прадстаўнікамі індзейскіх народаў Мексікі. Ён заявіў, што гэтае мерапрыемства прымеркавана да 515-годдзя ўварвання на зямлі індзейцаў, якія затым падвергнуліся «капіталістычнай псуты і эксплуатацыі».
Усевалад Глебавіч
Сын менскага князя Глеба Усяславіча. У 1159 годзе (паводле В. М. Тацішчава, у 1158) з братамі Расціславам і Валадаром удзельнічаў у паходзе на Друцк супраць Рагвалода Барысавіча. Рагвалод Барысавіч, зноў стаўшы полацкім князем, у 1159 годзе пайшоў на Ізяслаўль, дзе сядзеў Усевалад Глебавіч, пасля непрацяглай аблогі Усевалад саступіў Рагвалоду горад, а на замену атрымаў Стрэжаў.
Лангедок
Невялікія гарады Лангедока вядомыя сваімі выдатна захаванымі помнікамі гала-рымскай культуры. Гэта храмы, амфітэатры, трыўмфальныя аркі, акведукі.
Лангедок — гэта найстарэйшы вінаробны раён Францыі.
Праліў Святога Георга
Назва
Назва паходзіць з легенды XIV стагоддзя пра наведванне Святым Георгіем Англіі, па легендзе Святы Георгій праплыў праз гэты праліў.
Камянецкі раён
Эканоміка
На тэрыторыі раёна размешчаны пераважна прадпрыемствы харчовай прамысловасці: ААТ «Белавежскія сыры», філіялы ААТ «Савушкін прадукт» і СП «Санта-Брэмар» ТАА. Прадукцыя гэтых прадпрыемстваў вядомая не толькі ў Беларусі, але і за яе мяжой.
Уладзімір Якаўлевіч Калпакчы
Паводле паходжання караім. У арміі з 1916 года, з 1917 у Чырвонай гвардыі, з 1918 у Чырвонай Арміі. Удзельнік вайны. Скончыў Ваенную акадэмію імя Фрунзэ (1928). 3 1936 г. намеснік начальніка штаба Беларускай ваеннай акругі. Удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936—1939 гг. У Вялікую Айчынную вайну з 1941 г. на Паўднёвым, Бранскім, Паўднёва-Заходнім, Калінінскім, Сталінградскім, Данскім, Цэнтральным, Беларускім, 2-м і 1-м Беларускім франтах: начальнік штаба арміі, камандуючы арміямі. 63-я армія пад яго камандаваннем удзельнічала ў Гомельска-Рэчыцкай аперацыі 1943. 3 1945 камандуючы арміяй, ваеннай акругай, з 1956 г. у Цэнтральным апараце Міністэрства абароны СССР. Генерал арміі (1961). Загінуў у авіякатастрофе.
Папскі біблейскі інстытут
Гісторыя
У наш час Біблейскі інстытут арганізацыйна інтэграваны з Латэранскім універсітэтам і Папскім усходнім інстытутам.
Батанічная ілюстрацыя
Стварэнне такіх ілюстрацый патрабуе ад аўтара-мастака разумення марфалогіі раслін, доступу да натурных (прыродных) узораў або гербарыяў (узораў, засушаных для захаванасці). Батанічныя ілюстрацыі часцяком ствараюцца ў сумеснай працы мастака-ілюстратара і кансультанта-батаніка.
Юрый Васілевіч Рудэнка
Юрый Васілевіч Рудэ́нка (нар., г. Віцебск) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
Мікалай Васілевіч Сініцын
Біяграфія
Працаваў у Іванаўскім сельскагаспадарчым інстытуце (Расія; 1965—1966, дацэнт кафедры раслінаводства), Беларускім навукова-даследчым інстытуце меліярацыі і воднай гаспадаркі (1966—1988; у 1976—1988 — загадчык аддзела лугаводства), Заходнім аддзяленні ВАСГНІЛ (Мінск; 1988—1990, намеснік старшыні). З 1990 — у Смаленскім сельскагаспадарчым інстытуце (у 1990—2000, рэктар, з 2000 — прафесар-кансультант).
Геалогія карысных выкапняў
Раздзелы геалогіі карысных выкапняў
Эканамічная геалогія — дысцыпліна, народжаная на стыку геалогіі карысных выкапняў і эканомікі, займаецца вартаснай ацэнкай радовішчаў і участкаў нетраў. Бо сам тэрмін «карыснае выкапень» мае хутчэй эканамічны характар, чым геалагічны, часта (асабліва ў заходняй літаратуры) паняцці эканамічная геалогія і геалогія карысных выкапняў атаясамляюцца.
Успенская царква (Львоў)
Архітэктура
Успенская царква ў плане — трохнефная базіліка, падоўжаная ўздоўж вул. Рускай, з паўкруглай апсідай, якая выступае ў бок вул. Падвальнай. Храм вянчаюць 3 купалы з ліхтарамі; цэнтральны купал абапіраецца на падпружныя аркі, якія падтрымліваюцца чатырма тасканскімі калонамі. У такой планіровачнай-аб’ёмнай структуры прасочваецца зліццё заходняй рэнесанснай і ўкраінскай будаўнічых традыцый. Першая праявілася ў базілікальны плане і архітэктурным дэкоры, другая — у традыцыйных купал ьных завяршэння. Звонку сцены адпаведна з унутранай планіроўкай расчлянёны тасканскімі пілястрамі на сіметрычныя плоскасці, у якіх прарэзаны аконныя праёмы з архівольтамі. Фасад завершаны развітым антаблементам, кампанентам якога з’яўляецца дарычны фрыз з метопамі, трыгліфамі і разеткамі. У палях метопаў размешчаныя рэльефныя, выразаныя ў камені кампазіцыі на біблейскія і евангельскія тэмы.
Пахавальня
У крыпце царквы былі пахаваныя заслужаныя браты і тыя, хто дапамагаў царкве; у прыватнасці, заснавальнік Канстанцін Карнякт, 3 малдаўскія княгіні з роду Цярнаўскіх -львоўская мяшчанка Варвара Лянгішаўна (памерла 1635), мешчанін грэчаскага паходжання, член Стаўрапігіяльнага брацтва Папара. Магілы замуроўваліся камянямі з надпісамі (не захавалася).
Царкоўнае брацтва
Брацтва пры Успенскай царквы ўзнікла ў XV ст., з 1530-х гадоў разгарнула шырокую дзейнасць. У 1586 годзе атрымаў ад Антыёхійскага патрыярха Іаакіма V пацверджанне новага статута, тытул (статус) Стаўрапігіі.
Гродзенскі павет (Расійская імперыя)
Адміністрацыйны падзел
У 1913 годзе ў павеце была 21 воласць:
Герб Камбоджы
На гербе намаляваныя два львы, якія стаяць на задніх лапах. У сваіх пярэдніх лапах жывёлы ўтрымліваюць два пяціярусных парасоніка. Паміж імі заключан абрыс каралеўскай кароны з прамянём святла ў яго вяршыні. Пад каронай на п’едэстале знаходзіцца меч, над якім напісаны кхмерскі сімвал (Aum). Кхмерскія надпісы на стужцы ля асновы герба абвяшчаюць: preah’jao (каралеўскі або спрыяльны правіцель) — krung (вобласць, або ў гэтым выпадку, каралеўства) — Кампучыі (Камбоджа). Такім чынам фраза цалкам — Кароль Каралеўства Камбоджа.
Сцяг штата Нью-Ёрк
Гісторыя
У 2001 годзе Вексілалагічная Асацыяцыя ЗША правяла сярод сваіх членаў апытанне аб дызайне 72 сцягоў штатаў ЗША, тэрыторый ЗША і канадскіх правінцый. Сцяг Нью-Ёрка размясціўся на 53 месцы.
Міхаіл Пятровіч Фрыноўскі
Не быў рэабілітаваны.
Літаратурная крытыка
Гісторыя
Вылучаецца ўжо ў эпоху антычнасці ў Грэцыі і Рыме, таксама ў старажытнай Індыі і Кітаі як асаблівы прафесійны занятак. Але доўгі час мае толькі «прыкладное» значэнне. Задача яе - даць агульную ацэнку твора, заахвоціць або асудзіць аўтара, рэкамендаваць кнігу іншым чытачам.
Адуванчык лекавы
Адуванчык лекавы, дзьмухавец лекавы (Taraxacum officinale) — шматгадовая травяністая расліна сямейства складанакветных (астравых).
Экалогія
На Беларусі расце на лугах, палянах, газонах, уздоўж дарог, цвіце ў маі — жніўні.
Пангаліны
Апісанне
Самка нараджае звычайна адно дзіця. У нованароджаных скура пакрыта мяккай луской, якая становіцца цвёрдай прыкладна праз 2 сутак пасля нараджэння.
Вуліца Грыбаедава (Мінск)
Паркі і скверы
Вуліца ўяўляе сабой бульвар, акрамя таго ў паўночнай частцы да яе прымыкае Татарскі сквер.
Снежны барс (тытул у альпінізме)
Гісторыя
Усяго званне «Снежнага барса» за ўзыходжанні ў перыяд 1961—2010 гг. прысвоена 567 альпіністам, уключаючы 29 жанчын.
З 1990 г. і па цяперашні час жэтонам ўзнагароджваюцца альпіністы за заваяванне ўсіх 5-ці гор былога Савецкага Саюза вышынёй звыш 7000 м (спіс прыведзены ў парадку змяншэння складанасці і небяспекі ўзыходжання) :
Ёган Готфрыд Гердэр
Біяграфія
Пасля Кёнігсберга Гердэр пераязджае ў Рыгу, спалучаючы дзейнасць святара з педагагічнай працай і літаратурнымі заняткамі. Праз пяць гадоў ён пераязджае ў Парыж, дзе знаёміцца з ідэямі Шарля дэ Мантэск'ё, Жана Д'Аламбера і Дэні Дзідро. У 1770-я гады ён вяртаецца ў Германію, стварае трактат «Пра паходжанне мовы», атрымоўвае прэмію ў Берлінскай Акадэміі навук.
Сонечнае зацьменне 28 верасня 1829 года
Зацьменне мела велічыню 0,9317 і дасягнула свайго максімуму ў 01:46:53 UTC у пункце з каардынатамі 35° пн. ш. 164° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 7 хв. 43 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 323 км.
Нікодам Мусніцкі
Біяграфія
Дзяцінства правёў у езуіцкім канвікце ў Полацку. Пасля курса рыторыкі ў Полацкім езуіцкім калегіуме паступіў у Полацкі навіцыят і 25 ліпеня 1781 г. далучыўся да Таварыства Ісуса. У 1782—1783 гг. вучыўся ў педагагічнай семінарыі ў Оршы і вывучаў філасофію ў Полацкім езуіцкім калегіуме. Выкладаў рыторыку і паэзію (1787—1788) у Мсціславе, а потым вярнуўся ў Полацк, каб прайсці курс тэалогіі. У 1791 г. быў высвечаны на ксяндза.
Эмар
Гісторыя
Эмар вядомы з сярэдзіны 3 тысячагоддзя да н. э. як важны гандлёвы цэнтр паўночнай Месапатаміі. Яго месцазнаходжанне ў верхняй плыні Еўфрата з’яўлялася стратэгічным, паколькі злучала ніжнюю Месапатамію з Міжземнамор’ем і Малой Азіяй. Падчас археалагічных раскопак на месцы горада было знойдзена 1170 клінапісных тэкстаў. Большасць з іх была складзена на акадскай мове, каля 100 тэкстаў — на хурыцкай, 2 тэкста — на хецкай.
Зайкаўскі сельсавет
8 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Мяжанскага сельсавета.
Адыянтум венерын волас
Апісанне
Радзіма — Бразілія. На Беларусі вырошчваюць у аранжарэях і пакоях як дэкаратыўную расліну.
Вільгацялюбны, не пераносіць прамых сонечных прамянёў. Размнажаюцца дзяленнем куста, зрэдку спорамі. Перасаджваюць вясной у сумесь торфу, лісцевай і дзярновай зямлі (2:1:1) з дабаўленнем сфагнавага моху і драўлянага вугалю.
Імішлі
Імішлі (İmişli) — горад у Азербайджане, адміністрацыйны цэнтр Імішлінскага раёна. Размешчаны на Мільскай раўніне, на левым беразе ракі Аракс, за 250 км ад Баку.
Магматызм
Магматызм сучаснай геалагічнай эпохі развіты ў межах Ціхаакіянскага геасінклінальнага пояса, сярэдзінна-акіянічных хрыбтоў, рыфтавых зон Афрыкі і Міжземнамор’я і інш.
Рыжскі міжнародны кінафестываль
Рыжскі міжнародны кінафестываль (RigaIFF) праводзіцца з 2014 года. На кінафестывалі дэманструюцца як латвійскія, так і замежныя фільмы. У 2014 годзе мерапрыемства адбылося ў рамках праекта Культурнай сталіцы Еўропы «». З 2015 года фестываль праходзіць кожны год увосень — кастрычніку.
Ігар Іванавіч Зямлянскіх
Творчасць
Поўнасцю праілюстраваў серыю кніг, выданых у рамках праекту «Пярнатыя сябры» :
Несіна (курганны могільнік)
Курганны могільнік-1
Размешчаны на паўднёвай ускраіне вёскі, на паўночна-заходнім беразе возера Несіна. 4 насыпы дыяметрам 9-13 м, вышынёй 2-2,5 м. 2 авальныя памерам 8×10,5 м і 9,5×12,5 м, вышынёй 2-2,5 м. Выявіў у 1873 годзе М. Ф. Кусцінскі, абследаваў у 1981 годзе Ю. А. Заяц.
Новыя Валосавічы (курганны могільнік)
Курганны могільнік-1
Знаходзіцца за 0,5 км на захад ад вёскі, на ўсходнім беразе штучнага вадасховішча. 10 насыпаў дыяметрам 8-10 м, вышынёй 1-2 м. Вядомы з 1924 года. Абследавалі ў 1972 годзе А. Р. Мітрафанаў, у 1981 годзе Ю. А. Заяц.
Тэктоніка
Насунутая (кантракцыйная) тэктоніка
Насунутая тэктоніка звязана з укарачэннем і патаўшчэннем зямной кары, або літасферы. Гэты тып тэктонікі сустракаецца ў зонах сутыкнення кантынентаў, на стрымліваючых выгібах у сдвиговых разломах і ў акіянскіх частках пасіўных маргінальных паслядоўнасцяў, дзе прысутнічае пласт адрыву.
Саляная тэктоніка
Саляная тэктоніка вывучае структурную геаметрыю і працэсы дэфармацыі, звязаныя з наяўнасцю значнай таўшчыні каменнай солі ў шэрагу горных парод. Гэта звязана як з нізкай шчыльнасцю солі, якая не павялічваецца пры закопванні, так і з яе малой трываласцю.
NGC 3204
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Генадзь Чэслававіч Шушкевіч
Генадзь Чэслававіч Шушкевіч (нар., Ваўкавыск, Гродзенская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2008), прафесар (2018).
Сонечнае зацьменне 3 красавіка 1829 года
Зацьменне мела велічыню 1,0474 і дасягнула свайго максімуму ў 22:18:36 UTC у пункце з каардынатамі 28° пд. ш. 143° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 5 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 192 км.
Арэнсэ (правінцыя)
Дэмаграфія
Насельніцтва — 340 тыс. (39-е месца; даныя 2005 г.).
МіГ-31
МіГ-31 (па класіфікацыі НАТА — Foxhound) — савецкі двухмесны звышгукавы вышынны усепагодны знішчальнік-перахопнік далёкага радыусу дзеяння. Распрацаваны ў АКБ-155 (цяпер АТ РСК «МіГ») на базе МіГ-25 у 1970-х гадах. Першы савецкі баявы самалёт чацвёртага пакалення.
Сістэма APG III
Асноўныя распрацоўшчыкі сістэмы — удзельнікі «Групы філагеніі пакрытанасенных» Біргіта Брэмер ( Birgitta Bremer, The Bergius Foundation, Шведская каралеўская акадэмія навук), Карэ Брэмер ( Kåre Bremer, прарэктар Стакгольмскага ўніверсітэта, Швецыя), Марк Чэйз ( Mar W). Каралеўскія батанічныя сады ў К'ю, Вялікабрытанія ), Michael F. Fay ( Jodrell Laboratory, Каралеўскія батанічныя сады ў К'ю, Вялікабрытанія), Джэймс Рывіл (James L. Reveal, LH Bailey Hortorium, Факультэт біялогіі раслін Карнелскага універсітэта, ЗША). Soltis (Біялагічны факультэт Фларыдскага ўніверсітэта, ЗША), Pamela S. Soltis (Музей прыродазнаўства Фларыдскага ўніверсітэта, ЗША) і Peter F. Stevens (Біялагічны факультэт Універсітэта ''Missouri—St. Louis, Місурыйскі батанічны сад, ЗША). Пэўны ўклад у распрацоўку Сістэмы ўнесці таксама Arne A. Anderberg, Michael J. Moore, Richard G. Olmstead, Paula J. Rudall, Kenneth J. Sytsma, David C. Tank, Kenneth Wurdack, Jenny Q.-Y. Xiang і Sue Zmarzty''.
МіГ-31
Рухавікі
У рухавіку ужытыя сплавы тытана, нікеля і сталі. Сухая маса рухавіка — 2416 кг.
Паліва размешчана ў сямі фюзеляжных, чатырох крылавых і двух кілявых баках агульнай ёмістасцю 18 300 літраў. Прадугледжана падвеска пад крылом, на знешніх пілонах, двух выкіданых паліўных бакаў ёмістасцю па 2500 літраў кожны.
Прынцыповыя адрозненні версіі МіГ-31БМ
На экспартным варыянце гэтага знішчальніка — МіГ-31ФЭ — могуць усталёўвацца і інтэгравацца з расійскімі сістэмамі ўзоры ўзбраення і абсталявання заходняй вытворчасці.
Далёкасць палёту
У 2013 годзе экіпажы 14-й арміі ВПС і СПА Цэнтральнай ваеннай акругі ўсталявалі рэкорд працягласці беспасадачнага пералёту на знішчальніках Міг-31БМ, правёўшы ў небе 7 гадзін 4 хвіліны. Далёкасць пералёту склала больш за 8000 км з трыма дазапраўкамі палівам у паветры.
Узбраенне
Адзін з варыянтаў камплекту ўзбраення:
Эксплуатацыя
У 2011 годзе з ААТ «Сокал» быў падпісаны першы кантракт на мадэрнізацыю МіГ-31 у МіГ-31БМ больш за 50 самалётаў. Планавалася выканаць кантракт да 2019 года. У 2014 годзе было перададзена ў войскі 18 самалётаў па гэтым кантракце.
Баявое прымяненне
У сярэдзіне сакавіка, у ходзе ўварвання Расіі ва Украіну, расійскія ваенныя ўжылі ракету «Кінжал», верагодна, з МіГ-31К, па складзе боепрыпасаў на Захадзе Украіны, што стала першым баявым ужываннем дадзенага комплексу.
NGC 3205
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эдуард Бернардавіч Ліпень
Грамадская дзейнасць
Актыўна ўдзельнічае ў грамадскай рабоце: на працягу 10 гадоў узначальваў Беларускую рэспубліканскую федэрацыю альпінізму, а таксама кіраваў хорам ваеннай і патрыятычнай песні ваенна-медыцынскага факультэта БДМУ.
Ажыка
Ажы́ка (Luzula) — род шматгадовых траняністых раслін сямейства.
Значэнне і выкарыстанне
Дэкаратыўныя і кармавыя расліны.
Аляксей Мікалаевіч Сычоў
Аляксей Мікалаевіч Сычоў (нар., г. Віцебск, Беларусь) — беларускі бізнесовец.
Нэнсі Пэлосі
Нэнсі Патрыцыя Пэлосі (Nancy Patricia Pelosi;, Балтымар, Мэрыленд, ЗША) — амерыканская палітычная дзяячка, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Кангрэса ЗША (з 1993 года) ад 8-й выбарчай акругі (Сан-Францыска) у Каліфорніі, лідар фракцыі дэмакратаў у Палаце прадстаўнікоў (з 2003 года). З 2019 года займае пасаду спікера Палаты прадстаўнікоў ЗША, таксама займала яе з 2007 да 2011 года.
Біяграфія
4 студзеня 2007 года Пэлосі абрана старшынёй (спікерам) Палаты прадстаўнікоў ЗША — яна стала першай жанчынай на гэтай пасадзе за ўсю гісторыю краіны. Пэлосі стала самай высокапастаўленай жанчынай у амерыканскай гісторыі на момант уступлення на пасаду, знаходзячыся на трэцяй ступені ўпраўленчай іерархіі пасля прэзідэнта і віцэ-прэзідэнта ЗША. Дэмакраты тады зноў аднавілі большасць у ніжняй палаце амерыканскага парламента пасля дванаццацігадовага знаходжання ў апазіцыі.
Клаус (мультфільм)
Сюжэт
Уладальнік паштовай імперыі адпраўляе на поўнач у горад Смірэнсбург свайго лянівага атожылка Джэспера, каб навучыць яго розуму. Той павінен арганізаваць там паштовае аддзяленне і за год апрацаваць не менш за 6000 лістоў. Прыбыўшы на месца, хлопец апыняецца ў зоне баявых дзеянняў: два сямейных клана сілкуюць узаемную нянавісць і свята шануюць шматвяковую традыцыю пры любой магчымасці мутузіць адзін аднаго і рабіць поскудзі. Паштовае аддзяленне даўно ператварылася ў куратнік. Ужо практычна страціўшы надзею, Джэспер наведвае ляснога пустэльніка па імі Клаус, і іх знаёмства пачынае дзіўныя падзеі.
Эсперанта-фільм
Відэакурсы
Створана шмат відэакурсаў дла навучання на эсперанта. Сярод іншых вылучаюцца:
Апакаліпсіс (фільм)
«Апакаліпсіс» (Apocalypto) — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра Мэла Гібсана.
Эміль Тэадор Кохер
Біяграфія
Кохер нарадзіўся ў Берне, у сям'і інжынера Якава Аляксандра Кохера і Марыі Кохер (Вермут), якая належыць да высакароднага сярэдняга класа. Маці Тэадора была глыбока рэлігійнай жанчынай і пад яе ўплывам у Тэадора на ўсё жыццё захаваўся інтарэс да філасофіі і рэлігіі.
Праліў Дэвіса
Даўжыня праліва 1170  км. Шырыня ад 300 да 950 кіламетраў, найбольшая глыбіня складае 3660 метраў, найменшая — 104 м.
Уімблдан
Гісторыя
11-е выданне «Брытанікі» звязвае сучасны Уімблдан з Уібандунам (Wibbandun), месцам бітвы армій каралёў Уэсекса Кеўліна і Кента Этэльберта ў 568 годзе. Аднак «Гісторыя графства Сурэй», якая выйшла прыкладна тады ж, называе гэту тэорыю памылковай. Паміж VI і X стагоддзямі ў гэтым раёне існавала сяло з драўлянай царквой. Паселішча згадваецца ў 967 г. пад назвай Wimbedounyng у хартыі, падпісанай каралём Эдгарам Міралюбным.
Штогадовы тэнісны турнір
У 1870-х гадах каля падножжа ўзгорка, на землях паміж лініяй чыгункі і Уорпл Роўд (Worple Road), Усеанглійскі клуб лаўн-тэніса і кракета пачаў праводзіць свае штогадовыя чэмпіянаты. Аднак, папулярнасць гульні ў кракет ішла на спад, тады як новы спорт, лаўн-тэніс, атрымліваў усё большае распаўсюджванне. Першапачаткова маючы толькі адну з пляцовак, вылучаную пад тэніс, клуб вырашыў правесці свой першы Чэмпіянат па лаўн-тэнісе у ліпені 1877 года. Турнір пачаўся 9 ліпеня, спаборніцтвы былі праведзены толькі ў адзіночным мужчынскім разрадзе.
Куба. Легенда пра самурая
Сюжэт
Куба — нашчадак вялікага роду. Але калі вярнуліся духі мінулага, якія прагнуць помсты, на яго абарону адважылася ўстаць толькі дзіўная парачка захавальнікаў. І цяпер для Куба адзіны шанец на выратаванне — знайсці магічныя даспехі бацькі, легендарнага самурая.
Уладзімір Сямёнавіч Дактуроўскі
Навуковая дзейнасць
У. С. Дактуроўскі удзельнічаў у Міжнародных батаніка-геаграфічных экскурсіях па Швецыі, Харватыі, Польшчы, Чэхаславакіі. Быў старшынёй камісіі пра вывучэнню балот пры Міжнароднай асацыяцыі глебазнаўцаў.
Мейнард
У верасні 1188 года Папа Клімент III зацвердзіў стварэнне новага біскупства, названага ікскюльскім (episcopatus Ixcolanensis) па месцы рэзідэнцыі Мейнарда. Адміністрацыйна новае біскупства было суфраганам Гамбургска-Брэменскай мітраполіі. Аднак у 1190 годзе архібіскуп Гартвіг II выгнаны месцічамі з Брэмена і ў 1192 годзе адхілены ад улады кафедральным капітулам, таму не мог дапамагчы Царкве ў зямлі ліваў. Без вонкавай падтрымкі становішча Мейнарда пагоршылася, пасля першых поспехаў ён быў блакаваны варожымі лівамі ў сваёй умацаванай рэзідэнцыі. Спробы пакінуць Іксклюль не ўдаліся. Толькі Тэадэрых здолеў каля 1192—1193 года таемна выбрацца з Лівоніі і дабрацца ў Рым да Папы па падтрымку. Напэўна, Мейнард прасіў вайсковай дапамогі Ісклюльскаму біскупству. Папа Цэлесцін III абмежаваўся выданнем булы ад 27.4.1193 года, якой пашырыў наданыя раней Папам Кліментам III Мейнарду правы набору духавенства ў Германіі для патрэб місіі. Так і не дачакаўшы дапамогі, біскуп Мейнард памёр.
Віктар Яўгенавіч Кульбачанка
Біяграфія
Пахаваны ў Жлобіне.
Летапіс Археалагічнага таварыства
Летапіс Археалагічнага таварыства — спіс другога зводу беларуска-літоўскіх летапісаў пашыранай рэдакцыі. Спіс блізкі да Альшэўскага летапісу, аналагічны Румянцаўскаму летапісу і «Хронічцы» з Патрыяршага зборніка.
Тураўская царква
Архітэктура
Беларускі археолаг Алег Трусаў лічыць, што знешні выгляд царквы, збудаванай кіеўскімі майстрамі, аналагічны архітэктуры храмаў Кіева другой паловы XII стагоддзя.
Бараў
Бараў (Barrow) — англійскае прозвішча і тапонім.
Барыс Скосыраў
Далейшы лёс
Па словах самога Скосырава, пасля вайны ён быў сасланы ў Сібір, але пазней уцёк у Заходнюю Германію. У 1969 годзе развёўся з Мары-Луізай Пара і ажаніўся з немкай. Памёр 27 лютага 1989 года ў Бопардзе.
Бахматы
Гісторыя
З 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Ліберальна-дэмакратычная партыя (Беларусь)
Ліберальна-дэмакратычная партыя Беларусі (ЛДПБ) — палітычная партыя Беларусі. Створана 5 лютага 1994 года на аснове былога беларускага аддзялення Ліберальна-дэмакратычнай партыі Савецкага Саюза Уладзіміра Жырыноўскага. 24 лютага 1994 года ЛДП была афіцыйна зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі Рэспублікі Беларусь. Партыя падтрымлівае дружалюбныя адносіны з расійскай партыяй ЛДПР.
Часам ад ЛДПБ ідуць у кандыдаты без аніякіх шанцаў на перамогу, а пасля знікаюць у нікуды.
Гісторыя
Улетку 2020 года партыя заклікала выбаршчыкаў на будучых прэзідэнцкіх выбарах падтрымаць кандыдатуру Аляксандра Лукашэнкі.
Старое Сяло (Віцебскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 24 кіламетры ў напрамку на паўночны захад ад Віцебска, на аўтамабільнай дарозе Віцебск — Шуміліна; Чыгуначная станцыя Старое Сяло на лініі Віцебск — Полацк.
Стараселле (гарадзішча)
Апісанне
Пляцоўка роўная, авальная, памерам 37х33 м, запятая старымі могілкамі. Магільныя ўзгоркі не прасочваюцца. На пляцоўцы шмат камянёў (многія пастаўлены вертыкальна) і каменных крыжоў. Вышыня ўзгорка, на якім размешчана гарадзішча, з паўночнага і паўднёвага бакоў не менш за 10 м, з усходняга і заходняга — 6-7 м, стромкасць схілаў 40-45°. Землянымі валамі і равамі не ўмацавана. Абследавалі: А. М. Ляўданскі (1931), А. Р. Мітрафанаў (1972), Ю. А. Заяц (1981). Культурны пласт не менш 1 м прасочваецца на ўсёй пляцоўцы і на схілах. Знойдзены абломкі штрыхаваных гліняных пасудзін, абпаленыя камяні. Гарадзішча — адно з ранніх пасяленняў культуры штрыхаванай керамікі. Аб гэтым сведчаць адсутнасць штучных умацаванняў і характар керамікі. Датуецца V—III стст. да н. э.