cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Курганна-жальнічныя могільнікі
Даследаванне гэтых пахаванняў вядзецца з канца XIX ст. Археалагічныя раскопкі праводзілі Ф. Вярэнька (в. Пуцілкавічы Ушацкага раёна), Т. Саподзька (в. Смаляры — аграгар. Мсціж Барысаўскага раёна), А. Семянтоўскі (в. Ляхі Ушацкага раёна), М. Кусцінскі (в. Крывец Лепельскага раёна), М. Шамшур (в. Стары Пагост Міёрскага раёна). У 1920 — 1930-я г. курганна-жальнічныя могільнікі вывучалі А. Дз. Каваленя (в. Хаўхоліца Барысаўскага, Пуцілкавічы Ушацкага раёна), І. А. Сербаў (в. Кублічы і Славені Ушацкага раёна), А. М. Ляўданскі (в. Жукавец Бярэзінскага, в. Домжарыцы Лепельскага раёнаў). У 1970-я г. Я. Г. Звяруга раскопваў могільнік у в. Камена Вілейскага раёна, у 1980-я г. В. Н. Рабцэвіч і А. М. Плавінскі — у в. Гараўцы Барысаўскага р-на, у пачатку 1990-х г. Л. У. Дучыц і А. В. Квяткоўская — у в. Перавоз Глыбоцкага і Ваўча Докшыцкага раёнаў. У канцы 1990-х — пачатку 2000-хг. Л. У. Дучыц даследавала помнікі каля в. Прудзішча, Селішча і Сухая Гара Лагойскага і Малявічы Вілейскага раёнаў.
Людзікі
Гісторыя і паходжанне
Этнагенез людзікаў, і карэлаў наогул, застаецца недастаткова вывучаным. Агульнапрынятым з’яўляецца пункт гледжання, што субэтнас сфарміраваўся падчас міжэтнічнага кантакту сярэдневяковай карэлы з вессю, а таксама асіміляваў падчас этнагенезу ў Сярэднявеччы аўтахтонных саамаў, што і абумовіла ў канчатковым выніку своеасаблівасць мовы і культуры. Першай з пісьмовых крыніц пра людзікаў згадвае пад назвай племя лі́ўдзі або лю́дзі (liudi) Баварскі ананім, які датуецца першай паловай IX стагоддзя. Некалькі пазней людзікаў згадвае Ахмед ібн Фадлан у сваёй кнізе пра падарожжа на Волгу ў 921—922 гадах пад назвай народа «луўд-аана», у рускіх сярэдневяковых крыніцах карэлы-людзікі часцяком згадваліся пад назвай людзіны, без суаднясення з карэламі (карэлай). Аднак яшчэ істотна раней, пры заснаванні Ноўгарада адзін з яго канцоў быў названы «Людзін», падобна таму, як па імі племя наровы быў названы Нераўскі канец.
Леанід Пятровіч Цітоў
Уклад у навуку
Навуковыя даследаванні Л. П. Цітова прысвечаны біялогіі, малекулярнай генетыцы і геноміцы патагенных і ўмоўна-патагенных мікраарганізмаў, клетачна — малекулярных механізмаў проціваінфекцыйонага і проціпухліннага імунітэту, ўплыву іанізуючага выпраменьвання на імунную сістэму чалавека, распрацоўцы метадаў і прэпаратаў для дыягностыкі і прафілактыкі інфекцыйных і імунапаталагічных станаў, рэзістэнтнасці мікраарганізмаў да антыбактэрыйных сродкаў.
Сальманелёз
Папярэджанне
Найбольш дзейснымі спосабамі прадухілення заражэння ёсць мыццё рук перад ежай, захоўванне мяса і птушкі на асобнай паліцы халадзільніка ва ўпакаваным выглядзе, мыццё яек з мылам перад прыгатаваннем, дастатковая тэрмічная апрацоўка мяса, выкарыстанне асобных дошкі і нажа для апрацоўкі сырога мяса.
Людзікоўская мова
Пісьмовасць
Да XIX ст. кнігавыданне на карэльскай мове практычна не вялося, пакуль у 1820 годзе кірылічным шрыфтам не было выдадзена Евангелле паводле Мацвея. У гэтыя часы не існавала адзінага літаратурнага стандарту і арфаграфіі мовы, у выніку чаго алфавіты розных выданняў адрозніваліся адзін ад аднаго.
Сара Джэксан
Сара Ёрк Джэксан (Sarah Yorke Jackson; - ) — пляменніца прэзідэнта ЗША Эндру Джэксана. Служыла гаспадыняй Белага дома і была Першай лэдзі ЗША з 26 лістапада 1834 г па 4 сакавіка 1837 г.
Аперацыя «Катэдж»
Раніцай 15 жніўня першая група амерыканскіх войскаў высадзілася на заходнім беразе, а 16 жніўня крыху на поўнач высадзіліся канадцы. Высадцы ніхто не перашкаджаў, зрэшты, ветэранаў бітвы за Ату гэта не здзівіла. Амерыканцы чакалі, што толькі прасунуўшыся ўглыб яны сутыкнуцца з абарончымі пазіцыямі японцаў на пануючых вышынях. Аднак ніякага супраціву так і не было, адзінымі баявымі стратамі дэсантнікаў былі страты ад дружалюбнага агню.
Рэвізор (тэлеперадача)
Праект
Крытэрыі ацэнкі: месцазнаходжанне, інтэр'ер, якасць абслугоўвання, чысціня, коштавая палітыка і асаблівасці, якія ствараюць атмасферу.
Джон Джэй
У 1782—1783 гадах Джэй знаходзіўся ў Парыжы, дзе разам з Франклінам удзельнічаў у перамовах з Францыяй і Вялікабрытаніяй аб прызнанні незалежнасці ЗША і сканчэнні вайны.
У 1788 Джэй актыўна адстойвае ратыфікацыю Канстытуцыі ЗША штатам Нью-Ёрк і ўдзельнічае ў напісанні Запісак федэралістаў разам з Гамільтанам і Мэдысанам.
Гімн Эфіопіі
Гімн на амхарскай мове
የዜግነት ክብር በ ኢትዮጵያችን ፀንቶ ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት እንጠብቅሻለን አለብን አደራ ኢትዮጵያችን ኑሪ እኛም ባንቺ እንኩራ።
Альба (Нясвіжскі раён)
Гісторыя
З 1954 года пасёлак спіртзавода ў складзе Нясвіжскага сельсавета. У 1961 годзе на базе спіртзавода створаны завод кармавога біяміцыну. У 1975 годзе пабудаваны новы корпус прадпрыемства. Да 22 снежня 1998 года пасёлак меў назву Біязавод. Цягам часу завод асвоіў выпуск новых відаў прадукцыі, у 1991-92 гг. атрымаў назву «Завод медыцынскіх прэпаратаў». З 2011 года ААТ «Нясвіжскі завод медыцынскіх прэпаратаў».
Расстрэл вялікіх князёў у Петрапаўлаўскай крэпасці
Расстрэл вялікіх князёў у Петрапаўлаўскай крэпасці — забойства бальшавікамі чацвярых вялікіх князёў пад канец студзеня 1919 года (у ноч з 23 на 24 ці з 29 на 30 студзеня 1919) як закладнікаў у адказ на забойства Розы Люксембург і Карла Лібкнехта ў Германіі.
Міхаіл Уладзіміравіч Калядка
Клубная кар’ера
У студзені 2015 года знаходзіўся на праглядзе ў мазырскай «Славіі», але ў выніку ў лютым 2015 года зноў стаў іграком «Гарадзеі». У снежні 2015 года падоўжыў кантракт з «Гарадзеяй» на наступны сезон. Пачатак сезона 2016 прапусціў з-за траўмы, пасля вярнуў месца ў асноўным складзе. У студзені 2017 года яшчэ на год падоўжыў кантракт з «цукровымі». Аднак, у першай палове сезона 2017 не меў трывалага месца ў аснове, і ў ліпені 2017 года перайшоў у літоўскі клуб «Атлантас» з Клайпеды. У ліпені 2018 года перабраўся ў іншы клуб з Літвы — «Каўна Жальгірыс», які пакінуў па заканчэнні сезона 2018. Са студзеня 2019 года знаходзіўся на праглядзе ў мазырскай «Славіі» і ў лютым падпісаў кантракт. Аднак, у не замацаваўся ў асноўнай камандзе, згуляў за яе ў двух матчах, выступаў таксама за дубль. У ліпені 2019 года пакінуў мазырскі клуб.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юніёрскую зборную Беларусі.
Лабуш
Лабуш — прозвішча.
Інспектар Фрэймут
Праект
Другі сезон папулярнага праекта стартуе 1 красавіка на тэлеканале 1+1.
Сафроній (Юшчук)
Біяграфія
1 лютага 2018 года ў Хрыста Збавіцеля ў Маскве Патрыярхам Маскоўскім і ўсяе Русі Кірылам узведзены ў сан архіепіскапа.
Аляксей Яўгенавіч Пятроў
Клубная
З лютага 2015 года трэніраваўся ў складзе «Гарадзеі», і нарэшце ў красавіку падпісаў кантракт з гэтым клубам. У снежні 2015 года падоўжыў кантракт з «Гарадзеяй» на наступны сезон. У сезоне 2016 звычайна выхадзіў на замену ў канцы матчу.
Да сезону 2017 рыхтаваўся разам з «Гарадзеяй», але ў сакавіку кантракт па пагадненні бакоў быў разарваны, і Пятроў стаў іграком «Іслачы». Аднак, згуляў за каманду ўсяго ў пяці матчах, і ў ліпені 2017 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Іслач».
Рэферэндум у Беларусі (2004)
Вынікі
У выніку рэферэндуму Аляксандр Лукашэнка атрымаў магчымасць удзельнічаць у прэзідэнцкіх выбарах неабмежаваную колькасьць разоў (раней Канстытуцыя прадугледжвала толькі два прэзыдэнцкіх тэрміны запар) і прыняў удзел у выбарах 2006 года і выбарах 2010 года.
Баршчоўка (Рэчыцкі раён)
Баршчо́ўка (, Борщёвка) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Баршчоўскага сельсавета.
Эра Селеўкідаў
Злічэнне па эры Селеўкідаў ужывалася ў некаторых раёнах Блізкага Усходу аж да цяперашняга часу. З яго бралі прыклад некаторыя ўсходнія дынастыі: Аршакіды ў Парфіі (нягледзячы на тое, што ў грэчаскіх гарадах Парфянскага царства злічэнне эры пачыналася з восені 248 да н.э., яны таксама выкарыстоўвалі і «стары стыль» — эру Селеўкідаў), Дэдалсіды ў Віфініі, Мітрыдаціды ў Понце, нашчадкі Мітрыдата VI і дынастыя Рэскупарыдаў у Баспорскім царстве.
Бальшавізм
Бальшавізм (ад бальшавік) — рэвалюцыйная марксісцкая плыня палітычнай думкі і палітычны рух, звязаны з фарміраваннем цэнтралізаванай, згуртаванай і дысцыплінаванай партыі сацыяльнай рэвалюцыі, арыентаванай на звяржэнне існуючага дзяржаўнага ладу, захоп улады і ўсталяванне сваёй дыктатуры ад імя пралетарыята. Узнікла ў пачатку XX стагоддзя ў Расіі і была звязана з дзейнасцю бальшавіцкай фракцыі ў складзе РСДРП — і ў першую чаргу, У. І. Леніна. У кастрычніку 1917 года фракцыя бальшавікоў арганізавала ўзброенае паўстанне супраць Часовага ўрада, сфарміраванага іншымі (у т.л. сацыялістычнымі) партыямі і захапіла ўладу (гл. Кастрычніцкая рэвалюцыя). Гістарычныя наступствы гэтых дзеянняў як для Расіі, так і для свету ў цэлым, маюць палярныя ацэнкі.
Некаторыя даследчыкі да бальшавіцкай тэорыі адносяць і дзейнасць І. В. Сталіна, які ўзначальваў Усесаюзную камуністычную партыю (бальшавікоў) і адначасова валодаў усёй паўнатой дзяржаўнай улады ў СССР. Аднак іншыя (як сучаснікі Сталіна, так і пазнейшыя) не змешваюць уласна «бальшавізм» і «сталінізм», лічачы іх рознанакіраванымі (рэвалюцыйнай і тэрмідарыянскай) з’явамі.
Тау-лептон
Тау-лептон (ад грэчаскай літары τ — тау, якая выкарыстоўваецца для абазначэння), таон — нестабільная элементарная часціца з адмоўным электрычным зарадам і спінам ½. У Стандартнай Мадэлі фізікі элементарных часціц класіфікуецца як частка лептонаў сямейства ферміёнаў (разам з электронам, мюонам і нейтрына). Як і ўсе фундаментальныя часціцы, тау-лептон мае антычасціцу з зарадам процілеглага знака, але з такой жа масай і такім жа спінам: антытау-лептон (антытаон). Разам з ім, а таксама тау-нейтрына і антынейтрына, тау-лептон складае трэцяе пакаленне лептонаў.
Сетэбас (спадарожнік Урана)
Сетэбас быў адкрыты 18 ліпеня 1999 года Кавеларсам, Глэдманам, Холманам, Пеці і Скулам на CCD-выявах, атрыманых на 3.5-м тэлескопе Канада-Францыя-Гаваі на гары Мауна-Кеа разам з Праспера і Стэфана і атрымаў часовыя абазначэння S/1999 U 1 і Уран XIX.
Андрэй Анатолевіч Залізняк
Уклад у навуку
У працах 1960-х гадоў, абагульненых у дысертацыі і манаграфіі пра рускае імянное словазмяненне, А. А. Залізняк дэталёва разгледзеў пытанні марфалагічнай тэорыі і марфалогіі рускай мовы, развіў і ўдасканаліў ідэі Маскоўскай лінгвістычнай школы, увёў новы спосаб граматычнага апісання — граматычны слоўнік.
Ветэрынар
Месца працы
Ветэрынарныя урачы працуюць:
Органы мовы
Вышэй галасавых звязак знаходзіцца поласць глоткі, насавая і ротавая поласці. Выйсце ў насавую поласць адкрываецца і закрываецца мяккім паднябеннем, а ротавая поласць можа перакрывацца языком або губамі. Гэтыя поласці служаць рэзанатарамі, якія ўзмацняюць асобныя частоты гукавой хвалі, утворанай у гартані. У сувязі з гэтым першасны гук значна змяняецца, набываючы тыя якасці, якія і ўспрымаюцца як гукі мовы.
Найважнейшую ролю ў гукаўтварэнні адыгрывае поласць рота. Яна ўтвараецца зубамі, цвёрдым і мяккім паднябеннем, ніжняй сківіцай і сценкамі шчок. У ёй размешчаны самы рухомы моўны орган — язык. Аб'ём гэтай поласці мяняецца дзякуючы ніжняй сківіцы і языку. Язык — мышачнае ўтварэнне, якое з'яўляецца як бы патаўшчэннем ніжняй часткі ротавай поласці. Задняя частка языка, што размешчана ў глотцы, называецца коранем. Паверхня самога цела языка называецца спінкай. Спінка падзяляецца на пярэднюю, сярэднюю і заднюю часткі. Дзякуючы сваёй рухомасці язык адыгрывае дваякую ролю. Пры вымаўленні адных гукаў (галосныя, губныя) ён падзяляе ротавую поласць на дзве падполасці, якія дзейнічаюць як рэзанатары. Пры вымаўленні іншых акрамя фарміравання рэзанатараў язык стварае поўную (змычка) або частковую (шчыліна) перашкоду, якія з'яўляюцца крыніцай гуку.
Рудаўка (Нясвіжскі раён)
Руда́ўка (, Рудавка) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясвіжскага сельсавета.
Піліп Ігаравіч Вайцяховіч
Клубная кар’ера
У сакавіку 2013 года вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком брэсцкага «Дынама». Але за брэсцкі клуб правёў толькі адну гульню — 17 сакавіка 2013 года ў Кубку Беларусі супраць СКВІЧа (паражэнне 0:1), пасля чаго трапіў на лаўку запасных. У жніўні 2013 пакінуў брэсцкі клуб.
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
IOS
Агульныя звесткі
iOS распрацавана на аснове аперацыйнай сістэмы OS X і выкарыстоўвае той жа набор асноўных кампанентаў Darwin, сумяшчальны са стандартам POSIX.
Слаі абстракцыі iOS:
Праграмы для iOS
На прыладах iOS прадусталяваны праграмы, распрацаваныя Apple, у тым ліку Пошта, Карты, Музыка, FaceTime і многія іншыя. Праграмы ад іншых распрацоўшчыкаў можна спампаваць з лічбавай крамы App Store, дзе яны праходзяць праверку бяспекі, перш чым стаць даступнымі для карыстальнікаў. Па стане на 2016 год App Store змяшчаў больш за 2 млн праграм. iOS-праграмы таксама можна ўсталёўваць неафіцыйнымі спосабамі непасрэдна з файла IPA, прадастаўленага дыстрыбутарам праграмнага забеспячэння.
Фальваркоўцы
Фальварко́ўцы (, Фольварковцы) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясвіжскага сельсавета.
Пасаргады
Маўзалей Кіра
Каля гэтай грабніцы высечаны кароткі і сціплы клінапісны персідска-элама-вавілонскі тэкст — «Я — Куруш, цар, Ахеменід», а таксама намалявана крылатая істота ў эламскім царскім адзенні і з галаўным уборам егіпецкіх багоў, якая ахоўвае колішні пасагардскі палац. Прыналежнасць гэтай грабніцы Кіру наўрад ці можа падвяргацца сумневам хоць бы з-за поўнай адпаведнасці збудавання з апісаннем, напрыклад, у Арыставула, якому Аляксандр даручыў клапаціцца пра яго захаванасць.
Якаў Ільіч Веснік
Рамантычная сямейная гісторыя
Адзін з самых важных момантаў свайго жыцця ён перажыў ужо на зыходзе грамадзянскай вайны ў лютым 1921 года на Тыфліскім фронце. Ваенная аперацыя за авалоданне Пойлінскім чыгуначным мостам ледзь не скончылася для Весніка трагічна — у баях ён быў цяжка паранены і цудам пазбег смерці. У гэтага драматычнага эпізоду ёсць і іншы, рамантычны бок. У Бакінскім шпіталі за цяжка параненым Якавам Веснікам старанна даглядала маладзенькая медсястра, чэшка па нацыянальнасці Яўгенія Немечак. Згодна сямейнаму паданню, калі стаяла пытанне: ампутаваць ці не Якаву абедзве нагі, яна прызналася яму ў каханні і паклялася, што, незалежна ад зыходу аперацыі, гатова быць з ім усё жыццё. Пасля лячэння яны пажаніліся.
Азербайджанская музыка
Азербайджанская музыка (Azərbaycan musiqisi) — дасягненне музычнай культуры азербайджанскага народа — вынік шматвяковага гістарычнага працэсу фарміравання і развіцця своеасаблівых, глыбока рэалістычных традыцый. Гэтыя традыцыі аж да пачатку XX стагоддзя насілі вусны характар, з аднаго боку, ідучы каранямі ў народную бытавую творчасць, а з другога, набываючы рысы прафесійнага мастацтва, асабліва выразныя ў мугамате і творчасці ашуга.
Народная музыка
У азербайджанскай народнай музыцы ёсць 7 асноўных ладоў: Раст, Шура, Сегях (асабліва распаўсюджаныя), Шуштэр, Баяты-Шыраз, Чаргях і Хумаюн, кожны з якіх адрозніваецца асаблівым вобразна-эмацыйным характарам і характэрнымі папеўкамі. Семантыка ладу Раст мае важнае значэнне для мужных і гераічных танцаў. У жаночых танцах часцей прымяняюцца Сегях, Шура.
Андрэй Юр’евіч Альхавік
Дасягненні
Чэмпіён Беларусі на кароткай вадзе 2011 года ў камбінаванай эстафеце 4 × 50 м.
Брэсцкія выступленні беспрацоўных (1931—1932)
Выступленне
Выступленні беспрацоўных Брэста праходзілі і ў наступныя гады.
Помнік Алёша (Плоўдзіў)
«Алёша» — помнік савецкаму салдату-вызваліцелю ў балгарскім горадзе Плоўдзіў на холме Бунарджык («Холм Вызваліцеляў»).
Македонскія цары
Дынастыя Антыганідаў
Заснавальнікам дынастыі Антыганідаў лічыцца вайскавод Аляксандра Македонскага Антыгон I Аднавокі.
Тааві Рыйвас
Кар’ера
У пачатку сакавіка 2014 года прэм’ер-міністр краіны Андрус Ансіп заявіў, што ён вырашыў застацца толькі кіраўніком партыі і пакінуць пасаду главы ўрада. Па яго рэкамендацыі прэзідэнт краіны Тоамас Хендрык Ільвес 15 сакавіка назваў кандыдатам у прэм’ер-міністры краіны Тааві Рыйваса. Прысягу новы ўрад прынёс 26 сакавіка.
Кунаса (вёска)
Назва
Назва ад назвы рэчкі Кунаскі, прытока ракі Гавезны. Яе адпачатная назоўная форма захавалася ў назве вёскі.
Назва значыць «Балацінная (рака)».
Ома
Урадам Эфіопіі пачата будаўніцтва на рацэ каскаду буйных гідраэлектрастанцый, што павінна забяспечыць сталіцу Эфіопіі — Адыс-Абебу бесперабойным энергазабеспячэннем. Працуюць ГЭС Gibe I і Gibe II, будуецца ГЭС Gibe III магутнасцю 1870 МВт.
Жабінкаўская раённая цэнтральная бальніца
Гісторыя
Мяжа 1970-1980-х гадоў стала на Жабінкаўшчыне часам аднаўлення медыцынскіх устаноў. Значны ўклад у гэтым заслужанага работніка аховы здароўя Беларусі В. А. Санюка, які кіраваў раённай бальніцай чвэрць стагоддзя. Найбольш значным дасягненнем гэтага перыяду стала будаўніцтва новага корпуса цэнтральнай раённай бальніцы. У 1988 годзе МПМК-10 пачала будаваць раённую бальніцу на 120 ложкаў.
Паходня (значэнні)
Паходня мае наступныя значэнні:
1989 (альбом Тэйлар Свіфт)
Стварэнне і рэліз
Свіфт пачала планаваць праект у 2013 годзе і прыступіла да працы непасрэдна ў 2014 у супрацоўніцтве са шведскімі прадзюсарамі Максам Марцінам і Шалбэкам. У лістападзе таго ж года ў інтэрв’ю часопісу Billboard спявачка паведаміла наступнае: «У альбом увойдуць сем ці восем песень, якія я хачу запісаць. Гэта ўжо перарасло ў новы гук, і гэта ўсё тое, што я хачу вам сказаць». Пазней да працы над альбомам далучыліся Дайан Уорэн, Джэк Антонаф і Райан Тэдар, а колькасць планаваных песень павялічылася да трынаццаці. У хуткім часе было абвешчана, што спявачка канчаткова вырашыла перайсці ад кантры да попу і «1989» будзе яе «першым задакументаваным афіцыйным поп-альбомам».
Вераніка Ваўчун
Дасягненні
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2011 года на дыстанцыі 200 м брасам.
8-ы гвардзейскі танкавы корпус
8-ы гвардзейскі танкавы Чырванасцяжны корпус — аператыўнае вайсковае аб’яднанне ў складзе Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі СССР.
Сымон з Кірэны
Біблейскае апавяданне
Выходзячы, спаткалі яны аднаго Кірынеяніна, імем Сымон: яго і прымусілі несці крыж Ягоны. (Матф. 27:32)
Нясенне крыжа Сымонам для Ісуса — пяты ці сёмы этап Крыжовага шляха. Некаторыя даследчыкі лічаць, што Сымон быў абраны таму, што ён, магчыма, паказаў спачуванне да Ісуса. Іншыя паказваюць на тое, што сам тэкст нічога не кажа, што ён не меў ніякага выбару, і няма ніякіх падставаў лічыць нашэнне крыжа актам праяўленні сімпатыі. У фільме Страсці Хрыстовы адлюстроўвае яго як яўрэя, якога рымляне прымусілі несці крыж, ён спачатку не жадае гэтага, але падчас шляху на Галгофу праяўляе спагаду да Ісуса.
Турканскі хлопчык
Гісторыя
Шкілет быў знойдзены ў 1984 годзе экспедыцыяй Рычарда Лікі ў Кеніі на заходнім беразе возера Туркана. Знаходка зарэгістраваная пад індэксам KNM-WT 15000. Месца адкрыцця вядома пад назвай Нарыякатомэ III (Nariokotome III).
Меркаванні
У сувязі з тым, што Турканскі хлопчык адрозніваўся ад аўстралапітэка значна меней магутнымі сківіцамі і зубамі, магчыма меркаваць, што ён ужо выкарыстоўваў у ежу мяса (сківіцы сталі больш «вытанчанымі», паколькі адпала неабходнасць расколвання арэхаў (зубамі) і перажоўвання значных аб’ёмаў грубай расліннай ежы). Зрок Турканскага хлопчыка, верагодна, быў больш вострым і дакладным, чым у аўстралапітэка (паколькі цемянная частка чэрапа, у якой знаходзіцца цэнтр зроку, у яго значна шырэйшая). Асобныя вучоныя выказвалі гіпотэзы, што супляменнікі Турканскага хлопчыка валодалі зачаткамі мовы, але адзін з удзельнікаў экспедыцыі, якая знайшла парэшткі, Алан Уолкер, выказаўся ў гэтай сувязі рэзка адмоўна, дапусціўшы толькі, што набор выкарыстоўваных імі гукаў мог быць вельмі шырокім.
Царква Швецыі
XXI стагоддзе
У 2007 годзе Царква Швецыі пачала бласлаўляць аднаполыя шлюбы і дазволіла пасвячаць геяў і лесбіянак. З 1 лістапада 2009 года Царква Швецыі рэгіструе аднаполыя шлюбы. Гэта рашэнне было прынята на царкоўным пасяджэнні 176 галасамі супраць 63, 11 устрымаліся. Такім чынам Царква Швецыі становіцца адной з першых цэркваў у свеце, якая адыходзіць ад паняцця гетэрасексуальнага шлюбу як традыцыйнага. Паводле даследавання ў 2008 годзе 71 % шведаў лічыць, што аднаполыя шлюбы павінны быць дазволены.
Царкоўная структура
Вышэйшыя органы — царкоўны сход (Kyrkomötet) і біскупскі сход (Biskopsmötet), паміж іх пасяджэннямі — царкоўнае кіраўніцтва (Kyrkostyrelse). Царква Швецыі падзелена на трынаццаць дыяцэзій (stift). Вышэйшыя органы дыяцэзій — дыяцэзіяльны сход (Stiftsfullmäktige), паміж яго пасяджэннямі — дыяцэзіяльнае кіраўніцтва (Stiftsstyrelse). Дыяцэзіі падзелены на «кантракты» (kontrakt), якія падзелены на прыходы (församlingar). Вышэйшыя органы прыходаў — царкоўныя сходы (Kyrkofullmäktige), якія выбіраюцца парафіянамі ці царкоўныя сходы (kyrkostämma), якія складаюцца з усіх жыхароў прыходу, паміж іх сходамі — царкоўныя саветы (Kyrkoråd), на чале прыходу варта прэсвітар (präst). Адна або некалькі акруг могуць разам сфарміраваць большы прыход - пастарат (pastorat).
Сервацый Маастрыхцкі
Пэўных звестак пра паходжанне Сервацыя няма. Лічыцца, што ён нарадзіўся ў Арменіі і праз Іерусалім прыбыў на тэрыторыю сучасных Бельгіі і Нідэрландаў (прычынай жыціе называе цудоўнае бачанне анёла, які загадаў яму весці пропаведзь хрысціянства ў паўночных землях). Быў пасвечаны ў біскупы горада Тонгерэна на тэрыторыі сучаснай Бельгіі.
Пётр Рыгоравіч Журбей
Біяграфія
Стаяў ля вытокаў станаўлення беларускай школы рэстаўрацыі тэмпернага жывапісу і паліхромнай скульптуры ў Беларусі. Вялікі ўклад ён унёс у рэстаўрацыю алтароў касцёла Успення Найсвяцейшай Панны Марыі ў Пінску і абразоў Кафедральнага сабора Сашэсця Святога духа ў Мінску. У 1992 годзе менавіта ён выканаў рэстаўрацыю Мінскай цудатворнай іконы Маці Божай XVI стагоддзя. Таксама аднавіў іконы «Спас Уседзяржыцель» і «Пакланенне мудрацоў» XVI стагоддзя, царскія вароты пачатку XVII стагоддзя.
Ян Амор Тарноўскі
Біяграфія
Ян Тарноўскі нарадзіўся ў 1488 годзе, сын Яна Амора Тарноўскага Малодшага, кашталяна кракаўскага, і яго другой жонкі Барбары з Рожнава, унучкі рыцара Завіша Чорнага. Род Тарноўскіх быў знатным родам, які стаў вядомы ў сярэдзіне XIV стагоддзя. У Тарноўскага было пяць зводных братоў і сясцёр ад першага шлюбу бацькі: Ян Амор Тарноўскі, Ян Аляксандр, Катажына, Сафія і Эльжбета. У яго таксама было пяць адзінакроўных сясцёр ад першага шлюбу яго маці. Раннія гады жыцця прайшлі ў Разнова. Ян Тарноўскі першапачаткова выхоўваўся, каб стаць святаром; але пасля смерці бацькі ў 1500 годзе, яго настаўнік Мацей Джавецкі пераканаў маці Яна Барбару адмовіцца ад гэтага плана. У 1501 годзе Тарноўскі быў адпраўлены да двара караля; але 17 чэрвеня 1501 года кароль Ян I Ольбрахт памірае, і Ян Тарноўскі вярнуўся ў Разнова, у маёнтак маці.
Беларуская фантастычная проза
XX стагоддзе
Калі разглядаць навукова-фантастычны жанр, то тут абавязкова трэба ўзгадаць Янку Маўра, заснавальніка навукова-пазнавальнага жанру ў беларускай літаратуры, і стваральніка першай беларускай навукова-фантастычнай аповесці. У 1925 годзе ў часопісе «Беларускі піянер» з’явілася яго аповесць на беларускай мове «Чалавек ідзе», якая, як лічыцца, паклала пачатак навукова-фантастычнаму жанру ў беларускай літаратуры. Тым не менш некаторыя гэтую аповесць адносяць хутчэй да прыгодніцкага жанру. А далей былі фантастычная казка «Вандраванне па зорках» (1927) і «Аповесць будучых дзён» (1932), якую ўжо смела можна аднесці менавіта да фантастыкі. І ў 1954 годзе выйшла яго навукова-фантастычная аповесць «Фантамабіль прафесара Цылякоўскага», у якой сумешчана рэальнае і фантастычнае — на энергіі дзіцячай фантазіі ўнукі прафесара Цылякоўскага Святазар і Святлана адпраўляюцца ў далёкае вандраванне — напачатку ў Амерыку, а потым на Месяц і на Марс.
Дарожна-транспартнае здарэнне
Украіна
Паводле ПДР Украіны, ДТЗ — гэта здарэнне, што адбылося пад час руху транспартнага сродку, у выніку якога загінулі ці былі параненыя (траўмаваныя) людзі, або нанесена матэрыяльная шкода. Такім чынам, у адрозненне ад ПДР Беларусі транспартны сродак у ДТЗ можа быць неабавязкова механічны, а ў адрозненне ад ПДР Расіі і Казахстану — ДТЗ можа адбыцца неабавязкова на дарозе.
Статыстыка
У 2012 годзе на дарогах Беларусі адбыліся 5146 улічаных ДТЗ, у якіх 1032 чалавекі загінулі, 5527 атрымалі траўмы. Першае месца сярод прычын ДТЗ займае перавышэнне бяспечнай хуткасці, праз што адбылося кожнае шостае здарэнне (821 ДТЗ). Сутыкненні аўтамабіляў на хуткасці да 50 км/гадз наносяць адносна лёгкія траўмы пасажырам і вадзіцелем, але ўжо пры хуткасці 80 км/гадз пераважаюць траўмы са смяротным канцом. Сутыкненне ж на хуткасці 100 км/гадз не дае ніякіх шанцаў выжыць. У 2015 годзе на дарогах Беларусі адбыліся 4119 улічаных ДТЗ, у якіх 658 чалавекі загінулі, 4389 атрымалі траўмы.
Какавадзор (Мартуні)
Какавадзор (Կաքավաձոր), Куропаткіно (Kuropatkino) — сяло ў Мартунінскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Андрэй Мельнічук
Андрэй Мельнічук (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Дыярэя
Праявы
Хвароба выяўляецца праз частае вадкае спаражненне, боль у жываце, метэарызм, млоснасць і ваніты.
Ф-1
Ужыванне
Таксама гранаты Ф-1 часта выкарыстоўваюцца пры пастаноўцы расцяжак, гэта абумоўлена колькасцю аскепкаў, што падвышае шанцы на паразу суперніка, і надзейным запалам, якому не пашкодзіць працяглае знаходжанне ў неспрыяльных умовах перад тым, як пастка спрацуе.
Дырэ-Дауа
Насельніцтва
Паводле даных Цэнтральнага статыстычнага агенцтва, на 2007 год насельніцтва Дырэ-Дауа складае 341 834 чалавекі, з іх 171 461 мужчына і 170 461 жанчына. Этнічны склад насельніцтва: арома (45,9 %); самалійцы (24,3 %); амхара (20,17 %); гурагэ (4,55 %); тыграі (1,23 %) і харары (1,04 %). 47,95 % насельніцтва лічаць роднай мовай арома; 19,7 % — амхарскую; 26,46 % — самалійскую; 2,78 % — гурагэ і 1,04 % — харары. 70,8 % насельніцтва вызнаюць іслам; 25,71 % — вернікі эфіопскай праваслаўнай царквы; 2,81 % — пратэстанты і 0,43 % — каталікі.
Кацярына Уладзіміраўна Ааро
Творчасць
У 2013 годзе выдала ў серыі «Пункт адліку» СБП дэбютную кнігу «Сарочае радыё. Лісты падзякі»
Дзяніс Маскалёў
Дзяніс Маскалёў (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Эмі Адамс
Э́мі Лу А́дамс (Amy Lou Adams; нар., Вічэнца, Італія) — амерыканская актрыса і спявачка, шасціразовая намінантка на прэмію «Оскар». Уладальніца двух прэмій «Залаты глобус» за галоўную ролю ў трагікамедыі «Амерыканская афера» (2013) і за галоўную ролю ў драме «Вялікія вочы» (2014).
Магічны рэалізм
Магічны рэалізм — гэта мастацкі метад, у якім магічныя элементы уключаны ў рэалістычную карціну свету. У сучасным значэнні гэты тэрмін мае не дакладны, а апісальны характар. Першапачаткова тэрмін «магічны рэалізм» выкарыстоўваўся нямецкім крытыкам Францам Рохам для апісання карціны, якая выяўляла змененую рэальнасць.
Наталка Харытанюк
Творчасць
Дэбютавала апавяданнем «Фурманка святога Міколы» (2005) у газеце «Наша Ніва». Друкавалася ў часопісах «Дзеяслоў», «ARCHE» і «Паміж», а таксама ў літаратурных зборніках «Жанчыны выходзяць з-пад кантролю», «Пакахай мяне, калі ласка» і «In vino veritas».
Пермскія мовы
Комі мова
Алфавіты комі-зыранаў і комі-пермякоў поўнасцю аднолькавыя.
Грамадскае жыццё
Некаторыя пермскія мовы маюць афіцыйны статус у асобных суб'ектах Расійскай Федэрацыі. Комі-зыранская мова паводле Канстытуцыі рэспублікі Комі мае афіцыйны статус нароўні з рускай. Удмурцкая мова мае афіцыйны статус нароўні з рускай у рэспубліцы Удмуртыя. Комі-пярмяцкая мова можа ўжывацца ў афіцыйных установах Комі-Пярмяцкай акругі разам з дзяржаўнай рускай.
Авель Пінхусавіч Брэгман
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1906 г. у сяле Людзяневічы ў сям’і рабочага-печніка. З 1921 г. працаваў печніком у 18-м пагранатрадзе, у 1927 годзе з’ехаў у Маскву. Працаваў на новабудоўлях, вучыўся ў мастацкай студыі АМР. У 1928—1931 гг. — навучэнец рабфака. Член КПСС з 1931 года.
РГ-42
Канструкцыя
Радыус разлёту аскепкаў складае 25—30 метраў, далёкасць кідка залежыць ад фізічных якасцяў салдата і ў сярэднім складае 35—40 метраў.
Аляксандр Вікенцьевіч Цімашэнка
Алякса́ндр Віке́нцьевіч Цімашэ́нка (, Побалава, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць, цяпер Беларусь) — беларускі біяфізік. Доктар біялагічных навук (1998), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (2000).
Мінская вышэйшая партыйная школа
Гісторыя
У цяперашні час у будынку былой Мінскай вышэйшай партыйнай школы размяшчаюцца філалагічны і эканамічны факультэты БДУ.
Веньямін Іванавіч Кандрацьеў
Біяграфія
Нарадзіўся 1 верасня 1970 года ў горадзе Пракоп’еўску Кемераўскай вобласці. У 1993 годзе скончыў Кубанскі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «філолаг, выкладчык рускай мовы», у 1995 годзе той жа ўніверсітэт па спецыяльнасці «юрыст».
На дзяржаўнай службе з 1994 года. Працаваў у юрыдычным аддзеле упраўлення справамі адміністрацыі Краснадарскага края з 1994 па 1995 год, з 1995 года — у прававым упраўленні адміністрацыі Краснадарскага краю. З 2001 па 2003 год — намеснік кіраўніка апарата, начальнік прававога ўпраўлення адміністрацыі Краснадарскага краю. Са жніўня 2003 года працаваў на пасадзе намесніка кіраўніка адміністрацыі Краснадарскага края па пытаннях маемасных, зямельных і прававых адносін. З 30 ліпеня 2014 года на працы ў Галоўным упраўленні федэральнай маемасці РФ Упраўлення справамі Прэзідэнта РФ. З студзеня 2015 года — начальнік Галоўнага ўпраўлення федэральнай маемасці Упраўлення справамі прэзідэнта РФ, з 12 сакавіка 2015 года — намеснік кіраўніка справамі прэзідэнта Расійскай Федэрацыі.
Серафім (Беланожка)
Епіскап Серафім (свецкае імя Аляксей Дзмітрыевіч Беланожка; нарадзіўся 5 верасня 1973, Екацярынбург, Расія) — беларускі праваслаўны дзеяч, епіскап.
Біяграфія
У 2000 прызначаны выкладчыкам Свяшчэннага Пісання Новага Запавету Мінскай духоўнай семінарыі. У 2000—2004 — выкладчык, затым старшы выкладчык кафедры багаслоўя і гісторыі Царквы факультэта тэалогіі Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта ў Мінска; прызначаны памочнікам дэкана.
Аліна Стэц
Аліна Стэц (нар. ) — беларуская плыўчыха. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Схторашэн
Схторашэн (Սխտորաշեն), Шых Дурсун (Şıx Dursun) — сяло ў Мартунінскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Іосіф Трызна
Біяграфія
Аўтар прадмовы да «Служэбніка» (Кіеў, 1653), дзе адзначыў важнасць гэтай кнігі. Склаў асобую рэдакцыю «Кіева-Пячэрскага пацерыка», куды ўключыў рэдкія гістарычныя матэрыялы, невядомыя з іншых спісаў (устаўная грамата Тураўскай епархіі 1005, Тураўскі ўстаўны запіс пра дзесяціну), летапісныя звесткі, памінальнік рускіх князёў X—XII стст.
Вячоркі
На вячорках распавядалі казкі, танцавалі, спалучаючы вольны час з працай.
Заняткі на вячорках
Як правіла, на любыя віды вячорак запрашаліся нежанатыя хлопцы, і працы заканчваліся пачастункам, спевам песень і танцамі. У рускіх вячоркі выразна размяжоўваліся па характары заняткаў і дзяліліся на рабочыя (прядимые, супрядки) і «з гульбою» (игримые, игрища, беседы).
Ганна Упалоўнева
Дасягненні
Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2013 года на дыстанцыях 200 м і 400 м комплексным плаваннем.
Палац Радзівілаў на Пушкарні
Архітэктура
Палац з разам з гаспадарчымі пабудовамі ўтвараў комплекс, абведзены мураванай сцяной з брамай, дзвюма круглымі і квадратнай вежай. Пазней у складзе комплексу пабудаваны палац Барбары Радзівіл.
Аляксандр Міхайлавіч Лукашук
Дзейнасць
Адзін з заснавальнікаў «Мартыралёгу Беларусі». У 1990 — 1995 гг. — член Камісіі Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання па правах ахвяр палітычных рэпрэсій.
Помнік Савецкай арміі (Сафія)
Апісанне
Помнік размешчаны ў самым цэнтры Сафіі, на бульвары Цара-Вызваліцеля, паміж Арловым мостам і Сафійскім універсітэтам, у пачатку Барысаўскага сада. Калі глядзець на помнік з боку бульвара, яго можна ўбачыць на фоне гары Вітоша.
Гісторыя
Рашэнне аб будаўніцтве манумента было прынята 4 кастрычніка 1949 года на з'ездзе Балгарскай камуністычнай партыі. Урад Балгарыі на чале з прэм'ер-міністрам Васілам Каларавым распарадзіўся падрыхтаваць праект помніка. Першы камень у падмурак манумента быў закладзены 5 ліпеня 1952 года, а ўрачыстае адкрыццё адбылося ў 1954 годзе ў прысутнасці савецкай дэлегацыі, якую ўзначальваў маршал Сяргей Бірузоў.
Віленская друкарня Скарыны
Кнігі вызначыліся дасканалай тэхнікай друку і майстэрскім афармленнем, выразным і прыгожым шрыфтам, шматлікасцю гравюр, паўплывалі на справу і рускага, і ўкраінскага кнігадрукавання.
Уладзіслаў Ігаравіч Ахроменка
Біяграфія
Працаваў выкладчыкам музычнай школы ў Лоеве, карэспандэнтам часопіса «Крыніца», рэдактарам аддзела часопіса «Бярозка», адказным сакратаром і рэдактарам аддзела газеты «Культура», рэдактарам беларускай газеты ў Польшчы «Ніва» (Беласток). З 1993 года працаваў па дамовах з кнігавыдавецтвамі і кінакампаніямі.
Рабковічы
Рабко́вічы (, Рабковичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Вольнаўскага сельсавета. Размешчаны за 30 км на паўднёвы ўсход ад Баранавічаў, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Пагарэльцы на лініі Баранавічы — Мінск.
Вялняс
Вялняс (літ. velnias, vçlinas), або Вэлнс (латыш. velns) - у балтыйскай міфалогіі дэман, вораг бога Пяркунаса. Крадзе ў Пяркунаса скаціну, хаваецца ад пераследвання, ператвараецца ў камень, дрэва, змяю, жывёліну, чалавека і г.д. (часам сам Вялняс мае знешнія атрыбуты скаціны - рогі, капыты). Грымоўнік Пяркунас кідае ў Вялняса маланкай, паражае злодзея і вяртае свой статак. Вялняс звязаны з воднай стыхіяй (літ. Velnio akis, латыш. velna acis «вока Вялняса.» - «акно ў балоце»), будуе ў вадзе плаціны і каменныя масты. Ён звязаны таксама з музыкай, танцамі, валодае мудрасцю. Паводле балтыйскага міфа, Вялняс можа з'явіцца сярод людзей у абліччы звышнатуральна моцнага дзіцяці, уступае ў спаборніцтва з пастухамі, кідаючы дыск. Дзеці, што народжваюцца ад шлюбу Вялняса і зямных жанчын, вельмі моцныя і носяць лукі і стрэлы ў сябе на жываце. Ведаючы пра гэта, жанчыны забіваюць такіх дзяцей. З надыходам хрысціянскай эпохі трансфарміраваўся ў чорта, але відавочна тое, што вобраз Вялняса узыходзіць да ўяўленняў аб бостве падземнага царства. У многім адпавядае славянскаму Вялесу.
Кірыл Бабашнёў
Дасягненні
Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2011 года на дыстанцыі 50 м брасам.
Комплекс школ з дадатковым навучаннем беларускай мовы ў Гайнаўцы
Комплекс школ з дадатковым навучаннем беларускай мовы ў Гайнаўцы – адна са школ у Польшчы (Гайнаўка), дзе вывучаюць беларускую мову як дадатковы прадмет.
Кансерватыўная партыя (Нарвегія)
Кансерватыўная партыя (Høyre, Høgre — «правая») — нарвежская кансерватыўная палітычная партыя, заснаваная ў 1884 годзе, з'яўляецца другой найстарэйшай палітычнай партыяй краіны пасля Ліберальнай. З 2004 года на чале партыі стаіць Эрна Солберг.
Сафія Леанідаўна Смірнова
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працавала ў Маладзечне, з 1967 года — старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Белдзяржпраекце, БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Каэфіцыент варыяцыі
Вызначэнне
Каэфіцыент варыяцыі вызначаецца як доля стандартнага адхілення \ \sigma на сярэдняе \ \mu:
Гаспадарчая вуліца (Гродна)
Назва вуліцы прысвоена Гродзенскім гарадскім Саветам дэпутатаў 17 лютага 2012 года.
Анятова
Найноўшы час
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
У 1924 годзе ў вёсцы адкрылася Рудзенская пачатковая школа.
Ян Вэнжык
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду герба «Вонжык». Вучыўся ў езуіцкім калегіуме ў Калішы, затым у Кракаве, потым — у 7 гадоў у Рыме. Атрымаў навуковую ступень доктара абодвух правоў.
Лістападаўская рэвалюцыя
Выбары ў новы Веймарскі Нацыянальны сход былі праведзены 19 студзеня 1919 года. Рэвалюцыя скончылася 11 жніўня 1919 года, калі была прынятая Веймарская канстытуцыя.
Астравы (Пухавіцкі раён)
Астравы́ (, Островы) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рудзенскага сельсавета.
Літва на Алімпійскіх гульнях
З 1932 года настае перапынак ва ўдзеле спартсменаў Літвы ў Алімпійскіх гульнях. З 1952 года Літва ўдзельнічае ў Алімпіядах у складзе зборнай СССР. Першыя алімпійскія медалі літоўскія спартсмены атрымалі ў 1952 годзе на Алімпійскіх гульнях у Хельсінкі (Сцяпас Бутаўтас, Юсцінас Лагунавічус, Казіс Пяткявічус; баскетбол, срэбра). Першымі літоўскімі алімпійскімі чэмпіёнамі ў складзе зборнай СССР у 1968 годзе сталі Дан Пазняк (бокс) і Васіліюс Матушэвас (валейбол), а першымі двухразовымі алімпійскімі чэмпіёнкамі сталі гандбалістка Алдона Чэсайцітэ-Ненененэ і баскетбалістка Ангеле Рупшыенэ (1976 і 1980). Два залатыя медалі на летняй Алімпіядзе 1988 у Сеуле заваяваў у спаборніцтвах на трэку веласіпедыст Гінтаўтас Умарас.
Іван Андрэевіч Вятохін
Біяграфія
Старшыня Беларускага таварыства фізіёлагаў, біяхімікаў і фармаколагаў (1936-59).
Якаў Сямёнавіч Смальгоўскі
Творчасць
Асноўныя працы: сталовая Магілёўскага тэхналагічнага інстытута (1974), 9-павярховыя жылыя дамы па праспекце Шміта (1975), Непакорных (1977) у Магілёве; у аўтарскім калектыве: Палац культуры з глядзельнай залай на 1200 месцаў МВА «Хімвалакно» імя Леніна (1977), 7-павярховы жылы дом па праспекце Пушкіна (1980), абласны аптэчны склад па вуліцы Паўлава (1981) у Магілёве, 9-павярховы жылы дом па вуліцы Горкага (1983), вытворчы будынак Цэнтральнага інстытута тыпавых праектаў і іншых арганізацый Дзяржбуда БССР (1987—1989), гарадскі аптэчны склад па вуліцы Сцебянёва (1983) у Мінску, Вылічальны цэнтр статупраўлення Брэсцкай вобласці па Маскоўскай вуліцы ў Брэсце (1987).
Бор (Пухавіцкі раён)
Пад уладай Расійскай імперыі
Паводле перапісу 1897 г. была капліца, дзейнічаў хлебазапасны магазін. На пачатку 20 ст. у Дукорскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Нор Браджур
Нор Браджур (Նոր Բրաջուր), Кылычлы (Kylychly) — сяло ў Шаўмянаўскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Бярозаўка (Пухавіцкі раён)
Бяро́заўка (, Берёзовка) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рудзенскага сельсавета.
Нор Верыншэн
Нор Верыншэн (Նոր Վերինշեն), Чайкенд (Çaykənd) — сяло ў Шаўмянаўскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Кратэт Мальскі
Касмаграфія
Зямля падзелена на 5 кліматычных зон. У абедзвюх палярных абласцях занадта холадна, а ў экватарыяльнай зоне занадта горача для людзей. Толькі 2 умераных зоны прыдатныя для жыцця.
Ігар Якаўлевіч Фраянаў
І́гар Я́каўлевіч Фрая́наў (Игорь Яковлевич Фроянов;, г. Армавір, Азова-Чарнаморскі край, РСФСР, СССР, цяпер Краснадарскі край, Расія) — расійскі гісторык. Доктар гістарычных навук (1976), прафесар (1979).
Юнацтва (стадыён, Мазыр)
Гісторыя
У цяперашні час стадыён мае адну адкрытую трыбуну, у якой размешчаны адміністрацыйны будынак з памяшканнямі для ганаровых гасцей і журналістаў. Насупраць трыбуны знаходзіцца будынак з распранальнямі для футбалістаў і памяшканнем для суддзяў. У 2010 годзе на ім было ўсталявана электроннае табло. Газон на стадыёне натуральны, памеры поля — 105×68 метраў. Падагрэў і штучнае асвятленне футбольнага поля адсутнічаюць.
Пердыта (спадарожнік Урана)
Уласную назву Пердыта атрымала ад імя персанажа п'есы Шэкспіра «Зімовая казка». Таксама пазначаецца як Уран XXV.
Чэмпіянат свету па футболе 2014
XIX чэмпіянат свету па футболе (12.6-13.7.2014, Бразілія). У фінальнай стадыі прымалі ўдзел 32 каманды, якія спачатку сустракаліся ў групавых матчах, каб вызначыць 16 лепшых, а потым адыгралі адзін супраць аднаго ў стыкавых матчах да фіналу.
Канструкцыя
Турнірны мяч павінен каштаваць каля $ 160.
Еўропа (УЕФА)
У фінальны турнір выйшлі 13 каманд.
Трынкула (спадарожнік Урана)
Трынкула (Trinculo) — нерэгулярны спадарожнік планеты Уран са зваротным арбітальным абарачэннем. Названы ад імя персанажа з п'есы Шэкспіра «Бура». Таксама пазначаецца як Уран XXI.
Карлас Менем
Біяграфія
14 мая 1989 года перамог на прэзідэнцкіх выбарах, атрымаўшы перамогу над кандыдатам кіруючага Грамадзянскага радыкальнага саюза Эдуарда Ангелас. На пасадзе прэзідэнта праводзіў рынкавыя рэформы: прыватызацыю і фінансавую стабілізацыю, дамогся зніжэння інфляцыі, але вырасла беспрацоўе. Пры Менеме Аргенціна закрыла праект распрацоўкі балістычнай ракеты сярэдняй далёкасці «Кондар-2» ў 1991 годзе. Гэта было звязана як з адсутнасцю сродкаў для далейшай працы над праектам, так і з ціскам ЗША. У маі 1995 года быў пераабраны прэзідэнтам Аргенціны.
Георг фон Гертлінг
Траюрадны пляменнік Беціны фон Арнім і Клеменса Брэнтана.
Пол Томас Андэрсан
Пол Томас Андэрсан (Paul Thomas Anderson, нар., Студыа-Сіці, Лос-Анджэлес, Каліфорнія) — амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст, аператар і прадзюсар, які зняў восем поўнаметражных фільмаў: «Фатальная васьмёрка», «Ночы ў стылі бугі», «Магнолія», «Каханне, што збівае з ног», «Нафта», «Майстар», «Прыроджаная вада», за якія ён намінаваўся на восем прэмій «Оскар».
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Нямунайціс)
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі — каталіцкі храм у мястэчку Нямунайціс, Літва.
Пушкінскі праспект (Магілёў)
Гісторыя
Гістарычна называўся Новачарнігаўскай вуліцай. У кнізе «Досвед апісання Магілёўскай губерні» за 1882—1884 гг. прыведзена наступнае апісанне :
Някрасаўская лінія
Гісторыя
Пры будаўніцтве Някрасаўскай лініі і новых тунэляў Трэцяга перасадачнага контуру, магчыма, будзе выкарыстаны вопыт іспанскіх метрабудаўнікоў, якія прапануюць будаваць адзін тунэль дыяметрам дзесяць метраў для руху цягнікоў у двух розных напрамках. Такі спосаб дазваляе знізіць кошт будаўніцтва на 30 %. Па словах намесніка мэра Масквы па горадабудаўнічай палітыкі і будаўніцтва Марата Хуснуліна, такое рашэнне дазволіць сэканоміць каля 80 мільярдаў рублеў. Аб’екты Някрасаўскай лініі праектаваў ААТ «Масінжпраект». Фактычнае будаўніцтва лініі пачалося 26 лютага 2013 года, калі ў падмурак сцяны ў грунце будучай станцыі «Някрасаўка» была забітая першая паля.
Варонічы (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
У 1966 годзе з вёскай зліліся пасёлак Варонічы і сяло Вароніцкая Слабада. Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Цітвянскага сельсавета, да 28 мая 2013 года занходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Рудзенскага пассавета, з 28 мая 2013 года — у Рудзенскім сельсавеце.
Праспера (спадарожнік Урана)
Праспера — нерэгулярны спадарожнік Урана, які мае адваротнае арбітальнае кручэнне.
Фелікс Зянковіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1842 годзе ў маёнтку Мокрае Пружанскага павета. Навучаўся ў школах Пружаны і Беластоку. Падчас вучобы ў Пецярбургскім універсітэце (1859—1861) удзельнічаў у студэнцкім руху. Са жніўня 1862 ў Парыжы, дзе вывучаў прыродазнаўства і медыцыну.
Ад ліпеня 1863 у Вільні, намеснік ваеннага камісара Выканаўчага аддзела Літвы ў Вільні. 7 жніўня арыштаваны, прыгавораны да расстрэлу. Пасля смяротнае пакаранне замененае на 12 гадоў катаргі ў Сібіры. Родавы маёнтак Мокрае быў канфіскаваны.
Арцём Гатальскі
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2013 года ў камбінаванай эстафеце 4 × 50 м.
Жарскі сельсавет
Назву Жа́рскі сельсавет маюць:
Жарскія
Назву Жарскія маюць:
Людвіг III (кароль Баварыі)
Біяграфія
У 1861 годзе Людвіг пачаў ваенную кар’еру, калі яго дзядзька кароль Максіміліян прысвоіў яму чын лейтэнанта 6-га егерскага батальёна. Праз год прынц паступіў у Мюнхенскі ўніверсітэт, дзе вывучаў эканоміку і права. У 18 гадоў як прынц каралеўскага дому ён аўтаматычна стаў членам сената Баварыі.
Яшчэ быўшы другім у чарзе да баварскага прастола, прынц Людвіг быў у 1896 годзе ў Маскве на каранацыйных урачыстасцях Мікалая II, суправаджаючы Генрыха Прускага, брата германскага імператара. Калі ім прадставілася дэпутацыя ад маскоўскіх немцаў, яе старшыня выказаў радасць бачыць у Маскве прынца Генрыха «і ў яго свіце гэтулькі нямецкіх прынцаў». Прынц Людвіг рэзка заўважыў: «я пратэстую супраць гэтага выраза; мы не васалы, а саюзнікі германскага імператара; у якасці ях мы былі верныя яму ўжо 25 гадоў таму назад, падчас вайны». За гэту прамову на Людвіга нападалі прускія кансерватыўныя, нацыянал-ліберальныя і часткова нават «вальнадумныя» газеты; аднак яго горача абаранялі баварскія газеты.
Васількі (Пухавіцкі раён)
Гісторыя
У канцы XVIII стагоддзя вёска Цітвянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі. Была вядома як крухмальны завод «Цітва», які пабудавалі ў 1911 годзе.
Востраў (Пухавіцкі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 25 км на паўночны захад ад раённага цэнтра, 3 км ад чыгуначнай станцыі Рудзенск на лініі Мінск-Асіповічы.
Бугі
Культура
Асноўным заняткам бугаў Сулавесі з'яўляецца земляробства. Асабліва важнае значэнне мае вырошчванне рысу. Палеткі апрацоўваюць мужчыны, але ўраджай мужчыны і жанчыны збіраюць разам. Акрамя таго, бугі трымаюць хатнюю жывёлу — кароў, курэй, качак і г. д. На прыбярэжных землях распаўсюджаны рыбалоўства і будаўніцтва драўляных суднаў пінісі і падуваканг. У лясных раёнах — рубка драўніны і паляванне. Здаўна вельмі важным заняткам з'яўляецца транзітны марскі гандаль, які нават у нашы дні ахоплівае прастору ад Калімантана да Новай Гвінеі. Некаторыя даследчыкі лічаць, што бугі даведаліся пра існаванне паўночнага ўзбярэжжа Аўстраліі раней за партугальцаў і галандцаў. У XVIII - пачатку XX стст. бугскія рыбаловы і гандляры часцяком наведвалі Аўстралію, адкуль вывозілі трэпангаў для перапродажу ў Кітай. Асноўны тып паселішча — вёска. У нашы дні пераважаюць вялікія вёскі (1000 - 2000 хацін), пабудаваныя ўздоўж шляхоў. Але ў перадгор'ях захаваліся невялікія скучаныя паселішчы старога тыпу. Традыцыйныя хаціны каркасныя на высокіх па́лях, крытыя дахамі з дзвюма нахіламі. У мінулым сцены рабіліся з цыновак, у нашы дні — з дошак. Акрамя хацін ў вёсцы кожная сям'я мае невялікія часовыя хаціны і буданы на палетках.
Панталаса
Велізарны заліў, названы морам Тэціс, удаваўся ў суперкантынент паміж будучымі Еўразіяй і Аўстраліяй. Акіян Панталаса бесперапынна пашыраўся, літасферныя пліты, якія атачалі яго, рассоўваліся ў бакі; прычынай гэтага руху быў спрэдынг акіянічнай кары, якая бесперапынна ўтваралася ў сярэдзінна-акіянічным хрыбце.
Скірснямуне
Гісторыя
У 1313 годзе рыцары Тэўтонскага ордэна пабудавалі новую крэпасць Хрыстмемель (Christmemel, Christi Memela, Kyrsmemel, Kirsmomela) у шасці мілях ад іх замка Рагніт (Ragnit). Новы замак быў акружаны балотамі і забяспечваўся па вадзе. Паводле праекта вялікага магістра тэўтонскага ордэна Карла фон Трыра новы драўляны замак служыў для барацьбы з Жамойцю.
Сычоў
Сычоў — прозвішча.
Троіцкая лінія
Праект
У сакавіку 2015 года ў праекце з’явілася новая станцыя — «Хвойкі», якая будзе пабудавана наступнай пасля станцыі «Столбава». У красавіку было вырашана, паводле новага плану развіцця метрапалітэна, да 2035 года пабудаваць яшчэ дзве станцыі — «Дзясна», якая размесціцца пасля станцыі «Хвойкі», і яшчэ адну станцыю паміж імі, якая на данны момант не мае назвы.
Азі Агад аглы Асланаў
Азі Агадавіч Асланаў (таксама Азі Ахадавіч Асланаў, Азі Агад аглы Асланаў; Həzi Əhəd oğlu Aslanov(, г. Ленкарань —, Латвія) — савецкі ваенны дзеяч, генерал-маёр, двойчы Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны на фронце ў складзе 10-й танкавай дывізіі 15-га механізаванага корпуса 6-й арміі Паўднёва-Заходняга фронту, удзельнічаў у абарончых баях на Заходняй Украіне і ў абароне Кіева. З верасня 1941 — намеснік па тэхнічнай частцы камандзіра 10-га стралковага палка, удзельнічаў у абарончых баях пад Пыратыным, Ахтыркай, Харкавам.
Пры спробе германскага камандавання дэблакіраваць войскі Паўлюса, 15-19 снежня 1942 года полк Асланова сумесна са стралковым палком і знішчальна-супрацьтанкавай брыгадай адбіваў атакі ударной групоўкі ворага. Танкісты палка падбілі і спалілі 30 танкаў праціўніка, 50 аўтамашын і знішчылі да пяхотнага батальёна, заступіўшы шлях праціўніку ў раёне хутара Верхне-Кумскі (цяпер Савецкі Кастрычніцкага раёна Валгаградскай вобласці).
Ад снежня 1942 Асланаў камандаваў 35-й гвардзейскай танкавай брыгадай. Пад яго камандаваннем яна ўдзельнічала ў Растоўскай і Міускай наступальных аперацыях, у бітве за Днепр. У снежні 1943 — красавіку 1944 ён вучыўся на Акадэмічных курсах удасканалення афіцэрскага складу пры Ваеннай акадэміі бранятанкавых і механізаваных войскаў Чырвонай Арміі імя Сталіна, пасля заканчэння якіх вярнуўся на пасаду камандзіра сваёй брыгады.
Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
Ліда
Увечары ў Лідзе адбываліся хваляванні. Горад вялікімі групамі патрулявалі міліцыянеры. Людзі сабраліся каля Дому гандлю. Адбываліся затрыманні тых, хто знаходзіўся паблізу пратэстаў, забіралі нават з аўтобусных прыпынкаў, нехта хаваўся ў кавярнях, нехта ў хрысціянскіх храмах. У 23 гадзіны ў цэнтры Ліды быў чутны гул аўтамабільных сігналаў, лозунгі і плясканні, раўлі маторы байкаў. Да гэтага дня стала вядома аб тым, што некаторых з затрыманых прысудзілі да адміністрацыйных арыштаў і штрафаў. Здзекі і катаванні затрыманых адбываліся на тэрыторыі Лідскага РАУС.