cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вольфганг Амадэй Моцарт
Першыя крокі ў Вене
Моцарт прыбыў у Вену 16 сакавіка 1781 года. У маі ён зняў пакой на плошчы святога Пятра, у доме Вебераў, якія пераехалі ў Вену з Мюнхена. Сябар Моцарта і бацька Алаізіі Фрыдалін Вебер да таго часу сканаў, а Алаіза выйшла замуж за акцёра, і паколькі тым часам яна была запрошана ў венскі нацыянальны зінгшпіль, то яе маці фрау Вебер таксама вырашылася пераехаць у Вену з трыма незамужнімі дочкамі , і. Складанае становішча прымусіла яе заняцца здачай пакояў унаймы, і Моцарт быў рады магчымасці знайсці прыстанак у старых знаёмых. Неўзабаве да Зальцбурга дайшлі чуткі, быццам бы Вольфганг збіраецца жаніцца з адной з дачок. Леапольд быў у страшным гневе; ён зацята настойваў на тым, каб Вольфганг змяніў кватэру, і атрымаў наступны адказ:
Нягледзячы на гэта, рашэнне з’ехаць ад фрау Вебер аказалася для яго досыць цяжкім. У пачатку верасня 1781 года ён усё-такі пераехаў на новую кватэру «Ауф-дэм-Грабен», № 1775 на 3-м паверсе.
Імкнучыся атрымаць пасаду пры двары, Моцарт спадзяваўся з дапамогай ранейшага апекуна па Зальцбургу — малодшага брата імператара,, стаць настаўнікам музыкі прынцэсы Вюртэмбергскай , клопат пра адукацыю якой узяў на сябе Іосіф II. Эрцгерцаг горача рэкамендаваў Моцарта прынцэсе, аднак імператар прызначыў на гэты пост Антоніа Сальеры, як лепшага выкладчыка спеву. «Для яго нікога не існуе апроч Сальеры!» — расчаравана пісаў Моцарт свайму бацьку 15 снежня 1781 года. Тым часам, было зусім натуральна, што імператар аддаў перавагу Сальеры, якога ён шанаваў у першую чаргу як вакальнага кампазітара. Як і большасць венцаў, імператар ведаў Моцарта толькі як добрага піяніста, не больш. У гэтай якасці Іосіф II прызнаваў за ім неаспрэчны аўтарытэт. Так, прыкладам, 24 снежня 1781 года імператар, які любіў уладкоўваць спаборніцтвы паміж музыкантамі, загадаў Моцарту з’явіцца ў палац, каб уступіць у спаборніцтвы з прыбылым тады ў Вену італьянскім віртуозам Муцыа Клеменці. Паводле прысутнічалага там кампазітара, імператар пазней адзначаў, што ў ігры Клеменці пануе толькі мастацтва, а ў ігры Моцарта — мастацтва і густ. За перамогу ў спаборніцтве Моцарт атрымаў ва ўзнагароду ад імператара 50 дукатаў. Клеменці быў захоплены ігрой Моцарта; меркаванне Моцарта пра яго, наадварот, было строгім і рэзкім: «Клеменці — руплівы клавесініст, і гэтым усё сказана, — пісаў ён, — Зрэшты, у яго няма ні на крэйцар пачуцця ці густу, — адным словам голы тэхнік». Нягледзячы на гэта, настаўнікам ігры на клавіры для прынцэсы Іосіф II (як лічыць, па рэкамендацыі Сальеры) выбраў не Моцарта, а звычайнага венскага музыканта Георга Зумера.
«Вяселле Фігаро»
Нягледзячы на поспехі камерных складанняў Моцарта, яго справы з операй складаліся не лепшай чынам. Насуперак яго надзеям, нямецкая опера паступова прыйшла ў заняпад; італьянская ж, наадварот, выпрабоўвала велізарнае падыманне. У надзеі зусім атрымаць магчымасць напісаць якую оперу, Моцарт звярнуў увагу на італьянскую оперу. Паводле савета графа Розенберга, яшчэ ў 1782 годзе ён заняўся пошукамі італьянскага тэксту для лібрэта. Аднак, яго італьянскія оперы «L’oca del Cairo» (Каірскі гусак, 1783 год) і «Lo sposo deluso» (, 1784 год) засталіся няскончанымі. Імкнучыся хоць неяк пракласці дарогу сваім складанням на оперную сцэну, Моцарт піша мноства ўстаўных арый у оперы іншых кампазітараў.
Прызнанне ў Празе. «Дон Жуан»
Усяго праз некалькі месяцаў пасля венскай прэм’еры, у снежні 1786 года, «Вяселле Фігаро» ў выкананні трупы Пасквале Бандзіні прайшло ў Празе, маючы пры гэтым агаламшальны поспех: уся Прага літаральна звар’яцела на оперы, мелодыі з яе «расцягнулі» на музыку для танцаў, іх спявалі на вуліцы і нават ігралі ў корчмах. Дзякуючы такому поспеху, на каляды 1786 года Моцарт атрымаў запрашэнне прыехаць у Прагу. Разам з Канстанцыяй ён прыбыў туды 11 студзеня 1787 года. Моцарты прабылі ў Празе да 8 лютага. Тут Моцарту быў уладкаваны такі цёплы і ветлівы прыём, якога ён не меў у Вене ўжо шмат гадоў. У Празе ён заўсёды знаходзіўся ў цэнтры ўвагі: іх з Канстанцыяй рэгулярна запрашалі на абеды, прыёмы і оперныя спектаклі. Асабліва Моцарт быў усцешаны ўсеагульным каханнем да «Вяселля Фігаро». 14 студзеня 1787 года ён пісаў свайму сябру Готфрыду фон Жакену, сыну вядомага венскага навукоўца-батаніка Іозефа фон Жакена:
Моцарт вярнуўся ў Вену 15 лістапада. Пад канец 1787 года, 1 снежня, Моцарт пераязджаюць у новую кватэру на куце Шультэрштрасэ і Тухлаўбен. 7 снежня, пасля смерці Крыстофа Вілібальда Глюка, Моцарт атрымаў пасаду імператарскага камернага кампазітара і музыканта з гадавым пенсіёнам у 800 фларынаў, аднак яго абавязкі зводзіліся галоўным чынам да складання танцаў для маскарадаў. Опера — камічная, на сюжэт са свецкага жыцця, была заказана Моцарту толькі аднойчы, і ёю стала «Così fan tutte» («», 1790 год). Падобная аплата прыкладна была роўная ганарару за дзве оперы, які мог атрымаць Моцарт. Улічваючы ранейшыя прыбыткі Моцарта, гэта было не вельмі шмат, аднак такая аплата была нормай для Вены таго часу. Прыкладам, А. Сальеры, знаходзячыся на гэтай жа пасадзе, атрымваў усяго толькі 426 фларынаў 40 крэйцараў гадавога пенсіёну. Вядомы музыкавед Джон Райс сцвярджае, з моманту прыбыцця Моцарта ў Вену, імператар аказваў яму больш заступніцтва, чым любому іншаму венскаму музыканту, за выняткам Сальеры. 27 снежня 1787 года ў Моцарта і Канстанцыі нарадзілася першая дачка — Тэрэзія.
Апошні год
Моцарт, як і большасць яго сучаснікаў, нямала ўвагі надаваў і, але значных узораў у гэтай вобласці ён пакінуў няшмат: апроч «Misericordias Domini» — «» (KV 618, 1791 год), напісаны ў зусім не характэрным для Моцарта стылі, і велічна-гаротны , над якім Моцарт працаваў апошнія месяцы свайго жыцця. Цікавая гісторыя напісання «Рэквіема». У ліпені 1791 года Моцарта наведаў нейкі таямнічы незнаёмы ў шэрым і заказаў яму «» (жалобную задушную імшу). Як усталявалі біёграфы кампазітара, гэта быў пасланец графа Франца фон Вальзег-Штупаха, музыкуючага дылетанта, які любіў выконваць у сябе ў палацы сіламі сваёй капэлы чужыя творы, купляючы ў кампазітараў аўтарства; рэквіемам ён хацеў ушанаваць памяць сваёй памерлай жонкі. Працу над незавершаным «Рэквіемам», узрушальным сваім скрушным лірызмам і трагічнай выразнасцю, скончыў яго вучань, які раней прымаў некаторы ўдзел у складанні оперы «Літасць Ціта».
Пахаванні
Дакладнае месца пахавання Моцарта дакладна невядома: у яго часы магілы заставаліся непазначанымі, надмагільныя камяні дазвалялася ставіць не на месцы самага пахавання, а ля сцяны могілкаў. Магілу Моцарта шмат гадоў запар наведвала жонка яго сябра Іагана Георга Альбрэхтсбергера, якая брала з сабой сына. Ён дакладна помніў месца пахавання кампазітара і, калі, па выпадку пяцідзесяцігоддзя з дня смерці Моцарта, сталі адшукваць яго пахаванне, смог яго паказаць. У 1859 годзе там збудавалі помнік па праекце фон Гасера — знакамітага Заплаканага Ангела. У сувязі са стагоддзем з дня смерці кампазітара помнік перанеслі ў «музычны куток», з-за чаго зноў паўстала небяспека страціць сапраўдную магілу. Тады нагляднік могілкаў Святога Марка Аляксандр Кругер з розных рэштак ранейшых надмагілляў збудаваў маленькі помнік. У наш час Заплаканы Анёл вернуты на сваё ранейшае месца.
Асоба Моцарта
Нягледзячы на тое, што існуе мноства партрэтаў Моцарта, атрымаць уяўленне пра яго выгляд нялёгка: колькасць сапраўдных партрэтаў параўнальна малая. Найболей дакладным адлюстраваннем выгляду Моцарта даследчыкі лічаць няскончаны партрэт работы, створаны ў 1782 годзе, калі кампазітару было 26 гадоў.
Аднак яго жарты былі цалкам натуральныя: свядома маляваць з сябе гумарыста Моцарту ніколі не прыходзіла ў галаву. Апроч таго, яму былі ўласцівыя гратэскавыя рыфмы і гульня словаў: ён часта прыдумляў жартоўныя імёны і прозвішчы для сябе і свайго найбліжэйшага атачэння. Так, прыкладам, сябе ён аднойчы назваў, паставіўшы літары свайго прозвішча ў зваротным парадку. Нават у кнігу рэгістрацыі шлюбаў Сабора Святога Стэфана ён упісаў сябе як Вольфганг Адам (замест Амадэй).
Захапленні
У сілу свайго непасрэднага характару Моцарт больш за ўсё любіў знаходзіцца ў вясёлым грамадстве: ён рэгулярна наведваў розныя балі, прыёмы і маскарады, і нават сам уладкоўваў іх на ўласнай кватэры. Да таго ж Моцарт быў добрым танцорам, асабліва хораша ён танцаваў менуэт. Як і многія яго сучаснікі, Моцарт гуляў у, і асабліва добра — у більярд. У яго ў кватэры быў уласны більярдавы стол — раскоша для Вены таго часу, на якім ён часта гуляў з сябрамі, ці нават з жонкай. Сябар Моцарта, тэнар Майкл Кэлі ўспамінаў, што ён часта гуляў з Моцартам у більярд, але аніразу не выйграў у яго ніводнай партыі.
Творчая спадчына
Вялікую ўвагу Моцарт надаваў сімфанічнай музыцы. Дзякуючы таму, што на працягу свайго жыцця ён працаваў паралельна над операмі і сімфоніямі, яго інструментальная музыка адрозніваецца спеўкасцю опернай арыі і драматычнай канфліктнасцю. Найболей папулярнымі сталі тры апошнія сімфоніі — № 39, № 40 і № 41 («Юпітэр»). Таксама Моцарт стаў адным са стваральнікаў жанру класічнага канцэрта.
Літаратура
Англамоўная літаратура Артыкулы
Клаўсюты
Клаўсю́ты (, Кловсюты) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Вуліца Гало (Мінск)
Цікавыя факты
На значнай частцы вуліцы захаваўся старажытны брук, часткова закрыты асфальтам.
Гомельскія гарадскія аркестры
Гісторыя
У 2014 годзе сімфанічны аркестр узначальваў Яўген Асновіч.
Дырыжоры
З кастрычніка 2015 года — Галоўны дырыжор сімфанічнага аркестра г. Гомеля.
З снежня 2016 года — Мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор сімфанічнага аркестра г. Гомеля.
У 2013 годзе Уладзімір Мілюцін скончыў БДАМ (клас загадчыка кафедры аркестравага дырыжыравання, дацэнта П.В. Вандзілоўскага).
Гісторыя
Найбольш значныя дасягненні духавога аркестра: 24 лютага 2017 года духавы аркестр адзначыў сваё 30-годдзе.
Камерны склад сімфанічнага аркестра «Классик»
«Классик» быў створаны ў студзені 2013 года. Мастацкім кіраўніком і аранжыроўшчыкам аркестра на працягу ўжо некалькіх гадоў з'яўляецца Таццяна Томсан.
На сённяшні дзень рэпертуар «Классик» шырокі і разнастайны: гімны, полькі, вальсы, танга, менуэты, канцэрты, сімфоніі, музыка з кінафільмаў і інш.
Міхаіл I Асень
Міхаіл I А́сень (Михаил II Асен; каля 1238—1256) — балгарскі цар у 1246—1256. Сын Івана Асеня II ад яго трэцяга шлюбу. Часта называецца як Міхаіл Асень (без указання нумара). У балгарскай гістарыяграфіі называецца як Міхаіл II Асень.
Біяграфія
У 1246 годзе Іаан III Дука Ватац, нікейскі імператар, вырашыў скарыстацца маленствам Міхаіла Асеня і напаў на балгарскія землі. Яму ўдалося захапіць буйныя гарады Вельбажд, Мелнік, Скоп’е, Сяр, Бат і шэраг іншых. Паводле палажэнняў заключанага ў Тырнаве ў 1247 годзе міру Балгарыя страціла каля траціны сваёй тэрыторыі. Адначасова венгры захапілі балгарскія землі каля Бялграда і Бранічава, пасля чаго венгерскі кіраўнік дадаў да свайго тытула фармулёўку «кароль Балгарыі».
Ленінец
Гідраграфія
На ўсходзе сетка меліярацыйных каналаў.
Данатэла
Данатэ́ла (поўнае імя: Donato di Niccolò di Betto Bardi; каля, Фларэнцыя — ) — скульптар-разьбяр эпохі Рэнесансу.
Значэнне творчасці
Дзейнасць Данатэла мела важнае значэнне для развіцця рэнесанснай разьбы і яе вызвалення ад уплываў готыкі.
Ян Казімір Быхавец
Ян Казімір Быхавец (? — ) — рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
У 1753 пры парафіяльным касцёле ў Лыскаве заснаваў кляштар місіянераў.
Чмырыўка (Білацэркаўскі раён)
Чмырыўка (Чмирі́вка) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Фурсыўскай вясковай абшчыны.
IC 1446
IC 1446 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Фурсы
Фурсы (Фурси́) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Фурсыўскай вясковай абшчыны.
Jay & the Americans
Група была сфармавана вакол высокага вакалу (выступаў пад псеўданімам Джэй Блэк).
Міхаіл Іосіфавіч Эрдман
Біяграфія
У далейшым ён займаўся навуковай дзейнасцю, працаваў на выкладчыцкіх і кіруючых пасадах у розных вышэйшых і сярэдніх спецыяльных навучальных установах СССР. Да 1933 года ўзначальваў Магілёўскі інстытут свінагадоўлі, у 1933—1936 гадах — Віцебскі ветэрынарна-заатэхнічны інстытут, Клімавіцкі пчалярскі тэхнікум.
(171) Афелія
(171) Афелія (Ophelia) — даволі буйны астэроід галоўнага пояса, прыналежны да цёмнага спектральнага класа C, якая складаецца, напэўна, з простых вугляродных злучэнняў, падобных з хандрытнымі метэарытамі, знойдзенымі на Зямлі. Афелія ўваходзіць у склад сямейства Феміды. Магчыма, Афелія мае свой спадарожнік, паведамленне пра яго адкрыццё паступіла яшчэ ў 1979 годзе, але пацвердзіць гэты факт так і не ўдалося.
Ляды (Брагінскі раён)
Размяшчэнне
У 26 км на поўдзень ад Брагіна, 15 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі Оўруч — Палтава), 145 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Планоўка складаецца з прасталінейнай шыротнай вуліцы, забудаванай драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Будынак Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра
Інтэр’ер
На франтальнай сцяне фае галоўнай залы створана аб’ёмнаё скульптурнае пано, тэматыка якога прысвечана сусветнаму і нацыянальнаму тэатру (маст. І. Пчэльнікаў, І. Лаўрова). Верхняя частка пано ўключае 5 кампазіцый на тэму гісторыі развіцця тэатра: «Народны тэатр», «Класіка», «Тэатр рэвалюцыі», «Новы тэатр», «Тэатр, які аб’ядноўвае ўсе мастацтвы». Ніжэй па пастаментах устаноўлены бюсты Пушкіна, Шэкспіра, Мальера. Паміж бюстамі плакеткі з выявамі дзеячаў беларускай культуры — Ф. Скарыны, М. Гусоўскага, Я. Купалы, Я. Коласа. Скульптурна-жывапісныя кампазіцыі «Антычная трагедыя», «Дзіанісьеўскае шэсце», «Народны тэатр батлейка», «Рэпетыцыя ў масках» выкананы на сценах кулуараў і над уваходамі ў партэр. Усе кампазіцыі зроблены ў абагуленых формах з выкарыстаннем мяккай разбеленай каларыстычнай палітры і графічнай штрыхоўкі.
Трыпутнік ланцэтны
Назва
Трыпутнік ланцэталісты, міжперстніца, нізіперснік, нізіперсніца, міжыперсніца, трыпутнік.
Васількова (Сенненскі раён)
Васілько́ва (, Васильково) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Леанід Фёдаравіч Яўменаў
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сям’і настаўнікаў. Скончыў аддзяленне філасофіі гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1955), аспірантуру Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС (1961). У 1954—1958 гг. — сакратар Мінскага гаркама камсамола. У 1961—1970 гг. — дацэнт Мінскага педагагічнага інстытута замежных моў. У 1970—1971 гг. — лектар ЦК КПБ. З 1971 — міжнародны чыноўнік у дэпартаменце сацыяльных, гуманітарных навук і культуры ЮНЕСКА, з 1975 года — загадчык кафедры этыкі, эстэтыкі і навуковага атэізму БДУ, з 1979 — загадчык сектара Інстытута філасофіі і права АН БССР. З 1982 па 1999 — загадчык аддзела навуковай інфармацыі АН БССР. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1981 г.
Калаян (севастакратар)
Севастакратар Калаян — балгарскі феадальны валадар, які меў вышэйшы тытул севастакратара. Кіраваў вобласцю Срэдзеца ў XIII стагоддзі.
Parliament (гурт)
Апроч таго, песня «Give Up the Funk (Tear the Roof off the Sucker)» у выкананні групы Parliament разам з адной песняй групы Funkadelic уваходзіць у складзены Залай славы рок-н-рола спіс 500 Songs That Shaped Rock and Roll.
Размнажэнне
Пры бясполым размнажэнні арганізм утвараецца з дапамогай аднаго арганізму, без удзелу арганізмаў таго самага віду. Падзел бактэрыяльнай клеткі — прыклад бясполага размнажэння.
Равань
Рава́нь (, Ровань) — вёска ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадарожскага сельсавета.
IC 1450
IC 1450 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) у сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Галавачы (Сенненскі раён)
Галавачы́ (, Головачи) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Міхась Канстанцінавіч Міцкевіч
Біяграфія
Да пачатку нямецкай акупацыі ў час Другой сусветнай вайны закончыў восем класаў сярэдняй школы № 49 Мінска (I—VII класы вучыўся ў школе № 14 Мінска), у 1943 г. — дзесяцігодку ў Ташкенце з атэстатам выдатніка. Паступіў у Варонежскі авіяцыйны інстытут на машынабудаўнічы факультэт (інстытут месціўся ў Ташкенце ў час эвакуацыі); у тым самым годзе перавёўся ў Маскоўскі авіяцыйны інстытут на аналагічны факультэт. У 1947 г. пераехаў у Мінск. У 1949 г. скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (цяпер — БНТУ) па спецыяльнасці «тэхналогія машынабудавання».
Педра Кальдэрон дэ ла Барка
Біяграфія
Біяграфія наступнага перыяду жыцця Кальдэрона застаецца няяснай. У 1647 г. памірае яго брат, Дыега Кальдэрон. Паміж 1647 і 1649, ад невядомае жанчыны ў драматурга нараджаецца сын. Кальдэрон даручае гадаванне свайго сына свайму пляменніку, сыну памерлага брата Дыега. Верагодна, што гэтыя падзеі (смерць брата, нараджэнне незаконнага сына, пачатак ціску на тэатр) паўплывалі на рашэнне Кальдэрона канчаткова далучыцца да служэння Богу. У 1650 годзе ён становіцца тэрцыярыям ордэна св. Францыска, і ў 1651 прысвячаецца ў святары. Пасля прысвячэння Кальдэрон адмаўляецца пісаць свецкія пьесы і звяртаецца да жанру autos sacramentales — алегарычныя п'есы па сюжэтах, запазычаных галоўным чынам з Бібліі і Свяшчэннага Пісання, якія драматычна ілюстравалі таінства Эўхарыстыі. У 1662, дзве з аўта Кальдэрона, Las órdenes militares і Mística y real Babilonia, былі аб'ектамі следства інквізіцыі; першая была забароненая, рукапіс п'есы канфіскаваны і праляжаў у забыцці да 1671 года.
Раіса Нічыпараўна Пятроўская
Біяграфія
Пахавана на могілках вёсцы Мышчана Полацкага раёна Віцебскай вобласці (Рэспубліка Беларусь).
У пушчах Палесся
Літаратура
Дысертацыі:
Вяз шурпаты
Біялагічнае апісанне
Жаночыя кветкі сабраны ў пазухавыя пучкі і сядзяць на кароткіх кветаножках. Мужчынскія пылавікі фіялетавыя. Кветкі з’яўляюцца ў сакавіку ці ў красавіку. Плады — авальная або зваротнаяйкападобная крылатка, дыяметрам да 2,5 см. Спачатку яна апушаная, затым становіцца голай, з невялікім выманнем на канцы і ў цэнтры з семем. Расліна плоданасіць у маі-чэрвені.
Блошчынці
Блошчынці (Бло́щинці) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Адынец
Адынец — прозвішча.
Георгсмарыенхютэ
Георгсмарыенхютэ (Georgsmarienhütte) — горад у Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Оснабрук. Насельніцтва складае 32 057 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 55,41 км². Афіцыйны код — 03 4 59 019. Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
(177) Ірма
(177) Ірма — буйны астэроід галоўнага пояса, з вельмі нізкім альбеда паверхні, характэрнага для астэроідаў спектральнага класа C. Астэроід быў адкрыты 5 лістапада 1877 года французскімі астраномамі братамі Полем і Прасперам Анры. Паходжанне назвы невядомае.
Піўны путч
«Піўны́ путч» (вядомы таксама як путч Гітлера і Людэндорфа, па-нямецку: Hitler-Ludendorff-Putsch) — спроба захопу дзяржаўнай улады, прадпрынятая ветэранскай арганізацыяй «Kampfbund» на чале з нацыянал-сацыялістам Гітлерам і генералам Людэндорфам 9 лістапада 1923 годзе ў Мюнхене.
Пачатак путчу
Увечары 8 лістапада 1923 года каля 3000 чалавек сабраліся ў памяшканні мюнхенскага «Bürgerbräukeller» (велізарнай піўной залы) для таго, каб паслухаць выступленне фон Кара. Разам з ім на трыбуне знаходзіліся мясцовыя вышэйшыя чыны — генерал Ота фон Лосаў, камандуючы ўзброенымі сіламі Баварыі, і палкоўнік Ханс фон Зайсер, начальнік баварскай паліцыі. Пакуль фон Кар выступаў, каля 600 штурмавікоў неўзаметку ачапілі залу. Члены СА (Sturmabteilung) усталявалі на вуліцы кулямёты, накіраваўшы іх на дзверы. Лідар нацыстаў Адольф Гітлер стаяў у дзвярах з півам у паднятай руцэ. Прыкладна а 20:45 ён кінуў піва на зямлю і на чале ўзброенага ўдарнага атрада кінуўся ў сярэдзіну залы, ускочыў на стол, стрэліў у столь з пісталета. Наступіла цішыня і Гітлер пракрычаў: «Нацыянальная рэвалюцыя пачалася!» Затым ён звярнуўся да здзіўленай публікі: «Зала акружаная шасцюстамі ўзброенымі да зубоў людзьмі. Ніхто не мае права пакідаць залу. Калі зараз жа не ўсталюецца цішыня, я загадаю ўсталяваць на галерэі кулямёт. Баварскі ўрад і ўрад рэйха зрынутыя, утворыцца часовы ўрад рэйха, казармы рэйхсвера і зямельнай паліцыі захопленыя, рэйхсвер і зямельная паліцыя ўжо выступаюць пад сцягамі са свастыкай!» Фон Кар, фон Лосаў і фон Зайсер былі зачыненыя ў адным з пакояў. Гітлер з пісталетам пераконваў іх заняць пасады ў новым урадзе, але безвынікова. Тым часам Шойбнер-Рыхтэр даставіў у піўную генерала Людэндорфа, героя Першай сусветнай вайны, які да таго нічога не ведаў пра путчы, але падтрымаў Гітлера. Пасля прыезду Людэндорфа фон Кар, фон Лосаў і фон Зайсер абвясцілі, што далучаюцца да паходу на Берлін. Гітлер абвясціў фон Кара рэгентам Баварыі і заявіў, што ў той жа дзень у Мюнхене будзе сфарміраваны новы нямецкі ўрад, які здыме з пасады прэзідэнта Фрыдрыха Эберта. Людэндорфа Гітлер адразу ж прызначыў галоўнакамандуючым германскай арміяй (рэйхсверам), а сябе самога - імперскім канцлерам. Прыкладна а 22:30 Гітлер выйшаў з піўной, каб урэгуляваць сутычку паміж штурмавікамі і рэгулярнымі фарміраваннямі.
Лосаў папрасіўся на вуліцу і даў Людэндорфу «сумленнае афіцэрскае слова», што яму трэба даць распараджэнні ў штабе, Кар і Зайсер таксама пакінулі піўную. Кар перавёў урад у Рэгенсбург і выдаў пракламацыю, у якой адмаўляўся ад усіх заяў, зробленых «пад дуламі пісталетаў», і аб'яўляў аб роспуску НСДАП і штурмавых атрадаў. Да гэтага часу штурмавікі занялі штаб-кватэру сухапутных сіл у ваенным міністэрстве, але ўначы будынак аблажылі рэгулярныя войскі, верныя ўраду.
Марш па Мюнхене
Непасрэдны сведка тых падзей, в. а. генконсула ЗША ў Мюнхене ў той час Роберт Мёрфі ў сваіх мемуарах пісаў: "Калі пачалася страляніна... і Людэндорф, і Гітлер паводзілі сябе цалкам аднолькава, як і належыць двум загартаваным у баях салдатам. Абодва адначасова ўпалі на зямлю, каб пазбегнуць граду куляў, які абваліўся на іх. Пры гэтым целаахоўнік Людэндорфа, які маршыраваў з ім побач, быў забіты, як і многія з паплечнікаў Гітлера". .
Азараў
Аза́раў — рускае прозвішча.
Няміга (аркестр)
Канцэртны аркестр «Няміга» — беларускі духавы аркестр. Структурнае падраздзяленне галаўной канцэртнай арганізацыі Мінска ДУ «Мінскканцэрт».
Вялец (возера)
Плошча паверхні возера 0,22 км², даўжыня 1,8 км, найбольшая шырыня 0,8 км. Плошча вадазбору каля 681 км². Найбольшая глыбіня дасягае 11 м.
Мардасы (Нарачанскі сельсавет)
Мардасы (Мардасы) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Кіпарысавік гароханосны
Гаспадарчае значэнне і прымяненне
Драўніна высокай якасці.
Мэжавэ (Білацэркаўскі раён)
Мэжавэ (Межове́) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Электронны захоп
Працэсы ў электроннай абалонцы
Як правіла, электрон захопліваецца ядром з бліжэйшых к яму электронных абалонак (у парадку K, L, M, N, …), прычым пры іншых роўных умовах імавернасць захопу s-электрона найбольшая. Гэта абумоўлена тым, што шчыльнасць хвалевай функцыі арбітальнага электрона ў ядры найбольшая для нізкаразмешчаных электронных абалонак, прычым для s-электронаў (з нулявым арбітальным момантам l=0) шчыльнасць мае максімум пры r=0, а для p-, d-, f-… электронаў (l=1, 2, 3, …) шчыльнасць у ядры нулявая. Акрамя таго, шчыльнасць пратонаў у ядры павялічваецца з ростам зараду ядра, таму электронны захоп больш імаверны для цяжкіх ядзер. У выпадку захопу электрона з K-абалонкі працэс называецца К-захопам, з L-абалонкі — L-захопам і т. д.
Унутраная канверсія
Механізм з’явы
Прысутнасць у гэтым механізме віртуальнага гама-кванта дазваляе растлумачыць магчымасць пераходаў між ядзернымі станамі са спінамі, роўнымі нулю. У такіх пераходах выпусканне гама-квантаў абсалютна забаронена, і пераход ядра адбываецца альбо шляхам унутранай канверсіі (пры гэтай перадача энергіі электрону ажыццяўляецца менавіта віртуальным гама-квантам), альба выпраменьваннем двух гама-квантаў з сумарнай энергіяй, роўнай энергіі ядзернага перахода (двухфатонным пераходам).
Каэфіцыент унутранай канверсіі
Разлікі каэфіцыента ўнутранай канверсіі праводзяць метадамі квантавай тэорыі поля з улікам экранавання зараду ядра электронамі іншых абалонак атама і канечных размераў ядра. Каэфіцыент унутранай канверсіі змяняецца ў шырокіх граніцах (10—10) у залежнасці ад энергіі і мультыпольнасці ядзернага перахода, а таксама ад зараду ядра і ад абалонкі, на якой адбываецца ўнутраная канверсія. Ён тым большы, чым меншая энергія перахода, чым вышэйшая яго мультыпольнасць, і чым большы зарад ядра (у першым прыбліжэнні ~
Парная канверсія
= 1,022 МэВ), тады можа адбывацца ўтварэнне электрон-пазітронных пар, так званая парная канверсія, імавернасць якой (у адрозненне ад унутранай канверсіі на электронах) расце з павелічэннем энергіі ядзернага перахода і спадае з павелічэннем яго мультыпольнасці. У гэтым выпадку спектры кінетычнай энергіі ўтвораных электронаў і пазітронаў з’яўляюцца неперарыўнымі, аднак сумарная кінетычная энергія электрона і пазітрона фіксавана і роўная рознасцi энергіі ядзернага перахода і энергіі, затрачанай на нараджэнне электрон-пазітроннай пары.
Далмацыя
Гісторыя Далмацыі
У IV стагоддзі да н. э. на ўзбярэжжа Далмацыі былі заснаваныя грэчаскія калоніі.
У 229 да н. э. пачалося рымскае ўварванне (дзве Ілірыйскія вайны, 229—228 і 219 да н. э.).
Швальм-Эдэр (раён)
Швальм-Эдэр (ням. Schwalm-Eder-Kreis) — раён у Германіі. Цэнтр раёна — Хомберг. Раён уваходзіць у зямлю Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Касель. Займае плошчу 1538 кв. км. Насельніцтва 183,3 тыс. чал. (2010). Шчыльнасць насельніцтва 119 чалавек / кв.км. Афіцыйны код раёна 06 6 34.
Часночніца
Батанічнае апісанне
Чашалісцікі прамыя, пялёсткі белыя. Плод — струк, насенне ў стручку размешчана ў адзін шэраг.
Аляксандр Сяргеевіч Горны
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Разам з расійскім гісторыкам Ігарам Барынавым адмініструе фэйсбук-суполку «Запісы беларусаведа».
Разам з Андрэем Бучам апублікаваў пратаколы пасяджэнняў Народнага сакратарыяту БНР у серыі «Архівы Беларускай Народнай Рэспублікі (Том ІІ, кніга 1)» (2021).
Ян Мікалай Быхавец
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла». Нарадзіўся ў сям’і Уладзіслава Тадэвуша і Галена з Біспінгаў.
Крыштальная ноч
Выгнанне польскіх габрэяў у Германіі
У жніўні 1938 года ўлады Германіі абвясцілі, што дазвол на пражыванне для замежнікаў адмяняюцца і павінны быць прадоўжаны. Гэта ўключала габрэяў нямецкага паходжання з замежным грамадзянствам.
Смерць Эрнста фом Рата
Некаторыя вядучыя партыйныя чыноўнікі не пагадзіліся з дзеяннямі Гебельса, баючыся дыпламатычнага крызісу. Генрых Гімлер пісаў: «Я мяркую, што менавіта гебельсаўская мегаламанія … і глупства адказваюць за тое, каб пачаць гэтую аперацыю зараз, у асабліва складанай дыпламатычнай сітуацыі». Ізраільскі гісторык Саўл Фрыдландэр лічыць, што Гебельс меў асабістыя прычыны для жадаць пагромаў. Нядаўна Гебельс цярпеў знявагі за неэфектыўнасць сваёй прапагандысцкай кампаніі падчас судэцкага крызісу і быў у ганьбе ў сувязі з раманам з чэшскай актрысай Лідай Бааравай. Гебельсу патрэбен быў шанец палепшыць сваё становішча ў вачах Гітлера. У 1:20 ночы 10 лістапада 1938 г. Райнгард Гайдрых накіраваў тэрміновую сакрэтную тэлеграму ў Sicherheitspolizei (паліцыя бяспекі; SiPo) і Sturmabteilung (SA), у якой змяшчаліся інструкцыі адносна пагромаў. Сюды ўваходзілі рэкамендацыі па абароне іншаземцаў і негабрэйскіх прадпрыемстваў і маёмасці. Паліцыя атрымала ўказанне не ўмешвацца ў масавыя беспарадкі, калі правілы не будуць парушаны. Таксама паліцыі было даручана адабраць яўрэйскія архівы ў сінагогах і грамадскіх офісах, а таксама арыштаваць і затрымаць «здаровых яўрэяў мужчынскага полу, якія не занадта старыя», для магчымага пераводу ў (працоўныя) канцлагеры.
У Германіі
У артыкуле, які апублікаваны ўвечары 11 лістапада, Гебельс прыпісаў падзеі «Крыштальнай ночы» «здаровым інстынктам» нямецкага народа. Далей ён патлумачыў: «Нямецкі народ — антысеміт. Ён не жадае, каб яго правы абмяжоўвалі або справакавалі ў будучыні паразіты габрэйскай расы». Менш чым праз 24 гадзіны пасля Крыштальнай ночы, Адольф Гітлер вымавіў гадзінную прамову перад групай журналістаў, у якой цалкам праігнараваў нядаўнія падзеі, пра якія казала ўся краіна. У другой палове дня 11 лістапада Гебельс сустрэўся з замежнай прэсай і сказаў, што падпалы сінагог і нанясенне шкоды габрэйскай уласнасці былі «спантанымі праявамі абурэння супраць забойства фом Рата маладым габрэем».
Да жаху нацыстаў, Крыштальная ноч паўплывала на грамадскую думку насуперак іх жаданням, пік супраціву нацысцкай расавай палітыцы быў дасягнуты як раз тады, калі, па многіх дадзеных, пераважная большасць немцаў асудзіла гвалт у дачыненні габрэяў.
Бад-Фільбель
Бад-Фільбель (Bad Vilbel) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Фрыдберг. Уваходзіць у склад раёна Ветэраў. Насельніцтва складае 31 822 чалавека (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 25,65 км². Афіцыйны код 06 4 40 003. Горад падзяляецца на 5 гарадскіх раёнаў.
Піва
Спажыванне паводле рэгіёнаў
Саюз еўрапейскіх піўных вытворцаў «The Brewers of Europe» 16 лістапада 2010 года апублікаваў наступную статыстыку пра спажыванне піва ў краінах Еўропы на душу насельніцтва (у літрах) за 2009 год :
Па спосабу закісання
Лагер — найбольш распаўсюджаны ў свеце тып піва. Пры падрыхтоўцы лагера выкарыстоўваюцца дрожджы нізавога закісання. Лагер зброджваюць пры адносна нізкіх тэмпературах (5-15 °C), пасля чаго доўгі час вытрымліваюць пры тэмпературы каля 0 °C — за гэты час піва асвятляецца і насычаецца вуглякіслым газам.
Князеў
Князеў — прозвішча.
Саюз левых партый
На ўстаноўчай канферэнцыі ў Чарнігаве (Украіна) апроч падпісання дамовы аб стварэнні Саюза левых партый дэлегаты прынялі статут аб’яднання, праграмную заяву і заяву ў падтрымку экс-кандыдата ў прэзідэнты, лідара БСДП (Грамада) Аляксандра Казуліна.
Но пасаран
Упершыню факт ужывання гэтага лозунгу зафіксаваны падчас бітвы пры Вердэне ў 1916 годзе французскім генералам Раберам Нівелем (хоць часам ён прыпісваецца яго начальніку, тады камандуючаму Другой арміяй, Філіпу Петэну). Гэтыя словы ў форме 'On ne passe pas!' з'яўляліся таксама на прапагандысцкіх плакатах пасля другой бітвы на Марне і пасля выяўляліся на эмблемах гарнізонаў лініі Мажыно.
Леў Мікалаевіч Гумілеўскі
Біяграфія
Памёр 3 ліпеня 2021 года.
Куксгафен
Куксхафен (Cuxhaven) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Куксгафен. Насельніцтва складае 50 055 чалавек (на 31 снежня 2011 года). Займае плошчу 161,91 км². Афіцыйны код — 03 3 52 011.
Acanthopidae
Сістэматыка
Група ўключае 13 родаў і каля 70 відаў.
Камарова (Сенненскі раён)
Гісторыя
Згадваецца ў 1641 годзе як засценак Камароўшчына ў складзе маёнтка Вейна ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Расціслаў Міхайлавіч
Сям’я і дзеці
Паводле адной з гіпотэз, сынам Расціслава мог быць балгарскі цар Міца Асень.
Свята-Успенская царква (Сухары)
Свята-Успенская царква — мураваны праваслаўны храм у вёсцы Сухары Магілёўскага раёна, помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю
Будынак Гродзенскага акруговага суда
Гісторыя
Пабудаваны ў 1884 г. па праекце архітэктара Нябольсіна. Пад акруговы суд прыстасавалі частку палаца князёў Масальскіх 18 ст. Архітэктар В. Ф. Нябольсін падышоў да перабудовы з высокай адказнасцю і аб’яднаў рознастылявыя рысы будынка. Падвалы цяперашняй крамы — гэта падвалы палаца Масальскіх, а сутарэнні кавярні — былыя склады і гаспадарскія пакоі акруговага суда.
У будынку таксама знаходзіліся аптэчны склад Д. Гурвіч, тытунёвая крама І. Астрынскага, цырульня Данілеўскага, крама галантарэі і бялізны «Геркулес» І. Гаруты, вінаводачная крама Ф. Кжаміньскай.
Дзённік літоўскіх паслоў
«Дзённік літоўскіх паслоў» — адзін з першых твораў старажытнабеларускай літаратуры, дзе шырока выкарыстоўваюцца дыялогі і маналогі як кампаненты мастацкага твора. Усяго ў «Дзённіку літоўскіх паслоў» 10 прамоў паслоў, 5 маналогаў вялікага князя маскоўскага, 12 прамоў прыставаў, 8 маналогаў маскоўскіх баяраў, з якіх 6 — безасабовыя і 2 — персаніфікаваныя. Найбольш значная з персаніфікаваных баярскіх прамоў — гэта прамова Якава Салтыкова-Марозава ў час першай аўдыенцыі паслоў у вялікага князя. Паводле зместавага аб’ёму частка з іх — гэта сціслыя адказы або запытанні, аднасказавыя паводле формы, іншыя — разгорнутыя полісемантычныя тэкставыя адзінкі. Спецыфіка дыялогаў і маналогаў у тым, што яны відавочна скарочаныя: аўтар падае толькі галоўнае, сутнасць. У выніку аповед не заўсёды поўны, часам як бы разарваны. Перадаюцца дэталі, адметнасці паводзін і манеры ўдзельнікаў дыялога. Дыялогі, відавочна, узнаўляліся аўтарам паводле ўспамінаў з выкарыстаннем пратакольных запісаў. Мова іншаземцаў — маскоўскіх дваранаў — падаецца ў перакладзе на беларускую.
Леўарт (герб)
Апісанне
У чырвоным (іншы варыянт — блакітным) поле звернуты направа стаячы на задніх лапах леапард, з высунутай языкам і паднятымі пярэднімі лапамі; на галаве ў яго карона. Тая ж постаць і на шлеме.
IC 1464-1
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Новы Час (газета)
Дзейнасць падчас пратэстаў у Беларусі. Рэпрэсіі з боку ўлад
5 жніўня 2021 года Дзмітрый Дзмітрыеў, фатакор газеты, быў затрыманы ў сябе дома і арыштаваны на 15 содняў за «непадпарадкаванне» міліцыянтам.
IC 1464-2
IC 1464-2 — галактыка тыпу S M (спіральна змяшаная галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Міца Асень
Перадгісторыя
Міца быў зяцем цара Івана Асеня II. Ён быў жанаты на яго дачцы Марыі, што дало яму права браць удзел у створаным у 1241 годзе рэгенцкім савеце пры непаўналетнім цары Каламане I. Апошні быў у выніку атручаны, і яго спадчыннікам стаў таксама малалетні Міхаіл I Асень, сын Івана Асеня II ад шлюбу з Ірынай Камнінай.
Кіраванне
У 1256 годзе падчас палявання Міхаіл I Асень быў забіты. Трон на некаторы час заняў яго стрыечны брат Каламан II Асень. Новы кароль сутыкнуўся з моцным ворагам — бацькам царыцы князем Расціславам Міхайлавічам. Ён уварваўся ў Балгарыю, выгнаў Каламана са сталіцы, але не атрымаў падтрымкі знаці і быў вымушаны пакінуць яе. Каламан II Асень быў неўзабаве забіты, і прэтэндэнтамі на трон сталі Расціслаў Міхайлавіч і буйныя феадалы Канстанцін Ціх і Міца. Паводле Нікіфара Грыгара, баяры падтрымалі Міцу як найбольш блізкага па сваяцтве да Івана Асеня II.
Дыназаўры
Сённяшні час
У цяперашні час назіраецца дзве процілеглыя тэндэнцыі ў сістэматыцы дыназаўраў. У той час як адны палеантолагі працягваюць драбненне існуючых таксонаў, вылучаючы па тых ці іншых прыкметах новыя роды і віды з ужо існуючых, іншыя іх калегі ставяць пад сумненне карэктнасць раней апісаных відаў. Так, у 2007 годзе Джэк Хорнер апублікаваў артыкул, у якім выказваў, што дракарэкс Хогвартса, стыгімолах калючы і пахіцэфалазаўрыд з’яўляюцца трыма рознымі ўзроставымі стадыямі аднаго віду. У 2009 годзе Джэк Хорнер пры вывучэнні чэрапа нанатырануса заключыў, што гэты дыназаўр на самай справе з’яўляецца маладым тыраназаўрам. У 2010 годзе ў выданні Journal of Vertebrate Paleontology выйшаў артыкул палеантолагаў з Дзяржаўнага ўніверсітэта Мантаны (Montana State University), дзе таксама гаворыцца, што трыцэратапс і таразаўр ёсць розныя стадыі росту асобін аднаго віду. У тым жа годзе іншыя навукоўцы з Ельскага ўніверсітэта апісалі новы род дыназаўраў — махацэратапс, косці якога раней прылічвалі да казмазаўра.
Выміранне
Выміранне дыназаўраў было толькі часткай так званага «вялікага вымірання», якое мела месца ў той жа час: разам з дыназаўрамі вымерлі марскія рэптыліі (мазазаўры і плезіязаўры) і лятучыя яшчары, шматлікія малюскі, у тым ліку аманіты, белемніты і мноства дробных водарасцей. Усяго загінула 16 % сямействаў марскіх жывёл (47 % родаў марскіх жывёл) і 18 % сямействаў сухапутных пазваночных.
Удэгейцы
Паходжанне і гісторыя
Мяркуецца, што удэгейцы — нашчадкі старажытнага палеазіяцкага насельніцтва, блізкага да ніўхаў і айнаў, пазней асіміляванага тунгуса-маньчжурскімі прышэльцамі з захаду і поўначы. У паўднёвай групы удэгейцаў ясна прасочваецца ўплыў выхадцаў са старажытнага Бахая, кітайцаў і карэйцаў.
Лятальнасць
Лята́льнасць (ад letalis - смяротны) - статыстычны паказчык, адлюстровываючы зносіны паміж колькасцю памерлых ад якой-небудзь хваробы (траўмы, ранення) і колькасцю перахварэлых (траўмаваных, параненых) гэтай хваробай, за пэўны часовы прамежак.
Уладзімір Іванавіч Стальмашонак
Творчасць
Уладзімір Стальмашонак у Патсдаме для рэстарана «Мінск» зрабіў 16 вітражоў. У Мінску ім створаны вітраж для станцыі метро «Плошча Перамогі», мазаікі на станцыі «Маскоўская». 24 партрэты ганаровых грамадзян Беларусі пэндзля У. Стальмашонка знаходзяцца ў зале прыёмаў і пасяджэнняў Мінскай ратушы.
Партызанская брыгада імя М. І. Калініна (З. І. Нянахаў)
Гісторыя
Партызаны пусцілі пад адхон 18 эшалонаў, знішчылі 55 аўтамашын. У чэрвені 1944 года падарвалі 570 рэек, некалькі мастоў. Разам з часцямі Чырвонай Арміі наводзілі пераправы цераз рэкі Цна і Гайна, удзельнічалі ў вызваленні Плешчаніц.
Памяць
У 1975 годзе ў вёсцы Прусавічы Лагойскага раёна ў гонар штаба брыгады быў пастаўлены помнік.
Падклённе (Вілейскі раён)
Падклённе (, Подклёнье) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Мак-Клінтак
Геаграфія
Праліў названы ў гонар вядомага палярнага даследчыка, англійскага адмірала Фрэнсіса Леапольда Клінтака.
Асецкі
Асе́цкі — прозвішча.
Ладзікава
Ла́дзікава (, Ладиково) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Галубаўскі сельсавет
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 15 населеных пунктаў: Балоціна, Вераб’ёва, Галубава, Жоўтаўшчына, Забор’е, Зара, Крыськава, Лакісава, Лаўрукі, Матукі, Пользіна, Пушталёва, Сакалоўшчына, Свіраўшчына, Ульянова.
Элементы арбіты
Кеплеравы элементы арбіты
a
Васіль Аляксандравіч Князеў
Біяграфія
Усяго ж да канца вайны Князеў здзейсніў рэкордную колькасць баявых вылетаў сярод савецкіх лётчыкаў-знішчальнікаў — 1088. Ён прыняў удзел у 139 паветраных баях, збіўшы 18 варожых самалётаў асабіста і 11 у групе. Пасля заканчэння вайны Князеў працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1955 годзе ён скончыў курсы ўдасканалення афіцэрскага складу. У 1962 годзе ў званні палкоўніка Князеў быў звольнены ў запас. Жыў у Адэсе. Памёр 22 ліпеня 1968 года, пахаваны ў Адэсе.
Элементы арбіты
Анамаліі
Сапраўдная анамалія (на малюнку пазначана \nu, таксама пазначаецца
f
e
Глыбочка
Глыбочка (Глибочка) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кобрынскі павет (Расійская імперыя)
Кобрынскі павет (Кобринский уезд) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Слонімскай, Літоўскай і Гродзенскай губерняў, якая існавала ў 1795—1920 гадах. Цэнтр — горад Кобрын.
Нобелеўская прэмія па фізіцы
Патрабаванні да кандыдатаў
Згодна са статутам Нобелеўскага фонду, вылучаць кандыдатаў могуць наступныя асобы ў складзе Нобелеўскага камітэта па фізіцы:
Лічбавы ідэнтыфікатар аб’екта
DOI (ад digital object identifier), лічбавы ідэнтыфікатар аб'екта — радок знакаў, які выкарыстоўваецца для унікальнай ідэнтыфікацыі аб'ектаў, напр. электронныя дакументы. Метададзеныя аб аб'екце захоўваюцца ў сувязі з імем DOI і гэтыя метададзеныя могуць ўключаць у сябе адрас, напрыклад, URL, у якім аб'ект можа быць знойдзены. DOI для дакумента з'яўляецца сталым, у той час як яго месцазнаходжанне і іншыя метададзеныя могуць быць змененыя. Спасылаючыся на дакумент у Інтэрнэце па яго DOI вы забяспечвае больш стабільную сувязь, чым проста спасылаючыся на яго адрас.
Ма Цзюнь
Біяграфія
Нарадзіліся ў 1968 годзе Ціндаа, неўзабаве сям’я пераехала ў Пекін, на радзіму маці. У 1993 годзе Ма пачаў працаваць у Ганконгскай газеце «» і хутка праславіўся як адзін з першых у Кітаі рэпарцёраў, якія пішуць на экалагічныя тэмы. У 1999 годзе Ма, які шмат падарожнічаў па краіне, выдаў кнігу «Водны крызіс Кітая» (China’s Water Crisis, Zhongguo shui weiji), якая стала першай важнай публікацыяй аб экалагічным стане Кітая (яе часта параўноўвалі з «Маўклівай вясной» Рэйчэл Карсан).
Маятнік Фуко
Сіла цяжару маятніка і сіла нацяжэння падвеса ляжаць у адной плоскасці і не могуць змяніць плоскасць ваганняў маятніка. Таму адносна інерцыяльнай сістэмы адліку, звязанай, напрыклад, з «нерухомымі зоркамі», плоскаць маятніка Фуко захоўваецца. У неінерцыяльнай сістэме адліку, звязанай з Зямлёй, праяўляюцца сілы інерцыі, дзеянне адной з якіх (гл.сіла Карыёліса) і вядзе да павольнага павароту плоскасці ваганняў маятніка Фуко, адносна паверхні Зямлі ў напрамку, процілеглым яе вярчэнню. На Паўночным і Паўднёвым полюсах плоскасць ваганняў маятніка паварочваецца дакладна на 15° кожную гадзіну і робіць поўны абарот на 360° за зорныя суткі. У пункце зямной паверхні, геаграфічная шырата якога φ, адпаведну вугал павароту будзе α = 2 π sinφ. Для Мінска φ=54°, α=290°. Сканструяваны Ж. Б. Л. Фуко ў парыжскім Пантэоне ў 1851 годзе, даўжынёй 67 метраў. Вядома каля 20 дзеючых маятнікаў Фуко розных канструкцый: у будынку ААН (Нью-Ёрк), Нацыянальным музеі амерыканскай гісторыі (Вашынгтон), Сіднейскім універсітэце.
Сцяпан Мікалаевіч Данілаў
Навуковая дзейнасць
Навуковая дзейнасць С. М. Данілава звязаная з хіміяй вугляродаў і іх вытворных, хіміяй цэлюлозы, палімераў, вывучэннем ізамернага пераўтварэння ў шэрагу кіслародзмяшчальных арганічных злучэнняў (альдэгідна-кетонная перагрупоўка Данілава) і інш. Працуючы ў час Вялікай Айчыннай вайны ў Казанскім універсітэце, С. М. Данілаў кіраваў групай супрацоўнікаў, вырашаўшых абаронныя задачы.
Майкл Разенбаум
Раннія гады
Разенбаум нарадзіўся ў яўрэйскай сям'і ў мястэчку Оўшэнсайд у штаце Нью-Ёрк, а вырас у Ньюбаргу, штат Індыяна. Вучыўся ў школе ў Ньюбарге і ва Універсітэце Заходняга Кентукі. Атрымаў ступень бакалаўра мастацтваў у вобласці тэатра і сродкаў сувязі. Яшчэ вучачыся ў вучылішчы і ўніверсітэце браў удзел у самадзейных пастаноўках, дзе атрымаў першы акторскі досвед. Пасля сканчэння ўніверсітэта перабраўся ў Нью-Ёрк, дзе пачалася яго акцёрская кар'ера.
Касьма Феліксавіч Татур
Касьма Феліксавіч Татур (Козьма Феликсович Татур;  —, г. Масква) — беларускі архівіст.
Біяграфія
У 1919—1920 гг. — справавод землямернага тэхнічнага пададдзела Наркамзема Літвы і Беларусі. У 1926 — жніўні 1928 гг. — старшы бухгалтар Мінскага спіртаводачнага завода Цэнтраспірта, затым вызвалены ад займаемай пасады па стану здароўя.
Вінг Рэймс
Вінг Рэймc (Ving Rhames; нар., Гарлем) — амерыканскі акцёр, лаўрэат прэміі «Залаты глобус».
Шэліга (герб)
«Шэліга» (Szeliga) — шляхецкі і дваранскі герб, якім карысталіся 250 радоў Беларусі, Літвы, Украіны, Польшчы і Расіі.
Парамец 2
Да 16 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Рускасельскага сельсавета.
Эфект Доплера
Эфект Доплера — змяненне частаты гукавых і электрамагнітных хваль, якое ўспрымаецца назіральнікам, у выніку ўзаемнага руху назіральніка і крыніцы хваль. Адкрыты тэарэтычна ў 1842 годзе аўстрыйскім фізікам Крысціянам Доплерам (Christian Doppler).
Сачавічнік вясенні
Гаспадарчае значэнне і выкарыстанне
Дае меданосным пчолам шмат нектару і пылка-абножкі.
Падвіды
год Паводле дадзеных GRIN існуюць наступныя падвіды:
Кавалева Паморске (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 31 населены пункт.
Чжу Чжаалян
Біяграфія
Чжу ў 1949 годзе паступіў у, вучыўся на агранамічным і хімічным факультэтах. Пасля заканчэння вучобы ў 1953 годзе ён быў накіраваны ў Інстытут глебазнаўства Кітайскай акадэміі навук (ISSAS), дзе ў маі 1978 года атрымаў званне малодшага навуковага супрацоўніка, а ў чэрвені 1986 года-навуковага супрацоўніка. У лютым 1994 года ён уступіў у, а ў кастрычніку 1997 года стаў намеснікам яе лідара. У лютым 1998 года ён быў прапанаваны ў якасці намесніка старшыні камітэта правінцыі Цзянсу.
Гарынец
У возеры водзяцца шчупак, акунь, плотка, краснапёрка, лешч і іншыя віды рыб.
Спіс карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага
Сёння карціны, атрыбутаваныя Пітэру Брэйгелю Старэйшаму, захоўваюцца ў вядучых музеях свету, а таксама ў прыватных калекцыях. Найбольш шырока працы мастака прадстаўлены ў Музеі гісторыі мастацтваў у Вене (12 карцін), а таксама ў у Бруселі (4 карціны).
Лі Юйцынь
Біяграфія
Лі вучылася ў у Чунцыне. У лютым 1943 года Лі і дзевяць іншых вучаніц былі ўзяты дырэктарам Кабаясі і настаўнікам Фудзі ў фотастудыю для партрэтаў. Праз тры тыдні дырэктар школы і настаўнік наведалі дом Лі і сказалі ёй, што імператар Маньчжоу-го загадаў ёй пайсці ў палац вучыцца. Лі была падвергнутая медыцынскаму агляду. Неўзабаве, Лі стала наложніцай Пу І пад назвай: высакародная лэдзі Фу. Яна вяла раскошны лад жыцця і мела шмат слуг, але зацяжарыць так і не змагла. Яна таксама адказвала за імператарскую гаспадарку, паколькі была опіумнай наркаманкай і знаходзілася пад хатнім арыштам за тое, што мела справу са слугамі Пу І.
Неўзабаве Лі і Ваньжун былі таксама злоўлены і адпраўленыя ў турму ў Чанчунь. Лі вызвалілася ў 1946 годзе, але імператрыца памерла незадоўга да яе вызвалення. Лі Юйцынь пачала працаваць на тэкстыльнай фабрыцы і ў бібліятэцы. Яна таксама наведвала Пу І ў турме. У 1958 годзе яна афіцыйна развялася з Пу І, і выйшла замуж за кітайскага тэхніка Хуан Юйгэна, ад якога нарадзіла дваіх сыноў. Падчас Культурнай рэвалюцыі Лі была мішэнню для хунвейбінаў, бо яна была наложніцай імператара.
Васка да Гама
Даследаванні да Васкі да Гамы
Пачынаючы з першай часткі 15-га стагоддзя, партугальскія экспедыцыі, арганізаваныя прынцам Генры Навігатарам прасоўваліся ўніз ўзбярэжжа Афрыкі ў пошуках багаццяў Заходняй Афрыкі (у асноўным золата). Яны значна пашырылі Партугальская навігацыйныя веды, але мала спрыялі дасягненню пастаўленных мэт. Пасля смерці Генрыха ў 1460 годзе партугальцы не праявілі вялікай цікавасці да даследаванняў. У 1469 годзе манапольныя правы на Афрыканскі гандаль былі прададзены гандлёваму кансорцыуму на чале з Фернанам Гомесам. На працягу некалькіх гадоў Гомес значна пашырыў веды партугальцаў аб Гвінейскім заліве, робячы бізнес на залатым пылу, перцы, слановай косці і рабах. Калі дамоўленасць з Гомесам падышла да абнаўлення ў 1474 годзе, прынц Жуан (будучы кароль Жуан II) папрасіў свайго бацьку Афонса V Партугальскага перадаць Афрыканскую манаполію яму.