cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Храналогія баявых дзеянняў у Нагорным Карабаху (2020)
Другі тыдзень
У 23:36 МА Азербайджана паведаміла, што на працягу дня ў выніку ўдараў азербайджанскай арміі было знішчана каля 10 танкаў, 6 гармат Д-20, 1 самаходная артылерыйская ўстаноўка «Акацыя», каля 30 адзінак аўтамабільнай тэхнікі і вялікая колькасць жывой сілы праціўніка. Таксама па даных абароннага ведамства, «група салдат падраздзяленняў, размешчаных на абарончых участках 1-га і 7-га палкоў армянскай арміі, самавольна пакінуўшы баявыя пазіцыі, дэзерціравала». Раніцай Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што армянскія ўзброеныя сілы з ранішніх гадзін абстрэльвалі вёскі Геранбойскага, Тэртэрскага і Агдамскага раёнаў. Казалася аб наяўнасці загінулых і параненых. Інфармацыйны штаб НКР паведаміў аб тым, што Сцепанакерт усю ноч падвяргаўся абстрэлам, горад часткова абясточаны. Прэс-служба Арміі абароны НКР, у сваю чаргу, паведаміла аб аднаўленні баявых дзеянняў на паўднёвым і паўночным кірунках.
Трэці тыдзень
У 02:00 у цэнтры горада Гянджы падвергнуўся абстрэлу шматкватэрны жылы дом, у выніку чаго, па даных Генпракуратуры Азербайджана, загінула 5 чалавек, 28 атрымалі раненні. Мінабароны Азербайджана заявіла, што горад падвяргаецца абстрэлу з тэрыторыі Бердскага раёна Арменіі. Таксама ноччу былі абстраляныя сталіца НКР Сцепанакерт, па якому было выпушчана 7—8 азербайджаскіх снарадаў, і Шуша.
Прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў заявіў аб вызваленні войскамі Азербайджана вёсак Карадаглы, Хатынбулак, Каракелу Фізулінскага раёна і Булутан, Мелікджанлы, Камартук, Цякя, Тагасер Хаджавендскага раёна. Прэзідэнт Арцаха Араік Аруцюнян прызнаў, што пасля абвешчанага спынення агню Азербайджан змог дамагчыся некаторых поспехаў на фронце, пачаўшы наступленне на некалькіх участках і перамясціўшы фронт углыб тэрыторыі самаабвешчанай рэспублікі. Мінабароны Азербайджана паведаміла, што ноччу падраздзяленні УС Арменіі распачалі спробу атакаваць пазіцыі ў напрамку Агдэрэ-Агдам і Фізулі-Гадрут-Джэбраіл, у выніку чаго армянскія войскі панеслі страты і былі вымушаныя адступіць на розных напрамках фронту.
Шосты тыдзень
Бліжэй да вечара прэзідэнт Азербайджана абвясціў аб «вызваленні азербайджанскай арміяй» сёлаў Мірак, Каўдар Джэбраільскага, Мешадзіісмаілы, Шафібейлі Зангеланскага і Башарат, Каракішыляр і Караджалы Кубатлінскага раёнаў.
Міністэрства абароны Азербайджана заявіла, што армянскі бок падвергнуў абстрэлу горад Тэртэр, сёлы Казьян, Капанлы, Кайнаг і Гусанлі Тэртэрскага раёна, сяло Тапкаракаюнлу Геранбойскага раёна, а таксама ўчасткі армяна-азербайджанскай дзяржаўнай мяжы ў Тавузскім, Кедабекскім і Дашкесанскім раёнах Азербайджана. Раніцай Мінабароны Азербайджана паведаміла аб працягам баях на ўсіх напрамках фронту, у асноўным на Агдэрынскім, Агдамскім і Хаджавендскім кірунках. Мінабароны НКР, у сваю чаргу, паведаміла аб разлютаваных баях на ўчастку Шуша—Дашалты.
Днём прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў абвясціў аб «вызваленні» сёлаў Юхары Вейсалі, Юхары Сеідахмедлі, Корган, Махмудлу 3-е, Каджар, Канапылар Фізулінскага раёна, Юхары Мазра, Янархадж Джэбраільскага раёна, Каз’ян, Балю-Салтанлы, Марданлы Кубатлінскага раёна, Бешдалі Зангеланскага раёна, Карабулак, Машхмаат Хаджалінскага раёна, Атагут і Цакуры Хаджавендскага раёна.
Сёмы тыдзень
Увечары ў 18:30 па мясцовым часе на тэрыторыі Арменіі блізу мяжы з Нахічеванскай Аўтаномнай Рэспублікай УС Азербайджана збілі расійскі ваенны верталёт Мі-24. МЗС Азербайджана прынёс выбачэнні расійскім баку ў сувязі з гэтым трагічным інцыдэнтам і заявіў аб гатоўнасці выплаціць кампенсацыю. У ведамстве патлумачылі, што памылка адбылася з-за таго, што верталёт пралятаў у непасрэднай блізкасці да армяна-азербайджанскай мяжы, у той час як падчас нагорна-карабахскага канфлікту працягваюцца актыўныя баявыя сутыкненні. Па словах МЗС Азербайджана, палёт праходзіў у цёмны час сутак, на малой вышыні і па-за зонай радарнага выяўлення сродкаў СПА. Акрамя таго, расійскія верталёты раней не былі заўважаныя ў раёне,дзе адбыўся інцыдэнт. Паводле заявы МЗС, рашэнне адкрыць агонь на паражэнне было прынята дзяжурным баявым разлікам у святле напружанай абстаноўкі ў рэгіёне і павышанай баявой гатоўнасці ў сувязі з магчымымі правакацыямі армянскага боку. Паводле звестак расійскага боку, верталёт Мі-24 знаходзіўся ў паветранай прасторы Арменіі па-за зонай баявых дзеянняў і быў збіты азербайджанскімі вайскоўцамі з пераноснага зенітнага ракетнага комплексу, інцыдэнт адбыўся прыкладна а 17:30 паводле маскоўскага часу, верталёт упаў у горнай мясцовасці ля вёскі Ерасх, ён суправаджаў аўтакалону 102-й вайсковай базы, якая рухалася па тэрыторыі Арменіі. Два члены экіпажа загінулі, трэці атрымаў траўмы сярэдняй цяжкасці і быў дастаўлены на аэрадром базавання. Арменія і Азербайджан, пры пасрэдніцтве Расіі, падпісалі пагадненне аб спыненні ваенных дзеянняў у Нагорным Карабаху.
Спіс універсітэтаў Азербайджана
У Азербайджане дзейнічае 51 нацыянальны ўніверсітэт, якія размешчаны ў розных гарадах краіны.
Дзяніс Рыгоравіч Парэчын
Клубная кар’ера
Гуляў у розных клубах розных ліг беларускага чэмпіянату.
Трэнерская кар’ера
З 2013 года працаваў трэнерам у мінскім «Дынама», спачатку ў юнацкіх камандах, пазней — у дублі. У чэрвені 2019 года стаў трэнерам брамнікаў асноўнай каманды «Дынама» ў штабе Сяргея Гурэнкі. Заставаўся на пасадзе да красавіка 2021 года да звальнення Гурэнкі, пасля зноў стаў працаваць у юнацкіх камандах дынамаўцаў. Пакінуў «Дынама» ў снежні 2020 года.
Ліскі (археалагічныя помнікі)
Гарадзішча
Гарадзішча мілаградскай культуры знаходзіцца за 3 км на поўдзень ад вёскі, ва ўрочышчы Гарадок (Зарэцк), наўзвышшы правабярэжнай поймы р. Ведрыч. Пляцоўка трохвугольная, з закругленымі вугламі, умацавана валам вышынёй каля 2,5 м, шырынёй 16—18 м, з усходу — дадатковым валам вышынёй каля 1 м, шырынёй 6—8 м і ровам глыбінёй 0,5—0,75 м, шырынёй 2—4 м.
Звяжынец (гміна)
Звяжы́нец (Zwierzyniec) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Замойскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Звяжынцы. Плошча гміны складае 156,78 км². Станам на 2004 год у гміне Звяжынец пражывалі 7261 чалавек, шчыльнасць — 46,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Дзельнік промня
Дзельнік промня ёсць аптычным прыборам, які дзеліць напалам пучок святла. Гэта неад'емная частка шмат якіх аптычных эксперыментальных і вымяральных сістэм, такіх як інтэрферометры, таксама яны шырока  выкарыстоўваюцца ў валаконна-аптычнай сувязі.
Канструкцыі дзельнікаў промня
У сваёй найбольш распаўсюджанай форме, куба, ён складаецца з дзвюх трохкутных шкляных прызм, якія склейваюцца паміж сабой з дапамогай клею на аснове поліэстэру, эпаксіднай смалы або урэтану. Таўшчыня пласта смалы рэгулюецца такім чынам, каб (для пэўнай даўжыні хвалі) палова святла, які падаецца праз адзін «порт» (г.зн. грань куба), адбівалася, а другая палова праходзіла з-за з'явы парушанага поўнага ўнутранага адлюстравання. Палярызацыйныя дзельнікі промня, такія як прызма Ўоластана або прызма Глана-Тэйлара, выкарыстоўваюць матэрыялы з падвойным праменепраламленнем для падзелу святла на два промня з артаганальнай палярызацыяй. Іншая канструкцыя - выкарыстанне паўсерабрыстага люстэрка. Яно складаецца з аптычнай асновы, часта ліста шкла або пластыка, з часткова празрыстым тонкім металічным пакрыццём. Тонкае пакрыццё можа быць алюмініевым, нанесеным з пароў алюмінія метадам вакуумнага напылення. Таўшчыня асадка кантралюецца такім чынам, каб частка (звычайна палова) святла, падаючага пад вуглом 45 градусаў, не паглыналася матэрыялам пакрыцця або падкладкі і праходзіла наскрозь, а астатняя частка адбівалася. Для памяншэння страт святла праз паглынанне святлоадбівальнымі пакрыццямі выкарыстоўваюцца люстэркі для падзялення  промня тыпу «швейцарскі сыр». Першапачаткова гэта былі лісты высокашліфаванага металу, перфараваныя адтулінамі для атрымання жаданых суадносінаў адлюстравання і прапускання. Пазней метал наносілі на шкло шляхам распылення для атрымання суцэльнага пакрыцця, або невялікія ўчасткі цвёрдага пакрыцця выдалялі хімічным ці механічным уздзеяннем, атрымліваючы літаральна «паўсрэбраную» паверхню.
Класічны дзельнік без страт
Для класічных дзельнікаў промня без страт з двума ўваходнымі пучкамі электрычныя палі, якія падаюць на абодва яго ўваходы, два выходныя палі E c і E d лінейна залежаць ад уваходных палёў праз выраз:
Калі дзельнік промня не паглынае энергію ад уваходных светлавых промняў, поўную выхадную энергію можна прыраўняць да агульнай энергіі на ўваходзе:
і
Гімн Партугаліі
Дзяржаўны гімн Партугаліі, парт.: «A Portuguesa» («Песня Партугаліі», «Партугалка») напісаны ў 1890 годзе і афіцыйна зацверджаны ў якасці дзяржаўнага гімна 19 ліпеня 1911. У 1957 зацверджаны сучасны варыянт гімна (занесеныя малаважныя змены ў параўнанні з першапачатковым варыянтам).
Суперкубак Беларусі па футболе 2016
Матч адбыўся 13 сакавіка 2016 года. У ім прынялі ўдзел БАТЭ з Барысава, чэмпіён Беларусі 2015, і «Шахцёр» з Салігорска, фіналіст Кубка Беларусі 2014/2015 (уладальнікам Кубка таксама стаў БАТЭ). Атрымаўшы перамогу з лікам 2:1, БАТЭ ў шосты раз стаў уладальнікам трафея.
Соф’я Васільеўна Кавалеўская
Соф'я Васільеўна Кавалеўская, у дзявоцтве Корвін-Крукоўская (Софья Васильевна Ковалевская;  — ) — матэматык, пісьменніца, публіцыстка, першая ў свеце жанчына-прафесар, член-карэспандэнт Пецярбургскай акадэміі навук (1889).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па матэматычным аналізе, матэматычнай фізіцы і нябеснай механіцы. Значны ўклад яе ў тэорыю дыферэнцыяльных ураўненняў, адкрыла трэці класічны выпадак вырашальнасці задачы аб вярчэнні цвёрдага цела вакол нерухомага пункта, даследавала задачу Лапласа пра раўнавагу кольцаў Сатурна.
Мінскі маторны завод
Мінскі маторны завод (ММЗ) — беларускае прадпрыемства, якое спецыялізуецца на выпуску дызельных рухавікоў.
Антарктыда
Антарктыда (ανταρκτικός — супрацьлегласць Арктыцы) — мацярык у паўднёвым паўшар’і, у межах Паўднёвага палярнага круга, займае цэнтральную частку Антарктыкі. Цэнтр Антарктыды прыкладна супадае з паўднёвым геаграфічным полюсам. Плошча 12,4 млн км² (13,9 млн км² разам з астравамі і шэльфавымі ледавікамі, што ў 68 разоў больш за плошчу Беларусі). Берагі Антарктыды (больш за 30 тыс. км) зрэзаны слаба. Пераважаюць ледавіковыя абрывы вышынёй 20—100 м. Абмываецца Паўднёвым акіянам (моры Уэдэла, Лазарава, Рысер-Ларсена, Касманаўтаў, Садружнасці, Дэйвіса, Моўсана, Дзюрвіля, Роса, Амундсена, Белінсгаўзена). У напрамку да Паўднёвай Амерыкі цягнецца вузкі Антарктычны паўвостраў. На востраве Роса ў моры Роса ўзвышаецца дзеючы вулкан Эрэбус (3794 м).
Рэльеф і ледавіковае покрыва
Антарктыда — самы высокі кантынент на Зямлі. Сярэдняя вышыня з улікам ледавіковага покрыва 2040 м (для параўнання, Азія — 950 м, Аўстралія — 350 м). Сярэдняя вышыня карэннай падлёднай паверхні 410 м (значная частка ляжыць ніжэй за ўзровень мора). Большая частка Антарктыды — пласкагор'е.
Цэнтральную частку Усходняй Антарктыды займае плато Савецкае (вышыня да 4000 м), на поўначы паверхня зніжаецца і ўтварае нізіну Міжнароднага геафізічнага года. Уздоўж узбярэжжа горныя хрыбты Зямлі Вікторыі, Зямлі Каралевы Мод, горы Прынс-Чарлз і іншыя.
Антарктыда ўкрытая магутным шчытом мацерыковага лёду, не занятая ледавікамі тэрыторыя (каля 0,2—0,3 %) — асобныя горныя вяршыні (нунатакі), хрыбты, невялікія ўчасткі сушы — антарктычныя аазісы. Агульная плошча зледзянення (пачалося 30 млн гадоў назад, пасля разрыву перамычкі, якая злучала Паўднёвую Амерыку і Антарктычны паўвостраў, што прывяло да фарміравання антарктычнага цыркумпалярнага цячэння і ізаляцыі прыантарктычных водаў — вядомых сёння як Паўднёвы акіян — ад Сусветнага акіяна) 12 044 тыс. км², аб’ём лёду 25 млн км³ (да 90 % сусветнага лёду сушы). Сярэдняя тоўшча ледавіковага покрыва 1720 м, найбольшая — 4500 м. Калі растане ўвесь антарктычны лёд, узровень Сусветнага акіяна падымецца на 60 м.
Клімат
Абсалютны мінімум тэмпературы −89,2 °C зафіксаваны ў цэнтральнай частцы на станцыі Усход (Полюс холаду Зямлі) беларускім палярнікам В. Л. Карпюком.
Нягледзячы на сусветнае пацяпленне, за апошнія 35 гадоў тэмпература ў Антарктыдзе істотна панізілася. Тэмпература паветра каля паверхні зніжаецца на 0,7 °C кожныя дзесяць гадоў. Гэтая тэндэнцыя ставіць у тупік вучоных, паколькі большасць сцэнарыяў кліматычных змяненняў зыходзяць з таго, што палярныя вобласці планеты павінны хутчэй і інтэнсіўней падвяргацца ўздзеянню глабальнага пацяплення. Нават частковае раставанне Антарктыды ў XXI стагоддзі лічыцца малаверагодным.
Гісторыя вывучэння кантынента
Пасля Другой сусветнай вайны актывізуецца метэаралагічнае, гляцыялагічнае і геалагічнае вывучэнне Антарктыды. Адзначэнне Міжнароднага геафізічнага года у 1957—1958 падштурхнула самыя развітыя краіны свету да адкрыцця цэлай сеткі палярных станцый (у тым ліку і ўнутры мацерыка) і вядзення ўзгодненых сістэматычных даследаванняў. У канцы ХХ — пачатку ХХІ стагоддзя найбольшы вопыт і дасягненні ў даследваннях антарктыкі маюць ЗША, Расія, Францыя, Вялікабрытанія, Новая Зеландыя. Далучаюцца і навыя гульцы: Кітай, Японія, ПАР і інш.
Насельніцтва
Антарктыдзе прысвоены інтэрнэт-дамен верхняга ўзроўню.aq і тэлефонны прэфікс +672. У Аннарктыцы дзейнічаюць два банкаматы.
Навуковае
Гляцыялогія ўжо сёння прыносіць сур’ёзныя навуковыя вынікі аб тым, якой была Зямля сто, тысячу, сотні тысяч гадоў назад. У лядовым покрыве Антарктыды аказаліся запісанымі звесткі аб клімаце і складзе атмасферы за апошнія сто тысяч гадоў. Па хімічным саставе розных слаёў лёду вызначаецца ўзровень сонечнай актыўнасці на працягу апошніх стагоддзяў. Падлёдныя азёры Антарктыды даюць унікальны шанц даследаваць мікраарганізмы, якія жылі мільёны гадоў назад.
Гісторыя
Рэспубліка Беларусь мае багатыя традыцыі вывучэння і асваення Антарктыкі. Беларусы прымалі актыўны ўдзел у даследваннях у складзе савецкіх антарктычных экспедыцый. Пачынаючы з 1957, у розныя гады ў палярных экспедыцыях удзельнічала звыш 100 беларусаў. У асноўным гэта былі навукоўцы: эколагі, метэаролагі, гідролагі.
Сучасны перыяд
Пасля набыцця незалежнасці Рэспубліка Беларусь страціла цікавасць да ледзянога кантыненту, але ў 2006 паўднёвыя палярныя даследванні былі адроджаны. Да іх былі прыцягнуты і старыя савецкія палярнікі (Аляксей Гайдашоў, Юрый Гігіняк), і пляяда маладых. Перадавая група беларускіх вучоных была накіраваная на станцыю ў лістападзе 2006. Такім чынам, пачатак самастойнай прысутнасці Беларусі ў Антарктыдзе супаў з Міжнародным палярным годам, якім аб’яўлены 2007-ы. Для вядзення пастаяннай навуковай работы і круглагадовага пражывання неабходна было мадэрнізаваць электраабсталяванне станцыі, а таксама ўстанавіць новае ацяпляльнае і навуковае абсталяванне. З моманту перадачы ў эфір першай зводкі назіранняў, перш за ўсё метэаралагічных назіранняў Беларусь стала паўнавартасным удзельнікам Дагавора аб Антарктыцы.
Іншыя постсавецкія дзяржавы ў Антарктыдзе
З 1992 паўнавартасным удзельнікам кансультацый па Дагавору аб Антарктыцы стала Украіна, якая атрымала ад Вялікабрытаніі станцыю Фарадэй (цяпер: «Акадэмік Вярнадскі»).
Антарктыка
Прававы статус
У міжнародным праве Антарктыка — міжнародная тэрыторыя, прававы рэжым якой рэгуліруецца Дагаворам аб Антарктыцы. Выкарыстанне марскіх жывых рэсурсаў Антарктыкі рэгуліруецца асобнымі пагадненнямі паміж удзельнікамі Дагавора 1959: Міжнароднай канвенцыяй па рэгуліраванню кітабойнага промыслу (2 снежня 1946), Канвенцыяй аб захаванні цюленяў Антарктыкі (1972), Канвенцыяй аб захаванні марскіх жывых рэсурсаў Антарктыкі (1980). Выкарыстанне мінеральных рэсурсаў не дапускаецца Пратаколам 1991 да Дагавора аб Антарктыцы. Існуе ідэя абвясціць Антарктыку агульнай спадчынай чалавецтва.
Медаль «Ветэран працы»
Апісанне медаля
Медаль «Ветэран працы» вырабляецца з тампака, пасярэбраны, мае форму правільнага круга дыяметрам 34 мм.
Антоніўка (Джанкойскі раён)
Антоніўка (Антонівка) — сяло ў Джанкойскім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Падпарадкоўваецца Прасторненскаму сельскаму савету.
Спіс князёў Ліхтэнштэйна
Ніжэй пералічаны кіраўніка княжацкага дому Ліхтэнштэйн за ўсю яго гісторыю.
Сан-Б’язэ
Насельніцтва складае 270 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 25 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 86020. Тэлефонны код — 0874.
Зэмбавіцы (гміна)
Зэмбаві́цы (Zębowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Алескага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Зэмбавіцах. Плошча гміны складае 95,81 км². Станам на 2006 год у гміне Зэмбавіцы пражывалі 4090 чалавек, шчыльнасць — 42,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Кыргызска-таджыкскі канфлікт (2022)
Рэакцыя
17 верасня ў Баткенскую вобласць адправілі 107 тон гумдапамогі ад жыхароў і ўладаў сталічнага горада Бішкек, а на наступны дзень — 50.
Крысціна Французская
Крысціна Марыя Бурбон (, Парыж —, Турын) — французская прынцэса, пасля замужжа герцагіня Савойская. Другая дачка і трэцяе дзіця караля Францыі Генрыха IV і яго другой жонкі Марыі Медычы.
Біяграфія
Пасля смерці мужа Крысціна ўзяла на сябе рэгенцтва пры сыне Францыску Гіяцынце, а пазней пры Карле Эмануіле II. Рэгенцтва аспрэчвалі яе дзеверы Томас і Марыс Савойскія, якіх падтрымлівала Іспанія, але герцагіня здолела захаваць гэта права пры дапамозе Францыі пасля некалькіх гадоў грамадзянскай вайны. У 1642 годзе сваякі памірыліся, а каб умацаваць прыязныя адносіны Марыс Савойскі ажаніўся з дачкой Крысціны, Луізай, якой было тады 13 гадоў.
Юзаф Нарбут
Юзаф Мікалай Нарбут (Józef Mikołaj Narbutt; ? — пасля 1797) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Нарбутаў герба «Трубы».
Вадапойскі сельсавет
Вадапо́йскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — пасёлак Вадапой.
Універсітэт імя Альфонса X Мудрага
Універсітэт імя Альфонса X Мудрага (Universidad Alfonso X el Sabio) — іспанская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Вільянуэва-дэ-ла-Каньяда каля Мадрыда. Названы ў гонар караля Альфонса X.
Стары Дрокаў
Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Маскоўскай дзяржавай
Першы пісьмовы ўпамін пра Дрокаў як «кіеўскі горад» змяшчаецца ў «Спісе рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх» канца XIV ст. У XII—XV стагоддзях горад уваходзіў у склад Мсціслаўскага княства, разам з якім ён далучыўся да Вялікага Княства Літоўскага. Пасля скасавання Мсціслаўскага княства Дрокаў стаў цэнтрам воласці Віленскага ваяводства, з якой у 1496 годзе, згодна з запісам у скарб вялікага князя, немеснік дрокаў даў 4 копы грошай.
Уладзімір Марцінавіч Азін
Біяграфія
У студзені 1918 года прызначаны камандзірам латышскага камуністычнага атрада ; затым у Вятцы фармаваў атрады Чырвонай Гвардыі. Улетку 1918 года ў Вятцы У. М. Азін уступіў у РКП(б), быў прызначаны камандзірам батальёна 19-га Уральскага палка. Неўзабаве полк увайшоў у склад 2-й арміі. У складзе 2-й арміі 19-ы Уральскі полк вёў баі на Казанскім кірунку, змагаўся з белагвардзейцамі і белачэхамі. Пасля першых баёў Уладзімір Мартынавіч быў прызначаны камандзірам Арскай групы, якая ва ўзаемадзеянні з часткамі 5-й арміі 10 верасня 1918 года ўзяла Казань.
Каменскі сельсавет (Мазырскі раён)
Ка́менскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Каменка.
Майска-чэрвеньскае наступленне (2000)
Сітуацыя напярэдадні
Пачаліся перамовы пры пасярэдніцтве алжырскага прэзідэнта Абдэля Азіза Бутэфлікі. Аднак дыпламатычнае манеўраванне не магло падмануць ўдзельнікаў супрацьстаяння, так як Эфіопія і Эрытрэя чакалі вырашальнай сутычкі. На апошнім раўндзе перамоваў у перыяд з 29 красавіка па 4 мая 2000 года эрытрэйцы сталі вылучаць новыя ўмовы і, па сутнасці справы, сарвалі падпісанне пагаднення аб спыненні агню.
Сілы і падрыхтоўка
Па даных італьянскага часопіса Analisi Difesa, у планаванні майскага наступлення 2000 года ўдзельнічалі замежнікі. Аперацыю рыхтавалі васемнаццаць расійскіх ваенных саветнікаў і спецыялістаў вышэйшага каманднага звяна, у тым ліку тры ад ВПС і адзін ад СПА.
Майскія падзеі
23 мая эфіопскае камандаванне перанесла асноўныя намаганні на цэнтральны ўчастак, дзе пачаўся другі ўдар. Пад Заламбесай у ноч перад наступленнем тры батальёна перайшлі праз горы і перарэзалі камунікацыі ў тыле эрытрэйскай арміі. Рэзерваў у гэтым сектары ў эрытрэйцаў не было, бо іх перакінулі на заходні кірунак. Ударам па фронце і з флангаў лінія абароны праціўніка зноў была разгромлена. У ноч на 25 мая эрытрэйскія часці сышлі з Заламбесы. Эфіопская армія паглыбілася на эрытрэйскую тэрыторыю, заняла Сенафе і была спынена толькі ў раёне вышынь на подступах да Ады-Кэіх. Перадавыя часці эфіопаў апынуліся ў 50 км ад Асмэры.
Паліцэйская дубінка
Канструкцыя
У залежнасці ад мадэлі дубінкі, яе канструкцыя, матэрыял, вага, даўжыня і таўшчыня могуць быць рознымі. Раней паліцэйскія дубінкі выраблялі з трывалых парод дрэва, у наш час іх часцей за ўсё робяць з гумы і палімернага сінтэтычнага матэрыялу, радзей з пластыка, яшчэ радзей — металічныя.
У беларускіх і савецкіх праваахоўных структурах
20 траўня 1881 года міністр унутраных спраў Расійскай імперыі накіраваў даклад імператару з просьбай узброіць ніжніх чыноў пецярбургскай паліцыі «драўлянымі кіямімі» (палицами) наўзамен шашак драгунскага ўзору. Нягледзячы на адмову імператара, ужо вырабленыя раней паліцэйскія «драўляныя кіі» выдалі некаторым паліцыянтам.
Балійцы
Гісторыя
У 1908 г. востраў Балі быў акупаваны Нідэрландамі. У 1949 г. ён увайшоў у склад Інданезіі. Экспансія саміх балійцаў, а потым разбуральны землятрус 1917 г. і палітыка перасялення, якую праводзілі інданезійскія ўлады ў другой палове XX ст. у межах вырашэння аграрнанага пытання, прывялі да з'яўлення асобных невялікіх раёнаў, кампактна населеных балійцамі, на іншых астравах Інданезіі (Ява, Ламбок, Сулавесі і інш.).
Харчаванне
Паўседзённай стравай балійскай кухні з'яўляецца вараны рыс. Яго ядуць халодным, з соллю, перцам і іншымі спецыямі. У паўседзённым рацыёне таксама шмат садавіны і гародніны, часам рыбы і казурак. Дастаткова распаўсюджаная страва лавар з сечанай гародніны і какоса. Мясныя стравы (асабліва са свініны) ужываюць пераважна ў святочныя дні. Ялавічына не вельмі папулярна, а для прадстаўнікоў вышэйшых каст — забаронена. Прысмакамі лічацца маладыя парсючкі, якіх смажаць цалкам, кажаны, некаторыя казуркі, марскія чарапахі, лічынкі мурашак і пчол.
Мастацтва
Балійскі фальклор знакаміты эпічным казаннем "Малат", якое па аб'ёму роўнае "Махабхараце". З часоў сярэднявечча распаўсюджаны лантар, кнігі на пальмавым лісці, а таксама летапісы-бабад.
Балійскія майстры вырабляюць батык, статуэткі з дрэва і металаў, розныя ўпрыгожванні. Далёка за межамі Балі вядомы мясцовы арнамент. Развіта танцавальнае мастацтва. Танец пендэт, відавочна, раней меў рытуальнае значэнне, бо адлюстроўвае працэс ахвярапрынашэння. Танец легонг — гэта пантаміма, якую выконваюць маладыя танцоркі. Ваенныя танцы — барыс і джаук. Народныя музычныя інструменты — драўляная флейта сулінг, скрыпка рэбаб. Пры храмах і вёсках арганізуюцца гамеланы. Яны суправаджаюць вяселлі, рэлігійныя цырымоніі, тэатральныя пастановы "Рамаяны", пастановы народнага тэтра ценяў.
Японская група
Роспуск
Група спыніла сваё існаванне, калі ў чэрвені 1908 года прэм’ер-міністр Георгіяс Феатокіс прапанаваў пасады міністраў урада Гунарысу, Пратапападакісу і Рэпулісу, якія першыя два прынялі. Гунарыс стаў міністрам фінансаў, але ў выніку жорсткай крытыкі яго былымі паплечнікамі падчас абмеркавання бюджэту ён падаў у адстаўку.
Геаграфія Ліхтэнштэйна
У Ліхтэнштэйне толькі адно возера, якое называецца Гампрынер-Зеле.
Ларышчаўскі сельсавет
Ла́рышчаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Ларышчава.
Анатоль Васільевіч Луначарскі
Біяграфія
Ва універсітэце слухаў курс філасофіі і прыродазнаўства пад кіраўніцтвам Рыхарда Авенарыуса; вывучаў працы Карла Маркса і Фрыдрыха Энгельса, а таксама работы французскіх філосафаў-матэрыялістаў; вялікі ўплыў на Луначарскага аказалі і пазітывісцкія (ідэалістычныя па ацэнцы Леніна) гледжанні Авенарыуса, якія ўступалі ў супярэчнасць з марксісцкімі ідэямі. Вынікам вывучэння эмпірыякрытыцізма стала двухтомнае даследаванне «Рэлігія і сацыялізм», адной з асноўных ідэй якога з’яўляецца сувязь філасофіі матэрыялізму з «рэлігійнымі летуценьнямі» мінулага. Да швейцарскаму перыяду жыцця Луначарскага ставіцца і збліжэнне з Пляханаўскай сацыялістычнай групай «Вызваленне працы».
У канцы 1915 года пераехаў са сваёй сям’ёй з Парыжа ў Швейцарыю.
IC 2744
IC 2744 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Медаль «За аднаўленне прадпрыемстваў чорнай металургіі поўдня»
Статут медаля
Уручэнне медаля «За аднаўленне прадпрыемстваў чорнай металургіі поўдня» вырабляецца ад імя Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР выканаўчымі камітэтамі абласных Саветаў дэпутатаў працоўных па месцы жыхарства ўзнагароджаных.
Алейна-тлушчавая прамысловасць Беларусі
Баланс экспарту-імпарту
Таксама Беларусь экспартуе некаторую колькасць жмыхаў, у асноўным рапсавы і соевы.
Шумеры
Адукацыя і навуковыя веды
Знойдзены шумерскія таблеткі, дзе перадаюцца веды пра фармакалогію і фітатэрапію. Лекары працавалі пры храмах. Іх заступніцай лічылася багіня Гула, адным з сімвалаў якой быў кій, пераплецены змеямі.
Мастацтва
Старажытны Шумер быў бедны на дрэва і металы, якія завозіліся звонку, аднак яго жыхары навучыліся шырока выкарыстоўваць гліну, з якой выраблялі цэглу, посуд, цыліндрычныя пячаткі, таблеткі для пісьма і нават сярпы. Ганчарства пачало развівацца ў неалітычны перыяд. Да 3 тысячагоддзя да н. э. шумерскія майстры навучыліся вырабляць кераміку высокай якасці. Пасудзіны былі разнастайнымі па форме, выкарыстоўваліся як кухоннае начынне і для захавання збожжа і вадкасцяў.
Прыкладнае значэнне мелі цыліндрычныя пячаткі. Яны ўзніклі ў канцы 4 тысячагоддзя да н. э., што супадае са з'яўленнем клінапісу. Іх ужывалі замест асабістага подпісу на гліняных таблетках, будаўнічых матэрыялах, магчыма на мяхах з таварамі. Пячаткі вырабляліся з цвёрдага каменя, натуральнага шкла ці керамікі. Цыліндр пракатвалі па вільготнай гліне. У выніку на ёй заставаўся малюнак з піктаграмай і клінапісам. Малюнкі адлюстроўвалі сацыяльную або рэлігійную сімволіку.
Літаратура
Хаця шумерская пісьмовасць у форме клінапісу вядома з канца 4 тысячагоддзя да н. э., літаратура як самастойны від творчасці ўзнікла толькі ў другой палове 3 тысячагоддзя. Першымі ў канцы раннедынастычнага перыяду (да 2350 г. да н. э.) вылучыліся павучанні, сакральна-эпічныя тэксты, загаворы і валадарскія надпісы. Большая частка захаваных тэкстаў адносіцца да пачатку 2 тысячагоддзя да н. э., хаця творы, запісаныя ў іх, маглі быць створаны значна раней. Відавочна, частка сакральна-эпічных твораў пісалася пры храмах і выкарыстоўвалася для святарскай практыкі. Іншыя перапісваліся ў школах і з'яўляліся своеасаблівымі дапаможнікамі для навучання.
Уладзімір Сяргеевіч Кошалеў
Навуковая дзейнасць
У 1974 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Унутрыпалітычная барацьба ў Егіпце ў першыя гады Другой сусветнай вайны (1939—1942)» (навуковы кіраўнік — доктар гістарычных навук Р. Р. Ланда). У 1977 годзе выйшла манаграфія У. С. Кошалева «Егіпет да Эль-Аламейна: з гісторыі ўнутрыпалітычнай барацьбы (1939—1942)». У 1979 годзе ў часопісе «Народы Азіі і Афрыкі» была апублікаваная рэцэнзія Б. Г. Сейраняна на гэтую манаграфію. У рэцэнзіі былі адзначаны фундаментальнасці, сур’ёзны падыход да вывучэння тэмы, а таксама шырокае выкарыстанне не толькі егіпецкіх і савецкіх, але і іншых замежных крыніц. У 1984 годзе выйшла новая манаграфія, якая падрабязна разглядала найноўшую палітычную гісторыю Егіпта. У 1988 годзе ў Інстытуце краін Азіі і Афрыкі Кошалеў абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Сацыяльна-палітычная барацьба і антыкаланіяльны рух у Егіпце (1879—1924)». Апанентамі Кошалева былі Л. І. Мядведка, Г. І. Мірскі і Л. А. Фрыдман. З 1990 года — прафесар па спецыяльнасці «Гісторыя». У 1992 годзе выйшла чарговая манаграфія Кошалева ў Маскве.
Гімн Польшчы
Першапачатковая назва — «Pieśń Legionów Polskich we Włoszech» («Песня польскіх легіёнаў у Італіі»), таксама вядомая па першым радку — «Jeszcze Polska nie zginęła» («Яшчэ Польшча не загінула»), якую часта хібна прымаюць за нацыянальны дэвіз Польшчы.
Зародкавыя лісткі
Вучэнне пра зародкавыя лісткі — адно з асноўных абагульненняў у эмбрыялогіі — адыграла вялікую ролю ў гісторыі біялогіі. Утварэнне зародкавых лісткоў — першая прыкмета дыферэнцыявання зародка.
Пусткі (фільм)
Сюжэт
Закаханыя падпальваюць хату Холі з трупам бацькі ўнутры і падаюцца на ўцёкі ў бясплодныя пустынныя землі амерыканскіх раўнін. Ва ўцёках яны здзяйсняюць забойства за забойствам, але не асабліва задумваюцца аб наступствах. Пагалоска пра іх распаўсюджваецца па краіне і робіць пасрэдных, па сутнасці, маладых людзей знакамітасцямі нацыянальнага маштабу. Калі ім надакучвае кружыць па аднастайным тужлівым пейзажы, яны вырашаюць дабрацца да гор, але паліцыя не выпускае іх з-пад увагі. Разумеючы асуджанасць далейшага супраціву, Холі адмаўляецца ісці за Кітам далей і здаецца ўладам. Кіт яшчэ нейкі час працягвае ўцёкі, але затым таксама здаецца. Кіт аказваецца знакамітасцю нават сярод паліцыі, яму ціснуць руку, ён раздае сувеніры на памяць.
Арсеній Антонавіч Мален
Арсеній Антонавіч Мален (, с. Грэчана, Валачынскі раён, Хмяльніцкая вобласць — ) — ваенны дзеяч, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
У Чырвонай арміі з 1940 года. У 1942 годзе закончыў Варашылаўградскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. На фронце са жніўня 1942 года: лётчык, камандзір звяна, намеснік камандзіра і камандзір авіяэскдрыллі. Удзельнічаў у Сталінградскай бітве, у вызваленні Данбаса, Левабярэжнай Украіны, Крыма, Беларусі, Прыбалтыкі, у баях ва Усходняй Прусіі і штурме Кёнігсберга.
Жак Франсуа Бландэль
Жак Франсуа Бландэль (Jacques-François Blondel,,  — , ) — французскі архітэктар і тэарэтык мастацтва і архітэктуры. Унук архітэктара Франсуа Бландэля.
IC 2746
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Psychonaut 4
Біяграфія
Гурт Psychonaut 4 быў заснаваны ўлетку 2010 года, намаганнямі Лашы «Andre» Адаміі, і ўраджэнца Расіі Давіда Графа.
Абідаскі спіс цароў (Сеці I)
Змест спіса
Кожны картуш змяшчае адно з пяці імён, якія ўваходзілі ў склад вялікага царскага тытула кожнага фараона, і якія фараон прымаў пры ўзыходжанні на трон (троннае імя) або насіў ад нараджэння (асабістае імя). Праўда, цары ранніх дынастый яшчэ не насілі ўсіх пяці імён. Пакуль на сённяшні дзень частку асабістых імён не магчыма надзейна перакласці. Тронныя ж імёны, якія надаваліся пры ўзыходжанні на прастол, наадварот, даволі часта можна перакласці, бо яны, як правіла, змяшчаюць выказванні пра сонечнага бога Ра і маюць выгляд кароткіх сказаў.
II дынастыя
К канцу 2-й дынастыі Верхнім і Ніжнім Егіптам адначасова правілі розныя фараоны, якія змагаліся адзін з адным за ўладу над усім Егіптам. Гэтыя цары не былі ўключаны ў Абідаскі спіс. Гл. спіс фараонаў.
VI дынастыя
З 39-га картуша пачынаецца другі рад Абідаскага спіса.
Дамінік Нарбут
Дамінік Нарбут (Dominik Narbutt; ? — пасля 1807?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Swift
Прыклад
Прыклад напісання функцыі падліку фактарыяла:
Красная Гара (Краснагорскі раён)
Пад уладай Маскоўскай дзяржавы і Расійскай імперыі
Згодна з Андрусаўскім перамір’ем 1667 года Папова Гара апынулася ў складзе Маскоўскай дзяржавы. У XVII—XVIII стагоддзях яна ўваходзіла ў склад Старадубскага палка. У XIX ст. горад стаў цэнтрам воласці Суражскага павета Чарнігаўскай губерні.
Каралінова (Шаркаўшчынскі раён)
Гісторыя
Да 12 лютага 1965 года хутар уваходзіў у склад Дулінаўскага сельсавета, да 31 студзеня 1983 года знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Шаркаўшчынскага пассавета.
Павуцінне
Склад, вылучэнне і ўласцівасці
Павуцінне павукоў ўяўляе сабой бялок, узбагачаны гліцынам, аланінам і серынам. Унутры павуцінневай залозы ён існуе ў вадкай форме. Пры выдзяленні праз шматлікія прадзільныя трубачкі, якія адкрываюцца на паверхні павуцінных бародавак, адбываецца змяненне структуры бялку, з прычыны чаго ён дубянее ў форме тонкай ніткі. Далей павук пераплятае гэтыя першасныя ніткі ў таўсцейшае павуціннае валакно. Па трываласці павуціна блізкая да нейлону і больш трывалая за падобную з ёй па складзе ніткай насякомых (напрыклад, вусеняў тутавага шаўкапрада. Паводле адной са здагадак, адрозненні абумоўлены тым, што павукі фармуюць валакно, звісаючы на ім.
IC 2747
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мёртвым не баліць
Выданне
Беларуская эміграцыя надрукавала аповесць Быкава «тарашкевіцай» у 1965 годзе.
Казімір Адам Нарушэвіч
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Нарушэвічаў герба «Вадвіч».
Медаль «За аднаўленне вугальных шахт Данбаса»
Апісанне медаля
На адваротным боку медаля ў два радкі надпіс «ТРУД В СССР — ДЕЛО ЧЕСТИ». Над надпісам рэльефная выява сярпа і молата.
Спаркл Тэйлар
Спаркл Тэйлар (Sparkle Taylor; нар., Флінт, Мічыган, ЗША) — амерыканская баскетбалістка.
Сяргей Аляксандравіч Маскевіч
Біяграфія
Дэпутат Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў 23-га і 24-га скліканняў. З 2005 года — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, дзе ўзначальваў Пастаянную камісію па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы.
Сухарэўскі сельсавет
Сухарэўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Сухары.
Пасуціцкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Зэльвенскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Тулаўскага сельсавета.
Багдан Анісімавіч
Паходзіў з Пінска. Быў вольнанаёмным спеваком у Супрасльскім манастыры. У 1630 годзе ўступіў у канфлікт з кцітарам манастыра Крыштофам Хадкевічам, пасля чаго пакінуў манастыр. Далейшы лёс невядомы. Склаў Супрасльскі ірмалой 1601 года. Вызначаўся «навуковым» падыходам пры складанні ірамлоя, пазначаў, адкуль браў музычныя творы, на палях занатоўваў паходжанне напеваў, абавязкова адзначаў мясцовыя (складзеныя ў Супрасльскім манастыры). Цікавіўся грэчаскай царкоўнай музыкай, прывёў шмат грэчаскіх напеваў разам з тэкстамі на грэчаскай мове. Невядома, ці быў кампазітарам. Упрыгожыў рукапіс 5 манахромнымі (малінавага колеру) мініяцюрамі, 16 застаўкамі ў выглядзе рознакаляровай пляцёнкі балканскага тыпу. Для аздаблення першай старонкі ўжыў выразаную з кнігі гравюру Ф. Скарыны з выявай сонца і маладзіка.
Міжземнае мора
Этымалогія
Назву Міжземнае мора (Μεσόγειος Θάλασσα, Mare Mediterranea — мора пасярод Зямлі) упершыню ўвёў у абарот антычны пісьменнік Гай Юлій Солін, абапіраючыся на ўяўленні свайго часу, паколькі старажытныя еўрапейскія і паўночнаафрыканскія цывілізацыі развіваліся ў басейне менавіта гэтага мора, якое служыла натуральным шляхам зносін паміж імі.
У часы росквіту Рымскай імперыі  рымляне называлі гэта мора — Наша мора (Mare Nostrum), або Унутранае мора (Internum mare) паколькі ў тыя часы ўсе землі ўзбярэжжа гэтага мора ўваходзілі ў склад імперыі.
Гісторыя
Гісторыя Міжземнаморскага рэгіёна мае вырашальнае значэнне для разумення паходжання і развіцця шматлікіх сучасных грамадстваў. «Тры чвэрці зямнога шара было аб'яднана паміж сабой праз Міжземнае мора, якое было цэнтрам сусветнай гісторыі».
Геологічна будова і рельєф дна
Улоговини Середземного моря вельми різні за часом формування. Значна частина Левантинського басейну закладена в мезозої, Алжиро-Прованського басейну — з кінця олігоцену — на початку міоцену. Деякі улоговини сформовані на початку і в середині міоцену і в пліоцені. В мессінський час на більшій частині Середземного моря вже існували неглибокі улоговини. Глибина Алжиро-Прованського басейну під час осадонакопичення евапоритів в мессінський час оцінюється у 1-1,5 км. Сіль накопичувалась в результаті інтенсивного випаровування і концентрації розсолу, який утворювався з притоку нормальносоленої морської води в закритий басейн седиментації через протоку, що періодично існувала південніше Гібралтару.
Канюшына чырванаватая
Ахова
Абараняецца на тэрыторыі Літвы.
Царква Грунтвіга
Царква Грунтвіга (Grundtvigs Kirke) — лютэранская царква, якая належыць Народнай Царквы Даніі і размешчаная ў Капенгагене, у раёне Біспеб'ерг (Bispebjerg). Названа ў гонар дацкага багаслова, царкоўнага дзеяча і пісьменніка М.-Ф.-С. Грунтвіга. З'яўляецца адной з самых знакамітых цэркваў горада і найрэдкім прыкладам культавага збудавання, пабудаванага ў стылі экспрэсіянізму.
Будаўніцтва
Конкурс праектаў будучай царквы быў абвешчаны ў 1913 годзе; выйграў яго архітэктар Педэр Клінт. Будаўніцтва пачалося толькі ў 1921 годзе і працягвалася пяць гадоў. Апошнія працы па аздабленні інтэр'ера праводзіліся ў 1940 годзе пад кіраўніцтвам Каарэ Клінта, сына будаўніка царквы.
У архітэктуры храма пераплятаюцца рысы традыцыйных дацкіх вясковых цэркваў, готыкі, барока і разнастайных мадэрнісцкіх плыняў. Будаўнічым матэрыялам для царквы стала жоўтая цэгла (таксама характэрная рыса дацкай царкоўнай архітэктуры).
Восень
Восень — адна з чатырох часоў года паміж летам і зімою. Складаецца з трох месяцаў: у паўночным паўшар'і — верасня, кастрычніка і лістапада, у паўднёвым — сакавіка, красавіка і мая.
Кісялёўка (Шаркаўшчынскі раён)
Кісялёўка (, Киселёвка) — былы хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Радзюкоўскага сельсавета.
Павел Алегавіч Булатнікаў
Біяграфія
З 1987 па 1990 год — студэнт Мінскай культурна-асветніцкай вучэльні. З 1989 года ў якасці вакаліста ўдзельнічаў у гуртах «Лицей» (не блытаць з аднайменным расійским поп-гуртом) і «Bad Informers». Візітнай карткай Паўла ў той перыяд часу (1989—1995) былі вельмі доўгія валасы і велізарныя завушніцы.
Інгмар Лідака
У 1984 годзе скончыў Вэцумніецкую сярэднюю школу. З 1984 па 1989 год вучыўся на біялагічным факультэце Латвійскага ўніверсітэта. У 1989 годзе пачаў працу ў Рыжскім заапарку. У 1995 уступіў у ЛЗП. Быў абраны ў Рыжскую думу 2001 года. У 2006 годзе абраны ў 9-ы Сейм.
Ілья Сяргеевіч Глазуноў
Біяграфія
У 1956 годзе пабраўся шлюбам з Нінай Аляксандраўнай Вінаградавай-Бенуа.
Харэцкая воласць
Харэцкая (Харэцкаўская) воласць — тэрытарыяльна-адміністрацыйная адзінка ВКЛ у XIV — пач. XV ст. Цэнтр воласці — двор Камень-Харэцкі (цяпер в. Камена Лагойскага раёна).
Гімн Нідэрландаў
Словы былі напісаныя паміж 1568 і 1572 падчас нідэрландскага паўстання супраць Іспаніі. Магчымым аўтарам быў Філіп ван Марынкс, лорд Сінт-Алдэгодні.
blijf ik tot in den dood.
Сялява
Назва
Сяляўкай у Беларусі часта называюць верхаводку (укляю), рыбу сямейства карпавых, але гэта зусім не сваяк сялявы.
Вясна
Вясна — адна з чатырох пор года паміж зімою і летам. Складаецца з трох месяцаў: у Паўночным паўшар'і — сакавіка, красавіка і мая, у Паўднёвым — верасня, кастрычніка і лістапада.
Марвелы
«Марвелы» (The Marvels) — будучы амерыканскі фантастычны фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics», прэм’ера якога запланавана на ліпень 2023 года.
Стужка павінна стаць часткай пятай фазы кінематаграфічнага сусвету Marvel і працягам фільма «Капітан Марвел».
Знак бяды
«Знак бяды» — аповесць беларускага пісьменніка Васіля Быкава, створаная ў 1982 годзе. Адзначана Ленінскай прэміяй у 1986 годзе. У тым жа годзе аповесць была экранізавана.
Гларнскія Альпы
Гларнскія Альпы аддзеленыя ад Лепанцінскіх Альпаў (на поўдні) далінай Пярэдняга Рэйна і перавалам Оберальп, ад усходняй часткі Бернскага Альпаў (на захадзе) — далінай ракі Рэйс (Ройс), з усходу і поўначы абмяжоўваюцца далінай Рэйна. Найвышэйшая кропка — гара Тоды (3614 м). Назва Гларнскіх Альпаў паходзіць ад горада і кантона Гларус.
Заможнэ (Вэлыкамыхайліўскі раён)
Заможнэ (Заможне) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Аляксандр Антонавіч Пякарскі
Аляксандр Антонавіч Пякарскі (, в. Буда, Дзяржынскі раён, Мінская вобласць, БССР) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991), прафесар (1993).
Гаўрыла Саламонавіч Ліпманаў
Гаўрыла Саламонавіч Ліпманаў ( — ) — беларускі медык.
Arianta arbustorum
Arianta arbustorum — від бруханогіх малюскаў сямейства.
Арэал
Від распаўсюджаны пераважна ў Цэнтральнай і Паўночна-Заходняй Еўропе. Сустракаецца ў гарах на вышыні да 2700 метраў над узроўнем мора, у лясах, радзей на раўніне. Аддае перавагу вільготным месцам пражывання.
Сямён Давыдавіч Камінскі
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя працы прысвечаны праблеме барацьбы з трахомай. У 1924—1939 гадах старшыня камісіі па барацьбе з трахомай пры Наркамздароўя БССР.
Давід (Мікеланджэла)
Мастацкія асаблівасці
Юнак рыхтуецца да бою з ворагам, які пераўзыходзіць яго па сіле. Ён спакойны і засяроджаны, але мышцы яго напружаны. Бровы грозна ссунуты, у іх чытаецца нешта жахлівае. Праз левае плячо ён перакінуў прашчу, ніжні кончык якой падхапляе яго правая рука. Свабодная пастава героя — класічны прыклад кантрапоста — ужо падрыхтоўвае смяротны рух.
Вартавыя Галактыкі. Частка 3
'''«Вартавыя Галактыкі. Частка 3»''' (Guardians of the Galaxy Vol. 3) — амерыканскі фантастычны фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics», прэм’ера якога адбылася ў маі 2023 года.
IC 2752
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Cepaea hortensis
Cepaea hortensis — від малюскаў сямейства.
Выдавецкі дом «Звязда»
Гісторыя
Створана ў лістападзе 2012 годзе. У склад РВУ уваходзяць літаратурна-мастацкія і грамадска-палітычныя часопісы «Полымя», «Маладосць», «Нёман», альманах « Вожык», газета  «Літаратура і мастацтва»), выдавецкі аддзел, які ажыццяўляе выпуск кніг (раней уваходзілі ў склад  рэдакцыйна-выдавецкай установы «Літаратура і мастацтва»), а таксама газета  «Звязда».
Аляксандр Міхайлавіч Радзькоў
Біяграфія
У 1973 годзе скончыў фізіка-матэматычны факультэт Магілёўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута (цяперашні Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аркадзя Куляшова). У 1974—1997 працаваў у ім на пасадах ад асістэнта кафедры да першага прарэктара. У 1982 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Актывізацыя навучання матэматыцы студэнтаў першага курса педагагічнага ВНУ: На прыкладзе алгебры ды тэорыі лікаў» (педагагічныя навукі). У 1996 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Навуковыя асновы тэставання ў сістэме непарыўнага навучання матэматыцы» (педагагічныя навукі). У 1997 прызначаны першым прарэктарам Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова, а ў 2001 — яго рэктарам.
З 29 снежня 2010 года да 20 снежня 2014 года — першы намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. З 20 снежня 2014 года да 18 мая 2015 года — памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Медаль «За асваенне цалінных зямель»
Заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 20 кастрычніка 1956 года. Аўтар праекта медаля — мастак Н. Н. Філіпаў.
Статут медаля
Медалём «За асваенне цалінных зямель» узнагароджваюцца калгаснікі, работнікі саўгасаў, МТС, будаўнічых і іншых арганізацый, партыйныя, савецкія, прафсаюзныя і камсамольскія работнікі за добрую працу на асваенні цалінных і абложных зямель у раёнах Казахстана, Сібіры, Урала, Паволжа і Паўночнага Каўказа.
Апісанне медаля
Усе надпісы і выявы на медалю выпуклыя. Края медаля з аверса і адваротнага боку абрамленыя выпуклым борцікам.
Малая царква (Гродна)
Гісторыя
Сам участак насупраць Старога замку быў забудаваны яшчэ ў раннім сярэднявеччы. Згодна матэрыялам археалагічных раскопак гэты раён быў заселены ўжо ў XI ст. Лічыцца, што Малая царква была ўзведзена на тэрыторыі старажытнага пасада ў XII ст., што ўскосна пацвярджаюць вынікі археалагічных раскопак, праведзеных у 1987 Аляксандрам Краўцэвічам, падчас якіх быў зафіксаваны багаты культурны слой XII ст. На яе думку вядомай даследчыцы А. Квітніцкай, «манастырык на Падзамчы» знаходзілася на невысокім ўзгорку сярэднявечнага пасада, на поўнач ад Старога замка, гэта значыць каля і ці на месцы сучаснага пажарнага дэпо.
Уснарка
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 86 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,4 м/км.
Васіль Васілевіч Галубовіч
Творчасць
Таксама аформіў спектаклі ў Брэсцкім абласным драматычным тэатры: «Дні нашага жыцця» Л. Андрэева (1976), «Варвары» М. Горкага (1979).
Адрас (тканіна)
Тэхналогія фарбавання
У якасці натуральных фарбавальнікаў прымяняюцца водныя выцяжкі з розных раслін:, , , , , бутонаў , і іншых, а таксама  і індзіга.
Леў Іванавіч Камароў
Леў Іванавіч Камароў (1938—2001) — прафесар, загадчык кафедры тэарэтычнай фізікі фізічнага факультэта БДУ з 1973 па 1983 гг.
Міхеевіцкі сельсавет
Міхе́евіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крычаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Міхеевічы.
Злотаў (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 34 населеныя пункты.
Ігар Уладзіміравіч Аліневіч
Анархісцкая дзейнасць. Крымінальная справа
28 лістапада 2010 года Ігар Аліневіч быў затрыманы людзьмі ў цывільным у Маскве, як потым выявілася, прадстаўнікамі беларускіх спецслужбаў. Змешчаны ў СІЗА КДБ у Мінску. 27 траўня 2011 года суд Заводскага раёна Мінска (суддзя — Жанна Хвайніцкая) пакараў Аліневіча 8 гадамі пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму. Ён быў абвінавачаны паводле часткі 2 артыкула 339 Крымінальнага кодэкса Беларусі (хуліганства, здзейсненае групай асоб) і частак 2 і 3 артыкула 218 Крымінальнага кодэкса (пашкоджанне маёмасці небяспечным спосабам і ў асабліва буйным памеры). Першапачаткова Аліневіча абвінавачвалі ў злосным хуліганстве (ч. 2 арт. 339) па эпізодах нападу на расійскае пасольства ноччу з 30 на 31 жніўня 2010 года, а таксама за ўдзел у акцыі каля Генштабу Узброеных сіл Беларусі 19 верасня 2009 года. Затым абвінавачанне было пашыранае: акрамя ранейшых эпізодаў, Аліневічу інкрымінавалі напады на казіно «Шангры Ла», на офіс банку «Масква-Мінск» 31 мая 2010 года, на Цэнтр ізаляцыі правапарушальнікаў (ЦІП) на Акрэсціна 6 верасня 2010 года. Разам з Аліневічам па адной крымінальнай справе праходзілі Мікола Дзядок і Аляксандр Францкевіч. У судзе ад анархісцкіх поглядаў Аліневіч не адмовіўся, але сваёй віны не прызнаў. Заявіў, што ўдзельнічаў у антываеннай акцыі каля будынку Генштаба Беларусі, але кожны беларус мае права на свабоду мірных сходаў і шэсцяў. Ён жа спрабаваў выказаць сваё стаўленне да таго, што ў час крызісу, калі насельніцтву Беларусі зменшылі заробкі і адпраўлялі ў вымушаныя адпачынкі, Мінабароны праводзіла маштабныя і дарагія ваенныя вучэнні.
Гольштэйн
У 1474 годзе Гольштэйн стаў герцагствам у складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Непераможная армада
Падрыхтоўка
Маштабная аперацыя была задумана іспанскім каралём Філіпам II з мэтай рэалізаваць свае дамаганні на англійскі трон і спрыяць планах па вяртанні пратэстанцкай Еўропы ва ўлонне каталіцкай царквы. Іспанскі кароль аддаў загад флоту падысці да праліва Ла-Манш і аб’яднацца з 30-тысячным войскам герцага Пармскага, якое знаходзілася ў Фландрыі. Гэтыя аб’яднаныя сілы павінны былі перасекчы Ла-Манш, высадзіцца ў графстве Эсекс, пасля чаго маршам пайсці на Лондан. Філіп II разлічваў на тое, што англійскія каталікі пакінуць сваю каралеву-пратэстантку і пяройдуць на яго бок.
Цмелеў (гміна)
Цме́леў (Ćmielów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астравецкага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Цмелеве. Плошча гміны складае 117,7 км². Станам на 2004 год у гміне Цмелеў пражывалі 7942 чалавекі, шчыльнасць — 67,5 чал./км².