cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стапель
Ста́пель — адкрытая, нахіленая да вады пляцоўка для будаўніцтва або рамонту суднаў і спуску іх на ваду з дапамогай спецыяльных прыстасаванняў. З’яўляецца часткай верфі.
Яўген Паўлавіч Крамлёў
Біяграфія
Працаваў у Баграціёнаўскай раённай ветэрынарнай станцыі (г. Баграціёнаўск, Калінінградская вобласць; 1963—1965, ветэрынарны ўрач), Упраўленніі сельскай гаспадаркі Гур’еўскага раёна (Калінінградская вобласть; 1965—1967, галоўны ветэрынарны ўрач), Гусеўскай міжрайоннай ветэрынарнай лабараторыі (г. Гусеў, Калінінградская вобласть; 1968—1971, дырэктар), Калінінградска1 навукова1 ветэрынарна1 станцыі (1971—1985, дырэктар), Гродзенскім дзяржаўным сельскаспадарчым інстытуце (1985—1991, загадчык кафедры генетыкі і развядзення сельскагаспадарчых жывёл), Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (з 1991, прафесар кафедры біялогіі, у 1996—2005 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: экалагічная таксікалогія; стан біяцэнозаў заходняга рэгіёна Беларусі; атрыманне пралангаваных гарманальных прэпаратаў для лячэння і прафілактыкі эндакрынапатый і стымуляцыі функцыі размнажэння ў жывёл.
Эдвард Коцбек
Біяграфія
Сын царкоўнага арганіста. Два гады вывучаў багаслоўе ў Марыбары, потым перавёўся на раманскую філалогію ў Люблянскі ўніверсітэт (1927—1930). Працаваў настаўнікам, належаў да левых каталікоў, якія знаходзіліся пад уплывам Рамана Гвардзіні (у 1928—1929 Коцбек слухаў у Берліне лекцыі Гвардзіні), супрацоўнічаў з каталіцкімі часопісамі Крыж і Дом і свет. У час знаходжання ў Францыі ў 1931—1932 гадах пазнаёміўся і зблізіўся з французскімі персаналістамі. З пачаткам грамадзянскай вайны ў Іспаніі выступіў з рэзкай крытыкай пазіцыі іспанскага духавенства, што выклікала вялікае незадавальненне вярхоў славенскага каталіцтва і стала падставай для закрыцця часопіса Дом і свет, дзе былі апублікаваны яго Думкі аб Іспаніі. У 1938—1943 гадах выдаваў персаналісцкі часопіс Справа. Пасля ўварвання нацыстаў выступіў адным з заснавальнікаў вызваленчага фронту, знаходзіўся ў падполлі, потым далучыўся да югаслаўскіх партызан.
Творчасць
Першую кнігу вершаў Коцбек апублікаваў у 1924 годзе. Пасля некалькіх дзесяцігоддзяў замоўчвання яго творчасць знайшла прызнанне ў канцы 1980-х гадоў у краіне і за граніцай. Яго творы перакладзены на многія еўрапейскія мовы, манаграфіі пра яго апублікаваныя на англійскай, французскай, нямецкай, італьянскай, польскай мовах. Вершы і проза Коцбека паўплывалі на наступныя пакаленні славенскіх пісьменнікаў.
Ян Лівенс
Ян Лівенс (Jan Lievens;,  — , ) — нідэрландскі мастак Залатога стагоддзя. Звычайна асацыюецца з Рэмбрантам, з якім быў дружны і працаваў у адной майстэрні, у падобным стылі. На доўгі час быў забыты, бо з 1632 года працаваў як прыдворны мастак у Англіі і іншых краінах.
Ашмянцы (Ваўкавыскі раён)
Гісторыя
У 1796 годзе належала Каятану Павенскаму. У 1836 годзе прыватная вёска.
Спенсэр Комптан
У студзені 1742 года ён змяніў Уолпала на пасадах першага лорда казначэйства і прэм’ер-міністра, хоць фактычна кіраваў урадам Джон Картэрэт. Здароўе Спенсэра Комптана пагоршылася і некаторыя рашэнні прымаліся без яго ведама. Ён заставаўся на пасадзе да самай сваёй смерці.
Гольша
Легенда аб заснаваннях
Легенда аб заснаванні Гольшам Раконцішскага замку і Гальшан у амаль нязменным выглядзе паўтараецца ў розных рукапісах Літоўскай Хронікі. Ніжэй яна прыведзена па летапісе Красінскага.
Старая Беліца (Гомельскі раён)
Стара́я Бе́ліца (, Старая Белица) — вёска ў Беларусі, у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Урыцкага сельсавета. Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Старабеліцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 20 км у напрамку на паўночны захад ад Гомеля, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Уза, за 4 км ад аўтамабільнай дарогі.
Джун Ха
Біяграфія
У апошнія гады навучання ва ўніверсітэце ён пачаў хадзіць на лекцыі японскага матэматыка Хэйсукэ Хіранакі — лаўрэата Філдсаўскай прэміі. Наведваючы лекцыі, студэнт спадзяваўся, што Хіранака стане першым героем яго журналісцкай працы. Ха карыстаўся магчымасцю і стараўся больш мець зносіны з матэматыкам, сам Хіранака успамінаў аб зносінах з Джунам так: «Звычайна я не адмаўляюся ад размовы са студэнтамі, але і не шукаю зносін з імі. Джун пачаў сам звяртацца да мяне». У 2009 годзе па патрабаванні матэматыка падаў дакументы ў некалькі навучальных устаноў ЗША, каб вучыцца ў аспірантуры. Яму не даставала кваліфікацыі (у ВНУ Джун у матэматыцы не спецыялізаваўся, а наведаў толькі некалькі матэматычных курсаў, і яго вынікі нельга было назваць выбітнымі). Адным з галоўных аргументаў у заяўцы на паступленне была рэкамендацыя ад Хіранакі, аднак большасць прыёмных камісій гэта не ўразіла. Джуну адмовілі амаль усе навучальныя ўстановы, акрамя Ілінойскага ўніверсітэта ва Урбане-Шампейне, дзе ён і пачаў навучанне восенню 2009 года.
Вільнюскі саміт Усходняга партнёрства
Гісторыя
Еўрапейскі Саюз прадстаўлялі: прэзідэнт Еўрапейскага савета Герман ван Рампёй, старшыня Еўракамісіі Жазэ Мануэль Барозу, прэзідэнт Еўрапарламента Марцін Шульц, вярхоўны прадстаўнік ЕС па пытаннях знешняй палітыкі і палітыкі бяспекі Кэтрын Эштан, камісары ЕС па пытаннях пашырэння і еўрапейскай палітыкі суседства Штэфан Фюле і гандлю Карэл дэ Гюхт.
Pressure
Pressure (Ціск) — другі альбом беларускага рок-гурта Open Space, запісаны на мінскіх студыях «Sunflowers», «fOrZ» і «Granny Records».
Удзельнікі
Open Space:
Багдзі
Гісторыя
У 1796 г. фальварак і вёска, належалі Караліне Струмбіла. Шляхецкая ваколіца, пражывалі 22 сям'і. У 1836 г. прыватная вёска, 7 двароў, 22 жыхары, шляхецкая ваколіца, 10 двароў, 48 жыхароў. У 1914 г. 9 двароў, 40 жыхароў.
Воінскі мемарыял імя Ленінскага камсамола
Гісторыя
Воінскі мемарыял імя Ленінскага камсамола ўключае ў сябе каля 60 помнікаў і абеліскаў, у тым ліку:
Сцяпан Ільіч Шкапіч
Біяграфія
У 1990 годзе быў прызначаны Начальнікам Беларускай чыгункі.
У 2003 годзе прызначаецца на пасаду Саветніка Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі.
Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт шляхоў зносін
Інстытут пры Бетанкуры
Пры Інстытуце пад кіраўніцтвам прафесара П. І. Сабко для навукова-навучальных мэтаў была арганізавана першая ў Расіі механічная лабараторыя.
Калосьсе (1993)
Заснаваны ў 1993 годзе. Першы нумар выйшаў у Пастаўскай друкарні. Галоўны рэдактар — Алесь Аркуш. Сталымі аўтарамі часопіса з’яўляюцца Вінцэсь Мудроў, Юрый Гумянюк, Ігар Сідарук, Сяргей Шыдлоўскі. У 2006 годзе выйшаў 11 нумар альманаху.
Часопіс друкаваў мастацкія творы, ад якіх з розных прычынаў адмовіліся дзяржаўныя літаратурныя выданні. Не менш паловы аб’ёму нумароў часопіса састаўлялі творы рэгіянальных аўтараў. Альманах аказваў падтрымку пісьменнікам-нонканфармістам.
У артыкуле «Antonim», прысвечаным першаму нумару часопіса, адзначаецца, што ён працягвае справу віленскага «Калосся», адзін з чытачоў якога (Іван Фурсевіч) нават стаў адным з аўтараў альманаха. У рэцэнзіі на дзясяты нумар альманаха адзначаецца, што ў выпуску ўспаміны і артыкулы жывых літаратараў чаргуюцца з творамі мёртвых пісьменнікаў.
Генадзь Мікалаевіч Варанцоў
Гена́дзь Мікала́евіч Варанцоў (нар. ў г.  Мінскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь (1997—2001).
Біяграфія
У 1991—1995 гадах — Член Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь.
З 1995 года — начальнік ўпраўлення юстыцыі Мінскага аблвыканкама.
Ржаўка 1
Інфраструктура
У аграгарадку працуюць аддзяленне паштовай сувязі, сельская бібліятэка, АТС, сацыяльна-культурны цэнтр, фізкультурна-спартыўны комплекс «Бадзёрасць і здароўе», сельская бібліятэка, ДУА «Ржаўская базавая школа», ДУА «Ржавский яслі-сад», фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, магазін, закусачная.
Грымайліў
Агульная характарыстыка
Грымайлаў размешчаны на абодвух берагах рэчкі Гныла, якая ўпадае ў Збруч, на паўднёва-ўсходняй ўскраіне Цярнопальскай вобласці, знаходзіцца ў заходняй частцы Падольскага плато.
Гісторыя
У канцы XVI ст. Грымайліў належаў да роду Людзіцкіх герба Грымала. Менавіта яны спрыялі ўзвядзенню тут на мяжы XVI і XVII ст. на левым схіле яра ракі Гныла абарончага замку ў выглядзе набліжанага да квадрата прамавугольніка, акружанага равамі і валамі з чатырма 6-бакавымі вежамі на кутах. Уваходныя вароты знаходзіліся з усходняга боку.
Разбураныя замкавыя сцены былі ўмацаваныя пры садзейнічанні аднаго з наступных уладальнікаў — Адама Мікалая Сяняўскага, вялікага гетмана кароннага ў пачатку XVIII ст. У 1716 г. ён перанёс сюды заснаваную ў 1609 г. ў Глебаве рымска-каталіцкую парафію. У 1720 г. мястэчка атрымала магдэбургскае права. Пазней Грымайліў належаў магнацкім родах князёў Чертарыйскіх і Любамірскіх.
Папоўцы (геалагічнае агаленне)
Гісторыя
Агаленне вядома з 1955 года, найбольш дасканала вывучана вядомымі беларускімі даследчыкамі Я.Ільіным (1968) і Н.Махнач (1971).
NGC 3398
NGC 3398 (іншыя абазначэнні — IC 644, UGC 5954, MCG 9-18-38, ZWG 267.18, PGC 32564) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Караколь (Ясільскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 592 чалавекі (294 мужчыны і 298 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 475 чалавек (235 мужчын і 240 жанчын).
Урэчча (Слаўгарадскі раён)
Інфраструктура
У вёсцы працуюць дом сацыяльных паслуг і крама.
Біскупцы (Ваўкавыскі раён)
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 119 двароў, 276 жыхароў.
Афанасій Філіповіч
Афанасій Філіповіч, Афанасій Брэсцкі, Апанас Брэсцкі (каля 1595 — ) — пісьменнік-публіцыст, палітычны і царкоўны дзеяч. Праціўнік Берасцейскай царкоўнай уніі, аўтар «Дыярыуша Філіповіча».
Біяграфія
У 1627 годзе стаў манахам віленскага Святадухаўскага манастыра, з 1633 года — намеснік ігумена ў Дубойскім манастыры каля Пінска. У 1636 годзе, пасля перадачы Дубойскага манастыра езуітам, А. Філіповіч пераходзіць у Купяціцкі Увядзенскі манастыр, адкуль восенню 1637 года адпраўляецца ў Маскву.
Мінская плошча (Кіеў)
Мі́нская плошча — плошча ў жылым масіве Абалонь Абалонскага раёна горада Кіева.
На плошчы размешчаны: сквер з помнікам Арханёлу Міхаілу — заступніку Кіева, рынак «Мінскі», рэстаран хуткага абслугоўвання «McDonald’s», дом побыту «Абалонь» і дзяржаўная раённая адміністрацыя Абалонскага раёна Кіева.
Нарбона
Гісторыя
Нарбона вырасла з паселішча Нарбо (Narbo) — першай рымскай калоніі ў Галіі, заснаванай яшчэ ў 118 годзе да н.э. У той час горад стаяў на беразе Міжземнага мора і служыў важным марскім портам. У часы імперыі гэта быў таксама ваенны пункт і сталіца Паўднёвай, або Нарбонской Галіі. Пасля бітвы пры Нарбоне ў 436 годзе тут запанавалі вестготы. Адзін час Нарбона мела значэнне іх сталічнага граду. У 719—759 гадах Нарбона і навакольная вобласць (Септыманія) валодалі сарацыны.
Боблава
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 38 двароў, 74 жыхары.
Рачное (Ясільскі раён)
Рачное — сяло ў Ясільскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі Рачная. Код КАТА — 114863200.
Пётр Іосіфавіч Лабко
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Кухчыцы Клецкага раёна Мінскай вобласці. У 1951 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут і застаўся ў ім у аспірантуры пры кафедры нармальнай анатоміі. У 1955 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1954—1966 гадах на пасадзе асістэнта кафедры, у 1966—1967 гадах — дацэнт. У 1966 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Строение узлов солнечного сплетения и их связей у животных и человека». У 1968—1975 гадах прафесар, у 1975—1988 гадах загадчык кафедрай нармальнай анатоміі. У 1967—1968 і 1988—1989 гадах П. І. Лабко працаваў на Кубе прафесарам-кансультантам у Гаванскім універсітэце і Медыцынскім універсітэце горада Сант’яга-дэ-Куба. У 1989—1996 гадах П. І. Лабко зноў на пасадзе загадчыка кафедрай нармальнай анатоміі ў Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце, з 1996 года — прафесар.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Аўтар больш за 300 навуковых прац, 8 манаграфій і вучэбнага дапаможніка, 38 публікацый у замежных выданнях.
Серкавіцкі сельсавет
Серкаві́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Серкавіцы.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Абідаўскі сельсавет у складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Абідаўка. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Рыдамля, сельсавет перайменаваны ў Рыдамльскі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Талачынскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Валосаўскага сельсавета.
Ашмяны
Назва
Назва ракі Ашмяны (Ашмянкі) значыць "Камяністая (рака)".
Даследчык тапаніміі В. Жучкевіч назвы горада Ашмяны і рэчкі Ашмянкі называў «назвамі балтыйскага паходжання» і збліжаў з літоўскім тапонімам.
Эканоміка
У польскі час флагманам прамысловасці не толькі павета, але і Віленскага ваяводства лічыўся дражджавы завод (адзінае прадпрыемства другой катэгорыі ваяводства). Можна дапоўніць, што завод пачаў адбудоўвацца ў 1921 г., а ў наступным годзе Абрам і Давід Стругачы атрымалі дазвол на пуск прадпрыемства. У 1924 г. на ім працавала 9 чалавек, у 1934—1937 гг. — 33 работнікі, завод уваходзіў у картэль «Таварыства вытворцаў дражджэй», разам з аналагічным заводам у Нова-Вільні ў 1929 г. ашмянскія дражджавікі выпусцілі 10 % ад прадукцыі ўсёй дражджавой прамысловасці Польшчы.
У Ашмянах у 1927 г. меліся, акрамя дражджавога завода, гарэлачная фабрыка, гарбарныя заводы Дынерштэйна, Б.Бунімовіча і Качмера, Каца, Порта, бойня К.Руткоўкскага, фабрыкі цукерак Б.Эпштейна і А.Рубінсона, М.Мельніка, Святога, фарбавальная майстэрня М.Лапідуса, тытунёвая фабрыка, тартак Л.Стругача і іншыя нязначныя прадпрыемствы. Існавала тэлефонная станцыя.
Мілан Лах
Біяграфія
19 красавіка 2013 г. быў прызначаны Папам Францішкам на пасаду дапаможнага епіскапа Прэшаўскай архіепархіі Славацкай Грэка-Каталіцкай Царквы. 1 чэрвеня 2013 г. прэшаўскі архіепіскап і мітрапаліт, кіраўнік Славацкай Грэка-Каталіцкай Царквы, уладыка Ян Баб’як высвяціў і прывёў да ўлады дапаможнага епіскапа ў Базіліцы Успення Прасвятой Багародзіцы ў Люціне — галоўным паломніцкім месцы Прэшаўскай архіепархіі. Саслужылі епіскап Кошыцкай епархіі ўладыка Мілан Хаўтур і епіскап Браціслаўскай епархіі ўладыка Пэтэр Руснак.
Бясслаўныя вырадкі
Сюжэт
«Паляўнічы за яўрэямі» штандартэнфюрар СД Ганс Ланда наносіць нечаканы візіт у дом французскага фермера Пер'е ЛаПадзіта ў пошуках членаў яўрэйскай сям'і Дрэйфусаў. Пасля доўгага допыту Пер'е ЛаПадзіт вымушаны прызнацца, што хавае іх у сябе. Па загадзе Ганса Ланды салдаты расстрэльваюць людзей, якія хаваюцца пад падлогай, аднак 18-гадовай Шашанне Дрэйфус удаецца збегчы. Ланда хацеў застрэліць яе, але чамусьці адпусціў.
Тым часам англійскае камандаванне прымае рашэнне накіраваць лейтэнанта Арчы Хікакса да «Вырадкаў» для ўдзелу ў аперацыі «КІ́НА». Мэта — знішчыць вышэйшае кіраўніцтва Рэйха падчас прагляду фільма пра Фрэдэрыка Цолера. Групе трэба будзе сустрэцца з двайным агентам — завербаванай актрысай Брыджэт (Брыгітай) фон Хамерсмарк і з яе дапамогай патрапіць на прэм'еру. Яны сустракаюцца ў шынку, дзе ў той жа час нямецкія салдаты святкуюць нараджэнне сына ў таварыша па службе. Гутаркай групы зацікавіўся афіцэр гестапа. У выніку выкрыцця нацыянальнасці лейтэнанта Арчы Хікакса адбываецца перастрэлка, дзе гінуць усе Вырадкі, якія знаходзіліся ў зале — тыя, хто ведаў нямецкую мову, а актрыса паранена ў нагу. Астатнія Вырадкі вывозяць актрысу фон Хамерсмарк і задумваюць пракрасціся на прэм'еру пад выглядам італьянскіх кінематаграфістаў, якія суправаджаюць Брыджэт фон Хамерсмарк.
Кастынг
Сяржанта Доні Донавіца мог сыграць комік Адам Сэндлер, але ён адмовіўся, спаслаўшыся на канфлікты з кампаніяй Universal Pictures, у якой акцёр тады здымаўся ў фільме «Прыкалісты». Яго замяніў рэжысёр Элай Рот, блізкі сябар Таранціна, які, апроч акцёрскай працы, зрэжысіраваў, так званы, «фільм унутры фільма» — «Гонар нацыі», на здымках якога было задзейнічана больш за трыста акцёраў масоўкі. Акрамя таго, Таранціна зацвердзіў на ролю ў фільме яшчэ аднаго коміка — лейтэнанта Арчы Хікакса павінен быў сыграць Сайман Пег, але і ён адмовіўся, аддадаўшы перавагу новаму мультфільму Стывена Спілберга "Прыгоды Цінціна: Тайна «Аднарога» . Пасля ролю Хікакса выканаў нямецка-ірландскі акцёр Майкл Фасбендэр . Б. Дж. Новак, зорка тэлесерыяла «Офіс», таксама пераўвасобіўся ў радавога Юцівіча.
Пракат
Для нямецкага праката постары, ролікі і афіцыйны вэб-сайт падвергліся цэнзуры, бо выкарыстанне нацысцкай сімволікі забаронена ў Германіі. З лагатыпа была прыбрана свастыка; на плакатах яўна бачныя свастыкі былі або прыбраны, або заменены на дзіркі ад куль. Акрамя таго, нямецкая версія даўжэйшая за іншыя міжнародныя версіі прыкладна на 50 секунд. Сцэна з немцамі ў карчме, якія адгадваюць карту салдата з надпісам «Вінету», ідзе ў нямецкай версіі даўжэй. На ліцэнзійных відэаносьбітах у іншых краінах гэту версію сцэны можна ўбачыць у дадатковых матэрыялах, але нямецкая кіна-, DVD- і Blu-Ray-версіі — адзіныя, дзе яна ўключана ў фільм.
Крытыка
Фільм быў станоўча ўспрыняты большасцю кінакрытыкаў і мае сярэднюю адзнаку крытыкаў у 88 % на агрэгатары Rotten Tomatoes. Рычард Корліс з TIME пахваліў рашэнне Таранціна прыдумаць для сусветнай вайны новы фінал: «Усе ж ведаюць, чым скончыцца справа. Дрэнныя хлопцы прайграюць. Гітлер загінуў у сваім бункеры. Дзе тут інтрыга? Дзе нявызначанасць? Для большасці фільмаў пра вайну гістарычныя факты — нешта недатыкальнае».
Акцёрская праца Крыстафа Вальца заняла асобнае месца ў водгуках кінакрытыкаў. Аглядальнік сайта thepassionatemoviegoer Джо Бэлтэйк падагульніў сваю рэцэнзію так: «Вялікі персанаж, вялікі акцёр: Крыстаф Вальц хвалююча чароўны ў майстэрскіх „Бясслаўных вырадках“ Квенціна Таранціна». Колін Кловерт з газеты Star Tribune пахваліў пераўвасабленне Брэда Піта, аднак, па словах Кловерта, яго абыйшоў калега па фільме: «Прарыўная акцёрская ігра Вальца, які сыграў чароўна паскуднага палкоўніка Ланду, настолькі разумнага, інтэлігентнага і каварнага злыдня, які павярнуў усю Другую сусветную вайну ў бок уласнага махлярства. Яго сухое паданне свайго персанажа, якое ахапіла чатыры мовы, ужо прынесла яму прыз за найлепшую мужчынскую ролю на Канскім кінафестывалі, і, безумоўна, прыцягне ўвагу „Оскара“ з часам».
Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава
Структура
Працуюць філіялы ў Севастопалі (Украіна), Пушчына, Чарнагалоўцы, Астане (Казахстан), Ташкенце (Узбекістан).
Архіепіскап
Тытул уведзены ў Рымскай імперыі ў 4 ст. З заснаваннем патрыярхатаў прысвойваўся патрыярхам і мітрапалітам аўтакефальных епархій. Першы на Русі тытул архіепіскапа атрымаў епіскап наўгародскі ў 1165 годзе. На Беларусі першым архіепіскапам стаў у пачатку 16 ст. епіскап Полацкай епархіі.
Славенская чыгунка
Перавозка людзей
На 2020 год ТАА «Пасажырскія перавозкі СЧ» ажыццяўлялі перавозку людзей праз 24 гарады Славеніі ў 17 напрамках, з іх у 5 напрамках са сталіцы: 1) Любляна — Есеніцы, 2) Любляна — Зідані Мост, 3) Любляна — Камнік, 4) Любляна — Нова-Места, 5) Любляна — Піўка — Сежана, 6) Зідані Мост — Добава, 7) Зідані Мост — Марыбар, 8) Марыбар — Прэвалье, 9) Марыбар — Срэдзішча — Лендава, 10) Цэле — Імено, 11) Цэле — Вяленье, 12) Есеніцы — Нова-Горыца, 13) Нова-Места — Метліка, 14) Нова-Горыца — Айдоўшчына — Сежана, 15) Дзівача — Копер, 16) Ормаж — Ходаш, 17) Сеўніца — Трэбне . «Славенская чыгунка» выкарыстоўвала 5 відаў пасажырскіх цягнікоў: 1) рэгіянальны — штодзённы бяз броні, 2) міжгародні — на маршрутах Любляна—Марыбар і ўлетку Ходаш—Любляна—Копер; 3) еўрапейскі — міжнародны; 4) еўраначны — міжнародны са спальным месцам; 5) міжнародны — прыпыняецца толькі ў буйных гарадах. Перавозкі за мяжу ажыццяўляліся ў Турцыю (Стамбул) і 19 гарадоў у 8 краінах Еўропы: Аўстрыю (Вена, Грац, Зальцбург і Філах), Венгрыю (Будапешт), Італію (Опіціна, Трыест і Удзінэ) і Харватыю (Заграб, Опація, Пула, Рыека і Спліт), а таксама Боснію і Герцагавіну, Германію (Мюнхен і Франкфурт-на-Майне), Сербію (Бялград), Чэхію (Прага) і Швейцарыю (Цюрых). Таксама ў чыгуначных касах Славеніі прадавалі квіткі на цягнікі ў яшчэ 6 краін Еўропы: Балгарыю, Данію, Нідэрланды, Паўночную Македонію, Славакію і Чарнагорыю(Цюрых).
Выбух на Шэнкіл-роўд
Тэракт адбыўся на фоне шматгадовага канфлікту ў Паўночнай Ірландыі.
Бурнева
У 1940—1954 гадах цэнтр Бурнеўскага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета.
Насельніцтва
Плошча 25,79 га, працягласць межаў — 6304 метраў.
Альпійская балада (балет)
Гісторыя стварэння
Лібрэта было напісана вядомай балерынай і педагогам Раісай Чарахоўскай. Спачатку Васіль Быкаў не пагаджаўся на прапановы стварыць балет па матывах яго аповесці, пакуль Раіса Чарахоўская асабіста не прыехала да яго ў гасцініцу і не ўгаварыла. Пазней Быкаў быў вельмі задаволены балетам, а Яўген Глебаў стаў адным з яго сяброў.
Сцэнаграфіяй займаўся мастак Яўген Чамадураў.
Генрых Матусавіч Вагнер
Ге́нрых Ма́тусавіч Ва́гнер (, г. Жырардаў, Польшча —, г. Мінск, Беларусь) — беларускі ,  і музыкант. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1963), Народны артыст БССР (1988). Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола БССР (1976), (1988).
Творчасць
Аўтар музыкі да кінафільмаў і тэлеспектакляў:
Генцкі алтар
Вонкавы бок
Унізе намаляваны Ёс Вейт і яго жонка Лізавета Бурлют, якія моляцца перад статуямі Іаана Хрысціцеля і Іаана Багаслова, выкананымі ў манахромнай тэхніцы грызайль.
Усе выявы на знешняй плоскасці паліптыха падпарадкаваны ідэі дабравешчання або прадказанню прышэсця ў свет Хрыста, што павінна папярэднічаць тэме збавення. Гэта стварае ў зачыненым алтары пачуццё радаснай недасказанасці і чакання. Урачыстасць сцэны «Дабравешчання» — эпізод, які адчыняе ўнутраныя часткі алтара, дзе сцвярджаецца ідэя збавення людскіх грахоў, узнікае пачуццё ўзвышанай і хвалюючай завершанасці.
Гісторыя алтара
У 1781 годзе аўстрыйскі імператар Іосіф II пры наведванні сабора выказаў незадаволенасць аголенымі фігурамі Адама і Евы. Створкі з іх фігурамі былі зняты і перанесены ў царкоўную бібліятэку.
У 1792 годзе французы вывезлі чатыры цэнтральныя часткі алтара ў Луўр. Напалеон хацеў атрымаць і бакавыя створкі алтара. Было прапанавана абмяняць гэтыя часткі алтара на карціны Рубенса, але ўлады Гента адмовіліся ад абмену. Людовік XVIII, які стаў каралём Францыі пасля паразы Напалеона, у 1815 вярнуў Генту чатыры створкі.
Матапоні
Культура
Хаця да канца XVIII ст. матапоні прынялі хрысціянства, захоўваюцца некаторыя рытуальныя звычаі дакалумбавай пары. У нашы дні арганізуюцца штогадовыя рытуальныя танцы.
NGC 3405-2
NGC 3405-2 (іншыя абазначэнні — UGC 5933, MCG 3-28-15, ZWG 95.33, KCPG 250B, NPM1G +16.0238, PGC 32418) — галактыка ў сузор’і Леў.
Коперскі порт
Уласнікі
На пачатак 2019 года 10 найбольшымі пайшчыкамі (76,48 %) АТ «Коперскі порт» былі: урад Славеніі — 51 %, АТ «Славенскі дзяржаўны холдынг» — 11,13 %, АТ «Капітальнае таварыства» — 4,98 % (Любляна), гарадская абшчына Копера — 3,14 %, «Сіцібанк» як даверны кіраўнік (Нью-Ёрк, ЗША) — 2,47 %, АТ «Харвацкі паштовы банк» (Заграб) — 0,93 %, АТ «Страхавальнік Трыглаў» (Любляна) — 0,81 %, АТ «Банк Кліарстрым» як даверны кіраўнік (Люксембург) — 0,75 %, ТАА «Утыліко развіццёвыя рынкі» (Эпсам, графства Сары, Англія) — 0,7 % і АТ «Заграбскі банк» (Харватыя) — 0,57 %. Яшчэ 15,71 % паёў належала фізічным асобам. Замежныя юрыдычныя асобы валодалі 8,95 % паёў. Узаемныя і пенсійныя фонды мелі 1,05 %.
Гісторыя
За 2018 год «Коперскі порт» прыняў 75 караблёў са 101 415 падарожнікамі, што было на 41 % больш чым у 2017 годзе. Грузапаток вырас да 24,049 млн тонаў. З іх 39,6 % склалі кантэйнеры (988 499 адзінак), 33,2 % — сыпкія грузы, 16 % — вадкія грузы, 6,4 % — звычайныя грузы і 4,8 % — аўтамабілі (754 409 адзінак).
Алаіз Андрыцкі
Услаўленне
Саслужыўшы кардыналу Амата епіскап Дрэздэна-Майсена Іаахім Райнельт у сваёй пропаведзі падкрэсліў, што новопрославленный «у нечалавечых умовах імкнуўся суцешыць сваіх блізкіх, надаць ім мужнасць і надзею».
Уэска
Уэска ​​(Huesca, Uesca, Osca) — горад у Іспаніі, аўтаномная супольнасць Арагон, цэнтр аднайменнай правінцыі. Існавала яшчэ ў дарымскую эпоху. Статус горада (з назвай Оска) надаў у 30 г. н. э. імператар Аўгуст. У канцы XI стагоддзя адваяваная ў мусульман. Гарадское свята — дзень святога Лаўрэнція (паводле падання, які нарадзіўся ва Уэсцы каля 220 года). Свята працягваюцца з 9 па 15 жніўня. Вядомы ураджэнец горада — кінарэжысёр Карлас Саура.
Біблія караля Якава
Гісторыя
Дзеля абмеркавання пытання была склікана г.зв. Гэмптан-Корцкая канферэнцыя, дзе быў разгледжаны шэраг памылак у папярэдніх перакладах, у першую чаргу ў афіцыйна прынятай англіканскай царквою Біскупскай Бібліі. Былі прызначаныя перакладчыкі ў колькасці 47 чалавек, якія былі разбіты на шэсць груп, што збіраліся ў Вэстмінстэры, Кембрыджы і Оксфардзе; кожная з груп працавала над пэўнай часткай Бібліі. Пасля камітэт, што складаўся з 12 кантрольных рэдактараў, праводзіў зверку перакладу і спалучаў усе частку міжсобку. У якасці асноўнага тэксту была абрана Біскупская Біблія, аднак для перакладу таксама ўжываліся тэксты Тындэйла, Кавердэйла, Біблія Мэцью, Вялікая Біблія, Жэнеўская Біблія і нават каталіцкі пераклад Новага Запавету (апублікаваны ў 1582).
Распаўсюджанне і далейшыя рэвізіі
Аднак у цяперашні час мноства пратэстанцкіх груп адмаўляюць Біблію караля Якава, называючы яе няслушным выказваннем слова Божага.
NGC 3406-2
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Плошча Перамен
У сярэдзіне жніўня 2020 года на сцяне вентыляцыйнай будкі ў цэнтры двара невядомыя стварылі партрэты гукааператараў з Мінскага дзяржаўнага палаца дзяцей і моладзі Кірыла Галанава і Уладзіслава Сакалоўскага, якія незапланавана ўключылі запіс песні Віктара Цоя «Перемен!» на афіцыйным мерапрыемстве 6 жніўня 2020 года ў Кіеўскім скверы. Мурал з выявай гукааператараў, пачынаючы з сярэдзіны жніўня 2020 года, шмат разоў замалёўвалі супрацоўнікі камунальных службаў, а жыхары навакольных дамоў адмывалі або стваралі наноў. Пэўны час у верасні 2020 года над будкай вісела шыльда з надпісам «Площадь Перемен».
Знішчэнне мемарыяла
Каталіцкі біскуп Юрый Касабуцкі асудзіў разбурэнне мемарыяла і арышты :
Косава (горад)
Эканоміка
Прадпрыемствы дрэваапрацоўчай, харчовай прамысловасці, камбінат бытавога абслугоўвання насельніцтва.
Абдулахі Махамед Саадзі
Біяграфія
Саадзі нарадзіўся ў 1934 годзе ў Фіке, горадзе ў Нагорскім раёне Агадэна, Эфіопія. Ва ўзросце 14 гадоў ён з сям’ёй пераехаў у Герар, дзе наведваў пачатковую школу. Затым скончыў сярэднюю школу ў Адыс-Абеба.
Asguard
Гісторыя
Аляксандр Афончанка і Андрэй Цэлабенак заснавалі гурт пад назвай «Ancient Castle» увосень 1996 г. Сваё першае дэма, «In The Darkness Of The Night», яны запісалі ўжо пад імем «Asguard» улетку 1997 г., а ў 1998 яно было выдадзена беларускім андэрграўнд-лэйблам «Fatal Ecstasy Production». Гурт выступае на шматлікіх канцэртах, разам з такімі суполкамі, як «Sanatorium», «Neglected Fields», «Rossomahaar», «Mental Home» і інш.
Рынгштрасэ
Гісторыя
У наступныя гады ўздоўж новай Рынгштрасэ было ўзведзена мноства велічных прыватных і грамадскіх будынкаў.
Карлас Саура
Карлас Саура Атарэс (Carlos Saura Atarés, нар. 4 студзеня 1932, Уэска​​, Іспанія — 10 лютага 2023) — іспанскі кінарэжысёр. Малодшы брат мастака Антоніа Саура.
NGC 3407
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Васіль Піліпавіч Маргелаў
Пачатак службы
Пасля заканчэння вучылішча прызначаны камандзірам кулямётнага ўзвода палкавой школы 99-га стралковага палка 33-й Тэрытарыяльнай стралковай дывізіі (Магілёў). З 1933 года — камандзір узвода ў Мінскім ваенна-пяхотным вучылішчы імя М. І. Калініна. У лютым 1934 года назначаны памочнікам камандзіра роты, у маі 1936 года — камандзірам кулямётнай роты. З 25 кастрычніка 1938 камандаваў 2-м батальёнам 23-га стралковага палка 8-й стралковай дывізіі імя Дзяржынскага Беларускай асобай ваеннай акругі. Узначальваў разведку 8-й стралковай дывізіі, будучы на пасадзе начальніка 2-га аддзялення штаба дывізіі.
Геаграфія Фінляндыі
Рэльеф
Фінляндыя — пагоркава-раўнінная краіна. Абсалютныя вышыні звычайна не перавышаюць 300 м. Вышэйшая кропка краіны, гара Халці (1328 м), знаходзіцца на крайнім паўночным захадзе, на мяжы з Нарвегіяй. У геалагічных адносінах Фінляндыя размешчана ў межах Балтыйскага крышталічнага шчыта. У ледавіковую эпоху яна падвяргалася покрыўнаму зледзяненню. Ледавікі згладзілі пагоркі і запоўнілі большасць катлавін сваімі адкладамі. Пад цяжарам лёду адбылося прагібанне тэрыторыі, а пасля дэградацыі зледзянення ўтварылася Іолдавае мора, папярэднік сучаснай Балтыкі. Нягледзячы на ўзняцце сушы, многія катлавіны дагэтуль занятыя азёрамі і балотамі. Адсюль і адбылося назвf краіны Суомі (Суо — «балота»). Са спадчыны ледавіковай эпохі выразна вылучаюцца ланцугі вузкіх выцягнутых град, складзеных водна-ледавіковымі пяскамі і галечнікамі. Яны выкарыстоўваліся для пракладкі дарог праз забалочаныя нізіны, якія займаюць большую частку краіны. Грады ледавіковых адкладаў (марэны) перасякаюць шматлікія даліны і падпітваюць рэкі, спрыяючы раз'яднанасці сцёку і ўтварэнню мноства парогаў і вадаспадаў. Фінляндыя мае значныя запасы воднай энергіі.
Клімат
Для клімату Фінляндыі характэрныя халодная зіма і цёплае лета. На далёкай поўначы сонца не заходзіць за гарызонт на працягу каля 73 дзён, ствараючы эфект летніх белых начэй. У гэтым рэгіёне зімой сонца застаецца за даляглядам 51 дзень. Улетку тэмпература часта падымаецца да +20 градусаў па Цэльсіі і часам дасягае +30 градусаў у паўднёвых і ўсходніх частках краіны. Зімой у многіх раёнах тэмпература апускаецца да −20 градусаў па Цэльсіі. Фінская Лапландыя нязменна дэманструе нізкія зімовыя тэмпературы. Сярэдняя тэмпература ў Хельсінкі у ліпені складае +17 градусаў, а ў лютым −5,7 градусаў па Цэльсіі.
Раслінны і жывёльны свет
Жывёльны свет Фінляндыі бедны. Звычайна ў лясах жывуць лось, вавёрка, заяц, лісіца, выдра, выхухаль. Мядзведзь, воўк і рысь сустракаюцца толькі ва ўсходніх раёнах краіны. Разнастайны свет птушак (да 250 відаў, у тым ліку цецераў, глушэц, рабчык, курапатка). У рэках і азёрах водзяцца ласось, фарэль, акунь, судак, шчупак, рапушка, а ў Балтыйскім моры — салака.
Converse
У 2003 г. кампанія «Converse» была куплена карпарацыяй Nike за 305 млн. дал. ЗША.
Асаўцы (Гомельскі раён)
Асаўцы́ (, Осовцы) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабовіцкага сельсавета. Знаходзіцца недалёк на паўднёвы захад ад горада Гомеля.
Болінг
Болінг (дацк. Bølling Sø) — неглыбокае возера цэнтральнай Ютландыі, Данія, на захад ад Silkeborg, паміж Kragelund і Engesvang. Плошча — 835 га. Максімальная глыбіня 3 метры.
Ралан Пеці
Муж Зізі Жанмэр.
Беларускі гістарычны раман
Гісторыя
У 1960-я гады, дзякуючы Уладзіміру Караткевічу, творы на гістарычную тэматыку набылі папулярнасць. У 1980-90-я гады назіраецца значны рост цікавасці да беларускай мінуўшчыны ў беларускай літаратуры.
Юрый Брэзан
Творчасць
Пасля падзення камуністычнага рэжыму ў ГДР Брэзан змяніў свой светапогляд, які заключаўся ў выказаным паўстагоддзя таму меркаванні аб тым, што з перамогай над «драпежным» капіталізмам жыццё зменіцца да лепшага. У позняй фазе свайго жыцця пісьменнік разглядаў «захаванне міру» як ўмову існавання «краіны шчасця», што можа быць вынікам пакту розуму, сілы і грошай (другая частка «Крабата», 1994). Будучы ўдаўцом, ён вярнуўся ў ціхі дом у Горны Ганек, дзе кожны год пісаў па кнізе, як на нямецкай, так і на верхнялужыцкай мове.
Анзерскі
Анзерскі (А́нзерский) — другі па велічыні востраў у складзе Салавецкага архіпелага пасля Салавецкага. Плошча — 47 км². Адміністрацыйна належыць Архангельскай вобласці Расіі. Найвышэйшы пункт вострава і ўсяго архіпелага — гара Вербакольская (вышыня 86 метраў). З зепскай мовы «А’нзер» перакладаецца як «вельмі выцягнуты востраў». Ад іншых астравоў архіпелага Анзерскі аддзелены пралівам Анзерская Салма.
Кот-д’Івуар
Сталіца краіны — горад Ямусукра, частка адміністрацыйных функцый у буйнейшага горада краіны — Абіджана.
Геаграфія
Паверхня пераважна раўнінная. Асобныя невысокія горныя масівы і плато на поўначы і захадзе; на стыку граніц Ліберыі, Гвінеі і Кот-д’Івуара — гара Німба (1752 м). Узбярэжжа нізіннае. Ёсць невялікія паклады жалезнай, марганцавай, нікелевай, тытанавай, алавянай руды, золата, алмазаў, баксітаў. На шэльфе — радовішчы нафты. Клімат на поўдні экватарыяльны, на поўначы субэкватарыяльны. Тэмпература паветра ў ліпені 28-34 °C, у студзені каля 24 °C. На поўдні ападкаў за год 1300—2400 мм, на поўначы — каля 1000 мм; ёсць сухі перыяд (лістапад-люты). Найбуйнейшыя рэкі: Кавалі, Сасандра, Бандама, Комаэ. На поўдні вечназялёныя экватарыяльныя лясы на чырвона-жоўтых фералітавых глебах. На поўначы лесасаванна з галерэйнымі лясамі, высакатраўная саванна на чырвоных фералітавых глебах. Фаўна: афрыканскі слон, малпы, бегемоты, леапарды, гіены, шакалы, антылопы, кракадзілы; з насякомых муха цэцэ (на поўдні). Нацыянальныя паркі — Комаэ, Марахуэ, Таі, запаведнік Німба; рэзерваты.
Насельніцтва
На поўдні і ў цэнтры краіны жывуць народы гвінейскай групы (анья, баўле, кру, т.зв.лагунныя плямёны, 55 % насельніцтва), на паўночным захадзе народы групы мандынга (малінке, бамбара, дан, квені, 21 %), на поўначы і паўночным усходзе народы групы гур (сенуфа, лобі, куланга, 23 %). На поўначы ёсць народы фульбэ і хаўса. У краіне працуе каля 2 млн.эмігрантаў з Буркіна-Фасо, Малі і Ганы. У вялікіх гарадах групы ліванцаў і французаў. 63 % вернікаў прытрымліваюцца мясцовых вераванняў, мусульман 23 % (пераважна на поўначы), хрысціян −14 % (пераважна на поўдні). Сярэднегадавы прырост каля 2,5 %. Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва 44 чал./км². У гарадах жыло 46 % насельніцтва (1996). Найбуйнейшыя гарады: Абіджан, Буаке, Ямусукра. У сельскай і лясной гаспадарцы занята каля 40 % працаздольных, у прамысловасці — каля 30 %.
Высокае
Гісторыя
Першыя пісьмовыя згадкі пра паселішча пад назвай Высокі Горад з’яўляюцца ў XIV ст., у сувязі з тым, што яго наведваў вялікі князь Гедзімін.
У 1748 замак і палац згарэлі, па чым Сапегі перанеслі сваю рэзідэнцыю ў Слонім. У 1772 у Высокім на месцы касцёла XV ст. збудавалі капліцу Св. Барбары. У 1773—1785 на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада, у мясцовасці Марыямпаль, Аляксандр Міхал Сапега фундаваў кляштар баніфратаў (добрых братоў). Пры кляштары дзейнічаў шпіталь на 40 ложкаў. Станам на 1788 цагельня, што працавала ў Высокім, давала 22 тыс. цэглы і 8 тыс. дахоўкі ў адзін абпал. Цягам 1794—1797 з ініцыятывы Францішка Сапегі дзейнічаў водны шлях у Гданьск.
Славутасці
Іншыя выдатныя мясціны: яўрэйская школа (XVII—XVIII стст.); капліца прыдарожная (1909); кляштар баніфратаў (1785); могілкі старыя каталіцкія; сінагога; Свята-Крыжаўзвіжанская царква (1869).
Жэтысуская вобласць
Адміністрацыйны падзел
Вобласць складаецца з 8 раёнаў і 2 гарадоў абласнога падпарадкавання:
Злоты Сток
Злоты Сток (Złoty Stok, Reichenstein, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы на мяжы з Чэхіяй. Размешчаны за 420 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 85 км на поўдзень ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Замбкавіцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Злоты Сток. Займае плошчу 7,73 км². Насельніцтва 2,9 тыс. чалавек.
Ежы Гофман
Біяграфія
Як рэжысёр дэбютаваў у 1955 годзе. Узнагароджаны прызамі польскага Міністэрства культуры. Намінаваўся на прэмію Оскар. Найбольш вядомы дзякуючы экранізацыям раманаў Генрыка Сянкевіча і Тадэвуша Даленгі-Мастовіча.
Андрэ Мары Ампер
Андрэ Мары Ампер адкрыў (1822) магнітны эфект шпулькі з токам (саленоіда). Выказаў ідэю аб эквівалентнасці саленоіда з токам і пастаяннага магніта. Прапанаваў змяшчаць металічны стрыжань з мяккага жалеза для ўзмацнення магнітнага поля. Выказаў ідэю выкарыстання электрамагнітных з'яў для перадачы інфармацыі (1820). Ампер вынайшаў камутатар, электрамагнітны тэлеграф (1829). Сфармуляваў паняцце «кінематыка». Праводзіў таксама даследаванні па філасофіі і батаніцы.
Дзяцінства і юнацтва
Іншых настаўнікаў у Ампера не было, ён ніколі не хадзіў у школу, не здаў за ўсё сваё жыццё ні аднаго іспыту. Але ён пастаянна і многа чэрпаў з кніг. І Ампер не проста чытаў, ён вывучаў, творча засвойваючы прачытанае. Не выпадкова ўжо ў 12-14 гадоў ён пачаў дасылаць матэматычныя мемуары ў Ліёнскую акадэмію, пісаў навуковыя працы па батаніцы, вынаходзіў новыя канструкцыі паветраных змеяў, працаваў над стварэннем новай міжнароднай мовы і нават сумяшчаў усё гэта з складаннем эпічнай паэмы.
Першае дзесяцігоддзе ў Парыжы
Але перыядам рэзкага ўзлёту навуковай актыўнасці, часам яго галоўных дасягненняў сталі гады пасля яго абрання ў 1814 годзе ў Акадэмію навук.
Пасля абрання ў Акадэмію
Мінула без малога дзвесце гадоў з таго моманту, калі Ампер выступіў з гэтай гіпотэзай, і, здавалася бы, час разабрацца, ці было яго гіпотэза слушнай, ці ад яе трэба адмовіцца. Першае ўражанне: гіпотэзе Ампера супярэчыць нават сам факт існавання пастаянных магнітаў: бо ніякіх токаў, адказных за ўзнікненне магнетызму, тут, здаецца, няма! Ампер пярэчыць: магнетызм параджаецца велізарным мноствам малюсенькіх электрычных атамных контураў току (можна толькі дзівіцца, што такая глыбокая ідэя магла з'явіцца ў тую пару, калі не толькі яшчэ не ведалі нічога аб будове атамаў, але нават яшчэ не існавала і слова «электрон»!) Кожны такі контур выступае як «магнітны лісток» — элементарны магнітны двухполюснік. Гэтым і тлумачыцца, чаму магнітныя зарады аднаго знака — «магнітныя монаполі», у адрозненне ад монаполяў электрычных, у прыродзе не сустракаюцца.
Яшчэ пра Андрэ Мары Ампера
Нягледзячы на нападкі сваіх навуковых супернікаў. Ампер працягваў свае эксперыменты. Ён вырашыў знайсці закон узаемадзеяння токаў у выглядзе строгай матэматычнай формулы і знайшоў гэты закон, які носіць зараз яго імя. Так крок за крокам у працах Ампера вырастала новая навука — электрадынаміка, заснаваная на эксперыментах і матэматычнай тэорыі. Усе асноўныя ідэі гэтай навукі, як сказаў Джэймса Максвела, па сутнасці, «выйшлі з галавы гэтага Ньютана электрычнасці» за два тыдня.
Вялікая хваля ў Канагаве
Сюжэт
На гравюры намалявана вялізная хваля, якая навісла над чоўнам каля прэфектуры Канагава. Гара Фудзі віднеецца ўдалечыні і з'яўляецца фонам да асноўнага дзеяння карціны. Як і ўсе астатнія гравюры з гэтай серыі, «Вялікая хваля ў Канагаве» ўяўляе сабою від на гару Фудзі ў пэўных умовах.
Конга (рака)
Прытокі
Да басейна Конга належаць буйныя азёры — Танганьіка, Ківу, Бангвеулу, Мверу і іншыя.
Цэнтр падрыхтоўкі касманаўтаў імя Ю. А. Гагарына
'''Цэнтр падрыхтоўкі касманаўтаў імя Ю. А. Гагарына''' — галоўная савецкая і расійская ўстанова па падрыхтоўцы касманаўтаў. Быў створаны створаны 11 студзеня 1960 года ў Звёздным гарадку як Першы атрад касманаўтаў СССР. 30 красавіка 1968 года ў знак найвышэйшй павагі і ў мэтах увекавечання памяці першага касманаўта ў свеце Цэнтру падрыхтоўкі касманаўтаў было прысвоена імя Юрыя Гагарына.
Конга (рака)
Гісторыя адкрыцця і даследавання
У канцы 1481 года партугальскі кароль Жуан II паслаў флатылію каравел уздоўж заходняга ўзбярэжжа Афрыкі да Залатога Берагу (сучасная Гана), каб адкрыць тамака руднікі для здабычы золата. Экспедыцыю ўзначаліў Дыегу дэ Азамбужа. Для рудніка патрэбны былі рабы, таму ў 1482 годзе Азамбужа паслаў Дыягу Кана абследаваць невядомае тады заходняе ўзбярэжжа Афрыкі. У раёне 6° паўднёвай шыраты партугальцы выявілі вусце вялікай ракі і высадзіліся на бераг, дзе іх сустрэлі чарнаскурыя людзі племені банту. Яны распавялі, што рака называецца «Нзары» — «Вялікая», а дзяржавай, па тэрыторыі якой яна цячэ, кіруе цар, які носіць тытул. У знак адкрыцця гэтых земляў партугальцы ўсталявалі непадалёк ад вусця падран (каменны слуп), а раку назвалі Ракой Падраў (Rio do Padrão).
Гарадскі палац Ліхтэнштэйнаў
Гарадскі палац Ліхтэнштэйнаў (Stadtpalais Liechtenstein) — жылыя будынкі на Банкгасэ, 9 у I. акрузе Венскага ўнутранага горада, адзін з двух палацаў у Вене, якія належаць княжацкай сям'і Ліхтэнштэйн. Палац быў пабудаваны ў перыяд з 1692 па 1705 гг. італьянскім архітэктарам Даменіка Марцінэлі і швейцарскім архітэктарам Габрыэлем дэ Габрыэлі.
NGC 3413
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Серж Ліфар
Творчасць
Самаадданая праца, фанатычная любоў да танца хутка зрабілі з сціплага, дапытлівага юнака першага саліста «Рускага балета». Пасля яго трыўмфаў ў ролях блуднага сына ў аднайменным балеце Пракоф’ева, Апалона і Івана Царэвіча ў «Апалоне Мусагеце» і «Жар-Птушцы» Стравінскага сам Дзягілеў скажа: «Ліфар чакае сваёй трапнай гадзіны, каб стаць новай легендай, самай выдатнай з легенд балета».
Войткавічы
Гісторыя
У 1796 г. фальварак і вёска, належалі Каятану Павенскаму. У 1836 г. прыватная вёска, 40 двароў, 203 жыхары. У 1914 г. 77 двароў, 421 жыхар.
Карл Іосіф Вірыён
Праца ў Вільні і пры двары караля
Далейшая кар’ера працягнулася з дапамогай Марціна Пачобута-Адляніцкага, які даў запрашэнне на пераезд у Вільню. Там К. Вірыён узначаліў кафедру анатоміі на медыцынскім факультэце Віленскага ўніверсітэта. У 1785 годзе тут ён пацвердзіў сваю ступень доктара медыцыны.
Панславянскія колеры
Сучасныя сцягі
Сцягі большасці славянскіх краін маюць бела-сіне-чырвоныя колеры ў розных варыянтах, размешчаных, як правіла, гарызантальна. Балгарскі даследчык Іван Стойчаў лічыць, што на выбар размяшчэння колераў балгарскага сцяга таксама паўплывала папулярнасць Расіі з яе трыкалорам. Сцягі непрызнаных Луганскай і Данецкай «народных рэспублік», што ўзніклі ў 2014 годзе ў выніку прарасійскіх пратэстаў на усходзе Украіны, першапачаткова былі створаны па ўзоры і падабенстве расійскага трыкалора з двухгаловым арлом па цэнтры, пры гэтым колер верхняй паласы быў зменены. Пазней на сцягу ЛНР арол быў прыбраны.
Спіс загінулых падчас пратэстаў у Беларусі (2020—2021)
Рэакцыя
26 лістапада 2020 года Еўрапейскі парламент у сваёй рэзалюцыі, ухваленай абсалютнай большасцю дэпутатаў, заклікаў да «хуткага, дбайнага, бесстаронняга і незалежнага расследавання» забойстваў падчас пратэстаў у Беларусі.
Сеговія
Гісторыя
Першапачаткова на тэрыторыі сучаснаый Сеговіі жылі кельцкія плямёны, з цягам часу мясцовасць апынулася пад уладай рымлян. У 80 да н.э. годзе быў заснаваны горад. Падчас рымскага перыяду паселішча належала аднаму са шматлікіх сучасных лацінскіх манастыроў. Лічыцца, што горад быў закінуты пасля ўварвання маўраў у Іспанію. Пасля заваёвы Таледа Альфонса VI Сеговія пачала засяляцца хрысціянамі з паўночнай часткі паўвострава і з-за Пірэнеяў.
Вялікае Сяло (Ваўкавыскі раён)
Вялі́кае Сяло́ (, Великое Село) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Падароскага сельсавета.
Сірэны (біялогія)
Пашырэнне
Усе віды занесены ў Чырвоную кнігу МСАП.
Класіфікацыя
Адрозніваюцца 2 сямействы:
Вывяржэнне Кракатаў 1883 года
Магнітуда VEI 6. Магнітуда вывяржэння — 9,5. Энергія выбуху — 1026 эрг. Аб’ём выкінутай пароды — ~18 км 3.
Выбух
Попельны дождж, бура і шторм на моры працягваліся ўсю ноч, але іх моц пачала слабець.
28 жніўня 1883 года неба пасвятлела, вывяржэнне стала слабейшым. Аднак, яшчэ і ў верасні, і ў кастрычніку адбываліся невялікія выбухі, і апошняе вывяржэнне было зарэгістравана 20 лютага 1884 года.
Жырона
Жырона (Girona), Херона (Gerona) — горад на паўночным усходзе Іспаніі, у аўтаномнай супольнасці Каталонія, цэнтр аднайменнай правінцыі Жырона і каталонскай камаркі Жыронес. Насельніцтва на 2011 год — 96722 чалавек. Размешчаны каля зліцця рэк Тэр і Аньяр. Чыгуначны вузел. Міжнарожны аэрапорт Жырона-Коста-Брава.
Славутасці
У старой частцы Жыроны, якая амфітэатрам спускаецца да правага берага р. Аньяр, захаваліся:
Ота Вільгельмавіч Куўсінен
Ота Вільге́льмавіч (Ота Віле) Куўсінен (Otto Wille Kuusinen;, Лаўка, Вялікае княства Фінляндскае, Расійская імперыя — , , РСФСР, СССР) — фінскі, расійскі і савецкі палітычны дзеяч, палітык, акадэмік Акадэміі навук СССР (20.06.1958, агульная гісторыя), прэм’ер-міністр і міністр замежных спраў т. зв. «Урада ФДР» падчас савецка-фінляндскай вайны (1939—1940).
NGC 3417
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Барысаўскі замак
Архітэктура і стыль
У выніку войнаў паміж Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай Барысаўскі замак шмат разоў пераходзіў з рук у рукі, разбураўся, аднаўляўся і перабудоўваўся.
На плане горада канца XVIII стагоддзя сцяна крэпасці не пазначана. Толькі будынкі ў самім замку.
Гісторыя
У 1658 годзе замак двойчы пераходзіў з рук у рукі, і ад гэтага моцна пацярпеў, а ў наступным годзе маскоўскія войскі нанова адбудавалі замак. На вале пастаўлены сасновыя зрубы з падвоенымі сценамі вышэйшымі за 3,5 аршыны і байніцамі з шырокім сектарам абстрэлу.
Давыд-Гарадок
Геаграфія
Знаходзіцца за 35 км на паўночны ўсход ад Століна, за 280 км ад Брэста, каля ракі Гарынь. Старычнае возера Сешка.
У складзе Расійскай імперыі
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Давыд-Гарадок абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года заняты Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі ўвайшоў у склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР.
У складзе Польскай Рэспублікі
З 1921 у складзе Польшчы, дзе становіцца цэнтрам размяшчэння батальёна Корпуса аховы памежжа «Давыд-Гарадок».
Губны цалавальнік
Губны цалавальнік — адміністрацыйная пасада ў сістэме губнога кіравання Старажытнай Русі. Губныя цалавальнікі былі з лепшых людзей, якія прысутнічалі яшчэ на судзе намеснікаў, і існавалі з 1541—1549 да 1669 у якасці памагатых губных стараст. На 1 губу было не больш 4 цалавальнікаў. Тэрмін службы іх не быў вызначаны. Яны атрымоўвалі дапамогу, а з пачатку XVII ст. маглі служыць і па найманні. Але часцей служылі яны па выбары сотных людзей. Да 1649 года яны таксама прысылаліся ў Маскву, а затым іх пачалі прыводзіць да прысягі ваяводы ў прысутнасці губных стараст. Галоўнымі абавязкамі іх былі вышук разбойнікаў і кантроль над дзеяннямі губнога старасты. Па грамаце 1601 года яны мелі і фінансавыя функцыі.
Агасціна Маркета
Валоданне мовамі
Акрамя італьянскай, ведае англійскую, французскую, нямецкую, іспанскую, партугальскую, лацінскую мовы.
Можа гаварыць на мовах суахілі, Банту, Бемба і Танганскай мове (прапаведаваў на гэтых мовах)
Сідарчук
Сідарчук — прозвішча.
Губны стараста
Што датычыцца кампетэнцыі губных стараст, то спачатку яны ведалі толькі справы разбойныя, а з 1541—1555 сталі ведаць і тацьныя справы. З пачатку жа XVII ст. да іх перайшлі і справы аб забойстве. Па Улажэнні і новапаказаным артыкулам яны сталі заведваць, акрамя, і справы аб падпалах, аб агитацыя да выхаду з праваслаўя і злачынствах супраць маральнасці. Нарэшце, з 1669 перайшлі да іх і справы аб вядзьмарстве. Былі ў губных улад і палицэйския абавязкі. Ляжала на іх і гаспадарчая частка.
Шварцэнбергплац
Шварцэнбергплац (Schwarzenbergplatz) — плошча ў Вене. Названая ў гонар аўстрыйскага фельдмаршала Карла Шварцэнберга.
Фелікс Эдмундавіч Дзяржынскі
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі
7 снежня 1917 года Дзяржынскі прызначаны галавой Ваеннай Надзвычайнай Камісіі (ВЧК), папярэдніка НКВД і КДБ.
Тыграйскі канфлікт
Пасля ўзяцце Мэкэле
19 лютага НФВТ нечакана выказаў сваё жаданне правесці мірныя перамовы, абвясціўшы восем папярэдніх умоў. 20 лютага Нацыянальны кангрэс Вялікага Тыграя, Партыя незалежнасці Тыграя і Сальсай Веане Тыграй апублікавалі шэсць патрабаванняў да міжнароднай супольнасці, звязаных з мірным працэсам па ваеннаму канфлікту. 21 лютага праваабарончая арганізацыя «Себ Хідры» падтрымла патрабаванні мірнага працэсу ад трох тыграйскіх партый, а таксама дадаткова запатрабавала размяшчэння міратворчых сіл ААН па назіранні за выкананнем правоў чалавека, падтрыманню міру і правядзення пад кіраўніцтвам ЮНЕСКА расследавання знішчэння культурнай спадчыны.
Паўстанцкая кааліцыя
31 кастрычніка ў раёне гарадоў Камбольча і Камісі тыграйцы злучыліся з групоўкай «Вызваленчая армія Арома» (ВАА), якая вяла баявыя дзеянні супраць дзеючых уладаў у штаце Аромія. На той момант яна валодала некалькімі гарадамі ў заходняй, цэнтральнай і паўднёвай частках рэгіёну. У гэты час паўстанцы разгарнулі актыўнае прасоўванне ў бок Адыс-Абебы. Фіксавалася, што структура кіравання ўрадавых войскаў павалілася, і на фронце пачаўся хаос.