cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Божына
Геаграфія
Планіровачна складаецца з 2 (працяглай і кароткай) прамалінейных, паралельных паміж сабой вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад уздоўж ракі. Забудавана двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
І
Табліца кодаў
У HTML вялікую І можна запісаць як &#1030; ці &#x406;, а маленькую і — як &#1110; ці &#x456;.
Зэлэны Даўжок
Зэлэны Даўжок (Зелений Довжок) — пасёлак у Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Ключ 17
Ключ 17 凵 са значэннем «адкрытая скрыня» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 23 ключоў, якія складаюцца з дзвюх рыс.
У слоўніку Кансі налічваецца 11 іерогліфаў з гэтым ключом (з 49 030).
Браты Райт
Дзяцінства
Браты Райт былі дзвюма з сямі дзяцей, якія нарадзіліся ў Мілтана Райта (1828—1917) і С'юзан Кэтрын Кернер (1831—1889). Уілбур Райт нарадзіўся недалёка ад Мілвіла, Індыяна у 1867годзе; Орвіл у Дэйтане, Агаё, у 1871. Браты ніколі не жаніліся. Іншых родных братоў і сясцёр Райт клікалі Рэйхлін (1861—1920), Лорын (1862—1939), Катрына (1874—1929), і двайняты Оціс і Іда (1870, памерлі ў маленстве). У пачатковай школе Орвіл здзейсніў правіну, за якую быў з яе выключаны. У 1878 годзе іх бацька, які быў біскупам евангелічнай царквы і шмат падарожнічаў, купіў цацку-«верталёт» сваім малодшым дзецям. Будова цацкі была заснавана на вынаходстве француза, піянера авіяцыі. Зроблены з паперы, бамбуку і корка з круглай гумкай, якая круціла матор, ён быў усяго каля фута (30 см) даўжынёй. Уілбур і Орвіл гулялі з ім, пакуль ён не зламаўся, а потым пабудавалі свой уласны. У пазнейшыя гады яны казалі, што іх гульні з гэтай цацкай запалілі іскру цікавасці да лётаў.
Пачатак кар'еры і раннія доследы
Орвіл пакінуў сярэднюю школу пасля сканчэння першага года навучання ў 1889, каб пачаць выдавецкі бізнес, распрацаваўшы і пабудаваўшы свой уласны друкаваны прэс з дапамогай Уілбура. Дэпрэсія Уілбура, выкліканая няшчасным выпадкам, прайшла, і ён стаў працаваць у гэтым бізнесе разам з братам, выконваючы працу рэдактара, тым часам як Орвіл быў выдаўцом штотыднёвай газеты «Навіны Вестсайда», якую выдавалі пасля штодзённай «Вечаровыя Падзеі». Скарыстаўшыся роварным бумам, браты адкрылі майстэрню па рамонце і краму ровараў у 1892 (ён насіў назву Wright Cycle Exchange, пазней — Wright Cycle Company), а потым і пачалі вытворчасць ровараў пад уласнай гандлёвай маркай у 1896. Браты скарысталі сродкі, заробленыя на сваім прадпрыемстве для фінансавання сваіх авіяцыйных доследаў. У пачатку ці ў сярэдзіне 1890-х братам трапілі ў рукі газетныя ці часопісныя артыкулы, і, напэўна, фатаграфіі планёраў Ота Ліліенталя. У 1896 годзе адбыліся тры важныя падзеі ў сусветнай авіяцыі. У маі сакратар Смітсанаўскага інстытута здзейсніў паспяховы запуск лятучай мадэлі самалёта з паравым рухавіком. Улетку інжынер з Чыкага і вядомы авіятар наняў некалькі маладых людзей, якія выпрабоўвалі розныя тыпы планёраў над пясчанымі выдмамі па беразе возера Мічыган. У жніўні Ота Ліліенталь загінуў пры крушэнні свайго планёра. Гэтыя падзеі вырабілі вялікае ўражанне на братоў. У маі 1899 Уілбур напісаў ліст у Смітсанаўскі інстытут, у якім запытваў інфармацыю і публікацыі пра авіяцыю і атрымаў некалькі брашур і спіс рэкамендаванай літаратуры. Захопленыя працамі, Актава Шанюта, Ота Ліліенталя, Леанарда да Вінчы і Сэмюэла Лэнглі яны пачалі свае першыя эксперыменты ўжо ў гэтым жа годзе.
Перад лётамі
У ліпені 1899 года Уілбур выпрабоўвае перакошванні крыла, пабудаваўшы і падняўшы паўтарамятровы паветраны змей-біплан. У выніку перакошвання адзін бок крыла атрымвае вялікую пад'ёмную сілу і падымаецца, і апарат пачынае паварочвацца ў кірунку ніжэйшага канца. Перакошванне ажыццяўлялася чатырма тросамі, прымацаванымі да паветранага змея. Тросы прымацоўваліся да двух кійкоў, якія трымаў чалавек, які запускаў змяя, і які выцягваў іх у процілеглых кірунках, каб крылы паварочваліся, а змей адпаведна паварочваў направа ці налева.
З рухавіком
На гэтай падставе яны для праектавання прапелераў карысталіся дадзенымі вялікай колькасці выпрабаванняў у аэрадынамічнай трубе. У канчатковым варыянце дыяметр прапелера склаў 2,6 м, лопасці былі зроблены з трох злепленых кавалкаў елкі. Браты Райт выбралі падвойны «штурхаючы» прапелер (супрацькруцельны, каб тушыць круцільны момант), які павінен дзеяць на большы аб'ём паветра, чым адзінарны адносна павольны прапелер, і не будзе ўплываць на струмень паветра па пярэднім беражку крылаў.
Ланцуг ланцуговай перадачы напамінала аналагічную, аднак яна была выраблена прадпрыемствам, што вырабляла звышмоцныя ланцугі для аўтамабільных рухавікоў.
Сведкамі лётаў былі пяць чалавек (Адам Этэрыдж, Джон Дэніэлс і Уіл Дуг з берагавой каманды ратаваннікаў; бізнессмен вобласці У. С. Брынклі і вясковы хлопчык Джоні Мур), што дазваляе лічыць гэтыя лёты першымі публічнымі лётамі. Аператар тэлеграфа, які перадаваў тэлеграму іх бацьку, стаў крыніцай збегу інфармацыі супраць жадання братоў, і вельмі недакладныя паведамленні з’явіліся ў некалькіх газетах на наступны дзень.
Патэнтавыя войны
З 1910 да сваёй смерці ад тыфу ў 1912 годзе Уілбур гуляў вядучую ролю ў патэнтавых спорах, увесь час падарожнічаючы, каб кансультавацца з адвакатамі і сведчыць у суднах. Галоўным яго падахвочваннем было аднаўленне маральнай справядлівасці, асабліва ў дачыненні Кёрціса, які пачаў стварэнне буйнай кампаніі па вытворчасці самалётаў. Актыўная дзейнасць братоў па юрыдычнай абароне сваіх правоў перашкаджала іх працы па стварэнні новых мадэлей самалётаў, і ў выніку да 1911 года самалёты Райт лічыліся горшымі ў параўнанні з іншымі, вырабленымі ў Еўропе. У выніку развіццё авіяцыі ЗША было запаволена да такой ступені, што пры ўступе ЗША ў Першую сусветную вайну армія краіны з-за адсутнасці сучаснай амерыканскай мадэлі была змушана закупляць французскія машыны. Орвіл і Кэтрын Райт меркавалі, што Кёрціс быў ускосна адказны за заўчасную смерць Уілбура, якая з’явілася вынікам яго пастаянных пераездаў і судовых баталій.
Wright Company
З Уілбурам у прэзідэнцкім крэсле і Орвілам у ролі віцэ-прэзідэнта, кампанія заклала авіязавод у Дэйтане і аэрадром для выпрабаванняў і навучання пілотаў у Прэрыі Хафмана; штаб-кватэра кампаніі знаходзілася ў Нью-Ёрку.
У сярэдзіне 1910 года браты Райт зрабілі змены ў мадэль свайго самалёта, перасунуўшы гарызантальнае апярэнне ў заднюю частку і паставіўшы колы.
Паміж 1910 і 1916 гадамі ў лётнай школе Wright Company у Прэрыі Хафмана ў Орвіла і яго памагатых прайшлі навучанне 115 пілотаў. Некалькі стажораў сталі знакамітымі, у тым ліку Генры «Хэп» Арнальд, будучы пяцізоркавы генерал, камандуючы ВПС ЗША ў Другой сусветнай вайне, які ўзначаліў ВПС ЗША пры іх стварэнні; Калбрэйт Пэры Роджэрс, які здзяйсніў першы лёт ад аднаго ўзбярэжжа да іншага ў 1911 годзе (з неаднаразовымі прыпынкамі і аварыямі) на самалёце Райт «Мадэль ЕХ», які зваўся «Vin Fiz» па назве фундатара — вытворцы напояў; і Эдзі Стынсан, заснавальнік Stinson Aircraft Company.
Спрэчкі са Смітсанаўскім інстытутам
Здзейсніў лёты ў Кіці Хоўк, Паўночная Караліна 17 снежня 1903 года
Дуброўнік (род раслін)
Дубро́ўнік (Téucrium) — род кветкавых раслін сямейства Ясноткавыя (Lamiaceae). Усяго 10—12 (287 ) відаў, распаўсюджаных у лясах Еўразійскага кантынента.
Кандрат Крапіва
Кандра́т Крапіва́, сапраўднае імя Кандра́т Кандра́тавіч Атрахо́віч (, в. Нізок, цяпер Уздзенскі раён —, Мінск) — беларускі пісьменнік, паэт, сатырык, драматург, перакладчык, грамадскі дзеяч, літаратуразнавец. Народны пісьменнік Беларусі (1956), Герой Сацыялістычнай Працы (1975). Лаўрэат дзвюх Сталінскіх прэмій (1941, 1951) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1971). Акадэмік АН БССР (1950, чл.-кар. з 1940), доктар філалагічных навук (1953). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1978).
Зборнікі
Выдаў зборнікі прозы «Апавяданні» (1926), «Людзі-суседзі» (1928), «Жывыя праявы» (1930), раман «Мядзведзічы» (кн. 1, 1932), нарыс «Герой Савецкага Саюза Міхаіл Сільніцкі» (1943). Выдадзены Збор твораў у 3-х (1956), 4-х (1963), 5-ці (1974—1976), Выбраныя творы ў 2 тамах (1986).
Затар
Затар (Zator) — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 50 км на захад ад Кракава і за 340 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Асвянцімскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Затар. Займае плошчу 11,52 км². Насельніцтва 3,7 тыс. чалавек.
Дом Урангеля
Дом Урангеля — будынак у Растове-на-Доне, пабудаваны ў 1885 годзе па праекце архітэктара М. А. Дарашэнкі. У гэтым доме правёў дзіцячыя і юнацкія гады адзін з галоўных кіраўнікоў Белага руху Пётр Мікалаевіч Урангель. Дом Урангеля мае статус аб'екта культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. У наш час будынак знаходзіцца ў дрэнным стане і мае патрэбу ў рэстаўрацыі.
Гісторыя
Асабняк у Казанскім (цяпер Газетным) завулку быў пабудаваны ў 1885 годзе па праекце архітэктара Мікалая Аляксандравіча Дарашэнкі. Дом перш прыналежаў розным уладальнікам, але неўзабаве яго выкупіў барон Мікалай Ягоравіч Урангель. У асабняку жыла ўся сям'я Урангеляў. Мікалай Ягоравіч быў навуковым мастацтвазнаўцам, пісьменнікам і калекцыянерам антыкварыяту. Яго жонка Марыя Дзмітрыеўна вядомая як ініцыятар адкрыцця першай растоўскай жаночай нядзельнай школы. Іх старэйшы сын Пётр Мікалаевіч Урангель стаў адным з лідараў Белага руху ў гады Грамадзянскай вайны.
Пасля рэстаўрацыі дом павінны будзе стаць музеем Урангеля. Па словах Сяргея Горбаня, кіраўніка адміністрацыі горада Растоў-на-Доне, рэстаўрацыйныя працы, найхутчэй, павінны будуць быць праведзены фундатарам, а гарадскія ўлады арандуюць адрамантаваны будынак, у якім будзе экспазіцыя, прысвечаная генералу і перыяду гісторыі канца XIX — пачатку XX стагоддзя. На думку ўлад, гэта магло б паслужыць на карысць гораду ў плане яго прывабнасці для турыстаў.
Уладзімір Міхайлавіч Шэйбак
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1979). Працаваў у Інстытуце біяхіміі АН БССР (1979—1988, навуковы супрацоўнік), Беларускім філіяле Усесаюзнага навуковага цэнтра наркалогіі Міністэрства аховы здароўя СССР (1989—1992, вучоны сакратар), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1992, медыка-дыягнастычны факультэт, кафедра біялагічнай хіміі, прафесар, у 2000—2011 — загадчык ЦНДЛ).
Узнагароды
Нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2003).
Мошэ Эйнхорн
Біяграфія
Быў шостым з сямі дзяцей Цві Гірша Эйнхона — сына ўладальніка аптэкі ў Ваўкавыску і Міхлі Каган. Адукацыю атрымаў у мясцовым хедэры, затым вучыўся ў рэальным вучылішчы ў Ваўкавыску. У 1908 годзе бацькі адправілі яго ў Эрэц-Ісраэль, дзе ён у 1914 годзе скончыў каледж «Герцлія» ў Тэль-Авіве.
Ключ 18
Варыянты значэння
Старажытны знак азначае нож, форма паўтарае медныя грошы таго часу, якія былі ў форме нажа. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «нож», «брытва», «меч», «разак», «разец», «у форме нажа».
Бадзія-Тэдальда
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Архангел Міхаіл.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вэрхіўскэ
Вэрхіўскэ (Верхівське) — пасёлак у Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Кыргызстан
Эканоміка
Кантрольныя пакеты холдынгаў энэргетычнага сектара Кыргызстана — ААТ «Электрычныя станцыі» і АООТ «Кыргызнефтегаз» — знаходзяцца ў дзяржуласнасці.
Сацыяльна-эканамічнае становішча
Паводле афіцыйных звестак, за рысай беднасці жывуць 44,4 % насельніцтва краіны.
Тэадор I (Папа Рымскі)
Тэадор I (лац. Theodorus PP. I) (? — 14 мая 649) — Папа Рымскі з 24 лістапада 642 па 14 мая 649.
Станіслаў Бараньчак
Біяграфія
У 1968 годзе стаў навуковым супрацоўнікам кафедры тэорыі літаратуры Інстытута польскай філалогіі. У 1973 абараніў дысертацыю, прысвечаную творчасці Мірона Бялашэўскага.
Творчасць
Дэбютаваў у 1965 годзе ў штомесячніку «Одра» (Odra). Першая паэтычная кніга Станіслава Бараньчака «Карэкцыя твару» (Korekta twarzy) выйшла ў 1968 годзе і стала адным з маніфестаў Пакалення’68 — Новай Хвалі (Nowa Fala). Прадстаўнік лінгвістычнага крыла Новай Хвалі, Станіслаў Бараньчак засяроджвае ўвагу на праблеме ісціны ў таталітарным грамадстве, звязанай з функцыянаваннем мовы як інструмента маніпулявання калектыўнай свядомасцю. На яго думку, задача паэзіі заключаецца ў выкрыцці сфальсіфікаванай газетнай рэчаіснасці і фармаванні ў чытача новай свядомасці, заснаванай на самастойным мысленні (Parę przypuszczeń na temat poezji współczesnej, 1970).
Маркавэ (Тульчынскі раён)
Маркавэ (Маркове) — пасёлак у Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Пэстэля
Пэстэля (Пестеля) — пасёлак у Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Гарадоцкі сельсавет (Лунінецкі раён)
Гарадо́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Кажан-Гарадок.
Васіль Паўлавіч Кірычук
Васіль Паўлавіч Кірычук (, в. Славатычы, Валынская вобласць, Украіна — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
Палац культуры тэкстыльшчыкаў (Мінск)
Палац культуры тэкстыльшчыкаў — будынак у Мінску, размешчаны па вуліцы Маякоўскага, 129, на плошчы паблізу камвольнага камбіната імя 50-годдзя Кампартыі Беларусі.
Сіні кармавы сцяг (Англія)
Пасля аб’яднання з Шатландыяй у 1707 г. замест англійскага сцяга была змешчана першапачатковая версія сцягу Union Jack, якая ўяўляла сабой сумесь англійскага сцяга і шатландскага сцяга.
Галаўныя Ляды
Галаўны́я Ля́ды (, Головные Ляды) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.
Бучынэ (муніцыпалітэт)
Насельніцтва складае 9909 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 76 чал./км². Займае плошчу 131 км². Паштовы індэкс — 52021. Тэлефонны код — 055.
Таджыкістан
Насельніцтва
Буйнейшыя гарады: Душанбэ, Худжанд, Куляб, Курган-Цюбэ, Харог.
Уцечка дызельнага паліва ў Нарыльску
Наступныя два гады пацярпелая ад разліву паліва расліннасць на берагах рэк пад Нарыльскам пачала аднаўляцца.
В’ёса Асмані
Палітычная дзейнасць
5 красавіка 2020 года заснавала партыю «Guxo!». Па выніках парламенцкіх выбараў 2021 года, у якіх партыя ўдзельнічала ў складзе партыі «Самавызначэньне», партыя «Guxo!» атрымала 7 з 120 месцаў у парламенце. Двое дэпутатаў ад партыі «Guxo!» ўвайшлі ў другі кабінет Курці, у тым ліку віцэ-прэм’ер і міністр замежных спраў Доніка Гервала.
Новая венская школа
Асноўныя ўдзельнікі
Да ліку ўдзельнікаў Новай венскай школы адносяць звычайна толькі тых кампазітараў і музыказнаўцаў, якія выпрабавалі ўплыў новых музычных ідэй Шонберга менавіта ў той перыяд, калі Шонберг займаўся сваёй інавацыйнай выкладчыцкай дзейнасцю ў Аўстрыі і Германіі.
Эма Радукану
Спартыўная кар’ера
Эмма дэбютавала ў прафесійным тэнісе ў 2018 годзе, і праз тры гады ўпершыню згуляла ў турніры серыі WTA, а ўжо ў 2021 годзе дэбютавала на адкрытым чэмпіянаце Нотынгема па тэнісе.
Хмэльныцкэ (Тульчынскі раён)
Хмэльныцкэ (Хмельницьке) — пасёлак у Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Аляксандр Васільевіч Сувораў
Пры Кацярыне II (1762—1796)
З 26 жніўня (7 верасня) 1762 сп. Сувораў — палкоўнік, камандзір Астраханскага пяхотнага палка. Пасля каранацыі ў Маскве расійская імператрыца Кацярына II на прыёме падаравала яму свой партрэт. Пазней Сувораў напіша на партрэце: «Гэтае першае спатканне праклала мне шлях да славы…».
Вайна супраць Барскай канфедэрацыі (1769—1772)
15 (22) мая 1769 года Аляксандра Суворава прызначылі камандзірам брыгады з Смаленскага, Суздальскага і Ніжагародскага мушкяцёрскіх палкоў для ўдзелу ў вайне супраць Барскай канфедэрацыі ў Рэчы Паспалітай. Падчас карнага пахода за 30 дзён яго брыгада прайшла 850 вёрст. У дарозе захварэла 6 ваенных.
Абарона Хыршова
У ліпені Сувораў быў прызначаны начальнікам абароны горада Хыршова. 3 (14) верасня 1773 туркі сілай у 4 тыс. пяхоты і 3 тыс. конніцы паспрабавалі ўзяць Хыршова штурмам. Сувораў падпусціў іх на блізкую адлегласць, а затым імкліва контратакаваў з некалькіх напрамкаў. Туркі панеслі вялікія страты. З турэцкага боку загінула больш за тысячу чалавек, у тым ліку двое пашай, з рускага 200 чалавек было паранена.
Паміж дзвюма руска-турэцкімі войнамі. 1774—1786
Пасля прызнання Турцыяй уваходжання гэтых земляў у склад Расіі, у красавіку 1784 года Сувораў прызначаны камандуючым Уладзімірскай дывізіяй, у 1785 года камандзірам Санкт-Пецярбургскай дывізіі.
Штурм Прагі
Сувораў прыняў дэпутатаў з Варшавы прама на поле бою, сярод мноства трупаў, дэманстратыўна папярэджваючы палякаў аб наступствах далейшага супраціву.
У пачатку 1795 года Сувораў быў прызначаны камандуючым усімі рускімі войскамі ў Польшчы, затым галоўнакамандуючым 80-тысячнай арміяй, размешчанай у Браславской, Вазнясенскай, Харкаўскай і Екацеранаслаўскай губерніях са штаб-кватэрай у Тульчыне. У гэты перыяд ён напісаў «Навуку перамагаць» — выдатны помнік рускай ваеннай думкі.
Няміласць
«З данясення бачна хатняе жыццё Суворава. Ён уставаў за 2 гадзіны да світання, піў гарбату, абліваўся вадою, досвіткам ішоў у царкву, дзе стаяў утраню і абедню, прычым сам чытаў і спяваў. Абед падаваўся а 7-й гадзіне, пасля абеду Сувораў спаў, потым абмываўся, у свой час ішоў да вячэрні, пасля таго абмываўся разы тры і клаўся спаць. Скаромнага ён не еў, быў увесь дзень адзін і размаўляў толькі са сваімі людзьмі, некалькімі адстаўнымі салдатамі. Насіў ён звычайна каніфасны камзольчик, адна нага ў сапаге, іншая (параненая) у туфлі; па нядзелях і іншых святах апранаў егерскую куртку і каску; у высокаўрачыстыя дні куртку замяняў фельдмаршальскім мундзірам без швіва, але з ордэнамі. Свой просты штодзённы гарнітур Сувораў зрэшты яшчэ спрашчаў да мінімуму: хадзіў без кашулі, у адной ніжняй бялізне, як рабіў звычайна ў лагерны час»
Італьянскі паход 1799 года
У 1798 г. Расія ўступіла ў 2-ю антыфранцузскую кааліцыю (Вялікабрытанія, Аўстрыя, Турцыя, Каралеўства Абедзвюх Сіцылій). Было створана аб’яднанае руска-аўстрыйскае войска для паходу ў паўночную Італію, захопленую войскамі Французскай Дырэкторыі. Першапачаткова на чале арміі планавалася паставіць эрцгерцага Іосіфа. Але па патрабаванні Англіі Аўстрыя звярнулася з просьбай да Паўла I назвачить камандуючым Суворава. Выкліканы з ссылкі палкаводзец прыбыў у Вену 14 (25) сакавіка, дзе імператар Франц I прысвоіў Сувораву званне аўстрыйскага фельдмаршала. 4 (15) красавіка палкаводзец прыбывае да рускіх войскаў у Верону, а на наступны дзень перайшоў з войскамі ў Валеджа.
Швейцарскі паход
31 жніўня (11 верасня) рускія войскі, нарэшце, выступілі. Пачаўся гераічны Швейцарскі паход Суворава 1799 года, які стаў буйным дасягненнем ваеннага мастацтва. Першым буйным сутыкненнем з французамі стаў штурм перавала Сен-Гатард, які адкрываў шлях у Швейцарыю. Узяўшы вёскі Урзерн і Госпіталь, рускія войскі пачалі штурм раніцай 13 (24) верасня. З вялікай цяжкасцю з трэцяга прыступу перавал быў узяты. 14 (25) верасня рускія войскі, злучыўшыся ў адзін атрад зрушыліся да Швіцу, дзе на шляху ізноў неабходна было штурмаваць французскія ўмацаванні ў выключна цяжкіх умовах: у раёне Чортава моста, які быў перакінуты праз цясніну, па якой цякла рака Рэйс. Да моста выходзіў вузкі тунэль, прабіты ў вялізных практычна стромых уцёсах. Абыйдучы па дне цясніны французаў, рускія войскі здолелі адкінуць іх ад выхаду з тунэлю і бой завязаўся ўжо за сам Чортаў мост. З цяжкасцю яго атрымалася ўзяць, не дапусціўшы разбурэння. З баямі і цяжкай барацьбой з неспрыяльнымі прыроднымі ўмовамі войска рушыла далей. Найбольш цяжкім выпрабаваннем на Сен-Гатардскай дарозе быў пераход праз найбольш высокую і стромкую заснежаную гару Бінтнерберг, супраць і пасярэдзіне вадаспаду. Пры пераходзе загінула мноства рускіх салдат. Нарэшце, пяройдучы праз гару і ўступіўшы ў Альтдорф Сувораў выявіў адсутнасць дарогі ўздоўж Люцернского азёры, аб якой яму гаварылі аўстрыйцы, што рабіла немагчымым ісці на Швіц.
Вяртанне ў Расію. Смерць
29 кастрычніка (9 лістапада) 1799 года Сувораў атрымаў ад Паўла I два рэскрыпты, у якіх паведамлялася пра разрыў саюза з Аўстрыяй і загадвалася рыхтаваць рускае войска да вяртання ў Расію. У другой палове лістапада рускае войска пачало вяртацца. У Багеміі і Паўночнай Аўстрыі яно размясцілася на адпачынак (сам Сувораў спыніўся ў Празе) у чаканні магчымага аднаўлення вайны з Французскай рэспублікай. Аднак яго не адбылося і 14 (25) студзеня 1800 года рускае войска канчаткова рушыла на Радзіму.
Унёсак Суворава ў ваенную навуку
Стратэгія Суворава адрознівалася выключнай актыўнасцю і рашучасцю. Галоўнай мэтай ваенных дзеянняў ставілася знішчэнне войска суперніка ў адкрытых палявых бітвах. Асноўным спосабам стратэгічных дзеянняў лічыўся наступ. «Праўдзівае правіла вайскоўца мастацтвы, — вучыў Сувораў, — прама напасці на суперніка з самога адчувальнага для яго боку, а не схадзіцца, нясмела прабіраючыся вакольнымі дарогамі… справа можа быць вырашана толькі прамым адважным наступам». Аддаючы перавагу наступу, Сувораў лічыў магчымым у асобных выпадках звяртацца да абароны і нават да адступу ў інтарэсах захавання войскаў ад удару праўзыходнага суперніка. Вялікае значэнне Сувораў надаваў канцэнтрацыі сіл і сродкаў на найважных кірунках.
У памяць аб Сувораве
У 1986 годзе ў рамках серыі «Літаратурныя помнікі» былі выдадзеныя лісты Суворава, у аглядзе ад выдаўца напісана: «Лісты Суворава з’яўляюцца важнейшым гістарычным помнікам другой паловы XVIII стагоддзя — эпохі, на якую прыходзіцца вырашэнне вялікіх гістарычных задач, якія стаялі перад Расіяй на працягу некалькіх стагоддзяў».
Беларускія гісторыкі У. Арлоў і Г. Сагановіч, характарызуючы асобу А. Суворава, сцвярджаюць аднак, што на працягу ўсёй сваёй кар’еры ён аддана служыў жандарскай палітыцы царызму і, дарэчы, не ўдзельнічаў ні ў адной абарончай вайне і што, хоць для Расіі ён сапраўды выдатны палкаводзец, для Беларусі — найперш камандзір акупантаў.
Новая Брытанія
Геаграфія
Уздоўж вострава цягнецца разрэзаны цяснінамі горны масіў, найбольш высокай кропкай якога з’яўляецца вулкан Сіневіт (2438 м). Асноўная частка вострава пакрытая трапічным лесам.
Генерал арміі (СССР)
Спасылкі
Сайт «Маршалы і Адміралы Флоту Савецкага Саюза»
Міраслаў Крышчукайціс
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Віртуці Мілітары V кл.
Дуднік
Ду́днік (Angélica) — род кветкавых раслін з сямейства.
Аляска
Геаграфія
На тэрыторыі штата знаходзіцца самая высокая гара Паўночнай Амерыкі — Мак-Кінлі і вулкан Паўлава. Нацыянальны парк Дэналі.
Баштан
Башта́н (, Баштан) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Грабаўскага сельсавета.
Нацыянальная бібліятэка Францыі
Кароткая гісторыя
У XVII стагоддзі бібліятэка вярнулася ў Парыж, а ў 1622 г. быў выдадзены першы яе каталог. Людовік XIV зрабіў бібліятэку публічнай, адкрыўшы яе для свабоднага наведвання. Сваю цяперашнюю назву бібліятэка атрымала па рашэнню Канвента ў часы Вялікай Французскай рэвалюцыі. У XIX стагоддзі намаганнямі Леапольда-Віктора Дэліля быў значна пашыраны аддзел рукапісаў.
Аляксандр Уладзіміравіч Прохараў
Біяграфія
Прохарава як брамніка адрознівалі ўмелыя дзеянні на лініі варот, у адзінаборствах з форвардамі. Яго называлі адным з лепшых брамнікаў СССР сярэдзіны 70-х.
Лугвен (князь літоўскі)
Біяграфія
Паводле Лівонскай старэйшай рыфмаванай хронікі, напэўна, гэтую паразу выкарысталі тры браты, літоўскія баяры або князькі Тушэ, Мільгерын і Гінгейка, якія дамовіліся з лівонскімі немцамі, захапілі Лугвеня разам з сям’ёй і адвезлі ў Рыгу. Пры спробе вызваліць Лугвеня на шляху ў Лівонію загінуў яго малодшы брат.
Гюльсін Анай
Біяграфія
Давала канцэрты ў 68 краінах. Узнагароджана Польскім дзяржаўным медалём.
Павойнічак
Таксанамія
Род Павойнічак уключае 26 відаў :
Джэймс Уістлер
Джэймс Эбат Мак-Нейл Уістлер (James Abbot McNeill Whistler, часам Мак-Ніл,, Лоўэл, Масачусетс, ЗША — , , Вялікабрытанія) — амерыканскі мастак, майстар жывапіснага партрэта, а таксама афорта і літаграфіі. Адзін з вядомых таналістаў — папярэднікаў імпрэсіянізму і сімвалізму. Прыхільнік канцэпцыі «мастацтва дзеля мастацтва». Афіцэр ордэна Ганаровага легіёна (1892).
Калюга 2
Калю́га 2 (, Калюга 2) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.
Верхняя Максакаўка
Верхняя Максакаўка (Верхняя Максаковка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Рэспубліцы Комі Расіі. Уваходзіць у склад гарадской акругі Сыктыўкар. Насельніцтва 3952 жыхара (2010 год). Заснаваны ў 1950 годзе.
Сяргей Фёдаравіч Ольдэнбург
Сяргей Фёдаравіч Ольдэнбург (Серге́й Фёдорович Ольденбу́рг; 14 (26) верасня 1863, сяло Бянкіна, Забайкальская вобласць (цяпер Нерчынскі раён, Забайкальскі край), Расійская імперыя —, , СССР) — рускі і савецкі усходазнавец, адзін з заснавальнікаў рускай індалагічнай школы, акадэмік Расійскай акадэміі навук (1903) і акадэміі навук СССР, акадэмік Усеукраінскай акадэміі навук (1925), абавязковы сакратар акадэміі навук у 1904—1929 гадах, член РБТ. Адзін з лідараў партыі кадэтаў, член Дзяржаўнага савета (1912—1917), міністр народнай асветы Часовага ўрада (1917).
Архіпелаг Бісмарка
Плошча каля 49,700 тыс. км². Насельніцтва 218 тыс. чал. (1966) — меланезійцы і папуасы.
Зэрах Вархафціг
Узнагароды
У 1983 годзе быў удастоены Прэміі Ізраіля за асаблівы ўклад у жыццё грамадства і дзяржавы Ізраіль і за прасоўванне габрэйскага права. У 1989 годзе стаў ганаровым грамадзянінам Ерусаліма.
Кюстэндзілская вобласць
Абшчыны
У складзе вобласці налічваецца 9 абшчыны:
Вілем Карнеліс Схаўтэн
Вілем Карнеліс Схаўтэн (Willem Cornelisz Schouten; каля, Хорн — , Мадагаскар) — галандскі падарожнік-мараплавец. Вядомы адкрыццём вострава Эстадас і мыса Горн.
Інстытут пладаводства НАН Беларусі
«Інстытут пладаводства» — доследнае прадпрыемства ў Беларусі ў складзе Навукова-практычнага цэнтра Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па бульбаводстве і плодаагародніцтве. Заснаванае ў кастрычніку 1925 года ў якасці Беларускага аддзялення Усесаюзнага інстытута прыкладной батанікі і новых культур (УІПБНК). Размяшчаецца ў аграгарадку Самахвалавічы па вул. Кавалёва, 2.
Гісторыя
10 кастрычніка 1925 года пастановай Савета народных камісараў БССР на базе саўгаса «Лошыца-1» адкрыта Беларускае аддзяленне Усесаюзнага інстытута прыкладной батанікі і новых культур (УІПБНК) — першая ў рэспубліцы спецыялізаваная ўстанова ў вобласці пладаводства. Ініцыятарам стварэння аддзялення быў акадэмік Мікалай Іванавіч Вавілаў, тагачасны дырэктар УІПБНК. 25-29 кастрычніка 1925 года навуковая калегія УІДБНК ухваліла Рашэнне аб перадачы Беларускага аддзялення ў распараджэнне аддзелу пладаводства. 4 лістапада 1925 года выконваючым абавязкі загадчыка Беларускім аддзяленнем (пасля — дырэктарам) быў прызначаны выкладчык кафедры садаводства ліквідаванага ў г. Мінску Беларускага дзяржаўнага інстытута сельскай і лясной гаспадаркі Аляксей Яфімавіч Сюбараў. З 1925 г. аддзяленне ўваходзіць у склад Наркамзема РСФСР, а з 1929 г. — Наркамзема СССР.
23 лютага 1931 г. Пастановай Саўнаркама БССР на базе аддзялення Усесаюзнага інстытута раслінаводства ў «Лошыцы-1» створана Беларуская занальная доследная станцыя плодаагародніннай гаспадаркі, якая ўвайшла ў склад Наркамзема БССР. 14 сакавіка 1931 года Усесаюзны інстытут раслінаводства выдаў Загад аб выкананні Пастановы ў 10-дзённы тэрмін.
14 лютага 1956 г. Пастановай ЦК КПСС і Савета Міністраў СССР № 253 ухвалена і 5 красавіка Пастановай Саўміна БССР і ЦК КПБ № 174 зацверджана сетка навукова-даследчых устаноў БССР па сельскай гаспадарцы, сярод якіх быў і Беларускі навукова-даследчы інстытут пладаводства, агародніцтва і бульбы. 30 жніўня 1956 года на базе Беларускай плодаагародніннай доследнай станцыі Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР і Русінавіцкай гародніна-бульбяной селекцыйнай станцыі Міністэрства прамысловасці харчовых тавараў БССР створаны Беларускі НДІ пладаводства, агародніцтва і бульбаводства.
Анжаліка Юр’еўна Дарагакупец
Біяграфія
Намеснік галоўнага ўрача па медыцынскай часці ўстановы «Гомельскі абласны клінічны кардыялагічны цэнтр».
Узнагароды
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублiкi Беларусь ад нямецка-фашысцкiх захопнiкаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Гомельскага аблвыканкама, Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў.
IC 1982
IC 1982 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Сетка.
Канцэртная зала «Кастрычніцкая»
Наведвальнасць канцэртнай залы — каля мільёна гледачоў у год. Зала была адкрыта восенню 1967 года, да 50-годдзя Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі. «Кастрычніцкая» была пабудаваная ў 1967 годзе па праекце аўтарскага калектыву, які ўзначальваў А. У. Жук: архітэктары А. У. Жук, В. А. Каменскі, Ж. М. Вяржбіцкі, інжынеры Я. Б. Галкін, М. В. Максімаў.
Будынак характарызуецца строгай геаметрыяй, фасад упрыгожвае велізарны вітраж. Над галоўным уваходам знаходзіцца бронзавы фрыз, выкананы скульптарам М. К. Анікушыным. Перад уваходам у будынак — скульптура «Кастрычнік» (скульптар А. Ц. Мацвееў. Статуя адлітая з бронзы ў 1968 годзе паводле арыгіналу 1927 года).
Вайда фарбавальная
Гаспадарчае значэнне
Фарбавальная, меданосная, лекавая расліна.
Nemiroff
Прадукты
У 2021 годзе Nemiroff прадставіў лімітаваную лінію «MOON EDITION», прысвечаную космасу. Абмежаваная серыя гарэлкі была выраблена з дадатковай дванаццатай стадыяй фільтрацыі, дададзенай у гонар 12 піянераў, якія пабывалі на Месяцы.
Капіталізм
Капіталізм — сістэма грамадскай вытворчасці і размеркавання, заснаваная на прыватнай уласнасці, фармальнай (юрыдычнай) роўнасці і волі суб'ектаў гаспадарання.
Нур (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 27 населеных пунктаў.
Катастрофа PZL «Kania» пад Высокім (2009)
Верталёт, які належаў Падляскаму аддзелу пагранічнай варты, выконваў 31 кастрычніка 2009 года звычайны патрульны палёт з Беластоку да Мельніка ўздоўж дзяржаўнай граніцы. Вылет адбыўся а 15:15. У 17:54 у пажарную службу паступіла паведамленне жыхара вёскі Клюкавічы, занепакоенага незвычайным шумам верталёта. Тады ж пачаліся супольныя пошукі машыны. З польскага боку ў іх удзельнічалі каля 200 чалавек з паліцыі, пажарнай аховы, пагранічнай варты і арміі. Астанкі машыны былі знойдзеныя толькі раніцай па паху паліва паблізу польскіх вёсак Вычулкі і Клюкавічы, але ўжо на беларускім баку, у раёне памежнай заставы «Такары» на тэрыторыі Камянецкага раёна. Як высветлілася, машына ўпала на поле, за лесам. На месцы катастрофы не было слядоў выбуху ці пажару. Беларусы дазволілі польскім ратавальнікам перайсці на сваю тэрыторыю і казаць аб смерці ахвяр.
Эдуард Львовіч Аршанскі
Эдуа́рд Льво́віч Арша́нскі (, Невель, Невельскі павет, Віцебская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі савецкі кінарэжысёр.
Герой ГДР
Званне заснавана 26 кастрычніка 1975. Узнагарода створана па ўзоры савецкага звання Герой Савецкага Саюза. Званне Героя ГДР прысвойвалася за гераічныя заслугі ў стварэнні ГДР, умацаванне яе абараназдольнасці і міжнароднага аўтарытэту, а таксама за заслугі ў барацьбе з фашызмам. Узнагароджанаму ўручалася Залатая зорка Героя ГДР, вырабленая з золата 960 пробы і брыльянтаў, а з 1978 года адначасова і ордэн Карла Маркса. Званне Героя ГДР не касавалася і спініла існаваць адначасова са спыненнем існавання ГДР у 1990 годзе.
Ларамі (горад)
Ларамі (Laramie) — трэці па велічыні горад штата Ваёмінг, ЗША. Горад знаходзіцца на паўднёвым усходзе штата на аднайменнай рацэ, на паўночны захад ад Шаена, сталіцы штата Ваёмінг. Ларамі — цэнтр акругі Олбані. Горад размешчаны на скрыжаванні дарог Interstate 80 і US 287. У горадзе размешчаны рэгіянальны аэрапорт Ларамі. Насельніцтва горада — 27 204 жыхароў (2000). Горад быў заснаваны у 1868 годзе ўздоўж ўчастка чыгункі Union Pacific. Названы ў гонар канадскага трапера Жака Ларамі.
Ужляціна (прыпыначны пункт)
Ужля́ціна (, Ужлятино)  — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны на паўночнай ускраіне вёскі Ужляціна; на лініі Віцебск — Полацк, паміж прыпыначным пунктам Краева і станцыяй Язвіна.
Марыя I Цюдар
Біяграфія
Дачка Генрыха VІІІ і Кацярыны Арагонскай. На прастоле пасля смерці Эдуарда VI.
Ордэн Карла Маркса
Апісанне знака
Знак ордэна вырабляўся з золата 333 пробы і ўяўляў з сябе пакрытую чырвонай эмаллю пяціканцовую зорку, паміж прамянямі якой размешчаны пучкі дубовага лісця. У цэнтры зоркі ў круглым медальёне рэльефны профіль Карла Маркса.
Беларуськалій
Беларуськалій — прадпрыемства па здабычы калійнай солі, заснаванае ў 1963 годзе на аснове Старобінскага радовішча (Салігорскі раён). Мае 4 руднікі і прадстаўніцтвы ў Аўстрыі (Вена) і Літве (Вільнюс). Вырабляе калійныя ўгнаенні і харчовую соль, якія большасцю пастаўляе за мяжу. На долю прадпрыемства ў 2010 г. прыпадала 16 % сусветнай вытворчасці калію (8,6 млн тон).
Сямён Апанасавіч Чуйкоў
Сямён Апанасавіч Чуйкоў (Семён Афанасьевич Чуйко́в; 17(30).10.1902, Пішпек, цяпер  — ) — савецкі жывапісец, народны мастак СССР (1963). Сапраўдны член АМ СССР (1958).
Сані
Гісторыя
Да 18 сакавіка 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Плоскаўскага сельсавета, да 7 чэрвеня 1966 года — у склад Навасельскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Плоскаўскага сельсавета.
Ніжняудзінскі раён
Адміністрацыйны цэнтр — горад Ніжняудзінск.
Парнева (Смаленская вобласць)
Парнева (Парнево) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Слабадскога сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Індыйскі акіян
Самая паўночны пункт Індыйскага акіяна знаходзіцца прыкладна на 30° паўночнай шыраты ў Персідскім заліве. Шырыня Індыйскага акіяна складае прыблізна 10 000 км паміж паўднёвымі кропкамі Аўстраліі і Афрыкі.
Фердынанд Чатлаш
Памёр у 1972 і пахаваны на Народных могілках у горадзе Марцін.
Паўлючэнкі (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1933, сакавік)
Вынікі выбараў
У цэлым склад парламента змяніўся не так ужо і радыкальна. У новы склад рэйхстага было абрана на 63 дэпутата больш, чым у папярэдні, большасць новых месцаў дасталася прадстаўнікам НСДАП. Поспех Гітлера быў зусім не такі ўражваючы, як ён разлічваў і як часта ўяўляюць сучасныя гісторыкі. Дасягнутага на выбарах выніку аказалася недастаткова для таго, каб замацаваць новую дыктатуру.
Размеркаванне галасоў паміж асноўнымі партыямі ў дзяржавах, якія ўвайшлі ў Германскую імперыю Веймарскай рэспублікі : Нягледзячы на бліскучыя, у параўнанні з папярэднімі выбарамі, вынікі нацыстаў, іх надзеі не апраўдаліся. Большасці ў парламенце яны так і не атрымалі, і для захавання ўрада Гітлер абавязаны быў падтрымліваць кааліцыю з Нямецкай нацыянальнай народнай партыяй. У той жа час страты левых, хоць і былі значныя, але не фатальна. Сацыял-дэмакраты страцілі ўсяго адно месца, камуністы — каля пятай ад свайго прадстаўніцтва ў ранейшым рэйхстагу.
Каларада
Каларада (Colorado) — штат на захадзе цэнтра ЗША.
Гісторыя
Увайшоў у склад ЗША 1 жніўня 1876 года і стаў 38-м штатам.
Топаль
То́паль (, Тополь) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.
Барыс Васілевіч Ерафееў
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Пендзелка (зараз у Кузнецкім раёне Пензенскай вобласці Расіі). Скончыў сярэднюю школу ў Кузнецку. У 1930 годзе скончыў хімічнае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1931—1935 гадах на пасадах навуковага супрацоўніка, кіраўніка групы ў Дзяржаўным інстытуце азоту ў Маскве і адначасова ў 1933—1936 гадах выкладаў у Маскоўскім дзяржаўным універсітэце.
Памёр 24 лістапада 1995 года.
Сакрэтны дадатковы пратакол да Дагавора аб ненападзе паміж Германіяй і СССР
Перадгісторыя
Ідэя падпісання сакрэтнага пратакола пра раздзел сфер інтарэсаў ва Усходняй Еўропе была выказана Сталіным у пачатку перамоў з Рыбентропам 23 жніўня 1939 г. Паводле ўспамінаў Уладзіміра Паўлава, які быў на той сустрэчы асабістым перакладчыкам Сталіна, Рыбентроп прывёз толькі тэкст асноўнага дагавора, але Сталін, разумеючы, што Гітлер у дадзенай сітуацыі будзе згодны на любыя саступкі, раптам заявіў: «Да гэтага дагавора неабходны дадатковыя пагадненні, пра якія мы нічога нідзе публікаваць не будзем»: Тут жа, у кабінеце Сталіна, быў складзены тэкст пратакола, які адрэдагавалі, надрукавалі і падпісалі. Сталін некалькі разоў падкрэсліў, што гэта асабліва сакрэтнае пагадненне нікім і ніколі не павінна быць разгалошана. Гэтыя словы Паўлава пацвярджаюцца і Рыбентропам, які на Нюрнбергскім працэсе заявіў, што Сталін абмяркоўваў «не магчымасць мірнага ўрэгулявання германа-польскага канфлікту ў духу пакта Брыяна-Келага, а даў зразумець, што калі ён не атрымае палову Польшчы і Прыбалтыйскія краіны яшчэ без Літвы з портам Лібава, тады я магу адразу выляцець назад».
Палажэнні пратакола
СССР падкрэсліваў таксама цікавасць да Бесарабіі, а Германія — незацікаўленасць у ёй.
Юрыдычная характарыстыка
7. З'езд народных дэпутатаў СССР асуджае факт падпісання «сакрэтнага дадатковага пратакола» ад 23 жніўня 1939 года і іншых сакрэтных дамоўленасцей з Германіяй. З'езд прызнае сакрэтныя пратаколы юрыдычна беспадстаўнымі і несапраўднымі з моманту іх падпісання.
Кайгарадок
Кайгарадок мае выхад з рэспублікі па аўтамабільнай дарозе ў Кіраўскую вобласць і Пермскі край.
Ключ 20
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў з ключом 勹.
Восіп Цадкін
Восіп Цадкін (Ossip Zadkine, уласна Іосель Аронавіч Цадкін;,  — , Нёі-сюр-Сен, Францыя) — французскі скульптар, паходзіў з сям'і яўрэя і шатландкі.
Біяграфія
У 1921 выйшла першая манаграфія пра Цадкіна ўплывовага мастацкага крытыка Марыса Рэйналя. Яго выстаўкі прайшлі ў Токіа, Грэноблі, рэтраспектыва яго работ была прадстаўлена ў 1926 у Парыжы.
У 1939—1945 жыў у ЗША.
Генры Сальт
Працы
Біяграфія і карэспандэнцыя Сальта выдадзеныя ў 1854 годзе ў Лондане.
Суперкамп’ютар
Сталае нарошчванне магутнасці вылічальных прыстасаванняў (працэсараў) і з'яўленне новых сувязных магчымасцяў прыводзяць да таго, што суперкамп'ютар ранейшага гістарычнага перыяду можа стацца параўнальным у вылічальнай магутнасці да звычайнай («настольнай») вылічальнай машыны або якой-небудзь камбінацыі «звычайных» вылічальных сродкаў (кластары з гульнявых кансоляў і інш.). З іншага боку, канструкцыйнае выкананне «суперкамп'ютараў» звычайна дае ім магчымасць працяглы час падтрымліваць прадукцыйнасць, блізкую да тэарэтычнай, не так, як «звычайныя» вылічальныя сродкі.
Аканічы
Упершыню ўзгадваюцца ў англійскіх пісьмовых крыніцах у 1650 г. як племя, што насяляла сучаснае памежжа Віргініі і Паўночнай Караліны. Належылі да ўсходней галіны сіўанскіх народаў. Дзякуючы стратэгічнаму месцазнаходжанню актыўна займаліся гандлем скурамі і футрам. У XVII ст. меўся гандлёвы шлях, што насіў назву аканічы. Археалагічныя раскопкі 1983 - 1986 гг. адной з пакінутых вёсак аканічы паказалі, што яны жылі ў вігвамах, мелі фартыфікацыйныя збудаванні, займаліся паляваннем і земляробствам, выраблялі кераміку.
Кіранскі раён
Кіранскі раён (Киренский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Іркуцкай вобласці Расіі.
Сакалава
Асаблівасці культуры
Сакалава маюць выразную самасвядомасць і адрозніваюць сябе ад іншых малагасійцаў, у тым ліку дзякуючы падтрыманню традыцыі шанавання сакраментаў, што засталіся ад каралёў Буйна і Менабэ. Акрамя таго, яны размаўляюць на дыялектах малагасійскай мовы, у якіх прысутнічае шмат слоў, запазычаных з моў банту.
Мікалай Мікалаевіч Канявалаў
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Віцебскага абласнога, гарадскога Саветаў дэпутатаў, раённага Савета дэпутатаў Чыгуначнага раёна г. Віцебска, Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га склікання.
Майкл Колінз (Ірландыя)
Майкл Ко́лінз (Mícheál Ó Coileáin, Michael Collins;, каля Сэмз Крос, Вест Корк, Ірландыя — , Беал-на-Мблат, каля Корка) — ірландскі нацыянальны герой, рэвалюцыянер, палітычны і ваенны дзеяч.
Грынвіч (Лондан)
У 1997 годзе набярэжная частка Грынвіча ў складзе Грынвіцкага шпіталя і Грынвіцкага парку з Куінсі-хаус увайшла ў спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
У часы сярэднявечча тут жылі першыя паселішчы. У XV стагоддзі гэты раён у брытанскай сталіцы быў невялікі рыбацкай вёскай, якая паступова пашыралася за кошт павелічэння колькасці мясцовага насельніцтва. У XVI стагоддзі Грынвіч стаў ўлюбёным месцам для адпачынку каралеўскіх асоб, а ў пачатку XVII тут ўзвялі Дом каралевы.
Элізанта ліпкая
Элізанта ліпкая (Silene viscosa) — двухгадовая травяністая расліна роду сямейства.
К’юзі-дэла-Верна
Заступнікам населенага пункта лічыцца Архангел Міхаіл.
Паводле Іаана Святое Дабравесце
Структура кнігі
Евангелле складаецца з 21 раздзелу. З некаторымі адрозненнямі структура твора амаль тая ж, што і ў астатніх Евангеллях. Апавяданне пачынаецца з Яна Хрысціцеля і канчаецца смерцю і ўваскрэсеннем Хрыста. Пасля велічнага пралогу ідзе невялікае апавяданне пра дзейнасць Ісуса ў Галілеі, пасля якога падзеі пераносяцца ў Ерусалім і Іудзею. Асобную ролю ў апавяданні займаюць падзеі падчас святаў Аднаўлення Храма, дзе адбываюцца жорскія спрэчкі пра Асобу Хрыста (раздзелы 7-10). Амаль палову Евангелля займаюць падзеі апошніх дзён жыцця Ісуса. У раздзелах 13-17 апавядаецца пра апошнюю велікодную імшу, аповяд амаль цалкам складаецца з гаворак Ісуса, у іх Хрыстос настаўляе вучняў, якія праз невялікі час павінны застацца аднымі, без свайго Настаўніка. Вяршыняй Евангелля з’яўляецца Крыж — галоўная падзея дзейнасці Хрыста згодна з воляй Айца для ўратавання чалавецтва. Апошні (21) радзел апавядае пра з’яўленне ўваскрэслага Ісуса сваім вучням у Галілеі і адрозніваецца па стылю і мове ад астатняга Евангелля, што дало падставу некаторым даследчыкам лічыць, што раздзел мог быць напісаны вучнямі Яна пасля яго смерці.
Даўгалессе (Гомельскі раён)
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Гомель, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Якімаўка.
Каардынацыйны цэнтр антыбальшавіцкай барацьбы
Каардынацыйны цэнтр антыбальшавіцкай барацьбы (КЦАБ) — міжнародны палітычны каардынацыйны цэнтр пасляваеннай эміграцыі з СССР. КЦАБ быў створаны на 16 кастрычніка 1952 года на канферэнцыі ў Мюнхене (ФРГ) па ініцыятыве Амерыканскага камітэта па вызваленні народаў Савецкага Саюза ад бальшавізму (Амкамліб).
Дзённік Фёдара Еўлашоўскага
Апісанне
У жанравым плане гэта класічны мемуарны твор з элементамі мастацка-літаратурнага вымыслу. Мемуары носяць аўтабіяграфічны характар, факты ў іх пададзены ў строгай храналагічнай паслядоўнасці. Пераважна, аўтар запісваў звесткі пра сваё жыццё, пра асабістыя ўражанні. Між іншым, падаюцца звесткі пра асобныя гістарычныя падзеі XVI—XVII стст.: асобныя бітвы Лівонскай вайны (1558—1583), прыёмы каралямі Рэчы Паспалітай замежных паслоў, заключэнне Люблінскай уніі (1569), выбары каралёў. Але буйнейшыя пытанні палітыкі не закранаюцца, бо аўтар лічыў гэта прэрагатывай магнатаў.
У пісьмовай культуры старажытнай Беларусі «Гістарычныя запіскі» Ф. Еўлашоўскага займаюць выбітнае месца, як адзін з першых значных помнікаў мемуарнага жанру нацыянальнай літаратуры эпохі позняга Рэнесансу. Зараджэнне аўтабіяграфічнага жанру ў беларускай літаратуры XVI ст.— выразная праява рэнесанснай эстэтыкі, якасна новага погляду на чалавека, увасабленне мастацкай канцэпцыі індывідуалізму. Мемуары сведчаць аб памяркоўным лібералізме аўтара, рэлігійнай верацярпімасці, яго мясцовым патрыятызме. Еўлашоўскі ганарыўся ВКЛ і крытычна ставіўся да Польшчы.
Ёнас Стаўгайціс
Ваенны пераварот у Літве (1926)
З усталяваннем камуністычнага рэжыму не быў закрануты рэпрэсіямі.
Экспонат
Кліп
13 студзеня 2016 года на YouTube быў апублікаваны кліп, які набраў за месяц каля 40 мільёнаў праглядаў. Галоўную ролю ў кліпе выканала маладая актрыса Юлія Тапальніцкая, вакал Алісы Вокс-Бурмістравай.
Акінскі раён
Геаграфія
Мяжуе на поўдні і паўднёвым усходзе па Тункінскім Гольцам з Тункінскім раёнам рэспублікі. На поўначы і ўсходзе прымыкае да Іркуцкай вобласці, на захадзе — да Тывы. На паўднёвым захадзе праходзіць дзяржаўная мяжа з Манголіяй. Акінскі раён займае плошчу 26 594,03 км².
Ульянаўка (прыпыначны пункт)
Улья́наўка (, Ульяновка)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 2,8 км на паўночны ўсход ад вёскі Буда; на лініі Асіповічы I — Русіно, паміж станцыяй Дараганава і станцыяй Фалічы.
Абрытэ (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 37 населеных пунктаў.
Белнафтахім
Санкцыі
У 2022 годзе санкцыі супраць «Белнафтахіма» ўвялі Канада і Украіна.
Паўлавіцкі сельсавет (Кіраўскі раён)
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1345 чалавек, з іх 86,0 % — беларусы, 12,0 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Амосенкі (археалагічныя помнікі)
Могільнік—2
Знаходзіцца за 1,5 км на поўдзень ад вёскі, каля былой вёскі Стараселле. 2 насыпы дыяметрам да 10 м, вышынёй 1,4 м. Выявіў у 1964 г. К. П. Шут, абследавалі ў 1974 г. Г. В. Штыхаў, у 1981 г. Т. С. Скрыпчанка.
Інгрыда Шыманіце
Біяграфія
Паводле апытання, праведзенага кампаніяй Baltijos tyrimai 9-26 лістапада 2018 года, прэзідэнцкі рэйтынг Шыманіце складаў 18,7 % і меў тэндэнцыю да росту. Аднак яна ўсё яшчэ застаецца на другім месцы, саступаючы першынство Гітанасу Наўседу з вынікам у 23,2 %.
Свята-Троіцкая царква (Астраўскія)
Пабудавана ў 1908 г. з дрэва. На 1910 г. ацэнена ў 6000 руб. Знадворку абшыта цёсам і афарбавана, пакрыта бляшаным дахам зялёнай афарбоўкі. Даўжыня са званіцай — 10 сажняў, найбольшая шырыня — 7 сажняў, вышыня да карніза — 3 сажні. Два цыбулепадобныя купалы над двух'яруснай званіцай і сярэдзінай даху, над апсідай — макаўка. Сцены чляніліся 12 вялізнымі вокнамі і ўваходнымі дзвярамі.
Юрый Усеваладавіч
Юрый (Георгій) Усеваладавіч ( — ) — вялікі князь Уладзімірскі (1212—1216, 1218—1238), князь Гарадзецкі (1216—1217), князь суздальскі (1217—1218).
Гукі
Гукі (Гуки) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Слабадскога сельскага паселішча.
Межы
Да 16 мая 1957 года пасёлак уваходзіў у склад Міхалькоўскага сельсавета.
Беларускі камітэт (Варшава)
Выкарыстаўшы ад’езд Л. Дубейкаўскага на жыхарства ў Вільню і палітычны разрыў апошняга з А. Луцкевічам, Я. Ладноў фактычна прысвоіў кіраўніцтва ў камітэце і пры падтрымцы часткі членаў разгарнуў дзейнасць арганізацыі ў паланафільным кірунку. Публічна выступаў «за саюз усіх славян праз Варшаву, Прагу, Бялград і Сафію». У 1923—1924 гадах Я. Ладноў склаў некалькі адозваў, у якіх абвінаваціў членаў Беларускага пасольскага клуба і большасць віленскіх беларускіх арганізацый у сувязях з сусветным масонствам і бальшавіцкай Масквой. У выніку 5.11.1924 Л. Дубейкаўскі склаў з сябе абавязкі старшыні камітэта.
Урэчча (станцыя)
Урэ́чча (, Уречье)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў гарадскім пасёлку Урэчча; на лініі Асіповічы I — Русіно, паміж прыпыначным пунктам Аточка і прыпыначным пунктам Паўстынь.
Маладзечанская школа выцінанкі
Маладзечанская школа выцінанкі — гэта мастацкая і культуралагічная з’ява, звязаная з адраджэннем традыцыйнага віду дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва выразання з паперы. Свой пачатак гэта школа бярэ ў 80-х гадах ХХ стагоддзя. Заснавальніцай яе з’яўляецца Вікторыя Мікітаўна Чырвонцава (1937—2014), мастак і педагог.
У 1995 годзе на базе Маладзечанскага музычнага вучылішча адкрылася аддзяленне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, якое ўзначаліла В. М. Чырвонцава. Выцінанка стала выкладацца як прадмет, а ў аснову навучання былі закладзеныя праграмы, распрацаваныя Вікторыяй Мікітаўнай Чырвонцавай. Праграмы вызначаюцца лагічнасцю, паслядоўным падыходам да навучання, сэнсавай напоўненасцю і павагай да гістарычнай спадчыны. У праграмы  ўвайшлі тэарэтычны і практычны курс. Разам з засваеннем тэхнічных прыёмаў, асноў кампазіцыі, тэорыі колеру, уведзена вывучэнне дысцыплін па традыцыйнай культуры беларусаў, знаёмства з міфалогіяй і сімволікай арнаментальных матываў.
Аляксандр Аляксандравіч Галкоўскі
Біяграфія
На сваім прыватным участку ў аграгарадку Гарадок у Маладзечанскім раёне Алесь самастойна за два гады пабудаваў дом: праект, устаноўка, уся мэбля былі ўласнаруч зроблены Алесем.
Салянка (адзінка аб’ёму)
Салянка — адзінка аб’ёму сыпкіх рэчываў (солі, збожжа, попелу) і вадкасцей у Вялікім Княстве Літоўскім у XVI—XVIII стст.