cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Адкрыты чэмпіянат Уэльса па снукеры 2014
Пераможцам турніру стаў англійскі снукерыст Роні О’Саліван, які абыграў на сваім шляху да тытула Мічэла Трэвіса, Бары Пінчэса, кітайскага гульца Сяа Гадуна, Рыкі Уолдэна (усіх з лікам 4:1), шатландца Джона Хігінса (5:1), Бары Хокінса (6:2) і Дзіна Дзюньхуэя ў фінальным матчы з лікам 9:3. Гэтая перамога стала 26-м рэйтынгавым поспехам англічаніна, а таксама трэцім тытулам адкрытага чэмпіянату Уэльса, які выйграў О’Саліван пасля перамог у 2004 і 2005 гадах. Такім чынам, ён зраўняўся па колькасці тытулаў турніру з шатландцамі Стывенам Хендры і Джонам Хігінсам.
Цюй Юань
Цюй Юань (каля 340 да н.э. — 278 да н.э.) — кітайскі паэт. Першы паэт, імя якога вядома ў гісторыі кітайскай паэзіі. Быў міністрам пры двары царства Чу, удзельнічаў у падрыхтоўцы дзяржаўных указаў, аказваў уплыў на знешнюю палітыку. Стаў ахвярай паклёпу, трапіў у выгнанне, у знак пратэсту супраць зла, у імя справядлівасці кінуўся ў р. Міла ў Чанша.
Кулінава
Кулі́нава (, Кулиново) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Каспар Бекеш
Каспар Бекеш (Gáspár Bekes, Kasper Bekiesz, Kasparas Bekešas;, Трансільванія — , Гродна) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, сябар і паплечнік Стэфана Баторыя.
Сезон 2021/2022 «Баскет-25» Быдгашч
У сезоне 2020/2021 жаночага баскетбольнага клуба «Баскет-25» з Быдгашчы прымаў удзел:
Эфект Коанда
Эфект Коанда — фізічная з’ява, названая ў гонар румынскага вучонага Анры Коанды, які ў 1932 годзе выявіў, што струмень вадкасці, які выходзіць з сопла, імкнецца адхіліцца па кірунку да сцяны і пры пэўных умовах прыліпае да яе. Гэта тлумачыцца тым, што бакавая сценка перашкаджае свабоднаму паступленню паветра з аднаго боку струменя, ствараючы віхуру ў зоне паніжанага ціску. Аналагічныя і паводзіны струменя газу. На аснове гэтага эфекту будуецца адна з галінаў пнеўманікі (струменнай аўтаматыкі).
Апісанне
Гэты эфект ствараецца за кошт зоны паніжанага ціску каля паверхні (струмень прыліпае да паверхні і рухаецца па ёй).
Швабскі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 963 чалавекі, з іх 96,0 % — беларусы, 2,4 % — рускія.
Проціззянне
Прырода проціззяння
Проціззянне з'яўляецца часткай з'явы задыякальнага святла і мае тую ж прыроду. Яно ўзнікае з прычыны рассейвання сонечнага святла на лінзападобным скопішчы часціц пылу, які ляжыць у Сонечнай сістэме ў плоскасці экліптыкі. Такое тлумачэнне задыякальнага святла было прапанавана ў 1683 г. Касіні, які даў першае навуковае апісанне з'явы.
Аўтаномная зона Капіталійскага ўзгорка
Падзеі
9 чэрвеня пратэстоўцы абвясцілі асноўныя праграмныя патрабаванні да ўрада Сіэтла.
Жыццё ў зоне
Актывісты стварылі ў АЗКУ палітычны і культурны цэнтры, а таксама паспрабавалі наладзіць размеркаванне харчавання. Паліцэйскія функцыі ўзялі на сябе ўзброеныя грамадзянскія асобы. Усім жадаючым бясплатна раздавалі канабіс (наркотык). Радыкалы з ліку экаабаронцаў спрабавалі забараніць у зоне ўжыванне мяса і іншай невеганской ежы. На будынку захопленага паліцэйскага ўчастка быў плакат: «Уласнасць народа Сіэтла». Асобныя і зусім прапанавалі свой сцяг і рыхтавалі ўласную валюту.
Узброеныя атрады
Камандуючым узброенымі сіламі Аўтаномнай Зоны Сіэтла стаў рэпер Soundcloud (ён жа Раз Сіман), які раней займаўся здачай кватэр у арэнду і абвінавачваўся ў сутэнёрстве. Грамадскасць даручыла яму клапаціцца аб тым, каб сілы паліцыі не пракраліся ў аўтаномію, а на кантраляванай тэрыторыі быў парадак. Усе ўзброеныя апалчэнцы ў кантраляваных раёнах фармальна падпарадкоўваліся яму. Амерыканскія СМІ, якія падтрымлівалі Рэспубліканскую партыю, распавядалі аб «жахах», вытвараных у Сіэтле створанымі там сіламі самаабароны. Відавочцы тым не менш казалі, што ў квартале паспяхова падтрымліваліся парадак і без паліцыі.
Microsoft Excel
Гісторыя
У 1982 годзе Microsoft запусціла на рынак свой першы электронны таблічны працэсар Multiplan, які быў вельмі папулярны на CP/M сістэмах, але на MS-DOS сістэмах ён саступаў Lotus 1-2-3. Першая версія Excel прызначалася для Mac і была выпушчана ў 1985 годзе, а першая версія для Windows была выпушчана ў лістападзе 1987 года. Lotus не спяшалася выпускаць 1-2-3 пад Windows, і Excel з 1988 года пачала абыходзіць па продажах 1-2-3, што ў выніку дапамагло Microsoft дасягнуць пазіцый вядучага распрацоўшчыка праграмнага забеспячэння. Microsoft умацоўвала сваю перавагу з выпускам кожнай новай версіі, што мела месца прыкладна кожныя два гады. Актуальная версія для платформы Windows — Excel 19, таксама вядомая як Microsoft Office Excel 2019. Актуальная версія для платформы macOS — Microsoft Excel 2019.
Напачатку свайго шляху Excel стаў прычынай пазову аб таварным знаку ад іншай кампаніі, якая ўжо прадавала пакет праграм пад назвай «Excel». У выніку спрэчкі Microsoft была абавязана выкарыстоўваць назву «Microsoft Excel» ва ўсіх сваіх афіцыйных прэс-рэлізах і юрыдычных дакументах. Аднак з часам гэтая практыка была забыта, і Microsoft канчаткова ўхіліла праблему, набыўшы таварны знак іншае праграмы. Microsoft таксама вырашыла выкарыстоўваць літары XL у якасці скарочанай назвы праграмы: іконка Windows-праграмы складаецца са стылізаванай выявы гэтых дзвюх літар, а пашырэнне файлаў па змоўчанні ў Excel — .xls.
Версіі Excel ад 5.0 да 9.0 утрымліваюць розныя «велікодныя яйкі», хоць, пачынаючы з версіі 10 Microsoft пачала прымаць меры па іх ліквідацыі.
Фарматы файлаў
Нягледзячы на тое, што Excel 2007 падтрымлівае і накіраваны на выкарыстанне новых XML-фарматаў у якасці асноўных, ён па-ранейшаму сумяшчальны з традыцыйнымі бінарнымі фарматамі. Акрамя таго, большасць версій Microsoft Excel можа чытаць CSV, DBF, SYLK, DIF і іншыя фарматы.
Царкоўнаславянская мова
Падзел царкоўнаславянскай мовы
Каб дадаткова адрозніваць царкоўнаславянскую мову пазнейшых часоў, быў уведзены падзел на старацаркоўнаславянскую мову (мова помнікаў пісьменнасці 10—11 ст.) і царкоўнаславянскую мову (мова больш сучасных, аж да 19 ст., помнікаў царкоўнаславянскай пісьменнасці).
Сучаснае ўжыванне
Выкарыстоўваецца ў Сербскай Праваслаўнай Царкве і Польскай Праваслаўнай Царкве, часткова выкарыстоўваецца ў Амерыканскай і Чэшскай і Славацкай Праваслаўнай Цэрквах. Выкарыстоўваецца таксама ў іншых рэлігійных супольнасцях, напрыклад, такіх як Македонская Праваслаўная Царква, Чарнагорская Праваслаўная Царква, Ісцінна-Праваслаўная Царква і г.д. Мае ўжыванне ў Беларускай грэка-каталіцкай царкве (нароўні з беларускай), Украінскай грэка-каталіцкай царкве (нароўні з украінскай) і Расійскай грэка-каталіцкай царкве, часам выкарыстоўваецца ў іншых грэка-каталіцкіх і рымска-каталіцкіх цэрквах славянскіх краін.
IC 2018
IC 2018 — галактыка тыпу SBbc  R  ў сузор’і Залатая Рыба.
Паджабны
Археалагічна да гэтага часу не даследаваўся, хоць ёсць усе падставы меркаваць, што на ўзбярэжжы Валожкі існавала буйная стаянка старажытных людзей (мяркуючы па рэштках вогнішчаў).
Закон Кюры — Вейса
з крытычным індэксам \gamma\,.. Аднак пры тэмпературах T \gg T_c закон Кюры — Вейса выконваецца, хоць у гэтым выпадку T_c\,, прадстаўляе тэмпературу некалькі больш сапраўднай кропкі Кюры.
У сэгнетаэлектрыках сувязь паміж палярызаванасцю сэгнетаэлектрыка \alpha і яго тэмпературай T у непалярнай фазе паблізу кропкі Кюры, таксама можа быць апісана формулай, што супадае з законам Кюры — Вейса:
Вера Рыгораўна Духаніна
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Мінску.
ФК Атлетык Більбаа
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
Юсуф Набі
Юсуф Набі (Yusuf Nâbi;, Урфа - , Стамбул) - турэцкі паэт і пісьменнік.
Радзілаў (гміна)
Радзі́лаў (Radziłów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Граеўскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Радзілаве. Плошча гміны складае 199,38 км². Станам на 2004 год у гміне Радзілаў пражывалі 5142 чалавекі, шчыльнасць — 25,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 28 салецтваў.
Абухаў (значэнні)
Абухаў — шматзначны тэрмін.
Алкі Зеі
Біяграфія
Нарадзілася 15 снежня 1923 года ў Афінах.
Аляксандр Аркадзевіч Барковіч
Біяграфічныя звесткі
Кандыдат філалагічных навук з 30.5.2008 г. (навуковы кіраўнік А. М. Рудэнка). Дацэнт з 2014, загадчык кафедры інфарматыкі і прыкладной лінгвістыкі МДЛУ.
Алкі Зеі
Біяграфія
Пазней працягнула пісаць, апублікаваўшы шэраг апавяданняў у часопісе «Моладзевы голас», у рэдакцыі якога складаліся Марыас Плорыціс, Тасас Лігнадзіс, Косціс Скаліярас.
Гліна (прыток Ліпы)
Гліна — рака ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Ліпа (басейн Дняпра).
Закон Ламберта
Маецца таксама простая залежнасць паміж сілай святла, выпраменьванага плоскай пляцоўкай dS ў якім-небудзь кірунку, ад вугла \alpha паміж гэтым кірункам і перпендыкулярам да dS:
Аляксандр Канопка
Біяграфія
Нарадзіўся 3 траўня 1787 года ў радавым маёнтку Канопкаў у Скалодычах (зараз напэўна Скоўдзічы) каля Слоніма. Згодна польскага біяграфічнага слоўніка, Аляксандр Канопка быў сынам брыгаднага генерала Яна Канопкі, але ж, сыходзячы з датаў народзінаў абодвух, прыведзеных у тым жа слоўніку, лагічней выказаць здагадку, што Аляксандр прыходзіўся Яну малодшым братом (іначай выходзіць, што Аляксандр нарадзіўся ў сям’і Яна, калі таму было 10 год). Тым болей, ва ўспамінах Юзафа Эмануэля Працлаўскага, ўзгадана, што ў бацькоў Яна, акрамя яго, было 3 сыны і 3 дачкі.
Сям’я
Аляксандр Канопка быў жанаты з Канстанцыяй Сухадольскай, з якой меў двух дачок: Тэадору, жонку Яна Слівоўскага, і Аляксандру Вінцэнту, жонку Генрыка Асецкага. Сваяк Юліі Канопкі.
Геаграфія Албаніі
Албанія размешчана ў заходняй частцы Балканскага паўвострава ў паўднёва-ўсходняй Еўропе. Краіна мае сухапутныя межы з Чарнагорыяй на паўночным захадзе, з часткова прызнанай Рэспублікай Косава на паўночным усходзе, з Паўночнай Македоніяй на ўсходзе і з Грэцыяй на поўдні і паўднёвым усходзе. Ад Італіі краіну аддзяляе праліў Атранта шырынёй у 72 км. Албанія абмываецца Адрыятычным морам на захадзе і Іанічным морам на паўднёвым захадзе.
Сокалападобныя
Даўжыня цела 14—120 см, размах крылаў да 3 м, маса ад 35 г да 12 кг. Самкі звычайна буйнейшыя за самцоў. Апярэнне шчыльнае, шорсткае, бураватае ці шэрае са стракацінамі. Крылы вострыя і вузкія ў сокалаў і шырокія, тупыя ў ястрабаў. Дзюба моцная, вострая, кручкападобная, каля асновы пакрыта голай, гладкай скурай — васкавіцай. Ногі моцныя. Кіпцюры вострыя (у грыфаў тупыя), загнутыя.
Манагамы. Паўвывадкавыя птушкі. У кладцы ў буйных відаў 1—2 яйцы, у дробных да 7.
Салізана
Салізана (Salisano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 565 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 32 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 2040. Тэлефонны код — 0765.
Франсуа-Жазеф Навез
Франсуа-Жазеф Навез (François-Joseph Navez;, Шарлеруа - , Брусель) - бельгійскі мастак.
IC 2022
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Джон Кёрцін
Палітычная кар'ера
Пасля сыходу ў адстаўку лідара лейбарыстаў Скаліна ў 1935 годзе Кёрцін нечакана быў абраны на яго месца (з перавагай усяго ў адзін голас): адбілася падтрымка левай прафсаюзнай групы ў партыйным кіраўніцтве.
Помнік у гонар заснавання горада (Салігорск)
Помнік у гонар заснавання горада — помнік у Салігорску, размешчаны на вуліцы Ленінскага камсамола, каля Дома культуры будтрэста № 3. На гэтым месцы 12 жніўня 1958 года адбыўся мітынг першых будаўнікоў горада.
Радзынь Хэлміньскі (гміна)
Ра́дзынь Хэлмі́ньскі (Radzyń Chełmiński) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Грудзёндзкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Радзыні Хэлміньскім. Плошча гміны складае 90,7 км². Станам на 2005 год у гміне Радзынь Хэлміньскі пражывалі 5060 чалавек, шчыльнасць — 55,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 15 салецтваў.
Злачынства і пакаранне
Задума «Злачынства і пакарання» спела ў Дастаеўскага на працягу многіх гадоў, аднак цэнтральная тэма, звязаная з ідэяй галоўнага героя пра «звычайных» і «незвычайных» людзей, пачала фарміравацца толькі ў 1863 годзе ў Італіі. Прыступіўшы да непасрэднай працы над творам, аўтар аб'яднаў чарнавікі незавершанага рамана «П'яненькія», у якім была вызначана сюжэтная лінія, якая апавядае пра сям'ю Мармяладавых, і накіды рамана-споведзі, задуманага як адкрыццё катаржніка. Падчас працы план пашырыўся, і ў аснову сюжэту лягло злачынства студэнта Радзівона Раскольнікава, які забіў дзеля выратавання блізкіх старую-працэнтшчыцу. Пры гэтым крымінальная гісторыя стала для аўтара не толькі тэмай, але і нагодай для разважанняў аб сацыяльных акалічнасцях, якія штурхаюць чалавека на злачынствы, а таксама магчымасцю паказаць, якія складаныя «хімічныя» працэсы адбываюцца ў душах людзей. Адным з вобразаў рамана стаў вялікі горад другой паловы XIX стагоддзя, жыццё ў якім поўнае канфліктаў і драм. У творы ўзноўлены вядомыя прыкметы часу, паказана пецярбургская тапаграфія.
Экстэрталь
Экстэрталь (Extertal) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дэтмальд. Уваходзіць у склад раёна Ліпэ. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 92,53 км². Афіцыйны код — 05 7 66 028.
Клаке
Клаке (ад Cloqué — бурбалка, пухір) — тканіна з маршчыністай структурай і (часам) з кішэняпадобнымі паражнінамі.
Сельчы
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Закон Пашэна
Закон Пашэна прадстаўляе сабой прыватны выпадак закона падабенства газавых разрадаў: з'явы ў разрадзе працякаюць аднолькава, калі здабытак ціску газу на даўжыню разраднага прамежку застаецца велічынёй пастаяннай, а форма прамежку захоўваецца геаметрычна падобнай зыходнай. Аднак у шэрагу работ было заўважана, што прабойнае напружанне для больш доўгіх зазораў паміж электродамі было прыкметна вышэй, чым для вузкіх зазораў пры нязменнай велічыні здабытку pL. Першымі на адхіленні ад закона Пашэна паказалі Таунсэнд і МакКелум (Townsend and McCallum) і МакКелум і Клатзаў (McCallum and Klatzow). Яны атрымалі, што пры фіксаваным pL прабойнае напружанне ўзрастае з павелічэннем адлегласці паміж электродамі. Адхіленні ад закона Пашэена назіраў таксама Мілер (Miller), які даследаваў напружання прабоя ў неоне пры розных адлегласцях паміж электродамі. Правыя вобласці крывых запальвання ў крыптоне і ксеноне вымералі Жак і інш. (Jacques et al.). Яны атрымалі, што гэтыя вобласці з павелічэннем адлегласці паміж электродамі не супадаюць, а ссоўваюцца ў вобласць больш высокіх прабойных напружанняў.
Іўеўскі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (31 населены пункт) — 2008 чалавек, з іх 70,6 % — беларусы, 27,8 % — палякі, 1,0 % — рускія.
Лутава (вёска)
Да 18 чэрвеня 1985 года ў складзе Лутаўскага сельсавета, у 1954—1981 гадах яго цэнтр.
Брусніцы
Ужыванне
Ягады спажываюць свежыя і мочаныя (залітыя вадой ягады захоўваюцца да вясны, бо ўтрымліваюць натуральны кансервант — бензойную кіслату); выкарыстоўваюць у кандытарскай прамысловасці, для квашання капусты. З ягад гатуюць варэнне (у тым ліку з яблыкамі, грушамі), джэм, павідла, марынады, кісель, морс, пасцілу, начынку для цукерак і пірагоў. З брусніц таксама робяць узвары, настойваюць на гатаванай астуджанай вадзе з цукрам і мёдам ці віно. Лісце выкарыстоўваюць як сурагат гарбаты. Даўней нарыхтоўка ягад у запас мела вялікае гаспадарчае значэнне: брусніцы парылі ў гаршках, ссыпалі ў кадушкі і бочкі, дадаючы прыправы; з іх рабілі сок, сіроп, павідла (на мёдзе) і іншыя.
Асноўныя дзеючыя рэчывы сыравіны — фенолагліказіды; змяшчае таксама дубільныя рэчывы, пераважна кандэнсаваныя групы, флаванолавы гліказід гіперазід, урсолавая кіслата.
З прычыны таго, што ў брусніцах знойдзены арбуцын (антысептык мочавыводных шляхоў), пры лячэнні растройстваў мочавыводнай сістэмы выкарыстоўваюць выцяжку з сухіх лісцеў (але пры няправільным дазаванні такая выцяжка можа выклікаць атручванне).
Культываванне
Але сапраўдныя работы па акультурванню брусніц пачаліся ў 1960-я гады у ЗША, ФРГ, Швецыі, Галандыі, Фінляндыі, Польшчы. У ФРГ у 1994 годзе было створана 40 га бруснічных плантацый, распрацаваны поўны комплекс машын для вырошчвання і ўборкі ўраджаю. У 1960—1970 годы спажыўкааперацыя БССР нарыхтоўвала ў год 2,6-3,4 тыс. т. ягад, але к канцу 1970-х гэта колькасць упала да 0,32-1,8 тыс. т. ягад. Стала актуальным пытанне пра ўвядзенне брусніц у культуру. У 1980-я гады культурныя плантацыі брусніцы былі закладзеныя ў Беларусі, Літве, Расіі. У параўнанні з дзікімі зараснікамі, ураджайнасць ягад на культурных плантацыях вышэй у 20-30 разоў. З адной соткі можна атрымліваць 50-60 кг ягад штогод.
У культуры і мастацтве
Вядома выява брусніц, створаная рускай мастачкай.
Янушкавіцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лагойскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лагойскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бясядскага сельсавета. 14 красавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Калачоўскага сельсавета (20 населеных пунктаў: Аскрышына, Бабры, Барыскі, Вяпраты, Дашкі, Дзяніскі, Жабічы, Казлеўшчына, Калачы, Крамянец, Малыя Бясяды, Мачулішча, Мышкавічы, Мышыцы, Падваране, Панышы, Паўляняты, Рацькавічы, Селішча і Трусавічы), у склад сельсавета з Гайненскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (вёскі Айнаравічы, Альхоўка і Бухнавічы). 11 ліпеня 2014 года на тэрыторыі сельсавета была ўтворана вёска Губенічы.
Неса Абрамаўна Ізраіцель
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаваных прац:
З 1972 года — старшыня рэспубліканскага таварыства мікрабіёлагаў і эпідэміёлагаў.
Баскская нацыяналістычная партыя
На мясцовых выбарах 1 сакавіка 2009 года партыя атрымала 30 дэпутацкіх мандатаў у 75-мясцовым парламенце Краіны Баскаў, што, аднак, упершыню за доўгі час не дазволіла ёй сфармаваць кіруючую кааліцыю ў аўтаноміі. Таксама партыя была прадстаўлена 6 месцамі ў 350-мясцовай ніжняй палаце іспанскага парламента і 4 месцамі ў 264-мясцовым Сенаце. На выбарах у Еўрапарламент 2009 года БНП уваходзіла ў склад перадвыбарнай «Кааліцыі за Еўропу», звязанай з парламенцкай групай Альянсу лібералаў і дэмакратаў за Еўропу (ALDE). У кааліцыю ўвайшло некалькі партый нацыянальных меншасцяў Іспаніі, і перш за ўсё, баскаў і каталонцаў. Кааліцыя атрымала два месцы ў Еўрапарламенце, адно з якіх заняла Ісаскун Більбаа Барандзіка ад БНП.
Райча (гміна)
Ра́йча (Rajcza) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жывецкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Райчы. Плошча гміны складае 131,17 км². Станам на 2004 год у гміне Райча пражывалі 9059 чалавек, шчыльнасць — 69,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 6 салецтваў.
Міністэрства тэхнічных культур БССР
Міністэ́рства тэхні́чных культу́р Белару́скай ССР было ўтворана 13 мая 1946 года на базе Упраўлення тэхнічных культур Наркамата земляробства БССР.
Аральскі раён
Аральскі раён (Арал ауданы) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Раённы цэнтр — горад Аральск.
Джэймс Фенімар Купер
Джэймс Фенімар Купер (James Fenimore Cooper;, г. Берлінпан, штат Нью-Джэрсі, ЗША — ) — амерыканскі пісьменнік, пачынальнік гістарычнага жанру ў амерыканскай літаратуры.
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў Ельскім універсітэце. У 1806—10 служыў на флоце. У 1826—33 жыў у Еўропе.
Райгруд (гміна)
Ра́йгруд (Rajgród) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Граеўскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Райгрудзе. Плошча гміны складае 207,16 км². Станам на 2004 год у гміне Райгруд пражывалі 5615 чалавек, шчыльнасць — 27,1 чал./км².
Шклоўскі тэатр Зорыча
Прадстаўленні
Асабліва грандыёзнае тэатральнае відовішча (пантаміма з алегорыямі з выкарыстаннем да 70 пышных дэкарацый) зладжана 30 мая 1780 за нагоды сустрэчы ў Шклове імператрыцы Кацярыны II і аўстрыйскага імператара Іосіфа II. На прадстаўленні прысутнічаў увесь расійскі двор.
Людзінггаўзен
Людзінггаўзен (Lüdinghausen) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Косфельд. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 140,31 км². Афіцыйны код — 05 5 58 024.
Сярод славутасцей горада тры замкі на вадзе: Фішэрынг, Вольфсберг і Людзінггаўзен.
Біньямін Нетаньяху
На выбарах у Кнэсет 18-га склікання партыя Лікуд заняла 2-е месца і атрымала 27 мандатаў у Кнэсеце. Першае месца заняла партыя Кадзіма, але лідару гэтай партыі Цыпі Ліўні не ўдалося сфармаваць урад, і прэзідэнт Ізраіля Шымон Перэс даручыў фарміраванне ўрада лідару Лікуда Біньяміну Нетаньяху. Нетаньяху з’яўляецца першым прэм’ер-міністрам Ізраіля, які нарадзіўся пасля абвяшчэння незалежнасці.
Груман
У гады 2-й сусв. вайны прадукцыя кампаніі стала адной з асноваў марской авіяцыі ЗША (знішчальнікі F4F «Вайлдкет», F6F «Хелкет», тарпеданосец TBF «Эвенджар»), і вытворчыя магутнасці кампаніі былі аднымі з найбольшых у ЗША (25,5 тыс. работнікаў у верасні 1943, вытв. плошчы 246,2 тыс. кв.м).
Прадукцыя кампаніі захавала ключавую пазіцыю ў марской авіяцыі ЗША і пасля вайны, нягледзячы на пасляваенныя скарачэнні вытворчасці (F9F «Пантар», S2F «Трэкер»). Часова прайграўшы барацьбу за пазіцыю галоўнага знішчальніка марской авіяцыі «Макдонелу» з яго «Фантомам», кампанія ў канцы 1950-х адкрыла лінію самалётаў радыёэлектроннай разведкі (WF-2 «Трэйсер», E-2 «Хокай»), пачала выпуск даўгавечнага штурмавіка А-6 «Інтрудар». Дыверсіфікацыя вытворчасці сяр. 1950-х дала такія прадукты як сельскагаспадарчы самалёт «Аг-Кет», серыю малых пасажырскіх самалётаў «Галфстрым», рад мадэляў караблёў і аўтатамабіляў.
Ныраб
Архітэктурныя помнікі: Нырабскае селішча; будынкі мураваных цэркваў Мікольскай (1704) і Богаяўленскай (1736).
Жоўцекамянёвая хвароба
Папярэджанне
Развіццё немачы папярэджвае прыём ежы кожныя 3 гадзіны, пазбяганне галадання, піццё 1,5 літра вады на дзень, штодзённае размінанне, выключэнне ўжыцця смажанай і тлустай ежы, вяндліны, слодычаў, бабовых (гарох, сачавіца і фасоля), багатых на эфірныя алеі гародніны і зяленіва (часнок, радыска, рэдзька і цыбуля), спірту. Таксама варта штодня ўжываць раслінныя бялкі (аўсяныя і грэчаскія крупы, марскія водарасці) і цяжкарстваральныя раслінныя валокны (баклажаны, буракі, пшанічнае вотруб'е, гарбузы, морква, квяцістая капуста, сухафрукты і яблыкі), замяніць малочны бялок на сою і есці стравы ў цёплым выглядзе.
Крыштаф Эйнаровіч
Аўтар панегірыка Archus triumphalis… Adalberti Stanislai Boguslawski (1698). Апублікаваў Conclusiones і пакінуў рукапісныя лекцыі па філасофіі.
Ордэн «За заслугі перад Айчынай»
Статут ордэна
Вышэйшай ступенню ордэна «За заслугі перад Айчынай» з’яўляецца I ступень.
6. Узнагароджанне ордэнам «За заслугі перад Айчынай» I і II ступені адбываецца, як правіла, два разы на год і прымеркавана да святкавання Дня Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі (12 снежня) і Дня Расіі (12 чэрвеня).
7. Знак ордэна «За заслугі перад Айчынай» I ступені носіцца на плечавай стужцы, якая праходзіць праз правае плячо.
Апісанне
Адлегласць паміж канцамі крыжа на знаку ордэна I ступені — 60 мм. Знак ордэна прымацоўваецца да стужкі шырынёй 100 мм.
Мініяцюрная копія знака ордэна «За заслугі перад Айчынай» IV ступені носіцца на калодцы. Адлегласць паміж канцамі крыжа — 15,4 мм, вышыня калодкі ад вяршыні ніжняга кута да сярэдзіны верхняй боку — 19,2 мм, даўжыня верхняга боку — 10 мм, даўжыня кожнай з бакавіц — 16 мм, даўжыня кожнага з бакоў, якія ўтвараюць ніжні кут, — 10 мм.
Статыстыка ўзнагароджанняў
Па стане на снежань 2021 года здейснена ўзнагароджанняў :
Бен Чыфлі
Сярод дасягненняў яго ўрада былі пасляваеннае іміграцыйнае заканадаўства, увядзенне аўстралійскага грамадзянства ў 1949, стварэнне нацыянальных авіяліній TAA, увядзенне сістэмы сацыяльнай абароны для беспрацоўных і стварэнне спецслужбы Australian Security Intelligence Organisation (ASIO). Падчас яго паўнамоцтваў быў праведзены адзін з некалькіх паспяховых рэферэндумаў па змяненні Аўстралійскай канстытуцыі.
Вук Стэфанавіч Караджыч
Рэформа кірыліцы
З стараславянскай азбукі Караджыч пераняў 24 літары:
Ніжні замак (Вільнюс)
Гісторыя
У часы валадарання Жыгімонта II Аўгуста ў 1544 г. было дабудавана рэнесанснае крыло, якое стала звацца Новым палацам. Працамі кіраваў Джавані Чыні пры ўдзеле Джамарыі Москі і Філіпа Барталамеа да Ф'есоле. Выконваў ролю вялікакняжацкага палаца і рэзідэнцыі каралёў Рэчы Паспалітай, федэратыўнай дзяржавы, якая складалася з Кароны Польскай і Вялікага Княства Літоўскага.
Архітэктура
Замак у перыяд яго росквіту меў у плане форму няправільнага пяцівугольніка, велічныя трохпавярховыя ўсходняе і паўднёвае крылы выходзілі ва ўнутраны дворык аркадным клуатрам. Усе будынкі былі завершаны рэнесансным атыкам. Пасля аднаўлення палаца інтэр’ер ўсходняга крыла атрымаў гатычнае афармленне, паўднёвае крыло — рэнесанснае, а паўднёва-заходняе — ранняга барока.
Абу аль-Хусейн аль-Хусейні аль-Курашы
Абу аль-Хусейн Аль-Хусейні Аль-Курашы (أبو الحسين الحسيني القرشي; пам. ) — чацвёрты халіф Ісламскай дзяржавы з 30 лістапада 2022 па 	3 жніўня 2023 года.
Друйка (возера)
Вадасховішча з'явілась ў 1954 годзе пасля будаўніцтва плаціны Браслаўскай ГЭС.
Рапануі
Паходжанне
Дакладны час засялення вострава Рапануі продкамі сучасных астравіцян, а таксама іх паходжанне з'яўляюцца даволі дыскусійнымі пытаннямі ў навуковых колах. У 1950—1962 гг. нарвежскі даследчык Тур Хеердал прапанаваў найбольш спрэчную гіпотэзу аб дзвюх міграцыйных хвалях з Паўднёвай, а потым з Паўночнай Амерыкі. Абапіраючыся на вусную традыцыю жыхароў Рапануі, ён устанавіў, што першая міграцыя адбылася да 380 г. н.э. Аднак яго доказы амерыканскага паходжання рапануі абапіраліся толькі на ўскосныя дадзеныя. Тур Хеердал вызначыў частку флоры вострава як паўднёваамерыканскую, а таксама звярнуў увагу на падабенства аблічча знакамітых статуй Рапануі на індзейцаў Перу. Супраць гэтага выступілі лінгвісты, якія высветлілі, што мова рапануі з'яўляецца палінезійскай і блізкая да моў карэнных жыхароў Французскай Палінезіі. Выказваліся таксама гіпотэзы аб удзеле меланезійцаў у засяленні вострава. Але і яны не знайшлі аднадушнай падтрымкі.
ФК Атлетыка Мадрыд
Клуб быў заснаваны 26 красавіка 1903 года трыма басконскімі студэнтамі і першападачкова планаваўся як рэзервовая каманда «Атлетыка» (Більбаа) у Мадрыдзе, таму ў спаборніцтвах удзел не прымаў. Але праз чатыры гады клуб зарэгістраваўся ў іспанскай федэрацыі футбола і стаў самастойным, атрымаўшы права гуляць у спаборніцтвах.
На працягу ўсёй сваёй гісторыі клуб мае мянушку «матрацнікі» з-за паласовых кашуль у колер старамоднага матрацу. У 1970-я гады за «Атлетыка» ўсталявалася яшчэ адна мянушка — «індзейцы» (Los Indios). Як лічыцца гэта звязана з падпісаннем некалькіх ігракоў з Паўднёвай Амерыцы. Але ёсць меркаванні, што мянушка з’явілася з-за таго, што клуб базаваўся на беразе ракі альбо з-за супрацьпастаўлення індзейцам «белых» (Los Blancos), як называюць «Рэал Мадрыд» — іх галоўных праціўнікаў.
1903—1947
У 1923 годзе «Атлетык» перабраўся на новую арэну «Эстадыа Метрапалітана дэ Мадрыд», які быў здольны змясціць 35,8 тысяч гледачоў. Адкрыццё адбылося 13 мая, з удзелам клуба «Рэал Сасьедад», які быў перайграны з лікам 2:1. У першай палове 1920-х гадоў клуб здолеў тройчы атрымаць перамогу ў рэгіянальных турнірам, а ў 1926 годзе «Атлетык» быў блізкі да заваёвы Кубка Іспаніі. У фінале яны трывалі паражэнне ад «Барселоны» (2:3), прапусціўшы вырашальны гол у дадатковы час.
Даніл Сцяфанавіч Канапасевіч
Біяграфія
Пахаваны айцец Даніл пры фундаменце сваёй згарэўшай царквы. У краі пачаўся пераслед паўстанцкіх атрадаў. У сярэдзіне чэрвеня былі пайманы ўдзельнікі забойства айца Даніла: шляхцічы Альбін Цяльшэўскі, Уладзіслаў Баратынскі, Баляслаў Акуліч, а таксама Якаў Саковіч і Аляксандр Падалецкі. Іх судзіў ваенна-палявы суд 119-га Каломенскага пяхотнага палка. Цяльшэўскі на судзе сцвярждаў, што вымушаны быў прыняць удзел у забойстве пад пагрозай смерці з боку Ляскоўскага, што прыехаў у вёску, калі Канапасевіч ужо быў пайманы, хаця сам прывёў «паляўнічых» да яго хаты, а таксама заявіў, што адной з галоўных прычын забойства было тое, што айцец Даніл быццам бы жорстка абыйшоўся з нейкім «раненым Рудзінскім». Пры гэтым ніякіях падрабязнасцей у чым менавіта гэта выражалася, ён не ўказаў. Іншыя арыштаваныя не падзцвердзілі словы Цяльшэўскага.
Слаўск
Размешчаны на Прыморскай нізіне, за 120 км на паўночны ўсход ад Калінінграда. Чыгуначная станцыя Слаўск-Новы на лініі Калінінград — Савецк, за 16 км ад Савецка, дзе знаходзіцца прапускны пункт у Літву.
MIM-104 Patriot
MIM-104 Patriot ( — патрыёт; па кадыфікацыі МА ЗША — MIM-104) — амерыканскі зенітны ракетны комплекс, які знаходзіцца на ўзбраенні Арміі ЗША і войскаў шэрагу іншых краін.
IC 2031
IC 2031 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Шхеры
Паходжанне шхер
Шхеры паўсталі ў выніку ледавіковай эрозіі часткі мацерыка, якая ў выніку была затопленая морам так, што над паверхняй засталіся выступаць толькі самыя высокія ўчасткі сушы ў выглядзе астравоў, астраўкоў ці нават асобных скал.
Глыбокая
Даўжыня ракі 11 км. Пачынаецца за 1,5 км на захад ад вёскі Новая Яцкаўшчына, вусце на заходняй ускраіне вёскі Кавалёў Рог. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.
Іаган Бугенхаген
Іаган Бугенхаген (Johannes Bugenhagen;, Волін, Свяшчэнная Рымская імперыя — 20 красавіка, 1558, Вітэнберг, Свяшчэнная Рымская імперыя) — нямецкі прапаведнік, дзеяч Рэфармацыі, тэолаг, паслядоўнік і паплечнік Марціна Лютэра. Іаган з поспехам прасоўваў Рэфармацыю Памеранію і Данію. Сярод яго асноўных дасягненняў маюцца арганізацыя лютэранскіх цэркваў у Паўночнай Германіі і Скандынавіі. Мае мянушку «другі апостал Поўначы».
Джордж Рэйд
Палітычная кар'ера
У 1880 годзе пачалася палітычная кар'ера Джорджа Рэйда. У 1880-1884 і затым у 1885-1899 гадах ён быў членам заканадаўчага сходу Новага Паўднёвага Уэльса, прадстаўляючы ўсходні Сідней. За гэты час ён на працягу года быў Minister for Public Instruction, але часцей за выступаў на баку апазіцыі, бо быў прыхільнікам свабоднага гандлю. У 1894 годзе ён узначаліў прыхільнікаў свабоднага гандлю і перамог на выбарах, стаўшы на наступныя пяць гадоў прэм'ер-міністрам рэгіёну.
Таварыства праваслаўных палякаў
Прапагандыстамі польскасці сярод мясцовых праваслаўных беларусаў сталі перадусім маладыя святары, выпускінікі тэалагічнага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта. Неўзабаве цэнтрам гэтага руху стала Гродна — сядзіба епіскапа Савы (Саветава), які апекаваў таварыства.
Джон Баньян
Джон Баньян (John Bunyan;, ,  — 31 жніўня, 1688, Лондан, Англія) — англійскі прапаведнік, баптысцкі дзеяч, добра вядомы дзякуючы сваёй працы «Падарожжа пілігрыма ў Нябесную краіну». Не зважаючы на тое, што Баньян быў нонканфармістам і членам незалежнай царквы, ён часцяком апісваецца як баптыскі прапаведнік і кангрэгацыяніст, але сам аддаваў перавагу свайму апісанню проста як хрысціянін. Дзень ушаны адзначаецца Царквой Англіі 30 жніўня, а таксама дзенб яго памяці маецца ў літургічным календары Епіскапальнай царквы ў ЗША — 29 жніўня.
Знаменкаўскі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1412 чалавек, з іх 92,4 % — беларусы, 4,7 % — рускія, 1,2 % — украінцы, 0,6 % — палякі.
Мосар (Ушацкі раён)
Славутасці
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прытвор-званіца, трапезная, кубападобны аб’ём малітоўнай залы, прамавугольная апсіда. Атынкаваныя фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі ў руставаных ліштвах, апяразаны прафіляванымі карнізамі з сухарыкамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі і паўкалонкамі, дэкарыраваны рэльефнымі крыжамі.
Рашын (гміна)
Ра́шын (Raszyn) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Прушкоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Рашыне. Плошча гміны складае 43,89 км². Станам на 2011 год у гміне Рашын пражывалі 21 190 чалавек, шчыльнасць — 482,8 чал./км².
Бітва пад Белым Каменем
Белакаменская бітва, бітва каля Белага Каменя, Вейзенштэйна — бітва, якая адбылася між войскамі ВКЛ і Швецыі пад час вайны 1600—1629 гг каля Вейзенштэйна (сучасны Пайдэ, Эстонія) 25 верасня 1604 года.
Ісак Абрамавіч Сербаў
Настаўніцкая дзейнасць
У 1892 годзе скончыў Полацкую настаўніцкую семінарыю, быў рэкамендаваны на месца настаўніка ў Хоцімскае народнае вучылішча, дзе пачаў службу з 1 верасня таго ж года. Пасля адзінаццаці гадоў настаўніцкай працы 1 жніўня 1903 года Сербаў быў перамешчаны на аналагічнае месца ў Гомельскае двухкласнае прыходскае вучылішча. 2 лістапада 1907 г. ён атрымаў чын калежскага рэгістратара.
Навуковая дзейнасць у Беларускай ССР
У другой палове 1922 года Ісак Сербаў абраны правадзейным сябрам Інстытута беларускай культуры (Інбелкульт) і пераязджае ў Менск. Адначасова з працай у Інбелкульце, затым у Акадэміі навук БССР, Ісак Сербаў выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (БДУ).
Кірыл Валянцінавіч Руды
Кіры́л Валянці́навіч Ру́ды (нар., , БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, дыпламат, доктар эканамічных навук (2011), прафесар.
Туранія
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Херускі
Агульныя звесткі
Пасля гэтага ў херускаў пачаліся ўнутраныя разлады і войны з суседнімі плямёнамі. Пасля 21 года нашай эры яны былі заваяваны плямёнамі хатаў.
Ленінградская АЭС
У 2018 годзе выпрацоўка электраэнергіі склала 28 815,4 млн кВт⋅гадз. План па выпрацоўцы ФАС на 2019 г. — 28 млрд 30 млн кВт⋅гадз.
Эдыкт аб талерантнасці (1782)
Патэнт 1782 года першапачаткова распаўсюджваўся на ніжнюю Аўстрыю. Паводле яго ўмоў яўрэйскія дзеці атрымлівалі магчымасць навучацца ў дзяржаўных школах альбо засноўваць уласныя з нямецкай мовай навучання. Дарослыя атрымалі дазвол навучацца ва ўніверсітэтах, займацца гандлем, адчыняць прадпрыемствы і служыць у войску. Ранейшыя патрабаванні па абавязковым нашэнні залатой зоркі альбо сплаты асобнага падатку былі скасаваныя.
Q1 Tower
Будынак названы ў гонар членаў аўстралійскай каманды па вяслярных спорце на алімпіядзе 1920 — Q1.
Андрэй Шаптыцкі
Дзейнасць падчас нямецкай акупацыі
У чэрвені 1940 А. Шаптыцкі звярнуўся з лістом да І. В. Сталіну, пратэстуючы супраць прапаганды бязбожнасці ў школах.
Адносіны з савецкай уладай пасля вызвалення Заходняй Украіны
7 верасня 1944 г. Шаптыцкі выступіў на святочнай (упершыню пасля вызвалення Львова) сесіі сабору з прамовай, у якой выказаўся пра камунізм як дактрыну з шырокімі сусветнымі тэндэнцыямі, асудзіў бандэраўскі рух і заклікаў духавенства да дзейнага супрацоўніцтва з савецкай уладай. Шаптыцкі паспеў падрыхтаваць і заклік да АУН-УПА з заклікам скласці зброю і выйсці з лесу. У Маскву была выслана дэлегацыя, якая наведала маскоўскую патрыярхію, Вярхоўны Савет СССР і НКУС.
Дабрачыннасць і мецэнацтва
Мітрапаліт падтрымліваў дзейнасць украінскіх культурна-асветніцкіх таварыстваў «Просвита», «Родная школа», «Сельскі гаспадар». З'яўляецца заснавальнікам Нацыянальнага музея ў Львове, будынак для якога набыў у 1905 годзе на ўласныя сродкі. Дзякуючы апецы Шаптыцкага ў музеі сабрана адна з найбуйнейшых у Еўропе калекцый іканапісу.
У суме на дзіцячыя дамы выдаткавана звыш 1 мільёна долараў, уключаючы штогадовыя падарункі на Песах яўрэйскім дзецям з бедных сем'яў.
Банскабістрыцкі край
Банскабістрыцкі край (Banskobystricky kraj) — адзін з васьмі краёў Славакіі з адміністрацыйным цэнтрам у горадзе Банска Бістрыца. Плошча края складае 9,454 км², насельніцтва 661,343 (2001). Размешчаны ў цэнтральнай Славакіі і ўключае 13 раёнаў:
Ацэтон
Ацэтон (дыметылкетон, сістэматычнае найменне: прапан-2-он) — прасцейшы прадстаўнік кетонаў. Формула: CH3-C(O)-CH3. Бескаляровая лёгкарухомая лятучая вадкасць з характэрным пахам. Цалкам змешваецца з вадой і большасцю арганічных растваральнікаў. Ацэтон добра растварае шматлікія арганічныя рэчывы (ацэтылцэлюлозу і нітрацэлюлозу, воск, гуму і інш.), а таксама шэраг соляў (хларыд кальцыю, іодыд калію). З’яўляецца адным з метабалітаў, якія впрацоўваюцца чалавечым арганізмам.
Грамадзянская вайна ў Нігерыі
Прычыны
Прычынамі вайны былі пост-каланіяльная этнічная разнароднасць Нігерыі і этнічныя напружанні і пагромы, скіраваныя супраць народу ібо, якія асабліва абвастрыліся ў 1966—1967, даходзячы да генацыду.
Пілатоўшчына
Пілато́ўшчына (, Пилатовщина) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Маладзёжная вуліца (Наваполацк)
Маладзёжная вуліца (, Молодежная улица) — галоўная вуліца горада Наваполацка. Самая працяглая вуліца ў горадзе: яе працягласць ад скрыжавання з вуліцай Слабадской у раёне бальніцы да мяжы горада ў бок вёскі Экімань складае каля 8,9 км.
Плігаўкі (Ушацкі раён)
Плі́гаўкі (, Плиговки) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Volkswagen Group
Уласнікі
На 31 снежня 2016 г. Volkswagen AG размясціла на біржы 295 089 818 звычайных акцый і 206 205 445 прывілеяваных.
Заводы
На 2017 г. канцэрн «Фальксваген» складаўся з 2 падраздзяленняў:
У 2016 г. на заводы канцэрна «Фальксваген» прыпала 11,9 % сусветных продажаў самаходаў, якія ажыццяўляліся ў 153 краінах. На 2017 г. канцэрн «Фальксваген» меў 120 заводаў у 31 дзяржаве:
Аўтаспорт
Пачатак
Першыя гонкі пачаліся неўзабаве пасля будаўніцтва першага паспяховага аўтамабіля з бензінавым рухавіком. Першая гонка адбылася 28 красавіка 1887 года і была арганізвана галоўным рэдактарам ​парыжскага выдання «Le Vélocipède», гаспадаром Фосье. Гонка складалася з 2 км трасы ад моста Неі ў Булонскім лесе. Яе выйграў Жорж Бутон з кампаніі Дыён-Бутон на машыне, якую ён пабудаваў разам з Жулем-Альберам дэ Дыёнам, але Бутон быў і адзіным удзельнікам заезду, таму гэту гонку складана назваць паўнавартасным спаборніцтвам.
Рэгімін (гміна)
Рэгі́мін (Regimin) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Цеханоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Рэгіміне. Плошча гміны складае 111,29 км². Станам на 2004 год у гміне Рэгімін пражывалі 4988 чалавек, шчыльнасць — 44,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 25 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 24 населеныя пункты.
Тульская вобласць
Геаграфія
Вобласць размешчана ў цэнтры Усходне-Еўрапейскай (Рускай) раўніны, займаючы паўночна-усходнюю частку Сярэднярускага ўзвышшы (вышыні да 293 м), у межах стэпавай і лесастэпавы зон і мяжуе на поўначы і паўночным усходзе — з Маскоўскай, на ўсходзе — з Разанскай, на паўднёвым усходзе і поўдні — з Ліпецкай, на поўдні і паўднёвым захадзе — з Арлоўскай, на захадзе і поўнача-захадзе — з Калужскай абласцямі. Працягласць тэрыторыі вобласці з поўначы на поўдзень — 200 км, з захаду на ўсход — 190 км. Тульская вобласць займае плошчу 25,7 тыс. км² (0,15 % тэрыторыі Расіі).
Карысныя выкапні
У межах вобласці засяроджана каля паловы радовішчаў падмаскоўнага вугальнага басейна, якія ацэньваюцца ў 1,5 млрд тон. Выяўлена звыш за 20 радовішчаў стронцавых рудаў з агульнымі прагнознымі рэсурсамі каля 200 млн тон.
Насельніцтва
Насельніцтва вобласці паводле вынікаў Усерасійскага перапісу насельніцтва 2010 года складала 1 553 874 чалавек. Шчыльнасць насельніцтва — 60,5 чал/км². Большасць насельніцтва складаюць рускія (95,3 %), другой паводле колькасці нацыянальнай групай з’яўляюцца ўкраінцы (1,0 %).
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Радашковічы)
Гісторыя
У 1990 г. будынак касцёла вярнулі католікам. Святыня была адрэстаўраваная, у галоўным алтары зноў быў змешчаны абраз Найсвяцейшай Тройцы, левы бочны алтар асвечаны ў гонар Маці Божай Чанстахоўскай, правы — у гонар Боскай Міласэрнасці.
Рыгор Паўлавіч Яўменаў
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў Мінску.
Балтыйск
Насельніцтва 33,6 тыс. жыхароў (2009).
Вісамбур
Плошча камуны — 48,18 км², насельніцтва — 8008 чалавек (2006), з тэндэнцыяй да стабілізацыі: 7757 чалавек (2013), шчыльнасць насельніцтва — 161,0 чал/км².
IC 2039
IC 2039 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Залатая Рыба.
Ковельскі выступ
Ковельскі выступ (Ковельський виступ) — тэктанічная структура на крайнім паўночным захадзе Украіны, у межах Валынскай вобласці.
Стараславянская мова
Гісторыя
У Балгарыі мова пачала выкладацца паводле дзвюх кніжных школ: Прэслаўскай і Охрыдскай. Глаголіца першапачаткова выкарыстоўвалася ў абедзвюх школах, але ў Прэслаўскай неўзабаве на замену глаголіцы была створана кірыліца. Тагачасныя тэксты, напісаныя ў Балгарыі, маюць характэрныя дыялектныя рысы, уласцівыя тагачаснаму славянскаму насельніцтву царства. Прыблізна ў гэты ж перыяд стараславянская мова пачынае распаўсюджвацца па іншых славянскіх землях, такіх як Боснія, Харватыя, Сербія, Багемія, Малая Польшча, а таксама княствах Кіеўскае Русі, захаваўшы пры гэтым паўднёваславянскія дыялектныя асаблівасці. Пазнейшыя тэксты, напісаныя на кожнай з гэтых тэрыторый, пачалі насычацца рысамі мясцовых славянскіх гаворак той эпохі, у выніку чаго прыкладна ў сярэдзіне ХІ ст. стараславянская мова набыла вялікую колькасць рэгіянальных варыянтаў. Гэтыя мясцовыя варыянты агулам вядомыя пад імем царкоўнаславянскае мовы.
Фанетыка, фаналогія
Адною з цікавых асаблівасцей стараславянскае мовы было шырокае выкарыстанне насавых галосных гукаў, якія мова гістарычна пераняла ад больш старажытных форм славянскага маўлення. У сучасных славянскіх мовах гэтыя галосныя амаль паўсюдна страчаныя, захаваліся толькі ў польскай ды кашубскай мовах, а таксама ў адзінкавых гаворках некаторых заходнеславянскіх і паўднёваславянскіх моў. Вылучалася наяўнасць асаблівых звышкароткіх галосных, якія ў сучасных славянскіх мовах паўсюдна страчаныя.
У некаторых формах чаргаванне /c/ з /č/ ды /dz/ з /ž/ адбывалася ў лексемах, у якіх адсутнічалі адпаведныя ім велярныя. Зубныя пары велярных рэгулярна ўзнікалі перад /ě/, /i/ ў скланенні і загадным ладзе, трохі радзей — у розных формах пасля /i/, /ę/, /ь/, /rь/. Палатальныя аналагі велярных з'яўляліся перад галоснымі пярэдняга рада ва ўсіх іншых формах у пазіцыях, калі не з'яўляўся зубны аналаг, а таксама ў розных пазіцыях словазмянення і словаўтварэння (гл. ніжэй).
Часам адбывалася чаргаванне ∅ (нуль гука), якое ўзнікала ў выніку спарадычнае страты слабага ера (назва гука), што пазней адбылося амаль ва ўсіх тагачасных славянскіх дыялектах. Фанетычнае значэнне вакалізаванага моцнага ера залежыць ад дыялекту.
Іншыя рысы
У стараславянскай мове таксама захоўвалася надзвычай старажытная сістэма акцэнтуацыі (сістэма націску), але яна не адлюстроўвалася ў пісьмовых дакументах. Імаверна, гэтая архаічная сістэма можа прыблізна захоўвацца ў чакаўскім дыялекце сербскахарвацкае мовы.
Стараславянская мова мае паўднёваславянскае паходжанне. Гэта відаць з наступных крытэрыяў:
Анры Барбюс
Біяграфія
Сын літаратара. Скончыў літаратурны факультэт Сарбоны. Яго зборнік вершаў «Плакальшчыцы» (1895) і раман «Пекла» (1908) афарбаваны глыбокім песімізмам. У час 1-й сусветнай вайны 1914—18 Барбюс пайшоў на фронт добраахвотнікам. У 1916 годзе апублікаваў раман «Агонь», які пісаў на фронце. У ім ён даў праўдзівую карціну ваенных будняў, паказаў франтавікоў, якія пачынаюць задумвацца над сутнасцю вайны. Кастрычніцкая сацыялістычная рэвалюцыя ў Расіі аказала вялікі ўплыў на жыццё і творчасць Барбюса. Ён актыўна выступаў у абарону Савецкай рэспублікі супраць замежнай інтэрвенцыі. Арганізаваная ім міжнародная група «Клартэ» (1919) адыграла вялікую ролю ў згуртаванні антыімперыялістычных сіл мастацкай інтэлігенцыі; апублікавана кніга «Святло з бездані» (1919), зборнік артыкулаў «Слова байца» (1920), якія змяшчаюць заклік да звяржэння капіталістычнага ладу.
Нака (Судан)
Славутасці
Старажытны горад Ан-Нака, відавочна, быў заснаваны ў 1 тысячагоддзі да н.э. Ён з’яўляўся важным гандлёвым і культурным цэнтрам паміж Егіптам і Кушам. Егіпецкі ўплыў асабліва адчуваўся ў ранні перыяд. У пазнейшую эпоху жыхары горада запазычвалі элементы рымскай культуры. Росквіт паселішча адбыўся паміж IV ст. да н.э. і IV ст. н.э.
Салічныя франкі
У 486 годзе дзяржава салічных франкаў пачала называцца Суасонскім каралеўствам, што сведчыла пра тое, што кароль Хлодвіг I пашырыў свае ўладанні на поўдзень, адваяваўшы землі ў рымлян. Таксама ён анексаваў розныя дробныя дзяржавы і перамог франкскіх канкурэнтаў. Прававым кодэксам салічных франкаў быў Салічны закон.
Габраўскі тэхнічны ўніверсітэт
Габраўскі тэхнічны ўніверсітэт (Техническият университет в Габрово) — балгарская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Габрава.
Агінская Бурацкая аўтаномная акруга
Як суб’ект Расійскай Федэрацыі спыніла існаванне 1 сакавіка 2008 года, аб’яднаўшыся з Чыцінскай вобласцю ў Забайкальскі край.
Піянерскі (горад)
Піянерскі (да 1946 года — Нойкурэн, Neukuhren, Kurowo, Kuršiai) — горад-курорт і марскі порт у Калінінградскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Касцёл Святога Юрыя (Беліца)
Касцёл Святога Юрыя знаходзіцца ў цэнтры в. Беліца (Лідскі раён). Дзейнічае.
Гісторыя
Парафіяльны касцёл Святога Юрыя Пакутніка (Пераможцы) быў заснаваны ў Беліцы ў 1486 годзе каралём Казімірам Ягелончыкам. Новы будынак касцёла збудаваны ў 1505 годзе.
У 1832 з закрыццём дамініканскага кляштара ў Ельні была ліквідавана і рэзідэнцыя ордэна ў Беліцы. У 1837 касцёл перадалі ў праваслаўнае ведамства і 20 лютага 1840 храм быў асвечаны як праваслаўная царква Святога Духа, якая атрымала статус прыпісной да зблянскай царквы.
Скарпіён II
Праўленне
Верагодна, ён паходзіў з дому Іераконпаля, а не з дому, старажытнага горада цініскай дынастыі, адкуль паходзіў яго пераемнік Нармер. Яго імя значыцца таксама на сасудах, знойдзеных некалькі на поўдзень ад Мемфіса, то-бок зусім блізка ад Ніжнеегіпецкай зямлі. Збоку ад імені маецца прыпіска, і пачынаецца яна са знака, які абазначае Ніжні Егіпет. Верагодна, яму належыць шыферная палетка, на якой з аднаго боку паказана, як ўвасаблячыя цара сокал, леў, скарпіён і царскія сцягі-штандары разбураюць крэпасці, а з другога паказаныя дрэвы, быкі, аслы, бараны, і ўсё гэта названа словам «Лівія», што, відаць, павінна абазначаць здабычу жывёл, захопленых у Лівіі, і саму гэту краіну. Сокал і леў звычайна прадстаўлялі цара, а выява скарпіёна паказвае, што гэта быў Скарпіён.
Полаўцы
Заходняя група полаўцаў пры нашэсці Батыя адыйшла ў Венгрыю, потым у Балгарыю.
Мікалай Паўлавіч Ягораў
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1963 г. Працаваў у Віцебскім аблміжкалгаспраекце, Мінскпраекце, з 1973 года — кіраўнік групы архітэктараў у Белжылпраекце.
Войцех Багушэвіч
Войцех Багушэвіч (Wojciech Bohuszewicz; 3 мая 1666, Гарадзенскі павет — 15 мая 1734, Купішкі каля Вільні) — дзеяч каталіцкага касцёл і Ордэна езуітаў, педагог.
Сірэнеўка
Сірэ́неўка (, Сиреневка) (да 30 ліпеня 1964 года Кало́нія Раві́ны ) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Драгічынскага сельсавета.
Вікіпедыя на валапюк
Гісторыя
Хаця першыя 4 артыкулы з'явіліся ўжо ў лютым 2003 года, але толькі на ліпень вікістатыстыка паведамляе пра першага ўдзельніка. Другі з'явіўся ў студзені 2004 года. Да гэтага моманту колькасць артыкулаў узрасла з 8 да 14.
У адказ на крытыку адміністратар smeira напісаў: «Я падумаў, што змагу зацікавіць каго-небудзь і, магчыма прывабіць да вывучэння мовы, зрабіўшы нешта вар'яцкае, — напрыклад, забяспечыў неверагодна хуткі рост раздзела». Для дасягнення гэтай мэты ён выкарыстоўвае ботаў, ствараючы артыкулы-загатоўкі пра населеныя пункты розных краін (гэтая методыка выкарыстоўваецца шмат якімі іншымі раздзеламі Вікіпедыі: бяруцца звесткі з адпаведных артыкулаў «зыходнага» раздзела і дадаюцца ў перакладзены на «мэтавую» мову шаблон). Як адзначае Smeira, ён з'яўляецца адзіным аўтарам дадзенага раздзела, бо сярод усіх носьбітаў мовы палова валодае мовай на пачатковым узроўні, недастатковым для напісання артыкулаў, а большасць з астатніх не цікавіцца ні Вікіпедыяй, ні інтэрнэтам, ні кампутарамі наогул.
Агнебі
Агнебі (Agnébi) — адзін з дзевятнаццаці рэгіёнаў Кот-д’Івуара, які размяшчаецца ў паўднёва-ўсходняй частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Агбавіль. Плошча — 9 080 км², насельніцтва складае 822 592 чалавекі (на 2007 год).
Андалускі міжнародны ўніверсітэт
Андалускі міжнародны ўніверсітэт (Universidad Internacional de Andalucía) — іспанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з кампусамі ў Севільі, Малазе, Уэльве і Хаэне ў аўтаномнай супольнасці Андалусія.
IC 2042
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.