cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Другая сусветная вайна
Перадумовы
Германская імперыя падчас Лістападаўскай рэвалюцыі была ліквідавана, краіна перайшла да рэжыму парламенцкай дэмакратыі вядомага як Веймарская рэспубліка. У міжваенны час асноўныя ўнутраныя грамадзянскія канфлікты адбываліся ў Германіі з удзелам нацыяналістаў і рэакцыянераў з аднаго боку, і камуністаў і ўмераных дэмакратаў — з іншага. Па гэтым жа сцэнарыі адбываліся падзеі і ў Італіі. Хоць Італія як удзельнік Антанты і зрабіла некаторыя тэрытарыяльныя набыткі, італьянскія нацыяналісты былі абураны тым, што ўмовы Лонданскага дагавора, па якому краіна згадзілася ўступіць і Першую сусветную вайну, не былі выкананы пасля яе заканчэння. З 1922 па 1925 год італьянскія фашысты пад кіраўніцтвам Беніта Мусаліні захапілі ўладу ў Італіі і стварылі нацыяналістычны, таталітарны і карпаратывісцкі рэжым. Ён скасаваў прадстаўнічую дэмакратыю, пачаў рэпрэсіі супраць палітычных сіл, якія падтрымлівалі класавую барацьбу і лібералізм, і звярнуўся да агрэсіўнай знешняй палітыкі, накіраванай на пераўтварэнне Італіі ў сусветную сілу і стварэнне «Новай Рымскай імперыі». Нацысцкая партыя на чале з Адольфам Гітлерам дамагалася стварэння такога ж фашысцкага ўрада ў Германіі. З пачаткам Вялікай дэпрэсіі, якая асабліва моцна закранула Германію, падтрымка нацыстаў у грамадстве пачала хутка расці, у выніку чаго ў 1933 годзе Гітлер быў прызначаны кіраўніком урада — канцлерам Германіі. Пасля зладжанай правакацыі — падпалу Рэйхстага, нацысты здолелі ліквідаваць усе апазіцыйныя сілы і стварыць таталітарную аднапартыйную сістэму.
Уварванне ў Польшчу
Мусаліні прапанаваў склікаць канферэнцыю дзеля мірнага вырашэння польскага пытання, што сустрэла падтрымку з боку заходніх дзяржаў, але Гітлер адмовіўся, заявіўшы, што нядобра прадстаўляць атрыманым дыпламатыяй тое, што заваявана зброяй. 1 верасня ў Савецкім Саюзе была ўведзена ўсеагульная ваенная павіннасць. Пры гэтым узрост вылучэння ў войска быў зніжаны з 21 да 19 гадоў, а для некаторых катэгорый — да 18 гадоў. Закон неадкладна ўступіў у сілу і ў кароткі час колькасны склад войска дасягнуў 5 мільёнаў чалавек, што склала каля 3 % насельніцтва.
Савецка-фінская вайна
У ходзе савецка-фінскіх перамоў 1938—1939 гадоў СССР спрабуе дамагчыся ад Фінляндыі саступкі часткі Карэльскага перашыека, а таксама перадачы ў арэнду некалькіх астравоў і часткі паўвострава Ханко пад ваенныя базы. Фінляндыя, не жадаючы саступаць тэрыторыю і прымаць на сябе абавязнасці ваеннага характару, настойвала на заключэнні гандлёвага пагаднення і згоды на рэмілітарызацыю Аландскіх астравоў.
Напачатку сакавіка 1940 года савецкія войскі прарвалі «лінію Манергейма» і захапілі Выбарг. 13 сакавіка 1940 года ў Маскве быў падпісаны мірны дагавор паміж Фінляндыяй і СССР, па якім былі задаволены ўсе савецкія патрабаванні: мяжа на Карэльскім перашыеку ў раёне Ленінграда была адсунута на паўночны захад з 32 да 150 кіламетраў, да СССР адышоў шэраг астравоў у Фінскім заліве.
Еўрапейскі бліцкрыг
У гэты ж час Брытанія несла страты ў марскім гандлёвым абароце ад дзеянняў нямецкіх ваенна-марскіх сіл, быў страчаны шэраг баявых караблёў. Магчымасці актыўных ваенных дзеянняў, якія разглядаліся ў гэты перыяд, былі пераважна перыферыйнага плану, напрыклад, меркаваныя кампанія саюзнікаў (Брытанія з Егіпту, Францыя з Сірыі) супраць Італіі, або фронт балканскіх дзяржаў (Турцыя, Грэцыя, Румынія, Югаславія) супраць Германіі («паход на Вену сотні балканскіх дывізій»), або план высылкі экспедыцыйнага корпуса ў Фінляндыю ў час савецка-фінляндскай вайны (што рэальна цягнула б за сабой парушэнне нейтралітэту Нарвегіі і Швецыі, і нават ваенныя дзеянні з імі).
Далучэнне Прыбалтыкі, і анэксія Бесарабіі і Паўночнай Букавіны да СССР
Яшчэ ўвосень 1939 года Эстонія, Латвія і Літва падпісалі з СССР дагаворы пра ўзаемадапамогу, таксама вядомыя як дагаворы пра базы, у адпаведнасці з якімі на тэрыторыі гэтых краін былі размешчаны савецкія ваенныя базы. 17 чэрвеня 1940 года СССР прад’яўляе прыбалтыйскім дзяржавам ультыматум, патрабуючы адстаўкі ўрадаў, фарміраванні замест іх народных урадаў, роспуску парламентаў, правядзенні пазачарговых выбараў і згоды на ўвод дадатковага кантынгенту савецкіх войскаў. У такім становішчы прыбалтыйскія ўрады былі вымушаны прыняць гэтыя патрабаванні. Пры актыўнай падтрымцы з Масквы, у Эстоніі, Латвіі і Літве адначасова адбываюцца дзяржаўныя перавароты. Да ўлады прыходзяць камуністычныя, прамаскоўскія ўрады.
Бітва за Брытанію
Нягледзячы на тое, што англічане панеслі падчас бамбардзіровак вялікія страты сярод мірнага насельніцтва, ім у сутнасці атрымліваецца выйграць Бітву за Брытанію — Германія вымушана адмовіцца ад правядзення дэсантнай аперацыі. Са снежня актыўнасць германскіх ВПС значна змяншаецца з-за пагаршэлых пагодных умоў. Дамагчыся сваёй галоўнай мэты — вывесці Вялікабрытанію з вайны — немцам так і не атрымалася.
Бітвы ў Афрыцы, Міжземнамор’і і на Балканах
Пасля ўступа Італіі ў вайну, італьянскія войскі пачынаюць баявыя дзеянні за кантроль над Міжземнамор’ем, Паўночнай і Усходняй Афрыкай. 11 чэрвеня італьянская авіяцыя наносіць удар па брытанскай ваенна-марской базе на Мальце. 13 чэрвеня італьянцы бамбуюць брытанскія базы ў Кеніі. Напачатку ліпеня італьянскія войскі ўрываюцца з тэрыторыі Эфіопіі і Самалі ў брытанскія калоніі Кенію і Судан, аднак з-за нерашучых дзеянняў далёка прасунуцца ім не атрымліваецца. 3 жніўня 1940 італьянскія войскі ўрываюцца ў Брытанскае Самалі. Карыстаючыся колькаснай перавагай, ім атрымліваецца выцесніць брытанскія і паўднёваафрыканскія войскі праз праліў у брытанскую калонію Адэн.
13 верасня італьянцы ўрываюцца з тэрыторыі Лівіі ў брытанскі Егіпет. Заняўшы 16 верасня Сідзі-Барані, італьянцы спыняюцца, а англічане адыходзяць да Мерса-Матрух. Каб палепшыць сваё становішча ў Афрыцы і Міжземнамор’і, італьянцы вырашаюць захапіць Грэцыю. Пасля адмовы грэчаскага ўрада прапусціць італьянскія войскі на сваю тэрыторыю, 28 кастрычніка 1940 Італія пачынае наступ. Італьянцам атрымліваецца захапіць частку грэчаскай тэрыторыі, аднак да 8 лістапада яны спынены, а 14 лістапада грэчаскае войска пераходзіць у контрнаступленне, цалкам вызваляе тэрыторыю краіны і ўступае ў Албанію.
Xylariales
Xylariales — парадак аскаміцэтавых грыбоў класа, адзіны ў падкласе. Грыбы маюць добра развітую строму.
Выбарг
Клімат
Увесну і ўлетку назіраецца з’ява белых начэй, пры максімальнай даўгаце дня 19 гадз. 10 хв., а мінімальнай — 5 гадз. 38 хв. Колькасць гадзін сонечнага ззяння — 1530 у год. У сярэднім дзённая інсаляцыя на гарызантальнай паверхні складае 2,79 кВт/м².
Прамысловасць
Порт на Фінскім заліве. Чыгуначны вузел. Машынабудаванне і металаапрацоўка (рыбаапрацоўчае абсталяванне, суднабудаванне, электраінструмент), лёгкая, харчовая прамысловасць. Кліматычны курорт. Цэнтр міжнароднага турызму. Найбуйнейшыя прадпрыемствы:
Класіфікацыя камп’ютарных гульняў
Класіфікацыя камп’ютарных гульняў з’яўляецца, якая вывучаецца ў рамках культуралогіі, філасофіі, эстэтыкі і на іх скрыжаванні. Актыўна прымяняецца падыход, заснаваны на сістэме правілаў, па аналогіі з класіфікацыяй фільмаў.
Традыцыйная класіфікацыя па жанрах гульняў
Жанравае адрозненне гульняў пачало актыўна развівацца з сярэдзіны 1990-х гадоў. Асновай для фармавання класічнага збору жанраў паслужылі серыі гульняў. Гэтыя серыі былі ўтвораны ў выніку таго, што пасля выхаду ў свет папулярнай «арыгінальнай гульні» як афіцыйныя, так і іншыя распрацоўшчыкі працягвалі эксплуатаваць рысы першай гульні, ствараючы «клонаў».
Караліна Бадэнская
Фрыдэрыка Караліна Вільгельміна Бадэнская (Friederike Karoline (Caroline) Wilhelmine von Baden; ) — прынцэса Бадэнская, курфюрсціна Баварская, пасля першая каралева Баварыі, жонка караля Максіміліяна I. Старэйшая сястра рускай імператрыцы Лізаветы Аляксееўны і каралевы Швецыі Фрыдэрыкі. Бабуля аўстрыйскага імператара Франца Іосіфа I і імператрыцы Сісі.
Гедзімінавічы
Пераемнікам Альгерда ў выніку жорсткай міжусобнай барацьбы стаў яго сын ад другой жонкі (Ульяны Цвярской) Ягайла. У 1386 г. ён быў абраны каралём Польшчы пад імем Уладзіслава II. Велікакняжацкую пасаду Ягайла перадаў малодшаму брату Скіргайлу, але ў 1392 г. сын Кейстута Вітаўт дамогся таго, што Ягайла прызнаў яго вялікім князем. Пасля Крэўскай уніі 1385 на змену русізацыі прыйшла паланізацыя Гедзімінавічаў, якая адбывалася на працягу двух наступных стагоддзяў. Пасля смерці Вітаўта у 1430 г. вялікім князем стаў самы малодшы сын Альгерда — Свідрыгайла. Ён спрабаваў апірацца на прыхільнікаў незалежнасці і рускага вектара палітыкі, але пацярпеў паражэнне. Яго канкурэнт — брат Вітаўта Жыгімонт Кейстутавіч, працягваў прапольскую палітыку.
Чорнае (возера, Бялыніцкі раён)
Чо́рнае — возера ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці ў басейне ракі Аслік, за 15 км на паўднёвы захад ад горада Бялынічы, за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Гордава.
HMS C17
У 1919 годзе лодка была прададзена на металалом.
Малыя Дэрбеты
Насельніцтва — 6286 чалавек (2021). Найбуйнейшы населены пункт Маладэрбетаўскага раёна (пражывае больш за 60 % насельніцтва).
Універсітэт HESAM
Універсітэт HESAM (HESAM Université) — французская асацыяцыя вышэйшых навучальных, даследчых і культурных устаноў Парыжа і сталічнага рэгіёна Іль-дэ-Франс; так званы «калектыўны ўніверсітэт», удзельнікі якога захоўваюць сваю юрыдычную, фінансавую і іншую самастойнасць.
Агульная характарыстыка
Некалькі парыжскіх універсітэтаў і школ пачалі аб’ядноўвацца ў сярэдзіне 2000-х гадоў. Першае аб’яднанне было створана ў 2005 годзе са стварэннем новых парыжскіх універсітэтаў, членамі якіх з’яўляюцца, у прыватнасці, Вышэйшая школа сацыяльных навук і Практычная школа перадавых даследаванняў і інш.
Ілкай Гюндаган
Дасягненні
«Манчэстэр Сіці»:
NGC 2882
NGC 2882 (іншыя абазначэнні — UGC 5030, MCG 1-24-21, ZWG 34.46, IRAS09239+0810, PGC 26781) — галактыка ў сузор’і Леў.
Абухава (Нагінскі раён)
Гісторыя
Першае дакладнае згадка пра Абухава на Клязьме, сустракаецца ў пісцовай кнізе 1573—1574 года па Маскоўскім павеце.
Фронт рэзервовых армій
Баявыя дзеянні
Асноўнымі напрамкамі ў абароне фронту рэзервовых армій лічыліся калінінскі, вяземскі і тульскі. 20 ліпеня 1941 года 14 дывізій з армій 1-га эшалона фронту былі вылучаныя для нанясення контрудараў у раёне Смаленска.
Чорнае (возера, басейн Дахнаркі)
Чорнае — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дахнарка каля вёскі Гендзікі.
Ота фон Белаў
Біяграфія
У маі прызначаны камандуючым Нёманскай арміяй. У ходзе кампаніі 1915 года дамогся са сваёй арміяй значных поспехаў, заняў шырокую тэрыторыю і вымусіў адступаць 5-ю рускую армію. У канцы 1915 года зноў прызначаны камандуючым 8-й арміяй.
Восенню 1917 года зноў быў пераведзены на Італьянскі фронт, прызначаны камандуючым 14-й арміяй, якая складалася з аўстра-венгерскіх і германскіх дывізій. Пад яго камандаваннем праведзена паспяховая бітва пры Капарэце, у якой італьянская армія была разгромлена і адкінута на 70—110 кіламетраў у глыб Італіі. Пасля паспяховага наступлення пры Капарэце, на пачатку 1918 года прызначаны камандуючым 17-й арміяй. Яго армія ўдзельнічала ў наступе ў Пікардыі, з ёй фон Белаў прасунуўся на 18 кіламетраў ўглыб абароны саюзнікаў. Падчас Ам’енскай аперацыі быў вымушаны пачаць адвод войскаў з-за пагроз з флангаў.
Мужчынская палавая сістэма
6 — скуравінка;
18 — машонка]] Мужчынская палавая сістэма чалавека — сукупнасць органаў сістэмы размнажэння ў мужчын, пабудаваная ў сваёй аснове па тым жа прынцыпе, што і сістэма органаў размнажэння у самцоў пазваночных жывёл, у асаблівасці ў сысуноў, але мае свае асаблівасці, уласцівыя менавіта чалавечаму віду. З прычыны, што ў працэсе эвалюцыі гэтыя органы развіваліся з частак мочавыдзяляльнай сістэмы або ў цеснай сувязі з імі, то часта гэтыя сістэмы з'яўляюцца блізка звязанымі і часта носяць аб'яднаную назву - мочапалавая сістэма.
Німба (акруга)
Німба (Nimba) — адна з пятнаццаці акруг Ліберыі, якая размяшчаецца на поўначы краіны, мяжуе з Кот-д’Івуарам і Гвінеяй. Адміністрацыйны цэнтр — Санікелі. Плошча — 11 546 км², насельніцтва складае 468 088 чалавек (на 2008 год).
Дэпрэсія
З'яўляецца парушэннем афекта. Пры доўгім часе гэтага стану (звыш чатырох-шасці мес.) дэпрэсія разглядаецца як псіхічнае захвораванне. Дэпрэсія добра паддаецца лекаванню, больш чым у 80 % выпадкаў надыходзіць поўнае выздараўленне, тым не менш, у цяперашні час менавіта дэпрэсія — найбольш распаўсюджанае псіхічнае разладжанне. Як правіла, чалавек, які пакутуе на дэпрэсію, пачынае злоўжываць алкаголем (альбо іншымі рэчывамі, якія ўплываюць на ЦНС), сыходзіць «з галавой» у працу. Некалькі навуковых даследаванняў знайшлі статыстычную карэляцыю паміж дэпрэсіяй і некаторымі сельскагаспадарчымі пэстыцыдамі.
Анкона
Заступнікам горада лічыцца Св. Іуда Кірыяк. Свята горада 4 мая.
Гісторыя
Горад Анкона быў заснаваны каля 390 гады да н.э. Яго назва — злёгку змененае грэчаскае Αγκων, што азначае «локаць» — гавань на ўсход ад горада спачатку была абаронена толькі мысам, які па форме нагадвае локаць. Грэчаскія гандляры ўладкавалі тут фабрыку па вытворчасці пурпуру. У часы рымлян у Анконе хадзіла свая манета (з выявай рукі, якая трымае пальмавую галіну, з аднаго боку, і галавой Афрадыты на іншай), а насельніцтва працягвала гаварыць па-грэчаску. Калі менавіта Анкона стала калоніяй Рыма — пытанне спрэчны. Яна была занята рымскім флотам у Ілірыйскай вайне (178 да н.э., Ціт Лівій). Юлій Цэзар завалодаў ёю адразу пасля таго, як перайшоў Рубікон. Гавань Анконы мела велізарнае значэнне ў часы імперыі, бо была найбліжэйшай да Далмацыі, і была пашырана Траянам.
Воўк
Пашырэнне
Калісьці воўк меў значна большае распаўсюджванне ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. У наш час яго арэал і агульная колькасць жывёл прыкметна зменшыліся, галоўным чынам у выніку чалавечай дзейнасці: змены прыродных ландшафтаў, урбанізацыі і масавага знішчэння. У многіх рэгіёнах свету воўк знаходзіцца на мяжы поўнага знікнення, хоць на поўначы мацерыкоў яго папуляцыя ўсё яшчэ застаецца стабільнай.
Царква Святога Лукі (Мюнхен)
У царкве маецца арган 1932 года.
Мінахасы
Мінаха́сы, або мінаха́са (саманазва Minahasa) — аўстранезійскі народ, карэнныя насельнікі Паўночнага Сулавесі ў Інданезіі. Агульная колькасць (2014 г.) - 1 521 000 чал.
Культура
Асноўныя земляробчыя культуры — рыс, кукуруза, клубневыя, у тым ліку бульба, кава, гваздзік, на марскім ўзбярэжжы — какосы. Жывёлагадоўля мела дадатковы характар. У нашы дні трымаюць кароў, коняў, буйвалаў, свінняў, хатнюю птушку, жыхары рачных далін — сажалкі з рыбай.
Асновай сацыяльнай структуры грамадства з'яўляецца сям'я аву. У нашы дні дамінуе тып малой нуклеарнай сям'і, аднак да пачатку XX ст. асноўным тыпам з'яўлялася вялікая пашыраная сям'я, якая жыла ў асобнай хаціне, пабудаванай на высокіх па́лях з абарончымі мэтамі. Главой сям'і лічыўся бацька ама, але яго ўлада не была безумоўнай. У ама меўся важны грамадскі абавязак — абараняць сям'ю. У выпадку яго смерці ўлада пераходзіла да маці іна. Пры жыцці бацькі яна выступала ў якасці суддзі і рэгулявала щнутраныя сямейныя канфлікты. Малыя сем'і, што ўваходзілі ў склад аву маглі з цягам часу пачынаць весці самастойную гаспадарку. У гэтым выпадку яны будавалі асобную хаціну каля галоўнай. Такім чынам паступова складвалася сваяцкая абшчына тарандак, якой кіраваў адзін з старэйшых мужчын па лініі першапачатковага аву.
Інстытут фізіялогіі НАН Беларусі
Гісторыя
У 1940 годзе Акадэмія навук БССР утварыла Інстытут тэарэтычнай і клінічнай медыцыны, які ў 1947 годзе перайменавалі ў Інстытут тэарэтычнай медыцыны. У 1953 годзе яго пераўтварылі ў Інстытут фізіялогіі і стварылі аспірантуру. Асноўнымі кірункамі даследаванняў былі: цэнтральныя і перыферыйныя спосабы тэрмарэгуляцыі, тэмпературная ўстойлівасць арганізма; прызначэнне аферэнтных сістэм твару і іх сувязі з нервовымі асяродкамі; спосабы і будова жыццяздольнасці арганізмаў у залежнасці ад фізіка-хімічных прычын асяроддзя. У выніку ў Інстытуце распрацавалі ўзор нейроннай сеткі (дзейнасці нервовых асяродкаў) на аснове растарможвання нейронаў. Таксама вывучылі хваравітыя станы пры парушэнні спалучэнні тэрмарэгуляцыі і абмену складаных ліпідаў у арганізме. Даследчыкі Інстытута выявілі ахоўныя ўласцівасці чынніка росту нерваў і эпідэрмісу пры цеплавым і акісляльным стрэсе, уздзеянні іанізуючай радыяцыі. У Інстытуце працавалі акадэмікі Іван Булыгін, Андрэй Дзмітрыеў, Васіль Лявонаў і Даніл Маркаў, а таксама член-карэспандэнт Аляксандр Бранавіцкі.
Спірагіра
Экалогія
Ніткі даўжынёй 8—10 см, негалінастыя, плаваюць свабодна або прымацаваныя да субстрату рызоідамі, часта ўтвараюць «ціну». Ніткі складаюцца з аднаго рада клетак, якія маюць цэлюлозную абалонку, абкружаную сліззю. Клеткі даўжынёй 4—200 мкм, цыліндрычныя, доўгія, або аднолькавай даўжыні і шырыні. Папярочныя сценкі гладкія, лінзападобныя або складкаватыя. Хларапласт перыферыйны, у выглядзе закручаных стужак (ад 1 да 16), з шматлікімі пірэноідамі. Ядро цэнтральнае з добра прыкметнымі ядзеркамі. Запасныя пажыўныя рэчывы спірагіры — крухмал і алей.
Тазаўскі
З 2014 года ўваходзіць у памежную зону РФ, якая ў межах ЯНАА ўсталявана ў паласе мясцовасці шырынёй 10 км ад марскога ўзбярэжжа. Заснаваны ў 1883 годзе як прамысловая факторыя пад назвай Хальмер-Седэ.
Джавані Батыста Піранезі
Працаваў у Рыме, Венецыі і Неапалі. Зазнаў уплывы антычнага дойлідства, венецыянскага барочнага тэатральна-дэкарацыйнага мастацтва. У творчай манеры спалучаў афорт з разцовай гравюрай. Ствараў «архітэкгурныя фантазіі», якія вызначаліся грандыёзнасцю прасторавых вырашэнняў, вострадраматычнымі святлоценявымі кантрастамі (цыклы «Фантазіі на тэму турмаў», каля 1745-50, 1760-61) і відавыя гравюры, у якія прыўносіў элементы рамантычнага вымыслу, што надавалі архітэктурным помнікам манументальнасць і жывапіснасць (цыклы «Віды Рыма», з 1748; «Рымскія старажытнасці», 1756). Гравюры Дж.-Б. Піранезі паўплывалі на станаўленне стылю ампір. Працаваў таксама як архітэктар.
Жаночая палавая сістэма
Похва
Похва - гэта тоўстая цягліцавая трубка, якая ідзе ад маткі і мае выхад вонкі з цела жанчыны. Похва з'яўляецца прымачом мужчынскага капулятыўнага органа падчас здзяйснення палавога акту, прымачом семені падчас палавога акту, а таксама з'яўляецца радавым каналам, па якім выходзіць плод пасля завяршэння свайго унутрычэраўнага развіцця ў матцы.
Кірывіна
Абарыгены Кірывіны — меланезійцы, якія размаўляюць на мове кілівіла. Менавіта яе скажоная назва дала сучаснае найменне востраву. У мінулым ён быў таксама вядомы пад назвай Баёва (Bayowa). Падчас II Сусветнай вайны 30 чэрвеня 1943 г. на поўначы Кірывіны высадзіліся амерыканскія ваенныя сілы. Імі быў пабудаваны аэрадром для бамбардыровак тэрыторый, акупаваных японцамі. У нашы дні на месцы ваеннай базы знаходзіцца паселішча Ласуя, адміністрацыйны цэнтр Кірывіны і Трабрыянскіх астравоў.
Паветраны транспарт
Паветраны транспарт — паняцце, якое ўключае як уласна паветраныя судны, так і неабходную для іх эксплуатацыі інфраструктуру: аэрапорты, дыспетчарскія і тэхнічныя службы.
ЭНІАК
Ужыванне
У 1949 годзе фон Нейман скарыстаў ЭНІАК для вылічэння ліку Пі і е з дакладнасцю да 2000 знакаў пасля коскі. Фон Неймана цікавіла статыстычнае размеркаванне лічбаў у гэтых ліках. Меркавалася, што лічбы ў гэтых ліках з’яўляюцца з роўнай імавернасцю, а значыць камп’ютары могуць генераваць сапраўды выпадковыя лікі, якія можна ўжываць як уводныя параметры для вылічэнняў метадам Монтэ-Карла. Вылічэнні для ліку е былі выкананы ў ліпені 1949 года, а для ліку Пі — за адзін дзень на пачатку верасня. Вынікі паказалі, што «лічбы ў ліку Пі ідуць у выпадковым парадку, а вось з лікам e сітуацыя выглядала значна горш».
Характарыстыкі, архітэктура і праграмаванне
У студзені 1944 года, Экерт зрабіў першы накід другога камп’ютара з больш дасканалай архітэктурай, у якой праграма захоўвалася ў памяці камп’ютара, а не фарміравалася з дапамогай камутатараў і перастаноўкай блокаў, як у ЭНІАКу. Летам 1944 года ваенны куратар праекта Герман Голдстайн выпадкова пазнаёміўся са знакамітым матэматыкам фон Нейманам і прыцягнуў яго да работы над машынай. Фон Нейман зрабіў свой уклад у праект з пункту гледжання строгай тэорыі. Так быў створан тэарэтычны і інжынерны фундамент для наступнай мадэлі камп’ютара з назвай EDVAC з захаваннем праграмы ў памяці. Кантракт з Арміяй ЗША на стварэнне гэтай машыны быў падпісан у красавіку 1946 года.
Пімен Панчанка
Біяграфія
У 1946 г. паэт дэмабілізаваўся. Закончыўся адзін з вызначальных этапаў у жыцці і творчай біяграфіі паэта. Ён вяртаецца ў Мінск і пачынае працаваць у часопісе «Вожык», пазней перайшоў у газету «Літаратура і мастацтва». Пяць гадоў (1953—1958) рэдагаваў альманах «Советская Отчизна» (цяпер «Нёман»).
Папарацепадобныя
Пашырэнне
Узніклі ў канцы сілурыйскага перыяду, дасягнулі найбольшага росквіту ў каменнавугальны перыяд.
Асаблівасці біялогіі
Расліны з чаргаваннем пакаленняў — спарафіта (бясполае, пераважае) і гаметафіта (палавое). Абодва пакаленні жывуць самастойна. Спарафіт мае прыдаткавыя карані, якія адыходзяць ад сцябла або ад асноў лісця. Са спор вырастае гаплоіднае палавое пакаленне — гаметафіт. Пасля апладнення, якое адбываецца пры наяўнасці вады, з зіготы ўтвараецца новы дыплоідны спарафіт.
Закаплічча
Закаплі́чча (, Закапличье) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Волькаўскага сельсавета.
Нацыянальны ўніверсітэт «Кіева-Магілянская акадэмія»
Гісторыя
У савецкі час на яе тэрыторыі размяшчалася ваенна-марское палітычнае вучылішча.
Ёган Рудольф Губер
Біяграфія
Памёр 28 лютага 1748 г. у Базелі.
Брацкая магіла (Насовічы)
Гісторыя
З ліку пахаваных былі памерлыя хірургічнага перасоўнага палявога шпіталя № 2405, які дыслакаваўся ў вёсцы Насовічы у жніўні 1941 года (было пахавана 5 чалавек).
Помнік
На бакавых нахільных гранях збудавання ўсталяваны мемарыяльныя пліты з імёнамі вядомых загінулых ваяроў, пахаваных у брацкай магіле. У пярэдняй частцы падставы ўсталявана рэльефны малюнак ордэна Айчыннай вайны. Тэрыторыя пахавання выкладзена ходнікавай пліткай фігурнай формы.
Аляксандр Валянцінавіч Вампілаў
Біяграфія
Пасля заканчэння працы ў газеце А. Вампілаў цалкам прысвячае сябе пісьменніцтву. Неўзабаве ў Іркуцку выходзяць два калектыўныя зборнікі з яго апавяданнямі.
Прарывам Вампілава на савецкую тэатральную сцэну стала пастаноўка «Развітання ў чэрвені» ў 1966 годзе Клайпедскім драматычным тэатрам (галоўны рэжысёр Повілас Гайдзіс). Ажыццявіў гэту пастаноўку беларускі рэжысёр Вадзім Дапкюнас. У гэтым жа годзе А. Вампілаў быў прыняты ў Саюз пісьменнікаў СССР.
Творчасць
У 1964 годзе напісаная першая вялікая п’еса А. Вампілава — камедыя «Развітанне ў чэрвені». Да працы над ёй драматург звяртаўся неаднаразова: вядомыя чатыры варыянты п’есы.
Ракцянскі сельсавет
Ракця́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Рэкта.
Львоўская агламерацыя
Гісторыя развіцця агламерацыі
Тэрытарыяльна Львоў асабліва хутка развіваўся ў савецкі перыяд, калі яго тэрыторыя пастаянна павялічваліся за кошт навакольных сельскіх паселішчаў. У 1950—1970 гадах да Львова былі далучаныя Лысынычы, Кацельнікі, Боднараўка, Багданаўка, Горы, Каменка, Новыя Збоішчы, Калонія, Галасоўка, Скнылівак, Падсігноўка, Сыхаў, Старыя Збоішчы, Криўчыцы, Белагоршча. Эканамічнае развіццё Львова выклікала фарміраванне вакол яго ўрбанізаванай зоны, якая ахоплівала многа бліжэйшых сёлаў і некалькі гарадскіх паселішчаў. У прыватнасці, пачалося развіццё гарадскіх паселішчаў-спадарожнікаў. Некаторыя з іх існавалі яшчэ да Другой сусветнай вайны, тым не менш гэта былі ў асноўным невялікія сельскія паселішчы. У прыватнасці, найбольшым горадам-спадарожнікам Львова сталі Віннікі, якія развіваліся перш за ўсё як прамысловае мястэчка. Развіццё Дублянаў было звязана перш за ўсё з размяшчэннем тут Львоўскага сельскагаспадарчага інстытута. Бруховічы ўзмацнілі свае пазіцыі як рэкрэацыйны цэнтр, тут было пабудавана некалькі буйных санаторыяў, колькасць жыхароў мястэчка істотна павялічылася. На захад ад абласнога цэнтра паўстаў пасёлак Рудна.
Леапольд Купельвізер
Біяграфія
Працаваў над упрыгожаннем шматлікіх сталічных храмаў і стварэннем шматлікіх алтароў і царкоўных фрэсак па ўсёй Аўстрыйскай імперыі. Напрыклад, ім выкананы фрэскі для царквы Яна Непамуцкага ў Вене, карцін для шэрагу дзяржаўных устаноў у Ніжняй Аўстрыі (1848—1850).
Дані
Гісторыя
У 1962 г. землі дані далучаны да Інданезіі.
Рэлігія
З сярэдзіны XX ст. распаўсюджваецца хрысціянства — пратэстантызм і каталіцызм.
Франц Конрад фон Гётцэндорф
Франц Ко́нрад фон Гё́тцэндорф, таксама Хётцэндорф (Franz Conrad von Hötzendorf; — ) — аўстра-венгерскі генерал-фельдмаршал (25.11.1916) і начальнік генеральнага штаба аўстра-венгерскіх войскаў напярэдадні і падчас Першай сусветнай вайны), ваенны тэарэтык.
Андрэян Дзмітрыевіч Захараў
Біяграфія
Нарадзіўся 8 жніўня 1761 года ў сям’і дробнага служачага Адміралцейств-калегіі. У раннім узросце быў аддадзены бацькам у мастацкае вучылішча пры пецярбургскай Акадэміі Майстэрстваў, дзе правучыўся да 1782 года. Яго настаўнікамі былі А. П. Какорынаў, І. Я. Староў і Ю. М. Фельтэн. У 1778 году Андрэян Захараў атрымаў сярэбраны медаль за праект загараднага дома, у 1780 — Вялікую сярэбраны медаль за «архітэктурную кампазіцыю, якая прадстаўляе дом прынцаў». Пры заканчэнні вучылішча атрымаў вялікі залаты медаль і права на паездку за мяжу для працягу адукацыі. Працягваў вучыцца ў Парыжы з 1782 па 1786 у.
Дзюнкерк
Гісторыя
Дзюнкерк вядомы з 1067 года. У Сярэднявеччы горад разараўся не менш за шэсць разоў, у XVII стагоддзі на горад прэтэндвалі французы, англічане, іспанцы і галандцы.
На пачатку Нідэрландскай рэвалюцыі Дзюнкерк на кароткі час, з 1577 па 1583 гады, перайшоў у рукі Галандскай Рэспублікі, але ў 1583 годзе герцаг Пармскі вярнуў яго да Іспаніі і зрабіў апорнай базай марскіх аперацый супраць Нідэрландаў. Спачатку ў Дзюнкерку грунтавалася толькі невялікая каралеўская эскадра, але затым ён стаў буйной базай піратаў, гэтак званых Дзюнкерскіх прыватыраў, якім іспанскія ўлады Нідэрландаў выдавалі спецыяльны дазвол нападаць на гандлёвыя судны дзяржаў, варожых да Іспаніі.
Сярэднесібірскае пласкагор’е
Сярэднесібірскае пласкагор’е (Среднесибирское плоскогорье, Орто Сибиир хаптал хайалаах сирэ) — пласкагор’е ў Азіі на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі.
Няміга (рака)
Назва
Непасрэдна назва Няміга была ўтвораная, калі да кораня Nem- быў дададзены балцкі гідранімічны пашыральнік -g-, які таксама ў балцкіх гідронімах Vedega, Удага.
HMS C21
У 1921 годзе лодка была прададзена на металалом.
Грац
Транспарт
У горадзе працуе трамвайная сістэма — Грацкі трамвай.
Грузаперавозкі
Грузаперавозкі, якія здзяйсняюцца пры дапамозе авіятранспарту
Перавозкі грузаў авіятранспартам — гэта больш дарагі спосаб перавозкі, чым аўтатранспартныя, чыгуначныя або марскія перавозкі. Але і самы хуткі спосаб дастаўкі, асабліва буйнагабарытных або небяспечных грузаў.
Горна-металургічная акадэмія імя Станіслава Сташыца
Горна-металургічная акадэмія імя Станіслава Сташыца (Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie) — вышэйшая тэхнічная навучальная ўстанова ў горадзе Кракаў, Польшча.
Гісторыя
Пасля заканчэння вайны, Горная акадэмія была адзінай функцыянуючай тэхнічнай ВНУ ў Польшчы. Яна стала цэнтрам дапамогі іншым тэхнічным ВНУ ў краіне. У сценах акадэміі ў гэты час зарадзілася Кракаўская Палітэхніка, якая да 1954 года з’яўлялася політэхнічным факультэтам акадэміі. Таксама Горная акадэмія адыграла вядучую ролю ў стварэнні Сілезскай Палітэхнікі, дапамагала з адраджэннем Варшаўскага політэхнічнага ўніверсітэта, арганізацыі Уроцлаўскай і Гданьскай Палітэхнікі.
Хімія ў Беларусі
Гісторыя
У 1993 годзе ў Мінску адбыўся 15-ы Мендзялееўскі кангрэс па хімічных праблемах экалогіі.
Раманскі Вергілій
Апісанне
Другі мастак у астатніх мініяцюрах дэманструе больш радыкальны адыход ад антычнай традыцыі. Усе ілюстрацыі выкананы ў чырвоных і залатых танах. Мастак, здаецца, не знаёмы з выявай чалавечага цела, і не здольны справіцца са скажэннем поз, як, напрыклад, на фоліа 100 verso, дзе фігура, якая ляжыць, прадстаўлена зусім непераканаўчым чынам. Твары больш не адлюстроўваюцца ў павароце тры чвэрці, а малююцца строга анфас альбо ў профіль. Зморшчыны адзення перададзеныя схематычна, адсутнічае лінія гарызонту, постаці раўнамерна размеркаваны па полі мініяцюры, пазбягаецца іх накладанне адна на адну. Некаторыя мініяцюры, верагодна, выкананы пад уплывам рымскіх мазаік (гл. фоліа 44 verso і 45 recto). Паходжанне манускрыпта з'яўляецца прадметам спрэчак, магчыма, рукапіс быў створаны на тэрыторыі Усходняй Рымскай імперыі.
Белавежскія пагадненні
Змест
Пагадненне падпісалі ў Віскулях (Белавежская пушча, Беларусь) вышэйшыя службовыя асобы і главы ўрадаў трох саюзных рэспублік:
Дора Маар
Біяграфія і творчасць
У 2019 годзе (5 чэрвеня — 29 ліпеня) у Цэнтры Пампіду была прадстаўлена найбуйнейшая выстава работ Доры Маар (больш за чатырыста фатаграфій і дакументаў), якая дазваляе прасачыць шлях мастачкі ад першых рэкламных фатаграфій і вулічнага перыяду да сюррэалістычных работ.
Atretochoana eiselti
Распаўсюджанне
Эндэмік Бразіліі. Вядомыя два назіранні жывёлы ў дзікай прыродзе: На Востраве Маскейра на атлантычным узбярэжжы Бразіліі і ў рацэ Мадэйра.
Радзееўскі сельсавет
Радзе́еўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Радзеева.
Філактынія
Філактынія (Phyllactinia) — род грыбоў сямейства. Віды гэтага роду з’яўляюцца фітапатагенамі, якія выклікаюць мучністую расу.
HMS C22
HMS C22 — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1908-1909 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 10 кастрычніка 1908 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 5 мая 1909 года.
Калінавец
Даўжыня 6 км. Пачынаецца за 2 км на поўнач ад вёскі Тарасы, вусце за 2 км на ўсход ад вёскі Стойлы. На большым працягу цячэ праз лес. Рэчышча ад вусця на працягу 1 км каналізаванае. Прыток — Станок (злева).
Віктар Паўлавіч Дуброўскі
Біяграфія
Віктар Дуброўскі нарадзіўся 10 снежня 1927 года ў Варонежы. У 1944 годзе ён скончыў Цэнтральную музычную школу-дзесяцігодку ў Маскве з адзнакай. У 1949 годзе скончыў з адзнакай аркестравы факультэт Маскоўскай дзяржаўнай кансерваторыі (клас скрыпкі прафесара Льва Цэйтліна). У 1953 годзе з адзнакай паўторна скончыў яе, на гэты раз дырыжорскі факультэт (клас сімфанічнічнага дырыжыравання Леа Гінсбурга). Быўшы яшчэ студэнтам 4 курсу, па конкурсе Дуброўскі быў прыняты дырыжорам-асістэнтам у Дзяржаўны сімфанічны аркестр СССР.
Дубровенскі раён
Геаграфія
Паверхня раёна хваліста-платападобная, раўнінная. Паўднёвая частка знаходзіцца ў межах спадзістахвалістага Смаленскага ўзвышша. На поўначы плоская з забалочанымі ўчасткамі і асобнымі марэннымі ўзгоркамі Лучоская нізіна. У тэктанічных адносінах раён прымеркаваны да Аршанскай упадзіны. Зверху залягаюць пароды антрапагенавага ўзросту паазерскага (на поўнач), сожскага, дняпроўскага, зрэдку бярэзінскага зледзяненняў.
Насельніцтва
Насельніцтва ў 1971 складала 32,1 тыс. Насельніцтва ў 2006 — 19,7 тыс. чал., гарадскога — 8,9 тыс. чал., сельскага — 10,8 тыс. чал. Тэндэнцыя — скарачэнне колькасці насельніцтва (каля 1 % у год). Каэфіцыент дэпапуляцыі (суадносіны памерлых да народжаных) у 2005 склаў 2,6 і перавысіў максімальна дапушчальнае крытычнае значэнне, прынятае ў свеце за 1.
Прырода
У Дубровенскім раёне налічваецца 31 балота, якія належаць да Аршанска-Мсціслаўскага тарфянога раёна. Агульная плошча балот складае каля 8 тыс. га, з іх 5,4 тыс. га — вярховыя, 2,5 тыс. га — нізінныя, 87 га — пераходныя. Найбольшыя балотныя масівы: Асінаўскае, Шчэрбінскі Мох.
Рэспубліка Кувейт
Эмір Кувейта збег у Саудаўскую Аравію і заснаваў урад у выгнанні.
Талібан
Талібан — ісламскі суніцкі рух, зарадзіўся ў Афганістане сярод пуштунаў у 1994 годзе. У 1996—2001 кіраваў большай часткай Афганістана, утварыўшы дзяржаву пад назвай Ісламскі Эмірат Афганістан, і рэгіёнам Вазірыстан на поўначы Пакістана (Ісламская Дзяржава Вазірыстан) з 2004 года. Дыпламатычна дзяржава талібаў была прызнаная трыма краінамі: Аб’яднанымі Арабскімі Эміратамі, Пакістанам і Саудаўскай Аравіяй.
Саветам Бяспекі ААН лічыцца тэрарыстычнай арганізацыяй.
Малахіт
Колер ад ярка- да цёмна-зялёнага. Цвёрдасць 3,5—4. Лёгка раскладваецца пры награванні (ужо пры тэмпературы 200 °С чарнее і пераўтвараецца ў парашок аксіду медзі з вылучэннем вады і вуглякіслага газу )
Хораўка
Даўжыня ракі 7 км, з іх 2 км на тэрыторыі Пружанскага раёна. Пачынаецца каля вёскі Куклічы Свіслацкага раёна, упадае ў Шчыбу на поўнач ад аграгарадка Лыскава Пружанскага раёна. Рэчышча каналізаванае.
Авіяперавозкі
Класіфікацыя спецыяльных грузаў
У дзеючым «Кіраўніцтве па грузавых перавозках на ўнутраных паветраных лініях Саюза ССР» (РГП-85) ўтрымліваюцца спасылкі на асобныя (спецыяльныя) умовы перавозкі: "Да перавозцы паветраным транспартам прымаюцца таксама некаторыя віды грузаў (хутка псуюцца, небяспечныя, радыеактыўныя, жывёлы і інш.), якія патрабуюць асаблівых умоў транспарціроўкі. (п. 2.4.3) У дадзеным дакуменце існуюць пункты: — Перавозка цяжкавагавых і негабарытных грузаў (п. 2.9), — Перавозка скорапсавальных грузаў (п. 2.16), — Перавозка небяспечных грузаў і радыеактыўных матэрыялаў (п. 2.17), — Перавозка жыўнасці (п. 2.18), — Перавозка самаходнай і гусенічнай тэхнікі (п. 2.19), — Перавозка трунаў з нябожчыкамі(п. 2.20). Класіфікацыя спецыяльных грузаў.  <span title="на неизвестном языке" style="cursor:help;" class="ref-info">(неизв.) .
Конс
Культ
Шанаваўся разам з багіняй Опа 25 (ці 23 жніўня) — Апікансуаліяй (Opiconsualia), у той жа час, святкаванні ў яго гонар асабіста — Кансуаліі — адзначаліся 21 жніўня і 15 снежня. Падчас урачыстасцяў адбываліся скачкі на канях, сельскагаспадарчых жывёлах ці аслянятах. Асёл ці конь лічыліся свяшчэннымі жывёламі Конса. Яго алтар знаходзіўся ніжэй узроўня зямлі, верагодна, ў сутарэнні Вялікага цырка ці, згодна з іншымі крыніцамі, звычайна быў засыпаны зямлёй, якую на час Кансуалій прыбіралі
Вялікае Герцагства Гесэн
Гісторыя
У 1866 годзе Гесэн-Дармштат быў вымушаны саступіць Прусіі Гесэн-Гомбург, значную частку акругі Гісен, атрымаўшы ў кампенсацыю некаторую частку з былых гесэн-касельскіх і насаўскіх зямель. Акрамя таго, Гесэн-Дармштат быў вымушаны заплаціць Прусіі 3 мільёны гульдэнаў. У 1867 годзе паўночная частка вялікага герцагства (Обергесэн) стала часткай Паўночнагерманскага саюза, у той час як паўднёвы Гесэн у канфедэрацыю не ўвайшоў.
Адміністрацыйны падзел
Правінцыі былі падзелены на гарадскія (stadt-) і сельскія раёны (landgericht), сельскія раёны — на гарадскія (stadt-) і сельскія абшчыны (landgemeinde).
Прававая сістэма
Вышэйшая судовая інстанцыя — Вышэйшы апеляцыйны суд (Oberappellationsgericht Darmstadt), суды апеляцыйнай інстанцыі — надворныя суды (hofgericht) (у Райнгесэне — раённыя суды (kreisgericht)), суды першай інстанцыі — гарадскія суды (stadtgericht) і раённыя суды (landgericht), ніжэйшае звяно судовай сістэмы — участковыя суды (amtsgericht) (раней — амты (amt)). C 1878 года - Вышэйшы зямельны суд Дармштата (Oberlandesgericht Darmstadt), Зямельны суд Дармштата (Landgericht Darmstadt), Зямельны суд Гісена (Landgericht Gießen), Зямельны суд Майнца (Landgericht Mainz)
Выклічнік
У тэксце выклічнікі могуць выступаць як непадзельныя словы-сказы: ''Бывай! Дзень добры вам! Бывайце здаровы і шчаслівы! Вось табе і на!''
Папаратнянскі сельсавет
Папаратня́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Папаратнае.
HMS C23
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў, дзе была ўключана ў Сёмую падводную флатылію.
Брацкая магіла (Мар’іна)
Помнік
Злева ад пастамента ўсталяваны дзве стэлы з граніту з надпісамі. Першы надпіс: «1941 — 1945. Здесь захоронены 287 воинов Советской Армии. Они пали смертью героев в боях, в окрестностях деревни Марьино, освобождая от немецко-фашистских оккупантов Родину в сентябре — октябре 1943 года. Фамилии 219 воинов не установлены. Вечная слава героям!».
Педыкулёз
Педыкулёз (вашывасць) (ад pediculus, «вош») — паразітарнае захворванне скуры і яе дэрываты — валасоў. На чалавеку могуць паразітаваць, і. Адпаведна гэтаму адрозніваюць педыкулёз галаўны, адзежны і лабковы. Можа таксама ўзнікаць змяшаны педыкулёз, калі прысутнічае інфестацыя змешанага тыпу (напрыклад, адначасовая інфестацыя галаўнымі і адзежнамі вошамі). Вошы сілкуюцца крывёю гаспадара, а яйкі (гніды) прыляпляюць да валасоў (адзежная вош адкладае яйкі ў складках адзення, радзей прыляпляе да валасоў на целе чалавека).
Фразеалогія
Фразеало́гія (phrasis — выраз, logos — вучэнне), раздзел мовазнаўства, якi вывучае ўстойлівыя адзінкi. Гэта досыць маладая навука і сур’ёзнае распрацоўванне фразеалогii як асобнага раздзела мовазнаўства пачалося пасля навуковай класіфікацыі нераскладальных злучэнняў слоў. Яе распрацаваў В. Вінаградаў, абапіраючыся на працы Шахматава, Кульмана, Патабні ды інш. У мовазнаўстве і па сёння не сфармавалася адзінства поглядаў на такое складанае фразеалагічнае пытанне, як межы ўстойлівай адзінкі. Грунтоўнаму вывучэнню беларускае фразеалогіі прысвяцілі сваю дзейнасць Ф. Янкоўскі, І. Лепешаў, А. Аксамітаў ды інш.
Устойлівая адзінка
У вузкім сэнсе сінонімам устойлівай адзінкі стала найменне фразеалагізм. У шырэйшым сэнсе, да ўстойлівых адзінак адносяцца як фразеалагізмы, так i прыказкi.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вярэйкі)
Гісторыя
У Вярэйках касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі, аднавежавая безапсідная з трансептам цагляная і атынкаваная святыня ў класіцыстычным стылі, быў пабудаваны ў 1840 г. на месцы старога. На памятнай дошцы, размешчанай насупраць амбону, называліся заснавальнікі храма: ''«Гэты касцёл збудаваны па жаданні памерлай маці стольнікавай старадубаўскай дачкой яе Аляксандрай з Біспінгаў Святчынавай, стараннямі мужа яе. Саветніка і Кавалера, Аляксандра, сына Міхаіла Светчына»''.
201-я мотастралковая дывізія
Гісторыя
Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі № 1055 ад 5 верасня 2005 года перайменавана ў 201-ю Гатчынскую двойчы Чырванасцяжную ваенную базу.
Сенат Польшчы
Сенат Рэспублікі Польшча (Senat Rzeczypospolitej Polskiej) — верхняя палата Нацыянальнай Асамблеі Рэспублікі Польшча.
Фразеалагізм
Фразеалагізм ужываецца як некаторае цэлае, непадзельнае і звычайна не дазваляе якіх-небудзь перастановак слоў ці частак спалучэння.
Цызальпінская рэспубліка
Першая рэспубліка (1797—1799)
Першая Цызальпінская рэспубліка ўтворана ўлетку 1797 года генералам Напалеонам Банапартам з рэспублік Цыспаданскай і Транспаданскай. Яна была прызнана Аўстрыяй паводле міру ў Кампаформіа; у яе склад уваходзілі Ламбардыя, Модэна, Маса і Карара і аднятыя ад Папскай вобласці Балоння, Ферара і Раманья, а таксама частка герцагства Парма і (з восені 1797 года) частка швейцарскага кантона Граўбюндэн. Тэрыторыя рэспублікі — 43 000 кв. км, колькасць жыхароў — 3,5 млн чал. Канстытуцыя была выпрацавана на кангрэсе ў Рэджыа ў снежні 1796 года, пад моцным ціскам Банапарта. Сталіцай быў Мілан; там засядала дырэкторыя з 5 членаў, савет старэйшын з 80 і вялікі савет з 160 членаў, арганізаваныя па французскім узоры. Першых дырэктараў прызначыў генерал Банапарт. Цызальпінская рэспубліка была звязана з Францыяй саюзным і гандлёвым дагаворамі і амаль увесь час існавання была акупавана французскімі войскамі.
The Fly
«The Fly» (Муха) — песня, напісаная Джонам Медорам і Дэвідам Уайтам і выкананая Чабі Чэкерам. Яна дасягнула #7 у ЗША у чарце Білборд Поп, #11 у чарце Білборд РнБ і #35 месца ў Аўстраліі ў 1961 годзе. Яна таксама трапіла на альбома Чабі «For 'Teen Twisters Only» ў 1961 годзе.
Беларусы ў Брысбене
Дзейнасць
У 1953 годзе ў Задзіночання з’явілася друкарня, у якой пабачыў свет насценны каляндар на 1954 год і серыі віншавальных паштовак з выявамі беларускіх гістарычных асоб і святых. У тым жа годзе Задзіночанне наладзіла трансляцыю на мясцовым радыё беларускай музыкі і звестак пра Беларусь.
Беразіно (Смаленская вобласць)
Беразіно (Березино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Руднянскім раёне. Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 1,5 км на поўдзень ад Рудні, правым беразе ракі Малая Бярэзіна. Насельніцтва — 792 жыхара (2007). Адміністрацыйны цэнтр Казіміраўскага сельскага паселішча.
Дубрыўка (Жоўкіўскі раён)
Дубрыўка (Дубрівка) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Цыспаданская рэспубліка
Цыспаданская рэспубліка, (Repubblica Cispadana, г.зн. «Рэспубліка па гэты бок ракі По»), васальная рэспубліка Францыі — утворана ў 1796 годзе генералам Банапартам пасля перамогі пры Лодзі; складалася з Модэны, Реджыа, Ферары і Балонні; была арганізавана па ўзоры Французскай рэспублікі. У 1797 годзе злучана з рэспублікай Транспаданскай, ад якой яе аддзяляла рака По, у адну Цызальпінскую рэспубліку.
Дыхіл (рэгіён)
Дыхіл (de Dikhil, دخيل) — адзін з пяці рэгіёнаў Джыбуці, які размяшчаецца на паўднёвым захадзе краіны. На поўдні і захадзе рэгіён мяжуе з Эфіопіяй. Адміністрацыйны цэнтр — Дыхіл. Плошча — 7 200 км², насельніцтва складае 88 948 (на 2009 год).
Васіль Васілевіч Нікольскі
Біяграфія
У 1501 годзе браў удзел у пасольстве на чале з дваранінам гаспадарскім Міхаілам Халецкім, сваім стрыечным братам, ад вялікага князя Аляксандра да хана Заволжскай Арды.
Сасновая
Сасновая мае наступныя значэнні:
Магілёўскі абласны тэатр драмы і камедыі імя Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча
Гісторыя Магілёўскага абласнога тэатра
У 1970 пачалася капітальная перабудова старога тэатральнага будынка. У 1977 тэатр пераехаў у ізноў пабудаваны будынак і адкрыў свой тэатральны сезон спектаклем «Пінская шляхта» Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча, імя якога тэатр носіць з канца 1977.
З прыходам на пасаду галоўнага рэжысёра С. Палешчанкова ў афішы тэатра з’яўляюцца прозвішчы вядомых сучасных драматургаў Н. Саймана, С. Лабазёрава, Ф. Булякова, А. Дзялендзіка. Сярод яго пастановак можна вылучыць два спектаклі па п’есах В. Дуніна-Марцінкевіча — «Пінская шляхта», «Залёты».
Прыказка
Прыказка — «фальклорны мікратэкст»: у ім філасофскі змест спалучаецца з дасканаласцю формы, якая ўдасканальваецца даволі часта на працягу стагоддзяў. Яе кампаненты часта звязваюцца ўнутранай рыфмай: Сем разоў адмервай, а раз адрэзвай. Прыказкі свабодна ўключаюцца ў тэкст, бо іх выкарыстанне не абумоўлена заканамернасцямі лексіка-граматычнай спалучальнасці са словамі свабоднага ўжывання. Нават дыскурсіўная залежнасць прыказак меншая супроць прымавак.
Забір’я (Жоўкіўскі раён)
Забір’я (Забі́р'я) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аўгуст фон Макензен
Сербскі фронт
У кастрычніку 1915 года Макензен, які быў прызначаны камандуючым групай войскаў (Heeresgruppe Mackensen) узначаліў германскія, аўстра-венгерскія і балгарскія войскі, сканцэнтраваныя супраць Сербіі. Усяго пад яго камандаваннем было сканцэнтравана 14 германскіх і аўстра-венгерскіх (па Саве, Дунаю, Дрыне) і 6 балгарскіх (па ўсходняй мяжы Сербіі) дывізій. 7 кастрычніка 1915 года Макензен пачаў фарсіраванне Савы і Дуная на фронце Шабац — Рама. 9 кастрычнікa войскі Макензена ўзялі Бялград. 10 лістапада часткі 11-й арміі ўзялі Ніш і злучыліся з 1-й балгарскай арміяй. У выніку праведзенай аперацыі да пачатку снежня ўся тэрыторыя Сербіі была акупаваная.
Памяць
Імя Макензена па гэты дзень акружана пашанай у Германіі, ён лічыцца адным з самых таленавітых ваеначальнікаў Першай сусветнай. У пасляваеннай Нямеччыне яго вялікая папулярнасць ўсяляк падагравалася нацысцкай прапагандай.
Сейль
Рака бярэ свой пачатак з возера Ліндрэ ў дэпартаменце Мозель, пасля чаго працякае па шырокай даліне да свайго вусця - ракі Мозель.
Шчыба
Назва
У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-).
Перабродскі сельсавет
Перабро́дскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Пераброддзе.
Геаграфія
Перабродскі сельсавет знаходзіцца на захадзе Мёрскага раёна, мае акруглую форму, на ўсходзе вялікую частку яго тэрыторыі займае балота Мох, якое абвешчана гідралагічным заказнікам. На поўначы сельсавет мяжуе з Браслаўскім раёнам і Павяцкім сельсаветам, на ўсходзе — з Мёрскім сельсаветам, на поўдні — з Новапагосцкім сельсаветам, на захадзе — ізноў з Браслаўскім раёнам.
Ступені свабоды (механіка)
Ступе́ні свабо́ды ў механіцы — незалежныя паміж сабой рухі механічнай сістэмы.
Дзмітрый Міхайлавіч Карзюк
Біяграфія
Па лістапад 2006 года ўзначальваў аддзел ДПС і прафілактыкі УДАІ ГУУС Мінгарвыканкама.
2 снежня 2021 года Міністэрства фінансаў ЗША ўключыла Карзюка ў амерыканскі санкцыйны спіс. Таксама ён трапіў пад санкцыі Канады.
Берасцейская унія
Падрыхтоўка уніі
У першай палове 1590-х гг. на шматлікіх сустрэчах з прадстаўнікамі Ватыкана праваслаўныя іерархі выпрацоўвалі ўмовы аб’яднання цэркваў у ВКЛ. Ініцыятарамі уніі выступілі епіскап берасцейскі і ўладзіміскі Іпацій Пацей і епіскап луцкі Кірыла Тарлецкі. Іх падтрымалі кіеўскі мітрапаліт Міхаіл Рагоза, кароль і князь Жыгімонт Ваза і канцлер ВКЛ Леў Сапега. На царкоўным саборы вясной 1595 г. з намерам заключыць унію згадзіліся ўсе праваслаўныя епіскапы, акрамя львоўскага. Былі выпрацаваны «33 артыкулы» — умовы аб’яднання, згодна з якімі:
Праціўнікі уніі
У лагеры праціўнікаў уніі знаходзіліся таксама дваццаць два магнаты і прадстаўнікі брацтваў — трыццаць пяць мяшчан з шаснаццаці гарадоў.
Хоць кароль адзначыў у сваёй грамаце, што на сабор у Берасці будуць дапушчаныя толькі епіскапы, духоўныя і свецкія «рускія», але не чужаземцы, галоўнай духоўнай фігурай сходу супраць уніі стаў прадстаўнік Канстанцінопальскага патрыярхату грэк Нікіфар, які патрапіў на сабор толькі дзякуючы К. Астрожскаму. З той прычыны, што Нікіфар, хоць і быў прадстаўлены ў Берасці як патрыяршы экзарх, не з’яўляўся святаром, а тым больш епіскапам, яго права галасаваць і накладаць санкцыі на «рускіх» уладык уяўлялася сумнеўным нават самім удзельнікам сабору. Таксама на саборы ў Берасці прысутнічаў грэк Кірыл Лукарыс, які прадстаўляў патрыярха Александрыйскага Мялеція Пігаса.
Рух за ўніяцтва ў XX стагоддзі
Спроба адрадзіць традыцыі уніяцкага верніцтва ў Беларусі была зроблена на пачатку XX стагоддзя Галіцкім мітрапалітам Андрэем Шаптыцкім і маладой беларускай інтэлігенцыяй, якая гуртавалася вакол першай беларускай газеты «Наша Ніва» — Іванам Луцкевічам, Алаізай «Цёткай» Пашкевіч і інш.
Фёдар Фёдаравіч Брант
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па сістэматыцы, палеанталогіі, заалогіі і зоагеаграфіі млекакормячых і іншых пазваночных.
Лявонавецкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Камянполлеўскага сельсавета.
Пікардская мова
Бельгія
Французская супольнасць Бельгіі (La Communauté française de Belgique) указам 1990 года прызнала пікардскую мову рэгіянальнай мовай, нароўні з валонскай, латарынгскай, шампанскай і латарынгскай франкскай мовамі. Пікардская мова не выкладаецца ў французскіх школах. Колькасць тых, хто размаўляе на гэтай мове бесперапынна скарачаецца, а большасць яго носьбітаў, для якіх гэта мова з'яўляецца роднай, старэйшыя за 50 гадоў.
Дыхіл
Гісторыя
Тэзігер лічыў, што гарнізон, размешчаныя тут, забяспечваў эканамічную падтрымку.
Мінскі з’езд арыстакратаў
Гісторыя
У канцы 1811 года ў Мінску адбыўся, скліканы князем Міхалам Клеафасам Агінскім (1765—1833), з’езд найбольш уплывовых дваран літоўска-беларускіх губерняў Расійскай імперыі. Мэтай праекта аднаўлення Вялікага Княства Літоўскага на чале з расійскім манархам Аляксандрам I была спроба схіліць і прыцягнуць мясцовую арыстакратыю літоўска-беларускіх губерняў да канцэпцыі яе супрацоўніцтва з Расіяй супраць імператара французаў Напалеона, які нядаўна стварыў Герцагства Варшаўскае (1807—1815).
Марскі сцяг
Марскі сцяг — адметны знак (сцяг) у выглядзе палотнішча правільнай геаметрычнай формы са спецыяльнай расфарбоўкай, які можа вызначаць дзяржаўную прыналежнасць, ранг і прызначэнне карабля (судна), ранг яго камандзіра (капітана), пасада пэўнай асобы, які знаходзіцца на караблі, што выконваецца караблём заданне або выконваць спецыяльныя сігнальныя функцыі.
Глінішча
Назву Глі́нішча маюць:
Віць (вадасховішча)
Віць — вадасховішча ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Тур’я.
Аляксей Уладзіміравіч Меляшэвіч
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаваных прац:
Падкаморы вялікі літоўскі
Падкаморы вялікі літоўскі (да Люблінскай уніі 1569 падкаморы дворны літоўскі) — пасада ў Вялікім Княстве Літоўскім.