cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ордэн «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»
Кавалер
(1951—2001 гады); (з 2001 года)
Палачанскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Маладзечанскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. У 1974 годзе скасавана вёска Баршчы. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 16 населеных пунктаў.
Герб Ляхчыцаў
Герб Ляхчыцаў — герб вёскі Ляхчыцы Кобрынскага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Сюбараўка
Сю́бараўка (, Сюборовка) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Штральзундская ратуша
Цікавыя факты
Штральзундская ратуша была намалявана на 10-пфенінгавай паштовай марцы ГДР і на 70-цэнтавай Deutsche Post.
Арсам
Меў, прынамсі, трох сыноў, але ж вядомыя імёны толькі двух: Гістаспа (сатрап Парфіі) і Фарнака (скарбнік). Верагодна, вызнаваў зараастрызм (які вельмі шанаваў яго ўнук Дарый І), бо імя яго сына Гістасп (па-персідску, Віштаcпа) такое самае, як у легендарнага цара-памочніка Заратустры. Дажыў да таго моманту, калі яго ўнук Дарый І стаў вялікім царом (522 да н.э.), быўшы такім чынам адным з самых доўга жывучых манархаў тых часоў: на той момант яму было як мінімум 90 гадоў.
Ляшчына звычайная
У харчаванні
Ляшчыну звычайную выкарыстоўваюць і культывуюць з самых старажытных часоў як арэхаплодную расліну. Арэхі яе ўтрымліваюць каля 65 % тлушчаў, каля 16 % бялкоў, каля 3,5 % вугляводаў. Дзякуючы высокаму ўтрыманню тлушчаў і бялкоў плады ляшчыны маюць высокую каларыйнасць, якая ў 2 разы вышэй каларыйнасці пшаніцы, у 3 разы — маку і ў 8 разоў — малака, і з’яўляюцца каштоўным прадуктам харчавання — іх ядуць свежымі і падсушанымі.
У пчалаводстве
Дае вясной вялікая колькасць пылка, якую пчаляры могуць нарыхтоўваць празапас для зімовай падкормкі пчол.
У культуры
У беларусаў ляшчына лічылася свяшчэнным дрэвам. Яны верылі, што ў яе не можа трапіць маланка, таму не толькі хаваліся пад кустом у час навальніцы, але і затыкалі за пояс маладыя парасткі як абярэг. Таксама галінкі маглі адагнаць нячыстую сілу, змей і хмары.
У мастацтве
Куст ляшчыны быў намаляваны на аднайменнай карціне Віктара Барысава-Мусатава.
Ігар Барысавіч Зелянкевіч
І́гар Бары́савіч Зелянке́віч (нар., , БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр аховы здароўя Беларусі з 1997 па 2001 гады.
Экатып
Экаты́п, экалагічны тып, экалагічная раса — група асобін пэўнага віду жывёл або раслін, якой характэрна спадчынная прыстасаванасць да пэўных экалагічных фактараў. Прыкметы, вызначаючыя характар экатыпу, захоўваюцца пры перамяшчэнні арганізмаў у іншыя экалагічныя ўмовы.
Сямён Іванавіч Гаркуша
Біяграфія
У пачатку 1770-х гадоў на чале паўстанцкага атраду змагаўся супраць паноў на Украіне. У 1773 сасланы на катаргу, збег адтуль у 1776 і арганізаваў з запарожскай беднаты атрад. У 1778 годзе заключаны ў астрог, праз год збег, на чале атраду граміў панскія маёнткі на Украіне і ў Беларусі.
Васьковычы
Васьковычы (Васько́вичі) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сабор Святога Яна Хрысціцеля (Варшава)
Гісторыя
Сабор Святога Яна Хрысціцеля быў пабудаваны ў 1390 годзе ў стылі цаглянай готыкі як месца каранацый і пахаванняў князёў Мазовіі, стаўшы галоўным храмам горада. Напачатку XVII стагоддзя сабор быў аформлены ўнутры ў стылі барока, у 1618 алтар упрыгожыла карціна Джакама Пальмы-малодшага «Мадонна са святымі Янам Хрысціцелем і Станіславам». У 1705 у саборы адбылася каранацыя Станіслава Ляшчынскага, а ў 1764 — апошняга польскага караля Станіслава Панятоўскага, які ў 1791 годзе тут жа прысягнуўся на вернаць Майскай канстытуцыі. Пасля аднаўлення Польшчай незалежнасці сабор набыў нароўні з Вавелем ролю нацыянальнага пантэона.
У 1944 нароўні з астатнім гістарычным цэнтрам горада сабор Святога Яна Хрысціцеля быў разбураны нямецкімі акупацыйнымі войскамі падчас прыгнечання Варшаўскага паўстання, было страчана ўсё ўнутранае ўбранне. Пасля вайны сабор быў адноўлены з узнаўленнем меркаванага першапачатковага аблічча.
Шпакі (Пальмінскі сельсавет)
Шпакі́ (, Шпаки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Пранткілевіча
Пранткіле́віча (, Пронткилевича) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Аўданькі
Аўда́нькі (, Авданьки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Мегера
Мегера (Μέγαιρα, «зайздросная») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі самая страшная з трох эрыній, багінь помсты, дачка Эрэба і Нюкты (або народжана Ноччу і Тартарам , або нарадзілася ад кропель крыві, якія лінулі пры пакладанні Урана. ).
Эктор Гімар
Адукацыя
Навучаўся ў парыжскай Нацыянальнай вышэйшай школе вытанчаных мастацтваў у перыяд з 1882 па 1885 гады, дзе даведаўся пра архітэктурныя тэорыі Эжэна Віяле-лё-Дзюка. Менавіта яго ідэі сталі асновай для своеасаблівай формай ар-нуво Гімара.
Прэзідэнт Польшчы
Прэзідэнт Рэспублікі Польшча (Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej) з'яўляецца вярхоўным прадстаўніком Рэспублікі Польшча і гарантам бесперапыннасці дзяржаўнай улады.
Сарапікі
Сарапікі (Río Sarapiquí) — рака ў Коста-Рыцы, у правінцыі Эрэдзія, правы прыток ракі Сан-Хуан. Бярэ пачатак у Цэнтральнай Кардыльеры, ля паўночнага падножжа вулкана Барва на вышыні 2 500 м. Даўжыня ракі — 85 км. Цячэ з поўдня на поўнач, упадае ў раку Сан-Хуан. Рака дала назву кантону Сарапікі, па якім цячэ. У даліне ракі знаходзяцца шматлікія фермерскія гаспадаркі, на плантацыях якіх вырошчваюць ананасы, бананы, каву, цукровы трыснёг. У мінулым рака была асноўным экспартным шляхам, па якім ажыццяўляўся вываз тавараў з Цэнтральнай Коста-Рыкі. Пасля будаўніцтва чыгункі перавозкі па ёй заняпалі.
Сан-Ісідра (кантон)
У склад кантона ўваходзяць 4 дыстрыты (раёны):
Старыя Смільгіні
Стары́я Смільгі́ні (, Старые Смильгини) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Вархі
Геаграфія
Знаходзіцца за 12 км у напрамку на поўнач ад горада Гарадок, за 51 км ад Віцебска, на аўтамабільнай дарозе. Каля аграгарадка працякае рака Каменка (прыток Усысы).
Герб Жабінкі
Герб Жабінкі — герб горада Жабінкі і Жабінкаўскага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Злобычы
Злобычы (Зло́бичі) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Бліунг (вёска)
Бліу́нг (, Блиунг) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусаркаўскага сельсавета.
Васькіна (Гарадоцкі раён)
Да 4 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Болецкага сельсавета.
Мікіта Станіслававіч Татаркоў
Клубная кар’ера
У кастрычніку 2019 года стаў іграком «Львова». У жніўні 2020 года перайшоў у палтаўскую «Ворсклу», дзе звычайна заставаўся на лаўцы запасных, выйшаў на поле толькі ў адным матчы. У студзені 2021 года перабраўся ў армянскі «Пюнік», а ў ліпені 2021 года вярнуўся ва Украіну, папоўніўшы склад крыварожскага «Крыўбаса».
Кам’яна Гора (Корасценскі раён)
Кам’яна Гора (Кам'яна́ Го́ра) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сцяг Жабінкі
Апісанне
Сцяг Жабінкі ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх роўнавялікіх вертыкальных палос: левай — белай і правай — блакітны. У правай паласе намалявана кветка жабінкі з трыма пялёсткамі белага і трыма лісткамі зялёнага колеру.
Сцяг Івацэвічаў
Апісанне
Сцяг Івацэвічаў уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, падзеленае па дыяганалі з левага ніжняга ў правы верхні вугал на дзве роўнавялікія паловы — зялёную і жоўтую. У зялёнай частцы намаляваны герб «Газдава» — белая падвойная лілея з жоўтым кольцам.
Карма (Корасценскі раён)
Карма (Корма́) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сцяг Ляхчыцаў
Сцяг Ляхчыцаў — сцяг вёскі Ляхчыцы Кобрынскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Купэч
Купэч (Купе́ч) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Верамееўка
Гісторыя
У сакавіку 1924 года вернута ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Паташнянскім, 9 кастрычніка 1929 года ў Першамайскім сельсаветах Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). Дзейнічаў калгас імя Крупскай. З 20 лютага 1938 года ў Віцебскай вобласці. У Другую сусветную вайну з фронту не вярнуліся 6 жыхароў. У 1970 годзе ў калгасе імя Мічурына, у 2000 годзе цэнтр гэтага калгаса. У 2012 годзе была ў складзе ААТ «Гарадоцкі райаграпрамзнаб».
Каср Ібрым
Замак-крэпасць Ібрым, якая аднаўляецца археолагамі, пабудаваны на падмурку больш старажытнай пабудовы часоў егіпецкіх фараонаў. Будаўніцтва працягвалася ў рымскі перыяд, у часы прэфектуры Гая Петроніуса (Gaius Petronius), у валадаранне імператара Аўгуста. Усталявана, што ў гэты перыяд будаўніцтва вялося з выкарыстаннем матэрыялаў больш старажытных пабудоў. Найстарэйшы раскапаны храм датуецца эпохай фараона Тахарка. На гэтым храме намаляваны фараон, які прыносіць ахвяраванне багам. Найстаражытным знойдзеным артэфактам з'яўляецца стэла, узведзеная на 8-м годзе валадарання фараона Аменхатэпа I.
Стэла фараона Аменхатэпа I выкарыстоўвалася пры будаўніцтве значна пазнейшага Візантыйскага кафедральнага храма, які дайшоў да нашых дзён у руінах. У наш час гэта стэла знаходзіцца ў калекцыі Брытанскага музея. На заходнім схіле замка-крэпасці Ібрым размяшчаюцца некалькі невялікіх храмаў, высечаных у камені па загадзе егіпецкага намесніка царства Куш і прысвечаных розным кіраўнікам Егіпецкага Новага царства і егіпецкім божаствам. Падчас падрыхтоўкі тэрыторыі да затаплення пры будаўніцтве Асуанскай плаціны ў Каср Ібрым праводзіліся працы, падчас якіх барэльефы зразаліся і перавозіліся ў раён Новага Вадз-эс-Себэ (New Wadi es-Sebua). Вялікая каменная стэла Сеці I, узведзеная егіпецкім намеснікам часоў фараона Аменамопэ (Amenemope), выяўленая на паўднёвым схіле замка-крэпасці Ібрым, была перавезена ў мясцовасць Новая Калабша (New Kalabsha) у наваколлях Асуана.
Фарнак (сын Арсама)
Фарнак меў сына Артабаза І, які ў 477 да н.э., стаў сатрапам Фрыгіі. Род Фарнака кіраваў ёй да IV ст. да н.э.
Фундаментальная паслядоўнасць
Фундамента́льная паслядо́ўнасць, або паслядо́ўнасць Кашы́ — паслядоўнасць пунктаў метрычнай прасторы, такая што для любой зададзенай адлегласці існуе элемент паслядоўнасці, пачынаючы з якога ўсе элементы паслядоўнасці знаходзяцца адзін ад аднаго на адлегласці, меншай чым зададзеная.
НФЛ у сезоне 1942
Cезон 1942 года стаў 23-ім сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Washington Redskins».
Іштын
Іштын — персідская прынцэса (дуркіш), магчыма, дачка цара Дарыя І. Узгадваецца аднойчы ў персепальскіх таблічках (табліца PF 823), дзе атрымлівае 2 авечкі. Жонка нейкага Бакея, якога ідэнтыфікуюць з сатрапам Лідыі Багеем, узгаданым Герадотам. Сын Багея Мардонт у якасці аднаго з военачальнікаў браў удзел у бітве з грэкамі каля мыса Мікале ў 479 да н.э.
Вяканцы
Вяка́нцы (, Веканцы) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Кажамякі (Гарадоцкі раён)
Кажамя́кі (, Кожемяки) — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Зуі 2
Знаходзіцца каля правага берага ракі Каменка (прыток Усысы).
Мэлэні
Мэлэні (Ме́лені) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Гільвінцы
Гільві́нцы (, Гильвинцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Клюшова (Першамайскі сельсавет)
Клюшо́ва (, Клюшово) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
НФЛ у сезоне 1944
Cезон 1944 года стаў 25-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Green Bay Packers».
Тадэвуш Ружэвіч
Беларускія пераклады
На беларускую мову творы Ружэвіча перакладалі Янка Брыль, Марына Казлоўская, Язэп Семяжон, Максім Танк, Юлія Цімафеева ды іншыя.
Шпак ружовы
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўразіі, у лесастэпавых, стэпавых, паўпустынных раёнах. Арэал пульсуючы, таму яго межы ўмоўныя: ад Грэцыі, Македоніі, Балгарыі і Румыніі праз Украіну і поўдзень Расіі, а таксама Малую Азію і Іран на ўсход да заходняга і паўднёвага Алтая і ўсходняга Цянь-Шаня. На Беларусі вельмі рэдкі, выпадкова залётны від.
Эміль Ёнасен
Клубная кар’ера
Выхаванец клуба «Од», дэбютаваў за яго ў Тыпелізе 26 верасня 2010 года, выйшаўшы на замену ў матчы з «Санеф’ёрдам» (5:0). У сезоне 2012 замацаваўся ў асноўным складзе каманды, заставаўся там і ў 2013 годзе, але пазней стаў зрэдку з’яўляцца на полі. У 2016 годзе перайшоў у клуб «Будзё-Глімт», які па выніках сезона 2016 страціў месца ў Тыпелізе, але не наступны год перамог у другім дывізіёне і вярнуў месца ў эліце. Сезон 2018, як і папярэднія, абаронца пачынаў у стартавым складзе, але пазней стаў радзей з’яўляцца на полі.
Доўкні (Воранаўскі раён)
До́ўкні (, Довкни) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Мамчыкава
Скасавана 29 снежня 2022 года.
Аілінгінае
Атол Аілінгінае знаходзіцца ў 13,5 км на паўднёвы захад ад атола Рангелап. Складаецца з шырокай лагуны (105,96 км²) і 25 невялікіх астравоў, што месцяцца на каралавым рыфе. Значная частка сушы пакрыта лесам і хмызнякамі.
Сарнавычы
Сарнавычы (Са́рновичі) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Камбіз II
Характарыстыка Камбіза
Да ўступлення на прастол Камбіз, былы сведкам і ўдзельнікам заваёвы Азіі, падзення старажытных пасадаў, незвычайных пераваротаў, якія здзейсніліся дзякуючы персідскай зброі. Яму самому прыйшлося пасядзець на найстаражытным пасадзе сталіцы свету — Вавілона. Суцэль зразумела, што ён быў прасякнуты ўсведамленнем велічы Персіі і яе гаспадара; ён быў прыроджаным уладаром, у супрацьлегласць бацьку, які яшчэ памятаў традыцыйную патрыярхальнасць двару невялікае Персіды. Гэтая змена была, асабліва, прыкмечаная грэкамі і ўдала сфармуляваная Герадотам: «Камбіз глядзеў на іанійцаў і эалійцаў, як на рабоў, атрыманых па спадчыне». Але і самі персы адчулі розніцу, і той жа Герадот укладае ім у вусны найменне Камбіза «дэспатам» у супрацьлегласць Кіру, якога клікалі «бацькам».
Бітва каля Пелусія
егіпецкае войска чакала персідскае каля Пелусію, крэпасці, якая бараніла подступы да Егіпта, і зваўся «пячаткай» Егіпта. Грэкі таксама клікалі яго «ключом Егіпта і для выхаду і для ўваходу». Тут у маі 525 да н.э. і адбылася рашучая бітва за Егіпет. У гневе на свайго былога камандзіра Фанеса грэчаскія найміты, якія засталіся вернымі фараону, закалолі перад войскам яго сыноў, якія знаходзіліся ў Егіпце, змяшалі іх кроў з віном і, выпіўшы гэту сумесь, кінуліся ў бой. Падчас кровапралітнай бітвы пала шмат ваяроў, як з егіпецкага, так і персідскага боку. Герадот, які наведаў поле бою прыкладна праз семдзясят гадоў, бачыў там мноства касцей забітых ваяроў, зваленых у асобныя кучы. На адным боку ляжалі косці персаў, як яны былі пахаваныя, а на іншым — егіпцян. Аднак, нягледзячы на адчай і разлютаванасць, егіпцяне былі пабіты і ў бязладзіцы збеглі да Мемфісу, дзе і замкнуліся. Паліен распавядае яшчэ аб аблозе Пелусію, якая зацягнулася з прычыны адчайнага супраціву егіпцян, якія запасліся мноствам прылад, што кідалі з прашчаў камяні, падпаленыя асмалкі і стрэлы. Прыводзіцца аповяд, быццам Камбіз авалодаў горадам, выставіўшы наперадзе войска егіпецкіх святых жывёл, што быццам бы прывяло да здачы гарнізону, які баяўся параніць катоў (багіня Баст), ібісаў (бог Тот) і сабак (бог Анубіс). Ва ўсякім разе, узяцце Пелусія як прыморскага памежнага пункту было неабходна; верагодна, аблога ішла і з сушы і з мора. Пад Пелусіем персы здолелі зламаць мужнасць егіпецкіх ваяроў і далей іх поспехі развіваліся ўжо бесперашкодна.
Палітыка Камбіза паводле грэчаскіх аўтараў
Паміж тым, Герадот кажа, што Камбіз з’явіўся ў Саіс выключна, каб зняважыць мумію Амасіса. У сувязі з гэтым апісваюцца і іншыя зверствы Камбіза. Аповяды гэтыя, з аднаго боку, нагадваюць грэчаскія маралістычныя анекдоты аб тленнасці ўсяго зямнога і цвёрдасці ў перанясенні няшчасцяў, з іншага — егіпецкія раманы, што складваліся з нагоды гістарычных асоб і падзей; абразчыкам іх могуць служыць фрагменты копцкага палімпсесту раману аб Камбізе, у якім ён змешваецца з Навухаданосарам, а таксама, відаць, працяг гэтых фрагментаў у хроніцы Яна Нікіюскага. Пасля цэлы шэраг разбурэнняў і разграбленняў прыпісваўся Камбізу. Паводле Страбона ён спаліў і Серапеум і Мемфіс; паводле Плінія пашкадаваў Геліёпаль толькі з-за абеліскаў, якія ўразілі яго; паводле Дыядора разрабаваў Рамесеум і г. д.
На карысць Герадота можна прывесці гранітны саркафаг камандзіра стралкоў Яхмеса (Амасіса), сына «царскае жонкі» Нехт-Баст-эроў, такім чынам, аднаго з прадстаўнікоў царскага роду. На гэтым пышным саркафагу пашкоджаныя імёны і тытулы нябожчыка і яго маці, так што пакінутыя толькі імёны богаў — Баст і Ях (бог Месяцу), якіх не адважыліся крануць. Знішчэнне імя — найбольш жорсткае пасмяротнае пакаранне смерцю паводле егіпецкіх паданняў, і, вядома, першым чынам з’яўляецца здагадка, што яно здзейснена па загаду заваёўніка. Далей, у арамейскіх папірусах з іўдзейскай калоніі на Элефантыне гаворыцца (праўда, праз 118 гадоў пасля заваёвы) што, калі Камбіз заваяваў Егіпет, ён разбурыў «усе храмы егіпецкіх багоў», але не крануў іўдзейскага свяцілішчы, што існавала на Элефантыне. Нарэшце, і Уджагорэсент кажа аб «найвялікшым жаху, які здарыўся ва ўсёй краіне, падобнага якому не было». Такім чынам, сапраўды, ёсць падставы верыць, што праз некалькі месяцаў стаўленне Камбіза да Егіпта змянілася да горшага.
Паўстанне ў Егіпце і «Вар’яцтвы Камбіза»
Суцэль верагодна, што доўгая адсутнасць Камбіза ў Эфіопіі спрычынілася ў толькі што заваяваным Егіпце да руху за звяржэння персідскай няволі. Герадот паведамляе, што Камбіз, пакінуўшы ў жывых Псаметыха III, быў гатовы нават зрабіць яго васальным кіраўніком Егіпта, і загубіў яго толькі тады, калі той быў абвінавачаны ў падбухторванні сваіх былых падданых да бунту. Камбіз вярнуўся засмучаны няўдачай паходу; неспакой егіпцян мог канчаткова вывесці яго з сябе, і, магчыма, што «найвялікшы жах», на які намякае Уджагарэсент, наступіў як вынік уціхамірвання егіпецкага бунту. Несумнеўна, Псаметых III стаў адной з першых ахвяр лютасці Камбіза, які зараз даверыў кіраванне Егіптам ужо не егіпцяніну, а персу Арыянду.
Рымскі Егіпет
Рымская ўлада ў Егіпце
Аднак, пасля кіравання Марка Аўрэлія цяжкія падаткі прывялі да паўстання, якое было падушана толькі праз некалькі гадоў, у 172 годзе. Гэта вайна прынесла вялікую шкоду эканоміцы і гандлю і стала прычынай заняпаду правінцыі. Гай Авідзій Касій, які здушыў егіпецкае паўстанне, абвясціў сябе імператарам і быў падтрыманы арміямі Сірыі і Егіпта. Аднак, пры набліжэнні Марка Аўрэлія ён быў зрынуты і забіты. Падобнае ж паўстанне было падушана ў 193, калі Песцэній Нігер, які спрыяў прыходу да ўлады Септымія Севера, вырашыў атрымаць сваю частку імперыі. Пры Септыміі Северы сталіцай правінцыі стала Александрыя (202).
Хрысціянства ў Егіпце
З узрастаннем ролі хрысціянскай царквы ў Егіпце яго кіраўнік, епіскап Александрыі становіцца ўладай, канкуруючай па аўтарытэтнасці з губернатарамі. У IV стагоддзі ён вядомы пад імёнамі папы ці архіепіскапа Александрыйскага. У адрозненне ад свецкай адміністрацыі, у царкоўным плане Егіпет заставаўся адзіным. Нікейскі сабор у 325 годзе ўсталяваў юрысдыкцыю епіскапа таксама над Лівіяй і Пяцяграддзем, што не адпавядала агульнаімперскаму прынцыпу дубляваць у царкоўным кіраванні свецкае.
Мініны
Мі́ніны (, Минины) — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Лапацішкі (Бастунскі сельсавет)
Лапа́цішкі (, Лопатишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Свішчава
Сві́шчава (, Свищево) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусаркаўскага сельсавета.
Маскогі
Культура
Ужо да знаёмства з еўрапейцамі продкі маскогі займаліся ручным земляробствам. Кантакты з каланістамі садзейнічалі пашырэнню еўрапейскага ўплыва на іх культуру асабліва з канца XVIII ст. Першыя еўрапейскія каланісты былі зацікаўлены ў гандлі скурамі дзікіх жывёл, якія масава вывозіліся ў Еўропу. Гэта садзейнічала значнасці прамысловага палявання. З канца XVIII ст. вялікая частка сем'яў займалася таварнай сельскай гаспадаркай, вырошчвала на продаж бавоўнік, тытунь, кукурузу, гадавала коняў і кароў. Пры гэтым актыўна пераймалася тэхналогія вытворчасці ў перасяленцаў еўрапейскага паходжання. Важную ролю ў распаўсюджванні інавацый у гаспадаранні адыграў Бенджамін Хокінгс. У маскогаў меліся плантацыі, на якіх працавалі рабы. У XIX ст. маскогі разглядаліся амерыканцамі як адзін з "цывілізаваных індзейскіх народаў". Пасля перасялення ў Аклахому сельская гаспадарка засталася асноўным відам вытворчасці. Аднак маскогі таксама займаліся адыходніцтвам, наймаліся на працу на чыгунку, здабычу карысных выкапняў, сярод іх былі прафесійныя рабочыя, ўрачы, настаўнікі, журналісты і г. д. У наш час маецца шырокі пласт інтэлектуалаў.
Грамадскія адносіны засяроджваліся вакол кланаў і абшчын. Абшчынамі кіравалі прадстаўнікі мясцовых кланаў, звычайна мужчыны. Важную ролю ў жыцці абшчыны мелі супольнае землеўладанне, абавязковая ўзаемадапамога, традыцыі перадачы часткі прыватнай маёмасці іншым чальцам. У канцы XIX ст. замацавалася прыватная маёмасць на зямлю, што садзейнічала разбурэнню абшчынных адносінаў. Сістэма матрылінейных кланаў, якія насялялі розныя вёскі, аб'ядноўвала маскогі ў адзіную канфедэрацыю нават у часы, калі не мелася супольных правадыроў. Інстытут правадырства быў вядомы здаўна, але асаблівую важнасць набыў у XVIII - XIX стст. пад уплывам сталых войн. Пасада ваеннага правадыра не з'яўлялася спадчыннай. Усё залежыла ад здольнасці аб'яднаць вакол сябе дарослых мужчын-воінаў. Правадыром мог стаць іншаземец, што не аднойчы і здаралася ў гісторыі маскогі. Еўрапейскія і амерыканскія ўлады імкнуліся падначаліць сабе правадыроў праз наданне ім ганаровых званняў, перадачы прыватнай уласнасці. Так, ужо Аляксандр Мак-Гіліўрэ набыў на грошы амерыканцаў баваўняную плантацыю і рабоў. У XIX ст. многія правадыры актыўна займаліся прадпрымальніцтвам і заключалі маёмасныя дагаворы ад імя супляменнікаў. Інстытуут правадырства ўносіў раскол у канфедэратыўныя адносіны, паколькі пад уплывам ваенных лідараў здараліся адмежаванні тэрытарыяльных аб'яднанняў.
Мова
Родная мова маскогі належыць да асобнай моўнай сям'і. Першы фанетычны алфавіт быў складзены ў 1835 г. і выкарыстоўваўся для публікацыі хрысціянскай літаратуры. У нашы дні карыстаюцца алфавітам, складзеным у 1890 г. на аснове лацінкі. На мове маскогі стала размаўляе толькі 15% ад усёй колькасці гэтага народа, але яна выкарыстоўваецца на афіцыйным узроўні Нацыяй Маскогі, існуе прафесійная літаратура.
P-адычны лік
Азначэнне як поля дзелей
p-адычным лікам называецца элемент поля дзелей кальца  цэлых p-адычных лікаў. Гэтае поле называецца полем p-адычных лікаў.
Метрычная пабудова
b
— цэлыя лікі, якія не дзеляцца на
Поле p-адычных лікаў ёсць папаўненне поля рацыянальных лікаў з метрыкаю d_p, вызначанаю p-адычнай нормай:
Халоснэ
Халоснэ (Холо́сне) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Паташня (Першамайскі сельсавет)
Да 4 красавіка 1975 года цэнтр Першамайскага сельсавета.
Французскі шчыт
Гісторыя
Французскі шчыт быў тыповым для ўсіх гарадоў Расійскай імперыі XIX стагоддзя. Французскія шчыты засталіся ў гербаў Расійскай Федэрацыі і часткова Беларусі. Таксама гербы, якія выкарыстоўвалі французскі шчыт, былі ў гарадоў Усходняй Украіны ў XIX—XX стст. Цяпер для муніцыпальных і тэрытарыяльных гербаў Украіны па рэкамендацыях Украінскага геральдычнага таварыства замест французскага выкарыстоўваецца іспанскі шчыт, які выкарыстоўваўся ў гербах украінскіх гарадоў у ранні перыяд у XIV—XVII стст.
Рачкуны
Рачку́ны (, Рачкуны) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Іосіф Майсеевіч Эпштэйн
Біяграфія
У 1922 годзе скончыў медыцынскі факультэт Маскоўскага ўніверсітэта (цяпер 1-й ММІ). У 1922—1924 гадах працаваў ва ўралагічнай клініцы Вышэйшай медыцынскай школы (Галоўны клінічны ваенны шпіталь). З 1924 года яго навуковая і ўрачэбная дзейнасць была звязана з уралагічнай клінікай і кафедрай медыцынскага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта, а затым 1-га ММІ. Ён паслядоўна займаў пасады экстэрна (1924—1926), ардынатара (1926—1930), асістэнта (1930—1940 і 1941—1948), дацэнта (1948—1949), загадчыка кафедры (1949—1968), прафесара — кансультанта (1968—1969). У 1940—1941 гадах кіраўнік уралагічнага аддзялення Гарадской дзіцячай клінічнай бальніцы № 2 імя І. В. Русакова. У гады Вялікай Айчыннай вайны кансультаваў у шэрагу шпіталяў. Доктарскую дысертацыю на тэму «Туберкулёз ныркі» абараніў у 1939 годзе; прафесар (1949).
Аўтар 120 навуковых прац, у тым ліку 8 ​​манаграфій і падручнікаў, прысвечаных туберкулёзе ныркі, фізіялогіі і паталогіі мачавылучэння, раненні нырак і мачаточнікаў, нетрымання мачы, а таксама захворванняў мачавой бурбалкі, нырачна-каменнай хваробы і анамаліям мачавых шляхоў. Адзін з піянераў укаранення ва ўралагічную практыку шэрагу рэнтгенарадыелагічных метадаў даследавання (тамаграфія нырак, інфузійная ўраграфія, радыеізатопная рэнаграфія, сканіраванне нырак).
Андрэй Іванавіч Штакеншнейдэр
Андрэй Іванавіч Штакеншнейдэр (Андрей Иванович Штакеншнейдер;, маёнтак Штакеншнейдэраў (Санкт-Пецярбургская губерня, Расійская імперыя; цяпер — пасёлок , Гатчынскі раён, Ленінградская вобласць, Расія) — , г. ) — рускі архітэктар, спраектаваў шэраг палацаў і іншых будынкаў у Санкт-Пецярбургу і Пецяргофе.
Біяграфія
Архітэктар хутка набыў упадабанне Мікалая I і стаў атрымліваць ад яго адно за адным важныя даручэнні і неўзабаве зрабіўся прывілеяваным будаўніком царскіх і велікакняжацкіх палацаў. Пачаўшы прыдворную службу ў званні архітэктара пры двары вялікага князя Міхаіла Паўлавіча, ён пад канец свайго жыцця быў ​​галоўным архітэктарам дэпартамента надзелаў, архітэктарам Уласнага Яго Вялікасці палаца і загадчыкам пабудовамі па загарадных палацах гаспадарыні імператрыцы.
Мачва
Мачва (Мачва) — вобласць у Сербіі, паміж гарой Цэр і pэкамі Сава і Дрына. У XIII стагоддзі была вядомая пад назвай Махаўскі банат (banatus Machoviensis); у 1247—1262 гэтай зямлёй валодаў зяць венгерскага караля Белы IV, рускі князь Расціслаў Міхайлавіч. Мачва — раўніна, толькі месцамі сустракаюцца лясы. У ёй разводзяцца свінні, буйная рагатая скаціна і коні, добра расце пшаніца. Да 1804 года Мачва была самай багатай з абласцей Сербіі, затым да 1816 знаходзілася ў запусценні і заняпадзе.
Афанасій Воўчак
Афанасій Воўчак  — беларускі ювелір і чаканшчык па срэбру сярэдзіны 18 стагоддзя.
Барсукі (Клімавіцкі раён)
Да вёскі далучаны былы ваенны гарадок Крычаў-6.
Эліністычны Егіпет
Манументальнае мастацтва
Манументальнае мастацтва Старажытнага Егіпта засталося ў далёкім мінулым. Аднак і ў эліністычную эпоху было пабудавана некалькі дзіўных пабудоў. Галоўнай з іх з'яўляецца Фараскі маяк — адно з «сямі цудаў свету». Маяк быў пабудаваны архітэктарам Састратам Кнідскім каля 280 года да н.э. на востраве Фарас, каб асвятляць караблям уваход у гавань, і сваёй вышынёй перавышаў 100 метраў. Магчыма, гэта быў першы маяк у гісторыі чалавецтва і па-за сумневам, гэта было найвялікшае тварэнне антычнага свету. Пабудова прастаяла паўтары тысячы гадоў, а затым было разбурана.
Арыямард (сын Артабана)
Арыямард — персідскі военачальнік, удзельнік выправы Ксеркса І на Грэцыю ў 480 да н.э. Паводле Герадота, узначальваў каспіяў, народ які цяжка ідэнтэфікаваць. Герадот называе яго таксама братам іншага военачальніка — «Артыпія, сына Артабана». Гэты Артабан лічыцца братам цара Дарыя I.
Асташын
Аста́шын (, Осташин) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукскага сельсавета.
Залессе (Клімавіцкі раён)
Зале́ссе (, Залесье) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дамамерыцкага сельсавета.
Васіль Сцяпанавіч Казакоў
Біяграфія
Нарадзіўся 4 сакавіка 1935 года ў в. Усушак Чавускагаі раёна Магілёўскай вобласці. У 1959 годзе скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.
У 1987—1990 — намеснік міністра аховы здароўя БССР.
З 1994 года — галоўны ўрач санаторыя-прафілакторыя «Свiтанак».
Андрай Кіска
Біяграфія
У 2006 годзе Андрай Кіска разам з былым калегам і заснавальнікам рэкламнай агенцыі Ігарам Бросманам заснаваў некамерцыйную арганізацыю «Добры ангел». У 2011 атрымаў узнагароду «Крыштальнае крыло» за філянтрапію.
Аўтакефальная Праваслаўная Царква Албаніі
Кіраванне
Вышэйшым органам кіравання аўтакефальнай праваслаўнай царквы Албаніі з'яўляецца Найсвяты Сінод, у які ўваходзяць 8 епіскапаў, у тым ліку архіепіскап Тыраны і Дурэса, а таксама генеральны сакратар. Кіраўніком Найсвятога Сінода з'яўляецца архіепіскап Тыраныі Дурэса, першасвятар усёй царквы. Згодна статуту 2006 г., дазваляецца арганізацыя царкоўнай асамблеі для абмеркавання найбольш надзённых пытанняў.
Эфект тэтрысу
Іншыя значэнні
Апрача эфекту тэтрысу пад гэтай ж назвай вядомы эфект (ад французскага L'effet Tetris). Гэты эфект апісвае з'явы, калі штучны інтэлект, будучы падпарадкаваным канцэпцыі г.зв. абмежаванай рацыянальнасці, ажыццяўляе нейкае рашэнне, якое, будучы паспешлівым і недакладным, аказваецца лепшым за разлічанае аптымальнае дзеянне.
Керэкі
Культура
У XVIII ст. з-за ваенных дзеянняў паміж суседнімі каракамі і чукчамі керэкам прыходзілася будаваць умацаваныя паселішчы, а таксама хавацца ў пячорах. У савецкі час керэкі перасяліліся ў пасёлкі і жылі ў драўляных хацінах, хаця звычай сяліцца з краю захоўваўся яшчэ ў 1970-ыя гг. Доўгі час сярод керэкаў таксама існаваў звычай класціся спаць галавой толькі на ўсход.
Рэлігія
Да нашага часу на заходнім узбярэжжы Берынгава мора захаваліся старажытныя керэкскія стадолы камак. У мінулым яны будаваліся недалёка ад жытлаў, уяўлялі сабою драўляны арнаментаваны слуп, часам з выразаным чалавечым тварам, або косткі кіта, да якіх прыносілі ахвяры — голавы забітых жывёлін. Вучоныя звязваюць камак з культам продкаў. Захаваліся звесткі пра керэкскіх шаманаў, якімі маглі стаць як мужчыны, так і жанчыны. Яны карысталіся асаблівай павагай сярод саміх керэкаў, а таксама сярод суседніх народаў. Памерлых хавалі ўлетку ў зямлі, ўзімку ў моры. Блізкім сваякам на пахаванні прысутнічаць забаранялася.
Патыдэя
Патыдэя (Ποτίδαια, Potidaea, літ. горад Пасейдона) — старажытнагрэчаскі горад у Македоніі, на паўвостраве Палене (цяпер Касандра), у глыбіні Каранайскага заліва. Горад заснаваны карынфянамі, але падчас Пелапанескай вайны дастаўся афінянам, якія перасялілі шматлікіх жыхароў яго ў Олінф. У 356 г. да н.э. Філіп II Македонскі адваяваў Патыдэю ў афінян, разбурыў яе і тэрыторыю горада падарыў алінфянам. Пры Касандры горад быў адноўлены, атрымаў новае імя — Κασσάνδρεια (Касандрыя) і да нашэсця варвараў быў найбольш значным з македонскіх гарадоў.
Палошкава (Клімавіцкі раён)
Пало́шкава (, Полошково) — аграгарадок, цэнтр Дамамерыцкага сельсавета (з 12 лютага 2010 года) Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці.
Вараноўка (Беняконскі сельсавет)
Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета.
Ігнат Цэйзік
Ссылка ў Табольск
У Табольску Ігнат Цэйзік другі раз пабраўся шлюбам. Тут у яго нарадзілася двое сыноў, ён пабудаваў уласны дом. Яго выраб — дэкаратыўнае блюда (копія ў Цюменскім музеі) атрымаў цэсарэвіч Аляксандр (будучы Аляксандр ІІ), калі праязджаў праз Табольск. Усю дробную пластыку дэкаратыўна-ўжытковага характару — кубкі, вазы, блюды, шклянкі, цукроўніцы, статуэткі — Ігнат Цэйзік рабіў з гліны. Таксама, як і абразы, партрэты ды рэльефныя сюжэтныя кампазіцыі, якімі могуць ганарыцца музеі Чыты, Краснаярска, Табольска, Іркуцка, Масквы і Пецярбурга. Таксама яго працы захоўваюцца ў Музеі Нарадовым у Варшаве, Музеі Войска Польскага, Нацыянальным музеі Кракава, Віленскім мастацкім і Нацыянальным музеі Літвы, Нацыянальным музеі вытанчаных мастацтваў у Каўнасе.
Андрэева (Гарадоцкі раён)
Андрэ́ева (, Андреево) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Хадунь
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Хатовіжскага сельсавета.
Адрыян (Патрыярх Маскоўскі)
У дапятроўскія часы поўны тытул быў такі: Свяцейшы Кір Адрыян, архіепіскап Маскоўскі і ўсяе Русі і ўсіх Паўночных краін Патрыярх.
Камсамольскі сельсавет (Капыльскі раён)
Утвораны 16 студзеня 1969 года ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці БССР у выніку перадачы яму населеных пунктаў скасаванага Труханавіцкага сельсавета Слуцкага раёна. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Грозаўскага сельсавета.
Ваяводы інфлянцкія
Ваявода інфлянцкі — мясцовы ўраднік у Інфлянцкім ваяводстве, супольным уладанні (кандамініуме) Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага; засядаў у Сенаце Рэчы Паспалітай.
Эйфелевы мост (Унгень)
Гісторыя
6 (18) мая 1872 года расійскі дыпламат Іван Аляксеевіч Зіноўеў і міністр замежных спраў Румыніі Георгій Костафору падпісалі пагадненне аб чыгуначных вузлах, якое было ратыфікавана 9 (21) студзеня 1873 года.
Ібісавыя
Птушкі сярэдніх і вялікіх памераў з доўгай дзюбай, якая загнута ўніз альбо сплюшчана, з параўнальна доўгімі нагамі і доўгай, у палёце выцягнутай шыяй. Палавы дымарфізм адсутнічае. Жывуць у водна-балотных біятопах, гняздзяцца каланіяльна на дрэвах, кустах альбо зарасніках трыснягу. Харчуюцца беспазваночнымі, земнаводнымі, рыбамі, а таксама раслінамі. Адрозніваецца 31 від.
Кюўе
Назву востраву даў французскі мараплавец Дзюмон-Дзюрвіль у гонар свайго земляка натураліста і палеантолага Жоржа Кюўе. Маарыйская назва вострава — Рэпанга.
Дамамерычы
Гісторыя
У 1881—1905 гадах ва ўрочышчы Асінаўка, непадалёку ад вёскі, дзейнічала Асінаўская шкляная мануфактура. Акрамя таго, 88 рабочых працавалі на цагельні, якая ў 1883 годзе выпусціла цэглы на 72.3 тысяч рублёў. У 1884 годзе ў Дамамерычы з Клімавічаў была пераведзена бальніца. На той час у вёсцы штогод 9 мая праводзіліся кірмашы.
У канцы 2000-х гадоў у вёсцы дзейнічалі ўжо толькі крама, бібліятэка і аддзяленне сувязі. У 2010 годзе цэнтр Дамамерыцкага сельсавета быў перанесены з Дамамерычаў у Палошкава, пры гэтым яго назва не змянілася.
Забудова
Вёска складаецца з дзвюх вуліц — адна працяглая, амаль мерыдыяльнай арыентацыі, другая кароткая, арыентаваная з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Забудавана шчыльна традыцыйнымі сялянскімі хатамі. Гаспадарчы комплекс размешчаны на паўночна-заходняй ускраіне вёскі.
Забейгі
Забе́йгі (, Забейги) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Маларасійскае ваеннае губернатарства
Маларасійскае ваеннае губернатарства (1801—1835)
Маларасійскае ваеннае губернатарства з цэнтрам у Палтаве неафіцыйна (а часта і ў афіцыйных дакументах) называлася як «маларасійскія губерні», «Маларасійскі край» ці «Маларосія». Акрамя таго, пасля падзелу паводле ўказа ад 9 (21) верасня 1801 г. Маларасійскай губерні на дзве «дзве маларасійскія» губерні, Чарнігаўская і Палтаўская губерні пэўны час пісаліся ў афіцыйным справаводстве як «Маларасійска-Палтаўская губерня» (альбо «Маларасійская Палтаўская губерня») і Маларасійска-Чарнігаўская губерня» («Маларасійская Чарнігаўская губерня»), чым абазначаўся тапанімічны характар губерняў.
З-за таго, што функцыі ваеннага губернатара былі аналагічнымі функцыям генерал-губернатара (кіраванне некалькімі губернямі), то ў гістарыяграфіі Маларасійскае ваеннае губернатарства часта называецца як «Маларасійскае генерал-губернатарства», хоць афіцыйна Маларасійскае ваеннае губернатарства так ніколі не менавалася за часы свайго існавання ў справаводстве Расійскай Імперыі.
Іванаўск
Іва́наўск (, Ивановск) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Даўгахвостыя сініцы
Даўгахвостыя сініцы (Aegithalidae) — сямейства птушак атрада вераб’інападобных.
Таварыства былых паліткатаржан і ссыльнапасяленцаў
Дзейнасць
Спыніла дзейнасць у 1935 годзе ва ўмовах разгортвання ў СССР палітычных рэспрэсій.
Сын вады
Сюжэт
Падчас палявання на маржоў адбылася сварка паміж Тайдо і Косам з аўстраўлянінам Нгара, які хацеў атрымаць упаляваны трафей — маржовую скуру. Гэтая сварка яшчэ згуляе сваю ролю. А пакуль што Кос і Тайдо знаходзяць новую стаянку, дзе ў спакойнай бухце пад вадой расце цэлы лес з водарасцей-фукусаў, багаты самай разнастайнай спажывай: крабамі, чарапашкамі, медузамі, анемонамі і іннш.. Пасядзеўшы некаторы час з бацькамі, Манг вырашыў выправіцца на ўласным кану ў падарожжа да белых людзей і з гэткім намерам паплыў на поўнач. Высадзіўшыся на невялікі востраў, юнак не заўважыў, як падступны Нгара, што вывіжоўваў яго, сцягнуў ягоны човен.
Аднак за час яго адсутнасці сем’і Тайдо і Коса выгнаў са стаянкі марскі "чорт" — жахлівы васьміног. Васьмінога спрабавалі ўлагодзіць і нават прынеслі ахвяру — андскага кондара, але гэтага "чорту" здалося мала і ён сцягнуў пад ваду малодшага брата Манга. Кану Тайдо і Коса пакінулі стаянку і яе заняў Нгара. Паміж Мангам і Нгара адбылася сутычка, падчас якой юнаку неспадзеўку дапамог гіганцкі васьміног — Нгара таксама трапіў у яго пашчу. Манг авалодаў чоўнам ворага, вярнуўся да Белай птушкі і адвёз яе да сваіх родзічаў, якіх адшукаў у пратоках архіпелага.
Адміністрацыйны падзел Вялікага Княства Літоўскага
Змены ў структуры
У 1471 годзе Кіеўскае княства набыло статус ваяводства. У часы кіравання Казіміра IV адбыўся прэцэдэнт спробы ўсталявання мясцовага княства, калі мсціслаўскі князь Юрый Лугвенавіч паспрабаваў стварыць уласнае княства, спрабуючы далучыць да Мсціслава Віцебск і Полацк. Пры наступным князі ВКЛ, Аляксандру, распачалася серыя з некалькіх войнаў з Маскоўскай дзяржавай, пры якіх ВКЛ паслядоўна страціла спачатку Вяземскае княства і некалькі з Вярхоўскіх княстваў (1492—1494 гг.), рэгіёны Чарнігава, Старадуба, Гомеля; Бельскае, Таропецкае і, часткова, Мсціслаўскае княства, а ў 1514 годзе пры яго браце Жыгімонце I, быў страчаны Смаленск. Тым не менш, у 1535 годзе ў склад ВКЛ былі вернуты такія гарады як Гомель і Любеч. У гэтым жа стагоддзі пачаўся працэс утварэння новых ваяводстваў, якія ствараліся шляхам пераўтварэння ўдзельнага княства (або зямлі) у ваяводства альбо дзякуючы вылучэнню пэўнай тэрыторыі з тэрыторыі іншага ваяводства. Першым спосабам у 1504 і 1508 былі ўтвораны Полацкае і Смаленскае ваяводствы адпаведна, другім — Новагародскае (1507, з Віленскага) і Падляшскае (1513, з Троцкага).
Іван Сямёнавіч Казлоўскі
Іван Сямёнавіч Казлоўскі (11 [24] сакавіка 1900, вёска Мар’янаўка, Кіеўская губерня —, Масква) — украінскі оперны і камерны спявак (лірычны спінтавы тэнар), рэжысёр. Народны артыст СССР (1940). Герой Сацыялістычнай Працы (1980).
Віктар Мацвеевіч Волчак
Творчасць
Сярод работ у Ташкенце: праекты будаўніцтва і рэканструкцыі грамадскіх будынкаў, спартыўных і паркавых збудаванняў, манументаў, у т.л. будынак Ташкенцкага гаркама партыі (1939), помнік Алішэру Наваі (1950, скульптар Л. Дзітрых) і інш.
Яцак Адрованж
Ушанаванне
У 1686 годзе Папа Інакенцій XI назваў яго заступнікам Літвы. У іспанамоўных краінах вядомы як Сан-Ясінта. З'яўляецца заступнікам базілікі Св. Гіяцынта ў Чыкага, і людзей, якім пагражае ўтапленне.
Дворышча (Лідскі раён)
Гісторыя
У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Горкі (Гарадоцкі раён)
У 1929—1954 гадах цэнтр Саладухінскага сельсавета. Да 2004 года ўваходзіла ў склад Марчанскага сельсавета. У 2004—2018 гадах у складзе Руднянскага сельсавета.
Action
Паджанры
Экшн-гульні маюць некалькі асноўных паджанраў. Тым не менш ёсць шмат гульняў, якія, не ўваходзячы ў гэтыя паджанры, маюць элементы экшн-гульняў. Паколькі вызначэнне экшн і не экшн гульняў спрэчнае, ніжэй прыведзены толькі прамыя нашчадкі жанру:
Алесь Ваўчок
Селянін з вёскі Крылоўшчына Навагрудскага павета.
Ташызм
Ташы́зм (tache — пляма) — кірунак у абстрактным мастацтве, які склаўся ў 1950-я гады і развіваўся паралельна абстрактнаму экспрэсіянізму і інфармелю, з якімі яго часам атаясамляюць. Аднак у адрозненне ад абстрактнага экспрэсіянізму, які зарадзіўся ў ЗША, ташызм часцей разумеецца як спецыфічна еўрапейскі, у першую чаргу, французскі варыянт беспрадметнай творчасці. Яго тыповыя выявы (у карцінах французскіх майстроў П'ера Сулажа або Х. Хартунга) заснаваныя на гульні магутных, буйных мазкоў. Ён рэдка ўключае сімвалічна знакавыя элементы, зыходзячы (як у Ж. Мацье) з чыстай рытмікі артыстычнага жэсту або (як у Ж. Базена) з абагульненых пейзажных уражанняў, якія ўяўляюць сабой свайго роду «абстрактны экспрэсіянізм».
Мікалай Ільіч Падвойскі
Мікалай Ільіч Падвойскі (4 [16] лютага 1880, сяло Кунашыўка, Нежынскі павет, Чарнігаўская губерня —, ) — рускі рэвалюцыянер, бальшавік, савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
НФЛ у сезоне 1949
Cезон 1949 года стаў 30-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Philadelphia Eagles».
Дзіўная гісторыя доктара Джэкіла і містара Хайда
Аповесць Стывенсана часта атаясамляецца з рэдкім псіхічным феноменам «падваення асобы», калі ў межах адной чалавека суіснуюць дзве розныя ментальнасці. У дадзеным выпадку дзве індывідуальнасці Д-р. Джэкіла з’яўляюцца ўвасабленнем добрага і злога пачаткаў з абсалютна рознымі маральнымі роўнямі. Уплыў аповесці на сусветную культуру стаў нагэтулькі моцным, што выраз «Jekyll and Hyde» увайшоў у мову і стаў азначэннем чалавека, які ў розных сітуацыях моцна адрозніваецца маральнасцю сваіх паводзінаў.
Дзіўная гісторыя доктара Джэкіла і містара Хайда мела неадкладны поспех і з’яўляецца найбольш пакупаным бестселерам Стывенсана. Сцэнічныя адаптацыі аповесці пачаліся ў Бостане і Лондане менш як праз год пасля публікацыі. Твор натхніў шэраг рэжысёраў на стварэнне экранізацый аповесці.
Лугаўскія
Лугаўскі́я (, Луговские) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Ляхаўка (Гарадоцкі раён)
Да 2018 года ўваходзіла ў склад Руднянскага сельсавета.
Трыялет
Трыялет уяўляе сабой верш, які складаецца з 8 радкоў і мае наступную структуру: парадак рыфмаў — a-b-a-a-a-b-a-b, першы, чацверты і сёмы радкі строга супадаюць, тое ж датычыцца другога і восьмага радка. Паўторы вершаваных радкоў у трыялеце павінны матывавацца натуральным развіццём тэмы твора, завастраць увагу чытача на яго асноўнай думцы.
НФЛ у сезоне 1950
Cезон 1950 года стаў 31-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Кліўленд Браўнс».
Генадзь Рыгоравіч Літаўрын
Біяграфія
Выпускнік кафедры гісторыі Сярэднявечча гістарычнага факультэта МДУ (1951), вучань З. У. Удальцовай. Выкладаў старажытныя мовы на гістарычным факультэце МДУ (1954—1955), быў супрацоўнікам Інстытута гісторыі АН СССР (1955—1968). З 1968 года працаваў у Інстытуце славяназнаўства РАН, у 1983—2002 гадах кіраваў аддзелам гісторыі Сярэднявечча. З 1987 года ўзначальваў сектар гісторыі Візантыі (пазней — Цэнтр па вывучэнні візантыйскай цывілізацыі) Інстытута ўсеагульнай гісторыі РАН і рэдакцыю часопіса «Візантыйскі часопіс» (Византийский временник).
Уладзімір Аляксандравіч Зяленскі
Біяграфія
На канцэрце ў 2016 годзе ў Юрмале Уладзімір Зяленскі заявіў, што Украіна нагадвае «актрысу з нямецкага кіно для дарослых», якая «гатова прыняць у любой колькасці, з любога боку». Гэта выказванне выклікала скандал, абвінавачанні ў абразе краіны.
Жаночая рыфма
Жаночая рыфма шырока распаўсюджаная ў сучаснай беларускай паэзіі. Гэтай рыфмай напісаная амаль уся паэма Я. Коласа «Новая зямля».
Канстанцінава (Слабадскі сельсавет)
Гісторыя
У 2010-х гадах са звычайнай хаты зроблена каталіцкая капліца, якая ўваходзіць у Мядзельскую парафію. Імшы цэлебруюцца зазвычай а 11 гадзіне ў нядзелю праз кожны тыдзень мядзельскімі святарамі. Капліцу наведвае нямала каталікоў з Канстанцінава і навакольных вёсак.
Яўген Эдуардавіч Вітынг
Педагагічная дзейнасць
З 1920, разам з выступамі на опернай сцэне, выкладаў у (да 1926 і ў 1940—50, з 1947 прафесар), у 1936—40 — у  ў Каўнасе, у 1950—59 — у Мінскай кансерваторыі. Выхаваў цэлую плеяду савецкіх спевакоў, сярод якіх І. Бушкін, М. Ворвулеў, В. Глушакоў, П. Гравеліс, М. Зюванаў,, Р. Асіпенка, А. Самарадаў.
Малкальм Тэрнбул
Біяграфія
Прэм’ер-міністр Аўстраліі Малькальм Тэрнбул паабяцаў правесці рэферэндум аб ЛГБТ-шлюбах да канца 2016 года ў выпадку, калі яго кааліцыя ўтрымае парламенцкую большасць пасля выбараў (якія адбыліся 2 ліпеня 2016 года).
Балгарская акадэмія навук
Балгарская акадэмія навук (Българска академия на науките, БАН) — нацыянальная акадэмія Балгарыі.
Гісторыя
Заснавана ў 1869 годзе эмігрантамі як Балгарскае літаратурнае таварыства (Българско книжовно дружество) у румынскім горадзе Брэіла. Першы старшыня — прафесар Харкаўскага ўніверсітэта, гісторык і філолаг Марын Дрынаў (1838—1906). У 1878 годзе, неўзабаве пасля абвяшчэння незалежнасці Балгарыі, таварыства пераехала ў Сафію, а ў 1893 годзе атрымала свой будынак — побач з будынкам парламента краіны. У 1893—1898 гадах старшынёй таварыства быў мітрапаліт Клімент Тырнаўскі, як пісьменнік вядомы пад сваім свецкім імем Васіл Друмеў.
Структура
Балгарская акадэмія навук мае 9 аддзяленняў: матэматычнае, фізічнае, хімічнае, біялагічнае, прыродазнаўчае, інжынернае, гуманітарнае, сацыяльных навук. Каля 50 інстытутаў, сярод іншых, археалагічны, вядомы сваім музеем.
Пётр Аляксеевіч Грацыянаў
Пётр Аляксеевіч Грацыянаў (,  — ) — беларускі вучоны ў галіне санітарыі.
Бяскатава
Бяска́тава (, Бескатово) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельсавета.
Воранава (Пераганцаўскі сельсавет)
Во́ранава (, Вороново) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пераганцаўскага сельсавета.
Іван Кірылавіч Вальваценка
Іва́н Кіры́лавіч Вальваце́нка (, в. Мазалава, Мсціслаўскі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя Магілёўскай вобласці Беларусі) — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір танкавай роты 56-й гвардзейскай танкавай брыгады 7-га гвардзейскага танкавага корпуса 3-й гвардзейскай танкавай арміі 1-га Украінскага фронту, гвардыі старшы лейтэнант. Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і селяніна. Беларус, атрымаў пачатковую адукацыю.
Кураслеп дуброўны
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 25 см.
Міхаіл Міхайлавіч Гармоза
Біяграфія
Пахаваны на Чыжоўскіх могілках Мінска.
Памяць
У Дзяржынскім раёне ўсталяваны прыз яго імя для лепшага механізатара.
Стэфан Стамбалаў
Біяграфія
15 ліпеня 1895 года македонскія баявікі, блізкія да тэрарыста Навума Цюфякчыева, здзейснілі замах на Стамбалава, у выніку якога ён атрымаў цяжкія раненні. Урачы, спрабуючы выратаваць параненага, ампутавалі яму рукі, але праз тры дні Стамбалаў сканаў. Апошнімі словамі Стамбалава былі: «Забойцы мае — Цюфякчыеў і Халю… Князь мяне забіў, Белчаў, Белчаў! … Прынц Кобург, прынц Кобург!»
Пад’елле
Пад'е́лле (, Подъелье) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабжанскага сельсавета.
Кармэн Амая
Ка́рмэн Ама́я (Carmen Amaya,, Барселона — , Багур) — іспанская танцоўшчыца, спявачка, актрыса кіно, легендарная выканаўца танца фламенка.
Прызнанне
У парку Манжуік (у цяперашні час — Парк Хуана Бросы) ў 1966 быў узведзены помнік Кармэн Амае.
Дзень абаронцаў Украіны
Афіцыйны статус
10 кастрычніка 2015 года ўнесены змены ў загад Прэзідэнта Украіны ад 23 жніўня 2004 года «Пра Дзень Дзяржаўнага Сцяга Украіны». Спіс дзяржаўных свят, падчас якіх мясцовым уладам, прадпрыемствам і арганізацыям прапанавана вывешваць дзяржаўны сцяг Украіны, дапоўнены Днём абаронца Украіны.
Клеткенікі
Кле́ткенікі (, Клеткеники) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пераганцаўскага сельсавета.
Пастушковыя
Пастушковыя (Rallidae) — сямейства птушак атрада жураўлепадобных.
Кваджалейн
Кваджале́йн (Kwajalein, маршал.: Kuwajleen) — атол у складзе Маршалавых Астравоў, на якім знаходзіцца адна з найбуйнейшых ваенных баз ЗША ў Ціхім акіяне. Плошча сушы — 16,39 км². Насельніцтва (2011 г.) — 11 408 чал.
Геаграфія
Клімат субэкватарыяльны пасатны. Сярэдняя сутачная тэмпература вагаецца ад +25,3 °C да +30,27 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — каля 2540 мм. Аднак каля 75 % ападкаў прыпадае на вільготны сезон, які цягнецца з сярэдзіны мая да сярэдзіны лістапада. Са снежня да мая адносна суха і ветрана. Кожныя 4 — 7 гадоў Кваджалейн трапляе ў зону дзеяння трапічных цыклонаў, што суправаджаюцца штармамі і ўраганамі.