cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лоеўскі раён
Гісторыя
Лоеўскі раён утвораны 8 снежня 1926 года падчас другога ўзбуйнення БССР у складзе Рэчыцкай акругі (тэрыторыя 1213 км², насельніцтва 28202 чал.). Цэнтр — мястэчка Лоеў. У склад раёна ўключаны 25 сельсаветаў: Алешкаўскі, Астраўскі, Баршчоўскі, Буда-Петрыцкі, Бывалькаўскі, Вялікадуброўскі, Глушэцкі, Грохаўскі, Дзімамерыцкі, Дзяражыцкі, Казярожскі, Карчомскі, Каўпенскі, Крупейкаўскі (Крупейскі), Крывінскі, Лоеўскі, Лутаўскі, Мохаўскі, Новамакрэцкі, Петрыцкі, Рудня-Жураўлёўскі, Ручаёўскі, Сінскі, Сяўкоўскі, Цясноўскі. З 9 чэрвеня 1927 года раён у складзе Гомельскай акругі. 4 жніўня 1927 года да раёна далучаны 17 сельсаветаў скасаваных раёнаў: Дзятлавіцкага — Абакумаўскі, Карпаўскі, Папоўскі, Рудня-Каменскі і Хамінскі; Холмецкага — Казіміраўскі, Ленінскі, Ліпнякоўскі, Пярэдзелкаўскі (Пярэдзельскі), Рудня-Бурыцкі, Старадубкаўскі (Старадубскі), Уборкаўскі, Удалёўскі, Хаткаўскі, Церабееўскі, Чаплінскі і Ястрабскі. Адначасова перададзены ў склад Брагінскага раёна Новамакрэцкі, Петрыцкі і Рудня-Жураўлёўскі сельсаветы. 30 снежня 1927 года ў выніку рэарганізацыі і ўзбуйнення сельсаветаў Гомельскай акругі замест 39 сельсаветаў у раёне зацверджана 13 сельсаветаў: Баршчоўскі, Бывалькаўскі, Дзяражыцкі, Казярожскі, Крупейкаўскі (Крупейскі), Ліпнякоўскі, Папоўскі, Пярэдзелкаўскі (Пярэдзельскі), Ручаёўскі, Старадубкаўскі (Старадубскі), Уборкаўскі, Хаткаўскі. 16 — 18 сакавіка 1929 года адбыўся 2-і з’езд Саветаў Лоеўскага раёна, на якім было прынята рашэнне аб калектывізацыі сельскай гаспадаркі. У 1931 годзе ў Лоеве пачалося будаўніцтва прамкамбіната і электрастанцыі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 10 лютага 1931 года да раёна далучаны Рудня-Марымонаўскі і Шарпілаўскі сельсаветы Гомельскага раёна. 18 кастрычніка 1932 года выйшаў першы нумар раённай газеты «Перамога». У жніўні 1933 года адкрыта першая ў раёне сярэдняя школа. 30 студзеня 1938 года Папоўскі сельсавет перайменаваны ў Першамайскі (вёска Папоўка — у вёску Першамайск). З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 27 верасня 1938 года мястэчка Лоеў набыло статус гарадскога пасёлка. У жніўні 1941 года тэрыторыя раёна акупаваная нацысцкімі захопнікамі. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінула больш за 4 тысячы ўраджэнцаў Лоеўшчыны, 5 лаеўчан сталі Героямі Савецкага Саюза. На тэрыторыі раёна знаходзіцца 41 помнік Вялікай Айчыннай вайны. 17 кастрычніка 1943 года вызвалены г.п. Лоеў, а 22 лістапада і ўся тэрыторыя Лоеўскага раёна вызвалена ад нямецкіх захопнікаў. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Бывалькаўскі, Крупейкаўскі і Ліпнякоўскі сельсаветы. 25 снежня 1962 года Лоеўскі раён скасаваны, гарадскі пасёлак Лоеў, Баршчоўскі, Дзяражыцкі, Казярожскі, Карпаўскі, Першамайскі, Пярэдзелкаўскі, Рудня-Марымонаўскі, Страдубскі (Старадубкаўскі), Уборкаўскі, Хаткаўскі і Шарпілаўскі сельсаветы перададзены Рэчыцкаму раёну, Ручаёўскі сельсавет — Брагінскаму раёну.
Грыква
Мовы
Большасць грыква размаўляе на афрыкаанс. Захавалася таксама асобная мова грыква, блізкая да мовы гатэнтотаў, аднак колькасць яе носьбітаў у нашы дні абмяжоўваецца 100 чалавекамі.
NGC 3555
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Урочышча
Урочышча — у фізічнай геаграфіі, адна з марфалагічных частак геаграфічнага ландшафту, спалучаная сістэма фацыяй, аб’яднаных агульнай скіраванасцю фізіка-геаграфічных працэсаў і прымеркаваных да адной мезаформы рэльефу на аднастайным субстраце.
Курманбек Бакіеў
8 мая 2010 К. Бакіеў аб’яўлены ў міждзяржаўны вышук на тэрыторыі СНД і ў міжнародны вышук па лініі Інтэрпола, як саўдзельнік ў масавых забойствах. У 2012 Ваенны суд Кыргызстана прызнаў Курманбека Бакіева вінаватым у здзяйсненні злачынстваў і прызначыў пакаранне ў выглядзе 24 гадоў пазбаўлення волі ў сукупнасці з канфіскацыяй маёмасці і адбываннем пакарання ў калоніі ўзмоцненага рэжыму.
Акадыр (Акмолінская вобласць)
Акадыр — аул у Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Чаглінскай сельскай акругі. Код КАТА — 115659300.
Феліналогія
Кароткая гісторыя феліналогіі
У 2002 годзе Маскоўская сельскагаспадарчая акадэмія ім. К. А. Ціміразева адкрыла курс вышэйшай адукацыі са спецыялізацыяй «феліналогія».
Студзянец (Ваўкавыскі раён)
Гісторыя
Вядома з 1569 г. у складзе маёнтка Рось. У 1796 г. належала Яну Патоцкаму. У 1836 г. прыватная вёска, 29 двароў, 221 жыхар. У 1914 г. 74 двары, 550 жыхароў.
NGC 3557
NGC 3557 (іншыя абазначэнні — ESO 377-16, MCG -6-25-5, AM 1107-371, PGC 33871) — эліптычная галактыка (E3) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дубровенскі строй
Дубровенскі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення ў Падзвінні. Бытаваў у 19 — пачатку 20 ст. пераважна ў Віцебскай вобласці, часткова на Смаленшчыне. У Дубровенскім строі пераважалі блакітныя фарбы (паўплывала набіванка) і дробнаклятчастыя ўзоры ў паясных адзежынах.
Месячына
Месячы́на — натуральная плата харчамі і адзеннем, якую памешчык штомесяц выдаваў прыгоннаму селяніну, пазбаўленамі зямлі, гэтак званаму месячніку. Найбольшае распаўсюджванне атрымала ў Расійскай імперыі першай паловы XIX ст.
Старынкі (Ваўкавыскі раён)
Выбітныя ўраджэнцы і жыхары
Радзіма Юзафа Патрыкоўскага, польскага публіцыста і мемуарыста.
Манголы
Манголы як супольнаць розных этнічных груп насяляюць пераважна тэрыторыю Манголіі, шырока прадстаўлены як этнічная меншасць у Кітаі. У выніку гістарычных працэсаў рассялення, абшчыны манголаў таксама з'явіліся ў Расіі, Паўднёвай Карэі, ЗША і іншых краінах свету. Агульная колькасць - каля 10 млн чал.
NGC 3557B
NGC 3557B (іншыя абазначэнні — ESO 377-15, MCG -6-25-4, PGC 33824) — эліптычная галактыка (E5) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Задача Бертрана
Задача Кенігса
Задача Кенігса. Ведаючы, што сіла, якая выклікае рух планеты вакол Сонца, залежыць толькі ад адлегласці і такая, што яна прымушае свой ​​пункт прыкладання апісваць алгебраічную крывую, якія б ні былі пачатковыя ўмовы, знайсці закон гэтай сілы.
Вычарпальнае рашэнне задачы дадзена самім Кенігсам.
Раўнадзенства
Пры назіранні Зямлі з космасу, у раўнадзенства тэрмінатар праходзіць па геаграфічных полюсах Зямлі і перпендыкулярны зямному экватару.
Калінкавіцкі строй
Мужчынскае адзенне
Аснову мужчынскага адзення складалі кашуля з поясам і нагавіцы. Тунікападобную кашулю шылі з белага кружэльнага палатна, аздаблялі паскамі геаметрычнага арнаменту на каўняры, пазусе, плячах, рукавах і падоле. Адзенне дапаўнялася галаўным уборам (магерка, аблавуха), скураной кайстрачкай-калітой, а таксама скураным чэхлікам для ножыка, грабеньчыка.
Косу
Ко́су (Lac de Kossou) — вадасховішча ў Заходняй Афрыцы, у краіне Кот-д’Івуар.
Марка Паўлоўскі
Клубная кар’ера
У лютым 2020 падпісаў кантракт з мінскім «Дынама». Спачатку з’яўляўся ў стартавым складзе, пазней стаў выхадзіць на замену, з ліпеня не гуляў з-за траўмы. У снежні 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў беларускі клуб.
Станкаўцы
Гісторыя
Вядома з XVII ст. У 1796 г. належала Яну Патоцкаму. У 1836 г. прыватная вёска, 24 двары. У 1914 г. 56 двароў, 301 жыхар.
Трэцяя паліцэйская часць Мінска
На Траецкай гары, што ўваходзіла ў склад адзінкі, размяшчаўся вялізны нядзельны кірмаш, куды навакольныя сяляне звозілі птушку, печаны хлеб, сала, збожжа. На ім таксама гандлявалі мясцовыя жыхары з тых, што мелі за ракой, на ўскраінах, уласныя драўляныя будынкі, валодалі агародамі і пляцамі, садамі, часам трымалі жывёлу і, як сяляне, аралі зямлю.
Бенедыкт Хёведэс
Кар’ера
19 кастрычніка 2008 года ў восьмым туры чэмпіянату, у матчы супраць «Гамбурга» Бенедыкт забіў свой першы гол у Бундэслізе і наогул за «Шальке». У снежні 2008 года ігрок падоўжыў кантракт з гельзенкірхенцамі да 2014 года. У 2011 годзе стаў капітанам клуба. 9 сакавіка 2013 года Хёведэс падоўжыў кантракт з клубам да 2017 года.
Доўгі Брод
Гісторыя
Назва прадмесця паходзіць ад броду праз рэчку Слепню, што існаваў на старажытным Магілёўскім шляху. У XVIII—XIX стст. у Магілёў пачалі вандраваць па Ігуменскім гасцінцы, а стары шлях выкарыстоўваўся для праезду ў навакольныя вёскі і сядзібы. Пасля ўзнікнення ў пачатку XX ст. урочышча Доўгі Брод (цяпер рог вуліц Батанічнай і Казлова) людзі пачалі сяліцца ўздоўж старой Магілёўскай дарогі. Гэтак утварылася прадмесце і Даўгабродская вуліца. У пачатку XX ст. Доўгі Брод уваходзіў у трэцюю паліцэйскую частку горада. Праз прадмесце праходзілі Даўгабродская (цяпер Казлова, частка вуліцы захавала гістарычную назву), 2-я Даўгабродская (часткова Чапаева), Мар’еўская (захавалася часткова), Берасцянская (захавалася часткова), Залатагорская (Чырвоназоркавая), Высокая (часткова Платонава), Цвёрдая (не захавалася) вуліцы.
Дзядзічы
Назву Дзя́дзічы маюць:
Васіль Іванавіч Жарко
Біяграфія
з ліпеня 2005 года — выканаўца абавязкаў генеральнага сакратара Беларускага таварыства Чырвонага Крыжу.
29 снежня 2016 года прызначаны Намеснікам Прэм’ер-міністра Беларусі.
Шчытна
Шчытна — тапонім.
Кобрынскі строй
Жаночае адзенне
Адметнасць кобрынскага строю ў спосабе нашэння фартухоў (апраналі 2 фартухі так, каб асноўны арнамент ніжняга фартуха быў відзён з-пад верхняга). Спадніцы шылі з 4 полак узорыстай тканіны: ільняных — з серабрыста-белай, вытканай у тэхніцы шматнітовага ткацтва (у крыжы, акенцы, паскі); ваўняныя (андаракі) — з чырвонай, запоўненай вузенькімі лініямі-прасноўкамі. Радзей выраблялі андарак з чорнай або цёмна-сіняй тканіны з белымі, зялёнымі, сінімі, фіялетавымі прасноўкамі. Падпяразвалі спадніцу поясам з кутасамі, вытканым у разнаколерныя палосы. Зрэдку надзявалі гарсэт.
Галаўныя ўборы — намітка, белая палатняная хустка, упрыгожаная «павай» (пяром або веерам з пер’яў), чапец, вянок. Асаблівую велічнасць і пластычную стройнасць касцюму надавала намітка, абматаная вакол твару і жывапісна задрапіраваная на спіне. Шыйнымі ўпрыгожаннямі былі пацеркі, стужкі, абразкі.
Мужчынскае адзенне
Мужчынскае адзенне складалася з кашулі навыпуск, падпяразанай поясам, белых палатняных нагавіц, галаўнога ўбору — саламянага картуза, аздобленага ўзорыстай тасёмкай па верху і маляўнічай какардай, шапкі (круглай, чубатай). Верхняе адзенне мужчын і жанчын: світа (латушка, з вусам), пашытая з белага або шэрага валенага сукна і аздобленая на грудзях і бакавых клінах стракатымі пышнымі кутасамі і вышыўкай малінавымі, блакітнымі ніткамі воўны; куртка, кажух.
Туманны
Насельніцтва — 685 жыхароў (перапіс 2010). Размешчаны на правым беразе ракі Варонья, за 129 км ад Мурманска.
Кафізма
Склад і спосаб чытання
Псалтыр падзелены на 20 кафізм такім чынам, каб усе кафізмы былі прыблізна аднолькавай даўжыні. Таму розныя кафізмы ўтрымоўваюць розны лік псалмоў. Больш за ўсё псалмоў у 18-й кафізме, туды ўключаныя 15 псалмоў (псалмы 119—133), названыя «песнямі ступеней». Кафізма 17-я, наадварот, утрымоўвае толькі адзін псалом, падзелены на 3 часткі. Гэта псалом 118.
У храме
Для богаслужэбнага выкарыстання Псалтыр размеркаваны паміж вячэрняй і ютранню такім чынам, каб на працягу тыдня прачытваліся ўсе 20 кафізм. У нармальным выпадку кафізмы чытаюцца запар, адна на вячэрні, дзве на ютрані, пры гэтым прымаюцца да ўвагі наступныя меркаванні:
У асенне-зімні перыяд года (з 22 верасня па 20 снежня і ад 15 студзеня да суботы ў сядміцы мытара і фарысея) парадак чытання кафізм некалькі змяняецца. Кафізма, неабхадная ў будныя дні на вячэрні, пераносіцца на ютрань таго ж (каляндарнага) дня, такім чынам, на ютрані чытаецца 3 кафізмы, а на вячэрні — заўсёды кафізма 18. Пры гэтым у пятніцу і суботу на ютрані па-ранейшаму дзве кафізмы, у суботу ўвечар па-ранейшаму 1-я кафізма, і ў нядзелю ўвечар па-ранейшаму кафізмы няма.
На пятай сядміцы Вялікага паста ў чацвер чытаецца Вялікі канон прп. Андрэя Крыцкага. З прычыны гэтага расклад на гэтай сядміцы перабудаваны такім чынам, каб на ютрань чацвярга прыходзілася толькі адна кафізма. Ёсць таксама альтэрнатыўны расклад, для тых выпадкаў, калі на чацвер прыходзіцца Дабравешчанне і чытанне Вялікага канона пераносіцца на аўторак.
Рэўда (Мурманская вобласць)
Рэўда (Ре́вда) — пасёлак гарадскога тыпу ў Лавозерскім раёне Мурманскай вобласці Расіі, самы буйны населены пункт раёна. Таксама з’яўляецца цэнтрам і адзіным населеным пунктам аднайменнага гарадскога паселішча.
Вінтэртур
Гісторыя
У старажытнарымскія часы на месцы цяперашняга Обервінтэртура быў гарадок Вітудурум, які ў канцы 3 ст. н. э. займеў умацаванні. Не пазней 7 ст. з'явілася алеманскае паселішча. У 919 г. тут адбылася бітва паміж Бурхардам II Швабскім і Рудольфам II Бургундскім, у выніку якой Швабія замацавала кантроль над Тургаў.
Уладзімір Максімавіч Белахвостаў
Біяграфія
З 1993 — намеснік старшыні Мінгарвыканкама, курыраваў пытанні жыльлёва-камунальнай гаспадаркі.
Вірус маршчакаватасці суніц
Шкоднасць
Калі SCV спалучаецца з іншымі сунічнымі вірусамі, якія перадаюцца тлямі пашкоджанне становіцца яшчэ большым. У эканамічным плане найбольш схільныя да ўплыву SCV.
NGC 3561
NGC 3561 (іншыя абазначэнні — NGC 3561A, ZWG 155.90, UGC 6224, ZWG 156.11, MCG 5-27-10, DRCG 23-78, ARP 105, VV 237, PGC 33991) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
NGC 3561B
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Першы ліст Яна
Змест ліста
Ліст пачынаецца велічнымі словамі, што аўтар ліста — сапраўдны сведка падзей, якія «бачыў уласнымі вачамі і кранаў уласнымі рукамі», «пра Слова жыцця, якое і ёсць Ісус Хрыстос». У сваім лісце апостал рашуча заяўляе сваім чытачам, што толькі тыя вернікі ад Бога, хто прызнае, што Ісус прыйшоў у плоці, стаў чалавекам і ўратаваў чалавецтва ад граху дзякуючы сваёй Ахвяры. З другога боку, Ян безапеляцыйна паведамляе, што ўсялякі, хто адвяргае ўвасабленне Хрыста, той і ёсць Антыхрыст (дарэчы, нідзе больш у Новым Запавеце гэткае слова не ўжываецца). Згодна аўтару Выратаванне даецца толькі верай, праяўленнай у любові і сапраўдных дзеяннях. Гэткая вера супрацьлеглая таемным ведам, якія ў рэшце рэшт прыводзяць да падзелаў і нянавісці. Такая вера з’яўляецца адлюстраваннем сапраўдных ведаў. Толькі той мае сапраўдныя веды, хто народжаны Богам і любіць Бога. Гэтакжа як і той, хто не любіць брата, не любіць і Бога. Таму сапраўдныя веды змяшчаюцца ў любові да Бога і бліжняга. У лісце знаходзяцца вядомыя словы пра тое, што «Бог ёсць любоў».
Месца і час напісання ліста
Дакладна немагчыма вызначыць, калі быў напісаны ліст, нават цяжка вызначыць, ці быў спярша напісаны ліст, а потым Евангелле, ці наадварот. Хутчэй за ўсё, ліст быў напісаны ў апошнім дзесяцігоддзі першага стагоддзя, а таму месцам напісання лічыцца Эфес, дзе апостал Ян правёў апошнія гады свайго жыцця.
Тугайныя лясы
Тугайныя лясы (тугаі) — разнавіднасць пойменных галерэйных лясоў, спецыфічная мініэкасістэма, якая ўзнікае па берагах неперасыхальных рэк Сярэдняй і Цэнтральнай Азіі, такіх як Сырдар’я, Амудар’я, Ілі, бягучых ва ўмераных або субтрапічных пустынях, а таксама ў сухіх стэпах Еўразіі, напрыклад, уздоўж ракі Куры ў Азербайджане. Шырыня паласы лесу звычайна невялікая — усяго толькі пара дзясяткаў метраў ад краю вады па абодвух берагах ракі. У дэльтавых нізоўях такіх рэк, дзе ўвільготненыя плошчы значныя, тугайныя лясы ператвараюцца ў непраходныя джунглі, якія нагадваюць мангры.
Тыповая расліннасць, як правіла, прадстаўлена вербамі, разнастайнымі кустамі, густа аплеценымі калючымі лозамі ажыны, і рэзка кантрастуе з рэдкай і несамастойнай расліннасцю суседняй пустыні. Такім чынам, тугайныя лясы — гэта свайго роду біялагічны аазіс. Яны становяцца месцам гнездавання вадаплаўнай птушкі; ажынай харчуюцца шматлікія фазаны; там жывуць крумкачовыя, ястрабіныя, шмат паўзуноў, земнаводных, таксама як і млекакормячых — лісаў, Lepus tolai, шакалаў, ваўкоў, гіен і г. д.
Мінкевіч
Мінкевіч — беларускае прозвішча.
Конрад фон Валенрод
Раннія гады
Нарадзіўся паміж 1330 і 1340 гадамі, паходзіў са старажытнага рыцарскага баварскага роду.
Вялікі магістр
Падчас свайго кіравання фон Валенрод актыўна праводзіў палітыку каланізацыі маланаселеных земляў у Прусіі. Пры ім нямецкімі каланістамі былі заселены шырокія вобласці, а таксама пабудаваныя крэпасці Готтэрсведэр і Міттэнбург. Вялікі магістр працягнуў палітыку, накіраваную на падтрымку князя Вітаўта ў яго барацьбе са сваім стрыечным братам Каралём польскім і Вялікім князем літоўскім Ягайлам. Быў ажыццёўлены вялікі паход супраць Ягайлы, у якім са сваім атрадам удзельнічаў і будучы Кароль Англіі Генрых IV. Конрад падзяліў войска на тры атрады: першы пад камандаваннем комтура замка Бальгі спусташаў Мазовію, другі і трэці пад камандаваннем самога Конрада і Маршала Ордэну Энгэльхарда Рабэ фон Вільдштайна накіраваліся да Вільні. Крыжакі былі блізкія да ўзяцця Вільні, аднак адступілі з-за нутранага канфлікту, справакаванага Вялікім магістрам.
Казімір Францавіч Градзіцкі
Ушанаванне памяці
Імя і фатаграфія Казіміра Францавіча Градзіцкага ў Нароўлі былі размешчаны на пастаменце з таблічкай у Алеі Славы нараўляцаў.
Ада Ёнат
Ада Ёнат (עדה יונת;, ) — ізраільскі вучоны-крышталограф, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2009) сумесна з Венкатраманам Рамакрышнанам і Томасам Стэйцам з фармулёўкай «за даследаванні структуры і функцый рыбасомы».
Ясельскі павет
Ясельскі павет (Powiat jasielski) — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Падкарпацкае ваяводства. Цэнтр павета — горад Ясла. Займае плошчу 830,41 км². Насельніцтва — 114 958 чалавек (на 2015 год).
Вальядалід
Транспарт
Аўтобусы, чыгунка, міжнародны аэрапорт. Чакаецца пабудова лініі хуткаснага цягніка з Мадрыда.
Слубіцы (значэнні)
Слубіцы:
Васіль Іванавіч Кандратовіч
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі ў 1934 года. Працаваў інжынерам-эканамістам, начальнікам архітэктурна-планіровачнага ўпраўлення Магілёўскага гарвыканкама, Магілёўскага філіяла Белдзяржпраекта, з 1944 года — дырэктарам Белдзяржпраекта, з 1962 па 1982 г. — навуковым супрацоўнікам БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Елгаўская дыяцэзія
Елгаўская дыяцэзія — каталіцкая дыяцэзія (епархія) з цэнтрам у горадзе Елгава, Латвія. Елгаўская дыяцэзія ўваходзіць у склад Рыжскай мітраполіі.
Мохавічы (Лідскі раён)
Гісторыя
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У пачатку XX стагоддзя вёска Тарноўскай воласці Лідскага павета, 10 жыхароў, 40 дзесяцін зямлі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 года вёска Тарноўскай гміны Лідскага павета, 22 жылыя пабудовы, 247 жыхароў.
Якаў Ігнатавіч Міхалап
Біяграфія
Нарадзіўся ў сучасным Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі ў сялянскай сям’і. У 1933 годзе скончыў літаратурны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута, у 1938 годзе — аспірантуру пры Акадэміі навук БССР. У 1936—1938 гадах выкладаў у Аршанскім настаўніцкім інстытуце, у 1938—1941 гадах у Рагачоўскім настаўніцкім інстытуце. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны Я. І. Міхалап у Чырвонай Арміі. Удзельнічаў у абароне Масквы, Сталінградскай бітве. Пасля дэмабілізацыі працаваў загадчыкам кафедры беларускай літаратуры Гродзенскага педагагічнага інстытута. У 1949—1954 гадах выкладчык кафедры рускай і беларускай літаратуры Бабруйскага настаўніцкага інстытута, у 1949—1952 гадах загадчык кафедры. З 1954 года Я. І Міхалап працаваў у Гомельскім педагагічным інстытуце на пасадзе дацэнта. З 1961 года займаў пасаду дэкана філалагічнага факультэта.
Олівер Тамба
Олівер Реджыналд Тамба (Oliver Reginald Tambo; 27 кастрычніка 1917 — 24 красавіка 1993, Яганэсбург) — паўднёваафрыканскі палітык, змагар супраць апартэіду, цэнтральная фігура ў Афрыканскім нацыянальным кангрэсе.
Мастоўскі строй
Мастоўскі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення на Панямонні. Бытаваў ў 19 — пачатку 20 ст. пераважна ў Мастоўскім, Шчучынскім і Зэльвенскім раёнах.
Жаўрук шэры
Жаўрук шэры (Calandrella rufescens) — від птушак сямейства.
Твігі
Біяграфія
У 1966 годзе Твігі была прызнана Тварам года па версіі «Daily Express». Неўзабаве дзяўчына стала тварам моднага Лондана 1960-х і іконай субкультуры модаў. Яе здымалі найлепшыя фатографы: Хельмут Ньютан і Сесіл Бітан. На думку некаторых гісторыкаў моды, менавіта Твігі можна назваць першай супермадэллю. Мільёны дзяўчат па ўсім свеце худнелі да змардавання («сіндром Твігі»), капіявалі макіяж і незвычайна кароткую стрыжку мадэлі. Яна стала сапраўднай візітнай карткай дзесяцігоддзя.
Кот Матроскін
Агучванне
Папулярнасць маляванаму кату прынёс голас народнага артыста СССР Алега Табакова.
У культуры
«Сіндромам ката Матроскіна» — дзе чаго купіць на зіму, каб дажыць да маладой травы, — называе Мікалай Алейнікаў няздольнасць звычайных людзей разабрацца ў якія наступілі пасля 1991 года новых палітыка-эканамічных адносінах. Важна адзначыць, што такая трактоўка была дадзена ў 1991 годзе, да таго як пабачылі свет больш познія творы простоквашинского цыклу, у якіх асобах здолеў даволі ўдала адаптавацца да новых рэалій.
Васіль Шаўчэнка
Нарада
10 снежня 1924 года ва ўмовах сакрэтнасці засядала бюро Магілёўскага акружнога камітэта КПБ. Паседжанне было цалкам прысвечанае вядомай у акрузе асобе атамана Шаўчэнкі. Удзельнікі распавялі пра высілкі па знішчэнні «паралельнай улады». Партыйцы скардзіліся на Акружны аддзел ДПУ, які не надаваў належнай ацэнкі «бандзе Шаўчэнкі». Таксама нагадалі пра ненармальныя адносіны паміж ДПУ і міліцыяй, якія немаведама што дзеляць, прывялі да правалу шэрагу аперацый супраць атамана і вялікіх чалавечых стратаў. Кіраўнікі акругі падкрэслілі, што «ў тых раёнах, дзе ёсць Шаўчэнка, міліцыі немагчыма працаваць і там уся ўлада тэрарызаваная».
Жвірблішкі
Назву Жві́рблішкі маюць:
Васіль Шаўчэнка
Аперацыя па знішчэнні
Як успамінаў Кроль, план аперацыі прадугледжваў рухацца з трох бакоў буйнымі міліцыйнымі аддзеламі ў бок вёскі Княжыцы. Туды ж накіроўваўся і атрад з Мінска на чале з Кролем. Тыдзень атрад чакаў данясенняў выведкі. Нарэшце дачакаліся тэлефанавання агента, які ведаў, дзе спыніцца Шаўчэнка. Група накіравалася ў Княжыцкі лес, улюбёнае месца атамана. Кроль успамінае, што пачуцце страху і насцярогі не пакідала міліцыянераў. Яны ведалі, колькі работнікаў міліцыі загінула ад гранат і карабіна баевіка. Але, як пазней высветлілася, атаман ужо быў забіты падчас бойкі з карным атрадам. Тэлефонны провад у сельскім савеце быў перарэзаны, таму Мінская група вярнулася ў Бялынічы.
Асоба
Да таго ж разумны, няўлоўны. Паводле словаў галоўнага міліцыянера, Васіль Шаўчэнка «цараваў» не толькі ў Бялыніцкім раёне, але, «маючы многа ўдзельнікаў, пяць год крываваю мараю гаспадарыў у Магілёўскай акрузе». Савецкія работнікі «не смелі з’ўяляцца на яго тэрыторыі». Людзі «кланяліся яму, як куміру», — са здзіўленнем і пашанаю да знішчанага ворага ўспамінаў тыя дні міліцэйскі кіраўнік.
Лунінецкі раён
Экалогія
Адзін з чатырох раёнаў Брэсцкай вобласці, якія найбольш пацярпелі ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС у 1986 г. Шчыльнасць забруджвання радыёнуклідамі 2/3 плошчы раёна хістаецца ў межах ад 1 да 15 кюры на кв. км.
Транспарт
Праз раён праходзяць 2 чыгуначныя лініі: Брэст-Гомель, Львоў-Рыга. Раён перасякаюць аўтамабільныя аўтадарогі:
Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
У раёне ў розны час працавалі Максім Лужанін, Максім Танк, Андрэй Макаёнак.
Конрад фон Юнгінген
Ко́нрад фон Ю́нгінген (Konrad von Jungingen; каля 1355, верагодна, Юнгінген  — 30 сакавіка 1407, Марыенбург) — 25-ы вялікі магістр Тэўтонскага ордэна з 1393 па 1407 год. Наступным вялікім магістрам стаў малодшы брат Конрада Ульрых фон Юнгінген.
Жданы
Назву Жданы́ маюць:
Кормчая кніга
Гісторыя і рэдакцыі
Спісаў Сербскай рэдакцыі Кормчай кнігі на землях Украіны і Беларусі (захавалася больш як 10) было больш, чым спісаў Рускай рэдакцыі (3 экз.), што тлумачыцца яе больш раннім распаўсюджваннем.
Дуа Ліпа
Другі студыйны альбом спявачкі «Future Nostalgia» быў выпушчаны ў сакавіку 2020 года і атрымаў прызнанне крытыкаў. Альбом стаў першай кружэлкай № 1 для Ліпы ў Вялікабрытаніі; вядучы сінгл «Don’t Start Now» быў на другім месцы ў брытанскім (UK Singles Chart) і амерыканскім (Billboard Hot 100) хіт-парадах.
Камызяк
Камызяк (Камызяк) — горад (з 1973 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Камызяцкага раёна Астраханскай вобласці. Насельніцтва 16,1 тыс. чалавек (2006). Заснаваны ў 1560 годзе.
Антуан дэ Фуркруа
Абсталяваў уласную лабараторыю на вуліцы Бурдонэ ў Парыжы.
Алена Мікалаеўна Купчына
Алена Мікалаеўна Купчына́ (нар., ) — беларускі дзяржаўны дзеяч і дыпламат.
Біяграфія
Скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта з адзнакай (1987), пасля заканчэння аспірантуры ў Інстытуце філасофіі і права НАНБ, атрымала ступень доктара юрыдычных навук (1991). У 1990—1992 гадах навуковы супрацоўнік ў Інстытуце філасофіі і права НАНБ.
Дзейнасць
Пасол Купчына прадстаўляла Беларусь на міжнародных канферэнцыях у рамках ААН і АБСЕ, выступала як дакладчык па тэме еўрапейскай і еўраатлантычнай бяспекі і супрацоўніцтва.
Вандомская калона
Гісторыя
Калона, адлітая з аўстрыйскіх і рускіх гармат па ўзоры калоны Траяна па жаданні Напалеона ў 1807 г., са статуяй імператара і 76 скульптурнымі рэльефамі працы мастака Давіда па эскізах Бержэрэ была ўсталяваная на месцы бронзавай статуі Людовіка XIV працы скульптара Жырардо, які прастаяў там роўна сто гадоў з 12 жніўня 1692 года па 12 жніўня 1792.
Synesis Group
Санкцыі ў дачыненні да кампаніі
У 2022 годзе, пасля пачатку ўварвання Расіі ва Украіну, Synesis і Шатроў патрапілі пад санкцыі ЗША, Аўстраліі, Канады, Новай Зеландыі, Украіны і Японіі. ЗША, Канада і Украіна абвясцілі і аб санкцыях супраць даччыной кампаніі «Паноптес».
Жучкі
Назву Жучкі́ маюць:
Пад’язычная костка
Анатомія
У рэдкіх выпадках пашкоджанні гэтай косткі могуць прывесці да смерці.
Эфіопскі каляндар
Эфіопскі каляндар — (የኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር, ) — каляндар, які выкарыстоўваецца ў Эфіопіі, а таксама Эрытрэйскай Праваслаўнай Царквой, Эрытрэйскай Каталіцкай Царквой і Евангелісцкай царквой Эрытрэі. Гэты каляндар заснаваны на больш старажытным александрыйскім календары, які ў сваю чаргу ўтвораны ад старажытнага егіпецкага календара, але мае агульныя рысы і з юліянскім календаром: у ім таксама выкарыстоўваецца дадатковы дзень кожныя 4 гады.
Закон Гука
Зако́н Гу́ка — ураўненне тэорыі пругкасці, якое злучае напружанне і дэфармацыю пругкага асяроддзя. Адкрыты ў 1660 годзе англійскім вучоным Робертам Гукам (Хукам) (Robert Hooke). Паколькі закон Гука запісваецца для малых напружанняў і дэфармацый, ён мае выгляд простай прапарцыйнасці.
Таксама пры разліку прамых стрыжняў ужываюць запіс закона Гука ў адноснай форме
Тыльзіцкі мір
Гісторыя
Зрэшты, па адным пункце Аляксандр I быў гатовы ісці на саступкі — адносна лёсу Прусіі: больш за палова прускіх уладанняў была адабрана Напалеонам у Фрыдрыха-Вільгельма III. Правінцыі на левым беразе Эльбы Напалеон аддаў свайму брату Жэрому. Была адноўлена Польшча — аднак не ў межах усіх былых правінцый, а толькі на частцы прускай тэрыторыі. Гэта васальная дзяржава атрымала назву Варшаўскага герцагства. У якасці кампенсацыі Расія атрымала Беластоцкі дэпартамент, з якога была ўтворана Беластоцкая вобласць. Гданьск (Данцыг) зрабіўся вольным горадам. Усе манархі, якіх прызначыў Напалеон, былі прызнаныя Расеяй і Прусіяй. У знак павагі да расійскага імператара (en considération de l’empereur de Russie en considération de l’empereur de Russie) Напалеон пакінуў прускаму каралю старую Прусію, Брандэнбург, Памеранію і Сілезію. На выпадак, калі б імператар французаў пажадаў далучыць да сваіх заваёў Гановер, вырашана было ўзнагародзіць Прусію тэрыторыяй на левым беразе Эльбы. Паражэнне Прусіі, замацаванае Тыльзіцкім мірам, наглядна прадэманстравала яе крызісны стан, але разам з тым стала, як казаў І. Ленін, і «паваротам да найвялікшага нацыянальнага ўздыму».
Стасеўка (Бабруйскі раён)
Ахвяры палітычных рэпрэсій
Из наиболее поражённых антисоветскими элементами являются: Рымовецкий, Осовский, Сычковский, Мальевский, Продвинский, Капустинский, Воротынский с/с…
Філіп Лам
Вяртанне ў «Баварыю»
У лютым 2017 года абвясціў аб заканчэнні кар’еры пасля сезону 2016/17. 18 красавіка 2017 года апошні раз згуляў у Лізе чэмпіёнаў, калі па суме двух матчаў «Баварыя» прайграла (6:3) мадрыдскаму «Рэалу». 20 мая 2017 года згуляў свой апошні афіцыйны матч, калі выйшаў у асноўным складзе «Баварыі» ў якасці капітана ў матчы апошняга тура Бундэслігі супраць «Фрайбурга» (4:1) і пад авацыі быў заменены на 87-й хвіліне. Па выніках сезону 2016/17 «Баварыя» пяты раз запар стала чэмпіёнам Германіі.
Кар’ера ў зборнай
У асноўнай зборнай Германіі з 2004 года. Пасля пераможнага для зборнай Германіі чэмпіянату свету ў 2014 годзе абвясціў аб заканчэнні кар’еры ў зборнай.
Пуэрта-Мальданада
Горад часта завуць «паўднёвай сталіцай перуанскай Амазоніі» і «сусветнай сталіцай флоры і фаўны», таму што ён з’яўляецца варотамі для наведвання нацыянальнага парку Ману, прызнанага ў 1987 годзе ЮНЕСКА — Натуральнай Спадчынай Чалавецтва, і нацыянальнага запаведніка Тамбапата-Кандама, якія славяцца вялікай разнастайнасцю флоры і дзікай фаўны джунгляў.
Філіп Грыфітс
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Ролі (Паўночная Караліна); для атрымання вышэйшай адукацыі паступіў ва Універсітэт Уэйк-Форэст. У 1959 годзе атрымаў ступень бакалаўра і перайшоў у Прынстанскі ўніверсітэт. На першым годзе навучання там яго навуковым кіраўніком стаў Дональд Спенсер. Пазней Ф. Грыфітс успамінаў, што найбольшы ўплыў на яго вучобу ў гэты перыяд часу аказала кніга Германа Вейля «Die Idee der Riemannschen Fläche», працы Элі Картана і запіскі лекцый Чэрна пра комплексныя мнагастайнасці.
Neuro Dubel
«Neuro Dubel», або «Нейра Дзюбель», або «Нэйра Дзюбель», або «Нейро Дюбель» — рок-гурт з Мінска, Беларусь. Адзін з «патрыярхаў» беларускага року. Стыль гурта — панк-рок ці, радзей, — «двуязычный ракенролл» (гэтае вызначэнне прыдумана самім гуртам, варта адзначыць, што з 2003 г. значную частку творчасці гурта складаюць беларускамоўныя песні). Тым не менш, гурт выкарыстоўвае некалькі стыляў — ад рэгі і блюзу да хардкору. Можа быць, менавіта гэта акалічнасць разам з мацнейшай канцэртнай энергетыкай і «нервовымі», па меркаванні журналістаў, тэкстамі стала прычынай таго, што гурт заваяваў дастатковую любоў беларускай аўдыторыі.
NGC 3570
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жаніцьба Фігаро (опера)
Гісторыя стварэння
Да складання музыкі Моцарт прыступіў у снежні 1785 ў сваёй кватэры на Домгасэ ў Вене і скончыў яго праз пяць месяцаў. Прэм'ера адбылася ў Вене 1 мая 1786 года і прайшла з нязначным поспехам. Спачатку п'еса Бамаршэ была забароненая ў Вене, як твор, які высмейваў арыстакратыю і звязаны з французскай рэвалюцыяй. Сапраўднае прызнанне опера набыла толькі пасля пастаноўкі ў Празе ў снежні таго ж года.
Анатоль Міхайлавіч Канстанціновіч
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. З 1966 года — архітэктар, з 1979 года — галоўны спецыяліст па архітэктуры, намеснік галоўнага архітэктара, галоўны архітэктар Белдзяржпраекта. У 2003—2005 гадах першы намеснік старшыні Беларускага саюза архітэктараў. У 2007—2010 гадах старшы выкладчык кафедры дызайну МІУ, з 1 верасня 2010 года па 15 лютага 2013 года — загадчык кафедры дызайну.
Сербія на конкурсе песні Еўрабачанне
Першую і адзіную перамогу, на дадзены момант, Сербіі прынесла Марыя Шэрыфавіч, якая ўдзельнічала ў «Еўрабачынні 2007» з песняй «Малітва», якая набрала 268 ачкоў. У 2008 годзе конкурс адбыўся ў сталіцы Сербіі Бялградзе на Белградскай Арэне.
Сахарон Шэлах
Сахарон Шэлах (‏שהרן שלח‏‎; нар.) — ізраільскі матэматык, прафесар Яўрэйскага ўніверсітэта ў Іерусаліме і Ратгерскага ўніверсітэта ў Нью-Джэрсі.
Нарадзіўся ў Іерусаліме 3 ліпеня 1945 года, у сям’і ізраільскага паэта Урыеля Шэлаха (Гальперына), больш вядомага пад псеўданімам Ёнатан Раташ.
Ігар Валянцінавіч Фісенка
Біяграфія
У 2001—2005 дарадца-пасланнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Бельгія, намеснік Пастаяннага прадстаўніка Рэспублікі Беларусь пры Еўрапейскіх супольнасцях і НАТА.
Пэтсан і Фіндус
Паляванне на ліса
Хутка ты даведаешся, што прыдумалі Пэтсан і Фіндус, каб напужаць ліса.
Перапалох у гародзе
Але сябры не здаюцца і перамагаюць.
Загліннае
Назву Заглі́ннае маюць:
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1994
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1994 — 2-і сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. Сезон пачаўся ў красавіку і скончыўся 25 мая 1994 года. У турніры прынялі ўдзел 5 клубаў з Беларусі.
Васілевічы
Гісторыя
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У 1795 годзе, вёска ў Рэчыцкім павеце, уладанне графа Юдзіцкага. Дзейнічала Свята-Мікалаеўская царква (у ёй захоўваліся спавядальныя ведамасці з 1800 года і метрычныя кнігі з 1822 года). У 1825 годзе замест старога пабудаваны новы драўляны будынак царквы. У 1866 годзе адкрыта народнае вучылішча, дзейнічала таксама царкоўна-прыходская школа. У 1877 годзе ў ваколіцах сяла, дзе залягае самы глыбокі на Палессі тарфянік, заснавана метэаралагічная станцыя для вывучэння клімату Палесся. Апісваючы паселішчы Беларускага Палесся А. Г. Кіркор у выданні «Жывапісная Расія» адзначыў, што Васілевічы «казённая вёска… на мяжы непраходных балот, якія называюцца Хмяльніцкімі». Вёскі значна павялічылася пасля пракладання чыгункі Лунінец — Гомель і адкрыцця чыгуначнай станцыі (15 студзеня 1886 года). Цэнтр воласці, у склад якой у 1890 годзе ўваходзілі 17 паселішч з 1085 дварамі. Працавала паштова-тэлеграфная кантора. Паводле перапісу 1897 года дзейнічалі яўрэйскі малітоўны дом, хлебазапасны магазін, 5 магазінаў, 2 ветраных млына, 2 конных млына, 2 кузні, 2 тракціры. У 1904—1913 гадах працаваў дрэваапрацоўчы завод з паравым рухавіком, прадукцыя якога экспанавалася на Міжнароднай выстаўцы 1905 года ў Льежы і адзначана Вялікім Залатым Медалём. 23 верасня 1911 года пачала працу чыгуначная лінія Васілевічы—Хойнікі. У 1914 годзе дала першую прадукцыю фабрыка па вытворчасці шпуль.
Ганна Марыя Моцарт
Біяграфія
Выйшла замуж за Леапольда Моцарта ў 1747 годзе. У іх было 7 дзяцей, з якіх толькі двое дажылі да сталага ўзросту. Іх дачка, Марыя Ганна Моцарт была таленавітым музыкантам, аднак яна хутка патрапіла ў цень дасягненняў малодшага брата. Абодва дзіцяці былі ўзятыя бацькам у падарожжа па Еўропе.
Нацыянальны батанічны сад Украіны
Нацыяна́льны батані́чны сад імя́ Міко́лы Грышка́ Нацыяна́льнай акадэ́міі наву́к Украі́ны (Національний ботанічний сад імені Миколи Гришка Національної академії наук України) — навукова-даследчая ўстанова для праектавання і стварэння новых батанічных садоў і паркаў, распрацоўкі навуковых асноў азелянення і фітадызайну прадпрыемстваў і арганізацый, а таксама іншых напрамкаў тэарэтычнай і прыкладной батанікі. Сад размяшчаецца ў Кіеве па адрасе вул. Ціміразеўская, 1. Дырэктарка — Наталля Заіменка, член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, прафесар, доктар біялагічных навук.
Арцём Міхайлавіч Сухоцкі
Клубная кар’ера
Прафесійную кар’еру распачаў у кіеўскім «Дынама», выступаў за каманду «Дынама-2». Восенню 2011 года адмовіўся падаўжаць кантракт з кіеўскім клубам і ў пачатку 2012 года перайшоў у марыупальскі «Ільічовец», аднак гуляў толькі за дубль. У 2013 годзе перайшоў у «Александрыю», якой дапамог выйсці ў Прэм’ер-лігу. У студзені 2016 года падпісаў двухгадовы кантракт з луганскай «Зарой».
У студзені 2018 года перайшоў у браціслаўскі «Слован», разам з якім стаў чэмпіёнам Славакіі ў сезоне 2018/19. У сакавіку 2020 года на правах арэнды далучыўся да мінскага «Дынама», стаў трывалым іграком стартавага складу мінчан. У ліпені 2020 года тэрмін арэнды скончыўся, аднак неўзабаве беларускі клуб дамовіўся аб падаўжэнні арэнды да канца 2020 года. У студзені 2021 года стала вядома, што абаронца пакідае «Дынама».
Майкл Артын
Біяграфія
Арцін нарадзіўся ў Гамбургу, Германія. Яго маці — Наталля Навумаўна Ясная (пазней змяніла імя на Natasha і найбольш вядомая пад гэтым імем, 1909—2003), нарадзілася ў сям’і адваката, пасля вядомага эканаміста Н. Х. Яснага (англ.: Naum Jasny, 1883—1967) у Санкт-Пецярбургу і эмігравала ў Германію ў 1921 годзе пасля прыходу да ўлады бальшавікоў. Яна наведвала гімназію ў Гамбургу, а затым — курсы ў Гамбургскім універсітэце, якія праводзіліся Эмілем Артынам — адным з выбітных алгебраістаў XX стагоддзя. Артын і Ясная ажаніліся ў 1929 годзе, Майкл Артын быў іх другім сынам. У 1937 годзе Артын быў звольнены з універсітэта (Наташа была напалову яўрэйкай) і іх сям’я эмігравала ў ЗША.
30-я
Трыццатыя гады нашай эры — гады з 31 па 40.
NGC 3576
NGC 3576 (іншае абазначэнне — ESO 129-EN5) — эмісійная туманнасць у сузор’і Кіль.
Спадарожнікі Хаўмеа
Характарыстыкі
У цяперашні час калі арбіты спадарожнікаў Хаўмеа назіраюцца з Зямлі амаль дакладна ў пазіцыі, калі яны патэнцыйна праходзяць Хаўмеа. Назіранне за такімі праходжаннямі прадаставіла б дакладную інфармацыю аб памерах і форме Хаўмеа і яе спадарожнікаў, як гэта здарылася ў канцы 1980-х з Плутонам і Харонам. Для выяўлення малюсенькіх змяненняў яркасці сістэмы падчас гэтых мінанняў запатрабуецца прынамсі прафесыйны тэлескоп сярэдняй апертуры. Хііяка апошні раз праходзіла Хаўмеа ў 1999 годзе, за некалькі гадоў да адкрыцця, наступнае праходжанне павінна адбыцца прыблізна праз 130 гадоў. Аднак у сітуацыі, унікальнай для рэгулярных спадарожнікаў, вялікая закручванне арбіты Намакі Хаўмеа захавае вугал разгляду транзітам Намака — Хаўмеа на працягу некалькіх гадоў.
Пітэр Сарнак
Біяграфія
Падрыхтаваў 36 аспірантаў (Ph.D.) і многіх постдокаў.
Менорка
Менорка (Menorca; Мінорка ад Balearis Minor) — адзін з Балеарскіх астравоў, размешчаны ў Міжземным моры, належыць Іспаніі. Названы так, бо ён меншы за суседні востраў Мальёрка. Фінікійцы называлі востраў Нура, што значыць «востраў агню».
Керэтаны
Страбон паведамляў, што керэтаны адносяцца да ібераў, насяляюць даліны паўночных схілаў Пірэнеяў, атрымоўваюць немалы прыбытак ад гандлю мяснымі вырабамі.
Ян Ксаверый Канеўскі
Жыццёрыс
У 1842 годзе вярнуўся ў Санкт-Пецярбург. За парадную карціну «Партрэт фельдмаршала Івана Паскевіча» ў 1845 атрымаў званне акадэміка жывапісу. У 1846 пераехаў у Варшаву, дзе па смерці Аляксандра Какуляра заняў яго пасаду ў школе прыгожых мастацтваў, пасля быў яе дырэктарам (1858—1864). У 1860 стаў адным з арганізатараў Таварыства заахвочвання прыгожых мастацтваў (Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych).
Стварыў мноства партрэтаў членаў расійскай імператарскай сям’і, у тым ліку Аляксандра II, і чыноўнікаў Кангрэсавай Польшчы.
Андрэй Міхайлавіч Грынкевіч
Біяграфія
1995—1997 гг. — Трэці сакратар, другі сакратар Упраўлення міжнародных эканамічных адносін Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
1997—1999 гг. — Начальнік аддзела ЕС і Савета Еўропы ўпраўлення рэгіянальнага супрацоўніцтва Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь
1999—2001 гг. — Начальнік упраўлення агульнаеўрапейскага супрацоўніцтва Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь
Аляксандр Віктаравіч Прохараў (урач)
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 229 навуковых прац, 5 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў, 12 інструкцый па прымяненні, падрыхтаваў 2-х кандыдатаў медыцынскіх навук.
Купяцічы
Гісторыя
У 1921—1939 у складзе міжваеннай Польшчы, вёска ў Купяціцкай гміне Пінскага павета Палескага ваяводства. З 1939 у Беларускай ССР. З 4 снежня 1939 у Пінскім павеце Пінскай вобласці, з 15 студзеня 1940 у Пінскім раёне. З 12 кастрычніка 1940 у Высакоўскім сельсавеце.
Грунло
Грунло (Groenlo, cтары: Grol) — горад у Нідэрландах, у правінцыі Гелдэрланд.
Тураў
Назва
Другое пашыранае тлумачэнне наймення Тураў узыходзіць да назвы дзікага быка тура. Так, беларускі этнограф Павел Шпілеўскі лічыў, што летапіснае сцвярджэнне пра нейкага заморскага Тура (Туры) як заснавальніка і першага гаспадара Турава — даніна народнай легендзе. Сваю думку даследчык даводзіў наступным чынам: «па-першае, мы сустракаем масу назваў сёл, вёсак, рэк, палёў, урочышчаў і г. д. з коранем „тур“ на ўсёй прасторы славянскіх пасяленняў, і выводзіць гэтыя назвы не ад славянскага, а ад варажскага кораня — неверагодна; па-другое, у землях дрыгавічоў было мноства тураў, на якіх палявалі кіеўскія князі, напр., Уладзімір Манамах…».
Тураўскае княства
XII—XIII стагоддзі — час росквіту Турава. Горад меў магутную лінію ўмацаванняў. У той час тут было каля 40 (паводле паданняў — 75—80) цэркваў і манастыроў. Сярод іх былі, прынамсі, два саборныя храмы: Успенскі і Петрапаўлаўскі. Існавалі прынамсі, два, а магчыма, што тры манастыры:, жаночы святой вялікамучаніцы Варвары, епіскапскі (першая згадка ў сяр. XII ст.). Магчымае, але малаімавернае існаванне кафедральнага сабора Святой Сафіі. У канцы XIII ст. ў Тураве збудавалі мураваную абарончую вежу (разабраная ў XIX стагоддзі). У гэтыя часы ў горадзе жыў вядомы асветнік Кірыла Тураўскі. У 1158 г. Тураў вытрымаў дзесяцітыднёвую аблогу паўднёварускіх князёў і такім чынам атрымаў незалежнасць ад Кіева, а ў 1160 г. — трохтыднёвую аблогу валынскіх князёў. Узімку 1241 г. горад поўнасцю зруйнавалі мангола-татары. Менавіта тады, як сведчыць паданне, быў закіданы немаўлятамі славуты калодзеж Тура, пасля чаго на працягу сямі гадоў з яго струменіла жаночае малако.
Перыяд дабрабыту скончыўся ў выніку шэрага феадальных канфліктаў, а пасля таго як рачны гандлёвы шлях страціў сваю актуальнасць (Еўропа і Візантыя былі звязаны ў абход Кіева) Тураў страціў асноўную сваю прывабнасць.
Вялікае Княства Літоўскае
У вайну Расіі з Рэччу Паспалітай маскоўскія захопнікі некалькі разоў спусташалі Тураў. Масква ажыццяўляла свае даўнія планы па захопе Літвы і распачала крывавую вайну, якая забрала больш за палову насельніцтва Вялікага Княства. У ліпені 1654 года казакі, наляцеўшы на вёскі і мястэчкі Тураўшчыны, «сялян мучылі, насмерць забівалі, маёмасць іх усю забіралі, іншыя вёскі агнём палілі…» Пазней сюды прыходзіў казацкі полк нейкага Грышкі Чорнага. Казакі з’яўляліся тут і разам з маскоўскімі ратнікамі. У верасні 1654 года на Тураўскую і Смядынскую (ніжэй па Прыпяці) воласці напала маскоўскае войска. Паводле заявы тураўскага падстарасты Фёдара Ляўковіча, чужынцы «не толькі ў дамах сялянскіх што змаглі адшукаць забралі, але, сялян у лясах знаходзячы, некаторых насмерць пазамучвалі…» 24 верасня яны «да апошняй халупы» спалілі вёскі Верасніца, Букча, Глінная, Храпін, Колкі, і спустошылі дзясяткі іншых. Забіралі ўсё да драбніцы. У Астражанцы і Смядыні замардавалі нават папоў, у Гліннай святога айца расстралялі, а недамучаных людзей жывых засыпалі зямлёй. Целы мерцвякоў выкідвалі з дамавін. Урэшце, пагаспадарыўшы ў апусцелым Тураве, захопнікі пакінулі яго, а мяшчанам, якія паразбягаліся, і ўсёй воласці сказалі вяртацца ў горад, запэўніўшы, што чапаць іх не будуць. Аднак 30 кастрычніка, калі людзі вярнуліся, на іх накінулася варожае войска. Хапалі ўсё ў хатах, рыначных каморах, а найбольш — «вымучвалі» ў жыхароў грошы. Некалькі чалавек пры гэтым забілі. Вялізны статак кароў (за 6 тысяч) быў адагнаны на Украіну. Неўзабаве войска Вялікага Княства Літоўскага пад камандай Януша Радзівіла вызваліла Тураў. Пасля выгнання маскоўскіх захопнікаў у Тураве засталося толькі 111 дымоў, тады як у 1648 іх было 401.
Расійская імперыя
Паводле імяннога царскага ўказа ад 6 верасня 1795 года ў краі была заснавана паштовая сувязь. Паштовая дарога прайшла ад Мазыра да Давыд-Гарадка праз Жыткавічы (8 коней, 4 паштальёны), Тураў (тое самае) і далей праз Ленін (тое самае). У Тураве дзейнічала жыццёва неабходная для свайго рэгіёна прыстань і паромная пераправа. Прыстань была ўладкавана на высокім беразе і дзякуючы гэтаму ніколі не затапллялася.
Эканоміка
У Тураве працуе малаказавод, дзе вырабляюць сыры па італьянскай тэхналогіі (гандлёва марка «Bonfesto»). Тураў — папулярны цэнтр турызму:
Рэлігія
У 2010 годзе пачалося будаўніцтва новага кафедральнага сабора. 11 мая 2013 года сабор быў асвячоны ў гонар святых Кірыла і Лаўрэнція Тураўскіх.
Касцёл Святога Роха і кляштар рахітаў (Мінск)
Гісторыя
У 1824 годзе мінскі кляштар рохітаў скасаваны, уся маёмасць перададзена менскага кляштара баніфратраў. Пасля 1832 года кляштар баніфратраў скасаваны, большасць яго будынкаў, у тым ліку колішні кляштар і касцёл рохітаў, знесена, а астатняя маёмасць у 1836 годзе перададзена Мінскаму прыказу грамадскай апекі (Минскому приказу общественного призрения).
Pieranačuješ — bolš pačuješ
«Pieranačuješ — bolš pačuješ» — другі студыйны альбом беларускага рок-гурта «Tlusta Lusta», які быў выдадзены ў 2013 годзе.
Цімур-хан
Быў сынам Цімур-Кутлуг-хана. Быўшы стаўленікам цемніка Едыгея, узышоў на прастол пасля смерці Пулад-хана. Быў у шлюбе з дачкой Едыгея. Незадаволены ціскам Едыгея, здолеў падняць на барацьбу з цемнікам ардынскую качавую знаць, што адлюстравана ў шматлікіх крыніцах, у прыватнасці, у Ніканаўскім летапісе. У гэты ж час у Залатую Арду у 1411 годзе ўварваліся войскі сына Тахтамыша Джэлал ад-Дзіна. Едыгей, не маючы сіл для супрацьстаяння Цімур-хану, бег у Харэзм. Цімур-хан дагнаў і разграміў войскі Едыгея ў 10 кіламетрах ад Харэзма, аднак Едыгей з рэшткамі войскаў бег у Харэзм, дзе яго на працягу паўгода абложвалі войскі Цімур-хана. У гэты ж час улада ў Залатой Ардзе ў адсутнасць Цімур-хана захапіў Джэлал ад-Дзін. Цімур-хан быў забіты сваім военачальнікам Газанам, які затым бег да Джэлал ад-Дзіна.
Эмір Спахіч
Клубная
28 чэрвеня 2013 года Спахіч падпісаў кантракт на два гады з клубам нямецкай Бундэслігі «Баер». 12 красавіка 2015 года кантракт быў датэрмінова разарваны з-за бойкі, якую Спахіч распачаў са сцюардам пасля матчу з «Баварыяй».
Максім (Кроха)
Архіепіскап Максім (у міру — Барыс Іванавіч Кроха; нар., вёска Чарнігаўка, Даўлеканаўскі раён, Башкірская АССР — , ) — архіерэй Рускай Праваслаўнай Царквы, архіепіскап Магілёўскі і Мсціслаўскі. Аўтар служб Сабору Сібірскіх святых, Сабору Тульскіх святых, свяціцелю Інакенцію, мітрапаліту Маскоўскаму, свяціцелю Георгію (Каніскаму).
Біяграфія
26 сакавіка 1972 годзе ў маскоўскім Богаяўленскім патрыяршым саборы быў пасвечаны ў епіскапа Аргентынскага і Паўднёваамерыканскага. Хіратонію здзяйснялі Патрыярх Пімен, мітрапаліты Ленінградскі і Наўгародскі Нікадзім (Ротаў), Кіеўскі і Галіцкі Філарэт (Дзенісенка), Талінскі і Эстонскі Аляксій (Рыдзігер), архіепіскапы Мінскі і Беларускі Антоній (Мельнікаў) і Валакаламскі Піцірым (Нячаеў).
Падчас яго кіравання епархіяй, дзякуючы яго актыўнай дзейнасці, адбылася кананізацыя Свяціцеля Георгія (Каніскага) архіепіскапа Магілеўскага.
Веніямін Рыгоравіч Конюхаў
Творчасць
Займаецца пытаннямі формаўтварэння ў архітэктуры.
Дзятлаўка (рака)
Назва
Рачная назва Zietela ўтварылася з дапамогай пашыральніка -el- (як і назвы ракі *Скідзела або ракі Дрысела на Павоччы) ад карацейшай назвы возера, якая засведчаная ў старарускім Іпацьеўскім летапісе. У 1253 г. дасланае князем Таўцівілам літоўскае войска выйшла насустрач войску галіцка-валынскага князя Данілы, што ішло ад Пінска, і ад возера «Зъято» гнала іх «праз балоты да ракі Шчары».