cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзіслаў Бэлза
Біяграфія
Апошнія гады жыцця Уладзіслаў Бэлза жыў недалёка ад Асалінеума, у доме на вул. Харуншчына ніжэй (сучасная вул. Дудаева, 16), дзе і памёр 29 студзеня 1913 года. Пахаваны на Лычакаўскіх могілках ў Львове.
Творчасць
Свой першы зборнік вершаў «Падарунак для выхаваных дзяцей» («Podarek dla grzecznych dzieci») Уладзіслаў Бэлза апублікаваў у 1867 годзе. У 1869 годзе выйшла яго другая дзіцячая кніга «Азбука ў вершах для польскіх дзяцей» («Abecadlnik w wierszykach dla polskich dzieci»).
Адам Дафі
Пачаў удзельнічаць на турнірах Міжнароднай адкрытай серыі ў 2005 годзе ва ўзросце 16 гадоў, а ў сезоне 2010/2011 удзельнічаў на турнірах Players Tour Championship, дайшоўшы да 1/16 фіналу аднаго са спаборніцтваў у Шэфілдзе, пасля чаго перамог на трэцім этапе Q School і стаў прафесіяналам у 2011 годзе. У дэбютным сезоне дайшоў да 1/8 фіналу другога этапу серыі PTC у Глостэры, аднак не здолеў прабіцца ў асноўную стадыю рэйтынгавага турніру, аднак увайшоў у топ-64 сусветнага рэйтынгу. У двух наступных сезонах гуляў менш удала, дайшоўшы да 1/24 фіналу Шанхай Мастэрс 2013 года, якая не была часткай асноўнай стадыі, але стала яго найлепшым вынікам на турнірах рэйтынгавага ўзроўню, а ў 2014 годзе вылецеў з топ-64 і быў вымушаны пакінуць мэйн-тур. У 2015 годзе ў якасці аматара дэбютаваў у 1/16 фіналу рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Індыі і дайшоў да апошняга кваліфікацыйнага раунда чэмпіянату свету, што стала яго найлепшым вынікам на найбуйнейшым снукерным спаборніцтве. У 2016 годзе паспяхова выступаў на Q School і вярнуў сабе месца сярод прафесіяналаў.
Ян Юр’евіч Масесаў
Клубная кар’ера
Пасля заканчэння вучобы ў РДВАР у ліпені 2017 года вярнуўся ў «Віцебск», дзе стаў выступаць за дубль. Неўзабаве стаў таксама прыцягвацца і да асноўнай каманды. 16 сакавіка 2019 года дэбютаваў у асноўнай камандзе «Віцебска», выйшаўшы на замену ў канцы матча Кубка Беларусі з гомельскім «Лакаматывам» (2:1), а 14 красавіка ўпершыню згуляў у Вышэйшай лізе, калі ў канцы сустрэчы выйшаў на поле супраць мінскага «Тарпеда» (1:1). У далейшым у 2019 годзе працягваў часам з’яўляцца ў аснове, а ў 2020—2022 гадах гуляў толькі за дубль, зрэдку апынаўся на лаўцы запасных у асноўнай камандзе.
Арцём Юр’евіч Шкурдзюк
Клубная кар’ера
У студзені 2021 года арэнда была падоўжана на сезон 2021, аднак абаронца амаль не з’яўляўся на полі з-за траўмы. У снежні 2021 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў БАТЭ. Сезон 2022 поўнасцю прапусціў, аднаўляючыся ад траўмы.
Дзяржава славенцаў, харватаў і сербаў
Стварэнне
Мэры па ўмацаванні праюгаслаўскіх сіл у Харватыі-Славоніі былі ініцыяваныя г.зв. югаслаўскім парламенцкім клубам — груп паўднёваславянскіх дэпутатаў у парламенце Цыслейтаніі. 2—3 сакавіка 1918 года ў Заграбе адбылася сустрэча розных палітычных партый, у першую чаргу Славенскай народнай партыі і Партыі правоў на чале з Міле Старчавічам, пры гэтым былі выключаныя Харвацка-сербская кааліцыя і апазіцыйная ёй Харвацкая сялянская партыя. Па сустрэчы была складзеная агульная рэзалюцыя, у якой абвяшчаліся адзінства славенцаў, харватаў і сербаў; патрабаванне права на самавызначэнне і кіраванне тэрыторыяй, якія займаюць гэтыя народы. Тры народы апісваліся як адзіная нацыя з роўнапраўнымі яе часткамі.
Дзмітрый Віктаравіч Пятруша
Біяграфія
З 28 чэрвеня 2018 года да канца ліпеня 2021 года — кіраўнік адміністрацыі Цэнтральнага раёна г. Мінска.
Крытыка
Палітолаг з Мінска Вольф Рубінчык у пачатку жніўня 2021 г. прывёў прыклады неналежнага выкарыстання каштоўных памяшканняў у Цэнтральным раёне. Ён крытычна ацаніў вынікі гаспадарання Дз. Пятрушы і дапусціў, што былы кіраўнік адміністрацыі нясе як мінімум маральную адказнасць за трагедыю 11-12 лістапада 2020 года, якая адбылася з Раманам Бандарэнкам на тэрыторыі Цэнтральнага раёна: адміністрацыя раёна «душыла» ўтвораную ў жніўні 2020 г. «Плошчу Перамен».
Ян Бэрнс
Ян Бэрнс (Ian Burns; нар., , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/8 фіналу International Championship 2014 года і адкрытага чэмпіянату Аўстраліі 2015 года. Уваходзіць у топ-64 сусветнага рэйтынгу.
Міхаіл Васільевіч Караблёў
Міхаіл Васільевіч Караблё́ў (Михаил Васльевич Кораблёв;  — ) — вучоны ў галіне фармакалогіі, доктар медыцынскіх навук (1966), прафесар (1967), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1983). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Навуковая дзейнасць
М. В. Караблёву належаць навуковыя працы па ўплыве дытыякарбамінавай кіслаты на арганізм жывёл, фармакалагічных і таксікалагічных ўласцівасцей яе і іншых біялагічна актыўных злучэнняў, вывучэнні і пошуку сродкаў барацьбы з гіпаксіяй і інш. Аўтар больш за 130 навуковых прац і вынаходніцтваў.
Званочак крапівалісты
Назва
Званочак крапівалісты, дзванкі, дзвончыкі, званкі, кацялкі.
Каралеўства Польскае (1916—1918)
Утварэнне каралеўства
Дэкларацыя абодвух імператараў аб стварэнні Рады Рэгенцтва (Rada Regencyjna), абмежавала ўладу Германіі на акупаваных тэрыторыях і дазволіла абраць новага манарха. Асобай, якая мела найбольшую магчымасць стаць польскім каралём, быў аўстрыец — Карл Стэфан, эрцгерцаг Аўстрыйскі (Karol Stephan), чые дзве дачкі былі замужам за польскімі арыстакратамі: князем Альгердам Чартарыйскім і Геранімам Радзівілам. Эрцгерцаг быў гатовы прыняць карону, але як члену Імперскага Дому Аўстрыі яму патрабаваўся дазвол ад главы сям'і імператара Карла I, які сам жадаў атрымаць польскую карону.
Лядскі сельсавет (Шчучынскі раён)
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2287 чалавек, з іх 61,3 % — палякі, 32,4 % — беларусы, 2,8 % — рускія.
Рэспубліка Каманча
Рэспубліку Каманча складалі вёскі Балігорад, Кісна, Чыстагорб, Пржвбічаў, Дараў, Карлікаў, Палона, Яворнік, Каманча, Куляшне, Кальніца, Рэпедзь, Туржанск, Душацін, Прэлукі, Маніў, Марахоў, Машчанец, Бальніца, Смольнік, Вола Міхова, Лупкоў, Аславіца, Радошыцы, Даўжыца, Мікаў, Суравіца, Сукаватэ, Шчаўнэ, Высачаны, Макрэ, Пулавы і Віслак Вілкі.
Лука Брэсэль
Кар’ера
У 2023 годзе першым з снукерыстаў кантынентальнай Еўропы выйшаў у фінал чэмпіянату свету, дзе сустрэўся з англічанінам Маркам Сэлбі. 1 мая 2023 года Лука Брэсэль атрымаў перамогу з лікам 18:15 і выйграў тытул чэмпіёна свету.
Анці Туленхейма
Анці Туленхейма (Antti Agathon Tulenheimo,  — ) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Фінляндыі, прэм’ер-міністр краіны ў 1925, старшыня Нацыянальнай кааліцыйнай партыі.
Гісторыя Фінляндыі
Гісторыя Фінляндыі — комплекс грамадскіх навук, які вывучае мінулае чалавечага грамадства на тэрыторыі, якую займае ў цяперашні час Фінляндыя.
Вяйнё Танер
Таннер працаваў ва ўрадзе ў ролі прэм’ер-міністра (1926—1927), міністра фінансаў (1937—1939), міністра замежных спраў (1939—1940), і пасля Савецка-фінскай вайны 1939—1940 гг. — міністрам гандлю (1940—1942) (апошняя перастаноўка была здзейсненая пад націскам СССР). У 1942—1944 зноў быў міністрам фінансаў.
Оскары Мантэрэ
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і, скончыў Хельсінкскі ўніверсітэт у 1899 годзе і атрымаў ступень бакалаўра філасофіі, пасля чаго выкладаў у школе ў Хельсінкі фінскую мову. Абараніў у 1907 годзе дысертацыю па гісторыі і метадалогіі адукацыі, распрацаваў праект рэформы адукацыі ў краіне, якая не была ажыццёўлена пры яго жыцці, а рэальна была праведзена толькі ў 1960-я. З 1924 аж да сваёй смерці быў дырэктарам школьнага савета.
Са снежня 1932 па кастрычнік 1936 быў міністрам адукацыі ў кабінеце Т.Ківімякі. У гэтай якасці ён таксама быў дэлегатам ў 1933 на канферэнцыі Лігі Нацый у Жэневе.
Перніла Карлсан
Біяграфія
З 15 гадоў гуляла за гандбольны клуб Ш’юндэа ІФ (Sjundeå IF) з Сіўнтыа, які выступае ў чэмпіянаце Фінляндыі. Гуляла за гандбольную маладзёжную зборную сваёй краіны. Уладальнік Кубка Фінляндыі па гандболе сезона 2011/2012 у складзе свайго клуба ; закінула за сезон 39 мячоў. Па стане на 2012 год з’яўляецца гульцом нацыянальнай зборнай Фінляндыі па гандболе. Пасля заканчэння сезона перайшла з Sjundeå IF ў хельсінкскі гандбольны клуб Dicken.
Я магу толькі марыць
У Беларусі прэм'ера фільма адбылася 26 красавіка 2019 года, агучаны пры падтрымцы кінапраекта Кінаконг.
Асака падоўжаная
Распаўсюджанне
Ва Украіне від расце на асаковых балотах, у чорна-альшаніках, сырых вербалозах — на Палессі і ў Карпатах спарадычна; у лесастэпе і стэпе зрэдку.
Yle TV1
Yle TV1 — фінскі тэлеканал, які вяшчае на фінскай мове (некаторыя перадачы ідуць на шведскай, рускай і саамскіх мовах — у гэтым выпадку звычайна з фінскімі субтытрамі), належыць нацыянальнай тэлерадыёвяшчальнай кампаніі Фінляндыі Yleisradio Oy (Yle).
Саамская літаратура
Ёйк
Тэксты ёйкаў нярэдка заснаваны на сцэнах з саамскіх казак і старажытных легенд, у той жа час тэксты асобных ёйкаў самі з'яўляюцца крыніцамі арыгінальных сюжэтаў. Акрамя сюжэтных ёйкаў, існуюць так званыя "асабістыя ёйкі", якія могуць быць як своеасаблівай "візітнай карткай" чалавека, так і служыць для больш канкрэтных мэт - напрыклад, у тэксце такіх ёйкаў можа быць прызнанне ў каханні да пэўнага чалавека, можа быць выражэннем любові да нейкай зямлі ці да аленяў. Ёсць ёйкі, якія выконваюцца толькі ў пэўных выпадках (напрыклад, падчас вяселляў ці пахаванняў). Існуюць жартоныя ёйкі. Ёсць і ёйкі, якія ўтрымліваюць палітычныя заклікі - звычайна накіраваныя супраць тых, хто спрабуе захапіць краіну саамаў.
Першымі апублікаванымі творамі саамскага фальклору былі два ёйка на кемі-саамскай мове (гэтая мова вымерла на мяжы XVIII і XIX стагоддзяў) - яны увайшлі ў кнігу Ёхануса Шэферуса "Лапонія", выданай ў 1673 годзе. Шэферус запісаў гэтыя ёйкі ў саама Олофа (Матссана) Сірма. У першым, Guldnasas, "саам пяе аб каханні, прышпорваючы аленя, каб той бяжаў хучэй", у другім ёйке, Moarsi favrrot, пяецца аб разлуцы з каханай.
Саамская літаратура ў сучаснай Швецыі
Адзін з найбольш значных саамскіх пісьменнікаў - Паўлус Утсі (1918-1975), які нарадзіўся ў Нарвегіі, але амаль ўсё жыццё пражыў у Швецыіі. Яго першыя творы былі напісаны яшчэ да Другой сусветнай вайны, але былі апублікаваны толькі ў 1970-ыя гады. Для творчасці Утсі характэрны песімістычны погляд на будучыню саамскага народа.
Кундская культура
Мёртвых хавалі ў выпрамленым палажэнні ў адзіночку ці групамі (часам у некалькі ярусаў), часта пасыпалі трупы вохрай і клалі да іх прылады працы.
Культура азбеставай керамікі
Каля 1000 гадоў да н.э. культура азбеставай керамікі на тэрыторыі Карэльскага перашыйка ўступіла ва ўзаемадзеянне з культурай тэкстыльнай керамікі. Аднак магутныя патокі перасяленцаў з поўдня з'явіліся толькі ў раннім Сярэднявеччы.
Бітва пры Чашніках (1567)
Перадумовы бітвы
Раман Сангушка правёўшы разведку і, сабраўшы прыкладна дзве тысячы салдат, адправіўся ў паход на маскоўскае войска, колькасць якога складала 8 тысяч ваяроў. Храніст Марцін Бельскі адзначаў: «20 дня ліпеня, маючы вызначаныя звесткі ад відавочнікаў пра войска маскоўскае, якіх было з татарамі 8000, якія рухаліся з Чашнікаў да іх».
Спіс аб’ектаў PGC (1017001—1018000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1017001—1018000)
Дзмітрый Мікалаевіч Байдук
Клубная кар’ера
У лютым 2021 года перайшоў у брэсцкае «Дынама», дзе звычайна зрэдку выхадзіў на замену. У ліпені 2021 года пакінуў клуб.
Аландскі крызіс
Прэм’ер-міністр Швецыі Яльмар Брантынг прапанаваў вынесці пытанне аб прыналежнасці астравоў на міжнародны ўзровень і звярнуцца ў Лігу Нацый як самую аўтарытэтную наднацыянальную арганізацыю на той час. У 1920 Фінляндыя гарантавала шырокую палітычную і культурную аўтаномію астравам. Канвенцыя 1921 пацвердзіла іх нейтральны і дэмілітарызаваны статус. Ліга Нацый знайшла такія ўмовы здавальняючымі і палічыла патрабаванні аландцаў пра ахову шведскай культуры і мовы выкананымі, нягледзячы на іх пратэсты супраць такога вырашэння канфлікту.
Літоўская Савецкая Рэспубліка
Урад
Былі нацыяналізаваныя камерцыйныя ўстановы і буйныя маёнткі, выкарыстанне зямлі было заменена з невялікіх фермерскіх гаспадарак на калектыўнае земляробства. Эканамічныя цяжкасці і недахоп грошай былі прадэманстраваныя дэкрэтам ад студзеня 1919 года, згодна з якім любым фінансавым установам забаранялася плаціць жыхарам сумы звыш за 250 рублёў. Непапулярнасці савецкай улады ў Літве таксама паспрыялі шырокая ўкаранёнасць у літоўцах каталіцызму і нацыяналізму.
Аляксандр Сяргеевіч Ануфрыеў
Клубная кар’ера
У жніўні 2020 года стаў іграком «Мінска», дзе трывала з’яўляўся на полі. У студзені 2021 года пакінуў сталічны клуб і стаў трэніравацца з «Іслаччу», з якой неўзабаве падпісаў кантракт. Пакуніў каманду па пагадненні бакоў у чэрвені 2021 года.
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне
За ўсю гісторыю ўдзелу Фінляндыя атрымала ў фіналах 1856 балаў, а ў паўфіналах — 1551.
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2013
Фінал
Фінал нацыянальнага конкурсу, у якім прыняло ўдзел 8 выканаўцаў адбыўся 9 лютага 2013 года на сцэне Барона Арэна ў Эспаа. Пераможцам нацыянальнага фіналу стала Крыста Сіегфрыдс з песняй «Marry Me».
Lumene
Lumene — фінскі брэнд касметыкі. Заснаваны ў Каўклахты (Kauklahti), Эспаа. Гандлёвая марка Lumene была створана ў 1970 годзе і названа ў гонар нябесна-блакітнага возера Lummenne ў Кухмойнене — азёрным краі Фінляндыі. Прадукты Lumene распрацоўваюцца і вырабляюцца ў Фінляндыі. Асноўнымі рынкамі кампаніі з’яўляюцца Фінляндыя, Скандынавія, ЗША і Расія.
Голад у Фінляндыі (1866—1868)
Дзеянні ўладаў
Вялікую ролю адыграў неспрыяльны збег абставін: фінансавая сістэма Вялікага княства была ў стадыі станаўлення.
Наступствы
Да 1870-х гадоў гарадское насельніцтва Фінляндыі было мінімальным, працоўны клас амаль адсутнічаў, а палітычных плыняў, якія маглі б спекуляваць на тэме голаду, амаль не існавала. Сялянства ўспрыняла голад хутчэй як «нябесную кару». Згуляла ролю і лаяльнасць фінаў да ўласнай улады ва ўмовах станаўлення фінскага самасвядомасці.
Эдвін Лінкаміес
Нарадзіўся ў Выбарзе, імя пры нараджэнні - Эдвін Флінк. У 19 гадоў скончыў Хельсінкскі ўніверсітэт, у 22 абараніў дысертацыю, а сем гадоў пазней быў прызначаны прафесарам і загадчыкам кафедры лацінскай літаратуры. У 1920-х і 1930-х працягваў даследаванні ў Германіі, ва ўніверсітэтах Лейпцыга і Гале, цесныя кантакты з нямецкімі ўніверсітэтамі падтрымліваў ўсё жыццё. У 1932-1943 быў прарэктарам Хельсінкскага ўніверсітэта, пасля чаго заняўся палітычнай дзейнасцю. Яго дзейнасць на пасадзе прэм'ера цесна звязана з намаганнямі Фінляндыі па выхадзе з Другой сусветнай вайны і, у першую чаргу, вайны з СССР.
Перамовы з СССР былі адноўленыя толькі ў чэрвені 1944 года, пасля шэрагу паразаў фінскіх і гітлераўскіх войскаў. Урад Лінкаміеса 22 чэрвеня запытаў у СССР праз намесніка міністра замежных спраў Швецыі Бухемана ўмовы выхаду Фінляндыі з вайны.
Багз Бані
З'яўляецца галоўным чынам у кароткаметражных гумарыстычных мультфільмах. Перамагае ворагаў хітрасцю і спрытнасцю. Часам з-за саманадзейнасці церпіць паразу ад больш кемлівага і стараннага апанента. Карыстаецца любоўю амаль усіх пастаянных персанажаў мультыплікацыйнай серыі, акрамя качаня Дафі Дака. Знакаміты бруклінскім акцэнтам і фірмавым выразам: "У чым справа, Док?".
Насельніцтва Фінляндыі
Дадзеныя папярэдніх гадоў
На 31 снежня 2011 насельніцтва складала 5.401.267 чалавек, пры гэтым гадавы рост насельніцтва ў 2011 годзе быў самым вялікім за апошнія дваццаць гадоў.
Іміграцыя
Знаходжанне ў Фінляндыі бежанцаў вызначаецца заканадаўствам па інтэграцыі. Прыняцце бежанцаў (прадастаўленне жылля, грошай на сацыяльныя выдаткі, паслугі перакладчыка, ахова здароўя, адукацыя, некаторыя культурныя паслугі) арганізуецца муніцыпальнымі службамі.
Камель
Каме́ль — тоўстая частка ствала дрэва непасрэдна над коранем і карэнішчам, тоўсты «ніжні» канец бервяна або расліны, корань воласа, дзяржальня мятлы, абвязаная частка пучка дубцоў або галінак, веніка. Камлём таксама называюцца верхні «каранёвы» канец палі, тоўстая частка (дзяржальня) вудзільна.
Мікола Прускі
Біяграфія
Пераходным пунктам перад сталым пасяленнем Прускіх у ЗША стала Германія. Там Мікола пачаў выдаваць часопіс для моладзі «Вясна». У 1949 годзе ён надрукаваў свае вершы ў нямецкім часопісе «Баявая Ускалось».
Быў актывістам Беларуска-амерыканскага рэспубліканскага клуба ў Дэтройце (1960—1970-я), членам БАЗА. Друкаваў літаратурныя творы пісьменнікаў Беларусі і эміграцыі, публіцыстычныя і літаратуразнаўчыя артыкулы, успаміны, нарысы пра дзеячоў навукі, культуры, літаратуры і мастацтва. У часопісе «Беларускі свет» змяшчаў фотаздымкі розных часоў, тэксты і ноты беларускіх песень, узоры нацыянальнага арнаменту. Да некаторых нумароў прыкладаў дадатак «Думкі і погляды».
Малдаўская Дэмакратычная Рэспубліка
Малдаўская Дэмакраты́чная Рэспу́бліка (Republica Democratică Moldovenească) — рэспубліка, абвешчаная па Лютаўскай рэвалюцыі на тэрыторыі Бесарабскай губерні Расіі. Паслядоўна абвешчана спачатку як аўтаномія ў складзе федэратыўнай Расіі (15 снежня 1917 года), потым — як незалежная рэспубліка (24 студзеня 1918 года). Увайшла ў склад Румыніі 27 сакавіка гэтага ж года і канчаткова ліквідавана ўказам румынскага караля Фердынанда І 10 снежня 1918 года.
Гісторыя
Дэпутаты Сфатул Цэрый праінфармавалі афіцыйнай тэлеграмай урад у Петраградзе. Рэспубліка была прызнана Петраградскім Саветам і Саветам Народных Камісараў. Кішынёўскі савет эсэраў і сацыял-дэмакратаў гарантаваў падтрымку ў ажыццяўленні дэкрэтаў пра мір, зямлю і працоўны кантроль.
Абвастрэнне сітуацыі
8 студзеня румынскія войскі пачалі наступ на паўночныя і паўднёвыя раёны МДР. У адказ на гэта Бельцкі павятовы камітэт сялянскіх дэпутатаў стварыў рэвалюцыйны штаб па абароне Бесарабіі і чырвонагвардзейскі атрад. Таксама быў створаны рэвалюцыйны камітэт выратавання Малдаўскай рэспублікі, які складаўся з Саветаў Кішынёва, Бендэраў, Ціраспаля і Малдаўскага салдацкага камітэта Крыма. Тым не менш, гэты камітэт не здолеў аказаць супраціўленне і быў вымушаны пакінуць Кішынёў, які 13 студзеня занялі румынскія войскі. 10 студзеня ў Акермане адбыўся з'езд прыдунайскіх земстваў і самакіраванняў, на якім была асуджана палітыка Румыніі датычна Бесарабіі. У той жа дзень у Балградзе праходзіў з'езд шостай арміі. Падыход румынскай арміі стаў для яе раптоўным, таму ёй супрацьстаяла толькі 800 чалавек. Увечары горад быў заняты румынскімі войскамі. Тым не менш, часткі шостай арміі схаваліся ў навакольных вёсках і вялі лакальныя баі супраць румынскай арміі. У прыватнасці, адступленне было праведзена ў кірунку падкантрольнага бальшавікам Акерману і Маякоў.
Сутыкненні з мясцовым насельніцтвам
23 студзеня Румчарад аб'явіў Румыніі вайну. Румынскія войскі працягвалі наступ углыб рэгіёна, і 25 студзеня была занятая Кілія — стратэгічны порт мясцовасці. Па ўзяцці Кіліі на Дунаі пачаліся баі між румынскім флотам і мясцовай флатыліі. Дунайская флатылія прадпрыняла спробу прарвацца да Ізмаілу, але атака была адбіта, у адказ на гэта румынскія сілы пачалі наступ па вадзе. З 30 студзеня ўсе баі на Дунаі засяродзіліся каля Вілкава. Наступ на сушы стаў немажлівым, бо горад быў абкружаны плаўнямі. З гэтай прычыны цэнтральнае месца адводзілася флоту. Вілкава было ўзята ў пачатку лютага, што дазволіла румынскім войскам пачаць наступ на Татарбунары.
Дзяржаўная сімволіка
Наступным сцяго МДР стаў сіне-жоўта-чырвоны трыкалор, які складаўся з гарызантальных стужак. Сцяг меў дугавідна-прамы надпіс Republica Democratică Moldovenească şi Independentă («дэмакратычная і незалежная Рэспубліка Малдова») і герб краіны.
Аб'яднанне з Румыніяй
У лістападзе пачалася парыхтоўка да мірнай канферэнцыі ў Парыжы, на якой Румынія жадала дабіцца міжнароднага прызнання аб'яднання. Румынскі ўрад арганізаваў скліканне Сфатул Цэрыя з мэтай прыняцця рашэння пра аб'яднанне, але ўжо без аўтаноміі. Так, генеральны камісар Бесарабіі пераконваў дэпутатаў Сфатул Цэрыя ў адмове ад аўтаноміі.
Грыжа
Грыжа (Hernia, разм. — кіла) — выпінанне органа або фасцыі органаў праз сценку поласці, якая звычайна ўтрымлівае яго. Грыжа страваводнай адтуліны дыяфрагмы адбываецца, калі страўнік выдаецца ў міжсценне праз страваводныя адтуліны ў дыяфрагме.
Рак прадсталёвай залозы
Рак прадсталёвай залозы (рак прастаты, карцынома прастаты, карцынома прадсталёвай залозы, prostatic cancer, adenocarcinoma prostatica) — утварэнне ракавай пухліны ў прадсталёвай залозе.
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2010
На Еўрабачанне 2010 Фінляндыя не прайшла ў фінал. Больш за ўсё (10) балаў у паўфінале дала Эстонія.
Фінал
Фінал адбыўся 30 студзеня 2010 года.
Лапландскі ўніверсітэт
Структура
Цяпер ва ўніверсітэце чатыры факультэты:
Атэнеум (Хельсінкі)
Атэнеум (Atheneum, Αθήναιον, названы ў гонар старажытнагрэчаскай багіні Афіны) — цэнтральны мастацкі музей Фінляндыі. Знаходзіцца на плошчы Раўтаціентары, насупраць Цэнтральнага вакзала Хельсінкі.
Музей валодае самай вялікай ў Фінляндыі калекцыяй твораў мастацтва, якая налічвае больш за 20 тысяч экспанатаў: карцін, скульптур, графікі і рысункаў пачынаючы з прац 1750-х гадоў і сканчаючы творчасцю мастакоў 1950-х гадоў.
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2011
Фінляндыя ўдзельнічала ў конкурсе песні Еўрабачанне 2011 у Дзюсельдорфе, Германія і прадставіла свайго выканаўцу Paradise Oskar з песняй «Da Da Dam», абранага з дапамогай нацыянальнага адборачнага конкурсу Euroviisut 2011, арганізаванага Фінскім нацыянальным тэлеканалам YLE.
На Еўрабачанні 2011
Фінляндыя прымала ўдзел у першым паўфінале, які адбыўся 10 мая 2011 года. З 103 баламі Paradise Oskar праўшоў у фінал, які адбыўся 14 мая 2011 года. У фінале Фінляндыя выступала пад першым нумерам, атрымалы 57 балаў і заняла 21-е месца.
Колін Мак-Калау
Біяграфія
Нарадзілася 1 чэрвеня 1937 года ў Новай Зеландыі, у горадзе Уэлінгтан (Новы Паўднёвы Уэльс) у сям’і Джэймса і Лоры Мак-Калау. Маці Колін была родам з Новай Зеландыі, сярод яе продкаў былі выхадцы з племені маоры, карэннага насельніцтва Новай Зеландыі. Сям’я Мак-Калау часта пераязджала, асеўшы ў канчатковым выніку ў Сіднеі. Колін шмат чытала і малявала, і нават пісала вершы. Пад уплывам бацькоў Колін у якасці будучай прафесіі абрала медыцыну. Яна вучылася ва Універсітэце Сіднея, дзе абрала спецыялізацыяй нейрапсіхалогію. Пасля заканчэння ўніверсітэта працавала ў Каралеўскай бальніцы Паўночнага ўзбярэжжа. У 1963 году Колін Мак-Калау пераехала ў Лондан. З 1967 па 1976 г. Мак-Калау займаецца навуковай і выкладчыцкай дзейнасцю ў аддзяленні нейрабіялогіі Ельскай медыцынскай школы пры Ельскім універсітэце.
Колін Мак-Калау памерла ў бальніцы на востраве Норфалк (Аўстралія). Яна перанесла некалькі інфарктаў і апошнія гады была прыкавана да інваліднага вазка.
Фінляндызацыя
Сітуацыя ў Фінляндыі пасля вайны
Хоць СССР мог вылучыць шэраг падстаў для пазбаўлення Фінляндыі суверэнітэту (прававыя, гістарычныя, тэрытарыяльныя, палітычныя і эканамічныя), гэтага не адбылося. Адносная свабода Фінляндыі, з другога боку, была неабходная СССР для ўмацавання прэстыжу краіны і падкрэсліванне сваёй паблажлівасці да прайграўшых краін. Аднак, гэтая саступка Захаду была хутка забытая, паколькі ЗША асцерагаліся, што падобная паблажлівасць ператворыць ўсе прымежныя ці блізкія СССР дзяржавы (ФРГ, Японія, Нарвегія, Карэя) у пакорлівых марыянетак, негатовых да аказання рэальнага супраціву СССР на баку ЗША.
Эканоміка Фінляндыі
Энергетыка
У 2004 годзе 68 % энергарэсурсаў былі імпартнымі. Большая частка энергарэсурсаў імпартуецца з Расіі. 48 % энергарэсурсаў выкарыстоўваецца ў прамысловасці.
Лясная
Тры галоўныя фінскія лесаперапрацоўчай кампаніі — гэта UPM-Kymmene, Stora Enso і Metsä Group. Яны ўваходзяць у лік найбуйнейшых кампаній лесапільны прамысловасці свету. Акрамя таго, многія вядомыя фінскія кампаніі пачыналі з лесаперапрацоўкі, у тым ліку і гонар фінскай эканомікі кампанія Nokia, якая пачала сваю дзейнасць ў 1865 годзе з невялікага цэлюлознага завода. Цікава, што Nokia прадала свае цэлюлозныя прадпрыемствы толькі ў пачатку 1990-х, калі вырашыла зрабіць стаўку на тэлекамунікацыі.
Фінляндызацыя
Іншыя аналагі
З часам тэрмін «фінляндызацыя» значна пашырыў сваё значэнне - гэтак жа, як і паняцце «далярызацыя». Найбольш схільныя да фінляндызацыі больш слабыя невялікія дзяржавы, жыхары якіх маюць блізкае этнічнае сваяцтва з дамінуючай групай у звышдзяржаве. Тут выдзяляюцца Данія і Нідэрланды ў адносінах з Германіяй у 1870-1945 гг., Нарвегія і Швецыя ў 1940-1945 гг.; Польшча, Чэхаславакія ў адносінах з СССР у 1945-1990 гг. У выпадку адсутнасці блізкага сваяцтва фінляндызацыя набывае рысы эксплуатацыі і каланіялізму, напрыклад, многія лацінаамерыканскія дыктатуры, «фінляндызаваныя» ЗША, а таксама некаторая «фінляндызацыя ЕС» у апошні час.
Эканоміка Фінляндыі
Хімічная
Nokian Renkaat — буйны вытворца шын у Скандынавіі.
Турызм
У 2007 годзе краіну наведала 853.974 расіян, што з'яўляецца рэкордам, у параўнанні з папярэднім годам паказчык вырас на 26,1 %. Вясной 2008 года Цэнтр па развіцці турызму Фінляндыі паведаміў аб выдзяленні 400 тыс. еўра для правядзення рэкламнай кампаніі ў Расіі. у 2007 годзе ў агульнай складанасці ўсе госці Фінляндыі выдаткавалі на розныя пакупкі ў краіне каля 970 млн еўра, каля чвэрці трат даводзілася на грамадзян Расіі.
Рэйтынгі
Фінляндыя — краіна з высокім узроўнем канкурэнтаздольнасці. На працягу апошніх гадоў Фінляндыя чатыры разы займала першае месца ў рэйтынгу сусветнай канкурэнтаздольнасці Сусветнага эканамічнага форуму. У 2005 годзе яна захавала за сабой першае месца ў гэтым рэйтынгу сярод 117 краін свету. У 2006 годзе саступіла толькі Швейцарыі.<ref name="infofin">Финляндия в системе международных экономических отношений
Віталь Эдуардавіч Портнікаў
Прафесійная дзейнасць
З 1994 года рэгулярна публікуецца ў газеце «Люстэрка тыдня» (Кіеў), дзе вёў рубрыку «Дзённікі» матэрыялы гэтай рубрыкі сабраны ў кнізе «Маці Божая ў сінагозе»). Публікаваўся таксама ў выданнях «Рускі тэлеграф», «Ведамасці», «Час MN» (Масква), «День», «Карэспандэнт», «Дзелавы тыдзень» (Кіеў), «Бізнес і Балтыя», «Тэлеграф» (Рыга), «Эстонія», «Postimees» (Талін), «Polityka», «Gazeta Wyborcza» (Варшава), «БелГазета» (Мінск).
Трымаў таксама публіцыстычныя і інфармацыйна-аналітычныя праграмы на некалькіх украінскіх тэлеканалах, у прыватнасці, «Вокны ў свет» і «Вокны-штотыднёвік» на СТБ, "Дзень сёмы " на ICTV, «VIP» на К-1. З 2009 па 2011 вёў праграму «Праўда Віталя Портнікава» на тэлеканале ТВі. У маі 2010 года стаў галоўным рэдактарам ТВі.
Усіма
Усіма (Nyland — Нюланд) — вобласць (maakunta / landskap) у Паўднёвай Фінляндыі. Мяжуе з абласцямі Варсінайс-Суомі, Канта-Хямэ, Пяят-Хямэ і Кюменлаакса. 1 студзеня 2011 года аб’яднана з вобласцю Усходняя Усіма.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Раён Ловійса:
Кафедральны сабор Мікелі
Кафедральны сабор Мікелі (Mikkelin tuomiokirkko) — галоўная царква дыяцэзіі Мікелі, знаходзіцца ў горадзе Мікелі, Паўднёвае Сава, Фінляндыя.
Helicobacter pylori
Гісторыя
Бактэрыя была ўпершыню апісана двума аўстралійскімі вучонымі Робінам Уорэнам (Robin Warren) і Бары Маршалам (Barry Marshall) у 1982 годзе. Назва паходзіць ад лацінскага слова helix (сонца), бо бактэрыя мае адпаведную форму з «промнямі», менавіта з дапамогай якіх яна літаральна ўпіваецца ў тканкі страўніка, у клеткі эпітэлію. Аўстралійскія вучоныя ўпершыню даказалі, што гастрыты і язвы страўніка і дванаццаціперснай кішкі (кутніцы) ёсць інфекцыяй. Першапачаткова гэта сустрэла недавер з боку некаторых дактароў, але нарэшце ў 1994 годзе амерыканскі Нацыянальны інстытут здароўя (National Institutes of Health) прызнаў той факт, што язва выклікаецца бактэрыяй H. pylori і рэкамендаваў лячэнне язвы з дапамогай курсу антыбіётыкаў. Канчатковае прызнанне працы аўстралійскіх вучоных прыйшло ў 2005 годзе, калі яны атрымалі Нобелеўскую прэмію ў галіне медыцыны.
Спіс зорак сузор’я Ветразяў
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Ветразяў да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Раўма
Гісторыя
Статус горада 17 мая 1442 года.
Культура
У горадзе ёсць Музей паўночнага мараплавання.
Мацей з Вільні
Біяграфія
Паводле Яна Длугаша, Мацей паходзіў з інфлянцкіх немцаў, але вялікі князь Вітаўт менаваў яго літвінам. У лютым 1422 года ў Навагрудку ён шлюбаваў караля польскага Ягайлу і князёўну Соф'ю Гальшанскую. Сёлета становіцца біскупам віленскай дыяцэзіі.
Іўдаізм у Фінляндыі
Іўдаізм ў сучаснай Фінляндыі
У горадзе Хельсінкі на канец 2012 года ў абшчыне было 1068 зарэгістраваных членаў.
Пётр Аляксеевіч Парашэнка
Біяграфія
23 сакавіка 2012 года прызначаны міністрам эканамічнага развіцця і гандлю Украіны.
На чале дзяржавы
Пётр Парашэнка быў абраны на пасаду Прэзідэнта Украіны ў сітуацыі фактычнай вайны, калі стаяла пагроза страты паўднёва-ўсходняй паловы тэрыторыі. У 2014 годзе Масква ў пакаранне за праеўрапейскі курс Украіны анексавала Крым і адарвала Данбас. Парашэнку ўдалося стабілізаваць сітуацыю. У яго актыве — стварэнне баяздольнай арміі, аднаўленне эканамічнага росту, здабыццё ўкраінскай царквой аўтакефаліі і ўвядзенне бязвізавага рэжыму з Еўрасаюзам. Пасля 2015 года Украіна ўтрымлівала лінію фронту ў Данбасе, а многія кіраўнікі сепаратыстаў былі знішчаны кропкавымі тэрактамі, сярод іх і лідар «Данецкай народнай рэспублікі» Захарчанка. У той жа час казнакрадства ва Украіне працягвалася, а тэмпы эканамічнага росту былі невысокія. Украіна засталася дзяржавай з найніжэйшымі ў Еўропе заробкамі, гэта не шкодзіла прэзідэнту Парашэнку адпачываць на Мальдывах. Нягледзячы на заслугі ў дзяржаўным будаўніцтве, у Пятра Парашэнкі сфарміраваўся значны антырэйтынг.
Індэкс адукацыі
thumb|right|400px|Індэкс адукацыі краін на аснове [[Справаздача пра развіццё чалавецтва|СРЧ ААН за 2009 год
ААН штогод публікуе індэкс развіцця чалавечага патэнцыялу, які ўключае індэкс адукацыі, паказчык валавага ўнутранага прадукта і чаканую сярэднюю працягласць жыцця.
Сабор Святога Генрыха (Хельсінкі)
Гісторыя
Царква святога Генрыха была пабудавана ў 1860 годзе па праекце нямецкага архітэктара Эрнста Лормана. Храм быў асвячоны ў гонар Святога Генрыха Упсальскага. Царква прызначалася для польскіх ваеннаслужачых, якія служылі ў расійскай арміі.
Птушкі на цернях (раман)
Сюжэт
'' 'Частка 4. 1933—1938 гг. Люк '' '
Мэгі працягвае сумаваць па Ральфу. Тым часам у сядзібе з’яўляецца новы работнік, Люк О’Ніл, які пачынае даглядаць за Мэгі. Вонкава ён падобны на Ральфа, і Мэгі спачатку прымае яго запрашэння на танцы, а потым выходзіць за яго замуж. Пасля вяселля высвятляецца, што Люк знайшоў сабе працу рубшчыка трыснёга, а Мэгі зладзіў пакаёўкай ў дом шлюбнай пары. Мэгі марыць пра дзіця і аб сваім доме, але Люк аддае перавагу працаваць і збіраць грошы, абяцаючы ёй паўнавартаснае сямейнае жыццё праз пару гадоў. Яны не бачацца месяцамі, аднак Мэгі, пускаючыся на хітрасць, нараджае ад яго дачку Джасціну. Пасля цяжкіх родаў яна доўга хварэе і гаспадары дома, дзе яна служыць пакаёўкай, дораць ёй паездку на востраў Матлок. Пасля яе ад’езду прыязджае Люк і гаспадыня прапануе наведаць Мэгі, але Люк адмаўляецца і з’язджае. Пасля гэтага прыязджае Ральф, і яму таксама раяць з’ездзіць да Мэгі, выдаўшы сябе за Люка. Ральф вагаецца, але адпраўляецца да Мэгі. Не ў сілах супрацівіцца цязе адзін да аднаго, яны праводзяць некалькі дзён як муж з жонкай, пасля чаго Ральф вяртаецца ў Рым, каб працягнуць кар’еру і стаць кардыналам. Мэгі сыходзіць ад Люка і вяртаецца ў Дрохеду, носячы пад сэрцам дзіцё Ральфа.
Цікавыя факты
Паводле даследаванняў, праведзеным адным з лонданскіх універсітэтаў, кожную хвіліну ў свеце прадаецца два асобніка рамана Колін Мак-Калау «Якія спяваюць у цярноўніку». .На беларускаю мову раман перакладзены Валянцінам Рабкевічам і Сямёнам Дорскім, як «Птушкі на цернях». Выйшаў у мінскім выдаветстве «Мастацкая літаратура» у 1988 г. Генадзь Шупенька адзначае: "што месцамі ён куды бліжэй да арыгінала чым рускі пераклад "Гэта ўжо пачынаецца з назвы". Думаецца "птушкі на цернях" больш адэкваная англійскай «The Thorn Brids», чым «Поющие в терновнике»."
Базельскі сабор
thumb|[Марцін V (папа рымскі)|Марцін V
Ба́зельскі сабор —царкоўны сабор, які засядаў у 1431—1449 гадах, спачатку ў Базелі, Швейцарыя, а з 1448 года — у Лазане.
Сабор быў скліканы Папам Марцінам V у 1431 года для рэфармавання царквы, урэгулявання ваеннага канфлікту з гусітамі і ўз'яднання Заходняй і Усходняй цэркваў. У рэчаіснасці сабор стаў арэнай барацьбы Папы і сабору за вярхоўную ўладу. Яшчэ да адкрыцця сабора Марцін V памёр.
Вялікі заходні раскол
Амаль адразу ж абодва Папы заняліся актыўным умацаваннем сваіх пазіцый. Абодва ставілі сваіх кардыналаў, стваралі свае курыі, свае фіскальныя сістэмы. Неўзабаве былі накладзены ўзаемныя анафемы. Дзяржавы падзяліліся:
Валянціна Станіславаўна Новак
Публікацыі
35. Новак, В. С. Роднае: Фальклорна-этнаграфічная і культурная спадчына Гомельскага раёна / В. С. Новак, І. Ф. Штэйнер. — Мазыр : Белы вецер, 2000. — 276 с.
Спіс зорак сузор’я Геркулеса
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Геркулеса да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Валянціна Станіславаўна Новак
Публікацыі
61. Новак, В. С. Пра актуальнасць вывучэння мясцовай спецыфікі фальклору / В. С. Новак // Слова і час. Навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці прафесара У. В. Анічэнкі. Зб. навуковых артыкулаў. — Ч. 1. — Гомель : УА «ГДУ імя Ф.Скарыны», 2003. — С. 228—236.
72. Новак, В. С. Семантыка рытуальных дзеянняў у абрадзе пахавання стралы / В. С. Новак // Праблемы ўсходнеславянскай этналінгвістыкі. Матэрыялы Першай міжнароднай навуковай канферэнцыі (Мінск, 25-26 красавіка, 2003 года) / Уклад. В.Ліцвінка. — Мн. : УП: Тэхнапрынт, 2003. — С. 238—242.
74. Новак, В. С. Чорт і ведзьма ў міфалагічнай традыцыі Гомельшчыны / В. С. Новак // Фалькларыстычныя даследаванні. Кантэкст. Тыпалогія. Сувязі. Зборнік артыкулаў / Пад нав. рэд. Р. М. Кавалёвай, В. В. Прыемка. — Мн. : Бестпрынт, 2004. — С. 39-46.
83. Новак, В. С. Адметнасці фальклору Гомельска-Бранскага памежжа / В. С. Новак // Скарына і наш час. Матэрыялы III Міжнароднай навуковай канферэнцыі, прысвечанай 80-годдзю з дня нараджэння прафесара У. В. Анічэнкі (Гомель, 7 кастрычніка2004 г.). — Гомель: ГДУ імя Ф.Скарыны, 2004. — С. 154—158.
86. Новак, В. С. Асаблівасці сямейна-абрадавай паэзіі Мазыршчыны / В. С. Новак // Фалькларыстычныя даследаванні. Кантэкст. Тыпалогія. Сувязі. Выпуск 2. Зборнік артыкулаў пад навуковай рэдакцыяй Р. М. Кавалёвай і В. В. Прыёмка. — Мн. : Бестпрынт, 2005. — 269 с. — С. 56-62.
97. Новак, В. С. Беларускі фальклор / В. С. Новак. — Гомель : Установа адукацыі «Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Ф. Скарыны», 2006. — 23 с.
127. Новак, В. С. Регионально-локальные особенности фольклора Гомельского района / В. С. Новак // «Не исчезнет наследие веков…» : материалы межрайонной научно-практической конференции «Сохранение народной традиционной культуры — основа развития современной культуры села» / Составители Г. С. Шведова, В. А. Ладутько. — Гомель: Гомельский районный исполнительный комитет,2008 г. — С. 9-13.
140. Новак, В. С. Рэгіянальна-лакальныя асаблівасці фальклорных традыцый Гомельшчыны (на матэрыяле фальклору Петрыкаўскага раёна) / В. С. Новак // Палявая фалькларыстыка і этналогія: даследаванне лакальных культур Беларусі / уклад. І. Ю. Смірнова; пад навук. рэд. В. А. Лабачэўскай. — Мінск: БДУКіМ, 2008. — 268 с. — С. 169—175.
141. Новак, В. С. Традыцыі сямейна-абрадавай паэзіі Жлобіншчыны / В. С. Новак // Міжнародная навуковая канферэнцыя «Скарына і наш час», 13-14 лістапада2008 г. [матэрыялы]: у 2 ч., Ч. 2 / рэдкал.: А. А. Станкевіч (гал. рэд.) [і інш]. — Гомель: ГДУ імя Ф. Скарыны, 2008. — 310 с. -С. 217—225.
158. Новак, В. С. Міфалагічныя ўяўленні, звязаныя з дрэвамі / В. С. Новак // Фальк. даследаванні. Кантэкст. Тыпалогія. Сувязі: зб. арт. Вып. 7 / пад навук. рэд. Р. М. Кавалёвай, В. В. Прыёмка. — Мінск: РІВШ. — 2010. — 372 с. — С. 71-74.
162. Новак, В. С. Ніжэйшая міфалогія беларусаў / В. С. Новак // Науковий вісник Миколаївького державного університету ім. В. О. Сухомлинського. Серія «Філологічні науки» : 3б. наук., пр. / відп. ред. М. І. Майстренко. — Миколаїв: МДУ, 2010. — Вип. 31. — С. 66-70.
166. Новак, В. С. Птушкі ў міфалагічнай традыцыі беларусаў / В. С. Новак // // Христианский гуманизм и его традиции в славянской культуре : сборник научных статей. Вып. 2 / редкол.: Т. Н. Усольцева (гл. ред) [и др.]; М-во образования РБ, Гомельский гос. ун-т. им. Ф. Скорины. — Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 2010. — 162 с. — С. 169—174.
174. Новак, В. С. Мясцовая спецыфіка каляндарна-абрадавага фальклору Рагачоўскага раёна / В. С. Новак // Пытанні мастацтвазнаўства, этналогіі і фалькларыстыкі: зб. навук. арт. Вып. 10 / Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы НАН Беларусі; пад навук. рэд. А. І. Лакотка. — Мінск: Права і эканоміка, 2011. — С. 416—421.
179. Новак, В. С. Традыцыі масленічнай абраднасці беларусаў і палякаў: агульнае і адметнае / Новак В. С. // Пытанні мастацтвазнаўства, этналогіі і фалькларыстыкі. Вып. 10 / Ін-т мастацтва-знаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы НАН Беларусі; навук. рэд. А. І. Лакотка. — Мінск : Права і эканоміка, 2011. — С. 435—441.
194. Новак, В. С. Традыцыі сямейнай абраднасці Гомельска-Бранскага памежжа (на матэрыяле фальклору Гомельскага раёна) / В. С. Новак // Нормативность в условиях смешения восточнославянских языков на территории Российско-Белорусско-Украинского пограничья: Круглый стол, приуроченный к Дню славянской письменности и культуры (г. Новозыбков, Брянская область, 24-25 мая2012 г.). Сборник научных статей / Под ред. С. Н. Стародубец, С. М. Пронченко, В. Н. Пустовойтова. — Брянск: РИО БГУ, 2012. — 458 с. — С. 267—272.
196. Новак, В. С. Зімовыя абрады і звычаі жыхароў Гомельска-Чарнігаўскага памежжа: рэгіянальна-лакальныя асаблівасці / В. С. Новак // Матеріали міжнародної наукової конференції «Одеські етнографічні читання». — Одеса, вид-во КП ОМД, 2012. — 491 с. — С. 340—352.
200. Нясвіжскага краю напеў векавы : народная духоўная культура Нясвіжчыны / пад агул. рэд. В. С. Новак (гал. рэд.), В. К. Шынкарэнка, А. А. Кастрыцы, С. А. Вяргеенка; М-ва адукацыі РБ, Гом. дзярж. ун-т імя Ф. Скарыны. — Нясвіж : Нясвіжская ўзбуйненая друкарня імя С. Буднага, 2012. — 272 с. : іл.
Рэлігія ў Фінляндыі
Рэлігія ў Фінляндыі (Uskonto Suomessa) — сукупнасць рэлігійных перакананняў, свабода на спавяданне якіх замацавана для грамадзян Фінляндыі ў Канстытуцыі краіны.
Старая Лоўхі
Старая Лоўхі традыцыйна лічыцца злым і адмоўным персанажам, але ў апошнія гады напачатку жніўня ў пасёлку Лоўхі на беразе возера Лоўхскае ладзіцца свята «Старая Лоўхі — вернем добрае імя», па думцы арганізатараў якога Старая Лоўхі была не злой ведзьмай, а сапраўднай гаспадыняй, якая клапацілася аб дабрабыце свайго народа.
Пераклады Бібліі на фінскую мову
Пачатак
Першы пераклад усёй Бібліі называўся Vanha kirkkoraamattu («старацаркоўная Біблія»), у яго загалоўку быў пазначаны запіс: Biblia, Se on: Coco Pyhä Ramattu Suomexi. Гэтая рэдакцыя была перакладзена між 1638 і 1641 гадамі камітэтам на чале з біскупам Эрыкам Ратовіусам. Яна была апублікавана ў 1642 годзе, а ў перыяд 1683—1685 падвяргалася пераглядам (Флярынус).
Герб Хельсінкі
Сучасны герб Хельсінкі быў зацверджаны Міністэрствам унутраных спраў Фінляндыі 30 жніўня 1951 года і быў распрацаваны фінскім архітэктарам і гісторыкам Арнэ Вільгельмам Ранкенам. На гербе намалявана залатая лодка, якая плыве па хвалях, што характарызуе Хельсінкі як партовы горад, а над ёй — упрыгожаная каштоўнымі камянямі карона.
Хрысціянства ў Фінляндыі
У 1536 годзе рашэннем шведскага караля Густава Фінляндыя становіцца лютэранскай, а главой паместнай царквы становіцца шведскі кароль. У 1543 годзе Мікаэль Агрыкала перакладае на фінскую мову Новы Запавет, што палажыла пачатак распаўсюджванню лютэранства сярод фінаў.
Петсама (губерня)
Гісторыя
Узглаўляў Петсама Ілмары Вейкка Хеленіус
Ферара-Фларэнтыйскі сабор
Ферара-Фларэнтыйскі сабор стаў працягам Базельскага сабору і пачаўся з асуджэння яго ўдзельнікаў.
Каянская зямля
Першае знаёмства з ёй рускіх адносіцца да 1496 года, калі туды было паслана войска пад кіраўніцтвам Івана і Пятра Ушатых. Ад вусця Паўночнай Двіны рускае войска паплыло «морам-акіянам», мінула «Мурманскі Нос» (магчыма Святы Нос) «паваявала тут берагі васьмі рэк». Апісваючы падарожжа Рыгора Істомы (якое, верагодна, адбылося ў пачатку XVI стагоддзя), Сігізмунд Герберштэйн кажа, што ён «пакінуў зямлю лапароў і зрабіў 80 міль морам, дасягнуў краіны Нордпадан, якая падуладна каралю шведскаму. Рускія называюць яе Каянскай зямлёй, а народ — каянамі». Уласна каяны ці квены — фінамоўны народ, які жыве на поўначы Нарвегіі. Леапольд фон-Бух, Кастрэн і інш. лічаць, што гэтае племя са старажытняйшых часоў рассялілася па ўсёй вобласці, якая ляжала вакол паўночнай часткі Батнічнага заліва. Назва іх зямлі, якую прыводзіць Герберштэйн, — Nortpoden — азначае паўночную, нізавую зямлю. Такое ж значэнне мае, паводле тлумачэння Лерберга і фінская назва Kaunin-maa, Kainu-laiset, адкуль Kwener ці Quaener.
Спіс аб’ектаў PGC (2252001—2253000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2252001—2253000)
Спіс аб’ектаў PGC (2253001—2254000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2253001—2254000)
Шведскі тэатр (Турку)
Гісторыя
Будынак быў пабудаваны ў 1837 — 1838 гадах пад кіраўніцтвам гарадскога архітэктара Пера Юхана Гюліха і кантролем архітэктара Карла Людвіга Энгеля і з'яўляецца ў наш час найстарэйшым у Фінляндыі тэатральным будынкам.
Карэла-фінская міфалогія
Пантэон фінскіх багоў
Лясы і палі ажыўляюцца цэлай процьмай духаў-заступнікаў: Ліекіе - лясун, Віранканас - дух аўсянага поля і інш. Наогул у фінаў кожнаму прадмету ў прыродзе быў уласцівы haltia - геній-заступнік. Па словах Тапеліуса, старажытнапаганскага Ф. халціа дажылі яшчэ да гэтага часу ў выглядзе дамавікоў. Горы, азёры, рэкі, горныя крыніцы і нават самыя хаты маюць сваіх духаў-заступнікаў. У народзе існуе павер'е аб сустрэчах з імі простых смяротных.
Іван Іванавіч Коўкель
Навуковая дзейнасць
Кірункі навуковых зацікаўленняў:
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2007
Нацыянальны адбор
Нацыянальны адбор прайшоў па наступнай схеме: 12 запрошаных артыстаў выканалі па 2 песні ў паўфіналах, лепшая песня кожнага артыста прайшла ў фінал. Паўфіналы прайшлі 20 і 27 студзеня, 3 і 10 лютага, фінал прайшоў 17 лютага. Пераможцам стала Хана Пакарынен з песняй «Leave me alone». Таксама ў конкурсе браў удзел і Юка Куопамякі — адзін з самых вядомых спевакоў і кампазітараў Фінляндыі, аднак ён заняў толькі 10-е месца ў адборачным крузе.
Спіс зорак сузор’я Гідры
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Гідры да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Ювяскюля
Гісторыя
Стварэнне школ у 1850-х і 1860-х гадах аказалася самым важным крокам з пункту гледжання наступнага развіцця Ювяскюля. Першыя тры фінамоўныя школы ў свеце былі заснаваныя ў Ювяскюля, потым ліцэй ў 1858 годзе, каледж для  настаўнікаў у 1863 годзе і школа для дзяўчынак у 1864 годзе. Добра адукаваныя выкладчыці і вучні з розных куткоў краіны змянілі атмасферу Ювяскюля незваротна.
Геаграфія
Пейзаж у Ювяскюля узгорысты, лясісты і поўны вод. Архітэктар Алвар Аалта параўнаў узгорысты ландшафт Ювяскюля з ландшафтам Тасканы ў Італіі: «Нахіл хрыбта Ювяскюля амаль як у горных вінаграднікаў Ф'езоле».
Славутасці
У горадзе размешчаны будынкі, пабудаваныя па праектах Алвара Аальта. Праводзіцца Neste Rally Finland.
Teräsbetoni
Гісторыя
Да групы з’явіўся цікавасць за мяжой, і самі Teräsbetoni былі зацікаўлены выступіць за межамі Фінляндыі. Таму ў 2005 годзе група прыняла ўдзел у фестывалі Wacken Open Air.
Адукацыя ў Фінляндыі
Структура
Зараз у Фінляндыі існуе дзве паралельныя сістэмы вышэйшай адукацыі — універсітэты і політэхнічныя інстытуты. Апошнія даюць практычныя веды і навыкі для працы ў розных галінах. Самыя папулярныя спецыяльнасці політэхнікаў — тэхналогіі і транспарт, бізнес і кіраванне, ахова здароўя і сацыяльная сфера, культура, турызм, сфера абслугоўвання, адукацыя, прыродныя рэсурсы. Навучанне доўжыцца 3,5-4 года і ўключае абавязковую практыку. На думку даследчыка з універсітэта Ювяскюля, месцазнаходжанне ВНУ ў краіне моцна ўплывае на выбар спецыяльнасцяў сярод маладога пакалення фінаў.
Навучанне
Выкладанне ў фінскіх ВНУ ў асноўным вядзецца на фінскай і шведскай мове. Аднак міжнародных праграм на англійскай мове з кожным годам становіцца ўсё больш, і ўжо цяпер у Фінляндыі можна вучыцца на англійскай мове па многіх спецыяльнасцях: эканоміцы, кіраванні, педагогіцы, сацыяльных навуках, гандлю, бізнэсу, маркетынгу, інфармацыйных тэхналогіях, экалогіі і ахове навакольнага асяроддзя, ахове здароўя і сацыяльнаму абслугоўванню, турызму, архітэктуры, мастацтве, дызайне, музыцы і інш. У групах, у якіх навучанне праходзіць на англійскай мове, удзельнічаюць студэнты з усяго свету і выкладчыкі з розных краін, што забяспечвае міжнароднае прызнанне праграм. Для паступлення ў ВНУ ў групы, у якіх заняткі вядуцца на англійскай мове, абітурыент павінен добра валодаць англійскай мовай і даць вынікі аб здачы моўнага тэсту TOEFL ці IELTS.
Самазарадны карабін Сіманава
Канструкцыя
СКС перанабіваецца аўтаматычна, скарыстоўваючы энергію парахавых газаў, што адводзяцца з канала ствала. Замыканне канала ствала ажыццяўляецца перакошваннем затвора ўніз. Ствол чарнакуты, не храміраваны.
Канстытуцыя Фінляндыі
У адпаведнасці са зменамі канстытуцыйных актаў у 2000 годзе краіна перайшла ад прэзідэнцкай да парламенцкай дэмакратыі.
Гісторыя Канстытуцыі і яе змены
На працоўную групу ўскладалася таксама задача вызначэння структуры канстытуцыйнага дакумента, які утрымліваў б не больш за 130 артыкулаў замест 235-ці, якія існавалі на той перыяд. Пасля таго як рабочая група прадставіла сваю справаздачу, Урад у студзені 1996 прызначыў камітэт, які складаўся галоўным чынам з дэпутатаў Парламента (Канстытуцыйны камітэт 2000), які і павінен быў падрыхтаваць канчатковы праект новай Канстытуцыі.
Структура
Канстытуцыя Фінляндыі складаецца з 131 пункта (§), падзеленых на 13 главаў:
Каталіцтва ў Фінляндыі
Гісторыя
У 1920 годзе пасля здабыцця краінай незалежнасці Святы Прастол заснаваў Апостальскі вікарыят Фінляндыі. У 1926 годзе створаны прыход у Турку, годам пазней — прыход у Тэрыёкі. У 1942 годзе Фінляндыя ўсталявала дыпламатычныя адносіны са Святым Прастолам. Пасля пераходу Выбарга і Тэрыёкі да СССР, гэтыя прыходы былі ліквідаваны, заснаваны прыходы ў Лахты і Ювяскюля.
Олаф Магнус
Олаф Магнус (Olaus Magnus, або Magni, латынізацыя Månsson, або пераклад Store; —) — шведскі царкоўны дзеяч, архібіскуп Упсалы, дыпламат, пісьменнік і картограф. Бацькамі Олафа былі Монс Петэрсан Стурэ (Mans Petersson Store) і Крысціна. Брат архібіскупа і гісторыка Іаана Магнуса (Юхана Монсана).
Працы
Акрамя яе Олаф напісаў знакамітую Historia de Gentibus Septentrionalibus (Гісторыя паўночных народаў), надрукаваную ў 1555 у Рыме. Гісторыя… з'яўляецца літаратурным працягам яго працы над Картай, у ёй прысутнічаюць яго ўласныя ўспаміны пра паездку па Норландзе, легенды, фальклор, этнаграфічныя звесткі, фрагменты класічных прац Саксона Граматыка і іншых. Гэта кніга доўгі час заставалася самай аўтарытэтнай крыніцай ведаў пра Швецыю. Яе папулярнасць тлумачылася таксама мноствам невялікіх эскізаў, якія ілюстравалі звычаі Поўначы, дзіўныя для ўсёй асвечанай Еўропы.
Гама-функцыя
Азначэнне па Веерштрасу
дзе  — пастаянная Эйлера — Маскероні.
Спіс аб’ектаў PGC (2263001—2264000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2263001—2264000)
Сіманія
Паходжанне тэрміна
Тэрмін узнік ад імя самаранскага вешчуна Сымона, які спрабаваў выкупіць у апостала Пятра і апостала Яна дар (ласку) Святога Духу або, іншымі словамі, купіць за грошы святарства.
Сусветная царква і Візантыя
Сіманія была забаронена яшчэ правіламі Усяленскіх сабораў: 29-м правілам святых апосталаў, 2-м правілам 4 Усяленскага сабору, 22-м і 23-м правіламі 6 Усяленскага сабору , 4-м і 5-м правіламі 7 Усяленскага сабору, 90-м правілам Васіля Вялікага. Паводле гэтых правіл тых, хто гандлюе боскай ласкай, трэба не толькі пазбаўляць святарства, але і адлучаць ад адносін і нават аддаваць анафеме.