cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каралеўства Прусія
1848—1871: Войны за аб'яднанне Германіі
Завяршальным дзеяннем была Франка-пруская вайна (1870 год), дзе Бісмарк абыграў імператара Францыі Напалеона III з абвяшчэннем вайны Прусіі. Узаемадзеянне германскіх дзяржаў палепшылася пасля аўстра-прускай вайны, германскія дзяржавы хутка сабралі разам свае войскі і перамаглі Францыю. Гэтая пруская перамога прадвызначыла магчымасць стварэння Германскай імперыі на чале з імператарам Вільгельмам I 18 студзеня 1871 года (170 годдзе каранацыі першага прускай караля Фрыдрыха I) у зале люстэркаў у Версалі каля Парыжа, у той час як французская сталіца знаходзілася ў аблозе.
1871—1918: Уздым і падзенне Прусіі
Новая імперыя Бісмарк стала адной з самых магутных дзяржаў з краін кантынентальнай Еўропы. Панаванне Прусіі ў новай імперыі было амаль гэтак жа абсалютным, як гэта было ў Паўночна-германскай Саюзе. Прусія мела тры пятых плошчы імперыі, і дзве траціны яе насельніцтва. Імператарская карона стала спадчыннай дынастыі Гогенцолернаў.
Сас (герб)
Апісанне
Асноўны варыянт герба мае ў блакітным полі залаты маладзік рагамі ўгару, над ім паміж дзвюма залатымі 6-канцовымі зоркамі сярэбраная страла ўгару; клейнод — над прылбіцай з каронай паўлінавыя пёры, прабітыя стралой. Існуюць варыянты герба з 3 зоркамі над маладзіком, клейнод — 3 страусавыя пёры; з чырвоным полем і стралой уніз, клейнод — на 6 чаплевых пёрах рука з мячом; і інш.
Мазулеўшчына
Мазу́леўшчына (, Мазулевщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Акустычная фанетыка
У рамках дадзенай дысцыпліны даследуюцца акустычныя характарыстыкі гукавых сродкаў мовы, а таксама сувязь паміж артыкуляцыяй і яе аэрадынамічнымі і акустычнымі ўласцівасцямі. Акустычны раздзел фанетыкі мае асаблівае значэнне для прыкладанняў, у якіх распрацоўваюцца тэхнічныя сродкі аналізу маўленчага сігналу, і для маўленчых тэхналогій. Акустычная фанетыка абапіраецца на шэраг базавых фізічных паняццяў, якія адносяцца да вучэння пра ваганні.
Трамвай № 1 (Мінск)
Гісторыя
Ад сыботы пайшоў iзноў Менскi трамвай! Тымчасам ходзiць ён на лiнii былога № 1 ад Камароўскага парку й пакуль да Лiповае вулiцы (б. Валадарскага), паступова асвойваючы й далейшыя дзялянкi ў кiрунку да пасажырскага вакзалу. На ўсёй лiнii ўстаноўлена 10 упынак.
Нісімкавічы (археалагічны помнік)
Селішчы
Селішчы калочынскай культуры і раннефеадальнага часу. Знойдзены рэшкі паўзямлянак, часткі ляпнога посуду, жалезныя прылады працы, сярэбраныя і бронзавыя ўпрыгожанні.
Акой (Карагандзінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 972 чалавекі (520 мужчын і 452 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 715 чалавек (370 мужчын і 345 жанчын).
Амкадор
«Амкадор» — машынабудаўнічае прадпрыемства, заснаванае ў 1991 годзе ў Мінску. Вырабляе дарожна-будаўнічыя, камунальныя, снегаўборачныя, лясныя і сельскагаспадарчыя самаходы. Штогод выпускае больш за 5 тыс. самаходаў. Мае 3 заводы «Ударнік», «Дармаш» і «Дармашмэт» (вёска Калодзішчы, Мінскі раён) ды замежныя прадстаўніцтвы ў Індыі (Нью-Дэлі), Літве (Вільнюс), Прыднястроўі (Ціраспаль, Прыднястроўе), Расіі (Арол, Валгаград, Екацярынбург, Казань, Краснадар, Масква, Ніжні Ноўгарад, Новасібірск, Санкт-Пецярбург, Уладзівасток, Чалябінск) ды Украіне (Кіеў). Валодае 10 даччынымі прадпрыемствамі:
Бал (берагавы ракетны комплекс)
Бал (індэкс ГРАУ 3К60, па кадыфікацыі НАТА: SSC-6 Sennight, («тыдзень»)) — берагавы ракетны комплекс з супрацькарабельнай ракетай Х-35. Прыняты на ўзбраенне УС РФ у 2008 годзе.
Апісанне
БРК «Бал« уяўляе сабой мабільную сістэму (на базе шасі МЗКЦ-7930), у склад якой уваходзяць:
Рабочы факультэт
Рабо́чыя факультэ́ты, рабфакі — агульнадукацыйныя навучальныя ўстановы, якія ствараліся ў СССР у 1920—1930-я гады для падрыхтоўкі рабочых і сялян да паступлення ў вышэйшыя навучальныя ўстановы.
Міхась Іванавіч Мельнік
Біяграфія
Працуе выкладчыкам беларускай мовы і літаратуры Лідскага педагагічнага вучылішча.
Чукоцкая аўтаномная акруга
Гісторыя
Чукоцкая аўтаномная акруга была створана 10 снежня 1930 года. З 1977 года ў складзе Магаданскай вобласці. Выйшла з яе складу ў 1991 годзе і ў цяперашні час з’яўляецца адзінай аўтаномнай акругай, якая не ўваходзіць у склад іншага суб’екта Расійскай Федэрацыі.
Канстанцін IV
Канстанцін IV (652—685) — візантыйскі імператар з 668 па 685, старэйшы сын Канстанта II.
Валадаранне
Вёў шматгадовую цяжкую вайну з Арабскім халіфатам. У 678 годзе арабы аблажылі Канстанцінопаль, і сталіцу выратаваў толькі грэчаскі агонь. Канстанцін заключыў мір з халіфам Муавіяй. Межы засталіся нязменнымі. У 680—681 гадах ваяваў з балгарамі хана Аспаруха, якія перайшлі Дунай пасля распаду Вялікай Балгарыі. Пацярпеў няўдачу і прызнаў стварэнне новай Балгарскай дзяржавы, якая займала некаторую частку фракійскіх земляў імперыі.
Валерый Міхайлавіч Лапцэвіч
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працаваў у Белпрампраекце, з 1974 па 1980 г. — галоўны інжынер у Белдзіпрагандлі.
Ірына Сяргееўна Патаніна
Біяграфія
Першы твор Ірыны Патанінай — кніга пад назвай «Неразгаданая», была выдадзена ў Маскве выдавецтвам «АСТ» у 2001 годзе. З таго часу былі апублікаваны каля трох дзясяткаў літаратурных твораў, пісьменніца піша раманы, аповесці, апавяданні, вершы — працуе ў розных жанрах (у тым ліку псіхалагічная драма, дэтэктыў, фантастыка, дзіцячая літаратура).
Вольга Станіславаўна Масілёнене
Біяграфія
У кастрычніку 2007 года пакінула харвацкі «Госпіч» і падпісала кантракт з арэнбургскай «Надеждай».
Гур-Эмір
Фамільная грабніца Цімура і спадчыннікаў імперыі была ўзведзена ў паўднёва-заходняй частцы горада у 1404 годзе. Мазаіка, сабраная са светла- і цёмна- блакітных глазураваных цаглін, ўпрыгожвае сцены і барабан. Гэты шэдэўр сярэднеазіяцкага дойлідства займае важнае месца ў гісторыі сусветнай ісламскай архітэктуры. Гур-Эмір паслужыў правобразам для вядомых помнікаў архітэктуры эпохі Вялікіх маголаў: маўзалея Хумаюна ў Дэлі і маўзалея Тадж-Махал у Агры, пабудаваных нашчадкамі Цімура, якія ў свой час былі кіруючай дынастыяй Паўночнай Індыі.
Мельцінова
Ліквідаваны 28 лістапада 2014 года.
NGC 5046
NGC 5046 (іншыя абазначэнні — MCG -3-34-35, NPM1G -16.0398, PGC 46141) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Філіпа Тамаза Марынеці
Футурызм
Яго драма "La donna è mobile", упершыню прадстаўленая ў Турыне, таксама не мела поспеху. У наш час п 'еса запомнілася пазнейшай версіяй, названай  Elettricità sessuale  , галоўным чынам па з'яўленні на сцэне чалавекападобных механічных істот за дзесяць гадоў да таго, як чэшскі пісьменнік Карэл Чапек вынайшаў тэрмін "робат".
Марынеці таксама імкнуўся павялічыць творчы патэнцыял. Ён быў зачараваны ідэяй апрацаванай ежы, прадказваючы, што калі-небудзь таблеткі заменяць ежу як крыніцу энергіі, і заклікаў стварыць "пластыкавыя комплексы", каб замяніць натуральную ежу. Ежа, у сваю чаргу, стане прадметам мастацкай выразнасці. Многія з апісаных Марынеці страў падобныя на перформанс, напрыклад, "Тактыльная вячэра", узноўленая ў 2014 годзе.
Галота
Галота — шляхта, якая не мела сваёй зямлі, жыла пры магнацкіх і панскіх дварах у якасці слуг.
Месквакі
Паводле легенд саміх месквакі, іх продкі ў старажытнасці былі вылеплены з гліны і прыйшлі на ўсход Паўночнай Амерыкі, калі ратаваліся ад голаду. Да пачатку XVII ст. яны насялялі берагі ракі Святога Лаўрэнція і паўночна-усходні бераг возера Антарыа. Вайна з іракезамі моцна саслабіла гэты народ. Але ў XVII ст. алганкінскія плямёны здолелі адсунуць іракезаў на поўдзень дзякуючы падтрымцы з боку французаў. Месквакі перасяліліся на ўсход сучаснага Мічыгана, дзе кантралявалі гандаль паміж французскімі калоніямі Канады і Місісіпі. Французы памылкова называлі іх "лісамі" (Les Renards) па найменню татэма аднаго з родаў. У пачатку XVIII ст. імкненне французаў усталяваць на землях месквакі свае ваенныя ўмацаванні прывяло да працяглага канфлікту. У 1714 г. армія французаў і іх саюзнікаў-індзейцаў узяла ў аблогу ўмацаванае паселішча місквакі на тэрыторыі Вісконсіна, аднак з-за адчайнага супраціву была вымушана адступіць са значнымі стратамі. У 1721 г. Людовік XV аддаў загад знішчыць усіх месквакі. У 1730 - 1734 гг. французы і іх саюзнікі здолелі падзяліць адзінае апалчэнне супернікаў і пачалі спусташэнне іх вёсак. Да 1735 г. рэшткі атрадаў месквакі і саюзных ім саўк мігрыравалі на тэрыторыю Аява. Пасля 1830 г. — далей на захад.
Сяргей Аляксандравіч Астроўскі
Адукацыя
У 1982 годзе скончыў Кіеўскае вышэйшае танкавае інжынернае вучылішча, у 1991 — Ваенную акадэмію бранятанкавых войскаў імя Р. Маліноўскага, у 2003 — Нацыянальная акадэмія абароны Украіны.
Кар’ера
У 2010 годзе прызначаны намеснікам камандуючага Сухапутных войскаў Узброеных Сіл Украіны. У 2011 годзе падаў рапарт на адстаўку.
Сям’я
Жанаты, мае дачку.
С-500
23 жніўня 2021 года віцэ-прэм’ер РФ Юрый Барысаў заявіў, што сістэма С-500 вырабляецца серыйна.
Велікапольскія дуды
Канструкцыя
Вялікапольскія дуды складаюцца з перабору, гуку (бурдону), мяшка, а таксама з кавальскага меха, якім пампуецца паветра.
Каменныя абразкі
Рабілі з вапняку, сланцу і іншых парод мяккага каменю. Найбольшае распаўсюджанне мелі ў XI—XV стст. Выконваліся ў тэхніцы рэльефнай разьбы з асобнымі выявамі ці сюжэтнымі кампазіцыямі. Часта заключаліся ў правы з золата і серабра, упрыгожаныя сканню, гравіроўкай з чарненнем, жэмчугам і каштоўнымі камянямі. Іх насілі ў спалучэнні з каралямі, замест нацельных крыжыкаў, падвешвалі да абкладаў абразоў. На тэрыторыі Беларусі знойдзена каля 10 абразкоў каменных: у Полацку з выявамі Канстанціна і Алены (са слядамі пазалоты, XII—XIII стст.), фрагмент абразка з надпісам «Барыс» (1-я палова XIII ст.); у Віцебску — «Маці Боская ў смутку», у Мінску — «Хрыстос Эмануіл бласлаўляе Міколу і Стафана» (1-я палова XIII ст.), «Мікола» (XIII ст.), «Маці Боская Дэісусная» і «Апостал Пётра» (канец XII — пачатак XIII стст.); у Навагрудку — «Мікола» (XIII ст.); у Пінску — «Хрыстос Эмануіл» (XII ст.).
NGC 5048
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Абольцы (Талачынскі раён)
Або́льцы (, Обольцы) — аграгарадок у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, на рацэ Абалянка. Адміністрацыйны цэнтр Аболецкага сельсавета. За 36 км ад Талачына, 9 км ад чыгуначнай станцыі Лемніца, за 116 км ад Віцебска. Цэнтр калгаса імя Дзяржынскага. У вёсцы 150 двароў, 337 жыхароў (1992).
Гісторыя
У другой палове XV ст. Абольцы былі падараваны сынам выехаўшага з Масквы князя I. Шамячыча (Сямёну, потым Васілю). Пасля вяртання В. Шамячыча ў Маскву (каля 1500) намеснікамі ў Абольцах сталі Юрый Глябовіч, потым князь Ф. І. Заслаўскі (1504), пан Міця Іванавіч (1510), князь В. С. Друцкі-Сакалінскі. Пазней Абольцы былі падараваны Жыгімонтам Старым яго жонцы Боне. Яе намеснікамі былі Кірдзей Грычанавіч (1530—1532) і М. В. Клачко (1533—1543). Супраць Кірдзея, які спрабаваў ускласці на аболецкіх сялян новыя павіннасці, адбылося выступленне, і сяляне адстаялі свае правы.
Паўночна-Заходні край
Рэжым законаў
Расійская ўлада разумела, што працэс уніфікацыі кіравання, русіфікацыі і аправаслаўлення зямель былой Рэчы Паспалітай, дзе было шмат уніятаў, каталікоў, іудзеяў, дзе мясцовая эліта (шляхта) карысталася ў царкоўнай, адукацыйнай і адміністрацыйнай сферах польскай мовай і дзе былі выразна адметныя культура і звычаі ўсяго мясцовага насельніцтва, зойме працяглы час. Рэжым законаў на тэрыторыі Паўночна-Заходняга і Паўднёва-Заходняга краёў на працягу XIX ст. пэўнымі крокамі змяняўся ад своеасаблівага ў параўнанні з многімі іншымі губернямі Расійскай імперыі, калі спачатку былі захаваны некаторыя старыя юрыдычныя нормы Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай (галоўным чынам, судовага і эканамічнага характару), усё больш як да агульнарасійскага ўзору, так і абмежавальнага і дыскрымінацыйнага характару да мясцовых жыхароў (асабліва пасля падаўлення паўстання 1863—1864 гадоў), што зноў рабіла адметнымі ў Расійскай імперыі гэтыя былыя землі Рэчы Паспалітай.
Фарміраванне адміністрацыйна-тэрытарыяльнага складу
Выданне «Устанаўлення кіравання губерняў Усерасійскай імперыі» (1775) прывяло да чарговых адміністрацыйных пераўтварэнняў. Паўстала таксама пытанне аб мэтазгоднасці далейшага аб'яднання ў складзе Пскоўскай губерні далучаных зямель Вялікага Княства Літоўскага разам з велікарускімі землямі, на якія не распаўсюджваліся выключэнні з г.зв. «польскіх праў». Сваім указам ад 24 жніўня 1776 г. Сенат Расійскай імперыі зацвердзіў праект Чарнышова аб стварэнні дзвюх губерняў яго генерал-губернатарства: была створана Магілёўская губерня (з былым тэрытарыяльным складам) і Полацкая губерня (замест Пскоўскай), ад якой аднялі Пскоўскі і Велікалуцкі паветы. У 1778 г. адбылася чарговая адміністрацыйная рэформа: 28 мая 1778 г. Полацкая губерня была пераўтворана ў Полацкае намесніцтва (1778—1796), а 4 чэрвеня 1778 г. Магілёўская губерня — у Магілёўскае намесніцтва (1778—1796).
Новы расійскі імператар (1796—1801) Павел I правёў новы адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел імперыі, накіраваны на ўзбуйненне адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак. Паводле ўказу ад 12 снежня 1796 г. Віленская і Слонімская губерні аб'ядноўваліся ў адну Літоўскую губерню (1796—1801) з цэнтрам у Вільні — заставалася ў складзе Літоўскага генерал-губернатарства (з адной Літоўскай губерняй); Полацкае і Магілёўскае намесніцтвы — у Беларускую губерню (1796—1801) з цэнтрам у Віцебску ; скасоўвалася Беларускае генерал-губернатарства, а Беларуская губерня перастала ўваходзіць у склад якога-небудзь генерал-губернатарства; Мінскае намесніцтва пераўтворана (перайменавана) у Мінскую губерню; а Мінскае, Валынскае і Брацлаўскае генерал-губернатарства (1795—1796) было рэарганізавана і перайменавана ў Мінскае, Валынскае і Падольскае ваеннае губернатарства (1796—1801), цэнтрам якога стаў Камянец-Падольскі.
Захаванне тапаніміі часоў Рэчы Паспалітай
У 1827 г. Пётр Кёпен выдаў працу «О происхождении, языке и литературе литовских народов», у якой упершыню ў расійскай навуцы паспрабаваў вызначыць межы рассялення «літоўскіх народаў» (імі разумеліся балтамоўныя народы — літоўцы і латышы) і мяжу, якая аддзяляе балтамоўнае і славянамоўнае насельніцтва імперыі. Гэтае даследаванне Кёпена дало пачатак паступоваму замацаванню ў расійскай навуковай літаратуры тэрміна «літоўцы» у першую чаргу за балтамоўным насельніцтвам. Звесткі, сабраныя Кёпенам у 1827 г. адносна славянамоўнага насельніцтва імперыі, не былі надрукаваны і знаходзіліся ў рукапісе. Працай Кёпена скарыстаўся вядомы славіст Павел Шафарык, які ў сваім даследаванні «Славянскі народапіс» (Прага, 1842) на падставе мовы акрэсліў тэрыторыю рассялення «беларусаў» і падаў лічбы пра агульную іх колькасць (2 726 000 чалавек — 2 376 000 праваслаўных і 350 000 каталікоў). «Беларускую мову» Шафарык назваў гаворкай «агульнарускай мовы», а абшарам яе распаўсюджання ўказаў цалкам Магілёўскую і Мінскую губерні, большую частку Віцебскай і Гродзенскай губерняў і Беластоцкай вобласці, а таксама меншую частку Віленскай губерні. Аднак Шафарык падышоў да праблемы павярхоўна, бо ў абшар «беларускай мовы» трапілі раёны з гарадамі Брэст, Кобрын, Пінск і інш., якія пазнейшыя лінгвісты адносілі да абшару «маларускай мовы» (украінскай мовы). Да таго ж Шафарык у «беларускай мове» вылучаў уласна «беларускую гаворку» («белорусское подречие») у Магілёўскай і Віцебскай губернях і «літоўска-рускую» («литовско-русское подречие») — у Мінскай, Гродзенскай і Віленскай губернях. Гэта гаворыць аб тым, што Шафарык вылучыў не рэальныя дыялекты беларускай мовы і межы рассялення беларусаў, а межы рассялення ўсяго славянамоўнага насельніцтва ў пяці губернях края, частка якога тапанімічна адносілася па тагачаснай традыцыі да «Беларусі» (Віцебская і Магілёўская губерні), а частка — да «Літвы» (Віленская, Гродзенская і Мінская губерні). Аднак да пачатку царавання расійскага імператара (1881—1894) Аляксандра III, які ўзняў чарговую хвалю ўзмоцненай русіфікацыі, у Расійскай імперыі галоўнай этнавызначальнай прыкметай была не мова, а веравызнанне : у прыватнасці, да рускіх адносілі ўсіх, хто быў праваслаўным у імперыі.
Летам 1862 г. у Вільні мясцовымі тайнымі групамі прыхільнікаў незалежнасці («белыя» і «чырвоныя») быў створаны Літоўскі правінцыйны камітэт, які пачаў рабіць захады па стварэнні сваіх тайных камітэтаў у рэгіёнах — шасці літоўска-беларускіх губернях. 20 студзеня (1 лютага) 1863 г. віленскія «чырвоныя» (Канстанцін Каліноўскі, Зыгмунт Чаховіч і інш.) абвясцілі маніфест аб далучэнні да паўстання і стварылі Часовы правінцыйны ўрад Літвы і Беларусі. Аднак ініцыятыву хутка перахапілі «белыя» (Якуб Гейштар, Аляксандр Аскерка і інш.), якія наладзілі кантакты з Часовым нацыянальным урадам у Варшаве і з яго ўпаўнаважання 27 лютага (11 сакавіка) 1863 г. утварылі ў Вільні Аддзел кіраўніцтва правінцыямі Літвы. Пад правінцыямі разумеліся «Жамойць», уласна «Літва» і «Беларусь». Віленскія «белыя» здолелі захаваць пад сваім кантролем усе тайныя паўстанцкія камітэты ў шасці літоўска-беларускіх губернях, зыходзячы з прынцыпа «цэласці Літвы», хоць Варшава жадала атрымаць пад сваю ўладу Беласточчыну і паўднёвыя паветы Гродзенскай губерні. «Чырвоныя» вырашылі далучыцца да «белых» і іх праграмы.
Пашырэнне геаграфічнай прасторы «беларускіх губерняў»
Пашырэнню з 1890-х гг. назваў «Беларусь» і «беларусы» значна паспрыялі і мясцовыя народніцкі, сацыялістычны і дэмакратычны рухі (Беларуская рэвалюцыйная грамада (1902), перайменаваная ў 1903 г. у Беларускую сацыялістычную грамаду, і інш.), якія ўжывалі гэтыя вызначэнні для ўсёй тэрыторыі славянамоўнага насельніцтва края; матэрыялы першага перапісу насельніцтва ў Расійскай імперыі ў 1897 г. Перапіс 1897 года праводзіўся шляхам апытання ўсяго насельніцтва, у тым ліку аб ужыванай мове, якая афіцыйнай урадавай статыстыкай лічылася крытэрыем прыналежнасці да пэўнага народа. Хоць, напрыклад, у Пінскім павеце 74,3% жыхароў назвалі сябе беларусамі (па роднай мове), а ўкраінцамі — 0,6% (1423 чалавекі), у Рэчыцкім — адпаведна 82,5 і 1,7%, у Пружанскім — 75,5 і 6,7%. Толькі 64,3% насельніцтва Брэсцкага і 79,6% Кобрынскага паветаў сваёй роднай мовай назвалі ўкраінскую. Аднак, ужо паводле звестак губернскага статыстычнага камітэта, у 1910 г. у Кобрынскім павеце беларусаў налічвалася 84,8% (а ў 1913 г. ужо 85,7%), а ў Пружанскім — 87,1%. Мясцовыя органы кіравання, прыходскія святары, дадзеныя якіх і былі крыніцай этнічнай статыстыкі, адмовіліся ад выключна моўнага крытэрыя вызначэння этнічнай прыналежнасці і разумелі, што вакол іх жывуць не «украінцы», а «беларусы». Толькі Брэсцкі павет перад Першай сусветнай вайной быў заселены на 65,9% (паводле дадзеных) «украінцамі», але і тут да 1918 г. асноўная маса насельніцтва ўжо стала называцца «беларусамі». На гэта паўплывалі шматлікая ў той час літаратура на беларускай мове; грамадскі рух «беларускага адраджэння»; свабоды, якія прынесла рэвалюцыя 1905—1907 гадоў у Расіі, дазволіўшыя легальна выдаваць літаратуру на любой роднай мове і свабодна ствараць грамадскія арганізацыі; бежанства ў ходзе Першай сусветнай вайны, якое прывяло да цесных кантактаў (у тым ліку ў Санкт-Пецярбургу) дзеячаў грамадскіх аб'яднанняў з розных рэгіёнаў; абвяшчэнне БНР і інш. А на картах, складзеных у 1918 і 1919 гадах Мітрафанам Доўнар-Запольскім і Яўсеем Канчарам на падставе комплекса крытэрыяў, ужо ўся Берасцейшчына была ўключана ў абшар рассялення беларусаў. Гл.: Насытка, Г. "Тыя ж беларусы"… С. 15; Гісторыя Беларусі : у 6 т. — Т. 4. — С. 371, 401—409, 443—446, 453, 461—463. ; працы гісторыкаў Мітрафана Доўнар-Запольскага і Вацлава Ластоўскага, асабліва выдадзеная ў Вільні «Кароткая гісторыя Беларусі» (1910); прэса, у першую чаргу газета «Наша ніва».
Мельнік
Прозвішча
Мельнік — беларускае і ўкраінскае прозвішча.
На нітцы часу
Прэзентацыя
Прэзентацыі прайшлі 13 чэрвеня 2018 года ў ДУА «Яршэвіцкі НПК дзіцячы сад-сярэдняя школа» і ў Ракаўскай сярэдняй школе (у рамках акцыі «Лета з добрай кнігай»), 22 верасня 2018 года адбылася творчая сустрэча-прэзентацыя ў сельскім клубе-бібліятэцы вёскі Міхайлоўшчына Ашмянскага раёна, а 25 кастрычніка 2018 года — у Ашмянскай раённай бібліятэцы. Валянціна Гіруць-Русакевіч прэзентавала паэтычны зборнік «На нітцы часу» 9 лютага 2019 года на XXVI Мінскай міжнароднай кніжнай выставе. Кніга атрымала добрыя водгукі наведвальнікаў.
Грэм’яска
Насельніцтва складае 373 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 21 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 15050. Тэлефонны код — 0131.
Юльян Мікалаевіч Дрэйзін
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і ўрача Мікалая Маркавіча Дрэйзіна і акушэркі. Першую адукацыю атрымаў у Віленскай духоўнай гімназіі, затым скончыў медыцынскі факультэт Юр’еўскага ўніверсітэта. Скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта (1908). Браў прыватныя ўрокі ў прафесараў Маскоўскай кансерваторыі.
Пільнікі (Хіславіцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Пільнікі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Пільнікі не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Граньярда
Насельніцтва складае 321 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 34 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 15010. Тэлефонны код — 0144.
Кызылту (Шэцкі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 240 чалавек (110 мужчын і 130 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 132 чалавекі (70 мужчын і 62 жанчыны).
Пустэльныкы (Радэхіўскі раён)
Пустэльныкы (Пусте́льники) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рычард Вітольдавіч Пікель
Біяграфія
З кастрычніка 1919 г. кіраўнік палітаддзела 6-й і 16-й армій. З мая 1921 г. кіраўнік палітупраўлення войск Украіны і Крыма. З красавіка 1922 г. камісар вааенна-акадэмічных курсаў вышэйшага камсастава РСЧА. З сакавіка 1924 г. загадчык сакратарыята старшыні выканкома Камінтэрна (Р. Я. Зіноўева). З 1927 на розных кіруючых пасадах у Наркамаце асветы і іншых дзяржаўных органах. У 1936 г. абвінавачаны ў «тэрырарыстычнай дзейнасці супраць кіраўнікоў партыі і дзяржавы» і расстраляны. Рэабілітаваны ў 1988 г. Аўтар публіцыстычных твораў па гісторыі ўстанаўлення бальшавіцкай улады на беларускіх землях.
Раковышчэ
Раковышчэ (Рако́вище) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Наталля Вячаславаўна Сумская
Біяграфія
Нарадзілася 22 красавіка 1956 года ў в. Кацюжанка Вышгарадскага раёна Кіеўскай вобласці ў сям’і акцёраў Акадэмічнага драмтэатра імя І. Франка. Бацька — Вячаслаў Ігнатавіч Сумскі (1934—2007), народны артыст Украіны, маці Ганна Іванаўна Апанасенка-Сумская (1933—2022), заслужаная артыстка УССР. Малодшая сястра — Вольга Сумская, актрыса і тэлевядучая.
З восені 2003 года да пачатку 2010 года вяла перадачу «Ключавы момант» на тэлеканале «Інтэр».
Тэцкае наступленне (1969)
Ваенныя дзеянні
Наступленне праводзілася пераважна сіламі рэгулярнай арміі Паўночнага В’етнама, так як партызанскія атрады НФВПВ панеслі цяжкія страты ў бітвах 1968 года і не маглі паўнавартасна ўдзельнічаць у аперацыі. Асноўнай задачай было нанясенне амерыканскім часцям максімальных страт, што выклікала б палітычны рэзананс у ЗША і ўзмацненне антываеннага руху. Паўднёвав’етнамскія базы і войскі былі названы нізка прыярытэтнымі мэтамі нападаў.
NGC 5052
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сюлі-Прудом
Біяграфія
Пасля смерці бацькі (1841) сям'я засталася без сродкаў, 2-гадовы Рэнэ з маці Клатыльдай (Кейё) Прудом і старэйшай сястрой пераязджае да дзядзькі. У 8-гадовым узросце Рэнэ паступае ў ліцэй Банапарта, дзе захапляецца матэматыкай, класічнымі мовамі і французскім вершаскладаннем. Скончыўшы ліцэй, Рэнэ, адзін з лепшых вучняў у класе па матэматыцы, планаваў вучыцца ў політэхнічнай школе, каб стаць інжынерам, але з-за сур'ёзнай хваробы вачэй адмовіўся ад сваіх планаў. Працуе канторшчыкам на фабрыцы, з 1860 — клеркам натарыяльнай канторы. Па вечарах вывучае філасофію і піша вершы.
У 1901 Сюлі-Прудом стаў першым лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры за «выдатныя літаратурныя вартасці, асабліва за высокі ідэалізм, мастацкую дасканаласць, а таксама за незвычайнае спалучэнне душэўнасці і таленту, пра што сведчаць яго кнігі». Уручэнне Нобелеўскай прэміі Сюлі-Прудому стала нечаканасцю для ўсіх тых, хто лічыў найболей верагодным прэтэндэнтам Льва Талстога.
Мучны клешч
Лічынка
Лічынка з трыма парамі ног.
Шон О’Саліван
Пачаў прафесійныя выступы ў 2011 годзе на нізкарэйтынгавых турнірах серыі Players Tour Championship і 7 разоў прабіваўся ў асноўныя стадыі спаборніцтваў, але не праходзіў далей за першы раунд. У 2012 годзе перамог на адным з турніраў Q-School і атрымаў месца сярод прафесіяналаў на два сезоны. У дэбютным сезоне ў мэйн-туры двойчы даходзіў да 1/32 фіналу спаборніцтваў PTC і да 1/32 фіналу рэйтынгавага адкрытага чэмпіянату Кітая, але не ўдзельнічаў у асноўных стадыях турніраў рэйтынгавага ўзроўню. У 2013 годзе ўпершыню дайшоў да 1/16 фіналу прафесійнага спаборніцтва на адкрытым чэмпіянаце Балгарыі, а таксама дэбютаваў у асноўных стадыях рэйтынгавых турніраў, дайшоўшы да 1/32 фіналу адкрытага чэмпіянату Індыі і чэмпіянату Вялікабрытаніі. У сезоне 2014/2015 пакінуў прафесійны статус, але працягваў выступаць на нізкарэйтынгавых спаборніцтвах у якасці аматара і ўпершыню дайшоў да чвэрцьфіналу прафесійнага турніру на адкрытым чэмпіянаце Рыгі, а таксама ў чацвёрты раз дайшоў да 1/32 фіналу рэйтынгавага пяршынства на German Masters. У сезоне 2015/2016 вярнуўся ў мэйн-тур і яшчэ двойчы даходзіў да 1/32 фіналу рэйтынгавых турніраў на International Championship і чэмпіянаце Вялікабрытаніі, а ў наступным сезоне дэбютаваў у 1/16 фіналу рэйтынгавага спаборніцтва на Рыга Мастэрс і падняўся на найвышэйшае для сябе 72-е месца ў рэйтынгу.
Эдуард Антонавіч Вальчук
Навуковая дзейнасць
Кіраваў падрыхтоўкай 12 кандыдацкіх дысертацый.
LCC Міжнародны ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
У цяперашні час колькасць студэнтаў складае каля 650 чалавек (з якіх 33 % — з Літвы, 67 % — з іншых краін), якія прыязджаюць у Клайпеду з больш чым 50 краін свету. Кожны семестр каля 35 студэнтаў, якія навучаюцца за мяжой, прыязджаюць у Клайпеду з паўночнаамерыканскіх універсітэтаў. Адна траціна выкладчыкаў — літоўцы, а дзве траціны — выхадцы з Заходняй Еўропы, Канады і ЗША.
Ізола-Сант’Антоніа
Ізола-Сант’Антоніа (Isola Sant'Antonio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Фрыдэберт Туглас
Біяграфія
Нарадзіўся 2 сакавіка 1886 года ў сям’і цесляра. Вучыўся ў Тартускай гарадской школе і гімназіі (1901—1905). За ўдзел у рэвалюцыйных выступленнях 1905 года быў арыштаваны. З восені 1906 да сакавіка 1917 года ў эміграцыі — Фінляндыя, Францыя, інш. краіны Заходняй Еўропы. Пасля вяртання ў Эстонію Ф. Туглас актыўна ўдзельнічае ў літаратурным жыцці, у 1923—1926 — рэдактар часопіса «Ломінг» («Творчасць»).
Леў Пятровіч Мацкевіч
Творы
Сярод апублікаванага:
Віктар Міхаэліс
Творчасць
Выканаў праекты гандлёвых радоў у Навагрудку (1835), бальніцы для ніжніх воінскіх чыноў, сіроцкага дома, багадзельні для Гродзенскай губерні (1849), сінагогі на Кобрынскім фарштаце Брэсцкай крэпасці.
Рэзалюцыі ЮНЕСКА аб эсперанта
Рэзалюцыі ЮНЕСКА аб эсперанта — рэзалюцыі ЮНЕСКА сцвярджаючыя культурную каштоўнасць эсперанта для сусветнай супольнасці. Першая рэзалюцыя — IV.4.442-4224 была прынята падчас восьмай сесіі Генеральнай канфярэнцыі ЮНЕСКА 10 лістапада 1954 года ў Мантэвідэа. 8 лістапада 1985 падчас 23 сесіі Генеральнай канферэнцыі ЮНЕСКА ў Сафіі рэзалюцыяй № XI.4.218 была падцвержана рэзалюцыя прынятая ў Мантэвідэа.
Раіса Сцяпанаўна Недашкоўская
Біяграфія
З 1994 па 2001 гады Раіса Недашкоўская — мастацкі кіраўнік Тэатра «Пад зорным небам». Была віцэ-прэзідэнтам Славянскага форума мастацтваў «Залаты Віцязь». У цяперашні час — першы намеснік Старшыні праўлення Нацыянальнага Саюза тэатральных дзеячаў Украіны.
Лерма (Італія)
Лерма (Lerma) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П'емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Людміла Міхайлаўна Бяляева
Біяграфія
Нарадзілася ў сям'і беларусаў-урачоў. У 1972 г. скончыла МДМІ. Пасля інтэрнатуры на базе дзіцячай абласной клінічнай бальніцы з 1973 па 1978 гг. працавала ўрачом-ардынатарам гэтай клінікі.
Уладзімір Аляксеевіч Парахневіч
Біяграфія
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Кастрычніцкай рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, медалямі.
Украінская інжынерна-педагагічная акадэмія
Агульная характарыстыка
Знаходзіцца ў будынку палаца харкаўскага генерал-губернатара (затым — будынак Харкаўскага ўніверсітэта) і сумежных з ім будынках на вул. Універсітэцкай.
Тумсык
Тумсык — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Шэцкай сельскай акругі. Код КАТА — 356487400.
Віктар Мікалаевіч Ласкавы
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года. Пражывае ў Мінску.
5-я асобная механізаваная брыгада (Украіна)
5-я асобная механізаваная брыгада, 5-я амбр (5-та окрема механізована бригада, 5 омбр) — вайсковае фармаванне Узброеных Сіл Украіны, створанае спецыяльна для ўдзелу ў ваеннай аперацыі ў Іраку. Місія падраздзялення працягвалася з 11 жніўня 2003 па сакавік 2004.
Пагарэлка (Валожынскі раён)
Пагарэ́лка (, Погорелка) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Інтэрніраванне немцаў у ЗША
Грамадзянскія інтэрніраванныя асобы
Прэзідэнт ЗША Вудра Вільсан прыняў законы 6 красавіка i 16 лістапада 1917 г., якія абмяжоўвалі правы мужчын узростам ад 14 год нямецкага паходжання, якія пражывалі на тэрыторыі ЗША. Пры гэтым абмежаванні распаўсюджваліся не толькі на грамадзян Германіі, але і на грамадзян іншых краін; пры гэтым на немцаў-грамадзян ЗША гэтыя законы сваё дзеянне не распаўсюджвалі. Абмежаванні былі і да імігрантаў з Аўстра-Венгрыі, але не такія жорсткія, як супраць немцаў. У 1918 г. абмежаванні распаўсюдзілі і на жаншчын. Большая частка немцаў і іншых імігрантаў з Германіі былі павінны прайсці спецыяльную рэгістрацыю і часам праваахоўныя органы выклікалі іх на допыт ці праводзілі ў дачэненні іх расследаванні. 2048 чалавек былі пазбаўлены свабоды і накіраваны ў Форт Дуглас (штат Юта) ці Форт Огленторп (дзе таксама былі ваеннапалонныя, штат Джорджыя). Большая частка грамадзянскіх інтерніраванных была вызвалена ў чэрвені 1919 г., але некаторых пратрымалі да красавіка 1920 г.
Ваеннапалонныя немцы (1914-18 гг.)
У снежні 1914 г. германская кананерка «Кармаран» была вымушаны прычаліць да вострава Гуам, дзе камандзе карабля прапанавалі вярнуцца ў адкрытае мора без папаўнення запасаў ежы і паліва альбо быць інтэрнаванымі. Каманда згадзілася на інтэрніраванне. Да лютага 1917 г., калі германская падводная лодка затапіла карабель ЗША, адносіны да інтэрніраванных на Гуаме былі станоўчымі. Пасля гэтага здарэння свабода інтэрнаваных немцаў на востраве была абмежавана, а пасля таго як у красавіку 1917 г. ЗША аб'явілі вайну Германіі, іх вырашылі зрабіць ваеннапалоннымі. У адказ на патрабаванне скласці зброю і стаць ваеннапалонным капітан і каманда кананеркі ўзарвалі карабель, некалькі маракоў загінулі, а выжыўшых 353 членаў каманды нямецкай нацыянальнасці 29 красавіка 1917 г. накіравалі ў ЗША як ваеннапалонных. Некаторых іншых членаў каманды, якія не былі немцамі, трымалі на Гуаме да канца вайны. Падобным чынам ў лістападзе 1914 г. на Гавайскіх астравах была інтэрніраванна і потым паланёна каманда германскага крэйсера «Гайер». Такім жа чынам былі інтэрніраванны яшчэ некалькі германскіх ваенных караблёў. Калі ЗША далучыліся да вайны з Германіяй, інтэрніраванных маракоў у якасці ваеннапалонных перавялі ў форты Дуглас, Огленторп і Макферсан да канца вайны.
Інтэрніраванні падчас Другой сусветнай вайны
У 2000-х гг. мелі месца пэўныя дзеянні з боку Кангрэса і грамадскасці ЗША накіраваныя на вывучэнне праблемы інтэрніравання немцаў падчас Другой сусветнай вайны. Так Сенат ў 2007 г. прыняў закон аб вывучэнні стасунку дзяржавы да розных этнічных груп падчас Другой сусветнай вайны («Wartime Treatment Study Act»). Але ніякія законы аб рэабілітацыі ці выплаце кампенсацый інтэрніраванным асобам прыняты не былі.
Дзяк
На Русі дзякі былі асабістымі слугамі князя, часта нават людзьмі нявольнымі, займаліся справаводствам пры княскім двары, іншым разам улікам у княжацкім скарбе, выконвалі дробныя адміністрацыйныя даручэнні князя ці больш высокіх службовых асоб. Напрыклад, Хроніка Лівоніі ў 1203 згадвае полацкага дзяка Стэфана, з паведамлення вынікае, што ён быў дробным службоўцам. Найменне - дзяк, стала агульнараспаўсюджаным толькі ў 14 ст., да гэтага часу дзеля азначэння гэткіх службовых асоб ўжывалася найменне пісар.
Дзякі ў Вялікім княстве Літоўскім
У ВКЛ дзяк, як раней на Русі, застаўся дробнай службовай асобай з аналагічнымі абавязкамі. Спачатку дзяка, па старой рускай традыціі, раз-пораз таксама звалі пісарам, але пасля пісарамі сталі зваць больш высокіх службовых асоб Канцылярыі ВКЛ. Дзякі засталіся адной з ніжэйшых канцылярскіх пасад, ніжэй за іх былі толькі дваране і слугі канцылярскія. Дзякі займаліся перапіскай чарнавікоў і да таго падобнымі справамі, ездзілі з дробнымі даручэннямі паноў-рады і гаспадарскімі лістамі. Часта выконвалі абавязкі аналагічныя абавязкам дваран, таму іншым разам і самі зваліся дваранамі. Дзякі якія служылі непасрэдна ў Канцылярыі зваліся дзякамі гаспадарскімі, але былі і дзякі які служылі канцлеру, падканцлеру і пісарам. Былі таксама дзякі якія служылі ў канцылярыях мітрапалітаў, біскуп і іншых асоб.
Дзякі ў Маскоўскай дзяржаве
На рускіх землях — у Маскоўскім княстве, пазней - у Рускай цэнтралізаванай дзяржаве дзячаства развівалася іншым шляхам. У пачатку рускай гісторыі дзякі з'яўляюцца ў вельмі несамавітым становішчы, быўшы асабістымі слугамі князя, прытым вельмі часта нявольнымі; яны захоўваюць княжую казну і вядуць пісьмовыя справы князя. У такой ролі існуюць дзякі ў XIII і XIV стагоддзях. Само слова «дзяк» становіцца агульнараспаўсюджаным толькі ў XIV стагоддзі; да таго часу ўжываецца яго рускі сінонім — пісар. Да з'яўлення дзякаў аналагічныя функцыі выконвалі мятальнікі (мяцельнікі).
Супрацьстаянне маскоўскіх уладароў з іншымі князямі і баярскім станам, вымусіла іх шукаць падтрымку ў стане дробных службоўцаў, што прычынілася да ўзвышэння дзякаў - пісьменных, але бедных і цалкам залежных ад волі князя. Ужо пры Іване III дзякі, паводле Судзебніка (1497), на шэрагу з баярамі займаюцца судаводствам. З утварэннем прыказаў дзякі робяцца іх чальцамі ў якасці намеснікаў баяр, а пасля самі ўжо ўзначальваюць прыказы. У 16 ст. дзякі ўжо маюць важкую ролю не толькі дзяржаўным апараце, але і ў мясцовым кіраванні. Дзякі з'яўляюцца таварышамі намеснікаў, і фактычна займаюцца ўсімі справамі намесніцтваў Маскоўскай дзяржавы, акрамя вайсковых - яны засяроджваюць выключна ў сваіх руках фінансавае кіраванне.
Лу (муніцыпалітэт)
Насельніцтва складае 1212 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 56 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 15040. Тэлефонны код — 0131.
Босыя на вогнішчы
Ацэнкі
У беларускім літаратуразнаўстве неаднаразова падкрэслівалася сувязь «Босых на вогнішчы» з паэмай «Дванаццаць» Аляксандра Блока. На думку М. Яроша, іх аб'ядноўвае высокі грамадзянскі пафас, вера ў перамогу справы рэвалюцыі і адлюстраванне ўплыву падзеяў сусветна-гістарычнага значэння на лёсы народу. На думку М. Мішчанчука, пазіцыя Чарота разыходзіцца з пазіцыяй А. Блока на ўзроўні ацэнкі паводзінаў рэвалюцыйнага натоўпу ў часе руйнавання старога свету: М. Чарот безаглядна апраўдвае людзей, гатовых помсціць крывава і без разбору, у той час, як А. Блок, шукае шлях апраўдання, рэабілітацыі сімвалічным прыёмам увядзення Хрыста. Даследнік адзначае, што «па сутнасці Чарот падтрымаў дэманічны пачатак у Кастрычніцкай рэвалюцыі».
Нікарагуа
Эканоміка
Нікарагуа — адна з найменш развітых краін Цэнтральнай Амерыкі. Яе эканоміка значна пацярпела ў канцы XX ст. з-за грамадзянскай вайны. З 1990 г. праводзіліся рынкавыя рэформы, а таксама барацьба з інфляцыяй, якая дасягала 33603% у год. У першае дзесяцігоддзе XXI ст. атрымалася дасягнуць стаўкі ўсяго 9,5%. Гэта стала магчыма дзякуючы знешней фінансавай дапамозе. У 2001 г. яна складала 25% ВУП. Нягледзячы на цяжкасці, у Нікарагуа адносна невялікая колькасць беспрацоўных (3,8% у 2006 г.).
У апошнія дзесяцігоддзі значных поспехаў дасягнулі рыбалоўства і перапрацоўка рыбных прадуктаў. У экспарце расце доля амараў. Прамысловасць у значнай ступені арыентавана на ўнутраны рынак. Разам з тым, у суседнія краіны адбываецца продаж электрычнай энергіі (69340 тыс. кВт · г у 2006 г.). Сектар паслуг складае 56,8% ад ВУП. У ім занята 52% актыўнага насельніцтва. Дзякуючы рынкавым рэформам Нікарагуа паспяхова развівае гандаль, турызм і здабычу золата.
Кенгірскае
Кенгірскае — сяло ў Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Адміністрацыйны цэнтр Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839100.
Лагаграфы
2) Складальнікі судовых прамоў кліентаў у Старажытных Афінах (з канца V ст. да н.э.; Дэмасфен, Лісій і іншыя) для выступленняў іх у час спрэчак усудзе. Рыхтавалі прамовы паводле характару, адукаванасці і іншых рыс кліента.
3) У эпоху позняй старажытнарымскай дзяржавы чыноўнікі імператарскай адміністрацыі, якія адказвалі за фінансы.
Якуб Гуснік
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Працаваў у галіне геліяграфіі, фоталітаграфіі, фотацынкаграфіі. Прапанаваў рэпрадукцыйную эмульсію з фторыстым серабром, клішэ на слаях з жэлаціны і хлорнага жалеза (для высокага друку). Вынайшаў (1865—68) адзін з мастацкіх спосабаў рэпрадукавання — фотатыпію.
Надзея Аляксееўна Святлічная
Біяграфія
1972 год за праваабарончую дзейнасць правяла ў ізалятары КДБ. У 1973 годзе асуджаная да 4 гадоў лагераў, адбывала пакаранне ў Мардоўскіх лагерах. У 1978 годзе, пасля запыту сенатара Эдварда Кенэдзі з’ехала з СССР у ЗША.
Бароўка (рака)
Баро́ўка — рака ў Чэрыкаўскім і Клімавіцкім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Лабжанка (басейн Дняпра).
Панама
Прырода
Клімат субэкватарыяльны; з траўня па студзень цягнецца сезон дажджоў, са студзеня па май — сухі сезон. У вільготны сезон ды і ўвогуле на працягу года высокая вільготнасць, воблачнасць. Тэрыторыю Панамы закранаюць моцныя ўраганы.
Гісторыя
Тэрыторыя Панамы заселена чалавекам каля 10 тысяч гадоў назад. Карэннае насельніцтва — індзейцы плямён карыбаў і чыбча.
У ходзе вайны за незалежнасць іспанскіх калоній у Амерыцы 1810—1826 Панама 28 лістапада 1821 абвясціла незалежнасць ад Іспаніі і ўвайшла ў склад федэратыўнай рэспублікі Вялікая Калумбія. З 1831 Панама — дэпартамент Новай Гранады (з 1886 Калумбія). У 2-й палове XIX ст. панамцы неаднаразова (1885, 1895, 1899, 1900) узнімалі антыкалумбійскія паўстанні.
Гаспадарка
Грашовая адзінка — бальбоа (на практыцы выкарыстоўваецца долар ЗША). ВУП на душу насельніцтва — каля 24 000 даляраў (2018), найбольшы ў Цэнтральнай Амерыцы. У 2010 - 2014 з усіх эканомік Лацінскай Амерыкі эканоміка Панамы расла з найбольшай хуткасцю. Базуецца яна на эксплуатацыі Панамскага канала (цяпер будуецца трэцяя чарга шлюзаў); а таксама на банкаўскім і страхавым сектары, рэгістрацыі судоў пад сцягам краіны (зручны сцяг) і турызме (названыя галіны сферы паслуг складаюць каля двух трацін ВУП Панамы).
Здабыча медзі і золата выклікае пратэсты эколагаў. На рацэ Чагрэс ёсць каскад ГЭС. Працуюць прадпрыемствы цэментнай, швейнай, харчовай прамысловасці.
Верхні Тагіл
Верхні Тагіл (Верхний Тагил) — горад (з 1966) у Расіі, у Свярдлоўскай вобласці, у складзе гарадской акругі «Горад Кіраваград». Насельніцтва 12,4 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1716 годзе, як пасёлак пры будаўніцтве Верхнетагільскага чыгуналіцейнага і жалезаробчага завода.
Мальвічына
Насельніцтва складае 119 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 14 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 15015. Тэлефонны код — 0144.
Дзіброва (Ківэрцаўскі раён)
Дзіброва (Дібро́ва) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Лыпынскай вясковай абшчыны.
Стаяніў
Стаяніў (Стоя́нів) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бярэзіна (востраў)
Гісторыя
Дакладная дата адкрыцця вострава не вызначаная. Мяркуецца, што ён мог быць вядомы ужо ў канцы XVI — пачатку XVII ст. іспанскім мараплаўцам. У 1821 гадзе востраў быў заўважаны амерыканскім капітанам Дж. Шэфілдам і названы Грынвіч. Праз некалькі месяцаў незалежна ад амерыканца востраў быў нанава адкрыты і картаграфаваны расійскай экспедыцыяй на чале Ф. Белінсгаўзена і атрымаў назву Бярэзіна ў гонар падзей 1812 г.
Халіфат Абасідаў
Аднаўленне палітычнай незалежнасці халіфата
Распад іракскага султанату Сельджукідаў пасля смерці султана Мухамеда (1118 год) дазволіў Абасідам весці паспяховую барацьбу з сапернікамі — Маз'ядытамі, шыіцкай бедуінскай дынастыяй з Хіл, іракскімі Сельджукідаў, з ісмаілітаў ў самым Багдадзе. Пасля таго, як аль-Мустаршыд ў 1124 годзе адмовіўся выплачваць даніну султану Махмуду II, Багдад дзякуючы 30000-аму войску, створанаму халіфам на аснове народнага апалчэння, вытрымаў аблогу сельджукаў. Пры аль-Муктафі (1136-1160), які лічыцца першым самастойным кіраўніком з часоў Буідаў, валоданні халіфата займалі вобласці басейна Тыгра і Еўфрата ад Тыкрыта да вусця Шат-эль-араба і ад Куфы да Хульвана. Пераемнікі аль-Муктафі умацавалі палітычнае і эканамічнае становішча дзяржавы. Аль-Мустанджыд (1160-1170) разграміў моцных саюзнікаў Сельджукідаў — Маз'ядытаў, аль-Мустадзі (1170-1180) усталяваў сяброўскія адносіны з Атабекаў Азербайджана і Аюбідамі.
Ан-Насір, апошні значны Багдадскі халіф, ўключыў у склад дзяржавы Хузестан, Рэй і Хамадан. З дапамогай харэзмшаха Тэкеша ён пакончыў з Сельджукідаў Ірака. У 1194 годзе султан Тогрул III загінуў у бітве з харэзмійцамі, а яго галава была адпраўлена ў Багдад. Неўзабаве пасля гэтага халіф увайшоў у канфрантацыю з харэзмшаха. Ан-Насір патрабаваў ад Тэкеша, пасля перамогі над Тогрулам, ачысціць Заходнюю Персію і здавольвацца Харэзмам. Харэзмшах заявіў, што яго валоданні, нават з уключэннем Ірака, недастатковыя для ўтрымання яго шматлікага войска і прасіў халіфа саступіць яму яшчэ Хузестан. Да часу смерці Тэкеша (1200) перавага ў Іраку належала харэзмійцам, але пасля атрымання весткі аб гэтай падзеі жыхары паўсталі і перабілі ўсіх, хто знаходзіўся ў іх вобласці харэзмійскіх воінаў.
Падзенне
У 1261 годзе мамлюкскі султан Бейбарс паставіў у Каіры халіфа аль-Мустансіра, бежанца з Багдаду, які абвесціў сябе нашчадкам аз-Захіра (1225-1226). Неўзабаве аль-Мустансір прапаў без вестак у бітве з манголамі, але халіфам ў Каіры быў прызнаны іншы прэтэндэнт, аль-Хакім I, нашчадак аль-Мустаршыда (1118-1135). Каірскі халіфы ў наступныя стагодзьдзі былі паслухмянымі выканаўцамі волі султанаў, абмяжоўваючыся адпраўленнем прыдворнага і рэлігійнага цырыманіялу. Яны займалі гэтую пасаду аж да заваявання Егіпта Асманскай імперыяй (1517), калі султан Сялім I, прыняўшы тытул халіфа, адправіў Мутавакіля III у зняволенне ў Стамбул.
Хуберт Берке
Хуберт (Губерт) Берке (Hubert Berke,,  — , ) — нямецкі мастак і графік.
Жыццё і творчасць
У 1947 годзе, разам з некаторымі іншымі рэйнскімі мастакамі, арганізаваў «Альфтэрскае чацвярговае таварыства», адно з першых аб’яднанняў мастакоў у пасляваеннай Германіі. У 1951 годзе ён уступае ў групу «ZEN 49».
Сушна (Радэхіўскі раён)
Сушна (Сушно) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
7-я асобная механізаваная брыгада (Украіна)
Гісторыя
За перыяд выканання заданняў у складзе шматнацыянальнай дывізіі «Цэнтар—Поўдзень» вайскоўцамі 7-й асобнай механізаванай брыгады змаглі :
Бахараўка (Хіславіцкі раён)
Бахараўка (Бахаревка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
NGC 5060
NGC 5060 (іншыя абазначэнні — UGC 8351, MCG 1-34-15, ZWG 44.53, IRAS13147+0618, PGC 46278) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Дзева.
Усесаюзны навукова-даследчы інстытут селекцыі пладовых культур
Гісторыя
У 1842 годзе выходзіць палажэнне пра садовыя установы, у якім прадугледжвалася стварэнне казённых драўняных гадавальнікаў.
Sega Mega Drive
Памяць
Некаторыя раннія гульні, распрацаваныя без уліку TMSS, могуць не працаваць у позніх версіях прыстаўкі
Эмуляцыя
Для Xbox 360 і PS3 існуе зборнік з 40 гульняў Sega Mega Drive, пад назвай SEGA Mega Drive: Ultimate Collection
11-я асобная механізаваная брыгада
Гісторыі
З 1942 па 1945 год корпус браў удзел у баявых дзеяннях у раёне Ржэва, на Стара-Рускім кірунку, вызваляў гарады Багадухаў, Бярдзічаў, Казацін, удзельнічаў у ліквідацыі корсунь-шэўчэнкаўскай групы Вермахта у перадгор’ях Карпат і выхадзе на дзяржаўную мяжу з Румыніяй яму было прысвоена ганаровае званне «Прыкарпацкі».
Пасля распаду СССР у 1992 годзе дывізія перадыслакавалася з нямецкага Дрэздэна ў беларускі Слонім. А 11 жніўня таго ж года была перафармавана ў 11-ю гвардзейскую асобную механізаваную брыгаду з захаваннем Баявога Сцяга, ганаровых найменняў і баявых традыцый корпуса. Баявы Сцяг быў уручаны злучэнню 21 студзеня 2004 года.
Асабовы склад брыгады браў удзел у такіх буйных вучэннях, як «Нёман-2001», «Бярэзіна-2002», «Чыстае неба – 2003», «Шчыт Айчыны – 2004». Сур'ёзным іспытам на баявую сталасць стала комплекснае аператыўна-тактычнае вучэнне «Шчыт Саюза – 2006», прычым больш за палову з агульнай колькасці асабовага склада і баявой тэхнікі былі прадстаўлены 11-й гвардзейскай асобнай механізаванай брыгадай.
Blend4Web
Асаблівасці
З прычыны выкарыстання кросбраўзэрнай тэхналогіі WebGL, Blend4Web працуе ва ўсіх асноўных браўзэрах, у тым ліку на мабільных прыладах. Тым не менш, у браўзэрах з эксперыментальнай рэалізацыяй стандарту WebGL, такіх як Internet Explorer, магчымасці Blend4Web падтрымліваюцца не цалкам.
Пачынаючы з версіі 15.03 Blend4Web падтрымлівае далучэнне двухмерных HTML-элементаў (напрыклад, інфармацыйных вокнаў) да 3D-аб’ектаў (так званыя анатацыі), а таксама капіраванне аб’ектаў падчас працы дадатка («інстанцыраванне», instancing).
Інтэграцыя з Blender
Дадатак для Blender напісаны на Python і C, і можа быць скампілявана для платформаў Linux x86/x64, Mac OS X x64 і MS Windows x86/x64.
Яўген Канстанцінавіч Успенскі
Біяграфія
Арыштаваны 20.6.1937 у Мінску. Асуджаны пазасудовым органам НКВД 28.10.1937 як «актыўны член контррэвалюцыйнай нацыянал-фашысцкай шпіёнска-тэрарыстычнай арганізацыі» да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 25.7.1957. Асабовая справа У. № 10764-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Валянціна Сямёнаўна Шаўчэнка
Біяграфія
У 1975—1985 гадах — намеснік Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР. З 22 лістапада 1984 года па 27 сакавіка 1985 года — в. а. Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР (пасля смерці А. Ф. Ватчанкі). 27 сакавіка 1985 года абрана па рэкамендацыі В. В. Шчарбіцкага Старшынёй Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР (падчас абрання самы малады член Палітбюро ЦК КПУ, 50 гадоў), на пасадзе па 4 чэрвеня 1990 года.
З 2 ліпеня 1985 года па 25 мая 1989 года — намеснік Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР. Народны дэпутат СССР (1989—1991). Член ЦК КПСС (1986—1990). У 1989 годзе адмовілася прымаць пастанову аб забароне Руху. У 1990-х гадах узначальвала Нацыянальны фонд «Украіна — дзецям», Усеўкраінскі дабрачынны фонд садзейнічання развіццю фізічнай культуры, спорту і турызму.