cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Младатуркі
Перадумовы
Баючыся новага ўмяшання дзяржаў (у сувязі з нацыянальна-вызваленчага паўстаннямі 1870-х гадоў у Сербіі, Герцагавіне, Босніі, Балгарыі і фінансавым банкруцтвам Турцыі), які далучыўся да «новым асманамі» дзяржаўны дзеяч Турцыі Мідхат-паша разам з некаторымі іншымі членамі ўрада арганізаваў дзяржаўны пераварот (30 мая 1876 года), у выніку якога султан Абдул-Азіз (кіраваў у 1861—1876 гадах) быў зрынуты, фактычная ўлада перайшла да Мідхат-пашы і супрацоўнічалі з ім «новым асманамі». Султан Абдул-Хамід II (кіраваў у 1876—1909 гадах) зацвердзіў распрацаваны Мідхатам-пашой і Намыкам Кемалем праект канстытуцыі, і 23 снежня 1876 года «канстытуцыя Мідхата» была ўрачыста апублікаваная.
Ліцемніцы
Ліцемніцы (Литемницы) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Багданаўскага сельскага паселішча.
Чарнобыльская катастрофа
Забруджаныя тэрыторыі
У Брэсцкай вобласці шчыльнасць забруджвання радыенуклідамі на ўзроўні ад 1 да 15 кюры на км2 маюць наступныя рэгіёны :
Кумельшчына
Назва
Недалёка ад Кумельшчыны ў Вілію ўцякае рака Кабылянка. Яе назва ўяўляе сабой кальку-пераклад з адпачатнай балцкай назвы. Тая мела быць роднасная літоўскім рачным назвам тыпу Kumel-upis (налічваецца сама менш дзевяць).
Сітуацыі такога назоўнага білінгвізму не рэдкасць — напрыклад, недалёка ад "кабылляга" возера Асвея (літ. ašva "кабыла") знаходзіцца возера Кабыльніца.
Гісторыя
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сцешыцкага сельсавета.
Мезенец Буды
Здымкі
Здымкі фільма планавалі вырабляць у Лейпцыгу і Берліне. Па словах рэжысёра, яму прыйшлося паменшыць колькасць здымачных дзён да 30, хаця раней планавалася правядзенне 40 здымачных дзён, а затым, па прычыне дэфіцыту бюджэту — да 21.
Выхад фільма
Тэрміны выхаду і правядзення здымкаў фільма шматразова пераносіліся: так, паводле дадзеных IMDb, рэліз быў запланаваны яшчэ на 2009 год. У жніўні 2012 года адзін з прадзюсараў карціны Марцін Пол-Хус адзначаў, што фільм будзе гатовы да верасня 2013 года, а ў снежні 2012 года рэжысёр спадзяваўся на рэліз вясной 2013 года.
Мак-Намара
Мак-Нама́ра (McNamara або ) — прозвішча ірландскага паходжання.
Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларускай ССР
Гісторыя
Для распрацоўкі праекта Дэкларацыі 20 чэрвеня была створана спецыяльная камісія больш чым з 30 чал. 23 ліпеня, камісія, правёўшы 8 пасяджэнняў, прадставіла праект з 12 артыкулаў. У гэты ж час распрацоўваліся два альтэрнатыўныя праекты — групай дэпутатаў на чале з Я. Глушкевічам і дэпутатамі БНФ. Разгляд праектаў распачаўся ў Вярхоўным Савеце 24 ліпеня. За праект БНФ аддалі свае галасы 47 дэпутатаў; за праект групы Я. Глушкевіча — 57 галасоў. Праект парламенцкай камісіі атрымаў 208 галасоў. У перапынку паміж паседжаннямі З. Пазняк прапанаваў дэпутатам застацца ў Авальнай залі і разам з Валянцінам Голубевым і Алегам Трусавым распавёў ім пра гісторыю беларускай дзяржаўнасці, у т. л. і пра ВКЛ і БНР. Шмат для якіх дэпутатаў гэтая інфармацыя была навіною.
Stomatopoda
Апісанне
Першая пара грудных ножак выконвае ролю органа пачуццяў. Наступныя ножкі, з другой па пятую пары — хапальныя, яны прызначаны для захопу і ўтрымання здабычы. І толькі апошнія тры пары выконваюць хадзільную функцыю. Акрамя таго, на першых пяці парах грудных ног маюцца жабры, якія выконваюць функцыю органа дыхання.
Бярдзічаў
Знаходзіцца за 43 км на поўдзень ад Жытоміра. Чыгуначны вузел (лініі на Жытомір, Шапятоўку, Казатын). Аўтамабільныя дарогі злучаюць горада з Жытомірам, Вінніцай, Любарам, Хмельніком, Белай Царквой.
Гісторыя
У акце размежавання Вялікага Княства Літоўскага з Каралеўствам Польскім 1546 года значыцца, што паселішча Беричиков Васіля Тышкевіча знаходзілася ў складзе Літвы. З 1565/66 года ў Брацлаўскім ваяводстве. У 1569 годзе паводле ўмоў Люблінскай уніі перайшоў да Каралеўства Польскага.
Андрэй Васілевіч Дулаў
Андрэ́й Васі́левіч Ду́лаў (, Ленінград, РСФСР — ) — заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь, доктар юрыдычных навук, прафесар кафедры крыміналістыкі юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Удзельнік Вялікай Айчынай вайны.
Біяграфія
Падтрыхтаваў звыш 50 дактароў і кандыдатаў юрыдычных навук.
Сігеева (Холм-Жыркоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Марбелья
Клімат
Cярэднямесячная тэмпература, °C
Базіліка Марыяцэля
Базі́ліка Марыя́цэля — каталіцкі храм, які мае статус помніка архітэктуры, у горадзе Марыяцэль, які знаходзіцца ў федэральнай зямлі Штырыя ў Аўстрыі. Базіліка вядомая як месца захоўвання драўлянай фігуркі Багародзіцы, якую называюць «Вялікая Маці Аўстрыі» і якая ўшаноўваецца як нацыянальная святыня. Царква носіць ганаровы тытул «малая базіліка» і з'яўляецца галоўным месцам каталіцкіх паломніцтваў у Аўстрыі.
Кафедральны сабор Лімы
Гісторыя
12 лютага 1546 г. у адпаведнасці з булай Паўла III царква зрабілася цэнтрам створанага архібіскупства.
У 1551 годзе архібіскуп Хераніма дэ Лоіса афіцыйна адкрыў пабудаваны каменны сабор.
У 1687 годзе чарговае землетрасенне разбурыла зборы і дах сабора.
Спіс узнагарод і намінацый Рамана Паланскага
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» Паланскі агулам за сваю кар’еру быў узнагароджаны 98 кінапрэміямі, акрамя таго кінематаграфіст быў адзначаны яшчэ 95 намінацыямі.
Зала спяваючых карыятыдаў
Змест
У мерапрыемствы па аказанні асобых паслуг алігархам уваходзяць такія інтымныя паслугі, як уласны кішэнны карлік-апазіцыянер, зала са спяваючымі голымі карыятыдамі, басейн з русалкамі і іншыя выкшталцоныя рэчы, даступныя толькі вельмі багатым людзям. Падземны горад пад Рублёўкай абслугоўвае цэлы штат персанала: кіроўцы, ідэолаг-крэатыўнік, модны мастак, маёр…
Апісанне
Перапляценне літаратурных вытанчанасцяў з жыцця звычайнай маладой дзяўчыны кантрастуе з вытанчаным забавамі нуварышаў з Рублёўкі, якія па сваіх норавах мала чым адрозніваюцца ад членаў верхавіны КПСС. Іншая справа, што ў камуністычных краінах кіруючыя партыі сталі цэрберамі для багацеючага пласта насельніцтва, якія маглі ў любую хвіліну накінуцца і разарваць на часткі любога недастойнага сябра партыі. А раз кампартыя сышла ў нябыццё, то цяпер можна паставіць зараблянне грошай сваёй найвышэйшай мэтай і пацяшаць сваё ўспаленае змененае унутранай прасторай Фрыдмана ўяўленне.
Франклін Рузвельт
Прозвішча
Рузвельт паходзіў з адной з найстарэйшых сем’яў у штаце Нью-Ёрк. Рузвельты вызначыліся не толькі ў палітыцы. Адзін з продкаў, Ісак Рузвельт, служыў у міліцыі Нью-Ёрку падчас амерыканскай рэвалюцыі. Рузвельт наведваў мерапрыемствы Нью-Ёркскага таварыства «Сыноў амерыканскай рэвалюцыі» і нават уступіў у арганізацыю, пакуль быў прэзідэнтам. Маці Рузвельта назвала яго імём свайго любімага дзядзькі Франкліна Дэлана. Родапачынальнікам сям’і Дэлана ў Амерыцы быў Філіп дэ ла Ной, першы гугенот у Новым Свеце, прозвішча якога ў англізаваным варыянце гучыць як Дэлана.
Ашмянская сінагога
Архітэктура
Для сінагогі характэрны мінімум дэкаратыўнага і пластычнага аздаблення: пілястры, гарызантальныя паяскі і карнізы, арачныя і паўарачныя завяршэнні праёмаў.
Баравуха
Гісторыя
У 1997—2019 гадах Баравуха падпарадкоўвалася Наваполацкаму гарадскому савету. Указам Прэзідэнта Беларусі ад 22 студзеня 2019 года гарадскі пасёлак канчаткова пазбаўлены статусу асобнага населенага пункта і ўключаны ў склад Наваполацка. Таксама існуюць Баравуха 2-я і Баравуха 3-я (у межах Полацка).
Каралеўскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Каралеўскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт быў заснаваны як Каралеўскі сельскагаспадарчы каледж у 1842 годзе на пасяджэнні фермерскага клуба. Занепакоены адсутнасцю дзяржаўнай падтрымкі профільнай адукацыі, Роберт Джэфрыс-Браўн выступіў на сустрэчы на ​​тэму «Перавагі спецыяльнай адукацыі для сельскагаспадарчых заняткаў». Быў распаўсюджаны праспект, прызначаны генеральны камітэт і прэзідэнтам быў абраны Генры Батэрст, 4-ы граф Батэрст. Сродкі збіраліся шляхам грамадскай падпіскі: вялікая частка падтрымкі атрымлівалася ад заможных землеўладальнікаў і фермераў, а дзяржаўнай падтрымкі не было. Будаўніцтва галоўнага будынка ў віктарыянскім стылі Цюдораў пачалося ў красавіку 1845 года. Першыя 25 студэнтаў былі прынятыя ў каледж у верасні 1845 года.
У 2013 годзе каледж атрымаў поўны статус універсітэта і адпаведна змяніў назву. У 2019/2020 навучальным годзе ў ім навучалася 1 125 студэнтаў, а колькасць абітурыентаў павялічылася на 49 % у перыяд з 2008 па 2013 год. Каралеўскі сельскагаспадарчы універсітэт быў прызнаны самым бяспечным універсітэтам на паўднёвым захадзе ў 2013 годзе і займае першае месца ў Вялікабрытаніі па выдатках на свае аб'екты.
NGC 7812
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Лавера
Насельніцтва складае 647 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 50 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 23030. Тэлефонны код — 0342.
ХК Дынама Рыга
У 2008 годзе спецыяльна для ўдзелу ў першым розыгрышы КХЛ была створана каманда, якая атрымала назву «Дынама Рыга». 9 сакавіка 2022 года каманда аб’явіла аб выхадзе з КХЛ.
Кентэрберыйскі ўніверсітэт Царквы Хрыстовай
Агульная характарыстыка
Універсітэт хутка развіваўся з моманту свайго стварэння ў 1962 годзе і зараз налічвае каля 15 000 студэнтаў, якія базуюцца па ўсім Кенце ў Кентэрберы, Медуэй і Танбрыдж-Уэлс. Акрамя таго, што універсітэт з'яўляецца буйнейшым цэнтрам вышэйшай адукацыі ў Кенце для дзяржаўных службаў - у прыватнасці, падрыхтоўкі настаўнікаў, аховы здароўя і сацыяльнага абслугоўвання і экстранай дапамогі - універсітэт таксама прапануе акадэмічныя і прафесійныя праграмы, уключаючы доктарскія і навуковыя ступені ў галіне мастацтваў, гуманітарных і сацыяльных і прыкладных навук. Універсітэт таксама развівае свой партфель курсаў з інжынерыі і медыцыны. Універсітэт супрацоўнічае з прамысловасцю і прадпрыемствамі на паўднёвым усходзе Англіі, каб распрацаваць свае курсы і працуе ў партнёрстве з Кенцкім універсітэтам над развіццём медыцынскай школы.
Джэнтльмены (фільм)
Сюжэт
Аднойчы на свецкім прыёме Мікі Пірсан, найбуйнейшы з лонданскіх гандляроў наркотыкаў, дэманстратыўна праігнараваў працягнутую руку Вялікага Дэйва, рэдактара таблоіда Daily Print, і тым практычна знішчыў яго рэпутацыю ў вачах іншых гасцей. Вялікі Дэйв наймае прыватнага дэтэктыва Флэтчара (Х’ю Грант), каб расследаваць сувязь лорда Прэсфілда, члена каралеўскай сям’і, калісьці «чацвёртага ў чарзе на трон», з Мікі Пірсанам. Разгневаны выдавец гатовы заплаціць за кампрамат 150 тысяч фунтаў. У той жа час Флэтчар разумее, што можна атрымаць значна большую суму праз шантаж самога Пірсана. Флэтчар прыходзіць да першага памочніка Мікі, Рэйманда (Чарлі Ханнэм), і прапануе купіць усю інфармацыю, якую ён сабраў, за 20 млн фунтаў. Ён прыносіць з сабой прэзентацыю сабраных матэрыялаў, якую ён здзекліва аформіў як кінасцэнарый.
Раптам цікавасць да бізнесу Майкла праяўляе кітайскі крымінальны аўтарытэт па мянушцы Сухое Вока (Генры Голдзінг). Ён ведае, што Разалінда - уладальніца аўтасэрвісу, і прывозіць ёй у падарунак кантэйнер аўтазапчастак у абмен на аўдыенцыю ў яе мужа. Па просьбе жонкі Майкл згаджаецца на сустрэчу, аднак катэгарычна спыняе ўсе спробы Сухога Вочы пачаць перамовы на тэму продажу сваёй справы.
Налёт дорага абышоўся Пірсану: ферму прыйшлося закрыць, і пагадненне з патэнцыйным пакупніком ледзь не сарвалася. Майкл і Рэйманд упэўнены, што за рабаваннем стаіць пакрыўджаны адмовай Сухое Вока, так як наводку на ферму «Карапузам» даў кітаец Накх. Яны пагражаюць босу Сухога Вока, кітайскаму наркабарону Лорду Джорджу, і спальваюць яго лабараторыю па вытворчасці гераіну. Лорд Джордж, як апынулася, нічога не ведаў аб планах свайго падручнага. Ён у лютасці патрабуе ад Сухога Вока спыніць самадзейнасць. Аднак Сухое Вока ў адказ на гэта забівае боса і сам становіцца верхаводам кітайскай групоўкі.
Пазней Флэтчар, які збег падчас бойкі, звяртаецца з ідэяй стварэння фільма да кінакампаніі Miramax Films. Пасля размовы ён садзіцца ў таксі, але за рулём сядзіць Рэйманд. Тым часам Пірсан і Разалінда святкуюць перамогу.
Каталікос усіх армян
Абранне
Каталікос абіраецца ў Эчміядзіне Нацыянальна-Царкоўным сходам пажыццёва ;
Зазвычай, Каталікоса Усіх армян абіраюць з ліку біскупаў. Выбары падзелены на два этапы:
Камісарыят па замежных справах ССРБ
У Камісарыяце працавалі 12 чалавек. У ведамстве быў створаны эканоміка-прававы аддзел.
Хосні Мубарак
На чале дзяржавы
Мубарак перагледзеў палітыку Садата ў адносінах з апазіцыяй. З турмаў былі вызвалены некалькі сотняў членаў апазіцыйных арганізацый, змякчыў умовы дзейнасці апазіцыйных партый, ім было дазволена выдаваць уласныя газеты. У той жа час шэраг фундаменталісцкіх арганізацый былі разгромленыя, некаторыя іх члены пакараны. У прыватнасці, былі пакараныя ўдзельнікі забойства прэзідэнта Садата.
Улас Дубіна
Біяграфія
Арыштоўваўся польскай дэфензывай як інструктар Віленскага Белнацкаму за арганізацыю нацыянальных школаў, культурна-асветных гурткоў і беларускіх кааператываў у Ашмянскім і Лідскім паветах, адначасова праводзячы эсэраўскую агітацыю.
Саву (востраў)
Геаграфія
Для Саву характэрны засушлівы экватарыяльны клімат. Пераважаюць саванны і зараснікі хмызняку.
Георг фон дэр Марвіц
Першая сусветная вайна
З пачаткам вайны ў 1914 годзе служыў на Заходнім фронце, камандаваў нямецкімі войскамі ў бітве пры Халене. Пасля гэтага быў пераведзены на Усходні фронт, атрымаў камандаванне над зноў сфармаваным XXXVIII рэзервовым корпусам, які прыняў удзел у Мазурскай бітве зімой 1915 года. Затым быў пераведзены на поўдзень, дзе кіраваў баявымі аперацыямі супраць рускіх войскаў сумесна з аўстра-венгерскай арміяй. 7 сакавіка 1915 года быў узнагароджаны вышэйшай ваеннай узнагародай Прусіі — ордэнам «Pour le Mérite».
Валянціна Міхайлаўна Дутлава
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў БССР з 1977 года.
Творчасць
За час працоўнай дзейнасці распрацавала цэлы шэраг праектаў горадабудаўнічага профіля ў гарадах Беларусі. Сярод іх: праекты забудовы мікрараёнаў у Мазыры, Лунінцы, Дзяржынску (1960—1970); генеральныя планы гарадоў Старыя Дарогі (1976), Ляхавічы, Столін, Расоны; у аўтарскім калектыве — генплан горада (1975), праект забудовы ўсходняга жылога раёна, цэнтральнай часткі (1979) Баранавічаў; праект забудовы жылога раёна «Задняпроўе» ў г. Орша (1977); генеральныя планы гарадоў Чашнікі (1980), Лёзна, г.п. Арэхаўск; праект забудовы жылога раёна «Задзвінне» ў г. Полацку (1980—1990); праект забудовы жылога раёна ў г. Барысаве (1982), праекты размяшчэння першачарговага будаўніцтва ў гарадах Баранавічы і Барысаў (1990—1993).
Балбасава
Эканоміка
Агульная плошча мультымадальнага прамыслова-лагістычнага цэнтра павінна ў будучым скласці да 100 га, а сама канцэпцыя яго развіцця разлічана на некалькі дзясяткаў год і прадугледжвае ў выніку будаўніцтва 15 складскіх модуляў, адміністрацыйнага цэнтра, зоны жыццезабеспячэння, стварэнне аэрапорта міжнароднага класа (праз рэканструкцыю дзеючай узлётна-пасадачнай паласы), арганізацыю вытворчасцей рознага ўзроўню, а таксама ўзвядзенне энергаблока для энерга- і цеплазабеспячэння самаго лагістычнага комплексу, авіярамонтнага завода і найбліжэйшых прадпрыемстваў.
Генадзь Яфімавіч Булдаў
Узнагароды
Узнагароджаны бронзавым медалём ВДНГ СССР (1961) за праект 1-й чаргі будаўніцтва ў Мінску, 2-я -прэмія (1968) за эскіз-ідэю планіроўкі і забудовы цэнтральнай часткі Мінска на Усесаюзным конкурсе.
Аляксандр Мікалаевіч Тарасаў
Алякса́ндр Мікала́евіч Тара́саў (Александр Николаевич Тарасов, нар., г. ) — савецкі і расійскі сацыёлаг, палітолаг і культуролаг левага толку, публіцыст, пісьменнік, філосаф. Да пачатку XXI стагоддзя адносіў сябе да постмарксістам, нароўні з Іштван Месарош і побач югаслаўскіх філосафаў-марксістаў, якія належалі да групы «праксісу» і эмігравалі затым у Лондан. Аднак, у сувязі з тым, што ў XXI стагоддзі тэрмін «постмарксізм» быў акупаваны Эрнэста Лакло, Шанталь Муфф і іх паслядоўнікамі, А. Тарасаў (гэтак жа, як і Месарош, і названыя югаслаўскія філосафы) перастаў сябе так называць. Уключаны ў списъка на забележителните асобы ў 31-вото выданне Marquis Who's Who in the World 2014.
Наташа Нінкавіч
Біяграфія
У 2003 і 2004 гадах знялася ў фільме «Прафесіянал» і тэлесерыяле «Змяшаны шлюб» адпаведна. У 2006 і 2007 гадах адзначылася памятнымі ролямі ў серыяле «Вар'ят, заблытаны, нармальны» і фільме «Пастка», які таксама сабраў мноства кінапрэмій рознай ступені значнасці. У 2008 годзе выканала адну з галоўных роляў у тэлесерыяле «Паранены арол».
Лагойскае ўзвышша
Лагойскае ўзвышша — частка Мінскага ўзвышша на поўначы Мінскай вобласці, пераважна ў Лагойскім раёне. Сярэдняя вышыня — да 250 м, максімальная — 342 м (гара Лысая).
Бягомль
Эканоміка
РУВП "Бягомльскі завод «Ветразь» (колькасць працаўнікоў — 50 чалавек) выпускае кандэнсатары, бытавыя інкубатары, елачныя ўпрыгожванні і іншыя віды вырабаў. Сённяшнім часам асноўныя фонды прадпрыемства зношаны на 97 працэнтаў. З-за адсутнасці інвестыцый тэхналогія вытворчасці кандэнсатараў і спажывецкіх тавараў не аднаўлялася, што прывяло да неканкурэнтаздольнасці на рынку. Паколькі галоўнае прадпрыемства РУВП "Бягомльскі завод «Ветразь», а менавіта рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства "Віцебскі завод радыедэталяў «Маналіт» пакутуе ад перманентна вострага крызісу, узнікла пытанне аб перадачы РУВП "Бягомльскі завод «Ветразь» іншаму галоўнаму прадпрыемству.
Зараз Бягомль, як і іншыя гарадскія пасёлкі Беларусі, адчувае патрэбу ў новых працоўных месцах, у размешчанні вытворчасцей, у цэлым, у развіцці прамысловасці, што дазволіла б спыніць сыход моладзі ў буйныя гарады, а таксама прыцягнуць неабходных спецыялістаў. З гэтае мэты была распрацавана і ажыццяўляецца «Праграма сацыяльна-эканамічнага развіцця гарадскога пасёлка Бягомль на 2006—2010 гады». У мэтах паляпшэння наяўнага прыдарожнага абслугоўвання амаль цалкам рэканструяваны адрэзак трасы М3, што праходзіць праз Бягомль. Вырашаюцца апошнія адміністрацыйныя пытанні для адкрыцця невялікага заапарка, якому ўжо адведзена тэрыторыя насупраць лясгаса. Плануецца пабудаваць на месцы былога «стрэльбішча» філіял па вытворчасці камплектацыі для ліфтоў РУП "Завод «Магілёўліфтмаш». Завершана будаўніцтва новай тэлефоннай станцыі ёмістасцю да 1216 нумароў. Дабудоўваецца шматпавярховы дом для тых, хто адчувае патрэбу ў жытле.
Асвета
У Бягомлі размешчана сярэдняя агульнаадукацыйная школа (Установа асветы «Бягомльская дзяржаўная сярэдняя агульнаадукацыйная школа Докшыцкага раёна»), Бягомльская дзіцячая музычная школа, дзіцячы садок на 127 месцаў, а таксама школа-інтэрнат для дзяцей-сірот (Дзяржаўная ўстанова асветы «Бягомльская дапаможная школа-інтэрнат для дзяцей-сірот»).
Тэйшэбаіні
Тэйшэбаіні (, Թեյշեբաինի) — старажытны горад-крэпасць дзяржавы Урарту, апошняя апора ўрарцкай дзяржаўнасці перыяду заходу Урарту. Тэйшэбаіні быў заснаваны ў VII стагоддзі да н.э. царом. Разваліны Тэйшэбаіні знаходзяцца на ўзгорку Кармір-Блур на ўскраіне сучаснага Ерэвана на тэрыторыі Арменіі.
Гісторыя крэпасці
Крэпасць Тэйшэбаіні была пабудавана ў перыяд заходу Урарту царом Русай II (сынам Аргішці II), які кіраваў прыкладна з 685 па 639 г. да н.э., і была, напэўна, апошнім значным горадам, пабудаваным ва Урарту. Пасля таго, як асірыйцы разбурылі галоўныя культавыя збудаванні ўрарцкага бога ў  ў 714 годзе да н.э., уратаў пераследавалі вайсковыя няшчасці. Руса II спрабаваў умацаваць вайсковую моц Урарту, у прыватнасці, з дапамогай паглыблення культу ўрарцкіх богаў. Напачатку свайго кіравання Руса II пабудаваў новы культавы горад бога Халдзі на паўночным беразе возера Ван, а потым Тэйшэбаіні, названы ў гонар урарцкага бога вайны. Апроч гэтага, Руса II пабудаваў новыя храмы богу Халдзі ва ўсіх значных гарадах Урарту, улучаючы Тэйшэбаіні. Захавалася клінапісная таблічка Русы II, якая расказвае пра працы па гаспадарцы Тэйшэбаіні:
Руска-турэцкая вайна (1768—1774)
Вайна была абвешчана Турцыяй у 1768, а ў студзені 1769 войскі крымскага хана ўварваліся на Украіну. Расійскае войска заняло Ясы (1769); 1-я армія пад началам П. А. Румянцава ўзяла перамогі пад Рабой Магілай, на рэках Ларга і Кагул (усё — 1770), фарсіравала Дунай. 2-я армія В. М. Далгарукага заняла Крым (1771).
Бранник
«Бранник» (Brannik; ваяр) — балгарскі гурт, таксама вядомы як «Бранникъ». Назва ўзятая ад балгарскай нацыянал-сацыялістычнай моладзевай арганізацыі «Браннік». Гурт быў заснаваны ў другой палове 1990-х гадоў у Плевене.
Intex-press
Гісторыя
У 2006 годзе газета разам з большасцю апазіцыйных выданняў была выключаная з дзяржаўнай сістэмы распаўсюду: «Белпошты» і «Белсаюздруку».
Якуты
Паходжанне
Паходжанне якутаў з'яўляется складанай праблемай для этнолагаў і генетыкаў, паколькі якуты з'яўляюцца цюркамоўным народам і падобна многім іншым цюркам займаюцца пераважна пашавай жывёлагадоўляй, аднак генетычна блізкія да народаў, што размаўляюць на ўральскіх мовах.
Заняткі
Земляробства з'явілася ў XVII ст. пад уплывам прыходам рускіх. Да канца XIX ст. яно набыло асабліва важны характар на паўднёвым усходзе Якуціі, на рацэ Алёкме. Вырошчвалі пераважна збожжавыя культуры. У XX ст. шырока распаўсюдзіліся бульба і розныя віды гародніны. Разам з земляробствам распаўсюдзілася ўтрыманне свінняў, курэй, авечак і г. д.
Кухня
З развіццём земляробства шырока распаўсюдзіліся стравы з ячменнай мукі. У якасці хлеба спажывалі прэсныя аладкі. Муку таксама смажылі і варылі з яе вадкую кашу саламат. Гародніна была вядома амаль выключна на паўднёвым усходзе Якуціі.
Традыцыйнае грамадства
У XVII ст. якуты падзяляліся на некалькі незалежных плямёнаў дьон. Землі, населеныя тым або іншым дьон мелі назву аймах. Плямёны падзяляліся на родавыя групы ааҥүүһа, якіх аб'ядноўвалі сваяцтва, агульныя землі улус, звычаі ўзаемнай дапамогі і кроўнай помсты. На чале родаў стаяла ваенная арыстакратыя таёны. Яна валодала большымі статкамі, узначальвала ваенныя атрады, мела рабоў кулут і бокан. На працягу XVII — XVIII стст. з таёнаў сфарміравалася група выбраных правадыроў кинээс. Яны падзяляліся на вялікіх улахан кинээс і малых аччыгый кинээс. Збяднелыя абшчыннікі фарміравалі пласт балыксыт, што не меў сваіх статкаў, пераважна займаўся рыбалоўствам, наймаўся на працу або ў атрад да таёнаў. Багатыя суродзічы часцяком перадавалі свае статкі на выпас больш бедным сем'ям.
Праваслаўе
Хрысціянства ў выглядзе праваслаўя трапіла ў Якуцію разам з рускімі перасяленцамі ў XVII ст., аднак Руская праваслаўная царква асцярожна аднеслася да магчымасці масавага хрышчэння якутаў. Гэта тлумачыцца паўстаннямі і перасяленнем якутаў з наседжаных земляў на поўнач і ў таёжныя раёны, каб ухіліцца ад выплаты ясака. Існавала пагроза, што хрышчэнне прывядзе да дадатковай хвалі незадаволенасці карэннага насельніцтва.
Руская праваслаўная царква заахвочвае вяртанне якутаў у праваслаўе праз выхаванне святароў якуцкага паходжання і выкарыстанне ў богаслужэнні якуцкай мовы.
Янка Трацяк
Навуковая і педагагічная дзейнасць
Як навуковец з’яўляецца аўтарам каля двухсот публікацый на тэмы гісторыі беларускай культуры, гісторыі рэлігіі і канфесійнага руху, турыстыкі. Аўтар грунтоўных даследаванняў у Беларусі і ў свеце тэмы Беларускага каталіцкага духавенства; выдаў манаграфіі: «Беларускае каталіцкае духавенства ля вытокаў сацыякультурнай ідэнтыфікацыі» (2013) і «Беларускае каталіцкае духавенства ў сацыякультурным працэсе першай паловы ХХ стагоддзя. У 2 ч. Ч. 1» (2019).
Вялікая сінагога (Клецк)
Вялікая сінагога ў Клецку — колішняя іўдзейскае сакральнае збудаванне ў горадзе Клецку Мінскай вобласці.
Кызылдау
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 208 чалавек (97 мужчын і 111 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 171 чалавек (86 мужчын і 85 жанчын).
Соф’я Георгіеўна Майсеева
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Член КПСС з 1953 года. Пражывае ў г. Мінск.
Анархізм у Беларусі
1990-2000
Адной з самых працяглых акцый, праведзеных пры ўдзеле беларускіх анархістаў, можна лічыць экалагічную кампанію «Вясёлка», пачатую ў 1998. Кампанія была сканавана супраць планаў будаўніцтва Беларускай АЭС, што распрацоўваліся ўрадам. З удзелам актывістаў ФАБ была створана незалежная экалагічная ініцыятыва «Экасупраціў», якая ўзяла на сябе арганізацыю ўсёй кампаніі, да якой былі прыцягнуты супрацоўнікі Акадэміі Навук Беларусі, зацікаўленыя навукоўцы, прэса, а таксама актывісты расійскага радыкальна-экалагічнага руху «Ахоўнікі Вясёлкі», якія мелі досвед падобнага роду мерапрыемстваў. Пачала выдавацца газета «Вясёлка», на старонках якой асвятляліся ўсе аспекты ядзернай энергетыкі і радыеэкалогіі. На працягу 1998-1999 гадоў з дапамогай навукоўцаў было арганізавана некалькі семінараў па пытанні мэтазгоднасці будаўніцтва АЭС. Летам 1998 году актывістамі «Экасупраціву» быў арганізаваны «Марш за бязядзерную Беларусь» па запланаваных месцах будаўніцтва АЭС на Магілёўшчыне, мэтай якога была антыатамная прапаганда сярод насельніцтва блізкіх раёнаў. Былі праведзены пікеты мясцовых адміністрацый у Магілёве, Шклове і іншых гарадах вобласці. У выніку шырокай грамадзкай кампаніі з дапамогай супрацоўнікаў Акадэміі Навук атрымалася дамагчыся мараторыя на распрацоўку праекту будаўніцтва Беларускай АЭС.
Выбары-2020
9 жніўня, падчас выбуху пратэстаў анархісты адразу прымалі актыўны ўдзел у акцыях супраць фальсіфікацыі выбараў. Групы анархістаў са сцягамі і плакатамі неаднаразова ўдзельнічалі ў негвалтоўных пратэстных маршах і ў перакрыцці дарог. Актыўна распаўсюджваліся ўлёткі і налепкі.
На масавых пратэсных акцыях міліцыя мэтанакіравана займалася выяўленнем анархістаў. 12 кастрычніка намеснік міністра ўнутраных спраў Генадзь Казакевіч назваў анархістаў у ліку арганізатараў масавых пратэстаў. Паведамлялася аб прымусе да прызнання сябе анархістам: мінчанін, затрыманы 12 кастрычніка, сцвярджаў, што міліцыянеры збівалі яго і вымушалі прызнацца ў датычнасці да анархісцкага руху і адміністраванні іх груп у сацыяльных сетках.
Валерый Уладзіміравіч Фокін
Біяграфія
Са студзеня 2012 г. сябра «Народнага штаба» (па Маскве) кандыдата ў прэзідэнты Уладзіміра Пуціна. 6 лютага 2012 года быў афіцыйна зарэгістраваны як давераная асоба кандыдата ў Прэзідэнты РФ і дзейнага прэм’ер-міністра Уладзіміра Пуціна.
Мікалай Майсеевіч Бурдзін
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): гармалзавод у Брэсце, помнікі-надмагіллі бацьку першага ў свеце касманаўта Аляксею Іванавічу Гагарыну ў г. Гагарын Смаленскай вобласці і заслужанаму лётчыку СССР, генерал-палкоўніку авіяцыі Сяргею Якаўлевічу Жукоўскаму на Маскоўскіх могілках у Мінску, заснавальніку беларускага прафесійнага тэатра Ігнату Буйніцкаму ў в. Празарокі Глыбоцкага раёна (1976, скульптар Іван Міско).
Руска-турэцкая вайна (1787—1791)
У ходзе вайны перамогі расійскага, а потым расійска-аўстрыйскага войска (гл. руска-аўстрыйскі саюзны дагавор, 1781) пад началам В. А. Суворава пад Кінбурнам (1787), Факшанамі, на р. Рымнік (1789), пад Ізмаілам (1790) і пад Анапай (1791) і расійскага флоту пад началам Ф. Ф. Ушакова ў Керчанскай бітве і каля в. Тэндра (1790) аслабілі турэцкія ваенныя сілы. Канчаткова змусілі Турцыю да міру расійскія перамогі ў Мачынскай бітве і ў Каліакрыйскай марской бітве (1791). Вайна скончылася падпісаннем Яскага дагавору (29.12.1791/1792).
Джон Бэнкс
Пазнейшыя гады
У пачатку 1990-х гадоў Джон Бэнкс прымаў удзел у аперацыі па злове гандляра гераінам, якая праводзіцца афіцэрамі Упраўлення па мытных і акцызных зборах. Былы вайсковец служыў у спецыяльным аддзеле Службы сталічнай паліцыі, пераўтвораным пасля ў аддзел па барацьбе з тэрарызмам SO15, а таксама ў спецыяльным падраздзяленні «Scorpions» Дзяржаўнага ўпраўлення па судовых расследаваннях ПАР, якое фактычна з’яўлялася падраздзяленнем разведкі. У інтэрв’ю 2014 года Бэнкс заявіў, што амерыканскія спецслужбы планавалі зладзіць выбух на Чэмпіянаце свету па футболе 2010.
Параалімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь
Санкцыі
3 сакавіка 2022 Міжнародны паралімпійскі камітэт адхіліў зборную Беларусі ад удзелу ў зімовых Паралімпійскіх гульнях 2022 года ў Пекіне. МПК растлумачыў тады, што спартсмены з многіх краін адмаўляліся спаборнічаць з расіянамі і беларусамі, з-за чаго правядзенне Гульняў аказалася пад пагрозай. Паведамлялася таксама, што ў алімпійскай вёсцы ўзнікла напружаная сітуацыя.
Капліца Святой Праведнай Ганны (Лыцавічы)
Архітэктура
Крыжападобнае ў плане збудаванне з падоўжана-восевай кампазіцыяй: паслядоўна размешчаны прытвор, квадратны ў плане цэнтральны аб’ём і прамавугольная алтарная частка. У завяршэнні даха — цыліндрычны барабан з цыбулепадобнай галоўкай. Франтальны фасад вылучаны двухсхільнай навіссю на 2 падпорных слупах.
Лазарэнка
Лазарэнка — прозвішча.
Хрысціна Іванаўна Салавій
Дэбют на тэлебачанні
Дзякуючы конкурсу Салавій пачала працаваць са Святаславам Вакарчуком, выпусціўшы адразу ж некалькі кліпаў на ўласныя словы і музыку.
Сацыяльны актывізм
У 2018 годзе спявачка падтрымала гуманістычную ініцыятыву UAnimals і з’явілася на чырвонай дарожцы Нацыянальнай кінапрэміі Золота дзиґа у футболцы «Цырк без жывёл». Пасля гэтага на афіцыйнай старонцы ў Facebook выканаўца звярнулася з заклікам да забароны падобнай дзейнасці.
Запілля (Ратнэўскі раён)
Запілля (Запі́лля) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлымчанскай вясковай абшчыны.
Ян Петэр Балкенэндэ
Ранняя кар’ера
Балкенэндэ вывучаў юрыспрудэнцыю і гісторыю ў Свабодным універсітэце Амстэрдама. У 1992 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. З 1982 па 1984 год быў юрыстам у Савеце галандскіх універсітэтаў. Затым да 1998 года працаваў у навуковым інстытуце палітычнай партыі Хрысціянска-дэмакратычны заклік (ХДЗ), якую пасля (1 кастрычніка 2001 года) узначаліў. У 2002 годзе ён як лідар ХДП, партыі, якая атрымала перамогу на выбарах, упершыню стаў прэм’ер-міністрам. На выбарах 2006 года ХДП зноў атрымала найбольшую колькасць галасоў. І праз 3 месяцы — у лютым 2007 года — Балкенэндэ зноў узначаліў кабінет, які склаўся з прадстаўнікоў трох партый: ХДП, Партыі працы і Хрысціянскага саюза. 9 лютага 2007 каралева Беатрыкс даручыла Балкенэндэ сфарміраваць новы ўрад Нідэрландаў.
Штопар (пілатаж)
Штопар у авіяцыі — асаблівы, крытычны рэжым палёту самалёта (планера), які выяўляецца ў зніжэнні яго па стромкай сыходнай спіралі малога радыусу з адначасовым кручэннем адносна ўсіх трох яго восяў ; некіраваны рух самалёта на закрытычных вуглах атакі. Пры гэтым самалёт пераходзіць на рэжым аўтаратацыі. Штопару папярэднічае страта хуткасці і звальванне. У шэрагу выпадкаў перадштопарны стан самалёта характарызуецца папярэджвальным гайданнем.
Відкун Квіслінг
Біяграфія
У 1933 годзе Квіслінг выйшаў з партыі Цэнтра, стварыў і ўзначаліў нацыянал-сацыялістычную партыю ў Нарвегіі, вядомую як «Нацыянальнае яднанне». Нягледзячы на тое што Квіслінгу ўдалося набыць некаторую папулярнасць сваімі нападкамі на левых, яго партыя не змагла атрымаць месцаў у Стортынгу (нарвежскім парламенце) і ў 1940 годзе яго партыя займала трохі больш чым другараднае становішча. 9 красавіка 1940 года ў час уводу германскіх войскаў у Нарвегію ён паспрабаваў захапіць уладу шляхам дзяржаўнага перавароту (які ўпершыню ў свеце суправаджаўся радыётрансляцыяй). Ён стварыў стварыў уласны нацыянальны ўрад, у якім заняў пост прэм’ер-міністра і міністра замежных спраў (9 красавіка — 18 красавіка 1940), аднак гітлераўцы адмовіліся патрымаць урад Квіслінга і яго ўрад быў распушчаны нямецкімі акупацыйнымі ўладамі. Путч Квіслінга пацярпеў паразу.
Падарожжы
Аляксандра Вароніна ўспамінае пра гутарку са сваім будучым мужам: Квіслінг адказаў, [што] рускі народ мае патрэбу ў мудрым лідарстве, адпаведнай падрыхтоўцы [ад нястачы чаго і пакутуе], бесстароннасці, абмежаванай колькасці выразна пэўных мэт, перакананасці, аптымізме і лічыў, што немагчыма дамагчыся чаго-небудзь без сілы волі, рашучасці і канцэнтрацыі.
У верасні 1922 года Квіслінг і Аляксандра пакінулі Украіну. У лютым 1923 яны вярнуліся ў Харкаў, каб працягнуць сваю працу, якую сам Нансен ахарактарызаваў як «абсалютна патрэбную». Квіслінг вырашыў, што сітуацыя значна палепшылася і ў сувязі з адсутнасцю новых выклікаў, прыйшоў да высновы, што гэта падарожжа больш нуднае, чым папярэдняе. Ён сустрэў украінку Марыю Васільеўну Пасечнікаву на дзесяць гадоў яго маладзей. Дзённікі Пасечнікавай таго часу паказваюць, што падчас лета 1923 года «раман [быў] у самым росквіце», нягледзячы на тое, што за год да гэтага Квіслінг жаніўся з Варонінай. Пасечнікава ўспамінае, што была ўражана, як Квіслінг валодае рускай мовай, яго арыйскім выглядам і яго абыходлівымі манерамі. Квіслінг, відаць, жаніўся з Пасечнікавай у Харкаве 10 верасня 1923 года, хоць юрыдычна значных дакументаў, што пацвярджаюць гэта, не было знойдзена. Біёграф Квіслінга Даль мяркуе, што, па ўсёй імавернасці, гэты другі шлюб не быў законным. Тым не менш, пара паводзіла сябе як законныя сужэнцы і адзначыла ўгодкі вяселля. Неўзабаве пасля вяселля гуманітарная місія прыйшла да канца, і трыа пакінула Украіну. Улетку 1923 года яны планавалі правесці год у Парыжы. Марыя хацела ўбачыць Усходнюю Еўропу, Квіслінг хацеў уладкаваць водпуск з прычыны прыступаў боляў у жываце, якія мучылі яго ўсю зіму.
Пачатак вайны
У 1939 годзе Квіслінг звярнуў увагу на падрыхтоўку Нарвегіі да чаканай еўрапейскай вайны. Ён лічыў, што для гарантыі нейтральнасці краіны трэба рэзка павялічыць выдаткі на абарону. У той жа час Квіслінг прадставіў цыкл лекцый пад назвай: «Яўрэйская праблема ў Нарвегіі» і падтрымаў Адольфа Гітлера ў насоўваецца канфлікце. Нягледзячы на тое, што Квіслінг асуджаў «Крыштальную ноч», ён адправіў Гітлеру віншаванні з пяцідзесяцігадовым юбілеем і падзякаваў яго за «выратаванне Еўропы ад панавання бальшавізму і яўрэйства». У 1939 годзе Квіслінг заявіў, што калі англа-рускі саюз зробіць нейтралітэт немагчымым, то Нарвегіі варта «пайсці з Германіяй». Летам 1939 года Квіслінг наведаў шэраг гарадоў. Асабліва цёплы прыём ён сустрэў у Германіі, дзе яму абяцалі фінансаванне яго руху, дзякуючы чаму адпаведна пашырэў бы нацысцкі ўплыў. З пачаткам вайны 1 верасня Квіслінг выглядаў апраўданым як пачаткам вайны, гэтак і перавагай, неадкладна прадэманстраванай германскай арміяй. Ён быў упэўнены, што яго партыя, нягледзячы на яе сціплыя памеры, хутка стане цэнтрам палітычнага ўплыву.
Кіраўнік урада
У студзені 1942 года Тэрбавен абвясціў, што германская адміністрацыя сканчае сваю дзейнасць. Ён абвясціў Квіслінгу, што Гітлер ухваліў перадачу ўлады з 30 студзеня. Квіслінг усё яшчэ сумняваўся, бо паміж Германіяй і Нарвегіяй працягваліся складаныя перамовы пра мір, якія не маглі скончыцца, пакуль на Усходнім фронце не будзе складзены мір. У той жа час Тэрбавен настойваў, што рэйхскамісарыят павінен застацца ля ўлады, пакуль не наступіць мір. Тым не менш, Квіслінг меркаваў, што яго пазіцыя ў партыі і перад Берлінам вельмі трывалая, нават калі ўлічыць яго непапулярнасць у Нарвегіі, пра што ён добра ведаў.
Арышт, суд і пакаранне смерцю
«''Я ведаю, што нарвежскі народ прысудзіў мяне да смерці, і самым лёгкім шляхам для мяне было б аддаць уласнае жыццё. Але я хачу дазволіць гісторыі вынесці свой уласны вердыкт. Паверце мне, праз дзесяць гадоў я стану новым святым Олафам .''»
Рэлігійныя і філасофскія пагляды Квіслінга
Квіслінг цікавіўся навукай. Ён сабраў бібліятэку з кніг на тэму ўсходніх рэлігій і метафізікі, знайшлося месца і для прац філосафаў Спінозы, Канта, Гегеля і Шапенгаўэра. Квіслінг сачыў за развіццём квантавай фізікі, але не за станам сучаснай філасофскай навукі. Квіслінг вынайшаў новую рэлігію, што завецца ім «універсізм» (ці «універсалізм»), што давала ўніверсальнае тлумачэнне для ўсіх паняццяў. Яго арыгінальная праца расцягнуўся на больш чым дзве тысячы старонак. Ён адпрэчыў базавую навуку артадаксальнага хрысціянства і прапанаваў новую тэорыю — «універсізм», сам тэрмін ён пазычыў з падручніка дацкага кітаіста Яна дэ Гроата аб кітайскай філасофіі. У сваёй працы дэ Гроат сцвярджаў, што даасізм, канфуцыянства і будызм ёсць часткі сусветнай рэлігіі, якую аўтар назваў «універсізмам». Квіслінг расказаў, як яго філасофія «…вынікае з універсальнай тэорыі рэлятыўнасці, для якой адмысловая і агульная тэорыі рэлятыўнасці з'яўляюцца прыватнымі выпадкамі». Квіслінг хацеў, каб універсізм стаў афіцыйнай дзяржаўнай рэлігіяй у яго новай Нарвегіі і заявіў па гэтай нагодзе: «Пастаноўка такой сістэмы залежыць ад прагрэсу навукі».
Барыс Міхайлавіч Малчанаў
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 годзе. З 1972 г. — галоўны архітэктар праектаў у Мінскім філіяле Саюзмашпраекта.
Міжславянская мова
Арфаграфія і фанетыка
Мова выкарыстоўвае два алфавіта — лацініцу (з літарамі č, ž, š для шыпячых і ě для стараславянскяй ѣ|яці) і кірыліцу (з љ, њ для палаталізаваных зычных ль, нь і ј для йатацыі):
Граматыка і лексіка
Пры гэтым, першыя 2 з іх дапаўняюцца, а 3-і — не.
Наталля Іванаўна Чакалінская
Навуковая дзейнасць
У 1930-я гады, ужо маючы пяцёра дзяцей, скончыла біялагічны факультэт БДУ. Працавала ў новаствораным Батанічным садзе АН БССР.
Ігар Дадон
Палітычная кар’ера
У ходзе у Кішынёве ў студзені 2016 г. Ігар Дадон разам з Андрэем Нэстасэ і Рэната Усатым каардынаваў дзеянні пратэстнага руху і выступаў у якасці аднаго з лідараў апазіцыі на перамовах з прадстаўнікамі кіруючай большасці.
Задалына
Задалына (Задоли́на) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Забродскай вясковай абшчыны.
Наталля Мікалаеўна Мароз
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1937 годзе. З 1938 па 1941 г., 1944 па 1976 г. працавала інжынерам, галоўным інжынерам праектаў у Белдзяржпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1960 года. Пражывала ў Мінску.
Вольга Паўлаўна Айвазоўская
З 2001 года займаецца назіраннем выбарчага працэсу ва Украіне. У 2000—2004 гадах займала пасаду старшыні Чаркаскай абласной грамадскай моладзевай арганізацыі «Молода Просвіта». У 2006 годзе стала сузаснавальнікам усеўкраінскай грамадскай арганізацыі "Грамадзянская сетка «ОПОРА» . З 2007 года — галоўны рэдактар усеўкраінскага друкаванага выдання «Точка ОПОРИ». З 2009 года — старшыня праўлення УГА "Грамадзянская сетка «ОПОРА». У 2016—2018 гадах Вольга была экспертам украінскага боку ў палітычнай падгрупе трохбаковай кантактнай групы ў Мінску на перамовах у пытаннях урэгулявання вайсковага канфлікту на Данбасе.
Станаўленне савецкай улады ў Літве
Станаўленне савецкай улады ў Літве — фарміраванне грамадска-палітычнай сістэмы на тэрыторыі Літвы.
Пасля Брэсцкага міру
З лістапада 1918 года канфлікт паміж Польшчай і Літвой набыў міжнародны характар. Польшча лічыла Вільню безумоўна польскім горадам на той падставе, што там пражывае мноства палякаў, і — галоўнае, гістарычна Вільня — сталіца Вялікага Княства Літоўскага, якое ўваходзіла ў Рэч Паспалітую. Цэнтральныя дзяржавы на Парыжскай канферэнцыі 1919 года адмовіліся разглядаць гэтае пытанне, не прызнаўшы дэ-юрэ Літоўскую рэспубліку і пакінуўшы ў баку рашэнне аб усходніх межах (крэсах) Польшчы. Тады Польшча на тэрыторыі Віленскага краю утварыла так званую Сярэднюю Літву. Аднабаковае рашэнне цэнтральнымі дзяржавамі ў 1923 годзе віленскага пытання на карысць Польшчы прывяло да кансервацыі польска-літоўскага канфлікту. Вынікам стаў стаў паварот Літоўскай рэспублікі ў бок Масквы. З-за гэтага перастала існаваць Літоўска-Беларуская ССР. Яе юрыдычным канцом можна лічыць ліпенем 1920 года, — калі быў падпісаны Маскоўскі дагавор паміж РСФСР і буржуазнай Літвой і абвешчана Беларуская ССР. У верасні 1920 года Камуністычная партыя (бальшавікоў) Літвы і Беларусі зноў была падзелена на КП Беларусі і КП Літвы.
Аляксандр Львовіч Раманаў
Аляксандр Львовіч Раманаў (1949—2005) — гродзенскі журналіст, удзельнік выступлення супраць увода войскаў СССР у Чэхаславакію, палітычны зняволены ў БССР.
Станаўленне савецкай улады ў Літве
Пасля Брэсцкага міру
17 сакавіка 1938 года Польшча пры падтрымцы Германіі, прад’явіла Літве ультыматум з патрабаваннем прызнаць Віленскі край часткай Польшчы, інакш пагражала ўвесці войскі ў Літву. Польшча нават стала абстрэльваць літоўскую мяжу. Урад Літвы 19 сакавіка прыняў патрабаванне Польшчы адкрыць межы. Паміж Літвой і Польшчай былі ўсталяваныя дыпламатычныя адносіны.
Копысь
Копысь  — гарадскі пасёлак у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, прыстань на левым беразе Дняпра. За 35 км ад Оршы, 2 км ад чыгуначнай станцыі Копысь на лініі Орша—Магілёў, аўтадарогамі злучаны з Оршай, і з аўтадарогай Орша—Магілёў. Насельніцтва 847 чал. (2017).
Акадэмічная канферэнцыя па рэформе беларускага правапісу і азбукі
Гістарычны кантэкст
Канферэнцыя адбылася ў час, калі грамадскія функцыі маладой беларускай літаратурнай мовы невымерна пашырыліся, і сама яна інтэнсіўна развівалася, аднак здабыткі лінгвістыкі ў яе вывучэнні былі яшчэ вельмі сціплымі. Так акадэмік Я. Карскі толькі ў нязначнай меры цікавіўся праблемамі сучаснай мовы; увогуле ж пэўныя імпульсы для разгортвання такіх даследаванняў узніклі пасля з’яўлення ў 1918 г. «Беларускай граматыкі для школ» Б. Тарашкевіча, перакладных слоўнікаў 1918 і наступных гадоў, заснавання Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і Інстытута беларускай культуры.
Марбеньё
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pietro Paolo di Tarso.
Пячора Руфіньяк
Вельмі моцна разгалінаваная пячора. Агульная працягласць у трох узроўнях каля 10 км. Жывапіс находзіцца на верхнім паверсе, агульная даўжыня якога каля 7 км. Пячора вядомая вельмі даўно, жывапіс — таксама, але да 1956 былі сумненні ў яго старажытнасці. Улетку 1956 Р. Рабер і Ж.-Л. Нуж’е знайшлі тут малюнкі мамантаў, якія сведчаць аб іх палеалітычным узросце. У пячоры працавалі А. Брэйль, Ж.-Л. Нуж’е, А. Леруа-Гуран і інш. Абсалютных датыровак няма.
Яма (мемарыял)
Гісторыя
На гэтым месцы 2 сакавіка 1942 года фашыстамі было расстраляна каля 5 тысяч вязняў Мінскага гета. Гранітны абеліск у памяць страшнай трагедыі мінскага і сусветнага яўрэйства быў усталяваны яшчэ ў 1947 годзе. На ім змешчаны надпісы на ідышы і рускай мове. Тэкст надпісу на ідышы напісаны паэтам Хаімам Мальцінскім:
Рух па парабале
Пры руху па парабале скорасць у кожным пункце траекторыі накіравана гэтак жа, як і датычная да парабалы ў дадзеным пункце, модуль гэтае скорасці роўны:
Зыгмунт Фялінскі
Біяграфія
Быў сёмым з адзінаццаці дзяцей Герарда Фялінскага і Евы з Вендарфаў. Бацька памёр у 1833 годзе, пакінуўшы жонку з шасцёма дзецьмі. Выхоўваўся маці з дапамогай бабулі.
У 1851 распачаў навучанне ў духоўнай семінарыі ў Жытоміры. Праз два месяцы быў пераведзены на другі курс, а ў канцы 1852 накіраваны ў Духоўную акадэмію ў Пецярбург. 8 верасня 1855 года рэктар акадэміі Ігнацы Галавінскі высвеціў яго на духоўніка. Працаваў вікарыем парафіі святой Кацярыны і выкладаў у прыкляштарнай школе айцоў-дамініканцаў. Праз два гады атрымаў званне прафесара і духоўнага айца Імператарскай рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі.
Кармленне кракадзіла Хуфу
Змест
Праз некаторы час прымітыўныя арбацкія фокусы, заснаваныя на спрытнасці рук, перараслі ў нешта большае. Эканамічныя формулы, банкаўскія пераклады, плацяжы, рахункі, таямнічыя коды загадкавых банкаўскіх вочак, размешчаных у сэрцы Еўропы — усё гэта мела акрамя загадкавай магічнай таямнічасці і прыцягальнасці, яшчэ і сціплае абаянне буржуазіі.
Так і не атрымаўшы грошай за свае цуды, чарадзей вырашыў адпомсціць падарожнікам, перамясціўшы іх у прасторы і часу, з нашых дзён на будаўніцтва піраміды святога кракадзіла Хуфу.
International Championship 2014 (снукер)
Пераможцам турніру стаў Рыкі Уолдэн, які выйграў тры апошнія фрэймы фінальнага матча супраць Марка Алена пры ліку 7:7 і здабыў свой трэці рэйтынгавы тытул у кар’еры. На сваім шляху да перамогі Уолдэн перайграў Лю Чэньвэя ў кваліфікацыі (6:0), Дэвіда Морыса (6:3), Чжоу Юэлуна (6:5), Джо Свэйла (6:4), Джэймі Бёрнэта ў чвэрцьфінале (6:1), Роберта Мілкінса ў паўфінальным матчы (9:2) і Марка Алена з Паўночнай Ірландыі ў фінальным паядынку (10:7). Такім чынам, Рыкі Уолдэн выйграў свой трэці тытул рэйтынгавага ўзроўню ў Кітаі і першы прафесійны тытул з жніўня 2013 года (калі ён святкаваў перамогу на турніры серыі PTC у Данкастэры). Апроч таго, перамога на «International Championship» паспрыяла ўздыму снукерыста з Англіі ў рэйтынгу на тры пазіцыі (з адзінаццатай на восьмую).
Турнір
Матчы асноўнай стадыі турніру (67 паядынкаў) гуляліся за шасцю сталамі ў міжнародным тэнісным цэнтры правінцыі Сычуань, а кваліфікацыя спаборніцтва праходзіла за месяц да гэтага на арэне Метрадром у Барнслі, Англія.
Фармат турніру
На International Championship 2014 прыняло ўдзел 132 гульцы, з якіх 113 — удзельнікі мэйн-тура і 19 — аматары (4 — уладальнікі ўайлдкард). 128 гульцоў — усе, акрамя ўладальнікаў уалдкард, — пачалі турнір з адзінага кваліфікацыйнага раўнда ў фармаце матча на выбыванне, які праходзіў на працягу чатырох дзён з 22 па 25 верасня 2014 года (за месяц да асноўнай стадыі) на арэне Метрадром у Барнслі, Англія. Першыя 64 сеяныя снукерысты гулялі супраць астатніх удзельнікаў. Такім чынам, у асноўную стадыю выйшлі 64 гульцы. Чацвёра ўладальнікаў уайлдкард далучыліся да іх і гулялі ў папярэднім уайлдкард раўндзе супраць чацвярых выпадковых гульцоў з 32 ніжэйшых сеяных, якія прайшлі кваліфікацыю.
Удзельнікі
Ніжэй прадстаўлена табліца, якая дэманструе статыстыку выступленняў удзельнікаў спаборніцтва на ўсіх папярэдніх турнірах International Championship.
Абадоўцы
Гісторыя
У 1800 годзе фальварак у маёнтку Скарынкі ў Вілейскім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі, уласнасць Багдановічаў. У 1836 годзе маёнтак, уласнасць І. Ф. Багдановіча, старшыні Мінскай крымінальнай палаты. За ўдзел у паўстанні 1863 года канфіскаваны, пазней вернуты ўладальнікам. У апошняй чвэрці XIX стагоддзя гаспадары пабудавалі тут сядзібу.
З 20 верасня 1944 года вёска ў Ільянскім, з 20 ліпеня 1957 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці. Была цэнтрам саўгаса «Асцюковічы». Працавалі 8-гадовая школа, клуб, бібліятэка, дзіцячы сад, магазін. 4 чэрвеня 1974 года саўгас «Асцюковічы» далучаны да Ільянскага саўгаса-тэхнікума з цэнтрам у Абадоўцах. Працавалі 8-гадовая школа, клуб, бібліятэка, дзіцячы сад-яслі, магазін, сталовая.
Саскачэван (правінцыя)
Саскачэван быў упершыню даследаваны еўрапейцамі ў 1690 годзе і першыя паселішчы еўрапейцаў з'явіліся ў 1774 годзе; да гэтага ён быў заселены карэннымі плямёнамі. Тэрыторыя зрабілася правінцыяй у 1905 годзе.
Педэзіна
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Уздзенскі гісторыка-краязнаўчы музей
Прырода Уздзенскага раёна
У экспазіцыі, прысвечанай флоры і фаўне Уздзенскага раёна, экспануюцца асобныя тыпавыя віды расліннага і жывёльнага свету, у тым ліку мядзведзь, ваўкі, бабёр, андатра, разнастайныя віды птушак.
Фарсіраванне Проні
Нямецкі бок
З канца верасня 1943 года нямецкія часткі сталі ствараць паміж Проняй і Дняпром глыбока эшаланаваную абарону. Ім удалося замацавацца ўздоўж высокага заходняга берага Проні. З дапамогай мясцовага насельніцтва (на Проні, Дзвіне і Дняпры больш за 200 тысяч чалавек з Магілёўскай і Віцебскай абласцей) і сіл рэзервовых частак, былі выкапаны траншэі, доты і бліндажы.
Кастрычнік 1943 года
12 кастрычніка 858-ы стралковы полк фарсіраваў Сож паўднёвей Прапойска і, пашыраючы плацдарм на заходнім беразе ракі, атакаваў вёску Рудню.
Камісія са Стаўкі ВГК
У сакавіку ў штаб Заходняга фронту была накіравана надзвычайная камісія са Стаўкі ВГК на чале з членам дзяржаўнага камітэта абароны, якая спрабавала выявіць прычыны няўдалага наступлення. У склад камісіі таксама ўваходзілі генерал-палкоўнік А. Шчарбакоў, генерал-палкоўнік С. Шцяменка, генерал-лейтэнанта і генерал-лейтэнант А. Шыманаеў.
Тактычныя і стратэгічныя памылкі і недахопы аперацыі
Камісія адзначыла і неэфектыўнае выкарыстанне танкаў ў баях, згодна яе адзнак «камандаванне Заходняга фронту кідала на нерасстроенную абарону праціўніка, з прычыны чаго корпус не мог прасунуцца наперад і нёс вялікія страты».
Наступленне ў рамках аперацыі «Баграціён»
На 2-м Беларускім фронце было засяроджана 10 стралковых дывізій. Іх падтрымлівалі больш за 2000 гармат і мінамётаў, 343 рэактыўных ўстаноўкі. Уся тэхніка была з лішкам забяспечана запасам боекамплектаў і паліва, а людзі — харчаваннем.
Уначы з 23 на 24 чэрвеня начная бамбардзіровачная авіяцыя зрабіла бамбакіданне па нямецкім пазіцыям і тэхніцы у тактычнай глыбіні, а перад світаннем быў нанесены магутны бомбавы ўдар па пярэднім краі абароны праціўніка.