cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Канстытуцыйны крызіс у Расіі (1993)
Снайперы
Менавіта там <у Белым доме> і знаходзіліся снайперы з Абхазіі і Прыднястроўя. Але ў Белым доме, згодна з вядомымі мне дакументамі, было не больш за 10 вінтовак СВД. Калі ж мець на ўвазе іншы, супрацьлеглы бок, то ў складзе крамлёўскай аховы ёсць ўзвод «трасавікоў-чардачнікаў». Гэтыя людзі затуляюць маршрут следавання прэзідэнта ці абсталююць свае сектары падчас яго публічных выступаў. Яны былі задзейнічаны ў кастрычніцкіх падзеях: нават у СМІ трапляліся паведамленні пра тое, што пры затрыманні снайпера ён дэманстраваў пасведчанне спецслужбаў, у прыватнасці Міністэрства бяспекі. Падобныя пасведчанні ёсць у супрацоўнікаў Галоўнага ўпраўлення аховы — у якасці дакументаў прыкрыцця. Аднак такіх людзей, якія валодаюць прафесійнымі снайперскімі навыкамі, таксама вельмі няшмат. Згодна з маёй інфармацыі, тут былі задзейнічаны нейкія іншыя сілы.
Інфармацыйная вайна
30 верасня 1993 года намеснік міністра адукацыі Расійскай Федэрацыі Аляксандр Асмолаў, вядомы спецыяліст па тэорыі псіхалагічнай ўстаноўкі, накіраваў у Савет Міністраў распрацаваную ім «Праграму першачарговых сацыяльна-псіхалагічных мер „Белы дом“», якая прадугледжвае наступныя меры:
Прыхільнікаў Зьезду народных дэпутатаў і Вярхоўнага Савета Расійскай Федэрацыі ў СМІ, якія выступалі на баку Ельцына, называлі «чырвона-карычневымі», «камуна-фашыстамі», «пучыстамі» і «мяцежнікамі». Члены Вярхоўнага Савета, абаронцы Дома Саветаў і прамоўцы перманентнага мітынгу каля яго не скупіліся на зваротныя эпітэты і абразы, называючы Барыса Ельцына, яго прыхільнікаў і паплечнікаў — «здраднікамі», «яўрэямі» і «інародцамі, што акупіравалі Святую Русь і развалілі вялікі магутны Савецкі Саюз». Самі яны сябе называлі «абаронцамі Канстытуцыі» і «абаронцамі Парламента». Яны таксама выказвалі пярэчанні супраць таго, каб называць іх «апазіцыяй», так як прадстаўлялі вышэйшую (паводле Канстытуцыі) дзяржаўную ўладу (З’езд), і дзве з трох існуючых галін улады — заканадаўчую (Вярхоўны Савет) і судовую (Канстытуцыйны суд)
Джон Бургойн
Біяграфія
Джон Бургойн быў удзельнікам Сямігадовай вайны, у жніўні 1759 года быў прызначаны камандзірам 16-га драгунскага палка, а 6 мая 1762 года прыбыў з палком у Партугалію, за асабістыя дасягненні прызначаны ў брыгадзіры. Двойчы быў членам Парламента. З 1769 года - губернатар Форта Вільям ў Шатландыі.
Церабееўка
Церабе́еўка (, Теребеевка) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Холмецкага сельсавета.
2-і Украінскі фронт
Другі Украінскі фронт — аператыўна-стратэгічнае аб’яднанне савецкіх войскаў у Вялікай Айчыннай вайне.
Контрнаступленне
Падчас наступу войскі, нечакана для праціўніка, захопліваюць ініцыятыву і навязваюць сваю волю праціўніку. Найбольшыя наступствы для праціўніка звязаны з тым, што ў адрозненне ад абароны, дзе тылавыя падраздзяленні адцягнены ад лініі фронту, наступаючы праціўнік падцягвае іх як мага бліжэй, каб мець магчымасць забяспечваць свае наступаючыя войскі. Калі націск ворага спынены і часці, які абараняліся, пераходзяць у контрнаступленне, тылавыя падраздзяленні экс-атакуючых апыняюцца безабароннымі і часцей за ўсё трапляюць у акружэнне.
Радзюкі (Бешанковіцкі раён)
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Драздоўскага сельсавета.
Контратака
Контрата́ка (contre-attaque, ад centre — супраць і — напад) — атака, якая праводзіцца войскамі, якія абараняюцца, супраць войскаў праціўніка, што ўклініліся ў іх баявыя парадкі, з мэтай яго разгрому і аднаўлення страчанага тактычнага становішча. Гэта адзін з элементаў праявы актыўнасці войскаў у абароне; звычайна праводзіцца сіламі другіх эшалонаў і рэзерваў войскаў, якія абараняюцца, з прыцягненнем часткі сіл войскаў першага эшалона з участкаў, якія не знаходзяцца пад атакай суперніка.
Галоўкі (Рэчыцкі раён)
Гало́ўкі (, Головки) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабіцкага сельсавета.
Бабічы (аграгарадок, Рэчыцкі раён)
Ба́бічы (, Бабичи) — аграгарадок (да 2011 г. — вёска ) у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, чыгуначная станцыя Бабічы на лініі Рэчыца—Калінкавічы. Уваходзіць у склад Бабіцкага сельсавета.
Лінейны ізалятар
Лінейны ізалятар — прылада для падвешвання і ізаляцыі правадоў і кабеляў на апорах паветранай лініі электраперадачы (ПЛ) або паветраных ліній сувязі (ПЛС).
Станцыя Асіповічы 3
Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Замошскага сельсавета, да 13 лютага 2002 года — у склад Асіповіцкага сельсавета.
Апалоній Пергскі
У гонар Апалонія названы кратар на Месяцы.
Вестэрас (Песня Лёду і Агню)
Геаграфія
Вестэрас вялікі: падарожжа з Дорна на Поўнач, гэта значыць праз усю краіну, займае месяцы. У 1999 годзе, Марцін, адказваючы на пытанні чытачоў, якія параўноўвалі Вестэрас з Вялікабрытаніяй, заўважыў, што Вестэрас значна большы Вялікабрытаніі, «па памеры — але, вядома, не па форме — бліжэй да Паўднёвай Амерыкі». Гэта не значыць, што Вестэрас сапраўды памерам з Паўднёвую Амерыку. Зыходзячы з кніжных карт і вядомай даўжыні Сцяны ў 100 ліг (~480 км), можна ацаніць працягласць Вестэраса з поўначы на поўдзень у 4500-4800 км, а з захаду на ўсход — ад 500 км на Перашыйку да 1400 км у самым шырокім месцы. Меркаваная плошча Вестэраса паводле гэтых разлікаў складае 4,5-5 млн км², што прыкладна ў 4 разы менш за плошчу Паўднёвай Амерыкі. Гэтыя ацэнкі не ўключаюць землі за Сцяной, якія цягнуцца яшчэ далей на поўнач, невядома, як далёка. Вестэрас абмываецца чатырма морамі: Дрыжачым і Вузкім морамі — з усходу, Заходнім морам з захаду, Летнім морам — з поўдня. Вузкае мора аддзяляе Вестэрас ад ўсходняга кантынента, Эсаса.
Нацыянальны парк Ігуасу (Аргенціна)
Нацыянальны парк Ігуасу́ (Parque Nacional Iguazú) — нацыянальны парк у Аргенціне, размешчаны ў дэпартаменце Ігуасу, у паўночнай частцы правінцыі Місьёнес, у аргенцінскім Міжрэччы.
Парк быў створаны ў 1934 годзе і часткова ўключае адзін з прыродных помнікаў Паўднёвай Амерыкі — вадаспад Ігуасу, акружаны субтрапічнымі джунглямі. На іншым беразе ракі Ігуасу размешчаны бразільскі парк з такой жа назвай (Нацыянальны парк Ігуасу). Абодва паркі абвешчаны аб’ектамі Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (у 1984 і 1986 гадах, адпаведна).
Обі-Ван Кенобі
Обі-Ван Кенобі (Obi-Wan Kenobi) — персанаж сусвету Зорных войнаў легендарны рыцар-джэдай. Обі-Ван разам, як і Дарт Вейдэр, Ёда, R2-D2 і C-3PO, адзін з выбітнейшых герояў усёй кінасагі «Зорныя войны», таксама вядомы як «перамоўшчык» за свае выдатныя дыпламатычныя якасці. . Ён з’яўляецца ў тым ці іншым выглядзе ва ўсіх шасці частках фільму. У першай трылогіі ролю Бена Кенобі згуляў Алек Гінэс, а ў новай трылогіі ролю маладога Обі-Вана згуляў Юэн Мак-Грэгар.
Пераклад Бібліі Гадлеўскага
Пераклад
Пераклад быў зроблены з лацінскага тэксту Вульгаты, а таксама з нямецкіх, польскіх, французскіх і грэчаскіх тэкстаў. «Čatyry Ewanelii i Apostalskija Dziei» былі падрыхтаваны ў 1938 годзе і выдадзеныя лацінкай у 1939. Перакладчык выкарыстоўваў уласцівую для польскай мовы рэлігійную тэрміналогію і карыстаўся польскай тапанімікай.
Вінцэнт Гадлеўскі пачаў працу над перакладам і Старога Запавету, аднак загінуў падчас савецка-нямецкай вайны ад рук гестапа. Ягоную працу працягнуў Пётр Татарыновіч, выдаўшы ў 1954 у Рыме каментаваныя «Sviatuju Evaneliju i Apostolskija Dziei», а ў 1974 — «Listy Sviatych Apostalau». Аднак яго пераклад, зазнаўшы значны ўплыў выдання Гадлеўскага, таксама моцна насычаны паланізмамі.
Грыб-парасон пярэсты
Шырока распаўсюджаны від у рэгіёнах з умераным кліматам. Часта растуць паасобку на добра ўвільгатнёных глебах, пашах, агародах, на ўзлесках. Спелыя грыбы могуць дасягаць 40 см у вышыню і ў дыяметры шапачкі.
Народныя назвы
Капялюх, варона, каўпак, капак, драфа, дропа, шарафаён, купак, ужачкі, вужовікі, вужачкі, вужовы грыб, варанок, чапля, фарысон, панчоха, панчошка, мухамор, паганка, шэрая мухамора , варона, парасонік.
Градзянец (Асіповіцкі раён)
Градзяне́ц (, Гроденец) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Градзянскага сельсавета.
Да 13 лютага 2002 года вёска ўваходзіла ў склад Пагарэльскага сельсавета.
Сухая вуліца (Мінск)
Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць. Рух транспарту на частцы вуліцы часткова абмежаваны ў сувязі з будаўніцтвам станцыі метро Юбілейная плошча трэцяй лініі Мінскага метрапалітэна.
Ураўненне Пуасона
Вывучалася С. Д. Пуасонам (1812).
Андрэй Гасковіч
Біяграфія
Паходзіў з Вільні, быў сынам Пятра Гасковіча, імаверна шляхціча. Афіцыйныя лісты паведамляюць аб Андрэі: «Andreas Petri Goschovicz de Vilna (або Vilnensis), natione Lituanus» (Андрэй, сын Пятра, Гасковіч з Вільні (або віленчук), ліцвін родам).
Паддубовік чырвананожкавы
Спажыванне
Умоўна-ядомы грыб, прыдатны ў ежу пасля варэння (15 хвілін, вада зліваецца), таксама для сушэння.
Мікалай Дзержкавіч
Мікалай Дзержкавіч (каля 1420 — 29 верасня 1467, Вільня) — вялікалітоўскі царкоўны каталіцкі дзеяч, біскуп віленскі (1453—1467).
Мурамшчына
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Схілы катлавіны вышынёй да 3 м, спадзістыя, на паўночным захадзе стромкія вышынёй да 16 м. Берагі пераважна нізкія, пясчаныя, месцамі забалочаныя. Зарастае ўмерана. Злучана ручаямі з азёрамі Белае і Сетаўскае.
Дзямяне
Дзямяне, Дзямянне — возера ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, за 37 км на паўночны захад ад горада Столін, за 3,3 км на паўночны захад ад вёскі Фядоры, паміж урочышчамі Стыкова, Заструззе, Кадзецкае і Гнілое Погнае, у міжрэччы рэк Стыр і Стубла 2.
Ляскі (Рэчыцкі раён)
Ляскі́ (, Лески) — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Баршчоўскага сельсавета.
Казімірова (Асіповіцкі раён)
Гісторыя
У 2-й палове 1930-х гадоў Казімірова закранулі рэпрэсіі. Былі арыштаваныя тры браты Шпілеўскія, адзін з якіх быў калгаснікам, другі служыў кавалерыстам у Бердзічаве, а трэці працаваў на мінскім заводзе «Цепи Галля». Акрамя іх арыштавалі чытырох Сухоцкіх — трое працавалі на зямлі, а чацвёрты электракранаўшчыком на Уралвагонзаводзе. Быў арыштаваны і лесаруб Бернард Пятровіч.
Андрыян Рыгоравіч Нікалаеў
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія СССР (1981). Залатыя медалі імя Цыялкоўскага АН СССР і імя Гагарына. Імем Нікалаева названы кратар на Месяцы. Званне Ганаровага грамадзяніна г. Полацка прысвоена ў 1962 годзе.
Пагарэлае (Асіповіцкі раён)
Гісторыя
У 1924—2002 гадах цэнтр Пагарэльскага сельсавета, да 20 лістапада 2013 года вёска ў складзе Градзянскага сельсавета.
Прыцерпа (Асіповіцкі раён)
Прыце́рпа (, Притерпа) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Свіслацкага сельсавета.
Асінаўка (Верхнякрывінскі сельсавет)
Асі́наўка (, Осиновка) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Ежы Казімір Анцута
Біяграфія
У 1723 прызначаны тытулярным біскупам антыпатрыдскім і суфраганам віленскім. З 1724 плябан новагародскі і ляхавіцкі, кантар віленскі. З 1728 схаластык, з 1731 архідыякан.
Яноўка (Асіповіцкі раён)
Яно́ўка (, Яновка) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Градзянскага сельсавета.
Спеўны Сход
Праграма
На кожным Спеўным Сходзе прысутнічаюць вядомыя ў Беларусі музыкі. Так, цягам 2015-га года Спеўны Сход наведалі: этнограф Ірына Мазюк, Алесь Чумакоў (удзельнік гурта Стары Ольса), Ларыса Рыжкова (гурт «Калыханка»), ансамбль «Кантабіле», Алесь Камоцкі.
Бранскае княства
Гісторыя
З 1238 года, пасля разгрому Ушчыжа манголамі і згасання галіны нашчадкаў Уладзіміра Святаславіча, Бранск стаў сталіцай вялікага княства, якое ўключала Чарнігаў, Ноўгарад-Северскі, Старадуб і Трубчэўск, дастаўшыся ў кіраванне Раману Міхайлавічу і яго нашчадкам. Бранскія князі традыцыйна насілі тытул вялікіх князёў чарнігаўскіх. Па-за іх кантролем засталіся толькі землі на верхняй Ацэ (Карачаў, Навасіль, Таруса) і ў Пасем'і (Курск, Пуціўль, Рыльск).
У 1310 годзе бранскі князь Святаслаў Глебавіч загінуў у бітве з ардынцамі, якія пасадзілі на бранскі прастол князя Васіля, які неўзабаве завалодаў Карачаўскім княствам.
У 1356—1359 гадах падчас барацьбы за ўладу ў Бранску княства было захоплена Альгердам і далучана да Вялікага Княства Літоўскага, княжанне вернута прадстаўніку Ольгавічаў Раману Міхайлавічу. Пасля паходу маскоўскіх войскаў на бранскую зямлю ў 1370 годзе Альгерд пасадзіў у Бранску свайго сына Дзмітрыя (у 1372 годзе ён згаданы як бранскі князь). Але ўжо ў 1371 годзе Альгерд не ўключыў Бранск у склад земляў, на якія прасіў канстанцінопальскага патрыярха даць асобнага ад мітраполіі кіеўскай і ўсяе Русі мітрапаліта, і ў 1375 годзе ў якасці бранскага князя зноў фігуруе Раман Міхайлавіч.
Пячарка
Апісанне
Мякіш шчыльны, з узростам мякчэйшы, белы або жаўтаваты (у спелых грыбоў), саладкаваты. На зломе мякіш крыху жаўцее. Мае характэрны пах анісу або мігдалаў (асабліва ў маладых грыбоў).
Пласцінкі частыя, уздутыя, шырэйшыя да перыферыі, вольныя ля ножкі, 8—12 мм шырынёй, спярша белыя, шэравата—белаватыя, пазней шэравата—бураватыя, пасля гарчычныя, бура—фіялетавыя, бура—чакаладныя або амаль чорныя.
Важуд
Плошча паверхні 0,019 км², даўжыня 0,65 км, шырыня 0,04 км. Даўжыня берагавой лініі 1,45 км. Возера старычнага тыпу, серпападобнай формы. На захадзе каналам злучана з сістэмай меліярацыйных каналаў і праз яе з Прыпяццю. Мясцовасць нізінная, часткова пад хмызняком, пакрыта густой сеткай меліярацыйных каналаў.
Дараганава
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 21 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Асіповічы, за 182 км ад Магілёва , каля ракі Пціч.
Сарумскі абрад
Гісторыя
Гісторыкі-літургісты мяркуюць, што сарумскі абрад аказаў відавочны ўплыў на выкарыстанне рымскага абраду за межамі Англіі, менавіта на нідароскі абрад і брагскі абрад у Партугаліі.
Не чакалі (карціна)
Рэпін пачаў працу над асноўным варыянтам карціны ў 1884 годзе на дачы ў Мартышкіна пад Пецярбургам. У тым жа годзе карціна экспанавалася на 12-й выстаўцы Таварыства перасоўных мастацкіх выставак («перасоўнікаў»), якая праходзіла ў Пецярбургу, пасля чаго гэта палатно ўваходзіла ў склад выстаўкі, якая падарожнічала па іншых гарадах Расіі.
Генеральны штаб
Перадгісторыя
У Сярэднявеччы функцыі штаба арміі выконваў маршал. Пазней узорам для ваеннага кіравання паслужыла арганізацыя, якая існавала ў арміях ландскнехтаў. У іх быў генерал-кватэрмайстар, які кіраваў разам з маршалам ці фельдмаршалам аглядам мясцовасці, дарог, размяшчэннем войскаў на кватэрах і біваках; выканаўцамі яго распараджэнняў былі палкавыя і ротныя кватэрмайстары. Вось чаму ў большасці армій да XIX стагоддзя Генеральны штаб называўся кватэрмайстарскім штабам, кватэрмайстарскай часцю.
Ганкавічы
Га́нкавічы (, Ганковичи) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Алкет I
Алке́т I — цар старажытнага Эпіра, з роду Пірыдаў, які кіраваў у 361 годзе да н.э.
Міханавічы (аграгарадок)
Гісторыя
Заснаваны 16 верасня 1873 года, калі быў уведзены ў эксплуатацыю ўчастак Лібава-Роменскай чыгункі Мінск — Бабруйск. Чыгуначная станцыя атрымала сваю назву ад суседняй вёскі Міханавічы. У вёсцы на беразе Свіслачы месцілася вадакачка, з дапамогай якой на станцыі вадой запраўляліся паравозы.
Аляксандр Мікалай Гараін
Біяграфія
Пасля смерці ў 1733 караля Аўгуста II уступіў у канфлікт з камандаваннем расійскіх войскаў у Жамойці і выехаў у Прусію, Жамойцкай дыяцэзіяй кіраваў праз свайго пляменніка Аляксандра Казіміра Гараіна.
Аўтар твора «Кніга святога Юзафа пра розныя брацтвы» (Вільня, 1734).
Якімаўка (пасёлак, Рэчыцкі раён)
Да 26 сакавіка 1987 года пасёлак уваходзіў у склад Борхаўскага сельсавета.
Арыб
Арыб — цар старажытнага Эпіра з роду Пірыдаў, які кіраваў у 361 — 342 гадах да н.э.
Тэрарыстычны акт у Будзёнаўску
Удзельнікі нападу
Былі чуткі, што бралі ўдзел украінскія добраахвотнікі, але большасць складалі чачэнцы.
Гінцавічы
Гісторыя
З 1939 года ў складзе БССР.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Барбадасе
У спісе аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Барбадасе значыцца 1 найменне па культурных крытэрыях (на 2014 год), што складае ад агульнай колькасці ( на  год).
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Трынідадзе і Табага
Папярэдні спіс
У табліцы аб'екты размешчаны ў парадку іх дадання ў папярэдні спіс.
Луканы
У 343 г. да н.э. луканы вялі вайну супраць саюзнага спартанска-тарэнційскага войска пад начальствам Архідама III, які загінуў у бітве з імі, але ў 334 да н.э. былі разбіты іншым саюзнікам Тарэнта — эпіротамі. 200 луканаў дэзертыравалі да Аляксандра Малоскага і пад яго сцягамі разбілі сваіх супляменнікаў каля Песта. Трохі пазней войска новага спартанскага цара Клеоніма вымусіла луканаў заключыць мір з Тарэнтам і паставіць на чале свайго кіравання верных Самнію людзей, наўзамен луканы атрымалі Метапонт. У 298 да н.э. луканы вымушана перайшлі на бок рымлян, але пасля перамогі ў Трэцяй самніцкай вайне рымляне ў 285 да н.э. скасавалі саюзніцкі дагавор з імі з-за іх налётаў на шэраг грэчаскіх гарадоў, якія прасілі рымскага патранату. У адказ луканы, затрымаўшы рымскіх паслоў, выставілі моцнае войска і заключылі саюз з кельтамі, этрускамі і умбрамі. Пасля перамогі Піра пры Гераклеі луканы разам з самнітамі і бруціямі далучыліся да яго, але ў 272 да н.э. былі заваяваны рымлянамі і пасля гэтага часта паўставалі (на баку Ганібала ў 216-215 гг. (калі, паводле Палібія, яны маглі выставіць 30 тыс. пехацінцаў і 3 тыс. вершнікаў), у Саюзніцкай вайне 90/91-88 гг. да н.э.).
Радуцічы
Раду́цічы (, Радутичи) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Бата (бажаство)
У фальклорнай традыцыі
Анубіс і Бата былі братамі, што адлюстравана ў казцы перыяду Новага царства, якая была знойдзена ў сярэдзіне ХІХ ст., а запісана на папірусе ў ХІІІ ст. да н.э.
Анупу даведаўся пра здарэнне, знайшоў сэрца Баты, апусціў яго ў свежую ваду і тым ажывіў брата. Каб адпомсціць жонцы, Бата ператварыўся ў быка, якога Анупу прадаў фараону. Прыгажуня пазнала ў быку былога мужа і загадала забіць яго. Але там, куда пралілася кроў, выраслі дрэвы. Тады наложніца фараона загадвае пассякаць іх. Але трэска, якая адляцела ад аднаго дрэва, трапіла ў рот наложніцы, і Бата нарадзіўся ў яе ў выглядзе дзіцяці. Ён падрос, стаў фараонам, пакараў смерцю жонку-здрадніцу і пачаў кіраваць Егіптам.
Калоніі і залежныя тэрыторыі Вялікабрытаніі
Арганізацыя кіравання калоніямі змянялася ў часе і прасторы, але па стане на 1920-я гады (час найбольшага пашырэння) можа быць класіфікавана па наступных катэгорыях:
Бан (тытул)
Бан — кіраўнік зямлі, вобласці. Назва сустракаецца сярод кіраўнікоў Харватыі, Босніі, Мачвы, Валахіі, Малдовы. Разумеўся таксама як «гаспадар».
Алімпіяда Эпірская
Македонская царыца
Яшчэ да смерці Аляксандра Алімпіяда з'ехала ў Эпір у 324 да н.э. (або раней) з-за сварак з Антыпатрам, дзе яна адчула сябе поўнаўладнай царыцай і адкуль выцесніла дачку Клеапатру, удаву загінулага эпірскага цара Аляксандра Малоскага.
Паражэнне
Аблога Підны зацягнулася. У крэпасці Алімпіяда мела верных ёй салдат, было нават некалькі баявых сланоў. На дапамогу сваячцы выйшаў эпірскі цар Эакід, аднак военачальнік Касандра перагарадзіў горныя праходы і ўтрымаў войска Эакіда ад далейшага прасоўвання. Пакуль Эакід знаходзіўся ў бяздзейнасці, яго падданыя ў Эпіры збунтаваліся і зрынулі свайго цара, што адбылося ўпершыню ў гісторыі Эпіра. Касандр паслаў у Эпір военачальніка Лікіска ў якасці рэгента. Іншы генерал Касандра Калас здолеў падкупіць салдатаў Палісперхана, так што той застаўся без арміі. У крэпасці Підны ўсе сланы і большая частка коней загінулі, пачалі паміраць ад голаду і людзі. Сярод абложаных было заўважана нават людаедства. Шмат салдатаў выйшла з Підны да Касандра, які ахвотна іх прымаў. На бок Касандра сталі пераходзіць македонскія гарнізоны і ў іншых гарадах, за выключэннем Пелы і Амфіпаля.
Страціўшы надзею на выратаванне, Алімпіяда здалася Касандру на ўмовах сваёй асабістай бяспекі ўвесну 316 да н.э., вырашыўшы, што Палісперхан здрадзіў. Па яе распараджэнні верны ёй Арыстон, начальнік гарнізона ў Амфіпалі, спыніў супраціўленне Касандру, хоць да таго атрымліваў перамогі ў сутычках з яго атрадамі. Арыстону абяцалі захаваць жыццё, але, асцерагаючыся яго папулярнасці, Касандр загадаў забіць военачальніка.
Казінае Сяло
Казі́нае Сяло́ (, Козиное Село) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Вышамір
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 40 км у напрамку на поўдзень ад горада Рэчыца, за 80 км ад Гомеля.
Украінскі правапіс 1928 года
Харкаўскі правапіс і класічны правапіс беларускай мовы
Для даведкі: украінскія літары «и» і «е» прамаўляюцца, адпаведна, як беларускія «ы» і «э».
Іаан Скіліца
Мадрыдскі рукапіс
У рукапісе налічваецца 574 мініяцюры, у сувязі з чым Мадрыдскі рукапіс лічыцца адным з найбольш значных помнікаў візантыйскай гістарычнай мініяцюры.
Карабова
У 1931—1954 гадах цэнтр Ганкавіцкага сельсавета. Да 2004 года вёска ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Зорная
Зорная — тапонім.
Дзераўная (Баранавіцкі раён)
Дзераўна́я (, Деревная) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці, за 16 км на паўднёвы захад ад Баранавічаў. Уваходзіць у склад Навамышскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з сярэдзіны XVI стагоддзя як сяленне Дзераўна ў Троцкім, з 1566 года Новагародскім ваяводствах. Шляхецкая ўласнасць. Пад 1586 годам пазначана як двор у Слонімскім павеце.
Каронныя землі
Джэрсі
Мясцовы парламент называецца Штаты Джэрсі (States of Jersey). Паводле Закона аб штатах 2005 года ў Джэрсі з'явілася пасада галоўнага міністра, скасаваны паўнамоцтвы бейліфа заяўляць асобную думку з нагоды пастаноў штатаў, а таксама права вета лейтэнант-губернатара (які прадстаўляе каралеву). Акрамя таго, новы закон прадугледжвае, што ніводны акт брытанскага Парламента ці каралеўскі ўказ, які тычыцца Джэрсі, не будзе ўжывацца без абмеркавання штатамі.
Тэрмадынамічная імавернасць
(якая можа прынімаць толькі значэнні
Заняцечча
Заняце́чча (, Занетечье) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дрычынскага сельсавета.
Кура (пабудова)
Кура - адзін з відаў традыцыйных пабудоў у Японіі для захоўвання матэрыяльных рэчаў. Аналагам у беларускай традыцыйнай архітэктуры з'яўляецца камора. Кура звыйчайна будуецца з драўніны, камня, гліны.
Консул-суфект
Ко́нсул-суфе́кт (consul suffectus) — асобая разнавіднасць старажытнарымскай магістратуры консула. У часы Рэспублікі суфект выбіраўся цэнтурыятнай каміцыяй у выпадку, калі адзін з консулаў паміраў падчас кансулату (не рэдкасць для тых часоў, калі консулы бывалі ў авангардзе бітвы) ці быў зняты з пасады. У гэтым выпадку іншы консул неадкладна прызначаў выбары консула-суфекта. Суфект выконваў абавязкі консула (і карыстаўся ўсімі яго правамі) да заканчэння тэрміна гэтага кансулату. У час грамадзянскіх войнаў 40-х гадоў і ў часы існавання Другога трыўмвірату стала практыкавацца абранне суфектаў пасля датэрміновага складання паўнамоцтваў консуламі, а ў I—II стст. н.э. прызначэнне суфектаў стала нормай.
Для перыяду I—II стагоддзяў імёны суфектаў фіксуюцца ў крыніцах, пачынаючы з III стагоддзя сустракаюцца ўсё радзей, з IV стагоддзя іх вядома вельмі мала. Пры гэтым заняцце ардынарнага кансулату пасля таго, як чалавек ужо быў суфектам, лічылася другім консульствам, і так і пазначалася ў крыніцах (консул у 2-і раз, у 3-і раз і да т.п.).
Таварыства перасоўных мастацкіх выставак
Арцель
Складовай часткай рэформ у вобласці адукацыі было і рэфармаванне Імператарскай Акадэміі мастацтваў. У 1859 г. быў прыняты новы статут Акадэміі, якім уводзіўся цэлы шэраг прагрэсіўных змен у яе працу. Тым не менш, кансерватыўныя падыходы ў формах правядзення конкурсу на вялікі залаты медаль прывялі да канфлікту: 9 лістапада 1863 года 14 самых выдатных вучняў імператарскай Акадэміі мастацтваў, дапушчаных да спаборніцтва за першы залаты медаль, звярнуліся ў Савет Акадэміі з просьбай замяніць конкурснае заданне (напісанне карціны па зададзеным сюжэце са скандынаўскай міфалогіі «Банкет бога Одзіна ў Валгале») на свабоднае заданне — напісанне карціны на выбраную самім мастаком тэму. На адмову Савета ўсё 14 чалавек пакінулі Акадэмію. Гэта падзея ўвайшла ў гісторыю як «Бунт чатырнаццаці». Менавіта яны арганізавалі «Санкт-Пецярбургскую арцель мастакоў» пазней, у 1870 годзе яна была ператворана ў «Таварыства перасоўных мастацкіх выставак». Арцель была першай спробай адукацыі ў Расіі незалежнага творчага аб’яднання мастакоў. Вопыт Арцелі ўлічваўся пры стварэнні Таварыства.
Майсеевічы (Асіповіцкі раён)
Майсе́евічы (, Мойсеевичи) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дрычынскага сельсавета.
Рунныя камяні ў Елінгу
Рунныя камяні ў Елінгу — рунныя камяні з дацкага горада Елінга, унесеныя ў спіс Сусветнай спадчыны. Рунічнымі надпісы на валунах датуюцца X стагоддзем.
Магіляны (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. З 1939 года ў БССР. Да 22 сакавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Палонкаўскага сельсавета.
Другая бітва пры Артуа
Ход падзей
Высокі тэмп атакі вымусіў французскае камандаванне адвесці частку сіл назад, таму што надыходзячыя часткі адарваліся ад тылоў на вялікую адлегласць (да 12 км.). З 11 мая, германскае камандаванне падцягнулі на ўчастак прарыву рэзервы, да 15 мая колькасць германскіх дывізій узрасла да 20. Новыя атакі французскай арміі ўжо не прынеслі значных вынікаў.
Ягаднае
Назву Я́гаднае маюць:
Воплі Відоплясова
Еўропа
У 1991 годзе двое з «ВВ» — Скрыпка і Піпа — пераязджаюць у Парыж. Творчая камандзіроўка зацягнулася на пяць гадоў. Скрыпка знаходзіць пастаянную працу мастацкага кіраўніка дзявочага хору ў парыжскім тэатры Піліпа дэ Купуе. «ВВ» сталі інтэрнацыянальным квартэтам, калі ў склад уліліся гітарыст Філіп Можа і бубнач Стэфан Муфліе. У такім выглядзе каманда часам выступала ў клубах Парыжу і пару раз нават была з канцэртамі ў былым Савецкім Саюзе. "Французскі перыяд "працягваўся да 1996 года. «Напэўна, зараз ужо ні за што ў свеце не стаў бы жыць у Парыжы. Складаны горад для жыцця», — казаў Скрыпка праз некалькі гадоў пасля вяртання.
Руслан Артуравіч Цевераў
Клубная кар’ера
У студзені 2018 года на правах арэнды стаў іграком «Віцебска». У складзе віцебскай каманды трывала з’яўляўся на полі, пераважна выходзячы на замену. У снежні 2018 года вярнуўся з арэнды ў Салігорск. У студзені 2019 года пачаў рыхтавацца да новага сезона ў дублі «Шахцёра», аднак пазней стала вядома аб пераходзе нападніка ў «Віцебск» на трывалай аснове.
Карытнае
Кары́тнае (, Корытное) — аграгарадок у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Вяззеўскага сельсавета.
Манамахі
Манамахі валодалі нерухомасцю ў Канстанцінопалі і займалі ў горадзе судзейскія пасады (пратаспафарыі, суддзі іпадрома). Суддзёй быў бацька будучага імператара, Феадосій. Раней XI стагоддзя звесткі пра Манамахаў трапляюцца ў крыніцах вельмі рэдка і ўрыўкамі:
Атон (бажаство)
Каралеўскія тытулы
У перыяд Амарны імя Атон з'яўлялася царскім тытулам (таму што ён лічыўся царом усіх) і запісвалася ў картушы. Існавалі дзве формы гэтага тытула: у першай былі імёны іншых багоў, а ў другой форме было больш «асаблівасцей», уласцівых самому Атону. Ранняй формай было імя Ра-Харахці, гэта значыць «той, хто радуецца гарызонту», імя Шу таксама мела дачыненне да Атона. Позняй формай было імя Ра, які кіраваў двума гарызонтамі, і той, хто радаваўся гарызонту, святлом у яго імі быў Атонам.
Капэла Перуцы
Роспісы
У капліцы Перуцы прадстаўлены сцэны жыцця Св. Яна Багаслова і Яна Хрысціцеля. Гэта шэсць фрэсак на бакавых сцэнах і чатыры вузкія фрызы.
Адсутнасць музеяў і мастацкіх школ у тагачаснай Італіі было кампенсавана наяўнасцю значных мастацкіх збораў у цэрквах і манастырах. Менавіта сюды ахвотна хадзілі будучыя мастакі для азнаямлення з шэдэўрамі і ўдасканалення ўласнага майстэрства. Такім месцам была і капліца Перуцы. Захаваліся сведчанні пра капіраванне фрэсак капліцы мастаком Мазача. Малюнкі-копіі фігур Джота з фрэскі «Узнясенне Св. Яна Багаслова», якія захаваліся да 21 стагоддзя, самі сталі шэдэўрамі, таму што былі створаны Мікеланджэла Буанароці.
Тарасавічы (Асіповіцкі раён)
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Карытненскага сельсавета.
Прыазёрная (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне. З 12 кастрычніка 1940 года да 17 лістапада 1959 года цэнтр Балабанавіцкага сельсавета.
З 17 лістапада 1959 года па 22 сакавіка 1962 года ў складзе Палонкаўскага сельсавета. У 1969 годзе Балабановічы перайменаваны ў Прыазёрную.
Гульня тронаў (раман)
Сусвет кнігі
Старкі — нязменныя лорды Поўначы, род якіх не перарываўся на працягу тысяч гадоў. Паводле легенды, іх продак Брандан Будаўнік узвёў Сцяну. Аглядальнік «Свету фантастыкі» Дзмітрый Златніцкі піша: «Яны халодныя, як землі, якімі яны кіруюць, цвёрдыя, як сцены іх радавога замка Вінтэрфела, і небяспечныя, як лютаваўкі, якія красуюцца на іх сцягах». Ад іншых Вялікіх дамоў Старкі адрозніваюцца тым, што ўшаноўваюць Старых багоў. Менавіта прадстаўнікі гэтага сямейства найбольш шырока задзейнічаны ў сюжэце твора. Таксама Старкаў умоўна можна назваць станоўчымі персанажамі кнігі. Арэны, Захавальнікі Усходу, — адзін з найстаражытных родаў. Да прыходу Таргарыенаў яны былі каралямі Гары і Даліны. На поўдзень ад Перашыйка, у цэнтральнай частцы Вестэраса, размяшчаецца Дом Талі. Іх замак Рыверан на скрыжаванні трох рэк Трызубца дазваляе кантраляваць гандаль у рэгіёне. Да Вялікіх Дамоў таксама адносяцца Тырэлы з Вышасада, якія таксама атрымалі свае землі ад заваёўнікаў Таргарыенаў, Мартэлы з Дорна, якія далучыліся да дзяржавы Таргарыенаў добраахвотна, а таксама Грэйджаі, ваяўнічы народ з Жалезных астравоў.
Эсас
За Вузкім морам, на кантыненце Эсас, жывуць Таргарыены, якім удалося выратавацца, дваццацігадовы Візерыс і яго трынаццацігадовая сястра Дэйнерыс (Дэні). Пасля доўгіх тулянняў з аднаго горада ў іншы яны да пачатку кнігі знаходзяцца ў Пентасе, адным з Вольных Гарадоў, у багатага магістра Ілірыа. Спадзяючыся атрымаць буйную армію і вярнуць дынастыі ўладу над Вестэрасам, Візерыс выдае сястру за кхала Дрога — правадыра качэўнікаў-датракійцаў, лідара самага магутнага з кхаласараў (плямёнаў) у Эсасе. На вяселлі, апроч іншых падарункаў, Дэйнерыс атрымлівае тры ўпрыгожаныя каштоўнасцямі яйкі драконаў. Да кхаласара далучаецца спадарожнік Таргарыенаў Джорах Мормант, беглы лорд Мядзведжага вострава з поўначы Вестэраса. Дэйнерыс цяжарае ад кхала Дрога, яе будучаму дзіцяці прадракаюць вялікі лёс. Але Візерыс не можа дамагчыся выканання сваіх патрабаванняў. У Веес Датрак, сталіцы ўсіх датракійцаў, ён даходзіць да прамых пагроз кхалу і яго жонцы, патрабуючы каранацыі. Тады Дрога расплаўляе золата і вылівае яго на Візерыса, з-за чаго той гіне.
Персанажы
Раман выкладзены ад асобы дзевяці герояў. Любімы персанаж Марціна — Тырыян. Прывабным яго робяць досціп і неадназначнасць. Найбольш складана аўтару даваўся Бран, таму што ён быў самым маладым з галоўных герояў і фактычна адзіным, хто валодае магічнымі здольнасцямі. Гісторыя Дэйнерыс з самага пачатку павінна была развівацца на іншым кантыненце. Пісьменнік намаляваў карту Вестэраса і вырашыў развіваць дзеянне з гэтым персанажам па-за межамі гэтай карты, параўноўваючы атрыманы эфект з уяўным увядзеннем главы пра Фараміра адразу пасля дня нараджэння Більба ва «Уладары пярсцёнкаў», што адразу дало б чытачу іншае ўяўленне пра маштабы апавядання. Смерць галоўных герояў часткова была натхнёная гібеллю Гэндальфа ў «Брацтве пярсцёнка» і Фрода ў «Дзвюх крэпасцях» з той розніцай, што персанажы Марціна, як правіла, не ўваскрасаюць. Аўтару было цяжка забіваць сваіх герояў, паколькі ён адносіўся да іх як да дзяцей, хоць некаторыя з іх, такія як Эдард Старк, «былі адзначаны смерцю з самага пачатку». Сцэна смерці Эдарда была напісана ў 1994 годзе. Аўтар казаў: «Валар маргуліс. Усе смяротныя павінны памерці. Смерць непазбежная ісціна ўсяго жыцця… і ўсіх гісторый таксама». Сваім творам аўтар жадаў паспрачацца са сцвярджэннем Толкіна, што добры чалавек, такі, як Арагорн, павінен стаць добрым каралём. Нэд, як маральны компас апавядання, абаронца, які згуртоўвае іншых, «змецены з дошкі», што робіць апавяданне больш трывожным. Пісьменнік не хацеў забіваць яго занадта хутка — ён даў чытачам час прывязацца да яго, каб гэта страта стала ўдарам.
Гістарычныя прататыпы
Гістарычным прататыпам Сцяны з’яўляецца Вал Адрыяна, абарончае збудаванне рымлян, пабудаванае для адлюстравання нападаў піктаў і брыгантаў. У 1981 годзе аўтар адправіўся ў Вялікабрытанію, да пісьменніцы. У Шатландыі, узлезшы на вяршыню вала, ён паспрабаваў уявіць, як адчуваў сябе рымскі легіянер у першым ці другім стагоддзі пасля Нараджэння Хрыстова. Для рымлян вал уяўляў сабой мяжу цывілізацыі, своеасаблівы край свету. «Я шмат перажыў там, гледзячы на поўнач, і проста звярнуўся да гэтых перажыванняў, калі пачаў пісаць „Гульню тронаў“… Аднак фэнтэзі мае патрэбу ў пэўнай гульні ўяўлення — я не мог проста ўзяць і апісаць вал Адрыяна. Ён па-свойму ўражвае, але ў ім усяго футаў дзесяць вышыні, і пабудаваны ён з зямлі і каменя». Марцін зразумеў, што для фэнтэзі-гісторыі патрэбныя больш вялікія збудаванні, таму Сцяна апісана больш грандыёзна. Пісьменнік уяўляў, як з зараснікаў можа з’явіцца невядомы вораг ці монстар. Вал быў свайго роду бар'ерам ад цёмных сіл. У гістарычнай жа рэальнасці з лесу маглі выйсці толькі шатландцы, і Марцін вырашыў, што варта прыдумаць штосьці пацікавей, а саму сцяну зрабіць вышэй. Брацтва Начнога Дазору паводле сваіх функцый нагадвае ордэн тампліераў — рыцараў, якія ахоўваюць супакой грамадзян і паважаюць зарокі бясшлюбнасці і няскнарнасці.
Трэцяя бітва пры Артуа
Перад наступленнем
План буйнога восеньскага наступлення саюзнікі планавалі даўно. Па плане ўдакладненаму ў сярэдзіне лета, саюзныя арміі наносілі два магутных ўдары па германскім войскам у Артуа і Шампані з мэтай разгрому праціўніка, у паўночных дэпартаментах Францыі. Прарыў прадугледжвалася ажыццявіць на больш шырокім фронце, чым у папярэдніх спробах прарыву. У Шампані (на ўсход ад Рэймса) на ўчастку шырынёй у 35 км, а Артуа (у раёне Арас) — шырынёй у 22 км. Перад наступленнем англа-французскія войскі мелі даволі грунтоўную перавагу ў колькасці перад германскімі войскамі. Адцягваючыя дзеянні наносілі французскія часткі (для садзейнічання наступу ў Артуа), а таксама англійскія і бельгійскія часткі. Аперацыя рыхтавалася ва ўмовах сакрэтнасці, адбываліся перагрупоўкі, будаваўся новы ўчастак чыгункі, наводзіліся дадатковыя масты праз Марна, для падыходу падмацаванняў, у раён наступлення было падвезена да 6300000 артылерыйскіх снарадаў. Усё ж падрыхтоўка да прарыву не магла застацца незаўважанай для германскага камандавання, дзякуючы разведцы (у тым ліку і паветранай) германцы даведаліся аб рыхтуючымся наступе і падцягнулі ў раён меркаванага прарыву дадатковыя часткі пяхоты і артылерыі.
Акопныя баі
28 верасня французскае камандаванне аддае загад узяць другую лінію акопаў «у што б там ні стала». Зноў завязаліся разлютаваныя «траншэйны баі», аднак падраздзялення, ўварваліся ў акопы, былі знішчаны або ўзятыя ў палон, а астатнія часткі адбіты агнём і контратакамі з вялікімі стратамі. Убачыўшы бесперспектыўнасць нападаў французскае камандаванне пачло метадычную падрыхтоўку да атакі другой лініі, падцягнуўшы рэзервы і правёўшы артылерыйскую падрыхтоўку, аднак германцы таксама павялічылі колькасць сваіх войскаў у 1,5 разы. Аднак новыя спробы прарыву таксама не мелі поспехі і 7 кастрычніка атакі былі спыненыя. Да 20 кастрычніка французы адбівалі контратакі германцаў і замацоўваліся на занятым рубяжы. Абодва бакі ўжывалі хімічныя і запальныя снарады. У Артуа да 14 кастрычніка ішлі жорсткія баі, англа-французы рабілі спробы прарваць абарону, германская армія праводзіла адчувальныя контратакі. Аднак неўзабаве баі спыніліся, прарваць фронт англа-французам не ўдалося, праблема прарыву германскага фронту засталася нявырашанай.
Брытанскі Ганконг
Гісторыя
год
Уданшань
Геаграфія
Часам горы Удан разглядаюцца як «адгалінаванне» хрыбта Дабашань , які з'яўляецца галоўнай горнай сістэмай заходняй Хубэй, Шэньсі, Чунцына і Сычуані.
У масавай культуры
З манастыром звязана хваля папулярнай культуры — фільмаў жанру ушу і літаратуры аб баявых мастацтвах. Па папулярнасці ў масавай культуры Уданшань стаіць на другім месцы пасля Шааліня.
Франкентурм (Трыр)
Гісторыя
Сваю назву вежа атрымала ў XIV стагоддзі па імі аднаго з жыхароў — Франка фон Зенгайма. Першапачаткова вежа была пяціпавярховай, аднак у 1308 годзе яна была разабрана да вышыні ў 3,5 паверха і над ёй быў ўзведзены аднасхільны дах.
Драйкёнігенгаўз (Трыр)
Драйкёнігенгаўз, або Дом трох вешчуноў (каралёў) (Dreikönigenhaus) — раннегатычны жылы дом, размешчаны непадалёк ад Порта Нігра, за 200 метраў на паўночны ўсход ад Галоўнай рыначнай плошчы.
Павел Віталевіч Забелін
Павел Забелін (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца казахстанскага клуба «Табол» з Кастаная.
Клубная кар’ера
У студзені 2021 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр». Аднак, у пачатку сезона 2021 не выхадзіў на поле і ў сакавіку вярнуўся ў «Нёман» на правах арэнды, дзе зноў стаў іграком асновы. У ліпені 2021 года быў адкліканы з арэнды ў «Нёмане» і неўзабаве адправіўся ва ўзбекскі «Андыжан», дзе замацаваўся ў аснове, але не выратаваў каманду ад вылету з Суперлігі.
Пірава перамога
Да Піра ва ўжытку быў выраз «Кадмейская перамога», заснаваны на старажытнагрэчаскім эпасе «Сямёра супраць Фіваў» і сустракаемы ў Платона ў яго «Законах».
Маскалі (Рэчыцкі раён)
Маскалі́ (, Москали) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбаўскага сельсавета.
Мохавае (возера, Полацкі раён)
Мохавае — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Тураўлянка, за 14 км у напрамку на поўдзень ад Полацка, за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Мяжно 3-е.
Міхаіл Пяткевіч
Біяграфія
Паводле некаторых звестак, забіты супрацоўнікамі НКВД падчас допыту. Як загадваў Адам Станкевіч: «Забойства Пяткевіча (у канцы лютага ці пачатку сакавіка) сапраўды жудаснае, макабрычнае — „сотрудники“ падчас „беседы“ палажылі яго».
Андрэй Андрэевіч Каляда
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся 3 чэрвеня 1940 года ў вёсцы Панямонь на Навагрудчыне.
Навуковая праца і творчасць
Пасольства Вялікабрытаніі ў Рэспубліцы Беларусь фінансавала стварэнне пры «Беларускім свабодным тэатры» студыі гуказапісу, адукацыйнага праекту «Fortinbras», а таксама выданне зборнікаў п’ес і аўдыёспектакляў на кампакт-дысках. Дзякуючы гэтаму, Андрэй Каляда зрабіў аўдыёзапісы раманаў Івана Мележа «Людзі на балоце», Уладзіміра Караткевіча «Чорны замак Альшанскі» і «Каласы пад сярпом тваім», аповесці Вольгі Іпатавай «Прадслава».
Першае Мая (Рэчыцкі раён)
Гісторыя
Да 1 ліпеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Камсамольскага сельсавета.
Пірагі (Бешанковіцкі раён)
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Старажытнаэпірскае царства
Эпірскае царства (330—231 г да н.э.)
Яго сын Пір заняў прастол толькі ў 295 годзе. Быўшы адораным вайскаводам, ён аказаў ваенную падтрымку грэчаскаму насельніцтву Тарэнта. У бітвах пры Гераклеі і Аўскуле яго войскі разграмілі рымлян, але і самі панеслі сур'ёзныя страты, чым спарадзілі паняцце Пірава перамога.
Naczelnik
Выкарыстанне тэрміна
Тытул стаў часткай польскага кіраўніка дзяржавы, які Пілсудскі займаў ў 1918—1922 гадах як Naczelnik państwa. У 1922 годзе пасада была замененая на пасаду прэзідэнта Польшчы. Гэты тытул зноў з'явіўся ў 1925 годзе падчас санацыі, і выкарыстоўваўся лідарам Юзэфам Пілсудскім ў якасці афіцыйнай назвы для лідара партыі.
Федэральная служба па наглядзе ў сферы сувязі, інфармацыйных тэхналогій і масавых камунікацый
Федэральная служба па наглядзе ў сферы сувязі, інфармацыйных тэхналогій і масавых камунікацый (Федеральная служба по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций), або Раскамнагляд (Роскомнадзор) — федэральны орган выканаўчай улады Расіі ў распараджэнні Мінкамсувязі Расіі.
Галоўка саманавядзення
Галоўка саманавядзення (скар. ГСН) — аўтаматычная прылада, якая ўсталёўваецца на кіраваны сродак знішчэння (ракету, бомбу, тарпеду і інш.) для забеспячэння прамога траплення ў аб'ект нападу або збліжэнне на адлегласць, меншую радыуса паражэння баявой часткі сродку паражэння, гэта значыць для забеспячэння высокай дакладнасці навядзення на цэль. ГСН з'яўляецца элементам сістэмы саманавядзення.
Бранябойны снарад
3 — трасер
Дорыс Доўсан
Біяграфія
Дорыс Доўсан нарадзілася і вырасла ў Голдфілдзе, (штат Невада, ЗША).
Старакраснае
У 1926—1927 гадах цэнтр Старакрасненскага сельсавета.
Прэзідыят
Прэзідыят (познелац. Praesidiatus, ад praeses — заступнік, абаронца) — буйная адзінка адміністрацыйнага дзялення і земскага ўпарадкавання ў Задзвінскай Лівоніі ў 1582-98. Лівонскай канстытуцыяй 1582 правінцыя была падзелена на тры прэзідыяты. На чале прызідыята стаяў назначаны каралём Рэчы Паспалітай пажыццёвы прэзідэнт, які быў надзелены ваеннай і судова-паліцэйскай уладай. Адначасова прэзідыят быў тэрытарыяльнай адзінкай шляхецкага самакіравання і земскага суда. У 1598 прызідыяты былі рэарганізаваны ў ваяводствы.
Чырвоная Кветка
Чырво́ная Кве́тка (, Чирвоная Кветка) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салтаноўскага сельсавета.
Іосіф Карнілавіч О’Рурк
Ён быў жанаты на Эміліі Піляўскай, дачцэ Феліцыяна, апошняга старосты Луцка.
Васількова (Рэчыцкі раён)
Васілько́ва (, Васильково) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заходаўскага сельсавета.
Генадзь Уладзіміравіч Грушавы
Біяграфічныя звесткі
Памёр ад раку крыві. Пахаваны на Паўночных могілках у Мінску.
Укрінфарм
«УкрІнфарм» (Укрінформ) — украінскае нацыянальнае інфармацыйнае агенцтва, заснаванае ў 1918 годзе. Мае сетку карэспандэнцкіх пунктаў ва ўсіх абласцях Украіны і 11 іншых краінах (Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, Балгарыя, Бельгія, Венгрыя, ЗША, Кітай, Малдова, Германія, Польшча, Расія і Францыя). Штодня распаўсюджвае праз сеціва звыш 300 навін на 5 мовах (украінская, англійская, іспанская, нямецкая і расійская). Фотаслужба агенцтва валодае зборам звыш 500 тыс. здымкаў.
Гісторыя
Пачало дзейнасць пад назвай Украінскае тэлеграфнае агенцтва (УкТА). Пры канцы 1918 г. стала называцца Бюро ўкраінскай прэсы (БУП). З красавіка 1921 г. Радыё-тэлеграфнае агенцтва Украіны (РаТАУ). З 1990 г. УкрІнфарм. У 1996—2000 гг. Дзяржаўнае інфармацыйнае агенцтва Украіны (ДІнАУ).
Ł
Пры пісьме ад рукі перакрэсліванне літары Ł/ł замяняецца тыльдай над літарай.
У беларускай лацінцы літара Ł замяняе звычайную кірылічную Л.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Біяграфія
У студзені 2002 году — тур па Ізраіллб і Партугаліі, у лютым таго ж года - некалькі канцэртаў у Нью-Ёрку, у 2003 годзе — выступ у Таронта.
Луцыя Балзукевіч
Біяграфія
Першапачатковую мастацкую адукацыю атрымала ў скульптурнай майстэрні свайго бацькі. У 1906 годзе стала наведваць віленскую Школу малюнка, якой у той час кіраваў Іван Рыбакоў, выхаванец Пецярбургскай акадэміі мастацтваў, аўтар вядомых у Вільні рэалістычных пейзажаў. Пасля рэформы Школы, да якой прычыніўся Юзаф Мантвіл, у ёй, як і раней, у першыя тры гады выкладалі тэорыю перспектывы, гісторыю мастацтва і анатомію, а ў дададзены чацвёрты год навучання праходзілі спецыялізацыю — рысунак з натуры, акварэль і алейны жывапіс, скульптуру, архітэктурную графіку, тэхнічны чарцёж, роспіс па дрэве і парцаляне. Школа рыхтавала як рамеснікаў, так і мастакоў. У Школе працаваў выкладчыкам брат Луцыі Юзаф. З 1904 годзе у Школе дазволілі выкладанне на польскай мове, што садзейнічала прытоку мясцовых маладых талентаў, якіх штогод навучалася каля 360.
Восаў (Рэчыцкі раён)
Во́саў (, Осов) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заходаўскага сельсавета.
Лінейная пяхота
Тактыка
Агульным сярод пастраенняў лінейнае пяхоты было тое, што яна ваявала ў стуленым строю.
Суадносіны з іншымі відамі пяхоты
У Расіі і некаторых іншых краінах, дзе шырока выкарыстоўваліся егеры, лінейная пяхота стала больш выкарыстоўвацца для рукапашнага бою. Лёгкая ж пяхота забяспечвала агнявую падтрымку, затуляла перасоўванне часцяў. У XIX павеку доля егераў хутка расла, а доля лінейнае пяхоты змяншалася.
Ã
Выкарыстанне
Таксама гэта графема выкарыстоўваецца, але ўжо ў іншай якасці ў арумынскай мове, гуарані, кашубскай і в'етнамскай мовах.
Кастрычніцкая вуліца (Мінск)
Гісторыя
У 1912 годзе «Гігант» рэканструявалі і пераназвалі ў «Энергію». На абноўленым прадпрыемстве адлівалі агароджы, помнікі, дэталі машын. У 1913 годзе завод згарэў, яго аднаўленне працягвалася да 1921 года. На месцы драўлянага будынка быў узведзены цагляны, станкі былі завезены з Каломенскага і Тульскага заводаў, нанята больш за 100 рабочых. У той час прадпрыемства лічылася найбуйнейшым на тэрыторыі Беларусі.
Транспарт
Па вуліцы быў арганізаваны трамвайны рух па маршруце № 2. Запатрабаваны ў XX стагоддзі маршрут пазней стаў непапулярным, яго праца ў пачатку XXI стагоддзя арганізоўвалася толькі па буднях у часы пік. У 2018 годзе, пасля таго як падчас рэканструкцыі былі разабраныя рэйкі на мосце цераз Свіслач, трамвайны рух быў спынены.
Муха пакаёвая
Муха пакаёвая (Musca domestica) — насякомае сямейства сапраўдных мух атрада двухкрылых.
Пераносчык узбуджальнікаў кішачных інфекцый, поліяміэліту, яец гельмінтаў і інш.
Броннае (Рэчыцкі раён)
У 1926—1927 гадах цэнтр Бронскага сельсавета.
Наступленне Нівеля
Французскае наступленне
17 красавіка атака была працягнутая. 4-я французская армія пры падтрымцы 10-й здолела захапіць узвышанасць, аднак на гэтым поспехі атакуючых скончыліся, хоць англічане атакавалі на гэтым участку аж да мая. Атакі саюзнікаў былі безвыніковыя, германскі фронт не быў прарваны.
Брагскі абрад
Гісторыя
Брагскі абрад пачаў адраджацца ў XIV—XV стагоддзях. У 1570 годзе Папа Пій V афіцыйна дазволіў выкарыстоўваць на тэрыторыі брагскай дыяцэзіі элементы брагскага літургічнага абраду.
Асаблівасці
Знешнія адрозненні ад лацінскага абраду нязначныя. Парадак імшы падобны да лацінскага, аднак мае шэраг адрозненняў, напрыклад, іншы парадак вымаўлення заклікаў да Багародзіцы, узняцця гостыі, ёсць таксама адрозненні ў малітвах святара. У брагскім абрадзе кленчанне на адно калена адбываецца пры кожным упамінанні імя Ісуса падчас евангельскіх чытанняў.
Ёсць адрозненні ад лацінскага абраду і ў літургічным календары, напрыклад, у брагскім абрадзе існуюць некалькі святаў Багародзіцы (заручыны Багародзіцы, радасць Дзевы Марыі і гэтак далей), якія адсутнічаюць у лацінскім абрадзе.
Адукацыя ў Венгрыі
Пачатковая адукацыя
У пачатковую школы прыходзяць дзеці, якім споўнілася 6 ці 7 гадоў. Пачатковая адукацыя працягваецца 4, 6 ці 8 гадоў. 8-гадовая пачатковая адукацыя найбольш распаўсюджаная.
Ліпень (Асіповіцкі раён)
Гісторыя
Выяўленае археолагамі селішча сведчыць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. У 1924—1926 гадах цэнтр Халуйскага сельсавета. З 1927 года цэнтр Ліпеньскага сельсавета.
Мінна-чэхлікавыя молі
Пашырэнне
Вядома больш за 50 відаў, пашыраных у Палеарктыцы, з іх на Беларусі 2 віды:
Вясновае наступленне (1918)
Пасля першапачатковых поспехаў германская армія прасунулася на значную адлегласць углыб абароны саюзнікаў, аднак прарваць фронт не змагла. Да 5 красавіка першая фаза Вясновага наступлення, так званая «аперацыя Міхаэль», завяршылася. Наступленне працягвалася да сярэдзіны лета 1918 года, завяршыўшыся другой бітвай на Марне. Аднак як у 1914 годзе, і тут германцы таксама пацярпелі паражэнне.
Воўчая Гара (Рэчыцкі раён)
Да 2 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Ровенска-Слабадскога сельсавета.
Апанаж
Апана́ж (apanage «удзел», ад «забяспечваю хлебам») — частка спадчынных зямельных уладанняў ці грашовае ўтрыманне, якія перадаваліся некаранаваным членам каралеўскай сям'і.
Пры прызначэнні апанажу трымаліся адной з наступных галоўных сістэм: 1) сістэма, пры якой кожнаму прынцу пры дасягненні ім паўналецця прызначаецца апанаж, вызначаецца нерухомая маёмасць, якая пераходзіць ў выпадку яго смерці зноў да дзяржавы; 2) спадчынная сістэма, пры якой прызначаны апанаж пераходзіць пасля смерці таго, хто яго атрымаў, да яго спадчыннікаў, дзеліцца паміж імі і вяртаецца дзяржаве, толькі калі яго лінія згасне.
Вадапоева
Вадапо́ева (, Водопоево) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярхоўскага сельсавета.
Ляўкас
Апісанне
У сценапісе ляўкас — верхні слой тынку, грунт пад тэмперу, прыгатаваны з гашанай вапны з напаўняльнікам.
У будаўніцтве ляўкас часта ўжываецца пры высакаякасным аздабленні сцен.
Аляксандр Віктаравіч Піпа
Аляксандр Піпа (укр. Олександр Піпа) — украінскі музыкант, вакаліст, былы ўдзельнік гурта «Воплі Відоплясова».