cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эталійскі саюз
Да 3 ст. да н.э. у саюз увайшла частка Фесаліі, Беотыя, рад полісаў Пелапанеса, востраў Кефалонія. Члены саюзу мелі роўныя правы і абавязкі, агульнае грамадзянства, ва ўнутраных справах захоўвалі аўтаномію. Саюз распаўся пасля заваявання Грэцыі Рымам (146 да н.э.).
Падаляк
Падаляк — прозвішча.
Заляшаны
Гродзенская вобласць
Вёска Заляшаны, Ваўкавыскі раён
Тармазная сістэма
Да 1920-х: эра піянераў
Таму ўжо ў 1910-х гадах большасць аўтамабіляў стала выкарыстоўваць барабанныя тармазы, калодкі якіх былі надзейна схаваныя ўнутры барабанаў, не праслізгвалі і маглі служыць ужо тады да 1-2 тысяч кіламетраў прабегу. Гэта былі першыя па-сапраўднаму эфектыўныя тармазныя механізмы, прынцып дзеяння якіх мала змяніўся да нашых дзён. Спачатку калодкі былі чыгуннымі, але потым на іх сталі рабіць накладкі з больш зносаўстойлівага матэрыялу на аснове азбесту (у друку тых гадоў званага «Ферада»).
1920-я — 1930-я
Аўтамабілі General Motors канчаткова перайшлі на выкарыстанне гідраўлічных тармазоў толькі да сярэдзіны трыццатых гадоў, да гэтага аддаючы перавагу тармазам сістэмы Вінцэнта Бендыкса (заснавальніка фірмы Bendix) са лічыўся больш надзейным механічным прывадам, а Ford адважыўся на такі пераход толькі ў 1938 годзе.
1940-я — 1950-я
З часам тармазныя калодкі зношваюцца і пачынаюць слабей прыціскацца да паверхні барабана, чым істотна зніжаецца эфектыўнасць тармажэння. Для прадухілення гэтага эфекту ў барабанных тармазах былі прадугледжаны механізмы (эксцэнтрыкі), якія дазваляюць у працэсе рэгулявання трохі зрушыць тармазныя калодкі вонкі, аднавіўшы іх кантакт з паверхняй барабана пры тармажэнні («падвесці» тармазы). Аднак такія механізмы патрабавалі пастаяннай рэгулявання, прычым дамагчыся раўнамернага тармажэння усімі чатырма коламі было складана. Рашэннем праблемы стала ўкараненне гідрацыліндраў з асаблівай канструкцыяй, якая забяспечвае «самападвод» тармазных механізмаў. Упершыню яны з’явіліся на «Студэбекеры» у 1946 годзе. Гэта не толькі пазбавіла ўладальніка ад вельмі частай рэгулявання тармазоў аўтамабіля, але і істотна павысіла бяспеку, так як пры спраўным механізме выключалася магчымасць няправільнай рэгулявання або пагарды ёй. Тым не менш, па меркаваннях эканоміі яшчэ доўгі час многія аўтамабілі не мелі такой сістэмы. Напрыклад, у ЗША яны меліся ў спісе даступнага за даплату дадатковага абсталявання для аўтамабіляў маркі «Мэркуры» 1957 года, а шырокае распаўсюджванне атрымалі толькі ў сярэдзіне шасцідзесятых. Савецкі варыянт Fiat 124 — ВАЗ-2101 — таксама не меў «самападводу» задніх барабанных тармазных механізмаў, як і многія бюджэтныя еўрапейскія аўтамабілі тых гадоў (пры гэтым «Масквіч-408», «Масквіч-412» і «Волга» ГАЗ-24 — ужо мелі).
1960-я — 1980-я
Другім важным удасканаленнем, зробленым у шасцідзесятыя гады, стала масавае распаўсюджванне двухконтурных тармазных сістэм, у якіх так ці інакш прадугледжвалася падзел гідрапрывада на два незалежных контура. Пры выхадзе з ладу або зніжэнні эфектыўнасці дзеяння аднаго з іх, другі забяспечваў дастатковую эфектыўнасць тармажэння для таго, каб дабрацца да бліжэйшага месца рамонту. Пачынаючы з канца шасцідзесятых — пачатку сямідзесятых гадоў такія сістэмы былі ў большасці развітых краін ўключаны ў абавязковыя тэхнічныя патрабаванні да ўсіх новых аўтамабіляў. Напрыклад, у ЗША двухконтурная сістэма стала абавязковай з 1967 года, хоць яшчэ з пачатку дзесяцігоддзі многія фірмы ўкаранялі двухконтурныя тармазы: «Кадылак» — у 1962, American Motors — у 1963, Studebaker — у 1964. У канцы 1960-х гадоў з’яўляецца яшчэ адно важнае ўдасканаленне — антыблакіровачная сістэма тармазоў — ABS (Anti-lock Braking SystemAnti-lock Braking System). Гэтая сістэма ў яе сучасным выглядзе была распрацавана ў ЗША ў канцы шасцідзесятых гадоў фірмай Bendix і ўпершыню з’явілася на аўтамабілях маркі Imperial карпарацыі Chrysler ў 1971 мадэльным годзе як дадатковае (апцыянальнае, даступнае па замове за даплату) абсталяванне. Гэта была трехканальная камп’ютэрызаванай электронная сістэма. Аналагічныя па функцыянале механічныя сістэмы знаходзілі вельмі абмежаванае ўжыванне і раней (у авіяцыі пад назвай «аўтамат растармажвання» — з 1929 года), але яны адрозніваліся нізкай надзейнасцю і высокай цаной, з прычыны чаго не атрымалі масавага распаўсюджвання на серыйных аўтамабілях. У Еўропе аналагічныя сістэмы атрымалі распаўсюджванне бліжэй да канца сямідзесятых гадоў.
Мікалай Мікалаевіч Папок
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: тэарэтычныя і тэхналагічныя асновы машынабудаўнічай вытворчасці з інтэнсіфікацыяй механічнай апрацоўкі дэталей.
Аляксандр III (значэнні)
Аляксандр III:
Клестава (Смаленская вобласць)
Клестава (Клестово) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
NGC 4108
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эфект Кодзаі
Рэзананс Кодзаі
Гледзячы на гэтыя суадносіны, можна сказаць, што эксцэнтрысітэт можа быць «абмяняны» на нахіл і наадварот, і гэта перыядычнае ваганне можа прывесці да рэзанансу паміж дзвюма нябеснымі целамі. Такім чынам, амаль кругавыя, надзвычай нахільныя арбіты могуць атрымаць вельмі вялікі эксцэнтрысітэт у абмен на меншы нахіл. Так, напрыклад, эксцэнтрысітэт, які павялічваецца, пры пастаяннай вялікай паўвосі памяншае адлегласць паміж аб’ектамі ў перыгеліі, і гэты механізм можа прымусіць каметы станавіцца калясонечнай.
Для рэтраградных спадарожнікаў ён роўны 140,8°.
Следчы
Следчы або дэтэктыў (ад detego, detective — "выкрываю, расчыняю") — дзяржаўная службовая асоба органаў дзяржаўнай бяспекі, пракуратуры, унутраных спраў Беларусі і іншых дзяржаў, прызначаны ва ўстаноўленым законам парадку; ў адпаведнасці з спецыяльнасцю і адукацыяй, маральнымі якасцямі і кваліфікацый, станам здароўя і вопытам працы. Следчы — юрыдычная прафесія.
Правы
Следчы надзелены правамоцнасцю
Гран-пры Мінска
Гран-пры Мінска (Grand Prix Minsk) — шашэйная аднадзённая велагонка, якая з 2015 года праводзіцца ў Мінску, сталіцы Беларусі.
Гісторыя
Гонка ўваходзіць у каляндар Еўрапейскага тура UCI пад катэгорыяй 1.2 і праходзіць напярэдадні Кубка Мінска або на наступны дзень пасля яго.
Бдадун
Бдадун (بدادونبدادون‎‎) — горад у горным Ліване ў ліванскім раёне Алей. Паводле ацэнак, насельніцтва 3000 чалавек. Гэты горад знаходзіцца 490 метраў над узроўнем мора і за 15 км ад г. Бейрут. Ён вядомы ў якасці месца летняга адпачынку.
Этымалогія
Назва Бдадун паходзіць ад фінікійскага назоўніка Bd-Adoun (بِد-اَدون ) або "Дом Адуна", Ханаанскі Бог сонца Адун або Адоніс, таксама вядомы як Тамуз.
Юрыдычны факультэт БДУ
Юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта — структурнае падраздзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, якое рыхтуе спецыялістаў у галіне правазнаўства, паліталогіі, эканамічнага права.
Гістарычная даведка
Новы этап развіцця ўніверсітэцкай юрыдычнай навукі быў звязаны з карэннай рэарганізацыяй усяго грамадска-палітычнага ладу і абвяшчэннем Дэкларацыі аб суверэнітэце БССР 1990 года. У рэфарматарскі час з 1989 года факультэт узначальваў Валерый Мікалаевіч Гадуноў. У Рэспубліцы Беларусь пачаўся працэс дэмакратызацыі грамадства і фарміравання якасна новай прававой сістэмы, у якім прынялі актыўны ўдзел вучоныя юрыдычнага факультэта.
30 жніўня 2005 года факультэт вярнуўся ва ўніверсітэцкі гарадок БДУ ў новы будынак па адрасе: вул. Ленінградская, 8.
Факультэт сёння
Пры падрыхтоўцы да заняткаў, залікаў і экзаменаў студэнты маюць магчымасць атрымаць поўную інфармацыю па кожнай вучэбнай дысцыпліне на сайце факультэта, які па наведванню знаходзіцца на першых радках рэйтынгу ў раздзеле «Навука і адукацыя». Фонд факультэцкай бібліятэкі налічвае звыш 200 тысяч выданняў. Кожны год праводзіцца Дзень факультэта. На базе музея правазнаўства працуе гістарычна-патрыятычны цэнтр «Памяць».
Мітані
Карэннае насельніцтва: субарэйцы і хурыты. Дзяржава кіравалася ваеннай арыстакратыяй; вяла войны з Егіптам, Хецкім царствам, Асірыяй. Найбольшага росквіту дасягнула ў канцы 16 ст. да н.э. У 2-й пал. 15 ст. да н.э. мела цесныя гандлёвыя і палітычныя сувязі з Егіптам. У пач. 13 ст. да н.э. пераможана Асірыяй і страціла самастойнасць.
Маркус (варатар)
Ма́ркус Рабе́рту Сілве́йра Рэ́йс (Marcos Roberto Silveira Reis; нар. ), больш вядомы як проста Ма́ркус або Маркас — бразільскі футбаліст, варатар. Чэмпіён свету 2002 у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі.
Табліца маршрутызацыі
{|align=center class=standard style="font-size:small" | =========================================================================== Interface List 0x1 ........................... MS TCP Loopback interface 0x2 ...00 14 2a 8b a1 b5 ...... NVIDIA nForce Networking Controller 0x3 ...00 50 56 c0 00 01 ...... VMware Virtual Ethernet Adapter for VMnet1 0xd0005 ...00 53 45 00 00 00 ...... WAN (PPP/SLIP) Interface
Уладзімір Кірылавіч Жалязняк
Біяграфія
Скончыў Адэскі электратэхнічны інстытут сувязі імя А. С. Папова (спецыяльнасць «…», 1958), Кіеўскі навукова-даследчы інстытут радыёэлектронікі (аспірантура, 1968). Працаваў у установых закрытага тыпу (Калужская вобласць, 1959—1961; г. Кіеў, 1962—1966), Навукова-даследчым інстытуце электрамеханічных прыбораў (Кіеў, 1966—1987), Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце радыёвяшчальнага прыёму і акустыкі імя А. С. Папова (1987—1992, начальнік лабараторыі, начальнік аддзела), Дзяржаўнам навукова-вытворчам прадпрыемстве «Информакустика» (Санкт-Пецярбург, 1992—2007, дырэктар), Полацкім дзяржаўным універсітэце (з 2007, прафесар кафедры энергетыкі і электронікі, у 2014—2018 — загадчык кафедры радыёэлектронікі).
Русалачка
Помнік Русалачцы
Статуя была заказана ў 1909 годзе Карлам Якабсенам, сынам заснавальніка кампаніі Carlsberg, пасля таго як ён быў ачараваны балетам па матывах казкі. Скульптар Эдвард Эрыксен стварыў помнік, які быў адкрыты 23 жніўня 1913 года. Яго жонка, Элін Эрыксен, была мадэллю. Некалькі разоў помнік быў моцна разбураны.
Якаў (епіскап полацкі)
Біяграфія
Грамата Якава сведчыць, што ў пачатку 14 ст. Полацк быў феадальна-тэакратычнай рэспублікай на чале з епіскапам, якая прызнавала вярхоўную ўладу вялікага князя літоўскага Віценя (у грамаце Якаў называе яго сваім сынам).
Эфект Яркоўскага
Эфект Яркоўскага — з'яўленне слабага рэактыўнага імпульсу за кошт цеплавога выпраменьвання ад нагрэтай днём і астываючай ноччу паверхні астэроіда, што надае яму дадатковае паскарэнне.
Велічыня і кірунак рэактыўнага імпульсу залежаць ад хуткасці кручэння, пабудовы і фізічных параметраў паверхні астэроіда. Напрыклад, для астэроіда Голевка масай 210 млн тон яна складае прыкладна 0,3 Н — у выніку з 1991 па 2003 гады траекторыя астэроіда адхілілася ад разлічанай на 15 км.
Азяранскае возера
Азяранскае — возера ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Сіпа (працякае праз возера), за 28 км на паўднёвы ўсход ад горада Масты, каля вёскі Малыя Азёркі.
Эдмунд Маскі
Біяграфія
Пасля вайны працаваў над развіццём Дэмакратычнай партыі ЗША ў Мэне, які традыцыйна лічыўся рэспубліканскім штатам. У 1947 годзе спрабаваў быць выбраным мэрам Уотэрвлла, але прайграў выбары. Пазней быў абраны ў палату прадстаўнікоў штата, а ў 1954 годзе — губернатарам. У 1958 годзе быў абраны ў Сенат ЗША, а затым пераабраны ў 1964, 1970 і 1976 гг. Стаў адным з першых абаронцаў навакольнага асяроддзя ў Сенаце і дамагаўся мер, накіраваных на змяншэнне забруджвання.
Мітахондрыя
Мітахондрыі (ад μίτος — нітка і — зерне) — двумембранныя гранулярныя або ніткападобныя арганелы таўшчынёй каля 0,5 мкм, якія ўдзельнічаюць у працэсе клетачнага дыхання і забяспечваюць арганізм эўкарыётаў энергіяй у выглядзе АТФ. Характэрны для большасці эўкарыятычных клетак як аўтатрофаў (фотасінтэзавальныя расліны), так і гетэратрофаў (грыбы, жывёлы). Энергетычная станцыя клеткі; асноўная функцыя — акісленне арганічных злучэнняў і выкарыстанне вызваляемай пры іх распадзе энергіі ў сінтэзе малекул АТФ, гэта адбываецца за кошт руху электронаў па электронна-транспартным ланцугу бялкоў унутранай мембраны.
Мітахондрыі ў клетцы пастаянна аднаўляюцца. Напрыклад, у клетках печані сярэдняя працягласць жыцця мітахондрый складае каля 10 дзён. Павелічэнне колькасці мітахондрый у клетцы адбываецца шляхам іх дзялення.
Суддзя
Суддзя — дзяржаўнае службовая асоба ў судовай сістэме ("прававога поля" нацыянальнай дзяржавы), прадстаўнік судовай улады, абранае або прызначанае ў склад судовага органа.
Вежа валынскага тыпу
Такія вежы характарызаваліся высокай шмат'яруснай каменнай (ці каменна-цаглянай, рэдка драўлянай) будовай. Ставіліся ў складзе большых абарончых комплексаў (замкаў), або асобна, часам унутры дапаможных дрэва-земляных ўмацаванняў. Маглі мець жытло для абаронцаў, што ў пэўнай ступені прыпадабняла іх да вежаў-данжонаў і бергфрыдаў
Баянаул
Баянаул — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баянаульскай сельскай акругі. Код КАТА — 553630100.
Ліпкі (Духаўшчынскі раён)
Ліпкі (Липки) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Сезарыя Эвара
Сеза́рыя Э́вара (Cesária Évora; 27 жніўня 1941, Міндэлу — 17 снежня 2011, Сан-Вісентэ; па мянушцы «басаногая дзіва»)  — спявачка з астравоў Зялёнага Мыса, выканаўца морны, фаду і мадыньі.
Спявала на кабавердыйскай крэольскай — дыялекце партугальскай мовы. Акустычнае апраўленне голасу складалі раяль, гавайская гітара, акардэон, скрыпкі і кларнет.
Ветравая шыба
V-падобная ветравая шыба
Аднак тэхналогіі масавай вытворчасці гнутага шкла яшчэ не існавала. Выхадам стала V-падобная ветравая шыба, якое добра ўпісалася ў геаметрыю кузаваў аўтамабіляў другой паловы 1930-х гадоў. Падзел шкла на дзве, злучаныя перагародкай з ушчыльняльнікам, часткі, якія знаходзяцца пад некаторым вуглом адна ад адной, прымусіла вытворцаў устанаўліваць два шклоачышчальніка, так як адзін не мог чысціць абедзве паловы V-падобная ветравыя шыбы(хоць шклоачышчальнік з боку пасажыра пэўны час быў опцыяй, даступнай за дадатковую аплату). Адным з першых прыкладаў прымянення такога рашэння была мадэль Chrysler Airflow, створаная ў выніку працяглых даследаванняў у кірунку, зададзеным больш раннімі работамі П. Ярая. Цікава, што кузаў гэтага аўтамабіля сучаснымі даследчыкамі класіфікуецца як «ілжываабцякальны», так як рэальнае памяншэнне супраціўлення паветра не перавышала 25%.
Рамонт ветравой шыбы
Рамонтапрыдатнасць шыбы залежыць ад трох асноўных фактараў:
Куколь
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя, часта азімыя травяністыя расліны. Лісце супраціўнае, простае, суцэльнае. Кветкі буйныя, з пяццю пялёсткамі. Плод — каробачка.
Магілёўская гарадская электрастанцыя
Магілёўская гарадская электрастанцыя — першая электрастанцыя ў Магілёве. Пушчана ў эксплуатацыю 7 лютага 1910 года, хоць перагаворы і пастановы гарадской думы аб пабудове электрычнай станцыі і трамвая былі яшчэ ў 1900 годзе.
Макракі (Смаленская вобласць)
Макракі (Мокряки) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Чарада
Чарада́ — група жывёл, птушак, рыб аднаго віду, якія трымаюцца разам; статак, гурт свойскай або дзікай жывёлы. У ваўкоў і сабак — зграя. За гэтай на­звай час­та хаваюцца розныя біялагічныя з’явы. У шырокім сэнсе — рад аднародных прадметаў ці жывых істот, якія размяшчаюцца або рухаюцца адно за адным.
Жывёлы звычайна аднаго віду ў чарадзе знаходзяцца ў падобным біялагічным стане, актыўна падтрымліваюць узаемны кантакт і каардынуюць свае дзеянні. Чарада складаецца з асобін, якія выконваюць шэраг важных жыццёвых функцый.
Долны Кубін (раён)
Статыстычныя даныя (2001)
Канфесійны склад:
Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Мядзел)
Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі з гары Кармель) — касцёл, пабудаваны ў Мядзелі ў 1754 годзе. Фундатарам выступіў уладальнік Старога Мядзела Антоні Кошчыц. Разам з касцёлам былі пабудаваныя плябанія і кляштар. Касцёл быў пасвенчаны ў імя Святога Станіслава.
Касцёл Маці Божай Шкаплернай часта блытаюць з касцёлам Святога Станіслава, аднак насамрэч Станіслаўскі касцёл знаходзіўся за мядзельскім рэстаранам, быў збудаваны з дрэва і спалены падчас Другой сусветнай вайны.
Гісторыя
У 1943 годзе будынак кляштара быў спалены, хоць царква цудам ацалела. Пасля Другой сусветнай вайны касцёл быў зачынены і перададзены ў карыстанне мясцовай сельгасхіміі (магчыма, сельгастэхніцы). У 1989 годзе касцёл быў перададзены вернікам, а ў парафію вярнуліся айцы кармеліты босыя.
Арабскія заваяванні
Падчас войн супраць франкаў арабы дайшлі аж да Пуацье, а ў войнах з хазарамі дасягнулі «Славянскай ракі» (мабыць Дона або Дняпра).
Юрый Дзмітрыевіч Куклачоў
У апошнія гады акрамя самога Юрыя выступае яго сын - Дзмітрый Куклачоў. Спектаклі апошняга адрозніваюцца тым, што ўсе трукі ў іх робяцца на працягу выразнага скразнога сюжэту.
Ржавец
Назву Ржавец маюць:
Родзеўшчына
Назву Ро́дзеўшчына маюць:
ЗІЛ-130
ЗІЛ-136
Аўтамабілі выпускаліся невялікімі партыямі ў 1967—1975 гг.
Адкрыты чэмпіянат Азіі па снукеры 1993
Пераможцам турніру стаў 26-гадовы Дэйв Харальд, які займаў толькі 93-ю пазіцыю ў сусветным рэйтынгу. Па сённяшні дзень Харальд з'яўляецца самым нізкарэйтынгавым пераможцам рэйтынгавага спаборнцітва ў гісторыі снукера.
Манагамія
Манагамія таксама існуе ў аднаполым шлюбе (у тых краінах, дзе такія шлюбы прызнаюцца законам).
Ніжняе Дуброва
Ніжняе Дуброва (Нижнее Дуброво) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
NGC 4114
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Падшэўка
Падшэўка — частка верхняга адзення, якая выкарыстоўваецца для засцярогі сподняга боку асноўнай тканіны ад выцірання, расцяжэння і забруджвання, надання вырабу таўшчыні, формаўстойлівасці і эстэтычных якасцяў.
Менскае Евангелле
Паводле сцвярджэння ўкраінскага навукоўца, які грунтоўна даследаваў Менскае Евангелле і ўпершыню апублікаваў яго частку ў 1931 годзе , фрагмент гэтага помніка (35 аркушаў пергаменту) быў знойдзены ў 1860-я гады ў руінах старой пабудовы, магчыма царквы, у фальварку Масюкоўшчына каля Мінска. У 1920-я гады належаў жыхарцы ўкраінскага горада Камянца-Падольскага Ларысе Кузьмінскай.
Беларусь у складзе Расійскай імперыі
Канец XVIII — пачатак ХІХ стагоддзяў
14 снежня 1794 было загадана падзяліць новадалучаныя землі на Віленскую і Слонімскую губерні і скласці штаты прысутніцкіх месцаў паводле «Устанаўлення для кіравання губерняў Усерасійскай імперыі» 1775. У жніўні 1796 губерні перайменаваны ў намесніцтвы: Віленскае ў складзе 11 паветаў (Віленскага, Завілейскага, Трокскага, Браслаўскага, Ашмянскага, Ковенскага, Упіцкага, Вілкамірскага, Цельшаўскага, Расіенскага і Шавельскага) і Слонімскае — 8 паветаў (Слонімскага, Навагрудскага, Гродзенскага, Ваўкавыскага, Лідскага, Брэсцкага, Кобрынскага, Пружанскага).
Друкарская і бібліятэчная справа. Станаўленне беларусазнаўства
Вялікі інтарэс да Беларусі праявілі польскія вучоныя. Лінгвіст С. Ліндэ і гісторык Т. Чацкі першымі загаварылі пра самабытнасць беларускай мовы і неабходнасць яе вывучэння.
Адмена прыгоннага права ў беларускіх губернях
Маніфест аб адмене прыгоннага права аб'яўляў аб пачатку правядзення рэформы ў дзяржаве, указваў на прычыны і мэты рэформы.
Утвараліся органы кіравання сялянамі — сельскія і валасныя ўправы. Яны кіравалі зборам подацяў, аб'яўлялі сялянам дзяржаўныя законы, сачылі за грамадскім парадкам. Для практычнага ажыццяўлення рэформ 1861 г. былі ўведзены спецыяльныя пасады — міравыя пасрэднікі (прызначаліся з мясцовых памешчыкаў), павятовыя міравыя з'езды і губернскія ўстановы па сялянскіх справах.
Рэформа адукацыі прадугледжвала ўвядзенне новага ўніверсітэцкага статута, а таксама новага статута гімназіі (уводзіліся з 1864 г.). Атрымліваць адукацыю зараз маглі прадстаўнікі ўсіх саслоўяў. Гімназіі былі двух тыпаў: класічныя і рэальныя. Класічная гімназія рыхтавала сваіх выхаванцаў да паступлення ва ўніверсітэты. Рэальныя гімназіі рыхтавалі вучняў да работы ў прамысловасці і гандлі.
Небаскроб Мэры-Экс
Знаходзіцца ў фінансавым цэнтры Лондана. З’яўляецца штаб-кватэрай кампаніі Swiss Re. Першым прэтэндуе на званне экалагічнага небаскроба. Ніжнія паверхі будынка адкрыты для ўсіх наведвальнікаў. На верхніх паверхах знаходзіцца шмат рэстаранаў.
Цытаплазма
Цытаплазма (ад κύτος «клетка» і «змесціва») — вадкае змесціва клеткі (цэлі).
Дыліжан
Аточаны амаль з усіх бакоў тэрыторыяй Дыліжанскага запаведніка — аднаго з найбагацейшых на Паўднёвым Каўказе. У Дыліжане жылі і жывуць многія вядомыя армянскія мастакі, кампазітары, навукоўцы і рэжысёры. Сёння горад лічыцца адным з самых інтэлектуальных гарадоў Арменіі. Асаблівым гонарам горада лічацца музычная школа, многія з выпускнікоў якой робяцца студэнтамі Ерэванскай кансерваторыі, і музычнае вучылішча. У межах горада і ў акрузе шмат дамоў адпачынку, такія як Дом кампазітараў, Дом музыкантаў, Дом кінематаграфістаў і т.п.
Руш
Апісанне
Паласа тонкай ільняной, шаўковай, баваўнянай тканіны (плісаванай, маршчонай), якая служыла аздобай адзення.
334-ы асобны атрад спецыяльнага прызначэння
Афганістан
За час сваёй місіі ў рэгіёне падраздзяленне знішчыла амаль усе аб’екты праціўніка. Вайскоўцамі здзейснена больш за 250 баявых выхадаў. Пры гэтым знішчаны 2851 мяцежнік і вялікая колькасць узбраенняў. Каля 20 лідараў паўстанцаў трапілі ў палон. Уласныя страты склалі 104 —105 чалавекі забітымі, цяжка параненымі — 124, лёгка параненымі — 196. Самым крывавым стаў, калі загінулі 29 спецназаўцаў.
Герб Лёзна
Літаратура
г. п. Лёзна // Адамушка, У. І. Геральдычны вянок Віцебшчыны / У. І. Адамушка, М. М. Елінская, С. В. Рублеўскі. — Віцебск : Віцеб. абл. друк., 2010. — С. 55, 56.
Хуан Грыс
Біяграфія і творчасць
Вучыўся ў Мадрыдскай школе мастацтваў і рамёстваў, супрацоўнічаў з гумарыстычнымі часопісамі. У ранніх працах адчувальна ўплыў мадэрну. У 1906 г., адразу пасля заканчэння вучобы ў Мадрыдзе пераехаў у Парыж, доўгі час жыў на Манмартры ў Бато-Лавуары; пазнаёміўся з Мацісам, Мадыльяні (які напісаў яго партрэт, 1915), Лежэ, Пабла Пікаса і Бракам, а таксама з паэтам Максам Жакобам. Асноўны жанр яго жывапісу — нацюрморт. Першая і адна з найбольш удалых маляўнічых прац Грыса — «Амаж Пікаса» — была выстаўлена ў 1912 г. у Барселоне. У 1914—1918 гадах эвалюцыянаваў ад аналітычнага кубізму да сінтэтычнага. Першая персанальная выстаўка Грыса адбылася ў 1919 у Парыжы, за ёй рушылі ўслед экспазіцыі ў Берліне (1923) і Дзюсельдорфе (1925).
Манах
Мана́х, мана́ства (μοναχός — адзіночка, самотны) — звычайна член рэлігійнай абшчыны (таксама манашка), які ў адпаведнасці з абяцаннем (клятвай) вядзе аскетычнае жыццё або ў рамках манаскага таварыства, або ў адзіноце, пустэльніцтве. Манахі жывуць у манастырах, пустынях, лаўрах. Манах ад нашэння чорнай адзёжы названы чарнец, чарніца (манашка), чарняцы (манахі). Святары ў манастве — чорнае святарства. У адрозненне ад жанатых святароў — белага святарства. Манах і святар — два розныя паняцці. Даўней называўся яшчэ мніх. У царкоўнаславянскай мове «манах» называецца таксама инокъ («инока», «инокиня» жаночага роду); іншы ад астатніх «иной» (адзін адзіны, адасоблены, пустэльнік); «инокий» (інакш павінен весці сваё жыццё адрозніваючыся ад іншага, свецкіх паводзін).
Ігар Леанідавіч Побаль
Ігар Леанідавіч Побаль (нар., г. п. Любча, Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогій і абсталявання механічнай і фізіка-тэхнічнай апрацоўкі матэрыялаў у машынабудаванні. Доктар тэхнічных навук (2007), дацэнт (1998), прафесар.
Руднікі
Назву Ру́днікі маюць:
Пашкава (Прачысценскае сельскае паселішча)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
NGC 4117
NGC 4117 (іншыя абазначэнні — UGC 7112, MCG 7-25-27, ZWG 215.29, PGC 38503) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Гончыя Псы.
Рудыя
Назву Руды́я маюць:
Інстытут народазнаўства НАН Украіны
Структура
У складзе інстытута на правах вылучанага аддзялення функцыянуе Інстытут керамалогіі (размяшчаецца ў мястэчку Апошня Палтаўскай вобласці).
Сучаснасць
Інстытут — каардынацыйны цэнтр даследаванняў пытанняў карпатазнаўчай праблематыкі ва Украіне і народазнаўчых даследаванняў у Заходнім рэгіёне Украіны. Установа выдае навуковы часопіс «Народознавчі зошити», унесены ў пералік перыядычных навуковых выданняў ВАК Украіны.
Генадзь Вацлававіч Матусевіч
Гена́дзь Вацла́вавіч Матусевіч (, г. Мінскай вобласці) — беларускі скульптар і мастак. Працуе ў розных жанрах станкавага жывапісу, скульптуры, керамікі.
Біяграфія
Мемарыяльныя дошкі: Міколу Равенскаму, Марыі Мякоце.
Чачэрск
Назва
Ва ўсіх гэтых выпадках рачныя назвы матываваныя семантыкай ушчыльнення ў выніку сціснутасці. У балцкай гідраніміі нярэдка ёсць, калі водныя назвы нясуць значэнне "сціскання" (Жлобін, Горадзен і інш.). Мяркуецца, што назвы з семантыкай "сціскання" адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера.
Найноўшы час
У 1962—1965 Чачэрск уваходзіў у склад Буда-Кашалёўскага раёна, 3 лістапада 1971 ён атрымаў статус горада.
Ангідрыд
Ангідры́д (ад an — адмоўная граматычная часціца і hýdōr — вада) — тэрмін (сугучна: ангідрыт), якім у хіміі азначаюцца:
Хойнікі
Вялікае Княства Літоўскае
3 сакавіка 1532 года кароль Жыгімонт адмысловым лістом загадаў ваяводзе Андрэю Неміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку «Хвойники, Остроглядовичи, Новоселки»), якія той паспеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзмітрыю Раманавічу Відыніцкаму (Любецкаму).
Карона Каралеўства Польскага
Хойніцкая царква на тыя часы ўжо была ўніяцкай. У метрычныя кнігі Астраглядаўскага касцёла трапіў запіс ад 26 лютага 1635 г., паводле якога presbiter choynicensis Лука Чачотка (Чачот) ахрысціў Леона Яна, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх, а кумамі былі пісар земскі мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр, і панна Марыяна Міткевічаўна. Гэты ж святар згаданы ў запісе 1640 г. А ў 1692, 1715, 1722 г. настаяцелем хойніцкім названы Анікій Чачотка. Абодва здзяйснялі абрады ў Хойніках і Загаллі.
Пасэсія ксяндза-біскупа Ю. Парышэвіча (ён жа тады і пробашч астраглядаўскі) была вельми няўдалай. Маёнтак усё ніяк не мог управіцца з выплатай даўгоў, што мусіла абмяркоўвацца нават на паседжаннях Радамскага і Люблінскага трыбуналаў. 2 мая 1722 г. князь Мікалай Шуйскі, харунжы берасцейскі, атрымаў ліст, у якім паведамлялася, што маніфесту камісарскага абмежавання Оўруцкага павета з Мазырскім у Оўручы няма, кнігі бо двойчы згарэлі, дык ці не звярнуўся б у Мазырскі гродскі суд, мо там што здабудзе ? Пасля князя Мікалая, ад канца 1720-х і да пачатку 1750-х гг. Хойнікі сталі ўласнасцю яго брата Ігнацыя. У тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павета Кіеўскага ваяводства 1734 года, складзеным паводле звестак папярэдняй люстрацыі, засведчана, што ў 17 паселішчах (акрамя Багушоў, прыналежных астраглядаўскай плябаніі) Хойніцкай воласці пана І. Шуйскага налічвалася 255 двароў (прыкладна 1530 жыхароў). Прычым для Хойнікаў улічаныя і яўрэйскія домагаспадаркі. 24 снежня 1744 г. настаяцель Астраглядаўскага касцёла кс. Антоні Лукаш Пянькоўскі, дэкан оўруцкі, ахрысціў in aula Choynicensi (у двары Хойніцкім) Адама, сына вяльможных Ігнацыя і Людвікі (з дому Збароўскіх) князёў Шуйскіх. Пра тое быў зроблены запіс у метрычнай кнізе Хойніцкай царквы (Ecclesiae Ritus Greci Unici Choynicensis), пазней занесены і ў кнігі парафіяльнага касцёла. У 1750—1770 гг. адбываліся шматлікія непаразуменні і канфлікты паміж уладальнікамі добраў Хойнікі і Астраглядавічы (князямі Шуйскімі, дзедзічамі і рознымі апякунамі) і ўладальнікамі суседняга Брагінскага маёнтку панамі Замойскімі/Мнішкамі, кароткачасовымі спадчыннікамі па князю Міхалу Сервацыю Вішнявецкаму і яго жонцы Тэклі (з Радзівілаў), а асабліва — з панамі Ракіцкімі.
У 1748 г. мястэчка Хойнікі названае ў ліку паселішчаў, частка жыхароў якіх належала да рыма-каталіцкай Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі. У чэрвені 1750 г. у Хойніках быў схоплены гайдамак Астап Луцкі, які ажно на працягу «шасці гадоў у гультайскіх эксцэсах жыццё праводзіў». Тутэйшая грамада асудзіла яго «на горла», але адміністратар Оўруцкага староства пан Станіслаў Быстрыцкі адмовіўся прыняць палоннага ў турму і выканаць над ім смяротны прысуд, дзеля чаго ў Оўруцкім гродзе і быў заяўлены пратэст. 14 жніўня т. г. возны генерал Кіеўскага ваяводства пан Андрэй Святкоўскі арыштаваў у Хойніках падданых князёў Шуйскіх з Краснаселля і іх атамана Кулешыка, падданага пана Загароўскага, абвінавачваных у гайдамацтве. Кіраўнік ключа пан Мікалай Страчынскі абяцаў затрымаць рабаўнікоў да суда ў турме Хойніцкага замку. На 1754 год у мястэчку Хойнікі, напэўна, разам з вёскай Валокі, адсутнай у тарыфе, налічвалася 109 двароў (каля 654 жыхароў), з якіх «do grodu» (Оўруцкага замка) выплачвалася 16 злотых, 29 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павета і ваяводства) 67 злотых і 28 грошаў.
Расійская імперыя
15 сакавіка 1835 г., згодна з метрычным запісам у кнігах Мікуліцкай Багаяўленскай царквы, у фальварку Лянтэрня (Лянтарня), арандаваным шляхцічам Ігнацыем Стравінскім, нарадзіўся сын Аляксандр, старэйшы брат Фёдара, будучага знакамітага артыста Марыінскага тэатра ў Пецярбургу. Запіс у метрычных кнігах Астраглядаўскага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі засведчыў, што 20 кастрычніка (1 лістапада н. ст.) 1841 г. у м. Хойнікі, хутчэй ад старасці, чым ад якой хваробы, ва ўзросце васьмідзесяці аднаго года памёр яснавяльможны Караль Прозар, вялікі абозны ВКЛ, кавалер розных ордэнаў. 24 кастрычніка ксёндз Францішак Пазняк, пробашч астраглядаўскі, дэкан Мазырскі і Рэчыцкі, пры асістэнцыі шматлікага духавенства і ў прысутнасці мноства людзей пахаваў нябожчыка ў фамільным склепе. У інвентарах 1844 г. уладальнікамі Хойніцкага і Юзафаўскага (Езапоўскага) маёнткаў названыя адпаведна Уладзіслаў і Юзаф Прозары, сыны абознага. Пасля смерці ў 1845 г. Юзафа ўся тутэйшая спадчына перайшла да пана Уладзіслава.
Скідзель
Назва
Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак.
Аперацыя «Непахісная рашучасць»
Ход аперацыі
Па дадзеных на 20 жніўня 2015 года было праведзена 6 228 авіяўдараў, з якіх 3 847 прыйшліся на тэрыторыю Ірака, a 2 381 — па тэрыторыі Сірыі. Па дадзеных на 7 жніўня 2015 года, было знішчана больш за 10 тысяч мэтаў, з якіх 119 танкаў, 340 лёгкіх грузавікоў HMMWV, 2 577 агнявых пазіцый і т. д. Поўны кошт аперацыі да 31 ліпеня 2015 года дасягнуў 3,5 млрд долараў, што ў сярэднім складае 9,8 млн долараў у дзень на працягу 357 дзён аперацыі. З амерыканскіх эсмінцаў па аб’ектах тэрарыстаў былі выпушчаны 47 крылатых ракет.
4 мая 2018 гадоў у рамках аперацыі «Непахісная рашучасць» самалёты з авіяносца ЗША «Гары Трумэн», які знаходзіліся ў Міжземным моры, нанеслі ўдары па тэрарыстах «Ісламскай дзяржавы» ў Сірыі.
Пастаялік
Пастаялік (Постоялик) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Amerzone
Amerzone (таксама вядомая як (Amerzone: The Explorer’s Legacy) — камп’ютарная гульня ў жанры квэст, з выглядам ад першай асобы, створаная кампаніяй «Microïds» і выпушчаная кампаніяй «Ubisoft» у 1999 годзе. Дызайнерам гульні выступіў Бенуа Сакаль.
Ізраіль Мацвеевіч Басаў
Біяграфія
У 1942—1943 гадах праходзіў вайсковую службу ў працоўнай арміі ў г. Паўлаўскі Пасад, адкуль дэмабілізаваўся з-за хваробы і вярнуўся ў Янгіюль. У 1943—1944 гадах працаваў мастаком-выканаўцам у Янгіюльскім драматычным тэатры. У 1944 годзе разам з бацькамі вярнуўся ў Мсціслаў.
Нурага
Нура́га (Nuraghe) — тып вежы, адметны цыклапічнай муроўкай. Пашыраны на в-ве Сардзінія ў перыяд існавання нурагічнай цывілізацыі з сярэдзіны II тыс. да н.э. да захопу яго Рымам.
Перыкард
Пазухі перыкарда
Касая пазуха перыкарда (sinus obliquus pericardii) уяўляе сабой найбольш глыбокую частка сардэчнай сумкі. Гэтая пазуха размяшчаецца ззаду левага перадсэрдзя. Знізу і справа яе абмяжоўвае ніжняя полая вена, злева і зверху — левыя лёгачныя вены. Для агляду касой пазухі варта адцягнуць верхавіну сэрца наперад і ўверх. Пры раненнях і захворваннях сэрца ў гэтай пазусе можа запасіцца кроў і эксудат.
NGC 4120
NGC 4120 (іншыя абазначэнні — UGC 7121, MCG 12-12-1, ZWG 335.4, IRAS12060+6949, PGC 38553) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Рыжаўшчына
Назву Ры́жаўшчына маюць:
Маё (індзейцы)
Культура
Маё захавалі традыцыйнае лекаванне гаючымі травамі і рытуаламі, падобнымі на шаманскія. Яны вядомы святочнымі маскамі і танцамі, накшталт старажытнага танца аленя.
Sorbus persica
Батанічнае апісанне
Дрэва, якое дасягае вышыні 7-9 метраў, з прамым сцяблом, на якім чаргова размешчаны пласцінкі тупога ці вострага лісця даўжынёй 5-8 і шырынёй 4-6 см на чарашках.
Аксіды
Хімічная наменклатура А. грунтуецца на прынцыпах, агульных для бінарных злучэнняў.
Савасціна (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Дом па вуліцы Інтэрнацыянальнай, 5 (Мінск)
Дом па вуліцы Інтэрнацыянальнай, 5 — будынак у Мінску, размешчаны ў гістарычным цэнтры. Пабудаваны ў другой палове XIX ст. з цэглы.
Станіслаў Эдуардавіч Драгун
Станіслаў Драгун (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2011—2020).
Штрыпка
Штрыпка (Strippe ) — тасьма ў выглядзе завесы, прышыта да ніжняга краю калашыны штаноў, рознага роду накладных халяваў тыпу гетраў, а таксама рукавоў, якая ахоплівае ступню (часам пад падэшвай абутку) або кісць рукі, адцягвае калашыну або рукаў, не дазваляючы ім задзірацца пры руху.
Днюка
«Дню́ка» — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм рэжысёраў Андрэя Куцілы і Аляксандра Налівайкі, зняты на тэлеканале «Белсат» у 2009 годзе.
Палац міру і згоды
Будаўніцтва піраміды завяршылася ў 2006 годзе, канцэртная зала была адкрыта Мантсерат Кабалье. У аснове - квадрат з бокам 61,80339887 метра, вышыня - таксама 61,80339887 метра, што адпавядае прынцыпам «Залатога сячэння Фібаначы».
Будынак піраміды пабудаваны турэцкай будаўнічай кампаніяй «Сембол Іншаат». Плошча піраміды - 28 тыс. кв.м., вышыня - 62 метра, аснова 62х62 кв. м. У палацы знаходзяцца канферэнц-залы і выставачныя зоны, мастацкія галерэі і прэзентацыйныя комплексы.
Забойства ў Новай Шатландыі
19 красавіка
Незадоўга да 11:24 Уортман сутыкнуўся з канстэблем КККП Хайдзі Стывенсан (Heidi Stevenson) на шашы №2 у Шубенакадзі. Сведкі паведамілі, што бачылі, як Уортмен бег да Стывенсана, і чулі перастрэлку, у выніку якой Стывенсан была забітая. Таксама паранены іншы афіцэр. На месцы здарэння былі заўважаны дзве падпаленыя машыны, у тым ліку, магчыма, аўтамабіль Уортмана. Пасля гэтага злачынец працягнуў шлях на поўдзень у серабрыстым пазадарожніку Chevrolet Tracker, выкрадзеным у адной з яго ахвяр, і ў наступны раз яго ўбачылі ў Мілфордзе.
Рэакцыя
Сцягі па ўсёй Канадзе былі прыспушчаны да паловы мачты. Палата абшчын ўшанавала хвілінай маўчання памяць загінулых.
Гваздзіковы алей
Гваздзіковы алей — эфірны алей, які вырабляюць з зялёнай масы і драўніны гваздзіковага дрэва праз паравую дыстыляцыю. Гваздзіковыя дрэвы растуць на астравах Ява, Занзібар, Мадагаскар, Шры-Ланцы, у Кітаі і іншых краінах.
Гісторыя Сербіі
Рассяленне славянскіх плямёнаў і першыя спробы стварэння дзяржаўнасці
Прыкладна ў VI—VII стст. па рэках Заходняя Марава, Дрына, Босна і Нярэтва рассяліліся славянскія плямёны. Першапачаткова гэтыя ізаліраваныя рэгіёны называліся Рашка, Дукля, Паганія, Травунія, Захум’е і Боснія. Славяне асімілявалі мясцовыя ілірыйскія і фракійскія плямёны. У выніку гэтага пачала складвацца сербская нацыя.
Барацьба супраць турэцкай агрэсіі
Галоўнай пагрозай для Сербіі ў гэты перыяд сталі туркі-асманы, якія паступова захапілі значную частку візантыйскіх уладанняў і пагражалі ўсім Балканам. Лазар стварыў саюз з удзелам баснійскага бана Твртка супраць турак.
Дэспатавіна
Стэфан Лазаравіч пачаў шукаць новага саюзніка ў барацьбе супраць турак. Гэтым саюзнікам стала Венгрыя, у якой разумелі, што наступным аб'ектам турэцкай агрэсіі пасля Сербіі стане якраз Венгрыя. У 1403 г. Стэфан стаў васалам Венгрыі.
Сербія ў складзе «першай» Югаславіі
У гады Другой сусветнай вайны, тэрыторыя Сербіі знаходзяцца пад акупацыяй нацысцкай Германіі і яе саюзнікаў Італіі, Балгарыі, Венгрыі, Албаніі, а таксама пра-фашысцкага марыянеткавага дзяржаўнага ўтварэння Незалежнай дзяржавы Харватыі (НДХ).
СГС
СГС (сантыметр-грам-секунда) — сістэма адзінак вымярэння, якая мела шырокае распаўсюджанне да прыняцця міжнароднай сістэмы адзінак (СІ) і выкарыстоўваецца дагэтуль у фізіцы і астраноміі.
Гісторыя
Велічыні многіх адзінак сістэмы СГС былі прызнаны нязручнымі для практычнага выкарыстання, і неўзабаве яна была заменена сістэмай, заснаванай на метры, кілаграме і секундзе (МКС). СГС працягвалі выкарыстоўваць паралельна з МКС, у асноўным у навуковых даследаваннях.
Інстытут рэгіянальных даследаванняў НАН Украіны
Даследаванні
Інстытут ажыццяўляе падрыхтоўку праектаў праграм сацыяльна-эканамічнага развіцця розных тэрытарыяльных адзінак, прадпрыемстваў і арганізацый, распрацоўку методык, праектаў заканадаўчых і нарматыўных актаў, навуковыя экспертызы, арганізацыю нарад, семінараў, канферэнцый, дае кансультацыі па ўсіх напрамках сваёй навуковай дзейнасці.
Суд над Перакладам новага свету
Заключэнні экспертаў па запытам адвакатаў
2. Выяўленыя адрозненні ў перакладах сціхоў Бібліі неістотныя з пункту гледжання агульнага сэнсу тэксту Бібліі.
Будынак Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі
Гісторыя будаўніцтва
19 мая 1992 г., пасля набыцця Рэспублікай Беларусь дзяржаўнай незалежнасці і суверэнітэту, Дзяржаўная бібліятэка БССР імя У. І. Леніна была пераназвана ў Нацыянальную бібліятэку Беларусі. Да таго часу яна ўжо мела вострую неабходнасць у будаўніцтве новага комплексу, з прычына таго, што стары комплекс будынкаў быў не ў стане задаволіць запатрабаванні грамадства ў галіне бібліятэчна-інфармацыйнага абслугоўвання. Але на працягу 1990-х гадоў бібліятэка была вымушана весці працу на фоне абмежаваных магчымасцей старых будынкаў для захоўвання фондаў, абслугоўвання чытачоў, службовых памяшканняў.
Селішча (Прачысценскае сельскае паселішча)
Селішча (Селище) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Герміёна Грэйнджэр
Імя
Імя «Герміёна» мае грэчаскае паходжанне і звязана з імем бога Гермеса. У антычнай міфалогіі Герміёна (Ερμιόνη) — імя дачкі спартанскага цара Менелая і Алены. Роўлінг, аднак, запазычыла гэта імя не з грэчаскага міфа, а з «Зімовай казкі» Шэкспіра, дзе гэта імя носіць каралева, маці страчанай прынцэсы Страты. Пісьменніца спецыяльна абрала рэдка сустракаемае імя, каб цёзак кніжнай гераіні не цвялілі ў школах.
Кніга першая
Герміёна дапамагае Гары адправіць Норберта, цмока Хагрыда, да Чарлі, брата Рона. Пры гэтым яны з сябрам парушаюць правілы школы і зарабляюць пакаранне ў Забароненым лесе.
Апісанне персанажа
У кнізе «Гары Потэр і Ордэн Фенікса» Герміёна прызнаецца, што Капялюш-размеркавальнік прапанаваў ёй абраць Кагтэўран, факультэт, дзе вучацца самыя разумныя студэнты.
Тамара Мікалаеўна Церахава
Тамара Мікалаеўна Церахава (нар. 1951) — беларуская ўрач-стаматолаг. Доктар медыцынскіх навук (1999), прафесар.
Захараўка (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 414 чалавек (200 мужчын і 214 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 278 чалавек (146 мужчын і 132 жанчыны).
NGC 4126
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нідэрланды на конкурсе песні Еўрабачанне
Нідэрланды — адна з сямі краін, якія прымаюць удзел у конкурсе з моманту яго заснавання (1956). За ўсю гісторыю конкурса краіна прапусціла толькі чатыры спаборніцтвы, два з якіх супадалі па датах з Днём памінання (1985, 1991), і яшчэ два таму, што была дыскваліфікавана з-за дрэнных вынікаў у папярэдніх гадах (1995, 2002).
Краіна перамагала на конкурсе 5 разоў: Коры Брокен у 1957, Тэдзі Шолтэн у 1959, Лені Кур у 1969, Teach-In у 1975 і Дункан Лоўрэнс у 2019. Акрамя таго, краіна яшчэ 6 разоў уваходзіла ў топ-5. Але пры гэтым Нідэрланды 6 разоў былі на конкурсе апошнімі, у тым ліку ў паўфінале (2011). З моманту ўвядзення паўфіналаў у 2004 краіна 9 разоў не змагла прайсці ў фінал, у тым ліку рэкордныя 8 разоў запар (2005-2012) Аднак у апошнія гады вынікі краіны на конкурсе палепшыліся.
Бярозаўка (горад)
Гісторыя
З 1939 года ў БССР. Шклозавод быў нацыяналізаваны. 3 4.12.1939 ў Баранавіцкай вобласці, з 15.1.1940 ў Навагрудскім раёне, з 12.10.1940. цэнтр Бярозаўскага сельсаета. У 1940 годзе вёска, 135 двароў, 1730 жыхароў; працавалі шклозавод (760 рабочых), электрастанцыя, лесапільны завод, млын, клуб, бальніца, сталовая, сярэдняя школа.
У Вялікую Айчынную вайну ў канцы чэрвеня 1941 года акупіравана нацыстамі, якія загубілі тут 200 савецкіх ваеннапалонных. Пры вызваленні вёскі ў ліпені 1944 загінулі 20 савецкіх воінаў і партызан.
Мікалай Васілевіч Лагодзіч
Біяграфія
КДБ пачаў шукаць аўтара. 29 студзеня (паводле іншых дадзеных — 31 студзеня) 1963 М. Лагодзіч быў арыштаваны і дастаўлены ў Брэсцкі абласны аддзел КДБ. Справу Лагодзіча вёў падпалкоўнік Гаршкоў. Паводле дакументаў следства, Лагодзіч «выношваў пачуццё крыўды за рэпрэсію свайго бацькі — памагатага нямецкіх акупантаў» і з-за таго ў 1959—61 пісаў улёткі і лісты з заклікамі змагацца супраць камуністаў і савецкай улады, дасылаў іх у дзяржаўныя ўстановы Мінска і іншых гарадоў, раскідваў у грамадскіх месцах. Асуджаны 11 красавіка 1963 Брэсцскім абласным судом паводле часткі першай артыкула 67 Крымінальнага кодэкса БССР («антысавецкая агітацыя і прапаганда») на 3 гады пазбаўлення волі. Тэрмін адбываў у Мардоўскіх лагерах.
Дзяніс Віталевіч Кавалеўскі
Клубная кар’ера
У студзені 2016 года вярнуўся ў мазырскую «Славію». У складзе мазыран у сезоне 2016 звычайна быў апорным паўабаронцам, часам гуляў у цэнтры абароны. У сезоне 2017 стаў капітанам каманды. Прапусціўшы пачатак сезона, пазней замацаваўся ў стартавым складзе, аднак у жніўні зноў выбыў з-за траўмы. У пачатку сезона 2018 звычайна выхадзіў на замену, але пазней замацаваўся ў стартавым складзе і дапамог камандзе перамагчы ў Першай лізе. У сезоне 2019 быў трывалым іграком стартавага складу, у сезоне 2020 стаў радзей з’яўляцца на полі.
У ліпені 2020 года пакінуў мазырскі клуб і неўзабаве далучыўся да бабруйскай «Белшыны», дзе стаў выступаць у стартавым складзе. У снежні 2020 года пакінуў клуб.
Са студзеня 2021 года стаў трэніравацца з «Мінскам» і ў сакавіку падпісаў кантракт. Гуляў пераважна ў стартавым складзе каманды. У снежні 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў сталічны клуб.
Тэлебачанне ў КНДР
Тэхналогіі IPTV
У жніўні 2016 года ў КНДР была прэзентаваная сістэма IPTV «Манбан», заснаваная на інтэрфейсе Netflix. Доступ да яе ажыццяўляецца праз інтранэт-сетка «Кванмён». Акрамя цэнтральных аналагавых тэлеканалаў, у сістэме магчымы праглядаў спецыяльных спартыўных каналаў і трансляцый, а таксама чытанне асноўных газет КНДР і навін ЦТАК. Праца сістэмы ажыццяўляецца ў Пхеньяне, Сіныйджу і Сарывоне.
Оскар Вістынг
Далейшае жыццё
6 сакавіка 1935 года «Фрам» пад камандай Вістынга быў адбуксіраваны ў Осла. Капітан стаяў на борце «Фрама» пры яго ўсталёўцы, накіроўваючы ход работ. Аперацыя па яго ўладкаванні на сушы заняла больш за два месяцы: судна цягнуў электраматор магутнасцю 2 л. с., забяспечваючы хуткасць ўздыму не больш 1 см/хв. У 1936 годзе Вістынгу было прапанавана стаць дырэктарам «Фрама». Вістынг пагадзіўся. Адкрыццё музея адбылося 20 мая 1936 года. Оскар Вістынг ва ўзросце 57 гадоў памёр на борце «Фрама» ў ноч на 4 снежня 1936 года. Ён збіраўся падрыхтаваць даклад да святкавання 25-годдзя заваявання Паўднёвага полюса; жыў і працаваў у сваёй каюце. Згодна з паданнем, ён лёг у ложак свайго начальніка — Амундсена — і памёр у сне, «верны да апошняга ўздыху», па выразе.
Маісееўка (Паўладарская вобласць)
Маісееўка — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жалезінскай сельскай акругі. Код КАТА — 554230400.
Сямён Ціханавіч Абрамаў
Біяграфія
Член Беларускага саюза мастакоў з 1970 года.
Імрэ Кертэс
У 1944—1945 гадах падлеткам трапіў у фашыцкія канцлагеры Асвенцім і Бухенвальд. Тэма вайны дамінуе ў ягонай творчасці.
Жыліцкі сельсавет (Брагінскі раён)
Жы́ліцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Жылічы.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Малажынскага сельсавета.
БелАЗ-75710
Тормазы
Працоўныя тормазы пярэдніх і задніх колаў — падвойныя дыскавыя тормазы з адной тармазной механізм на дыск і аўтаматычнай рэгулявання зазору. Дыскі ўстаноўлены на валах цягавых электрарухавікоў. Гідраўлічны прывад для пярэдніх і задніх колаў.
Оўэн Цюдар
Оўэн (Оўайн) Цюдар (Owen Tudor, першапачаткова Owain ap Meredydd або Owen ap Meredith ap Tewdwr; каля 1400 — ) — валійскі землеўладальнік і салдат, нашчадак валійскага кіраўніка Рыс ап Грыфіда. Лічыцца заснавальнікам дынастыі Цюдараў, паколькі менавіта ён прыняў на англійскі манер прозвішча Цюдар у гонар свайго дзеда Тыдыра ап Гаронві (Tudur ap Goronwy). Яго ўнук Генрых VII стаў першым каралём Англіі з гэтага роду.
Каменка (Малдова)
Каменка (Каменка; Кам'янка; Каменка) — горад (з 2002 года) у Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспубліцы, адміністрацыйны цэнтр Каменскага раёна. Насельніцтва 13 тысяч чалавек (1989). Заснаваны ў XVII стагоддзі.
Адысеяс Элітыс
Біяграфія
Нарадзіўся 2 лістапада 1911 года ў горадзе Іракліян (Грэцыя). Са старадаўняй сям'і камерсантаў.
Садовы
Назву Садо́вы маюць:
Сілезскае ўзвышша
Сіле́зская ўзвы́шша (Wyżyna Śląska) — узвышша на поўдні Польшчы, заходняя частка Сілезска-Малапольскага ўзвышша.
Павел Віктаравіч Чалядка
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у баранавіцкай ДЮСШ-5. Ва ўзросце 13 гадоў адправіўся на вучобу ў спецыяльны футбольны клас Мінскага сувораўскага вучылішча, дзе з пачатковай сваёй пазіцыі нападніка перакваліфікаваўся ў флангавага абаронцу. Трэнерам Паўла ў вучылішчы стаў Юрый Малееў, які ў 2010 годзе ўзяў маладога абаронцу ў мазырскую «Славію». Аднак, яшчэ не праходзячы ў склад «Славіі», адправіўся ў арэнду ў клуб Другой лігі «Белтрансгаз».
NGC 4129
NGC 4129 (іншыя абазначэнні — NGC 4130, MCG -1-31-6, IRAS12063-0845, PGC 38580) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Заходнегерманскія мовы
Заходнегерманская протамова
[[Выява:Old norse, ca 900.PNG|right|290px|thumb|
Параўнанне рыс
Ніжэй прыведзены пералік некаторых рыс заходнегерманскіх моў ды іх наяўнасць або адсутнасць у сучасных заходгерманскіх мовах. Некаторыя з іх уласцівыя толькі старым мовам і слаба ўласцівыя сучасным.
Углянка (Смаленская вобласць)
Углянка (Углянка) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Азярычына
Раннія часы. Вялікае Княства Літоўскае
У XV стагоддзі Азярычына — ўласнасць магнацкага роду Кезгайлаў, уваходзіла ў склад так званага «Бакштанскага графства». Паселішча ўваходзіла ў склад Менскага павета Віленскага, з 1566 года Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.
У складзе Расійскай імперыі
Паводле перапісу 1897 года працуе царква, школа царкоўнай граматы, лаўка, піцейны дом, хлебазапасны магазін, у маёнтку Шэвіча быў вадзяны млын. У пачатку XX ст. у Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
За савецкім часам ад Азярычына аддзеленая вялікая частка вёскі, з яе створаны пасёлак Ленінскі.