cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сольнак
Назва
У большасці моў венгерскае імя горада не змяняецца (напрыклад Szolnok, Szolnok). Але ў некаторых яно мае асабістае гучанне (напрыклад Sollnock or Zolnock, Solnoca, Сольнок), гэтыя змяненні адбыліся праз гістарычныя ўзаемаадносіны з горадам.
Камаровічы (Чэрыкаўскі раён)
Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. маёнткам Камаровічы (Komorowicze) валодаў, разам з іншымі маёнткамі, Міхаіл Аляксандр Галынскі (Michał Aleksander Hołyński), з роду Галынскіх (Holynscy), герба Клямры (Klamry); нар. 07.10.1852 г., суддзя павятовага суда ў Чэрыкаве, таварыш старшыні Таварыства дапамогі збяднелым дзецям патомных дваран у Чэрыкаве, сябра Рады Сельскагаспадарак у Чэрыкаве. У 1867—1872 гг. зямельныя надзелы Камаровічы, разам з іншымі, якія належалі Міхаілу Іванавічу і Соф’і Іванаўне Галынскім, былі выкуплены часоваабавязанымі сялянамі.
Узброеныя сілы Кыргызстана
Кыргызстан — член Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы.
Навасёлкаўскае радовішча жалезных руд
Навасёлкаўскае радовішча жалезных руд знаходзіцца каля в. Навасёлкі Карэліцкага раёна Гродзенскай вобл. Пакуль не мае прамысловага значэння.
Феадосій (Більчанка)
Біяграфія
10 жніўня 1997 года за Бажэственнай літургіяй у Свята-Багаяўленскім саборы Мітрапаліт Філарэт у саслужэнні Праасвяшчэнных, якія прымалі ўдзел у нарачэнні, здзейсніў хіратонію архімандрыта Феадосія ў епіскапа Полацкага і Глыбоцкага.
Оскар Айзек
О́скар А́йзек Эрна́ндэс (Oscar Isaac Hernandez, нарадзіўся 5 студзеня 1980) — гватэмальска-амерыканскі.
Антоній (Даронін)
Епіскап Антоній (свецкае імя Дзяніс Валянцінавіч Даронін; нарадзіўся, ) — беларускі праваслаўны дзеяч, епіскап.
Біяграфія
У 2003 годзе скончыў Мінскую духоўную семінарыю са ступенню бакалаўра багаслоўя і быў залічаны на 1-ы курс Мінскай духоўнай акадэміі.
5 лістапада 2012 года указам Мітрапаліта Філарэта прызначаны памочнікам рэктара Мінскіх Духоўных акадэміі і семінарыі па Духоўна-адукацыйным цэнтры Беларускай Праваслаўнай Царквы ў г. Мінску.
Гордыя хлопцы
Гордыя хлопцы (Proud Boys) — праварадыкальная, неафашысцкая палітычная арганізацыя ў ЗША, якая складаецца толькі з мужчын і прапагандуе палітычны гвалт у ЗША і Канадзе.
Камяніца (фестываль)
Пра фэст
Фестываль з’яўляецца дабрачынным: усе выручаныя сродкі ідуць на патрэбы музея, у якім праходзіць фестываль.
2017
Дзявяты фолк-фэст «Камяніца» прайшоў 16 верасня 2017 года. З-за тэхнічных праблем музычная частка пачалася са спазненнем і ў выніку быў адменены выступ аднаго з хэдлайнераў — праекта Šuma.
1972 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
1972 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Мерапрыемствы і падзеі
У верасні выйшла першая ў свеце камерцыйная хатняя гульнявая прыстаўка «Magnavox Odyssey».
Ізаляцыянізм
Палітыка самаізаляцыі
Ізаляцыянізм у ЗША разумеўся як кірунак у знешняй палітыцы па скарачэнні ўмяшання ў канфлікты па-за амерыканскім кантынентам. Ідэя страціла папулярнасць пасля Другой сусветнай вайны.
Марк Уэбер
Марк Алан Уэбер (Mark Alan Webber, нар. ) — аўстралійскі аўтагоншчык, пілот Формулы-1.
Тыямат
На выявах Вавілонскага перыяду малюецца як драконападобная пачвара, часам з некалькімі галавамі.
Гутыі
Паходжанне
Гутыі першапачаткова насялялі вобласць Гутыюм у раёне гор Загрос. У больш позні перыяд асірыйцы атаесамлялі з Гутыюмам рэгіён паміж Загросам і ракой Тыгр. У запісах, якія традыцыя прыпісавала Ан-Мунду, старажытнаму ўладару Адаба, Гутыюм называўся краінай, якая знаходзілася недзе на ўсход ад Акада і выплочвала даніну адабцам.
Гутыі ў паўднёвай Месапатаміі
Сарган, заснавальнік Акадскай імперыі, арганізоўваў паход супраць валадара гутыяў Сарлака. Аднак са саслабленнем цэнтральнай улады ў Акадзе гутыі самі пачалі рабіць напады на акадцаў. Каля 2220 г. да н. э. гутый Эрыдупізір захапіў частку дзяржавы і прыняў традыцыйны акадскую фармулёўку «валадар чатырох бакоў свету». Яго кіраванне падцвярджаецца надпісам, знойдзеным падчас археалагічных раскопак у Ніпуры. Эрыдупізіру належыла значная частка паўднёвай Месапатаміі, паколькі ён сам узгадваў пра задушэнне паўстання лулубеяў, якія насялялі землі далёка на паўночны захад ад Ніпура. Згодна пазнейшым шумерскім запісам, пасля яго смерці кожны гутыйскі валадар кіраваў усяго некалькі гадоў.
Магілёўскае электрадэпо (Мінск)
Гісторыя
У красавіку 2019 года ў дэпо з’явіўся першы Stadler M110/M111 у Мінскім метрапалітэне.
Іван Вайніловіч
Біяграфія
Суддзя гродскі новагародскі. Пазней атрымаў і валодаў часткай маёнтка Шчорсы.
Аб’яднанне Германіі (1871)
Аб’яднанне выявіла некалькі сур’ёзных рэлігійных, моўных, сацыяльных і культурных адрозненняў паміж жыхарамі новай дзяржавы, паказаўшы, што 1871 год з’яўляецца толькі пачаткам у працэсе аб’яднання. Імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі часта называлі «імператарам усіх Германій», што прывяло да з’яўлення выразу «Германіі», і вышэйшае дваранства ў імперыі называлі «прынцамі Германіі» альбо «прынцамі Германій» — землі, якія называлі усходне-франкскімі, кіраваліся як марыянеткавыя каралеўствы, дынастычныя незалежныя дзяржавы, якія ўзначальвалі кіруючыя класы з часоў задоўга да ўзнікнення Карла Вялікага (800 г. н.э.). Улічваючы горную мясцовасць большай часткі тэрыторыі, было відавочна, што розныя народы будуць развіваць культурныя, адукацыйныя, моўныя і рэлігійныя асновы асобна ад астатніх. Але ў дзевятнаццатым стагоддзі ў Германіі вельмі актыўна карысталіся транспартам, і сувязь паміж народамі паляпшалася, з’яўлялася развітая культура, як і ва ўсім свеце пад уплывам развіцця камунікацыйных і транспартных інфраструктур.
Паляванне на гаўляйтара
«Паляванне на гаўляйтара» (Охота на гауляйтера) — беларускі 8-серыйны тэлевізійны мастацкі фільм, зняты ў 2012 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» сумесна з расійскімі кінематаграфістамі.
Водгукі
Мы не гаворым, што ў нас дакументальная гісторыя, няма вядома. Гэта ваенная драма. Канешне, яна толькі заснавана на тых падзеях, якія толькі паслужылі крыніцай натхнення для напісання сцэнарыя. Многае мы дадалі ад сябе для таго, каб больш раскрыць характары. Гэта дзве галоўныя гераіні, якія для мяне ўвасабляюць дзве розныя філасофіі жыцця: Марыя Машкова — гэта «жанчына барацьбы», а Заваратнюк — гэта «жанчына дома». Дзве такія розныя жыццёвыя пазіцыі, вось яны сутыкаюцца вакол адной дэтэктыўнай лініі. Вядома, мы не спрабуем прытрымлівацца дакументальнага адлюстравання, якой была сапраўдная Алена Мазанік. Яна ў нас такая далікатная для таго, каб ёй цяжэй было выжываць. Мы нават змянілі прозвішчы для таго, каб нас глядач не спрабаваў меркаваць па дакументах. Для мяне гэтая гісторыя цікавая тым, што там можна нарадзіць у гледачах спрэчкі: хто мае рацыю, хто вінаваты. Чым больш у гледачоў будзе спрэчак, тым лепей я выканаў сваю задачу. Насамрэч я вельмі даўно хацела згуляць гэтую жанчыну. І два гады палявала ўжо за гэтым сцэнарам. Па-сапраўднаму палявала. І калі ўжо я сутыкнулася з вось гэтым сцэнарам, я абсалютна проста захварэла і зразумела, што яе ніхто не сыграе, яе сыграю толькі я. Сама гістарычная падзея яна настолькі магутная, настолькі яркая… і самі персоны. Тут няма добрых і няма дрэнных, выключаючы, вядома, сам факт фашызму. Што такое герой увогуле, што штурхае чалавека на нейкі гераічны ўчынак? Ды нічога не штурхае яго, раптам проста так склаліся абставіны, і ён гэта робіць, не адчуваючы сябе героем і не атрымліваючы ад гэтага задавальнення. Мая гераіня здзяйсняе подзвіг не ад таго, што яна радзіму любіла, за Сталіна рвалася, фактычна па нашай версіі. Усё не таму што, а насуперак, увесь час пярэкруты, і няма адказаў, як няма адказаў па-сапраўднаму насамрэч ні ў чым. Такую ролю атрымаць — гэта не часта ў жыцці здараецца, і чыста па-чалавечы для мяне вельмі важна было ў гэтай гісторыі сказаць дзякуй і нейкі такі паклон перадаць тым людзям, хто… Вы самі разумееце.
Філіп Шаперон
Біяграфія
Шаперон сышоў на пенсію ў у прыгарадзе Парыжа ў 1905 годзе. Там ён і памёр у 1906 годзе ва ўзросце 83 гадоў. Пасля яго смерці мастак і палітык замовіў бюст Шаперона ў, які быў пазней усталяваны ў палацы Гарнье.
Хувентуд
Геаграфія і прырода
Востраў Хувентуд месціцца на паўночным захадзе Карыбскага мора, у 94 км на поўдзень ад вострава Куба. З’яўляецца шостым па плошчы сярод іншых карыбскіх астравоў (пасля Кубы, Гаіці, Ямайкі, Пуэрта-Рыка і Трынідада).
Падзяляецца на 2 буйных прыродных рэгіёна. Паўночны рэгіён (каля 1312 км²) адрозніваецца складаным рэльефам з перавагай раўнін і полагам саванавага тыпу. Цэнтральную частку займаюць узвышшы. Найвышэйшая кропка — гара Ла-Каньяда (303 м). Паўднёвы рэгіён (каля 888 км²) аддзелены забалочанай нізінай. Яго займае вапняковая раўніна. На ўзбярэжжы пясчаныя пляжы і выдмы чаргуюцца з уцёсамі і мангравымі лясамі. Сустракаюцца карставыя пячоры.
Таймыр (востраў)
Плошча вострава каля 359 км², даўжыня каля 37 км, шырыня каля 18,5 км. Вышыні да 235 м. Востраў складзены пераважна з пясчанікаў і сланцаў. Берагі моцна зрэзаны.
Хувентуд
Гісторыя
У 1787 г. іспанцы пабудавалі невялікае паселішча Санта-Фе. У 1830 г. перасяленцы з Фларыды — паселішча Калонія на заходнім узбярэжжы. Яны займаліся сельскай гаспадаркай і гандлем мясцовай хваёвай драўніны. Да кан. XIX насельніцтва складала некалькі тысяч чалавек рознага этнічнага паходжання.
Таў
Прырода
Востраў мае вулканічнае паходжанне, вельмі гарысты. Найвышэйшы пункт — гара Лата (968 м). На вышыні 450 м знаходзяцца вадаспады Лаўфуці.
Інфраструктура
На Таў маецца некалькі паселішчаў. Функцыі адміністрацыйнага цэнтра выконвае вёска Лума на захадзе вострава. Са знешнім светам Таў звязаны 2 аэрапортамі — грамадскім і прыватным, а таксама 2 прычаламі для невялікіх марскіх суднаў.
Сержы-Пантуаз
Гісторыя
У 1960-х гадах, сутыкнуўшыся з хуткім развіццём Парыжа і яго прадмесцяў, улады Францыі вырашылі кантраляваць і збалансаваць гэты рост, стварыўшы некалькі новых гарадоў вакол сталіцы. На поўначы выбар быў зроблены ў ваколіцах Пантуаза. Стары горад павінен быў быць аб’яднаны ў значна большую адзінку, цэнтрам якой будзе Сержы, у той час не больш чым вёска.
NGC 2827
NGC 2827 (іншыя абазначэнні — IC 2460, MCG 6-21-9, ZWG 181.15, PGC 26342) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Рысь.
Патрэбнасць
Наяўнасць нездаволеных патрэбнасцей у чалавека злучаюць з напругай і дыскамфортам, неадпаведнасцю ўнутранага (жаданага) і знешняга (рэальнага), якія з'яўляюцца стымуламі і матывацыяй актыўнасці. Наяўнасць нездаволеных жыццёва важных, вітальных патрэбнасцей можа прывесці да смерці. Патрэбнасць можа разумецца як нейкая гіпатэтычная пераменная, якая, пры розных акалічнасцях, выяўляецца то ў выглядзе матыву, то ў выглядзе рысы. У апошнім выпадку патрэбнасці стабільныя і становяцца якасцямі характару.
Зоя Якаўлеўна Сярова
Навуковая дзейнасць
з. Я. Сяровай належаць навуковыя працы па праблемах фітаімунітэту, абгрунтаванні агульнабіялагічнай канцэпцыі фітагенезу, распрацоўцы новай стратэгіі аховы раслін. Пад яе кіраўніцтвам абаронены 3 кандыдацкія і адна доктарская дысертацыі. Аўтар больш за 170 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій.
Віктар Мікітавіч Лазараў
Сачыненні
Еўрапейскае мастацтва: Візантыйскае мастацтва: Старажытнарускае мастацтва:
Гваздзіковае дрэва
Дрэва сярэдняй вышыні, са скурыстым супраціўным лісцем. Кветкі дробныя, белыя або ружовыя, сабраныя ў кустападобныя суквецці. Плод ягадападобны, аднанасенны.
Сакура Ёсадзумі
Сакура Ёсадзумі (四十住 さくら;, Івадэ) — японская скейтбардыстка, алімпійская чэмпіёнка і пераможца Азіяцкіх гульняў.
Квадратнае ўраўненне
Дыскрымінант
, рэчаісных каранёў няма.
— так званая ўяўная адзінка, якая азначаецца як лік, квадрат якога роўны -1:
Крыштаф Францішак Сапега
Сям’я
Паходзіў з кодзенскай лініі магнацкага роду Сапегаў, сын Фрыдэрыка і Ева Скашэўскай. Меў братоў Яна Фрыдэрыка, Тамаша Казіміра і Аляксандра Казіміра.
HMS C14
У 1921 годзе лодка была прададзена на металалом.
Інстытут генетыкі і цыталогіі НАН Беларусі
Будова
На 2018 год Інстытут генетыкі і цыталогіі ўключаў: Структурныя падраздзяленні: лабараторыі генетычнай і клетачнай інжынерыі; экалагічнай генетыкі і біятэхналогіі; малекулярнай генетыкі; генетыкі чалавека; нехрамасомнай спадчыннасці; генетыкі жывёл; мадэлявання генетычных працэсаў; цытагеномікі раслін; генетыкі бульбы; малекулярных асноў стабільнасці геному; крыякансервацыі генетычных рэсурсаў.
Палітычны крызіс 2020-х гг.
Адразу пасля 9 жніўня 2020 года з Інстытута генетыкі і цыталогіі былі звольнены трое супрацоўнікаў за ўдзел у пратэстах.
Сан-Мікеле
На востраве пахаваны шматлікія выбітныя людзі свету, у іх ліку:
Мымрына
Пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС Мымрына апынулася ў зоне радыёактыўнага заражэння чацвёртай ступені.
Deal With Silence
Удзельнікі
Вытворчасць:
Нацыянальны ўніверсітэт разведкі
Раней універсітэт размяшчаўся ў штаб-кватэры Агенцтва разведкі Міністэрства абароны ЗША ў Вашынгтоне, акруга Калумбія.
Ангільберт
З лацінскіх вершаў (сабраных Мінем у 99-й частцы «Раtrologie») захаваўся адзін урывак эпасу пра Карла Вялікага, у якім апісваецца сустрэча Карла з Папам Львом III; у іншым вершы ён апісвае сваё хатняе жыццё, у трэцім вяртанне з поля бітвы другога сына Карла.
Малочная вайна
Сутнасць канфлікту
Расійскія ж улады адмаўляюцца ад нейкіх эканамічных ціскаў. Як паведаміў галоўны дзяржаўны санітарны доктар Расіі Генадзь Анішчанка, беларускія вытворцы «''не перааформілі дазваленчую дакументацыю ў адпаведнасці з патрабаваннямі тэхнічнага рэгламенту, якія набылі моц яшчэ ў снежні 2008 года». Як вядома, у Расіі з 17 снежня набыў моц тэхнічны рэгламент, які размяжоўвае паняцці «пітнае малако» і «напоі, адноўленыя з парашковага малака''»
United World College Maastricht
Выпускнікі з Беларусі
Студэнты з Беларусі таксама вучыліся ў каледжы. Гэта: Марыя Строцава, Дар'я Давідоўская, Юльяна Мішур, Аляксандра Гваздзёва, Алена Міхалковіч, Алесь Вераб'ёў. Самыя таленавітыя змаглі атрымаць права на стыпендыю фонду Дэвіса для навучання ў прэстыжных амерыканскіх універсітэтах:
Furcula
Furcula — род молей сямейства. Род быў апісаны Жанам-Батыстам Ламаркам у 1816 годзе.
Хельская каса
Адміністрацыйны статус і населеныя пункты
На крайнім пункце касы размешчаны горад Хель, які з'яўляецца папулярным курортам. Таксама на Хельскай касе размешчаны гарады Ястарня, Уладыславава і некалькі невялікіх пасёлкаў і вёсак.
Электрычны чайнік
Гісторыя
У СССР былі распаўсюджаны электрачайнікі без аўтаматычнага адключэння пры закіпанні вады.
Баі ля Бярозы-Картузскай
Першая бітва
Група генерала Антоні Лістоўскага, пасля перамоў з нямецкім кіраўніцтвам, 10 лютага заняла горад Брэст з крэпасцю. 12 лютага, польскія уланскія палкі занялі Кобрын.
Боесутыкненне адбылося 13-16 лютага 1919 г.: 13 лютага 1919 г. польскія сілы (57 жаўнераў і 5 афіцэраў) пад камандаваньнем капітана Мяніцкага з групы маёра Уладзіслава Дамброўскага ў 7 гадзін раніцы здзейсніў вылазку з Пружанаў на пераважныя савецкія сілы (180 салдат) пад Бярозай. Сутычка скончылася 16 лютага перамогай польскага боку і ўзяццем Бярозы. 80 савецкіх салдат трапілі ў польскі палон. У якасці трафееў было ўзята 2 кулямёта. Норман Дэйвіс лічыць бітву пад Бярозай-Картускай пачаткам польска-савецкай вайны.
Бітва
Па загаду камандзіра 14-й пяхотнай дывізіі генерала Канажэўскага, на небяспечныя палі баёў былі накіраваны рэзэрвы.
Кібернетыка
Асноўныя прадметы даследавання — кібернетычныя сістэмы (аўтаматычныя рэгулятары ў тэхніцы, камп’ютары, мозг чалавека і біялагічныя папуляцыі), якія разглядаюцца адцягнута (незалежна ад іх прыроды). Асноўная задача — стварэнне адзінага вучэння і выніковых спосабаў кіравання. Як самастойная навука ўзнікла на аснове прац Норберта Вінера, які тэрмінам «кібернетыка» абазначаў навуку пра кіраванне і сувязі ў машынах і жывых арганізмах. Звязаная са стварэннем камп’ютараў, здольных запамінаць і апрацоўваць інфармацыю ў адпаведнасці з зададзенай праграмай. Далейшае развіццё атрымала ў працах савецкіх навукоўцаў Акселя Берга, Віктара Глушкова і Аляксея Ляпунова, амерыканскага навукоўца Клода Шэнана. Віды: біялагічная, матэматычная, медыцынская, тэхнічная і эканамічная. Грунтуецца на тэорыі імавернасцей, матэматычнай логіцы, тэорыі сістэм аўтаматычнага кіравання і тэорыі графаў, а таксама на тэорыі аўтаматаў, самаарганізавальных сістэм і распазнавання вобразаў. Машыннае мадэляванне і ўвядзенне ў даследаванне камп’ютара дазваляюць вывучаць складаныя сістэмы без пабудовы іх рэчаісных фізічных узораў. У Беларусі даследаванні ў галіне кібернетыкі праводзілі Інстытут матэматыкі і Інстытут тэхнічнай кібернетыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі і НДІ ЭВМ.
Заходнія апачы
Заходнія апачы (саманазва: Si'án Ndee) — лінгвістычная група плямён апачы ў Арызоне (ЗША). Агульная колькасць (2007 г.) - каля 14000 чал.
Разня (фільм, 2011)
Сюжэт
Сустрэча праходзіць спакойна, абедзве пары хочуць скончыць справу мірам. Калі Коўэны ўжо збіраюцца сысці, Майкл расказвае ім гісторыю, як выкінуў хамяка на вуліцу. Гэта вельмі здзіўляе Нэнсі, і пара вырашае застацца на кубак кавы. Майкл прыносіць пірог, прыгатаваны яго жонкай, а тая, у сваю чаргу, не хавае гонару за свае кулінарныя вынаходніцтвы і не забывае ўставіць пару слоў пра тое, як пацярпеў яе бедны сын. Алан паводзіць сябе вельмі непаважліва, пастаянна ведучы дзелавыя перамовы па тэлефоне. У рэшце рэшт, гутарка пра выхаванне заходзіць у тупік, пары не могуць прыйсці да кампрамісу. Спакойны тон змяняецца на больш рэзкі. Коўэны зноў вырашаюць сысці, але Лонгстрыты прапануюць яшчэ адну сустрэчу, на гэты раз разам з дзецьмі. Зноў усчынаецца спрэчка, цяпер ужо Алан выказвае моцнае раздражненне і пагаджаецца застацца яшчэ на кубак кавы. Падчас далейшай размовы высвятляецца, што ў Ітана ёсць банда, аднак гэта не асабліва хвалюе Лонгстрытаў. Яны перакананыя ў сваёй праваце. Тым часам Нэнсі становіцца кепска, і яе ванітуе прама на каштоўныя часопісы Пенелопы. Нэнсі і яе мужу прыходзіцца прыводзіць сябе ў парадак, а Майкл з Пенелопай спрабуюць уратаваць часопісы. Пасля навядзення парадку спрэчкі двух семейных пар працягваюцца, і зноў цывілізаванай размовы не атрымоўваецца. Коўэны ў трэці раз збіраюцца сысці, але Лонгстрыты на развітанне абвінавачваюць іх у бескультур’і і няўменні выхоўваць дзяцей. Нэнсі ўспыхвае: яна прыгадвае Майклу, як той выкінуў хамяка, і называе яго жывадзёрам. Новы віток канфлікту прымушае пару чарговы раз вярнуцца. Толькі цяпер размова працягваецца за бутэлькай віскі. Тон размовы становіцца ўсё больш агрэсіўным, пары пачынаюць спрачацца не толькі адна з адной, але канфлікты пачынаюць узнікаць унутры параў. Пытанні аб выхаванні дзяцей перацякаюць у абмеркаванне кожнай асобы. П’яная Пенелопа пачынае плакаць і кідаецца з кулакамі на Майкла, а Нэнсі прапускае келіх за келіхам і, канчаткова захмялеўшы, кідае тэлефон свайго мужа ў збан з вадой. У рэўце рэшт, чацьвёра чалавек канчаткова губляюць прыкметы цывізіраваных людзей і ўзаемна абражаюць адзін аднаго.
Вайна Анны
Сюжэт
Маленькая дзяўчынка цудам выжыла пасля расстрэлу мясцовых яўрэяў, маці закрыла яе сваім целам. Яна хаваецца ў трубе каміна ва ўкраінскай школе, якая стала камендатурай на час фашысцкай акупацыі. Анна назірае за вайной і жыццём са свайго сховішча.
Ордэн Пашаны (Расія)
Апісанне ордэна
Знак ордэна пры дапамозе вушка і кольца мацуецца да пяцівугольнай калодкі, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай сіняга колеру з белай падоўжнай палоскай. Шырыня стужкі — 24 мм, шырыня белай палоскі — 2,5 мм. Белая палоска знаходзіцца ад правага краю стужкі на 5 мм.
Крапіўніца (рака)
Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 29 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,2 ‰. Пачынаецца каля вёскі Крапіўніца, вусце за 0,2 км на ўсход ад вёскі Наркавічы. Рэчышча каналізаванае.
Берасцяныя граматы
У Беларусі выяўлены 3 берасцяныя граматы: у Віцебску (кан. XIII ст., знайшоў у 1959 г. пры будаўнічых працах экскаватаршчык Я. Фралоў), і 2 на Замкавай гары ў Мсціславе, Магілёўская вобласць — пачатку XIII ст. (знойдзена ў 1980 г., археолаг Л. В. Аляксееў) і першай паловы XII ст. (знойдзена ў 2014 г., археолаг І. А. Марзалюк). Акрамя таго, у 2014 г. у Мсціславе знойдзены фрагмент берасцяной граматы на якім фіксуюцца 2 літары і княжацкі знак у форме трызуба.
Звесткі, якія даюць берасцяныя граматы ў галіне фанетыкі, марфалогіі і сінтаксісу, каштоўныя для вывучэння гісторыі беларускай мовы. Для іх характэрна адсутнасць царкоўнаславянскай кніжнай лексікі.
Люцыян Кастравіцкі
Біяграфія
Належаў да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Кастравіцкіх герба «Байбуза». Сын Самуэля Кастравіцкага (1788—1859) і Ганны Залескай. Як і сёстры Мялання ды Юлія нарадзіўся ў Вене, куды пасля смерці свайго бацькі Ігната, які стала жыў там, пераехаў Самуэль.
Канстанцін Міхайлавіч Фафанаў
Канстанцін Міхайлавіч Фафанаў (, Санкт-Пецярбург —, Санкт-Пецярбург) — рускі паэт. Сыход ад змрочнай сацыяльнай рэчаіснасці ў ілюзорны свет, характэрны для дэкадансу, спалучаўся з рэалістычнымі матывамі (паэмы «Ваўкі», 1889, «Вясновая паэма», 1892).
Раманскія мовы
Мовы і іх распаўсюджанне
Правансальская, французская, італьянская, сардская, рэтара-раманская, румынская, малдаўская, партугальская, каталонская, іспанская (кастыльская), аквітанская, галіцыйска-партугальская, карсіканская, астурыйская, арагонская.
Нацыянальныя мовы
Раманскія мовы маюць нацыянальны статус у шэрагу краін, гэта французская мова, на якой размаўляе прыкладна 98 млн. чалавек у Францыі, Канадзе і частках Афрыкі; італьянская мова, на якой размаўляюць прыкладна 65 млн. чалавек у Італіі, Швейцарыі і частках Афрыкі; партугальская мова, на якой размаўляе каля 137 млн. чалавек у Партугаліі, Бразіліі і розных частках Азіі. Іспанская мова, на якой размаўляе прыкладна 231 млн. чалавек у Іспаніі, Паўднёвай Амерыцы, на розных частках Карыбаў і мова румынская, на якой размаўляюць каля 25 млн. чалавек у Румыніі і на Балканскім паўвостраве. Таксама тыя мовы распаўсюджаны сярод іспанамоўных у ЗША, італьянамоўных у Аргенціне, румынамоўных у краінах былой Югаславія і г. д.
Ненацыянальныя мовы
Ладзіна, таксама званая Юдэа-Раманская альбо сефардзік, з’яўляецца гутарковай для яўрэяў у Стамбуле, Салоніках і іншых месцах Міжземнага мора. Яна ўтварылася ў XVI стагоддзі ад іспанскай мовы. Яна сфарміравана яўрэямі — бежанцамі з Іспаніі. Яны знайшлі прытулак у Асманскай Порце і мелі прывілегіі згодна султанскага эдыкта. Ладзіна ўвабрала ў сабе таксама элементы мовы турэцкай і грэчаскай, іўрыта.
Лінгвістычная характарыстыка
Аксітанская мова
Альфрэд Кубін
Біяграфія
Для творчасці Кубіна тыповымі з’яўляюцца карціны фантастычных сноў, якія выконваюцца з нервовым вядзеннем штрыха. У творчасці Кубіна натхнялі візіянерскія і сімвалічныя работы Франсіска Гоя, Джэймса Энсара, Адзілона Рэдона, Эдварда Мунка і Макса Клінгера. Альфрэд Кубін пераважна працаваў у графіцы.
Іван Сяргеевіч Сакалоў-Мікітоў
Біяграфія
Пасля вяртання ў СССР Сокалаў-Мікітоў шмат падарожнічае, удзельнічае ў арктычных экспедыцыях на ледаколе «Георгій Сядоў», узначаленых Ота Шмітам. За экспедыцыямі ў Паўночны Ледавіты акіян, на Зямлю Франца-Іосіфа і Паўночную Зямлю была экспедыцыя па выратаванні ледакола «Малыгін», у якой ён удзельнічаў як карэспандэнт «Известий». У 1930—1931 гадах выходзяць цыклы «Заморскія апавяданні», «На Белай Зямлі» аповесць «Дзяцінства». У 1929—1934 гадах Сокалаў-Мікітоў жыве і працуе ў Гатчыне.
Навагрудская мячэць
Навагрудская мячэць — магаметанскі храм у Навагрудку (вул. Леніна, 28). Мячэць вяла службу да канца Другой сусветнай вайны, а за савецкім часам была закрыта і перабудавана ў жылы дом. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння.
Нура (Акмолінская вобласць)
Нура — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі Кабанбай. Код КАТА — 116665500.
Калінінградскі паўвостраў
Калінінградскі паўвостраў (Земландскі, Самбійскі паўвостраў) — паўвостраў ва Усходняй Еўропе, на тэрыторыі Калінінградскай вобласці.
Матылі
Жыццёвы цыкл
Жыццёвы цыкл лускакрылых праходзіць з поўным ператварэннем праз чатыры стадыі: яйка, лічынка, лялячка, імага.
Ян Хохбіхлер
У 1801 г. выехаў у Беларусь, каб зноў далучыцца да Ордэна езуітаў. З 1802 г. быў віцэ-рэктарам, а ў 1803—1806 г. — рэктарам у Санкт-Пецярбургу. У 1805 г. Генеральная кангрэгацыя Таварыства Ісуса ў Расіі абрала яго адным з чатырох асістэнтаў новага генерала Тадэвуша Бжазоўскага. Апошнія гады жыцця працаваў у Полацку як прафесар тэалогіі і філасофіі, а ў 1813—1814 гг. яшчэ і як дэкан тэалагічнага факультэта.
У 1790 г. апублікаваў у Аўгсбургу працу Vertheidigung der natürlichen christlichen und katholischen Religion von Beda Meyr, untersucht von J. E. Hochbichler.
Войшалк
Імя
Першая аснова Vaiš- працягвае індаеўрапейскае *ṷeiḱ- «паселішча, дом». Ад яго прускае *wais-pati «пані, гаспадыня дому» (ад *wais-pats «староста пляменнага паселішча»), літоўскае vieš-pats «пан, гаспадар дому», таксама бел. вёска.
Другая аснова Alg- (> Elg-) звязаная з літоўскім alga «ўзнагарода», што ў раннелітоўскую эпоху мела значэнне «(ваенная) здабыча». Далей да індаеўрапейскага *algṷh-.
Хроснае імя Войшалка не вядома. Васіль Тацішчаў без крыніцы адзначаў, што хроснае імя Войшалка было Васіль. Версія Тацішчава сумнеўная, бо імавернае манаскае імя князя — Лаўрыш (Лаўрын, Лаўрэнцій) пачынаецца з Л, а паводле тагачаснай традыцыі манаскае імя бралася з той жа літары, што і хроснае.
Андокід (вазапісец)
Жыццё і творчасць
Сем з прыпісаных Андокіду-вазапісцу работ — шэсць амфар і адна чаша — з'яўляюцца білінгвамі, то ёсць распісаны адначасова ў двух стылях — чорнафігурным і чырвонафігурным. Некаторыя навукоўцы (напрыклад, Джон Бізлі) лічаць, што чорнафігурны бок гэтых ваз распісваў вазапісец Лісіпід.
Ліберальны саюз (Германія)
Гісторыя
Левая фракцыя Нацыянал-ліберальнай партыі выказала незадавальненне падтрымкай кіраўніцтвам партыі кансерватыўнага ўрада Ота фон Бісмарка. Больш таго, яна падтрымалі свабодны гандаль, тады як нацыянал-ліберальныя лідары Рудольф фон Бенігсен і Ёган фон Мікель падтрымлівалі стратэгію тарыфнай забароны Бісмарка («Schutzzollpolitik»). Іншыя спрэчныя моманты ўключалі антысацыялістычныя законы (Sozialistengesetze) Kulturkampf супраць каталіцкай царквы і сямігадовага ваеннага бюджэта (Septennat). Ліберальны саюз з’яўляўся партыяй арыстакратыі (Honoratiorenpartei), маючы электарат у асноўным сярод прадстаўнікоў вышэйшых класаў Паўночнай і Усходняй Германіі, аптовых гандляроў і інтэлектуалаў. Арганізацыйная структура была даволі свабоднай. Тым не менш, новая партыя была першапачаткова паспяховай, атрымаўшы 46 месцаў у рэйхстагу на федэральных выбарах у 1877 годзе — столькі, колькі і іх папярэднікі, нацыянал-лібералы.
Праект «Цыклоп»
Праект «Цыклоп» (Project Cyclops) — нерэалізаваны праект НАСА (1971 г.) прапанаваўшы стварэнне гіганцкай сеткі з 1500 радыётэлескопаў для пошуку сігналаў пазаземнга разумнага жыцця ў радыюсе да тысячы светлавых гадоў.
Асобныя вынікі праекта
Праект «Цыклоп» застаўся неажыццяўлёным па эканамічных прычынах. Але праца над ім спрыяла кансалідацыі спецыялістаў, зацікаўленых гэтай праблемай. Справаздача па праекту, у якой быў прадстаўлены аналіз навуковай і тэхнічнай базы неабходнай для SETI, лягла ў аснову шмат якіх падобных наступных распрацовак. Напрыклад, выявілася, што з пункту гледжання мэтазгоднасці пошука, акрамя вадароднай частаты 1,420 ГГц ёсць яшчэ адна маркіраваная частата — 1,662 ГГц, якая адпавядае выпраменьванню рассеяных у космасе гідраксілаў OH. Пры гэтым рэкамендавалася не замыкацца на пошуку толькі на гэтых частотах ці ў абмежаваным імі адрэзку радыёспектра, так званай воднай дзірцы (water hole), а для надзейнасці праводзіць яго ў дыяпазоне ад 1 да 3 ГГц.
Вальтэры Ботас
Спартыўная кар'ера
У 2007 годзе Ботас упершыню спрабуе сябе ў гонках формульнага тыпу, сеўшы за руль машыны двухлітровай Формулы-Рэно. З першых гонак фін стаў паказваць нядрэнную хуткасць і стабільнасць вынікаў: у брытанскай серыі ён выйграў тры з чатырох стартаў у зімовым чэмпіянаце, а ў паўночнаеўрапейскім кубку заняў трэцяе месца ў асабістым заліку асноўнага першынства. На наступны год Вальтэры, набраўшыся досведу ў такіх гонках і вывучыўшы трасы становіцца чэмпіёнам паўночнаеўрапейскага кубка, а таксама дэбютуе ў больш прэстыжным Еўракубку, дзе таксама становіцца чэмпіёнам.
Нацыянальная кінапрэмія Беларусі
Цырымоніі
17 снежня 2018 года ў Доме кіно адбылася першая ўрачыстая цырымонія ўзнагароджання статуэткамі ў выглядзе кінастужкі, пераходзячай у папараць. У шорт-лісце было некалькі дзесяткаў беларускіх стужак, іх удзельнікаў і стваральнікаў. Конкурс праводзіўся ў два туры. Старшынёй журы стала загадчыца кафедры літаратурна-мастацкай крытыкі факультэта журналістыкі БДУ, кандыдат філалагічных навук, дацэнт Людміла Саянкова-Мельніцкая. Да 10 снежня сярод стужак журы вызначыла спіс фіналістаў. У дзень узнагароджвання з пяці намінантаў выбралі па адным лаўрэату ў 18 намінацыях (узнагароды за ўклад у айчынны і замежны кінематограф адбыліся без намінантаў). На званне «Найлепшага фільма ў ігравой форме» сярод іншых прэтэндавалі карціны «Сляды на вадзе» Аляксандра Анісімава, «Тум-пабі-дум» Вячаслава Нікіфарава і «Не гульня». Сярод намінаваных серыялаў на статуэтку прэтэндавалі «Снайпер. Афіцэр СМЕРШ», «Мухтар. Новы след», «Вокны дома твайго». Віктар Васільеў — у намінацыі «Найлепшая галоўная мужчынская роля» за ігру ў серыяле «Мухтар. Новы след». На думку журы, найвялікшы ўнёсак у беларускі кінематограф зрабіў адзін з наступных фігурантаў: класікі Валерый Рыбараў і Міхаіл Пташук, дакументалісты Галіна Адамовіч і Віктар Аслюк, акцёр і рэжысёр Уладзімір Паначэўны, рэжысёр Вячаслаў Нікіфараў, старшыня Беларускага саюза кінематаграфістаў Віктар Васільеў. Класік Віктар Тураў, гукарэжысёр Уладзімір Галаўніцкі, акцёр Уладзімір Гасцюхін, аніматары Міхаіл Тумеля і Алена Пяткевіч, Вячаслаў Нікіфараў былі у спісе магчымых атрымальнікаў кінапрэміі за ўклад у замежны кінематограф. Уладальнікі ўзнагарод за найлепшы мантаж фільма, лепшае мастацкае рашэнне па касцюмах і лепшую аператарскую працу ў каманды фільма «Сляды на вадзе». Таксама адзначана кароткаметражная навела Ігара Васільева «Фота на памяць», знятая для альманаха «Вайна. Застацца чалавекам». З 18 па 26 снежня ў Нацыянальным цэнтры сучаснага мастацтва адбудуцца паказы фільмаў-удзельнікаў і лаўрэатаў кінапрэміі, у тым ліку «Пацалунак восені» рэжысёра Андрэя Голубева, майстар-класы і творчыя сустрэчы.
Уладзімір Віктаравіч Шкатэлаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу. Скончыў першую класічную гімназію і ў 1878 годзе паступіў на хімічнае аддзяленне Імператарскага Маскоўскага тэхнічнага вучылішча, якое скончыў у 1884 годзе. З 9 лістапада 1886 года асістэнт Пятроўска-Разумоўскай сельскагаспадарчай акадэміі (Маскоўская сельскагаспадарчая акадэмія імя К. А. Ціміразева). Абараніў дысертацыю на тэму «О химическом составе смол». У 1893—1914 гадах ардынарны прафесар Новаалександрыйскага інстытута сельскай гаспадаркі і лесаводства. З пачаткам Першай сусветнай вайны эвакуіраваўся разам з інстытутам у Харкаў і ў 1919 годзе па прапанове Савета Харкаўскага сельскагаспадарчага інстытута атрымаў званне заслужанага прафесара. У ліпені 1923 года У. В. Шкатэлаў пераязджае ў Мінск і пачынае працу на кафедры сельскагаспадарчай і лясной тэхналогіі Беларускага дзяржаўнага інстытута сельскай і лясной гаспадаркі. З 1925 года, пасля стварэння ў Горках Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі сельскай і лясной гаспадаркі, працуе ў ёй. У 1930 годзе У. В. Шкатэлаў Прызначаны на пасаду дырэктара Навукова-даследчага інстытута хіміі Акадэміі навук БССР у Мінску. Потым пераязджае ў Гомель і ў 1934 годзе стварае і становіцца кіраўніком лесахімічнай групы Інстытута хіміі Акадэміі навук БССР. У 1938 годзе вяртаецца ў Мінск і кіруе лесахімічнай лабараторыяй Інстытута хіміі.
Дом Фогеля — Залкінда
Гісторыя
Паводле праекта прамавугольны ў плане двухпавярховы мураваны будынак з высокім цокалем, быў накрыты двухсхільным дахам, аддзеленым ад сцяны прафіляваным карнізам. Сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад, які выходзіў на Койданаўскую вуліцу, быў вылучаны неглыбокім рызалітам, які быў завершаны ступеньчатым атыкам. У цэнтры рызаліту знаходзілася вялікая праязная арка, перакрытая мураваным скляпеннямі. Над аркай быў змешчаны балкон з дэкаратыўнымі металічнымі кратамі. Прамавугольныя аконныя і дзвярныя праёмы першага і другога паверхаў былі аздоблены прафіляванымі ліштвамі, над вокнамі другога паверха знаходзіліся сандрыкі. Цокальны паверх быў аформлены рустам. Аконныя і дзвярныя праёмы цокаля мелі драўляныя аканіцы.
У канцы XIX стагоддзя ўладальнікам гэтага будынка стаў мінскі купец Шэпсель Залкінд, які ў 1884 годзе грунтоўна перабудаваў вялікі флігель у двары, а ў 1898—1899 гадах у былым доме Фогеля дабудаў трэці паверх. Паводле інвентарызацыі 1910 года большую частку памяшканняў на другім і трэцім паверхах займала Мінская жаночая прыватная Аляксееўская гімназія Е. Рэйман, якая знаходзілася тут з 1910 года. Астатнія памяшканні выкарыстоўваліся пад жылыя кватэры. У цокальным паверсе было некалькі лавак і крам, а таксама пякарня. Пасля таго, як гімназія Рэйман пераехала ў другі будынак, тут знаходзілася Другое Мінскае вышэйшае пачатковае вучылішча.
Да канца XX стагоддзя былы дом Фогеля выкарыстоўваўся пад жыллё.
Архітэктура
Дваровы фасад больш просты і строгі. У цэнтры на вышыню 1-га паверха зроблепы выступ з праездам і высокімі праёмамі з паўцыркульнымі завяршэннямі, над ім — невялікая тэраса з ажурнай агароджай.
Царква Святога Пятра (Мюнхен)
У 1181 г. Атон I Вітэльсбах загадаў пашырыць гэту царкву, пабудаваную ў раманскім стылі, потым яна была асвечана біскупам Ота фон Фрызінгам. Прыкладна праз 100 гадоў царква была знесена і на яе месцы была ўзведзена новая царква і асвечана ў 1284 годзе. У выніку пажару ў пачатку XIV стагоддзя, царква Святога Пятра была моцна разбурана. Яна была адноўлена, але ўжо ў гатычным, а не раманскім стылі.
Аляксандр Парфір’евіч Архіпенка
Аляксандр Парфір’евіч Архіпенка (1887, Кіеў, Расійская імперыя — 1964, Нью-Ёрк, ЗША) — украінскі і амерыканскі скульптар. З 1908 года працаваў у Францыі, Германіі і ЗША. Адзін з заснавальнікаў кубізму ў скульптуры. Аўтар выразных партрэтаў («І. Я. Франко»).
Біяграфія
У 1902—1905 гадах вучыўся ў Кіеўскім мастацкім вучылішчы. У 1906 годзе вучыўся мастацтву ў Сяргея Святаслаўскага. У 1906 годзе разам з Аляксандрам Багамазавым арганізаваў першую выстаўку сваіх твораў ў Кіеве. У гэты перыяд ён захапляўся візантыйскімі абразамі, фрэскамі і мазаікамі Кіева.
У 1908 годзе пераехаў у Парыж, дзе працягнуў адукацыю ў Парыжскай мастацкай школе. У Парыжы Архіпенка пасяліўся ў калоніі мастакоў «Вулей» (фр. «La Ruche»), дзе таксама жылі мастакі — выхадцы з Украіны Уладзімір Баранаў-Расіні, Соня Дэлане, Натан Альтман. У 1910 годзе выстаўляецца ў Салоне Незалежных разам з расійскімі і ўкраінскімі мастакамі Аляксандрай Экстэр, Казімірам Малевічам, Вадзімам Мелерам, Соняй Дэлане-Тэрк, побач з Пабла Пікаса, Жоржам Бракам, Андрэ Дэрэнам і інш. У 1910 годзе адкрыў уласную Школу мастацтваў у Парыжы і здзейсніў вялікае падарожжа з выстаўкамі сваіх твораў па Італіі, Швецыі, Францыі, Германіі, Чэхаславакіі. У тым жа годзе адбылася першая персанальная выстаўка Архіпенкі ў Гагене (Германія). У 1914 годзе пераязджае ў Ніцу. У 1920 годзе ўдзельнічае ў 12-й Венецыянскай біенале.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1877)
Федэральныя выбары былі праведзены ў Германскай імперыі 10 студзеня 1877 года. Нацыянал-ліберальная партыя заставалася найбуйнейшай партыяй у рэйхстагу, атрымаўшы 128 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 61,6%.
Маргарэт Мід
Ма́ргарэт Мід (Margaret Mead; 16 снежня 1901, Філадэльфія — 15 лістапада 1978, Нью-Ёрк) — прадстаўніца амерыканскай культурнай антрапалогіі, даследчыца праблем полавай і ўзроставай культурнай сацыялізацыі. Апублікавала 44 кнігі і каля 1000 артыкулаў.
Біяграфія
Займалася даследаваннем праблем полавай і ўзроставай культурнай сацыялізацыі на Самоа, Новай Гвінеі, Балі. У 1926—1969 гг. займала шэраг пасад у Амерыканскім музеі натуральнай гісторыі. Узначальвала Таварыства прыкладной антрапалогіі, Сусветную федэрацыю псіхічнага здароўя, Амерыканскую антрапалагічную асацыяцыю, Амерыканскую асацыяцыю садзейнічання развіцця навукі. Супрацоўнічала з ААН у якасці эксперта. Апублікавала 44 кнігі і каля 1000 артыкулаў, у тым ліку публіцыстычных.
Навуковыя погляды
Працы Маргарэт Мід адыгралі важную ролю ў спрэчках вакол ролі дзяцінства ў жыцці чалавека, гендарнай сістэмы грамадства, захавання культурных традыцый і г. д. Аднак у апошнія гады яе жыцця і асабліва пасля смерці многія высновы яе даследаванняў былі падвергнутыя крытыцы. Так, новазеландскі даследчык Дэрэк Фрымен (1982 г.) заявіў, што традыцыйная самоанская культура і лад жыцця былі апісаны ёю памылкова. Яна або стала ахвярай містыфікацыі з боку дзяўчын-інфарматараў, або не зразумела асаблівасцяў мясцовага жыцця. Далейшыя даследаванні культуры арапеш на Новай Гвінеі таксама паказалі, што апісанне Маргарэт Мід гэтага народу як мірных земляробаў не адпавядае рэчаіснасці.
Аляксандр Ружанцоў
«Варта Бацькаўшчыны»
Першым беларускім перыядычным выданнем у літоўскім войску быў двухтыднёвік «Варта Бацькаўшчыны», першыя 15 нумароў якога з’явіліся на працягу студзеня — чэрвеня 1920 г. У 1920 г. пры ўдзеле Ружанцова было выдадзена яшчэ 7 брашур, у асноўным вайсковых дапаможнікаў. Выданні Асобнага Беларускага Батальёна заўважыла і афіцыйная літоўская вайсковая прэса.
Траццякоўскі раён
Геаграфія
На тэрыторыі раёна размяшчаецца Гілёўскае вадасховішча, працякаюць рэкі Алей, Каменка, Глыбокая, Карбаліха. Глебы цяжкія, сярэднесугліністыя. Растуць бяроза, таполя, хвоя, асіна, вярба, піхта. Фаўна — лось, воўк, ліса, заяц, мядзведзь.
Аляксандр Ружанцоў
Амерыканскі перыяд
Пасля вайны Ружанцоў пачаў перакладаць на літоўскую мову творы беларускіх пісьменнікаў. Ім была перакладзена адна з легендаў Вацлава Ластоўскага «Бяздоннае багацце» і «Францішак Скарына» Юркі Віцьбіча. У неперыядычным выданні «Iš gudų kultūrinio gyvenimo» (1963, № 3), аўтарам (а таксама і выдаўцом) якога быў Ружанцоў, апублікаваны пераклад верша Янкі Купалы «А хто там ідзе…». Вядомы нумар бюлетэня, прысвечаны сорак пятым угодкам абвяшчэння БНР.
Валерый Леанідавіч Тарасенка
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Беларусі да 21 года. На моладзевым чэмпіянаце Еўропы ў Германіі 2004 прыняў удзел у двух матчах.
Рот (значэнні)
Рот — цялесная адтуліна ў жывёл і чалавека.
Валерый Леанідавіч Тарасенка
Трэнерская кар’ера
У студзені 2019 года ўвайшоў у трэнерскі штаб асноўнай каманды БАТЭ. Пакінуў БАТЭ ў снежні 2019 года.
Рускае таварыства
Рускае таварыства Рэспублікі Беларусь (па руску — Русское общество Республики Беларусь) — рэспубліканскае грамадска-культурнае аб’ядненне. Заснавана 15 верасня 1994 года. Асноўны мэты і накірукі дзенасці:
Караль Рафал Грабоўскі
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Даленга». Сын Феліцыяна Грабоўскага, пружанскага павятовага маршалка (1795—1798).
Дом Фрыдмана
Дом Фрыдмана — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 26. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
NGC 2838
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Асацыяцыя кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса
Асацыяцыя кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса (Los Angeles Film Critics Association, LAFCA) — амерыканская арганізацыя кінакрытыкаў, заснаваная ў 1975 годзе. У склад асацыяцыі ўваходзяць кінакрытыкі друкаваных і электронных выданняў Лос-Анджэлеса. У снежні кожнага года арганізацыя праводзіць галасаванне, па выніках якога ў студзені адбываецца прысуджэнне прэмій Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса.
Валянцін Серафімавіч Ягораў
Валянцін Серафімавіч Ягораў (30 кастрычніка 1935 года, Ленінград — 17 лістапада 2012, Гомель) — беларускі мастак-графік.
Крызіс у Панкіскай цясніне
Ход падзей
Тым часам баевікі з «Аль-Каіды» сагналі машыну чачэнскіх баевікоў, забіўшы кіроўцу, захапіўшы невядомую колькасць камбатантаў. Толькі пасля гэтага Грузія прыступіла да больш рашучых дзеянняў. Ужо 3 верасня 2003 года прэзідэнт Эдуард Шэварнадзэ заявіў, што сілы бяспекі Грузіі ўсталявалі поўны кантроль над Панкіскай цяснінай. У канцы кастрычніка Грузія накіравала ў рэгіён 1000 паліцыянтаў і вайскоўцаў, стварыўшы кантрольна-прапускныя пункты і паабяцаўшы навесці парадак. Пазней Грузія заявіла, што плануе нарошчваць колькасць памежных войскаў каля Чачні і Інгушэціі. Расія абвінаваціла Грузію ў супрацоўніцтве з чачэнскімі баевікамі і садзейнічанні ім пры перасячэнні грузіна-расійскай мяжы.
Рэзультант
Рэзультант − лікавая велічыня, якая дазваляе праверыць два мнагачлены на наяўнасць агульных каранёў. З дапамогай рэзультанта можна звесці развязанне сістэмы алгебраічных ураўненняў да развязання аднаго ўраўнення з адным невядомым.
Азначэнне
Рэзультант вызначаюць або праз вызначнік матрыцы Сільвестра, або праз карані мнагачленаў. Абодва гэтыя азначэнні раўназначныя, і калі адно з іх прыняць за зыходнае, то другое атрымліваецца як вынік.
Сыч вераб’іны
Вераб’іны сыч, вераб’іны сычык (Glaucidium passerinum) — від птушак роду Вераб'іныя сычы сямейства Савіныя. Адзіны прадстаўнік роду ў фаўне ўсходняй Галарктыкі.
Добрая багіня
Культ
Вакол храма раслі цалебныя травы і каласвалася невялікае жытняе поле. Жыта высявалі вясталкі ў дзень абуджэння багіні з зімовага сну - 1 мая. Яны ж збіралі яго восенню, і з зёран, а таксама з зёлак гатавалі эліксір Bona Dea, які выкарыстоўваўся як лячэбны сродак для ацалення ад хвароб і зачацця.
Святы
Святы, прысвечаныя багіне, адбываліся двойчы ў год - 1 мая і 1 снежня.
Анадырскае пласкагор’е
Ана́дырскае пласкагор’е (Анадырское плоскогорье) — пласкагор’е на паўночным усходзе Азіяцкай часткі Расіі, у басейне верхняга цячэння ракі Анадыр, на тэрыторыі Чукоцкай аўтаномнай акругі.
Муціжарскі сельсавет
Муці́жарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юравіцкага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Муціжар.
Какапа
Экалогія
Корміцца расліннай ежай, пераважна ягадамі.
Грамадзянская вайна ў Сальвадоры
Перадумовы
Незадаволенасць палітыкай урада ўзмацнялася, у кастрычніку 1971 года быў утвораны «Нацыянальны саюз апазыцыі», у які ўвайшлі Хрысціянска-дэмакратычная партыя, сацыял-дэмакратычныя «Нацыянальнае рэвалюцыйны рух» і «Нацыянальны дэмакратычны саюз». НСА высунуў на прэзідэнцкіх выбарах 1972 года кандыдатам у прэзідэнты хрысціянскага дэмакрата. Аднак іх вылучэнец прайграў. 25 лютага 1972 года НСА, пры падтрымцы вайскоўцаў, здзяйсняе пераварот.
1985—1989
У лістападзе і снежні 1989 года зафіксаваны шэраг буйных сутыкненняў у гарадах краіны.
1990—1991
16 студзеня 1992 года было абвешчана аб спыненні агню. Гэта дзень лічыцца датай заканчэння грамадзянскай вайны.
Наступныя падзеі
У 1993 годзе была абвешчана амністыя для ўдзельнікаў вайны, праведзена зямельная рэформа (у выніку якой 39 тыс. сялян і былых салдат атрымалі зямельныя ўчасткі).
Тапчыхінскі раён
Тапчыхінскі раён (Топчи́хинский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі.
Аляксандр Яраславіч Неўскі
Аляксандр Яраславіч (, Пераяслаў-Залескі —, Гарадзец) — князь наўгародскі (1236—1240, 1241—1251), цвярскі (1247—1252), вял.кн. кіеўскі (1249—1263), уладзімірскі (1252—1263), прылічаны да святых. З роду Рурыкавічаў (11-е калена).
Вільконт
Код INSEE камуны 21692. Насельніцтва камуны на 2006 год складала 240 чалавек.
Страсбургскія клятвы
Мова
Першыя даследаванні адносяцца да XIX ст. У «Monumenta Germaniae Historica» (II, 666) змешчана даследаванне Грыма пра Страсбургскія клятвы. Затым Гастон Бары даследаваў тэкст Нітгарда з філалагічнага боку.
Тэкст Нітгарда звычайна цытуецца па рукапісе Нацыянальнай бібліятэкі ў Парыжы (спіс lat. 9768 канца X стагоддзя).
Татарнік
Тата́рнік, анапордум (Onopordum) — род кветкавых раслін сямейства.
Тэатынеркірхэ
Тэатынеркірхэ (Theatinerkirche) — каталіцкая калегіяльная царква Святога Каятана ў Мюнхене, была прыдворнай і адначасова ордэнскай царквой ордэна тэатынцаў. Гэта першая царква, пабудаваная ў стылі італьянскага позняга барока на паўночным боку Альпаў.
Татарскі праліў
Геаграфія
Даўжыня 663 км, шырыня ў паўднёвай частцы да 324 км, у паўночнай частцы да 40 км, у самым вузкім месцы (праліў Невяльскога) — 7,3 км, найменшая глыбіня на фарватары — 8 м.
Сусветны кангрэс эсперантыстаў
Сусветны кангрэс эсперантыстаў ці больш дакладна Сусветны канргэс эсперанта (Universala Kongreso de Esperanto, UK) — штогадовы кангрэс, праводзіцца Сусветнай асацыяцыяй эсперанта. З'яўляецца самым вялікім эсперантысцкім мерапрыемствам, збірае тысячы эсперантыстаў з усяго свету. Звычайна, кангрэс праходзіць у апошні тыдзень ліпеня, ці першы тыдзень жніўня, пачынаецца ў суботу, заканчваецца ў наступную суботу (усяго 8 дзён).
Першы кангрэс адбыўся у 1905 годзе ў французскім горадзе Булонь-сюр-Мэр, апошні (2013) у Рэйк'явіку. Наступны (2014 год) адбудзецца ў Буэнас-Айрэсе.
Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы
Гісторыя
У 1984 г. аднавіў працу факультэт біялогіі і хіміі. 13 верасня 1988 года пастановай Савета Міністраў БССР па хадайніцтве партыйнай і камсамольскай арганізацыі ўніверсітэта ГрДУ было зноў прысвоена імя Янкі Купалы. У 1989 г. быў адкрыты факультэт фізічнага выхавання, якія рыхтаваў настаўнікаў фізічнага выхавання для агульнаадукацыйных школ, і аддзялення польскай мовы і літаратуры на базе філалагічнага факультэта.
У 2005 годзе рэктарам прызначаны Яўген Аляксеевіч Роўба. Створаны ваенны факультэт, інжынерна-будаўнічы факультэт, факультэт турызму і сэрвісу, факультэт інавацыйных тэхналогій машынабудавання, пашырыўся пералік спецыяльнасцяў і спецыялізацый.
Пасля звальнення Шведа з’явіліся чуткі аб ліквідацыі Факультэта гісторыі і сацыялогіі. 29 жніўня 2013 г. шляхам аб’яднання Факультэта гісторыі і сацыялогіі, Факультэта турызму і сэрвісу, кафедры журналістыкі і кафедры лінгвістыкі і міжкультурных камунікацый філалагічнага факультэта быў створаны Факультэт гісторыі, камунікацыі і турызму. Таксама ў 2013 годзе аднавіў сваю працу факультэт даўніверсітэцкай падрыхтоўкі.
Адукацыйны партал універсітэта ў 2014 годзе атрымаў інтэрнэт-прэмію «Tibo» у намінацыі «Адукацыя і навука», а ў 2015 годзе ГрДУ імя Янкі Купалы дамогся другога месца сярод нацыянальных ВНУ ў міжнародным рэйтынгу Webometrics і ўвайшоў у дзесятку лепшых ВНУ беларусі па асноўных паказчыках дзейнасці.
Эдуард Сяргеевіч Старкоў
Эдуард Старкоў (Старков Эдуард Сергеевич; 8 ліпеня 1969, Калевала, Карэлія — 23 лютага 1997, Санкт-Пецярбург) — рускі вакаліст, трубач, гітарыст, мастак і паэт. Перш за ўсё вядомы як заснавальнік і галоўны ідэйны натхняльнік расійскай альтэрнатыўнай групы Хімера. У 27 гадоў у стане дэпрэсіі пакончыў з сабой (павесіўся).
Хвошч
Батанічнае апісанне
Лісце дробнае, лускападобнае. Лісты хвашчоў бурыя, карычневыя, пазбаўлены хларафілу, зрослыя ў ніжняй частцы ў трубчастую похву, якая прымацавана да вузла. Функцыю асіміляцыі ў хвашчоў выконваюць зялёныя парасткі. Парасткі размяшчаюцца кальчакамі, прабіваючы похву зрослых лістоў.
NGC 2842
NGC 2842 (іншыя абазначэнні — ESO 91-4, FAIR 282, IRAS09144-6251, PGC 26114) — галактыка ў сузор’і Кіль.
Старшыня Урада Расійскай Федэрацыі
Парадак прызначэння і вызвалення ад пасады
Гэта азначае што дадзеная норма насіла імператыўны характар, пасля змены дадзенага артыкула, яе прыбралі. Такім чынам можна зрабіць выснову, што ў дадзены момант норма носіць паведамляльны характар, што ў сваю чаргу не нясе яе абавязковасці для Прэзідэнта.
Якаб Пірлінг
Якаб Пірлінг (Jakob Pierling, 28 мая 1784, Санкт-Пецярбург — 10 красавіка 1870, Рым) — педагог, буйны дзеяч Ордэна езуітаў.
Хобненскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Муціжарскага сельсавета. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Юравіцкага раёна БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Хойніцкага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Васілевіцкага раёна Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Калінкавіцкага раёна. 1 снежня 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Вялікааўцюкоўскага сельсавета.
Парламент Грэцыі
Заканадаўчы працэс
Парламент таксама: