cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вялікая французская камея
Вялікая французская камея (Grand Camée de France) — пяціслаёвая камея з сарданіксу, якая датуецца прыкладна 23 годам н.э. З'яўляецца самай вялікай вядомай антычнай камеяй.
Гісторыя
Дакладнае паходжанне камеі невядома, магчыма, што некаторы час яна знаходзілася ў Візантыі, а затым была набыта Людовікам Святым у Балдуіна II, імператара Лацінскай імперыі. Першым дакументальным пацверджаннем існавання камеі з'яўляецца вопіс скарбніцы Сент-Шапель да 1279 года. У 1343 Філіп VI адправіў твор Папе, які выказаў жаданне агледзець камею, пакуль яе каля 1363 года не вярнуў дафін, будучы Карл V. У 1379 годзе камея вярнулася ў Сент-Шапель да 1791 года, калі кароль вырашыў змясціць яе ў свой кабінет медалёў. У 1804 годзе камея была крадзена, але ўжо ў наступным годзе яе змаглі вярнуць назад.
Грынька Валовіч
Грынька Валовіч (да 1429 — паміж 1481—1486) — канюшы гаспадарскі (да 1451 — пасля 1459), намеснік трубчэўскі (1459 — паміж 1481—1486).
Пэўны час знаходзіўся ў Луцку, быў прадстаўніком караля Казіміра пры двары вялікага князя Свідрыгайлы і ў Валынскай зямлі агулам. Пасля смерці Свідрыгайлы ў 1452 годзе, намаганнямі Грынькі Валынская зямля засталася ў складзе Вялікага княства Літоўскага.
Засядаў у гаспадарскім судзе. Прынамсі вядомы яго ўдзел у разглядзе справы паміж Марыяй Іванаўнай з Чарэйскіх, удавой князя Андрэя Уладзіміравіча, і яе пляменніцай Марыяй Сенькаўнай з Чарэйскіх за правы на маёнтак Палоннае. Судовы запіс датаваны 7-м індыктам, то-бок 1459 або 1474 годам, даследчыкі болей схіляюцца да 1459 года.
Казачынскае (Краснаярскі край)
Казачынскае (Казачинское) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Казачынскага раёна Краснаярскага края Расіі. Размешчана за 200 км на поўнач ад краявога цэнтра — горада Краснаярска. Заснавана ў 1650 годзе казакамі на шляху з Енісейска ў Краснаярск як астрог Казачы Луг. Насельніцтва — 3604 чалавека (2015).
Шыраз
Шыраз размешчаны ў даліне невялікай ракі Хошк ў гарах Заграс на вышыні больш за 1500 метраў над узроўнем мора. На захад ад горада ляжыць гара Дэрак, на поўначы - горы Баму, Сабзпушан, Чэхель Магам і Бабакухі. Горад і яго наваколлі адміністрацыйна падзелены на 9 раёнаў на агульнай плошчы 1286 км ².
Іваніўка (Сэмэніўскі раён)
Іваніўка (Іва́нівка) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Парніковы эфект
Колькаснае вызначэнне парніковага эфекту
дзе \bar T_E — эфектыўная тэмпература планеты.
Уплыў парніковага эфекту на клімат планет
Разам з тым варта адзначыць, што велічыня парніковага эфекту залежыць ад колькасці парніковых газаў у атмасферы і, адпаведна, залежыць ад хімічнай эвалюцыі і змяненняў складу планетарных атмасфер.
Парніковы эфект і клімат Зямлі
Разам з тым канцэнтрацыя вадзянога пару ў трапасферы істотна залежыць ад прыпаверхневыя тэмпературы: павелічэнне сумарнай канцэнтрацыі «парніковых» газаў у атмасферы павінна прывесці да ўзмацнення вільготнасці і парніковага эфекту, выкліканага вадзяной парай, які ў сваю чаргу прывядзе да павелічэння прыпаверхневай тэмпературы.
Канстанцін Севярынец
Біяграфія
З 1979 года працаваў у журналістыцы. Працаваў карэспандэнтам БЕЛТА—ТАСС па Віцебскай вобласці, у рэспубліканскіх газетах «Советская Белоруссия», «», райгазеце «Ленінскі прызыў», шматтыражцы «Красный Октябрь», віцебскай абласной газеце «Народнае слова», часопісе «Служба спасения 01», на Беларускім радыё. Пісаў вершы для дзяцей. У якасці віцебскага ўласнага карэспандэнта пісаў крымінальныя нарысы для мінскай «Детективной газеты».
Парніковы эфект
Парніковы эфект і клімат Зямлі
На працягу апошніх дзесяцігоддзяў назіраецца рост канцэнтрацыі вуглякіслага газу ў атмасферы.
Мірабела
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Павел.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Піфон (вазапісец)
Творчасць
Лічыцца вучнем вазапісца Астэя, і хоць меў цалкам індывідуальную тэхніку, усё ж прытрымліваўся дэкаратыўных прынцыпаў свайго настаўніка, у прыватнасці выкарыстаў паліхромію.
Анджэй Снядэцкі
Біяграфія
Нарадзіўся 30 кастрычніка 1768 года ў мястэчку Жнін Гнезненскага ваяводства (цяпер горад у Куяўска-Паморскім ваяводстве Польшчы).
Гаёвэ (Браварскі раён)
Гаёвэ (Гайове) — вёска ў Браварскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлыкадымэрскай пасялковай абшчыны.
Сан-Сальвадор (востраў)
Інфраструктура
Галоўная галіна эканомікі — турызм.
Жэрдава
Жэрдава (Жердова́) — вёска ў Браварскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлыкадымэрскай пасялковай абшчыны.
Клінск (раз’езд)
Клі́нск (, Клинск)  — раз’езд Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана за 4,1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Клінск.
Пхеньянскі метрапалітэн
Пхеньянскі метрапалітэн — сістэма ліній метрапалітэна ў сталіцы КНДР горадзе Пхеньяне. Быў адкрыты 6 верасня 1973 і стаў першым на Карэйскім паўвостраве (метро ў сталіцы Паўднёвай Карэі Сеуле было адкрыта ў наступным, 1974 годзе, цяпер яго працягласць больш чым у 10 разоў перавышае даўжыню Пхеньянскага). Ёсць 2 лініі агульнай даўжынёй 22,5 км. Станцыя «Кванмен», размешчаная каля маўзалея Кім Ір Сена, пасля пабудовы маўзалея была зачынена.
Закрыліна
Край закрыліны таксама аздабляўся: сякерай, свярдлом ці пілою рабілася разьба.
Аляксандр Генадзьевіч Старавойтаў
Біяграфія
Працаваў урачом-акушэрам-гінеколагам медыка-санітарнай часткі Магілёўскага вытворчага аб’яднання «Хімвалакно», урачом-анколагам Магілёўскага абласнога анкалагічнага дыспансера, галоўным спецыялістам па акушэрстве і гінекалогіі ўпраўлення аховы здароўя Магілёўскага аблвыканкама, галоўным урачом установы аховы здароўя «Магілёўская цэнтральная паліклініка».
Клішавічы (прыпыначны пункт)
Кліша́вічы (, Клишевичи)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны за 1,2 км на захад ад вёскі Клішавічы; на лініі Баранавічы-Палескія — Ліда, паміж станцыяй Наваельня і прыпыначным пунктам Яцукі.
Роберт Бёрнс
Біяграфія
У 1787 годзе Бёрнс пераязджае ў Эдынбург і становіцца ўхожым у вышэйшы свет сталіцы. У Эдынбурзе ён пазнаёміўся з папулярызатарам шатландскага фальклора Джэймсам Джонсанам, разам з якім яны пачалі выдаваць зборнік «Шатландскі музычны музей» («The Scot's Musical Museum»). У гэтым выданні паэт апублікаваў мноства ўласных твораў і шатландскіх балад ва ўласнай апрацоўцы.
Бёрнс памёр 21 ліпеня 1796 года ў Дамфрызе. Яму было ўсяго 37 гадоў. Па меркаванню біёграфаў XIX ст. — адной з прычынаў заўчаснай смерці паэта было празмернае ўжыванне алкаголю. Гісторыкі XX ст. схіляюцца да таго, што Бёрнс сканаў ад наступстваў цяжкай фізічнай працы ў маладосці і прыроджанага рэўмакардыта, які ў 1796 годзе быў пагоршаны перанесенай ім дыфтэрыяй.
Праспект Будаўнікоў (Гродна)
Цікавыя факты
Паводле новага плана развіцця Гродна першапачатковы план мяркуецца ажыццявіць і працягнуць да новага мосту і такім чынам паменшыць транспартную загрузку вуліцы Болдзіна.
Сусветны цэнтр бахаі
Гісторыя
Пасля смерці Бахаулы у 1892 годзе, калі кіраўніцтва справамі рэлігіі перайшло да яго старэйшага сына Абдул-Баха, цэнтр веры канчаткова замацаваў сваё месцазнаходжанне: пахавальня Бахаулы знаходзіцца недалёка ад Акка, што вызначае асаблівае значэнне гэтай кропкі зямнога шара для веруючых бахаі.
Бахайскія сады
Каля свяцілішча наўмысна не змайстравалі лавак, што не спрыяе доўгаму знаходжанню на тэрыторыі комплекса. Галоўная прычына, хучэй за ўсё, тое, што бахаі не любяць,калі побач са святым месцам пачынаюць есці, піць і выкарыстоўваць мабільны тэлефон.
Гвалтоўнік
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Жамбыл (Атыраўская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 785 чалавек (383 мужчыны і 402 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 565 чалавек (289 мужчын і 276 жанчын).
Чаёт ядомы
Чаёт ядомы, мексіканскі агурок (Sechium edule) — від кветкавых раслін сямейства гарбузовых.
Іван Міхайлавіч Мельнічук
Іван Міхайлавіч Мельнічук (, вёска Носава, Люблінскае ваяводства, Польская Рэспубліка) — беларускі пісьменнік, паэт, старшыня Брэсцкага абласнога аддзялення Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Творчасць
Лаўрэат літаратурнай «Мядовай прэміі» (2006).
Хіральнасць
Хіральнасць (кіральнасць) (chirality, ад χειρ — «рука») — адсутнасць сіметрыі адносна правага і левага боку. Напрыклад, калі адлюстраванне аб'екта ў ідэальным плоскім люстры адрозніваецца ад самога аб'екта, то аб'екту ўласцівая хіральнасць.
Trachonitis
Trachonitis — род акнёвак. Ён апісаны Філіпам Крыстофам Цэлерам у 1848 годзе.
Спін
Прыклады
Ніжэй паказаныя спіны некаторых мікрачасціц.
На ліпень 2004 года, максімальны спін сярод вядомых барыёнаў мае барыённы рэзананс Δ(2950) са спінам. Спін ядраў можа перавышаць 20\hbar.
Спін і магнітны момант
-фактарам часціцы; значэнні гэтага
Спін і статыстыка
З прычыны таго, што ўсе элементарныя часціцы аднаго і таго ж гатунку тоесныя, хвалевая функцыя сістэмы з некалькіх аднолькавых часціц павінна быць альбо сіметрычнай (гэта значыць не змяняецца), альбо антысіметрычнай (дамнажаецца на -1) адносна перастаноўкі месцамі двух любых часціц. У першым выпадку кажуць, што часціцы падпарадкоўваюцца статыстыцы Бозэ — Эйнштэйна і называюцца базонамі. У другім выпадку часціцы апісваюцца статыстыкай Фермі — Дзірака і называюцца ферміёнамі.
Уладзімір Васільевіч Церабун
Творчасць
Кампазіцыі са шкла і металу з вытокамі асвятлення сталі для мастака эксперыментальнай работай па мастацкаму аздабленню шэрагу інтэр’ераў. Да ліку эксперыментальных і ўдалых адносіцца скульптура з мазаікай для плавальнага басейна ВА «АЗОТ» у Гродне. Тэматычныя рэльефныя кампазіцыі размясціліся ў Гродзенскім абласным Палацы юнацкай творчасці, выкананыя ў тэхніцы «выкалатка з алюмінія» і ў гіпсе.
Шмат увагі мастак надае развіццю дзіцячай творчасці, арганізоўвае конкурсы, выстаўкі, пленэры.
Прымор’е (Атыраўская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1248 чалавек (623 мужчыны і 625 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 1333 чалавекі (677 мужчын і 656 жанчын).
Сусветная гандлёвая арганізацыя
Сусветная гандлёвая арганізацыя, СГА (World Trade Organization) — міжнародная арганізацыя, створаная ў 1995 годзе з мэтай лібералізацыі міжнароднага гандлю і рэгуляравання гандлёва-палітычных адносін дзяржаў-уздзельнікаў. СГА з’яўляецца наступніцай Генеральнага Пагаднення па тарыфам і гандлю, заключанага ў 1947, якое на працягу 50 гадоў фактычна выконвала функцыі міжнароднай арганізацыі. Штаб-кватэра ў Жэневе (Швейцарыя). На студзень 2007 года налічвала 150 уздзельнікаў. Беларусь не з’яўляецца членам СГА. Афіцыйнымі мовамі арганізацыі з’яўляюцца англійская, іспанская і французская.
Удзельнікі
Урад Беларусі вядзе перамовы аб уступленні ад часу заснавання СГА. На дадзены момант Беларусь мае статус назіральніка ў арганізацыі.
Цвецень
Цве́цень — рака ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Заходняя Бярэзіна (басейн Нёмана).
Касмічная струна
Тэарэтычныя пасылкі
Дыяметр касмічных струн значна менш памераў атамных ядраў (парадку 10−29 сантыметра), даўжыня — як мінімум дзесяткі парсек, а ўдзельная маса — каля 1022 грам на сантыметр, то ёсць тысяча кіламетраў струны мае масу Зямлі, і гэта азначае, што струны валодаюць высокай шчыльнасцю.
Кумаргалі
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 86 чалавек (48 мужчын і 38 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у ауле пражывалі 95 чалавек (48 мужчын і 47 жанчын).
Мансанарэс
Мансанарэс (Río Manzanares) — рака ў цэнтральнай частцы Іспаніі, прыток ракі Харама, працякае праз горад Мадрыд.
Мафра
Славутасці
Ён быў створаны ў Мафры ў часы кіравання караля Жуана V, як парк для каралеўскага адпачынку. Тэрыторыя парку 8 кв.км. Парк змяшчае розныя разнавіднасці аленяў, дзікоў, лісаў, драпежных птушак і шматлікіх іншых жывёл, якія існуюць у незвычайна багатым і разнастайным натуральным асяроддзі пражываня ў парку. Парк таксама адкрыты для пешых і веласіпедных шпацыраў, язды на канях, стральбы з лука і арбалета.
Сэмыполкы
Сэмыполкы (Семипо́лки) — вёска ў Браварскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Калыцянскай пасялковай абшчыны.
Уладзіслаў Блін
Біяграфія
25 лютага 2013 года Папа Бенедыкт XVI прыняў прашэнне біскупа Уладзіслава Бліна аб адстаўцы з кіравання Віцебскай дыяцэзіяй.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Лыскава)
Гісторыя
Пад 1859 годам згадваецца лыскаўская праваслаўная царква, збудаваная ў 1725 годзе. У 1892—1893 гадах яна была разабрана з прычыны састарэласці і адсутнасці сродкаў для рамонту, а царкоўны рыштунак перанесены ў былы рымска-каталіцкі касцёл, які ў 1880 годзе выгарэў пасля ўдару маланкі. Гэты касцёл быў адноўлены ў 80-я, аднак ужо як праваслаўная царква. 11 снежня 1886 года яна была асвечана ў імя Раства Найсвяцейшай Багародзіцы.
Інтэр’ер
У інтэр’ер залы адкрыты барабан на 4 слупах з ветразевай канструкцыяй аснавання і хоры. Апсіда адмежавана драўляным іканастасам. Абраз 18 ст. «Маці Божая Адзігітрыя».
Сант’Агата-суль-Сантэрна
Сант'Агата-суль-Сантэрна (Sant'Agata sul Santerno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Равена.
GR-менеджмент
GR-менеджар: попыт і прапанова
Ён арганізуе сустрэчы і перамовы з прадстаўнікамі дзяржаўных устаноў, удзельнічае ў спецыялізаваных выставах і канферэнцыях, праводзіць семінары і прэзентацыі для прадстаўнікоў дзяржаўных органаў. Да кампетэнцыі менеджара па ўзаемадзеянні з органамі ўлады таксама ўваходзіць палітычны аналіз, адсочванне заканадаўчых і палітычных тэндэнцый і змяненняў. Рыначны попыт на менеджараў па ўзаемадзеянні з органамі ўлады ў гэтых месцах прыкладна роўны прапанове.
Замошша (Быхаўскі раён)
Гісторыя
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў чэрвені 1943 года гітлераўцамі было спалена 30 двароў, забіта 35 жыхароў.
Янка Маўр
Педагагічная дзейнасць
У 1906 годзе ён прыняў удзел у нелегальным педагагічным з’ездзе, які адбыўся на Мікалаеўшчыне. У гэтым жа з’ездзе прыняў удзел і будучы класік беларускай літаратуры Якуб Колас. У «Працоўным спісе», які захаваўся ў архіве пісьменніка, адзначаны вынік гэтай падзеі для яго ўдзельніка: «1906. VIII. Звольнены са службы і аддадзены пад суд…». Разам з Якубам Коласам і іншымі актыўнымі ўдзельнікамі быў аддадзены пад суд, пазбаўлены права выкладаць у школе і ўзяты пад нагляд паліцыі.
IC 953
IC 953 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор'і Цэнтаўр.
Янка Маўр
Проза
Янка Маўр пісаў пераважна для юных чытачоў. У творах «У краіне райскай птушкі» (1926), «Сын вады» (1928) аўтар пастараўся абвергнуць уяўленне аб тубыльцах як аб крыважэрных людаедах, пазбаўленых элементарных чалавечых пачуццяў, людзях другога гатунку.
У краіне райскай птушкі
У аповесці «У краіне райскай птушкі» дзеянне адбываецца на Новай Гвінеі, на тых астравах Ціхага акіяна, на якіх пабываў падарожнік Міклуха-Маклай, даследчык мясцовых жыхароў — папуасаў. Аповесць пабудавана на сацыяльным канфлікце, на прамалёўцы двух варагуючых сіл — прыгнечаных і гаспадароў-каланізатараў. У аповесці «У краіне райскай птушкі» вызначыліся асноўныя асаблівасці мастацкай манеры Я. Маўра — прыгодніка, які здолеў увабраць у сябе энергію, характар ​​і традыцыі заходняй прыгодніцкай класікі.
Драматургія і пераклады
Пераклаў на беларускую мову твор юкагірскага пісьменніка «Жыццё Імтэургіна старэйшага» (1935), асобныя творы Г. Х. Андэрсена, Дз. Маміна-Сібірака, М. Прышвіна, А. Чэхава («Дзетвара» і «Выбраныя творы», 1954), Р. Кіплінга, М. Твэна («Прыгоды Тома Сойера», 1939 і «Прынц і жабрак», 1940), Ж. Верна («80 000 кіламетраў пад вадой», 1937), В. Гюго, А. Гайдара, В. Шклоўскага,.
Вінцэнт Пётр Валовіч
У 1727 адмовіўся ад рэферэндарства на карысць сына Дамініка Марціна і стаў езуітам.
Янка Маўр
Ацэнка і значэнне творчасці
Менавіта гэтыя асцярогі і забароны з боку чыноўнікаў адукацыйных устаноў і прыпынілі рух «ТВТ-уцаў», які ў пасляваенныя гады пачаў было разгортвацца ў многіх гарадах Беларусі і былога Савецкага Саюза — у Брэсце, Пінску, Кобрыне, Калінінградзе, Іванаве, Стаўрапалі, Петразаводску, Элекманары (Алтайскі край). У тыя гады «ТВТ» стала адкрытым выклікам афіцыйнай нарматыўнай педагогіцы. Іх прынцып быў: «Калі не я — то хто?». Маўр лічыў, што ў грамадстве ўсе людзі паступова павінны станавіцца такімі «ТВТ-уцамі», гэта значыць — сапраўднымі гаспадарамі. Але гэтая ідэя апынулася ілюзіяй.
На думку П. Васючэнкі: «Маўр быў творцам няпростым: ён спрабаваў унікнуць літаратурнага сервілізму, апісваючы краіны, якія ён не бачыў».
Хоцемля (возера)
Катлавіна возера старычнага тыпу, на пойме Дняпра, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны на ўсходзе спадзістыя, вышынёй да 2 м астатнія схілы стромкія, вышынёй да 17 м. Заходнія берагі возера зліваюцца са схіламі катлавіны, усходнія нізкія. Берагі пясчаныя, месцамі на ўсходзе забалочаныя. У паўднёвай частцы пратокай злучаецца з возерам Капалка, на ўсходзе з возерам Вадземлі.
Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь
Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь забяспечвае захоўванне дакументаў Нацыянальнага архіўнага фонду Рэспублікі Беларусь, вядзе іх дзяржаўны ўлік, прадстаўляе ў Дэпартамент па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь па ўстаноўленых формах звесткі аб захоўваемых дакументах, арганізуе іх рэстаўрацыю, кансервацыю, страхавое капіраванне. Таксама НАРБ захоўвае дакументы іншых органаў дзяржаўнай улады і кіравання Беларусі, рэспубліканскіх, партыйных, камсамольскіх, прафсаюзных, грамадскіх і кааператыўных устаноў, ВНУ, устаноў Часовага ўрада Расіі на землях Беларусі, беларускіх нацыянальных і нямецкіх акупацыйных устаноў часоў акупацыі Германіяй і Польшчай, асабістыя фонды дзяржаўных і грамадскіх дзеячаў Беларусі з сакавіка 1917 года да нашых дзён. Дакументы адлюстроўваюць падзеі Лютаўскай рэвалюцыі і Кастрычніцкай рэвалюцыі, усталявання савецкай улады ў Беларусі, утварэння Беларускай Народнай Рэспублікі і Беларускай ССР, дзейнасць Камуністычнай партыі Беларусі і Ленінскага камсамола Беларусі, аднаўленне народнай гаспадаркі і развіццё культуры ў 1920-я гады, сацыялістычнае будаўніцтва, народна-вызваленчы рух у Заходняй Беларусі, нямецкі акупацыйны рэжым, барацьбу беларускага народа супраць акупантаў, развіццё партызанскага руху і патрыятычнага падполля ў гады Другой сусветнай вайны, аднаўленне і развіццё гаспадаркі і культуры ў пасляваенны час, станаўленне сувэрэннай Рэспублікі Беларусь. Архіў вядзе навукова-даследчую дзейнасць, распрацоўвае пытанні дакументазнаўства, тэорыі і методыкі архівазнаўства. Рыхтуе дакументальныя выданні.
Чытальня
На 2017 год чытальня НАРБ большую частку года працавала з аўторка па чацвер з 9:00 да 20:00, па пятніцах — з 9-й да 18-й гадзіны, па суботах — з 9-й да 15-й гадзіны. Улетку расклад працы з панядзелка па чацвер быў з 9:00 да 17:30, па пятніцах — з 9:00 да 16:15. Для працы ў чытальні патрабавалі пашпарт, фота памерам 3×4 см і заяву або накіраванне з ВНУ для студэнтаў і аспірантаў або іншай установы для яе прадстаўнікоў.
Бружмель пахучы
Бружмель пахучы, Капрыфоль, Бружмель духмяны (Lonicera caprifolium) — кветкавая расліна сямейства бружмелевых.
IC 954
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дарфурскі канфлікт
Дарфурскі канфлікт — ваенны канфлікт у рэгіёне Дарфур на захадзе Судана, які пачаўся ў лютым 2003 года, калі паўстанцкія групы пачалі барацьбу з урадам Судана, які яны абвінавацілі ва ўціску неараб скага насельніцтва. Урад адказаў на атакі шляхам правядзення кампаніі этнічнай чысткі супраць дарфурскіх неарабаў. Гэта прывяло да гібелі сотняў тысяч мірных жыхароў і абвінавачванні прэзідэнта Судана Амара аль-Башыра ў генацыдзе, ваенных злачынствах і злачынствах супраць чалавечнасці ў Міжнародным крымінальным судзе.
Замежны фактар
Пэўную падтрымку ўладам аказалі таксама Іран і Беларусь. Паведамлялася, што прададзеныя ў 2000-я апошняй Судану БТРы і верталёты Мі-24 выкарыстоўваліся ў баях супраць дарфурскіх баевікоў.
Апанас Пятровіч Цыхун
Апанас Пятровіч Цыхун (, в. Кунцаўшчына, Гродзенскі раён — ) — беларускі паэт, грамадскі дзеяч, ветэран Другой сусветнай вайны, заслужаны настаўнік Беларусі, фалькларыст, краязнаўца, літаратар і аўтар шматлікіх кніг.
Памяць
У музеі Я. Карскага гімназіі № 1 горада Гродна зроблены стэнд, прысвечаны памяці А. П. Цыхуна. У музеі СВК імя Дзеньшчыкова аграгарадка Луцкаўляны (Гродзенскі раён) захоўваюцца асабістыя рэчы і дакументы краязнаўца.
Дзесяцігадовая аповесць пра ваенныя справы Крыштофа Радзівіла
Паэма распачынаецца 1572 годам — датай смерці Жыгімонта Аўгуста і заканчваецца апісаннем доўгачаканага міру, які настаў у Вялікім Княстве пасля Ям-Запольскага пагаднення 1582 года.
Абчугскі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 990 чалавек, з іх 95,5 % — беларусы, 2,8 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Дзесяцігадовая аповесць пра ваенныя справы Крыштофа Радзівіла
Беларускі паэт у «Дзесяцігадовай аповесці…» істотна дапаўняе звесткі Ф. Градоўскага апісаннем падзей 1572—1581 гг. і больш падрабязней распавядае пра сам радзівілаўскі рэйд, дбаючы пра каштоўнасць свайго твора як гістарыяграфічнай крыніцы. За пачатак аповеду 1572 г. выбраны таму, што ў гэтым годзе Крыштоф Радзівіл стаў польным гетманам літоўскім, і таму, што з гэтага часу ў акружэнні князя з'яўляецца аўтар паэмы, які ў вершаванай прадмове ўрачыста абяцае чытачу: Тут пра тое казазьму, што на ўласны вочы
Адметнай рысай «Дзесяцігадовай аповесці…» з'яўляецца высокі на той час узровень гістарызму, што тлумачылася менавіта арыентацыяй Рымшы на праўдзівасць і дакладнасць як на асноўныя крытэрыі адлюстравання рэчаіснасці. Паэт імкнецца мысліць гістарычна, не прымаць на веру неправераныя, няпэўныя факты і легендарныя звесткі. Прыклад таму — яго разважанні наконт так званай царквы Вітаўта над Дзвіной, недалёка ад Таропца.
Што казаці — было тут пану не да смеху:
І ляжаў у адзенні, да касцей прамоклы.
З мужным сэрцам. І войска неба разбудзіла;
Ад мяча ў замку гінуць гордыя халопы.
Аўтар «Дзесяцігадовай аповесці…» быў добрым знаўцам грэчаскай і рымскай міфалогіі: лугі, палі, лясы, азёры і рэкі таямнічай Масковіі па волі паэта густа населены шматлікімі багамі і міфалагічнымі істотамі, якія разам з мірнымі жыхарамі пакутуюць ад нягодаў вайны. У паэме шмат апісанняў прыроды, і ў большасці выпадкаў гэтыя апісанні міфалагізаваны: Зноў прыгожае поле — ну нібыта ў раю,
Бог Сільванус з Цэрэрай жытнім полем ходзіць,
IC 955
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Глыбока Далына (Дэмыдзіўскі раён)
Глыбока Далына (Глибо́ка Доли́на) — вёска ў Дэмыдзіўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэмыдзіўскай пасялковай абшчыны.
Тэўтонскі ордэн
Тэўтонскі ордэн быў адноўлены ў Аўстрыі ў 1834 – у якасці каталіцкага шляхецкага саюза. Пасля 1918 існуе толькі святарская галіна ордэна, ператвораная Піем XI у духоўны ордэн, з рэзідэнцыяй у Вене. Таксама Тэўтонскі ордэн працягвае існаваць у рамках пратэстантызму ў Утрэхце.
Леў Мікалаевіч Талстой
Леў Мікала́евіч Талсто́й, (Лев Никола́евич Толсто́й ; (, Ясная Паляна, Тульская губерня, Расійская імперыя — ), станцыя, Разанская губерня, Расійская імперыя) — адзін з найбольш шырока вядомых рускіх пісьменнікаў і , уважаны за аднаго з найвялікшых пісьменнікаў свету. Удзельнік. Асветнік, публіцыст, рэлігійны мысляр, яго аўтарытэтнае меркаванне паслужыла прычынай ўзнікнення новай рэлігійна-маральнай плыні —. Член-карэспандэнт (1873), ганаровы акадэмік па разрадзе прыгожага пісьменства (1900).
Пачатак літаратурнай дзейнасці
У сярэдзіне кастрычніка 1848 года Талстой з’ехаў у Маскву, пасяліўшыся там, дзе пражывалі многія яго сваякі і знаёмыя, — у раёне Арбата. Ён спыніўся ў доме Івановай у Ніколапескаўскім завулку. У Маскве ён збіраўся пачаць падрыхтоўку да здачы кандыдацкіх экзаменаў, аднак заняткі так і не былі пачаты. Замест гэтага яго прыцягнуў зусім іншы бок жыцця — свецкае жыццё. Акрамя захаплення свецкім жыццём, у Маскве у Льва Мікалаевіча ў зіму 1848—1849 гадоў упершыню з’явілася захапленне картачнай гульнёй. Але так як ён гуляў вельмі азартна і не заўсёды абдумваючы свае хады — часта прайграваў.
Пазней прыязджаў у Маскву, дзе часта праводзіў час у азартных гульнях, што нярэдка адмоўна адбівалася на яго фінансавым становішчы. У гэты перыяд жыцця Талстой асабліва горача цікавіўся музыкай (ён сам нядрэнна іграў на раялі і вельмі цаніў любімыя творы ў выкананні іншых). Захапленне музыкай заахвоціла яго пазней да напісання «Крэйцаравай санаты».
Педагагічная дзейнасць
Вопыт яснапалянскай школы пазней спатрэбіўся некаторым айчынным педагогам. Так,, ствараючы ў 1911 годзе ўласную школу-калонію «Бадзёрае жыццё», адштурхоўваўся ад эксперыментаў Льва Талстога ў галіне педагогікі супрацоўніцтва.
Грамадская дзейнасць Льва Талстога ў 1860-я гады
У ліпені 1866 года Талстой выступіў на у якасці абаронцы Васіля Шабуніна, ротнага пісара, які стаяў недалёка ад Яснай Паляны. Шабунін ударыў афіцэра, які загадаў пакараць яго розгамі за знаходжанне ў нецвярозым выглядзе. Талстой даказваў Шабуніна, але суд прызнаў яго вінаватым і прысудзіў да. Шабунін быў расстраляны. Гэты эпізод зрабіў вялікае ўражанне на Талстога, так як ён у гэтай страшнай з'яве бачыў бязлітасную сілу, якую ўяўляла сабою дзяржава, заснаваная на гвалце. З гэтай нагоды ён пісаў свайму сябру публіцысту :«Выпадак гэты меў на ўсё маё жыццё значна больш ўплыву, чым усе ўяўныя больш важныя падзеі жыцця: страта або папраўленне стану, поспехі ці няўдачы ў літаратуры, нават страта блізкіх людзей».
«Вайна і мір»
«Вайна і мір» стала унікальнай з'явай як у рускай, так і замежнай літаратуры. Гэты твор ўвабраў у сябе ўсю глыбіню і патаемнасць псіхалагічнага рамана з размахам і шматфігурнай эпічнай фрэскі. Пісьменнік, паводле слоў У. Я. Лакшына, звярнуўся «да асаблівага стана народнай свядомасці ў гераічную пару 1812 года, калі людзі з розных слаёў насельніцтва аб'ядналіся ў супраціўленне іншаземнаму нашэсцю», што, у сваю чаргу, «стварыла глебу для эпапеі».
«Ганна Карэніна»
Не менш драматычным і сур'ёзным творам з'явіўся раман пра трагічнае каханне «Ганна Карэніна» (1873—1876 гады). У адрозненне ад папярэдняй працы, у ім няма месца бясконца шчасліваму асалодзе асалодай быцця. У амаль аўтабіяграфічным рамане Левіна і Кіці яшчэ прысутнічаюць радасныя перажыванні, але ў малюнку сямейнага жыцця Долі ўжо больш горычы, а ў няшчасным завяршэнні любові Ганны Карэнінай і Вронскага столькі трывогі душэўнай жыцця, што гэты раман з'яўляецца па сутнасці пераходам да трэцяга перыяду літаратурнай дзейнасці Талстога, драматычнаму.
Удзел у маскоўскім перапісе
Талстой лічыў, што для грамадства цікавасць і значэнне перапісу ў тым, што яна дае яму люстэрка, у якое хочаш, не хочаш, паглядзіць усё грамадства і кожны з нас. Ён абраў сабе адзін з самых складаных участкаў, Праточны завулак, дзе знаходзілася начлежка, сярод маскоўскай галыцьбы гэта змрочны двухпавярховы будынак насіў назву «Ржанова крэпасць». Атрымаўшы распараджэнне Думы, Талстой за некалькі дзён да перапісу пачаў абыходзіць участак па плане, які яму быў выдадзены. Сапраўды, брудная начлежка, запоўненая жабракамі паслужыла для Талстога люстэркам, якое адлюстравала страшную беднасць народа. Пад свежым уражаннем ад убачанага, Л. М. Талстой напісаў свой знакаміты артыкул «Аб перапісе ў Маскве». У гэтым артыкуле ён паказваў, што мэта перапісу была навуковай, і з'яўлялася сацыялагічным даследаваннем.
Леў Талстой у Маскве
Як піша масквавед Аляксандр Васькін, Леў Талстой прыязджаў у Маскву больш за сто пяцьдзесят разоў. Захаваліся шматлікія будынкі, звязаныя з жыццём і творчасцю пісьменніка, на вуліцах Плюшчыса, Сіўцаў Уражак, Ваздвіжанка,, Ніжні Кіслоўскі завулак, Смаленскі бульвар, Земляробчы завулак, Вазнясенскі завулак і, нарэшце, Долгахамоўнічаскі завулак (суч. Вуліца Льва Талстога) і іншыя. Часта бываў пісьменнік і ў Крамлі, дзе жыла сям'я яго жонкі — Берсы. Талстой любіў хадзіць па Маскве пешшу, прычым нават зімой. Апошні раз пісьменнік прыязджаў у Маскву ў 1909 годзе.
Акрамя таго, па вуліцы Ваздвіжанка, 9, знаходзіўся дом дзеда Льва Мікалаевіча — князя Мікалая Сяргеевіча Валконскага, набыты ім ў 1816 годзе ў Праскоўі Васільеўны Мураўёвай-Апостал (дачка генерал-паручніка В. У. Грушэцкага, які і пабудаваў гэты дом , жонка пісьменніка сенатара І. М. Мураўёва-Апостала, маці траіх братоў дзекабрыстаў Мураўёвых-Апосталаў). Князь Валконскі валодаў домам на працягу пяці гадоў, з-за чаго дом таксама вядомы ў Маскве як галоўны дом сядзібы князёў Валконскіх ці як «дом Балконскіх». Дом апісаны Л. М. Талстым як дом. Льву Мікалаевічу гэты дом быў добра знаёмы — ён часцяком бываў тут маладым на балях, дзе заляцаўся да цудоўнай князёўны Праскоўі Шчарбатавай: «''Са смуткам і дрымотнасцю паехаў да Руміных, і раптам абліло мяне. П[раскоўя] Ш[чарбатава] хараство. Свяжэй за яе не было даўно''». Рысамі прыгажуні Праскоўі ён надзяліў ў «Ганне Карэнінай» Кіці Шчарбацкую.
Адлучэнне ад царквы
Паводле пераканання багасловаў, у тым ліку доктара гістарычных навук, кандыдата багаслоўя, доктара царкоўнай гісторыі святара Георгія Араханава, рашэнне Сінода адносна Талстога — гэта не праклён пісьменніка, а канстатацыя таго факту, што ён паводле ўласнага жадання больш не з'яўляецца членам Царквы. Акрамя таго, у Сінадальным акце 20-22 лютага гаварылася, што Талстой можа вярнуцца ў Царкву, калі ён прынясе пакаянне. Мітрапаліт Антоній (Вадкоўскі), які быў у той час першынства членам Свяцейшага Сінода, пісаў Соф'і Андрэеўне Талстой: «''Уся Расія смуткуе аб Вашым мужы, мы аб ім смуткуем. Не верце тым, хто кажа, што мы дамагаемся яго пакаяння з палітычнымі мэтамі''». Тым не менш, пісьменнік, яго асяроддзе і руская грамадскасць палічылі, што гэта вызначэнне — неапраўдана жорсткі акт. Напрыклад, калі Талстой прыехаў у Опціну пустынь, на пытанне аб тым, чаму ён не пайшоў да старцаў, ён адказаў, што не мог пайсці, так як адлучаны.
Сыход з Яснай Паляны, смерць і пахаванне
Вестка пра хваробу Льва Талстога выклікала моцны перапалох як у вышэйшых колах, так і сярод членаў найсвяцейшага Сінода. Аб стане яго здароўя і становішчы спраў сістэматычна накіроўваліся шыфраваныя тэлеграмы міністэрству ўнутраных спраў і Маскоўскаму жандарскаму ўпраўленню чыгунак. Было скліканае экстраннае таемнае пасяджэнне Сінода, на якім, па ініцыятыве обер-пракурора Лук'янава, было пастаўлена пытанне аб адносінах царквы на выпадак сумнага зыходу хваробы Льва Мікалаевіча. Але пытанне станоўча так і не было вырашана.
9 лістапада 1910 года ў Яснай Паляне сабралася некалькі тысяч чалавек на пахаванне Льва Талстога. Сярод тых, хто сабраліся, былі сябры пісьменніка і прыхільнікі яго творчасці, мясцовыя сяляне і маскоўскія студэнты, а таксама прадстаўнікі дзяржаўных органаў і мясцовыя паліцыянты, накіраваныя ў Ясную Паляну ўладамі, якія асцерагаліся, што цырымонія развітання з Талстым можа суправаджацца супрацьурадавымі заявамі, а, магчыма, што нават выльецца ў дэманстрацыю. Акрамя таго — у Расіі гэта было першае публічнае пахаванне знакамітага чалавека, якое павінна было прайсці не паводле праваслаўнага абраду (без святароў і малітваў, без свечак і абразоў), як пажадаў сам Талстой. Цырымонія прайшла мірна, што было адзначана ў паліцэйскіх рапартах. Тыя, хто засталіся, выконваючы поўны парадак, з ціхім спевам праводзілі ад станцыі да сядзібы труну Талстога. Людзі сталі ў чаргу, моўчкі ўваходзілі ў пакой для развітання c целам.
Казімір Велікаселец
Біяграфія
3 студзеня 2021 года, у дзень 75-годдзя Мітрапаліта Мінска-Магілёўскага Тадэвуша Кандрусевіча, Папа Рымскі Францыск прыняў яго адстаўку і адначасова прызначыў Апостальскім Адміністратарам sede vacante на згаданую мітрапаліцкую кафедру біскупа Казіміра Велікасельца. Паўнамоцтвы біскупа Казіміра Велікасельца як Апостальскага Адміністратара канчаткова прыпыніліся з афіцыйным і кананічным уступленнем на пасаду Мінска-Магілёўскага мітрапаліта Іосіфа Станеўскага 23 кастрычніка 2021 года.
Вэб-партал
Гісторыя
Інтэнсіўнаму развіццю парталаў спрыяе шэраг праграмных прадуктаў, якія дазваляюць аб’яднаць у адзіную прастору інфармацыю з розных крыніц. Такія рашэнні звязаны, у прыватнасці, з:
Антон Станіслававіч Каржанеўскі
Антон Каржанеўскі [, м. Валынцы, Дрысенскі павет, Віцебская губерня —, Віцебск, Беларусь] — беларускі мастак-жывапісец.
Біяграфія
Член Саюза мастакоў БССР з 1945.
Міжканфесійны канфлікт у Іраку (2006—2009)
Перадгісторыя
30 студзеня 2005 года ў абстаноўцы ўзмоцненых мер бяспекі ў Іраку прайшлі першыя за паўстагоддзя шматпартыйныя правінцыйныя выбары. Напярэдадні выбараў адбылася хваля гвалту. Баевікі пагражалі размясціць насупраць выбарчых участкаў снайпераў. Нягледзячы на байкот галасавання ў шэрагу суніцкіх раёнаў (у правінцыях Аль-Анбар і Айнаў яўка выбаршчыкаў адсутнічала ), выбары былі прызнаны. Як і прадказвалі аналітыкі, перамогу на іх атрымаў шыіцкі «Аб’яднаны Іракскі Альянс», які набраў 48 % галасоў. У красавіку быў сфармаваны пераходны ўрад, задачай якога з’яўлялася падрыхтоўка новай канстытуцыі краіны.
Ход падзей
На здзіўленне, гэты эпізод канфлікту скончыўся падпісаннем перамір’я паміж групоўкамі 6 чэрвеня 2007 года.
Разам з гэтым раскол наспеў і ў шыіцкім руху, калі 25 сакавіка 2008 года акупацыйныя сілы пачалі ваенную аперацыю ў Басры для барацьбы з шыіцкімі баевікамі «Арміі Махдзі». На баку кааліцыі выступіла таксама шыіцкая арганізацыя «Бадра», якая да гэтага не вяла партызанскай вайны супраць замежнікаў і нават падтрымлівала іх і новы ўрад краіны ў барацьбе з суніцкім супрацівам.
IC 956-1
IC 956-1 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор'і Валапас.
Equinoxe Infinity
Equinoxe Infinity — дваццаты студыйны альбом французскага музыкі і кампазітара Жана-Мішэля Жара, выдадзены 16 лістапада 2018 года на лэйбле «Columbia Records». З’яўляецца сіквелам яго чацвёртага альбома «Equinoxe» (1978), які выйшаў за сорак гадоў да гэтага. Графічнае аздабленне вокладкі было распрацавана Філіпам Ходасам на аснове працы Мішэля Грэнджэра, які таксама аздабляў альбом «Equinoxe».
Канстанцін Уладзіміравіч Радзаеўскі
Канстанці́н Уладзі́міравіч Радзае́ўскі (Константин Владимирович Родзаевский, 11 жніўня 1907,, Расійская імперыя — 30 жніўня 1946, , РСФСР, СССР) — лідар Усерасійскай фашысцкай партыі (УФП), створанай эмігрантамі ў Маньчжурыі; заснавальнік рускага фашызму, адзін з кіраўнікоў рускіх эмігрантаў у Маньчжурыі.
Да забароны партыі ў ліпені 1943 года Радзаеўскі заставаўся яе лідарам. У перыяд японскай акупацыі Маньчжурыі займаў пасаду начальніка аддзела ў. Пад канец кастрычніка 1945 года самахоць вярнуўся ў СССР, дзе быў неадкладна арыштаваны, а праз год асуджаны і расстраляны.
Біяграфія
Канстанцін скончыў школу; падчас навучання стаў камсамольцам.
Вяртанне ў СССР
Пад канец вайны Радзаеўскі вёў перамовы з НКУС пра магчымае вяртанне на Радзіму. Знаходзячыся ў Шанхаі, напісаў артыкул «Тыдзень, што перакаваў душу», у якім апісаў свой душэўны пералом, прызнаў пераемнасць савецкага перыяду ад царскага: у СССР узвялічылі заслугі Міхаіла Кутузава і Аляксандра Суворава, вярнулі ваенную форму, якую насіла царская армія; параўнаў Сталіна як збіральніка Маскоўскіх земляў і аднаўленца велічы Расіі з Іванам Калітай. Радзаеўскі напісаў таксама лісты камандуючаму Забайкальскім фронтам маршалу Маліноўскаму (не захаваўся) і Сталіну з адрачэннем ад сваіх поглядаў. У 1974 годзе другая жонка Радзаеўскага Неаніла сцвярджала, што ліст Сталіну — фальшыўка. Такой жа думкі ў 1977 годзе быў і сын Радзаеўскага Уладзімір. У той жа час М. М. Петлін, які ажаніўся з першай жонкай Радзаеўскага, адзначаў, што ў жніўні 1945 года душэўны стан Радзаеўскага быў такі, што ён мог напісаць і не такое.
Маньчжоу-го
Пасля ўтварэння японскай ваеннай адміністрацыяй на акупаванай Японіяй тэрыторыі Маньчжурыі дзяржавы Маньчжоу-го магчымасці Радзаеўскага і яго партыі ўзраслі. Супраца з японцамі прынесла Радзаеўскаму і яго партыі грошы і заступніцтва, а таксама абяцала пераважнае права на ўладу ў выпадку вайны са СССР.
Апроч выступаў з прамовамі на розных сходах і мітынгах, Радзаеўскі займаўся і публіцыстычнай працай. У 1934 годзе пад рэдакцыяй К. У. Радзаеўскага выйшла кніга пытанняў і адказаў «Азбука фашызму», якую перавыдавалі пазней некалькі разоў. У гэтай кнізе было 100 пытанняў і адказаў пра фашызм. Пытанні былі ад «што такое дэмакратыя і ў чым яе хлусня?» да «з чаго складаецца форма УФП?». Пры гэтым на пытанне «што такое нацыя?» быў дадзены адказ, што «гэта духоўнае яднанне людзей на грунце агульнасці гістарычнага лёсу ў мінулым, агульнай нацыянальнай культуры, нацыянальных традыцый і г.д. і імкненні працягваць сваё жыццё ў будучыні». І тут жа крытыкаваўся расавы падыход нацыянал-сацыялізму: «Разуменне нацыі як духоўнага адзінства, аднак, засвоена не ўсімі фашысцкімі рухамі. Некаторыя фашысцкія рухі (прыкладам, нямецкія нацыянал-сацыялісты) прытрымліваюцца расавага разумення нацыі…». Тым не менш, на пытанне «чаму фашысты ставяцца адмоўна да яўрэйства?» адказ быў наступным: «Яўрэі з'яўляюцца арганічнымі ворагамі любой нацыянальнай дзяржавы», а далей гаварылася пра імкненне яўрэяў падначаліць усе нацыі свайму ўплыву і ўсталяваць сусветнае панаванне. Менавіта таму, гаворыцца пад канец адказу на пытанне, фашысты (за выняткам Італіі, бо там амаль няма яўрэяў) наважна змагаюцца з яўрэйствам.
У гады Другой сусветнай вайны
У 1940 годзе аднавілася супраца К. У. Радзаеўскага і А. А. Вансяцкага, перапыненая пачаткам япона-амерыканскай вайны ў снежні 1941 года.
Ацэнкі
Знешнасць Радзаеўскага была звычайная: яго ўзрост складаў 180 см пры вазе ўсяго толькі 63 кг, што было злучана, мабыць, з дрэнным харчаваннем. Твар у яго быў бледны і худы, з барадой, вочы — блакітныя, пільныя, над высокім ілбом капа цемнарудых валасоў.
Воар
Воар (Vágar) — востраў, размешчаны на захадзе Фарэрскага архіпелага.
Напады на дыпламатычныя місіі ЗША (2012)
13 верасня пратэсты распаўсюдзіліся на амбасаду ЗША ў Сане: у выніку загінулі 4 удзельнікаў пратэстаў і атрымалі раненні 35 дэманстрантаў і членаў сіл бяспекі.
Пратэстоўцы ў Тунісе ўзлезлі на сцены амбасады ЗША і падпалілі дрэвы на яе тэрыторыі. Па дадзеных урадавых крыніц, па меншай меры, 4 чалавекі былі забітыя і 46 чалавек атрымалі раненні падчас акцый пратэсту ў Тунісе 15 верасня.
Марскі ўніверсітэт у Гдыні
Гісторыя
Пасля вайны яна вярнулася ў ранейшае месца. У 1949 годзе навігацыйны факультэт быў пераведзены з Гдыні ў Шчэцін, стварыўшы там Дзяржаўную марскую школу ў Шчэціне. У 1951 годзе Дзяржаўная марская школа ў Гдыні была пераўтворана ў 5-гадовы марскі механічны тэхнікум, які пачаў прыём кандыдатаў з базавай сярэдняй адукацыяй (7 класаў). У 1954 годзе навігацыйны факультэт быў пераведзены ў Гдыню ў мадэрнісцкі будынак Дома польскага марака (пабудаваны ў 1937 годзе) на сённяшняй вуліцы Яна Паўла II 3 і перайменаваны ў марскую школу. У 1954 годзе на механічным факультэце быў створаны клас электрыкаў. У 1958 годзе школа была ператворана ў сярэдняе тэхнічнае вучылішча з трыма факультэтамі: навігацыйным, механічным і электрычным, вяртаючыся да назвы Дзяржаўная марская школа.
Лідскі летапісец (1997)
Да 2020 года выйшла 90 нумароў. У кастрычніку 2021 года паводле ліста Валерыя Сліўкіна Міністэрства інфармацыі анулява Пасведчанне аб дзяржаўнай рэгістрацыі выдання, часопіс працягвае выхад.
Бружмель альпійскі
Значэнне
Як дэкаратыўная расліна выкарыстоўваецца для адзіночных і групавых пасадак.
Жуан V
Кіраванне
У якасці саюзніка імператара і Англіі ваяваў з Францыяй у вайне за іспанскую спадчыну. У 1717 годзе па просьбе Папы Клімента XI накіраваў магутную эскадру на барацьбу з туркамі, якая разам з караблямі іншых хрысціянскіх краін прыняла ўдзел у бітве ля мыса Матапан.
Сям’я
Незадоўга да смерці караля сталі знясільваць хвароба і меланхолія. Нягледзячы на шчодрыя дары манастырам, шматлікія малітвы і працэсіі, здароўе яго не паправілася, і ён памёр ад вадзянкі. Спадчыну атрымаў яго старэйшы сын Жазэ (Іосіф) I.
Мюнхенскі метрапалітэн
Мюнхенскі метрапалітэн (U-Bahn München) з’яўляецца разам з Мюнхенскай гарадской электрычкай асновай грамадскага транспарту ў Мюнхене. Метро ў Мюнхене было адкрыта 19 кастрычніка 1971 года і на дадзены момант мае сетку даўжынёй 103,1 км з 100 станцыямі. Шчыльнасць станцый на 1000 жыхароў з’яўляецца адной з самых высокіх у свеце. Дзякуючы стоадсоткавай аснашчанасці станцый ліфтамі, травалатарамі і эскалатарамі, а таксама прадуманай сістэме перасадак Мюнхенскае метро лічыцца адным з самых зручных у Еўропе.
Гасцёўня Уладзіслава Галубка
Першым дырэктарам музея быў беларускі мастак Анатоль Наліваеў.
Каменка (Александрыйскі сельсавет)
Ка́менка (, Каменка) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Александрыйскага сельсавета.
Кабёлка (прыпыначны пункт)
Кабё́лка (, Кобелка)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Кабёлка; на лініі Брэст-Паўднёвы — Уладава, паміж прыпыначным пунктам Ляплёўка і прыпыначным пунктам Дамачава.
Сафонаўка (Атыраўская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1734 чалавекі (848 мужчын і 886 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражываў 1771 чалавек (881 мужчына і 890 жанчын).
Жацец
Гісторыя
У XV стагоддзі Жацец праявіў спагаду да гусіцкага руху, за што быў аддзены анафеме. У час крыжовага паходу супраць гусітаў ў 1421 годзе армія крыжакоў пацярпела паражэнне каля сцен горада.
Валерый Віктаравіч Курсевіч
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Новая ратуша (Мюнхен)
Новая ратуша (Neues Rathaus) — адна з славутасцяў Мюнхена.
Вежа ратушы вышынёй 85 м абсталяваная ліфтам і наведвальнасці турыстамі. Глокэншпіль на вежы, зроблены ў 1908 годзе, таксама папулярны турыстычны атракцыён.
Педру II (кароль Партугаліі)
Кіраванне
У 1669 годзе Галандыя прызнала Бразілію партугальскай калоніяй. Неўзабаве там былі адкрыты Гераэзскія залатыя капальні, якія прынеслі Педра велізарныя багацці. У наступныя гады Педра паступова ўмацоўваў сваю ўладу і ўсё радзей склікаў картэсы.
Невель (Пінскі раён)
Планіровачная структура
Вёска мае дзве вуліцы.
Інфраструктура
Працуе крама.
Бліунг (лясное ўрочышча)
Бліу́нг — лясное ўрочышча ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі за 6 км ад г. Клімавічы. Плошча 989 га.
Кавалі (прыпыначны пункт)
Кавалі́ (, Ковали)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Кавалі; на лініі Асіповічы I — Русіно, паміж прыпыначным пунктам Падлессе і прыпыначным пунктам Федзюкі.
IC 961
IC 961 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Валапас.
Уільям Самуэль Шварц
Біяграфія
У 1930 гадах перадаў некалькі сваіх твораў у СССР для музея ў горадзе Бірабіджан, які з 1934 года стаў адміністрацыйным цэнтрам Яўрэйскай аўтаномнай вобласці.
Хмялінка
Каля ракі вёскі Нямкі, Падліпкі, Чыгірынка. Прыкладна за 1 км вышэй вёскі Нямкі на рацэ сажалка.
Войны Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім
Перадгісторыя
Гл. таксама: Літоўскія паходы да 1270 года
Аднаўленне баявых дзеянняў
У 1408 літоўскае войска выступіла ў паход на Маскву. На мяжы дзяржаў — рацэ Угры — іх сустрэлі маскоўскія войскі з татарскай дапамогай. Пасля шматдзённага стаяння войскаў на супрацьлеглых берагах ракі, Вітаўт і Васіль I заключылі «вечны мір».
Ход вайны
У жніўні 1492 войска на чале з Ф. Целяпнём-Абаленскім, накіраванае на Любуцк і Мцэнск, папаліла гарады, a баяр i жыхароў забрала ў палон. Восенню маскоўскія ваяводы занялі Хлепень i Рагачоў. У гэты час у Маскву перабеглі князі з парубежных раёнаў Вялікага Княства Літоўскага — С. Ф. Варатынскі, М. Р. Мязецкі, A. i В. Бялёўскія, А. Ю. Вяземскі, што дазволіла Івану III без цяжкасцей авалодаць землямі ў вярхоўях Акі. Пры дапамозе князёў-перабежчыкаў былі заняты Мезецк, Сярпейск, Масальск, спалены Апакаў, пазней была захоплена Вязьма.
Вялікае пасольства
«Вялікае пасольства» князя Аляксандра прыбыло ў Маскву 17 снежня 1494 года. У выніку складаных перагавораў было дасягнута пагадненне аб новай мяжы паміж дзяржавамі.
Пачатак вайны
У красавіку 1500 года ў Маскву прыехала пасольства вялікага князя літоўскага Аляксандра на чале са смаленскім намеснікам Станіславам Кішкам, якое імкнулася зняць напружанне паміж дзяржавамі. Аляксандр пайшоў на кампраміс i ўпершыню звяртаўся да Івана III як да «гаспадара ўсяе Русі», патрабуючы вярнуць «здрадцаў» (князёў-перабежчыкаў) i не чыніць больш крыўд на межах. Але вялікі князь маскоўскі ўсю віну пераклаў на Аляксандра і, выслаўшы назад паслоў, накіраваў у Вялікае Княства Літоўскае сваё войска, якое 3 мая 1500 года рушыла ў Бранск.
Дыпламатычныя захады
Не падрыхтаваны да вайны вялікі князь Аляксандр шукаў дапамогі праз дыпламатаў. Летам і восенню 1500 года літоўскія паслы спрабавалі адгаварыць Менглі-Гірэя ад ваеннага саюза з Масквой, яны пабывалі таксама ў Малдове, Заволжскай ардзе, Лівонскім ордэне, у братоў Аляксандра — польскага караля Яна Ольбрахта i караля венграў i чэхаў Уладзіслава.
Вайна 1507—1508 гадоў
Вайна 1507—1508 гадоў  стала трэцяй вайной паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Маскоўскім княствам за ўсходнеславянскія землі. Віленскі сойм у лютым 1507 прыняў рашэнне аб вяртанні зямель, страчаных у часы папярэдніх дзвюх войнаў Вялікага Княства Літоўскага з Масквой.
Вечны мір
Вайна скончылася безвынікова. 19 верасня 1508 падпісана пагадненне аб «вечным міры», якое замацоўвала межы, што склаліся паміж Маскоўскай дзяржавай і Вялікім Княствам Літоўскім у выніку папярэдніх войнаў (1492—94 і 1500—03). Абодва манархі абавязаліся разам выступаць супраць «всех недругов», у т. л. і крымскіх татар. Князі Глінскія атрымалі права свабодна выехаць у Маскоўскую дзяржаву.
Бітва пад Оршай (1514)
8-га верасня 1514 года ў час генеральнай бітвы пад Оршай найвышэйшы гетман літоўскі Канстанцін Астрожскі дашчэнту разбіў 80-тысячнае маскоўскае войска. Усходняя Беларусь была вызвалена ад непрыяцеля. Войска Астрожскага аблажыла Смаленск, але авалодаць горадам у яго не хапіла сіл. Перамога пад Оршай была ўдала скарыстана ў дыпламатычных колах у выніку чаго маскоўская кааліцыя з еўрапейскімі саюзнікамі распалася, што было замацавана на Венскім кангрэсе 1515 года, на якім Ягайлавічы і Габсбургі прыйшлі да поўнага паразумення.
Ваенныя сутычкі 1515—1517 гадоў
Вясной 1515 маскоўскае войска з Пскова хадзіла на Рослаў, спаліла Браслаў і Друю, а літоўскія харугвы на чале з А. Дашкевічам і А. Неміровічам пры падтрымцы крымскіх татар напалі на Северскую зямлю. У тым жа годзе маскоўскія ваяводы хадзілі на Полацк, Віцебск і Мсціслаў, а літоўскае войска — на Вялікія Лукі. У 1516 абодва бакі абмежаваліся дробнымі парубежнымі рэйдамі. У 1517 годзе войска Астрожскага з Полацка рушыла на Пскоўшчыну і аблажыла Апочку, асобныя харугвы хадзілі да Варонеча, Краснага, Веллі і Пскова, аднак у цэлым кампанія скончылася няўдала.
Вайна
Найбуйнейшыя ваенныя акцыі:
Вынікі
25 снежня 1536 года ў Маскве распачаліся перамовы аб заканчэнні вайны, якія скончыліся падпісаннем 18га лютага 1537 года 5-гадовага перамір’я. За ўмовамі пагаднення за Масквой застаўся Себеж, а да Вялікага Княства Літоўскага пераходзіў Гомель.
2-я Мінская партызанская брыгада
Памяць
У вёсцы Клятное Пухавіцкага раёна ў памяць брыгады пастаўлены помнік.