cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Ільіч Курган
Біяграфія
На сцэне тэатра Уладзімір Курган згуляў нямала запамінальных роляў і быў любім гледачамі. Ён стварыў вобраз Дональбайна ў п’есе «Макбет» Уільяма Шэкспіра, сыграў нямецкага салдата ў «Знаку бяды» Васіля Быкава, Флёр’е ў спектаклі «Вяртанне ў Хатынь» паводле аповесці Алеся Адамовіча.
Вадзяны пацук
Вадзяны пацук, вадзяная палёўка (Arvicola amphibius) — млекакормячая жывёла сямейства хамяковых.
Крыўкі (Лепельскі раён)
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Пышнянскага сельсавета.
Станіслаў Рыгоравіч Шчарбачэня
Біяграфія
Сярэбраны прызёр Чэмпіянату свету сярод юніёраў 2001 года ў расхіннай чацвёрцы. На Чэмпіянаце свету сярод юніёраў 2002 года ў расхіннай двойцы з Віталём Белым і 2003 года ў парнай чацвёрцы заняў чацвёртае месца.
Бронзавы прызёр Чэмпіянату Еўропы 2007 года ў парнай чацвёрцы. У тым жа годзе на Чэмпіянаце свету ў парнай двойцы з Дзянісам Мігалем заняў 5-е месца. Чэмпіён свету сярод моладзі 2007 года ў парнай двойцы з Дзянісам Мігалем.
Australopithecus bahrelghazali
Australopithecus bahrelghazali — як мяркуецца, самастойны від аўстралапітэка, сямейства гамінід, які жыў каля 3,5-3,0 мільёнаў гадоў таму.
Альфонса IV (кароль Леона)
Сям'я
Кароль Альфонс IV c 923 года быў у шлюбе з Анекай Санчэс (памерла ў чэрвені 931 года), дачкой караля Навары Санча I Гарсеса. У іх было 2 сыны: Ардонья IV Злы (каля 926—962), кароль Леона (958—959), і Альфонс, які памёр у дзіцячым узросце.
Поплаўкі
По́плаўкі (, Поплавки) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Фізаліс звычайны
Фізаліс звычайны (Physalis alkekengi) — адзін з відаў фізаліса. У дэкаратыўным садаводстве звычайна выкарыстоўваюць разнавіднасць [syn. ] — Фізаліс Франшэ.
Лябеднік раскідзісты
Апісанне
Кветкі сабраны ў шчыльныя, коласападобныя суквецці.
Лявонаў
Лявонаў — рускае прозвішча.
Львоўскі дзяржаўнае вучылішча фізічнай культуры
Складаецца з агульнаадукацыйнай школы-інтэрната спартыўнага профілю II-III ступеняў і вышэйшай навучальнай установы І ўзроўню акрэдытацыі, якая ажыццяўляе падрыхтоўку спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй па спецыяльнасці "Фізічнае выхаванне".
Australopithecus sediba
Australopithecus sediba — від аўстралапітэкаў, вядомы па рэштках, узрост якіх ацэньваецца ў 1,78-1,95 млн гадоў (плейстацэн).
Scythris laminella
Апісанне
Лічынкі харчуюцца на  і.
Дэфекталогія
Як самастойная галіна навукі склалася ў пачатку 19 стагоддзя. Сучасная дэфекталогія апіраецца на дасягненні педагогікі, псіхалогіі, медыцыны, тэхнікі. Вызначае структуру і сістэму метадаў і методык дыягностыкі і дыферэнцыяльнай дыягностыкі стану своеасаблівага псіхічнага развіцця дзяцей з парушэннямі ў сістэме аналізатараў ЦНС, маўленчай дзейнасці; распрацоўвае метады, абгрунтоўвае змест, метады і сродкі карэкцыйна накіраванага навучання і выхавання; даследуе праблемы абілітацыі (стварэнне механізмаў кампенсацыі ў дзяцей з прыроджанымі дэфектамі), сацыяльнай адаптацыі, прафесійнай арыентацыі.
Вострава (Іўеўскі раён)
Во́страва (, Острово) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпнішкаўскага сельсавета.
Войтавічы
Во́йтавічы (, Войтовичи) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпнішкаўскага сельсавета.
Геймплэй
Геймплэ́й (gameplay), гейм-плэй — гульнявы працэс камп’ютарнай гульні з пункту гледжання іграка. Геймплэй складаецца з розных аспектаў камп'ютарнай гульні, у тым ліку тэхнічныя, такія як нутрагульнявая механіка, сукупнасць пэўных метадаў узаемадзеяння гульні з іграком і інш. Само паняцце геймплэя вельмі абагульнена і звычайна выкарыстоўваецца для выразу атрыманых адчуванняў падчас праходжання гульні, пад уплывам такіх фактараў, як графіка, гук і сюжэт.
Урублеўскі
Урублеўскі — польскае прозвішча.
М-тэорыя
Дуальнасць
У ходзе другой суперструннай рэвалюцыі было паказана, што такое наіўнае ўяўленне няправільна: усе пяць суперструн тэорый цесна звязаны адна з адной, з'яўляючыся рознымі лімітавымі выпадкамі адзінай 11-мернай фундаментальнай тэорыі (М-тэорыя).
Акрамя таго, дуальнасці звязваюць велічыні, якія лічыліся рознымі. Вялікія і малыя маштабы, моцныя і слабыя канстанты сувязі - гэтыя велічыні заўсёды лічыліся зусім выразнымі межамі паводзін фізічных сістэм як у класічнай тэорыі поля, так і ў квантавай. Струны, тым не менш, могуць ліквідаваць адрозненне паміж вялікім і малым, моцным і слабым.
S-дуальнасць
Суперструнныя тэорыі звязаны S-дуальнасцю наступным чынам: суперструнная тэорыя тыпу I S-дуальная гетэратычнай SO(32) тэорыі, а тэорыя тыпу IIB S-дуальная сама сабе.
U-дуальнасць
Існуе таксама сіметрыя, якая злучае пераўтварэнні S-дуальнасці і T-дуальнасці. Яна называецца U-дуальнасць і найбольш часта сустракаецца ў кантэксце так званых U-дуальных груп сіметрыі ў М-тэорыі, вызначаных на канкрэтных тапалагічных прасторах. U-дуальнасць прадстаўляе сабой аб'яднанне ў гэтых прасторах S-дуальнасці і T-дуальнасці, якія, як можна паказаць на D-бране, не камутуюцца адна з адной.
Гаўя (пасёлак)
Га́ўя (, Гавья) — пасёлак у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпнішкаўскага сельсавета.
Scythris limbella
Апісанне
Лічынкі харчуюцца парасткамі і кветкамі  і .
Франсуаза Барэ-Сінусі
Франсуаза Барэ-Сінусі (Françoise Barré-Sinoussi;, , Францыя) — французскі вірусолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі ў галіне медыцыны і фізіялогіі 2008 года, якую яна падзяліла з Харальдам цур Хаўзенам і Люкам Мантанье. Пад кіраўніцтвам Люка Мантанье ўдзельнічала ў адкрыцці ў 1983 годзе рэтравіруса ВІЧ, які выклікае сіндром набытага імуннага дэфіцыту ў чалавека.
Канатопская бітва
Канатопская або Сасноўская бітва (27 чэрвеня — 29 чэрвеня / 7 ліпеня — 9 ліпеня 1659) — бітва паміж аб’яднанымі войскамі гетмана Івана Выгоўскага і Крымскага ханcтва і маскоўскай арміяй каля мястэчка Канатоп (сучасная Сумская вобласць). Адна з найбольш значных бітваў вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 і расійска-ўкраінскай вайны 1658—1659.
Аблога Канатопа
Канатоп быў слаба ўмацаваны, з ваенна-інжынернага пункту гледжання таго часу наогул не з'яўляўся крэпасцю. Абарону горада забяспечвалі толькі земляны вал і палісад з ровам, але горад знаходзіўся ў дрыгвяной мясцовасці, што спрыяла абароне. 21 красавіка а 5-й гадзіне раніцы, пасля набажэнства, князь Трубяцкі пачаў прыступ, пасля абстрэлу з гармат маскавіты атакавалі горад. Некаторыя маскоўскія атрады здолелі ўварвацца ў крэпасць, але казакі Г. Гуляніцкага мужна бараніліся і вымусілі маскоўскіх ратнікаў адступіць з горада з вялікімі стратамі. Першы штурм праваліўся.
Бітва
Трубяцкі, даведаўшыся пра разгром Пажарскага, загадаў Рамаданоўскаму як мага хутчэй зняць аблогу Канатопа і позна ўвечары пачаў адступленне з Украіны. Заўважыўшы ўцёкі маскавітаў, Рыгор Гуляніцкі выйшаў з Канатопа і напаў на армію Трубяцкога, захапіўшы шмат гармат. Падчас адступлення маскоўскае войска, апроч часткі артылерыі, страціла таксама баявыя сцягі, казну і амаль увесь абоз; сам Трубяцкі ледзь не загінуў і быў двойчы паранены. Скончыўшы бой з рэшткамі войскаў Пажарскага, казакі і татары працягвалі пераследваць ворага яшчэ на працягу трох дзён да маскоўскай мяжы.
Chamaesphecia empiformis
Chamaesphecia empiformis — від молей сямейства. Насяляе ў Еўропе. Ён моцна нагадвае, некаторыя крыніцы класіфікуюць іх як адзін від.
Леланд Хартвел
Біяграфія
У 2001 годзе Леланд Хартвел разам з Цімаці Хантам і Полам Нерсам атрымаў Нобелеўскую прэміі ў галіне медыцыны і фізіялогіі за «адкрыццё ключавых рэгулятараў клеткавага цыклу».
Забалаць (Ліпнішкаўскі сельсавет)
Да 9 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Князікоўскага сельсавета, пасля — у склад Суражскага сельсавета.
Мандат Лігі Нацый
Гісторыя
Тэрыторыі, якія падпалі пад мандат, былі вызначаны паводле наступных пагадненняў і дагавораў:
Вострава (Лепельскі раён)
Во́страва (, Острово) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Сяргей Валер’евіч Міхайлаў
Сяргей Міхайлаў (нар. ) — беларускі футбаліст (брамнік) і трэнер.
Вірджынія Трэшэр
Золата Трэшэр на Алімпійскіх гульнях 2016 года стала першым ва ўсіх відах спорту, разгуляным у Рыа-дэ-Жанэйра. Да сваёй перамогі ў Рыа Трэшэр ні разу не трапляла ў прызёры на этапах Кубка свету і ні разу не выступала на чэмпіянатах свету. Трэшэр стала трэцяй амерыканкай, якая выйграла алімпійскае золата ў гэтай дысцыпліне, пры чым першая перамога была здабыта ў 1984 годзе, а другая — у 2000 годзе.
Мадальны рэалізм
Мадальны рэалізм (англ. Modal realism) - меркаванне, прапанаванае Дэвідам Льюісам, што ўсе магчымыя светы такія ж рэальныя, як рэальны свет.
Тэрмін магчымы свет
Тэрмін ўзыходзіць да тэорыі Лейбніца аб магчымых светах, якая выкарыстоўвалася для аналізу неабходнасці, магчымасці і аналагічных мадальных паняццяў. Карацей кажучы, фактычны свет разглядаецца толькі як адзін з бясконцага мноства лагічна магчымых светаў, проста некаторыя з іх "бліжэй" да света з'яў, а некаторыя больш аддаленыя. Сцвярджэнне з'яўляецца абавязковым, калі яно з'яўляецца праўдай ва ўсіх магчымых светах, і магчымым, калі яно з'яўляецца праўдай па меншай меры ў аднім свеце.
Брытанскае Тога
У наш час (2010) тэрыторыя былога Брытанскага Тога ўваходзіць у склад ганскіх абласцей Вольта, Паўночная і Верхняя Усходняя.
Малая Показь
Да 9 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Князікоўскага сельсавета, пасля — у склад Суражскага сельсавета.
Віленскія кансерватары
Ідэя шматэтнічнасці Польшчы і «дзяржаўнай асіміляцыі»
У той жа час існавала таксама палеміка адносна канкрэтных прынцыпаў і метадаў унутранай нацыянальнай палітыкі, бо стаўленне віленскіх кансерватараў было розным да розных этнічных супольнасцей, вагалася (асабліва ў адносінах да яўрэяў — пачаткова ад сегрэгацыі, а пазней — да дэпартацыі яўрэяў) і ў многім залежала ад знешнепалітычнай сітуацыі (у першую чаргу, пагрозы ад СССР і Германіі). Віленскія кансерватары былі супраць паланізацыі яўрэяў, а таксама і літоўцаў, бо асноўны масіў рассялення літоўцаў уваходзіў у склад самастойнай Літвы (са сталіцай у Каўнасе) і з гэтай дзяржавай (у намерах віленскіх кансерватараў) планавалася стварыць федэрацыю. Адносна ўкраінцаў пачаткова прапаноўвалі лібералізацыю ўрадавай палітыкі, а пасля контррэакцыю ўкраінскаму ірэдэнтызму. Немцаў і рускіх (як супольнасцей, не маючых адносін да былой Рэчы Паспалітай) прапаноўвалі разумна і паступова паланізаваць, бо, да таго ж, самі немцы і рускія ў Польшчы лёгка паланізаваліся. Большасць рускіх у міжваеннай Польшчы былі прадстаўлены бежанцамі (дваранамі і антыбальшавістамі), таму небяспеку віленскія кансерватары бачылі толькі ў тых рускіх, якія падтрымлівалі сувязі з бальшавікамі, і ў тых, якія выдаюць сябе за беларусаў.
Стаўленне да беларускага насельніцтва
Самым разгорнутым у праграме і поглядах віленскіх кансерватараў было стаўленне да беларусаў. З аднаго боку, самавызначэнне «беларусы» не стала папулярным у віленскіх кансерватараў. Пад уплывам ранейшай шматдзесяцігадовай прапаганды ў Расійскай імперыі (праз сістэму адукацыі і друк) замацаваўся погляд на сялян-беларусаў як на частку «адзінага рускага народа» — галоўным чынам, нешляхецкіх слаёў насельніцтва (у абсалютнай большасці — сялян) з несфармаванай ці паслабленай этнічнай самасвядомасцю. Калі ў другой палове XIX — пачатку XX ст. у Расійскай імперыі многія мясцовыя землеўласнікі заяўлялі, што адчуваюць «супольнасць крыві» з мясцовым беларускамоўным сялянствам (Эдвард Вайніловіч, Раман Скірмунт, князь Геранім Друцкі-Любецкі і інш.), то з 1920-х гг. у Польшчы лаяльнае і прыхільнае стаўленне да паноў-«палякаў» з боку беларускамоўных сялян некаторымі прадстаўнікамі ўжо новага пакалення мясцовых сярэдніх і буйных землеўласнікаў пачало разглядацца як адвечная пасіўнасць і недахоп беларусаў, якія нічога не стварылі ў гісторыі. Аляксандр Мяйштовіч задаваўся пытаннем, ці можа беларускі рух па фарміраванні нацыянальнай свядомасці развіцца, колькі на тое патрэбна часу і ці не скончыцца ўздым беларускага руху ўсё роўна ў канечным выніку паланізацыяй. Ад адказаў на гэтыя пытанні, на думку Мяйштовіча, павінна фарміравацца стаўленне да беларусаў, але Мяйштовіч быў перакананы ў адным, што беларускае сялянства і інтэлігенцыю трэба абараняць ад бальшавіцкіх уплываў і ўлываў Літвы. Многія прадстаўнікі віленскіх кансерватараў таксама не мелі поўнай яснасці, ці з’яўляецца беларуская мова асобнай мовай, альбо не хацелі прызнаваць гэтую асобнасць.
Палеміка Станіслава Мацкевіча з Эдвардам Вайніловічам
Вайніловіч выказаўся катэгарычна супраць паланізацыі беларускамоўнага насельніцтва Заходняй Беларусі і ўказаў, што ў Рэчы Паспалітай шляхта ВКЛ ніколі не паланізавала беларускамоўных сялян. Ён нагадаў, што ў адрозненне ад украінскіх зямель Польскага каралеўства, куды шляхта перасялілася з карэннай Польшчы, у Беларусі мясцовая шляхта Вялікага Княства Літоўскага была пераважна карэннага паходжання і з той прычыны блізкая па крыві мясцоваму сялянству і дробнай шляхце, якая ў паўсядзённым жыцці карысталася беларускай мовай. Вайніловіч адзначыў, што сам паходзіць ад «беларускіх баяр» і што паланізацыя шляхты мела павярхоўны характар — беларуская мова не забывалася, а існавала побач з польскай, якая дапамагала засвойваць набыткі заходнееўрапейскай культуры для сваёй карысці, што, напрыклад, рабілі нават зацятыя прыхільнікі праваслаўя (князі Астрожскія і Алелькавічы). Указаў, што Статут ВКЛ («векапомны твор Льва Сапегі»), шмат старадаўніх і пазнейшых дакументаў у ВКЛ былі напісаны на беларускай мове, а піянерамі беларускамоўнай літаратуры ў XIX ст. былі менавіта мясцовыя шляхціцы (Зарыян Даленга-Хадакоўскі, Ян Чачот, Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, Уладзіслаў Сыракомля, Аляксандр Ельскі і інш.), а не сяляне. Вайніловіч даказваў, што адраджэнне беларускамоўнай культуры і літаратуры (нягледзячы на пэўнае яе згасанне з канца XVII ст. па сярэдзіну XIX ст. і рост узамен уплыва польскай мовы ў культуры) з пачатка XIX ст. толькі нарастала і было падтрымана і прадоўжана ў канцы XIX ст. літаратарамі ўжо з беларускамоўнага сялянства. Вайніловіч сказаў, што сам у пачатку XX ст. прымаў удзел у падтрымцы таварыстваў па адраджэнні беларускай мовы і культуры, але адхіліўся ад іх, калі яны пачалі ўзнімаць сацыялістычныя ідэі, і пачаў падтрымліваць больш кансерватыўныя беларускія арганізацыі, а ў 1919 г. разам з Львом Вітан-Дубейкаўскім вызваліў з лагероў ваеннапалонных шмат беларусаў, якія не па ўласнай волі ваявалі на Вісле супраць польскіх войск.
Вайніловіч таксама выказаўся за змяншэнне падаткаў у Заходняй Беларусі, што давала б, на яго думку, магчымасць гаспадаркам мясцовых сялян і бедных дваран (засцянкоўцаў) праз куплю пустуючых абшараў зямлі павялічваць свае зямельныя ўладанні, а не выстаўляць на вымушаны продаж з-за разарэння. Прапанаваў таксама, што ваенныя асаднікі-перасяленцы павінны набываць зямлю толькі за грошы, а не бясплатна.
Цікава, што паводле сведчанняў Эльжбеты Сапегі-Руфенер (1921—2008) — дачкі князя Яўстаха Сапегі (1881—1963) — узаемаадносіны паміж яе бацькамі і мясцовымі сялянамі былі цудоўныя, а маці Эльжбеты княгіня Тэрэза Сапега (з роду Любамірскіх) у Польшчы 15 год абіралася сялянамі (галоўным чынам, беларусамі) на пасаду члена гміннай рады вёскі Камёнка (пад Гроднам) і прадстаўніцай (па выбару сялян) ад гмінных рад у Навагрудак. На думку гісторыка Аляксандра Смалянчука, у Заходняй Беларусі ў міжваенны час сацыяльнае мела больш значнасці, чым нацыянальнае.
Дзяніс Аляксандравіч Галайда
Мижнародная
У 2006 годзе пагадзіўся дапамагчы зборнай крымскіх татараў на турніры не прызнаных краін ELP Cup.
Яраслаў Юр’евіч
Біяграфія
Сын тураўскага князя Юрыя Яраславіча і гарадзенскай княжны Ганны Усеваладкаўны.
Дзяржава Самаліленд
У красавіку 1960 года Заканадаўчая асамблея пратэктарата Брытанскае Самалі прыняла рэзалюцыю, якая патрабавала прадастаўлення незалежнасці і аб'яднання з падапечнай тэрыторыяй Самалі у адзіную дзяржаву. У маі 1960 года Брытанскі ўрад пачаў падрыхтоўку да прадастаўлення незалежнасці пратэктарату. 26 чэрвеня 1960 года была абвешчана незалежнасць Дзяржавы Самаліленд, прэм'ер-міністрам якой стаў Мухамед Хаджы Ібрагім Эгаль. На наступны дзень Заканадаўчая асамблея Самаліленда прыняла біль, які фармальна дазваляў аб'яднанне з Падапечнай тэрыторыяй Самалі.
Сонтакі
Да 9 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Князікоўскага сельсавета.
Герберт Цукурс
Біяграфія
Калі ў 1941 годзе ў Рыгу ўвайшлі немцы, Цукурс адразу пайшоў да іх добраахвотнікам. Пачаў як афіцэр дапаможнай паліцыі, уступіў у карную каманду Віктарса Арайса, што займалася ачысткай Латвіі ад яўрэяў, пад канец стаўшы намеснікам Арайса. Цукурс удзельнічаў у катаваннях і допытах, стварэнні рыжскага гета, а таксама зніштажэнні 25 тысяч яўрэяў у Румбуле. Некаторыя сведкі распавядаюць, што Цукурс любіў ездзіць па гета на аўтамабілі і прама на ходзе забіваць яўрэяў з пісталета.
Пасля сканчэння вайны, Цукурс пакінуў Латвію. Быў арыштаваны брытанцамі, але хутка адпушчаны. У рэшце рэшт былы латышскі лётчык асеў у Бразіліі разам з жонкай Мілдай і сынамі Гунарсам і Гербертам. У паўднёваамерыканскай краіне Цукурс адчыніў лётную школу і бюро экскурсіяў.
Цукурс сёння
Некаторыя таксама прапаноўвалі назваць імём Цукурса Рыжскі аэрапорт.
Аляксандр Мікалаевіч Жданаў
Познія гады
У лютым 2020 года падпісаў кантракт з хмяльніцкім «Падоллем», але ў ліпені і жніўні 2020 гуляў за аматарскі «Маяк» з Валкаў у чэмпіянаце Харкаўскай вобласці, а сезон 2020/21 правёў у «Падоллі» ў Другой лізе. У ліпені 2021 года зноў апынуўся ў чэмпіянаце ХАркаўскай вобласці ў складзе «Золачыва».
Італьянскае Самалі
Берлінская канферэнцыя паскорыла каланізацыю Афрыканскага кантынента еўрапейскімі дзяржавамі — працэс набыў рысы «бойкі за Афрыку». Новаўтворанае Італьянскае каралеўства, якое яшчэ не мела калоній, выказала цікавасць да бедных рэсурсамі, маларазвітых тэрыторый на Афрыканскім Рогу. Блізкасць гэтых земляў да Чырвонага мора дазваляла разлічваць на паспяховую гандлёвую будучыню пабудаваных тут портаў.
Іванкіўці (Любарскі раён)
Іванкіўці (Іва́нківці) — вёска ў Любарскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Гамбургскі ўніверсітэт
Гісторыя
У 1895 годзе бізнэсмэн Эдмунд Сімерс ахвяраваў будынак для правядзення даследаванняў і лекцый. Сёння гэты будынак — галоўны корпус Гамбургскага ўніверсітэта. У XIX стагоддзі разам з Акадэмічнай гімназіяй паўстаў батанічны сад (1821), абсерваторыя (1833), хімічная лабараторыя (1878), фізічная лабараторыя (1885) і г. д. Корпус акадэміі пашыраўся, што прывяло ў 1907 годзе да стварэння «Гамбургскай навуковай арганізацыі», якая займалася падтрымкай навуковых экспедыцый і выдавецтвам публікацый, і Colonial Institute ў 1908 годзе.
Пастаянная Хабла
Пастаянная Хабла — каэфіцыент, які ўваходзіць у закон Хабла, які звязвае адлегласць да пазагалактычнага аб’екта (галактыкі, квазара) з хуткасцю яго выдалення. Звычайна пазначаецца літарай H. Мае размернасць, зваротную часу (H = 2,3·10−18 с−1), але выяўляецца звычайна ў км/с на мегапарсек.
Азэрнэ (Любарскі раён)
Азэрнэ (Озерне́) — вёска ў Любарскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Панасіўка (Любарскі раён)
Панасіўка (Пана́сівка) — вёска ў Любарскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Костычы
Гісторыя
У 19 стагоддзі вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў маёнтак Церабунь. У 1858 годзе ўласнасць графоў Грабоўскіх. У 1897 годзе вёска ў Матыкальскай воласці Брэсцкага павета, працаваў ветраны млын.
З 1939 года ў складзе БССР.
Фёдар Архіпавіч Яфімаў
Біяграфія
У друку з вершамі выступае з 1951 г., у Беларусі — з 1959 г. Піша на рускай мове. Аўтар кніг вершаў «Армия» (1962), «Утренний автобус» (1964), «Дням настоящим» (паэма, вершы, 1972), «Светлые зимние ночи» (1982).
Вокана
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Зацякляскага сельсавета, да 4 сакавіка 1987 года — у склад Стайскага сельсавета , да 29 ліпеня 1988 года — у склад Домжарыцкага сельсавета, пасля — у склад Слабадскога сельсавета.
Прывіціў
Прывіціў (Приві́тів) — вёска ў Любарскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сэмэніўка (Любарскі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Любарскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Ворань (вёска)
Во́рань (, Воронь) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Інфляцыйная мадэль Сусвету
Недахопы мадэлі гарачага Сусвету
p
​​R(t)
Інфляцыйнае пашырэнне на ранніх стадыях эвалюцыі Сусвету
R(t)
Планкаўская чорная дзірка
Планкаўская чорная дзірка — гіпатэтычная чорная дзірка з мінімальна магчымай масай, якая роўная планкаўскай масе.
Меркаваныя ўласцівасці
Такі аб’ект тоесны гіпатэтычнай элементарнай часціцы з (меркавана) максімальна магчымай масай — максімону.
Буэлія
Буэлія (Buellia) — род лішайнікаў сямейства каліцыевых.
Апісанне
, якая расце на кары лісцевых дрэў, камяністых субстратах, споранасіць у вільготныя перыяды года, цяпер уключаецца ў род.
Падапечная тэрыторыя Ціхаакіянскія астравы
Падапечная тэрыторыя Ціхаакіянскія астравы была падзелена на 4 тэрыторыі:
Першыя тры краіны знаходзяцца ў свабоднай асацыяцыі са ЗША, што азначае поўную самакіравальнасць, акрамя пытанняў абароны, якімі займаецца ЗША. Садружнасць Паўночных Марыянскіх Астравоў знаходзіцца ў садружнасці са ЗША, а яго жыхары з'яўляюцца грамадзянамі ЗША.
Залейкі
Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавета.
Града (Андрушыўскі раён)
Града (Града) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Марыа Капекі
Біяграфія
У 1961 годзе ён атрымаў ступень бакалаўра па хіміі і фізіцы ў каледжы Антыёх у штаце Агаё. У 1967 годзе ў Гарвардзе яму была прысуджана ступень доктара біяфізікі. У 1969 годзе ён стаў дацэнтам на кафедры біяхіміі медыцынскай школы Гарварда. З 1973 года ён працуе ў універсітэце Юты, з 1988 года таксама працаваў у медыцынскім інстытуце Говарда Х’юза. Марыа Капекі з’яўляецца членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША.
Альфонса VII Імператар
Удзел у Рэканкісце
У 1146 годзе ў Іспанію ўварваліся Альмахады, закліканыя на дапамогу Альмаравідамі. Альфонса VII заключыў супраць іх саюз з Рамонам Берэнгерам IV, да таго часу ўжо рэгентам Арагона ад імя жонкі, з каралём Навары Гарсіем IV, а таксама некаторымі арабскімі князямі, перш за ўсё родам Бану Ганія. Пры дапамозе генуэзцаў, пізанцаў і графа Барселонскага яму ўдалося ў 1147 годзе ўзяць Альмерыю. Зрэшты, у 1157 годзе Альмахады здолелі вярнуць сабе гэты горад.
Лэбэдынці (Андрушыўскі раён)
Лэбэдынці (Лебеди́нці) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Гіпагімнія
Гіпагімнія (Hypogymnia) — род лішайнікаў сямейства пармеліевых.
Зацякляссе
У 1924—1960 гадах цэнтр Зацякляскага сельсавета. Да 9 ліпеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Пышнянскага сельсавета.
Малі Мошкіўці
Малі Мошкіўці (Малі́ Мо́шківці) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Максімон
Максімон (ці планкеон) — гіпатэтычная часціца, маса якой роўная (магчыма, з дакладнасцю да безразмернага каэфіцыента парадку адзінкі) планкаўскай масе — як мяркуецца, максімальна магчымай масе ў спектры мас элементарных часціц,
Лугавая (Іўеўскі раён)
Лугава́я (, Луговая) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.
Стара Катэльня
Стара Катэльня (Стара Котельня) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Стэпок (Андрушыўскі раён)
Стэпок (Степо́к) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Мацюшына (Лепельскі раён)
Мацю́шына (, Матюшино) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Бычкы (Іванкіўскі раён)
Жыхары вёскі пасля аварыі на ЧАЭС былі адселеныя ў вёску Нэдра Барышыўскага раёна.
Матэматычная энцыклапедыя
Матэматычная энцыклапедыя — энцыклапедыя на беларускай мове, выдадзена ў 2001 годзе. Змяшчае блізу артыкулаў па розных галінах матэматыкі і яе дастасаваннях. Да асноўнага матэрыялу дадаюцца біяграфічныя даведкі пра знакамітых замежных матэматыкаў і вядомых беларускіх навукоўцаў — дактароў фізіка-матэматычных і педагагічных навук па спецыяльнасці методыка матэматыкі. Дадатак складаюць беларуска-англійскі і руска-беларускі слоўнікі матэматычных тэрмінаў і тэрміналагічных словазлучэнняў. Галоўны рэдактар — Васіль Іванавіч Бернік.
Паўднёвы Ціхаакіянскі мандат
Гісторыя
Падчас бітваў 1943—1945 гадоў, у выніку Гілберта-Маршалаўскай і Марыянскай аперацый узброеных сіл ЗША японцы паступова страцілі кантроль над гэтымі астравамі.
Падлобныя
Падло́бныя (, Подлобные) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Селішча (Лепельскі раён)
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Зацякляскага сельсавета, да 9 ліпеня 1965 года — у склад Пышнянскага сельсавета.
Баравікі (Іўеўскі раён)
Баравікі́ (, Боровики) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Тлінкіты
Рэлігія
Традыцыйныя рэлігійныя вераванні тлінкітаў сумяшчалі рысы анімізму і татэмізму. Яны верылі ў існаванне вышэйшай істоты Kah-shu-goon-yah — стваральніка свету, "дзядулі" ўсяго жывога, уладара сусветнага парадку. Яго імя прамаўлялі толькі шэптам. У міфах аб стварэнні свету таксама фігуруе татэмная жывёла Крумкач Nass-aa-geyeil, аднак толькі ў другаснай ролі трыкстэра і арганізатара. Татэмы kotea экзагамных груп і родаў з'яўляліся ў першую чаргу міфалагічнымі сімваламі грамадскага парадку, а не аб'ектамі рэлігійнага шанавання.
Стары Лепель
Стары́ Ле́пель (, Старый Лепель) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Юркоўшчына
Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Стайскага сельсавета.
Стоневічы
Гісторыя
У ХVII стагоддзі маёнтак і вёска Стоневічы ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства. У 1690 годзе маёнтак належаў Ф. Длускаму, 1 дым. У 1735 годзе адносіліся да Дудскай парафіі (храм — Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі, в. Дуды).
Дабравешчанне Прасвятой Багародзіцы
Паводле апакрыфічных крыніц
Паводле апокрыфаў, Марыі па жэрабю выпала саткаць новую заслону з пурпуру для Іерусалімскага Храма. Адправіўшыся за вадою, яна каля калодзежа пачула голас, які сказаў ёй: «''Радуйся, шчаслівая! Гасподзь з Табою; блаславенная Ты сярод жанчын''». Не ўбачыўшы побач нікога, яна спужаўшыся вярнулася дадому (гэты сюжэт часам называюць «прадблагавешчаннем» — г. зн. падрыхтоўчым этапам да самога Благавешчання ). Сеўшы за калаўрот, Марыя ўбачыла ангела, які супакоіў яе словамі: «Не бойся, Марыя, бо Ты атрымала Ласку Божую і зачнеш у славу Яго» (Правобразам сцэны каля калодзежа лічыцца гісторыя старазапаветнай Рэвекі, якая напаіла Еліезера, пасланага яе будучым жаніхом Ісакам).
Іаган Швабскі
Іаган Швабскі (Johann von Schwaben), празваны Парыцыда (Parricida — бацьказабойца, забойца старэйшага сваяка;  —, ) — сын герцага Рудольфа II Швабскага, унук караля Германіі Рудольфа I Габсбурга.
Гута (Іўеўскі раён)
Гу́та (, Гута) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Касцяёва
Геалогія
Каля вёскі выяўлена Касцяёўскае радовішча даламіту. Пластавы паклад звязаны з пародамі франкскага яруса (верхні дэвон). Ва ўскрышы марэнныя супескі, суглінкі, гліны, дробназярністыя пяскі.
Грэх
Грэх — у аўраамічных рэлігіях з'яўляецца актам парушэння Божай волі. Грэх можа таксама разглядацца як усе, што парушае ідэальныя адносіны паміж чалавекам і Богам. Слова «грэх» вызначаецца як «прамазаць». Некаторыя правіны разглядаюцца як грахі, а некаторыя грахі лічацца больш цяжкімі, чым іншыя. У гэтым нюансе грахі разглядаюцца ў дыяпазоне ад нязначных памылак да смяротных злачынстваў.
Іншая канцэпцыя звязвае грах са справамі, якія існуюць на зямлі, але не на нябёсах. Прадукты харчавання, напрыклад, неабходны для здароўя цела, але не для вечнага трансцэндэнтальнага жыцця, такім чынам, празмернае спажыванне ежы лічыцца грахом.
Стральба на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 — пнеўматычны пісталет, 10 метраў (мужчыны)
Алімпійскім чэмпіёнам 2012 года ў гэтай дысцыпліне з'яўляўся паўднёвакарэйскі стралок Чын Джон О. У Рыа ён заняў пятае месца.
Церабунь
Гісторыя
У 1905 годзе сяло (47 жыхароў) і маёнтак (5 жыхароў) у Матыкальскай воласці Брэсцкага павета. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Матыкальскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
Ёдзенцы
Ёдзенцы (, Ёденцы) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Даян Фосі
Забойства
Д. Фосі была засечана ўласным мачэтэ для рубкі трыснягу 26 снежня 1985 года ў сваім бунгала ў лагеры паблізу у Руандзе. Забойства не раскрытае. Хутчэй за ўсё, даследчыцу забілі афрыканцы, нанятыя тымі, каму Д. Фосі замінала выкарыстоўваць гарыл у камерцыйных мэтах. Д. Фосі пахавалі побач з забітымі гарыламі на двары за бунгала. На надмагіллі высечана яе руандыйскае імя Нуармачабеле («Жанчына, якая жыве адна ў гарах») і эпітафія «Ніхто не любіў гарыл мацней. Спачывай з мірам, дарагая сяброўка, навечна абароненая ў гэтай святой зямлі, тваім доме, якому ты належыш».
Барсукі (Лёзненскі раён)
Барсукі́ (, Барсуки) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Веляшковіцкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Кавалёўскага сельсавета.
Залессе (Іўеўскі раён)
Зале́ссе (, Залесье) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Асеціны
Савецкі час
Паўднёва-Асецінская аўтаномная вобласць (АВ) была ўтвораная 20 красавіка 1922 года, пасля саветызацыі Грузіі ў 1921 годзе. Тэрыторыя Паўднёва-Асецінскай АВ са сталіцай у Цхінвалі афіцыйна складала ў 1989 годзе 3 900 км², але ў 1990—1991 гадах ад вобласці былі аддзелены і заняты грузінскімі войскамі Знаўрскі, палову Ленінгорскага і частку Джаўскага раёнаў. Паводле дадзеных Усесаюзнага перапісу 1989 года, насельніцтва Паўднёва-Асецінскай аўтаномнай вобласці складала 99 тысяч чалавек, 66,2 % з іх былі асеціны, а 29 % — грузіны. Усяго ў Грузіі ў 1989 годзе жылі 163 тысячы асецінаў. Сённяшнюю колькасць асецінаў у Паўднёвай Асеціі Б. Калоеў ацэньвае ў 65 тысяч чал. Палова сем’яў у вобласці мае змяшанае асецінска-грузінскае паходжанне.
Народанасельніцтва
Сёння большасць асецінаў свету жывуць у Рэспубліцы Паўночная Асеція — Аланія, што ўваходзіць у склад Расійскай Федэрацыі. Паводле дадзеных усерасійскага перапісу насельніцтва 2002 года ў Расіі жыло 515 тысяч асецінаў. У 1924 годзе была ўтвораная Паўночна-Асецінская аўтаномная вобласць (АВ), якая 5 снежня 1936 была пераўтворана ў Паўночна-Асецінскую АССР у складзе РСФСР са сталіцай ва Уладзікаўказе.
Астрожскія
Памяць
У 2014 годзе вуліца ў мікрараёне Міхалова-2 ў Мінску атрымала назву «вуліца Астрожскіх».
Беслан Заўдзінавіч Мудранаў
Беслан Заўдзінавіч Мудра́наў (Беслан Заудинович Мудранов; нар. 7 ліпеня 1986, Баксан, Кабардзіна-Балкарская АССР, СССР) — расійскі дзюдоіст і самбіст, які выступае ў найлягчэйшай вагавай катэгорыі (да 60 кг). Майстар спорту міжнароднага класа па самба. Заслужаны майстар спорту Расіі па дзюдо (2012). Алімпійскі чэмпіён 2016 года, прызёр чэмпіянатаў свету, чэмпіён Еўропы і Расіі.
Сям'я
Бацька, Заўдзін Шафігавіч, працуе шафёрам-дальнабойнікам, мама, Ася Хасанаўна, хатняя гаспадыня. Брат Аслан вучыцца ў Адыгейскім дзяржаўным універсітэце на факультэце ІФК дзюдо, займаецца самба і дзюдо.
Франсіска Хіменес дэ Сіснерас
Біяграфія
Кіруючыся ўвагай да ўнутранай рэлігійнасці, Сіснерас патрабаваў не фармальнага, а шчырага і сапраўднага служэння Богу і царкве. У рэчышчы павеваў эпохі ён аддаўся навуковаму вывучэнню Бібліі, і ў 1514—1517 гадах была завершана арганізаваная ім праца над Камплютэнскай паліглотай — тэкстам Свяшчэннага Пісання на старажытнаяўрэйскай, грэчаскай і лацінскай мовах, над якімі працавалі лепшыя знаўцы старажытнасцей, гуманісты Х. дэ Вергара, Антоніа дэ Небрыха, П. Каранель і іншыя, што дазволіла ўбачыць біблейскія тэксты без пазнейшых скажэнняў.
У 1500—1502 гадах выдаў перакладзеныя на латынь набажэнскія кнігі старажытнага масарабскага абраду і дамогся яго захавання ці ўвядзенні ў Таледа, Саламанцы і Вальядалідзе.
Квяткоўцы
Квятко́ўцы (, Квятковцы) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Эдам
Эда́м — невялікі горад у правінцыі Паўночная Галандыя, Нідэрланды. Уваходзіць у склад абшчыны Эдам-Валендам. Насельніцтва — 7380 чалавек. Горад знакаміты вядомым ва ўсім свеце сырам.
Вордзеўе
Во́рдзеўе (, Вордевье) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Веляшковіцкага сельсавета.
Дзмітрый Фёдаравіч Сангушка
Біяграфія
Каля 1860 Сангушкі паставілі новую пліту, але ўжо без імя забойцы.
Спіс зорак сузор’я Блізнят
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор'я Блізнят да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Лелістад
Ле́лістад (Lelystad) — горад і найбуйнейшы па плошчы муніцыпалітэт у Нідэрландах, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Флеваланд.
Гісторыя
Лелістад з'яўляецца наймаладзейшым з мястэчкаў Нідэрландаў. Першыя жыхары прыбылі ў горад 28 верасня 1967 года і з 1 студзеня 1980 года пачало дзейнічаць кіраўніцтва муніцыпалітэту. Да ўтварэння правінцыі Флеваланд 9 студзеня 1986 года Лелістад адміністрацыйна не адносіўся ні да якой з нідэрландскіх правінцый.
Транспарт
Лелістад звязаны з Амстэрдамам аўтамабільнай дарогай і чыгункай. Ля горада размешчаны невялікі аэрапорт-спадарожнік амстэрдамскага аэрапорта Схіпхол, а таксама маецца марскі порт Батавіахавен (Bataviahaven).
Раман Станіслаў Сангушка
Біяграфія
У 1844 годзе вярнуўся на радзіму на Валынь. Шмат зрабіў для развіцця мястэчка Славуты: вызваліў сялян, заснаваў тут суконную фабрыку, укараніў сістэму палявых севазваротаў, распрацаваў план рацыянальнага выкарыстання лясоў, завёў шырокія гадавальнікі для вырошчвання саджанцаў дрэў, разбіў лясы на сектары, спрабуючы захаваць лясы, купляў дровы на баку для патрэб фабрык і заводаў, гадаваў арабскіх скакуноў, займаўся апекай літаратуры і мастацтва, сабраў багатую калекцыю рэдкіх кніг і карцін. Сангушка быў заснавальнікам цукраварэння на Валыні, ім пабудаваны 5 цукразаводаў, у тым ліку рафінадны камбінат у Шэпэціўцы.
Ачэх (правінцыя)
Палітыка
У сярэдзіне верасня 2005 года ў адпаведнасці з пагадненнем пачалося раззбраенне ачэхскіх сепаратыстаў пад кантролем міжнародных назіральнікаў. Напярэдадні інданезійскі ўрад вывеў з Ачэху каля паўтары тысячы паліцэйскіх. Паводле пагаднення, да канца гэтага года Ачэх павінны пакінуць усё інданезійскія паліцэйскія і ваенныя.
Новы Свет (Іўеўскі раён)
Но́вы Свет (, Новый Свет) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Падваранцы (Іўеўскі раён)
Падвара́нцы (, Подворанцы) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Хуан II Бязверны
Дзеці
Ад другога шлюбу з Хуанай Энрыкес:
Яўстахій Эразм Сангушка
Біяграфія
У 1812 годзе быў брыгадным генералам штаба Напалеона Банапарта і тытулярным ад’ютантам імператара, віцэ-рэгіментарыем агульнай мабілізацыі Варшаўскага княства. Удзельнічаў у паходзе на Маскву. У 1813 годзе стаў генерал-маёрам, але адмовіўся ўдзельнічаць у апошнім паходзе Юзафа Панятоўскага і звольніўся з войска, што сустрэла рэзкае асуджэнне князя. Яго адмова была звязаная з рызыкай страціць свае радавыя маёнткі на Валыні, дзе ён канчаткова пасяліўся пасля напалеонаўскіх войнаў.
Галоўныя архітэктары Віцебска
Губернскія архітэктары
У спісе прысутнічаюць архітэктары, якія займалі пасаду.
Альмаш (прынц)
А́льмаш (Álmos, Almoš) — венгерскі прынц, сын караля Гезы I, брат Кальмана Кніжніка і бацька будучага караля Белы II. У перыяд з 1091 па 1093 год быў каралём Харватыі. З 1096 па 1108 год — нітранскі князь.
Біяграфія
Харвацкая знаць, тым не менш, не збіралася мірыцца з фактычнай стратай незалежнасці. У 1093 годзе дваранства краіны выбрала каралём Петара Свачыча, які пачаў барацьбу з венгерскімі сіламі і дамогся пэўнага поспеху, выгнаўшы Альмаша і венграў з большай часткі краіны.
Аслепленыя Альмаш і Бела былі адпраўленыя ў кляштар у Домашы (каля Эстэргама). Ужо пасля смерці Кальмана Альмаш здолеў бегчы ў Візантыю, дзе ў 1127 годзе памёр. У 1137 годзе яго цела было перавезена ў Венгрыю і там пахавана. Яго сын Бела, нягледзячы на слепату, стаў каралём Венгрыі (1131) пасля сына Кальмана — Іштвана II. У Альмаша былі таксама дзве дочкі: старэйшая Адэлаіда выйшла замуж за Сабеслава I, князя чэшскага, а малодшая, Хедвіга, стала жонкай аўстрыйскага графа Адальберта.
Залессе (Лёзненскі раён)
Зале́ссе (, Залесье) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Веляшковіцкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Кавалёўскага сельсавета.
Уладзімір Мікалаевіч Шымаў
Уладзі́мір Мікала́евіч Шы́маў (нар., с. Радаліўка, Прыморскі раён, Запарожская вобласць, УССР) — беларускі вучоны ў галіне эканомікі, дзяржаўны дзеяч. Заслужаны працаўнік адукацыі Рэспублікі Беларусь, Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (1993), Акадэмік Міжнароднай акадэміі інфарматызацыі (1998), Акадэмік міжнароднай Акадэміі навук вышэйшай школы (Масква), Акадэмік Акадэміі рэгіянальных навук (Масква), Ганаровы доктар Кіеўскага нацыянальнага эканамічнага ўніверсітэта імя В. Гетмана (2006), Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта эканомікі і фінансаў (2008).
Заснавальнік і галоўны рэдактар «Беларускага эканамічнага часопіса» (з 1997 г.), член рэдкалегіі часопісаў «Беларуская думка» (з 1992 г.), «Эканоміка Беларусі» (з 2004 г.), член падкамітэту па прысуджэнні Дзяржаўных прэмій Рэспублікі Беларусь. Старшыня Рэспубліканскага савета рэктараў вышэйшых навучальных устаноў.
Альгірдас Гайжуціс
Біяграфія
У 1956 г. паступіў на гісторыка-філалагічны факультэт Вільнюскага дзяржаўнага ўніверсітэта на спецыяльнасць «Літоўская мова і літаратура», але скончыўшы два курсы гісторыка-філалагічнага факультэта, паступіў на філасофскі факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава.
Асноўныя навуковыя інтарэсы і навуковая дзейнасць акадэміка Альгірдаса Гайжуціса звязаныя з праблемамі каштоўнаснай інтэрпрэтацыі мастацтва і духоўнага жыцця, развіццём ідэй еўрапейскай філасофіі і ўплывам на літоўскую культуру. У 2009 годзе Альгірдас Гайжуціс абраны акадэмікам Нацыянальнай алімпійскай акадэміі Літоўскай Рэспублікі і ўзнагароджаны Алімпійскай зоркай — вышэйшай узнагародай Нацыянальнага алімпійскага камітэта. Ганаровы прафесар БДПУ.
Званне Ганаровага прафесара Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы прысвоена ў 2010 годзе.
Уладзімір Мікалаевіч Шымаў
Біяграфія
У 1989—1995 гадах — намеснік дырэктара па навуковай працы Навукова-даследчага эканамічнага інстытута Дзяржплана БССР (г. Мінск).
Усеагульная гісторыя (Палібій)
Сярэднявечныя кніжнікі не былі знаёмы з сачыненнем Палібія. У навуковы абарот яно было ўведзена ў эпоху Адраджэння. Каласальны ўплыў на гісторыю палітычнай думкі аказаў апісаны Палібіем кругазварот палітычных формаў. Аптымальным дзяржаўным ладам ён лічыў старажытнарымскі, які спалучаў у сабе элементы манархіі, алігархіі і дэмакратыі. У эпоху Асветніцтва паліталагічныя выкладкі Палібія былі падняты на шчыт Мантэск’ё, ад якога адпаведнае вучэнне ўспрынялі айцы-заснавальнікі ЗША.
Каес
Насельніцтва
Па даных на 2013 год колькасць насельніцтва горада складала 153 222 чалавека.
Януш Астрожскі
Януш Астрожскі (каля 1554 — 12 або 13 верасня, Тарнаў) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай. Ваявода валынскі (1584—1593), кашталян кракаўскі (з 1593); староста багуслаўскі (з 1591), белацаркоўскі (з 1592), чаркаскі і канеўскі (з 1594), пераяслаўскі (з 1604; увайшло ў трыманне ў 1618). Валодаў горадам Дубна і іншымі маёнткамі на Украіне, горадам Тарнаў у Польшчы і інш.
Уладзіслаў Геранім Сангушка
Біяграфія
Паходзіў з роду Сангушкаў, сын генерала Яўстахія Сангушкі і Клемянціны з Чартарыйскіх.
Пасля задушэння паўстання вярнуўся ў Галіцыю і заняўся земляробствам у тарнаўскім маёнтку, да якога ў 1842 годзе былі далучаны Недаміцы. Таксама набыў Падгорцы ў 1865 годзе ў Леана Жавускага. Трымаў конезавод арабскіх коней у Гумніску, клапаціўся таксама аб паляпшэнні пароды буйной рагатай жывёлы ў сваім маёнтку. У той жа час крытычна ставіўся да таго, што ў селекцыі абапіраюцца на імпарт высакарослых парод. Быў аўтарам брашуры «Пра развядзенне коней і паляпшэнне пароды ў Галіцыі» (Львоў, 1839) і артыкула ў «Tygodniku Rolniczo-Przemysłowy» 1854 года пад назвай «Некалькі заўваг аб паляпшэнні хатняй жывёлы». Быў прэзідэнтам Таварыства конегадоўлі і скачак у Львове (1843—1847, 1847—1870). Таксама падтрымліваў развіццё Тарнава, напрыклад ён прадаў тарнаўскую прапінацыю гарадской гміне, а таксама адмовіўся ад правоў на ўладанне некалькімі сваімі вёскамі на карысць тарнаўскага магістрата, дазволіўшы ім увайсці ў склад горада. Таксама падарожнічаў па Італіі (1840, 1844), Францыі (1842) і Германіі (1843).
Ён раптоўна памёр у Канах на Рыўеры, дзе няньчыў свайго хворага на сухоты сына Паўла. Пахаваны ў капліцы Сангушкаў на Старых могілках у Тарнаве. Надмагілле зроблена ў 1906 годзе.
Шаркуці
Шаркуці́ (, Шаркути) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Тонга (народ)
Паходжанне і гісторыя
Тонга доўгі час захоўвалі незалежнасць. Іх назва часцяком тлумачыцца як «вольныя людзі». Аднак у другой палове XIX ст. тонга Ньяса былі падначалены нгоні. У 1875 г. яны арганізавалі паўстанне і дасягнулі вызвалення. Барацьба супраць нгоні і макалола была важнай часткай гісторыі тонга Замбезі. У канцы XIX - пачатку XX ст. усе землі тонга трапілі ў склад брытанскіх каланіяльных валоданняў. З 1881 г. на тэрыторыі тонга Ньяса была адчынена шатландская хрысціянская місія, дзе мелася школа. Многія з яе выпускнікоў сталі місіянерамі або дзяржаўнымі чыноўнікамі.
Матэрыяльная культура
Тонга славутыя сваімі рамёствамі, асабліва вырабам керамікі і плеценых кошыкаў і цыновак. Рамяством займаюцца як мужчыны, так і жанчыны. Часцяком яно ператвараецца ў занятак пераважна старых людзей.
Грамадства
У мінулым практыкавалася рабства. Нашчадкі рабоў не ўваходзяць у склад жаночых родаў і разглядаюцца астатнімі тонга як людзі з нізкім сацыяльным статусам.
Спіс аб’ектаў PGC (2204001—2205000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2204001—2205000)
Міхаіл Восіпавіч Грэдзінгер
Біяграфія
Памёр у Мінску.
Стара Выжыўка
Гісторыя
Першае пісьмовае згадванне аб паселішчы Вышэга, яно ж Выжва, датуецца чэрвенем 1099 года. Жылі тут людзі і раней, пра што сведчаць археалагічныя знаходкі эпохі бронзы, і знойдзена паселішча часоў Кіеўскай Русі.
Французскае Супольніцтва
У Супольніцтва ўваходзілі Францыя, заморскія дэпартаменты (Алжыр, Французская Гвіяна, Гвадэлупа, Марцініка і Рэюньён), заморскія тэрыторыі (Каморскія астравы, Французская Палінезія, Французскі Бераг Самалі, Новая Каледонія, Сен-П’ер і Мікелон і астравы Уоліс і Футуна) і 12 афрыканскіх калоній Францыі: Маўрытанія, Сенегал, Бераг Слановай Косці, Дагамея (цяпер Бенін), Французскі Судан (цяпер Малі), Верхняя Вольта (цяпер Буркіна-Фасо), Нігер, Габон, Чад, Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка (былая Убангі-Шары), Конга і Малагасійская Рэспубліка. Нягледзячы на тое, што Супольніцтва амаль страціла сваё значэнне пасля абвяшчэння незалежнасці большай часткай афрыканскіх калоній і больш не згадвалася з пачатку 1960-х, фармальна скасаванае з Канстытуцыі Францыі яно была толькі Канстытуцыйным актам 4 жніўня 1995.
Баранавічы (Іўеўскі раён)
Бара́навічы (, Барановичи) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавета.
Ганна Алаіза Хадкевіч
Біяграфія
Па смерці Я. К. Хадкевіча (1621) узяла абяцанне бязшлюбнасці, вяла аскетычны лад жыцця. Ахвяравала сродкі на карысць каталіцкіх святыняў. Па яе фундацыі ў 1624 у Астрозе адкрыўся езуіцкі кляштар з калегіумам. Таксама заснавала у Яраславе.
Страганы
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Кавалёўскага сельсавета.
Аляксандр Астрожскі
Біяграфія
З княжацкага роду Астрожскіх уласнага герба, сын Канстанціна-Васіля і Соф'і з Тарноўскіх. Меў братоў Януша і Канстанціна, сясцёр Кацярыну і Лізавету.
Мікалай Геранім Сяняўскі
Трымаў Львоўскае (з 1679), Радамскае, Рагатынскае і Пясечынскай староствы. Граф «на Шклове і Мышы».
Electronic Entertainment Expo
Electronic Entertainment Expo (Выстаўка электронных забаў, скар. E³ ці E3) (з 2006 па 2008 год — E³ Media and Business Summit) — найбуйнейшая ў свеце штогадовая выстаўка-шоу індустрыі камп’ютарных відэагульняў. Тут распрацоўшчыкі гульняў, выдаўцы, вытворцы праграмнага і апаратнага забеспячэння прадстаўляюць камп’ютарныя і відэагульні, гульнявыя прыстаўкі, камп’ютарную электроніку і аксэсуары.
Шусцева
Шу́сцева (, Шустево) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Веляшковіцкага сельсавета.
Віктар Яфімавіч Вараб’ёў
Усе перамогі атрыманы ў пары з Мікалаем Астапковічам.
Мукачэўскі дзяржаўны ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Універсітэт мае 2 інтэрнаты, якія забяспечваюць усіх студэнтаў пражываннем. У структуру універсітэта ўваходзяць таксама навуковая бібліятэка з пяццю чытальнымі заламі на 188 месцаў, музей прыкладнога мастацтва Закарпацця, студэнцкі дом моды.
Гісторыя
Мукачэўскі тэхналагічны інстытут пачаў дзейнічаць з 1995 г., калі ў Мукачэва быў адкрыты філіял Тэхналагічнага універсітэта Падолля з Хмяльніцкага, які пачаў падрыхтоўку ў горадзе спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй па эканамічных і тэхналагічных спецыяльнасцях. А ў 1997 г. на яго базе быў адкрыты самастойны інстытут. Мукачэўскі гуманітарна-педагагічны інстытут быў створаны ў 2003 г. паводле рашэння Закарпацкага абласнога савета, згодна з якім Мукачэўскі гуманітарна-педагагічны каледж быў рэарганізаваны ў Мукачэўскі гуманітарна-педагагічны інстытут.
Барсеева
Барсе́ева (, Барсеево) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.
Лік Вольфа
, дзе
Швейцарскім астраномам Максам Вальдмайерам атрымана наступная эмпірычная залежнасць паміж сярэднегадавымі значэннямі колькасці Вольфа і сумарнай плошчай сонечных плям:
Сапара
Са́пара (札幌市) — чацвёрты па велічыні горад Японіі, найважнейшы эканамічны, прамысловы, адукацыйны і культурны цэнтр Хакайда, горад дзяржаўнага значэння Японіі, адміністрацыйны цэнтр губернатарства Хакайда. У горадзе размешчаны ўніверсітэт Хакайда.
Швецыя на Алімпійскіх гульнях
Швецыя адзін раз сама прымала летнія Алімпійскія гульні. У 1912 годзе гульні прайшлі ў Стакгольме. У 1956 годзе арганізатарам летніх Гульняў у Мельбурне, з-за карантыну, прыйшлося перанесці спаборніцтвы па конным спорце ў Стакгольм.
Гаявішча
Гаяві́шча (, Гаевище) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавета.
Ігар Пятровіч Пашэвіч
Біяграфія
Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Еўропы 2016 года ў чацвёрцы без рулявога.
Лыжныя гонкі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1948
На зімовых Алімпійскіх гульнях 1948 года ў Санкт-Морыцы ў лыжных гонках было разгуляна 3 камплекты ўзнагарод — усе сярод мужчын (18 км, 50 км і эстафета 4х10 км). Праграма спаборніцтваў у параўнанні з Алімпійскімі гульнямі 1936 года ў Гарміш-Партэнкірхене змен не зведала. У спаборніцтвах прынялі ўдзел 106 спартсменаў з 15 краін.
Гравітацыйны радыус
Гравітацыйны радыус (або радыус Шварцшыльда) прадстаўляе сабой характэрны радыус, вызначаны для любога фізічнага цела, якое валодае масай: гэта радыус сферы, на якой знаходзіўся б гарызонт падзей, які ствараецца гэтай масай у агульнай тэорыі адноснасці, калі б яна была размеркавана сферычна-сіметрычна, была б нерухомай (у прыватнасці, не круцілася, але радыяльныя рухі дапушчальныя), і цалкам ляжала б ўнутры гэтай сферы.
Аляксей V Дука
Жыццё да прыходу да ўлады
Аляксей паходзіў са знатнай візантыйскай сям’і Дукаў і быў сваяком кіруючай дынастыі Анёлаў праз дачку імператара Аляксея III Еўдакію Ангеліну Камніну. Насіў мянушку «Мурзуфл» (Μούρτζουφλος — «насуплены»), якая яму была дадзена за густыя бровы, якія зрасталіся на пераноссі. Да часу Чацвёртага крыжовага паходу ён дасягнуў высокай прыдворнай пасады протавестыярыя, якая давала яму права неабмежаванага доступу ў імператарскія пакоі.
Георг Хэрвег
Увосень 1842 пазнаёміўся з К. Марксам. Зблізіўся з М. А. Бакуніным і А. І. Герцэнам. Гервег стаў адным з вядучых аўтараў «Рэйнскай газеты» і атрымаў прызнанне К. Маркса. У вершы «Партыя» (1842) Гервег адстойваў ідэю партыйнасці паэзіі, якая разумеецца як служэнне сілам прагрэсу. Пісаў сатырычныя вершы, накіраваныя супраць ворагаў Рэвалюцыі 1848-49. У той жа час Гервег зблізіўся з Ф. Ласалем і ў 1863 стварыў гімн для, апублікаваны ў газеце «Der Landbot».
Паслы Украіны ў Беларусі
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Украінай усталяваныя 27 снежня 1991 года. Першым паслом Украіны ў Беларусі стаў Уладзімір Жаліба, у гэтым жа годзе была адчынена пасольства Украіны ў Беларусі.