cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фестываль моў
Як лічыцца,ідэя фестываля моў належыць амерыканскаму эсперантысту Дэнісу Кіфу (Dennis Keef), які правёўпершы фестываль у горадзе Тур ва Францыі ў 1995 годзе. Ужо ў наступным годзе згодна з аналагічнай схемай быў праведзены першы фестываль у іншай краіне - у горадзе Чэбаксары. З 2013 года фестываль моў штогод праводзяць і ў Мінcку.
NGC 5325B
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Аменсалізм
Аменсалізм у раслін
Аменсалізм шырока распаўсюджаны ва ўзаемаадносінах відаў раслін і інгібіруючым фактарам з'яўляецца альбо адмоўнае асяроддзеўтварэнне (аднабаковае або, радзей, узаемнае), альбо вылучэнне інгібітарам у навакольнае асяроддзе якіх-небудзь прыжыццёвых вылучэнняў, якія адмоўна ўздзейнічаюць на расліну-аменсал (алелапатыя).
Ёхан Кёлер
Біяграфія
Скончыў Пецярбургскую АМ у 1855 годзе.
Залашка
Залашка — прозвішча.
Сезон 2013/2014 «Гарызонта» Мінск
У сезоне 2013-2014 жаночага баскетбольнага клуба Гарызонт з Мінска прымаў удзел:
Аздзяцічы (археалагічныя помнікі)
Гарадзішча
Знаходзіцца за 1 км ад вёскі, на высокім карэнным беразе р. Бярэзіна. Займае мыс, утвораны глыбокімі ярамі, якія спадаюць у забалочаную пойму. Пляцоўка авальная, памерамі 30х50 м, выцягнута з захаду на ўсход. З усходняга боку ўмацавана валам вышынёй каля 0,7 м і ровам глыбінёй 0,4—0,5 м, з поўначы і поўдня абмежавана ярамі. Адкрыў у 1931 г. А. М. Ляўданскі. У 1958 г. А. Р. Мітрафанаў даследаваў 264 м². Выяўлены рэшткі 2 жытлаў, заглыбленых у зямлю на 0,15—0,3 м. Плошча аднаго жытла 17, другога — 26 м². Знойдзены фрагменты ляпнога глінянага посуду, гліняныя прасліцы, грузікі, жалезныя наканечнікі коп'яў, абломак нажа, малыя сярпы, рыбалоўны кручок. Датуецца I ст. да н.э. — I ст. н.э. і адносіцца да ранняга перыяду культуры штрыхаванай керамікі.
Даніэль Пасарэла
Даніэль Альберта Пасарэла (Daniel Alberto Passarella; нар. ) — аргенцінскі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1978 і 1986 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Адзіны аргенцінец — двухразовы чэмпіён свету. На чэмпіянаце свету 1978 быў капітанам зборнай Аргенціны. З’яўляецца другім па колькасці забітых галоў абаронцам у гісторыі футбола. Уваходзіць у сімвалічную зборную ФІФА 100 з найлепшых футбалістаў сярод жывых.
Кесарава сячэнне
Кесарава сячэнне (caesarea «каралеўскі» і sectio «разрэз») — правядзенне родаў з дапамогай паластной аперацыі, пры якой нованароджаны вымаецца праз разрэз брушной сценкі маткі. Раней кесараво сячэнне праводзілася толькі па медыцынскіх паказальніках, але зараз усё часцей аперацыя праводзіцца па жаданні парадзіхі.
Bad Religion
«Bad Religion» — амерыканскі панк-рок-гурт з паўночнага прадмесця Лос-Анджэлеса, утвораны ў 1980 годзе.
Вэрбовэ (Палогыўскі раён)
Вэрбовэ (Вербо́ве) — вёска ў Палогыўскім раёне Запарожскай вобласці Украіны.
Трахеіт
Трахеіт — запаленне слізістай абалонкі трахеі. Бывае востры і хранічны. Трахеіт выклікаюць мікраарганізмы (часцей вірусы), пераахаладжэнне і інш.; часта ён спалучаецца з рынітам, фарынгітам, ларынгітам, бранхітам. Хранічны трахеіт развіваецца з вострага (асабліва пры курэнні). Прыкметы: прыступападобны кашаль (сухі або з макротай), боль у глотцы і за грудзінай, ахрыпласць. Лячэнне тэрапеўтычнае, фізіятэрапеўтычнае.
Уладзімір Леанідавіч Клюня
Біяграфічныя звесткі
У 1970 годзе паступіў і ў 1975 годзе скончыў гістарычны факультэт Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы. У 1975-1979 гадах навучалася ў аспірантуры пры кафедры палітічнай эканоміі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў Мінску.
Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата эканамічных навук па спецыяльнасці «Палітычная эканомія» абараніў у 1981 годе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце. Тэма дысертацыі: «Пашыранае ўзнаўленне асноўных вытворчых фондаў як найважнейшая ўмова змены характару сельскагаспадарчай працы». У 1986 годзе Вышэйшая атэстацыйная камісія СССР надала яму навуковае званне дацэнта.
Мутуалізм
Мутуалізм — узаемавыгадныя адносіны паміж арганізмамі. Больш агульным паняццем з'яўляецца сімбіёз, які ўяўляе сабой суіснаванне розных біялагічных відаў. Але ў адрозненне ад мутуалізма, сімбіёз можа быць і не выгадны аднаму з партнёраў, напрыклад, у выпадку паразітызму.
Цесны кантакт відаў пры мутуалізме выклікае іх сумесную эвалюцыю. Характэрным прыкладам служаць узаемныя прыстасаванні, якія сфарміраваліся ў кветкавых раслін і іх апыляльнікаў. Часта віды-мутуалісты сумесна рассяляюцца.
Палёт
Лятаючыя жывёлы
Да таго ж, існуе мноства жывёл, здяйсняючых планіруючы ці парашутуваны палёт — павукі на павуцінні, аэрапланктон, лятаючыя малюскі і лятучыя рыбы, планіруючыя з дапамогай перапонкі ці скураной складкі млекакормячыя і паўзуны.
Амон Ра
Змест
Сюжэт будуецца на падрыхтоўцы савецкіх касманаўтаў да палёту на Месяц. Адзін з іх — галоўны герой кнігі Амон Крывамазаў (Ра — пазыўны па імені старажытнаегіпецкага боства, які выкарыстаў галоўны герой). Кніга прысвечана «героям савецкага космасу» — але не шырока чествуемым афіцыйным касманаўтам, якіх шырока ушаноўваюць, а нікому не вядомым шараговым прадстаўнікам засакрэчанага «савецкага космасу».
Выданні
Аповесць была ўпершыню апублікавана (у часопісным варыянце) у часопісы «Знамя» ў 1992 годзе. Урывак з аповесці пад назвай «Месяцаход» быў апублікаваны ў 1991 годзе ў часопісы «Знание — сила» і ў першым аўтарскім зборніку «Сіні ліхтар».
Аўтамат з газіроўкай з сіропам і без
Гісторыя стварэння
Працу над раманам «Аўтамат з газіроўкай з сіропам і без» Уладзімір Някляеў пачаў у 2009 годзе. Аднак пасля падзей ў снежні — Плошчы-2010, і турмы пасля іх, напісанне рамана было часова спынена. Пасля вызвалення з турмы Някляеў працягнуў працу над раманам.
Хімічнае рэчыва
Рэчыва ў хіміі — фізічная субстанцыя са спецыфічным хімічным саставам. У філасофскім слоўніку Рыгора Цяплова ў 1751 годзе словам рэчыва перакладаўся лацінскі тэрмін Substantia.
Дорсет (культура)
Паходжанне
Генетычныя даследаванні 2010 г. паказалі, што прадстаўнікі культуры Дорсет паходзяць з Сібіры і не звязаны з сучаснымі эскімосамі Канады і Грэнландыі, якія бяруць пачатак ад культуры Туле. Група дорсетцаў сфарміравалася каля 4500 гадоў таму і мела толькі 1 жанчыну ў якасці продка. Іх колькасць ніколі не была вялікай — каля 3000 на тэрыторыі Канады і 1000 на тэрыторыі Грэнландыі. Даследчыкі адзначаюць надзвычайную ізаляванасць дорсетцаў ад іншых народаў Паўночнай Амерыкі, што, магчыма, тлумачыцца іх рэлігійнымі вераваннямі.
Вышэйшая школа турызму і замежных моў у Варшаве
Агульная характарыстыка
Заснавальнікам установы з’яўляецца Ядвіга Барбара Мароз. Школа месціцца ва ўласным будынку на Алеі Прымаса Тысячагоддзя, 38а ў Варшаве непадалёк ад вакзала «Варшава-Заходняя», дзе праводзяцца ўсе заняткі.
Караліна Мацільда Вялікабрытанская
Біяграфія
Дачка прынца Уэльскага Фрэдэрыка і Аўгусты Саксен-Гоцкай, Караліна з’явілася на свет праз тры месяцы пасля смерці бацькі.
Міляцка
Міляцка — рака ў Босніі і Герцагавіне, якая працякае праз сталіцу Сараева. Даўжыня — 35,9 км. Рака бярэ пачатак у мястэчку Пале, некалькі кіламетраў на ўсход ад Сараева. Ток ракі праходзіць з усходу на захад. Уліваецца ў раку Босну.
Ордэн караля Фейсала
Гісторыя
Ордэн караля Фейсала быў заснаваны каралём Саудаўскай Аравіі Халідам ў 1976 годзе і прысвечаны яго папярэдніку, каралю Фейсалу, якога забілі ў 1975 годзе. Ордэн уручаецца за асаблівыя заслугі перад дзяржавай.
Апісанне
Зорка ордэна аналагічная знаку, але устаноўленага памеру ў залежнасці ад класа.
Сірыя
Сірыя ў гады Другой сусветнай вайны. Абвяшчэнне незалежнасці
Ва ўмовах Другой сусветнай вайны (у чэрвені 1941 брытанскія войскі і часткі «Свабоднай Францыі» генерала Ш. дэ Голя выбілі з тэрыторыі Сірыі армію рэжыму «Вішы»), французская адміністрацыя 27 верасня 1941 заявіла аб прызнанні незалежнасці Сірыі, 23 снежня 1943 падпісана адпаведнае франка-сірыйскае пагадненне. У жніўні 1943 выбраны першы прэзідэнт незалежнай Сірыі — Ш. Куатлі. Пасля доўгага палітычнага змагання Сірыя атрымала дзяржаўную незалежнасць, афіцыйна абвешчаную 17 красавіка 1946 пасля канчатковага вываду з краіны французскіх і англійскіх войск. Гэтая дата стала нацыянальным святам — Днём эвакуацыі.
Культура
Будучы адной з самых старажытных дзяржаў свету, Сірыя стала калыскай многіх цывілізацый і культур. У Сірыі зарадзілася угарыцкая клінапіс і адна з першых формаў пісьменства — фінікійская (XIV стагоддзе да н. э.). Сірыйскія дзеячы навукі і мастацтва ўнеслі вялікі ўклад у развіццё сусветнай культуры ў межах эліністычнай, рымскай, візантыйскай і арабскай культур. Дамаск — сталіца Сірыі і адзін з найстарэйшых гарадоў свету; першыя згадкі пра яго ставяцца да 2500 году да нашай эры. Акрамя гэтага, Дамаск — гэта яшчэ і самая старажытная з усіх сучасных сталіц у свеце.
Альпійскія лугі
Альпі́йскія лугі́ — высакагорныя лугі альпійскага пояса. Найбольш пашыраны асакова-злакавыя лугі і нізкатраўныя альпійскія «дываны» — маты, для якіх характэрна адсутнасць суцэльнага дзёрну. У складзе альпійскіх лугоў шмат кармавых, лекавых, дэкаратыўных, харчовых раслін. Каштоўныя сельскагаспадарчыя ўгоддзі. Выкарыстоўваюцца як летнія пашы.
Армо
Арма (Armo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
MamaRika
2009—2015: «Фабрыка зорак-3»
7 красавіка 2011 года адбылася прэм’ера анімацыйнага фільма «Рыа», у якім Эрыка агучыла Перліну. У жніўні таго ж года стала ўладальніцай шоўбіз-прэміі «Крыштальны мікрафон» у намінацыі «Спявачка года».
З 2016: MamaRika
У 2019 годзе, па дадзеных TopHit, MamaRika мела 232 269 эфіраў на ўкраінскіх радыёстанцыях.
Фратрыя
Льюіс Генры Морган у працах, прысвечаных паўночнаамерыканскім індзейцам, увёў панецце фратрыя ў дачыненні да экзагамнай групы родаў. У гэтым сэнсе яно шырока ўжываецца ў этналогіі і культурнай антрапалогіі.
Аперацыя «Аліўкавая галіна»
Аперацыя «Аліўкавая галіна» (Zeytin Dalı Harekâtı) — ваенная аперацыя ўзброеных сіл Турцыі і пратурэцкіх узброеных фармаванняў сірыйскай апазіцыі (Свабодная сірыйская армія і інш.) на поўначы Сірыйскай Арабскай Рэспублікі супраць альянсу SDF і курдскіх узброенных атрадаў. Афіцыйная аб’ява аб пачатку аперацыі была зроблена Генштабам УС Турцыі 20 студзеня 2018 года.
Аперацыя
27 студзеня генштаб УС Турцыі паведаміў, што ў рамках ваеннай аперацыі турэцкія ўзброеныя сілы ліквідавалі 394 «тэрарыстаў» і знішчылі 340 аб’ектаў «тэрарыстычных арганізацый». У Генштабе адзначылі, што падчас аперацыі загінулі трое турэцкіх вайскоўцаў, яшчэ 30 чалавек атрымалі раненні. Таксама былі забітыя 13 байцоў саюзных Анкары атрадаў сірыйскай апазіцыі.
10 лютага прэзідэнт Турцыі Рэджэп Эрдаган заявіў, што ў правінцыі Хатай пры выкананні задання ў рамках аперацыі «Аліўкавая галіна» ўпаў верталёт ВПС Турцыі Т-129. Пазней прэм’ер-міністр Турцыі Біналі Йылдырым паведаміў, што ў выніку аварыі абодва знаходзіліся ў верталёце ваенных загінулі. Генштаб УС Турцыі паведаміў, што прычынай крушэння стала тэхнічная няспраўнасць.
15 лютага пад кантроль пратурэцкіх атрадаў перайшлі населеныя пункты Дурга і Дураклі. Пазней атрады ССА таксама захапілі вёскі Шарбанлы, Джукалы Тахтані, Хараб Сулук і Кары і шэраг суседніх вышынь. На баку ССА таксама выступілі ісламісты антыўрадавага фарміравання «Джейш Аль-Наср». Між тым турэцкія інжынерныя падраздзялення пачалі абясшкоджванне мін, закладзеных курдскімі байцамі ў раёне горнай грады Берсайя, адбітай у курдскіх атрадаў у канцы студзеня.
16 лютага стала вядома аб істотным зруху ў адносінах паміж сірыйскімі ўладамі і курдамі: па паведамленні ліванскага тэлеканала Al-Mayadeen, сірыйскі ўрад і курды дамовіліся аб тым, што ў бліжэйшы час на тэрыторыю Афрына для «адлюстравання нападу Турцыі» будуць уведзеныя сірыйскія войскі. 18 лютага гэту інфармацыю пацвердзілі ў Дамаску.
Рэакцыя
23 студзеня дзяржсакратар ЗША Рэкс Тылерсан ў рамках сустрэчы ў Парыжы, прысвечанай барацьбе з незаконным прымяненнем хімічнай зброі ў Сірыі, прапанаваў Турцыі стварыць на поўначы Сірыі 30-кіламетровую зону бяспекі, каб пазбегнуць сутыкнення турэцкіх і амерыканскіх вайскоўцаў. 24 студзеня прэзідэнт ЗША Дональд Трамп правёў тэлефонную размову з прэзідэнтам Турцыі Рэджэпам Эрдаганам. Трамп, згодна з прэс-рэлізу Белага дома, выказаў занепакоенасць падзеямі ў Афрыне, паколькі сітуацыя «можа перашкодзіць дасягненню нашых агульных мэтаў у Сірыі». Па словах міністра замежных спраў Турцыі Меўлюта Чавушаглу, у ходзе размовы Эрдаган запатрабаваў у Трампа адвесці войскі ад сірыйскага Манбіджа, таму што Турцыя плануе пашырыць сваю аперацыю за межы Афрына. Чавушаглу таксама пракаментаваў прапанову ЗША аб стварэнні зоны бяспекі на сірыйска-турэцкай мяжы: па словах турэцкага міністра, перш чым абмяркоўваць гэтую тэму, неабходна аднавіць давер паміж дзвюма краінамі: «Я заявіў яму, што ўзброеная падтрымка YPG з боку ЗША павінна быць спыненая».
Лябеднік блішчасты
Распаўсюджанне
Шырока распаўсюджаная расліна, якую лёгка знайсці. Распаўсюджана ў сярэдняй і Усходняй Еўропе, у Заходняй Азіі. Цвіце ў чэрвені-верасні.
Каталіцкая акадэмія ў Варшаве
Каталіцкая акадэмія ў Варшаве — польская рэлігійная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.
Аўрыга
Аўрыга (Aurigo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 353 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 37 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 18021. Тэлефонны код — 0183.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Paolo.
Альбін Міхал Дзяконскі
Творчасць
Творчасць Дзяконскага не атрымала вялікага рэзанансу ў часе жыцця паэта. Па Другой сусветнай вайне пра Дзяконскага распавёў Казімір Выка, а творы паэта ўвайшлі ў анталогію «Польская паэзія 1914—1939».
Вячаслаў Андрэевіч Мохарт
Навуковая і грамадская дзейнасць
З 1971 па 2001 год В. А. Мохарт быў намеснікам старшыні Беларускага таварыства уролагаў. На працягу 10 гадоў уваходзіў у склад рэдакцыйнай калегіі часопіса «Урология и нефрология».
Чэрэс
Чэрэс (Ceres) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Дзеці Разэнталя
Сюжэт
Другое дзеянне пачынаецца 3й карцінай, падзеі якой разгортваюцца на Плошчы трох вакзалаў у Маскве ў 1993 годзе. Паязджане, Таксісты, Бежанец, Напарстнікі, Бомж, Прастытуткі, Гандляры спяваюць кожны аб сваім. Дублі даюць музычнае выступленне. Прастытутка Таня расчуленая. Усе дублі акрамя Моцарта сыходзяць у кабак, ён застаецца з Таняй. Адбываецца пераход да першай сцэне 4й карціны: Моцарт і Таня спяваюць пра іх каханне. Умешваецца сутэнёр Кела. Вердзі плаціць за Таню залатымі гадзінамі бацькі, выкупляючы яе ў Келы. Моцарт і Таня клічуць усіх на сваё вяселле: «Усё перамагае каханне!» Кела наракае, што ў яго звялі прастытутку: «Нядоўга вяселейка працягнецца! / Наракай, аторва, на сябе!» У другой сцэне ўсе персанажы вакзала зноў выбягаюць на сцэну. Вяселле, усе весяляцца. Таня кліча ўсіх дубляў паехаць з ёй і Моцартам жыць у Крым да яе маці. Прыбывае іх цягнік. Мусаргскі прапануе выпіць гарэлкі «на адыходак». Неўзабаве дублі і Таня пачынаюць адчуваць сябе дрэнна і падаюць на зямлю.
Медыцына
Гісторыя
У часы язычніцтва лекарамі былі вешчуны, жрацы. Асновы народнай медыцыны мелі эмпірычны і стыхійны характар. Дасягненні ў Старажытнай Грэцыі абагульніў Гіпакрат (5 ст. да н.э.). У сярэднявечнай Еўропе медыцына падпарадкоўвалася царкве, знаходзілася пад уплывам схаластыкі. У эпоху Адраджэння ў медыцыне ўмацаваліся клінічны і эксперыментальных метад, развівалася анатомія (А.Везалій). У 17 стагоддзі У.Гарвей распрацаваў вучэнне аб кровазвароце, М.Мальпігі — аб кровазвароце ў капілярах. З 18 стагоддзя развіваўся даследчы кірунак. У 19 стагоддзі распрацаваны метады фізіялагічнай дыягностыкі, заснаваны тэорыя клетачнай паталогіі (Р.Вірхаў), асновы бактэрыялогіі і імуналогіі (Л.Пастэр, І. І. Мечнікаў), ваенна-палявой хірургіі (М. І. Пірагоў), удасканалены хірургічныя аперацыі (М. В. Скліфасоўскі). У 20 стагоддзі распрацаваны вучэнне пра вышэйшую нервовую дзейнасць (І. П. Паўлаў), фізіялагічныя, гігіенічныя і біялагічныя асновы тэрапіі, сувязь арганізма з навакольным асяроддзем, пра вітаміны, хіміятэрапеўтычныя сродкі. Укаранёны ў практыку рэнтгенаграфія. гіпатэрмія, пераліванне крыві, трансплантацыя і іншае.
Тыпавыя серыі жылых дамоў
Тыпавыя серыі жылых дамоў — тыпы дамоў масавых серый, якія будаваліся ў гарадах СССР і ў некаторых краінах Варшаўскага дагавора, а таксама і ў шматлікіх капіталістычных краінах (Францыя, ФРГ, Паўднёвая Карэя) якія з’яўляюцца асновай архітэктурнага аблічча шэрагу спальных раёнаў гэтых гарадоў. Па тэхналогіі будаўніцтва серыйныя дамы падзяляюцца на панэльныя, блокавыя і цагляныя.
Дурбскі край
Дурбскі край (Durbes novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Латвіі, у гістарычным рэгіёне Курзэмэ. Край складаецца з чатырох воласцяў і гарады Дурбэ. Цэнтрам края з'яўляецца пасёлак Ліегі Тайдакскай воласці.
Павел Тамашавіч Южык
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і былога садоўніка аранжарэі князя Агінскага, Тамаша Захаравіча Южыка і яго жонкі, хатняй гаспадыні Марыі Фадзееўны.
Ліван
Дзяржаўны лад і палітыка
Кіраўнік дзяржавы — Прэзідэнт, якога выбірае Нацыянальная Асамблея тэрмінам на 6 гадоў. Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму парламенту, 128 дэпутатаў якога выбірае насельніцтва на 4 гады. Выканаўчую ўладу ажыццяўляе ўрад пад кіраўніцтвам Прэм’ер-міністра, якога назначае Прэзідэнт.
Гісторыя
Тэрыторыя Лівана заселена з часоў верхняга палеаліту. У старажытнасці прыбярэжныя раёны былі часткай Фінікіі, дзе існавалі такія важныя фінікійскія гарады, як Тыр, Берыт, Сідон, Бібл. Тэрыторыя Лівана ўваходзіла ў склад Старажытнага Егіпта (2-я палова 2-га тыс.да н.э.), Асірыі (8-7 ст.да н.э.), дзяржаў Ахеменідаў (6-4 ст.да н.э.), Аляксандра Македонскага (4 ст.да н.э.), Пталамеяў (4-3 ст.да н.э.), Селеўкідаў (3-1 ст.да н.э.). У 64 годзе да н.э. заваяваны Рымам. У 4-7 ст. н.э. у складзе Візантыі. У сярэдзіне 7 стагоддзя заваяваны арабамі, уваходзіў у склад халіфата Амеядаў, халіфата Абасідаў, халіфата Фатымідаў. З 8-9 ст. у Горным Ліване пасяліліся прадстаўнікі хрысціянскай секты маранітаў, з 11 стагоддзя пашыралася вучэнне шыіцкай секты друзаў.
Глотка
Функцыі глоткі
Функцыі глоткі: прасоўванне харчовага камяка з рота ў стрававод, правядзенне паветра з носа (ці рота) у гартань. Такім чынам, у глотцы перакрыжоўваюцца дыхальныя і стрававальныя шляхі.
Востраў Ратманава
Уваходзіць у склад Чукоцкай аўтаномнай акругі. Названы ў гонар расійскага марскога афіцэра Макара Ратманава.
Рыбы
Знешняя будова
Скура ўкрыта лускою, зрэдку з касцявымі пласцінкамі або голая. У большасці рыб цела пакрыта луской — тонкімі плоскімі касцявымі пласцінкамі. Пярэдняй часткай яны паглыблены ў скурныя кішэні, а выступаючай задняй — чарапіцападобна налягаюць адна на адну. Покрыва з лускі ахоўвае цела рыбы ад знешніх пашкоджанняў, не замінаючы руху. Па меры росту рыбы павялічваецца ў дыяметры і луска. З-за нераўнамернага росту ў летні і зімовы перыяды на ёй утвараюцца гадавыя кольцы, па колькасці якіх вызначаюць узрост рыбы. Слізь, што ў вялікай колькасці выдзяляецца шматлікімі залозамі скуры, пры руху змяншае трэнне цела рыбы аб ваду, а спецыяльныя рэчывы, якія ў ёй утрымліваюцца, перашкаджаюць размнажэнню на скуры грыбкоў і хваробатворных бактэрый.
Пеэтэр Ярвелайд
Пеэтэр Ярвелайд(Peeter Järvelaid,, ) — эстонскі гісторык і правазнавец, прафесар Талінскага ўніверсітэта. Распрацаваў семіятычны асобасна-арыентаваны кірунак у гістарычным даследаванні. Аўтар шматлікіх артыкулаў па еўрапейскай і эстонскай гісторыі права і адукацыі, апублікаваных на эстонскай, англійскай, нямецкай, французскай, рускай, латышскай, фінскай, літоўскай і шведскай мовах. З 2006 года прадметам яго даследаванняў сталі міжнародныя адносіны ў XX стагоддзі. З 2012 года прадметам яго вывучэння сталі нямецкія дыпламатычныя місіі, асаблівая ўвага надаецца нямецкаму дыпламатычнаму прадстаўнiцтву ў Таліне.
Рыбы
Дыханне
Жабры размешчаны па баках галавы і прыкрыты жабернымі накрыўкамі (у храстковых рыб адсутнічаюць). Абмен газамі адбываецца з дапамогай вельмі тонкіх жаберных пялёсткаў, размешчаных на жаберных дугах. Пялёсткі пранізаны густой сеткай крывяносных капіляраў, таму ў жывой рыбы яны ярка-чырвоныя. Унутры ротаглоткавай поласці жаберныя дугі маюць шматлікія белаватыя вырасты — жаберныя тычынкі, якія змыкаюцца і ўтвараюць фільтр, што затрымлівае ежу ў глотцы. Рыба пастаянна заглытвае ваду. Калі яна адкрывае рот і закрывае жаберныя накрыўкі, насычаная кіслародам вада трапляе ў поласць рота. Затым рот закрываецца, а жаберныя накрыўкі адкрываюцца, вада выштурхваецца і абмывае жабры. Раствораны ў вадзе кісларод пранікае ў капіляры жаберных пялёсткаў, а вуглякіслы газ з іх выдаляецца ў ваду. Так у жабрах адбываецца газаабмен.
Асаблівасці жыццядзейнасці
У рыб, якія ў большай або меншай меры праяўляюць клопат аб патомстве, колькасць утвараемых ікрынак значна меншая. Так, ласасёвыя рыбы (кета, гарбуша) адкладваюць каля 1—4 тыс. ікрынак у паглыбленні грунту ракі, прысыпаюць іх чыстай галькай і некалькі дзён ахоўваюць гняздо. Некаторыя самы робяць прымітыўнае гняздо з раслін, каменьчыкаў або капаюць ямкі і ахоўваюць аплодненыя ікрынкі. Самец трохіголкавай колюшкі з частак раслін, змацаваных загусцелай у вадзе сліззю, будуе шарападобнае гняздо, куды самка адкладвае аплодненыя ікрынкі. Самец ахоўвае яго, рамантуе, падграбае плаўнікамі свежую ваду.
Зэлэна Рошча (Васылькіўскі раён)
Зэлэна Рошча (Зелена Роща) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Ясутаро Мацукі
(松木 安太郎; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1984—1986 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Роберт Мацвеевіч Клімін
Біяграфія
З 1989 года член Міжнароднай асацыяцыі дызайнераў.
Альфрэд Ізідор Ромер
Памяць
Імя А. Ромера носяць вуліцы ў вёсках Камаі і Каралінава, а таксама Пастаўская дзіцячая мастацкая школа. Планавалася ў 2009 годзе, да 600-годдзя раённага цэнтра, недалёка ад школы ўсталяваць помнік мастаку.
Эрытрэя ў тыграйскім канфлікце
Перадгісторыя
У 1991 годзе, пасля шматгадовай грамадзянскай вайны, улада ў Эфіопіі перайшла да кааліцыі «Рэвалюцыйна-дэмакратычны фронт эфіопскіх народаў» (РДФЭН), у складзе якой была партыя «Народны фронт вызвалення Тыграя» (НФВТ).
Ваенная інтэрвенцыя
9 лістапада 2020, каментуючы бітву за Хамеру, прэзідэнт мяцежнага рэгіёну Тыграй Дэбрэцыан Гебрэмікаэль заявіў, што ў баявых дзеяннях на баку ўрада ўдзельнічае эрытрэйская армія. Аднак урад Эрытрэі адмаўляў свой удзел у вайне. Эфіопскі ўрад таксама першапачаткова абвяргаў такога кшталту інфармацыю, але 23 сакавіка 2021 прэм’ер-міністр Абій Ахмед Алі афіцыйна пацвердзіў, што замежныя войскі знаходзяцца ў зоне баявых дзеянняў. 16 красавіка гэта пацвердзіла і пастаянны прадстаўнік Эрытрэі пры ААН Сафія Тэсфамарыам. Войскі Эрытрэі занялі частку паўночных раёнаў Тыграя. Да пачатку аперацыі «Алула» яны кантралявалі такія гарады як Шырэ, Аксум і Адва. Сярод падраздзяленняў у баях былі заўважаны 21-я і 32-я пяхотныя дывізіі.
Зеленадольск (Татарстан)
Завод імя Серга (машынабудаванне), завод імя А. М. Горкага (суднабудаванне, тытанавае ліццё), фанерны завод, Паволжскі фанерна-мэблевы камбінат, Зеленадольскі машынабудаўнічы завод (філіял Казанскага маторабудаўнічага вытворчага аб'яднання, Зеленадольскі шпалапрапіткавы завод
Осаму Танінака
(谷中 治; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1984—1986 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Анастас Аляксандравіч Сіцынскі
Бібліяграфія
Працы па пытаннях акушэрства і гінекалогіі.
Хаўленд (востраў)
Хаўленд (Howland Island) — незаселены востраў у Ціхім акіяне ў раёне экватара, які належыць ЗША з 1857 года. Знаходзіцца ў 3100 км на паўднёвы захад ад Ганалулу. Плошча вострава складае 1,6 км². Востраў быў адкрыты ў ХІХ ст. У нашы дні на востраве дзейнічае маяк.
Абухава (Верхнядзвінскі раён)
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 167 чалавек у 55 дварах.
Паскарэнне свабоднага падзення
Сіла цяжару
Па вызначэнні, сіла цяжару на паверхні планеты складаецца з гравітацыйнага прыцягнення планеты і цэнтрабежнай сілы інерцыі, выкліканай сутачным кручэннем планеты.
BirdLife International
Арганізацыя базіруецца ў Кембрыджы, аднак мае рэгіянальныя сакратарыяты на ўсіх іншых кантынентах. З 2005 года статус партнёра BirdLife International у Беларусі атрымала грамадская арганізацыя «Ахова птушак Бацькаўшчыны». .
Каралі Неапаля
Анжуйская лінія Валуа
1417—1434 Людовік III Анжуйскі (1403—1434)
1434—1480 Рэнэ Добры (1409—1480)
Габсбургі
1621—1665 Філіп III (1605—1665) (Філіп IV Іспанскі)
1713—1734 Карл VI (1685—1740) (император Карл VI Габсбург)
Бурбоны
1799—1806 Фердынанд IV (1751—1825)
1815—1816 Фердынанд IV (1751—1825)
Грынпіс
Рэгіянальныя офісы
Рэгіянальныя офісы аб’ядноўваюць некалькі дзяржаў.
Нацыянальныя офісы
Аўстралія і Акіянія: Новая Зеландыя
Крытыка
Грынпіс часта падвяргаецца крытыцы з боку некаторых прадстаўнікоў навуковай супольнасці, у тым ліку і асобных прафесійных эколагаў, па меркаванні якіх дзейнасць Грынпіс часцей прыносіць шкоду, чым карысць прыродзе.
Васіль Фёдаравіч Фёдараў
Біяграфія
Скончыў дзяржаўны эскперыментальны тэатральныя майстэрні У. Меерхольда ў тэатры яго імя. Працаваў у тэатрах Масквы, Баку, Ленінграда, Ашхабада. У 1952—1958 гадах галоўны рэжысёр Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра Беларусі.
К’яламберта
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Filippo e San Giacomo.
Горная краіна
Горная краіна — вялікі ўчастак зямной паверхні, якія высока ўзняты над прылягаючымі раўнінамі і характарызуецца значнымі і рэзкімі ваганнямі вышынь.
Калегіум
Кале́гіум (ад collegium — таварыства, садружнасць) — закрытая сярэдняя, радзей вышэйшая навучальная ўстанова ў XVI—XIX стст. Адкрывалі калегіумы пераважна езуіты. Лічыліся свецкімі, аднак сістэма навучання была падпарадкавана інтарэсам ордэна. Вывучаліся: тэалогія, лацінская і грэчаская мовы, літаратура, геаграфія, гісторыя, сем вольных мастацтваў і інш. Адукацыя была бясплатнай і даступнай для прадстаўнікоў іншых канфесій. Поўны калегіум уключаў 5—6-гадовы курс сярэдняй школы (ніжэйшае і вышэйшае аддзяленні), 3-гадовы курс філасофіі, 4-гадовы — тэалогіі.
Ленінагорск
Размешчаны на паўднёвым усходзе Татарстана, у верхнім цячэнні ракі Сцяпны Зай, за 322 км ад Казані.
Антоні Дзяконскі
Біяграфія
Кар’еру пачаў земскім ваўкавыскім сурагатам. З 1765 года — ваўкавыскі стольнік, адначасова — пяцігорскі харунжы аддзелаў гетмана Агінскага.
Петрашунцы
Да 23 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Стайкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Сакаўшчынскага сельсавета.
Горны масіў
Горны масіў — асобны ўчастак горнай краіны, размешчаны параўнальна ізалявана, і які мае прыкладна аднолькавыя шырыню і даўжыню.
Адрозніваецца адносна слабым расчляненнем, і аддзяляецца ад астатняй часткі горнай краіны шырокімі і глыбока ўрэзанымі далінамі. Можа быць тэктанічага (Манблан у Альпах) або вулканічнага (Татры ў Карпатах) паходжання.
Класы камп’ютараў
Усе вылічальныя машыны (камп’ютары) можна падзяліць на шэраг груп і відаў, аб’ядноўваючы іх паводле агульных прызнакаў.
Афар
Афар (альбо арабскае найменне — Данакіль) — паўкачавы народ кушыцкай групы, які жыве ва Усходняй Афрыцы.
Мірнае пагадненне паміж Эфіопіяй і Тыграем
Дагавор
Як заявілі ўрад і паўстанцы, пагадненне з’яўляецца толькі першым крокам і запатрабуе ўважлівага маніторынгу за ходам яго выканання, у тым ліку з боку міжнароднай супольнасці. Яны таксама заклікалі паважаць падпісаныя дамоўленасці. Ужо 5—10 лістапада бакі паўторна сустрэліся ў Найробі (Кенія) для абмеркавання і выпрацоўкі падрабязных умоў рэалізацыі міру, уключаючы пытанні раззбраення з улікам сітуацыі з бяспекай на месцах. На сустрэчы была прадстаўлена дарожная карта па забеспячэнні неадкладнага гуманітарнага доступу і аднаўлення паслуг у рэгіёне Тыграй.
Васіль Васілевіч Кошалеў
Прафесійная дзейнасць
У 1925 годзе стаў главой гарадскога аддзялення Рускага дабрачыннага таварыства.
Вірусы
Размнажэнне
Вірус сінтэзуе ўласныя бялкі і нуклеінавыя кіслоты за кошт рэсурсаў заражанай клеткі. У ДНК-утрымальнікаў адным з першых сінтэзуецца фермент РНК-полімераза, якая будуе на нітцы ДНК віруса ІРНК. Гэта іРНК трапляе на рыбасомы клеткі-гаспадара, дзе і адбываецца біясінтэз іншых бялкоў віруснай часціцы.
На наступным этапе ў цытаплазме клеткі-гаспадара адбываецца аб’яднанне зноў сінтэзаваных бялкоў і нуклеінавай кіслаты віруса з утварэннем новых вірусных часціц — вірыёнаў. Яны разрываюць цытаплазматычную мембрану, трапляюць у міжклетачную прастору або кроў і заражаюць новыя клеткі.
Віроіды і бактэрыяфагі
Віроіды — інфекцыйныя агенты, якія ўяўляюць сабой нізкамалекулярную кальцавую адналанцуговую малекулу РНК, якая не кадзіруе ўласныя бялкі. Віроіды з’яўляюцца найменшымі з вядомых узбуджальнікаў захворванняў. Адналанцуговыя малекулы РНК віроідаў нашмат меншыя за вірусныя геномы. РНК віроідаў складаецца ў сярэднім з 300 нуклеатыдаў, у той час як геном самага малога з вядомых вірусаў налічвае каля 2000 нуклеатыдаў. Галоўным адрозненнем віроідаў ад вірусаў з’яўляецца адсутнасць у іх капсіда. На сённяшні дзень найбольш вывучанымі з’яўляюцца віроіды раслін (выклікаюць дэфармацыю клубняў, карлікавасць і інш.).
Вірулентныя фагі — бактэрыяфагі, якія ў выніку свайго жыццёвага цыкла ўтвараюць у заражаных клетках бактэрый новыя фагавыя часціцы і прыводзяць бактэрыі да гібелі. Умераныя фагі — бактэрыяфагі, якія пасля пранікнення ў бактэрыяльную клетку самі не размнажаюцца, а іх ДНК убудоўваецца ў генетычны матэрыял клеткі-гаспадара, утвараючы з ім адзіную малекулу.
Ян Мікалай Аскерка
Ян Мікалай Аскерка ( — 1796) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, стражнік польны літоўскі (1782—1789). Пасол Чатырохгадовага Сойма, удзельнік паўстання 1794 года.
Біяграфія
У 1781 годзе быў дэпутатам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага. У 1782 годзе атрымаў пасаду польнага стражніка літоўскага. У 1784 годзе ўдзельнічаў у арганізацыі сустрэчы караля ў Нясвіжы. У 1788 годзе абіраўся паслом ад Мазырскага павета на Чатырохгадовы Сойм.
Валійцы
Паходжанне
У 1282 г. Уэльс канчаткова ўвайшоў у склад Англіі. Большасць мясцовых феадалаў здолела захаваць свае валоданні. У 1485 - 1604 гг. валійская дынастыя Цюдораў кіравала ўсім Англійскім Каралеўствам.
Мова
Ва Уэльсе толькі каля 10 - 15% насельніцтва размаўляе на валійскай мове. Але яна мае афіцыйны статус.
Звышкрытычная вадкасць
Уласцівасці рэчываў у звышкрытычнам стане
У табліцы 1 прыведзены крытычныя параметры і малярная маса для практычна найбольш прыдатных рэчываў.
Tc(mix)
+ (мольная доля
Прыхабы (Бялыніцкі раён)
Гісторыя
У вёсцы 10 верасня 1921 года была створана дрэваапрацоўчая кааператыўная арцель. Да студзеня 1925 года пачала дзейнічаць установа спажыўкааперацыі.
У 1924—1960 гадах цэнтр Прыхабскага сельсавета.
Андрэй Авяр’янавіч Куцак
Біяграфія
У 1924 годзе скончыў Вышэйшыя педагагічныя курсы у г. Гайсыне, пасля працаваў настаўнікам.
Уйгурскае пісьмо
Літары уйгурскага пісьма ішлі зверху ўніз, радкі — злева направа. Адрозніваліся розныя формы літар у залежнасці ад іх месца ў слове, а таксама кніжны почырк (у тэкстах рэлігійнай літаратуры) і скарапісны курсіў (дзелавыя паперы і інш.).
Поўня (фаза Месяца)
У час поўнi на працягу некалькіх гадзін можа адбывацца так званы эфект супрацьстаяння, пры якім прыкметна ўзрастае яркасць дыска, нягледзячы на яго нязменныя памеры. Эфект тлумачыцца поўным знікненнем (для зямнога назіральніка) ценяў на паверхні планеты ў момант супрацьстаяння. Максімальны бляск Месяца падчас поўні складае -12,7m.
Аліна Віктараўна Васільева
Клубная кар’ера
У 2017 годзе перайшла ў расійскі клуб «Данчанка» (Азоў), але правяла ў яго складзе толькі адзін матч у вышэйшым дывізіёне Расіі.
Новыя Войкавічы
Но́выя Во́йкавічы (, Новые Войковичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сталовіцкага сельсавета. Размешчана за 20 км на поўнач ад Баранавіч. Насельніцтва 46 жыхароў, 21 гаспадарка (2005).
Полані
Полані — прозвішча.
Апаран
Апара́н (Ապարան) — горад у Арменіі, у Арагацотнскай вобласці, у Апаранскай катлавіне. Знаходзіцца ў 59 км да паўночнага захаду ад Ерэвана і ў 42 км да паўднёвага ўсходу ад чыгуначнай станцыі Спітак на рацэ Касах вышэй Апаранскага вадасховішча ля ўсходняга падножжа гары Арагац. Праз Апаран праходзіць аўтадарога Ерэван—Спітак. У горадзе вырабляецца крынічная вада «Апаран».
Камандорскія астравы
Гісторыя
У 1917—1923 гг. насельніцтва Камандорскіх астравоў фактычна апынулася ў ізаляцыі. Савецкая ўлада была ўсталявана толькі ў 1923 г., аднак доўгі час мела фармальны характар. Астравы часта наведвалі гандляры і здабытчыкі з ЗША і Японіі. У 1943 г. у раёне астравоў адбылася марская бітва паміж амерыканцамі і японцамі.
Джозеф Чат
Чат атрымаў ступень доктара філасофіі ў Кембрыджскім універсітэце пад кіраўніцтвам Ф. Г. Мана за даследаванні мыш’як- і фосфарарганічных злучэнняў і іх комплексаў з пераходнымі металамі. Працаваў у Imperial Chemical Industries з 1949 па 1962 год, і ў гэты час ён, часта ў супрацоўніцтве з Бернардам Л. Шоу, апублікаваў уплывовую працу па гідрыдах металаў і комплексах алкенаў металаў. У гэты перыяд ён паведаміў пра першы прыклад актывацыі сувязі C-H у пераходных металаў і адзін з першых прыкладаў гідрыду пераходнага металу.
У 1960-х гадах Чат перайшоў на пасаду прафесара ва ўніверсітэце Сасекса, а затым стаў дырэктарам аддзела фіксацыі азоту пры Савеце па сельскагаспадарчых даследаваннях.
Карпазіа
Насельніцтва складае 176 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 18010. Тэлефонны код — 0184.
Антоні Яўхім Аскерка
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Аскеркаў герба «Мурдэліа», сын Рафала Алойзы і Анэлі з Паўшаў. Меў брата Яна Мікалая, разам з якім навучаўся ў Варшаве.
Вільгельм фон Гумбальт
Вільгельм фон Гумбальт (Friedrich Wilhelm Christian Karl Ferdinand Freiherr von Humboldt; 22 чэрвеня 1767 — 8 красавіка 1835, палац Тэгель, Берлін) — нямецкі філолаг, філосаф, мовазнаўца, дзяржаўны дзеяч, дыпламат. Старэйшы брат навукоўца Аляксандра фон Гумбальта.
Валерый Сцяпанавіч Серада
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Акрыёны (Петрыкаўскі раён Гомельскай вобласці Беларусі). У 1959 годзе скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту. У 1978—1997 гадах працаваў у Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце на пасадзе загадчыка кафедры.
Алігафрэнія
Алігафрэні́я (ад ὀλίγος — малы +  — розум) — разумовая недаразвітасць, прыроджаная ці набытая ў першыя гады жыцця дзіцяці. Прычыны: паталогія на ўзроўні генаў і храмасом, неспрыяльнае ўздзеянне экзагенна-арганічных фактараў на мозг зародка, плода дзіцяці, такія як алкагалізм бацькоў, таксікозы, асфіксія пры родах, нейраінфекцыі, чэрапна-мазгавыя траўмы і інш.). Найбольш тыповыя прыкметы алігафрэніі — недаразвіццё абстрактна-лагічнага мыслення, зніжэнне памяці, малы . Інтэлектуальная недастатковасць часта спалучаецца з заганамі развіцця органаў, сістэм, будовы цела.
Мышахвоснік
Мышахвоснік (Myosurus) — род кветкавых раслін сямейства.
Станіслаў Іванавіч Траццяк
Узнагароды і прэміі
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі» (2001), ордэнам Пашаны (2021). Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1999). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2008).
Дзевінскае
Дзе́вінскае, Дзе́віна — возера ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лучоса.
Чымабуэ
Працаваў у Рыме, Асізі, Фларэнцыі, Пізе. Творчасць развівалася ў рэчышчы традыцый візантыйскага жывапісу з рысамі протарэнесансу. Творы вылучаюцца велічнасцю кампазіцыі, матэрыяльнай адчувальнасцю твараў і фігур, унутранай значнасцю вобразаў: плоскаснасць і некаторая схематычная сіметрычнасць спалучаюцца з вытанчанай стрыманасцю колеравай гамы, пластычнай яснасцю гнуткага контурнага малюнка: «Укрыжаванне», «Маэста» (абодва 1285), цыкл фрэсак у Верхняй царкве Сан-Франчэска ў Асізі (каля 1290).
Джота дзі Бандонэ
Біяграфія
У адным з дакументаў 1301 года Джота названы ўладальнікам дома ў Фларэнцыі. Да гэтага часу Джота ужо ўступіў у шлюб. Імя жонкі — Чыута ды Лапа дэль Пела. У іх было восем дзяцей, адзін з сыноў стаў жывапісцам.
Metallica
«Metallica» аказала вялікі ўплыў на развіццё металу і ўваходзіць (нароўні з такімі гуртамі, як «Slayer», «Megadeth» і «Anthrax») у «вялікую чацвёрку трэш-метала». Альбомы «Metallica» былі прададзены ў агульнай колькасці больш 100 мільёнаў асобнікаў па ўсім свеце, што робіць яе самым камерцыйна паспяховым метал калектывам.
Стварэнне гурта
Гурт Metallica быў заснаваны ў Лос-Анджэлесе, Каліфорнія, у кастрычніку 1981 года гітарыстам і вакалістам Джэймсам Хэтфілдам і ўдарнікам Ларсам Ульрыхам, пасля таго, як абодва змясцілі аб'яву ў газеце «The Recycler» аб фармаванні гурта. Басістам стаў Рон Макгоўні, а лідарам-гітарыстам, пасля доўгіх пошукаў, — Дэйв Мастэйн.
Германская імперыя
Тэрытарыяльна-палітычная сітуацыя ў Цэнтральнай Еўропе
На поўначы яна мела мяжу з Даніяй (77 км), на паўночным усходзе і ўсходзе з Расійскай імперыяй (1.322 км), на паўднёвым усходзе і поўдні з Аўстра-Венгрыяй (2.388 км), на поўдні са Швейцарыяй (385 км), на паўднёвым захадзе з Францыяй (392 км), на захадзе з Люксембургам (219 км) і Бельгіяй (84 км), на паўночным захадзе з Нідэрландамі (567 км).
Калоніі Германіі
У Акіяніі — Новая Гвінея, Мікранезія (Наўру, Палау, Маршалавы, Каралінскія, Марыянскія астравы), Заходняе Самоа.
Прыватныя апалчэнні (Ірак)
Крытыка
На думку сенатара Дэніса Фальконе, міжканфесійны канфлікт у 2000-х гадах падсілкоўваўся менавіта прыватнымі апалчэннямі. Каардынатар Савета нацыянальнай бяспекі ЗША па Блізкім Усходзе і Паўночнай Афрыцы Брэт МакГерк адзначыў, што дзейнасць падобных фарміраванняў супярэчыць Канстытуцыі Ірака.
Георгій Барысавіч Шчарбакоў
Георгій Барысавіч Шчарбакоў ( — ) — рускі савецкі акцёр і рэжысёр, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1959). Народны артыст Беларускай ССР (1963).
Бахшы
Бахшы (bagşybagşy; baxshibaxshi; каракалп. baxsı; баксыбаксы; бакшыбакшы) — народны спявак, выканаўца фальклору ў цюркскіх народаў Сярэдняй Азіі, звычайна выступае на святах. Неад'емная частка бахшы — дутар, струнны шчыпковы музычны інструмент з доўгім грыфам, двума жыльнымі або нейлонавымі струнамі і грушападобным рэзанатарам.
Кастэль-Выторыа
Кастэль-Віторыа (Castel Vittorio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Слайкоўшчына
Слайко́ўшчына (, Слайковщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Міхаіл Далецкі
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Абабы Слабодскай воласці Новааляксандраўскага павета Віленскай губерні. Паходзіў з сялянскай сям’і: бацькі — Ігнат і Іаанна (з дому Багародзяў) Далецкія.
Англійскі ўніверсітэт імя Рэскіна
Агульная характарыстыка
Яго вытокі паходзяць з Кембрыджскай школы мастацтваў, заснаванай Уільямам Джонам Бімонтам у 1858 годзе. У 1992 годзе вучэльня стала універсітэтам, а ў 2005 годзе была перайменавана ў гонар Джона Рэскіна.
Ва ўніверсітэце ёсць чатыры факультэты: факультэт бізнесу і права, факультэт мастацтваў, гуманітарных і сацыяльных навук, факультэт аховы здароўя, адукацыі, медыцыны і сацыяльнай дапамогі і факультэт навукі і тэхнікі. У 2019 годзе прынцам Эдвардам, герцагам Кентскім, была афіцыйна адкрыта медыцынская школа ў кампусе ў Чэлмсфардзе.
Вольга Якаўлеўна Кусенка
Біяграфія
Нарадзілася 11 лістапада 1919 года ў Каневе (цяпер у Чаркаскай вобласці Украіны).
Юрый Канстанцінавіч Ландо
Юрый Канстанцінавіч Ландо (н., г. Уфа, Башкортастан — ) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1970, Краявыя задачы для інтэгра-дыферэнцыяльных раўнанняў), прафесар (1971), заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР (1972).
К’юза-дзі-Сан-Мікеле
Насельніцтва складае 1602 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 267 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 10050. Тэлефонны код — 011.
Карэлія
Нацыянальны склад: рускія — 76,6 %, карэлы — 9,2 %, беларусы — 5,3 %, украінцы 2,7 %, фіны 2,0 %, вепсы 0,7 %. Карэльская і вепская мовы не з'яўляюцца дзяржаўнымі.
Геаграфія
Рэспубліка Карэлія мяжуе з чатырма вобласцямі Расіі: Архангельскай (усход), Валагодскай (паўднёвы ўсход), Ленінградскай (поўдзень, паўднёвы захад) і Мурманскай (поўнач); на захадзе праходзіць дзяржаўная мяжа Расіі і Фінляндыі. Традыцыйна тэрыторыя сучаснай рэспублікі падзялялася між трыма гістарычнымі рэгіёнамі: Белай Карэліяй (цэнтр і поўнач рэспублікі), Ладажскай Карэліяй (паўднёвы захад, ля ўзбярэжжа Ладажскага возера) і Алонецкай Карэліяй (поўдзень).
На тэрыторыі суб'екту працякае каля 27 000 рэк, найбольшыя з якіх Водла (149 км), Кем (191), Коўда, Шуя, Суна і Выг. Акрамя гэтага, у рэспубліцы знаходзіцца каля 60 тыс. азёраў, якія ўключаюць у сябе Ладажскае і Анежскае азёры, адны з найбольшых азёраў Еўропы. У рэспубліцы месцяцца тры нацыянальныя паркі Расіі, Вадлозерскі, Калевала і Паанаярві, 148 тыс. км² або 85 % ад тэрыторыі рэспублікі складаюць землі дзяржаўнага ляснога фонду, агульны аб'ём лясных рэсурсаў налічвае прыблізна 807 млн м³, пры гэтым 375,2 млн з якіх складаюць іглічныя пароды драўніны.
Расійскае кіраванне
У 1781 годзе Алонецкая вобласць Наўгародскага намесніцтва (поўдзень рэспублікі) была перададзена Санкт-Пецярбургскай губерні, праз чатыры гады яна была падвышана да статусу самастойнага намесніцтва, але ў 1796 годзе гэтая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка была скасавана. 21 верасня 1801 года была ўтворана Алонецкая губерня, якая ахоплівала поўдзень сучаснай рэспублікі, астатнія тэрыторыі, як і дагэтуль, уключала ўтвораная Архангельская губерня, якая да гэтага перыядычна мяняла статус і да 1784 года падпарадкоўвалася Волагдзе (гл. вышэй). У 1802 годзе адміністрацыйным цэнтрам Алонецкай губерні стаў горад Петразаводск, заснаваны як заводскі пасёлак у 1703 годзе. У 1809 годзе Швецыя перадай Расіі Фінляндыю, якая атрымлівае ў складзе Расіі аўтаномію як Вялікае Княства Фінляндскае, пры гэтым праз тры гады расійскі імператар Аляксандр I перадаў Фінляндыі Выбарскі рэгіён, вылучаны на той час у якасці асобнай губерні.
Распад Расійскай імперыі
Пад канец сакавіка 1918 года падчас дзеяў савецка-фінскай вайны фінскія войскі занялі паўночны ўсход Карэліі, пры дапамозе войска было арганізавана мясцовае карэльскае самакіраванне. 21 чэрвеня 1918 года быў зацверджаны сцяг дзяржавы, 21 ліпеня 1919 года быў створаны Часовы ўрад Беламорскай Карэліі на чале з С. Ціханавым. 29 сакавіка 1920 года была зацверджана новая сімволіка краіны, пры гэтым неўзабаве ўрад дзяржавы, кіруючыся палітыкай самавызначэння, нададзенай савецкімі ўладамі, аб'явіў незалежнасць краіны, якая пазней стала вядомая як Паўночнакарэльская дзяржава. Прысутны на пасяджэннях прадстаўнік Фінляндыі запэўніў будучае аказанне падтрымкі, пасля чаго ў канцы красавіка гэтага ж года дэлегацыя ўраду Карэліі прыбыла на станцыю Белаостраў, дзе камісару савецкіх памежных войскаў было перададзенае патрабаванне аб аддзяленні Карэліі ад Савецкай Расіі. У маі 1920 года ўрад Карэліі быў прызнаны Фінляндыяй, але 18 чысла часткі РСЧА бяз бою ўвайшлі ў сяло Ухта, дзе размяшчаўся ўрад Карэліі, пасля чаго ўрад краіны эвакуіраваўся ў суседняе сяло Вакнавалак, адкуль перабралося ў Фінляндыю. Паралельна з гэтым урадам, з 15 мая 1918 года ў Алонецкай губерні існаваў г.зв. Алонецкі ўрад, які ў кастрычніку 1920 года быў кааптаваны ў склад Карэльскага аб'яднанага ўрада.
Савецкае кіраванне
У 1940 годзе на базе КАССР, а таксама марыянетачнага прасавецкага ўрада Фінляндскай Дэмакратычнай Рэспублікі, які дзейнічаў у памежных заходніх рэгіёнах сучаснай Карэліі і некаторых акупаваных Савецкім Саюзам тэрыторыях Фінляндыі, была ўтворана шаснаццатая саюзная рэспубліка СССР — Карэла-Фінская, якая па Зімовай вайне (1939—1940) была павялічана за кошт гэтай жа савецкай акупацыі памежных тэрыторый Фінляндыі. У 1940 годзе між Фінляндыяй і СССР была заключана дамова, якая прадугледжвала прызнанне Фінляндыяй змен на мяжы і эвакуацыю прыкладна 400 тыс. прадстаўнікоў насельніцтва акупаваных савецкімі ўладамі тэрыторый.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Пры стварэнні Карэльскай Працоўнай Камуны быў захаваны павятовы адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел, успадкаваны з Алонецкай і Архангельскай губерні, які ўключаў у сябе Алонецкі, Петразаводскі, Павянецкі і Кемскі паветы. У 1923 годзе са зменай статусу ў аўтаномную рэспубліку былі ўтвораны новыя паветы — Ухцінскі і Паданскі, 3 лістапада 1924 года рэспубліцы была перададзена частка суседняга Ладзейнапольскага павета Ленінградскай губерні. У 1927 годзе быў уведзены падзел на раёны, пры гэтым іх колькасць паступова скарачалася, а ў 1952 годзе рэспубліка была падзелена на дзве акругі, Петразаводскую і Сягескую, якія праз год былі адменены. У 1940 годзе на перададзеных Фінляндыяй тэрыторыях былі ўтвораны Выбарскі, Кексгальмскі, Куркіёцкі, Піткяранцкі, Сартавальскі, Суаярваўскі і Яскінскі раёны, з якіх у 1944 годзе ў склад Ленінградскай вобласці былі перададзены раёны Карэльскага перашыеку: Выбарскі, Кексгальмскі і Яскінскі (гл. вышэй).
Дутар
З’явіўся прыблізна ў XV стагоддзі, сярод пастухоў. У пачатку струны для дутара рабіліся з кішак жывёл. Пазней, дзякуючы развіццю гандлю ўздоўж Шаўковага шляху, пачалі вырабляць струны са скручанага шоўку. У сучасных струнах таксама выкарыстоўваецца шоўк або нейлон.
Адзін з сучасных выбітных выканаўцаў на дутары — уйгурскі музыкант Абдурэхім Хейіт.
Хардэн Мак-Конэл
Хардэн атрымаў ступень бакалаўра навук па хіміі ва Універсітэце Джорджа Вашынгтона ў 1947 годзе і доктарскую ступень. у хіміі ў Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце ў 1951 годзе з Норманам Дэвідсанам. Прапрацаваў на працягу двух гадоў у якасці нацыянальнага навуковага супрацоўніка па фізіцы ў Чыкагскім універсітэце з Робертам С. Малікенам і Джонам Платам, ён займаў пасаду хіміка-даследчыка ў кампаніі Shell Development. Працаваў у Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце ў 1956 годзе ў якасці дацэнта прафесара хіміі, атрымаў званне прафесара хіміі і фізікі ў 1963 годзе, а ў 1964 годзе ён пераехаў у Стэнфардскі ўніверсітэт у якасці прафесара. У 1979 годзе ён быў прызначаны Робертам Эклзам Суэйнам, прафесарам хіміі ў Стэнфардскім універсітэце. З верасня 1989 г. па верасень 1992 г. ён быў загадчыкам кафедры хіміі ў Стэнфардзе.
Варонаўка
Варонаўка:
Герта Мюлер
Творчасць
Аўтар вершаў, прозы, эсэ. Выступае як мастак і фатограф. Яе галоўная тэма — досвед перажытай несвабоды і гвалту, індывідуальная і калектыўная памяць, выцясненне з памяці, амнезія, нежаданне памятаць. Дзеянне шматлікіх раманаў Мюлер адбываецца ў румынскай правінцыі эпохі Чаўшэску.
Баржомі (мінеральная вада)
Мінеральны склад
Здабыча і разліў "Баржомі"
Здабыча вады адбываецца на трох эксплуатацыйных пляцоўках у Боржомской даліне. «Баржомі» выцякае на паверхню пад ціскам прыроднага вуглякіслага газу без дапамогі помпаў. Атрыманая з дзевяці эксплуатацыйных свідравін, мінеральная вада падаецца на заводы трубаправодам, вырабленым з якаснай нержавеючай сталі. На заводах вада адстойваецца, астуджаецца, насычаецца прыродным вуглякіслым газам і разліваецца ў бутэлькі.