cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Магіла ўдзельнікаў паўстання 1863—1864 гадоў (Ласасін)
Мінуўшчына
У гонар паўстанцаў, палеглых у бітве, мясцовыя жыхары паставілі на месцы пахавання 40 жаўнераў ва ўрочышчы Гантарыя драўляны крыж. Улады міжваеннай Польшчы ў 1928 годзе паставілі на гэтым месцы замест сатлелага крыжа гранітны помнік з выбітым надпісам: «Prochom 40 powstanców polskich poległych w 1863 r. w walkach z najezdzcą. Mieszkańcy powiatu» (Праху 40 паўстанцаў, палеглым у 1863 годзе ў бітвах з акупантамі. Жыхары павета). З прыходам савецкай улады помнік быў узарваны. За нямецкім часам на магіле быў пастаўлены драўляны крыж, але ў хуткім часе партызаны спілавалі і яго.
IC 4279
IC 4279 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Арцём
Горад размешчаны ў паўночнай частцы паўвострава Мураўёва-Амурскага, за 53 км на паўночны ўсход ад Уладзівастока. Мае выхады да Амурскага і Усурыйскага заліваў.
Лепельская ГЭС
Будаўніцтва пачалося ў 1958, у запружанай плацінай рацэ Уле ўзровень вады падняўся на 3,5 метры і ўтварыў Лепельскае вадасховішча максімальнай глыбінёй 33,7 метры. Рэканструкцыя пачалася ў 2001, былі замененыя два генератары вызначанай магутнасцю па 160 кВт кожны, кабельная сістэма і сістэма аўтаматыкі. Дзве шахтавыя турбіны з вертыкальным валам сістэмы «Фрэнсіс», вытворчасці фірмы «Фойт», усталяваныя на ГЭС у 1950-х гг. былі прызнаныя спраўнымі да эксплуатацыі. Планаваны тэрмін службы адноўленай электрастанцыі не менш за 25 гадоў.
ФК Гофенгайм
Гісторыя
Футбольны клуб «Гофенгайм-1899» быў заснаваны 1 ліпеня 1899 года як спартыўнае таварыства, якое аб’ядноўвала некалькі відаў спорту: гімнастыку, валейбол, барацьбу і іншыя. Футбол таксама быў прадстаўлены ў дадзеным грамадстве, але доўгі час не быў на вядучых ролях. Футбольная каманда на працягу цэлага стагоддзя выступала ў ніжэйшых аматарскіх лігах. Да 1989 года клуб гуляў у Бецыркслігзе, у сёмым дывізіёне ў тагачасным нямецкім футболе. У сезоне 1988/89 заняў апошняе месца ў сёмым дывізіёне і вылецеў у Крайскласэ A.
Слізевікі
Асаблівасці біялогіі
Споры застаюцца жыццяздольнымі дзясяткі гадоў.
NGC 1630-2
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Фернанда Торэс
«Атлетыка Мадрыд»
Цікавасць вядучых клубаў Еўропы да Торэса ўзрастаў, але кожны раз ён заставаўся верным «Атлетыка Мадрыд» і працягваў выступаць за зборную Іспаніі, у складзе якой паехаў на чэмпіянат Еўропы ў 2004 годзе. На чэмпіянаце свету 2006 у Германіі Торэс адзначыўся трыма галамі. Сезон 2006/07 стаў для «Эль-Ніньё» апошнім у складзе «Атлетыка Мадрыд».
«Чэлсі»
У сезоне 2012/2013 Торэс стаў лепшым бамбардзірам «Чэлсі» ў Лізе Еўропы, забіўшы 6 галоў. Пры гэтым адзін гол Фернанда забіў у фінале турніру ў вароты «Бенфікі», у выніку «Чэлсі» выйграў з лікам 2:1 і заваяваў трафей.
Выступы за зборную
Торэс забіў пераможны гол у фінале чэмпіянату Еўропы 2008 на 33-й хвіліне. Зрабіў за зборную Іспаніі два хет-трыка. Адзін з іх быў аформлены на Кубку канфедэрацый у вароты зборнай Новай Зеландыі.
Поўны траўмаў сезон 2009/10 адбіўся і на выступе Торэса на чэмпіянаце свету ў ПАР. Торэс не змог прадэманстраваць сваёй лепшай гульні і за ўвесь турнір так і не забіў ніводнага гола, а ў апошніх двух матчах спаборніцтва, паўфінале і фінале, які адбыўся 11 ліпеня 2010 года, ён нават апынаўся па-за стартавым складам. У фінальным паядынку супраць зборнай Нідэрландаў Фернанда выйшаў толькі ў другім дадатковым тайме на замену Давіду Вілья. На апошняй хвіліне футбаліст атрымаў траўму пахвіны і амаль хвіліну ляжаў на газоне, хоць гульня тым часам працягвалася.
1 ліпеня 2012 года ў фінальным матчы чэмпіянату Еўропы 2012 паміж зборнымі Іспаніі і Італіі выйшаў на замену ў 2-м тайме і забіў гол на 84-й хвіліне, а таксама аддаў галавую перадачу, тым самым стаўшы лепшым бамбардзірам з 3 забітымі мячамі, пры гэтым Торэс атрымаў «Залатую бутсу» турніру. Пры гэтым Торэс стаў першым футбалістам, які забіваў у двух фінальных матчах чэмпіянату Еўропы (2008 і 2012).
Хімік (стадыён, Магілёў)
Пабудаваны ў 1954 годзе, з’яўляўся стадыёнам завода штучнага валакна. Плошча складае 3 га. Трыбуны на 2,5 тыс. месцаў. Мае футбольнае поле, 400-метровую бегавую дарожку, сектары для скачкоў і кідання, за савецкім часам (1990) меліся хакейная, валейбольная і гарадошная пляцоўкі, спартыўная зала (18 × 9 м). На стадыёне праводзяцца гарадскія, абласныя і рэспубліканскія спаборніцтвы.
Уладзімір Дарыда
Клубная кар’ера
У снежні 2022 года далучыўся да грэчаскага «Арыса».
Царква Святога Алькмунда (Дэрбі)
Па заканчэнні работ месца былой царквы засталося адкрытым і не забудоўвалася. Меркаваную грабніцу Св. Алькмунда і іншыя каштоўныя артэфакты зараз можна ўбачыць у Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі. Цяпер на месцы царквы ўсталяваная памятная шыльда.
Баранавічы
Другая сусветная вайна
З 27 чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года Баранавічы акупаваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты зрабілі ў горадзе яўрэйскае гета, куды сагналі каля 15 тысяч яўрэяў Баранавічаў і навакольных вёсак. У дамах № 54 і 56 па Віленскай вуліцы і ў доме № 111 па вул. Шашэйнай з красавіка 1942 года па чэрвень 1944 года існавалі лагеры (спецыяльныя адборачныя пункты) для адпраўкі цывільнага насельніцтва на прымусовыя работы ў нацысцкую Германію. Штомесяц вывозілася па 300—400 чалавек. На станцыі Баранавічы-Цэнтральныя з сакавіка 1943 да ліпеня 1944 гадоў дзейнічаў лагер для грамадзянскага насельніцтва.
Савецкі перыяд
З 1954 года — у Брэсцкай вобласці, цэнтр Навамышскага, з 1957 года — Баранавіцкага раёнаў.
У другой палове 1940-х гадоў кіраўніцтва БССР стварала цяжкасці ў арганізацыі выезду жыхароў Баранавічаў, якія не жадалі жыць у СССР, а хацелі з’ехаць у Польшчу ў яе новых, пасляваенных межах. Улады стварылі паняцце асоба народжаная на тэрыторыі Беларусі. Такіх асоб аўтаматычна лічылі беларусамі і адмаўлялі ім у праве вызначэння сваёй нацыянальнасці паводле мовы або веравызнання. У наступным, выезд у Польшчу для такіх асоб быў немагчымы. Польскія члены беларуска-польскай камісіі ў Баранавічах пісалі ў сваёй справаздачы: «беларускі бок… не гледзячы на тое, што ён сам бачыць і чуе… безумоўна вырашае, што яны беларусы, таму, што яны тут нарадзіліся».
У Рэспубліцы Беларусь
У 2012 годзе ў межы горада Баранавічы ўключаны былыя вёскі Анісімавічы, Бараўцы, Зорная і Узногі.
Сонечнае зацьменне 25 студзеня 1982 года
Сонечнае зацьменне 25 студзеня 1982 года — частковае сонечнае зацьменне 150 сараса.
Вілейская ГЭС
Вілейская ГЭС — малая гідраэлектрастанцыя. 1-я чарга ўведзена ў эксплуатацыю ў 1997 годзе, 2-я — 2002 годзе. Размешчана на Віліі, на плаціне Вілейскага вадасховішча. Вызначаная магутнасць 2000 КВт. Знаходзіцца на балансе «Мінскводаканал».
Алёкмінск
Прамысловасць: лясная, харчовая (хлебазавод, мясакамбінат), электрастанцыя, геалагічная партыя.
Уільям Франклін Уайт
Біяграфія
Уільям Франклін Уайт нарадзіўся 8 чэрвеня 1874 года.
Вайна за незалежнасць Літвы
Перадумовы
Германія, якая абавязалася паводле ўмоў перамір’я падтрымліваць незалежнасць Літвы, дапамагала ў арганізацыі добраахвотніцкіх адзінак на літоўскай тэрыторыі, аднак гэтых намаганняў было недастаткова. Пачаўся набор добраахвотнікаў і ў Германіі, першыя аддзелы пачалі прыбываць адтуль у студзені 1919 года. Акрамя стварэння добраахвотніцкіх батальёнаў, 5 сакавіка была абвешчана мабілізацыя. Пад канец лета літоўскае войска налічвала каля 8000 чалавек.
Вайна з бальшавікамі
З пачаткам мабілізацыі павялічылася баяздольнасць літоўскага войска, адбылася яе рэарганізацыя, і штаб запланаваў наступальную аперацыю з мэтай выбіць бальшавіцкае войска. 17 мая ў ходзе першай аперацыі былі заваяваны ; за імі наступавалі Анікшты, і  (усе — 19 мая). 22 мая літоўцы пачалі наступ на Уцяну, аднак сустрэлі адпор. Паўторны наступ пачаўся 31 мая, і 2 чэрвеня Уцяна была ўзята.
Жан Рашфор
Жан Рашфор (Jean Rochefort;, , Францыя — ) — французскі акцёр. Рашфор вучыўся ў Гарадской кансерваторыі Нанта, у Драматычным цэнтры і ў Вышэйшай нацыянальнай кансерваторыі драматычнага мастацтва. У 1949 годзе ён з’явіўся на парыжскай тэатральнай сцэне, у прыватнасці ў Нацыянальным папулярным тэатры. Рашфор таксама працаваў на тэлебачанні, а яго кінадэбют адбыўся ў 1958 годзе. Рашфор здымаўся пераважна ў камедыях. У 1977 годзе атрымаў прэмію Сезар за галоўную ролю ў фільме «Краб-барабаншчык».
Віктар Аляксандравіч Лісоўскі
Віктар Аляксандравіч Лісоўскі (нар., Баранавічы, Брэсцкая вобласць) — беларускі ваенны, генерал-маёр. Начальнік Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь (2016—2021).
Кругоўскі сельсавет
8 студзеня 1965 года цэнтр Ачоса-Руднянскага сельсавета перанесены ў Кругоўку, сельсавет перайменаваны ў Кругоўскі. У студзені 1965 года ў склад сельсавета ўключаны вёска Марозаўка, пасёлкі Кашуба і Пянное Старазакружскага сельсавета. У 1965 годзе ў склад сельсавета са Старазакружскага сельсавета Веткаўскага раёна перададзены пасёлак Чырвоны Лог. 23 студзеня 1995 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Дзям’янкаўскага сельсавета.
Ацылут
Космас уяўляецца кабалістамі як вялікае цэлае, як жывая істота з трох часцін, канцэнтрычна абдымаючых адна адну; а над усіх гэтым пануе, як вышэйшы правобраз — свет непасрэднай эманацыі — Ацылут.
NGC 1162
NGC 1162 (іншыя абазначэнні — MCG -2-8-36, PGC 11274) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Эрыдан.
Maybach 57
Maybach 57S
На 75-м Міжнародным Жэнеўскім Аўтасалоне ў сакавіку 2005 года была прадстаўлена мадыфікацыя Maybach 57S — cпецыяльная версія лімузіна Maybach з больш мацным рухавіком, распрацаваным Mercedes-AMG.
Шчурок
Апісанне
Даўжыня цела 20—22 см, размах крылаў 30,5—35 см, вага 48—50 г. Параўнальна вялікі, з дзвюма белымі палосамі на крыле. Дзюба кароткая i тоўстая, яе верхняя кручкаватая частка выступае над ніжняй. Хвост доўгі. Выразны палавы дымарфізм. У самцоў апярэнне галавы, спіны і грудзей малінавыя, брушка шэрае, крылы і хвост чарнавата-бурыя. У самак малінавы колер заменены бруднаватым жоўта-аранжавым. Маладыя падобныя да самкі. Спеў — меладычныя свіст.
Фелікс ды Сілва Авелар Братэру
Біяграфія
Фелікс ды Сілва Авелар Братэру памёр у Санта-Марыя-дэ-Белен 4 жніўня 1828 года.
Віцебскі раён
Насельніцтва
На тэрыторыі раёна знаходзіцца 367 населеных пунктаў.
Музеі
Асноўныя кірункі дзейнасці:
Калібровачны базон
Калібровачныя базоны ў рамках Стандартнай мадэлі
З-за канфайнмента ізаляваныя глюоны не ўзнікаюць пры нізкіх энергіях. Зрэшты, пры нізкіх энергіях магчыма назіранне масіўных глюболаў, існаванне якіх на 2010 год эксперыментальна не пацверджана.
Гравітоны
Чацвёртае фундаментальнае ўзаемадзеянне, гравітацыя, таксама можа пераносіцца базонам, які быў названы гравітонам. Пры адсутнасці як эксперыментальнай даследаванасці гэтага пытання, так і матэматычна паслядоўнай агульнапрызнанай тэорыі квантавай гравітацыі, не вядома, ці з'яўляецца гравітон калібровачным базонам ці не. Ролю калібровачнай інварыянтавасці у АТА адыгрывае падобная сіметрыя — інварыянтнасць дыфеамарфізма. (Гл. калібровачная тэорыя гравітацыі).
Gods Tower
Распад гурту
16 ліпеня 2002 года Gods Tower распадаецца з-за алкагалізму Аляксандра Уракава, гітарыста і кампазітара гурту. 14 снежня 2003 Аляксандр Уракаў памёр.
Экс-Gods Tower
Дзмітрый Аўчыннікаў (з 2003) і Юрый Сіўцоў (з 2001) іграюць у гурце «Rasta».
Томаш Вацлік
То́маш Ва́цлік (Tomáš Vaclik; нар., Острава) — чэшскі футбаліст, брамнік англійскага клуба «Хадэрсфілд Таўн» і нацыянальнай зборнай Чэхіі.
Галадок шматгадовы
Галадок шматгадовы, Галадок многагадовы (Scleranthus perennis) - гэта шматгадовая травяністая расліна сямейства гваздзіковых.
Герб Украіны
Трызубец у Кіеўскай Русі
Старажытнарускія князі выкарыстоўвалі ў якасці асабістых эмблем выявы розных варыянтаў двузубцаў або (радзей) — трызубцаў. Кіеўскі князь Уладзімір выкарыстаў у якасці асабістага геральдычнага сімвала на манетах і пячатках трызубец.
Паланцэна
Паланцэна (Pallanzeno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
IC 4284
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мішэль Легран
Біяграфічныя звесткі
Неаднаразова наведваў Беларусь, у тым ліку як старшыня журы міжнароднага фестывалю «Славянскі Базар у Віцебску».
Замак Сантакара
Гісторыя
Замак быў пабудаваны ў XIII стагоддзі, але ўжо праз два стагоддзі быў разбураны практычна дашчэнту. Да нашага часу захавалася толькі частка яго вежы, таму замак завуць таксама Вежа Сантакара (La Torre de Santacara). Замак знаходзіцца пад апекай дзяржавы з 22 красавіка 1949 года.
Кліфард Дональд Саймак
Кліфард Дональд Саймак, таксама (правільная перадача) Сімак (Clifford Donald Simak; 3 жніўня 1904, Мілвіл, ЗША — 25 красавіка 1988, Мінеапаліс, Мінесота, ЗША) — культавы амерыканскі пісьменнік у жанры навуковай фантастыкі і фэнтэзі, лічыцца адным з заснавальнікаў сучаснай амерыканскай фантастыкі.
Андрэ ле Брун
Біяграфія
З 1803 года ў якасці прафесара працаваў на кафедры скульптуры і работы па каменю ў імператарскім Віленскім універсітэце.
Андрэ Жан ле Брун памёр у Вільні ў 1811 году.
Каралавае мора
Каралавае мора — мора Ціхага акіяна, якое ляжыць паміж берагоў Аўстраліі, Новай Гвінеі і Новай Каледоніі. Плошча паверхні — 4068 тыс. км ². Максімальная глыбіня 9174 м. Мае шматлікія каралавыя рыфы і астравы, такія як астравы Уіліс, Трэграс, Бамптан, Чэстэрфілд. Адным з найбольш вядомых рыфаў з'яўляецца Вялікі бар’ерны рыф, самы вялікі каралавы рыф у свеце. Дно моцна расчлянёнае. Цячэнні ўтвараюць цыкланальны кругаварот, на заходняй ускраіне якога бярэ пачатак Усходне-Аўстралійскае цячэнне. Тэмпература вады на поўдні ад 19°С у жніўні да 24°С у лютым, на поўначы да 28°С. Салёнасць да 35,5. Прылівы няправільныя, паўсутачныя (да 7,2 м). Галоўныя парты: Кэрнс (Аўстралія), Порт-Морсбі (Новая Гвінея), Нумеа (Новая Каледонія). Заліў Прынцэсы Шарлоты
Уранавае шкло
Найбольшая папулярнасць уранавага шкла ў дэкаратыўных вырабах і посудзе прыпадае на пачатак 20-га стагоддзя.
Сонечнае зацьменне 26 лютага 1979 года
Зацьменне 26 лютага 1979 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1979 годзе і 180-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 2 кастрычніка 1978 года, наступнае — 22 жніўня 1979 года.
Зубялевіч
Зубяле́віч — беларускае прозвішча.
NGC 1638
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мінеапаліс
Геаграфія
Горад размешчаны на правым беразе ракі Місісіпі, насупраць сталіцы штата, Сент-Пола. У межах Мінеапаліса размешчана 24 возера, што і абумовіла афіцыйную мянушку «Горад азёр». Цэнтр горада знаходзіцца на вышыні 209 метраў над узроўнем мора.
Сезон 2018 ФК Смалявічы
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Замак Кока
Замак Кока (Castillo de Coca) быў пабудаваны ў XV стагоддзі пры Алонса Фансека, магутным архібіскупе Севільі ў часы кіравання караля Энрыке IV Кастыльскага. Размешчаны ў горадзе Кока (Coca) у правінцыі Сеговія (ісп. Segovia), што знаходзіцца ў цэнтры Іспаніі, у складзе аўтаномнай супольнасці Кастылія і Леон.
NGC 1185
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Ёсеф Вацлаў Мысльбек
Скульптурныя кампазіцыі працы І. В. Мысльбека можна ўбачыць у самым цэнтры чэшскай сталіцы, у такіх яе выдатных месцах, як Нацыянальны тэатр, у Сабора Святога Віта, на Вацлаўскай плошчы і на пражскіх мастах. Гарачыя творы скульптара спрыялі культурнаму і палітычнаму адраджэнню чэшскага народа на мяжы XIX—XX стагоддзяў.
Бітва пад Палянамі
Бітва пад Палянамі адбылася 26 красавіка (7 мая) 1794 года падчас паўстання Тадэвуша Касцюшкі.
Амерыка Гальега
Амерыка Рубен Гальега (Américo Rubén Gallego; нар. ) — аргенцінскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1978 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Віцебск
Археалагічныя звесткі
У раннім жалезным веку рэльеф Віцебска быў зусім іншы, чым цяпер. Ён уяўляў сабой некалькі ўзвышшаў, якія знаходзіліся ў забалочанай даліне Віцьбы. На адным з такіх узвышшаў на левым беразе Віцьбы, за 100—150 м ад яе вусця, узнікла гарадзішча ранняга жалезнага веку т. зв. днепрадзвінскай археалагічнай культуры. У пісьмовых крыніцах XVI стагоддзя гэтая гара з-за стромкасці схілаў вядома пад назвай Ламіха (пазней Замкавая гара). Гарадзішча ўяўляла сабой гару ў выглядзе ўсечанай піраміды з роўнай пляцоўкай зверху. Памеры пляцоўкі 60 х 130 м (0,7 га). У 1928 годзе вядомы беларускі археолаг Аляксандр Ляўданскі даследаваў культурны пласт паселішча. У культурным слоі, таўшчыня якога дасягала 1 м, знойдзены рэшткі ляпнога посуду культуры штрыхаванай керамікі і тыпу сярэдняга пласта Тушамлі, ткацкі грузік.
На паўночнай ускраіне Віцебска за 3 км ад Ніжняга замка (за 1 км ад левага берага Заходняй Дзвіны) у мясцовасці Пескавацік, каля сучасных Мазурынскіх могілак, ёсць невялікае гарадзішча. З паўднёвага і ўсходняга бакоў яно акружана балотам. Некалі тут былі возера і рака. Пляцоўка гарадзішча ўтварае круг дыяметрам 35 м. Уваход на гарадзішча знаходзіцца з паўночнага боку. Вышыня гары 15 м. Амаль уся пляцоўка гарадзішча пашкоджана траншэямі. У 1972 годзе на гарадзішчы праводзіліся раскопкі. Было даследавана 16 м² культурнага слоя. Яго таўшчыня складала 0,5—0,6 м. Пласт чорнага колеру, бедны на знаходкі. Знойдзена некалькі кавалкаў ляпной керамікі днепра-дзвінскай культуры, косці жывёлы і клык мядзведзя.
Пісьмовы перыяд
У Другую сусветную вайну з 11 ліпеня 1941 да 26 ліпеня 1944 года Віцебск знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. У верасні 1941 года ў горадзе заснавалі канцлагер «Пяты полк», дзе да канца нямецкай акупацыі забілі 75 тыс. ваеннапалонных і 4 тыс. віцяблянаў. У Вялікую Айчынную вайну моцна разбураны, дзейнічала Віцебскае гета.
Пасля вайны эканоміка горада аднаўляецца. У структуры яго прамысловага комплексу вылучаецца машынабудаванне і лёгкая прамысловасць, станкабудаванне.
Азеляненне
У дастатковай меры забяспечана ландшафтна-рэкрэацыйнымі тэрыторыямі агульнага карыстання насельніцтва ў цэнтры і паўночна-заходнім сектары горада, што абумоўлена пераважным размяшчэннем паркаў, сквераў, бульвараў, садоў, водна-зялёных сістэм у цэнтральнай частцы горада, невысокай шчыльнасцю насельніцтва, а таксама развітым транспартным паведамленнем паміж жылымі кварталамі і лесапаркавым масівам на паўночным захадзе горада.
Насельніцтва
З канца XVI стагоддзя Віцебск пачаў засяляцца яўрэямі. 9 сакавіка 1633 года Уладзіслаў IV даў права яўрэям купляць у Віцебску маёмасць, а 16 сакавіка 1679 года Ян III даў ім права будаваць тут свае дамы, школы, мець свае могілкі і лазні.
Эканоміка
Сярэдняя колькасць удзельнікаў знешнегандлёвых аперацый у горадзе больш за 500, з іх каля 45 — буйныя прамысловыя прадпрыемствы. Суб’екты гаспадарання ажыццяўляюць знешнеэканамічныя сувязі з 40 дзяржавамі свету. Экспартныя пастаўкі ідуць на рынкі больш 30 краін бліжняга і далёкага замежжа. Асноўнымі гандлёвымі партнёрамі з’яўляюцца Расійская Федэрацыя, Германія, Польшча, Латвія, Літва, Украіна і Малдова.
Мастацкае жыццё
З Віцебшчынай звязана творчасць мастакоў Напалеона Орды, Івана Трутнева, Дз. Струкава, К. Стаброўскага, Ісаака Аскназія, М. Дабужынскага, Яфіма Мініна і інш., якія зрабілі шматлікія замалёўкі помнікаў старажытнай архітэктуры, пейзажаў Віцебска і края.
Тэатральнае жыццё
Сёння ў горадзе працуюць два прафесійныя тэатры:
Фестывалі
У горадзе праводзяцца розныя фестывалі дзіцячай творчасці, агляды-конкурсы выканаўчага майстэрства маладых талентаў. Традыцыйна праходзяць фестывалі мастацкай самадзейнасці. Найбольш значныя сярод іх: фестываль дзіцячай творчасці, дзіцяча-юнацкі фестываль харавых калектываў «Спяваючы свет», гарадскі фестываль школьных драматычных тэатраў «Школьны тэатр», фестываль патрыятычнай песні «Афганістан баліць у маёй душы», фестываль маладых выканаўцаў «Песні юнацтва нашых бацькоў», фестываль гітарнай музыкі «Менестрэль», віцебскі конкурс юных кампазітараў імя А. В. Багатырова, Велікодны фестываль.
Адукацыя
Сістэма дашкольнага выхавання і агульнай сярэдняй адукацыі горада складаецца з 98 дашкольных устаноў (у тым ліку 3-х цэнтраў развіцця дзіцяці), 42 агульнаадукацыйных школ, ліцэя, 9 гімназій, 3 школ-інтэрнатаў для дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця. Дзейнічае абласное аб’яднанне пазашкольнай работы.
СМІ
У наступныя гады ў розны час выдаваліся часопісы «Мастацтва», «Парус», «Штурм», «Беларуская ветэрынарыя».
Знішчэнне архітэктурнай спадчыны
У 1970-х знесена вялікая група жылых і грамадскіх будынкаў XVIII — начатку XX стагоддзя паблізу ратушнай плошчы з усходняга боку вуліцы Леніна, чыя недастатковая шырыня ўскладняла рух грамадскага транспарту. Такім чынам традыцыйна замкнёная прастора вуліцы апынулася раскрытай на ландшафтную зону, што неправамерна ва ўмовах гістарычнага горада.
Вядомыя асобы
<div class="references" style="-moz-column-count:3; column-count:3; -webkit-column-count:3; font-size:13px;">
Клара Шуман
Клара Жазефіна Вік Шуман (Clara Josephine Wieck Schumann,,  — , Франкфурт-на-Майне) — нямецкая піяністка, кампазітар і педагог. Адна з самых выбітных піяністак эпохі рамантызму, уплывовая настаўніца і кампазітар. Пачынаючы з 1840 года — жонка і першая выканаўца твораў Роберта Шумана. Таксама была першай выканаўцай твораў Іаганеса Брамса.
Цмокі-Мінск-2
Дасягненні
Першая ліга чэмпіяната Беларусі па баскетболе
Хіндустані
Хоць размоўныя формы гэтых моў амаль не адрозніваюцца адна ад аднае, і нягледзячы нават на тое, што іх афіцыйныя граматычныя стандарты практычна аднолькавыя, яны ўсё ж адрозніваюцца па літаратурных прыёмах, навуковым і тэхнічным слоўніку: у урду захоўваецца больш моцны персідскі, а ў хіндзі — санскрыцкі ўплыў. Да тэрміны «хіндустані», «урду» і «хіндзі» былі сінонімамі. Тэрмін хіндустані выкарыстоўваецца для абазначэння лінгва франка Індыі і Пакістана, напрыклад, мовы балівудскіх фільмаў, а таксама асабліва далёкіх разнавіднасцей хіндзі — фіджыйскага хіндустані і.
Гісторыя
Набіраючы папулярнасць, хіндустані ўвабраў мноства персідскіх, арабскіх і цюркскіх слоў, а магольскія заваяванні дапамагалі яму распаўсюджвацца. Наступныя чатырыста гадоў хіндустані, які запісваўся персідскай пісьменнасцю, заставаўся лінгва франка ў Паўночнай Індыі, набываючы мясцовыя асаблівасці. Ён атрымаў статус літаратурнай мовы разам з персідскаю. Мову хіндустані развівалі, у асноўным, паэты ў вялікіх гарадах — Дэлі, Лакхнау, Лахоры і Агры.
Пры брытанцах мова называлася «хіндустані» (у прыватнасці, так яе называў Джон Гілкрыст). у сваёй кнізе 1891 года ўпамінае «хіндустані, ці мова лагера, ці мова лагера магольскага войска ў Дэлі», які лічыўся дыялектам хіндзі пад персідскім уплывам, лічачы яго, аднак, асобнай мовай. На хіндустані гаварылі многія індуісты Паўночнай Індыі, за выключэннем сельскага насельніцтва Бенгаліі, а таксама ўсе індыйскія мусульмане. Разам з англійскай хіндустані, які ўсё яшчэ запісваўся персідскім пісьмом, стаў дзяржаўнай мовай, на ім гаварыла каля ста мільёнаў чалавек.
Галосныя
Акрамя таго, сустракацца як абумоўлены алафон гука шва  па суседству з прыдыхальным зычным, калі і толькі калі з абодвух бакоў ад  стаяць гукі шва. Напрыклад, у слове कहना کَہنا «сказаць» замест абодва шва вакол /h/ даюць вымаўленне ). Пры гэтым можа адбыцца сінкопа (выпадзенне) фанематычна сярэдняга шва (даючы вымаўленне ). Гэты ж працэс адбываецца пры наяўнасці фінальнага  (хутчэй за ўсё, таму што фінальны  нясе за сабою нявымаўленае шва). Напрыклад, कहکَہ  «скажы!» на справе вымаўляецца як ). Дадзены працэс не адбываецца пры наяўнасці шва толькі з аднаго боку (कहानी کَہانی «расказ», बाहर باہَر  «звонку»).
Зычныя
Тым не менш, алафанічная прырода гэтых зычных праяўляецца пры пераключэнні гаворачага з аднае мовы на другую. Калі носьбіты іншых моў, дзе існуе выразнае адрозненне паміж і, гавораць на хіндустані, яны могуць вымавіць व्रत ورت («клятва»; нарматыўнае чытанне ) як , што на слых можна зблытаць са словам  — «жанчына». Падобным жа чынам, носьбіты хіндустані могуць пераносіць уласную алафанію пры выкарыстанні англійскае мовы (шырока распаўсюджанай у Індыі і Пакістане), вымаўляючы нарматыўнае war як  ці, напрыклад, нарматыўнае advance  як.
У некаторых выпадках алафанія не абумоўлена і дазваляе гаворачаму выбіраць гук адпаведна сваім прывычкам, вымаўляючы яго як, ці , ці нешта паміж імі. Пры гэтым маўленне застаецца цалкам зразумелым для іншых носьбітаў мовы. Напрыклад, अद्वैत ادویت можа вымаўляцца як ці ).
Прэмена
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Дранікі
Пад уласнымі назвамі добра вядомы таксама ў нямецкай, чэшскай, украінскай, літоўскай і іншых кухнях.
Цеста для дранікаў, прынамсі ў Беларусі, складаецца з дзёртай сырой бульбы, часам дадаюць муку і яйкі, а таксама цыбулю, моркву, смятану, сыраквашу. Для начынкі ўжываюць мяса, грыбы, вараныя яйкі. Дранікі смажаць на алеі або тлушчы, пасля адразу спажываюць або запякаюць у гаршку з салам, смятанай, цыбуляй, грыбамі. Смажаць дранікі памерам з аладкі або вялікімі (на ўсю патэльню).
Дранікі лічаць адной з найвядомейшых беларускіх нацыянальных страў, але ў традыцыйнай кухні яны з’явіліся толькі ў 2-й палове XIX ст. з нямецкай кухні праз яўрэйскую, дзе вядомы як латкес. Першы вядомы ў Беларусі рэцэпт дранікаў пад назвай blinki kartoflane даецца ў кнізе Яна Шытлера «Кухар добра навучаны» (1830).
Дзмітрый Вячаслававіч Віцько
Навуковая дзейнасць
Даследуе ваенную гісторыю ранняга Новага часу, грамадзянскую вайну ў Вялікім Княстве Літоўскім у 1696—1702 гадах, удзел Вялікага Княства Літоўскага ў Паўночнай вайне ў 1702—1709 гадах, гісторыю парламентарызму ў Вялікім Княстве Літоўскім, мікрагісторыю, гістарычную геаграфію і картаграфію.
Сонечнае зацьменне 18 красавіка 1977 года
Сонечнае зацьменне 18 красавіка 1977 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 138 сараса.
Замак Хаўер
Замак Хаўер (Castillo de Javier) знаходзіцца на поўначы Іспаніі ў правінцыі Навара.
Музей горада Лодзі
Будынак
У асноўнай частцы, якая выконвала прадстаўнічыя функцыі, былі размешчаны офісы і біржа. У ніжнім бакавым крыле знаходзіліся склады гатовай прадукцыі, а на першым паверсе жылыя кватэры, пакоі для гасцей і зімовы сад, пакрыты шкляным купалам.
У студзені 1927 года ваявода Лодзі атрымаў згоду міністра на перанос урада ваяводства з цяперашняга месца ў былым гатэлі «Брыстоль» у палац Пазнаньскіх. У 30-я гады зімовы сад быў ліквідаваны, а некаторыя інтэр’еры перабудаваны.
У 2017—2020 гадах у палацы адбыўся капітальны рамонт.
Балоцін
Балоцін — прозвішча
Рагнеда Анатолеўна Аляхновіч
Біяграфія
Нарадзілася года ў Мінску. Скончыла ў 1998 годзе гістарычны факультэт БДУ. З 1999 года працуе ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі: малодшы навуковы супрацоўнік аддзела спецыяльных гістарычных навук, аддзела гісторыі Беларусі Сярэдніх вякоў і пачатку Новага часу, навуковы супрацоўнік аддзела спецыяльных гістарычных даследаванняў.
Авеліна (правінцыя)
Авеліна (Provincia di Avellino) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Кампанія.
NGC 1190
NGC 1190 (іншыя абазначэнні — MCG -3-8-62, HCG 22B, PGC 11508) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Эрыдан.
Прэміа
Заступнікам населенага пункта лічыцца Архангел Міхаіл.
Сонечнае зацьменне 29 красавіка 1976 года
Зацьменне мела велічыню 0,9421 і дасягнула свайго максімуму ў 10:24:18 UTC у пункце з каардынатамі 34° пн. ш. 18° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 6 хв. 41 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 227 км.
Дзітрыкі (Тарноўскі сельсавет)
Гісторыя
У Першую сусветную вайну з верасня 1915 года да канца 1918 года акупаваны германскімі войскамі. Са студзеня 1919 года ў складзе БССР, у красавіку заняты польскімі войскамі. З ліпеня да верасня 1920 года вёска кантралявалася Чырвонай Арміяй, затым ізноў польскімі войскамі.
NGC 1191
NGC 1191 (іншыя абазначэнні — MCG -3-8-64, HCG 22D, NPM1G -15.0164, PGC 11514) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Георг Хойзер
Біяграфія
Сын гандляра Альберта Хойзера і яго жонкі Маргарэт Стоўн. З 1923 наведваў рэальную гімназію ў Берлін-Ліхтэнберге, дзе правучыўся да 2 сакавіка 1932. З сярэдзіны 1932 г. вывучаў права ў Берліне, Кёнігсбергу і Празе. 27 ліпеня 1936 г. здаў першы дзяржаўны экзамен. З 1935 па 1937 служыў у Люфтвафэ. У пачатку 1938 ён вырашыў перайсці ў крымінальную паліцыю, пачаў служыць у паліцыі з 1 снежня таго ж года. Пачаў навучанне ў школе паліцыі бяспекі ў Берлін-Шарлотэнберге. 14 лютага 1941 года паспяхова здаў экзамен. Затым служыў у якасці памочніка камісара ў крымінальнай паліцыі ў Берліне ў аддзеле грашовых злачынстваў. З ліпеня 1941 крымінальны камісар. У Берліне з кастрычніка 1940 г. па ліпень 1941 прайшла серыя забойстваў, якіх Хойзер расследаваў разам з Вільгельмам Людтке, што прывяло да арышту злачынца Паўля Огорцова.
Пасля вайны
Пасля заканчэння вайны жыў у Гослары ў сваёй сястры. З ліпеня 1948 па 30 чэрвеня 1949 працаваў у кампаніі Internationale Transporte Palatia ў Мутэрштадце. З 1949 па 1952 займаўся працай на заводзе акумулятараў "Akuwa". Яго першая заява ў 1953 на паступленне на паліцэйскую службу была адхілена.
Аўтамат (зброя)
На ўзбраенні войскаў Рэспублікі Беларусь стаяць розныя мадыфікацыі аўтамата Калашнікава АК-74.
СДЮШАР № 4 (Гомель)
Спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву № 4 па гімнастыцы і акрабатыцы — дзяржаўная ўстанова Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь, якая размяшчаецца ў г. Гомелі.
Літоўская шляхта
Утварэнне шляхецкага саслоўя
Тэрмін баярын, баярства ( bajorai ) першапачаткова абазначала ўсіх тых, хто ваяваў. На працягу 15-га стагоддзя ён змяніў свае значэнне, каб абазначаць масы звычайнай шляхты, якія маглі ўстаць на бой, калі іх выклікалі. Былі таксама сацыяльныя групы, якія мелі асабістую вольнасць, але ня мелі ваенных абавязацельстваў. Такой групай з'яўляліся, напрыклад, путнія баяры, якія выконвалі абавязкі вялікакняжацкіх пасланцоў і адказвалі за ўтрыманне дарог. Значную групу баяр складалі службовыя баяры, якія не валодалі надзелам, а толькі службовымі маёнткамі, якія атрымлівалі і валодалі толькі з ласкі вялікага князя. Па меры ўзрастання ролі і багацця буйных магнатаў службовыя баяры ішлі на службу да паноў і князёў у абмен на валодання. Нягледзячы на тое, што яны выконвалі вайсковыя функцыі, іхняе прыгоннае становішча ставіла пад сумнеў іх шляхецтва. Досыць працяглы час сацыяльная мабільнасць заставалася адкрытай і атрымаць шляхецтва кожны мог ва ўзнагароду за заслугі перад вялікім князем. З часам уплыў меншай знаці зменшыўся, у той час як буйная знаць набывала ўсё большую ўладу.
NGC 1643
NGC 1643 (іншыя абазначэнні — MCG -1-13-1, IRAS04412-0524, PGC 15891) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Літоўская шляхта
Утварэнне шляхецкага саслоўя
З'явіліся новыя тэрміны для ўсіх шляхетных паходжанняў: шляхта (ад szlachta; šlėkta ), nobiles на лацінскай. Іншы тэрмін зямлянін ( ziemionys  ) сталі абазначаць усіх тых шляхцічаў, якія валодалі зямлёй.
Роды з этнічнай Літвы
• Alelkaičiai (Olelkovich, Olekowicze)
• Alšėniškiai
• Gedgaudai
• Mantautaičiai
• Radziwiłł (Radvila)
• Siesicki (Dowmont-Siesicki, Szeszycki)
Прамежкавы патрон
Прамежкавы патрон — патрон для агнястрэльнай зброі, прамежкавы па магутнасці паміж вінтовачнымі і пісталетнымі патронамі.
NGC 1192
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Селаяр
Селая́р (Pulau Selayar) — востраў у моры Флорэс у 15 км на поўдзень ад Сулавесі. Уваходзіць у склад Інданезіі. Плошча — 832 км². Насельніцтва (разам з суседнімі малымі астравамі ў 2010 г.) — 121 905 чал.
Геаграфія і прырода
Клімат экватарыяльны мусонны. Сярэдняя гадавая тэмпература трымаецца каля +28° C.
Эдуардс (плато)
Эдуардс (Edwards Plateau) — плато на поўдні ЗША (штат Тэхас), размешчанае паміж далінамі рэк Рыа-Грандэ і Каларада, на мяжы з Прымексіканскай нізінай. Складовая частка Вялікіх раўнін.
Вышыня плато складае 700—800 м. Складзена пераважна вапнякамі. Паверхня плоская, глыбока рассечана каньёнападобнымі далінамі рэк. Пераважаюць сухастэпавыя травы, сукуленты, месітавыя кусты. Раён пашавай жывёлагадоўлі.
Селаяр
Эканоміка
Традыцыйна сельская гаспадарка адыгрывала на Селаяры толькі дадатковую ролю, паколькі камяністыя вапняковыя глебы малаўрадлівыя. Звычайна жыхары Селаяра маюць невялікія агароды, трымаюць курэй і коз. Асноўнымі іх заняткамі здаўна былі будаўніцтва марскіх суднаў, рыбалоўства і гандаль. У апошнія дзесяцігоддзі развіваецца турызм. Селаяр прыцягвае аматараў пляжнага адпачынку і плавання з аквалангам. У Бантэнгу, адміністрацыйным цэнтры вострава, маюцца невялікія прадпрыемствы харчовага прызначэння. На востраве працуюць порт і аэрапорт, дзейнічаюць сталыя паромныя пераправы з суседнімі портамі Паўднёвага Сулавесі.
Пардэнонэ
Пардэно́нэ (Pordenone,, Portus Naonis) — горад у італьянскім рэгіёне Фрыулі-Венецыя-Джулія, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Насельніцтва — (2004). Заступнікамі горада шануюцца Найсвяцейшая Багародзіца і святы апостал і евангеліст Марк. Свята горада — 25 красавіка.
Сонечнае зацьменне 11 мая 1975 года
Зацьменне мела велічыню 0,8636 і дасягнула свайго максімуму ў 07:17:33 UTC у пункце з каардынатамі 70° пн. ш. 80° з. д..
Ледніковы перыяд
Ледавіковы перыяд, або ледніковы перыяд — перыядычна паўтаральны этап геалагічнай гісторыі Зямлі працягласцю ў некалькі мільёнаў гадоў, на працягу якога на фоне агульнага адноснага пахаладання клімату адбываюцца неаднаразовыя рэзкія разрастанні мацерыковых ледавіковых пакроваў — ледавіковыя эпохі. Гэтыя эпохі, у сваю чаргу, чаргуюцца з адноснымі пацяпленнямі — эпохамі скарачэння абляднення (міжледавікоўем). Унутры асобнай ледавіковай эпохі часам вылучаюцца інтэрстадзіалы — перыяды больш мяккага клімату.
NGC 1195
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Трыест (правінцыя)
Правінцыя мела плошчу 212 км² і агульную колькасць насельніцтва (чэрвень 2016). Мела берагавую лінію працягласцю 48,1 км. У правінцыю ўваходзілі 6 камун.
Вуліца Нафтавікоў (Наваполацк)
Назва
Назва вуліцы паходзіць ад наймення прафесіі «нафтавік», якая ў сваю чаргу з’яўляецца зборнай назвай для цэлай групы прафесій, звязаных са здабычай нафты. Гэта паказвае на пэўную яе дыскусійнасць і недарэчнасць у кантэксце гэтага канкрэтнага горада. Справа ў тым, што Наваполацк з моманту свайго заснавання з’яўляецца буйным цэнтрам перапрацоўкі і транспарціроўкі нафты. Аднак да здабычы нафты горад не мае ніякага дачынення. Бліжэйшае радовішча нафты ад горада размешчана на адлегласці амаль 500 км у Гомельскай вобласці. Больш за тое — у горадзе ўжо ёсць вуліца з падобнай назвай — вуліца Нафтаперапрацоўшчыкаў, назва якой больш лагічная і дарэчная для горада. Аднак гістарычна ў сярэдзіне ХХ стагоддзя ў Наваполацку ўжо існавала вуліца Нафтавікоў, якая ў 1975 годзе была пераіменавана ў гонар першага дырэктара Наваполацкага НПЗ Алега Ктатарава. Амаль праз 40 гадоў пасля гэтага гарадскія ўлады вырашылі аднавіць гэты тапонім, але ў іншым месцы.
Галіцка-Валынскае княства
Гісторыя
Пасля смерці Рамана (1205) Галіцка-Валынскае княства распалася, частку земляў захапілі венгры і палякі, запрошаныя галіцкімі баярамі. Засілле баяраў, нашэсці іншаземных захопнікаў выклікалі народнае абурэнне, таму ў 1219 быў пакліканы Мсціслаў Удатны, які ў 1221 годзе выгнаў з Галічыны венграў. Тады жа на Валыні прыйшоў да ўлады сын Рамана — Даніла, які ў 1229 пасля смерці Мсціслава Удатнага (1228) зноў аб'яднаў Галічыну з Валынню, але канчаткова падпарадкаваў сабе галіцкіх баяраў толькі ў 1238 годзе.
Даніла Раманавіч як і яго бацька завалодаў Кіевам і пасля цяжкай барацьбы з іншымі князямі, Венгрыяй і Польшчай аб'яднаў (1245) пад сваёй уладай усю Паўднёва-Заходнюю Русь. Данііл праводзіў асцярожную палітыку па дачыненні да Залатой Арды, намінальна прызнаўшы сябе яе васалам. Ён выкарыстаў перамовы з рымскім папам Інакенціям IV для стабілізацыі становішча на сваіх заходніх межах, прыняў у 1254 ад папы тытул караля Русі, але адмовіўся ад царкоўнай уніі.
У 1323 баяры запрасілі на сталец мазавецкага князя Баляслава Тройдзенавіча, які правіў да 1340. Пасля яго баяры на чале з Дзмітрыем Дзяцько, якія трымалі ў сваіх руках фактычную ўладу, запрасілі на сталец Любарта Гедзімінавіча. Галіцка-Валынскае княства апынулася пад уплывам Вялікага Княства Літоўскага. У 1352, паводле пагаднення паміж польскім каралём Казімірам з вялікім князем Альгердам і Кейстутам, Галічына ўвайшла ў склад Польшчы, а Валынь у склад Вялікага Княства Літоўскага.
Манастыр Святога Антонія
Гісторыя
Царква Святога Антонія, якая знаходзіцца ля паўднёвых сцен манастыра, была пабудавана ў XVI стагоддзі. На захад ад яе размешчаны храм Святых Апосталаў. У гэтай царкве захавалася фрэска X ст. з выявай архангелаў Міхаіла і Гаўрыіла, а ў яе невялікі капэле фрэскі XI-XIII стст. з выявамі першых Александрыйскі патрыярхаў: евангеліста Марка, Пятра, Апанаса, Феафіла, Кірылы і інш.
Карла Гальдоні
Біяграфія
Карла Гальдоні пазнаёміўся з мастацтвам яшчэ дзіцём у доме свайго дзеда — вялікага аматара тэатра. Вывучаў на загад бацькі медыцыну, але болей чытаў Плаўта, Тэрэнцыя, Арыстафана, Менандра і наведваў тэатр, вадзіў знаёмства амаль выключна з акцёрамі і актрысамі. Бацька саступіў яго просьбе і дазволіў змяніць факультэт. Спачатку ў Венецыі, потым у Павіі Гальдоні займаўся юрыдычнымі навукамі, але значна старанней знаёміўся ​​з драматычнай літаратурай наогул і італьянскай у прыватнасці, прычым са шкадаваннем заўважаў, што ў італьянскай няма вартага ўвагі і, нягледзячы на свае 16 гадоў, задумаў рэформу ў гэтай галіне.
Пакроўск
Прамысловасць і транспарт
Завод будаўнічых матэрыялаў. Асфальтабітумны завод. Ідзе будаўніцтва гуты. Завод па агранцы алмазаў. Лясгас. Зверагадоўля, якая займаецца гадоўляй серабрыста-чорных лісіц, собаля. Камбікормавы завод.
NGC 1645
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нікарагуа (возера)
З возера выцякае рака Сан-Хуан.
Герб Абхазіі
У цэнтры герба — постаць вершніка, які ляціць на чарадзейным каню Арашэ і пасылае стралу да зорак.
NGC 1200
NGC 1200 (іншыя абазначэнні — MCG -2-8-43, PGC 11545) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Сонечнае зацьменне 24 снежня 1973 года
Сонечнае зацьменне 24 снежня 1973 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 141 сараса.
Sola Scriptura
Крыніцы
Новы Запавет, 2-е Пятра 1:20-21:
Анатоль Юр’евіч Барышнікаў
Навуковая дзейнасць
Аўтар звыш 350 апублікаваных навуковых прац, 15 вынаходніцтваў. Буйны вучоны ў галіне біятэхналогіі імуналогіі пухлін, адзін з заснавальнікаў імунадыягностыкі гемабластозаў. Стварыў наборы монакланальных антыцел для дыягностыкі гемабластозаў і ацэнкі імуналагічнага статуса чалавека.
Куарна-Сота
Куарна-Сота (Quarna Sotto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Бірабіджан
Бірабіджан (Биробиджан) — горад (з 1937) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Яўрэйскай аўтаномнай вобласці. Насельніцтва 78,5 тыс. чалавек (2006). Чыгуначная станцыя. Лёгкая прамысловасць, машынабудаванне.
Іаган Цафані
Біяграфія
У 1769 годзе Цафані становіцца членам-карэспандэнтам Брытанскай акадэміі мастацтваў, а ў 1772 годзе выставіў карціну «Клас анатоміі ў Каралеўскай Акадэміі», адразу ж набытую Георгам III. У 1773 годзе ён з’ехаў у Фларэнцыю, дзе піша кампазіцыю «Трыбуна Уфіцы» (1776), а ў 1779 годзе вяртаецца ў Англію, зрабіўшы па дарозе прыпынак у Вене. У 1782 годзе Цафані выканаў свой шэдэўр, карціну «Чарльз Таўнлі ў сваёй галерэі скульптур».
Альбрэхт Дзюрэр
Сям’я. Раннія гады. Навучанне (1471—1490)
Будучы мастак быў трэцім дзіцём і другім сынам у сям’і. Яго бацька, Альбрэхт Дзюрэр Старэйшы, сваё венгерскае прозвішча Айтошы (Ajtósi, ад назвы сяла Айтош, ад слова ajtó — «дзверы» .) даслоўна перавёў на нямецкі як «Türer»; пасля яна трансфармавалася пад уплывам вымаўлення і стала пісацца «Dürer». Пра сваю маці Альбрэхт Дзюрэр Малодшы ўспамінаў як пра набожную жанчыну, што пражыла нялёгкае жыццё. Магчыма, саслабелая частымі цяжарнасцямі, яна шмат хварэла. Хросным бацькам Дзюрэра стаў вядомы нямецкі выдавец.
C 1477 года Альбрэхт наведваў лацінскую школу. Спачатку бацька прыцягваў сына да працы ў ювелірнай майстэрні. Аднак Альбрэхт пажадаў займацца жывапісам. Старэйшы Дзюрэр, нягледзячы на шкадаванне пра вытрачаны на навучанне сына час, саступіў яго просьбам, і ва ўзросце 15 гадоў Альбрэхт быў накіраваны ў майстэрню асноўнага нюрнбергскага мастака таго часу Міхаэля Вольгемута. Пра гэта расказаў сам Дзюрэр у «Сямейнай хроніцы», створанай ім пад канец жыцця, адной з першых аўтабіяграфій у гісторыі заходнееўрапейскага мастацтва.
Пачатак самастойнай працы (1495—1505)
У 1502 годзе памёр Дзюрэр-старэйшы і Альбрэхт узяў на сябе клопаты пра маці і двух сваіх малодшых братоў — Эндрэса і Ханса.
Падарожжа ў Нідэрланды (1520—1521)
Вандраванне пачалося 12 чэрвеня, шлях Дзюрэраў пралягаў праз Бамберг, Франкфурт, Кёльн у Антверпен і іншыя нідэрландскія гарады. Мастак актыўна працаваў у жанры графічнага партрэта, сустракаўся з мясцовымі майстрамі і нават дапамагаў ім у працы над трыумфальнай аркай для ўрачыстага заезду імператара Карла. У Нідэрландах Дзюрэр, знакаміты мастак, быў усюды жаданым госцем. Паводле яго слоў магістрат Антверпена, спадзеючыся ўтрымаць мастака ў горадзе, прапанаваў яму гадавое ўтрыманне ў памеры 300 гульдэнаў, дом у падарунак, падтрымку і, апроч таго, выплату ўсіх яго падаткаў. Арыстакратыя, паслы замежных дзяржаў, навуковыя, у тым ліку Эразм Ратэрдамскі, складалі кола камунікавання Дзюрэра ў Нідэрландах.
Апошнія гады (1521—1528)
Пад канец жыцця Дзюрэр шмат працаваў як жывапісец, у гэты перыяд ім створаны самыя глыбокія творы, у якіх выяўляецца знаёмства з. Адна з найважнейшых карцін апошніх гадоў — дыптых «Чатыры апосталы», які мастак паднёс гарадскому Савету ў 1526 годзе. Сярод даследчыкаў творчасці Дзюрэра існуюць спрэчкі ў тлумачэнні гэтага дыптыха — некаторыя, услед за каліграфам, якія выканалі па заданні мастака надпісы на карціне (цытаты з Бібліі ў перакладзе Лютэра), бачаць у «Чатырох апосталах» толькі выявы чатырох , іншыя — водгук майстра на падзеі (рэлігійныя нязгоды, сялянская вайна), якія ўзрушылі Германію і адлюстраванне ідэі «неадпаведнасці гуманістычнай утопіі і рэальнасці».
Рысункі
Захавалася каля тысячы ( кажа пра 970) рысункаў Дзюрэра: пейзажы, партрэты, замалёўкі людзей, жывёл і раслін. Сведчаннем таго, як асцярожна ставіўся мастак да малюнка, з’яўляецца той факт, што захаваліся нават яго вучнёўскія працы. Графічная спадчына Дзюрэра, адна з найбуйнейшых у гісторыі еўрапейскага мастацтва, па аб’ёме і значэнні стаіць у адным шэрагу з графікай да Вінчы і Рэмбранта. Свабодны ад самаволі заказчыка і свайго імкнення да абсалюту, што ўносіла долю халоднасці ў яго жывапісныя творы, мастак найболей поўна раскрываўся як творца менавіта ў малюнку.
Магічны квадрат Дзюрэра
«Магічны квадрат» Дзюрэра застаецца складанай загадкай. Калі разглядаць сярэднія квадраты першай вертыкалі, кідаецца ў вочы, што ў іх занесены змены — лічбы выпраўлены: 6 выпраўлена на 5, а 9 атрымана з 5. Без сумневу, Дзюрэр не выпадкова ўзбагаціў свой «магічны квадрат» такімі дэталямі, якія няможна не заўважыць.
Памяць
Побач з К’юзай, на тым месцы, адкуль мастак у 1494 годзе маляваў панараму горада, усталяваны Камень Дзюрэра. Малюнак з выглядам на К’юзу быў выкарыстаны пазней у гравюры «Немязіда» (каля 1501). У Франкфурце-на-Майне ўсталявана статуя Карла Вялікага, створаная па карціне Дзюрэра з выявай імператара (1513) для Гарадскога савета Нюрнберга. 23 жніўня 1843 года ў гонар тысячагоддзя падпісання Вердэнскага дагавора статуя, выкананая Іаганам Непамукам Цвергерам, была ўсталявана на Старым мосце. У 1914 годзе, пасля зносу моста, помнік быў змешчаны ў Гістарычны музей. У Ландау-Нусдорф у 2002 годзе быў збудаваны мемарыял у памяць аб Сялянскай вайне, распрацаваны па матывам рысунка «Сялянскай калоны» Дзюрэра (каля 1528).
NGC 1646-2
NGC 1646-2 (іншае абазначэнне — 2ZW 22) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Сонечнае зацьменне 4 студзеня 1973 года
Сонечнае зацьменне 4 студзеня 1973 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 131 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9303 і дасягнула свайго максімуму ў 15:46:21 UTC у пункце з каардынатамі 38° пд. ш. 51° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 7 хв. 49 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 271 км.
Рагнеда Вікенцьеўна Аляхновіч
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровымі граматамі, значком «Выдатнік народнай асветы».
Нывы (Бускі раён)
Нывы (Ни́ви) — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 1646-3
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Уральск
Колькасць насельніцтва — 249819 чалавек (2010). Агульная плошча зялёных насаджэнняў горада складае 6000 гектараў.
Герб Гернсі
Герб Гернсі (Coat of arms of Guernsey) — адзін з дзяржаўных сімвалаў брытанскага кароннага валодання Гернсі.
Левая Лясная
Левая Лясная — рака ў Пружанскім і Камянецкім раёнах Брэсцкай вобласці (басейн Віслы). Даўжыня 50 км. Плошча вадазбору 750 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 3,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 ‰.
Навікоўскі сельсавет
Назву Навіко́ўскі сельсавет маюць:
Сонечнае зацьменне 16 студзеня 1972 года
Зацьменне мела велічыню 0,9692 і дасягнула свайго максімуму ў 11:03:22 UTC у пункце з каардынатамі 75° пд. ш. 108° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 хв. 53 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 321 км.
NGC 1647
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Агракліматычныя вобласці Беларусі
Паўднёвая вобласць
Паўднёвая вобласць размешчана ў межах Беларускага Палесся. Каэфіцыент увільгатнення 0,8—0,87. Сярэдняя тэмпература ліпеня 18°—19,5°, студзеня ад -4,4° на захадзе да -7,5°С на ўсходзе. Ападкаў 520—630 мм у год. Вегетацыйны перыяд самы працяглы ў краіне: 191—208 сутак. Снежнае покрыва ўтвараецца 10—30 снежня, сыходзіць у канцы сакавіка — пачатку красавіка. Вобласць лепш астатніх забяспечана цяплом, што спрыяе вырошчванню цукровага бурака, кукурузы і іншых культур. На паўднёвым захадзе самая кароткая ў краіне зіма (105 сутак) і самая высокая тэмпература студзеня, самы кароткі перыяд са снежным покрывам, у 30 % зім яго зусім не бывае.
Антыбальшавіцкі блок народаў
Дзейнасць
Ад самага пачатку ў працы АБН бралі актыўны ўдзел беларускія арганізацыі: Беларуская незалежніцкая партыя, Беларускі нацыянальны цэнтр, Беларуская цэнтральная рада, Беларускі вызваленчы фронт. Вядомыя беларускія дзеячы, як Станіслаў Станкевіч, Уладзімір Тамашчык і Дзмітрый Касмовіч, уваходзілі ў кіраўніцтва АБН. У ЗША існавала група «Беларускія сябры АБН». У яе кіраўніцтва ўваходзілі Анатоль Плескачэўскі, Уладзімір Пеляса і Міхась Сенька. Апроч таго ў склад Блоку ўваходзілі наступныя арганізацыі:
Выганашчанскае балота
Апісанне балота
Плошча балота складае 34,9 тысяч гектараў. Глыбіня торфу - да 4,7 метра, сярэдняя 2,1 метра, ступень разлажэння 26% (змяшаны тып) і 36% (нізінны), зольнасць адпаведна 4,7% і 8,5%. Пад торфам у некаторых месцах залягае мергель, сапрапель магутнасцю да 1,6 метра.
Флора
На тэрыторыі Ляхавіцкага раёна ў 1964-1969 адкрытай арашальнай сеткай асушаны масіў 4400 га. На асушаных землях вырошчваюць шматгадовыя травы, збожжавыя і абганяльныя культуры. На неасушаных землях - лес з бярозы, алешыны і вербы, зрэдку хвоя і асакі. На тэрыторыі Івацэвіцкага раёна балота не асушана. Пераважаюць асакі, мох сфагнум, вярба. На плошчы 1300 га лес з бярозы і хвоі.
Зінаіда Міхайлаўна Тусналобава-Марчанка
Біяграфія
Пасля вайны інвалід Вялікай Айчыннай вайны першай групы З. М. Тусналобава жыла ў Полацку, працавала дыктарам мясцовага радыё, была членам гаркама КПСС, вяла грамадскую працу.
Спасава слабада
Гісторыя
Яшчэ ў часы Кіеўскай Русі тут размяшчаўся паўднёвы пасад горада. Згодна з дадзенымі раскопак археолага Алега Макушнікава, гэты раён цягнуўся ад ручая Гамяюк да Ільінскага спуска. Тут былі знойдзены бронзавыя крыжы–«машчавікі», шкляныя і металічныя бранзалеты, кераміка.
В’етнам
Гісторыя
Найстаражытнай в’етнамскай дзяржавай лічыцца Ванланг (сяр. 1 тыс. да н.э.). Аулак і Намв’ет, якія змянілі яе ў 2 ст. да н.э. былі захопленыя Кітаем. Перыяд «паўночнай залежнасці», які доўжыўся прыкладна 1 тыс. гадоў, завяршыўся толькі ў 10 ст. з абвяшчэннем незалежнай дзяржавы Дайкав’ет (Дайв’ет), паспяхова адбіўшай спробы кітайцаў аднавіць сваё панаванне.