cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лаўр Георгіевіч Карнілаў
Пад арыштам у Быхаве
Частка арыштаваных, якія не прымалі актыўнага ўдзелу ў Карнілаўскім выступленні (генерал Ціхмянёў, Плюшчэўскі-Плюшчык) была вызвалена следчай камісіяй, астатнія ж пераведзены ў Быхаў, дзе яны былі змешчаныя ў будынку старога каталіцкага манастыра. У Быхаў былі перавезены Карнілаў, Лукомскі, Раманоўскі, генерал Кіслякоў, капітан Брагін, палкоўнік Пронін, прапаршчык Нікіцін, палкоўнік Навасільцаў, есаул Радзівонаў, капітан Соец, палкоўнік Раснянскі, падпалкоўнік Ражэнка, Аладзін, Ніканораў.
Іншая група арыштаваных прыхільнікаў Карнілава: генералы Дзянікін, Маркаў, Ваноўскі, Эрдэлі, Эльснер і Арлоў, капітан Кляцанда (чэх), чыноўнік Будзіловіч знаходзіліся ў зняволенні ў Бярдзічаве. Старшыні следчай камісіі Шаблоўскаму ўдалося дабіцца іх пераводу ў Быхаў.
Кірыл Лявонцьевіч Камынін
Біяграфія
Кірыл Камынін нарадзіўся ў вёсцы Бальшая Паляна (цяпер размешчана ў Цербунскім раёне Ліпецкай вобласці) у сялянскай сям'і. Па нацыянальнасці — рускі. Пасля заканчэння пачатковай школы працаваў горным майстрам на шахце № 9 імя у. І. Леніна ў Варашылаўградскай вобласці.
Але гэтую высокую ўзнагароду Кірыла Камынін асабіста так і не атрымаў. 14 студзеня 1944 года, удзельнічаючы ў Калінкавіцка-Мазырскай наступальнай аперацыі, ён у складзе 12-й гвардзейскай стралковай дывізіі выйшаў на бераг ракі Пціч на поўнач ад горада Калінкавічы ў Акцябрскім раёне (цяпер Светлагорскі раён Гомельскай вобласці Беларусі). 16 студзеня пры спробе фарсіравання ракі Пціч Камынін загінуў. Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Карані Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці.
Вадзім Анатольевіч Богуш
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: даследаванне праблем кіравання бяспекай; электрамагнітная і інфармацыйная бяспека ў тэхнічных сістэмах; распрацоўка тэарэтычных асноў і метадаў стварэння новых элементаў і матэрыялаў для электроннай тэхнікі (у т. л. мікра- і нанаэлектронікі); распрацоўка і прымяненне інфармацыйна-камунікацыйных сістэм, сэрвісаў у сістэмах кіравання, вучэбным працэсе і навуковай дзейнасці.
Жупанаўская Сопка
Вывяржэнні вулкана адбыліся ў 1776, 1882, 1925, 1929, 1940, 1957, 1959, 2013, 2014, 2016 гадах. Апошняе вывяржэнне з выкідам лавы адбылося ў 1882 годзе.
Сірор
Насельніцтва складае 1269 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 75 км². Паштовы індэкс — 38054. Тэлефонны код — 0439.
Пятрас Вайвада
Творчасць
Для творчасці Вайвады характэрная рэалістычнасць, працы 1970-х — 1980-х гадоў адзначаны рысамі схематызму, сінтэтызму, дэкаратыўнасці.
Імператрыца Мэйсё
Яна стала першай жанчынай на троне Японіі з часоў Імператрыцы Сётаку (称徳天皇), якая памерла ў 770 годзе.
NGC 6579
NGC 6579 (іншыя абазначэнні — UGC 11153, MCG 4-43-11, ZWG 142.22, PGC 61562) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Мелардаленскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Універсітэт быў створаны ў сувязі з рэформай вышэйшай адукацыі ў 1977 годзе як Мелардаленская вышэйшая школа. 11 снежня 2020 года ўрад Швецыі прапанаваў установе атрымаць статус універсітэта з 1 студзеня 2022 года, што было ўхвалена парламентам Швецыі 21 красавіка 2021 года. Рашэнне аб змене назвы было прынята ўрадам 9 снежня 2021 года.
Казловічы (Калінкавіцкі раён)
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 31 км у напрамку на поўнач ад горада Калінкавічы, за 153 км ад Гомеля, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Халоднікі. Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога.
Еўрапейскае радыё для Беларусі
Дзе слухаць?
у Брэсце і на захадзе Брэсцкай вобласці:
на беларуска-літоўскім памежжы:
Канстанцін Фёдаравіч Барысавец
Канстанцін Фёдаравіч Барысавец (, в. Знамя, Слуцкі раён) — беларускі савецкі вучоны ў галіне жывёлагадоўлі. Доктар эканамічных навук (1977). Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР (1977).
Узнагароды
Канстанцін Фёдаравіч узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны 2 ступені, «Знак Пашаны», медалём «За працоўную доблесць».
Лагішынскі зямельны бунт 1874 года
Бунт лагішынскіх жыхароў
Дзе ж бунтаўшчыкі? Няўжо гэтыя бедныя людцы, што пакорліва стаяць ў бруду на каленцах, здольныя бунтаваць? Гэтыя пытанні міжволі напрошваліся кожнаму афіцэру. Між тым, генерал, прыняўшы хлеб-соль ад габрэяў, звярнуўся з строгай прамовай да хрысціян, заявіўшы, што хлеба-солі ён ад іх не прыме і патрабуе, каб яны неадкладна заплацілі патрэбныя ўладальніку грошы і выдалі завадатараў непадпарадкавання уладам.
Сарага-дзі-Фаса
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Pietro e Paolo.
Полаг лесу
Полаг лесу — сукупнасць крон самкнёных дрэў, што месцяцца ў адным або некалькіх ярусах. У простых дрэвастоях лясны полаг утвараецца адным ярусам дрэў, у якім кроны размяшчаюцца прыкладна на адным узроўні з адхіленнем на 10-15 % ад сярэдняй вышыні дрэвастою. Лясны полаг у змешаных і складаных дрэвастоях фармуецца з некалькіх ярусаў.
Магілёўграмадзянпраект
Гісторыя
16 лютага 1938 г. Пастановай СНК БССР № 408 у сувязі з меркаваным пераносам сталіцы БССР з Мінска ў Магілёў было створана Магілёўскае абласное аддзяленне Беларускага дзяржаўнага ўпраўлення праектавання грамадзянскага будаўніцтва, здымкі і планавання гарадоў («Белдзяржпраект»). Першапачаткова аддзяленне размяшчалася ў будынку былога будаўнічага тэхнікума па вул. Піянерскай, а затым у драўляным доме па вул. Вялікай Грамадзянскай. У складзе аддзялення меліся планіровачная, геадэзічная, геолага-вышукальная і архітэктурна-праектная групы. Першым начальнікам аддзялення быў прызначаны Ф. Гуліда, які ўвосень 1939 г. быў прызваны ў шэрагі Чырвонай Арміі. Замест яго аддзяленне ўзначаліў В. І. Кандратовіч, які прапрацаваў на гэтай пасадзе да пачатку вайны.
У 1991 годзе колькасць працаўнікоў інстытута дасягнула свайго максімуму — 644 чалавекі.
Стакгольмская вышэйшая гандлёвая школа
Стакгольмская вышэйшая гандлёвая школа (Handelshögskolan i Stockholm) — шведская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Стакгольме.
Paulownia
Арэал
У Расіі і сумежных краінах у культуры: на Каўказе, на Паўднёвым беразе Крыма ; на захадзе і поўдні Украіны; паўночней — зімой абмярзае.
Вільнюскае гарадское самакіраванне
Вільнюскае гарадское самакіраванне (Vilniaus miesto savivaldybė) — муніцыпальнае ўтварэнне ў Вільнюскім павеце Літвы. Утворана ў 1995 годзе. 21 снежня 1999 года ў склад Вільнюскага гарадскога самакіравання было ўключана Тракайскага раёна, такім чынам Вільнюскае гарадское самакіраванне стала адзіным з сямі гарадскіх самакіраванняў Літвы (miesto savivaldybė), якое ўключае ў сябе два гарады, і наогул больш за адзін населены пункт.
Святаслаў Усеваладавіч Лазарэвіч
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (спецыяльнасць «Аграномія», спецыялізацыя «Селекцыя і насенняводства», 1973; аспірантура, спецыяльнасць «Генетыка», 1978), Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію (дактарантура, спецыяльнасць «Батаніка», 1999). Працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце земляробства (1973—1975, аддзел селекцыі пшаніцы, лабараторыя генетыкі і цыталогіі, малодшы навуковы супрацоўнік), Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (1975—1993 і з 1996 — агранамічны факультэт, кафедра батанікі і фізіялогіі раслін, прафесар), Ecole Nationale Superieure Agronomique de Toulouse (Францыя 1994—1995).
Самаране
Гісторыя
Пасля ўваходу Палесціны ў склад Рымскай імперыі і задушэння рымлянамі іўдэйскіх паўстанняў самаране ўзнавілі свой храм на гары Герызім, вялі актыўную дзейнасць як на тэрыторыі імперыі, так і ў суседняй дзяржаве Сасанідаў. У пачатку IV ст. легендарны самаранскі першасвятар Баба Раба канчаткова ўсталяваў адзіныя каноны літургіі.
Гісторыя архітэктуры народнага жылля Беларусі
Аўтар ахарактарызаваў асаблівасці забудовы вясковых паселішчаў і сядзіб са старажытных часоў да пачатку XX стагоддзя, вызначыў кола фактараў, якія паўплывалі на тыпы забудовы сядзіб (сацыяльна-эканамічны, этнічныя традыцыі, прыродна-кліматычныя ўмовы) і класіфікаваў іх. У параўнанні з працамі сваіх папярэднікаў аўтар ажыццявіў комплексны аналіз гістарычных узаемасувязей жылля беларусаў, вызначыў яго гісторычна-культурную значнасць, удакладніў агульную класіфікацыю сядзіб.
Німфаліды
Агульная характарыстыка
Матылькі сярэдніх памераў. Крылы ў размаху 25-180 мм, у большасці — 50-80 мм. Крылы шырокія, іх вонкавы край часта з вуглаватымі выступамі ці шчарбінамі. Афарбоўка пераважна пярэстая і яркая. Ніжні бок крылаў часта заступніцкай афарбоўкі, часам пераймае малюнкам сухое лісце і іншыя сухія раслінныя парэшткі.
Прэм’ер-міністр Румыніі
Прэм’ер-міністр Румыніі — кіраўнік выканаўчай улады Румыніі. Прызначаецца Прэзідэнтам Румыніі пасля адабрэння яго кандыдатуры абедзвюма палатамі Парламента. Кіруе урадам і каардынуе дзейнасць яго членаў. Таксама прадстаўляе Палаце Дэпутатаў або Сенату справаздачы і заявы пра палітыку Урада. Калі прэм’ер-міністр не ў стане ажыццяўляць свае паўнамоцтвы, то Прэзідэнт Румыніі прызначае іншага члена Урада для часовага замяшчэння прэм’ер-міністра і ажыццяўлення паўнамоцтваў прэм’ер-міністра да сфармавання новага Урада. Часовае замяшчэнне спыняецца, калі прэм’ер-міністр аднаўляе сваю дзейнасць ва ўрадзе.
Мінскі абласны суд
Мінскі абласны суд — вышэйшы орган судовай улады на тэрыторыі Мінскай вобласці па грамадзянскіх, крымінальных, адміністрацыйных справах, падсудных судам агульнай юрысдыкцыі. Таксама ажыццяўляе нагляд за працай ніжэйстаячых судоў, вывучае судовую практыку, аналізуе і вядзе судовую статыстыку, аказвае дапамогу ніжэйстаячым судам у выкарыстанні заканадаўства. Размешчаны ў Мінску па адрасе вул. Свярдлова, 3.
Благачынне
Гісторыя
Імянным найвышэйшым указам снежня 1797 года, растлумачаным ва ўказе Свяшчэннага Сінода ад 24 сакавіка 1799 года, для лепшага выканання настаяцелямі манастыроў сваіх абавязкаў, епіскапам было вызначана прызначаць з настаяцеляў аднаго благачыннага над манастырамі епархіі.
На пачатак XX стагоддзя прыходскае благачынне звычайна ўключала 10-30 навакольных цэркваў, прычым, калі ў акрузе знаходзіцца больш за 15 прыходаў, то благачыннаму мог быць прыдадзены памочнік. Манастырскіх благачынняў у епархіі магло быць некалькі, у залежнасці ад колькасці манастыроў. У выпадку нагляду за жаночымі манастырамі магла прызначацца «наглядчыца благачыння» з ігуменняў (або старэйшых сясцёр манастыра, калі ён адзін). Быў і адзін благачынны стаўрапігіяльных манастыроў.
Вечны мір (значэнні)
Назву Вечны мір маюць:
Сезар (прэмія, 1976)
1-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар» адбылася 3 красавіка 1976 года ў Парыжы.
Хонсю
Насельніцтва
Да канца XIX стагоддзя востраў засялялі таксама айны, якія былі цалкам выцеснены на востраў Хакайда японцамі. Агульнае насельніцтва вострава — 100 000 000 чалавек (2010 год).
Капліца Святога Яна Хрысціцеля (Краснаазёрнае)
Капліца Святога Яна Хрысціцеля — мураваная прыдарожная капліца, знаходзіцца на ўзлеску на беразе Вішнеўскага возера каля вёсцы Краснаазёрнае, Смаргонскі раён, Гродзенская вобласць.
Грыгішкес
Гісторыя
15 мая 1958 года Грыгішкес атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу, таксама ў гэтым жа годзе была заснавана першая школа з навучаннем на літоўскай мове. У 1968 годзе была адкрыта бібліятэка.
Спіс перамог Манфрэда фон Рыхтгофена
Графа «Самалёты» ці ўсе графы часам вылучаюцца колерамі:
Спіс перамог
Знішчальнікі 18-й эскадрыллі, якія узляцелі з аэрадрома Лавьевіль, павінны былі патруляваць лінію фронту ў пошуках варожых самалётаў. Над лесам паблізу мястэчка Грэвілч фон Рыхтгофен, патраціўшы каля 400 патронаў, збіў аэраплан. Брытанскі самалёт упаў на зямлю і разляцеўся на кавалкі на паўночны ўсход ад лесу, у месцы з каардынатамі 50.1°N, 2.79528°W. Пілот і стралок загінулі. Гэта быў першы самалёт, збіты баронам пасля смерці свайго настаўніка, славутага аса Освальда Бёлькэ. Кэмеранскі хайлэндскі полк
У той дзень меркаваўся масіраваны налёт на фабрыку па вытворчасці цукру ў Ва-Врокуры сіламі некалькіх эскадрылляў. На двухмесных самалётах тыпу B.E.2 з-за дадатковай бомбавай загрузкі адсутнічалі стралкі. У распачатым баі над Маршы фон Рыхтгофену ўдалося збіць адзін лёгкі бамбардзіроўшчык, які ўпаў на поўначы, каля Беньі, у месцы з каардынатамі 50.12444°N, 2.935°W. У рапарт барона укралася памылка: ён указваў, што ў экіпажы быў стралок. Пілот самалёта, які разбіўся, пазней памёр ад ран у шпіталі. Армейскі артылерыйскі корпус Назіральнік: 2-гі лейтэнант Джэймс Ліс Каралеўскія шатландскія фузілёры
Чарговая непацверджаная перамога фон Рыхтгофена. Гісторыкі меркавалі некалькі варыянтаў таго, хто б мог стаць ахвярай барона, аднак усе версіі аказваліся непераканаўчымі. Найбольш праўдападобнай здаецца наступная версія. Барон сцвярджаў, што падчас баявога патрулявання ён атакаваў адзіночны самалёт над Лаос-ан-Гаелям. У яго рапарце гаворыцца, што пасля некалькіх заходаў і 500 выпушчаных па ім куль «англічанін» рэзка пайшоў уніз і ўпаў на зямлю ў месцы з каардынатамі 50.45139°N, 2.79417°W. Нібыта яго словы пацвярджалі нямецкія артылерысты. На самай справе англійскі самалёт, які накіроўваўся на фатаграфаванне Ланса, не атрымаўшы істотных пашкоджанняў, выраўняўся каля зямлі і шчасна вярнуўся на базу. Стралок быў паранены ў нагу, пілот не атрымаў ні драпіны. КЛК Назіральнік: 2-гі лейтэнант Аляксандр Уільям Рэйд Каралеўскія шатландскія пагранічнікі
Эскадрылля самалётаў F.E.2 накіроўвалася на бамбаванне склада боепрыпасаў на вузлавой станцыі паміж Лансам і Энэн-Летарам. Пасля бамбавання яны заўважылі 5 знішчальнікаў, якія набліжаліся да іх. Спачатку прыняўшы іх за свае ж «Ньюпары», яны падпусцілі іх на блізкую адлегласць. Фон Рыхтгофен спікіраваў на адзін самалёт і пасля недоўгачасовага бою запаліў яго рухавік. Некіраваны англійскі самалёт стаў хутка зніжацца і ўрэзаўся ў сцяну вясковага дома паблізу Нуаэль-Гадо, у месцы з каардынатамі 50.41738°N, 2.97917°W. Абодва авіятара загінулі. Усяго ж немцы збілі ў тым баі тры англійскіх самалёта, але і страцілі тры свае. КЛК
Адзіночны выведнік 6-й эскадрыллі, узляцеўшы з аэрадрома «Л'Абяель», размешчанага на паўночны захад ад Бешэпа, накіроўваўся на карэкціроўку артылерыйскага агню на захад ад Іпра. Над Занэбеке яго атакаваў фон Рыхтгофен разам з чатырма самалётамі сваёй эскадрыллі. Наблізіўшыся да сваёй ахвяры на адлегласць 50 метраў, ён выпусціў каля 20 патронаў. Як ён пісаў у сваім рапарце, хутчэй за ўсё, англічане прынялі яго самалёт за трыплан «Сопвіч», таму і не аказвалі ніякага супраціўлення. Стралок быў забіты адразу, а пілот паранены ў спіну. Апошні страціў прытомнасць, з прычыны чаго непадуладная машына ўпала ў месцы з каардынатамі 50.86667°N, 2.98333°W. Тым не менш англічаніну атрымалася выжыць, яго ў несвядомым стане даставілі ў нямецкі палявы шпіталь. Норфалкскі полк
Некалькі самалётаў 3-й эскадрыллі павінны былі выканаць бамбаванне пярэдняга краю варожых умацаванняў. Для гэтых мэтаў на знішчальнікі былі загружаныя авіябомбы. На паўночны ўсход ад горада Альбер іх атакаваў барон разам з пяццю іншымі знішчальнікамі. Наблізіўшыся на 50 метраў, фон Рыхтгофен даў некалькі чэрг, пасля чаго англійскі самалёт успыхнуў і ўпаў на зямлю каля Кантальмезона, у месцы з каардынатамі 50.01556°N, 2.72°W. Ужо пасля падзення здэтанавалі бомбы, цалкам знішчылі самалёт. Барон у сваім рапарце адзначаў, што загінулы англійскі пілот, хутчэй за ўсё, быў пачаткоўцам. На справе так яно і было — васемнаццацігадовы авіятар прабыў у эскадрыллі менш за месяц і стаў адной з самых маладых ахвяр барона. КЛК
У той дзень барон атрымаў тры перамогі, прычым лётаючы на розных самалётах. У яго асабістым распараджэнні на той момант знаходзілася некалькі трыпланаў, што дазваляла яму здзяйсняць вылеты адзін за адным, не губляючы часу на дазапраўку, пераўзбраенне і дробны рамонт. Самалёты 73-й эскадрыллі, узляцеўшы з аэрадрома Рэменій, накіроўваліся ў раён Альбера для правядзення бомбакідання з малых вышынь па варожых пазіцыях. Барон разам з пяццю іншымі самалётамі атакаваў з блізкай адлегласці адзін варожы аэраплан. Выпусціўшы каля 150 патронаў, яму ўдалося збіць яго. Машына ўпала ў разлом рэчку Анкр на поўнач ад мястэчка Авелюі, у месцы з каардынатамі 50.02972°N, 2.65889°W. Англійскі пілот выжыў, але патрапіў у палон. Вярнуўшыся на радзіму пасля вайны, апошні сцвярджаў, што, на яго думку, ён быў збіты кулямётным агнём з зямлі, а не з паветра. Каралеўская гарнізонная артылерыя Назіральнік: лейтэнант Кенэт Барфард КЛК
Чатыры самалёта 46-й эскадрыллі, узляцеўшы з аэрадрома Ізель-ле-Амо, накіроўваліся ў раён гарадка Ламот-Варфюзэ для правядзення штурмоўкі варожых войск. Пасля бамбавання, выпусціўшы па 450 куль па суперніку, яны ўзялі курс на базу, калі іх атакаваў фон Рыхтгофен разам з пяццю таварышамі па службе. Абстраляны баронам самалёт загарэўся і ўпаў у лесе непадалёк ад вёскі Вілья-Брэтанэ, у месцы з каардынатамі 49.89043°N, 2.56288°W. Англійскі авіятар загінуў. КВВС
Спасылкі
Manfred von Richthofen
NGC 6587
NGC 6587 (іншыя абазначэнні — UGC 11166, MCG 3-46-20, ZWG 113.31, NPM1G +18.0533, PGC 61607) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Францішак Багушэвіч
Творчасць
Выступаючы ад імя ўсяго працоўнага беларускага народа, Францішак Багушэвіч быў пераважна ідэалагічным прадстаўніком сялянства. З сялянствам, а таксама з дэмакратычнай інтэлігенцыяй звязваў ён свае вызваленчыя ідэалы. Жывымі і яркімі паўсталі ў яго творах вобразы сялян Аліндаркі («Кепска будзе»), Петрука Пантрука («У судзе»), Ануфрыя Скірдзеля («Балада»), Мацея («Хрэсьбіны Мацюка») і інш. Сацыяльныя пытанні востра ставяцца ў вершах «Бог не роўна дзеле», «Не цурайся», «Ахвяра». Цыкл «Песні» (зборнік «Смык беларускі») — узор выкарыстання беларускай народнай песні і насычэння яе сацыяльным і філасофскім зместам. З болем чуючы, як «звякаюць ланцугі на людцах», са смуткам гледзячы на «зямельку слязьмі залітую», паэт верыў у час, калі «перастанем плакаць мы над сваёй доляй».
Мова Багушэвіча
Лёгка ўпісваюцца ў агульную моўную палітру твораў Багушэвіча дзеяслоўныя ўтварэнні тыпу: закасіўся, заараўся: Да навукі ён не браўся // Закасіўся, заараўся («Дурны мужык, як варона»); Пераеўся хлеб да крышкі («Кепска будзе»). Добра выкарыстоўвае гукапераймальныя дзеясловы-выклічнікі, якія абазначаюць імгненнае аднаразовае дзеянне: Калі дзверы «скрыпель», а я «шусць» праз людзей, // Ды на двор, ды ў карчму, да кабылы барздзей («У судзе»); Аж пан хап за рукі, трэсь мяне па твары («Скацінная апека»). Імкнучыся максімальна прыблізіць мову сваіх твораў да мовы селяніна, Багушэвіч шырока выкарыстоўвае прастамоўную лексіку з грубаватай эмацыянальнай афарбоўкай: А брахаў дык брахаў і сябе ўсё хваліў («У судзе»); Морду круце набок і за кудлы трасе («Быў у чысцы»). Багата ў тэкстах Багушэвіча ўзята з фальклорнай спадчыны. Гэта традыцыйна-народныя эпітэты: Той куртаты зашчыт, як кадзіла, памог («У судзе»); А кума ж была праворна («Кепска будзе»); разгалінаваная сістэма метафар: Бедна ж мая хатка расселася з краю («Мая хата»); [Гора] улезла ў хату («Гора»); каб умеў кіраваць я пяром («Не цурайся»); метанімія і сінекдаха: Тут кажух. і шынель, і бурнос, лапсардак, // І сурдут, і мундзір… («У судзе»).
Цікавыя факты
Беларускі дзеяч Лявон Вітан-Дубейкаўскі ў часе адбудовы аднаго з касцёлаў на Магілёўшчыне пазнаёміўся з маладым мясцовым святаром, які адкрыў для яго беларускую літаратуру. Першаю беларускаю кнігаю для архітэктара стала «Дудка беларуская». Захоплены вершамі, Дубейкаўскі, разам са сваім сябрам, перапісваў іх і завучваў на памяць.
Беларусь
16 чэрвеня 2006 года адбылося ўрачыстае адкрыццё новага будынка Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі. У мастацкім афармленні ўваходнага партала бібліятэкі на тэму развіцця сусветнага і славянскага пісьменства выкарыстана таксама вядомая цытата Багушэвіча з прадмовы да зборніка «Дудка беларуская» — «Не пакідайце ж мовы нашай беларускай, каб не ўмёрлі».
Іншыя краіны
Ва ўкраінскім Нежыне на будынку, дзе вучыўся Францішак Багушэвіч, усталяваная памятная дошка. Яго іменем названая вуліца ў горадзе Канатопе.
У верасні 2010 года ў Вільні, на будынку па вуліцы Arklių, 18 (Конскай), які стаіць на месцы былога дома, дзе з 1884 па 1898 гады жыў Францішак Багушэвіч, адбылося адкрыццё памятнай дошкі. Ва ўрачыстай цырымоніі ўпершыню за многія гады ўзялі ўдзел як беларуская грамада і мэр Вільні, гэтак і прадстаўнікі Беларусі на чале з тагачасным міністрам культуры Паўлам Латушкам.
Раіса Веніямінаўна Ідэльсон
Біяграфія
У 1930-я гады — праца ў Цэнтральным доме мастацкага выхавання дзяцей (ЦДХВД).
Фабіян (Папа Рымскі)
Фабіян (Fabianus; таксама Фавій; каля 200 — ) — 20-ты Папа Рымскі (з 10 студзеня 236 па 20 студзеня 250), святы мучанік. Родам рымлянін. Быў спачатку сельскім святаром; заняў епіскапскую кафедру пасля мучаніцкай смерці св. Антэра. Ствараў над труной мучанікаў храмы і ладзіў малітоўныя месцы над пячорамі, дзе хаваліся вернікі падчас ганенняў. Звярнуў многіх да Хрыста; існуе паданне, што ён хрысціў імператара Філіпа Аравіцяніна (244—249), звернутага да Хрыста сенатарам Понціем.
Спармінорэ
Спармінорэ (Sporminore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 719 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 42 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 38010. Тэлефонны код — 0461.
Андрэй Іванавіч Барысаў
Дзекабрыст
Прапанавалася падняць паўстанне ў Палтаўскім палку, які быў раскватараваны ў Бабруйску, зрабіць Бабруйск цэнтрам паўстання, падняць 2-ю армію, 4-ы і 5-ы карпусы і ісці на Маскву.
Жанна Ланвен
Жанна Ланвен, народжаная Жан-Мары Ланвен (франц. Jeanne-Marie Lanvin,, , Францыя — , там жа) — французская мастачка-мадэльер, заснавальніца ўласнага дома высокай моды.
Фудзіяма
Вышыня гары — 3776 м (самая высокая ў Японіі). Уяўляе правільны конус з кратарам дыяметрам каля 700 м і глыбінёй каля 250 м. На схілах маюцца бакавыя кратары і шлакавыя конусы. Стратавулкан.
Армянская літаратура
Гісторыя развіцця
У XVIII стагоддзі ў армянскай літаратуры зараджаецца класіцызм (А. Ванандэцы, П. Мінасян, А. Багратуні, Э. Гюрмюзян), у 1830—1840-я гады адбываецца пераход да рамантызму. Уздым асветніцтва стварыў перадумовы для абнаўлення формы і зместу літаратуры. Старажытная армянская мова (грабар) саступае месца народнай літаратурнай мове (ашхарабару). Сярод прадстаўнікой новага літаратурнага руху вылучаюцца імёны А. Аламдарана, М. Тагіядзяна, Х. Абавяна, Г. Алішана і іншых. У 2-й палове XIX стагоддзя развіваюцца грамадская думка і літаратура. У фарміраванні нацыянальнай ідэалогіі важная роля належала перыядычным выданням «Юсісапайл» («Паўночнае ззянне»), «Мегу» («Пчала»), «Мегу Айастані» («Пчала Арменіі»), «Мшак» («Працаўнік»), «Мурч» («Молат») і інш. Літаратура вызначаецца жанравай і стылёвай разнастайнасцю, шматграннасцю ахопу сацыяльна-бытавых і нацыянальных праблем. У паэзіі вядучае месца займае грамадская лірыка (М. Пешыкташлян, Р. Патканян, М. Налбандзян, П. Дуран), развіваюцца гістарычна-рамантычная драма (Дуран, Пешыкташлян), сацыяльна-бытавая драма (Г. Сундукян). Вядучы жанр літаратуры 1870—1890-х гадоў — проза. На змену сінкрэтычнаму тыпу «нацыянальнага рамана» прыходзіць маналагічны раман: гістарычны (Цэрэнц, Мурацан, Рафі), сацыяльны (П. Прашан, Г. Агаян, Ц. Камсаракан, А. Шырванзадэ), палітычны (Рафі), псіхалагічны (Мурацан, Нар-Дос) і інш. Дасягненнем мастацкай прозы сталі сатыра (А. Паранян), навелістыка (Р. Захраб). У 1880-1890-я гады вядучым кірункам становіцца крытычны рэалізм, выступае «другое пакаленне» новай армянскай паэзіі (І. Іаанісян, А. Туманян, А. Ісаакян).
Сафія Шведская
Сафія Вільгельміна Катарына Марыя Лавіса Шарлота Ганна Шведская (Sofia Vilhelmina Katarina Maria Lovisa Charlotta Anna av Sverige, Sophie Wilhelmine Katherine Marie Luise Charlotte Anne von Schweden; 21 мая 1801, Стакгольм, Швецыя — 6 ліпеня 1865, палац Карлсруэ, Бадэн) — шведская прынцэса, у замужжы вялікая герцагіня Бадэнская. Маці вялікай княгіні Вольгі Фёдараўны.
Чорны буфер
Гісторыя
Кіроўны орган Прыамурскага дзяржаўнага ўтварэння насіў назву Часовага Прыамурскага ўрада, падпарадкаваныя яму ўзброеныя сілы складаліся з частак белай, якія раней ўваходзілі ў войскі генерала У. О. Капеля і атамана Р. М. Сямёнава. Вышэйшым паважным органам улады быў Народны сход.
Монтэ-Вердэ
Гісторыя
Месца Монтэ-Вердэ было выяўлена ў 1975 годзе, калі ў выніку вырубкі лесу адбылася моцная эрозія, і мясцовыя жыхары знайшлі костку дагістарычнай жывёлы. Археалагічныя даследаванні праводзіліся ў 1977, 1997 і 2013 гадах групамі археолагаў на чале з. Знаходкі ў Монтэ-Вердэ выклікалі сенсацыю з-за добрай захаванасці знойдзеных матэрыялаў і іх ранняй датыроўкі. Радыёвугляродны аналіз рэшткаў костак і драўнянага вугалю, зроблены ў 1982 годзе, паказаў, што яны адносіліся да перыяду 14 800 гадоў таму. Такім чынам, знаходкі ў Монтэ-Вердэ старэйшыя, чым вядомыя артэфакты культуры Кловіс, што дагэтуль лічылася самай старажытнай у Новым Свеце.
NGC 6590
NGC 6590 (іншыя абазначэнні — NGC 6595, IC 4700, ESO 590-SC15, OCL 31, CED 157B, LBN 43, DG 150) — эмісійная туманнасць з рассеяным скопішчам у сузор’і Стралец.
Камаран
Камара́н (كمران, літаральна «два месяцы») — востраў на поўдні Чырвонага мора каля ўзбярэжжа Емена. Плошча — 108 км². Насельніцтва (2012) — 2200 чал.
Геаграфія
Востраў Камаран месціцца каля паўночна-заходняга ўзбярэжжа Емена. Аддзелены ад Аравійскага паўвострава вузкім пралівам (1,96 км). Даўжыня — каля 12 км, шырыня — каля 7 км. Мае шэльфавае паходжанне. З трох бакоў акружаны каралавымі рыфамі. Паверхня плоская, толькі на поўдні вылучаюцца пагоркі. Найвышэйшы пагорак — Джабал-Яман (24 м).
Ніна Рычы
Біяграфія
Дом моды імкліва развіваўся: пачаўшы са штата ў сорак служачых, у 1939 годзе Ніна змагла наняць ужо чатырыста пяцьдзесят швачак. Неўзабаве атэлье займала адзінаццаць паверхаў у трох будынках, у тым ліку аддзел аксесуараў і вырабаў са скуры. У 1940 годзе Рабер засяродзіўся на бізнэсе маці, у 1945 годзе ён стаў дырэктарам кампаніі. У 1950-х гадах Ніна Рычы паступова адышла ад спраў, да 1959 года канчаткова выйшаўшы на пенсію.
Ганна Сяргееўна Салаўёва
Біяграфія
Нарадзілася ў горадзе Сміла (Чаркаская вобласць Украіны). У 1947 годзе скончыла Харкаўскі медыцынскі інстытут. З 1950 года працавала на кафедры фтызіятрыі Украінскага інстытута ўдасканалення ўрачоў. З 1971 года Г. С. Салаўёва ў Віцебскім медыцынскім інстытуце, дзе да 1988 года займала пасаду загадчыка кафедры фтызіятрыі.
Аматэрасу
Аматэрасу ўшаноўваюць як вынаходніцу вырошчвання рысу, тэхналогіі атрымання шоўку і ткацкага станка.
Нараджэнне
Пасля таго, як Ідзанамі памерла, Ідзанагі сышоў за ёй у замагільны свет Ёмі, але не змог вярнуць яе ў свет жывых, і сам вярнуўся апаганеным. Ён пачаў абрад амывання, і з кожнай часткі яго адзення, а таксама частак цела, куды пападала вада, нараджаліся розныя бажаства. Аматэрасу нарадзілася з тых кропляў, якія папалі на яго левае вока.
Магілёўскі абласны суд
Магілёўскі абласны суд складаецца з 22 суддзяў, у тым ліку старшыні, першага намесніка і намеснікаў старшыні суда. У структурным плане складаецца з дзвюх судовых калегій, па грамадзянскіх і крымінальных справах, і прэзідыума.
Юсуф Празіна
З'яўляючыся цяжкім падлеткам, Празіна ўтрымліваўся ў розных турмах і папраўчых установах на тэрыторыі былой Югаславіі. Да 1980 ён стаў удзельнікам арганізаванай злачыннасці. Узначаліў банду рэкеціраў у сваім родным Цэнтары - муніцыпалітэце Сараева.
Пётр Іванавіч Барысаў
Катарга
Прыбылі ў Іркуцк 29 жніўня 1826 года, адтуль адпраўленыя ў Аляксандраўскі броварны завод. 6 кастрычніка 1826 года вярнуліся ў Іркуцк. 8 кастрычніка братоў адправілі ў Благадацкі руднік. З Благадацкага рудніка пераведзеныя ў Чыцінскі астрог. Прыбылі ў Чыту 29 верасня 1827 года. Пераведзены ў Пятроўскі завод у верасні 1830 года. 8 лістапада 1832 года тэрмін катаргі скарочаны да 15 гадоў. 14 снежня 1835 года тэрмін катаргі скарочаны да 13 гадоў.
Ссылка
Пахаваны ў вёсцы Вялікая Развадная, магіла не захавалася, таму што пры будаўніцтве Іркуцкай ГЭС могілкі, дзе пахаваныя браты Барысавы, апынуліся пад вадой.
NGC 6592
NGC 6592 (іншыя абазначэнні — MCG 10-26-18, ZWG 301.16, 7ZW 771, NPM1G +61.0211, PGC 61477) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Карупцыя ў Албаніі
Пасля 1990 года Албанія перайшла ад цэнтралізаванай эканомікі да ліберальнай. Лібералізацыя прынесла як станоўчыя, так і адмоўныя наступствы для палітыкі, эканомікі і іншых сацыяльных аспектаў.
NGC 6593
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кілікійскі каталікасат Армянскай апостальскай царквы
Гісторыя
Адносіны армянаў Блізкага Усходу з Арменіяй, і, адпаведна, абодвух каталікасатаў ажывіліся ў постсавецкі перыяд. У 1995-1999 гадах кафедру каталікоса ўсіх армян у Эчміядзіне займаў Гарэгін I, былы раней патрыярхам Кілікіі пад імем Гарэгіна II. З 1995 года кілікійскім каталікосам, наступнікам Гарэгіна II (I), з'яўляецца Арам I.
Кірыл Васільевіч Габурыч
Біяграфія
Пасля таго, як Генпракуратура Малдовы пачала расследаванне падробкі дыплома пра адукацыю Габурыча, падаў у адстаўку з паста прэм’ер-міністра Малдовы 12 чэрвеня 2015 года. Неўзабаве пасля адстаўкі справа была закрыта ў звязку з заканчэннем тэрміну даўнасці: дыплом быў выдадзены ў 1995 годзе, а тэрмін даўнасці па такіх справах складае два гады.
Песня Лёду і Агню
Першыя людзі
Умовы Пакту памакчэлі праз 4 тысячы год, калі з’явіліся Іншыя, загадкавай расы з далёкай Поўначы. Іншыя рухаліся з Поўначы на Подзень, выклікаючы смерць і разбурэнні, прыносячы ноч даўжынёй у цэлае пакаленне і зіму, якая доўжылася дзясяткі год.
Эегон-захопнік
Праз пяць стагоддзяў імперыя Валірыя вырасла, дасягнула берагоў Вузкага мора і ўсталявала гандлёвыя сувязі з Вестэрасам, выкарыстоўваючы востраў Драконаў Камень як базу. Амаль праз стагоддзе Валірыя была знішчана жахлівай катастровай, вядомай як Рок Валірыі. Валірыйская сям’я, што кантралявала Драконаў Камень — Таргарыены — правяла наступнае стагоддзе, назапашчаючы сілы, а затым здзесніла імклівае ўварванне ў Вестэрас на чале з Эегонам Захопнікам. Нягледзячы на тое, што іх сілы былі маленькія, з імі былі апошнія тры драконы заходняга свету, і яны выкарысталі іх, каб захапіць кантынент.
Людскія страты ў Іракскай вайне
Іракская вайна (2003—2011) стала адным з найбуйнейшых узброеных канфліктаў пачатку XXI стагоддзя. У гісторыі Ірака гэта другі, пасля ірана-іракскай, па кровапралітнасці канфлікт, а па некаторых падліках нават пераўзыходзіць яе. Для ЗША і іх саюзнікаў кампанія ў сучаснасці з’яўляецца першай па ліку страт, пераўзыходзячы вайну ў Афганістане, якая доўжылася нашмат даўжэй.
Дыпламаты
29 лістапада 2003 года ў горадзе Тыкрыт паўстанцы атакавалі аўтамашыну, былі забіты саветнік пасольства Японіі ў Лондане Кацухіко Аку і сакратар японскай місіі ў Багдадзе Масаморы Іноуэ.
Журналісты і супрацоўнікі СМІ
У перыяд да 16 красавіка 2007 года ў Іраку загінулі 138 супрацоўнікаў сродкаў масавай інфармацыі (з іх 95 рэпарцёраў).
Свіслацкая сярэдняя школа імя А. Р. Чарвякова
Гісторыя
У 1994 годзе ўведзены ў эксплуатацыю новы будынак школы, разлічаны на 686 месцаў.
Фруктовы
Фрукто́вы (, Фруктовый) — пасёлак у Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Батчынскага сельсавета.
Таё (Італія)
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Фларыдскі міжнародны ўніверсітэт
Фларыдскі міжнародны ўніверсітэт (Florida International University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Маямі, штат Фларыда.
Варшаўскія фільтры вады
Гісторыя
Cтанцыя была пабудавана ў 1883—1886 гадах паводле праекта брытанскага інжынера Уільяма Ліндлі. Ліндлі разам са сваімі сынамі праектаваў і будаваў чыгуначныя лініі, сеткі каналізацыі і водазабеспячэння ў каля 30 еўрапейскіх гарадах, у тым ліку ў Варшаве, Гамбургу, Базелі і Санкт-Пецярбургу. Варшаўскія фільтры вады былі пабудаваныя па ініцыятыве кіраўніка Варшавы, расійскага генерала Сакрата Старынкевіча. Будаўнічыя працы пачаліся ў 1881 годзе. Праект аўтарства Уільяма Ліндлі складаўся з рачной станцыі перапампоўкі і станцыі фільтраў, размешчаных на беразе ракі Вісла.
Тэрыторыя Варшаўскіх фільтраў вады носіць характар прамыслова-архітэктурнага комплексу, аднак у значнай ступені з’яўляецца таксама зялёнай гарадской зонай, з якой у горад паступае свежае паветра.
Андрыян Канду
Біяграфія
2002 — дыплом удзельніка Універсітэта Заходне-Капскай правінцыі, Міжнародная акадэмія па правах чалавека (адмысловы акадэмічны курс), (востраў Рабен, Кейптаўн, ПАР).
Акцэптар (хімія)
Акцэптарам можа быць дэфект у крышталічнай рашотцы.
Бітбокс
Бітбоксінг: мастацтва стварэння бітаў, рытмаў і мелодый пры дапамозе чалавечага рота; сучасная тэхніка бітбоксінга ўключае таксама і мноства іншых спосабаў. «Вакальная пяркусія хіп-хоп культуры».
Гісторыя
Бітбоксінг з'явіўся ў Нью-Ёрку і распаўсюдзіўся па ўсім свеце. Сёння бітбоксінг перажывае другое нараджэнне. Пачынальнікамі бітбоксінга былі Даг Фрэш (Doug E. Fresh), Біз Маркі (Biz Markie) і Бафі (Buffy) з «Фет Бойз» (Fat Boys).
1980-я
Найбольш яркія прадстаўнікі – гэта Gregg Nice, Ready Rock C з «Will Smith's crew» і The Jock Box з калектыву з назвай «Skinny Boys crew» (Худыя Хлопцы).
Асаблівасці бітбоксінга
Бітбоксінг звязаны з мастацтвам стварэння бітаў, рытмаў і мелодый пры дапамозе чалавечага рота. Аднак ён таксама можа ўключаць спеў, вакальны скрэчынг, імітацыю працы з круцёлкамі, гукаў духавых прылад, струн і шмат іншага.
Белацаркоўскі мір
Текст дамовы
а за занясення (лац.).
Абаронца (футбол)
Апорныя абаронцы
У Англіі апорныя абаронцы часта дзейнічалі вельмі груба, удараючы суперніка па нагах, прычым гэта не было забаронена ў Вялікабрытаніі да 50-х гадоў, калі футбол стаў больш міжнародным. Забарона на падобныя парушэнні дала штуршок да шырэйшага выкарыстання абаронцаў.
Крайнія абаронцы
Гэта найболей значная пазіцыя ў сучасным футболе, яна дазваляе выкарыстаць усё поле для нападу, расцягваючы абарону суперніка. Часта выкарыстоўваецца для прарыву па флангу з далейшым навесам у штрафную. Найважнейшымі якасцямі для гэтай пазіцыі з’яўляюцца хуткасць і вынослівасць.
Эліза Спірапалі
Біяграфія
Па выніках парламенцкіх выбараў 2017 года абрана дэпутатам Народнага сходу Албаніі ад Сацыялістычнай партыі Албаніі ў акрузе Корча. Пераабрана 25 красавіка 2021 года ў акрузе Тырана. Займала пасады намесніка старшыні парламенцкай групы сацыялістаў і намесніка старшыні Камітэта па працы, сацыяльных пытаннях і ахове здароўя з 2017 па 2019 год.
Шон Эсцін
Шон Эсцін (Sean Astin; нар., Санта-Моніка) — амерыканскі акцёр, рэжысёр і прадзюсар. Найбольш вядомы па ролі хобіта ў кінатрылогіі «Уладар пярсцёнкаў» (2001—2003).
Вера Іосіфаўна Баркоўская
Вера Іосіфаўна Баркоўская (, в. Курганы, Кіраўскі раён — 13 сакавіка 2017) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Польскі корпус
Польскі корпус-вайсковая адзінка войска Расійскай дзяржавы, потым Польскага Каралеўства.
NGC 6601
NGC 6601 (іншыя абазначэнні — MCG 10-26-22, ZWG 301.19, PGC 61533) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Парламент Іспаніі
Генеральныя картэсы (Cortes Generales/Cortes Españolas) - прадстаўнічы орган і носьбіт заканадаўчай улады (парламент) Іспаніі.
Езнас
Гісторыя
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Троцкім павеце Віленскай губерні.
Акісляльнік
Моцныя акісляльнікі
Моцныя акісляльныя ўласцівасці мае «царская гарэлка» — сумесь аднаго аб'ёму азотнай кіслаты і трох аб'ёмаў салянай кіслаты. Хлорысты нітразіл, які ўтвараецца ў ім, распадаецца на атамарны хлор і монааксід азоту:
Прэмія Цёткі
Пераможца ў кожнай з намінацыі атрымлівае грашовую ўзнагароду, эквівалентную 2000 $ паводле курсу Нацыянальнага банка РБ (у выпадку калектыўнага аўтарства прэмія дзеліцца між усімі аўтарамі). Адпаведна палажэнню аб прэміі заяўляць кнігі на конкурс маюць права выдавецтвы, аргкамітэт прэміі, члены журы, сам аўтар або мастак.
NGC 6605
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фелікс Ян Пац
Фелікс Ян Пац (каля 1615 — каля 1700) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Вядзерка
Даўжыня ракі 19 км, з іх 12 км у Бялыніцкім раёне. Плошча вадазбору 69 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Пачынаецца з балота Галага за 4  км на поўдзень ад вёскі Рубеж, вусце каля вёскі Пільшычы. На большым працягу цячэ праз лес. Вадазбор раўнінны.
Вольга Васілеўна Церашчатава
Дзейнасць
У канцы 1960-х разам з аднадумцамі на ўласныя сродкі арганізоўвала экспедыцыі па Беларусі для збірання помнікаў нацыянальнай культуры. Потым узначальвала экспедыцыі Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору, дзякуючы якіх выратаваны ад знішчэння і сабраны сотні мастацкіх артэфактаў XVI – ХІХ стст. (абразоў, алтарных карцін, драўляных скульптур, твораў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, старадрукаваных кніг і інш.). На аснове сабраных калекцый быў створаны Музей старажытнабеларускай культуры, заснавальнікам і першым дырэктарам якога была В. Церашчатава.
Бацанія трохраздзельная
Бацанія трохраздзельная (Bazzania trilobata) — від пячоначных імхоў сямейства лепідозіевых.
Пскоўская школа дойлідства
Гісторыя
Склалася ў 13—17 ст. у г. Пскове і яго ўладаннях. Знайшла ўвасабленне ў абарончым, культавым і грамадзянскім будаўніцтве. Адна з першых пабудоў — абарончыя ўмацаванні Пскоўскага крамля. Да помнікаў абарончага дойлідства належаць пад Псковам (14 ст.) і ўмацаванні Пскова-Пячорскага манастыра.
Сад зямных асалодаў
«Сад зямных асалодаў» — самы вядомы трыпціх Іераніма Босха, які атрымаў сваю назву па тэме цэнтральнай часткі, прысвечаны граху юру — Luxuria. Арыгінальная назва гэтай працы Босха дакладна невядомая. «Садам зямных асалодаў» трыпціх назвалі даследчыкі. У цэлым, ні адно з наяўных на сённяшні дзень тлумачэнняў карціны не прызнана адзіна верным. Большасць тэорый аб значэнні карціны развіты ў XX стагоддзі.
20-ы літоўскі ўланскі полк
Гісторыя
15 кастрычніка маршал распачаў вылазку супраць корпуса рускага апалчэння генерала П. А. Талстога, разбурыў узведзеныя ім умацаванні, захапіў пантонны парк і некалькі гармат. Кавалерыя моцна пабіла казакоў, якія прыкрывалі адыход апалчэнцаў, і ўзяла тры сотні палонных. Затым, пасля падыходу аўстрыйскага падмацавання, горад быў зноў узяты ў аблогу. 6 лістапада маршал Сэн-Сір павёў свае войскі на прарыў, але ж спроба была няўдалая, і пасля гэтага прыйшлося ўступіць у перамовы з супернікам аб капітуляцыі, якая і была падпісана праз тыдзень на даволі выгадных для гарнізона ўмовах: ён складаў зброю (афіцэрам пакідалі шпагі) і атрымліваў вольны пропуск у Францыю з абавязацельствам не ўдзельнічаць у баявых дзеяннях паўгода. Для польскай 20-й кавалерыйскай брыгады было зроблена выключэнне, ёй гарантавалася вяртанне на радзіму.
Строй
Калі верыць крыніцам, то бліжэй да лета 1813 полк атрымаў цёмна-зялёныя мундзіры. Палкоўнік Абуховіч меў такі мундзір, што сведчыць аб пераабмундзіраванні часткі ў маі-чэрвені 1813 г. Гэтая з’ява хутчэй за ўсё звязаная з недахопам абмундзіравання яшчэ з часоў фарміравання адзінкі на Літве.
Пажарніца (род раслін)
Пажа́рніца (Calamagrostis) — род кветкавых раслін сямейства.
Сезар (прэмія, 1986)
11-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар» адбылася 22 лютага 1986 года ў Парыжы.
Слоўнік геаметрычных і трыганаметрычных тэрмінаў і сказаў
Слоўнік геамэтрычных і трыганамэтрычных тэрмінаў і сказаў (расійска-беларускі і беларуска-расійскі) — перакладны тэрміналагічны слоўнік, складзены К. Дуж-Душэўскім і В. Ластоўскім матэрыяле найбольш пашыраных у той час падручнікаў па матэматыцы. Выдадзены ў 1923 годзе ў Коўне. Ад іншых тагачасных тэрміналагічных выданняў ён адрозніваецца суб’ектывізмам у адборы і апісанні моўных сродкаў. Матэрыял дастаткова багаты, але пададзены інтуітыўна. У рускай частцы налічваецца 594 слоўнікавыя словы, у беларускай — 623.
Народны камісарыят харчовай прамысловасці СССР
Гісторыя
У 1936 годзе ў наркамат была ўключана ўся дзяржаўная вінаробная прамысловасць СССР.
Ёнішкеліс
Гісторыя
У гістарычных крыніцах упершыню Янішкеле ўзгадваюцца з 1685 года. У 1736 годзе Янішкеле атрымалі гарадскія правы. З XVII стагоддзя да Другой Сусветнай вайны горад належаў сям’і Карпаў. Яны стварылі тут буйны архіў, які, аднак, быў разрабаваны пад час Першай Сусветнай вайны. У 1894 годзе ў маёнтку Карпаў працаваў эканомам Габрыэль Ландсбергіс-Жэмкалніс, літоўскі драматург і дзед Вітаўтаса Ландсбергіса.
Ігар Шчорс
Біяграфія
У 1948 г. выходзіць пастанова амерыканскіх акупацыйных уладаў, што праца лагераў паступова павінна была згортвацца, а іх насельнікі паступова рыхтавацца да выезду ў іншыя краіны. У 1949 г. выехаў у ЗША. Жыў у Саўт-Рыверы. Маці Сафія Шчорс арганізавала ў Саўт-Рыверы нефармальны беларускі дзіцячы сад. Браў актыўны ўдзел у жыцці парафіі і грамадска-культурных арганізацыяў. Належаў да БККА. Узяў удзел у апошнім Пленуме БЦР у 1988 г.
Памёр 12 кастрычніка 1992 г. у Саўт-Рыверы ў ЗША.
Танкінская рэзалюцыя
Танкінская рэзалюцыя — афіцыйная рэзалюцыя Кангрэса ЗША, якая давала 36-му прэзідэнту Злучаных Штатаў Л. Джонсану паўнамоцтвы на вядзенне актыўных баявых дзеянняў сіламі амерыканскай арміі у Паўднёва-Усходняй Азіі. Прынята 7 жніўня 1964 года ў адказ на падзеі 2 і 4 жніўня, якія ўвайшлі ў гісторыю як Інцыдэнт у Танкінскім заліве. Пасля прыняцця Рэзалюцыі пачалася самая актыўная фаза ўдзелу ЗША ў В’етнамскай вайне (1964—1973).
Тэкст Танкінскай рэзалюцыі
Прынята Сенатам і Палатай прадстаўнікоў Кангрэса Злучаных Штатаў.
Парламент Казахстана
Склад і паўнамоцтвы
Парламент складаецца з дзвюх палат:
Гісторыя
Па Канстытуцыі 1995, парламент Казахстана складаецца з дзвюх палат.
16 лістапада 2011 прэзідэнт Казахстана Нурсултан Назарбаеў падпісаў указ «Аб роспуску Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан 4-га склікання і прызначэнні пазачарговых выбараў дэпутатаў Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан», згодна з якім ніжняя палата парламента была распушчана.
Беларуска-польска-руска-лацінскі батанічны слоўнік
«Беларуска-польска-расейска-лацінскі ботанічны слоўнік» — шматмоўны перакладны слоўнік, складзены Зоськай Верас. Выдадзены ў 1924 годзе ў Вільні ў друкарні Бекера па вуліцы Субач, 2, як выданне газеты «Голас Беларуса».
Крыніцай матэрыялу паслужыла праца «Lud białoruski na Rusi Litewskiej» М. Федароўскага (т. 1), «Маскоўска-беларускі слоўнік» М. Гарэцкага і Г. Гарэцкага (Вільня, 1921), матэрыялы B. Ластоўскага па Лепельшчыне, Дзісеншчыне і Пружаншчыне, а таксама ўласныя запісы аўтара, зробленыя на Гродзеншчыне.
Гісторыя Таджыкістана
Бактрыя
Была падпарадкавана Персідскаму царству пры цары Кіры, стаўшы адной з сатрапій. Пазней уваходзіла ў дзяржаву Аляксандра Македонскага і дзяржаву Селеўкідаў. Каля 255 да н.э. на гэтых землях утварылася самастойнае Грэка-Бактрыйскае царства. У 2 ст. да н.э. заваявана тахарамі, затым атрымала назву Тахарыстан. У 139 да н.э. краінай авалодалі кушанскія плямёны, і яна ўвайшла як цэнтральная вобласць у Інда-Скіфскую імперыю, якая праіснавала да 450, калі яе захапілі эфталіты (белыя гуны).
Пасля падзення Ахеменідаў
З 550 па 330 гг. да н. э. на тэрыторыі Цэнтральнай Азіі пануе Ахеменідская імперыя, у склад якой уваходзілі Бактрыя, Согд, Вялікі Харэзм, Маргіана і тэрыторыя сака-масагетаў. У 330 годзе да н.э. сюды прыйшла армія Аляксандра Македонскага. У гэты час сатрап Бес абвясціў сябе новым персідскім царом, а мясцовыя плямёны арганізавалі абарону Бактрыі і Сагдыяны. На працягу 329—327 да н.э. шла цяжкая барацьба за Сярэднюю Азію, уключаючы сучасны Таджыкістан. Каля Палітымета плямёны нават перамаглі адзін з атрадаў Аляксандра, аднак грэка-македонская армія ў рэшце рэшт заваявала значную частку Сярэдняй Азіі. Для замацавання грэчаскай улады Аляксандр ажаніўся з Раксанай, дачкой мясцовага ўладара Аксіярта.
Мангольскі перыяд
У 1219 годзе, прайшоўшы Сямірэчча, мангольская армія напала на квітнеючыя гарады Сярэдняй Азіі. Пад ударамі войскаў Чынгісхана палі гарады Отрар і Сыгнак на Сырдар’і, Хаджэндзі і Каканд у Ферганскай даліне, Джэнд і Ургенч на Амудар’і і Самарканд і Бухара. Паводле даных кітайскага паломніка Чан Чуня, ад 400 000-га насельніцтва горада Самарканд засталося ў жывых ўсяго толькі 50 000.
Новы час
З 1501 года ў рэгіёне пачынаецца перыяд панавання цюркскай дынастыі Шейбанідаў. У пачатку XVII іх выцясняе Дынастыя Аштарханідаў. У 1740 годзе Бухарскае ханства заваяваў іранскі шах Надзір. Пасля яго смерці да ўлады прыйшлі прадстаўнікі дынастыі Мангыт, абразуючы Бухарскае ханства.
Канстанцін (Булычоў)
Біяграфія
З 1896 года у сане архімандрыта рэктар Віцебскай духоўной семінарыі, старшыня савета Віцебскага епархіяльнага Уладзімірскага брацтва, старшыня гісторыка-статыстычнага камітэта (для складання і апісання цэркваў Полацкай епархіі), старшыня Полацкага епархіяльнага вучылішчнага савета, цэнзар «Полоцких Епархиальных Ведомостей» і пропаведзей, якія прамаўляліся святарамі ў Віцебскім кафедральным саборы. З 1900 рэктар Кіеўскай духоўнай семінарыі. 29.7.1901 у Свята-Троіцкім саборы Аляксандра-Неўскай Лаўры мітрапалітам Санкт-Пецярбургскім Антоніем хіратанісаны ў епіскапа Гдоўскага, вікарыя Санкт-Пецярбургскай епархіі.
23 ліпеня 1919 года арыштаваны ЧК ў Гомелі. Да 17 мая 1920 года знаходзіўся ў Іванаўскім канцлагеры. З 1922 года абнаўленчы епіскап Магілёўскі. Узведзены ў сан мітрапаліта. У 1925 года Патрыяршым Месцаахоўнікам Пятром (Палянскім) і сонмам іерархаў у саборы Данскога манастыра ў Маскве пасля пакаяння зноў прыняты ў зносіны з Рускай праваслаўнай царквою. У 1925 годзе, будучы епіскапам Тамбоўскім, стаў адным з арганізатараў грыгарыянскага раскола. З 22 снежня 1925 года мітрапалітам Сергіем (Страгародскім) забаронены ў свяшчэннаслужэнні.
Соф’я Андрэеўна Сапега
Соф’я Андрэеўна Сапега (нар., Уладзівасток, Прыморскі край, Расійская Федэрацыя) — грамадзянка Расіі, затрыманая беларускімі ўладамі падчас інцыдэнту з пасадкай Boeing 737 у Мінску 23 мая 2021 года разам з Раманам Пратасевічам, палітычная зняволеная.
Біяграфія
Суд над Соф’яй Сапегай пачаўся 28 сакавіка 2022 года ў Гродне. Яе абвінавачваюць у парушэнні 7 артыкулаў Крымінальнага кодэксу. 6 мая яе прысудзілі да 6 гадоў зняволення і грашовай кампенсацыі.
Рэакцыя на арышт
9 жніўня 2021 года ЗША пашырылі спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб, дадаўшы Следчы камітэт, у тым ліку за адкрыццё палітычна матываваных крымінальных спраў супраць Пратасевіча і Сапегі.
Пётр Іванавіч Ратайка
Біяграфія
У 1948—1953 гадах — начальнік Галоўнага ўпраўлення рыбнай прамысловасці пры Савеце Міністраў БССР.
Вінаробства ва Украіне
Ва Украіне вінаробныя культуры займаюць 120000 гектараў. Штогадовая прадукцыя складае каля 1,2 гекталітраў віна (2004). У апошні час ва Украіне павялічваецца попыт на вінную прадукцыю, рынак віна становіцца ўсё больш насычаным, павялічваецца патрэба ў спецыялістах вінаградна-вінаробных спецыяльнасцяў.
Чынгісхан
Біяграфія
Правадыр тайчыўтаў, Таргултай (далёкі сваяк Цемучына), абвясціўшы сябе ўладаром земляў, калісьці занятых Есугеем, асцерагаючыся помсты, стаў пераследваць Цемучына. Аднойчы ўзброены атрад напаў на стойбішча сям'і Есугея. Цемучыну атрымалася было збегчы, але ён быў дагнаны і ўзяты ў палон. На яго надзелі калодку — дзве драўляныя дошкі з адтулінай для шыі, якія сцягваліся паміж сабой. Калодка была пакутлівым пакараннем: чалавек не меў магчымасці сам ні паесці, ні папіць, ні нават сагнаць муху, што села яму на патыліцу. Ён знайшоў усёткі спосаб выслізнуць і схавацца ў маленькім возеры, апускаючыся разам з калодкай у ваду і выстаўляючы з вады адны ноздры. Тайчыўты шукалі яго ў гэтым месцы, аднак не змаглі выявіць; але яго заўважыў адзін сельдуз, які быў сярод іх, і вырашыў яго выратаваць. Ён вылавіў з вады маладога Цемучына, вызваліў яго ад калодкі і праводзіў да свайго жылля, дзе схаваў у калёсах з поўсцю. Пасля сыходу тайчыўтаў сельдуз пасадзіў Цемучына на жарабіцу, забяспечыў зброяй і адправіў дадому.
Пачатак заваёў
З дапамогай хана Тагарыла сілы Цемучына сталі паступова расці. Да яго сталі сцякацца нукеры; ён здзяйсняў набегі на суседзяў, памнажаючы свае валадарствы і статкі.
Хедвіг Ульрыка Дэлагардзі
Графіня Хедвіг Ульрыка Дэлагардзі (дэ ла Гардзі) (Hedvig Ulrika De la Gardie; 1761—1832) — шведская прыдворная дама.
Біяграфія
Свае апошнія гады жыцця Хедвіг Ульрыка правяла ў Швецыі, памерла 7 лютага 1832 года ў Стакгольме. Яна пахавана ў фамільнай магіле Царквы горада Халіка, Фінляндыя, недалёка ад сядзібы Аміне, якая належала сям’і Армфельт у 1786—1925 гадах.