cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Брычэнь
Брычэнь (Briceni) — горад у Малдове, цэнтр Брычанскага раёна. Размешчаны на поўначы краіны, недалёка ад мяжы з Украінай у вялікай нізіне, створанай рэчкамі Лапатнік і Вілія, за 230 км ад Кішынёва. 7 314 чалавек (2014).
Брытанская зона акупацыі Германіі
Штаб-кватэра брытанскай ваеннай адміністрацыі знаходзілася ў горадзе.
Гнушэ (камуна)
Насельніцтва
Насельніцтва складае 9 354 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Берлінскі заапарк
Гісторыя
Берлінскі заапарк, першы заапарк у Германіі і дзевяты ў свеце, адкрыўся 1 жніўня 1844 года.
Біблія Тындэйла
Значэнне
Значэнне створанага Тындэйлам перакладу цяжка пераацаніць. яго Біблія пакладзена ў аснову мноства іншых пазнейшых перакладаў. На яго аснове створана Біблія Мацвея, якая стала першым афіцыйна ўхваленым перакладам Бібліі на англійскую мову. Біблія Тындэйла таксама адыграла ключавую ролю ў распаўсюджанні ідэй Рэфармацыі ў Англіі.
Аляксандра і Канстанцін
Дуэт «Аляксандра і Канстанцін» створаны ў 1998 годзе ў горадзе Барысаве. Першапачаткова музычная праграма складалася з кавер-версій сусветна вядомых песень. З 1999 года працуюць у стылі фолк-мадэрн.
Малая пагада дзікіх гусей
У пагаду некалькі разоў трапляла маланка, яна перажыла некалькі землетрасенняў. Падчас Вялікага землетрасення 1556 года 45-мятровае збудаванне паглыбілася ў зямлю на два метры; у такім выглядзе яно і дайшло да нашых дзён.
Аляксей Васілевіч Пысін
Творчасць
Першы верш апублікаваў у 1938 годзе (газета «Чырвоная змена»). У зборніках «Наш дзень» (1951), «Сіні ранак» (1959) вершы, прасякнутыя патрыятызмам і грамадзянскім пафасам, адлюстроўваць працоўныя будні краіны, трывогу за мір на зямлі. У зборніку «Сонечная паводка» (1962) — зварот да франтавых будняў, роздум аб якіх пазней стаў адной з істотных асаблівасцей яго паэзіі. Кніга «Мае мерыдыяны» (1965) засведчыла другое нараджэнне паэта. У ёй, як і ў кнігах «Твае далоні» (1967), «Пойма» (1968), «Да людзей ідучы» (1972), «Вярбовы мост» (1974), «Ёсць на свеце мой алень» (1978) разгортваецца суровы летапіс памяці. Аўтар ліра-эпічных паэм «Белы камень», «Кара», «Жураўліны бераг».
Драматызм ваеннага часу складае аснову перажывання, вызначае характар лірычнай споведзі героя, былога франтавіка, абумоўлівае глыбокі смутак паэзіі. Погляд у гераічнае мінулае і ў сённяшні дзень вачыма страчаных баявых сяброў становіцца найважнейшай адзнакаю эстэтычнай вартасці яго паэзіі. Высокая мастацкая культура, маштабнасць мыслення паэта выяўляюцца ў разважаннях над імгненнем і вечнасцю, над глабальнымі пытаннямі сучаснасці, падсвечанымі памяццю франтавых дарог, у глыбокім пранікненні ў духоўны свет чалавека. Імкненне адчуць і зразумець людскія трывогі і клопаты, душэўны неспакой у роздуме аб нашчадках робяць творчасць А. Пысіна эмацыянальна дзейснай, абумоўліваюць яе гуманістычную скіраванасць у заўтрашні дзень. Лірыцы паэта ўласцівы жыццесцвярджальнасць, унутраная засяроджанасць, спавядальная шчырасць, сталае майстэрства.
Грамада беларускай моладзі ў Горадні
Ініцыятары стварэння — Тамаш Грыб, Паўліна Мядзёлка, Лукаш Дзекуць-Малей і інш. У кастрычніку 1919 года налічвала 100 сяброў, большасць з іх складалі былыя ўцекачы Першай сусветнай вайны, настаўнікі беларускіх школ. 14 кастрычніка 1919 года на 2-м агульным сходзе ў кіраўніцтва Грамады абраны Паўліна Мядзёлка (старшыня), Курбскі і Амяльянчык (нам. старшыні), К. Салошык (сакратар). Паводле статута мела на мэце гуртаванне моладзі, прапаганду роднай мовы, гісторыі, геаграфіі, фальклору, развіццё спорту і фізічнай культуры. Працавалі секцыі: самаадукацыйная, літаратурная, драматычная, харавая, спартыўная і інш.; драматычны гурток (кіраўніца П. Мядзёлка), хор (кіраўнік У. Шах). Арганізоўваліся лекцыі па беларусазнаўстве, вечарыны, тэатральныя спектаклі, частка грашовых збораў ішла на падтрымку беларускага дзіцячага прытулку і беларускіх школ. Філіялы грамады дзейнічалі ў вёсцы Крынкі (кіраўнік А. Парук) і вёсцы Верцялішкі (В. Сянцевіч). Пры спартыўнай секцыі ў 1920 года існавалі скаўцкая дружына і дзве футбольныя каманды. Грамада супрацоўнічала з Гродзенскай цэнтральнай вучыцельскай радай, мела кантакты з Беларускай цэнтральнай школьнай радай, Часовым беларускім нацыянальным камітэтам і інш. Цярпела ганенні ад польскіх улад.
Вожык у тумане
«Во́жык у тума́не» (Ёжик в тумане) — савецкі мультыплікацыйны фільм, зняты Юрыем Нарштэйнам у 1975 годзе на студыі «».
Праца мастака
У той жа час адчуванне «сусветнасці героя», якое адзначаецца гледачамі (мастак-мультыплікатар назваў яго «Божым чалавекам»), звязана, верагодна, з тым, што падчас здымак «Вожыка…» Нарштэйн і Ярбусава часта глядзелі на ікону Андрэя Рублёва «Спас Уседзяржыцель» («»). Як пазней казаў рэжысёр, сілуэт рублёўскага Спаса ў ім «проста жыве»: «''Сам гэты неверагодны, такой сілы, такой дынамікі. <…> І нават калі мы рабілі „Вожыка ў тумане“, я мастачцы Франчэсцы Ярбусавай казаў пра рублёўскага „Спаса“''».
Водгукі і рэцэнзіі
На думку драматурга, «Вожык у тумане» — гэта «нацыянальны хіт». Японскі рэжысёр-аніматар Хаяо Міядзакі назваў «Вожыка…» любімым мультфільмам. Рэжысёр Аляксей Герман адзначыў, што стужка пра героя, які згубіўся ў тумане, — лепшае з таго, што ён «калі-небудзь бачыў у мультыплікацыі»:
Культурная спадчына
Фільм, зняты ў 1975 годзе, на працягу дзесяцігоддзяў не страціў актуальнасці. Так, у 2013 годзе і  РФ склалі спіс для факультатыўных заняткаў «Сто фільмаў для школьнікаў». У спісе прадстаўлены ўсяго тры анімацыйныя стужкі, сярод іх — «Вожык у тумане».
Імпарт
Вартасць імпарту лічыцца ў цэнах на ўмовах CIF, гэта значыць уключаецца вартасць страхавання і фрахта. З гэтай прычыны агульнасусветны экспарт заўсёды менш за імпарт.
Заліў Спякоты
Заліў Спякоты (Sinus Aestuum) — заліў у месяцавым Моры Астравоў, размяшчаецца ў цэнтральнай частцы бачнага дыска Месяца. Да поўначы ад заліва знаходзяцца месяцавыя Апеніны і кратар Эратасфен.
Імпарт
Падзяляюць імпарт па яго прадмеце на:
Хамянкі (Чавускі раён)
Да 16 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Усушкаўскага сельсавета, да 1964 года — у склад Гарбавіцкага сельсавета , да 23 снежня 2009 года — у склад Антонаўскага сельсавета.
Гале
Гале:
Кашалот
Кормяцца кашалоты галаваногімі малюскамі, рыбай. За кормам ныраюць на глыбіню да 2 км, могуць знаходзіцца пад вадой да 1,5 гадз. У кішэчніку самцоў часам знаходзілі кавалкі амбры масай да 420 кг. Патомства самкі кашалота даюць раз у 3 гады. Даўжыня нованароджаных да 4,5 м, маса да 1 т. Жывуць кашалоты да 50 гадоў.
Заліў Лунніка
Заліў Лунніка (Sinus Lunicus) — заліў у месяцавым Моры Дажджоў.
Яблыня
Яблыня (Malus) — род пладовых дрэваў сямейства ружавых.
Арэал і экалогія
У Беларусі ў дзікай прыродзе расце 3 віды:, і  , вырошчваецца — 6. Дзікія яблыні часам сустракаюцца ў шыракалістых і мяшаных лясах.
Віды
Яшчэ больш 200 відавых назваў гэтага роду (у тым ліку, да прыкладу, ) маюць у The Plant List (2013) статус unresolved name, гэта значыць, што адносна гэтых назваў нельга адназначна сказаць, ці варта іх выкарыстоўваць як назвы самастойных відаў або іх трэба звесці ў сінаніміку іншых таксонаў сінаніміку.
Значэнне і выкарыстанне
Найбольшае гаспадарчае значэнне мае  — галоўная пладовая культура. Шмат сартоў яблынь вырошчваецца ў спецыялізаваных гаспадарках, а таксама садаводамі-аматарамі. Скараспелыя сарты пачынаюць пладаносіць на 4-5-ы год, познія на 10-12-ы год пасля пасадкі. Перыяд гаспадарчага выкарыстання да 40-50 гадоў. Плады выспяваюць у жніўні-верасні.
Янавічы (Навагрудскі раён)
Янаві́чы (, Яновичи) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалеўскага сельсавета.
Заліў Кахання
Заліў Кахання (Sinus Amoris) — заліў у месяцавым Моры Спакою.
Крыж Храбрых
1939—1945 (Польскія Узброеныя Сілы на Захадзе, Армія краёва)
Крыж Храбрых быў ізноў заснаваны загадам галоўнакамандуючага ўзброеных сіл Польшчы генерала Уладзіслава Сікорскага ад 1940 года. У ваенных злучэннях і вайсковых фарміраваннях падначаленых Ураду Польшчы ў выгнанні (у тым ліку Польскія Узброеныя Сілы на Захадзе, Армія Краёва, Армія Андэрса і іншыя) узнагароджана каля 25 000 чалавек.
ФК Маладзечна
2015 год
У лютым 2015 года стала вядома, што «Маладзечна-ДЮСШ-4» будзе выступаць у Другой лізе замест «Маладзечна-2013». Новая каманда стала выступаць значна паспяховей і адразу ўзначаліла табліцу групы А, дзе ў выніку перамагла. У фінальным этапе «Маладзечна-ДЮСШ-4» саступіла асноўным канкурэнтам і не здолела выйсці ў Першую лігу, заняўшы чацвёртае месца. Перад сезонам 2016 «Маладзечна-ДЮСШ-4» мела магчымасць заявіцца ў Першую лігу замест спыніўшых існаванне каманд, але адмовілася і працягнула выступы ў Другой лізе.
Цяперашні склад
Станам на жнівень 2023 года.
Дэпазіт
Дэпазі́т (ад depositum — рэч, што аддалі на захаванне) — перадача сродкаў кліента ў часовае карыстанне банку.
Гарнізон «Двор» Арміі Краёвай
Арганізацыя гарнізона
Першапачаткова "Двор" складаўся з чатырох раёнаў: Цэнтр з Антоколам і Заржэчам, Кальварыйска, Зьвярынец і Закрэт, Новы Сьвят.
Геадэзічны знак
Геадэзі́чны знак — наземнае і падземнае збудаванне, якім на мясцовасці пазначаецца і замацоўваецца геадэзічны пункт. Наземная частка геадэзічных знакаў забяспечвае ўзаемную бачнасць пунктаў трыангуляцыі і адначасова з'яўляецца штатывам для мацавання геадэзічных інструментаў і прадметаў візіравання. Маюць розную вышыню і канструкцыю: драўляныя і металічныя слупы, піраміды, вышкі і інш. Падземная частка геадэзічных пунктаў, звычайна, уяўляе сабой бетонны маналіт, у якім замацавана металічная марка з адтулінай або пазначана кропка, якія ўласна і з'яўляюцца геадэзічным пунктам і мае назву цэнтр.
Харчовыя прадукты
Харчовыя прадукты – асноўны складнік ежы. Таксама з харчовых прадуктаў праз кулінарную апрацоўку вырабляюць іншы складнік ежы – харчовыя вырабы. Харчовыя прадукты падзяляюцца наступным чынам паводле паходжання:
Расліннага паходжання Жывёльнага паходжання Іншыя арганічныя прадукты
Лабэншчына (археалагічны помнік)
Лабэншчына, Лабеншчына — археалагічны помнік, гарадзішча культуры позняй штрыхаванай керамікі каля в. Лабэншчына (Мінскі раён). Гарадзішча датуецца канцом I-га тысячагоддзя да н. э.—III ст. н. э.
Іранскі Азербайджан
Ісламская эпоха
У канцы IX стагоддзя ўзнікае эмірат Саджыдаў са сталіцай у Тэбрызе.
На мяжы 1220—1221 гадах у Азербайджан упершыню ўрываюцца манголы пад правадырствам Джэбэ і Субутая, якія спустошылі яго. У 1225 годзе апошні харэзмшах Джэлал ад-Дзін захоплівае Тэбрыз, такім чынам паклаўшы канец існаванню Дзяржавы Льдэгізідаў; але ў 1231 годзе яго выганяюць адтуль манголы.
Эпоха пасля мангольскага нашэсця была часам поўнага панавання ў рэгіёне цюркаў, якія часткова змяшаліся з мясцовым насельніцтвам. У 1514 годзе туркі атрымалі перамогу шахам Ісмаілам пры Чалдыране. Пасля Чалдыранскай бітвы суніты-туркі захапілі значную частку Армянскага нагор’я, выгнаўшы адтуль шыіцкія цюркскія плямёны, якія, у сваю чаргу, згрупаваліся ў Азербайджане і адыгралі ролю буфера ад турэцкай экспансіі на ўсход.
Іранскі Азербайджан у найноўшую эпоху
Адначасова з абвяшчэннем Дэмакратычнай Рэспублікі Азербайджан, у студзені 1946 года, у Іранскім Курдыстане, які ахопліваў таксама частку тэрыторыі правінцыі Заходні Азербайджан, была абвешчана Мехабадская рэспубліка.
У 2006 годзе ў Іранскім Азербайджане зноў успыхнулі сур’ёзныя хваляванні з-за карыкатуры ў іранскай цэнтральнай прэсе, якая высмейвала азербайджанскую мову. Акцыі пратэсту працягваліся па ўсім паўночна-заходнім Іране на працягу дзесяці дзён і перарасталі ў масавыя беспарадкі. Падчас іх прыгнечання, паводле афіцыйных звестак загінулі чатыры дэманстранты, 330 былі арыштаваны.
Іранскі Азербайджан і Азербайджанская Рэспубліка
У пачатку 1990-х гадоў шматлікія палітычныя і грамадскія дзеячы Азербайджана выказваліся за неабходнасць аб’яднання Паўднёвага і Паўночнага Азербайджана. Гэта мэта была ўключана ў палітычную праграму Народнага Фронту Азербайджана. Найбольш паслядоўным прыхільнікам ідэі «аб’яднання» быў тагачасны старшыня Народнага Фронту, пазней прэзідэнт Азербайджана, Абульфаз Эльчыбей. У той жа час і ў Іране сустракаюцца сустрэчныя заклікі да аднаўлення кантролю над Паўночным Азербайджанам. Так, у красавіку 2013 года група дэпутатаў іранскага парламента падрыхтавала законапраект, які даваў бы права Ісламскай Рэспубліцы Іран настойваць на аб’яднанні ўсіх азербайджанскіх зямель і анексіі Паўночнага Азербайджана.
Рыбакі (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года хутар уваходзіў у склад Аляксандраўскага сельсавета, да 4 сакавіка 1987 года — у склад Даўгінаўскага сельсавета (у 1960—1965 гадах — Лявонпальскі сельсавет).
Вярхоўны Савет Беларусі
Выдаваў «Ведамасці Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь».
Чаркаская вобласць
Гісторыя
Пасля ўстанаўлення савецкай улады ва Украіне Чаркашчына ўвайшла ў склад УССР. Чаркаская вобласць УССР была ўтвораная 7 студзеня 1954 года.
Максім Андрэевіч Грачыха
Клубная кар’ера
У студзені 2016 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Віцебск». У лютым праходзіў прагляд у «Нафтане», але беспаспяхова. У выніку, папоўніў склад «Оршы», дзе замацаваўся ў аснове.
Высокэ (Карукіўскі раён)
Высокэ (Висо́ке) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Карукіўскай гарадской абшчыны.
Алека Канстанцінаў
Алека Іваніцаў Канстанцінаў (1 студзеня 1863, Свіштоў — 11 мая 1897 , ) — балгарскі , , , юрыст і грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Яшчэ падчас вучобы, Канстанцінаў стаў прыхільнікам, супрацоўнічаў у яго часопісе «Библиотека „Свети Климент“». Пазней уступіў ва ўзначаленую Каравелавым, удзельнічаў у распрацоўцы яе праграмы, і з моманта стварэння партыйнага органа «Знаме» (1894) друкаваў у ім фельетоны, дарожныя нататкі, рэпартажы і артыкулы.
Памяць
Партрэт Канстанцінава размешчаны на банкноце ў 100 леваў узора 2003 года.
Спіс дваранскіх родаў Магілёўскай губерні
стар. 8
3-я частка
стар. 16
Грабніцкі, Грыгаровіч, Гржыбоўскі, Грум-Гржымайло (Грумм-Гржымайло), Грыневіч, Грынеўскі, Грынцэвіч, Грамыка, Грахоўскі, Радобыльскі-Губарэвіч (Ратабыльскі-Губарэвіч), Гумінскі, Рамейка-Гурко, Міткевіч-Далецкі, Готскі-Даніловіч, Дворжецкі, Держанскі-Дегтерев, Дэмбіньскі, Ястржембец-Дзямьяновіч (Дем'яновіч), Доріа-Дерналовіч, Дзяшчынскі, Дзерожінскі, Літвінскі-Дзягілевіч, Дмохоўскі, Завішо Довгялло (у тэксце адсутнічае працяжнік або коска ), Даманскі, Дамарацкі, Дамброўскі, Гржіво-Дамброўскі, Дамарацкі, Донброво, Драбышэўскі, Драздоўскі, Мелех-Драздоўскі, Мрочкі-Драздоўскі, Репойто-Дубяга, Баркоўскі-Дунін, Слепец-Дунін, Сульгустоўскі-Дунін, Яўневіч, Могучый-Евціхевіч, Левальт-Язерскі (Язерскі), Жембо-Жабыко, Жарын, Фурс-Жыркевіч, Міткевіч-Жолтак, Пархамовіч-Жудро, Жукоўскі, Корцын-Жукоўскі, Прус-Жукоўскі, Жураўскі, Журомскі, Дунін-Жухоўскі, Заблоцкі, Завадзкі (Завадскі),
Палявая лінгвістыка
Палявая лінгвістыка - гэта падраздзел лінгвістыкі, які аб'ядноўвае ў сябе комплекс лінгвістычных метадаў, накіраваных, на самастойнае творчае вывучэнне і апісанне жывой мовы, якая не з'яўляецца роднай для даследчыка, на аснове зносін з носьбітамі вывучаемай мовы.
Аўхімкі
Аўхі́мкі (, Авхимки) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Рычард Аванісян
Біяграфія
Імем Р. Аванісяна названа школа № 1 сяла Вардэніс Гегаркуникской вобл. (1993).
Егіпецкі трохвугольнік
Асаблівасцю такога трохвугольніка, вядомай аж з часоў антычнасці, з'яўляецца тое, што ўсе тры бакі яго цэлалікавыя, а па тэарэме Піфагора ён прамавугольны. Егіпецкі трохвугольнік з'яўляецца найпрасцейшым (і першым вядомым) з Геронавых трохвугольнікаў — трохвугольнікаў з цэлалікавымі бакамі і плошчамі.
Лагойскія гарадзішчы
Гарадзішча-2
Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне Лагойска каля дарогі ў в. Зембін, ва ўрочышчы Паненская Гара. Займае высокі мыс на беразе р. Гайна. Пляцоўка памерамі 30х20 м, з усходу ўмацавана валам і ровам. Даследавалі ў 1965 К. П. Шут, у 1966 Г. В. Штыхаў, у 1979 М. І. Лашанкоў. Культурны пласт амаль адсутнічае. На схілах пляцоўкі знойдзены невялікія кавалкі ляпных пасудзін.
Узгорскі замак (Віцебск)
Узгорскі замак, Узгорскі астрог — драўлянае абарончае збудаванне Віцебска XVI—XVIII стагоддзяў. Узгорскі замак размяшчаўся на поўнач ад Верхняга і Ніжняга замкаў паміж рэкамі Заходняя Дзвіна і Віцьба. Займаў частку Узгор'я і Успенскую гару. Замак намаляваны на чарцяжы Віцебска 1644 года.
Палац губернатара (Віцебск)
Архітэктура
Галоўны фасад паўночнага корпуса вылучаны рызалітам (частка будынка, якая выступае за асноўную лінію фасада) і 4 паўкалонамі дарычнага ордара, якія падтрымліваюць балкон. Бакавы фасад, звернуты да Заходняй Дзвіны, упрыгожаны 4-калонным порцікам. На першым паверсе корпуса знаходзіўся парадны вестыбюль з лесвіцай і пакоі для прыслугі. Прыёмная, гасцёўня і кабінет губернатара былі размешаны на другім паверсе. Жылыя памяшканні для губернатара і яго сям’і знаходзіліся на трэцім паверсе. Другі корпус, двухпавярховы і мае П-вобразную форму, быў прыбудаваны да асноўнага ў 1811 годзе. Пабудаваны, таксама, у стылі класіцызму, але з даданнем рыс мадэрну. Корпус замыкае порцік з калонамі. На першым паверсе гэтага корпуса знаходзіліся канцылярскія і кіраўніцкія службы губернатара. Сталовая, якая служыла таксама канцэртнай залай і тэатрам для губернатара і яго гасцей, была ўладкованая на другім паверсе. У 1840-х гадах тут выступала трупа гарадскога балета Піёна. У тарцовай частцы корпуса размяшчалася царква. Фасады палаца аздобленыя рустам, маюць развітыя карнізы і атыкі (дэкаратыўныя сценкі над карнізамі). Вокны будынка прамавугольныя і разнастайна дэкараваныя. Унутраная планіроўка будынка неаднаразова змянялася за гады існавання палаца.
Андрэй Паўлавіч Якубецкі
Андрэй Паўлавіч Якубецкі (, в. Сухмяні Гродзенскай вобл — пасля 1944) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, ваенны.
Нона Герасімаўна Якушка
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве):
Роберт I д’Артуа
Біяграфія
Жонка Роберта тады была цяжарная і праз некалькі месяцаў нарадзіла сына Роберта II Высакароднага, які стаў другім графам Артуа. Акрамя яго, у Роберта I была яшчэ дачка Бланка (1248—1302), якая ў першым шлюбе была за наварскім каралём Генрыхам Талсцім, а ў другім — з Эдмундам Гарбатым, 1-м графам Ланкастарскім (Англія). Яе дачка ад першага шлюбу стала жонкай французскага караля Філіпа IV Прыгожага, а дзякуючы другому шлюбу Бланка стала адной з родапачынальніц англійскай каралеўскай дынастыі Ланкастэраў.
Чапля шэрая
Шэ́рая ча́пля (Ardea cinerea) — буйная балотная птушка сямейства чаплевых.
Краснаільск
Гісторыя
Паселішча, як і Чарнаўцы, упершыню згадана ў грамаце малдаўскага гаспадара Аляксандра Добрага. Толькі не ў 1408 г., а ў 1431 г. У 1696 г. ніжнюю частку вёскі, аддзеленую ракой, купіў шляхціц А. Ільскі. Яго прозвішча да гэтага часу захавалася ў назве паселішча — Краснаільск. Верхняя частка называлася Красна Путна. У Краснай Путне па дарозе да манастыра ў Путне (цяпер тэрыторыя Румыніі) пабываў летам 1871 г. румынскі паэт-рамантык Міхай Эмінэску. У XIX — пачатку XX ст. у гэтых мясцінах жыла вялікая калонія немцаў. Сучасны Краснаільск паўстаў як пасёлак гарадскога тыпу ў 1968 г., калі аб’ядналі ў адзін населены пункт дзве суседніх вёскі.
Артур Пік
Артур Пік (Artur Pikk, нар., , Эстонія) — эстонскі футбаліст, абаронца польскага клуба «Одра» з Аполя і нацыянальнай зборнай Эстоніі.
Трэці пачатак тэрмадынамікі
Недасягальнасць абсалютнага нуля тэмпературы
2) Можна сфармуляваць прычыну недасягальнасці абсалютнага нуля тэмпературы некалькі іначай:
Паводзіны іншых фізічных велічынь
Пры T\to 0 будуць таксама імкнуцца да нуля такія велічыні, як:
Гародніна
Гародніна падпадзяляецца на наступныя групы:
Сіманы (Лідскі раён)
Гісторыя
Вопіс парафій Лідскага дэканата 1784 года згадвае вёску Сіманы ў складзе Беліцкай парафіі, уласнасць часткова — ксяндзоў-дамініканаў, часткова — Статкевіча і Бароўскага.
Зборныя могілкі былых салдат Вермахта
«Народны саюз» дапамагае знаходзіць і перазахоўваць таксама і астанкі савецкіх салдат.
Выдавецтва школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі
Першай кнігай, якая выйшла з друку пад канец 1942 г., стаў «Беларускі лемантар» Пятра Кісяля — дырэктара адной з мінскіх школ. Агулам ВШПЛМ выдала 24 кнігі.
Грамадзянін (газета)
«Hramadzianin» («Грамадзянін») — газета левай фракцыі Беларускай сацыялістычнай грамады (БСГ). Выдавалася 14.1—25.3.1919 ў Вільні на беларускай мове, з № 5 друкавалася лацінкай.
Гагарына (Навагрудскі раён)
Да 1969 года вёска мела назву Драчылава. У 1940—1954 гадах з’яўлялася цэнтрам Драчылаўскага сельсавета.
Уласава (Цёмкінскі раён)
Уласава (Вла́сово) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Сяргей Уладзіміравіч Канцавы
Клубная кар’ера
Пачаў кар’еру ў мінскім РВАРы, потым гуляў за «Дынама». Не праходзіў у аснову сталічнага клуба, аддаваўся ў арэнды, а ў 2009 перайшоў у жодзінскае «Тарпеда». Улетку 2010 года стаў іграком «Гомеля», а неўзабаве і капітанам. Прывёў гомельскі клуб да перамогі ў Кубку Беларусі і да бронзавых медалёў чэмпіянату. У пачатку 2012 года перайшоў у казахскі «Табол». У студзені 2013 года вярнуўся ў «Гомель» і зноў стаў капітанам.
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Беларусі.
Трэнерская кар’ера
У снежні 2022 года, завяршыўшы кар’еру, увайшоў у трэнерскі штаб «Іслачы».
264
264 — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 264 год нашай эры, 264 год 1 тысячагоддзя, 64 год III стагоддзя, 4 год 7-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 5 год 260-х гадоў.
13-ы Беларускі паліцыйны батальён СД
Афіцэрскі склад
На восень 1943 года афiцэрскi склад батальёна быў наступны: надлейтэнант Іван Орсiч, лейтэнанты Іван Мялешка, Антон Бандык, Дрозд, Калька, Iванiцкi, Аркадзь Качан, Якубёнак, С. Бобка, Мохарт, Сасукевiч, Кушнеровiч, Клiнцэвiч.
Пралетарскі сельсавет (Касцюковіцкі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Царковішчанскі сельсавет у складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Царковішча. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР. У 1936 годзе цэнтр сельсавета перайменаваны ў Пралетарскае, сельсавет перайменаваны ў Пралетарскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 8 снежня 1959 года да сельсавета далучана частка скасаванага Пячарскага сельсавета (11 населеных пунктаў: Валынеж, Зацішша, Калодзезькі, Камень, Лесавы, Падцеханічы, Пячары, Цеханічы, Фралоўка, Шчарбакоўка і Янгелаўка), таксама ў склад сельсавета з Забычанскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (вёскі Антонаўка, Вялікая Валаскоўня і Малая Валаскоўня). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 25 населеных пунктаў.
Бор (Смаленскі раён)
Бор (Бор) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Рыга Мастэрс 2016 (снукер)
Рыга Мастэрс 2016 (Riga Masters 2016, таксама вядомы як Kaspersky Riga Masters 2016 ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 22 па 24 чэрвеня 2016 года на арэне Рыга ў Рызе, Латвія. Турнір стаў трэцім розыгрышам турніру, які быў заснаваны ў 2014 годзе і да гэтага праходзіў у рамках нізкарэйтынгавай серыі Players Tour Championship. Кампанія Kaspersky lab у трэці раз запар спансавала Рыга Мастэрс. Прызавы фонд турніру склаў €200,000, з якіх €50,000 атрымаў пераможца.
Фармат турніру
Такім чынам, 62 пераможцы кваліфікацыйнага этапа і 2 пераможцы адкладзеных матчаў кваліфікацыйнага этапа гулялі ў асноўнай стадыі на выбыванне, пачынаючы з 1/32 фіналу. Улічваючы, што пары 1/32 фіналу вызначаліся паводле лёсаваня кваліфікацыі, то ўся сетка турніру была сфарміравана паводле выпадковага лёсавання. Шэсць раўндаў асноўнай стадыі (а таксама адкладзеныя кваліфікацыйныя паядынкі) праходзілі на працягу трох дзён (другі і трэці раўнды праходзілі ў адзін дзень, таксама як і тры апошнія стадыі) на Арэне Рыга.
Аперацыя «Цыклон»
Перадгісторыя
Саветнік прэзідэнта ЗША Картэра па нацыянальнай бяспецы Збігнеў Бжазінскі сцвярджаў, што ЗША намагаліся ўцягнуць СССР у дарагі і па магчымасці адцягваючы ваенны канфлікт накшталт В'етнамскай вайны. У сваім інтэрв'ю 1998 года французскаму часопісу Le Nouvel Observateur Бжазінскі ўспамінаў:
Аўтарадыёграфія
Тэхніка даследавання
Плёнка (фотаматэрыял) з адчувальнай да радыёактыўнага выпраменьвання фотаэмульсіяй накладваецца на паверхню або зрэз аб'екта.
Лужаны
Назву Лужаны маюць:
Мульшэ (камуна)
Мульшэ 248-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Мульшэ.
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 2 гарадскія пасяленні (tätort):
Максім Аляксандравіч Клімянок
Біяграфія
Пасля вызвалення ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў у 1945—1953 гадах быў на гаспадарчай рабоце. Працаваў старшынёй Мёрскага райвыканкама. Пасля заканчэння Горацкай школы аграномаў загадваў Глыбоцкім райсельгасаддзелам.
У 1953—1971 гадах кіраваў калгасам імя Чапаева Глыбоцкага раёна. Пад яго кіраўніцтвам гаспадарка стала адной з вядучых у рэгіёне.
Анвар аль-Аўлакі
Біяграфія
Увосень 2010 года ўлады ЗША абвясцілі Анвара аль-Аўлакі «тэрарыстам нумар адзін», якім да гэтага лічыўся Усама бін Ладэн. Быў уключаны ў складзены ЦРУ спіс асоб, якія падлягаюць неадкладнай ліквідацыі, бо ўяўляюць сабою асобую пагрозу для інтарэсаў ЗША.
Яўген Мікалаевіч Ворсін
Біяграфія
18 сакавіка 2010 быў абраны старшынёй Федэрацыі хакея Беларусі. Падчас знаходжання Ворсіна на пасадзе ФХРБ дабілася ад арганізатараў чэмпіянату свету-2013 у Швецыі забароны выкарыстання на трыбунах бел-чырвона-белых сцягоў, сам кіраўнік федэрацыі назваў заўзятараў, якія прынеслі сцяг на матч, «неадэкватнымі». Таксама ў 2013 годзе быў прыняты падпісаны Ворсіным новы рэгламент чэмпіянату Беларусі па хакеі, якім хакеістам было забаронена карыстацца беларускай мовай на спартыўнай форме.
Лужаны (Чарнавіцкая вобласць)
Гісторыя
У Лужанах ёсць школа, клуб, бібліятэка, музычная школа, бальніца. Ёсць парк — помнік садова-паркавага мастацтва мясцовага значэння «Лужанскі парк», закладзены ў XIX ст. За сродкі дабрачынцаў і грамадскасці ў Лужанах ўстаноўлены помнікі Т. Р. Шаўчэнку і Нябеснай Сотні.
Платон Раманавіч Галавач
Арышт
Ва ўнутранай турме НКВД лёс звёў Галавача зь яшчэ адным рэпрэсаваным пісьменнікам Станіславам Шушкевічам, які пазней успомніў такі эпізод:
Дзярэга
Дзярэ́га (Odontites) — род кветкавых раслін сямейства.
Вяхава
Плошча паверхні возера 0,42 км². Даўжыня 1 км, найбольшая шырыня 0,75 км, даўжыня берагавой лініі 2,7  км. Найбольшая глыбіня 2,2  м, сярэдняя — 1,3 м. Аб’ём вады ў возеры 0,55  млн м³. Плошча вадазбору 85,3 км².
Сялец (Лідскі раён)
Сяле́ц (, Селец) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Нёман. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета. Чыгуначная станцыя Нёман.
Сташулі
Гісторыя
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Аляксандраўскага сельсавета.
Ланкастэры
Сімвал Ланкастэраў
Пышная і вельмі яркая дамаская ружа з моцным прыемным пахам была самай распаўсюджанай і любімай сярод усіх шматлікіх відаў сярэднявечных руж. Меркавана, у 1250 годзе яе прывёз у Праванс з мусульманскага Усходу адзін з удзельнікаў Крыжовых паходаў — граф Шампані Цібо IV Вялікі, празваны Спеваком. Паводле легенды, граф Ланкастэрскі, зачараваны гэтай ружай у адным з садоў Францыі, захапіў яе да сябе на радзіму. У памяці пакаленняў умацавалася, што пунсовая дамаская ружа стала сімвалам гэтага магутнага дому, у часы шматгадовай барацьбы з Ёркамі за карону краіны. Аднак у гербе Ланкастэраў не было пунсовай ружы, упершыню яе з белай ружай аб’яднаў у сваім гербе Генрых VII Цюдар, які лічыў сябе спадчыннікам і Ланкастэраў, і Ёркаў (праз жонку). Эпізод з выбарам руж, які паказаны Шэкспірам у першай частцы п’есы «Генрых VI», цалкам выдуманы ім.
Прамова Мялешкі
У творы сцвярджаецца неабходнасць вяртання грамадства да старасвеччыны, калі, на думку аўтара, панавалі шчырасць, адкрытасць, разважлівасць, не было месца балбатні і палітыканству, падману і дэмагогіі. Праз ухваленне мінуўшчыны, нават ідэалізаванне яе пісьменнік даказваў, што праўда, сумленнасць, ахвярнасць дзеля Бацькаўшчыны — найвышэйшыя каштоўнасці, нязменны ідэал. Аўтар пісаў пра перыяд княжання Жыгімонта Старога (1506—48), як пра «залаты час Літвы». Гэта адбылося, як гаворыцца ў «Прамове Мялешкі», дзякуючы дбайнасці манарха, які даходзіў да ўсяго сам, клапаціўся пра ўвядзенне ў дзяржаве справядлівых законаў, заахвочваў абаронцаў Айчыны.
У 2011 годзе часопіс «ПрайдзіСвет» апублікаваў «Прамову Мялешкі» на трасянцы у перакладзе Анкі Упалы.
Царковішчанскі сельсавет
Назву Царко́вішчанскі сельсавет маюць:
Mack AC
Інавацыі
На канструктыўныя рашэнні, якія былі выкарыстаны ў грузавіку Масk АС, было выдадзена 18 патэнтаў. Былі запатэнтаваныя: поршні з шэрага чыгуну, адлітыя парамі з легіраванай сталі цыліндры, якія затым падвяргаліся тэрмаапрацоўцы. Таксама былі запатэнтаваныя штампаваная рама з хром-нікелевай сталі, металічныя працоўныя дэталі, якія ўзмоцнены метадам павярхоўнага ўшчыльнення, а таксама шэраг дэталяў са сплаваў алюмінію, напрыклад картэр рухавіка.
Несшэ (камуна)
Несшэ 117-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Несшэ.
Зенеўшчына
Зе́неўшчына (, Зеневщина) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Ліст да Абуховіча
«Ліст да Абуховіча» мае значныя літаратурныя вартасці. У ім дамінуе зваротная форма маўлення, але ўжываюцца і іншыя тыпы выкладу матэрыялу: апавяданне — сюжэт пра продкаў Абуховіча, разважанне — аналіз намераў П. Абуховіча сабраць харугвы, каб здзейсніць спробу вярнуць Смаленск. Унутраная кампазіцыйная аднапланавасць тэкста парушаецца аднойчы — змешчанай у ім прамовай, ці, хутчэй, адвольным яе пераказам, на адным з соймаў смаленскага кашталяна пана Мялешкі, які папярэджваў манарха і дэпутатаў пра згубнасць прызначэння на адказныя пасады людзей не здольных ахвяравацца сваім жыццём дзеля свабоды Айчызны. Мастацкасць «Ліста да Абуховіча» на мікраўзроўні выяўляецца праз шырокае выкарыстанне багатага лексічна-вобразнага фонду жывой беларускай мовы, народных і біблейна-кніжных прыказак.
Колюшка трохіголкавая
Арэал
Колюшка шырока распаўсюджана па свеце, у Еўропе жыве ад Новай Зямлі да Чорнага мора, у Беларусі яна раней сустракалася толькі ў басейне Заходняга Буга і Нёмана, а ў апошнія дзесяцігоддзі яе пачалі сустракаць у рэках дняпроўскага басейна.
Староства
У Вялікім Княстве Літоўскім і ў Каралеўстве Польскім
У Каралеўстве Польскім староствы (starostwo) існавалі ўжо пачынаючы з XIV стагоддзя. Староствы ўсталёўваліся на землях, якія належалі каралю Польшчы, і падаваліся дваранам у пажыццёвае карыстанне.
Тошак
Тошак (Toszek, Tost) — горад на поўдні Польшчы, за 280 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 50 км на паўночны захад ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Глівіцкага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Тошак. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 9,71 км². Насельніцтва 3,6 тыс. чалавек.
Бігосава
Біго́сава (, Бигосово) — аграгарадок у Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, на рацэ Росіца. Адміністрацыйны цэнтр Бігосаўскага сельсавета. Чыгуначная станцыя на лініі Полацк — Даўгаўпілс. За 18 км на паўночны захад ад горада Верхнядзвінска, за 193 км ад Віцебска.
Гісторыя
У пачатку ліпеня 1941 года Бігосава было акупавана нямецкімі войскамі. Са станцыі немцы вывозілі ў Германію нарабаваныя хлеб, каштоўнасці, насельніцтва, частка з якога накіроўвалася ў канцлагеры, а другая частка на працу на акупаваных тэрыторыях. Да канца 1941 года разгарнуўся камуністычны партызанскі рух.
Бабры (Лідскі раён)
Гісторыя
З 1921 вёска ў складзе Польшчы. У 1920-30-я гады ў вёсцы жвава вялася беларуская культурніцкая праца. Так, у 1927 годзе настаўнік пачатковай школы Антон Ахрэмчык стварыў тут беларускі драматычны гурток.
З 1940 — у БССР. Пасля скасавання Радзівонішкаўскага сельсавета ў 1978 годзе ўвайшла ў склад Голдаўскага сельсавета. У 1986 годзе ў склад Баброў увайшла вёска Пяскі.
Фуга
Склад
Тэма фугі выразная, вобразна акрэсленая.
Раздзелы фугі:
Васілёва (Мядзведаўскае сельскае паселішча)
Васілёва (Василево) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Перлан
Вышыня будынка 25,7 метраў (84.3 футаў).
Чайчын
Ахова
Востраў Чайчын з'яўляецца часткай Нацыянальнага парка Браслаўскія азёры. Турыстычныя стаянкі забаронены. Магчымы толькі кароткія пешаходныя экскурсіі.
Лявон Валасюк
Творчасць
Вершы пачаў пісаць у пятай класе школы. Першы верш па-руску надрукаваны ў 1982 годзе ў газеце «Заря». Пазней публікаваўся ў газетах «Літаратура і мастацтва», «Народная трыбуна», «Заря», «Брестский курьер», «Настаўніцкая газета».
Аўтар зборнікаў вершаў «Блики дня» (1999), «Краски души» (2000), «Под знаком Стрельца» (2001), «Леаніды» (2003), «Чырвоная вежа» (2004), «Познія сны» (2006), «Знакі на валуне» (2010), кнігі прозы «Сцежкі да сядзібы» (2008), фантастычнага раману «Вяртанне берасцейскай стралы» (2012).
Філіп Леклерк
Биография
З арыстакратычнага графскага роду, вядомага з XIII стагоддзя. Прамыя продкі роду Атклокаў удзельнічалі ў Крыжовых паходах, бітве пры Фантэнуа, Напалеонаўскіх войнах. Адукацыю атрымаў у Сен-Сірскай ваеннай школе (1924). Службу пачаткаў у 5-м кірасірскім палку ў Мозелі, затым быў пераведзены ў 8-ы полк спагі ў Марока.
У 1947 годзе, інспектуючы французскія часткі ў Паўночнай Афрыцы, разбіўся на самалёце над Алжырам.
Гродна Азот
Гісторыя
Прадпрыемства размешчана прыкладна ў двух кіламетрах на ўсход ад мяжы гарадской забудовы. Створана ў 1963 годзе як азотна-тукавы завод. З 1963 года пачалася вытворчасць аміяку і карбаміду. Пасля ўводу ў строй вытворчасці капралактама ў 1970 годзе завод ператвораны ў хімічны камбінат. У 1971 годзе прысвоена імя Сяргея Прытыцкага, адначасова ўведзены ў дзеянне цех аміяка і другая чарга цеху карбаміду. У 1975 годзе ператвораны ў Гродзенскае вытворчае аб’яднанне «Азот», у 1981 годзе ўзнагароджана ордэнам Дружбы народаў. Уключае 5 вытворчасцяў, 39 цахоў, 24 службы. Выпускае каля 50 відаў хімічнай прадукцыі, у тым ліку аміяк вадкі тэхнічны (976,8 тон у год), азотныя ўгнаенні (карбамід — 785 тыс. тон у год, карбаміда-аміячная сумесь (КАС) — 720 тыс. тон у год, сульфат амонія — 319 тыс. тон у год), метанол тэнічны (80 тыс. тон у год), капролактам (111,2 тыс. тон у год), паліва біядызельнае (200 тыс. тон у год) і двухвокіс вугляроду вадкі (24 тыс. тон у год).
Голдава
Го́лдава (, Голдово) — аграгарадок у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходараўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 2013 года Голдава было цэнтрам Голдаўскага сельсавета.
Славутасці
Свята-Раства-Багародзіцкая царква 1795 г.
Каралеўская бібліятэка Даніі
Гісторыя
Бібліятэка заснавана каля 1648 каралём Фрэдэрыкам III на базе шырокай калекцыі еўрапейскіх твораў. Публічны доступ адкрыты ў 1793 годзе. У 1989 годзе фонды бібліятэкі аб'яднаны з фондамі бібліятэкі Капенгагенскага ўніверсітэта, а ў 2005 годзе з фондамі Дацкай нацыянальнай бібліятэкай прыродазнаўства і медыцыны (дац. Danmarks Natur-og Lægevidenskabelige Bibliotek). З 1 студзеня 2006 года афіцыйна называецца Каралеўская бібліятэка, Нацыянальная бібліятэка і бібліятэка Капенгагенскага ўніверсітэта (дац. Det Kongelige Bibliotek, Nationalbibliotek og Københavns Universitetsbibliotek)
Zilog Z80
Z80 — 8-бітны мікрапрацэсар кампаніі «Zilog». Самы распаўсюджаны 8-бітны мікрапрацэсар 1980-х гг. у Еўропе; аснова папулярных канструкцый персанальных камп’ютараў «Amstrad», «ZX Spectrum», «Robotron», MSX і інш. Перамог на рынку свайго папярэдніка, Інтэл 8080 і яго мадыфікацыі, 8085, значна аслабіў рынкавыя пазіцыі канструкцый серый 6500 і 6800 (напрыклад, у камп’ютарах «Atari», «Commodore», «Apple»). У пачатку 1980-х гг. камп’ютары на аснове Z80 дапамаглі аперацыйнай сістэме CP/M узяць значную долю рынку аперацыйных сістэм. Пад канец 1980-х гг. Z80, разам з іншымі 8-бітнымі канструкцыямі, быў пераможаны 16-бітнымі працэсарамі «Motorola» і «Intel».
Рок-каранацыя
Рок-каранацыя ’96
Адбылася 23 студзеня 1997 года. Месца правядзення — кіна-канцэртная зала «Кастрычнік».
Рок-каранацыя 2001
Спецпрызы:
Жан Франсуа Сег’е
Жан Франсуа Сег’е (Jean-François Séguier, ; — ) — французскі археолаг, эпіграфіст, астраном і батанік з горада Нім.
Яўстах Піевіч Тышкевіч
Паходжанне
Належаў да каталіцкага шляхецкага роду Тышкевічаў гербу «Ляліва», прадстаўнікі якога ў XVI—XVIII стст. адносіліся да праслойкі магнатаў Рэчы Паспалітай.
Яўстах Тышкевіч нарадзіўся 6 (18) красавіка 1814 г. у родавым маёнтку Лагойск у сям’і буйнога землеўласніка Барысаўскага павета Мінскай губерні графа Пія Феліцыянавіча Тышкевіча (1776—1842), барысаўскага павятовага маршалка (1814—1820), і графіні Аўгусты-Марыі Аўгустаўны-Гіяцынтаўны Плятэр (1782—1834).
Службовая дзейнасць
20 верасня 1844 г. у Мінску на дваранскіх выбарах быў выбраны павятовым дваранствам на пасаду барысаўскага павятовага маршалка (прадвадзіцеля дваранства) (1844—1847).
13 ліпеня 1845 за паспяховы набор рэкрутаў з катэгорыі «грамадзян» і «аднадворцаў», які праводзіўся ў 1845 у Мінскай губерні ў Слуцку ў другім рэкруцкім дэпо, атрымаў афіцыйную падзяку.
Маёнткі
У 1845 г. за графам Яўстахам Тышкевічам ва ўласным маёнтку Антанопаль у Барысаўскім павеце лічылася 547 рэвізскіх душ, а ў 1850 г. — 392.
Культурная і навуковая дзейнасць
Заснаваў Віленскую археалагічную камісію (1855—1865) і Віленскі музей старажытнасцей (1855). Супрацоўнічаў разам з братам Канстанцінам Тышкевічам з газетай «Kurier Wileński» («Виленский вестник»), якую рэдагаваў Адам-Ганорый Кіркор.
Куранкі
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Якаў (патрыярх)
Ад сына Якава, Рувіма, пайшло Рувімава пакаленне.
Цар-дуб (Тадуліна)
Цар-дуб — дуб звычайны ў вёсцы Тадуліна Лепельскага раёна, узрост якога складае 250 гадоў, паводле іншых крыніц — 400 гадоў. Размешчаны за 15 км ад г. Лепеля. Зацвержаны ў якасці батанічнага помніка прыроды Дзяржаўным камітэтам Савета Міністраў БССР па ахове прыроды ад 27 снежня 1963 года № 221. Тадулінскі цар-дуб дасягае ў вышыню 26 метраў, дыяметр ствала складае 1,56 метра, вышыня ад першага жывога сучка — 2 метры, дыяметр кроны з поўначы на поўдзень 26 метраў, з захаду на ўсход — 25 метраў. Багата пладаносіць.
Баян Васілевіч Міралюбаў
Баян Васілевіч Міралюбаў (, ст. Ахтырка, Тамбоўская губерня — ) — беларускі археолаг і краязнавец.
Навуковая дзейнасць
У 1954—1964 удзельнічаў у археалагічных раскопках могільнікаў, селішчаў, гарадзішчаў на Піншчыне, кіраваў раскопкамі дзяцінца і вакольнага горада Пінска.
Уласны вектар
Паняцці ўласнага вектара і ўласнага значэння з'яўляюцца аднымі з ключавых у лінейнай алгебры і маюць шмат прымяненняў як у чыстай, так і ў прыкладной матэматыцы. Яны выкарыстоўваюцца пры раскладанні матрыц, у квантавай механіцы і ў многіх іншых галінах.
Азначэнні
(элемент поля
Расійская нацыянальная бібліятэка
Гісторыя
У сакавіку 1992 года указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Б. М. Ельцына Дзяржаўная Публічная Бібліятэка імя М. Я. Салтыкова-Шчадрына была ператворана ў Расійскую Нацыянальную Бібліятэку і аднесена да асабліва каштоўных аб’ектаў нацыянальнай спадчыны народаў Расійскай Федэрацыі.
Ігнаткаўцы
У 1986 годзе ў склад Ігнаткаўцаў увайшла вёска Станкевічы.
Езекііль
Езекііль (יְחֶזְקֵאל‎, Yehezkel, МФА: [jəx.ezˈqel]), трэці вялікі старазапаветны прарок, належаў да святарскага роду.
Самбра
Самбра, Самбр (фр. Sambre, нідэрл. Samber) — рака ў Францыі і Бельгіі, левы прыток Мааса. Даўжыня 190 км, плошча басейна 2740 км². Суднаходная амаль на ўсім працягу.
Урбанава
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Друя Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гнёздава (Смаленскі раён)
Гнёздава (Гнёздово) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гнёздаўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на захад ад Смаленска на Віцебскай шашы, на правым беразе ракі Дняпро. Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі «Смаленск — Віцебск».
Гісторыя
У перыяд ранняга жалезнага веку ў I тысячагоддзі да н.э. у раёне Гнёздава ўзнікла некалькі ўмацаваных паселішчаў-гарадзішчаў, якія адносіліся да днепра-дзвінскай культуры. У IV стагоддзі н. э. на пакатым схіле правага карэннага берага Дняпра ў раёне ўпадзення ракі Свінкі з’яўляецца неўмацаванае паселішча земляробаў. Да сярэдзіны V стагоддзя ў вярхоўях Дняпра, уключаючы раён Гнёздава, сфарміравалася насельніцтва, якое адносіцца да банцараўска-тушамлінскай культуры.
Гнёздава лічыцца першапачатковым Смаленскам, з прычыны таго, што археалагічных слаёў да XI стагоддзя ў сучасным Смаленску не выяўлена. Назва горада невядома, але ён мог называцца «Вялікаград», паколькі ў летапісах згаданы як «вялікі і мног людзьмі» (у часы Вешчага Алега).
26 красавіка
26 красавіка — сто шаснаццаты (сто семнаццаты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Аляксей Анатолевіч Мельнікаў
Навуковая дзейнасць
Аўтар курсу лекцый па гісторыі беларускай старажытнай літаратуры, чытанага ў Беларускім педагагічным універсітэце на факультэце беларускай філалогіі і культуры (1993—1994). Аўтар разгорнутай рэцэнзіі на «Беларускі праваслаўны каляндар» (1994), у якой закранута праблема адэкватнай перадачы багаслоўскіх тэрмінаў і паняццяў сродкамі беларускай літаратурнай мовы.
Вестэрвік (камуна)
Насельніцтва
Насельніцтва складае 35 951 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Панізоўе (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Эдвард Адрыян Уілсан
Э́двард А́дрыян Уі́лсан — брытанскі палярны даследчык, вучоны-заолаг, арнітолаг і лекар-фізіёлаг, мастак. Удзельнік двух антарктычных экспедыцый Роберта Скота. Яго ілюстрацыі да працы Хэмілтана A History of British Mammals лічацца класічнымі.
Экспедыцыя на «Дыскаверы»
У 1907 годзе Шэклтан, плануючы ўласную паўднёвапалярную экспедыцыю на судне «Німрад», запрашаў Уілсана прыняць у ёй удзел. Да таго часу Скот і Шэклтан пасварыліся, Уілсан, з лаяльнасці да Скота, адмовіўся. У гэты ж час Уілсан актыўна заняўся паразіталогіяй птушак і ілюстраваннем заалагічных кніг.
Экспедыцыя «Тэра Нова»
1 лістапада 1911 года Уілсан і Скот выступілі ў паход на Паўднёвы полюс. Праз 79 дзён ён быў уключаны ў склад палярнай групы з пяці чалавек (Скот, Уілсан, Баўэрс, Отс, Эдгар Эванс). Будучы моцна знясіленымі, яны дасягнулі Паўднёвага полюса 17 студзеня 1912 года, праз 34 дні пасля Руаля Амундсена. Падчас надзвычай цяжкага зваротнага шляху, Уілсан знайшоў сілы, каб сабраць 14 кг горных парод на марэнах ледавіка Бірдмара, выявіўшы адбіткі дагістарычных раслін. Уілсан пры гэтым расцягнуў звязкі на назе.
Дзень Святога Духа
У многіх дзяржавах Дзень Святога Духа з'яўляецца выхадным днём. У некаторых з гэтых краін свята вядомы як «другі дзень Пяцідзясятніцы». .
Вімербю (камуна)
Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Вімербю.
Соф’я Мялецкая
Паходжанне
Дачка і гетмана вялікага кароннага  і яго жонкі Альжбеты з Радзівілаў, дачкі Мікалая Радзівіла Чорнага. Мела сястру Катажыну.
Надзея Ясмінска
Творчасць
У 2006 годзе напісала першую п’есу-казку «У адну навагоднюю ноч». П’еса стала лаўрэатам адкрытага рэспубліканскага конкурсу драматургічных твораў для дзяцей і падлеткаў «Дзіцячы свет такі багаты» (2006) і была апублікавана ў зборніку «Малеча гном» (2007). Першай асобнай кніжкай пісьменніцы стаў зборнік фэнтэзі-вершаў «Зялёныя песні Эрмінтыі», выпушчаны беларускім выдавецтвам «Галіяфы» ў 2012 годзе.
Strobilurus esculentus
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Расце вакол яловых шышак у лясах. Сустракаецца ў Еўропе.
Айраты
Гісторыя
У пачатку XVII ст. частка айратаў на чале тайшы Хо Орлюка рушыла на захад і прыняла прысягу Расіі. Іх нашчадкі склалі аснову сучасных калмыкаў. У 1771 г. Кацярына II скасавала Калмыцкае ханства, што прывяло да масавага зыходу калмыкаў на чале хана Убашы на землі, падначаленыя джунгарам, а потым маньчжурам.
Са стратай сваёй дзяржаўнасці айраты былі рассеяны па розных рэгіёнах і ў выніку не здолелі захаваць этнічнае адзінства.
Беларуская народная грамада
Беларуская народная грамада (БНГ) — грамадска-палітычная, культурна-асветная і дабрачынная арганізацыя, якая дзейнічала ў 1917—1918 у Расіі сярод ураджэнцаў Беларусі.
Айраты
Колькасць і рассяленне
У Расіі і краінах Сярэняй Азіі для пазначэння айратаў найчасцей выкарыстоўваюць цюркскую назву калмык, што спрычыняе пэўную блытаніну, паколькі акрамя манголаў-айратаў там жывуць калмыкі, народ айрацкага паходжання, які, аднак, мае статус асобнага этнаса. Пры правядзенні расійскіх перапісаў насельніцтва з 2002 г. перапісчыкамі прапаноўвалася шырокая група саманазваў акрамя калмык, у тым ліку дэрбеты, дзербеты, таргуты, хойты и інш., але ў выніковых падліках ўсе яны былі далучаны да калмыкаў. Такім чынам, колькасць калмыкаў разам з айратамі ў 2010 г. склала 183 372 чал. , прычым большасць з іх, відавочна, з'яўляліся калмыкамі. Пры перапісе 2002 г. толькі 124 чал., залічаныя потым у калмыкі, назвалі сябе іншымі саманазвамі, акрамя "калмык".
Беларуская народная грамада
У аснову палітычнай платформы БНГ было пакладзена патрабаванне аўтаноміі Беларусі ў складзе Расіі, якая павінна быць абаешчана федэратыўнай рэспублікай з аднапалатным парламентам, выбраным на падставе ўсеагульнага, роўнага і прамога выбарчага права пры тайным галасаванні. БНГ выказвалася за роўнасць усіх грамадзян перад законам, недатыкальнасць асобы, свабоду сумлення, слова, друку, сходаў, саюзаў, стачак і г. д.; выбарнасць і падсправа-здачнасць усіх службовых асоб і незалежнасць суда; аддзяленне царквы ад дзяржавы; права ўсіх народаў Расіі, у т. л. беларускага, карыстацца роднай мовай у сферы адукацыі, самакіравання і суда. Выступала за пераход усёй зямлі ў агульнанародную ўласнасць «з правам карыстаць з яе тым, хто сам на ёй працуе», заканадаўчую ахову працы ва ўсіх галінах вытворчасці, паступовую адмену ўсіх ускосных падаткаў і ўстанаўленне прагрэсіўнага падатку на даходы, маёмасць і спадчыну; бясплатную абавязковую адукацыю для ўсіх дзяцей да 16 гадоў. У якасці канкрэтных форм сваёй работы БНГ намячала арганізацыю палітычных клубаў, правядзенне сходаў, мітынгаў, чытанне лекцый, адкрыццё музеяў, тэатраў, бібліятэк, дабрачынных устаноў (спажывецкіх крам, сталовых, прытулкаў, шпіталяў). Выстаўляла патрабаванне неадкладна заснаваць у адным з гарадоў Беларусі ўніверсітэт, наладзіць выдавецкую справу.
Радучы
Назву Радучы маюць:
Дзіцячы сад
Дзіцячы сад ці дзіцячы садок — установа для грамадскага выхавання дзяцей дашкольнага ўзросту. Дзіцячыя сады як тып устаноў існуюць у большасці краін і з'яўляюцца звычайна першым звяном у сістэме народнай адукацыі (не лічачы адукацыі атрыманай ад бацькоў).
13-я горная дывізія СС «Ханджар» (1-я харвацкая)
Фарміраванне дывізіі
Немцы надавалі асаблівую ўвагу таму, каб аль-Хусайні прыехаў у Сараева і сам асабіста праінспектаваў і багаславіў дызівію на барацьбу. Пад час дадзенага візіта аль-Хусайні сустрэўся з некаторымі лідарамі мусульсанскага руху Босніі і завяраў, што фарміраванне дадзенай дывізіі ў інтарэсах ісламу. Муфцій сцвярджаў: “Найбольш важная мэта дадзенай дывізіі – абарона Радзімы і родных (басняцкіх валанцёраў); дывізіі павінна быць забаронена пакідаць Боснію”. Розныя крыніцы даюць розную ацэнку колькаснага складу дывізіі ў пачатку існавання баявой фармацыі. Паўлавіч сцвярджае, што 60% наяўнага складу дывізіі былі мусульманамі, а астатнія 40% былі югаслаўскімі фольксдойчэ, якія складалі афіцэрскі і падафіцэрскі корпус дывізіі. Томашэвіч лічыць, што ў дывізію было прызвана 23 200 мусульман, 2800 харватаў і большасць немцаў на пасады афіцэраў. Наогул жа колькасць дывізіі была 26 000 чалавек. Кожны батальён маў свайго батальённага імама. Праз 6 месяцаў дывізія была ўмацавана 1000 албанцаў з Косава і Санджака, якія утварылі 1ы батальён 2 палка дывізіі.
Вядзьмак
Вядзьмак (відьмак, відьмар, відьмунвідьмак, відьмар, відьмун, відьмач ; вядзьмак, вядзьмар, ) — персанаж славянскай міфалогіі і дэманалогіі, калдун. З’яўляецца начальнікам над ведзьмамі пэўнай мясцовасці; можа дзейнічаць заадно з імі або, наадварот, абараняць людзей ад выхадак ведзьмаў і заложных нябожчыкаў, змовамі лячыць хваробы людзей і жывёл.