cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крыжыкі-нулікі
Гуляючы ў крыжыкі-нулікі, вельмі хутка можна выявіць, што пры пэўнай ступені ўважлівасці абодвух ігракоў любая партыя вядзе да нічыёй, у якім бы месцы не быў бы пастаўлены першы крыжык. Таму найчасцей за ўсё ў гэту гульню гуляюць малыя дзеці; калі ім адкрываецца стратэгія бяспройгрышнай гульні, яны пераходзяць да болей разумова вытанчаных гульняў, такіх як, напрыклад, кропкі.
Прастата гульні робяць яе ідэальнай у якасці педагагічнага інструмента для навучання прынцыпам тэорыі гульняў і таксама галіны штучнага інтэлекту, якая вырашае праблемы пошуку і пабудовы дрэваў гульні. Не прадстаўляецца складаным напісанне камп’ютарнай праграмы для дасканалай гульні ў крыжыкі-нулікі, трэба падлічыць 765 істотна адрозных пазіцый, ці 26 830 магчымых варыянтаў гульні. Усяго магчымыя 255168 варыянтаў гульні, за выняткам сіметрычных.
Мікалай Вольскі (літаратар)
Творы
У рукапісным выглядзе захаваўся дзённік, у якім па просьбе караля Вольскі апісаў ягоныя апошнія гады жыцця.
Пётр Аляксеевіч Лярскі
Пётр Аляксеевіч Ля́рскі ( — ) — географ, краязнавец і педагог, кандыдат геаграфічных навук (1954), дацэнт (1960). Заслужаны настаўнік БССР (1955).
Біяграфія
Памёр А. П. Лярскі 25 кастрычніка 2013 года. Пахаваны ў на Грузаўскіх могілках.
НФЛ у сезоне 1963
Турнірная табліца
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Те, що треба
Тебе це може вбити
Тебе це може вбити (Цябе гэта можа убіць) — песня гурта «Скай», выдадзеная ў лютым 2006 года як сінгл. У 2005 годзе песня ўпершыню прагучала ў эфіры канала М1 і перадачы «Свежая кроў». Сінгл адразу атрымаў ратацыі на 25 радыестанцыях Украіны, а аднайменны відэакліп доўгі час займаў лідзіруючыя пазіцыі ў хіт-парадах украінскіх тэлеканалаў. Пазней кампазіцыя «Тебе це може вбити» ўвайшла ў альбом «Те, що треба».
Вера Мікалаеўна Пола
Вера Мікалаеўна Пола (, Мінск —, Мінск) — беларуская актрыса, Народная артыстка Беларусі. Прыма Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы.
Салапяцішкі
Салапя́цішкі (, Салопятишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Доцішскага сельсавета.
АФЛ у сезоне 1962
Cезон 1962 года стаў 3-ім сезонам Амерыканскай футбольнай лігі (АFL).
Смільгіні (Доцішскі сельсавет)
Смільгі́ні (, Смильгини) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Доцішскага сельсавета.
Палітычная свабода
Палітычная свабода — адсутнасць умяшальніцтва дзяржавы ў справы асобы сродкамі прымусу ці гвалту. Члены свабоднага грамадства маюць поўны кантроль над іх публічным і асабістым жыццём. у дадзеным выпадку, «свабода» адносіцца выключна да адносін аднаго чалавека да іншага, і да толькі да гвалту, што здзяйсняецца адным чалавекам супраць іншага. Супрацьлегласць свабодзе – таталітарная дзяржава ці дыктатура, якая абмяжоўвае палітычную свабоду для рэгулявання амаль кожнага аспекту чалавечага жыцця.
Манпарнас, 19
«Монпарнас, 19» (Montparnasse 19) або Закаханыя Манпарнаса (Les Amants de Montparnasse) — мастацкі чорна-белы фільм, біяграфічная драма, якая расказвае гісторыю апошніх месяцаў жыцця аднаго з самых вядомых мастакоў пачатку XX стагоддзя Амедэа Мадыльяні. Фільм здымаўся ў жніўні-кастрычніку 1957 года, прэм'ера адбылася 4 красавіка 1958 года.
Сырмеж
Гісторыя
З 12.10.1940 да 1980 цэнтр Сырмежскага сельсавета Свірскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 1959/08/31 г. у Мядзельскім раёне, з 1960/01/20 г. у Мінскай вобласці. У 1949 г. у вёсцы створаны калгас «Новае жыццё». З 1954 вёска ў складзе калгасу імя М. Горкага (цэнтр — вёска Буйкі). У 1960 г. 184 жыхара.
Ітсізм
Ітсі́зм (Ietsisme, ад Iets — штосьці, што-небудзь, абы-што) — тэрмін, які апісвае веру ў метафізічную сілу. Выраз вынайдзены для пазначэння формы рэлігійнага лібералізму для класіфікацыі веры, калі чалавек, з аднаго боку, падазрае, што хтосьці ці штосьці звышнатуральнае дзесьці ёсць, але, з іншага боку, не прымае і не падтрымлівае ўсталяваную сістэму вераванняў, дактрын, догм і існуючых тлумачэнняў прыроды Бога якой бы то ні было рэлігіі.
Вызначэнні
Выраз стаў вядомым у Нідэрландах пасля таго, як палітычны аглядальнік Рональд Пластарк (Ronald Plasterk; у цяперашні час міністр адукацыі, культуры і навукі Нідэрландаў) выкарыстаў яго як асноўную тэму тэлевізійнай праграмы «Buitenhof». Але, мусіць, слова існавала і да гэтай праграмы.
НФЛ у сезоне 1967
Cезон 1967 года стаў 48-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL).
Сафія Полгар
Са́фія По́лгар (Polgár Zsófia;, , Венгрыя) — венгерская шахматыстка, гросмайстар сярод жанчын (1989), міжнародны майстар сярод мужчын (1990).
Селішча (Глыбоцкі раён)
Се́лішча (, Селище) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Паморнікавыя
Пашыраныя цыркумпалярна ў Антарктыцы і Субарктыцы. Жывуць на марскіх узбярэжжах, у тундры. Утвараюць рассеяныя калоніі. Добра плаваюць.
Новая Слабодка (Клічаўскі раён)
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 55 км ад Магілёва, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Друць (чыгунка Магілёў — Асіповічы) і за 35 км ад Клічава. Рэльеф раўнінны, мяжуе з лесам. Бліз вёскі цячэ рэчка Друць.
Гісторыя
Веска вядома з XIX стагоддзя. У 1858 годзе ў Быхаўскім павеце Магілёўскай губерні.
Павараная соль
Павараная соль, каменная соль (хларыд натрыю, NaCl) — мінерал, харчовы прадукт. Бясколерны, празрысты, можа мець розныя адценні з-за прымесяў. У здробненым выглядзе ўяўляе сабой дробныя крышталі белага колеру.
Выкарыстанне
Каменная соль выкарыстоўваецца ў харчовай, тэкстыльнай, фармацэўтычнай, хімічнай прамысловасці, халадзільнай справе, вытворчасці пластмас і інш.
Крысп
Біяграфія
Салдаты любілі Крыспа з-за яго стратэгічных здольнасцей і перамогі, якую ён атрымаў над германцамі. Крысп правёў наступныя гады дапамагаючы свайму бацьку ў вайне з Ліцыніем, якая разгарэлася зноў. У 324 годзе Канстанцін прызначыў Крыспа ў якасці камандзіра свайго флоту, які пакінуў порт Пірэй, каб супрацьстаяць эскадры Ліцынія. Абодва флаты сустрэліся на Басфоры. 200 суднам пад камандаваннем Крыспа ўдалося атрымаць перамогу над непрыяцельскім флотам, які налічваў прыкладна 400 судоў. Крысп ваяваў з Ліцыніем і на сушы, атрымліваючы перамогі. Таксама ён быў найбольш верагодным прэтэндэнтам на прастол, з прычыны таго, што тры яго браты былі яшчэ вельмі маладыя. У 318 і ў 321 гадах быў прызначаны консулам. У 326 забіты па загадзе бацькі з прычыны паклёпу, які ішоў, верагодна, ад другой жонкі імператара — Фаўсты. Крысп быў адданы праклёну памяці
Старое Запалоўе
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Лапацішкі (Пагародзенскі сельсавет)
Лапа́цішкі (, Лопатишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагародзенскага сельсавета.
Сядзіба Гегера
Сядзіба Гегера — колішняя гарадская сядзіба заможнага гараджаніна Ягора Гегера, якая існавала ў Мінску на рагу вул. Койданаўскай (сучасная Рэвалюцыйная) і плошчы Высокі рынак
Апісанне
Сядзіба была абнесена высокай мураванай агароджай, надворак нагадваў замкнёны тыл, пра што сведчыць наяўнасць двух брам. Адна брама была размешчана з боку плошчы Высокага рынку, а другая - з боку вуліцы Койданаўскай. Апошняя магла знаходзіцца далей ад яе ў дальнім кутку сядзібы.
Ураджайная (Глыбоцкі раён)
Ураджа́йная (, Урожайная) (да 30 ліпеня 1964 года Зашчэ́сле ) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Канстанцін II
Флавій Клаўдзій Канстанцін  (Flavius Claudius Constantinus; 316, Арль — 340, Альза) — сын Канстанціна Вялікага, рымскі імператар-суправіцель у 337—340 гадах.
Красны Лес (Клічаўскі раён)
Кра́сны Лес (, Красный Лес) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўбчанскага сельсавета.
Аляксандр Мак-Гіліўрэ
Падчас Амерыканскай рэвалюцыі меў званне палкоўніка брытанскай арміі, змагаўся на баку брытанцаў, адказваў за сувязь брытанскіх улад з канфедэрацыяй крык. У 1783 г. выбраны вярхоўным правадыром маскогі. У 1784 г. заключыў дагавор з Іспаніяй супраць ЗША і наўзамен атрымаў прызнанне канфедэрацыі крык як самастойнай дзяржавы. Аднак у 1787 г. разам з 27 правадырамі крык падпісаў пагадненне з ЗША ў Нью-Ёрку, складзенае па прапанове Джорджа Вашынгтона. У 1792 г. фактычна адверг гэты дагавор і пачаў новыя перагаворы з Іспаніяй.
Шабаны (Галубіцкі сельсавет)
Шабаны́ (, Шабаны) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Алекс Хігінс
Адзін з самых папулярных і таленавітых снукерысаў у гісторыі, Алекс Хігінс атрымаў мянушку «Ураган» за свой відовішчны хуткі стыль гульні і яркі характар. Яго, Джымі Уайта і Роні О’Салівана часам вызначаюць як трох самых неардынарных гульцоў у гэты выгляд більярда — кожнаму з іх у свой час атрымалася пашырыць гульнявыя магчымасці і прадстаўленне пра снукер за кошт свайго прыгожага і атакуючага стылю. Пры гэтым падкрэсліваецца, што менавіта дзякуючы Хігінсу рэзка паднялася папулярнасць снукера ў свеце.
1972—1982
Стаў прафесіяналам, некаторы час Хігінс працягваў зарабляць на выстаўных гульнях і майстар-класах для мясцовых аматараў снукера — гэта было трэба для таго, каб назапасіць патрэбную грашовую суму і падаць заяву для ўдзелу ў чэмпіянаце свету. Урэшце ён узяў удзел на гэтым турніры, і сенсацыйна перамог на ім з першай спробы ў 1972 годзе, у веку 22 гадоў і 345 дзён. Гэтай перамогай Хігінс усталяваў адразу два рэкорды: ён стаў першым чэмпіёнам турніру, які прабіўся праз кваліфікацыю, а таксама наймалодшым чэмпіёнам сусветнай першасці на той час. На шляху да фіналу чэмпіянату ён выйграў у васьміразовага пераможца турніру, Джона Палмэна, у і ў  ў. У вырашальным матчы Хігінс з рахункам 37:32 перамог аднаго з перадавых снукерыстаў 70-х і тады яшчэ дзеючага чэмпіёна свету Джона Спэнсэра. Нягледзячы на тое, што Хігінс стаў уладальнікам самага важнага ў гульні тытула, за сваё дасягненне ён атрымаў усяго 480 фунтаў стэрлінгаў  — это объясняется тем, что тогда снукер был малоизвестной игрой, и турниры зачастую проходили без спонсорской поддержки.
Апошнія гады кар’еры (1990—1997)
У кваліфікацыі да чэмпіянату свету 1995 года, у 12 фрэйме матча супраць Хігінс зрабіў адзін са сваіх апошніх сэнчуры-брэйкаў у кар’еры. Па ходзе серыі ён набраў 103 ачкі, і перад чарговым ударам папрасіў рэферы адысці ўбок, бо той яму замінаў. Рэферы адмовіўся, вытлумачыўшы гэта тым, што ён не будзе добра бачыць выкананне ўдару. Завязалася даволі працяглая спрэчка, аднак урэшце Хігінс шчасна завяршыў брэйк на адзнацы ў 137 ачкоў. Алекс успрыняў гэта дасягненне вельмі эмацыйна: ён плакаў пасля сканчэння партыі.
Жыццё пасля прафесійнай кар’еры
Хоць здароўе Хігінса працягвала паступова пагаршацца, ён спрабаваў вярнуцца да гульняў на прафесійных турнірах, але ўсе яго выступы ў 2005—2007 гадах на прафесійным чэмпіянаце Ірландыі скончыліся пасля першага ж матча — буйныя паразы ад Гары Хардымана, Джо Дэлані і Фергала О’Браена адпаведна. Хігінс таксама планаваў згуляць у кваліфікацыі на чэмпіянат свету 2003, але паводле некаторых прычын матч не адбыўся.
Потым Алекс працягваў гуляць у розных аматарскіх турнірах і праводзіць паказальныя гульні ў мясцовых клубах, каб зарабіць сабе на жыццё. У 2009 ён узяў удзел у чэмпіянаце свету па шасці чырвоным, аднак выйграў толькі адзін матч з чатырох і не выйшаў з групы. У маі таго ж года ён згуляў у аматарскім чэмпіянаце Ірландыі, а ў кастрычніку — у серыі «Легенды Снукера». Яго апошні афіцыйны матч адбыўся 8 красавіка 2010 года ў Тэатры Крусібл (Шэфілд) на яшчэ адным турніры для ветэранаў — Snooker Legends Tour. За некалькі дзён да гэтага Хігінс, які выпрабаваў праблемы з дыханнем, быў дастаўлены ў шпіталь, дзе ў яго выявілі пнеўманію.
Капліца-пахавальня Паўла Равы
Архітэктура
Помнік архітэктуры позняга класіцызму (ампіру). Цагляная капліца вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Фасад прарэзаны арачным уваходным праёмам, крапаваны пілястрамі і паўкалонкамі паміж імі, завершаны 4-ступеньчатым франтонам. Бакавыя плоскасныя фасады прарэзаны паўкруглымі люкарнамі. Зала перакрыта скляпеннем.
Алекс Хігінс
Асабістае жыццё
Алекс таксама некалькі гадоў пражыў з Шывон Кід, выпускніцай псіхалагічнага факультэта, а яшчэ пазней, у 1990-х — з Холі Хейз, але абодва разу супольнае жыццё сканчалася сваркамі. Кід пазнаёмілася з Хігінсам у 1987 годзе і спачатку апісвала яго як «самага далікатнага чалавека», якога калі-небудзь сустракала. Аднак ужо праз два гады пасля гэтага яна заявіла паліцыі, што падпадала пад гвалт. Холі Хейз таксама не пражыла з ім доўга, аднойчы яна нават спрабавала скончыць з сабой. Урэшце, пасля аднаго з канфліктаў Хейз стукнула яго нажом. Алекс адмовіўся даваць супраць яе сведчанні.
Старажоўская брама
Старажоўская брама — брама на былых Старажоўскіх (Пярэспінскіх) могілках у Мінску. Размяшчаецца перад царквой Святой Марыі Магдаліны. Пабудавана ў канцы 19 ст. з цэглы. Помнік эклектычнай архітэктуры.
Рамана Давыдаўна Вольф
Біяграфія
У 1920-24 ў РВС Заходняга фронту і ў калегіі ВЧК — ГПУ. З 1924 на падпольнай рабоце ў Заходняй Беларусі: сакратар акруговых камітэтаў КПЗБ у Вільні, Беластоку, Брэсце, член ЦК КПЗБ, пазней сакратар Дамброўскага акруговага камітэта Кампартыі Польшчы. У жніўні 1926 за рэвалюцыйную дзейнасць зняволена ў турме на 6 гадоў.
Сьюзан Полгар
Біяграфія
У студзені 1991 года Полгар стала гросмайстарам сярод мужчын. Раней гэта званне атрымалі Нона Гапрындашвілі і Мая Чыбурданідзэ.
Шылагор’е
Шылаго́р’е (, Шилогорье) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Крысціян IX
Роднасныя сувязі
У наш час большасць манархаў Еўропы — прамыя нашчадкі Крысціяна IX.
Алеманы
Алема́ны або алама́ны (ад герм. alle manner — «усе людзі», Alemanne, Alamannen, Alemannen) — германскі саюз плямён, у які ўвайшлі плямёны з колішніх саюзаў свеваў і маркаманаў, а таксама ютунгаў, якія прыйшлі з поўначы. Пазней сталі вядомы пад імем швабаў, якія далі назву гістарычнай вобласці Швабія ў Германіі.
Паходжанне
Напачатку першага тысячагоддзя засялялі паўднёвую частку басейна Эльбы, у III стагоддзі алеманы прарвалі мяжу Рымскай імперыі па Рэйну, першымі з германцаў захапілі частку рымскай тэрыторыі — так званыя Дзесяцінныя палі паміж вярхоўямі Рэйна і Дуная, пачалі ўрывацца ў Галію і Італію. У канцы V стагоддзі былі адціснуты франкамі на тэрыторыю цяперашняй паўднёвай Германіі і заходняй Аўстрыі.
Дом губернатара (Мінск)
Гісторыя
З 20 лютага 1918 года ў будынку месціўся Народны сакратарыят БНР на чале з Язэпам Варонкам. Тут была прынятая Першая Устаўная грамата БНР. 25 лютага нямецкія жаўнеры знялі з будынка беларускі сцяг і канфіскавалі грашовыя сродкі. Нямецкая адміністрацыя забрала будынак на патрэбы сваёй музычнай вайсковай каманды.
Архітэктура
У наш час перабудаваны да непазнавальнасці. Цяпер будынак чатырохпавярховы, галоўны фасад вырашаны плоскасна, пазбаўлены дэкору, чляніцца прамавугольнымі аконнымі праёмамі, на верхнім паверсе значна большымі па велічыні. Уваход аформлены строгім парталам.
Рэлігійная суполка
Некалькі рэлігійных суполак могуць утвараць рэлігійнае аб’яднанне.
Руская кухня
Мяса
У рускай кухні выкарыстоўваюцца розныя віды мяса — свініна, ялавічына, бараніна, хатняя птушка і ўсе віды дзічыны (ласіна, дзікая качка, заяц). Шырока распаўсюджаны ў рускай кухні стравы з здробненага мяса — розныя разнавіднасці катлет, біточкаў, каўбас. Напрыклад пажарскія катлеты, ялавічына па-строганаўску, цяляціна «Арлоў».
Крысціян I
Крысціян I, Хрысціян I (Christian 1.; люты, Ольдэнбург — , Капенгаген) — кароль Даніі з 28 верасня 1448 года, кароль Нарвегіі з 20 лістапада 1449 года і кароль Швецыі з 2 ліпеня 1457 па студзень 1464 года, (Кальмарская ўнія), заснавальнік дынастыі Ольдэнбургаў.
Пры ім заснаваны Капенгагенскі ўніверсітэт.
Чарлз Ліндберг
У 1927 годзе ажыццявіў адзіночны бесперасадачны пералёт праз Атлантычны акіян (Нью-Ёрк-Парыж) за 33 гадзіны 12 хвілін на самалёце «Дух Сент-Луіса». Аўтар кнігі «Дух Сент-Луіса», прысвечанай гэтаму палёту.
Ясевічы (Глыбоцкі раён)
Я́севічы (, Ясевичи) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Палам
Па́лам (, Палом) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўбчанскага сельсавета.
Татарка (Воранаўскі раён)
Тата́рка (, Татарка) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагародзенскага сельсавета.
Працішкі
Праці́шкі (, Протишки) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагародзенскага сельсавета.
Барсукі (Глыбоцкі раён)
Барсукі́ (, Барсуки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Замкавая брама (Мінск)
Архітэктура
Агульныя памеры брамы ў плане 17,1×7,4 м, разліковая вышыня 12,5—13,5 м, шырыня праёму-праезду 3,4 м. Складалася з васьмі пустацелых клецей-зрубаў памерам ад 2,8×1,3 м да 4,5×1,7 м (па чатыры у рад абапал праезду), зробленых у тэхніцы «ў чашку з астаткам» з бярвення дыяметрам да 30 см. Непаралельнае размяшчэнне процілеглых клецей асновы брамы сведчыць пра існаванне верхняга сувязнага яруса.
Малы аб’ём апіраўся на першую з боку поля пару клецей (вышыня яго асновы 6 м), таксама меў баявыя памосты з забароламі. Двухаб’ёмная канструкцыя брамы дазваляла надзейна фланкіраваць знешні схіл вала, узмацняла франтальны абстрэл падыходаў да брамы, скарачала мёртвую прастору перад варотамі. Брама магла зачыняцца не менш як на трое весніцаў (дзве ў фасадах асноўнага аб’ёму — з боку горада і поля і ў фасадзе малога аб’ёму з боку поля) і пад’ёмных кратаў. Дах брамы ўзвышаўся над абарончымі сценамі, што рабіла яе своеасаблівай дамінантай горада.
Прысутныя месцы (Мінск)
Прысутныя месцы, Дом прафсаюзаў — будынак манастырскага корпуса манастыра базыльян у Мінску, які пазней выкарыстоўваўся як адміністрацыйны. Уваходзіць у ансамбль Плошчы Свабоды.
Гісторыя
Новая мураваная царква Святога Духа была закладзена каля 1636 года. Царква і манастыр моцна пацярпелі і часткова былі разбураны падчас вайны паміж Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай 1654—1667 гадоў. Пасля вайны манастырскі комплекс быў адноўлены.
Гаспараўшчына
Гаспа́раўшчына (, Гаспаровщина) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Плошча Рэспублікі (Рым)
Гісторыя
Да 1950-х гадоў плошча назвалася Экседра. Гэта назва дагэтуль шырока выкарыстоўваецца мясцовымі жыхарамі. Старая назва паходзіць ад вялікай экседры тэрм Дыяклетыяна — паўкруглай глыбокай нішы з паўкупалам. Форма антычнай экседры паўторана ў каланадзе, якая абмяжоўвае плошчу з паўднёвага захаду. Паўкруглыя палацца з порцікамі былі збудаваны ў 1887—1898 гг. па праекце архітэктара Гаэтана Коха (Gaetano Koch). На плошчу выходзіць фасад царквы Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі-э-дэі-Марціры, пабудаванай у XVI стагоддзі, меркавана па праекце Мікеланджэла. У цэнтры плошчы размешчаны фантан Наяд, створаны скульптарам Марыа Рутэлі ў 1901 годзе.
Дылевічы
Дыле́вічы (, Дылевичи) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Палац парламента Брэтані
Архітэктура
У знешнім і ўнутраным афармленні палаца асноўную ролю адыгрываюць дзве тэмы — магутнасці права і саюза Францыі і Брэтані.
Дах увянчаны пазалочанымі алегарычнымі фігурамі Сілы, Закона, Красамоўства і Правасуддзя. Балюстрада ўпрыгожана гербамі Брэтані (гарнастай) і Францыі (флёр-дэ-ліс), якія чаргуюцца паміж сабой. Да пажару 1994 года апорныя канструкцыі былі драўлянымі, пасля рэстаўрацыі іх зрабілі металічнымі. Галоўная лесвіца вядзе на другі паверх («паверх знаці», у Заходняй Еўропе ён лічыцца першы), першы паверх у стары час служыў турмой, ён не мае ўпрыгожванняў і мае ўваход толькі з унутранага двара.
Заазер’е (Глыбоцкі раён)
Заазе́р’е (, Заозерье) — хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Мікалай Дзмітрыевіч Ворвулеў
Біяграфія
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР IV—V скліканняў. Дэпутат Вярхоўнага Савета УССР V склікання.
Паляцкішкі
Да 2013 года Паляцкішкі былі цэнтрам Паляцкішскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 10 км у напрамку на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Воранава, за 250 км ад Гродна, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Беняконі.
Чэглікі
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Паляцкішскага сельсавета.
Юндзілішкі
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Паляцкішскага сельсавета.
Дулебня
Дуле́бня (, Дулебня) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясяцкага сельсавета.
Запруддзе (Глыбоцкі раён)
Запру́ддзе (, Запрудье) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Пагародна
Гісторыя
24.1.1945 г. на пост 10-га асобнага батальёна паветранага назірання, апавяшчэння і сувязі, які размяшчаўся ля вёскі, напала каля 30 байцоў Арміі Краёвай («лясныя браты») з мэтай захапіць зброю. Баявы разлік паста — 5 дзяўчат-сувязістак — некалькі гадзін вёў бой. Нападнікі ўварваліся на пост пасля таго, як 4 сувязісткі былі забіты і 1 цяжка паранена.
Пікавая дама (опера)
Гісторыя стварэння
Адміністрацыя Імператарскага Тэатра прапанавала Чайкоўскаму напісаць оперу на сюжэт, створаны на аснове аповесці Пушкіна ў 1887 годзе. Кампазітар адмовіўся, матывуючы гэта адсутнасцю ў сюжэце «належнай сцэнічнасці». Праз два гады Чайкоўскі прыняў заказ. «Пікавая дама» пісалася ў Фларэнцыі. Клавіры быў завершаны за вельмі кароткі тэрмін — 44 дня. Пазней, працуючы сумесна з, тэнарам, які павінен быў выконваць галоўную ролю ў оперы, Чайкоўскі перапрацаваў арыю Германа ў сёмай сцэне, стварыўшы дзве яе версіі ў розных танальнасцях.
Плоскае (Клічаўскі раён)
Пло́скае (, Плоское) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясяцкага сельсавета.
Зязі
Зязі́ (, Зязи) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пераганцаўскага сельсавета.
Краўцы (Глыбоцкі раён)
Краўцы́ (, Кравцы) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Кавалеўшчына (Воранаўскі раён)
Кавале́ўшчына (, Ковалевщина) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пераганцаўскага сельсавета.
Равок (Клічаўскі раён)
Раво́к (, Ровок) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясяцкага сельсавета.
Лашакі
Лашакі́ (, Лошаки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пераганцаўскага сельсавета.
Свабода (Клічаўскі раён)
Ліквідавана 23 снежня 2011 года.
Селішча (Клічаўскі раён)
Се́лішча (, Селище) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясяцкага сельсавета.
Мастэрс 2009 (снукер)
Уайлдкард раўнд
У папярэднім раўндзе згулялі 15-ы і 16-ы нумары рэйтынгу і ўладальнікі ўайлд-кард: Джад Трамп, як пераможца кваліфікацыйнага турніру, і Рыкі Уолдэн, які атрымаў спецыяльнае запрашэнне ад арганізатараў турніру.
Паловіца (вёска)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Фёдар Антонавіч Туманскі
Творчасць
Пісаў не шмат. У друку з'явілася толькі восем яго вершаў, у альманаху «Северные цветы» («Паўночныя кветкі») барона Дэльвіга.
Гетэранарматыўнасць
Трансгендары
Трансгендарнасць паталігізуецца ў гетэранарматыўным грамадстве. Адзін са спосабаў адаптацыі трансгендараў да гетэранарматыўнага грамадства — транссексуальнасць. Калі такі метад прымальны для грамадства, трансгендарам дазваляецца змяніць пол на процілеглы, каб адпавядаць «стандартнай» гетэранарматыўнай мадэлі.
Тацянка
Та́цянка (, Татенка) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясяцкага сельсавета.
Старое Курганне
Старо́е Курга́нне (, Старое Курганье) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясяцкага сельсавета.
Сасноўка (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Пераганцы
Перага́нцы (, Переганцы) — аграгарадок у Беларусі, у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пераганцаўскага сельсавета.
Шылава (Залескі сельсавет)
Шы́лава (, Шилово) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Рыбафлавін
Біялагічная роля
Недахоп рыбафлавіну ў арганізме выклікае агульную слабасць, затрымку росту, малакроўе, запаленне скуры, парушэнні зроку і інш.
Раян Дэй
Раян Дэй (Ryan Day; нар., , графства Брыджэнд, Уэльс) — валійскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца Рыга Мастэрс 2017 і адкрытага чэмпіянату Гібралтара 2018. Трохразовы чвэрцьфіналіст чэмпіянатаў свету (2008, 2009, 2012) і былы шосты нумар сусветнага рэйтынгу (2009/2010). З 2006 года нязменна ўваходзіць у топ-32, а з сезона 2007/2008 да сезона 2009/2010 нязменна ўваходзіў у топ-16 сусветнага рэйтынгу.
Баравое (Глыбоцкі раён)
Бараво́е (, Боровое) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зябкаўскага сельсавета.
Да 3 ліпеня 1970 года вёска ўваходзіла ў склад Псуеўскага сельсавета.
Беларуска-грэчаскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Грэчаскай Рэспублікай усталяваны 5 сакавіка 1992 года. Грэцыя – адна з першых еўрапейскіх дзяржаў, якай прызнала суверэнітэт Беларусі.
Шыпілішкі
Шы́пілішкі (, Шипилишки) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пераганцаўскага сельсавета.
Раман Данілавіч
Раман Данілавіч (каля 1230(?) — 1258 або 1260 ) — князь луцкі (да 1254), князь новагародскі (1254—1258). Чацвёрты сын галіцка-валынскага караля Данілы Раманавіча.
Гарохаўе
Гісторыя
Да 3 ліпеня 1970 года вёска ўваходзіла ў склад Псуеўскага сельсавета.
Белічаны (Гродзенскі раён)
Беліча́ны (, Беличаны) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапоцкінскага сельсавета.
Беларуска-ўкраінскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Украінай былі ўсталяваны 27 снежня 1991 года. У 1993 годзе адкрылася Беларускае пасольства ў Кіеве. З 13 чэрвеня 2016 года амбасадарам Беларусі ва Украіне з’яўляецца Ігар Сокал. З 2017 года амбасадар Украіны ў Беларусі — Ігар Кізім.
Цэнтральная Рада
Відавочна, што адзіным для Народнага Сакратарыята БНР партнёрскім «зацікаўленым бокам» магла быць толькі УНР, паколькі астатнія (Германія, Расія, варшаўская Рэгенцкая Рада) ні пры якіх умовах не пайшлі б на перамовы з прадстаўнікамі непрызнанага ўрада БНР. Нават петраградская і маскоўская арганізацыі БСН абвясцілі яго самазванай установай. У кастрычніку 1917 — лютым 1918 цесных кантактаў ні адбывалася. У значнай ступені гэта абумоўлена агульнай сітуацыяй грамадзянскай вайны на тэрыторыі як Беларусі, так і УНР. Але пэўную ролю ў з’яўленні нявызначанасці паміж двума кіруючымі цэнтрамі нацыянальна -дэмакратычных рэвалюцый адыграў і крызіс унутры вядучай партыі «Выканаўчага камітэта савета Усебеларускага з’езда» БСГ. Яе ўмеранае крыло паставілася з асуджэннем да бальшавіцкага перавароту ў Петраградзе, аднак левае (народніцкае) крыло праявіла схільнасць да згоды з Саўнаркамам. Урад УНР фактычна прызнаваў права Беларусі на самавызначэнне, аднак юрыдычнага пацверджання не адбылося. Увогуле, сакавік-красавік 1918 г вызначаліся інтэнсіўнасцю перамоўнага працэсу паміж Украінай і Беларуссю. Прадстаўнікі апошняй неаднаразова ўзнімалі пытанне дзяржаўных межаў падчас сумесных пасяджэнняў. Зыходзячы ўжо з таго, што ўкраінски ўрад уступіў з імі ў перамовы, беларусы на аснове законаў і звычаяў міжнароднага права бачылі ў гэтым схаваны акт прызнання Беларускай рэспублікі і паўнамоцтваў іх урада. Магчыма, у нейкай ступені, гэтаму спрыяла заява кіраўніка ўкраінскай дэлегацыі Ліхнякевіча, што ўкраінскі ўрад прызнаў БНР, але апублікаванне адпаведнага дакумента затрымалася.
Дырэкторыя УНР
У снежні 1918 года ва Украіне адбываецца чарговая змена ўрада. Дырэкторыя Украінскай Народнай Рэспублікі, якая прыйшла да ўлады, дэкларавала:
Непадатлівасць Варшавы ў пытанні прызнання БНР прывяла да расколу Беларускай Рады на сесіі ў Мінску 12-13 снежня 1919 г. Большая частка тэрыторыі Беларусі была тады акупаваная польскімі войскамі. Сацыял-дэмакраты і сацыял-федэралісты падтрымлівалі ідэю аб’яднання з Польшчай. Затое беларускія эсэры вылучылі лозунг барацьбы на два фронты — супраць палякаў і бальшавікоў. Іх урад на чале з В.Ластоўскім эміграваў у Каўнас, дзе ў красавіку 1920 было заключана беларуска-літоўскае пагадненне аб сумеснай барацьбе супраць Польшчы і бальшавікоў. Прыхільнікі польскай арыентацыі 13 снежня 1919 г. стварылі «Найвышэйшую Раду БНР» на чале з С.Ракам-Міхайлоўскім і ўласны ўрад на чале якога застаўся А.Луцкевіч. Абодва ўрады падтрымлівалі саюзніцкія адносіны з Саветам Народных Міністраў УНР, нават пасля падпісання Варшаўскага дагавора ў красавіку 1920 паміж УНР і Польшчай.
Наступ бальшавіцкіх войскаў у лістападзе 1920 паклаў канец ідэі Украінска-беларускага саюза. А надзею «Вышэйшай Рады БНР» на абвяшчэнне незалежнасці краіны і ўвядзенне над яе тэрыторыяй пратэктарата Лігі Нацый ці хаця б на федэратыўнае аб’яднанне з Польшчай развеяліся пасля заключэння 12 кастрычніка 1920 у Рызе папярэдніх умоў польска-савецкага мірнага дагавора.
Удзел у вырашэнні міжнародных праблем
Такім чынам, развіццё ўкраінскай і беларускай дзяржаўнасці ў 1917-1920-х гадах адбываліся ў складаных сацыяльна-эканамічных і ваенна-палітычных умовах, адбілася ў будучыні гістарычнага лёсу суседніх народаў. Менавіта гэтыя фактары ў спалучэнні з неспрыяльнай знешнепалітычнай кан’юнктурай перашкодзілі захаваць, абараніць незалежнасць і цэласнасць дзвюх рэспублік. Станаўленне ўкраінскай-беларускіх адносін адбывалася на фоне неспрыяльнай знешнепалітычнай сітуацыі ў Еўропе і ўнутрыпалітычнай у абедзвюх краінах, што не дазволіла ўсталяваць трывалыя дыпламатычныя кантакты, вырашыць шэраг міждзяржаўных праблем, і захаваць дзяржаўную незалежнасць.
Сучасны этап беларуска-ўкраінскіх адносін
17 жніўня 1995 года падчас афіцыйнага візіту ва Украіну Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі быў заключаны Дагавор аб дружбе, добрасуседстве і супрацоўніцтве паміж Украінай і Беларуссю. Вялікай дамовай замацавана развіццё сучасных украінскіх-беларускіх міждзяржаўных адносін на ўзаемнай павазе, даверы i згодзе, кіруючыся пры гэтым прынцыпамі павагі дзяржаўнага суверэнітэту, раўнапраўя і неўмяшання ва ўнутраныя справы адзін аднаго, а таксама іншымі агульнапрызнанымі прынцыпамі і нормамі міжнароднага права. Украіна і Беларусь прызналі непарушнасць існуючых паміж імі дзяржаўных межаў і пацвердзілі, што не маюць ніякіх тэрытарыяльных прэтэнзій адзін да аднаго і не вылучаць такіх прэтэнзій і ў будучыні. Грунтуючыся на гэтых прынцыпах, 12 мая 1997 у Кіеве быў заключаны Дагавор паміж Украінай і Рэспублікай Беларусь аб дзяржаўнай мяжы, які з’яўляецца бестэрміновым.
Эканамічнае супрацоўніцтва
Двухбаковае эканамічнае супрацоўніцтва развіваецца найперш дзякуючы геаграфічнай блізкасці дзвюх краін і ўзаемнай зацікаўленасці ў прадукцыі. За 2003—2008 тавараабарот павялічыўся больш як у 7 разоў — з 705,6 да 4905 млн долараў з нязначным станоўчым сальда для Беларусі. Аснову беларускага экспарту складае прадукцыя машынабудаўнічай і хімічнай прамысловасці, аснову ўкраінскага эксперту — прадукцыя металургічнай, машынабудаўнічай і харчовай прамысловасці, а таксама пастаўкі электраэнергіі. На тэрыторыі Украіны працуе некалькі супольных зборачных прадпрыемстваў. Найбуйнейшае з іх — прадпрыемства па зборцы трактараў МТЗ у Кіеве. Таксама працуюць прадпрыемствы па зборцы іншай сельскагаспадарчай тэхнікі і ліфтавага абсталявання.
Дварэц (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах фальварак у складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Дворыца (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Свята-Духаўская царква (Падлессе)
Царква ў гонар Святога духа — праваслаўны храм у в. Падлессе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.
Архітэктура
Царква — прыклад традыцыйнай драўлянай культавай пабудовы, у архітэктуры якой выкарыстаны элементы класіцызму.
Стаялава (пасёлак)
Стая́лава (, Стоялово) — пасёлак у Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Патоцкага сельсавета.
Гарачкі (Гродзенскі раён)
Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Васілевіцкага сельсавета.
Сяргей Іванавіч Селіханаў
Сярге́й Іва́навіч Селіха́наў (, Петраград —, Мінск) — беларускі савецкі.
Музей Уганды
Музей Уганды (The Uganda Museum) — музей, адкрыты ў 1908 годзе ў Кампале для збірання, вывучэння, дакументавання і экспанавання культурнай і гістарычнай спадчыны Уганды.
Брылёўка
Брылёўка — тапонім.
Арганізацыя амерыканскіх дзяржаў
Гісторыя
Арганізацыя амерыканскіх дзяржаў з'яўляецца найстарэйшай рэгіянальнай арганізацыяй у свеце, пачынаючы з Першай міжнароднай канферэнцыі амерыканскіх дзяржаў, якая праходзіла ў Вашынгтоне. На гэтай сустрэчы было ўхвалена стварэнне Міжнароднага саюза амерыканскіх рэспублік, і была падрыхтавана глеба для стварэння сеткі палажэнняў і ўстаноў, якія сталі вядомыя як Усеамерыканская сістэма. ААД з'явілася на свет у 1948 годзе з падпісання ў Багаце, Калумбія, Статуту ААД, які набыў моц у снежні 1951 года.
Гарэзна
Гарэ́зна (, Горезна) — былая вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Высакаборскага сельсавета.
Стэнфард (Каліфорнія)
Стэнфард (Stanford) — статыстычна адасобленая мясцовасць у акрузе Санта-Клара ў Каліфорніі (ЗША), якая мяжуе з Пала-Альта. Практычна цалкам уяўляе сабой універсітэцкі гарадок, насельніцтва складаюць студэнты, выкладчыкі і даследчыкі Стэнфардскага ўніверсітэта. Жылы раён Каледж-Тэрэйс, які прылягае да ўніверсітэта, уваходзіць у муніцыпальныя межы Пала-Альта.
Крывічы (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Грын’ерд
Востраў Грын’ерд (  GRIN -yərd; Gruinard Island, Eilean Ghruinneard) — невялікі востраў авальнай формы ля ўзбярэжжа Шатландыі, даўжынёй прыблізна 2 км і шырынёй каля 1 км. Знаходзіцца ў заліве Грын'ерд Бэй, амаль пасярэдзіне між населенымі пунктамі Гайрлох і Алапул. Адлегласць ад узбярэжжа непасрэдна Шатландыі да найбліжэйшай кропкі вострава складае крыху больш за 1,1 км. Да канца 20-га стагоддзя востраў з’яўляўся небяспечным для пражывання усіх відаў млекакормячых з-за праведзеных там іспытаў біялагічнага ўзбраення, а менавіта сібірскай язвы.
Гісторыя
Востраў упершыню згадваецца дэканам Дональдам Манро, які здзяйсняў вандроўку па навакольных мясцінах у сярэдзіне 16-га стагоддзя. Ён пісаў, што гэтая тэрыторыя належыла клану Макензі, «поўнілася лесам» (на сённяшні час на востраве дрэваў няма) і «добра падыходзіла да выхавання разбойнікаў і мяцежнікаў».
Выпрабаванне біялагічнай зброі
Пасля заканчэння тэстаў навукоўцы прыйшлі да высновы, што споры сібірскай язвы здольныя перанесці цеплавое ўздзеянне выбуху, а таксама, што вызваленне значных колькасцяў сібірскай язвы сур’ёзна забрудзіць нямецкія гарады і зробіць іх бязлюднымі на дзесяцігоддзі пасля. Гэтыя высновы падцверджваліся выяўленнем таго факту, што пачатковыя намаганні па абеззаражванні тэрыторыі скончыліся няўдачай з-за высокай даўгавечнасці спораў сібірскай язвы.
Раёк (беларуская міфалогія)
У нас двары мецёные,
Паўленкі
Паўле́нкі (, Павленки) — хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зябкаўскага сельсавета.
Роберт дэ Нола
Роберт дэ Нола, таксама вядомы пад псеўданімам Местрэ Роберта,  — каталонскі кухар, які з'яўляецца аўтарам першай друкаванай кнігі рэцэптаў на каталонскай мове, Llibre del Coch (па-каталонску Кніга кухара). Ён служыў у якасці кухара караля Неапалю Фердынанда I.
Вясёлы (Краснапольскі раён)
Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Гніліцкага сельсавета.
Каўняны
Да 1 жніўня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Сапоцкінскага пассавета, да 16 сакавіка 1987 года — у склад Васілевіцкага сельсавета.
Пяскі (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
Ліквідаваны ў 2007 годзе.
Свядава
Свя́дава (, Свядово) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зябкаўскага сельсавета.
Паштэт
Паштэт у розных краінах
У Расіі і Украіне паштэт у асноўным гатуюць з ялавічыны, курынай або гусінай пячонкі і звычайна называецца пячоначны паштэт, аднак могуць быць выкарыстаныя іншыя віды мяса. У адрозненні ад заходнееўрапейскага рэцэпту пячонку спачатку вараць або смажаць, змешваюць са сметанковым алеем і/або тлушчам і прыправамі (свежай або абсмажанай цыбуляй, морквай, спецыямі і зелянінай). Далей ён можа быць запечаны, але часцей за ўсё ўжываецца без аніякай апрацоўкі. Паштэт намазваецца на хлеб, часта з кропам або іншай свежай зелянінай.
Лясная (Гродзенскі раён)
Лясна́я (, Лесная) (да 30 ліпеня 1964 года Ву́лька Жандо́вая ) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапоцкінскага сельсавета.
Новы Свет (Краснапольскі раён)
Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Палужскага сельсавета.
Хвашчова (Глыбоцкі раён)
Хвашчо́ва (, Хвощёво) — хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зябкаўскага сельсавета.
Стуканы (Зябкаўскі сельсавет)
Стуканы́ (, Стуканы) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зябкаўскага сельсавета.
Някрасаў (Краснапольскі раён)
Някра́саў (, Некрасов) — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Стуканкі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Празарокі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Навасёлкі (Сапоцкінскі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапоцкінскага сельсавета.
Навасады (Гродзенскі раён)
Наваса́ды (, Новосады) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапоцкінскага сельсавета.
Сярэдні (Краснапольскі раён)
Сярэ́дні (, Середний) — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Аўчынец
У 1982—1992 гадах вёска ўваходзіла ў склад Сабалёўскага сельсавета.
Пралейкі
Прале́йкі (, Пролейки) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапоцкінскага сельсавета.
Да 1 жніўня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Гінавіцкага сельсавета.
Маці-Зямля
«Адмыканне» і «замыканне» зямлі
Продкі беларусаў лічылі, што зямлю трэба абудзіці ад сну, інакш яна можа праспаці свой адвечны адведзены ёй тэрмін. З вясной наступаў цыкл земляробчых работ, натуральна бачна гэта ў адгалоску таго, што калісьці год пачынаўся з 1 сакавіка.
У многіх юр’еўскіх песнях важная роля належыла ключам, якімі Ярыла (з прыходам хрысціянства — Юр’я) адмыкаў расу і сваю Маці-зямлю. Паўстае ў песнях і вобраз Юр’евай маці, якая сама адмыкае зямлю ключамі. Гэта, безумоўна, ужо пазнейшы хрысціянскі ўплыў, звязаны з культам Багародзіцы, а Юр’я тут незаўважна ўсё больш набывае рысы самога Хрыста. Спачатку, відаць, большае значэнне ў міфалогіі мелі якраз багіні жаночыя: урадлівасць звязвалася з творчымі сіламі самой Маці-зямлі. Пазней яе паядналі з мужчынскім апладняючым пачаткам у вобразе Ярылы. Праўда, ва ўсіх гадавых абрадах, асабліва веснавых і асенніх, заставаўся непераможаны культ «зямлі-карміцелькі».
Беразуга
Беразу́га (, Березуга) — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мхініцкага сельсавета.
Воўкаўшчына (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска i фальварак у складзе гміны Норыца Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 31 сакавіка 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Дзеркаўшчынскага сельсавета.
Гінькі (Карабоўскі сельсавет)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Норыца Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Пабеда (Краснапольскі раён)
Пабе́да (, Победа) — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мхініцкага сельсавета.
Ігнат Урублеўскі
Біяграфія
Старэйшы сын Яна Урублеўскага гербу Слепаўрон і Зофіі Ельскай (1829—1912), дачкі Міхала Ельскага (1789—1850) і Клатыльды з Манюшкаў (1801—1872).
Творчасць
У 1880—1890-х гадах стварыў партрэты сваіх сваякоў Ельскіх — Аляксандра Ельскага (1888), Ксаверыя Паўла Ельскага (1894), Льва Ельскага (1910?), акварэльны партрэт Людвіга Ельскага (унук роднага брата дзеда Урублеўскага па маці). Маляваў для «Памятнай кнігі да 100-годдзя Адама Міцкевіча», якая выйшла ў Варшаве. Стварыў альбом карцін сухой іголкай, прысвечаных Нясвіжскаму замку (1907).
Свята-Георгіеўская царква (Сінкевічы)
Архітэктура
З захаду, на адлегласці 10 метраў ад царквы, размешчана зрубна-каркасная званіца, звонку двух’ярусная, мае схаваны прамежкавы ярус і накрыта чатырохсхільным шатром. У 1978—1980 гг. сцены будынкаў вертыкальна ашаляваны дошкамі з нашчыльнікамі і аздобленыя падзорам.
Зянон Аляксандравіч Ленскі
Сям’я
Ажаніўся з Ганнай з Бжазоўскіх, дачкой Іяхіма Бжазоўскага і яго другой жонкі Уладзіславы Здзяхоўскай. Дзеці :
Гарадзецкая
У 1924—1954 і 1960—1973 гадах цэнтр Гарадзецкага сельсавета.
Залаўкі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Норыца Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Акім Міхайлавіч Шаўчэнка
Памяць
У 2002 годзе, да 100-годдзя з дня нараджэння мастака, РУП «Белпошта» выпусціла памятны канверт з партрэтам Акіма Шаўчэнкі на фоне яго твора «Плытагоны» (1932). Мастак канверта - Г. Долбік. Тыраж - 98900 асобнікаў.
Мядзвёдаўка (Краснапольскі раён)
Мядзвёдаўка (, Медвёдовка) — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сідараўскага сельсавета.
Трусы (жывёлы)
Біялагічныя асаблівасці
Трусы па класіфікацыі не з’яўляюцца грызунамі, заалагічна большасць з іх належыць да роду еўрапейскага труса (Oryctolagus), і разам з родам зайцаў (Lepus) яны ўтвараюць атрад зайцападобных (Lagomorpha). Заяц і трус — гэта не адное і тое ж, яны прадстаўнікі розных жывёльных родаў і таму не могуць скрыжоўвацца адзін з другім. Нават трусіны завод з назвай «заячы трус» — гэта не скрыжаванне, а звычайны трус, які сваім імем удзячны выключна мэце разводчыка — вывесці труса, целаскладам як мага больш падобнага да зайца.
Пароды трусаў
Па вушах дэкаратыўных трусаў прынята падзяляць на 2 наступныя групы: пароды са стаялымі вушамі і аблавухія пароды. Апошнія, так званыя трусы-бараны, з’явіліся не вельмі даўно.
Рэгулярна праводзяцца міжнародныя і рэгіянальныя выстаўкі з экспертнай ацэнкай жывёл.
Іван Фёдаравіч Шпілеўскі
Біяграфія
Друкаваўся ў часопісах «Красный флот», «Наш край» і інш. Аўтар успамінаў «Братва» (1929).
Мікалай Макаравіч Акаловіч
Мікалай Макаравіч Акаловіч (, в. Косцевічы, Дзяржынскі раён, Мінская акруга, БССР) — беларускі гісторык. Займаецца вывучэннем гісторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Пруды (Гродзенскі раён)
Да 22 верасня 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Жытамлянскага сельсавета.
Мікалай Віктаравіч Нікалаеў
Навуковая дзейнасць
Даследуе гісторыю культуры Беларусі, беларускае мастацтва, гісторыю праваслаўнай царквы ў Беларусі.
Дэвід Грэй
Дэвід Грэй (David Gray; нар., , Вялікі Лондан, Англія) — англійскі былы прафесійны гулец у снукер. Пераможца адкрытага чэмпіянату Шатландыі 2003 года і фіналіст чэмпіянату Вялікабрытаніі 2004 года. Былы 12-ы нумар сусветнага рэйтынгу (2003/2004), з 2001 да 2007 года ўваходзіў у топ-32, а з 2003 да 2005 — у топ-16. Аўтар двух максімальных брэйкаў.
За сваю прафесійную кар’еру аформіў больш за 80 соценных брэйкаў і ўваходзіць у топ-70 снукерыстаў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за 600 тысяч фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы ў топ-60 снукерыстаў у гісторыі па іх колькасці.
Арон Майсеевіч Штаркман
Арыштаваны 3 сакавіка 1938 у Мінску па адрасе: вул. Рэвалюцыйная, д. 21, кв. 22. Асуджаны «тройкай» НКВД 26 мая 1938 як «агент польскіх pазведоpганаў» да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны трыбуналам БВА 8 красавіка 1958. Асабовая справа Ш. № 11655-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Дыядор Сіцылійскі
Працы і гістарычная спадчына
Дыядор прысвяціў 30 гадоў стварэнню сваіх гістарычных зборнікаў (Bibliotheca Historia) і распачаў для гэтага шэраг падарожжаў. У 50-х гадах да н.э. ён наведаў пталамееўскі Егіпет, дзе стаў сведкам расправы натоўпу над адным рымскім грамадзянінам, які выпадкова забіў свяшчэнную ў тых краях жывёлу — кошку. Толькі праз 25 гадоў, ужо пасля смерці Дыядора, імператар Актавіян ператворыць Егіпет у рымскую правінцыю. Практычна адначасова з Дыядорам, які пісаў на грэчаскай і галоўным чынам пра грэкаў, ствараў гісторыю свайго народа рымлянін Лівій.
Новыя Шарабаі
Но́выя Шарабаі́ (, Новые Шарабаи) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Карабоўскага сельсавета.
Луцый Аней Карнут
Біяграфія
Карнут быў выхадцам паўночнаафрыканскага горада Лептыс-Магна ў Лівіі, але пражываў ён па большай частцы ў Рыме. Быў вядомы перш за ўсё як настаўнік і сябар Персія, пятая сатыра якога адрасавана яму. Пасля смерці Персія Карнут вярнуў яго сёстрам тую долю спадчыны, якую нябожчык адпісаў яму, але у сябе пакінуў бібліятэку Персія, якая налічвала прыблізна 700 тамоў. Карнут быў высланы рымскім імператарам Неронам каля 66 года.
Яго галоўны твор, які дайшоў да нашых часоў — філасофскі трактат «Грэчаскае багаслоўе», назва прыдумана, як відаць, пазней. Гэта быў ранні прыклад рымскага адукацыйнага трактата.
Пачкі
Пачкі́ (, Пачки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Карабоўскага сельсавета.
Папірый Фабіян
Папірый Фабіян (Fabianus) — старажытнарымскі рытар і філосаф I ст. да н.э.
Юній Аней Галіён
Ю́ній Галіён (першапачаткова Луцый Аней Новат, каля 1, Кордава — 65) — старэйшы брат Сенекі Малодшага. Сын Луцыя Анея Сенекі Старэйшага. Сваё новае імя Галіён атрымаў пасля ўсынаўлення яго сенатарам Луцыем Юніем Галіёнам. У 51/52 годзе ён быў праконсулам правінцыі Ахая. У 56 годзе Галіён быў консулам-суфектам, а ў 65 годзе ён памёр, скончыўшы жыццё самагубствам.
Аляксей Барысавіч Рубцоў
Аляксей Барысавіч Рубцоў (,  —, ) — беларускі крытык, літаратуразнаўца, выкладчык кафедры расійскай і замежнай літаратуры Брэсцкага педінстытута. Кандыдат філалагічных навук (1954), дацэнт (1960).
Мастэрс 2003 (снукер)
Уайлдкард раўнд
У папярэднім раўндзе згулялі 15-ы і 16-ы нумары рэйтынгу і ўладальнікі ўайлд-кард: Марк Дэвіс, як пераможца кваліфікацыйнага турніру, і Стыў Дэвіс, які атрымаў спецыяльнае запрашэнне ад арганізатараў турніру.
Іван Лявонавіч Сацункевіч
Біяграфія
У 1926 годзе скончыў рабфак Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1931 скончыў прамысловае аддзяленне факультэту народнай гаспадаркі БДУ па спецыяльнасці інжынер-эканаміст па дрэваапрацоўцы. Займаўся ў аспірантуры і працаваў намеснікам дырэктара па вытворчым навучанні Планава-эканамічнага інстытута. З 1934 працаваў дэканам ФЭФ БДІНГ, а з снежня 1935 дырэктарам БДІНГ. У 1936 адкліканы Дзяржпланам для працы ў планавыя органы. З 1939 першы сакратар Заслаўскага райкама партыі, сакратар Мінскага абкаму партыі па прамысловасці.
Сенека Старэйшы
У красамоўстве быў прыхільнікам Цыцэрона і праціўнікам крайнасцей пасляцыцэронаўскага красамоўніцкага мастацтва. Не быўшы прафесійным рытарам, ён быў вядомы як аўтар дапаможніка па рыторыцы, які ён напісаў для сваіх сыноў. Ён быў складзены Сенекай у гады старасці і ўтрымліваў масу матэрыялаў па гісторыі рыторыкі пры Аўгусце і Тыберыі. Да нас гэта праца дайшла ў фрагментарна.
Анатоль Міхайлавіч Сідарэвіч
Біяграфія
З 1981 года працаваў у газеце «Літаратура і мастацтва», у 1987—1992 гадах у часопісе «Крыніца» («Родник»), у 1992—1998 гадах — у Беларускім гуманітарным ліцэі імя Якуба Коласа, у 1998—2002 — у часопісе «Крыніца», адначасова выкладаў у Беларускай акадэміі мастацтваў, Мінскім радыётэхнічным каледжы, Міжнародным дзяржаўным экалагічным універсітэце імя А. Дз. Сахарава.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.
Рудакова (Глыбоцкі раён)
Рудако́ва (, Рудаково) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Карабоўскага сельсавета.
Дыядохі
Паміж імі ўзнікла крывавая барацьба, якая доўжылася 22 гады і скончылася рашучай бітвай пры Іпсе (301 год да н.э.), у якой загінуў Антыгон. Гэты час вядомы ў гісторыі пад назвай эпохі дыядохаў. Следствам гэтай барацьбы стала ўзнікненне новай сістэмы дзяржаў, у якую ўвайшлі ўсе землі ад Адрыятычнага мора да Інда.
Рафік Тарар
Рафік Тарар (محمد رفیق تارڑ,  —, Лахор) — прэзідэнт Пакістана з 1 студзеня 1998 па 20 чэрвеня 2001 года.
Доўгая Выгар
До́ўгая Вы́гар (, Долгая Выгорь) — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Тур’яўскага сельсавета.