cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бітва пры Свенструпе
Графская армія засталася на ноч у Свенструпе. 16 кастрычніка 1534 года раніцай Клемен Андэрсен сабраў каля 6000 чалавек на вышынях на поўнач ад Свенструпа. Дваранская армія атакавала, але яе кавалерыя была абцяжарана даспехамі і затрымалася ў брудзе ў тарфяніку ля Хэрвеена і Лерэ Сігам. Тут дваранства атрымала поўную паразу, падчас якой былі забітыя вайсковыя камандзіры Хольгер Хольгерсен Розэнкранц і Нільс Лавесен Брок, а таксама яшчэ 12 дваран і невядомая колькасць пяхотнікаў.
Сакалова (Мёрскі раён)
Сакало́ва (, Соколово) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаёўскага сельсавета.
Рыгор Паўлавіч Сушчэня
Біяграфія
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны застаўся на акупіраванай тэрыторыі і актыўна ўключыўся ў барацьбу з захопнікамі. У складзе мясцовай групы супраціўлення збіраў зброю, ладзіў дыверсіі па зрыве паставак сельскагаспадарчай прадукцыі для нямецкай арміі і канфіскацыі маёмасці ў насельніцтва. У канцы чэрвеня 1942 года падпольшчыкі ўліліся ў партызанскі атрад імя А. Труцікава, які ў снежні таго ж года ўвайшоў у склад партызанскай брыгады імя В. У. Куйбышава.
Некрамантыя
Старажытны свет
Стары Запавет забараняў іўдзеям некрамантыю : Не зьвяртайцеся да закліначоў мёртвых, і да чарадзеяў не хадзеце, і не даводзьце сябе да апаганьваньня імі. Калі ты ўвойдзеш у зямлю, якую дае табе Гасподзь, Бог твой, тады не навучыся рабіць брыдоты, якія рабілі народы гэтыя: не павінен быць у цябе той, хто праводзіць сына свайго альбо дачку сваю праз агонь, ні вяшчун, ні варажбіт, ні чарнакніжнік, ні чарадзей, ні змусьнік, які заклінае духаў, ні чараўнік, які апытвае нябожчыкаў
Крапыўнэ (Ніжынскі раён)
Крапыўнэ (Кропивне́) — вёска ў Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Некрамантыя
Сярэднявечча і Рэнесанс
Хаця некаторыя гуманісты эпохі Адраджэння, накшталт Марсіліа Фічына і Джавані Піка дэла Мірандола, імкнуліся ўзвысіць алхімію, мантыку і знахарства і аддзяліць іх ад чорнай магіі, некрамантыя працягвала атаесамляцца з апошняй і з’яўлялася частым пунктам абвінавачвання алхімікаў, даследчыкаў прыроды, а часам і палітычных ворагаў. Так, у 1441 г. у Англіі быў чвартаваны абвінавачаны ў некрамантыі астролаг, чалец сям’і Глостэраў. У 1484 г. парламент абвінаваціў у некрамантыі прыхільнікаў Ланкастэраў. У «Боскай камедыі» Дантэ Аліг’еры душа, выкліканая некрамантамі, дастаўлялася з ніжняга ўзроўню пекла. Разам з гэтым, узрасталі сумневы адукаваных людзей у стаўленні да практыкі некрамантыі. У сваёй аўтабіяграфіі Бенвенута Чэліні паведамляў, як выявіў маніпуляванне аптычнымі ілюзіямі падчас сеанса выкліку духаў.
Фарміраванне сучаснага стаўлення
Спадзеючыся, што адвечны дух
Гімнесіі
Назва з’явілася ў антычнасці ад γυμνήτε «голыя». Дыядор Сіцылійскі тлумачыў гэта тым, што мясцовыя жыхары большую частку года не апранаюцца.
Таццяна Аляксандраўна Ждановіч
Біяграфія
Таццяна Аляксандраўна вучылася ў Талькаўскай школе, якую скончыла ў 1934 годзе. У 1935 годзе паступіла ў Мінскі медыцынскі інстытут. У 1940 годзе па заканчэнні інстытута працавала ў Мінску ўрачом. Выйшла замуж за Ждановіча Аляксандра, які быў родам з Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. У тым жа годзе ў іх нарадзіўся сын Яўген. Летам 1941 года Аляксандр паспяхова абараніў кандыдацкую дысертацыю ў політэхнічным інстытуце, маладыя спецыялісты збіраліся ехаць у Акадэмію навук у Маскву. Але пачалася вайна, і мужа выклікалі ў ваенкамат. Памёр Аляксандр пад Смаленскам.
Курская бітва
Ку́рская бі́тва (5 ліпеня — 23 жніўня 1943 года; таксама вядомая як Бітва на Курскай дузе) па сваіх маштабах, задзейнічаным сілам і сродкам, напружанасці, вынікам і ваенна-палітычным наступствам з’яўляецца адным з ключавых бітваў Другой сусветнай вайны і Вялікай Айчыннай вайны. Самая буйная танкавая бітва ў гісторыі; у ёй удзельнічалі каля двух мільёнаў чалавек, шасці тысяч танкаў, чатырох тысяч самалётаў.
Бадуэн VI Фландрскі
Біяграфія
У 1045 годзе імператар Генрыха III часова перадаў Бадуэну маркграфства Антверпен. Раней, бацька Бадуэна Бадуэн V страціў яго падчас вайны з Генрыхам. У 1051 годзе Бадуэн ажаніўся па патрабаванні бацькі з Рыхільдай, графіняй Эно, удавой графа Германа. Нягледзячы на пратэст імператара, Бадуэн завалодаў графствам, а таксама графствам Монс, маркграфствам Валансьен і паўднёвай часткай ландграфства Брабант, якія ўваходзілі ў яго на той момант. З-за блізкага сваяцтва жонкі былі адлучаны ад царквы біскупам Камбрэ Энгельбертам, але затым Папа Леў IX даў згоду на шлюб. Двое дзяцей Рыхільды ад Германа былі пазбаўлены спадчыны бацькі; яго сын Ражэ ў 1066 годзе стаў біскупам Шалон-сюр-Марна, а дачка сышла ў манастыр.
Пасля смерці бацькі ў 1067 годзе Бадуэн VI аб’яднаў Фландрыю і Эно, дзе кіраваў тры гады да сваёй смерці ў 1070 годзе. Як граф Эно, Бадуэн прызнаў паміж 1066 і 1070 гадамі гільдыю ў Валансьене. Ён аднавіў абацтва Анон, дзе пасля і быў пахаваны. Пачатак яго кіраванне было адзначана заснаваннем абацтва Грамон (Гераардсберген), якое атрымала палёгкі ў 1068 годзе.
Чарлёна
Гісторыя
У 1513 годзе, 8 ліпеня князь Канстанцін выдаў дачку Ганну замуж за гаспадарскага двараніна Януша Сапегу, а пасагам за ёй даў новазбудаваны «двор» Лунна-Чарлёна на Луннай з 60 службамі, 40 пустаўшчызнамі і землямі ў Чарлёне, якія ахоплівалі абодва берагі Нёмана, перавоз на Нёмане каля Карповічаў (Карпаў перавоз), два ставы на Луннай і старыцу Нёмана каля Чарлёны. Князь Канстанцін пакінуў сабе і жонцы права пажыццёва валодаць Лунна-Чарлёнай разам з зяцем і дачкой, але забараніў іншым дачкам, будучым зяцям і іх нашчадкам, прэтэндаваць на гэты маёнтак. Наданне Янушу Сапегу, яго жонцы і дзецям, пацвердзіў кароль Жыгімонт Стары 3 лютага 1515 года. Пасля смерці цешчы Януша, Чарлёна ў складзе Лунненскага маёнтка вылучылася з Дубенскай воласці ў асобную ўласнасць яго сыноў.
У XVIII ст. пры нашчадках Казіміра Яна Сапегі — сыне, маршалку земскім літоўскім Аляксандры Паўле, і ўнуку, падканцлеры літоўскім Міхале Антонію — двор Чарлёна стаў найбольш значнай драўлянай рэзідэнцыі родавых уладанняў. Таксама Міхал Антоні купіў нейкую частку маёнтка Чарлёна ў ваўкавыскага падстаросты Міхала Масальскага (пасла на сойм 1748 года).
Асовыя
Асо́выя (, Осовые) — былы хутар у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Любчанскага пассавета.
Курыліўка (Ніжынскі раён)
Курыліўка (Кури́лівка) — вёска ў Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Генрых III Валуа
Кароль Францыі
Стаўшы каралём Францыі, Генрых пайшоў на значныя саступкі гугенотам. Гэта выклікала незадавальненне католікаў, і ў 1576 герцаг Генрых дэ Гіз заснаваў Каталіцкую лігу для супрацьдзеяння зменам. У 1585 пачалася чарговая рэлігійная вайна. Увясну 1588 Генрых дэ Гіз увайшоў у Парыж, кароль быў вымушаны бегчы. У снежні таго ж года Генрых дэ Гіз і яго брат, кардынал Людовік дэ Гіз, былі забітыя людзьмі Генрыха III. Затым кароль у саюзе з лідарам гугенотаў, каралём наварскім Генрыхам, пачаў аблогу Парыжа. Падчас аблогі ён быў забіты манахам дамініканскага ордэна Якавам Клеманам. Генрых Наварскі змяніў яго на французскім троне.
Зілупэ
Зілупэ (Zilupe) — горад у Латвіі. Зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам Зілупскага краю. Плошча 5 км². Насельніцтва 1630 чал. (2016).
Баксітагорскі раён
Баксітагорскі раён (Бокситого́рский райо́н) — муніцыпальнае ўтварэнне ў паўднёва-ўсходняй частцы Ленінградскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Баксітагорск.
Гексадэкан
Крышталічнае рэчыва, бескаляровая вадкасць. Тэмпература плаўлення 18,2 °С, тэмпература кіпення 286,8 °С, шчыльнасць 0,770 г/см³ (пры тэмпературы 25 °С). Устойлівы да тэмпературы 500 °С. Не раствараецца ў вадзе і спірце, раствараецца ў бензоле, эфіры і іншых арганічных растваральніках.
Мыльныкы (Ніжынскі раён)
Мыльныкы (Мильники) — вёска ў Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Аркейн (мультсерыял)
Першы сезон
Сёстры Вайлет і Паўдэр разам з двума сябрамі здзяйсняюць няўдалае абрабаванне навуковай лабараторыі ў Пілтаверы. Адбываецца выбух і мясцовы аналаг паліцыі — міратворцы Пілтавера — настойліва шукаюць вінаватых. Гэта напружвае даўні канфлікт паміж Пілтаверам і Заўнам. Апякун сясцёр Вандэр спрабуе прадухіліць сутыкненні, але трапляе ў палон да сваяго старага ворага, Сілка. Вайлет з сябрамі спрабуюць яго вызваліць; Паўдэр думае, што можа дапамагчы сябрам і стварае бомбы з выкрадзеным з лабараторыі крышталем з невядомага рэчыва. У выніку выбуху гінуць сябры Вайлет, а пасля бойні і Вандэр. Вайлет у парыве некантралюемай злосці абвінавачвае ў смерцях сваю сястру, яна сыходзіць за кут будынка, ігнаруючы крыкі Паўдэр пра тое, каб яна яе не пакідала, у наступны момант падыходзіць Сілка, Вайлет, заўважыўшы гэта, хацела рынуцца да сястры, але міратворац Маркус схапіў яе, Паўдэр гэтую сітуацыю ўспрыняла так, нібы Вай яе кінула і кінулася ў абдымкі да Сілка.
Цэрулаплазмін
Фізічныя ўласцівасці цэрулаплазміну чалавека
Цэрулаплазмін чалавека, дзякуючы іёнам медзі, якія ўваходзяць у яго склад, мае блакітны колер. Сярэдняя малекулярная маса вагаецца ў дыяпазоне 150 000—160 000 г/моль. На адну малекулу прыходзіцца 6—7 іёнаў медзі (Cu +2).
Кантынентальная хакейная ліга
Фармат
Кожны год таксама гуляецца матч зорак.
Рубаўскае
Плошча паверхні возера 0,16 км². Даўжыня 0,75 км, найбольшая шырыня 0,28 км, даўжыня берагавой лініі 1,67 км. Плошча вадазбору 7,5 км².
NGC 7720-1
NGC 7720-1 (іншыя абазначэнні — PGC 71985, UGC 12716, DRCG 37-77, MCG 4-55-36, 3C 465, ZWG 476.91, KCPG 588A) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Пегас.
Бор (Навагрудскі раён)
Бор (, Бор) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Любчанскага сельсавета.
Лужскі раён
Геаграфія
Тэрыторыя раёна мае раўнінны рэльеф, абсалютныя вышыні 0 — 100 метраў над узроўнем мора. Маюцца адклады шклянога пяску і торфу.
Андрамеда
Андраме́да (Ἀνδρομέδα) — у грэчаскай міфалогіі дачка эфіопскага цара Кефея і Касіяпеі.
Але яе ўбачыў Персей і, уражаны яе прыгажосцю, выклікаўся забіць пачвару, калі яна пагодзіцца выйсці за яго замуж. Бацька з радасцю даў на гэту згоду і Персей здзейсніў свой небяспечны подзвіг, паказаўшы галаву Гаргоны Медузы пачвары, тым самым ператварыўшы яе ў камень. Паводле іншай версіі пачвара была забіта мячом Гермеса — тым жа самым, якім Персей забіў Гаргону Медузу.
FREEДОМ
Гісторыя
Першы выхад «Мультымедыйнай платформы іншамаўлення Украіны» ў эфір адбыўся 1 кастрычніка 2015 года а 12:00. 8 снежня таго ж года законапраект «Пра сістэму іншамаўлення Украіны» быў ухвалены дэпутатамі 282 галасамі за (з 450-ці).
Мыто
Гісторыя
Другой паловай I тысячагоддзя да н.э. датуюцца размешчаныя непадалёк вёскі гарадзішча і селішча.
Салаўскі сельсавет
Мінулае
Стан і межы сельсавета ўстаноўлены Законам Ліпецкай вобласці ад 23 верасня 2004 г. № 126-воз «Аб устанаўленні межаў муніцыпальных утварэнняў Ліпецкай вобласці».
Віталь Вячаслававіч Сіліцкі
Віта́ль Вячасла́вавіч Сілі́цкі (,, Беларуская ССР — , Мінск, Рэспубліка Беларусь)  — беларускі палітолаг, аналітык, першы дырэктар Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў. Доктар паліталогіі Ратгерскага ўніверсітэта (Нью-Джэрсі, ЗША), распрацоўшчык канцэпцый «прэвентыўнага аўтарытарызму» і «аўтарытарнага інтэрнацыяналу», грамадскі дзеяч і блогер. Памёр у 38 год ад рака.
Біяграфія
У 1993—1994 гг. навучаўся ў магістратуры Цэнтральна-Еўрапейскага ўніверсітэта (Будапешт, Венгрыя). Атрымаў ступень магістра палітычных навук у 1994 г. Тэма магістарскай працы: «Палітычныя аспекты працэсаў прыватызацыі ва Усходняй Еўропе».
«Я паміраю. Але зрабіце ўсё, каб жылі тыя ідэі, якімі я жыў», — пакінуў запавет сваім сябрам Віталь Сіліцкі ў адзін са сваіх апошніх дзён.
Асноўныя канцэпцыі
Роджар Патоцкі, старшы дырэктар Еўразійскай праграмы Нацыянальнага фонду падтрымкі дэмакратыі, ЗША сфармуляваў шэраг тэзаў, якія лейтматывам праходзілі праз асноўныя тэксты Віталя Сіліцкага:
Ацэнка прафесійнай дзейнасці калегамі
Крысці Фрыланд, рэдактарка выдання Томсан Рэйтэрс Дыджытал (анг. Thomson Reuters Digital), належыць да кола экспертаў, якія рэгулярна спасылаліся на працы Віталя Сіліцкага. Адна з апошніх яе спасылак — на канцэпцыю аўтарытарнага інтэрнацыяналу ў сваім аналізе для Рэйтэрс падзей у Егіпце і Тунісе, пад назвай «Аўтарытарны інтэрнацыянал займае абарону» (арыгінал анг. The Authoritarian International goes on the defensive), 4 лютага 2011 г.
Грамадская дзейнасць
Віталь як шараговы грамадзянін прымаў удзел у мітынгах і шэсцях апазіцыі, у тым ліку і ў пратэстах супраць фальсіфікацыі вынікаў прэзідэнцкіх выбараў у снежні 2010 г. Віталь пайшоў на плошчу, калі быў ужо хворы, і брутальны разгон мірных дэманстрантаў аказаў гнятлівы ўплыў на яго стан. Пазней ён удзельнічаў у акцыях салідарнасці з затрыманымі і палітзняволенымі.
Памяць
У 2011 г. у Цэнтральна-Еўрапейскім універсітэце (г. Будапешт, Венгрыя), дзе Віталь Сіліцкі атрымаў ступень магістра, была заснавана стыпендыя яго імя для беларускіх студэнтаў гэтага ўніверсітэта. Кандыдаты павінны прадэманстраваць поспехі ў навучанні, удзел у грамадскай дзейнасці і патрэбу ў дадатковай фінансавай падтрымцы. Заснавальнікі стыпендыі лічаць, што памяць аб Віталі Сіліцкім стане прыкладам для будучых пакаленняў беларускіх спецыялістаў.
Кнігі
У 2015 выйшла кніга «Доўгая дарога ад тыраніі: посткамуністычны аўтарытарызм і барацьба за дэмакратыю ў Сербіі і Беларусі» — зборнік прац Віталя Сіліцкага ў перакладах з англійскай пад рэдакцыяй Алеся Лагвінца. Значная частка надрукаванага накладу была знішчана пры няясных абставінах.
Сільвестр Ваявудзкі
Сільвестр Ваявудзкі (Sylwester Wojewódzki,, г. Пскоў — , Расстрэльны палігон «Камунарка») — польскі грамадзка-палітычны дзеяч.
Язэп Ігнатавіч Васілевіч
Язэп Ігнатавіч Васілевіч (, мяст. Крывічы, цяпер Мядзельскі раён, Мінская вобласць —, Уфа, цяпер Башкартастан, Расія) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, педагог, археолаг, гісторык, публіцыст.
Біяграфія
Скончыў настаўніцкую семінарыю. У 1914 годзе скончыў Маскоўскі археалагічны інстытут, вучыўся Маскоўскім юрыдычным інстытуце у 1914—1917 гадах.
Галынь
У 1940—1959 гадах цэнтр Галынскага сельсавета.
Геаграфія сельскай гаспадаркі
Сутнасць і сфера геаграфіі сельскай гаспадаркі
Геаграфія сельскай гаспадаркі з'яўляецца раздзелам геаграфіі, які займаецца даследаваннем адносін паміж сельскай гаспадаркай і навакольным асяроддзем. Акрамя таго, аналізуе сельскую гаспадарку з прасторавага пункту гледжання. Як і іншыя геаграфічныя навукі, даследуе генезіс і прычыны з'яў у сельскай гаспадарцы як на тэрыторыі ўсёй Зямлі, як і на мясцовым узроўні.
Рыкі (Мсціслаўскі раён)
Ры́кі (, Рыки) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сапрынавіцкага сельсавета.
Касцёл Святога Казіміра (Лагойск)
Архітэктура
Архітэктурная стылістыка храма — сучасная перапрацоўка сярэднявечнай готыкі. Накрыты стромкім 2-схільным дахам прамавугольны ў плане будынак фланкіруюць крылы трансэпта. Да фасада асыметрычна далучаецца 4-гранная вежа-званіца. Плоскасныя фасады падзяляюцца ў 2 ярусы аркавымі 2-граннымі і прамавугольнымі аконнымі праёмамі і лапаткамі ў прасценках. Над прамавугольным уваходным парталам і алтарнай сцяной крыжовыя аконныя праёмы. Залю перакрывае корабавае скляпенне.
Барыс Савельевіч Ласкін
Барыс Савельевіч Ласкін (, Орша — ) — савецкі кінасцэнарыст, паэт, празаік, драматург, аўтар гумарыстычных апавяданняў.
Творчасць
Напісаў больш за 20 кніг.
Луі Лево
Луі Лево нарадзіўся ў Парыжы ў сям'і архітэктара. Лево вучыўся архітэктуры ў Італіі, у прыватнасці, у Рыме і Генуі, у эпоху росквіту барока. Вялікі ўплыў на яго таксама аказаў Франсуа Мансар. Адхіліўшыся ад рэнесансна-барочных формаў, Лево звярнуў увагу на больш простыя элементы класіцызму, у далейшым стаўшы адным з вядучых майстроў класіцызму ў Францыі.
Пасёлак імя Марозава
Пасёлак імя Марозава (Посёлок и́мени Моро́зова) — пасёлак гарадскога тыпу ва Усевалажскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Цэнтр Марозаўскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы раёна на аўтадарозе А120 (былая 41А-189 «Магістральная» (Р21 — Васкелава — А121 — А181)) у месцы прымыкання да яе аўтадарогі 41К-070 (Магнітная станцыя — пасёлак імя Марозава).
Восіп Максімавіч Бадзянскі
Гады вучэння
Восіп Максімавіч Бадзянскі нарадзіўся 12 лістапада 1808 года ў сям’і сельскага святара.
Навуковая і выкладчыцкая дзейнасць
Абараніў магістарскую дысертацыю «О народной поэзии славянских племён», ён стаў у 1837 годзе першым у Расіі магістрам славесных навук (славянскіх гаворак). Дысертацыя была перакладзена на чэшскую, сербскую, нямецкую і італьянскую мовы.
Гады сталасці
У 1857 годзе ён выступае з артыкуламі ў славянафільскай газеце братоў Аксакавых «Молва».
Уклад ва ўкраінскае мовазнаўства
Бадзянскі з’яўляецца заснавальнікам параўнальнага вывучэння ўкраінскай і іншых славянскіх моў. У яго творах прыводзіцца абгрунтаванне самабытнасці ўкраінскай мовы, даследуецца яе гісторыя, фанетыка і граматыка. Бадзянскі адстойваў фанетычныя прынцыпы пабудовы ўкраінскага правапісу, выступаў за нармалізацыю ўкраінскай літаратурнай мовы на аснове палтаўскага дыялекту.
Андронік II Палеалог
Біяграфія
У канцы 1282 года адмяніў уведзеную яго бацькам Міхаілам VIII царкоўную унію з заходняй (каталіцкай) царквой. Праводзіў палітыку далучэння да Візантыі Фесаліі, Эпіра, якія адпалі пасля чацвёртага крыжовага паходу (1204).
Сям’я
Акрамя гэтых дзяцей, у басілеўса было і незаконнае нашчадства:
Марыя Якаўлеўна Ігнатава
Марыя Якаўлеўна Ігнатава (, в. Палавінкі, Лёзненскі раён — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1950). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.
Федарцы
Федарцы́ (, Федорцы) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаёўскага сельсавета.
Мукагалі Макатаеў
Мукагалі Макатаеў ( — ) — казахскі паэт, пісьменнік і перакладчык.
Пётр Трафімавіч Дземчанка
Пётр Трафімавіч Дземчанка (, Кемераўская вобласць —, г. Гомель) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, заслужаны работнік культуры Беларусі, Герой Сацыялістычнай Працы (1974), лаўрэат прэміі Савета Міністраў СССР (1983)
Украінская аўтакефальная праваслаўная царква
Гісторыя
Як адзначаў прадстаяцель УАПЦ мітрапаліт Мяфодзій, на момант усталявання аўтакефальнага ладу Украінскай Царквы на Памесным Саборы ў 1990 г. механізм яе абвяшчэння, па-першае, не быў рэгламентаваны святымі канонамі Праваслаўнай Царквы, а па-другое, не быў ўзгоднены на агульнаправаслаўным узроўні. Менавіта таму, клапоцячыся аб станаўленні ўкраінскага праваслаўя ў новых гістарычных умовах, Памесны Сабор УАПЦ у 1990 г. пайшоў шляхам самаабвяшчэння аўтакефаліі.
Полацкая дзяржаўная гімназія № 1 імя Францыска Скарыны
Гісторыя
У верасні 1966 года школа была рэарганізавана ў сярэднюю школу № 7 з выкладаннем шэрагу прадметаў на англійскай мове. Пачатковыя класы былі падзелены на тры групы і прыступілі да вывучэння англійскай мовы. Выпускалася радыёгазета на англійскай мове «The Voice of School». Пры школе існаваў свой вакальна-інструментальны ансамбль.
Беразуйкі
Вялікае Княства Літоўскае
Згадваецца ў 1758 годзе як вёска ў Мсціслаўскім ваяводстве ВКЛ.
Спаржавыя
Спаржавыя (Asparagaceae) — сямейства аднадольных раслін, парадку.
Сістэматыка
Раней Asparagaceae лічыліся вельмі блізкімі да сямейства, і многімі аўтарамі гэта сямейства прымалася толькі за падсямейства лілейных. Ад лілейных сямейства адрознівалі тым, што плод ў яго заўсёды ягада (у лілейных каробачка), і тым, што няма цыбулін, гэтак звычайных у лілейных.
Канюхі (Бераставіцкі раён)
Канюхі́ (, Конюхи) — аграгарадок у Бераставіцкім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Свіслач (басейн ракі Нёман). Адміністрацыйны цэнтр Канюхоўскага сельсавета (з 1973 года ).
Ірына Міхайлаўна Шуміліна
Біяграфія
З 1982 года салістка Беларускай дзяржаўнай філармоніі. З 1992 года Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь. Жыве і працуе ў Мінску.
У творчасці
Шумілінай прысвечана глава ў кнізе пісьменніцы Алы Сямёнавай «У святой краіне выгнання» (2011).
Пётр Купрыянавіч Кавалёў
Пётр Купрыянавіч Кавалёў (, в. Забалоцце, Буда-Кашалёўскі раён, Гомельская вобласць —, г. Гомель) — заслужаны настаўнік БССР (1978), заслужаны машынабудаўнік БССР (1980), Герой Сацыялістычнай Працы (1981), ганаровы грамадзянін Гомеля (1988).
Біяграфія
Вучыўся ў школе № 5 горада Гомля. Працаваў на будаванні Мінскага трактарнага завода.
Паліна Фёдараўна Казлова
Паліна Фёдараўна Казлова (, в. Сідаравічы, Чачэрскі раён, Гомельская вобласць —, в. Сідаравічы) — беларускі работнік сельскай гаспадркі (свінарка), Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Калі пачалася Валікая Айчынная вайна, на фронт пайшоў бацька Паліны і двое старэйшых братоў. У 1944 годзе ад голаду і нягод памерла маці.
Брацькавіцкі сельсавет
Зноў утвораны 4 чэрвеня 1965 года ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці БССР з часткі Забычанскага сельсавета ў складзе 8 населеных пунктаў (Блудзімля, Брацькавічы, Восаў, Дубраўка, Калодзецкая, Скалін, Хамінка і Чытавыя). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 8 населеных пунктаў. 26 лютага 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Забычанскага сельсавета.
Ілья Сяргеевіч Шкурын
Ілья Шкурын (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік польскага клуба «Сталь» з Мелеца (у арэнде з маскоўскага ЦСКА).
Грамадская пазіцыя і пераслед з боку ўлад Беларусі
У жніўні 2020 года пасля прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі адмовіўся выступаць за нацыянальную зборную, пакуль краінай кіруе Аляксандр Лукашэнка. У снежні 2020 года быў выключаны са спісу кандыдатаў у моладзевую і нацыянальную зборныя Беларусі па футболе, а таксама быў пазбаўлены льготы, якая давала права на адтэрміноўку ад ваеннай службы.
Украінскі журналіст Ігар Цыганык у праграме «Цыганык LIVE» распавёў, што «беларуская ўлада патрабавала дэпартаваць футбаліста з Расіі, каб разабрацца з ім дома».
Магілёўская гарадская СДЮШАР «Багіма» імя А. Р. Мішчанкі
Гісторыя
У 1978 годзе было адкрыта аддзяленне акрабатыкі, а ў 1982 годзе — аддзяленне скачкоў на батуце.
У 2005 годзе СДЮШАР № 6 была рэарганізавана ў дзяржаўную спецыялізаваную вучэбна-спартыўную ўстанову «Магілёўская гарадская спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая спартыўная школа алімпійскага рэзерву „Багіма“».
Апісанне
На 2020 год у школе працуюць 5 аддзяленняў:
NGC 7726
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фляўс і Кляйн
Гісторыя
Створаны ў 2003 годзе. У гэты час робіцца праграма «Холодной айсберг человека с тёплым флагом». У 2003 і 2004 гадах каманда перамагае на фестывалі «Рок-кола». Выступае з канцэртамі ў клубах Беларусі, а таксама як удзельнікі і госці на шматлікіх фестывалях («АЯ-camp» 2003―2005, «Наша Музыка», «Нова Рок», «Двина-Дзвiна-Даугава», «Продвижение»). 2005 год адзначыўся стварэннем новай акустычнай праграмы «Морские баллады Эммануила». А на «Рок-коле 2005» у намінацыі «Рок-рысталішча» гурт бярэ прыз глядацкіх сімпатыяў. На фестывалі «Ты признан быть первым 3» (Масква) ― гран-пры фэстывалю. Гурт дае канцэрты па краінах СНД. У 2005―2006 гадах як госці выступаюць на фестывалях «Ночь как день», «Пришествие» (Санкт-Пецярбург), «Белые ночи» (Крым). У 2006 годзе з’явілася новая праграма. У 2007 годзе гурт з’яўляецца пастаянным госцем на ўсіх фестывалях, якія ладзяцца прадзюсарскім цэнтрам «PPB Media» (Масква). 2007 год прынёс у праграму «Фляўс і Кляйн» беларускамоўнае выкананне песень і перамогу на фестывалі музыкі маладой Беларусі «Басовішча-2007».
(Не)расстраляныя
(Не)расстраляныя — праект партала Тузін Гітоў, прысвечаны памяці рэпрэсаваных у 1930-х беларускіх творцаў. Падрыхтавана кніжнае выданне з музычным дадаткам, праведзены лекцыі з выступамі музыкаў у Мінску і прэзентацыі ў рэгіёнах.
Пры паспяховай рэалізацыі задумы з кніжным выданнем у межах праекту «(Не)расстраляныя» аўтары плануюць зрабіць тэатральную пастаноўку паводле аднаго з твораў беларускай літаратуры 1930-х.
Уладар пярсцёнкаў: Дзве вежы
«Дзве вежы», як і іншыя часткі трылогіі, лічыцца адным з найвялікшых і самых уплывовых фільмаў, сярод калі-небудзь створаных. Фільм атрымаў мноства узнагарод. На 75-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» ён быў намініраваны на шэсць узнагарод, у тым ліку за найлепшы фільм, але атрымаў толькі дзве ўзнагароды: Найлепшы мантаж гука і Найлепшыя візуальныя эфекты.
Сюжэт
Роханцы дабіраюцца да Хельмавай Падзі, і Чарвявуст кажа Саруману, што цяпер яму спатрэбяцца тысячы воінаў, каб узяць такую крэпасць. Тады чараўнік выводзіць свайго прыслужніка на балкон вежы і дэманструе яму дзесяцітысячнае войска урук-хай. Ён гаворыць прамову і адпраўляе іх на штурм крэпасці. Выхад войскаў трапляе на вочы Мэры і Піпіну, і яны пераконваюць Дрэвабарода сабраць раду энтаў і ўступіць у вайну з Саруманам. Дрэвабарод прыслухоўваецца да слоў хобітаў і склікае сваіх сабратоў, але энты вырашаюць, што вайна — гэта не іх справа.
Вячаслаў Усеваладавіч Іванаў
Біяграфія
У 1989—2001 гадах быў прафесарам кафедры славянскіх моў і літаратур Стэнфардскага ўніверсітэта. З 1992 года — прафесар кафедры славянскіх моў і літаратур у Каліфарнійскім універсітэце ў Лос-Анджэлесе.
Куінсі Джонс
Куінсі Дзілайт Джонс-малодшы (Quincy Delight Jones, Jr.; нар., Чыкага, Ілінойс, ЗША) — амерыканскі кампазітар, аранжыроўшчык, музычны прадзюсар і трубач. Лаўрэат 27 прэмій «Грэмі» (79 намінацый), уключаючы ўзнагароду Grammy Legend Award, прадзюсар самага прадаванага альбома ў гісторыі Thriller Майкла Джэксана.
Майкон Сізенанду
Майкон Дуглас Сізенанду (Maicon Douglas Sisenando; нар., Нову-Амбургу, Бразілія) — бразільскі футбаліст, абаронца санмарынскага клуба «Трэ Пенэ». Ігрок нацыянальнай зборнай Бразіліі (2003—2014).
Клубная кар’ера
Да складу «Інтэрнацыянале» далучыўся ў ліпені 2006 года за 7 млн еўра. Кантракт быў падпісаны на 5 гадоў з заробкам у 1,5 млн еўра на год. У 2012—2013 гадах гуляў некаторы час за «Манчэстэр Сіці», аднак потым перайшоў у італьянскую «Рому», якую пакінуў улетку 2016 года. Пасля зыходу з «Ромы» амаль год заставаўся без клуба, пакуль у маі 2017 года не стаў іграком «Аваі». Пакінуў «Аваі» у канцы 2017 года, пасля чаго завяршыў прафесійную кар’еру, аднак праз год вырашыў вярнуцца ў футбол і далучыўся да «Крысіумы» з бразільскай Серыі B.
Эрланген-Хёхштат (раён)
Эрланген-Хёхштат (Landkreis Erlangen-Höchstadt) — раён у Германіі. Цэнтр раёна — горад Эрланген. Раён уваходзіць у зямлю Баварыя. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Сярэдняя Франконія. Займае плошчу 564,57 кв. км. Насельніцтва 130696 чал. Шчыльнасць насельніцтва 232 чалавек / кв.км. Афіцыйны код раёна 09 5 72.
Купіск
Сведчанні мясцовых старажылаў пераказаў у сваёй кнізе «Быў у пана верабейка гаварушчы…» Зміцер Бартосік.
Гісторыя
Падчас Першай сусветнай вайны тут тры гады, ад восені 1915, стаяў фронт. З’явіліся нямецкія доты, склады. У міжваеннай Польшчы ўсе гэтыя абарончыя збудаванні захоўвалі.
Паводле сведчанняў мясцовага старажыла Віктара Карабача, якія пераказаў Зміцер Бартосік, Міхаіла Белуша і яго таварыша забіў з аўтамата паліцай. Існуе таксама версія, што закрыў грудзьмі амбразуру Мікалай Кадура, пахаваны затым на мясцовых могілках, а Белуша прызначылі героем таму, што быў камсамольцам.
Уся вёска была спаленая партызанамі яшчэ да прыходу рэгулярных частак Чырвонай арміі.
Агава нітканосная
Прыродны арэал
Мексіка
Аляксандр Львовіч Вернікоўскі
Біяграфія
Нарадзіўся 25 ліпеня 1884 года ў Вільні. Паходзіў з сям’і псаломшчыка Віленскага Прачысценскага сабора.
У Беларусь вярнуўся ў 1950 годзе. Служыў настаяцелем у в. Дварэц (Дзятлаўскі раён) і ў в. Леніна (Слуцкі раён), дзе выйшаў на пенсію. Потым пераехаў да сына Святаслава ў Оршу.
Партызанская брыгада імя М. А. Шчорса (М. Л. Дзербан, В. К. Дзяруга)
Гісторыя
Баявыя аперацыі партызаны праводзілі на чыгунках і шашэйных дарогах Мінск — Крупкі, Мінск — Пухавічы, Мінск — Магілёў. У лютым — красавіку 1944 года падарвалі 36 эшалонаў, знішчылі 9 аўтамашын, разбурылі каля 5 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі. У маі 1944 года разграмілі гарнізон у вёсцы Забашавічы Барысаўскага раёна. 20 чэрвеня 1944 года на ўчастках Мінск — Смалявічы, Прыяміна — Крупкі падарвалі больш за 950 рэек.
Генадзь Валер’евіч Шутаў
Генадзь Валер’евіч Шутаў (, г. Брэст —, г. Мінск) — удзельнік пратэстаў супраць фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах. Трэцяя афіцыйна прызнаная ахвяра пры задушэнні пратэстаў 9—12 жніўня і першая ад агнястрэльнай зброі.
Суд
25 лютага 2021 года Брэсцкі абласны суд (суддзя — Святлана Крамянеўская) прызнаў вінаватымі Шутава ў супраціве з ужываннем гвалту, а Кардзюкова таксама і ў замаху на забойства. Забітаму Шутаву вынеслі абвінаваўчы прысуд без прызначэння пакарання, а Кардзюкова асудзілі на дзесяць гадоў пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму, як запрасіў дзяржабвінаваўца Генадзь Буры. Пацярпелымі прызналі ваеннаслужачых 5-й асобнай брыгады спецыяльнага прызначэння Рамана Гаўрылава і прапаршчыка Арсенія Галіцына, якія стралялі па абодвум на паражэнне.
14 мая 2021 года Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь падтрымаў раней вынесеныя прысуды забітаму Шутаву і Кардзюкову. Паводле ацэнкі Рамана Кісляка, разгляд скаргі ў Вярхоўным судзе не адпавядаў крытэрыю незалежнасці: усё слуханне было прызначана для вызвалення вайскоўцаў ад пакарання за забойства і прымяненне зброі.
Пахаванне
20 жніўня дачка забітага паведаміла, што бацькава цела сваякам дагэтуль не аддалі, таму дзень пахавання пакуль што невядомы. Сваякі хацелі пахаваць Генадзя Шутава ў Жабінцы, бо ў гэтым горадзе жыве яго маці. 24 жніўня забітага там і пахавалі.
Сусветная прэмія саўндтрэкаў 2012
12-я цырымо́нія прысуджэ́ння Сусве́тнай прэ́міі саўндтрэ́каў адбылася 20 кастрычніка 2012 года ў Генце, Бельгія. Цырымонія стала завяршаючай падзеяй.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў  і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны жоўтым колерам фона    і прыводзіцца першым.
Герніцкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Шчучынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 25 лютага 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Касцянеўскага (7 населеных пунктаў: вёскі Вялікае Сяло, Карабкі, Моцеўцы, Навумаўцы, Новыя Гернікі, Пільчукі і Старыя Гернікі) і Лядскага (12 населеных пунктаў: вёскі Амбілеўцы, Калечыцы, Краснае, Ляшчанка, Сагайдакі, Салагубаўцы, Старадворцы, хутары Дубняк, Куверкі, Растоўшчына, Трынаколь і Тэльмоўшчына) сельсаветаў.
Генры Фрэнсіс Кэры
Яго пераклад «Боскай камедыі», выкананы белым вершам, лічыцца адным з лепшых. Таксама ён напісаў шэраг крытыка-біяграфічных нататкаў пра старафранцузскіх і англійскіх паэтаў, надрукаваных ананімна ў «London Magazine», і перакладаў творы Арыстафана і Піндара.
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Казіміра (Лагойск)
Гісторыя
Новы мураваны касцёл узвялі ў 1787—1793 гадах па фундацыі графа Тышкевіча. Станам на 1884 год парафія налічвала каля 6 тысяч чалавек, меліся прыпісныя капліцы ў вёсках Тадуліна і Емяльянава (цяпер Смалявіцкі раён).
Архітэктура
Першы драўляны касцёл з'яўляўся крыжовым у плане зрубам з 2 сакрысціямі. Франтальны фасад фланкіравалі 2 вежы. Трохвугольны франтон паміж імі, сяродкрыжжа гонтавых дахаў і алтарная частка завяршаліся сігнатуркамі.
Мураваны касцёл з'яўляўся творам архітэктуры класіцызму. Прастаутны ў плане аб’ём пад 2-схільным гонтавым дахам меў сігнатурку над алтарнай часткай. На бакавых фасадах выступалі крылы трансэпта пад 2-схільнымі пакрыццямі. Франтальны фасад завяршў 4-калонны порцік з трохвугольным франтонам, над якім узвышалася 2-калонная вежа-званіца з гадзіннікам (з'явілася ў 1806).
(90482) Орк
Аб’ект быў адкрыты ў выніку фатаграфічнага пошуку М. Браунам, Ч. Трухільё і Д. Рабіновіцам. Пра адкрыццё аб’екта Цэнтр малых планет паведаміў 19.2.2004. Адкрыццё было пацверджана ў Штаркенбургскай абсерваторыі і Абсерваторыі Сталовай гары Лабараторыі рэактыўнага руху.
Мулярскі сельсавет (Пастаўскі раён)
Му́лярскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Муляры.
Міхаіл Канстанцінавіч Анікушын
Біяграфія
Адна з найбольш вядомых работ скульптара — помнік Пушкіну, усталяваны ў 1957 годзе ў Ленінградзе, Ленінскай прэмія (1958).
Палемічная літаратура
Берасцейская унія
У адказ з'явіліся ананімныя брашуры ўкраінскіх праваслаўных пісьменнікаў, творы выдатных украінскіх пісьменнікаў-палемістаў Г. Сматрыцкага, Хрыстафора Філалета, Івана Вышэнскага, Стэфана Зізанія, М. Сматрыцкага, З. Капысценскага, М. Андрэлы і інш. У прыватнасці, «Апокрисис» («Адказ»), выдадзены ў польскім Астрогу (1597 г.) і стараўкраінскі (1598 г.) на мовах, напісаны Хрыстафорам Філалетам у адказ Пятру Скарзе, гнеўна выступае супраць падступнай палітыкі папства і вераломных дзеянняў вярхоў украінскага духавенства, папярэджвае, што польска-шляхецкая палітыка сацыяльнага і нацыянальна-рэлігійнага прыгнёту ўкраінцаў. і беларусы могуць выклікаць народнае паўстанне. «Апокрысіс» быў вельмі папулярны ва Украіне і Беларусі.
Нарым
Нарым (Нары́м,, ад селькуп. «няр» — балота) — сяло ў Парабельскім раёне Томскай вобласці Расіі, у мінулым горад, астрог. Адміністрацыйны цэнтр Нарымскага сельскага паселішча.
Насельніцтва — 852 чалавек (2015).
Булынка
Булынка — прозвішча.
Аляксандр Сцяпанавіч Вечар
Алесь (Аляксандр Сцяпанавіч) Вечар (псеўданім: Алесь Раніца;, в. Машчыцы Слуцкага павета Мінскай губерні, цяпер , Мінская вобласць — , ) — беларускі , біёлаг, , ,.
Навуковая дзейнасць
У выніку даследаванняў, праведзеных у лабараторыі Вечара, даказаная эфектыўнасць безадходнай перапрацоўкі бульбы для кармавых і тэхнічных мэтаў. Удзельнічаў у стварэнні першага ў СССР доследна-прамысловага завода па атрыманні каратыну з морквы і першага завода па вытворчасці вітаміна В2 на аснове мікрабіялагічнага сінтэзу.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў (1981), медалямі.
NGC 7731
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Метад максімальнай праўдападобнасці
Прынцыпы
Калі гесіян ў, то функцыя лакальна. Зручна тое, што найбольш вядомыя размеркаванні — у прыватнасці  —.
Абмежаваная прастора параметраў
На практыцы ўмовы звычайна накладаюцца, які прыводзіць да раўнанняў абмежаванай праўдападобнасці: дзе  — вектар-слупок множнікаў Лагранжа, а  — матрыца Якобі частковых вытворных памеру
Функцыянальная інварыянтнасць
Акрамя таго, ацэнка максімальнай праўдападобнасці інварыянтная ў дачыненні некаторых трансфармацый даных. Калі y=g(x), дзе g — біекцыя, якая не залежыць ад ацэньваемых параметраў, то функцыя шчыльнасці адпавядае і функцыі праўдападобнасці для X і Y адрозніваюцца толькі множнікам, які не залежыць ад параметраў мадэлі.
Офрыс насякоманосная
Апісанне
Квітнее ў чэрвені.
Аляксей Міронавіч Тачыла
Біяграфія
Атрымаў няпоўную сярэднюю адукацыю ў мясцовай школе. У гады Вялікай Айчыннай вайны падлеткам перажыў акупацыю. Рана пачаў працоўную дзейнасць, дапамагаючы бацькам па гаспадарцы. У 1944 годзе быў прызваны ў рады Чырвонай Арміі. Служыў матросам, кулямётчыкам-зенітчыкам 2-й Лунінецкай брыгады рачных караблёў Дняпроўскай ваеннай флатыліі. Пасля расфарміравання флатыліі працягнуў службу на Балтыйскім флоце.
У 1951 годзе быў звольнены ў запас і вярнуўся на радзіму. Пасля заканчэння курсаў трактарыстаў-машыністаў пры Тураўскай машынна-трактарнай станцыі (МТС) працаваў трактарыстам у гэтай арганізацыі, быў механізатарам у калгасе імя Жданава, што спецыялізаваўся на вырошчванні збожжавых і кармавых культур.
Палескі сельсавет (Пастаўскі раён)
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 15 населеных пунктаў: Апідамы, Бержалаты, Вейсішкі, Выгары, Галышышкі, Гудэлішкі, Жвойрышкі Вялікія, Жвойрышкі Малыя, Палессе, Паташня, Пятруці, Сухарышкі, Трапшышкі, Цырклішкі Вялікія, Шчэрбішкі.
Мікалай Мікалаевіч Бекман
Сям’я
У першым шлюбе з графіняй Аленай Сямёнаўнай з Бонч-Асмалоўскіх (1863—1908), дачкой Сямёна Сямёнавіча Бонч-Асмалоўскага (1832—1905) і Юліі Іванаўны з Бонч-Бруевічаў. Дзеці :
Палац у Э
Пабудаваны герцагам Генрыхам Гізам і яго жонкай, Кацярынай Клеўскай, у канцы XVI стагоддзя на месцы замка, разбуранага ў 1475 годзе каб пазбегнуць яго ўзяцця англічанамі. Свой цяперашні выгляд палац набыў у XVII стагоддзі, калі яго жыхаркай была герцагіня дэ Манпансье. Кароль Луі-Філіп ператварыў Шато д’Э у сваю летнюю рэзідэнцыю; двойчы ён прымаў у ім англійскую каралеву Вікторыю. З 1973 года ў палацы размяшчаецца музей Луі-Філіпа і яго эпохі.
Іван Платонавіч Крэнь
Іван Платонавіч Крэнь (, Ярашова, цяпер в. Кузявічы,  —, Гродна) — беларускі гісторык.
Банкаўскі мост
Мост знаходзіцца паміж дамамі № 27 і 30 па набярэжнай канала Грыбаедава. Вось моста арыентавана супраць цэнтра брамы Дзяржаўнага асігнацыйнага банка — ля месца, дзе канал, змяняючы свой кірунак, робіць паварот. Каля моста размешчаны Казанскі сабор. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Казанскі мост, ніжэй — Мучны мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (410 м) — «Неўскі праспект-2», выхад на Канал Грыбаедава.
Аксана Альгердаўна Юркеўская
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1964 годзе, аспірантуру ў 1978 г. Працавала ў Белдзіпрасельбудзе, Белдзяржпраекце, з 1972 года — старшы навуковы супрацоўнік у БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Курган працоўнай славы
Гісторыя
Каля падножжа — дошка з надпісам-прысвячэннем: «Ад славы баявой — да славы працоўнай. Пад гэтым мемарыялам захоўваецца дот часоў Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гг.».
Іван Дзмітрыевіч Сіраж
Іван Дзмітрыевіч Сіраж (, в. Астрагляды, Брагінскі раён, Гомельская вобласць — ?) — заслужаны механізатар рэспублікі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Колтава
Ко́лтава (, Колтово) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснагорскага сельсавета.
Заліў Шэліхава
Заліў Шэ́ліхава, Пенжынскі заліў  — заліў у паўночна-ўсходняй частцы Ахоцкага мора паміж берагамі Азіі і паўвострава Камчатка. Тэрыторыя Расіі. Названы ў пачатку XX стагоддзя ў гонар рускага купца, даследчыка і мараплаўца Р. І. Шэліхава.
Варакляны
Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім
Першы пісьмовы ўспамін пра Варкляны (Warkland) датуецца 1226 годам. Пад 1458 годам яны ўпамінаюцца як мястэчка. У 1538 годзе Варкляны перайшлі да Борхаў.
Дзмітрый Іванавіч Шмялёў
Біяграфія
Карціны Шмялёва Д. І. захоўваюцца ў калекцыі мастацкіх музеяў Ніжняга Ноўгарада. Памёр у 1992 годзе.
Вера Ільінічна Юрціна
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года. Пражывала ў Мінску.
Зянон Станіслававіч Паўлоўскі
Скончыў у 1943 годзе Маскоўскі мастацкі інстытут імя В. І. Сурыкава.
Пярэсека
Гісторыя
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. З 20 жніўня 1924 года пасёлак у Дзяргайскім сельсавеце, з 1927 года ў Гатаўскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 18 студзеня 1931 года ў падпарадкаванні гарадскога савета Менска. З 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.
206
206 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 206 год нашай эры, 206 год 1 тысячагоддзя, 6 год III стагоддзя, 6 год 1-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 7 год 200-х гадоў.
Лар’янава
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сялецкага сельсавета.
Дзяды
Праводзіны дзядоў
Чэсць і слава вам!
Уладзімір Садоўскі
Біяграфія
Скончыў энергафак БНТУ (2009). Вядомы краязнаўчымі артыкуламі, у тым ліку на парталах kraj.by і tut.by, і зомбі-хорарам «1813», які ў 2017 годзе трапіў ў лонг-ліст прэміі Ежы Гедройца. Дэбютная кніга аўтара таксама трапіла ў тройку фіналістаў у намінацыі «Проза» літаратурнай прэміі «Дэбют-2017». Апавяданні Садоўскага друкаваліся ў часопісах «Маладосць», «Дзеяслоў», у газеце «Літаратура і мастацтва». У 2018 годзе выйшаў зборнік фантастычных апавяданняў аўтара пад назвай «Проста фантастыка».
Уладзімір Сідаравіч Доўнар
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1962). Працаваў у акадэміі ў г. Жодзіна ў Беларускім НДІ фізіялогіі раслін (1968—1985), Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі (1988—1996), з 1996 г. — у Беларускім навукова-даследчым інстытуце земляробства ў г. Жодзіна.
Дэрна (Лівія)
Дынаміка насельніцтва
Насельніцтва горада, лівійскія арабы, хутка павялічваецца за кошт высокага натуральнага прыросту. Да пачатку 1970-х гадоў тут пражывалі таксама італьянцы.
Чарлз Стэбінс Фэрчайлд
Біяграфія
Чарлз Фэйрчайлд нарадзіўся ў Казеновіі, штат Нью-Ёрк, у сям'і Сідні і Хелен Фэйрчайлд. У 1863 годзе скончыў Гарвардскі каледж, а ў 1865 годзе Гарвардская юрыдычную школу. Пасля быў прыняты ў калегію адвакатаў.
Будынак гасцініцы «Брысталь»
Будынак гасцініцы «Брысталь» — будынак у Шклоўскім пасадзе Магілёве, на рагу вуліц Ленінскай (№ 23) і Камсамольскай (№ 12). Цяпер у будынку размяшчаецца Магілёўскі дзяржаўны каледж мастацтваў.
NGC 7735
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дагда
Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
У Дагдзе прайшло дзяцінства філосафа Мікалая Лоскага.
Пінхас Хаімавіч Яброў
Пінхас Хаімавіч Яброў (, г. Слуцк, Мінская вобласць — ) — беларускі інжынер-будаўнік.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», медалямі.
Тамаш Жаброўскі
Творчасць
Асноўныя архітэктурныя работы: заканчэнне езуіцкага касцёла ў Бабруйску (1745—1746); перабудова касцёла св. Ігнація (1748—1750), астранамічнай абсерваторыі Акадэміі (1752—1753), перабудова касцёла св. Яна (1756—58; усе ў Вільні), будаўніцтва касцёла ў Ілуксце, выкананне інтэр’еру кальвінскага збору ў Жодзішках Смаргонскага раёна (1757—1766), праект касцёла бенедыкцінак у Крожах (Літва). Кіраваў будаўніцтвам Полацкага езуіцкага калегіума, праектаваў (каля 1750 г.) палац Агінскага ў Гануце (цяпер в. Ручыца) Ашмянскага павета.
Дзягільскі сельсавет
Дзя́гільскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Дзягілі.
Герб Экватарыяльнай Гвінеі
У срэбным шчыце намалявана зялёнае баваўнянае дрэва (бомбакс), над шчытом па дузе акружнасці размешчаны шэсць залатых шасціканцовы зорак, якія сімвалізуюць складнікі тэрыторыі краіны - яе кантынентальная частка (Рыа-Муні) і 5 астравоў (Біякам, Анабон, Карыска, Вялікі Элабей і Малы Элабей). Пад шчытом на срэбнай стужцы напісаны чорнымі літарамі дэвіз рэспублікі «UNIDAD PAZ Y JUSTICIA» (Адзінства, мір і справядлівасць).
Абхазія
Гісторыя
З паловы XVI ст. павялічваецца залежнасць Абхазскага княства ад Турцыі, што выявілася ў ісламізацыі значнай колькасці абхазцаў.
Такі паварот падзей прывёў у 1866 годзе да антырасійскага паўстання, якое было звязана не толькі з ліквідацыяй княства, але і з прымусовым пераводам змусульманеных абхазаў у праваслаўе. Паўстанне было задушана, а неўзабаве пачалася расійска-турэцкая вайна 1877—1878 гг. Па яе заканчэнні абхазы-мусульмане, незадаволеныя палітыкай Расіі, былі змушаны эміграваць у Турцыю, што прывяло да памяншэння колькасці насельніцтва Абхазіі амаль удвая. У XX ст. да двух асноўных бакоў канфлікту — расійскага і турэцкага — далучаецца трэці — грузінскі. Пасля кароткага часу існавання савецкай улады ў 1918 годзе ў Абхазіі, яе тэрыторыю занялі грузінскія войскі, што прывяло гэтым разам да антыгрузінскага паўстання ў лютым-сакавіку 1921 года. Стварылася асобная адміністрацыйная адзінка — Абхазская ССР, якая, згодна з Саюзным дагаворам паміж Абхазіяй і Грузіяй ад 16 снежня 1921, стварыла з Грузінскай ССР ваенны, палітычны і фінансава-эканамічны саюз. Пасля 10-ці гадоў знаходжання ў складзе гэтага саюза, Абхазія атрымала статус аўтаноміі ў складзе Грузінскай ССР.
24 лістапада 1994 года прынята Канстытуцыя Абхазіі, сфарміраваныя органы дзяржаўнай улады і мясцовага самакіравання.
Фізіка-геаграфічны агляд
Большую частку Абхазіі займаюць адгор'і Галоўнага Каўказскага хрыбта, размешчаныя ў паўночнай частцы краіны — Гагрскі, Бзыбскі, Абхазскі і Кадорскі хрыбты. Яны складаюць 75 % плошчы краіны. Вышэйшы пункт — гара Дамбай-Ульген (4046 м). Асноўныя перавалы праз Галоўны хрыбет — Клухорскі (2781 м), Марухскі (2739 м) і іншыя. Паўднёвы ўсход Абхазіі займае Калхідская нізіна, якая распасціраецца да Сухума. Паміж нізінай і гарамі размешчаны пояс перадгор'яў. Шырока распаўсюджаныя карстовые з'явы, маецца мноства карставых пячор — Анакапійская (Наваафонская), Варонья, Абрскіла, Крубера-Груганія (найглыбейшая ў свеце карставая пячора, 2080 м) і іншыя.
Дзяржаўны лад
Парламент — аднапалатны Народны Сход — складаецца з 35 дэпутатаў і выбіраецца на 5 гадоў шляхам прамога галасавання.
Адукацыя і навука
Усяго ў Абхазіі 171 школа. З іх 63 школы абхазскія, 50 — рускія, 15 — двухсектарныя (рускі і абхазскі), 32 — армянскія, 11 школ — грузінскія (у Ніжняй зоне Гальскага раёна). У Абхазіі прынятая расійская сістэма адукацыі. У Сухуме дзейнічаюць два ВНУ — Абхазскі дзяржаўны ўніверсітэт і Сухумскі адкрыты інстытут. У 1997 годзе была заснавана Акадэмія навук Абхазіі, якая ў цяперашні час уключае ў сябе 9 навуковых арганізацый — інстытуты гуманітарных даследаванняў, эксперыментальнай паталогіі і тэрапіі, батанікі, сельскай гаспадаркі, фізіка-тэхнічны, геафізічны, а таксама Навукова-даследчы Цэнтр курорталогіі і нетрадыцыйнай медыцыны.
Даталіт
Паходжанне і радовішчы
Даталіт — другасны матэрыял вывергнутых магматычных парод пераважна асноўнага складу. Запаўняе пустэчы ў туфах, шырока распаўсюджаны ў вапняковых скарнах і гідратэрмальных жылах. Сустракаецца разам з аксінітам, гранатамі, данбурытам, кальцытам, прэнітам, цэалітамі. Радовішчы ў Аўстрыі, Германіі, ЗША, Мексіцы, Нарвегіі, Расіі (Дальнягорск, Прыморскі край), Японіі.
Партызанская брыгада М. П. Гудкова
Гісторыя
На чыгуначным участку Коханава — Бобр партызаны падарвалі больш за 40 эшалонаў, у жніўні 1943 года на ўчастку Коханава — Талачын — больш за 500 рэек. У жніўні 1942 года разбілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Відокі Сенненскага, Вятны Чашніцкага і ў красавіку 1944 года ў вёсцы Шэйка Крупскага раёнаў. У кастрычніку 1943 года ўдзельнічалі ў абароне вёскі Чарэя Чашніцкага раёна. У 1944 годзе вялі абарончыя баі на рубяжы вёсак Болюта — Калодніца, вёсак Чарэя — Лукомль Чашніцкага раёна. У маі 1944 года ўдзельнічалі ў баях супраць карнай экспедыцыі, утрымлівалі абарону каля вёскі Сівы Камень 2-гі Халопеніцкага раёна. У чэрвені 1944 года ўдзельнічалі ў прарыве нямецкай блакады на шашы Лепель — Барысаў і Сялец — Бягомль.
Філіп дэ Валуа (герцаг Арлеанскі)
Біяграфія
1 верасня 1376 года 40-гадовы герцаг Філіп Арлеанскі сканаў у Арлеане. Яго ўладанні перайшлі да французскай кароны.
Адкрыты спіс
З вясны 2017 года працуюць раздзелы на беларускай, украінскай і грузінскай мовах.
Аляксандр Андрэевіч Праханаў
Аляксандр Андрэевіч Праханаў (Александр Андреевич Проханов, нар., Тбілісі) — расійскі журналіст, пісьменнік і грамадскі дзеяч, галоўны рэдактар газеты «Завтра», сябра Сакратарыяту Саюзу пісьменнікаў Расіі.
Біяграфія
Мае жонку, двух сыноў і дачку.
Свята-Троіцкая царква (Салтанаўшчына)
Гісторыя
Пабудавана ў 1826 годзе, паводле іншых звестак — у канцы XVIII ст. з цэглы як касцёл. Адкрыта ў 1990-я гады як праваслаўная царква.
Званіца
Побач з храмам знаходзіцца двух’ярусная званіца. Першы ярус мураваны, другі — драўляны, з прамавугольнымі праёмамі.
Усходнепалеская школа дойлідства
Культавае дойлідства
У другой палове XVIII — пачатку XIX стагоддяў усходнепалескай школай выпрацаваны арыгінальны прыём узмацнення кантрасту кампазіцыі цэнтральнага храмавага аб’ёму ў выніку пастаноўкі паміж двума васьмерыкамі чацверыка, падобны прыём выкарыстаны ў Рубельскай Міхайлаўскай царкве, царкве ў в. Ленін Жыткавіцкага раёна, Кажан-Гарадоцкай Мікалаеўскай царкве). Такі прыём характэрны і для званіц. Будавалі таксама ярусныя храмы глыбінна-прасторавай кампазіцыі са званіцамі на галоўным фасадзе (Гомельская Ільінская царква).
Тамілы
Гісторыя
Генетычныя даследаванні тамілаў Індыі выявілі, што асобныя групы насельніцтва вядуць радавод ад арыйскіх груп Усходняй Індыі. Тамілы Шры-Ланкі генетычна больш блізкія да сінгалаў, чым да тамілаў Індыі. Апошнія даследаванні паказваюць блізкасць тамілаў да старажытных насельнікаў Індыі каменнага веку і іх генетычную сувязь з Усходняй Афрыкай.
Паўвостраў Эдуарда VII
Паўво́страў Эдуа́рда VII, або Зямля́ Эдуа́рда VII, або Зямля́ Караля́ Эдуа́рда VII, — буйны, пакрыты льдамі паўвостраў у Антарктыдзе, адкрыты ў 1902 годзе.