cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Літоўцы
Дэмаграфія
Паводле перапісу 2009 г. толькі 66,9% жыхароў Літоўскай Рэспублікі жыве ў гарадах.
Літоўская дыяспара — рассяленне і колькасць у свеце
Пасля выхаду ў 1990 г. Літвы са складу СССР некаторыя эмігранты (у тым ліку, нашчадкі ранейшай эліты) пачалі вяртацца ў незалежную літоўскую дзяржаву. Напрыклад, другім прэзідэнтам атрымаўшай зноў у 1990 г. незалежнасць Літвы стаў Валдас Адамкус — сын начальніка генштаба арміі міжваеннай Літвы, рэпатрыянт з Чыкага (штат Ілінойс) і член рэспубліканскай партыі ЗША. У той жа час хвалі рээміграцыі ў параўнанні з эміграцыяй літоўцаў замяжу нязначныя.
Блакітніца лясная
Пашырэнне
Арэал уключае ўмераны пояс Еўразіі на ўсход да Паўночнай Карэі, востраў Сахалін.
Барыс Іпалітавіч Райскі
Біяграфія
Скончыў вышэйшае музычнае вучылішча ў Харбіне (Кітай, 1932). 3 1947 у СССР. У 1950 быў арыштаваны і па ілжывым абвінавачанні асуджаны на тэрмін у лагерах. Вызвалены ў 1954. 3 1957 галоўны дырыжор аркестра Мінскага цырка. У 1961—88 галоўны дырыжор і мастацкі кіраўнік канцэртна-эстраднага аркестра Беларускага тэлебачання і радыё. Пад яго кіраўніцтвам зроблены фондавыя запісы опер «Кастусь Каліноўскі» Дз. Лукаса, «У пушчах Палесся» А. Багатырова, «Зорка Венера» Ю. Семянякі, «Сівая легенда» Дз. Смольскага, «Матухна Кураж» С. Картэса, радыёоперы «Барвовы золак» К. Цесакова, музыкі балетаў «Альпійская балада», «Выбранніца» і «Маленькі прынц» Я. Глебава, музычных камедый «Паўлінка» Ю. Семянякі і «Несцерка» Р. Суруса, вакальна-сімфанічных, сімфанічных і эстрадных твораў і песень беларускіх кампазітараў для Беларускага тэлебачання і радыё, грамзапісы і інш. Аўтар аранжыровак для эстрадных і сімфанічных аркестраў.
Аўтаматызм (мастацтва)
Аўтаматызм адыгрывае асноўную ролю ў сюррэалізме, прадстаўнікі якога надаюць у жывапісную, літаратурную ці музычную форму выходныя з падсвядомасці творчыя імпульсы.
Басяныя
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Скрышава (Карэліцкі раён)
Скры́шава (, Скрышево) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Рэчыцы (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
NGC 7540-2
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Бензавоз
Бензавоз (скарачэнне ад[бензін]-[вазіць]) — тып спецыяльнай тэхнікі, прызначанай для перавозкі нафтапрадуктаў.
Пётр Андрэевіч Арацкаў
Пётр Андрэевіч Арацкаў (, в. Баброўка, Кінельскі раён, Самарская вобласць, Расія — ?) — эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (1952), дацэнт (1954). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Кабрэра
Гісторыя
Кабрэра наведавалася людзьмі з часоў неаліту. Старажытныя мараплаўцы завезлі сюды коз для палявання. Ад гэтых жывёл пайшла сучасная назва вострава. Лічыцца, што каля яго ўзбярэжжа нарадзіўся Ганібал. У VI ст. ён быў населены хрысціянскімі манахамі.
У 1991 г. Кабрэра ўключана ў скад аднайменнага нацыянальнага парка. Востраў не мае сталага насельніцва, аднак наведваецца турыстамі.
Шарль-Жазеф Натуар
Шарль-Жазеф Натуар (Charles-Joseph Natoire;,  — , Кастэль-Гандольфа каля Рыма) — французскі мастак эпохі ракако.
Варфаламей I (Патрыярх Канстанцінопальскі)
Тытул
Поўны тытул прадстаяцеля Канстантынопальскай Царквы: Яго Боскае Усесвяцейшаства Архіепіскап Канстанцінопаля — Новага Рыма і Усяленскі Патрыярх (грэч. Η Αυτοειοτάτη Παναγιότης, ο Αρփιεπίσκοπος κωνσταντινουπόλεως, νας ρμης και Οικουμενικός πατριάρփης).
Алег Віктаравіч Навіцкі
Служба ў ВПС
У 2004—2006 гадах вучыўся ў Ваенна-паветранай акадэміі імя Ю. А. Гагарына (камандны факультэт).
NGC 7541
NGC 7541 (іншыя абазначэнні — NGC 7581, PGC 70795, IRAS23121+0415, UGC 12447, KCPG 678B, MCG 1-59-17, ZWG 406.30) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Рыбы.
Руны
Пасля прыняцця хрысціянства ў краінах Паўночнай Еўропы руны як пісьменнасць былі выцеснены лацініцай. Сам тэрмін «руны» мае сувязь са старажытнагерманскім коранем run («тайна»). Усяго вядома каля 5000 рунічных надпісаў, большая частка была знойдзена ў Швецыі. Акрамя таго, у сярэдневяковай Еўропе існавалі рунічныя календары.
Рунічныя помнікі
Адным з найбольш ранніх рунічных надпісаў лічыцца надпіс на касцяным грэбні, захаваным у балоце на дацкім востраве Фюн. Надпіс перакладаецца як harja (імя ці эпітэт) і датуецца другой паловай II стагоддзя. Да нядаўняга часу лічылася, што рунічнае пісьмо з'явілася ў III стагоддзі, аднак апошнія знаходкі ўказваюць на тое, што руны выкарыстоўваліся яшчэ ў I стагоддзі н. э.
Некралогам служыць і іншы рунічны камень з Нарвегіі. Ён абвяшчае: «Энгль узвёў гэты камень у памяць пра свайго сына Торальда, які памёр у Вітахальме, паміж Устахальмам і Гардарам».
Іншыя рунічныя помнікі ўсхвалялі доблесць вікінгаў, якія вярнуліся з падарожжаў. Вось тыповы надпіс на камені з горада Эш пад Стакгольмам: «Руны высечаны па загадзе Рагнвальда. Ён быў у Грэцыі на чале войска». Рунічныя камяні, такія як камень з Хілерсье (Швецыя), расказваюць пра выключныя правы жанчын у германцаў — права жанчыны на ўладанне ўласнасцю. Рунамі высякаліся імёны ўладальнікаў зброі, мастакоў. Але вядомыя і рунічныя надпісы бытавога характару. Вялікую колькасць рунічных надпісаў уяўляюць брактэаты, таксама вядомы рунічныя календары.
Паўночнаэтруская версія
Найбольш папулярная тэорыя пра паходжанне рунічнага пісьма ад аднаго з паўночнаэтрускіх алфавітаў, якую прапанаваў у 1928 годзе рунолаг Карл Марстрандэр.
Семіцкая версія
Лідыйскі алфавіт мае шэраг літар ідэнтычных рунам (па графіцы, але не па фанетыцы). Гэты алфавіт, відаць, узнік ад фінікійскага алфавіта паралельна з грэчаскім. Гэта пісьменнасць вымірае ў III ст. да н.э., і прыкладна ў гэты ж час руны з'яўляюцца ў Еўропе, увабраўшы і шэраг літар лацініцы. Некаторыя руны маюць дакладныя аналагі ў іншых семіцкіх алфавітах, напрыклад у паўднёвааравійскім пісьме руны: Gebo, Berkana, Ing (у скандынаўскім варыянце).
Рунічныя календары
Існавалі таксама рунічныя календары, разнавіднасці «вечнага календара». У Даніі іх называлі рымстакамі (ад rim — «каляндар» і stok — «палка»), у Нарвегіі іх называлі праіставамі (ад prim — «залатая колькасць»). Яны часцей за ўсё мелі выгляд палкі ці кія даўжынёй ад некалькіх цаляў да 5 футаў. Гэтыя календары выкарыстоўваліся ў Скандынавіі, і, магчыма, паходзяць з далёкай мінуўшчыны, але самыя раннія са знойдзеных датуюцца XIV стагоддзем. Для навукі цікавасць уяўляе рукапіс Олі Ворма «Computus Runicus», копія рукапісу 1328 года, у якой быў цалкам запісаны рунічны каляндар. На адным боку пазначаліся даты з 14 красавіка па 13 кастрычніка (Nottleysa, «безночныя дні», лета па скандынаўскім календары), на іншым боку, адпаведна, даты з 14 кастрычніка па 13 красавіка (Skammdegi, «кароткія дні», зіма па скандынаўскім календары). Для абазначэння дзён у рунічных календарах першапачаткова выкарыстоўваўся паўтаральны парадак з сямі рун. Таксама адзначаліся дзевятнаццаць «залатых чыслаў» для знаходжання поўні. Кожная з дзевятнаццаці дат адзначалася рунай, лікавае значэнне вызначалася алфавітным парадкам, а для трох дат, якія адсутнічаюць, былі створаны дадатковыя руны: Arlaug пазначаў 17, Tvimaður  пазначаў 18, Belgþor  пазначаў 19. Святы пазначаліся спецыяльнымі знакамі. Гэтыя знакі вызначаліся, галоўным чынам, прыметамі, звязанымі з тым ці іншым святам, так, 9 чэрвеня, Дзень Св. Калумбы пазначаўся выявай ласося, бо паводле прыметы ў гэты дзень пачынаўся нераст ласося. 14 красавіка, Першы дзень каляндарнага лета, пазначаўся выявай квітнеючага куста. 11 лістапада, Дзень Св. Марціна, пазначаўся выявай гусі, бо Св. Марцін, калі яго выбралі біскупам, спалохаўся і схаваўся сярод гусей. У пазнейшую эпоху дні сталі пазначацца простымі рысачкамі, а дзевятнаццаць «залатых чыслаў» — арабскімі лічбамі або іншымі лічбавымі знакамі.
Акультнае значэнне
У сучаснай практыцы выкарыстоўваюць таксама 25-ю руну, руну Одзіна, пустую руну (гэта значыць пустую варажбітную драўляную нарыхтоўку для руны), якая азначае «чысты лёс». Руны складваюць у спецыяльны мяшэчак, які трэба ўвесь час насіць з сабой. Даставаць руны з мяшэчка можна толькі ў момант варажбы. Існуе мноства разнастайных спосабаў варажбы з дапамогай рун: расклады на 1 руну (так/не), 3 (мінулае-сучаснасць-будучыня), 4, 5, 7, 9 (т.з. «сусветнае дрэва»), 12, 24 («раскладванне па палатне») руны. Пры трактоўцы раскладу ўлічваецца значэнне кожнай асобна ўзятай руны (улічваецца прамое, перавернутае (адсутнасць) і люстраное (адмова) размяшчэнне руны), іх узаемнае размяшчэнне, сэнсавыя спалучэнні (да прыкладу, «одаль» — дом, радзіма, клан, і «райда» — дарога прадвесцяць хуткую дарогу дахаты).
Славянскія руны
На тэрыторыі Расіі, Беларусі, Украіны і Латвіі быў знойдзены шэраг надпісаў, выкананых добра вядомымі германскімі рунамі. Аднак у Старой Ладазе і ў Ноўгарадзе былі выяўлены два непрачытаныя надпісы, зробленыя невядомымі пісьменнасцямі, меркавана рунічнымі, прычым зусім непадобнымі адна на адну. Чарнарызец Храбр у сваім трактаце «Аб пісьмёнах» згадвае пра выкарыстанне славянамі-язычнікамі «рыс і рэзаў» для варажбы, што дазваляе выказаць здагадку магчымасць існавання славянскіх рун. Зрэшты, у трактаце Храбра прама сцвярджаецца пра адсутнасць пісьма ў славян. Таксама са славянскімі рунамі атаясамляецца пісьмо «Вялесавай кнігі», прызнанай навуковай супольнасцю падробкай XIX—XX стагоддзя. У XVIII стагоддзі заяўлялася пра знаходку «венедскіх рун» на фігурках з храма Рэтры, але гэтыя фігуркі, як і «Вялесава кніга», былі прызнаны падробленымі.
Мааская школа
Мааская школа (таксама мёзская або мазанская, ад фр. art mosan) — традыцыйнае пазначэнне рэгіянальнага ізводу, які склаўся ў XI—XIII стагоддзях у басейне ракі Маас, або Мёз.
Адметная рыса гэтай школы — прамое атрыманне ў спадчыну і развіццё традыцый мастацтва Каралінгаў, якое арыентавалася на антычныя і візантыйскія ўзоры. Нават у перыяд сталага сярэдневякоўя мясцовыя дойліды заставаліся пад уражаннем ад. Такая пераемнасць звязана з тым, што даліна Мааса была размешчана ў  франкскай дзяржавы; тут жа знаходзілася сталіца Карла Вялікага — горад Ахен са спадарожным засяроджваннем твораў мастацтва.
Ліла-Эдэт (камуна)
Насельніцтва
Насельніцтва складае 12 580 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Хвалава (Карэліцкі раён)
Хва́лава (, Хвалово) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Бескаўка
Гісторыя
Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 г. У студзені 1925 г. у вёску пераведзена школа з вёскі Лыкінка, у ёй было 36 вучняў. У 1931 г. арганізаваны калгас «Чырвоны колас», які ў 1932 г. аб'ядноўваў 34 гаспадаркі, меў 274 га ворыва, працавала кузня па рамонту сельгасінвентару.
Avenged Sevenfold
Гісторыя
Аднайменны альбом гурта — «Avenged Sevenfold» — выдадзены 19 кастрычніка 2007. Дэбютаваўшы адразу на чацвёртай пазіцыі «Billboard 200», альбом адразу разышоўся тыражом у 94 000 копій, і быў апошнім альбомам, запісаным ў «залатым складзе».
Парк Сен-Клу
На самой тэрыторыі парка знаходзіцца невялікі музей шато Сен-Клу, Інстытут Пастэра, балюстрада з відам на Парыж, каля дзесяці фантанаў, англійскі парк і ружоўнік Марыі Антуанеты.
Муха сіняя мясная
Арэал
Распаўсюджана ў Заходняй Еўропе і Паўночнай Амерыцы, паўночных і цэнтральных раёнах Расіі. Прадстаўнікі віду — пасялковыя паўэндафілы. Імага з’яўляюцца ў чэрвені, дасягаючы максімальнай колькасці ў жніўні-верасні. Асноўныя месцы выплода — неканалізацыйныя прыбіральні (вясковыя прыбіральні) з вільготнымі фекаліямі.
Ганаровыя грамадзяне Пінскага раёна
Ганаровыя грамадзяне Пінскага раёна — званне за выбітны ўклад у развіццё і росквіт Пінскага раёна.
Юлія Спетсмарк
Клубная кар’ера
24 студзеня 2020 года перайшла ў партугальскую «Бенфіку». Праз тыдзень яна дэбютавала за каманду ў пераможным (3:1) матчы супраць «Брагі».
Аўтаметамарфізм
Аўтаметамарфізм (грэч. autos - сам, metamorpho — змяняюся) — сукупнасць працэсаў, якія прыводзяць да змены мінеральнага складу магматычнай горнай пароды пад уздзеяннем раствораў і флюідаў, генетычна звязаных з пародамі, якія толькі фарміруюцца. Працэс аўтаметамарфізму  ўключае некалькі прыступак: уласна магматычны (пры тэмпературы больш за 600°З), і пеўматаліптычны (600-375°З) і гідратэрмальны (менш за 375°С). Да аўтаметамарфізму  адносяць серпентынізацыю перыдацітаў, альбіцізацыю спілітаў, грэйзенізацыю аляскітаў, прапілітызацыю асноўных і сярэдніх парод і іншыя працэсы.
14 сакавіка
14 сакавіка — 74-ы (75-ы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Кэмп-Ноу
Кэмп-Ноу (Camp No) — былая сакрэтная турма ЦРУ ў заліве Гуантанама (Куба).
Какісіна
Катлавіна возера серпападобнай формы. Схілы катлавіны вышынёй 12—15 м (на захадзе і ўсходзе 2—6 м), разараныя. Возера акружана шырокай, месцамі забалочанай поймай. На ўсходзе возера берагавая лінія ўтварае вузкі заліў. Берагі пясчаныя, заходнія і паўночныя забалочаныя. Вада вызначаецца чысцінёй і празрыстасцю. Выцякае ручай у возера Вогзіна (цячэнне толькі ў час разводдзя) і ручай, працякаючы праз 2 невялікія возеры ў раку Дзіва. Надводная расліннасць пашырана да глыбіні 1,2—2,5 м, падводная — да 10 м.
Юзаф Матэвушавіч Ваньковіч
Сям’я
Юзаф Ваньковіч ажаніўся са шляхцянкай-каталічкай Марыянай Лускінай, ад якой меў сыноў: Станіслаў Юзафавіч Ваньковіч (1794—?), паручнік (1831); Казімір Юзафавіч Ваньковіч (01.04.1796—?), ажэнены з Кацярынай Любашчынскай, служыў засядацелем II дэпартамента Галоўнага суда Мінскай губерні, у 1817 у Віленскім універсітэце выдаткаваў 6 злотых 20 грошаў на помнік Тадэвушу Касцюшку, быў членам масонскай ложы.
Абсентэізм
Гэта з’ява супрацьлегла прэзентэізму.
Масавае забойства ў Мукарадзібе
Версія амерыканскіх вайскоўцаў
Напярэдадні ў вёсцы праходзіла вясельная ўрачыстасць. У тры гадзіны ночы населены пункт падвергнуты бамбардзіроўцы, а затым туды ўвайшлі амерыканскія салдаты. Вайскоўцы заявілі, што ў вёсцы хаваліся баевікі, якія раней адкрылі па іх агонь, і што там не было ніякага вяселля, а сярод забітых не было дзяцей. Так, брыгадны генерал Марк Кіміт сказаў: «Няма сведчанняў, што там было вяселле: мы не знайшлі вясельных упрыгожванняў, музычных інструментаў, вялікай колькасці ежы або пакінутых порцый». Як заявіў камандуючы 1-й дывізіяй марской пяхоты генерал Джэймс Мэціс, ''«колькі народу з’ехалася на гэтую вяселле пасярод пустыні, у 130 км ад бліжэйшага жылля? Там было больш двух тузінаў здольных да службы мужчын. Давайце не будзем наіўнымі!»''. Паводле афіцыйнай версіі амерыканскіх ваенных, «у ходзе аперацыі войскі кааліцыі патрапілі пад сустрэчны агонь, і ім спатрэбілася падтрымка з паветра». Джэймс Мэціс адзначыў, што не бачыў паказаны па арабскаму тэлебачанні пахаванне дзіцяці, заявіўшы: «я не збіраюся прасіць прабачэння за дзеянні сваіх падначаленых».
Версія іракцаў і СМІ
Швагерка жаніха, 30-гадовая Халіма Шібаб у інтэрв’ю «The Guardian» сказала: ''«Мы выбеглі з будынка, і амерыканскія салдаты сталі страляць у нас. Лежачы на ​​зямлі, яны забівалі нас прыцэльнымі стрэламі аднаго за адным»''. Па яе словах, яна ўзяла на рукі малодшага сына і кінулася бегчы, двое яе сыноў пабеглі следам. Ад выбуху гранаты два яе сына загінулі. ''«Я ўпала на зямлю; амерыканскі салдат падышоў і штурхнуў мяне. Я прыкінулася мёртвай і, думаю, толькі гэта выратавала мяне ад смерці. Мой малодшы сын быў жывы і спалохана туліўся да мяне»''. Як адзначала газета, яе словы, пацверджаныя іншымі жыхарамі, супярэчаць заявам амерыканскіх вайскоўцаў.
Дугласія
Батанічнае апісанне
Вышыня дрэў да 25 м. Ствол прамы. Крона канічная. Кара буравата-шэрая. Ігліца пляскатая, зялёная або шызаватая, на галінках сядзіць паасобку. Шышкі светла-карычневыя, звіслыя, даўжынёй 5-7,5 см.
Люсечыль (камуна)
Люсечыль 251-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Люсечыль.
Касцёл Святога Яна Евангеліста і кляштар піяраў (Любэшыў)
Архітэктура
На першых вядомых фота Любяшова (1910—1914), дзе будынкі зафіксаваны яшчэ без атрыманых падчас вайны пашкоджанняў, касцёл ужо быў без вежаў і некаторага зафіксаванага на абмерным чарцяжы дэкору. Калі вежы былі разабраны (і ці былі ўвогуле дабудаваны) — невядома.
Перад касцёлам знаходзіліся дзве каменныя калоны, на якіх стаялі каменныя фігуры Маці Божай (ласкавай) і Іосіфа (Абручніка). Побач знаходзілася драўляная званіца, у якой было чатыры званы: самы вялікі звон меў вагу 1677 фунтаў, сярэдні — 300, менш — 206 і самы маленькі — усяго 60.
Рухча 1
Ру́хча 1 (, Рухча 1) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Рухчанскага сельсавета.
Аляксандр Акімавіч Пятраеў
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Галакціёнава (у сучасным Краснатуранскім раёне Краснаярскага края Расіі). Жыў у сяле Курагіна, вучыўся ў сямігадовай школе, працаваў у калгасе. У 1944 годзе быў прызваны ў Чырвоную Армію. Скончыў школу танкістаў і атрымаў спецыяльнасць механіка-вадзіцеля. На фронце з 1944 года.
Астрагляды
Геаграфія
Побач праходзіць аўтамабільная дарога Камарын — Хойнікі. Паблізу ёсць радовішчы гліны.
Карона Каралеўства Польскага
20 чэрвеня 1600 года падкаморы Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю zapis wieczysty, 26 чэрвеня ў Люблінскім трыбунале прызнаны, на двор Астраглядавічы з прыналежнымі да яго «прыселкамі» — сёламі Астраглядавічы, Хойнікі, Вялікі Бор, Дворышча, Храпкаў і яшчэ дзевяцю паселішчамі, а таксама на двор з 5 часткай з сямі пляцаў у Кіеве. З імёнамі сужэнства Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх звязана заснаванне яшчэ да 1622 году касцёла ў Астраглядавічах і стварэнне найбольш ранняй у рэгіёне каталіцкай парафіі. Першым з вядомых настаяцелем быў ксёндз Станіслаў Зданоўскі. Недзе ў гэты ж час Астрагляды апынуліся ў складзе Оўруцкага павета. У 1623 годзе ўдава Гальшка Мікалаевая Харлінская судзілася з сваякамі Харлінскімі за іх наезд на замак Астраглядаўскі, вёску Астраглядавічы, на мястэчка Новы Харленж (Хойнікі), вёску Хойнікі і інш. 11 лютага 1627 года яна склала тэстамэнт, паводле якога добра Астраглядавічы пераходзілі ў пасэсію да яе зяця Мікалая Абрагамовіча, ваяводзіча смаленскага. У 1628 годзе пан М. Абрагамовіч з пятнаццаці дымоў ў Астраглядавічах плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў. Пры гэтым яму яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменні з іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, з якім пані Гальшка ўзяла шлюб.
У 1753 годзе князем Шуйскім запісаны фундуш Астраглядавіцкай уніяцкай Свята-Троіцкай царкве.
Гісторыя Саудаўскай Аравіі
Сярэднявечча
У пачатку VII ст. ў Хіджазе ўзнікла новая рэлігія — іслам, які здолеў аб’яднаць арабскія плямёны. У выніку арабскіх заваяванняў паўстала вялікая дзяржава — Арабскі халіфат са сталіцай у Медыне. Каля 660 г. халіф Муавія I перанёс сталіцу халіфата з Медыны ў Дамаск, пасля чаго Аравія страціла становішча цэнтра дзяржавы.
Окана
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Зарастае да глыбіні 2 м, уздоўж берага паласа надводнай расліннасці шырынёй да 200 м. Упадае ручай, на паўднёвым усходзе выцякае рака Оканіца.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, плотка, акунь, краснапёрка, лінь, мянтуз, гусцяра і іншыя рыбы.
Самалійскі шылінг
Гісторыя
Пасля абвяшчэння незалежнасці Самаліленда, там быў уведзены Самалілендскі шылінг. З-за высокай інфляцыі самалійскага шылінга на тэрыторыі Самалі часта ўжываюцца амерыканскія долары і еўра.
Вазаўнікі
Вазаўнікі́ (, Возовники) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Рухча 2
На паўднёва-заходняй ускраіне вёскі знаходзіцца возера Рухчанскае.
Каарэл Ээнпалу
Каарэл Ээнпалу (Kaarel Eenpalu; да 1935 — Карл Эйнбунд Karl August Einbund;  — 27 студзеня або 28 студзеня 1942, Кіраўская вобласць) — эстонскі дзяржаўны дзеяч.
У 1919 — член Устаноўчага сходу. У 1919—1920 — дзяржаўны кантралёр. У 1920 — галоўны рэдактар ​​газеты Tallinna Teataja. Уваходзіў у склад Народнай партыі, з 1923 удзельнічаў у дзейнасці Згуртавання аграрыяў.
Партызанская брыгада імя Аляксандра Неўскага (К. М. Ешчанка)
Дзейнасць брыгады
13 ліпеня 1944 года брыгада (562 партызаны, 6 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гонёндз (гміна)
Го́нёндз (Goniądz) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Манецкага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гонёндзе. Плошча гміны складае 376,68 км². Станам на 2004 год у гміне Гонёндз пражывалі 5253 чалавекі, шчыльнасць — 13,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 28 салецтваў.
Тэкліц
У возеры водзяцца карась, шчупак, лінь, плотка, акунь і іншыя віды рыб.
Багушы (Брагінскі раён)
Транспартная сістэма
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Брагін — Камарын.
Распад Расійскай імперыі
Страта Каралеўства Польскага
12 верасня 1917 года акупацыйная ўлада пачала рэформу дзяржаўнага кіравання ў Каралеўстве Польскім. 27 кастрычніка 1917 года для часовага ажыццяўлення паўнамоцтваў польскага манарха быў створаны рэгенцкая рада. 3 сакавіка 1918 года паміж Савецкай Расіяй і Цэнтральнымі дзяржавамі быў заключаны сепаратны мірны дагавор, па якому польскія землі, якія да вайны належалі Расійскай імперыі, вывадзіліся з-пад вярхоўнай улады Расіі, 9 красавіка 1918 года адбыліся выбары ў заканадаўчы орган каралеўства — Дзяржаўную раду. 29 жніўня 1918 года СНК РСФСР адмяніў дагаворы Расійскай імперыі аб падзеле Польшчы, канчаткова аформіўшы незалежнасць Польшчы ад Расіі як палітычна, так і юрыдычна.
Страта Фінляндыі
Адрачэнне Мікалая II ад трона 2 сакавіка 1917 года аўтаматычна разарвала асабісты саюз з Вялікім княствам Фінляндскім. 20 (7) сакавіка 1917 года Часовы ўрад выдаў Закон аб зацвярджэнні Канстытуцыі Вялікага Княства Фінляндыі, які пацвярджаў вяртанне Фінляндыі ўсіх правоў у перыяд аўтаноміі і адмяняў усе абмежаванні перыяду русіфікацыі. 26 (13) сакавіка 1917 года на змену русіфікаванаму Сенату Міхаіла Баравіцінава быў утвораны новы — Сенат Фінскай кааліцыі Оскара Такоя. Старшынёй сената Фінляндыі заставаўся расійскі генерал-губернатар Фінляндыі. 31 сакавіка Часовы ўрад прызначыў на гэтую пасаду Міхаіла Стаховіча.
У разгар ліпеньскага крызісу 1917 года парламент Фінляндыі абвясціў незалежнасць Вялікага княства Фінляндскага ад Расіі ва ўнутраных справах і абмежаваў кампетэнцыю Часовага ўрада Расіі пытаннямі ваеннай і знешняй палітыкі. 18 (5) ліпеня, калі вынікі паўстання бальшавікоў у Петраградзе яшчэ не былі ясныя, парламент Фінляндыі ўхваліў сацыял-дэмакратычны законапраект аб захопе ўлады, але закон быў адхілены Часовым урадам Расіі, парламент Фінляндыі распушчаны, а яго будынак заняты расійскімі войскамі.
Страта Украіны
На падставе рэзалюцый з’ездаў Савет склаў спецыяльны мемарандум Часоваму ўраду. У першым абзацы дакумента гаварылася, што «Часовы ўрад у тым ці іншым акце павінен выказаць прынцыповае і добразычлівае стаўленне» да лозунга аўтаноміі. Патрабаваўся ўдзел «прадстаўнікоў украінскага народа» ў міжнародным абмеркаванні «ўкраінскага пытання». Пяты пункт мемарандума заключаўся ў наступным: «У інтарэсах павышэння баяздольнасці арміі і аднаўлення дысцыпліны неабходна ажыццявіць падзел украінцаў на асобныя вайсковыя часці як у тыле, так і па магчымасці на фронце». Фактычна гэта быў першы крок да стварэння незалежнай арміі — а значыць, і незалежнай дзяржавы. Іншыя палажэнні прадугледжвалі распаўсюджванне ўкраінізацыі пачатковай школы на сярэднюю і вышэйшую адукацыю «як з пункту мовы, так і прадметаў», украінізацыю адміністрацыйнага апарату, субсідыі ўкраінскім уладам з цэнтра, амністыю альбо рэабілітацыю рэпрэсаваных грамадзян украінскай нацыянальнасці.
Супрацьдзеянні развалу імперыі
У выніку савецка-фінскай і Другой сусветнай вайны былі па-рознаму далучаны (Карэлія, Тува, краіны Балтыі, Бесарабія і іншыя) альбо перайшлі пад кантроль (Польская Народная Рэспубліка) некаторыя іншыя тэрыторыі, страчаныя падчас распаду імперыі. У 1980-х і 1990-х з-за неэфектыўнага кіравання і палітычнай сістэмы ў цэлым, міжнацыянальных супярэчнасцей і росту эканамічнай адсталасці сацыялістычны лагер, а затым і СССР увайшлі ў перыяд распаду. Працэс распаду былой Расійскай імперыі працягваецца па гэты дзень.
Чакская вайна
Апісанне рэгіёна
Паўднёваамерыканскі рэгіён Гран-Чака звычайна дзеліцца на тры часткі: Чака-Барэаль, на поўнач ад ракі Пілкамаё, Чака-Сэнтраль паміж Пілкамаё і Бермеха і Чака-Аўстраль, гэтыя раёны маюць некаторыя геаграфічныя і культурныя цэласнасць, хоць паўднёвая і цэнтральная вобласці часта разглядаюцца як адна з раёнаў Чака-Гуаламбы, а да паўночнага Чака часам уваходзяць часткі Пантанала і Чыкітаніі. Спрэчная тэрыторыя паміж Балівіяй і Парагваем належыць выключна паўночнага Чака.
Плошча рэгіёну каля 455 000 км² і была ў значнай ступені незаселенай і маладаследаванай на пачатак 1930-х гадоў. Рэгіён мяжуе з Аргенцінай (з мяжой ракі Пілкамаё) на поўдні і асноўнай урадлівай часткай Парагвая (мяжа з Парагваем) на ўсходзе. На захадзе гэты рэгіён абмежаваны паўднёвай часткай Цэнтральных Анд, а на поўначы Балівійскай нізінай і Бразільскім Пантаналам. Рэгіён пакрыты калючымі кустамі і невялікімі дрэвамі, такімі як кэбра, яго патэнцыял для традыцыйнага земляробства даволі малы. У дадатак да кебры, у ёй таксама расце плямісты парагвай, крыніца матэ.
Пачатак вайны
Інтэнсіўныя баі Чака пачаліся ў сярэдзіне жніўня. Чатыры тысячы балівійскіх войскаў у Першым корпусе наступалі на паўднёвым усходзе Чака, дзве тысячы падзяліліся на дзве дывізіі на паўночным усходзе. Па стане на ліпень, яшчэ 6 тысяч вайскоўцаў былі накіраваны ў Чако з цэнтральнай Балівіі.
Лыкінка
Лы́кінка (, Лыкинка) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці на ручаі Язвітка (прыток р. Волчас). Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. За 35 км на паўднёвы захад ад Мсціслава, 69 км ад Магілёва, 15 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша-Сураж.
NGC 7548
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кенійскі шылінг
Адзін кенійскі шылінг роўны 100 цэнтам. Міжнароднае абазначэнне - KES. Знаходзіцца ў звароце з 14 верасня 1966 года. На дадзены момант у грашовым звароце знаходзяцца банкноты серыі 2019 года наміналам 50, 100, 200, 500 і 1000 кенійскіх шылінгаў і манеты 1, 5, 10 і 20 кенійскіх цэнтаў.
Carterocephalus silvicola
Этымалогія назвы
Silva (з лацінскай мовы) — лес, silvicola — мабыць, лясны.
Біялогія
Развіваецца ў адным пакаленні ў год. Час лета з сярэдзіны мая да трэцяй дэкады чэрвеня. Вусені з сярэдзіны ліпеня па сярэдзіну красавіка наступнага года. Зімуюць у лісці травы, аплеценым павуціннем.
Рагачоўская настаўніцкая семінарыя
Гісторыя
У настаўніцкай семінарыі выкладаліся руская мова і літаратура, арыфметыка, прыродазнаўства, фізіка, гісторыя, маляванне, спевы, педагогіка, псіхалогія і методыка пачатковай адукацыі, геаграфія, гімнастыка, рамяство (пераплётнае майстэрства і пляценне кошыкаў), Закон Божы і царкоўнаславянская мова.
У 1915 г. працавалі 10 выкладчыкаў, якія з’яўляліся выпускнікамі ўніверсітэтаў Масквы, Юр’ева, настаўніцкіх семінарый Полацка, Варонеж, Віленскага юнкерскага вучылішча, Маскоўскага Строганаўскага мастацка-прамысловага вучылішча.
Сітна (возера)
Сі́тненскае (Сітняцкае возера, Сітна) — возера ў Беларусі, у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Вярхіта. Знаходзіцца за 24 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Лёзна, каля вёскі Сітна.
Валахоўшчына
Валахо́ўшчына (, Волоховщина) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Малажынскага сельсавета.
Улуру-Ката Цьюта
У 1958 г. за 480 км у паўднёва-заходнім напрамку ад горада Аліс-Спрынгс быў заснаваны Нацыянальны парк «Айерс-Рок». Сёння ён носіць назву Нацыянальны парк Улуру-Ката Цьюта. Яго плошча — каля 132,5 тыс. га.
Юры Улуатс
Разам з некаторымі міністрамі Юры Улуатс збег у Стакгольм, дзе ўрад у выгнанні працягваў дзейнічаць да афіцыйнай перадачы паўнамоцтваў прэзідэнту незалежнай Эстоніі Ленарта Меры ў 1992 годзе. Пасля прыбыцця ў Швецыю Улуатс памёр ад хваробы.
Спіс парыжскіх палацаў
Афіцыйныя палацы
Заўв.: Версальскі палац не ўваходзіць у гэты спіс, таму што знаходзіцца па-за Парыжам, у яго прыгарадзе.
Грамадзянскія палацы
Наступныя парыжскія будынкі заслужылі званне палаца за свой манументальны веліч:
Міхайлава (Мсціслаўскі раён)
Гісторыя
У 1714 г. у Крычаўскім старостве Мсціслаўскага ваяводства, дзяржаўная ўласнасць. У 1727 г. хутар Міхайлаў у Беліцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1910 г. адкрыта царкоўнапрыходская школа.
Молатагаловыя акулы
Молатагаловыя акулы, акулы-молаты, рыбы-молаты (Sphyrnidae) — сямейства рыб.
Сіняўскі сельсавет (Клецкі раён)
Сіня́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Сіняўка.
Замбійская квача
У 2003 годзе Замбія першая з афрыканскіх краін, якая ўвяла ў абарачэнне банкноты з палімерных матэрыялаў — банкноты 500 і 1 000 квача.
Вязаўцы
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Паісій Хілендарскі
Біяграфія
Памёр у 1773 годзе ў раёне сённяшняга Асенаўграда.
Нодзі
На тэлебачанні
У Вялікабрытаніі, краіне, дзе гэты персанаж нарадзіўся, персанаж з’яўляецца часткай дзіцячых тэлевізійных праграм, якія былі на тэлебачанні даўжэй за ўсё, з 1955 года, на BBC.
Ігар Аркадзевіч Мізрах
Мізрах Ігар Аркадзевіч (нар. 1 жніўня 1971 года, Вінніца, УССР, СССР, жыве ва Украіне) — украінскі палітычны эксперт, юрыст, грамадскі дзеяч, прадзюсар, шэф-рэдактар палітычных часопісаў «Рейтинг» і «Persona.top», уласнік медыя-холдынгу «PERSONA», агенцтва «MIZRAKH PRODUCTION», юрыдычных кампаній, сумесны ўласнік праграмы «Пульс України». Займаў пасады кіраўніка дзяржаўнай арганізацыі «Камітэт у справах барацьбы з карупцыяй і арганізаванай злачыннасцю», намесніка кіраўніка Камітэту «Народная люстрацыя», дарадцы ў пытаннях рэфармавання судовай сістэмы, міліцыі і пракуратуры, памочніка дэпутата Вярхоўнай рады, член Суполкі журналістаў Украіны.
Адукацыя
1986 год — паступіў у Вінніцкае педагагічнае вучылішча. Пасля другога курсу атрымаў прапанову заняць пасаду старэйшага важатага ў дзіцячым аздараўленчым цэнтры імя Жалюка ў г. Тульчын Вінніцкай вобласці.
Дзейнасць
Ігар Мізрах — ідэйны натхняльнік, арганізатар і кіраўнік прадзюсарскага цэнтру «MIZRAKH PRODUCTION», мэтай якога выступае дапамога маладым таленавітым артыстам рэалізаваць свой патэнцыял. З прадзюсарскім цэнтрам супрацоўнічалі такія зоркі як Яўген Кемераўскі, Марыя Максакава, Аіда, Віталій Барысюк, Натаніка, Аляксандр Цішчанка, Вольга Сумская, Святлана Лявонцьева, Сяргей Жораў, Аляксандр Маціенка і іншыя. Паспяховы праект прадзюсарскага цэнтру — часопіс «Persona.Top» пра Украіну і слынных украінцаў. якія дасягнулі значных вышынь і праславілі сваю краіну, часопіс «Рейтинг» — першы іміджавы часопіс пра ўкраінцаў.
Ігар Мізрах удзельнічае ў дабрачынных праектах, выступае спонсарам і мецэнатам.
Творчасць
Галоўны сэнс і пасыл песень Ігара Мізраха — каханне, вернасць, дабрыня, чэснасць, шчырасць, сяброўства, вера ў лепшае.
Селібабі
Селібабі (سيليبابي), (Sélibabi) — горад у Маўрытаніі, сталіца вобласці Кудзімага. Насельніцтва — 15 289 чалавек (на 2000 гад). Горад размешчаны недалёка ад дзяржаўнай мяжы з Сенегалам і Малі.
Тапа (тканіна)
Тапа ў культуры
У наш час з тапы шыюць вопратку для спецыяльных цырымоній, накшталт вяселля. Па-мастацку размалёваныя кавалкі тапы з’яўляюцца выдатным сувенірам. Вырабляюцца накрыўкі і насценныя малюнкі з тапы.
Усходні вакзал (Парыж)
Архітэктура
У памяць бітвы пад Вердэнам над касамі вакзала размешчаны два пано: «Патрыёты ўходзяць на фронт» і «Вяртанне ваеннапалонных».
Вялікія Вікаравічы
Гісторыя
Вёска вядома як мінімум з XVII стагоддзя, знаходзілася ў складзе Рэчы Паспалітай. Пасля Другога падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай Імперыі, з 1795 года вёска ўваходзіць у Столінскую воласць Пінскага павета Мінскай губерні, гаспадарамі зямлі былі Радзівілы. У 1879 годзе згадваецца як вёска, насельніцтва якой адносіцца да Стружскага праваслаўнага прыходу. З 1921 па 1939 год у складзе міжваеннай Польшчы, з 1939 у БССР.
Грэцкі арэх
Батанічнае апісанне
Грэцкі арэх — хуткарослая, святлалюбная, цеплалюбівыя, засухаўстойлівая расліна. Буйное дрэва, вышыня да 30 метраў, і да 1,5 м у дыяметры.
Распаўсюджанне
Радзіма Балканскі паўвостраў. У дзікім стане грэцкі арэх расце ў Сярэдняй Азіі, Закаўказзі, асабліва ў заходняй частцы, а таксама ў Талышскіх гарах. Грэцкі арэх расце ў паўночным Кітаі, у паўночнай Індыі, на Цянь-Шані, у Іране, у Малой Азіі і Грэцыі. У Заходняй Еўропе ён лічыцца здзічэлым, але разводзіцца яшчэ да шыраты 56° з. ш. Па звестках Шубелера, у Нарвегіі і Швецыі нават да 59°. Самым паўночным дрэвам гэтай пароды на ўсёй зямлі той жа аўтар лічыць дрэва, якое знаходзіцца ў нарвежскім гарадку Форзундзе, пад 63° 35' з. ш. Усё гэта адзінкавыя асобнікі, за якімі старанна даглядаюць.
У Беларусі зрэдку сустракаецца па ўсёй тэрыторыі ў парках і вулічных насаджэннях. 3 усіх відаў арэхавых гэты від мае найбольшае значэнне і пашырэнне. Інтрадукаваны ў паўднёва-заходнія раёны Беларусі ў другой палове XVIII ст. Пладовыя дрэвы ёсць у парках, вулічных насаджэннях, на прысядзібных участках у Брэсцкай, Гомельскай, Гродзенскай абласцях.
Грэцкі арэх не любіць цяжкіх і сырых глеб, расце асабліва добра ў далінах, якія абрашаюцца цякучымі водамі. Дэфіцыт гэтай прадукцыі на еўрапейскім рынку ў апошнія гады складае да 100 тыс. тон арэхаў ў абалонцы. Па камерцыйнай каштоўнасці ядра арэха падпадзяляюць на цэлыя, палоўкі, чвэртачкі і дробку, дзе кошт паступова памяншаецца — цана непашкоджанага насення ў 3-4 разы вышэй цаны драблёнага (пашкоджанага) насення.
Ядры арэхаў
Плады ўтрымліваюць 50-70 -78 % алею і да 21 % бялку. Тлусты алей складаецца з гліцэрыдаў лінолевай, алеінавай, стэарынавай, пальміцінавай і ліналенавай кіслот. Ён змяшчае ў сабе вітаміны А, D, Е, К, антыаксіданты і поліненасычаныя тлустыя кіслоты (лінолевая Амега-6 і ліноленовая Амега-3), якія яшчэ называюць незаменнымі.
Садова-лясная гаспадарка
Культура грэцкага арэха пачалася з самых старажытных часоў, і ён даў мноства разнавіднасцяў; разнастайнасць заўважаецца у ліку лісточкаў пёрыстага лісця, якія часам бываюць нават суцэльнымі, у напрамку галін, у ступені далікатнасці дравяністай часткі плоду і інш. Садовыя формы адрозніваюцца сілуэтам кроны, афарбоўкай лісця і кветак.
У парфумернай прамысловасці і касметалогіі
У парфумернай прамысловасці выкарыстоўваюць прадукты перапрацоўкі арэхавага алею. Паколькі ён ваалодае здольнасцю раствараць эфірныя алеі, з яго дапамогай здабываюць каштоўныя араматычныя злучэнні — ружавы, фіялкавы,, памяранцавы эфірныя алеі. Адварам лісця мыюць галаву для надання валасам цёмнага адцення.
Развядзенне
Паспяванне тычынак і песцікаў у грэцкага арэха адбываецца ў розны час, што выключае самаапыленне. Гэта ўласцівасць спрыяе перакрыжаванаму апыленню і атрыманню паўнавартасных арэхаў. У некаторых сартоў тэрміны цвіцення жаночых і мужчынскіх кветак перакрываюцца, звычайна гэта адбываецца, калі першымі заквітаюць жаночыя кветкі. Дрэва, у якога першымі раскрываюцца мужчынскія кветкі, з'яўляецца самастэрыльным, паколькі каташак можа пыліць ад некалькі гадзін у гарачыя дні да 7 дзён у пахмурнае надвор'е.
Мелеруд (камуна)
Мелеруд 125-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Мелеруд.
Пятрыгі
Пятры́гі (, Петрыги) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці на рацэ Волчас (прыток р. Сож). Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. За 35 км на паўночны захад ад Мсціслава, 70 км ад Магілёва, 15 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша-Сураж.
Рэльеф раўнінны, на паўднёвым захадзе мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і потым шашы Мсціслаў-Магілёў.
Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.
Бабабэ
Бабабэ — горад у Маўрытаніі, размешчаны ў вобласці Бракна.
Бялавічы (Мастоўскі раён)
Бяла́вічы (, Белавичи) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пескаўскага сельсавета.
Успенскі манастыр (Пустынкі)
Гісторыя
Заснаваны ў 1380 г. мсціслаўскім князем С. Лугвенам, сынам вялікага князя Альгерда. Паводле падання, князь Лугвен моцна захварэў і аслеп. У сне яму з’явіўся старац з прапановай: «Калі жадаеш пачаць бачыць, ідзі ў пустань і памыйся вадой з крыніцы, тады набудзеш жаданае». Такое месца яму нагадаў старац. Амыўшы вочы, князь вярнуў зрок і ўбачыў у галінках ліпы абраз Маці Божай. На гэтым месцы ён заснаваў манастыр. Дзякуючы шчодрым ахвяраванням манастыр яшчэ ў XV ст. авалодаў значнымі маёнткамі. У 1560 г. ў час Лівонскай вайны манастыр моцна пацярпеў, на доўгі час прыйшоў у заняпад. У 1578 г. кароль Стафан Баторый перадаў манастыр полацкаму архіепіскапу Феафану, а ў 1585 г. манастыр перайшоў пад кіраўніцтва папоўскага сына Мацвея Яўпаціевіча. У 1596 г. быў заняты манахамі-базыльянамі, якія жылі тут да 1839 г. Летам гэтага ж года настаяцель манастыра іераманах Іаан Касікоўскі перайшоў у праваслаўе. Але манастыр быў у нездавальняючым стане і ішоў да заняпаду, пакуль у 1859 г. на яго кіраўніцтва не быў прызначаны святар Феадосій Ляўчынскі, які ў 1866 г. быў узведзены ў сан архімандрыта. Ён пачаў аднаўленне манастыра і ў 1869 г. зацвердзіў праваслаўнае брацтва. На мяжы XVIII—XIX ст. манастыр перабудаваны. На пачатак XX ст. прыстанак валодаў 312 дзесяцінамі зямлі.
Паланэз Агінскага (фільм)
Сюжэт
Гісторыя пра маленькага скрыпача, які стаў сіратой у першы дзень вайны. Бадзяючыся па вёсках Заходняй Беларусі ў пошуках ежы, ён трапляе ў партызанскі атрад. Адцягваючы ўвагу салдат фашысцкага пікета ігрой на скрыпцы, юны Васіль забяспечвае прыкрыццё сапёрнай групе, якая мініруе чыгуначны мост.
Яўгенія Красоўска-Ядлоўска
Яўгенія Красоўска-Ядлоўска (, в. Новы Двор, Ваўкавыскі павет, Гродзенская губерня —, г. Варшава) — польскі дзяржаўны дзеяч, вучоны-філолаг, магістр філасофіі, выкладчык.
Гранд-Жат
Геаграфія і гісторыя
Востраў Жат перасечаны двума мастамі — мостам Левалуа на паўночным ускрайку і мастом Курбевуа ў сярэдзіне. На востраве Жат, які раней насіў імя Гранд-Жат, пабудаваны жылы квартал. На востраве таксама размешчаны гарадскія паркі, з якіх сад храма Кахання, знаходзіцца на поўдні і злучаны з правым берагам (Neuilly-sur-Seine) пераходам, а парк вострава Жат размешчаны на паўночным ускрайку вострава разам з пчальнікамі і музеем Сены.
15 верасня
15 верасня — дзвесце пяцьдзясят восьмы (дзвесце пяцьдзясят дзявяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Ада Бірк
Скончыў Рыжскае духоўнае вучылішча (1899), Рыжскую духоўную семінарыю (1905), вучыўся ў Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі, вывучаў права ў Тартускім (1907—1908) Санкт-Пецярбургскім (1908—1911) і Лейпцыгскім (1911) універсітэтах.
У сакавіку 1927 Бірку было дазволена выехаць у Эстонію. У тым жа годзе ён паўстаў перад Вярхоўным судом па абвінавачванні ў дзяржаўнай здрадзе, але быў апраўданы. Аднак палітычная і дыпламатычная кар'ера Бірка скончылася. 14 чэрвеня 1941 года арыштаваны органамі НКУС і адпраўлены ў лагер, дзе прысуджаны да расстрэлу. Сканаў да прывядзення прысуду ў выкананне.
Леанід Барысавіч Коган
Творчасць
Выступаў як саліст і ансамбліст. Рэпертуар уключаў скрыпічную музыку розных стыляў, эпох і народаў, ад манументальных твораў, што вымагаюць глыбіні інтэрпрэтатарскай канцэпцыі і шырыні музычнага мыслення, да мініяцюр, заснаваных на філіграннай апрацоўцы дэталей. Яго выкананне вылучалася рамантычнай узнёсласцю, эмацыянальнай насычанасцю, моцным тэмпераментам.
Гажыцы (гміна, Сілезскае ваяводства)
Гажы́цы (Gorzyce) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вадзіслаўскага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гажыцах. Плошча гміны складае 64,47 км². Станам на 2010 год у гміне Гажыцы пражывалі 20 119 чалавек, шчыльнасць — 312,1 чал./км².
Кюрасаа
Клімат
На в. Кюрасаа субэкватарыяльны клімат, сярэднегадавая тэмпература +30ºС. Найменьшыя тэмпературы ў студзені +26…+28 ºС. Дажджлівы перыяд — з верасня да пачатку снежня: кароткія ліўні праходзяць у асноўным ноччу, а днём стаіць сонечнае надвор'е. Ападкаў выпадае каля 500…600 мм. у год.
Дэмаграфія
Насельніцтва вострава складае 142.180 чалавек (2010). Шчыльнасць насельніцтва 319 чалавек/км².
Мовы
Пап'ямента 81,2 % (сумесь з іспанскай, нідэрландскай, партугальскай і англійскай моў), нідэрландская 8 % (афіцыйная), іспанская 4 %, англійская 2,9 %, іншыя 3,9 % (па перапісу 2001 года).
Старшыня (пасада)
Як правіла, старшыня выбіраецца або прызначаецца членамі сходу ці арганізацыі. У абавязкі старшыні звычайна ўваходзіць кіраўніцтва паседжаннямі арганізацыі і падтрыманне належнага дзелавога становішча падчас такіх паседжанняў. У перапынках паміж сесіямі арганізацыі або сходу старшыня часта выконвае ролю главы арганізацыі і выступае ад яе імя.
Зуэрат
Вайна ў Заходняй Сахары
ВПС Францыі былі размешчаны ў Зуэраце ў рамках Аперацыі «Ламанцін» і ўдзельнічалі ў бамбардзіроўцы паўстанцаў Палісарыё напалмам. 2 французскіх грамадзяніна былі забіты і 6 узяты ў палон падчас рэйду Палісарыё на горад Зуэрат.
Гіберэліны
Біясінтэз
Папярэднікам усіх гіберэлінаў з’яўляецца энт-каурэн, які ствараецца ў пластыдзе з геранілгераніл дыфасфата (GGDP): Далей з GA12 пры дапамозе ферментаў-аксідаз GAnOx (дзе n: 2, 3, 13, 20) сінтэзуюцца ўсе астатнія гіберэліны. Першыя 2 стадыі адбываюцца ў пластыдзе, астатнія — ў цытаплазме.
Функцыі
Адной з найбольш важных функцый гіберэлінаў з’яўляецца рэгуляванне зацвітання раслін. Звычайна, канцэнтрацыя гіберэлінаў павялічваецца пры падаўжэннні дня. Для многіх раслін красаванне кантралюецца фотаперыядам. Віды, што красуюць пры доўгім дне, можна прымусіць красаваць з дапамогай гіберэлінаў, але вынік шмат у чым будзе залежаць ад уласнай фізіялогіі той ці іншай расліны.
Джым Дайн
Жыццё і творчасць
Джым Дайн нарадзіўся ў сям’і гандляра. Адукацыю атрымаў у 1953—1958 гадах ва ўніверсітэце Цынцынаці, універсітэце Агая (Калумбус) і Бостанскай школе прыгожых мастацтваў. У 1959 годзе пераязджае ў Нью-Ёрк. Сумесна з Класам Олдэнбургам, Аланам Капраў і Маркам Ратліфам стварае Джадсан-галерэю ў Нью-Ёрку, дзе сябры арганізуюць першыя хэпэнінгі. Паміж 1960 і 1965 гадамі Джым Дайн выкладае ў Аберлінскім каледжы (Агая) і ў Ельскім універсітэце. З 1966 года працуе сумесна з шатландскім скульптарам Эдуарда Паалоцы ў Лондане. Цяпер мастак жыве і працуе ў Нью-Ёрку.
Дамянішкі
Дамяні́шкі (, Доменишки) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пескаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Зарудаўеўскага сельсавета.
52-і спецыялізаваны пошукавы батальён
Гісторыя
На 2012 год, за 17 гадоў, 52-і спецыялізаваны пошукавы батальён у супрацы з мясцовымі ўладамі правёў пошук у 1907 мясцінах на землях 110 са 118 раёнаў Беларусі. Адмыслоўцы батальёну знайшлі і перадалі для перапахавання рэшткі 19 682 загінулых ваенных, абазначылі межы пахаванняў 312 973 загінулых, пацверджаныя архіўнымі звесткамі. У выніку палявых пошукаў удалося вярнуць імёны 2262 загінулых падчас войнаў і абясшкодзіць 4175 выбухованебяспечных прадметаў. У выніку архіўна-даследчай працы ўстанавілі 79 893 імені загінулых ваенных. На 2012 год на дзяржаўным уліку стаяла 7233 ваенныя пахаванні, што склала ўдвая больш за паказчык 2003 года. У 2014 годзе 52-і пошукавы батальён правёў пошук у 127 мясцінах у 40 са 118 раёнаў усіх абласцей Беларусі, раскапаў і перадаў уладам для перапахавання рэшткі 3041 загінулага, вызначыў імёны 53 з іх. Таксама 52-і батальён выявіў 8 адзінак стралковай зброі 4859 патронаў, 542 выбухованебяспечныя прадметы і 2 узнагароды. За 20 гадоў 52-і пошукавы батальён абазначыў межы пахаванняў 313 025 асоб, выявіў рэшткі звыш 69 000 чалавек, правялі пошукі ў амаль 2000 мясцінах, абясшкодзілі звыш 5000 выбухованебяспечных прадметаў, выявілі 186 адзінак стралковай зброі, звыш 25 000 патронаў, 560 медальёнаў, 58 узнагародаў і звыш 13 500 рэліквіяў.
Даніэль Піксіядас
Літаратурная праца
Піксіядас супрацоўнічаў з чэхаславацкай газетай «Ljudove zvesci» і добраахвотнікам на мясцовым югаслаўскім радыё.
Зазямленне
Рабочае зазямленне забяспечвае нармальную работу электрычных машын, апаратаў, установак (зазямляюцца нейтралі трансфарматараў, нулявыя правады нізкавольтных ЛЭП, радыётэхнічныя антэны і іншыя).
Чорная Сасна
Назва
Паводле падання, некалі на гэтым месцы стаяла вялікая сасна ў якую ўдарыла маланка, дрэва часткова згарэла і яго абгарэлыя ("чорныя") рэшткі доўга стаялі, сяляне не здолелі іх выкарчаваць, ад чаго быццам і паходзіць назва вёскі.
Гастыцын (гміна)
Гасты́цын (Gostycyn) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тухольскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гастыцыне. Плошча гміны складае 135,8 км². Станам на 2012 год у гміне Гастыцын пражывалі 5270 чалавек, шчыльнасць — 38,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Клаус Чучэр
Адукацыя
Скончыў Універсітэт Санкт-Гале ў 1993 годзе. Атрымаў ступень доктара навук у 1996. У 2005—2009 працягнуў адукацыю ў Цюрыхскім універсітэце па спецыяльнасці міжнароднае бізнес права.
Вазапісец Аналата
Біяграфія
Найстаражытная з вядомых амфар працы Аналата цяпер захоўваецца ў Музеі Эшмала ў Оксфардзе, паказвае шэраг двухконных запрэжак. Вядомы таксама лутрафор Аналата, які захоўваецца ў Луўры, а таксама некалькі фрагментаў іншых работ майстра. Акрамя амфар і гідрый Аналат ствараў кратары, а таксама вазы з крышкамі. Вотыўная дошка, якая прыпісваецца яму, змяшчае надпіс ΣΟΝΟΣΈΠΙΣΤ, што сведчыць пра пісьменства мастака. Гэтая дошка таксама з'яўляецца самым старажытным помнікам роспісу з надпісам грэчаскімі літарамі.
Тарнада ў ЗША 10–11 снежня 2021
Дзясяткі тарнада ў ноч з 10 на 11 снежня 2021 года абрынуліся на ўсходнія штаты ЗША. Аб ахвярах і разбурэннях паведамляюць улады штатаў Кентукі, Арканзас, Тэнэсі, Місуры і Ілінойса; не менш за 70 ахвяр загінула. Гэтая прыродная катастрофа была адной з самых буйных у гісторыі ЗША.
Губернатар Кентукі заявіў, што толькі ў яго штаце ахвярамі тарнада сталі не менш як 50 чалавек. Найбольш ад стыхійнага бедства пацярпела акруга Грэйвс і яе адміністрацыйны цэнтр горад Мэйфілд у штаце Кентукі. Тарнада разбурыў дах фабрыкі, вежу палаца правасуддзя і суседні будынак турмы.
Сядзібна-паркавы ансамбль Віславухаў (Пярковічы)
Гісторыя
Паводле апісання Рамана Афтаназы, асноўны аб’ём будынка быў прамавугольнай формы і месціўся на 1.5-мятровым падмурку. Цэнтральны фасад вылучаўся высокім порцікам на чатырох масіўных калонах і шырокім балконам. У канцы XIX стагоддзя здарыўся няшчасны выпадак, калі фурман на чатырох парах коней зачапіўся за крайнюю калону і забіўся. Новы гаспадар разабраў порцік, замяніўшы яго на драўляную веранду з выхадам на балкон. З боку парка існаваў яшчэ адзін чатырохкалонны порцік, значна вышэй за франтальны.
У астатніх пакоях захоўваліся ясянёвы столік, сакратэр, жалезная скрыня XVI ст., крэслы, ложкі, фарфоравыя вырабы. У пярэдняй месцілася ясянёвая канапа і светлая шафа, вісеў дубовы крыж з выявай Хрыста, а па баках стаялі драўляныя скульптуры святых Язэпа і Дамініка, якія паходзілі з Янаўскага парафіяльнага касцёла.
Парк
Гаспадарчыя пабудовы (вяндлярня, лямус) былі вынесены за межы парку. Паркавы партэр захаваўся не цалкам, некалі ён меў форму прамавугольніка.
Арганічныя кіслоты
Утрыманне ў прыродзе
Таксама вядомымі арганічнымі кіслотамі з'яўляюцца воцатная, мурашыная і малочная.
Магілёўскае таварыства ўрачоў
Мэты і дзейнасць
Члены таварыства правялі медыкатапаграфічнае і статыстычнае даследаванне Магілёва. Гэтыя работы выкананы як манаграфіі і абаронены як доктарскія дысертацыі. Л. І. Галынец усебакова вывучыў умовы жыцця, асаблівасці фізічнага развіцця асобных сацыяльных груп насельніцтва Магілёва ў залежнасці ад эканамічных, кліматычных і гігіенічных умоў, прыйшоў да высновы аб нізкім адукацыйным узроўні жыхароў. І. М. Вятвінскі апублікаваў дысертацыю «Аб паталагічных зменах у сардэчных вузлах чалавека пры дыфтэрыі і » (СПб., 1891), С. А. Ліпінскі — «Матэрыял для фармакалогіі марской цыбулі (уплыў на сэрца і сасудзістую сістэму)» (СПб., 1881). Вынікам стараннага вывучэння санітарнага стану Магілёва (водазабеспячэнне, цесната насельніцтва, выдаленне бруду і іншае) з'явілася дысертацыя В. В. Кошалева. Ён жа падрабязна асвятліў ход халернай эпідэміі 1893 года ў горадзе і меры, што прымаліся супраць яе. Прывёў дадзеныя аб неўспрымальнасці арганізма да хваробы пры пэўных умовах, выказаўся за неабходнасць пастаянных санітарных і думскіх лекараў, за санітарны добраўпарадкаванне Магілёва, правільную рэгістрацыю захворвання і смяротнасці, паляпшэнне водазабеспячэння.