cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лічбавы фотаапарат
Лічбавы фотаапарат — бясплёначны фотаапарат, у якім для запісу выявы замест святлоадчувальнага матэрыялу выкарыстоўваецца паўправадніковы фотаэлектрычны пераўтваральнік і лічбавая запамінальная прылада. Выявы, атрыманыя лічбавым фотаапаратам, могуць быць загружаныя ў камп’ютар для апрацоўкі, перадачы па вылічальных сетак або захоўвання, а затым прагледжаныя на экране манітора або аддрукаваныя на папяровым носьбіце з дапамогай прынтару. У адрозненні ад плёначных камер, лічбавыя не патрабуюць лабараторнай апрацоўкі фотаматэрыялу, і пры наяўнасці ўбудаванага вадкакрысталічнага дысплея дазваляюць імгненна ўбачыць вынік здымкі. Акрамя таго, няўдалыя здымкі могуць быць выдаленыя з карты памяці, а ў некаторых мадэлях і адрэдагаваныя непасрэдна ў камеры. Пераважная большасць выпускаемых у цяперашні час фотаапаратаў — лічбавыя. Ужо ў 2005 годзе японскімі кампаніямі, самымі папулярнымі на сусветным рынку фотатэхнікі, было прададзена 64 770 000 лічбавых фотаапаратаў і толькі 5 380 000 плёначных. Развіццё тэхналогіі прывяло да таго, што лічбавыя фотаапараты могуць быць выкарыстаны таксама ў ролі відэакамеры. Такія універсальныя лічбавыя камеры штатна ўбудоўваюцца ў большасць сучасных смартфонаў і мабільных камп’ютараў.
Гісторыя
Далейшае ўдасканаленне тэхнічных характарыстык і разрознівальнай здольнасці лічбавых фотаапаратаў, тым не менш, не прывяло да выцяснення аналагавай хімічнай фатаграфіі. Нешматлікія мадэлі лічбавай апаратуры вельмі высокага кошту (да 40 тысяч долараў) абмежавана выкарыстоўваліся ў прыкладных сферах і фотажурналістыцы. Змена тэндэнцыі адбылася з распаўсюджваннем персанальных камп’ютараў і тэхналогіі лічбавага фатадруку, якая дазваляе атрымліваць высакаякасныя каляровыя адбіткі з файлаў. Ўдасканаленне тэхналогіі вытворчасці фатаматрыц таксама прывяло да зніжэння коштаў на камеры. Пасля гэтага лічбавыя фотаапараты вельмі хутка выцеснілі з рынку плёначную фотатэхніку, паколькі рабілі даступным атрыманне здавальняючых здымкаў нават без якіх-небудзь спецыфічных навыкаў. Акрамя таго, файлы могуць быць імгненна перададзены па сетцы інтэрнэт і апублікаваныя ў сацыяльных сетках і Вікісховішчы, не патрабуючы лабараторнай апрацоўкі і сканавання.
Якасць выявы
Рэзкасць выявы, якая даецца лічбавым фотаапаратам, залежыць ад памераў і колькасці элементарных фотадыёдаў, якія змяшчаюцца на паверхні фатаматрыцы, і разбівалі бесперапынную выяву на дыскрэтныя пікселі. Агульная колькасць пікселяў, якія ўдзельнічаюць у рэгістрацыі выявы, лічыцца найважнейшай характарыстыкай лічбавых фотаапаратаў, і часцей за ўсё акругляецца да мільёнаў, званых «мегапікселямі». Першыя лічбавыя фотаапараты значна саступалі аналагавым з пункту гледжання якасці, паколькі тэхналогіі тых гадоў не дазвалялі ствараць матрыцы з вялікай колькасцю дробных элементаў. У 1995 годзе разрозненне ў 6 мегапікселяў, якое даецца лічбавым гібрыдам Canon EOS DCS 1, лічылася рэкордным. Інфармацыйная ёмістасць фотаматэрыялаў была недасяжная для першых фатаматрыц. Нават фотаапараты мініяцюрнага фармату пераўзыходзілі лічбавыя па адрознівальнай здольнасці і фатаграфічнай шыраце. Аднак, ужо з сярэдзіны 2000-х гадоў найбольш прасунутыя прафесійныя лічбавыя фотаапараты дасягнулі ўзроўню дазволу 15-20 мегапікселяў, дазваляючы атрымліваць выву супастаўную па якасці з малафарматным негатывам, сасканаваным добрым фільм-сканарам. Сучасная апаратура, перешагнувшая мяжу ў 30 мегапікселяў, у некаторых выпадках забяспечвае вынік, праўзыходны традыцыйныя фотаматэрыялы.
Будова
Да лічбавых фотаапаратаў таксама можна аднесці аналагавыя, абсталяваныя здымным лічбавым заднікам. Такое прылада больш характэрна для сярэднефарматнай і буйнафарматнай апаратуры, якая дазваляе мяняць касетную частку. Пры гэтым выкарыстоўваецца аналагавы фотаапарат нічым не адрозніваецца ад такога ж, абсталяванага стандартнай касетай з фатаплёнкай. Аднак, найбольшае распаўсюджванне атрымалі лічбавыя фотаапараты нераздымнай канструкцыі, як найбольш зручныя ў эксплуатацыі, і якія не змяшчаюць залішніх элементаў плёначнай апаратуры.
Счытванне выявы
Трэці спосаб рэгістрацыі заключаецца ў сканаванні выявы з дапамогай ПЗС-лінеек, такі ж, як у сканерах. Такая лінейка шырынёй у адзін піксель рухаецца ўздоўж адной з бакоў кадравага вокны, паслядоўна счытваючы выяву. Для рэгістрацыі колеру выкарыстоўваюцца тры лінейкі паралельныя, кожная з якіх накрытая святлафільтрам аднаго з асноўных колераў. Сканаванне валодае тым жа недахопам, што і паслядоўнае экспанаванне праз святлафільтры, не дазваляючы фатаграфаваць рухомыя аб'екты. Аднак, разрознівальная здольнасць, якая забяспечваецца сканаваннем, недасяжная для прастакутных матрыц. Усе лічбавыя заднікі буйнога фармату будуюцца толькі па такім прынцыпе, паколькі прастакутныя матрыцы вялікіх памераў не вырабляюцца. Яшчэ адна вобласць, у якой знайшло прымяненне лінейнае сканаванне — панарамная сканавальная камера, якая дазваляе атрымліваць кругавы агляд з дапамогай ПЗС-лінейкі. Фотаапарат усталёўваецца на панарамнай галоўцы з электрапрывадам, якая паварочвае ўсе прылады вакол вузлавой кропкі аб’ектыва. Найбольш вядомыя камеры такога тыпу, выпускающиеся з 1999 года пад назвай (Panoscan.
Лічбавы люстраны фотаапарат
З двух існуючых разнавіднасцяў люстранога выглядашукальніка ў лічбавай апаратуры выкарыстоўваецца толькі аднааб'ектыўны, паколькі двухаб'ектыўная схема не знайшла прымянення. У лічбавым увасабленні аднааб'ектыўны люстраны выглядашукальнік валодае тымі жа вартасцямі, што і ў плёначнай апаратуры: адсутнасць паралаксу, дакладнае кадраванне і факусоўка з аб'ектывамі любых фокусных адлегласцяў, а таксама магчымасць візуальнага кантролю глыбіні рэзка адлюстроўванай прасторы. Акрамя таго, магчымая макраздымкі, праца з shift-аб'ектывамі і стыкоўка з аптычнымі прыборамі, такімі як мікраскоп, тэлескоп і эндаскоп. Люстраныя фотаапараты валодаюць матрыцай, праўзыходнай па памерах большасць іншых класаў лічбавай апаратуры. Для аматарскіх мадэляў больш характэрны фармат APS-C, а ў прафесійных і паўпрафесійных часцей сустракаецца APS-H і «полнокадровая» памерам 24×36 міліметраў. Існуюць мадэлі і з среднеформатной матрыцай.
Ультразумы
Іншая назва «ультразум» або «гіперзум» атрымана з-за вялікай кратнасці жорсткаўбулаванага зум-аб'ектыва, якая дасягае 6× і вышэй. Якасць здымкі вышэй, чым у кампактных фотаапаратаў, дзякуючы больш высокаай якасці оптыкі, стабілізаванаму аб'ектыву і вялікім памерам матрыцы. Памеры матрыцы вар’іруюцца ад 1/2,5 відыконавых цаляў да Мікра 4:3. Як правіла маюць гнуткія налады экспазіцыі з вялікай колькасцю ручных рэжымаў, дзякуючы чаму фатограф можа хутка пераключыць камеру ў патрэбны рэжым.
Мікалай Уладзіслаў Пшаздзецкі
Біяграфія
Удзельнічаў у вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667.
Нацыянальная галерэя сучаснага мастацтва (Рым)
Нацыянальная галерэя сучаснага мастацтва (Galleria Nazionale d’Arte Moderna, скарочана GNAM) — мастацкі музей у Рыме (віла Баргезэ). У яго 75 залах прадстаўлена больш 5000 палотнаў і скульптур розных эпох. Вялікая калекцыя італьянскага жывапісу XIX—XX стагоддзяў.
Юзаф Несялоўскі
Біяграфія
Заўзяты палітычны праціўнік Антонія Тызенгаўза.
Вялікая Траецкая вуліца (Гродна)
Гісторыя
Забудова вуліцы да самага пачатку XX ст. была драўляная, толькі к канцу стагоддзя яна становіцца каменнай. Пасля пажару 1899 года тэрыторыя вуліцы была добраўладкавана і атрымала сучасную трасіроўку. Вуліца моцна пацярпела падчас Другой сусветнай вайны, знік шэраг суседніх з ёй вуліц і завулкаў: Крывая, 1-ая і 2-ая Вадавозныя, 1-ая і 2-я Каменныя, Мясны рынак, Рыбны рынак і інш. У 1950—1960-я гг. у доме № 28 у трохпакаёвай кватэры жыў В. Быкаў.
Няцотны бок
Цяпер будынак знаходзіцца ва ўласнасці Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі, у ім месціцца ўстанова «Гродзенская прафсаюзная цэнтральная спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву адзінаборстваў». № 15 — Трохпавярховы будынак. № 17 — Двухпавярховы будынак. Прымыкае да будынкаў № 15 і 19. . Захаваўся арочны праезд, які стаў уваходам у дом. У будынку знаходзіцца РРБ-банк. № 19 — Двухпавярховы будынак. Прымыкае да будынкаў № 17 і 21. У будынку знаходзіцца фірменная крама «Мінск Крышталь». № 21 — Двухпавярховы будынак пабудаваны ў канцы XIX ст. у стылі эклектыкі. . Дом атынкаваны. Карніз і дэкаратыўны падаконны пояс прафіляваны. Вокны другога паверха аздоблены падаконнымі цаглянымі ліштвамі. Знешні выгляд будынка моцна зменены падчас капітальных рамонтаў. У доме з боку Дамініканскай вуліцы знаходзіцца крама «Абухава».
№ 31 — Двухпавярховы дом. Час пабудовы — канец XIX ст. Будынак з жоўтай цэглы першапачаткова быў не атынкаваны. Дэкаратыўная аздоба сканцэнтравана на парадным фасадзе. Карніз і дэкаратыўны міжпаверхавы пояс аздоблены сухарыкамі. Вокны з лучковымі перамычкамі. Першы паверх перароблены. У красавіку 1961 года ў доме размяшчалася камерцыйная крама гарпрамгандлю. Цяпер у будынку знаходзяцца выраб ключоў, рамонт гадзіннікаў, вырабы з камяню. № 33 — Двухпавярховы дом. Пабудаваны ў 1900 годзе ў стылі эклектыкі.
Ева з Нахарона
Значэнне
Яно мае на ўвазе, што людзі не маглі прыйсці ў Амерыку з Паўночнай Азіі праз сухапутны мост, які цяпер знаходзіцца пад вадой у раёне Берынгава праліва, як лічылася раней.
Growing Up in the Universe
Вырастаючы ў Сусвеце (Growing Up in the Universe) — серыя з пяці навукова-папулярных лекцый Рычарда Докінза, дадзеных у рамках Калядных лекцый Каралеўскага Таварыства ў 1991—1992 гадах і заснятых Бі-бі-сі. У 1996 годзе Докінз напісаў кнігу Падымаючыся на пік неверагоднага, якая, па яго выразу ў прадмове, вырасла з гэтых лекцый. У 2007 годзе серыя лекцый выпушчаная на DVD.
У кожнай з пяці лекцый Докінз падымае пытанні на тэму эвалюцыі, якія найбольш часта сустракаюцца і нярэдка няправільна разумеюцца, наглядна і з дапамогай лабараторнага абсталявання дэманструе, якім чынам паступова ўскладнялась жыццё на Зямлі развіваючыся з простых формаў да больш складаных.
Мантэязі
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Зубр еўрапейскі
Зубр еўрапе́йскі (Bison bonasus) — еўрапейскі від з роду атраду, рэдкая жывёла, якая знаходзіцца ў стане аднаўлення папуляцыі. Апошні прадстаўнік дзікіх быкоў у Еўропе. У раннім Сярэднявеччы зубры яшчэ сустракаліся ў некранутых лясах Заходняй, Цэнтральнай і Паўднёва-Усходняй Еўропы. Іх асяроддзе пражывання — лісцевыя, хвойныя і мяшаныя лясы ва ўмеранай паласе. У адпаведнасці з такім асяроддзем, зубр, як стадная жывёла, сустракаецца толькі ў малых групах. Тыповы статак налічвае ад 12 да 20 жывёл і складаецца з кароў і маладняку​​. Палаваспелыя быкі знаходзяцца ў статках толькі падчас цечкі ў самак. Найбліжэйшым сваяком зубра з’яўляецца. Гэтыя два віды генетычна сумяшчальныя і могуць скрыжоўвацца без абмежаванняў.
Паўлаградскі раён
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 13 сельскіх саветаў.
Зубр еўрапейскі
Апісанне
Вушы кароткія і шырокія, густа парослыя поўсцю ўнутры і звонку.
Гон
Пераважаюць лабавыя (лоб у лоб) сутыкненні, але нярэдкія і ўдары рагамі збоку. Пачынаецца бой з дэманстрацыі пагрозы: быкі стаяць адзін супраць аднаго, нахіліўшы галаву, рохкаюць, качаюць галавой уверх-уніз, направа-налева, капаюць зямлю капытом, валяюцца па зямлі, а затым, сутыкаючыся лбамі, спрабуюць прагнаць праціўніка.
Паводзіны
Гістарычна зубры  — нават старыя самцы звычайна трымаліся маленькімі групкамі, а звычайнымі былі статкі ў 6-8 і больш галоў на чале з вопытнай самкай. У Белавежскай пушчы трапляліся статкі да 50-60 галоў, на Каўказе такіх вялікіх не было. Зараз звычайна папуляцыі ў запаведніках невялікія, што адбіваецца на памеры калектываў, якія ўтвараюць жывёлы. У норме статак зуброў складаецца з кароў, іх цялят і маладых бычкоў 2-3 гадоў. Маладыя быкі пасля пакідання статка часта аб’ядноўваюцца і ўтвараюць групы «маладых халасцякоў». Дарослыя самцы трымаюцца асобна (адзінцы) і далучаюцца да статкаў толькі падчас гону. Зімой асобныя статкі часта аб’ядноўваюцца ў яшчэ большыя групы, у якіх можа знаходзіцца і некалькі самцоў.
Пражыванне
Калі белавежскія зубры жылі пераважна ў лісцевых лясах, то каўказскія — у з прымешкамі, ,  і іншых лісцевых парод. Пасвіліся яны пераважна на палянах і схілах лагчын, пры гэтым аддаючы перавагу самым роўным ўчасткам. Улетку каўказскія зубры падымаліся да верхняй мяжы лясоў, дзе было нямала корму, а самі жывёлы не пакутавалі ад спякоты і надакучлівых насякомых.
Гісторыя
Пліній даў зубру такое апісанне :
Рымляне лавілі зуброў у Фракіі і Германіі для ўдзелу ў гладыятарскіх баях, якія.
У Белавежскай пушчы ў канцы XIX стагоддзя жыло да 1700 галоў — з аднаго боку жывёл ахоўвалі, з другога — рэгулярна ладзілі царскія паляванні. Менавіта з паляўнічымі мэтамі ў той час зуброў прывезлі ў Крым і ў Гатчыну. Актыўнае паляванне паменшыла Белавежскую папуляцыю да 737 асобін у 1914 годзе. Вайна і звязанае з ёй прывялі да катастрафічнага скарачэння пагалоўя. У 1917 годзе ў Пушчы засталося толькі 168 зуброў, а ў 1918 толькі 76. Частка жывёл была вывезена ў Германію. 9 лютага 1921 года (па іншых звестках у 1919 годзе ) былым лесніком пушчы Варфаламеем Шпаковічам быў забіты дзеля мяса апошні вольны белавежскі зубр. Нямецкі заолаг так адгукнулася на гэту падзею :
Развядзенне і ўзнаўленне папуляцыі
Такая вялікая і прыгожая жывёла як зубр прыцягвала да сябе ўвагу, таму з’явілася ідэя адрадзіць гэтых жывёл. У 1923 годзе па прапанове польскага арнітолага і намесніка дырэктара Заалагічнага музея ў Варшаве на Парыжскім кангрэсе было створана  са штаб-кватэрай у Франкфурце-на-Майне. У 1926 годзе быў праведзены ўлік усіх зуброў, што захаваліся яшчэ ў заапарках свету — былі знойдзеныя 52 асобіны. Да 1938 года колькасць зуброў павялічылася да 97 — 43 быкі і 54 каровы, прычым толькі адзін зубр быў народжаны на волі яшчэ ў 1913 годзе ў Белавежскай Пушчы. Зубр стаў адным з першых відаў, які захаваўся ў заапарках пасля знішчэння ў прыродзе. Вялікі ўдар па зубрах нанесла Другая сусветная вайна, калі загінула каля паловы ўсяго статку і толькі па яе заканчэнні колькасць зуброў пачала паступова расці. Спачатку зуброў выпусцілі на волю ў Белавежскай пушчы — як у польскай, так і ў беларускай (тады яшчэ савецкай) яе частках. Пазней, па меры павелічэння пагалоўя, зуброў выпусцілі і ў іншых мясцовасцях. У цэлым можна сказаць, што колькасць папуляцыі белавежскага падвіду зубра стабілізавалася.
Захворванні сучасных зуброў
Лічыцца, што пры павелічэнні генетычнай разнастайнасці колькасць і працэнт хворых і слабых жывёл павінны зменшыцца. Навукоўцамі распрацоўваюцца праграмы па стварэнню папуляцый зуброў, якія б жылі асобна адна ад адной, і пашырэнню іх арэала і рацыёну харчавання, напрыклад, у Беларусі спецыялістамі Інстытута заалогіі НАН Беларусі пры падтрымцы іншых навуковых устаноў была распрацавана «Дзяржаўная праграма па рассяленню, захаванню і выкарыстанню зубра ў Беларусі», якая прадугледжвае рассяленне зуброў па як мага большай тэрыторыі ў нашай краіне.
Паляванне і ахова
Паляванне на зуброў, як правіла, забаронена або вельмі абмежавана. Гэта звязана з малымі тэмпамі размнажэння жывёл і вельмі вялікім попытам на іх як аб’екты палявання. Там, дзе прырост папуляцый зубра з’яўляецца высокім (перш за ўсё, у Беларусі), дазволена паляванне. Такія паляванні часта з’яўляюцца камерцыйнымі, з мэтай прыцягнення новых дадатковых сродкаў на ахоўныя мерапрыемствы.
Яраслаў Плашыл
«Асасуна»
У 2007 годзе заключыў чатырохгадовы кантракт з памплонскай «Асасунай».
Міжнародныя
Чэхія
Вацлаў Пянткоўскі
Вацлаў Янавіч Пянткоўскі (, мястэчка Ясяноўка, Беластоцкі павет, Гродзенская губерня  — ) — беларускі каталіцкі святар, арганізатар нелегальнай духоўнай семінарыі.
Біяграфія
Рэабілітаваны пракуратурай Брэсцкай вобласці 23 лістапада 1994. Асабовая справа П. № 13359-с захоўваецца ў архіве КДБ Брэсцкай вобласці.
Якаб Вімпфелінг
Аўтар твораў «Даведнік па Германіі» (1497), «Юнацтва» (1500), камедыі «Стыльфан» (1480), а таксама гістарычных прац «Германія» і «Нарыс нямецкай гісторыі» (1505) - першага значнага твора нямецкай гістарыяграфіі.
Арчэпыціўка
Арчэпыціўка (Арчепиті́вка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Рэйхсмарынэ
Першыя караблі
Галоўным бар’ерам на шляху пабудовы новых сучасных баявых караблёў на гэтым этапе былі нават не абмежаванні Версалю (па яго ўмовах Германія магла пачаць замену старых караблёў ужо ў пачатку 1920-х), а адсутнасць сродкаў. Цяжкія эканамічныя ўмовы ў Германіі, крызіс, які прывёў да спынення многіх прамысловых прадпрыемстваў і растучае беспрацоўе разам з палітычнай няўстойлівасцю прывялі да амаль поўнага замарожвання праграмы абнаўлення флоту. Не абышлі флот бокам і палітычныя эксцэсы пачатку 20-х (у прыватнасці, з-за абвінавачванняў ва ўдзеле ў капаўскім путчы быў вымушаны падаць у адстаўку галоўнакамандуючы флотам адмірал Адольф фон Трота), што таксама не спрыяла росту прэстыжу флоту.
Першы карабель, лёгкі крэйсер «Эмдэн» (наўзамен старога «Ніёбе»), быў закладзены ў 1921 годзе. Праектаванне новага карабля ва ўмовах жорсткіх фінансавых абмежаванняў было немагчымым, таму пры пабудове выкарыстоўвалі праектную дакументацыю апошняга крэйсера, пабудаванага пры кайзеры. Фактычна гэта быў крэйсер тыпу «Кёнігсберг II», аднак яго спуск на ваду ў 1925 годзе стаў для флоту падзеяй, знамянуючым вяртанне яго ранейшага статусу. Адразу пасля гэтага былі закладзены лёгкія крэйсеры серыі «K», ужо арыгінальнай распрацоўкі.
Лонданскае марское пагадненне
Для Германіі на момант падпісання гэта азначала (сумарны танаж па класах караблёў):
На працягу 1935 года планавалася пачаць будаўніцтва:
Ціраспаль (аэрадром)
Гісторыя
23 кастрычніка 2012 года расійскі самалёт Ан-72 прызямліўся ў Ціраспалі, што стала першым рэйсам з 1998 года. А 25 кастрычніка 2012 года вылецеў у Кішынёў.
Міхал Комар
Біяграфія
Акрамя працы ў езуцікіх школах узначальваў Аршанскі езуіцкі калегіум як суперыёр (1662—1664) і рэктар (1664—1667). Адрамантаваў у Оршы касцёл езуітаў і будынкі калегіума, моцна пашкоджаныя маскоўскімі войскамі пад час вайны 1654—1667 гг., а ў 1664 г. зноў адчыніў школы. У далейшым вёў місіянерскую дзейнасць ў беларускіх вёсках, а ў 1670—1671 гг. у якасці капелана пасольства ВКЛ ездзіў у Маскву. У 1672—1673 гг. — прафесар грэчаскай мовы для семінарыстаў-езуітаў у настаўніцкай семінарыі пры Полацкім калегіуме.
Міхаіл Якаўлевіч Фінберг
Біяграфія
У 1970 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную кансерваторыю (дырыжор). У 1970 годзе ажаніўся з Алай Гофман (1949 г.н.); вяселле маладыя адзначалі 26 лістапада 1970 года на турбазе пад Бабруйскам. 26 лістапада 1972 года ў іх нарадзіўся сын, якога назвалі Аляксандрам.
У 1973 годзе скончыў аспірантуру пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі. Прафесар Беларускай акадэміі музыкі. Выхаванец ваеннага аркестра штаба Беларускай ваеннай акругі (1962—1966). У 1967—1970 гадах быў артыстам аркестра Беларускага радыё і тэлебачання. У 1970—1987 гадах — дырыжор, галоўны дырыжор аркестра Мінскага дзяржаўнага цырка. З 1987 года працаваў мастацкім кіраўніком — дырэктарам Дзяржаўнага канцэртнага аркестра Рэспублікі Беларусь.
Беларусь у вайне 1812 года
Ход падзей
У ноч на 12 (24) чэрвеня французскія войскі фарсіравалі Нёман, уступіўшы на тэрыторыю Беларусі. Напалеон разлічваў уклініцца паміж рускімі войскамі Барклая дэ Толі і Баграціёна. Пагроза манёўру з наступным акружэннем вымусіла рускіх генералаў да адступлення. На тэрыторыі цяперашняй Віцебскай вобласці быў арганізаваны Дрыскі ўмацаваны лагер. 16 (28) чэрвеня войскі Напалеона без бою занялі Вільню. 26 чэрвеня (8 ліпеня) французскі маршал Даву таксама без бою заняў Мінск, дзе пачаўся выпуск польскамоўнай Часовай Мінскай газеты.
Міхаіл Якаўлевіч Фінберг
Палітычныя погляды
Пасля звальнення бальшыні трупы Купалаўскага тэатра ўдзельнічаў у пралукашэнкаўскіх канцэртах на сцэне тэатра.
Малы Карашын
Малы Карашын (Ма́лий Карашин) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Мантэмезола
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Rosario.
Ліцейны праспект
Назва Ліцейны — адна з самых старых у горадзе. Яна была афіцыйна зацверджана ў 1738 годзе. Звязаная з будаўніцтвам (з 1711) на левым беразе Нявы ліцейна-гарматнага двара. Побач з ліцейным дваром зннаходзіліся Ліцейная і Пушкарская (Гарматная) слабоды.
Агафііўка
Агафііўка (Ага́фіївка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Эмбіі
Даўжыня 1,5—22 мм. Цела падоўжанае, цыліндрычнае, мяккае, ад светла- да цёмна-карычневага колеру. Крылы звычайна толькі ў самцоў, у некаторых відаў і самкі, і самцы бяскрылыя. Ротавы апарат грызучы. Ногі з трохчленікавымі лапкамі, на пярэдніх нагах прадзільныя залозы.
Святлана Леанідаўна Курылёва
Святлана Леанідаўна Курылёва (25 лютага 1928, Жытомір, Украіна — 18 лістапада 2011, Каменец, Беларусь) — празаік, публіцыст.
Абель Эрнандэс
Дасягненні
Уругвай:
Аляксандр Эдуардавіч Плятнёў
Фізічныя калейдаскопы
Серыя навучальных выданняў, выдадзеных "Беларускай асацыяцыяй «Конкурс» у якасці прыза ўдзельнікам гульні-конкурсу «Зубраня»
Rammstein
Паходжанне назвы
Назва гурта паходзіць ад назвы ваеннай базы ЗША ў Германіі Рамштайн (Ramstein). 28 жніўня 1988 на авіябазе падчас авіяшоў здарылася сутыкненне трох самалётаў. У выніку трагедыі загінула каля 70 чалавек, больш як 300 атрымалі раненні. Першая версія назвы гурта гучала як «Rammstein-Flugschau», менавіта з дзвюма «m». Потым другую частку назвы ўдзельнікі выдалілі, а назва авіябазы так і засталася напісана з памылкай. Іншая трактоўка «Rammstein» — у перакладзе з нямецкага — «таранны камень» — моцна і жорстка, так удзельнікі характарызуюць гучанне сваіх песень.
Матыжын
Матыжын (Моти́жин) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Вышыня над узроўнем мора
Можа прымаць адмоўныя (мясцовасць знаходзіцца ніжэй узроўню мора) і станоўчыя значэнні. Атмасферны ціск падае з павелічэннем вышыні.
Самая нізкі ўчастак сушы — узбярэжжа Мёртвага мора, яно знаходзіцца на вышыні 417,5 метры ніжэй узроўня мора.
Аўстрыя
Дзяржаўны лад
Аўстрыя — федэратыўная дзяржава, аб’ядноўвае дзевяць самастойных земляў. Дзеючая канстытуцыя была прынята ў 1920 годзе і ў другі раз уведзена ў 1945 годзе.
Гісторыя
Землі сучаснай Аўстрыі былі адваяваны рымлянамі ў кельтаў у 15 годзе да н.э.
Транспарт
На 160-ці чыгуначных станцыях можна ўзяць напракат ровар і вярнуць яго ў офіс пракату на іншай станцыі. У Аўстрыі шмат веласіпедных маршрутаў, у прыватнасці, многія з іх ідуць уздоўж ракі Дунай і з Шварцвальда ў Германіі да Вены.
Турызм
У Аўстрыі даўно сфарміравана і наладжана сістэма абслугоўвання турыстаў. Многія мястэчкі і вёскі, такія як Бад-Гастайн, Мілштат, Ішгль, Санкт-Антон-ам-Арльберг і Майрхофен ператварыліся ў найбуйнейшыя еўрапейскія курорты, а былыя сельскія жыхары займаюцца гатэльным бізнесам.
Томаш Пекгарт
Міжнародная кар’ера
Дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Чэхіі 22 мая 2010 года ў матчы супраць зборнай Турцыі.
Арцём Васілевіч Міраеўскі
Клубная кар’ера
У сакавіку 2023 года перабраўся ў рагачоўскі «Макслайн». Пакінуў клуб у ліпені 2023 года, а ў жніўні далучыўся да гомельскага «Паперпрама».
Джон Зорн
Джон Зорн (англ.: John Zorn; г., Квінс, Нью-Ёрк) — амерыканскі кампазітар-авангардыст, саксафаніст, музычны прадзюсар, заснавальнік лэйбла Tzadik і руху яўрэйскай авангарднай музыкі Radical Jewish Culture. Адзін з лідараў сучаснага музычнага авангарду.
Яўрэі ў Чэхіі
Яўрэі ў Чэхіі — нацыянальная меншасць, якая складае каля 10-11 тыс. чалавек і існуе з X стагоддзя. Чэшскія яўрэі належаць да ашкеназскай групы.
14 ст
У перыяд эпідэміі «Чорнай смерці» (канец 1340-х — пачатак 1350-х гг.) у Чэхіі — у адрозненне ад многіх іншых краін Цэнтральнай і Заходняй Еўропы — не было масавых забойстваў і пераследаў яўрэяў (адзінае выключэнне склаў горад Хэб, дзе ў 1350 г. загінула ўся абшчына), і таму тут абгрунтаваліся шматлікія яўрэйскія сем’і, збеглыя або выгнаныя з розных германскіх зямель. У 1348 г., калі Эрнст, архібіскуп Чэхіі, загадаў яўрэям насіць асаблівую вопратку і забараніў ім наймаць хрысціянак у якасці карміцелак, Карл IV адмяніў гэта распараджэнне, спаслаўшыся на тое, што яўрэі Багеміі і Маравіі з’яўляюцца «каммеркнехтамі», літаральна «слугамі казны», і таму вырашэнне пытанняў, звязаных з іх статусам, з’яўляецца выключнай прэрагатывай кароны. У 1356 г. Карл IV пацвердзіў прывілей 1254, а ў 1362 дазволіў яўрэйскім ліхвярам прымаць у заклад нерухомую маёмасць, у той жа час ён неаднаразова вызваляў хрысціян ад выплаты даўгоў яўрэям (напрыклад, ў 1361 г.). Такую ж палітыку праводзіў і яго сын Вацлаў (1378—1419): разглядаючы яўрэяў як васалаў кароны, ён абараняў іх ад феадальнай шляхты і духавенства, але разам з тым не раз арыштоўваў усё яўрэйскае насельніцтва краіны і канфіскоўваў маёмасць яўрэяў (напрыклад, у 1384 г.; у тым жа годзе Вацлаў загадаў каралеўскім чыноўнікам дапамагаць яўрэям спаганяць даўгі з хрысціян). 18 красавіка 1389 г. ў Празе, дзе многія бюргеры запазычылі яўрэям-ліхвярам, адбыўся буйны пагром, падчас якога загінула каля трох тысяч чалавек; ўласнасць, якая ім належала, адышла ў казну (5 тон срэбра). Кароль не толькі не пакараў забойцаў, але і загадаў (на наступны дзень пасля пагрому) арыштаваць усіх ацалелых яўрэяў і канфіскаваць іх маёмасць, 15 верасня таго ж года было нова распараджэнне аб садзейнічанні яўрэям пры спагнанні даўгоў (якое прадугледжвала перадачу ў казну часткі канфіскаваных у даўжнікоў грошай і каштоўнасцей). У 1393 Вацлаў забараніў феадалам судзіць яўрэяў і вызначыў парадак выплаты запазычанасці яўрэйскім пазыкоўцам: яўрэям было, у прыватнасці, дазволена злосных неплацельшчыкаў трымаць пад арыштам, на хлебе і вадзе (але толькі ў дамах, якія належалі хрысціянам), а ў некаторых выпадках — прысвойваць закладзеную такімі неплацельшчыкамі нерухомасць (у выніку ў Чэхіі на кароткі тэрмін узнікла група яўрэяў-землеўладальнікаў). Акрамя таго, кароль дазволіў яўрэям, гвалтоўна ахрышчоным у 1389 г., вярнуцца да іўдаізму і спыніць спробу царкоўных уладаў пакараць іх як ератыкоў. Уступіўшы ў зацяжны канфлікт з феадаламі і духавенствам, Вацлаў звярнуўся за фінансавай падтрымкай да яўрэяў; атрымаўшы ад іх буйную суму, ён на тры гады вызваліў усё яўрэйскае насельніцтва краіны ад выплаты падаткаў.
17 ст
У сярэдзіне 1660-х гг. чэшскае яўрэйства выпрабавала ўплыў Шабтая Цві; ў багемскім горадзе Простаеў прыхільнікаў лжэмесіі было так шмат, што за яўрэямі, якія жылі тут па-за залежнасці ад іх поглядаў, замацавалася мянушка шэбсе («шабтыянцы»). У Празе шабтыянскі гурток існаваў яшчэ ў першай палове 18 ст.; у 1725 г. група рабінаў абвясціла яго ўдзельнікам херэм. Да сярэдзіны 17 ст. канчаткова сфарміравалася складаная супольная структура мараўскага яўрэйства; яна была замацавана ў шай такканот (310 пастановах), сабраных, адрэдагавных і зацверджаных у 1651 г. па ініцыятыве рабіна Менахема Мендэля бен Аўрахама Крохмаля (1600?-1661), галоўнага рабіна Маравіі ў 1648—1661 гг.
18 ст
Абмежавальныя меры скарацілі рост колькасці багемскага і мараўскага яўрэйства толькі на некалькі дзесяцігоддзяў; ў другой палове 18 ст. яна зноў пачала расці. У Багеміі ў 1754 г. пражывала 29.094, у 1764 г. — 31.937, у 1780 г. — 39.693, у 1790 г. — 45.906, у 1800 г. — 47.865, у Маравіі ў 1754 жылі 20.327, у 1803 г. — 28.396 яўрэяў. Яўрэйскія камерсанты і прадпрымальнікі, асабліва такія буйныя, як Л. Хенігсберг і яго сыны, Ш. Лемель (1766—1845), Вольф Попер і яго сын Хаім (1720—1795), гулялі важную ролю ў эканамічным жыцці Багеміі, Маравіі і Аўстрыйскай імперыі ў цэлым, падтрымлівалі цесныя сувязі з імператарскім дваром (некаторыя з іх нават былі ўзведзены ў дваранскую годнасць). Высокім аўтарытэтам карысталіся пражскія рабіны Іонатан Эйбеншуц, Іехезкель бен Іехуда Ландау, Эліэзер Флекелес (1754—1826), галоўныя рабіны Маравіі Габрыэль бен Іехуда Леў Эскелес (памёр у 1718 г.), яго сын Ісахар Беруш (Бернард; 1692—1753, з 1725 — галоўны рабін Венгрыі), Мошэ бен Ахарон Лембергер (1706—1757) і Гершон Хайес. Багемскія і мараўскія ешывы, асабліва пражская і мікулаўская, прыцягвалі навучэнцаў з многіх краін Еўропы. У 1773—1786 гг. у Брно жылі Я. Франк і 18 яго бліжэйшых паплечнікаў; франкізм карыстаўся ў гэтым горадзе папулярнасцю як сярод яўрэяў, так і сярод некаторых хрысціян. Гурткі франкістаў утварыліся таксама ў Празе, Коліне і Простаеве. Нягледзячы на тое, што многія рабіны, як багемскія (Іехезкель Ландау, Эліэзер Флекелес), так і мараўскія (Гершон Хайес), вялі з франкізмам бескампрамісную барацьбу, яго ўплыў на яўрэйскае насельніцтва абедзвюх абласцей адчуваўся на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў (пражскі гурток франкістаў праіснаваў прынамсі да 1820-х гг.; па некаторых звестках, у 1832 г. яго члены прынялі ўдзел у стварэнні першай у Празе рэфармісцкай абшчыны). У другой палове 18 ст. Багемія, перш за ўсё Прага, стала адным з першых ачагоў Хаскалы; сярод найбольш актыўных яе прыхільнікаў былі Н. Х. Хомберг (1749—1841), П. Беер (1758 або 1764—1838) і прадстаўнікі некалькіх пакаленняў сям’і Ейтелес — Міхель Лёб (памёр у 1763 г.), Ёнас (1735—1806), Барух (Бенедыкт; 1762—1813), Іехуда Лёб (1773—1828), Іцхак (Ігнат; 1783—1843) і іншыя. У пачатку 19 ст. група змагароў свецкай культуры стварыла ў Празе Таварыства младаяўрэяў.
20 ст
У канцы 19 ст. — пачатку 20 ст. у Багеміі і Маравіі прыкметна ўзмацніўся антысемітызм; сярод яго носьбітаў былі як чэхі, так і немцы. Рух за антыяўрэйскі байкот, які разгарнуўся ў Багеміі пад лозунгам «Свае да сваіх» і нанасіў значны ўрон яўрэям, якія трымалі лаўкі ў вёсках, стаў адным з першых у сваім родзе. У некалькіх месцах (у прыватнасці, у Коліне і Нахадзе) на яўрэяў быў узведзены крывавы паклёп; найбольшы рэзананс выклікала так званае справа Гільзнера. Лідары многіх палітычных сіл абедзвюх абласцей, асабліва кіраўнікі ўмеранага крыла чэшскага нацыянальнага руху на чале з Т. Г. Масарыкам, рашуча выступалі супраць антысемітызму; тым не менш частка іх прыхільнікаў заставалася на юдафобскіх пазіцыях.
Ваўчок (Ваўчоцкі сельсавет)
Ваўчок (Вовчок) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Ваўчоцкага сельсавета.
Вярблюдкі
Пашырэнне
Выдзяляецца 2 сучасных сямействы, каля 100 відаў. Пашыраны ў Паўночным паўшар'і. На Беларусі ў вільготных лясах распаўсюджаны і.
Навасілкы (Фасціўскі раён)
Навасілкы (Новосі́лки) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Мадэль (прафесія)
Кароткія звесткі
Подыумныя манекеншчыцы павінны мець незвычайна высокі рост і стройнае цела, важным фактарам з’яўляецца прыгажосць. У гэтай вобласці часцей за ўсё занятыя жанчыны, іх фатаграфіі часта з’яўляюцца ў часопісах для мужчын. Рост мадэлі-жанчыны павінен быць не ніжэй 1,78 метра, рост мужчыны — не ніжэй 1,90 метра; у мадэлі павінны быць чыстая скура, добрыя рукі, пазногці і зубы, здаровыя валасы, прывабныя рысы твару.
Вікторыя Рэбенсбург
Спартыўная кар'ера
На чэмпіянаце свету 2007 года Вікторыя Рэбенсбург заняла 8-е месца ў гіганцкім слаламе.
Матола
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Tommaso Becket.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Свяцільня Джэка
Свяцільня Джэка (Jack-o'-lantern) — адзін з асноўных атрыбутаў свята Хэлоўін, уяўляе сабой выразаны ў выглядзе галавы гарбуз з падсветкай (традыцыйна - свечкай, але сёння часта выкарыстоўваецца электрычнае падсвятленне).
Папскі палац (Авіньён)
Папскі палац (Palais des papes d'Avignon) — помнік гісторыі і архітэктуры ў Авіньёне, Францыя. Аб’ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА і адзін з найбуйнейшых палацаў у Еўропе. Месца правядзення штогадовага тэатральнага фестывалю.
Гісторыя
У 1789 годзе падчас французскай рэвалюцыі палац быў захоплены і разрабаваны паўстанцамі, а ў 1791 годзе стаў месцам масавых пакаранняў смерцю контррэвалюцыянераў. Пры імператары Напалеоне шматлікія памяшканні палаца выкарыстоўваліся як ваенныя казармы і турмы. Напачатку эпохі Трэцяй рэспублікі, калі ў краіне панавалі антыцаркоўныя настроі, інтэр’ер палаца, выкананы з дрэва, быў разабраны для будаўніцтва стайняў, а фрэскі замазаны.
Снядзінскі сельсавет
Сня́дзінскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Снядзін.
Аляксандр Васілевіч Гарачкін
Біяграфія
З 1931 года ў тэкстыльнай прамысловасці, з 1940 года намеснік наркама тэкстыльнай прамысловасці БССР. У Вялікую Айчынную вайну выконваў даручэнні ЦК КП(б)Б і СНК БССР. З 1945 года наркам, з 1946 года міністр тэкстыльнай прамысловасці, пасля аб’яднання з міністэрствам лёгкай прамысловасці прызначаны першым намеснікам міністра лёгкай прамысловасці БССР, пасля старшыня праўлення Белпрамсавета, першы намеснік міністра лёгкай прамысловасці СССР. З кастрычніка 1956 па ліпень 1983 года пастаянны прадстаўнік Савета Міністраў БССР пры Савеце Міністраў СССР.
Аперацыя «Заход»
Ход аперацыі
Раніцай 23 лютага армія Эфіопіі пачала аперацыю «Заход». Пасля масіраванай артылерыйскай і авіяцыйнай падрыхтоўкі, якая пачалася ў 6:00, эфіопскія войскі перайшлі ў наступленне на ўсіх трох участках фронту. Да поўдня таго ж дня абарона ў сектары Бадмэ (100 км траншэй са шматлікімі доўгачасовымі агнявымі кропкамі) была прарвана. Эфіопы ўбілі тры бранявыя кліны, якімі рассеклі групоўку праціўніка на часткі і прыступілі да планамернага іх знішчэння.
Вынікі
За чатыры дні баёў на гэтым участку фронту эрытрэйцы страцілі дзясяткі тысяч чалавек забітымі, параненымі і палоннымі і былі адкінуты на тыя пазіцыі, якія займалі перад вайной. Эфіопы знішчылі і захапілі ў якасці трафеяў вялікую колькасць танкаў, баявых браніраваных машын, артылерыйскіх сістэм і іншую ваенную маёмасць. Астатнія сілы эрытрэйскай арміі, якія не трапілі ў акружэнне і не былі знішчаны, адступілі ў поўным парадку на пазіцыі па лініі падзелу дзвюх дзяржаў да 6 мая 1998 года (у 25 км на поўнач).
Барыс Сафронавіч Каверда
Суд
З паказанняў падсуднага: "“Я быў сведкам злачынстваў, што здзяйснялі банды бальшавікоў. Па дарозе дамоў з Расіі ў Польшчу я шмат чуў пра ЧК. Я быў малы, але памятаю, што жыццё было іншым, быў нейкі парадак, а потым наступіў хаос… Я зразумеў, хто вінаваты ў тым, што людзі ператварыліся ў людажэрцаў„."
Паходжанне
Руская белая эміграцыя прыклала шмат намаганняў, каб зрабіць з Барыса Каверды сапраўднага патрыёта Расіі, усяляк падкрэсліваючы яго быццам бы рускай паходжэнне і прыналежнасць да праваслаўя. Гэта самае мелі на мэце давесці і аўтары шматлікіх артыкулаў у эмігранцкіх газетах «Возрождение», «Руль», «Русь», «За Свободу», якія падрабязна асвятлялі ход следства, судовага працэсу, біяграфію тэрарыста і абставіны здарэння. Журналісты рускіх выданняў навязліва цікавіліся, на якой мове размаўлялі ў сям’і Кавердаў, кім сябе лічылі сямейнікі, чаму дома карысталіся польскай, беларускай і рускай мовамі. Журналіст Сяргей Вайцахоўскі, які меў беларускае паходжанне, але быў рускім нацыяналістам па перакананнях, тлумачыў беларускасць Кавердаў тым, што яны былі бедныя: нібыта, для таго каб зарабіць грошы, яны перасталі называць сябе рускімі. Але беларускай справе аднолькава не спрыялі як польская акупацыйная ўлада, так і рускія вялікадзяржаўнікі, таму нацыянальнае самавызначэнне ніякім чынам не садзейнічала паляпшэнню матэрыяльнага становішча Ганны Каверды, а хутчэй нават наадварот.
Ушанаванне і памяць
Пусть вечно светит свет венца
Бабровыя войны
Вынікі
Паводле міру, заключанага ў 1701 годзе ў Манрэалі паміж іракезамі і французамі з альянс (усяго ўдзельнічала 39 індзейскіх правадыроў) і які згуляў вельмі вялікую ролю ў гісторыі Паўночнай Амерыкі, Лізе забаранялася ўдзельнічаць у канфліктах паміж Англіяй і Францыяй, а канфлікты паміж іракезамі і алгонкинами павінны былі дазваляцца пры пасродніцтве французаў; часці плямёнаў дазвалялася вярнуцца на адваяваныя землі, хоць значная частка па-ранейшаму засталася сканцэнтравана ў раёне Вісконсіна.
Паладжанела
Паладжанела (Palagianello) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Таранта.
Уроцлаў
Уро́цлаў, Вро́цлаў (Wrocław; колішні Брэслау, Breslau) — сталіца Сілезіі, горад на правах павета, адзін з самых буйных (чацвёрты па насельніцтве ў Польшчы пасля Варшавы, Лодзі і Кракава) і самых старых гарадоў Польшчы, размешчаны на абодвух берагах сярэдняга цячэння Одры, на Сілезскай нізіне. Насельніцтва — 632 тыс. чал. (паводле даных 2014 года).
Культурная сталіца Еўропы 2016 года.
Гісторыя
Пасля смерці Баляслава ў 1138 годзе Уроцлаў стаў сталіцай польскага (да 1201 г.) княства Сілезія. Трохі пазней на паўднёвым беразе ракі, на месцы сённяшняга ўніверсітэта, пасяліліся першыя нямецкія пасяленцы. Там яны пабудавалі новы горад, які ў 1259 г. стаў сталіцай незалежнага герцагства Сілезія.
Клімат
Ва Уроцлаве умерана-кантынентальны клімат з мяккай зімой і цёплым летам. Нягледзячы на ўмеранасць клімату, ва Уроцлаве зімой магчымыя моцныя маразы (да −30 °C) і цяпло да +20 °C, летам — спякота за 37 °C і начная прахалода да нуля градусаў.
Курултай крымскататарскага народа
Статус
Згодна з дзеючым «Рэгламентам Курултая крымскататарскага народа», дэлегаты Курултая абіраюцца крымскімі татарамі і членамі іх сем’яў, незалежна ад нацыянальнасці, якія пастаянна пражываюць на тэрыторыі Украіны, і крымскімі татарамі і членамі іх сем’яў — грамадзянамі Украіны, незалежна ад месца пражывання. Тэрмін паўнамоцтваў складу Курултая — 5 гадоў. У склад Курултая ўваходзіць 250 дэлегатаў, якія выбіраюцца ў два этапы па змяшанай мажарытарна-прапарцыйнай сістэме з кандыдатаў, якія вылучаюцца па спісах грамадскіх арганізацый і іх блокаў.
Сучасны Курултай
З 31 ліпеня па 2 жніўня 2015 года ў Анкара (Турцыя) прайшло другое пасяджэнне Сусветнага кангрэса крымскіх татараў. У ім прыняло ўдзел каля 400 дэлегатаў, якія прадстаўлялі 180 арганізацый з 14 краінаў.
Наініталь
Наініта́ль (Nainital, नैनीताल) — горад у індыйскім штаце Утаракханд, адміністрацыйны цэнтр рэгіёна Кумаон. Адзін з галоўных горных курортаў на поўначы Індыі. Насельніцтва (2001 г.) — 48 тыс. чал.
Сытнякы
Сытнякы (Ситняки́) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 938
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Тэадор Гебрэ Селасіе
Асабістае жыццё
Бацька, Хамола Гебрэ Селасіе, прыехаў у Чэхаславакію з Эфіопіі працаваць урачом яшчэ падчас камуністычнага панавання. Маці Тэадора клічуць Янай, і яна з’яўляецца этнічнай чэшкай. У Тэадора таксама ёсць малодшая сястра Ганна, якая гуляе ў нацыянальнай жаночай зборнай Чэхіі па гандболе.
Сялянства
3 разбурэннем пазямельнай абшчыны сялянства розных краін здаўна аб'ядноўваецца ў пэўныя формы сельскагаспадарчай кааперацыі. У СССР фарсіраванае каапераванне сельскай гаспадаркі адбывалася ў выглядзе калектывізацыі. 3 развіццём індустрыялізацыі колькасць сельскага насельніцтва тут значна паменшьшася (34 % у 1987). У былых рэспубліках СССР з ліквідацыяй сацыялістычных эканамічных і грамадскіх адносін далейшы лёс фактычна рассяляненага сельскага насельніцтва залежыць ад шляхоў і поспеху праводзімых рыначных рэформ.
Кодэксы мая
Дакалумбава эпоха
З канца ХХ стагоддзя ў маянскіх пахаваннях на тэрыторыі Мексікі і Гватэмалы сталі выяўляць спарахнелыя рэшткі кніг, пакладзеных у адну магілу з іх прыжыццёвымі ўладальнікамі. Пры раскопках у Эль-Мірадоры былі выяўлены дзве магілы прадстаўнікоў знаці раннекласічнага перыяду, датаваныя прыкладна 450-мі гадамі. Там і былі знойдзены найстаражытнейшыя маянскія кодэксы, прычым вырабленыя не толькі з аматэ, але і з апрацаванай скуры, паходжанне якой не ўдалося ўстанавіць. Рукапісы цалкам спарахнелі і набраліся вапнай, крышталі якой працялі тое, што засталося ад складзеных лістоў. Аналагічныя знаходкі былі зроблены пры раскопках пахаванняў у Уашактуне, Гуайтане, Сан-Агусцін-Акасагуастлане і Небахе (Гватэмала), у Алтун-Ха ў Белізе і Капане ў Гандурасе. Кнігі з Уашактуна і Алтун Ха адносяцца да ранняга класічнага перыяду, у Небахе і Капане — позняга класічнага, у Гуайтане — ранняга посткласічнага. У Капане быў знойдзены склеп з багатым інвентаром — вялікай колькасцю размаляванай керамікі і скульптуры, касцяных і нефрытавых вырабаў. Акрамя рэштак кодэксаў, быў знойдзены і посуд з пігментамі. Гэта дазволіла ідэнтыфікаваць пахаванага як пісца высокага рангу. Ні адна са спроб раскрыць кодэксы не мела поспеху: пісчы матэрыял спарахнеў і спрасаваўся ва ўмовах высокай вільготнасці; сярод праху выразна бачныя рэшткі мінеральных пігментаў. На думку Т. Уайтынга, гэтыя рэшткі ўжо ніколі не будуць прачытаны, хоць археолагі і захоўваюць іх.
Позняя традыцыя
У перапрацаваным выглядзе іерагліфічныя рукапісы мая сталі асновай зборнікаў «Чылам Балам», узыходзячых да традыцыйных жрэцкіх трэбнікаў класічнай і посткласічнай эпох, хоць і перапісаных лацініцай. Змест іх хаатычны, яны ўключаюць прарочыя, медыцынскія, астралагічныя і гістарычныя тэксты. Рукапісы, якія захаваліся, ствараліся ў XVI—XVII стагоддзях і дайшлі да нас у выглядзе пазнейшых спісаў, мова якіх дэманструе адрозненні ад класічнай. У гэтым плане вылучаецца рукапіс так званага «Рытуалу Бакабаў», які ўключае 42 загаворы супраць хвароб. Там ад выпадку да выпадку згадваюцца Бог Айцец, Ісус Хрыстос, Адам, але часцей — старажытныя божаствы. Мова гэтага дакумента вельмі архаічная, у дадатак назвы лекавых сродкаў табуіраваны і перададзены іншасказаннямі; іерагліфічная першакрыніца іх несумненная. У пачатку XIX стагоддзя такія кнігі існавалі амаль у кожным індзейскім паселішчы, аднак у выніку Юкатанскай вайны рас мноства дакументаў было знішчана карнікамі.
Ян Якуб Офенберг
Быў звязаны з беларускімі нацыянальнымі дзеячамі. Прымаў удзел у першай спробе пастаноўкі спектаклю Ядвігіна Ш. паводле п’есы «Злодзей». Пад уплывам Магдалены Радзівіл выйшаў са складу польскай нацыяналістычнай Нацыянальнай Лігі і да пачатку Першай сусветнай вайны займаўся выключна доктарскай практыкай на пасадзе галоўнага ўрача шпіталя Чырвонага Крыжа Мінскага таварыства дабрачыннасці. Ёсць звесткі, што быў знаёмы з Янкам Купалам.
Шэрмбек
Шэрмбек (Schermbeck) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Везель. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 110,74 км². Афіцыйны код — 05 1 70 036.
Паладжана
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Эсмэ Вісер
Эсмэ Вісер (Esmee Visser; нар.,, Нідэрланды) — нідэрландская канькабежка, якая спецыялізуецца ў класічным мнагабор’і, чэмпіёнка зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года на дыстанцыі 5000 метраў, двухразовы прызёр чэмпіянатаў свету на дыстанцыі 5000 метраў, чэмпіёнка Еўропы на дыстанцыі 3000 метраў (2018). За спартыўныя заслугі, а таксама залаты медаль Зімовых алімпійскіх гульняў узнагароджана Ордэнам Аранскіх-Насау афіцэрскай ступені. Узнагароду ўручыў міністр аховы здароўя, сацыяльнага забеспячэння і спорту Нідэрландаў Бруна Бруйс. Цырымонія адбылася 23 сакавіка 2018 года на тэрыторыі Гротэ-Керк у Гаазе з прыёмам у караля і каралевы Нідэрландаў.
Ядловец
Батанічнае апісанне
Вечназялёныя дрэвы вышынёй 10—12, радзей да 30 м, ці кусты, часам сцелістыя. Каранёвая сістэма моцная і глыбокая. Растуць марудна, жывуць да 500—1000 гадоў. Большасць відаў — двухдомныя. Лісце іголка- або лускападобнае. Мікрастробілы дробныя, авальныя. Пасля апладнення мегастробілы зрастаюцца паміж сабой і ўтвараюць сакаўныя шышкі, сіне-чорныя ці цёмна-бардовыя, якія выспяваюць на 2—3-і год (часам іх называюць шышкаягадамі або ядлоўцавымі ягадамі).
Aespa
Aespa (에스파; рам. eseupa; бел. Эспа; часцей стылізавана як aespa або æspa) — паўднёвакарэйскі дзявочы гурт, створаны SM Entertainment у 2020 годзе. Гурт складаецца з чатырох удзельніц: Карыны, Жызель, Вінтэр і Ніннін. Яны дэбютавалі 17 лістапада 2020 года з першым сінглам «Black Mamba».
2022: выступ на Coachella і другі міні-альбом Girls
12 траўня гурт быў названы аднім з лідараў новага пакалення часопісам Time. 27 траўня гурт таксама быў уключаны ў спіс Forbes 30 Under 30.
NGC 962
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Гюнксэ
Камуна падзяляецца на 6 сельскіх акруг.
IC 2984
IC 2984 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Альпен
Камуна падзяляецца на 4 сельскія акругі.
Берасцейская вежа
Аналагічныя вежы, гэтак званага «валынскага тыпу», існавалі таксама ў Гродне, Тураве, Наваградку, Чартарыйску і інш.
Любоў Іванаўна Мазалеўская
Любо́ў Іва́наўна Мазале́ўская (, маёнт. Каўшова, цяпер Мастоўскі раён — ) — беларуская актрыса, тэатральны рэжысёр, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР.
Пульсана
Насельніцтва складае 10549 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 560 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 74026. Тэлефонны код — 099.
Honoris causa
Ганаровы доктар ці Доктар honoris causa (ад honoris causa «дзеля пашаны»; скарачаецца як Dr.h.c.) — навуковая ступень, для надання якой універсітэт адмовіўся ад усіх звычайных фармальных і працэдурных патрабаванняў надання доктарскай ступені. Ступень часта прысуджаецца як спосаб ушанаваць уклад выбітнага госця ўніверсітэта ў канкрэтную вобласць або ў грамадства ў цэлым. Практыка надання ганаровых ступеняў найбольш пашырана ў Вялікабрытаніі і Паўночнай Амерыцы.
Гісторыя
Гэтая практыка ўзыходзіць да часоў Сярэднявечча, калі па розных прычынах універсітэт можна было пераканаць ці іншым чынам падштурхнуць лічыць мэтазгодным даць вызваленне ад некаторых ці ўсіх звычайных патрабаванняў для навуковай ступені. Самая ранняя ступень ганаровага доктара ў гісторыі была прысуджана Лаянелу Вудвілу ў канцы 1470-х гадоў Оксфардскім універсітэтам, пазней ён стаў біскупам Солсберы. У другой палове XVI стагоддзя прысваенне ганаровых ступеняў стала даволі распаўсюджанай з’явай, асабліва з нагоды каралеўскіх візітаў.
Андронік V Палеалог
У час знаходжання бацькі ў Фесалоніках у 1403/1404 быў абвешчаны суправіцелем пад імем Андроніка V Палеалога. Андронік памёр хутчэй за свайго бацьку ў 1407 годзе ва ўзросце 7 гадоў.
Варта адзначыць, што яго імператарскі статус, як і яго бацькі, быў чыста ганаровага характару.
Чарнагародка
Чарнагародка (Чорногоро́дка) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Ваенны міністр ЗША
Ваенны міністр быў кіраўніком Ваеннага міністэрства. Спачатку ён адказваў за ўсе ваенныя справы, у тым ліку і ваенна-марскія. У 1798 годзе ў адпаведнасці з законам была створана пасада ваенна-марскога міністра ЗША, і функцыі гэтай пасады былі скарочаны да агульнага клопату над арміяй. З 1886 года, ваенны міністр быў трэцім у лініі наследавання пасады прэзідэнта, пасля віцэ-прэзідэнта ЗША і дзяржаўнага сакратара ЗША.
Folding@home
Folding@Home [фолдзінг эт хоўм] — Інтэрнэт-праект размеркаваных вылічэнняў Стэнфардскага ўніверсітэта, які вывучае зварочванне бялкоў, няправільнае зварочванне, іх аб’яднанне і звязаныя з гэтым захворванні. Выкарыстанне найноўшых метадаў і шырокамаштабных размеркаваных вылічэнняў упершыню дазволіла мадэліраваць працес згортвання для интэрвалаў часу ў тысячы разоў большых за тыя, што былі даступныя раней, а таксама выкарыстоўваць дадзены падыход для вывучэння захворванняў, якія звязаны са зварочваннем бялкоў.
Каракі
Вызначэнне
Каракі — зборная назва розных этнічных груп адзінага паходжання, што насяляюць поўнач Камчаткі, часткова Чукотку і Магаданскую вобласць Расіі. Паводле заняткаў, асаблівасцяў мовы і матэрыяльнай культуры, вылучаюць буйныя групы берагавых аселых каракаў (нымыланаў, літаральна «мясцовых жыхароў»), каракаў-аленяводаў (чаўчувенаў, літаральна «багатых аленямі») і алютарцаў. Апошніх часам вылучаюць у самастойны народ ці, наадварот, далучаюць да нымыланаў. Унутры гэтых буйных груп існуюць лакальныя групы, якія карыстаюцца рознымі дыялектамі ці нават мовамі. Агульная назва коряки узгадваецца ў рускіх дакументах у XVII ст. і, хутчэй за ўсё, запазычана рускімі ў юкагіраў ці эвенаў, на мове якіх азначае «той, што з’явіўся з-за пагорка». Самі каракі сябе адзіным народам не лічылі, але ў дакументах, літаратуры і, пазней, ў перапісах насельніцтва фіксаваліся пад адзінай назвай. У XX ст. пад уплывам знешніх абставін адбылася пэўная кансалідацыя каракаў, таму з’явіліся прычыны лічыць іх супольным этнасам.
Традыцыйная культура
Аселыя каракі жылі ў паўземлянкавых збудаваннях, даўжынёй да 15 метраў, шырынёй да 12 метраў і вышынёй да 7 метраў. Ад квадратнай рамы, якая злучала чатыры цэнтральных слупа і ўтварала верхні ўваход і дымавую адтуліну, да верхніх папярочных бэлек ішоў дах з 8 пахіламі. Тынкаваныя травой або мохам сцены і дах засыпалі зверху зямлёй.