cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Святлана Аляксандраўна Алексіевіч
Прэміі і ўзнагароды
У 2018 годзе міжнародная няўрадавая арганізацыя RAW in WAR прысудзіла Святлане Алексіевіч прэмію імя Ганны Паліткоўскай. Узнагароду ёй уручылі за «смелыя выступленні супраць несправядлівасці, гвалту і экстрэмізму ў сітуацыі працягу „забытых“ узброеных канфліктаў». У тым жа годзе пісьменніца атрымала прэмію Цэнтральнаеўрапейскага форума «Ганароваму грамадзяніну Цэнтральнай Еўропы» — «за ўнёсак у развіццё дэмакратыі і грамадзянскай супольнасці».
Ульф фон Эйлер
Роднасныя сувязі
Ульф фон Эйлер быў сынам Ханса фон Эйлер-Хельпіна — члена Каралеўскай шведскай акадэміі навук, замежнага члена АН СССР. Таксама ён з'яўляецца нашчадкам вялікага матэматыка Леанарда Эйлера.
Дыптар
Ды́птар (δίπτερος «двухкрылы») — тып храма ў антах, вакол якога з усіх бакоў іанічны ордар (часцей за ўсё), калоны ў некалькі радоў (2 і больш).
Гісторыя ўзнікнення паняцця
Паняцце ўвёў Вітрувій, які даў тыпалогію старажытнагрэчаскіх храмаў (мегарон, прастыль, амфіпрастыль, перыптар, дыптар)
Ядзернае паліва
Патрабаванні і выкарыстанне
Асноўныя патрабаванні да ядзернага паліва: добрая сумяшчальнасць з матэрыялам абалонкі цеплавыдзяляльных элементаў, высокія тэмпературы плаўлення і выпарэння, вялікая цеплаправоднасць; слабое ўзаемадзеянне з цепланосьбітам; мінімальнае павелічэнне аб’ёму ў працэсе апраменьвання ў рэактары; тэхналагічнасць вытворчасці і мінімальная вартасць; простая тэхналогія рэгенерацыі і інш.
Вытворчасць
Вытворчасць уранавага ядзернага паліва пачынаецца з перапрацоўкі руды для выдзялення з яе ўрану. Пры папярэднім сартаванні руды па \gamma-апраменьванні ў адвал выдаляюць 20 — 30 % пароды з утрыманнем урана \eta = 0,01 % (ужываюцца звыклыя метады ўзбагачэння). Гідраметалургічная пераапрацоўка руды адбываецца яе драбненнем, кіслотным вылугоўваннем, экстракцыйным здабываннем урану з асветленых раствораў і атрыманнем ачышчанага закісу-вокісу ўрану U_3O_8. Для рудаў, бедных уранам і лёгкіх для вылугоўвання (асабліва ў цяжкіх для горных работ варунках), ужываецца падземнае вылугоўванне (для пластавых радовішчаў — праз сістэму свідравін, для жыльных — у падземных камерах з папярэдняй адбойкай і змяльчэннем руды выбуховымі мэтадамі). Далей U_3O_8 пераводзяць у тэтрафтарыд UF_4 для наступнага атрымання металічнага ўрану ці ў гексафтарыд UF_6 — адзінае ўстойлівае газавае злучэнне ўрана, якое выкарыстоўваюць для ўзбагачэння ўрану ізатопам 235U. Узбагачэнне ажыццяўляюць метадам газавай тэрмадыфузіі ці цэнтрыфугаваннем. Далей UF_6 пераўтвараюць у двухвокіс урану, які выкарыстоўваюць для вырабу стрыжняў цеплавыдзяляльных элементаў ці для атрымання іншых злучэнняў урану з той жа мэтай. Да стрыжняў цеплавыдзяляльных элементаў прад’яўляюць высокія патрабаванні ў адносінах стэхіаметрычнага складу і ўтрымання пабочных дамешак. Так у стрыжнях 113 UO2 суадносіны (па масе) кіслароду і металу павінны быць у межах 2,00 — 2,02; дапушчальнае ўтрыманне F і H_2O (па масе) адпаведна не болей 0,01 — 0,006 % і 0,001 %.
Камеды Франсэз
У розны час у «Камеды Франсэз» выступалі Ф. Ж. Тальма,, С. Бернар, , Ж. Л. Баро і інш.
У наш час «Камеды Франсэз» захоўвае ў рэпертуары творы Мальера, П. Карнеля, Ж. Расіна, П. Бамаршэ, класічныя традыцыі.
Медаль «За адзнаку ў вайсковай службе»
Статут медаля
Медаль «За адзнаку ў воінскай службе» складаецца з двух ступеняў. Вышэйшай ступенню медаля з'яўляецца I ступень.
Царскасельскі чыгуначны мост
Вышэй па плыні знаходзіцца Іпадромны мост, ніжэй — Рузаўскі мост.
Крэцьен дэ Труа
Творчасць
Да нашага часу дайшло некалькі куртуазных раманаў Крэцьена дэ Труа: «Эрэк», які апавядае пра перамогу кахання над рыцарскай доблесцю, «Кліжэс», апрацаваная ў адпаведнасці з патрабаваннямі куртуазнага стылю гісторыя Трыстана і Ізольды, «Рыцар у калясцы» пра каханне Ланселота да каралевы Джынеўры, «Івейн, або рыцар з ільвом» пра канфлікт кахання і рыцарскай доблесці, «Паданне пра Грааль, або Персеваль», якое аб'яднала гісторыю прастака Персеваля з містычнымі матывамі хрысціянскіх апокрыфаў.
Баявая разведвальная машына
Апісанне
БРМ звычайна ўваходзяць у склад разведвальных падраздзяленняў батальёнаў, палкоў, брыгад, дывізій і армейскіх карпусоў сухапутных войскаў, берагавых войскаў/войскаў берагавой абароны і марской пяхоты. Вышэйшай тактычнай адзінкай, укамплектаванай толькі БРМ, звычайна з’яўляецца рота/эскадрон.
Мегарон
Мегарон (μέγα — вялікі + — зала) — грэчаскі дом прамавугольны ў плане з ачагом пасярэдзіне. Узнік у эпоху балканскага неаліту (у культуры Вінча): пачатак IV тыс. да н.э. Паслужыў прататыпам храмаў у гамераўскі (прадполісны) перыяд.
Мегарон — самы просты тып старажытнагрэчаскага храма ў антах: на пярэднім фасадзе мае закрыты ордар у адзін рад калон. Іншымі словамі, прамавугольная пабудова з порцікам у тарцы і размешчаным за порцікам залай з ачагом у цэнтры.
Стэфан Неманя
Біяграфія
Неўзабаве пайшоў услед за сваім сынам — святым Савам, на святую гару Афон у заснаваны ім афонскі манастыр Хіландар, дзе праз 4 года, 13 лютага 1199, 1200(?) годзе, сканаў.
Ушанаванне памяці
Святы Сава перанёс рэшткі свайго бацькі на радзіму ў Сербію і паклаў у храме Прасвятой Багародзіцы ў манастыры Студзеніца. Гэты храм і манастыр Стэфан Неманя ўзвёў і багата ўпрыгожыў, яшчэ быўшы князем.
Прасянік разгалісты
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 1—1,5 м з паўзучым карэнішчам і голым прамастойным сцяблом. Лісце лінейнае, гладкае, шурпатае па краі. Суквецце — раскідзістая мяцёлка з аднакветкавых белаватых каласкоў. Плод — зярняўка.
Генеральны вікарый Таварыства Ісуса
Статус і паўнамоцтвы
Генеральная кангрэгацыя магла абраць генеральнага вікарыя яшчэ пры жыцці генерала з прычыны хваробы ці сталага веку апошняга. Таксама генеральная кангрэгацыя магла абраць генеральнага вікарыя ўжо як пераемніка галавы Таварыства, г. зн. генеральны вікарый аўтаматычна займаў пасаду генерала пасля смерці папярэдніка. Рашэннем XXXIV генеральнай кангрэгацыі Таварыства Ісуса (1995) гэты парадак быў зменены: у выпадку немачымасці выканання генералам сваіх кіраўнічых функцый генеральная кангрэгацыя адразу абірае новага генерала.
Іван Савельевіч Самуйлаў
Біяграфія
З 1948 года працаваў паляводам, з 1951 года — брыгадзірам паляводчай комплекснай брыгады калгаса «Новае жыццё» Лёзненскага раёна.
Крысціян Матрас
Крысціян Матрас (Christian Matras,  — ) — фарэрскі лінгвіст і паэт: першы фарэрац, які атрымаў званне прафесара.
Ладан
Ла́дан (λήδανον, λάδανον; — алібанум або алібан; لُبَّان — lubbān) — у перакладзе з грэчаскай мовы азначае араматычную смалу, якую атрымліваюць пры падсечцы кары дрэва баскевіля, што расце на тэрыторыі усходняй Афрыкі, Азіі і ў паўднёва-заходняй частцы Аравійскага паўвострава. Склад ладана, які ўключае ў сабе густы слізісты сок (т. зв. камедзь), эфірныя маслы і іншыя рэчывы, часткова раствараецца ў вадзе. Пры награванні і спальванні яго выдзяляецца араматычны пах, які выкарыстоўваецца ў час рэлігійных абрадаў.
Прыродны газ
Агульныя звесткі
Прамысловыя радовішчы прыроднага газа сустракаюцца ў выглядзе аддзеленых збораў, не звязаных з іншымі карыснымі выкапнямі, у выглядзе газанафтавых радовішчаў, у якіх газападобныя вугляроды поўнасцю ці часткова раствораны ў нафце ці знаходзяцца ў свабодным стане і запаўняюць узвышаную частку радовішча (газавыя шапкі) ці верхнія часткі злучаных паміж сабой гарызонтаў газанафтавай світы; у выглядзе газакандэнсатных радовішчаў, у якіх газ узбагачаны вадкімі вуглявадародамі. Вуглявадароды, якія ўваходзяць у састаў прыроднага газа, з'яўляюцца сыравінай для вытворчасці метылавага спірту, фармальдэгіду, ацэтальдэгіду, воцатавай кіслаты і іншых арганічных злучэнняў. Канверсіяй кіслародам ці вадзяной парай з метану (асноўнага элемента прыроднага газа) атрымліваюць сінтэз-газ (СО+Н2), які выкарыстоўваецца для вытворчасці аміяку, спіртаў і іншых арганічных прадуктаў. Піролізам і дэгідрагенізацыяй метану атрымліваюць ацэтылен, сажу і вадарод. Прыродны газ выкарыстоўваюць таксама для атрымання алефінавых вуглявадародаў, і ў першую чаргу этылену і прапілену, якія ў сваю чаргу з’яўляюцца сыравінай для далейшага арганічнага сінтэзу.
Беларусь
У 2008 г. доля прыроднага газу ў валавым спажыванні паліўна-энергетычных рэсурсаў у Беларусі склала 62%, у аб’ёме кацельна-пячнога паліва — 79%, удзельная вага ў электраэнергетыцы — 95%. На 1 ліпеня 2016 г. узровень газіфікавання кватэр вырас да 73,9%, у тым ліку на вёсцы — да 33,4%. За 2015 г. на прыродны газ перавялі каля 30 тыс. кватэр.
Медаль «За бездакорную службу» (СССР)
Апісанне медаля
Медаль мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм. На асабовай частцы медаля, у цэнтры, размешчана пяціканцовая зорка з разьбягаючыміся з-пад тупых вуглоў зоркі пучкамі прамянёў. У цэнтры зоркі — серп і молат. Па акружнасці зорка акружана вянком з лаўровага лісця. Аверс медаля мае аднолькавы малюнак для ўсіх тыпаў і разнавіднасцяў ўсіх ведамстваў, заснаваўшых яго. Выключэнне складае другі тып медалёў, заснаваных Камітэтам Дзяржаўнай Бяспекі. У дадзенага тыпу ў ніжняй частцы аверса, паміж ніжнімі прамянямі зоркі, размешчаны рымскія лічбы «ХХ», «XV» або «Х» на I, II і III ступені медаля, адпаведна.
Джэрэмі Айранс
Біяграфія
У 2011 годзе Джэрэмі Айранс зняўся ў ролі Радрыга Борджыа (Аляксандра VI) у тэлесерыяле «Борджыа».
Чыжэвіцкі сельсавет
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета (23 населеныя пункты) — 1250 чалавек, з іх 90,8 % — беларусы.
Пелікан (герб)
Апіанне
На чырвоным полі звернуты налева срэбны пелікан, які корміць птушанят крывёю з разарваных грудзей. Клейнод — 3 страўсавыя пёры. Намёт — чырвоны, абліцаваны срэбрам.
Манета (Мінск)
Апісанне
Скульптура змяшчае фрагменты грашовых знакаў, якія былі ў звароце на тэрыторыі Беларусі са старажытных часоў да цяперашняга часу — агулам 10 манет. Гэта арабскі дырхем IX стагоддзя, сярэбраны Вітаўта пачатку XV стагоддзя, манеты канца XIV стагоддзя, дукаты XVI і XIX стагоддзяў, талеры XVII і XVIII стагоддзяў. Ёсць таксама савецкія 10 капеек і сучасныя 2 рублі. Творчай ідэяй скульптара Канстанціна Касцючэнкі было аб’яднане гісторыі і сучаснасці фінансавай сістэмы Беларусі, а таксама розныя этапы яе развіцця.
Нью-Ёркская публічная бібліятэка
У наш час Нью-Ёркская публічная бібліятэка ўключае 87 падраздзяленняў: чатыры навуковыя бібліятэкі без выдачы кніг на дом, чатыры галоўныя бібліятэкі з абанементнай выдачай, бібліятэку для людзей з абмежаванымі магчымасцямі і 77 раённых філіялаў. Карыстанне ўсімі бібліятэкамі сістэмы NYPL бясплатнае для ўсіх жадаючых. У 2008 годзе фонды сістэмы ўтрымлівалі 44 160 825 пазіцый (кніг, відэазапісаў, карт і г.д.), з якіх кніг 15 985 192. У філіялах захоўвалася 7 565 579 пазіцый, з якіх 4 416 812 — кнігі. У 2009 годзе 44 356 334 пазіцый у асноўнай калекцыі і 8 708 869 у філіялах. Агулам фонды сістэмы ўтрымліваюць звых 50 млн пазіцый, з якіх больш за 20 млн складаюць кнігі. Такім чынам, па памерах фондаў Нью-Ёркская публічная бібліятэка саступае толькі Бібліятэцы Кангрэса і Брытанскай бібліятэцы.
Брахмагупта
Брахмагупта, Брамагупта (ब्रह्मगुप्त, каля 598—670) — індыйскі матэматык і астраном. Кіраваў абсерваторыяй ва Удджайне. Сваімі працамі істотна паўплываў на развіццё астраноміі ў Візантыі і краінах ісламу, пачаў выкарыстоўваць алгебраічныя метады для астранамічных разлікаў, увёў правілы аперацый з нулём, дадатнымі і адмоўнымі велічынямі. Да нашагу часу дайшоў яго галоўны твор «Брахма-спхута-сіддханта» («Удасканаленае вучэнне Брахмы», ці «Перагляд сістэмы Брахмы»). Большая частка твора прысвечана астраноміі, два раздзелы (12-ы і 18-ы) — матэматыцы.
Брахма-спхута-сіддханта
Наступныя 15 кіраўнікоў ўтрымліваюць значныя дапаўненні і ўдакладненні да першых кіраўнікам, а таксама кіраўніка па матэматыцы. Матэматычныя главы даюць уяўленне аб двух асноўных падыходах індыйскіх матэматыкаў: «матэматыка працэдур», ці алгарытмы, і «матэматыка насення», або ўраўненні. 12-я частка кнігі носіць назву «Матэматыка», яна прысвечана найпростым арыфметычным аперацыям, прапорцыям, задачам на змешванне і рады, што складала асноўную частку практычнай матэматыкі ў часы Брахмагупты. 18-я глава, «Распыляльнік», мае прамое стаўленне да алгебры, але паколькі такога тэрміна яшчэ не існавала, названая па першай задачы, разгляданай у главе.
Уклад у матэматыку
У працы Кхандакхадзьяка Брахмагупта прапанаваў, якая з'яўляецца асобным выпадкам выведзенай больш чым праз 1000 гадоў інтэрпаляцыйнай формулы Ньютана — Сцірлінга. Ён выкарыстаў яе для інтэрпаляцыі значэнняў сінуса ў складзеных ім трыганаметрычных табліцах. Формула дае ацэнку значэння функцыі
a + xh
−1 ≤ x ≤ 1
Δ
— аператар узыходзячай канечнай рознасці першага парадку, г. зн.
IP-адрас
Асаблівыя IP-адрасы
У пратаколе IP існуе некалькі пагадненняў аб асаблівай інтэрпрэтацыі IP-адрасоў:
Брахмагупта
Уклад у матэматыку
p
Рашка (дзяржава)
Гісторыя
У 1219 годзе Раскае епіскапства, падпарадкаванае да таго часу Охрыдскаму архіепіскапству, патрапіла пад юрысдыкцыю аўтакефальнай Сербскай праваслаўнай царквы, якая сама стала ў 1346 годзе архіепіскапствам.
Брахмагупта
Уклад у астраномію
Важным укладам Брахмагупты ў астраномію з'яўляюцца метады разліку становішча нябесных цел з цягам часу (эфемерыды), іх усходаў і заходаў, злучэнняў, а таксама разліку сонечных і месяцавых зацьменняў. Брахмагупта раскрытыкаваў уяўленні пуранічнай касмалогіі пра тое, што Зямля плокая або пустая ў сярэдзіне. Ён сцвярджаў, што Зямля і неба маюць сферычную форму, і што Зямля рухаецца. У 1030 годзе газневідскі астраном Абу аль-Райхан аль-Біруні ў сваёй працы «Та’рых аль-Хінд», пракаменціраваў працу Брахмагупты. Біруні адзначаў, што на заўвагі крытыкаў тэорыі шарападобнай Зямлі («Каб так было, то б камні і дрэвы падалі з зямлі») Брахмагупта адказаў:
Пра сілу цяжару Зямлі Брахмагупта казаў: «Целы падаюць на зямлю, бо гэта ў прыродзе Зямлі — прыцягваць іх, гэтак жа як у прыродзе вады - цячы.»
Францішак Палацкі
Біяграфія
Палацкі быў першым загадчыкам гістарычнага аддзела Нацыянальнага музея (1818—1841), з 1827 года па яго ініцыятыве музей пачаў навуковыя публікацыі на чэшскай мове. Рэарганізацыя Нацыянальнага музея, ініцыятарам якой быў Палацкі, ператварыла яго ў цэнтр навуковага і культурнага жыцця краіны. У 1831 годзе заснаваў культурна-асветнага таварыства «Маціца чэшская». У 1840-я гг. ўзначальваў чэшскі нацыянальна-ліберальны рух.
Чарткіў
Гісторыя
Са жніўня 1914 па ліпень 1917 г. тут знаходзіліся расійскія акупацыйныя войскі. У лістападзе 1918 г. горад увайшоў у склад Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі. Па выніках савецка-польскай вайны Чарткіў адыйшоў да Польшчы, дзе і знаходзіўся да 1939 г., калі з пачаткам Другой сусветнай вайны ў рамках падзей верасня 1939 г. быў акупаваны СССР і далучаны да УССР.
Аляксандр I (імператар расійскі)
Дзяцінства, адукацыя і выхаванне
Вырас пры двары Кацярыны Вялікай; выхавацель — швейцарац-якабінец азнаёміў яго з прынцыпамі гуманнасці Русо, ваенны настаўнік  — з традыцыямі рускай арыстакратыі, бацька перадаў яму сваю прыхільнасць да вайсковага  і навучыў яго сумяшчаць душэўную любоў да чалавецтва з практычным клопатам пра блізкіх. Кацярына II лічыла свайго сына Паўла няздольным заняць пасад і планавала ўзвесці на яго Аляксандра, абмінаючы яго бацьку.
Хваля (фільм)
«Хваля» (La vague) ― французскі кароткаметражны нямы фільм 1891 года, зняты вынаходнікам і рэжысёрам. Гэта першы вядомы французскі фільм у гісторыі.
Андрэа дэль Сарта
Нарадзіўся ў 1486 годзе ў Фларэнцыі. У юнацтве на яго станаўленне як мастака аказалі ўплыў Фра Барталамеа і Леанарда да Вінчы, пазней — Мікеланджэла. Сябраваў з Рафаэлем, Тыцыянам, Франчабіджа. Працаваў у Фларэнцыі, у 1518—1519 гг. працаваў у Францыі па запрашэнні караля Францыска I. Вярнуўся ў Фларэнцыю ў 1519 годзе.
Оксфардскі электрычны званок
Оксфардскі электрычны званок (Oxford Electric Bell, або Clarendon Dry Pile) — эксперыментальны электрычны званок, які быў створаны ў 1840 годзе і працуе амаль бесперапынна (выключаючы выпадковыя кароткія перапынкі, выкліканыя павышанай вільготнасцю) па цяперашні час.
Званок быў зроблены ў майстэрні Уоткіна і Хіла (Watkin and Hill) і набыты прафесарам фізікі Робертам Уокерам (Robert Walker). Знаходзіцца ў калідоры лабараторыі Clarendon Laboratory Оксфардскага ўніверсітэта ў Англіі і звоніць дагэтуль, нягучна, таму што знаходзіцца ў вітрыне за двума слаямі шкла.
Сядзіба Кеневічаў (Брынёў)
Брынёўская сядзіба — колішняя сядзіба на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі в. Брынёў Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці.
Гісторыя
Маёнтак Брынёў набыў у канцы XVIII ст. Антон Нестар Кеневіч, падкаморы новагародскі. З 1890 па 1917 г. маёнтак знаходзіўся ў валоданні Гераніма Кеневіча (1866—1925). У сядзібе ішло насычанае культурнае жыццё. Тут пастаянна праводзіліся паэтычныя вечары, у хатнім тэатры ставіліся напісаныя гаспадаром п’есы, адбываліся паляванні ў навакольных лясах.
Ліберы
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Варшаўскі мост (Санкт-Пецярбург)
Назва вядомая з 1860-х гадоў і дадзена ад размешчанага побач Варшаўскага вакзала.
Катастрофа CH-47 у правінцыі Вардак
6 жніўня 2011 верталёт НАТА CH-47 збіты ракетай з зямлі ў афганскай правінцыі Вардак, на захад ад Кабула. Загінулі ўсе 38 чалавек, якія знаходзіліся на борце. У верталёце былі амерыканскія і афганскія вайскоўцы: 22 байца «Марскіх коцікаў» (SEAL) з Ваенна-марской спецыяльнай групы (NSWDG; SEAL, падраздзяленне 6), 5 вайскоўцаў 160-га авіяцыйнага палка спецыяльнага прызначэння, 3 ваеннаслужачых кіравання баявых дыспетчараў ВПС ЗША, ваенны кінолаг, грамадзянскі перакладчык, 7 салдат са спецпрызну Нацыянальнай арміі Афганістана і службовы сабака. Афіцыйныя асобы ваеннай кааліцыі на ўмовах ананімнасці, паведамілі, што верталёт быў збіты Талібанам з дапамогай ручнога супрацьтанкавага гранатамёта.
Іван Канстанцінавіч Айвазоўскі
Іва́н Канстанцінавіч Айвазо́ўскі (Иван Константинович Айвазовский, Հովհաննես Կոստանդինեսի Հայվազյան — Аганес Гайвазян, 29 (17) ліпеня 1817 — 2 мая 1900) — сусветна вядомы мастак-марыніст, калекцыянер, мецэнат. Найвыбітнейшы мастак-армянін XIX стагоддзя. Брат армянскага гісторыка і святара Габрыэла Айвазоўскага.
IC 2201
IC 2201 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) ў сузор’і Блізняты.
Цыталогія
Клетачная тэорыя
Разуменне ўніверсальнасці клетачнай будовы жывых арганізмаў з’явілася адным з галоўных фактараў развіцця цыталогіі і іншых біялагічных навук.
Іў Рашэ
Марка Yves Rocher была створана ў 1959 годзе, а першы яго магазіны адкрыліся ў 1969-м — да гэтага тавары рассылаліся поштай. Станам на 2009 год у кампаніі працуюць 15 тысяч чалавек па ўсяму свету, прадпрыемства Yves Rocher размешчаныя ў трох дзясятках краін, і кампанія мае абарачэнне ў два мільярды еўра.
Ладзіслаў Фукс
Ладзіслаў Фукс (Ladislav Fuks) (24 верасня 1923, Прага —, тамсама) — чэшскі пісьменнік, аўтар псіхалагічнай прозы, прысвечанай самоце і страху чалавека ва ўмовах вайны і фашызму.
Гідроліз
Гідроліз — рэакцыя абменнага ўзаемадзеяння паміж рэчывам і вадой.
Вячаслаў Васільевіч Грыднёў
Біяграфія
Пасля расфарміравання АМСБАП у лістападзе 1943 года быў прызначаны дарадцам МУС Манголіі. 17 лістапада 1944 года пастановай Савета Народных Камісараў СССР яму прысвойваецца воінскае званне генерал-маёр. У Манголіі знаходзіцца да студзеня 1949 года. Прымаў удзел у вайне з Японіяй.
Вугаль
Здабыча вугалю
Сусветныя запасы вугалю складаюць звыш 5 трлн тон. Найвялікшыя радовішчы вугалю знаходзяцца ў ЗША (445 млрд тон), Кітаі (272), Расіі (200), ПАР (130), Германіі (100), Аўстраліі (90), Вялікабрытаніі (50), Канадзе (50), Індыі (29) і Польшчы (25 млрд тон). Пры бягучым узроўні спажывання вугалю (4,5 млрд тон у год), вядомых на сённяшні дзень запасаў можа хапіць прыкладна на 400 год.
Жаночы Кубак Беларусі па пляжным футболе
Жаночы Кубак Беларусі па пляжным футболе — беларускае жаночае спаборніцтва па пляжным футболе.
Строімір
Строімір (Стројимир, 848—890) — жупан Сербіі, другі сын сербскага князя Уластыміра. Разам са сваімі братамі, вялікім жупанам Муцімірам і суправіцелем Гойнікам, адбіў напады булгар пад правадырствам хана Барыса. Падчас кіравання Строіміра і яго братоў была завершана хрысціянізацыя сербскіх плямёнаў. Кіраванню траіх братоў рушыла ўслед кіраванне сыноў Муціміра, на чале з Перваславам.
Лягніца
Лягні́ца (Legnica, Liegnitz) — горад на правах павета ў Польшчы. Уваходзіць у склад Ніжнесілезскага ваяводства. Адміністрацыйны цэнтр Лягніцкага павета (не ўваходзіць у яго склад).
Аграрны каледж (Віцебск)
Аграрны каледж — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова, знаходзіцца ў в. Лужасна. Навучанне вядзецца па накірунках: «Агранамія», «Заатэхнія» і «Ветэрынарная медыцына». Філіял Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны.
Сахачаў (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 42 населеныя пункты.
Ботані
Заліў Ботані вядомы тым, што туды 18-20 студзеня 1788 года прыйшоў Першы флот з Вялікабрытаніі з будучымі пасяленцамі Аўстраліі, які затым 26 студзеня 1788 года перайшоў у заліў Порт-Джэксан, размешчаны па моры ў 12 км на поўнач, дзе было заснавана першае еўрапейскае пасяленне ў Аўстраліі — Сідней.
Бузулук
За пятнаццаць кіламетраў на поўнач ад горада размешчаны нацыянальны парк Бузулуцкі бор.
Ягор Вячаслававіч Зубовіч
Клубная кар’ера
У снежні 2011 года перайшоў у беластоцкую «Ягелонію». Але праз два тыдні быў звольнены галоўны трэнер польскай каманды Часлаў Міхневіч, а новы трэнер не бачыў Зубовіча ў складзе. У выніку Ягор вярнуўся ў Беларусь, трапіўшы ў арэнду ў наваполацкі «Нафтан». Пазней арэнда падаўжалася, у студзені 2013 года чарговы раз было падпісана арэнднае пагадненне.
Крысціян Дыёр
Парфумерыя Christian Dior
Над стварэннем водараў Christian Dior працавалі: П’ер Бурдон, Олівер Крэспа, Эдмонд Рудніцка, Олівер Польж, Ц’еры Васэр, Гай Роберт і іншыя. Усяго ў цяперашні час існуе 97 водараў Dior, першы з іх быў выпушчаны ў 1947 годзе пад назвай Christian Dior Miss Dior.
Іван Станіслававіч Тэртэль
Біяграфія
У студзені 2021 года Ігар Макар, былы намеснік камандзіра баявой групы падраздзялення па барацьбе з тэрарызмам МУС «Алмаз», заявіў, што Тэртэль быў адным з распрацоўшчыкаў плана замаху на Паўла Шарамета, які адбыўся ў 2016 годзе.
Уладзімір Дзянісавіч Сядзельнік
Дзейнасць
Перакладаў на рускую творы нямецкамоўных пісьменнікаў, у т.л. Карла Шпітэлера, Германа Гесэ, Фрыдрыха Дзюрэнмата, Роберта Вальзера, Франка Ведэкінда і многіх іншых, быў укладальнікам зборнікаў класічнай і папулярнай нямецкамоўнай мастацкай прозы і паэзіі.
Мікалай Мікалаевіч Сірата
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1967, 1973), медалямі.
IC 2205
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Душнікі-Здруй
Душнікі-Здруй (Duszniki-Zdrój, Bad Reinerz, ) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы каля мяжы з Чэхіяй. Размешчаны за 460 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 110 км на поўдзень ад Вроцлава. Уваходзіць у склад Клодзкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Бальнеалагічны курорт. Займае плошчу 22,28 км². Насельніцтва 4,7 тыс. чалавек.
Сцяг Растоўскай вобласці
Сцяг Растоўскай вобласці з'яўляецца сімвалам Растоўскай вобласці. Прыняты 28 кастрычніка 1996 года.
Неон (рыба)
Апісанне
Даўжыня цела да 4 см, самцы меншыя за самак. Спінка аліўкавая. Удоўж цела над бакавой лініяй святлівая блакітная палоса (нагадвае свячэнне неонавых трубак, адсюль назва). Ніжняя частка цела ад сярэдзіны да хваста чырвоная. Брушка белае. Плаўнікі празрыстыя.
Васіль Дзмітрыевіч Ціхаміраў
Біяграфія
Вучыўся ў Маскоўскім тэатральным вучылішчы па класе балета з 1885 па 1891 гады (педагог І. А. Ярмолаў), дзе выявіліся яго бліскучыя здольнасці, і ў 1891 годзе яго перавялі ў сталічнае Пецярбургскае харэаграфічнае вучылішча, дзе ўзровень выкладання на той момант быў вышэй. Пецярбургскае тэатральнае вучылішча скончыў ў 1893 годзе (педагогі П. А. Герт, П. К. Карсавін, А. В. Шыраеў) і тут жа вярнуўся ў Маскву, хоць і быў ужо залічаны ў балетную трупу Марыінскага тэатра. 4 верасня 1893 года адбыўся яго дэбют на сцэне Вялікага тэатра ў балетным спектаклі «Роберт і Бертрам», і Васіль Дзмітрыевіч адразу быў залічаны ў прэм’еры балетнай трупы. З 1893 па 1935 год быў артыстам балета, з 1900 па 1935 быў таксама балетмайстрам маскоўскага Вялікага тэатра. У 1908 годзе ён стаў памочнікам рэжысёра балетнай трупы, а праз год рэжысёрам. У 1925—1930 займаў пасаду загадчыка балетнай трупай Вялікага тэатра.
Плакемінская археалагічная культура
Гісторыя
Назва Плакемінскай культуры паходзіць ад гарадка Плакемін у штаце Луізіяна, дзе ў міжваенны перыяд XX ст. арганізоўваліся археалагічныя раскопкі.
Пасля іспанскай экспедыцыі на чале Эрнанда дэ Сота у 40-х гг. XVI ст. Місісіпская культура пацярпела ад распаўсюджвання новых эпідэмічных захворванняў. Ціск з боку сіўанскіх плямён, што рушылі ў даліну Місісіпі ад ракі Агая, вымушаў выжылых перасяляцца на поўдзень у межы Плакемінскай культуры. Таму ў другой палове XVI ст. яна зведала значныя змены. Пазней французскія вандроўнікі сустрэлі ў ніжняй плыні Місісіпі народ натчэз, што захоўваў многія рысы Плакемінскай культуры перыяду росквіту, у тым ліку арыгінальную кераміку. Менавіта натчэз атаесамляюць з носьбітамі Плакеміна. Чыкаса і іншыя плямёны маскогскай групы атаесамляюць з познімі перасяленцамі з поўначы або ўсходу. Яны ўвабралі некаторыя рысы Плакеміна, аднак мелі рысы, што набліжалі да іншых лакальных Місісіпскіх культур.
Меднагорск
Меднагорск — горад у Расіі, у складзе Арэнбургскай вобласці. Заснаваны ў 1933 у сувязі з распрацоўкай Блявінскага медна-калчаданавага радовішча і будаўніцтвам медна-сернага камбіната. Насельніцтва 30,4 тыс. чал. (2005). Горад з 1939.
Ганна Валянцінаўна Старавойтава
Ганна Валянцінаўна Старавойтава (нар., Салігорск, Мінская вобласць) — беларускі педагог, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI і VII скліканняў.
Асабістае жыццё
Замужам, мае дачку.
Жыварэзка
Назва
Такога ж паходжання і назва другой ракі Сянна (на Пасожжы ля Чэрыкава), ракі Сенета (прыток Жыздры на Верхнім Павоччы), возера Сенніца (у вярхах ракі Ловаць).
Дзяньгубка
Гісторыя
Дзяньгубка вядома з канца 19 ст. У 1880 г. 16 двароў, 134 жыхары, у 1909 г. 27 двароў, 171 жыхар, у складзе Абчугскай воласці Сенненскага павета. Пасля ўстанаўлення Савецкай улады — у Чарэйскім, потым у Крупскім раёнах. У 1930 г. вяскоўцы аб'ядналіся ў калгас імя Крупскай. У 1941 г. 14 двароў, 47 жыхароў. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 11 чалавек. Пасля вайна калгас адноўлены, з 1950 г. вёска ў складзе ўзбуйненага калгаса «Прагрэс», з 1960 г. — саўгаса «40 год Кастрычніка», з 1961 г. — саўгаса, потым — калгаса «Абчуга». На 01.01.1998 г. 4 гаспадаркі, 7 жыхароў.
Жыварэзка
Гідраграфія
Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 138 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 м/км. Пачынаецца на паўночнай ускраіне вёскі Куты, вусце за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Капейна. Прытокі: Альхоўка (злева), Лучанка (справа).
Саколаў Малапольскі (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 11 населеных пунктаў.
IC 2207
IC 2207 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Блізняты.
Нёманская нізіна
Каля 35 % нізіны займаюць лясы (хваёвыя, яловыя, мяшаныя), радзей — дубровы. У межах Нёманскай нізіны знаходзяцца заказнікі дзяржаўнага значэння: ландшафтныя — Азёры, Ліпічанская пушча, Котра; біялагічныя — Гожаўскі, Парэцкі, Сапоцкінскі. На беразе Нёмана ўнікальнае геалагічнае агаленне Самастрэльнікі (Мастоўскі раён). Зоны адпачынку: дзяржаўнага значэння — Азёры, Масты; мясцовага значэння — Дзітва, Морына, Воўпа, Скідаль, Сонічы, Высокае і іншыя.
Міжнародная федэрацыя транспартных рабочых
Арганізацыя была заснавана ў 1896 годзе як Міжнародная федэрацыя карабельнай, докерскай і рачной галін. Сваю сучасную назву федэрацыя атрымала ў 1898.
Аляксандр Дэспла
Біяграфія
Ужо ва ўзросце пяці год Аляксандр навучыўся іграць на фартэпіяна, а неўзабаве асвоіў трубу і флейту. Музыка стала неад’емнай часткай жыцця Аляксандра з ранняга дзяцінства, і гэта падштурхнула яго да выбару музычнай кар’еры. Вучоба ў Францыі, а затым у ЗША паспрыяла станаўленню яго музычнага густу. Інтарэсы Дэспла ахоплівалі вялікі абсяг музычных жанраў, ад французскай класікі пачатку XX стагоддзя, у прыватнасці музыка Равэля і Дэбюсі, да сучаснага джаза і паўночнаамерыканскай і афрыканскай музыкі. Дэспла імкнуўся не выпускаць з віду ніводнай падзеі ў свеце музыкі, пастаянна ўдасканальваючы ўласны стыль і манеру выканання.
Вельке-Мезіржычы
Вельке-Мезіржычы (Velké Meziříčí) — горад у Чэхіі, у краі Высачына, раён Ждзяр-над-Сазаваў. Знаходзіцца на зліцці рэк Аслава і Балінкі, за 31 км на ўсход ад Іглавы. Горад размешчаны блізка да аўтамагістралі D1, мост якой праходзіць праз горад.
Ракета-е-Крочэ
Ракета-е-Крочэ (Rocchetta e Croce) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Казерта.
Дом Шадхана (Музычны завулак, 1)
Гісторыя
Такім чынам, Шадхан аб’яднаў два вялікіх зямельных пляца, планіровачная структура якіх сфарміравалася яшчэ ў канцы XVI — першай палове XVII стагоддзяў. У новым 3-х павярховым будынку з боку Малой Манастырскай вуліцы было змешчана 3-е Мінскае гарадское жаночае 4-х класнае вучылішча. Астатнія будынкі выкарыстоўваліся пад жыллё. Акрамя таго, у іншых будынках Шадхана знаходзіліся бакалейная лаўка, пральня, сталярныя майстэрні, склад гатовай мэблі, якая была выраблена на продаж.
Забор’е
Забо́р’е — шматзначны тэрмін: тапонім і гідронім.
Зендэя
Біяграфія
Нарадзілася 1 верасня 1996 года ў Оклендзе, ЗША, у сям’і настаўнікаў, хоць яе маці таксама працавала мэнэджарам у Тэатры імя Шэкспіра ў Каліфорніі. Яе бацька — афраамерыканец з каранямі ў Арканзасе, а маці — нямецкага і шатландскага паходжання. Зендэя мае пяць старэйшых братоў і сясцёр. Імя Зендэя паходзіць ад імя Тэндай, што на мове шона азначае «дзякаваць».
Прыватнасць
Зендэя мае дом у Лос-Анджэлесе і кватэру ў Брукліне. Яна вегетарыянка: «Мая галоўная прычына вегетарыянства ў тым, што я аматар жывёл, а не таму, што я люблю гародніну». Зендэя знаходзіцца ў стасунках з брытанскім акцёрам Томам Холандам.
Мода
Модны сайт Net-a-Porter прызнаў Зендэю адной з самых апранутых жанчын 2018 года. Для выпуску InStyle за верасень 2020 года яна і яе стыліст Лоў Роўч абралі выключна чарнаскурых дызайнераў, мастакоў і творцаў. У кастрычніку 2020 года яна атрымала ўзнагароду Visionary Award на CNMI Green Carpet Fashion Awards за «яе намаганні па прасоўванні разнастайнасці і ўключэння ў моду і кіно».
Казімір Букраба
Біяграфія
Памёр 6 мая 1946 года.
Марыя Андрэеўна Эзерын
Марыя Андрэеўна Эзерын (нар., в. Матушова, Лёзненскага раёна, Віцебскай вобласці — ) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1949).
Біяграфія
Пад яе кіраўніцтвам былі арганізаваны збор попелу пад лён, раскарчоўка і ўзворванне зарослых зямель.
Беларусы Чэхіі
Гісторыя і сучаснасць
3 пачатку ХХ ст. Прага стала цэнтрам беларускага эмігранцкага руху. Першы беларускі студэнцкі гурток «Табар» узнік у 1908 па ініцыятыве Я. Крагельскага і аб’яднаў беларусаў-навучэнцаў Пражскага Карлава ўніверсітэта.
IC 2208
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Міхаіл Севасцьянавіч Цітоў
Міхаіл Севасцьянавіч Цітоў (, в. Вялікае Лосвіда Гарадоцкага раёна, Віцебская вобласць — ) — Герой Сацыялістычнай Працы, Заслужаны работнік прамысловасці БССР (1975).
Сцяг Новасібірскай вобласці
Апісанне
Паміж чырвонай і зялёнай палосамі намаляваныя два чорных собаля, якія трымаюць жоўты каравай з сальніцай. Пад імі белыя і сінюю паласы перасякае гарызантальны вузкі пояс, чорны на белых палосах і белы на сіняй. Суадносіны шырыні палосаў да даўжыні сцяга складае адпаведна 5:3:2:3:5. Суадносіны шырыні сцяга да даўжыні — 2:3. Суадносіны шырыні пояса да шырыні сцяга складае 1:80
IC 2209
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Акрыл
Паколькі акрыл просты ў доглядзе, устойлівы да бытавых кіслот і растваральнікаў, на ім не размнажаюцца бактэрыі, яго часцей за ўсё выкарыстоўваюць для вытворчасці сантэхнікі, фарбаў, герметыкаў,, а таксама кухонных стальніц, ракавін і фартухоў.
Сан-Чыпрыяна-д’Аверса
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Наваполацкая цэнтральная гарадская бальніца
Гісторыя
Пры медыка-санітарнай частцы Полацкага Нафтабуда быў арганізаваны філіял Полацкай гарадской станцыі хуткай медыцынскай дапамогі. Паліклініка і стацыянар размяшчаліся ў памяшканні барачнага тыпу. Гэтак жа непасрэдна на будаўнічых аб’ектах нафтаперапрацоўчага завода і цеплаэлектрацэнтралі функцыянавалі тры пункты аховы здароўя (1 урачэбны і 2 фельчарскія). На прамысловай базе трэста № 16 адкрыўся ўрачэбны пункт аховы здароўя.
У канцы 1962 года пабудаваны галоўны стацыянарны корпус бальніцы з праектным разлікам на 200 коек, але аддзяленні стацыянара былі адкрыты на 250 коек: тэрапеўтычнае (60 коек), хірургічнае (60 коек), радзільнае (20 коек), педыятрычнае (30 коек), гінекалагічнае (20 коек), інфекцыйнае (60 коек). Першым галоўным урачом да 1964 года быў Іван Васільевіч Хвасцянкоў.
Муязерскі раён
Геаграфія
Размешчаны ў заходняй частцы сярэдняй Карэліі ўздоўж мяжы з Фінляндыяй. З’яўляецца другім па велічыні тэрыторыі раёнам рэспублікі з нізкай шчыльнасцю насельніцтва (0,01 чал\га).
Раён мяжуе на поўначы з тэрыторыяй муніцыпальнага ўтварэння горада Кастамукша, Калевальскага раёна; на усходзе — з Беламорскім, Сегежскім і Мядзведжагорскім раёнамі; на поўдні — з Суаярвскім раёнам; на захадзе па лініі Дзяржаўнай мяжы на працягу 225 кіламетраў — з Фінляндыяй.
Шэзлонг
Сучасныя шэзлонгі вырабляюцца з пластыка, алюмінію і сінтэтычных тканін.
Бахэнскі павет
Бахэнскі павет (powiat bocheński) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Малапольскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Бохня. Займае плошчу 649,28 км². Насельніцтва павета складае 105,6 тыс. чалавек.
Вернер Хагус
Біяграфія
У 1964 годзе выйшаў на пенсію.
Хорастаўскі сельсавет
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 1897 чалавек, з іх 98,7 % — беларусы.
Застаўе
Заста́ўе (, Заставье) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бездзежскага сельсавета.
Мікалай Леанідавіч Раманюк
Клубная кар’ера
У снежні 2013 года перайшоў у «Гомель». Пасля няўдалай гульні Андрэя Клімовіча ў матчы супраць магілёўскага «Дняпра» ў Кубку Беларусі (22 сакавіка 2014 года) Раманюк заняў месца асноўнага брамніка ў пачатку чэмпіянату, але пазней быў выцеснены Клімовічам. Улетку 2014 года быў выстаўлены «Гомелем» на трансфер. Так і не здолеўшы вярнуцца ў склад, у снежні 2014 года пакінуў гомельскі клуб па заканчэнні кантракта.
У студзені 2020 года пачаў трэніравацца з мазырскай «Славіяй» і ў лютым падпісаў кантракт. З’яўляўся на полі нячаста, у сезоне 2022 не згуляў ніводнага матча. У студзені 2023 года завяршыў прафесійную кар’еру.
Рэакцыя Каніцара
С. Каніцара першым правёў гэта ператварэнне ў 1853 годзе, атрымаўшы бензойную кіслату і бензілавы спірт пры апрацоўцы бензойнага альдэгіда карбанатам калію. Прадуктам акіслення з’яўляецца карбонавая кіслата, прадуктам аднаўлення — спірт. Для альдэгідаў, якія маюць атам вадароду ў α пазіцыі па дачыненні да карбанільнай групы (RC H R’CHO) пераважная рэакцыя альдольнай кандэнсацыі.
Генрых VI Гогенштаўфен
Біяграфія
У Італіі ён схіліў на свой бок ламбардцаў і рымлян, і быў каранаваны Папам Цэлестынам III, пасля чаго ўварваўся ў каралеўства Сіцылію. Супраціўленне, аказанае Неапалем, і чума, якая з'явілася ў войску, вымусілі імператара адступіць.
Аддаўшы герцагства Швабія свайму брату Конраду, Генрых распачаў новы паход у Італію з мэтай дамагчыся цеснага злучэння сіцылійскай кароны з нямецкай. Танкрэд памёр у 1194 годзе; яго непаўналетні сын Вільгельм III быў абвешчаны каралём, а каралева Сібіла прызначана рэгенткай. Гэтым разам Неапаль не аказаў супраціўлення, Салерна быў узяты прыступам, Сіцылія таксама скарылася, і ў лістападзе 1194 года імператар урачыста ўвайшоў у Палерма, дзе і каранаваўся сіцылійскай каронай. Сібіла і Вільгельм адмовіліся ад сваіх правоў пасля таго, як ім былі абяцаны графствы Лечэ і Тарэнт. Але неўзабаве Генрых на падставе нібыта выкрытай змовы загадаў схапіць і завастрыць у манастыр каралеву Сібілу і яе дачку, Вільгельма ж асляпіць і вылегчаць; нават труп Танкрэда быў зняважаны, а ўсе прыхільнікі нарманскага каралеўскага дому былі схоплены і пакараны смерцю.
Красныя Барыкады
Красныя Барыкады (Кра́сные Баррика́ды; да 1952 года Бярцюль) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ікранінскім раёне Астраханскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт гарадскога паселішча «Рабочы пасёлак Красныя Барыкады». Заснавана як сяло Бярцюль у XVIII стагоддзі. Насельніцтва — 6462 чалавек (2017).
Мсціж
Старажытнасць
Землі ў наваколлі Мсціжа былі заселены людзьмі з даўніх часоў. Менавіта ў гэтых мясцінах знаходзіцца адно з найбольш адметных месцаў, звязаных з паганскімі часамі, — так званыя Турыя Горы. У самой іх назве да нашага часу дайшло імя бога ўрадлівасці і сонечнага культу — Тура. Тамсама знаходзяцца вядомыя камяні-быкі і князь-камень, з якімі звязаны паданні. Князь-камень акрамя таго змяшчае знакі, сэнс якіх ужо даўно згублены. Яны вядомыя яшчэ з канца XIX стагоддзя. З тых самых часоў ва ўрочышчы Турыя Горы вядомыя і рэшткі старажытнага ўмацаванага пасялення — гарадзішча, узрост якога блізу дзвюх тысяч гадоў. Даследаванні яго не праводзіліся. Тамсама ёсць каля 70-і старажытных пахаванняў — курганоў. Утвораны яны пад канец I — у пачатку II стагоддзяў нашай эры.
Сведчаннем развітасці мясцін у наваколлі Мсціжа на пачатку нашай эры з’яўляюцца і манеты, якія былі знойдзены тут у першай палове XX стагоддзя. Так у сярэдзіне 30-х гадоў у Мсціжы знайшлі бронзавую старажытнарымскую манету II стагоддзя н. э. Пазней каля вёскі Каменка, што недалёка ад Мсціжа, знайшлі скарб, які налічваў каля 1000 сярэбраных рымскіх манет і рэчаў. Знаходзілі скарбы і больш позніх манет у наваколлях Мсціжа.
Сярэднявечча
У XIV стагоддзі тут знаходзілася царква, якая атрымала вядомасць дзякуючы так званаму «Мсціжскаму Евангеллю». Яго падараваў менскі бурмістр Васіль Лах (дарэчы, гэта найстарэшы пісьмовы ўспамін пра Мсціж). Евангелле вызначаецца высокай мастацкай адметнасцю сваіх мініяцюр і з’яўляецца адным з найбольш старых і каштоўных падобных помнікаў беларускага мастацтва, што захаваліся да нашага часу.
Еляшоўка
Еляшо́ўка (, Елешовка) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.
Генадзь Якаўлевіч Шмань
Творчасць
Зборнікі вершаваных і празаічных твораў на рускай і беларускай мовах: «С добрым утром» (1958), «Жывое срэбра» (1960), «Колос на ладони» (1963), «Сундуковские гостинцы» (1965), «Седой Федька» (1968), «Солнечные кони» (1986), «Журавинка» (1990).
Піпін Герыстальскі
Раннія гады
Як паведамляюць «Раннія Мецкія аналы», Анзегізель быў забіты нейкім Годвінам (ці Гундаінам), але Піпін адпомсціў забойцу свайго бацькі, уласнаручна забіўшы таго і забраўшы сабе яго маёмасць. Паводле хронік, у 679 годзе Піпінаў Герыстальскі стаў пераемнікам Вульфаальда на пасадзе маярдома Аўстразіі.
Маярдом Франкскай дзяржавы
Піпін Герыстальскі, разумны і храбры маярдом, пасля перамогі ў Тэртры атрымаў уладу маярдома ў Нейстрыі і Бургундыі, прыняўшы тытул dux et princeps Francorum. Пасада маярдома стала спадчыннай. Роля караля, які быў цалкам адхілены ад спраў, стала мізэрнай.
Ежы Мазур
Далейшае жыццё
Надалей жыў у Міхалавіцах пад Варшавай, працягваў выконваць функцыі біскупа дыяцэзіі святога Іосіфа. 17 красавіка 2003 прызначаны біскупам Элцкім у Польшчы.
Ансельм Франсуа Лагрэнэ
Біяграфія
Лагрэнэ памёр у Парыжы 27 красавіка 1832 года ад халеры.
IC 2213
IC 2213 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Блізняты.
Забаенне 1
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Слабадскога сельсавета.
Давыд Львовіч Глінскі
Давыд Львовіч Глінскі (,  — пасля 1916) — беларускі ваенны ўрач, падарожнік і аўтар медыцынскіх і мемуарных твораў. Доктар медыцыны (1893).
Бульба
Лісце
У залежнасці ад шчыльнасці размяшчэння долей лісты могуць быць густа-, сярэдня- і рэдкадолькавымі. У густадолькавых лісцікі долей размешчаны шчыльна, часта налягаюць сваімі паверхнямі адзін на аднаго, у сярэднедолькавых яны толькі дакранаюцца бакамі, у рэдкадольных паміж часціцамі ёсць прамежкі. З ніжняга боку долей прыкметная сетка жылак, якія бываюць пігментаванымі.
Кветкі
Цвіце ў чэрвені-жніўні.
Плод
Насенне дробнае, яйкападобнасплюснутае, бледна-жоўтае або крэмавае. Маса 1000 семачак — 0,5-0,6 г.
Клубні бульбы
Клубні адначасова з'яўляюцца і ёмішчам запасных пажыўных рэчываў і вегетатыўным органам.
Хімічны склад клубняў
Клубні бульбы — гэта сапраўдная кладоўка вітамінаў і мікраэлементаў. У бульбе выявілі рэтынол, рыбафлавін, тыямін, пірыдаксін, аскарбінавую кіслату, эргакальцыферол, біяфлаваноіды, нікацінавую кіслату. З мікраэлементаў знойдзены медзь, кобальт, нікель, ёд, марганец.
Клубні бульбы багатыя вітамінамі. У іх ёсць аскарбінавая кіслата (10-54 мг%), амаль увесь комплекс вітамінаў (тыямін, рыбафлавін, пірыдаксін, фалійная і нікацінавая кіслоты), караціноіды, такаферол і, нікацінамід, біяцін і супрацьязвенны фактар — вітамін U. Асабліва багатыя вітамінам C свежасабраныя клубні, пасля двухмесячнага захоўвання колькасць вітаміна C памяншаецца амаль удвая.
Біялагічныя асаблівасці
Размнажаецца вегетатыўна — клубнямі або часткамі клубняў, якія высаджваюцца на глыбіню ад 5 да 10 см, а таксама насеннем (для атрымання новых сартоў і часам у сучасных тэхналогіях). Мае надземнае травяністае сцябло і падземныя парасткі-сталоны, якія на канцах патаўшчаюцца і ўтвараюць клубні. Бульба даволі патрабавальная да клімата, аднак вялікая разнастайнасць сартоў дазваляе вырошчваць яе на розных тэрыторыях. Клубні бульбы пачынаюць прарастаць пры тэмпературы 8-10 °C. Бульба не вытрымлівае нізкай тэмпературы і пры мінус 1-2 °C гіне. Расліны лепш растуць пры тэмпературы 20 °C, а клубні — пры 15-18 °C. Калі гарачае надвор'е стаіць доўгі час (тэмпература большая за 30 °C), то клубні не завязваюцца. Ва ўмовах высокай тэмпературы якасць клубняў пагаршаецца, яны заўчасна старэюць, а пасля выпадзення дажджоў з іх вочак пачынаюць расці сталоны, на якіх утвараюцца новыя клубні. Таму для ўтварэння клубняў самай спрыяльнай з'яўляецца тэмпература глебы каля 20 °C, пры якой засваенне вугляроду адбываецца найбольш інтэнсіўна. Пасля фарміравання клубняў раслінам патрэбна тэмпература глебы каля 15-18 °C.
Першыя апісанні
«З мясцовых прадуктаў, за выключэннем маісу, ёсць яшчэ два, якія лічацца ў індзейцаў асноўнымі харчовымі прадуктамі. Адзін яны называюць Папас [клубні бульбы], накшталт труфеляў, пасля варэння робяцца такімі ж мяккімі ўнутры, як і вараныя каштаны, у яго няма ні шкарлупіны, ні костачкі, толькі тое, што ёсць і ў труфеляў, таму што ён утвараецца пад зямлёй, як і яны. Нараджае гэты плод трава, якраз [на выгляд], як [наш] палявы мак», «…і яго яны сушаць на сонцы, і захоўваюць ад адной уборкі ўраджаю да другой. Пасля высушвання яны называюць гэту бульбу „chuño“ і яна вельмі імі цэніцца і шмат каштуе, таму што ў іх няма арашальных каналаў, як у многіх іншых месцах гэтага каралеўства, для палівання сваіх палёў, ім нават не хапае прыроднай вады для пасеваў, яны адчуваюць патрэбу і нястачы, калі ў іх няма гэтай высушанай бульбы.»
Расійская імперыя
Сёння бульба ў Беларусі лічыцца нацыянальнай культурай, «другім хлебам», пасяўныя плошчы займаюць 749,3 тыс. га (1993).
Ураджайнасць бульбы
Ва ўмераных шыротах і ў субтропіках бульба спее за 4 месяцы і дае ад 250—350 ц/га. Пры правільнай падборцы сартоў у сярэдняй паласе можна атрымаць два ўраджаі ў год. У тропіках ён можа паспець за 3 месяцы і даць 150—250 ц/га. Максімальная ўраджайнасць сучасных сартоў бульбы складае 400—800 ц/га. Ураджайнасць залежыць ад двух асноўных фактараў. Першы гэта выкарыстанне якаснага насеннага матэрыялу. Такім з'яўляюцца насенныя клубні, выгадаваныя ў спецыялізаваных насенняводчых гаспадарках або навуковых установах, і пры гэтым не ніжэй чым другой-трэцяй рэпрадукцыі. Другім фактарам з'яўляецца правільны догляд за клубнямі і раслінамі да і пасля высадкі.
Сарты
Клубні тэхнічных сартоў характарызуюцца высокім утрыманнем крухмалу — звыш 18 %.
Выкарыстанне
Клубні бульбы шырока выкарыстоўваюцца ў розных галінах прамысловасці для вытворчасці крухмалу, спірту, малочнай кіслаты, ацэтону. Крухмал бульбы выкарыстоўваюць для вытворчасці больш за 500 найменняў прадукцыі харчовай, папяровай, тэкстыльнай, дрэваапрацоўчай, будаўнічай, керамічнай, хімічнай і фармацэўтычнай індустрыі. З адзінкі пасяўной плошчы бульбы можна атрымаць у тры разы больш крухмалу, чым са збожжавых культур, а значыць, больш спірту. Культура прыдатная для вытворчасці біяэтанолу. Клубні — сыравіна для вытворчасці медыцынскіх, фармакалагічных і харчовых прадуктаў.
Фітанцыды
Фітанцыды бульбы здаўна выкарыстоўваюць для лячэння неспецыфічных захворванняў верхніх дыхальных шляхоў (выкарыстоўваюць для інгаляцыі насаглоткі і горла). Бяруць дробную бульбу, добра мыюць і вараць да поўнай гатоўнасці ў шчыльна закрытым посудзе. Потым зліваюць гарачую ваду не здымаючы вечка, на вараную бульбу кладуць некалькі лыжак, і лісця , крышку пакідаюць ледзь адкрытай. Посуд з бульбай добра ахінаюць коўдрай і праз пакінутую адтуліну ўдыхаюць гарачы пар ротам. Такія інгаляцыі рэкамендуюць адзін раз у дзень, перад сном на працягу 5-7 сутак. Пры катары верхніх дыхальных шляхоў удыхаюць пар гарачай падаўленай.
Дэрматалогія і касметалогія
Бульба шырока выкарыстоўваецца ў хатняй касметыцы. З яе робяць пажыўныя маскі для скуры твару і рук.
Уплыў бульбы на культуру
Верш, прысвечаны традыцыйна высокай ролі бульбы ў жыцці беларусаў, напісаў Васіль Голуб:
Лембіт Ульфсак
Біяграфія
У 1970 годзе скончыў акцёрскі факультэт Талінскай кансерваторыі. З 1971 года — акцёр Эстонскага маладзёжнага тэатра ў Таліне. У 1978 годзе перайшоў у трупу Талінскага тэатра драмы (імя Віктара Кінгісепа). З 1985 па 1994 гады быў акцёрам кінастудыі «Талінфільм».
За Ульфсакам замацавалася амплуа рамантыка і дзівака пасля выканання ролі Містэра Эй у фільме «Мэры Попінс, да пабачэння» рэжысёра Леаніда Квініхідзэ. У 1984 годзе акцёр сыграў ролю Ханса Крысціяна Андэрсена ў фільме Кшыштафа Градоўскага «Акадэмія пана Кляксы», у 1985 годзе — Жака Паганэля ў фільме «У пошуках капітана Гранта» Станіслава Гаварухіна.
IC 2214
IC 2214 — галактыка тыпу SBab ў сузор’і Рысь.
Апера Ле Пелецье
Оперы
• (1828) — «» Дж. Расіні
• (1862) — «» Ш. Гуно
Пузіцкі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ленінскага раёна Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя далучана да Хорастаўскага сельсавета.
Дзень Аўстраліі
26 студзеня 1788 года капітан Артур Філіп (Arthur Phillip) высадзіўся ў бухце Сіднея, падняў брытанскі сцяг і заснаваў першую калонію — Новы Паўднёвы Уэльс.
Тыягу Мота
Асабістае жыццё
Тыягу Мота нарадзіўся ў Бразіліі ў сям’і, якая мае італьянскія карані, гэта значыць яго дзед быў італьянцам.
Сант’Арпіна
Сант'Арпіна (Sant'Arpino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Казерта.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Фрэдэрык Пухула-і-Валес
Біяграфія
У 1914 годзе Пухула пражываў у Парыжы і арганізоўваў X сусветны кангрэс эсперантыстаў, які быў адменены ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны. Пухула быў прызваны ў армію і прызначаны сувязістам Арміі Францыі, паколькі валодаў азбукай Морзэ. У гады вайны ён быў таксама карэспандэнтам газеты «El Diluvio» і пісаў артыкулы на іспанскай мове  аб ваенным жыцці. Пасля вяртання ў Барселону прызначаны галоўным рэдактарам выдання, якому сімпатызавалі рэспубліканцы.
IC 2216
IC 2216 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Малы Пёс.
Citigroup Centre (Сідней)
Citigroup Centre — небаскроб, які знаходзіцца ў горадзе Сідней, Аўстралія. Вышыня будынка 243 метра (800 футаў), 50 паверхаў і гэта робіць яго дзясятым па вышыні будынкам Аўстраліі. Небаскроб быў пабудаваны ў 2000 годзе.