cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лідзія Георгіеўна Зайцава
Творачасць
Асноўныя працы: генпланы Негарэлага, Рудзенска, Шаркаўшчыны (1970—1973), Жодзіна (1980), Пінска (1986), генпланы гарадоў і ПДП цэнтральных частак Пружанаў, Глыбокага, ПДП раёна Маркаўшчына ў Віцебску (1973—1980); у аўтарскім калектыве: ПДП аўтазаводскога жылога раёна ў Магілёве (1970), генпланы жылых раёнаў Мінскай АЦЭЦ і аэрапорта «Мінск-2» (1983).
Скура
Яна адрозніваецца па сваёй структуры, хімічным складзе і паходжанні ад покрываў іншых жывёл, такіх як экзаскелет ў некаторых беспазваночных.
У скуры адрозніваюць тонкі вонкавы слой — эпідэрміс і ўнутраны — дэрму (уласна скуру), якая пераходзіць у падскурную тлушчавую клятчатку. Эпідэрміс утвораны размешчаным на паверхні рагавым слоем і больш глыбокім парасткавым. Паверхневы слой складаецца з мёртвых, арагавелых клетак, якія пастаянна злушчваюцца. У слоі эпідэрмісу, што прылягае да дэрмы, адбываецца дзяленне новых клетак, якія замяняюць адмерлыя. Вытворнымі скуры з'яўляюцца пазногці, утвораныя элементамі рагавога слоя.
Дэрма (уласна скура) прадстаўлена злучальнай тканкай з вялікай колькасцю валокнаў, якія надаюць ёй пругкасць. Тут размешчаны крывяносныя і лімфатычныя сасуды, нервы, а таксама адчувальныя, халадовыя, цеплавыя і болевыя рэцэптары. У дэрме знаходзяцца потавыя залозы, сальныя залозы, а таксама валасяныя цыбуліны.
Міткаль
Міткаль (ад перс. меткал) — суровая тонкая баваўняная тканіна. Складаецца з даволі тоўстых нітак неадбеленай пражы, звычайна мае шараватае адценне.
Алабама (рака)
Даўжыня 640 (ад вытоку ракі Кусы — 1064 ) км. Утвараецца за 6 км ад горада Мантгомеры зліццём рэк Кусы і Талапусы, што сцякаюць з паўднёвых адгор’яў Апалачаў. Працякае па Прымексіканскай нізіне. У нізоўі пасля зліцця з ракой Тамбігбі, ужо называецца Мабіл і ўпадае ў Мабілскі заліў, які ў сваю чаргу з’яўляецца часткай Мексіканскага заліва.
Вылучэнне кандыдатаў
Вылучэнне — юрыдычна значнае дзеянне грамадзяніна, групы або аб'яднання грамадзян, накіраванае на ўдзел у выбарчай кампаніі ў якасці кандыдата ў выбарны прадстаўнічы орган або на выбарную пасаду.
Асноўныя матывы добраахвотнага вылучэння:
Аларых II
Паўстанне Бурдунела
У час канфлікту з франкамі вестготы былі вымушаны ваяваць і ў Іспаніі. Сарагоская хроніка паведамляе, што ў 496 годзе ў Іспаніі падняў паўстанне нейкі Бурдунел, які ў наступным годзе быў выдадзены сваімі набліжанымі і спалены ў Тулузе ў медным быку. Пра выступленне Бурдунела вядома вельмі мала. Яго імя — кельцкае, і, хоць само па сабе яно яшчэ не гарантуе яго мясцовага паходжання, робіць яго ўсё ж больш верагодным. Важна і паведамленне хронікі пра захоп ім тыраніі. І ў познеантычных, і ў раннесярэднявечных аўтараў паняцце тыраніі злучаецца не з народным выступленнем (якое звычайна прыраўноўваецца да разбойнага), а з узурпацыяй улады з боку параўнальна высокапастаўленага дзеяча. Таму гаворка відавочна не можа ісці пра народнае выступленне, падобнае да паўстання багаўдаў. Бурдунел трымаўся ва ўладзе даволі доўга. Гэта сведчыць пра наяўнасць у яго нейкай падтрымкі. Можа быць, гэту падтрымку яму аказала мясцовая іспана-рымская знаць, якая спадзявалася з яго дапамогай вызваліцца ад падпарадкавання вестготам. У хроніцы нічога не гаворыцца пра раён паўстання. Аднак, на падставе таго, што ўсе падзеі згадваныя ў Сарагоскай хроніцы звязаны з самой Сарагосай, можна зрабіць выснову, што выступленне адбылося дзесьці ў Тараконскай Іспаніі.
Значэнне палітыкі Аларыха
У адрозненне ад Эйрыха, які пераследваў артадоксаў-нікейцаў, яго пераемнік Аларых II, прынамсі, да канца свайго кіравання, праводзіў іншую царкоўную палітыку, якая абяцала вялікія поспехі. У нас няма звестак пра першыя гады яго валадарання. І, тым не менш, выданне Рымскага Закона Вестготаў азначала пэўнае паляпшэнне становішча для артадаксальнай царквы, з прычыны таго, што ў кодэкс была ўключана тая частка рымскіх імператарскіх законаў, якая ўсталёўвала яе статус. Гаворка ішла пра ўзаконьванне юрыдычнага становішча царквы. Для характарыстыкі царкоўнай палітыкі Аларыха II характэрна, што ён не дазволіў увесці ў Рымскі Закон Вестготаў 17-ю навелу Валентыніяна III; у ёй імператар на дзяржаўным узроўні санкцыянуе вярхоўную ўладу папскага прастола над гальскай царквой. У гэтым выразна выяўляецца намер Аларыха II ператварыць артадаксальную царкву вестгоцкай дзяржавы ў адасобленую царкву і агарадзіць яе ад старонняга ўплыву.
Прычыны паражэння вестготаў
Прычыну разгромнага паражэння, якое прывяло да страты амаль усёй гальскай паловы вестгоцкай дзяржавы, не варта бачыць у напружаных адносінах паміж арыянамі-вестготамі і артадоксамі-рымлянамі, якія нібы жадалі перамогі артадаксальнаму каралю франкаў. Палітыка прыцягнення гальскай знаці, якая праводзіцца, хоць і з ваганнямі, Аларыхам, часткова дала свае плады, што відаць хоць бы на прыкладзе выступлення супраць франкаў Апалінарыя, сына Сідонія Апалінарыя.
Ягор Піліпавіч Гоцін
Брыгадзір калектыву камуністычнай працы Наваполацкага нафтаперапрацоўчага завода і хімічнага камбіната.
Вустрыцы
Апісанне
Хутка размнажаюцца. Малюскі вельмі пладавітыя — за сезон адна самка дае да 500 млн яек. Лічынкі асядаюць на камянях, скалах, страчваюць нагу і перастаюць рухацца.
Масавыя скопішчы вустрыц утвараюць пасяленні, або «банкі», на глыбіні ад 1 да 70 м. Найбольш вядомая — вустрыца ядомая (Ostrea edulis).
Малачай глянцавіты
Распаўсюджанне
Ва Украіне расце на пойменных лугах і ў вербалозах — на Палессі і ў заходняй частцы лесастэпу.
Малачай мізэрны
Апісанне
Гэта невялікі травяністы аднагадовы злёгку атрутны малачай, дасягае 25 см у вышыню. Мае стрыжневы корань і пераважна прамыя сцеблы. Лісце шэра-зялёнае, лінейнае, сядзячае, завостранае, шырынёй ад 1 да 4 мм. Малыя кветкі з чэрвеня да восені жоўта-зялёнага колеру. Плады 2 мм, капсулы — гладкія і не крылатыя, адкрываюцца з выбухам і так распаўсюджваецца насенне. Бледна-шэрае, алеістае насенне пакрыта дробнымі бародаўкамі.
Тры колеры: Белы (саўндтрэк)
«Тры ко́леры: Бе́лы» — саўндтрэк да фільма «Тры колеры: Белы», напісаны польскім кампазітарам Збігневам Прайснерам. Выдадзены 7 лютага 1994 года. Пазней неаднойчы перавыдаваўся.
Фамітопсіс ружовы
Апісанне
Пладовыя целы шматгадовыя, сядзячыя, капытападобныя. Памеры грыба да 12 см у шырыню і да 6 см у вышыню. Паверхня карычнева-ружовая, амаль чорная з узростам. Мякаць ружовагая на зломе, з часам цямнее, становячыся карычневата-ружовай, да карычневага колеру. Паверхня маладога грыба пакрыта бледным валоссем, якое знікае з узростам.
Малыя Ліпавічы
Малы́я Лі́павічы (, Малые Липовичи) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.
Віктар Сямёнавіч Буракоў
Біяграфія
Памёр 1 сакавіка 2020 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Джэй Дэвідсан
Джэй Дэвідсан (Jaye Davidson, народжаны Альфрэд Амі (Alfred Amey), нар., Рыверсайд, Каліфорнія, ЗША) — англа-амерыканскі акцёр і мадэль.
Выдавецтва «Нашай Нівы»
Спрычынілася да выдання больш 40 беларускіх кніг. Сцяпан Александровіч вызначае 33 выдання «Нашай нівы» і адначасова прыводзіць факты, што пры ўдзеле рэдакцыі газеты выйшлі яшчэ не менш за сем кніг: «Песні-жальбы» Якуба Коласа, «Снатворны мак» Кандрата Лейкі, «Чыжык беларускі» Гальяша Леўчыка, «Вянок» Максіма Багдановіча, «Калядная пісанка», «Ян Баршчэўскі — першы беларускі пісьменнік ХІХ стагоддзя» і «Адам Ганоры Кіркор» Рамуальда Зямкевіча. Выданні атрымлівалі паліграфічнае ўвасабленне ў друкарнях Марціна Кухты, «Прамень» і «Znicz».
Пётр Аляксандравіч Віцязь
Біяграфія
Скончыў Беларускі лесатэхнічны інстытут (1960). З 1961 г. старшы інжынер, галоўны інжынер, старшы навуковы супрацоўнік, загадчык сектара лабараторыі парашковай металургіі Беларускага політэхнічнага інстытута, з 1970 г. старшы выкладчык Беларускага політэхнічнага інстытута і адначасова кіраўнік аддзела фізіка-хімічных даследаванняў НДІ парашковай металургіі. З 1977 намеснік дырэктара НДІ парашковай металургіі Беларускага політэхнічнага інстытута, з 1980 г. першы намеснік генеральнага дырэктара Беларускага рэспубліканскага навукова-вытворчага аб’яднання парашковай металургіі і адначасова кіраўнік філіяла кафедры Беларускага політэхнічнага інстытута, з 1992 г. дырэктар НДІ парашковай металургіі Беларускага дзяржаўнага навукова-вытворчага канцэрна парашковай металургіі і адначасова кіраўнік філіяла кафедры парашковай металургіі і тэхналогіі матэрыялаў Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі. З 1997 г. віцэ-прэзідэнт, з 2002 г. першы віцэ-прэзідэнт НАН Беларусі, з 2004 г. першы намеснік Старшыні Прэзідыума НАН Беларусі. З студзеня 2012 года кіраўнік апарата Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Рыверсайд
Рыверсайд:
Гран’яна
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovan Giuseppe della Croce.
Цяцюшнік Растковіуса
Цяцюшнік Растковіуса (Euphrasia rostkoviana) — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе.
Сухскі павет
Сухскі павет (powiat suski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Малапольскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Суха Бэскідзка. Займае плошчу 685,75 км². Насельніцтва павета складае 84,1 тыс. чалавек.
Дэвід Кох
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і заснавальніка Koch Industries Фрэда Коха. Акрамя Чарлза, у яго яшчэ двое братоў — Фрэдэрык і Уільям. Да канца жыцця з’яўляўся саўладальнікам і выканаўчым віцэ-прэзідэнтам Koch Industries.
Рэінвестыцыя даходаў кампаніі дасягала 90 %, кожны год браты ўкладвалі ў свой бізнес вялізныя сродкі, і ў 2012 годзе выручка кампаніі склала каля 115 мільярдаў долараў.
Мажэйкей
Гісторыя
Упершыню горад узгадваецца ў 1335 годзе. У хроніцы Лівонскага ордэна гаворыцца аб паходзе ордэнскага войска, пад час якога былі разрабаваныя землі князя Мажэйкі.
Летэрэ
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Геранім Уладзіслаў Кеневіч
Геранім Уладзіслаў Кеневіч, Геранім Феліксавіч Кеневіч (Hieronim Władysław Kieniewicz, Иероним Владислав Кеневич / Иероним Феликсович Кеневич; 6 верасня 1834, Мец, Францыя — 6 (18) чэрвеня 1864, Казань, Расійская імперыя) — рэвалюцыйны дзеяч, інжынер-будаўнік, удзельнік Студзеньскага паўстання (1863—1864).
Удзел у Студзеньскім паўстанні (1863—1864)
Стаяў на чале Казанскай змовы ў 1863 годзе і прыхільнікаў неадкладнага рэвалюцыйнага дзеяння, у лік якіх уваходзілі Камітэт рускіх афіцэраў у Польшчы і частка членаў маскоўскай арганізацыі «Зямля і воля». Змоўшчыкі разлічвалі ўцягнуць сялян у паўстанне аўтарытэтам царскай улады. Меркавалася, што цэнтрам паўстання стане Казань (адсюль гэта акцыя атрымала назву «казанскай змовы»).
Венгерскі нацыянальны банк
Гісторыя
11 ліпеня 1921 г у якасці нацыянальнага цэнтральнага банка створаны Каралеўскі Венгерскі дзяржаўны банк, які пачаў аперацыі 1 жніўня таго ж года.
Бесарык (Талапская сельская акруга)
Бесарык — станцыя ў Жанакарганскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Талапскай сельскай акругі. Код КАТА — 434062100.
ФК Напалі
Папярэднікі
Футбол у Неапалі зарадзіўся ў 1904 годзе, калі англійскі марак Уільям Потс, яго кампаньён Гектар Баён і неапалітанцы Сальсі, Катэрына і Канфордзі заснавалі «Naples Foot-Ball & Cricket Club». Прэзідэнтам клубу стаў Амадэа Сальсі. Першы матч неапалітанцы згулялі з экіпажам англійскага карабля «Арабіка» і перамаглі з лікам 3:2. У 1906 годзе з назвы адпала слова «Cricket» і клуб стаў называцца проста «Naples Foot-Ball Club».
Шахцёрск
Назву Шахцёрск маюць:
Карлаў універсітэт
У наш час ва ўніверсітэце вучацца больш за 47 тыс. студэнтаў з усяго свету. Універсітэт уваходзіць у Асацыяцыю галоўных еўрапейскіх ВНУ разам з Оксфардам, Сарбонай, Балонняй, Універсітэтам Жэневы і інш. На яго факультэтах чытаюць лекцыі выкладчыкі вядучых універсітэтаў свету.
Францішак Керсноўскі
Біяграфія
У час паўстання 1830—1831 гадоў падхарунжы атрада Г. Дэмбінскага, дайшоў да Варшавы, дзе 8 жніўня 1831 года ўдзельнічаў у Гродзенскім сейміку па абранню дэпутатаў на сейм. З 4 кастрычніка 1831 года падпаручнік 13-га ўланскага палка. 5 кастрычніка 1831 года ў складзе корпуса М. Рыбінскага перайшоў межы Прусіі. У лютым 1832 года прыбыў у Францыю, належаў да закладу ў Буржэ. Па рашэнню ГГСК ад 8 кастрычніка 1832 года аднесены да 2-га разраду злачынцаў.
Дакучаеўск
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Сяргей Уладзіміравіч Калтовіч
Сяргей Уладзіміравіч Калтовіч (, Гомель —, Мінск) — беларускі дызайнер, фатограф.
Парэчча (Лідскі раён)
Гісторыя
У 1940—1965 гадах цэнтр Парэцкага сельсавета.
Таменарык
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4175 чалавек (2155 мужчын і 2020 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 4069 чалавек (2060 мужчын і 2009 жанчын).
Меліта-дзі-Наполі
Меліта-дзі-Наполі (Melito di Napoli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Неапаль.
Пражская кансерваторыя
Гісторыя
Была заснавана ў 1808 годзе па ўзоры Парыжскай і Міланскай, стаўшы, такім чынам, першай кансерваторыяй ва Усходняй Еўропе. Дэкларацыю пра заснаванне кансерваторыі падпісалі 25 красавіка 1808 года восем радавітых чэшскіх арыстакратаў — аматараў музыкі, абавязаўшыся падтрымліваць кансерваторыю на працягу першых шасці гадоў і звярнуўшыся да суграмадзян з заклікам падтрымаць новы праект грашовымі ўнёскамі. Заняткі пачаліся 24 красавіка 1811 года, з трохгадовай затрымкай, звязанай з напалеонаўскімі войнамі. У 1815 годзе адбыўся першы выпуск, у ліку 12 выпускнікоў былі вядомы ў далейшым кампазітар Ян Вацлаў Калівода і кларнетыст Францішак Блат.
Пасля Другой сусветнай вайны Пражская кансерваторыя была рэарганізавана: «майстарская школа» (Mistrovská škola pražské konzervatoře), якая дзейнічала ў яе складзе з 1919 года, у 1946 годзе была ператворана ў самастойную Акадэмію музычнага мастацтва. Адначасова ў складзе кансерваторыі адкрылася аддзяленне танца (аддзялілася ў самастойную навучальную ўстанову ў 1980 годзе). Такім чынам, сучасная Пражская кансерваторыя, у адрозненне ад даваеннай, дае не вышэйшую, а сярэднюю музычную адукацыю.
Гозскі сельсавет
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзіў 21 населены пункт.
Леанід Марцінавіч Дайнека
Леанід Марцінавіч Дайнека (, в. Змітраўка 2-я, Клічаўскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі пісьменнік.
Сітцы
Назва
Паводле Вадзіма Жучкевіча, назва Сітцы ландшафтнага характару і паходзіць ад зараснікаў водных і прыбярэжных раслін — сітняка і сітніка. Вялікія — характарыстыка памераў паселішча, у адрозненне суседніх Малых Сітцоў. Вялікія Сітцы афіцыйна перайменавалі на Сітцы ў 1971 годзе, але старую назву працягваюць ужываць на дарожных знаках.
Вялікае Княства Літоўскае
Цэнтрам названых уладанняў быў двор Валкалата, які ўпершыню згадваецца пад 1522 годам. Дачка Мікалая Радзвіла — Алена, якая спадкавала валкалацкія ўладанні, выйшла замуж за Юрыя Сямёнавіча Алелькавіча, які памёр у 1542 годзе.
Найноўшы час
У 1940 годзе каля вёскі пабудаваны запасны аэрадром ВПС РСЧА «Вялікія Сітцы». Першымі днямі савецка-германскай вайны тут базіраваўся 43-і ббап 12-й бад, які здзяйсняў баявыя вылеты ў раёны Сувалак, Друскенінкая, Тракая-Вільнюса, Вільнюса-Ашмян і Ашмян-Валожына па бамбардзіроўцы і штурмоўцы калон праціўніка. Аэрадром выяўлены авіяразведкай Люфтвафэ і атакаваны другой паловай дня 25.6.1941 года, на зямлі знішчаны і пашкоджаны шэсць і два, а 20:00 полк перабазіраваўся на аэрадромы каля Траўнікаў і Бецкага, а 21:20-21:30 праціўнік зноў атакаваў ужо пустое месца. Прынамсі з першых дзён ліпеня 1941 года і напрацягу акупацыі аэрадром выкарыстоўвалі падраздзяленні Люфтвафэ (II./LG2, I./KG2, II./KG2, III./KG2 і інш.), персанал кватэраваў ў Сітцах і ваколіцах (паводле матэрыялаў ). З верасня 1943 года да абслугоўвання аэрадрома прыцягвалі італьянскіх ваеннапалонных з лагера каля станцыі Параф’янава, іх расстралялі каля фальварка Ходараўка вясной 1944 года перад адступленнем.
У XXI стагоддзі вёсцы нададзены статус аграгарадка. Мясцовы саўгас рэарганізаваны ў прыватнае прадпрыемства.
Пацукі (Лідскі раён)
Пацукі́ (, Пацуки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Хотліна
Каля вёскі знаходзіцца возера Хотлінскае.
Кедайней
Насельніцтва складае каля 31 тыс. чалавек. Праз горад праходзіць чыгунка. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція.
Інтурыст (гасцініца, Брэст)
Архітэктура
Уяўляе сабой дзесяціпавярховы будынак, разлічаны на 300 месцаў. Прасторавы эфект дасягаецца кантрастным спалучэннем вышыннага жылога корпуса-пласціны і нізкага гарызантальна выцягнутага блока харчавання. Шматпавярховы аб’ём пастаўлены тарцом да вуліцы, мае развіты ніжні паверх, у якім размешчана вестыбюльная група з прасторным холам. Жылая частка будынка зроблена з панельных канструкцый, навешаных на двухкансольныя рамы, вертыкалі якіх ствараюць асноўны рытм зашклёнай фасаднай плоскасці.
Юрый Мікалаевіч Падабед
Юрый Мікалаевіч Падабед (нар., Слуцк, БССР, СССР) — былы камандзір палка міліцыі адмысловага прызначэння Галоўнага ўпраўлення ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама. Уваходзіць у Чорны спіс Еўрасаюза, спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.
Бржэцлаў (раён)
Бржэцлаў (Okres Břeclav) — адзін з 7 раёнаў Паўднёвамараўскага края Чэшскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Бржэцлаў. Плошча — 1048,91 кв. км., насельніцтва складае 115 620 чалавек. У раёне налічваецца 63 муніцыпалітэты, з якіх 9 — гарады, 4 — мястэчкі.
Гарады і насельніцтва
Горад Погаржэліцы, які да 2007 года таксама належыў да раёна Бржэцлаў, цяпер з'яўляецца часткай раёна Брно-прыгарад.
IC 2265
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мантэ-дзі-Прачыда
Мантэ-дзі-Прачыда (Monte di Procida) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Неапаль.
Руперт Мёрдак
У 1986 годзе, імкнучыся ўкараніць новыя электронныя выдавецкія тэхналогіі, Мёрдак кансалідаваў свае брытанскія друкарні ў Лондане, што выклікала разлютаваныя працоўныя спрэчкі. Яго холдынгавая кампанія News Corporation набыла 20th Century Fox (1985), HarperCollins (1989) і «The Wall Street Journal» (2007). У 1990 годзе Мёрдак заснаваў брытанскую тэлекампанію Sky і на працягу 1990-х пашырыў сваю дзейнасць на азіяцкія сеткі і амерыканскае тэлебачанне. Да 2000 года «News Corporation» Мёрдака валодала больш за 800 кампаніямі ў больш за 50 краінах з чыстым коштам больш 5 мільярдаў долараў.
Уладзімір Уладзіміравіч Клубовіч
Уладзімір Уладзіміравіч Клубовіч (нар., вёска Варонічы, Зэльвенскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне тэхналогіі апрацоўкі металаў. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996; член-карэспандэнт З 1977), доктар тэхнічных навук (1973), прафесар (1979). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2010).
Сьера-дэ-Атапуэрка (раскопкі)
Асноўныя знаходкі
У наступныя гады былі выяўленыя сведчанні таго, што Homo heidelbergensis меў здольнасці да абстрагірвання, выпрацоўцы сімволікі і духоўныя памкненні — было знойдзена двухбаковае ашэльскае рубіла (біфас) з ружовага кварцу (пазней яго назвалі Экскалібур), якое не нясе слядоў выкарыстання і змешчана ў пахаванні.
Узрост чалавечага зуба (прэмаляры) і сківіцы (ATE9-1), знойдзеных у Атапуэрws ў пячоры Сіма дэль Элефантэ (узровень TE9), ацэньваецца ў 1,2 млн гадоў , узрост першай фалангі мезенца левай кісці (ATE9-2) ацэньваецца ў 1,2—1,3 млн гадоў.
Мун’яна-дзі-Наполі
Мун'яна-дзі-Наполі (Mugnano di Napoli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Неапаль.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Gennaro (patrono principale).
Ануча
Іншае
Ануча, гэта таксама:
Ніканавіцкі сельсавет
Ні́канавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Ніканавічы.
Абузер’е
Абузе́р'е (, Абузерье) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета.
MEGA (радыёстанцыя)
Гісторыя
1 жніўня 2012 года радыёстанцыя плануе адкрыць каналы вяшчання для жыхароў Сібіры і Далёкага Усходу - «MEGA» (3), «MEGA» (+7).
Эфір
Эфірная сетка складаецца з міксаў ды-джэяў і гутарковых праграм. На радыё няма прамых эфіраў, усе праграмы ідуць толькі ў запісе.
Мікалай Апанасавіч Ламан
Мікалай Апанасавіч Ламан (н., вёска Загор’е, Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне эксперыментальнай батанікі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003; чл.-кар. З 1996), доктар біялагічных навук (1993), прафесар (2000). Ганаровы доктар Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта (2008).
Генадзь Аляксеевіч Хацкевіч
Біяграфія
У 1982 годзе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце абараніў дысертацыю на саісканне навуковай ступені кандыдата тэхнічных навук на тэму «Адаптыўныя працэдуры ацэньвання параметраў у задачах ідэнтыфікацыі». У 1985 годзе атрымаў навуковае званне дацэнта па кафедры тэорыі імавернасцей і матэматычнай статыстыкі.
Ферульнік
Батанічнае апісанне
Кветкі мнагашлюбныя, чашачка з пяццю незаўважнымі зубцамі, пялёсткі жоўтыя, амаль круглявыя, на верхавіне загнутыя ўнутр.
Станіслаў Мацвеевіч Замараеў
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і Мацвея Ягоравіча Замараева і Пелагеі Паўлаўны Мінінай. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1963 годзе. З 1963 года — архітэктар, старшы архітэктар, галоўны архітэктар праектаў у «Мінскпраекце».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1986 года. Пражывае ў Мінску.
Тайманаўскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Тайманаўскі (Тайменаўскі) сельсавет у складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Лудчыцкага сельсавета.
Гродна Плюс
Гісторыя
Заснаваны Гродзенскім гарадскім выканаўчым камітэтам 8 лютага 2008 года, як рэдакцыя гарадскога тэлебачання. Першым кіраўніком стаў Аляксандр Іосіфавіч Ласмінскі. У 2012 годзе рэдакцыя ператворана ў ТВРК «Гродна Плюс». Тэставыя эксперыментальныя перадачы гродзенцы ўбачылі падчас VII Рэспубліканскага фестывалю нацыянальных культур 12—14 чэрвеня 2008 года і свята, прысвечанага 880-годдзю Гродна 13 верасня 2008 года. Рэгулярнае вяшчанне пачалося з кастрычніка 2008 года. Праграмы «Гродна плюс» выходзяць у эфір на ўласным канале ў сетках кабельных аператараў Гродна і ў пакеце ZALA на тэрыторыі Гродзенскай вобласці.
Іосіф Вісарыёнавіч Сталін
Рэвалюцыйная дзейнасць
У сакавіку 1917 вярнуўся са ссылкі ў Петраград, уведзены ў Бюро ЦК РСДРП(б) і рэдакцыю газеты «Правда». На VII (Красавіцкай) Усерасійскай канферэнцыі РСДРП(б) абраны членам ЦК (выбіраўся членам ЦК на VI—XIX з’ездах партыі). На VI з’ездзе РСДРП(б) (ліпень—жнівень 1917) выступіў са справаздачным дакладам ЦК, абраны членам вузкага складу ЦК, член Палітбюро ЦК для кіраўніцтва ўзброеным паўстаннем.
Прыход да ўлады
У. Ленін у «Пісьме да з’езда» (снежань 1922) даў усебаковую характарыстыку шэрагу членаў ЦК, у т.л. і Сталіну. Адносячы Сталіна да ліку выдатных дзеячаў партыі, Ленін разам з тым выказаў асцярогу, ці здолее Сталін, які сканцэнтраваў у сваіх руках бязмежную ўладу, «заўсёды дастаткова асцярожна карыстацца гэтай уладай». Ленін прапаноўваў абдумаць спосаб перамяшчэння Сталіна з пасады Генеральнага сакратара і вылучыць іншага чалавека, які «ва ўсіх іншых адносінах адрозніваецца ад таварыша Сталіна толькі адной перавагай, іменна, больш цярпімы, больш лаяльны, больш ветлівы і больш уважлівы да таварышаў, менш капрызнасці і г.д.». На XIII з’ездзе РКП(б) (май 1924) гэтае «Пісьмо» было зачытана, але не на з’ездзе, а па дэлегацыях; тады ж было прынята рашэнне не публікаваць яго ў адкрытым друку (поўнасцю надрукавана толькі ў 1956). Прымаючы пад увагу вастрыню барацьбы за ўладу ў бальшавіцкім кіраўніцтве, Сталіна пакінулі на пасадзе Генеральнага сакратара ЦК як кампрамісную на той момант фігуру, якую да таго ж дзеячы партыі Р. Зіноўеў і Л. Каменеў спадзяваліся трымаць на другараднай ролі. У той жа час дэлегаты XIII з’езда па заслугах ацанілі, што Сталін паказаў сябе валявым і верным абаронцам курсу партыі на ўсталяванне і ўмацаванне першай у свеце сацыялістычнай дзяржавы (СССР), як найбольш рэальная заслона ад дамаганняў на ўладу Л. Троцкага.
На чале Савецкай дзяржавы
Восенню 1929 г. па ініцыятыве Сталіна быў узяты курс на «вялікі пералом»: рэзкае павышэнне паказчыкаў пяцігадовага плана індустрыялізацыі краіны і калектывізацыі сельскай гаспадаркі. Нэп быў «выкінуты к чорту». У выніку ўсталявання камандна-адміністрацыйнай сістэмы кіравання эканомікай і ўсім грамадствам Сталін выйшаў і з-пад кантролю партыі. Вакол яго стварыўся арэол абсалютна бязгрэшнага правадыра, пачаў фарміравацца культ асобы Сталіна. Калі на лютаўска-сакавіцкім (1937) пленуме ЦК УКП(б) канчаткова была адхілена ад улады група Бухарына—Рыкава, усталяванне ўсеўладдзя Сталіна ў партыі і дзяржаве завяршылася. Пачаліся масавыя палітычныя рэпрэсіі супраць савецкіх, партыйных і ваенных кадраў, творчай інтэлігенцыі. Жорсткую барацьбу з «класавым ворагам і яго агентурай» Сталін абгрунтоўваў тэзісам пра абвастрэнне класавай барацьбы па меры будаўніцтва сацыялізму. 3 імем Сталіна звязана беспрэцэдэнтная канцэнтрацыя дзяржаўнай улады ў руках партыйнага апарату, зрастанне партыйнай і дзяржаўнай бюракратыі, стварэнне партыі-дзяржавы. Ён сцвярджаў манаполію ў краіне адзінай Камуністычнай партыі, а ўсякую спробу стварэння іншай партыі лічыў небяспекай. Партыю ён рэальна ператварыў у інструмент улады, «своеасаблівы ордэн мечаносцаў унутры дзяржавы». Гэта тэарэтычнае палажэнне, напісанае Сталінам у 1921 г., апублікавана толькі ў 1947 г., калі культ яго асобы дасягнуў апагея. Праз моцную ўладу Сталін імкнуўся за кароткі тэрмін стварыць эканамічна і палітычна моцную дзяржаву і даволі мэтанакіравана вырашаў гэту задачу, абапіраючыся ў асноўным на сілавыя метады. Дыктатарскія метады Сталіна перанімаліся і тыражаваліся пераважнай большасцю партыйных і дзяржаўных дзеячаў у цэнтры і на месцах. У пач. 1930-х гг. сфарміраваўся магутны, строга цэнтралізаваны адміністрацыйна-палітычны апарат прымусу, які быў выкарыстаны Сталінам як сродак барацьбы за ўстанаўленне і ўмацаванне яго неабмежаванай улады. Сталін вёў жорсткую барацьбу супраць еўрапейскай сацыял-дэмакратыі, называючы яе «сацыял-фашызмам». 3 1941 г. Сталін адначасова з пасадай Генеральнага сакратара ЦК партыі стаў старшынём СНК СССР (з 1946 г. перайменаваны ў Савет Міністраў).
Ацэнкі дзейнасці
Прафесар А. А. Кара-Мурза ў эфіры радыёстанцыі «Эхо Москвы» заявіў, што сам Сталін ствараў магутны культ ўласнай асобы і займаўся гэтым як прыярытэтнай тэмай ўсе гады свайго кіравання, аж да сакавіка 1953 года. На думку прафесара, культ ствараўся шляхам правак біяграфіі, знішчэння сведкаў, стварэння новых падручнікаў, умяшання ў любыя навукі, мастацтва і культуру.
На думку Ю. М. Жукава, на XX з’ездзе КПСС «эвалюцыя адбылася… таму. Кансерватыўная частка партакратыі ўмацавалася настолькі, што ўжо сама адважылася ўскласці на культ нябожчыка дыктатара ўсю адказнасць за свае былыя злачынствы, а сябе выставіць у якасці ахвяр».
Музеі і помнікі
Пасля смерці Сталіна грамадскае меркаванне пра Сталіна шмат у чым фарміравалася ў адпаведнасці з пазіцыяй афіцыйных асоб СССР і Расіі. Пасля XX з’езда КПСС савецкія гісторыкі давалі ацэнку Сталіну з улікам пазіцыі ідэалагічных органаў СССР. У паказальніку імёнаў да поўнага збору твораў Леніна, выдадзенай у 1974 годзе, пра Сталіна напісана наступнае :
У дакладзе Фонду Карнегі аб ацэнцы ролі Сталіна ў сучаснай Расіі і Закаўказзі (2013) адзначаецца, што яго асоба да гэтага часу выклікае захапленне ў вялікай колькасці людзей на постсавецкай прасторы. Пры адказе на пытанне «Якія словы лепш апісваюць ваша стаўленне да Сталіна?», большасць расіян, армян і азербайджанцаў выбралі абыякавасць (32 %, 25 і 15 % адпаведна), грузіны ж — павагу (27 %), у расіян і армян павагу — 21 і 16 %. Аўтары дакладу адзначылі, што большасць рэспандэнтаў высока ацэньвае ўклад Сталіна ў перамогу Савецкага Саюза над фашысцкай Германіяй, разам з тым пераважная большасць ставіцца да сталінскіх рэпрэсій рэзка негатыўна — больш за палову ўдзельнікаў апытання лічаць, што ім не можа быць апраўдання. Тым не менш, каля 20 % адказалі, што, магчыма, у рэпрэсіях была палітычная неабходнасць. У дакладзе таксама гаворыцца аб двух процілеглых тэндэнцыях: з аднаго боку, «падтрымка Сталіна ў Расіі вырасла пасля развалу Савецкага саюза», з другога — моладзь усё больш індыферэнтнага ставіцца да спрэчнай гістарычнай постаці.
Анжэла Агілар
Анджэла Агілар Альварэс (Лос-Анджэлес, Каліфорнія; 8 кастрычніка 2003), — амерыканская спявачка мексіканскай рэгіянальнай музыкі.
Біяграфія
20 верасня 2018 года яна была намінаваная на лепшую новую выканаўцу, а яе альбом Primero soy Mexicana быў намінаваны на лепшы альбом Ranchera / Mariachi на 19-й штогадовай прэміі Latin Grammy Awards. 7 снежня 2018 года альбом Primero «Soy Mexicana» («Я мексіканец») быў намінаваны на прэмію «Грэмі» за лепшы рэгіянальны мексіканскі музычны альбом. 24 верасня 2021 года яна выпусціла свой трэці альбом пад назвай «Mexicana Enamorada» (Закаханы мексіканец).
Стольна (гміна)
Сто́льна (Stolno) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Хэлмінскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Стольне. Плошча гміны складае 98,43 км². Станам на 2004 год у гміне Стольна пражывалі 5201 чалавек, шчыльнасць — 52,8 чал./км².
Agonimia
Agonimia — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1909 годзе.
Венская канвенцыя аб дыпламатычных зносінах
Канвенцыя складаецца з 53 артыкулаў і ўключае таксама два факультатыўныя пратаколы: аб набыцці грамадзянства супрацоўнікамі дыпламатычных прадстаўніцтваў і членамі сем'яў гэтых супрацоўнікаў, якія жывуць разам з імі, і аб абавязковым вырашэнні спрэчак адносна тлумачэння або прымянення Канвенцыі Міжнародным Судом.
На 2015 год у ёй удзельнічаюць 190 дзяржаў, у факультатыўным пратаколе аб набыцці грамадзянства ўдзельнічае 51 дзяржава, аб абавязковым вырашэнні спрэчак - 70 дзяржаў.
Камсамольская (станцыя метро, Кальцавая лінія)
«Камсамольская» (Комсомо́льская) — станцыя Кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Іван Стрыніч
Італія
У ліпені 2018 года на правах свабоднага агента перайшоў у «Мілан», аднак у жніўні ў абаронцы выявіліся праблемы з сэрцам, з-за якіх ён толькі са студзеня 2019 года пачаў з’яўляцца на лаўцы запасных. У жніўні 2019 года, так і не згуляўшы ні ў адным матчы, па ўзаемнай згодзе пакінуў «Мілан».
Рэвалюцыя 1905 г. у Царстве Польскім
Наступствы
У той час як большасць хваляванняў адбывалася ў 1905 годзе, да 1906-1907 гадоў у Польшчы працягвалі адбывацца хваляванні рабочых, дэманстрацыі і час ад часу ўзброеныя сутыкненні. Забастоўкі ў Лодзі працягваліся да сярэдзіны 1906 г., калі толькі вялікая расійская вайсковая прысутнасць і масавыя звальненні бастуючых рабочых з фабрык супакоілі горад. Хваляванні ў Польшчы вымусілі расейцаў трымаць там армію ў 250-300 тыс. жаўнераў — армію, нават большую, чым тая, якая змагалася з японцамі на ўсходзе.
Венскі гурток
Венскі гурток (Wiener Kreis) — філасофскі гурток, у якім былі распрацаваны асновы лагічнага пазітывізму, утварыўся (у 1922) вакол аўстрыйскага фізіка М. Шліка (пераемніка Э. Маха на кафедры філасофіі Венскага ўніверсітэта). У Венскі гурток ўваходзілі: О. Нейрат, Х. Хан, Ф. Вейсман, К. Гёдэль, Ф. Каўфман, В. Крафт, Г. Фейгль і іншыя. Венскі гурток часта наведвалі Ф. Франк, К. Гемпель, пазней А. Аер. У 1926 у Венскі гурток быў запрошаны Р. Карнап.
Асноўнай ідэяй Венскага гуртка было засяроджанне на лагічным аналізе мовы навукі, прычым у якасці сродку аналізу вылучаецца апарат матэматычнай логікі. Такім чынам, у Венскім гуртку адбываецца зліццё пазітывізму з рознымі плынямі ў філасофіі матэматыкі (лагіцызмам): члены Венскага гуртка паспрабавалі злучыць метад верыфікацыі з метадам лагічнага аналізу і стварыць на гэтай аснове адзіную уніфікаваную навуку, якая ахоплівае як прыродазнаўчыя, так і гуманітарныя веды. У 1929 быў апублікаваны праграмны дакумент Венскага гуртка "Навуковае разуменне свету. Венскі гурток". Да 1930 (на 7-м міжнародным кангрэсе філасофіі ў Оксфардзе) адбываецца афіцыйнае афармленне Венскага гуртка і ўсталяванне арганізацыйных і ідэалагічных сувязяў з іншымі школамі, групамі і плынямі: Берлінскім таварыствам эмпірычнай філасофіі; Львоўска-варшаўскай школай; Кембрыджскімі аналітыкамі (Англія); Упсальскай школай (Швецыя); Мюнстэрскай лагістычнай школай, а таксама з асобнымі філосафамі. Венскі гурток выпускае спецыяльны часопіс "Erkenntnis" (1930-39), праводзіць шэраг кангрэсаў (1-ы - 1929, Прага, 2-і - 1930, Кёнігсберг, 3-і - 1934, Прага, 4-ы- 1935, Парыж, 5 - ы - 1936, Капенгаген, 6-ы - 1937, Парыж, 7-ы - 1938, Кембрыдж, Вялікабрытанія, 8-ы - 1939, Кембрыдж, ЗША) і канферэнцый; яго члены актыўна ўдзельнічаюць ва ўсіх міжнародных сімпозіумах. З 1938 выходзіць "Міжнародная энцыклапедыя уніфікаванай навукі" і "Бібліятэка серыі уніфікаванай навукі". У пачатку 2-й сусветнай вайны Венскі гурток спыніў сваё існаванне.
Рабэр-Франсуа Дам’ен
Катаванні і пакаранне
Дам’ен быў змешчаны ў турму Кансьержэры, дзе следства працягвалася два месяцы, падчас якіх ён падвяргаўся жудасным катаванням. Пасля двух месяцаў катаванняў Дам’ена амаль немагчыма было пазнаць, але ён не ўказаў на саўдзельнікаў і нават не змог падрабязна растлумачыць прычыну замаху на караля. Нягледзячы на тое, што кароль памілаваў няўдачлівага забойцу, справа была перададзена ў суд муніцыпалітэта Парыжа. Суд доўжыўся два дні, і Дам’ен быў прысуджаны да смерці праз чвартаванне, якое звычайна выкарыстоўвалася для пакарання забойцаў каралеўскіх асоб.
Уладзімір Мікалаевіч Сіўчыкаў
Біяграфія
З 2004 года як індывідуальны прадпрымальнік займаўся ўласнай выдавецкай справай. Удзельнік літаратурна-грамадскага таварыства «Тутэйшыя» (1986—1990). Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1990, Беларускага ПЭН-Цэнтра з 2004, Беларускай асацыяцыі журналістаў з 2009 года. Грамадскі дзеяч. Вёў актыўную краязнаўчую працу найперш па родным Жодзіне, па ўшанаванні памяці князя Багуслава Радзівіла.
Дамініка Гізін
Біяграфія
2 снежня 2005 года дэбютавала ў Кубку свету ў Лэйк Луіз, але прапусціла вароты і сышла з дыстанцыі. За ўсё ў Дамінік Гізін тры перамогі на этапах Кубка свету, што прыйшоў на 2008—2009 гады. На Алімпіядах і чэмпіянатах свету Гізін доўгі час не паказвала годных вынікаў. У 2010 годзе, адзіны яе старт на XXI зімовых Алімпійскіх гульнях у Ванкуверы ў хуткасным спуску скончыўся сходам, а на чэмпіянатах свету 2007 года ў Орэ і 2009 года ў Валь-д’Ізерэ яна так і не змагла трапіць на п’едэстал гонару.
Незваротны працэс
Напрыклад, працэс астывання гарачай вады з'яўляецца незваротным, бо яе можна вярнуць да пачатковай тэмпературы толькі праз кампенсуючы працэс (падаграванне). Пры гэтым вада атрымае дадатковую энергію замест той, што была перададзеная ў навакольнае асяроддзе. Такім чынам, незваротны працэс заўсёды пакідае «след» у навакольным асяроддзі.
Шонбрунскі мірны дагавор
Аўстрыя вымушана была саступіць Напалеону I для перадачы Баварыі Зальцбург, непасрэдна да Францыі адыходзілі графства Герц (Горыца), Істрыя з Трыеста, Крайна, частка Карынтыі і Харватыі, Фіуме, якія былі ўключаныя затым ва ўтвораныя Напалеонам I Ілірыйскія правінцыі. Заходняя Галіцыя пераходзіла ад Аўстрыі да герцагства Варшаўскага, Тарнопальская акруга Галіцыі - да Расіі (як кампенсацыя за яе ўдзел у вайне на баку Францыі). Аўстрыя абавязвалася далучыцца да кантынентальнай блакады, парваць адносіны з Вялікабрытаніяй, прызнаць ўсе змены, якія будуць праведзены Напалеонам I у Іспаніі, Партугаліі і італьянскіх дзяржавах (у дагаворы спецыяльна была пазначана адмова Аўстрыі ад ўмяшання ва ўнутраныя справы гэтых дзяржаў). Колькасць аўстрыйскіх войскаў скарачалася да 150 тыс. чал. На Аўстрыю накладалася кантрыбуцыя. Са свайго боку Напалеон I гарантаваў цэласнасць валадарстваў Аўстрыі. Шонбрунскі мір фактычна ператвараў Аўстрыю ў залежную ад Францыі дзяржаву. Шонбрунскі мір быў юрыдычна ануляваны рашэннем Венскага кангрэса 1814-15.
IC 2271
IC 2271 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Рак.
Харальная сінагога (Віцебск)
Гісторыя
Сінагога была пабудавана пасля перамогі над арміяй Напалеона ў Расіі, але падчас праўлення Мікалая I муніцыпальныя ўлады канфіскавалі будынак і змясцілі ў ім стайні. Права выкарыстання будынка было адноўлена віцебскім яўрэям толькі падчас Аляксандра II, аднак толькі ў 1890 годзе гарадскія ўлады пагадзіліся на рамонт сінагогі. Ён фінансаваўся з падатковых паступленняў, якія урад атрымаў ад яўрэйскага насельніцтва за права гандлю ў мясам.
Рычкі
Вадасховішча наліўное, напаўняецца вадой з Ляхавіцкага канала.
Вуліца Баброва (Брэст)
Вуліца Баброва (гістарычная назва: вуліца Чарнаўчыцкая) — вуліца ў паўночнай частцы Брэста. Названа ў гонар І. І. Баброва ў 1964 годзе. Працягласць 1083 м, ад Чырвонагвардзейскай вуліцы да вуліцы Фартэчнай. Сфарміравалася ў 1920-я гады. Забудавана 1-павярховымі дамамі. На вуліцы знаходзіцца бібліятэка імя Янкі Купалы (д.№ 4), магазіны.
Навум Аронавіч Бірг
Біяграфія
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1950). Працаваў участковым урачом, ардынатарам, загадчыкам тэрапеўтычнага аддзялення Рэспубліканскай бальніцы Чувашскай АССР (1951—1971). З 1987 г. — прафесар кафедры ўнутраных хвароб Чувашскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Энтальпія
Змяненне энтальпіі
На практыцы, у асноўным, разлічваюць толькі змяненне энтальпіі каб, напрыклад, вызначыць страты энергіі.
Змяненне энтальпіі ў дыферэнцыяльнай форме:
таму энтальпію яшчэ называюць цеплавой функцыяй.
Гашэрбрум I
Гашэрбрум I, Хідэн-Пік (Hidden Peak — «Утоеная вяршыня, K5») — горная вяршыня Каракарума. Вышыня над узроўнем мора 8080 м — адзінаццаты па вышыні васьмітысячнік свету.
Катхіявар
Катхіявар (કાઠિયાવાડ, काठियावाड़) — паўвостраў на паўднёвым усходзе Аравійскага мора. Уваходзіць у склад індыйскага штата Гуджарат, вельмі невялікая тэрыторыя Гохла на поўдні паўвострава (каля 1,57 км²) у складзе саюзнай тэрыторыі Дадра і Нагархавелі і Даман і Дыу. Агульная плошча — 61 000 км².
Аральск
Чыгуначная станцыя Аральскае Мора (Арал Тыяңізі). Двухпуцёвая чыгуначная лінія Арысь I — Кандыагаш, цяга цеплавозная. Ад станцыі Аральскае Мора на паўночны ўсход адыходзіць аднапуцёвая чыгуначная лінія працягласцю 32 км, абслугоўваючая распрацоўкі паваранай  сол і і сульфату натрыя ў раёне пасёлка Жаксыкылыш.
IC 2273
IC 2273 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Рак.
Аральск
Ваенныя гарадкі
У 5 км на паўночны захад ад горада быў размешчаны аэрапорт, які быў супольнага базіравання ваеннай і грамадзянскай авіяцыі, які выкарыстоўваўся для транспартнага забяспечвання палігона на востраве Адраджэння і для пошукава-выратавальнага забяспечвання касмічных запускаў з касмадрома Байканур. Гэтыя функцыі выконвала 220-я асобная выпрабавальная авіяцыйная эскадрылля асаблівага назначэння (220-я АВАЭ). З аэрапорту таксама выконвалася вялікая колькасць рэйсаў грамадзянскай авіяцыі (на самалётах Ан-2) у населеных пункты рэгіёна. Цяпер тэрыторыя аэрапорту у эпізадычных выпадках выкарыстоўваецца як пасадачная пляцоўка.
Болюта
Бо́люта (, Болюто) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета.
Клеапатра I
Клеапатра I Сіра (Κλεοπάτρα Σύρα) — егіпецкая царыца, жонка Пталамея V.
Амурскэ
Амурскэ (Амурське) — вёска ў Краснагвардзійскім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Падпарадкоўваецца Амурскаму сельскаму савету.
IC 2274
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Даколька
Гідраграфія
Рака пачынаецца за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Кармазы Старадарожскага раёна, цячэ па паўночнай частцы Прыпяцкага Палесся, цяпер меліяраванай. Упадае ў Пціч за 2 км вышэй ад вёскі Касарычы Глускага раёна. Даліна ракі невыразная. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае, шырыня яго 5—20 м, у вусці — 12 м. Рака выкарыстоўваецца ў якасці водапрыёмніка меліярацыйных сістэм.
Гашэрбрум II
Геаграфія
Вяршыня размешчана ў Каракаруме па суседстве з Хідэн-Пікам. Адносіцца да горнага хрыбта Балтара Музтаг. Уваходзіць у шматвяршынны горны масіў Гашэрбрум. Вышыня Гашэрбрума II 8035 м — чацвёртая па вышыні вяршыня Каракарума і трынаццаты па вышыні васьмітысячнік свету. Вяршыня акрэслена, з стромымі сценамі, пакрыта вечным снегам.
Фрыдрых II Вялікі
Маладосць. Канфлікт з бацькам
У 21 год ён па бацькоўскай волі ажаніўся з Лізаветай Крысцінай Браўншвейгскай і атрымлівае баявое хрышчэнне ў вайне за польскую спадчыну (1733—1735), служачы пад камандаваннем знакамітага палкаводца Яўгена Савойскага, пахвалы якога ён удастоіўся.
Яўхім Герцавіч Шулякоўскі
Яўхім Герцавіч Шулякоўскі (Ефим Герцович Шуляковский;, , Мінскай губерніі — , ) — савецкі гісторык, педагог. Кандыдат гістарычных навук (1940), дацэнт.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Пратэсты ў Беларусі (2011)
15 чэрвеня
Нягледзячы на заклікі Генпракуратуры «не паддавацца на правакацыйныя заклікі і ўстрымацца ад удзелу ў незаконных акцыях», на Кастрычніцкую плошчу выйшла ад 500 да некалькіх тысяч чалавек. Міліцыя тут жа перакрыла плошчу на падставе таго, што на плошчы праходзяць падрыхтоўчыя мерапрыемствы да парада да Дню Незалежнасці. На плошчы праходзіла ілжэ-рэпетыцыя з удзелам студэнтаў-фізкультурнікаў. Маладыя людзі стаялі і праводзілі нешта накшталт практыкаванняў. Група студэнтаў займала невялікая прастора ля прыступак Палаца Рэспублікі, аднак агароджу даходзіла амаль да праезнай часткі, пакідаючы толькі невялікі тратуар для пешаходаў. Аўтобусы (маршрут № 100), якія спыняюцца на прыпынку «плошча Кастрычніцкая», праязджалі прыпынак, спыняліся толькі на наступным. Тады мітынгоўцы сабраліся ля Дома прафсаюзаў і Дома афіцэраў. Затым супрацоўнікі АМАПу адціснулі пратэстуючых ад Дома прафсаюзаў і Дома афіцэраў да плошчы Перамогі. На гэтым акцыя скончылася.
Звышдзяржава
{{legend||Еўрапейскі саюз}}
Звышдзяржава — дзяржава з каласальным палітычным, эканамічным і ваенным (абавязкова ўключаючы стратэгічную ядзерную зброю ў сучасным свеце) перавагай над большасцю іншых дзяржаў (у тым ліку над іншымі вялікімі дзяржавамі і ядзернымі дзяржавамі).
Сонцастаянне
Астранамічнае апісанне з'явы
У сярэдніх шыротах на працягу астранамічнай зімы і вясны Сонца штодня апоўдні (дакладней, у сапраўдны поўдзень) паднімаецца ўсё вышэй над гарызонтам, а ў дзень летняга сонцастаяння «спыняецца» і змяняе свой рух на зваротны. Затым яно кожны дзень апоўдні апускаецца ўсё ніжэй, і, урэшце, у момант зімовага сонцастаяння, ізноў «спыняецца», змяняе свой рух на зваротны і пачынае падымацца.
Аўгуст Якабсан
Біяграфія
Нарадзіўся 20 жніўня (2 верасня) 1904 года ў пасёлку Раэма (цяпер — Пярнумаа, Эстонія) у сям’і фабрычнага рабочага. Вучыўся ў гімназіі, сродкі на вучэнне зарабляў на торфараспрацоўках, у порце, на лясных складах. У апошнім класе гімназіі, у 1925 годзе, пачаў пісаць свой першы раман «Прыгарад бедных грэшнікаў»: кніга пра гарадскую беднату, насычаная аўтабіяграфічным матэрыялам. Раман быў надрукаваны ў 1927 годзе. Пасля заканчэння гімназіі будучы пісьменнік паступіў у Тартускі ўніверсітэт: вывучаў палітэканомію, затым медыцыну.
Сант’Ан’ела
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сяргей Ігнатаў
Палітычная дзейнасць
У траўні 2006 года быў прапанаваны кандыдатам ў прэзідэнты Балгарыі ад «правых» на маючых адбыцца ў кастрычніку 2006 года прэзідэнцкіх выбарах, пазней кандыдатам ад «правых» быў абраны Недзелчо Беронаў, які атрымаў усяго 10 адсоткаў галасоў.
З жніўня 2009 года — намеснік міністра адукацыі, моладзі і навукі Балгарыі.
Прэзідэнт Казахстана
Знакі адрознення Прэзідэнта Рэспублікі Казахстан
Прэзідэнт Рэспублікі па пасадзе становіцца кавалерам ордэна «Алтын Кыран» («Залаты Арол»).
Парадак абрання і ўступлення на пасаду
Патрабаванні да кандыдатаў у прэзідэнты
Забеспячэнне дзейнасці прэзідэнта
Жыллёвае і транспартнае абслугоўванне Прэзідэнта Рэспублікі і членаў яго сям’і забяспечваецца Упраўленнем справамі Прэзідэнта Рэспублікі Казахстан, а таксама ў адпаведнасці з іх кампетэнцыяй службай аховы прэзідэнта Рэспублікі і Камітэтам нацыянальнай бяспекі.
Статус экс-прэзідэнта
Забеспячэнне, абслугоўванне і ахова экс-прэзідэнта і яго сям’і ажыццяўляюцца за кошт дзяржавы.
1990—1995
24 красавіка 1990 года Вярхоўны Савет Казахскай ССР (вышэйшы орган улады ў Рэспубліцы) заснаваў пасаду прэзідэнта Казахскай ССР, прыняўшы Закон «Аб заснаванні пасады прэзідэнта Казахскай ССР і унясенні змяненнаў і дапаўненняў у Канстытуцыю (асноўны закон) Казахскай ССР». У гэты ж дзень Вярхоўны Савет абраў прэзідэнтам Нурсултана Назарбаева. На момант абрання Назарбаеў ужо кіраваў Казахстанам з 22 чэрвеня 1989 года на пасадзе Першага сакратара ЦК Камуністычнай партыі Казахскай ССР.
28 студзеня 1993 года Вярхоўны Савет Казахстана прыняў новую канстытуцыю, якая замяніла ранейшую, якая дзейнічала яшчэ з савецкага часу, у якой яшчэ заставалася Найменне «Казахская ССР». Па гэтай канстытуцыі, прэзідэнт абіраўся ўсенародным галасаваннем на пяць гадоў, знаходжанне аднаго чалавека на пасадзе было абмежавана двума тэрмінамі.
1998—2000
20 чэрвеня 2000 года Канстытуцыйны савет рэспублікі Казахстан выдаў афіцыйнае тлумачэнне пункта 5 артыкула 42 Канстытуцыі Рэспублікі Казахстан. Згодна з гэтым пунктам, адна і тая ж асоба не мае права займаць пасаду прэзідэнта больш двух тэрмінаў запар. Канстытуцыйны савет пастанавіў:"Дадзенае канстытуцыйнае становішча не распаўсюджваецца на асобу, якая ажыццяўляла паўнамоцтвы прэзідэнта Казахскай ССР і Рэспублікі Казахстан да абрання яго на гэтую пасаду 10 студзеня 1999 года ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Рэспублікі 1995 года."
Пытанне аб рэферэндуме 2011
2 лютага 2011 года на сумесным пасяджэнні палат парламента была прынятая папраўка ў Канстытуцыю, якая надзяляе прэзідэнта краіны правам аб’явы датэрміновых прэзідэнцкіх выбараў, а 3 лютага Мажыліс (ніжняя палата парламента) ухваліў законапраект, які рэгламентуе правядзенне ў Казахстане датэрміновых прэзідэнцкіх выбараў. Згодна з законапраектам, пазачарговыя прэзідэнцкія выбары прызначаюцца рашэннем прэзідэнта і праводзяцца ў двухмесячны тэрмін пасля іх прызначэння.
Лара Гут
Спартыўная кар’ера
28 снежня 2007 года дэбютавала ў Кубку свету ў гіганцкім слаламе на этапе ў аўстрыйскім Ліенцэ. У студзені 2008 года выйграла запар 4 этапы Кубка Еўропы. 2 лютага 2008 года ўпершыню стартавала ў хуткасным спуску на этапе Кубка свету ў Санкт-Морыц і адразу ж здолела падняцца на прызавы подыум — Лара заняла трэцяе месца (пасля Ціны Мазэ і Марыі Халаус). На наступны дзень там жа Гут была пятай у супергіганце.
29 верасня 2009 года Гут атрымала на трэніроўцы траўму сцягна, з-за чаго была вымушаная прапусціць ўвесь сезон. З-за траўмы юная гарналыжніца не змагла прыняць удзел і ў зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы.
Мікалай Андрэевіч Барысюк
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, «Знак Пашаны», «За службу Радзіме ва Узброеных Сілах СССР» III ступені, медалямі СССР, Расійскай Федэрацыі і Федэрацыі касманаўтыкі Расіі. Ганаровы радыст СССР (1986), заслужаны выпрабавальнік касмічнай тэхнікі (2000), ганаровы грамадзянін горада Байканура (2004).
Харда Аасмяэ
Кіраваў выданнем «Эстонская энцыклапедыя». Быў членам Талінскага Савета па развіццю. Удзельнічаў у эстонскай асацыяцыі Рымскага клуба.
Мышанка (рака)
Пачынаецца на паўднёвых схілах Навагрудскага ўзвышша каля вёскі Буйнявічы Баранавіцкага раёна, цячэ па Баранавіцкай раўніне, упадае ў Шчару за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Сельцы Івацэвіцкага раёна. Замярзае ў сярэдзіне снежня, крыгалом у сярэдзіне сакавіка. Каля вёсак Белалессе, Магіляны і Жалезніца створаны сажалкі (плошчай 0,06 км², 0,7 км² і 0,04 км² адпаведна). Даліна пераважна трапецападобная, шырынёй 500—800 м. Пойма двухбаковая, месцамі забалочаная, шырынёй 400—600 м. Рэчышча ад вёскі Агароднікі да вёскі Новая Мыш (16 км) каналізаванае, на астатнім працягу моцна звілістае; шырыня яго 10—12 м, у ніжнім цячэнні месцамі да 40 м.
IC 2276
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Распаўсюджванне COVID-19 у Казахстане
Каранцін
З 22 сакавіка ўезды і выезды з гарадоў былі цалкам перакрытыя, у тым ліку для авія- і чыгуначных зносін. Пасля 22 сакавіка чыгуначныя склады змаглі толькі праходзіць транзітам без высадкі і пасадкі пасажыраў.
Надзвычайнае становішча
На перыяд дзеяння надзвычайнага становішча былі ўведзеныя наступныя меры і часовыя абмежаванні :