cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каміль Лотак
Біяграфія
Каміль Лотак працягваў пісаць карціны аж да глыбокай старасці. Яго апошняе палатно, «Meteor padá do moře» (Метэор, які падае ў мора) датуецца 1990-м, годам смерці майстра.
Арол (сузор’е)
Паходжанне назвы IAU:.
Фрыг
У гонар багіні названы астэроід (77) Фрыга, адкрыты ў 1862 годзе.
Кіш (Шумер)
Гісторыя
Аж да XXVI стагоддзя кіраўнікі Кіша былі самымі магутнымі ў Паўночным Двурэччы.
У XXVIII ст. да н.э. у барацьбе з г. Урукам страціў сваё панаванне.
Якуб Обраўскі
Творчасць
Як жывапісец працаваў у акадэмічна-сімвалічным стылі, засяродзіўшы асноўную ўвагу на дэкаратыўных размалёўках сваіх карцін, матывах з жаночымі фігурамі. Скульптурай стаў займацца пазней, стварыў шэраг помнікаў і статуй.
Шанхай
Гісторыя
Грамадзяне многіх краінаў з усіх кантынентаў прыехалі у Шанхай, каб жыць і працаваць на працягу наступных дзесяцігоддзяў. Тыя, хто жылі ў горадзе працягу доўгага часу — некалькі пакаленняў — называлі сябе «шанхайлэндцы». У 1920-х і 1930-х гадах амаль 20 тысяч рускіх пераехала сюды, большая частка якіх былі прадстаўнікамі белага руху падчас грамадзянскай вайны ў Расіі. Рускія ў Шанхаі на той час складалі другую па велічыні замежную супольнасць. Да 1932 г. Шанхай стаў пятым у свеце горадам паводле велічыні і быў домам для 70 тысяч замежнікаў. У 1930-х гг.30 тысячаў габрэйскіх уцекачоў з Еўропы прыбылі ў горад.
Геаграфія
Пераважная большасць гарадской плошчы з'яўляецца плоскай па тыпе рэльефу, за выключэньнем некалькіх пагоркаў у паўднёва-заходнім рэгіёне, з сярэдняй вышынёй 4 м. Размяшчэнне горада на плоскай алювіяльнай раўніне азначае, што новыя хмарачосы павінны быць пабудаваны з глыбокім бетонным мурам, каб спыніць іхняе апусканне ў мяккі грунт. Самая высокая кропка знаходзіцца на выспе Дадзінсян і мае 103 м у вышыню. У горадзе месьцяцца шмат рэк, каналаў і азёр, ён, таксама, вядомы сваімі багатымі воднымі рэсурсамі як частка вадазборнага басэйна Тайху.
Англіканства
Ступень адрознення паміж рэфармацкай і заходняй каталіцкай тэндэнцыямі ў англіканскай традыцыі звычайна з'яўляецца прадметам дыскусаў унутры асобных англіканскіх цэркваў. Унікальнаю для англіканства з'яўляецца «Кніга агульнай малітвы», набор малітваў, якія вернікі ў большасці англіканскіх цэркваў выкарыстоўваюць на працягу стагоддзяў. Хоць з часоў свайго напісання ён зведаў мноства змен, гэты малітоўнік па-ранейшаму прызнаецца адным з тых атрыбутаў, якія звязваюць англіканскія цэрквы разам. Кожная нацыянальная або рэгіянальная царква мае поўную аўтаномію, аднак пасада архібіскупа Кентэрберыйскага традыцыйна з'яўляецца цэнтрам англіканскага адзінства. Колькасць вернікаў складае каля 80 млн чалавек, што ставіць Англікнскую царкву на трэцяе месца сярод хрысціянскіх цэркваў пасля Рымскай каталіцкай і Праваслаўнай цэрквамі.
Гарыфуны
Гары́фуны (саманазва: Garifuna), гары́нагу (саманазва: Garinagu), або чорныя карыбы (Black Caribs) — крэольскі народ, нашчадкі індзейскага насельніцтва Малых Антыльскіх астравоў і выхадцаў з Афрыкі. У наш час жывуць пераважна ў краінах Цэнтральнай Амерыкі і ў астраўной дзяржаве Сент-Вінсент і Грэнадзіны. У выніку эміграцыі склалася значная абшчына гарыфунаў у ЗША. Агульная колькасць (2014 г.) - 264 000 чал.
Сонца (беларуская міфалогія)
Апісанне
Паводле М. М. Галькоўскага, даследчыка славянскай міфалогіі, сонца ў архаічнай традыцыі, хутчэй за ўсё, не лічылася прычынай святла і цяпла. Яно было проста «дзённым вокам». Лічылася, што Сонца цягнуць па небе птушкі (гусі, качкі), якія вечарам спушчаюцца на ваду на краі свету. Там Сонца ўсю ноч адпачывае ў сваім палацы. Таксама на поўдні ля самага Сонца, дзе было вечнае лета, размяшчаўся Вырай — краіна, куды на зіму адляталі птушкі.
Класіфікацыя расліннасці
Асноўныя падыходы да прынцыпаў і метадалогіі класіфікацыі
Стварэнне назваў сінтаксонаў, іх відазмяненне і адмена рэгулюецца «Кодэксам фітасацыялагічный наменклатуры», упершыню апублікаваным у 1976 годзе. Існуюць наступныя асноўныя рангі сінтаксанамічнай класіфікацыі (звеху ўніз): клас (канчатак -etea), парадак (-etalia), саюз (-ion), асацыяцыя (-etum). Пры вылучэнні сінтаксона ўказваюць прозвішча яго аўтара і год зацвярджэння.
Асноўныя вышэйшыя сінтаксоны расліннасці Беларусі
клас Plataginetea majoris R.Tx. et Prsg. in R.Tx. 1950 - супольнасці нізкарослых, устойлівых да вытаптывання і выпасу мезафітоў і гіграфітаў ва дварах, уздоўж дарог, на спартыўных пляцоўках
клас Robinietea Jurko ex Sofron 1980 - гарадская спантаная расліннасць і супольнасці штучных дравесных насаджэнняў
Прыбрэжна-водная расліннасць:
клас Lemnetea minoris R. Tx. 1955 - супальнасці вольна плаваюцых на паверхні і ў тоўшчы вады незамацаваных раслін
клас Charetea (Fukarek 1961 n.n.) Krausch 1964 - супольнасці харавых водарасцей
Дэдуктыўны метад Капечкі-Гейні
Адрозіваюць базальныя супольнасці (сфармаваныя "сваім" дамінантам) і дэрыватныя (дамінант якіх з’яўляецца дыягнастыны від іншага сінтаксона).
Дамусульманская Аравія
Антычная Аравія
У II ст. да н.э. на паўночным захадзе Аравіі ўтварылася Набатэйскае царства са сталіцай у Петры, у якім арабы выцеснілі старажытных ідумеяў. Апроч тэрыторыі Іарданіі набатэі кантралявалі захад сучаснай Саудаўскай Аравіі (Мадаін-Саліх), а таксама мелі свае фарпосты на Сінаі (Дахаб) і ў паўднёвай Сірыі (Эс-Сувейда). Набатэйцы карысталіся набатэйскім пісьмом, якое паслужыла асновай для арабскага алфавіта. Праз трыста гадоў рымляне захапілі Набатэйскае царства і ўключылі яго ў склад сваёй правінцыі Камяністая Аравія.
Лютэранская кірха (Магілёў)
Лютэранская кірха — колішні лютэранскі храм у Магілёве, заснаваны 1780 р., разбураны ў 1930-х.
Ціхан Мікалаевіч Годнеў
Біяграфія
Памёр 29 кастрычніка 1982 года.
Пепі II
Заваявальная палітыка
Іншая экспедыцыя, пасланая ў Пунт Пепі, скончылася няўдачай. Егіпецкі вяльможа Ананхет, «начальнік маракоў», які ўзначальваў экспедыцыю, дасягнуў берага Чырвонага мора, але быў забіты «жыхарамі пяскоў» (херыўша) з племя аму. Разам з Ананхетаў загінуў і яго ваенна-марскі атрад. Пепі жорстка адпомсціў за смерць Ананхет, паслаўшы супраць качэўнікаў карную экспедыцыю пад кіраўніцтвам Пепінахта.
Уільям Тындэйл
Біяграфія
Да 1525 года Тындэйл скончыў пераклад Новага Запавету, які, нягледзячы на ўсе забароны, адразу стаў запатрабаваным у Англіі. Пасля гэтага пачаў пераклад Старога Запавету. Аднак, улады забаранілі пераклад Тындэйла, а лонданскі біскуп скупіў вялікую колькасць асобнікаў і зладзіў іх урачыстае спаленне. Тындэйл двойчы падвяргаў свой пераклад Новага Запавету дбайнаму рэдагаванню, а да 1566 года было выдадзена саракавое па ліку выданне.
Бружмель Каралькова
Дэкаратыўны куст. Выкарыстоўваецца ў адзіночных і групавых пасадках.
У культуры
У Галоўным батанічным садзе РАН бружмель Каралькова высажваўся двойчы ў 1957 годзе. Частка раслін сабрана на Гісарскім хрыбце, у даліне ракі, іншыя асобнікі сабраныя ў , паблізу вусця Кара-Арчы. Цвіце з канца мая па чэрвень. Пры пасеве пад зіму ўсходы з’яўляюцца вясной. Зацвітае на 3-й год.
У культуры з 1880 года.
Свята-Мікалаеўская царква (Талін)
Гісторыя
У часы Рэфармацыі царква Святога Мікалая была адной з нешматлікіх, якая здолела пазбегнуць разрабавання пратэстантамі. Уночы 14 верасня 1524 года агрэсіўны натоўп грамадзян, спустошыўшы цэрквы Святога Олава, Пюхавайму і Святой Кацярыны ў дамініканскім кляштары, падышоў да царквы Святога Мікалая. Паводле мясцовага падання, яе дзверы былі запаяныя волавам, і жарсці сцішыліся. Пазней храм перайшоў да лютэранаў, унутранае ўбранне захавалася.
Рамонт і рэстаўрацыя ў будынку цягнуліся з 1953 да 1981 года. 12 кастрычніка 1982 ізноў здарыўся пажар, які знішчыў вежу і шпіль, пашкодзіў дах і капліцу Святога Антонія.
Патэрсан (фільм)
Крытыка
Колін Коверт у рэцэнзіі для «Star Tribune» паставіў фільму найвышэйшы бал, адзначыўшы ўласцівую Джармушу ўвагу да дэталяў — бездакорнасць пастаноўкі любой, нават на першы погляд другаснай сцэны.
Літаратура ў Вялікім Княстве Літоўскім
Гісторыя развіцця
У 16 ст. з'явілася плеяда высокаадукаваных і таленавітых пісьменнікаў, зарадзіліся новыя віды і жанры (кніжная паэзія, рэфармацыйная публіцыстыка, гістарычна-мемуарная літаратура, драматургія). Літаратура набыла большую публіцыстычнасць і сацыяльную завостранасць, у ёй з'яўляліся творы, напісаныя з пазіцый рэнесансавага гуманізму, узмацняўся асабовы пачатак, зараджаліся індывідуальныя стылі.
Пераклады
У 15 ст. з'явіліся і першыя пераклады на беларускую мову твораў рэлігійнага характару (асобныя кнігі Бібліі, аповесці «Пакуты Хрыста», «Жыціе Аляксея, чалавека божага» і інш.), што засведчыла пачатак працэсу дэмакратызацыі на беларускіх землях царкоўна-рэлігійнага пісьменства і паказала вялікія лексіка-стылістычныя багацці і мастацка-выяўленчыя магчымасці беларускай літаратурнай мовы таго часу.
Дзелавое пісьменства
З 14 ст. старабеларуская выконвала ролю мовы дзяржаўнага справаводства, што яе ўдасканаленню і шырокаму распаўсюджанню. З умацаваннем цэнтралізаванай улады, колькасць складзеных грамат, лістоў, прывілеяў, дагавораў і актаў службовага прызначэння, якія выдаваліся вялікімі князямі і мясцовымі ўладамі, у т.л. буйных гарадоў, увесь час павялічвалася. У той жа час пачала складацца шматтомная Метрыка. Помнікі дзелавога пісьменства на старабеларускай мове з'яўляюцца агульнай культурнай спадчынай беларускага і літоўскага народаў. У зносінах з зарубежнымі краінамі, прадстаўнікамі вярхоўных духоўных каталіцкіх уладаў карысталіся лацінскай мовай. Лацінамоўнае пісьменства з канца 14 ст. стала паволі пашырацца на землях этнічнай Літвы ў сувязі з яе хрысціянізацыяй па каталіцкім абрадзе, а пасля і на беларускіх землях.
Паэзія
Развіццё літоўскай паэзіі адбывалася пераважна ў рэлігійным рэчышчы, хаця пэўнае развіццё зведалі жанры эпітафіі (Б.Пятравічус) і прысвячэння (С.Яўгеліс-Целега). У сярэдзіне 17 ст. пачаў літаратурную дзейнасць паэт, драматург і асветнік Сімяон Полацкі. Ён узбагаціў беларускую паэзію новымі тэмамі і ідэямі, формамі і жанрамі, узняў сілабічнае вершаскладанне ўсходніх славян на больш высокую ступень.
Бружмель Маака
Батанічнае апісанне
Разгалісты лістападны куст вышынёй да 5 м.
Вялікая Уса
Вялі́кая Уса́ (, Великая Уса) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Уздзенскага сельсавета.
Рак страўніка
Рак страўніка - злаякасная пухліна, якая развіваецца з слізістай абалонкі страўніка. Раннія сімптомы могуць ўключаць пякотку, болі ў жываце, млоснасць і страту апетыту. Пазней прыкметы і сімптомы могуць ўключаць страту вагі, жоўтую скуру, ваніты, цяжкасці з глытаннем, і крывю ў стуле. Рак можа распаўсюджвацца са страўніка ў іншыя часткі цела, асабліва печань, лёгкія, косці, брушыну і лімфатычныя вузлы.
Прэніт
Прэні́т, Ca2Al(AlSi3O10)(OH)2 — пародаўтваральны мінерал падкласа слаістых сілікатаў, гідраксідалюмасілікат кальцыю. Названы ў гонар першаадкрывальніка — галандца Х. ван Прэна, які ў 1783 годзе прывёз яго з Паўднёвай Афрыкі ў Германію.
Сустракаецца ў вулканічных лавах, гідратэрмальных зонах. З’яўляецца выніковым прадуктам раскладання сілікатаў. Радовішчы ў Германіі, Аўстрыі, Кітаі, Італіі, Францыі, ЗША. Празрыстыя крышталі ювелірнай якасці знаходзяць у Новым Паўднёвым Уэльсе (Аўстралія), Кітаі, Шатландыі, Паўднёвай Афрыцы і ЗША.
Прэспа
Каля возера нацыянальныя паркі Галічыца (Паўночная Македонія) і Мікра-Прэспа (Грэцыя).
Фелікс Якаўлевіч Беранштэйн
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па вывучэнні мікраэлементаў, іх ролі і значэнні ў жывёлагадоўлі, пытаннях клінічна-ветэрынарнай біяхіміі, фізічна-хімічных уласцівасцях біяарганічных рэчываў.
Лідыйцы
У шырэйшым сэнсе тэрмін «лідыйцы» ўключаў усё насельніцтва Лідыі ў антычны перыяд, уключаючы аўтахтонныя дахецкія народы. Так, старажытнагрэчаскія аўтары ўключаюць у склад лідыйцаў і этрускаў, чыё паходжанне з Малой Азіі паводле сучасных даных уяўляецца цалкам верагодным, аднак мова якіх не мае нічога агульнага з лідыйскай. У любым выпадку, лідыйцы — нашчадкі адной з постхецкіх дзяржаў — былі ў Лідыі дамінуючым народам аж да заваявання Лідыі персамі.
Рост магутнасці лідыйцаў пачаўся разам са знішчэннем царства фрыгійцаў у 7 ст. да н.э. Пад уладай дынастыі Мермнадаў, якая пачалася ў 680 г. да н.э. з кіравання Гіга, лідыйцы распаўсюдзілі сваё панаванне ад усходняга іанійскага ўзбярэжжа і да ракі Галіс. Сталіцай лідыйцаў быў горад Сарды. У 630 г. на лідыйцаў напалі кімерыйцы, якім удалося захапіць Сарды каля 652 г. да н.э. Гіг памёр падчас абарончай кампаніі.
Прыродаахоўныя зоны Арменіі
Севанскі нацыянальны парк
Нацыянальны парк быў створаны ў 1978 годзе для абароны возера Севан і прылеглых раёнаў. Яго плошча, улучаючы буферную зону, складае 150100 га, 125300 га з якіх займае возера і гэты лік няўхільна расце на працягу апошніх гадоў — штогод ровень вады падымаецца на 30-40 гл.
Другая чачэнская вайна
Паветраныя бамбардзіроўкі
6-8 верасня 1999 г. расійскія бамбардзіроўшчыкі ў ходзе паветраных налётаў на сёлы Ведзено, Нажай-Юрт і  забілі 26 мірных жыхароў. 10 верасня лік ахвяр расійскіх паветраных бамбардзіровак дасягнуў 128 чалавек. 23 верасня расійскія самалёты нанеслі ракетныя ўдары па грозненскім імя шэйха Мансура і пасёлку  (Грозненскі раён). 24 верасня ахвярамі расійскай бамбардзіроўкі складоў з палівам і тэлевізійных будынкаў у ваколіцах Грознага сталі 9 чалавек. Агулам 23-30 верасня расійская авіяцыя зрабіла звыш 350 баявых налётаў на Чачэнскую Рэспубліку Ічкерыю, у тым ліку 30 верасня нанесла 20 ракетна-бомбавых удараў. За час расійскіх бамбардзіровак загінула 600 жыхароў краіны.
Расненскі сельсавет (Дрыбінскі раён)
Гісторыя
Сельсавет быў утвораны 20 жніўня 1924 года разам з Расненскім раёнам пасля таго, як у выніку другога ўзбуйнення БССР усходнія этнічна беларускія землі былі вернуты Беларусі.
Міхаіл VII Дука
Біяграфія
Яго былая жонка, грузінская царэўна Марыя, неўзабаве спалучалася шлюбам з Ватаніятам, а сын Канстанцін захоўваў статус спадчынніка прастола да 1087 года.
Аношкі (Нясвіжскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 15 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Нясвіж, за 140 км ад Мінска, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Пагарэльцы, за 2 км на поўдзень ад аўтамабільнай дарогі.
Мішні (Лачын)
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і называлася Мшэні (арм.: Մշենի), уваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Канстанцін X Дука
Канстанцін X Дука  — візантыйскі імператар у 1059—1067 гадах.
Незадаволенасць кіраваннем Канстанціна выказалася ў змове, якая ўзнікла ў 1060 або 1061 годзе і ставіла мэтай звяржэнне і забойства Канстанціна. Аднак, змова не ўдалася і ваенна-патрыятычная апазіцыя замоўкла да самай смерці Канстанціна.
Спас Уседзяржыцель
Паходжанне і значэнне назвы
Гістарычна тэрмін з'явіўся ў раннехрысціянскім грамадстве, калі ўсё часцей у грэчаскай мове стала праяўляцца неабходнасць перавесці адно з яўрэйскіх імёнаў Бога — Эль Шадай (іўр.: אל שדי).
Адам Брэменскі
Мяркуюць, што ён быў выкліканы архібіскупам Адальбертам з Верхняй Саксоніі ў Брэмен (1067 г.).
Рамон Пінейра Лопес
Палітычна, у дадатак да фарміравання Mocidades Galeguistas, быў членам галісійскай партыі, а пасля дэмакратызацыі Іспаніі, быў таксама незалежным дэпутат парламента Галісіі ў складзе спісу партыі сацыялістаў Галісіі.
Марцыян Уладзіслававіч Гедройц
Сям’я
Быў жанаты з Барбарай Сямёнаўнай Вайнянкай, удавой па Л. І. Мамонічу.
Себек
Себе́к (Сабе́к), або Су́хас (Σοῦχος) — старажытнаегіпецкі бог вады і разліву Ніла, які маляваўся з галавой кракадзіла; лічыцца, што ён адпужвае сілы зла і з'яўляецца абаронцам багоў і людзей. Паводле «Тэкстаў пірамід», Себек — сын Нейт. Супастаўляўся з Сетам, богам зямлі Гебам, з сонечным бажаством Ра ў форме Себек-Ра і з Асірысам. Себек шанаваўся галоўным чынам у Фаюме, на берагах Мерыдава возера, у Ком-Омба (Омбасе), Кракадылопалі, а таксама некаторых іншых месцах блізкіх да вады. Яго культ быў асабліва распаўсюджаны ў часы Сярэдняга царства, у перыяд кіравання XII дынастыі (19-18 стст. да н.э.), многія фараоны якой мелі рэзідэнцыі ў Фаюме і часам насілі імёны, вытворныя ад імя Себек (напрыклад, Себекхатэп ці Нефрусебек). У позні перыяд з'явілася спадарожная багіня Себектэт.
Данкельдская дынастыя
Апошнім прадстаўніком дынастыі быў кароль Аляксандр III, які памёр у 1286 годзе. Усе яго дзеці памерлі раней за бацьку, а адзіная ўнучка Маргарэт Нарвежская Дзева, дачка Маргарэт, памерла дзіцем, што выклікала доўгую спрэчку за спадчыну, у якую ўвязаліся сваякі Данкельдскай дынастыі па жаночай лініі, якая перарасла, пасля таго як у спрэчку ўключыўся кароль Англіі Эдуард I, у англа-шатландскую вайну.
Дактрына Гедройца
Гісторыя
Дактрына падрымлівала стварэнне Еўрапейскага Саюза і ставіла за мэту вывядзенне краін Цэнтральнай і Усходняй Еўропы з савецкай сферы ўплыву. Пасля выхаду Польшчы з-пад уплыву Савецкага Саюза, якому наступнічала падзенне камуністычнага рэжыму ў 1989 годзе, палажэнні дактрыны былі рэалізаваны ў польскай знешняй палітыцы ў дачыненні да краін Усходняй Еўропы. Польшча пачала інтэграцыю ў Еўрапейскі Саюз, стаўшы яго членам у 2004 годзе. Польшча падтрымлівае сяброўства Украіны ў Еўрапейскім Саюзе і НАТА. Рэалізацыя палажэнняў дактрыны ў пэўнай ступені паспрыяла нарастанню напружжання ў стасунках паміж Польшчай і Расіяй.
Квінціл
Марк Аўрэлій Клаўдзій Квінціл (Marcus Aurelius Claudius Quintillus) — рымскі імператар у 270 годзе.
Мыгыдэрэ
Мыгыдэрэ (Mığıdərə) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
Статут аўтаноміі Галісіі
Працэс галісійскай аўтаноміі была праведзены першапачаткова рэспубліканцамі з Аўтаномнай Галісійскай рэспубліканскай арганізацыі (ORGA), у тым ліку нацыяналістамі Вільярам Понтэ і Лоіса Пенья Нова. ORGA заўсёды меў большасць у камісіях, сходах і г.д. да 1932 года. Тым не менш, паколькі праект не быў зацверджаны законам у Асамблеі муніцыпалітэтаў, якая праводзілася ў Сант’яга-дэ-Кампастэла ў канцы 1932 года, Галісійская партыя стала падбухторшчыкам і рухаючай сілай працэсу, асабліва ў падрыхтоўцы і распрацоўцы плебісцыту 1936 года.
Пётр Міхайлавіч Брэнч
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў на авіяцыйных заводах Масквы і Куйбышава. З верасня 1944 па 1947 гады — інструктар Прамысловага аддзела ЦК КП(б) Беларусі, з 1947 па люты 1949 сакратар Мінскага абласнога камітэта КП(б)Б, 19 лютага 1949 года быў абраны сакратаром ЦК КП(б)Б. У 1950 — 1951 гадах намеснік, з 1951 і да скасавання Міністэрства ў 1953 годзе — міністр мясцовай прамысловасці БССР. Пасля працаваў на пасадзе 1-га намесніка міністра сельскай гаспадаркі БССР. У 1955 годзе быў абраны сакратаром Брэсцкага абласнога камітэта КП Беларусі. Са студзеня 1963 і да 1965 працаваў намеснікам начальніка ўпраўлення станкабудавання і агульнага машынабудавання Беларускага СНГ і начальнікам Тэхнічнага ўпраўлення Беларускага СНГ.
Член ЦК КПБ (1949—1960).
Карл Людвіг Гардынг
У гонар Гардынга названы і.
Афонсу V
Біяграфія
У 1471 годзе паў Танжэр і, каб падкрэсліць свае прэтэнзіі на паўночна-афрыканскія тэрыторыі, да сваіх тытулаў Афонсу V дадаў званне кіраўніка Афрыкі, за што і атрымаў мянушку Афрыканец.
Мамлюкскі султанат
Мамлюкскі султанат — сярэднявечная феадальная дзяржава на Блізкім Усходзе, якая праіснавала з 1250 па 1517 гады. Султанат утварыўся ў выніку захопу ўлады ў Каіры мамлюкамі, якія зрынулі дынастыю Аюбідаў.
Канчатак улады мамлюкаў у Егіпце
Нягледзячы на спробы Мухамеда Алі знішчыць мамлюкаў, частка іх бегла ў Судан. У 1811 годзе гэтыя мамлюкі стварылі дзяржаву ў Данголе (Сенары) у якасці базы для рабагандлю. У 1820 годзе султан Сенара паведаміў Мухамеду Алі, што ён не вышле мамлюкаў. У адказ на гэта войскі Мухамеда Алі колькасцю 4000 чалавек уварваліся ў Судан, каб вярнуць мамлюкаў у Егіпет. Егіпецкія войскі знішчылі мамлюкаў у Данголе, захапілі Кардафан і Сенар.
Атал (Шатландыя)
Гістарычны цэнтр рэгіёна — замак Блэр, рэзідэнцыя герцагаў Атала, і горад Данкелд, цэнтр аднаго з біскупстваў сярэднявечнай Шатландыі. Атал уяўляе сабой досыць высокі (да 1100 м) рэгіён Шатландскага нагор'я ў верхнім цячэнні ракі Тэй. Паверхня моцна зрэзана далінамі і азёрамі.
Аляксей Філіпчанка
Біяграфічныя звесткі
Пахаваны на наваполацкіх могілках Вітаржжа. «Хартыя-97» пасмяротна прысудзіла яму сваю першую прэмію за праваабарончую дзейнасць.
Каэфіцыент зруху
Удакладненне
У англамоўнай літаратуры пры вызначэнні каэфіцыента зруху функцыяі імавернасці або шчыльнасці імавернасці выкарыстоўваецца формула Трэба заўважыць, што ў аднамерным выпадку калі каэфіцыентам зруху x_0=b павялічваецца, то функцыя імавернасці або шчыльнасці імавернасці зрушваецца направа (у большы бок), і наадварот, калі каэфіцыентам зруху x_0=b памяншаецца, то функцыя імавернасці або шчыльнасці імавернасці зрушваецца налева (у меншы бок). І ў першым, і ў другім выпадку форма (shape) або  не будзе адрознівацца ад суадносных без каэфіцыентам зруху.
Малева
Мале́ва (, Малево) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нясвіжскага сельсавета.
Горскі сельсавет (Краснапольскі раён)
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 783 чалавекі, з іх 91,3 % — беларусы, 7,0 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Надзея (Нясвіжскі раён)
Надзе́я (, Надея) — былая вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Карцэвіцкага сельсавета.
Латакія
Латакі́я (Λαοδικεία, اللاذقية [Al-Lāðiqījah], Lazkiye, ) — галоўны порт Сірыі на Міжземным моры. Насельніцтва — 554 000 чалавек.
Гісторыя
З XVI стагоддзя да Першай сусветнай вайны — горад у складзе Асманскай імперыі. У перыяд асманскага панавання горад насялялі пераважна алавіты, тым не менш сярод жыхароў была дастатковая колькасць сунітаў і хрысціян.
Пасля звяржэння караля Фейсала ўлада перайшла да французаў, якія падалі гораду аўтаномію. З 1930 па 1936 — сталіца санжака Латакія — намінальна аўтаномнай дзяржавы пад кіраўніцтвам Францыі пры мандаце Лігі Нацый.
Культура
Ад антычнага перыяду ў горадзе захаваліся тэтрапілон і рэшткі каланады, сярод помнікаў пазнейшага часу — некалькі цэркваў 5—6 стст. і мячэцяў 14—18 стст. У раёне Латакіі маецца шэраг марскіх пляжаў, у тым ліку марскі курорт Шат аль-Азрак — «Блакітны бераг». Купальны сезон на тутэйшых неглыбокіх цёплых водах і пясчаных пляжах доўжыцца з мая па лістапад. Разваліны старажытнага горада Угарыт, дзе былі знойдзены найстаражытныя алфавітныя пісьмёны, знаходзяцца ўсяго ў 16 км на поўнач. У самым горадзе маецца невялікі музей (працуе ў першай палове дня, выхадны — аўторак).
Насельніцтва
У Латакіі пражывае найбольшая колькасць алавітаў ва ўсёй Сірыі. Вядомыя выхадцы Латакіі — Хафез аль-Асад, Башар аль-Асад, Хана Міна, Із ад-Дзін аль-Касам.
Кунігунда Люксембургская
Кунігунда (каля 980, Люксембург — 3 сакавіка 1033 ці 1039) — хрысціянская святая, жонка імператара Генрыха II, таксама кананізаванага, і дачка графа Зігфрыда Люксембургскага.
Біяграфія
У 1025 годзе сышла ў кляштар бенедыктынак Каўфунген, заснаваны ёю раней. Пасля паслушніцтва, у гадавіну смерці мужа, 13 ліпеня 1025 года была пастрыжана архібіскупам Арыба ў манашкі. Памерла 3 сакавіка 1033 года або ў 1039 годзе. Была пахавана ў Бамбергскім саборы каля мужа. Інакенцій III прылічыў яе да ліку святых 29 сакавіка 1200 года.
Фларыян
Марк Аній Фларыян (Marcus Annius Florianus), больш вядомы ў рымскай гістарыяграфіі як Фларыян, — рымскі імператар, які кіраваў у 276 годзе.
Меў тытул «Бацька Бацькаўшчыны».
Гарыфуна
Гісторыя
Слоўнікавы запас утрымоўвае словы наступнага паходжання:
Тварог
Тэхналогія прыгатавання
У залежнасці ад спосабу згусання малака тварог падзяляюць на кіслотны і сычужны. Кіслотны тварог атрымліваюць шляхам сквашвання малака малочнакіслай закваскай, а сычужны — малочнакіслай закваскай з дадаваннем сычужнага ферменту і хлорыстага кальцыю.
Касцёл Святога Ігнацыя Лаёлы (Віцебск)
Касцёл Святога Ігнацыя Лаёлы — мураваны каталіцкі храм у горадзе Віцебску. Касцёл названы ў гонар святога Ігнацыя Лаёлы — заснавальніка ордэна айцоў-езуітаў. Знаходзіцца на скрыжаванні вуліцы Генерала Іваноўскага і Баграмяна.
Абстрэл аўтобуса пад Валнавахай
Версія ўкраінскага боку
Начальнік Галоўнага каманднага цэнтра ўзброеных сіл Украіны Багдан Бондар заявіў, што ўкраінскія вайскоўцы не датычныя да абстрэлу аўтобуса пад Валнавахай.
Украіна
Прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка звярнуўся да ўкраінскага народа ў сувязі з трагедыяй. Пры гэтым ён параўнаў трагедыю ў Валнавасе са стральбой у рэдакцыі газеты Charlie Hebdo, і заклікаў увесь свет да салідарнасці з Украінай.
Мартыралог Беларусі
Выдадзены бюлетэнь «Мартыралог Беларусі» (1989), зняты дакументальны фільм «Дарога на Курапаты» (1990, рэж. М. Жданоўскі), праведзена канферэнцыя «Час, помнікі, людзі: Памяці рэпрэсіраваных археолагаў» (1993), устаноўлены памятныя знакі ў Чэрвені, Курапатах (пад Мінскам) і інш.
Блядка
Назва
Назва возера можа паходзіць ад светлага колера азёрнай вады — бледнага, бледнаватага, што абумоўлена колерам пясчанага дна ў старыя часы. Невыпадкова суседняе з Блядкам возера насіла падобную назву — Бляда, Блядна, Бледнае.
Кайкава
Гісторыя
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў і ў сярэдзіне кастрычніка 1920 года пад акупацыяй Польшчы. За часамі польскай акупацыі дзейнічала бальшавіцкае падполле.
Францішак Чэчатка
Фра́нцішак Ё́сеф Чэ́чатка (František Josef Čečetka; 23 красавіка 1871, Нове-Грады каля г. Высаке-Мыта Аўстра-Венгрыя (цяпер раён Усці-над-Орліцы Пардубіцкага края Чэшскай Рэспублікі) — 3 чэрвеня 1942, Прага) — чэшскі пісьменнік, драматург, аўтар кніг для юнацтва і педагог.
Генрых I (граф Люксембурга)
Біяграфія
Генрых насіў тытул графа Ардэненгау яшчэ ў 993 годзе, да смерці свайго бацькі. У 1001 і 1002 годзе Генрых суправаджаў імператара Атона III у яго паходзе ў Італію.
Лубін вузкалісты
Значэнне і выкарыстанне
Лубін вузкалісты часцей за ўсё вырошчваюць у на зялёнае ўгнаенне. Падобныя з ім і. Асабліва важнае значэнне набываюць безалкалоідныя формы любінаў, якія выкарыстоўваюцца на корм жывёле.
Аляксей Міхайлавіч Багамолаў
Аляксей Міхайлавіч Багамолаў (, с. Вялікае Іванаўскае, цяпер Раменскі раён, Маскоўская вобласць —, г. Горкі) — беларускі аграном і селекцыянер. Кандыдат сельскагаспадарчых навук, дацэнт. Заслужаны аграном (1960). Ганаровы грамадзянін Горацкага раёна (2010). Ганаровы прафесар БДСГА (1995).
Першаісны корань (тэорыя лікаў)
Існаванне
з'яўляецца цыклічнаю групаю парадку
Колькасць
розных першаісных каранёў па модулю
1 ⩽ k ⩽ φ(m)-1
.
Гісторыя
Першаісныя карані для простых модуляў
Вацлаў Бенеш Трэбізскі
Творчасць
Творы пісьменніка карысталіся вялікай папулярнасцю ў чэшскім грамадстве.
Уладзімір Андрэевіч Мікуліч
Біяграфія
Завочна скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КП(б)Б у 1950 годзе. У 1957 годзе скончыў ВПШ пры ЦК КПСС.
З красавіка 1962 года — другі сакратар,
Дэрпцкае біскупства
Гісторыя
У 1242 г. эсцкае войска біскупа Германа пацярпела паражэнне ад наўгародскага князя Аляксандра Неўскага ў знакамітым Лядовым пабоішчы.
У апошнія гады існавання біскупства ў яго пагоршыліся адносіны з Расіяй, што стала пасля асноўнай нагодай да Лівонскай вайны. Цар Іван Грозны запатрабаваў, каб біскупства выплаціла яму велізарную даніну ў 40 000 талераў. Ён настойваў, што Дэрпт з'яўляўся старажытнай славянскай крэпасцю Юр'евам, маючы на ўвазе кароткі перыяд славянскага ўплыву ў землях эстаў, якія падпарадкаваў князь Яраслаў Мудры ў 1030—1061 гг. Кіраўніцтва біскупства спрабавала паменшыць суму даніны для працягу перамір'я, але цар адмовіўся ад дыпламатычных мер і абвясціў вайну. У 1558 г. Дэрпт быў узяты расійскімі войскамі і Дэрпцкае біскупства спыніла сваё існаванне.
Лівонская канфедэрацыя
Структура дзяржавы
На чале Лівонскай канфедэрацыі стаяў пажыццёва прызначаны ландмайстар Тэўтонскага ордэна з рэзідэнцыяй у Рызе ці Вендэне.
Эдвард Гараздоўскі
Быў адным з найлепшых дрэварытнікаў свайго часу і аўтарам некалькіх сотняў высакаякасных дрэварытаў. Да найлепшых належаць тыя, што ствараліся паводля малюнкаў Юліюша Косака і Міхала Андрыёлі. Акрамя таго, ілюстраваў кнігі, у тым ліку раман «Мэір Эзофавіч» («Meir Ezofowicz») Элізы Ажэшкі, «Старая байка» («Stara baśń») Юзафа Крашэўскага, або «На перавале» («Na przełęczy») Станіслава Віткевіча.
Міцькавічы (Нясвіжскі раён)
Да 9 жніўня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Карцэвіцкага сельсавета.
Крысціна Валер’еўна Шашко
Дасягненні
Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў скачках з 3-метровага трампліна.
Ганконгскія пратэсты 2014 года
28 верасня пратэстоўцы блакавалі абедзве ўсходне-заходнія траспартныя артэрыі на поўначы востава Ганконг каля Адміралцейства. Ужыванне грубых метадаў разгону паліцыяй, у тым ліку неабгрунтаванае выкарыстанне слёзатачывага газу і напады апанентаў, у тым ліку членаў трыяды, на пратэстуючых, выклікалі павялічэнне падтрымкі пратэсту грамадзянамі. Урад патрабаваў скончыць пратэсты да 6 кастрычніка, але гэта было праігнаравана мітынгоўцамі, хоць яны і дазволілі дзяржаўным служачым увайсці ў офісы, якія раней былі заблакаваныя. Дзяржаўныя кітайскія СМІ сцвярджаюць, што Захад гуляе ролю «распаўсюдніка» ў пратэстах і што «ўсё больш людзей у Ганконгу падтрымліваюць анты-рэвалюцыйны рух», а таксама папярэджваюць пра «загінуўшых, параненых і іншыя цяжкія наступствы». 11 кастрычніка студэнты апублікавалі адкрыты ліст да кіраўніка КНР Сі Цзіньпіна. У апытанні грамадскай думкі, якую праводзілі ў ганконгскам палітэхнічнам універсітэце 4 кастрычніка, 59% з 850 апытаных падтрымалі пратэстуючых.
Баяры (Нясвіжскі раён)
Бая́ры (, Бояры) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпскага сельсавета.
Дзарап
Дзарап (Ձորափ), Каракішыляр (Qarakişilər) — сяло ў Кашатагскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Шакола
Шакола — прозвішча.
Іосіф Фаміч Сушко
Біяграфія
Член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 1996 года.
Высокая Ліпа
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 18 км у напрамку на захад ад горад Нясвіж, за 120 км ад Мінска, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Гарадзея, каля ракі Сноўка.
Дворышча (тып паселішча)
Сваю распаўсюджанасць аднадворны тып паселішча набыў у IX—ХІ стст. у выніку распаду тэрытарыяльных абшчын — селішчаў. Яго існаванню спрыяла форма феадальнай павіннасці (падворная, падушная), а таксама ландшафт: балоцістыя палескія нізіны, перасечаны марэнавы рэльеф Паазер'я і г.д.. На сярэдзіну XVI ст., паводле звестак інвентароў, дворышча з'яўлялася найбольш адметным тыпам паселішча для Палесся. Масавае скарачэнне колькасці дворышчаў адбылося падчас правядзення валочнай рэформы. Частка іх трансфармалася ў шматдворныя вёскі, збярогшы назву як відавы тапонім Дворышча, Стары Двор, Новы Двор і г.д.
Эзель-Вікскае біскупства
Э́зэль-Ві́кскае біскупства, таксама Э́зэльская епіскапія (Bistum Ösel-Wiek); у эстонскіх крыніцах Саарэ-Ляэнемааская епіскапія (Saare-Lääne piiskopkond) — духоўна-феадальнае княства, якое існавала ў заходняй, а таксама астраўной частцы сучаснай Эстоніі ў перыяд 1228—1560 гадоў. Узнікла ў 1227—1228 гадах пасля таго як у Прыбалтыку ўварваўся Ордэн мечнікаў, з 1237 года вядомы як Лівонскі ордэн. Нагодай да паходаў германскіх крыжакоў было заваяванне і гвалтоўная хрысціянізацыі мясцовых прыбалтыйскіх плямёнаў (куршы, лівы і г.д.), асноўнай мэтай — захоп зямлі і каланізацыя яе нямецкімі пасяленцамі.
Лубін мнагалісты
Апісанне
Боб — падоўжаны, вузкі, пляскаты, чорны, густаваласісты, двухстворкавы, паміж насенінамі ёсць папярочныя перагародкі. Цвіце ў маі-ліпені.
Рыгор Васілевіч Цішкевіч
Уваходзіў у якасці эксперта ў склад Экспертнага савета па праектах дзяржаўных праграм.
Губная памада (фільм)
Губная памада (Lipstick) — амерыканская драма 1976 года. Рэжысёрам фільма стаў Ламонт Джонсан, а Марго Хемінгуэй, яе сястра Марыэль Хемінгуэй (унучкі вядомага пісьменніка Эрнэста Хемінгуэя) і Крыс Сарандон выканалі асноўныя ролі.
Жаночае выбарчае права
Жаночае выбарчае права — права жанчын удзельнічаць у выбарах народных прадстаўнікоў. Уключае права абіраць і права быць абраным.
Да 19 стагоддзя права жанчын на галасаванне давалася лакальна і, як правіла, суправаджалася дадатковымі абмежаваннямі (маёмасны цэнз, становішча ў сям'і, грамадстве і т.п.). Затым пачаўся перыяд росту актыўнасці руху за жаночае выбарчае права. Гэта прывяло да яго замацавання ў міжнародным праве ў сярэдзіне 20 стагоддзя.
Раман Віталевіч Маісееў
Раман Віталевіч Маісееў (нар. ) — беларускі скакун у ваду. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2015 года ў сінхронных скачках з трампліна.
Габруны
Гісторыя
З 1921 года ў складзе Польшчы, Баранавіцкі павет Навагрудскага ваяводства.
Брацлаў
Гісторыя
У XVII ст. Брацлаўскія замкавыя ўмацаванні прыйшлі ў заняпад. У 1648—1712 гадах цэнтр Брацлаўскага палка. У 1672—1699 гадах Брацлаў знаходзіўся пад турэцкай акупацыяй.
Грыбаўшчына (Нясвіжскі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лявонавіцкага сельсавета.
Музей землязнаўства (Мінск)
Экспазіцыя
Дадатковым элементам музея з’яўляецца пакрыццё падлогі на другім паверсе будынка ў выглядзе «геалагічнай алеі», прадстаўленай 27 петраграфічнымі разнавіднасцямі горных парод.
Дубейкі (Нясвіжскі раён)
У 1954—1971 гадах цэнтр Дубейкаўскага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лявонавіцкага сельсавета.
Герб Мелільі
Сімволіка
Дэвіз у верхняй частцы герба таксама з’яўляецца лацінскім выслоўем, якія перакладаюцца як «дзецям варта аддаваць перавагу Радзіме, а не бацькам».
Панявежыская дыяцэзія
Дэканаты
Панявежыская дыяцэзія падзелены на 9 дэканатаў:
Новапалескае
Новапалескае — вадасховішча ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Каросцінка, прыкладна за 1,3 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Новае Палессе.
Кніга данін Казіміра
Упершыню апублікавана М. Доўнар-Запольскім ў 1897 годзе, потым двойчы перавыдавалася — у 1910 годзе ў складзе РГБ, і ў 1998 годзе ў літоўскім выданні 3-й кнігі запісаў. Неаднакроць вывучалася і вычучаецца гісторыкамі.
Яўген Віталевіч Кандратовіч
Дасягненні
Срэбраны прызёр Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2014 года ў скачках з 1-метровага трампліна.
Шэшонк I
Тайныя інтрыгі Шэшонка супраць Ізраіле-іўдзейскага царства
Прымаў у сябе Шэшонк і іншага ворага Саламона, нашчадка выгнанага Давідам царскага роду Ідумеі Адэра, які ў свой час, яшчэ дзіцем, уцёк у Егіпет. Адэр набыў у фараона вялікую ласку, так што ён даў яму ў жонку сястру сваёй жонкі, сястру царыцы Тахпенесы, а затым адпусціў яго шкодзіць Саламону. ''«І падняў Гасподзь праціўніка на Саламона, Адэра Ідумеяніна, з царства Ідумейскага роду. Калі Давід быў у Ідумеі, і ваеначальнік Ёаў прыйшоў дзеля пахавання забітых і пабіў увесь мужчынскі пол ў Ідумеі, бо шэсць месяцаў пражыў там Ёаў і ўсе Ізраільцяне, пакуль не вынішчылі ўсяго мужчынскага полу ў Ідумеі, тады гэты Адэр уцёк у Егіпет і з ім некалькі Ідумеян, якія служылі пры бацьку ягоным; Адэр быў тады малым дзіцём. Выправіўшыся з Мадыяма, яны прыйшлі ў Фаран і ўзялі з сабою людзей з Фарана і прыйшлі ў Егіпет да фараона — цара Егіпецкага. Адэр ўвайшоў да фараона, і ён даў яму дом, і назначыў яму ўтрыманне, і даў яму зямлю. Адэр здабыў у фараона вялікую міласць, так што ён даў яму за жонку сястру сваёй жонкі, сястру царыцы Тахпенесы. І нарадзіла яму сястра Тахпенесы сына Генувата. Тахпенеса выхоўвала яго ў доме фараонавым; і жыў Генуват у доме фараонавым разам з сынамі фараонавымі. Калі Адэр дачуўся, што Давід спачыў з бацькамі сваімі і што ваеначальнік Ёаў памёр, дык сказаў фараону: адпусці мяне, я пайду ў сваю зямлю. І сказаў яму фараон: хіба ты маеш патрэбу ў чым-небудзь у мяне, што хочаш ісці ў сваю зямлю? Ён адказваў: не, але адпусці мяне. [І вярнуўся Адэр у зямлю сваю]».''
Будаўнічая дзейнасць
Авалодаўшы пасля паходу незлічонымі скарбамі, Шэшонк прыступіў да бурнай будаўнічай дзейнасці, якой краіна не памятала ўжо 200 гадоў і якая павінна была праславіць яго імя ў стагоддзях. Ён раскошна ўпрыгожыў храмамі сваю рэзідэнцыю Бубастыс і значна пашырыў Карнакскі храм у Фівах, у якім пабудаваў пілон. Гэта быў — і дагэтуль застаецца найвялікшым з існых храмавых двароў, ён мае ў шырыню больш за 96 метраў, у глыбіню — 82 метра і абмежаваны найвышэйшым у Егіпце пілонам таўшчынёй у 11 метраў, вышынёй у 46 і з верхняй паверхняй у 33 м². Шэшонк хацеў адсвяткаваць там свой трыццацігадовы юбілей. Яго сын Іўапет — вярхоўны жрэц Амона — паслаў у Сільсілу экспедыцыю за каменем для велізарнага двара і пілона, якім меркавалася дапоўніць Карнакскі храм з захаду (надпіс ад II месяца сезона Шэму 21 года кіравання Шэшонка I).
Шахцёр Салігорск (валейбольны клуб)
Дасягненні
Суперкубак Беларусі па валейболе
Каўнаская мітраполія
Гісторыя
Сённяшняя юрысдыкцыя мітраполіі ўключае заходнюю частку Літвы.
Аляксандра Максімаўна Бурлыка
Аляксандра Максімаўна Бурлыка (нар. ) — беларуская скакуха ў ваду.
Дасягненні
Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2015 года ў сінхронных скачках з трампліна.
Віктар Мікалаевіч Вятроў
Біяграфія
9 верасня 1994 указам Прэзідэнта быў прызначаны першым намеснікам міністра архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь.
Расійска-амерыканская кампанія
Аляска
Напярэдадні Крымскай вайны ў 1853 г. Мікалай Мікалаевіч Мураўёў, генерал-губернатар Усходняй Сібіры, прапанаваў Мікалаю I прадаць Аляску, паколькі рана ці позна прыйдзецца саступіць яе ЗША.
Далёкі Усход
Далёкі Усход цікавіў Расійска-амерыканскую кампанію адначасова як месца здабычы і транзітная тэрыторыя. Багатым на футравых жывёл рэгіёнам былі Курыльскія астравы. У 1768 г. расійскія падданыя дасягнулі вострава Уруп, дзе знайшлі каланаў. З 1770 г. Уруп наведвалі расійскія прамыслоўцы. Яны не толькі вялі здабычу, але збіралі ясак і рабавалі карэнных насельнікаў — айнаў. У 1775 г. па ініцыятыве ўладаў на Курыльскія астравы выправілася прыватная экспедыцыя, у арганізацыі якой удзельнічаў Г. І. Шэліхаў. Яна дасягнула Японіі, аднак наладзіць там перагаворы не здолела. У 1794 г. Паўночна-Усходняя кампанія заснавала на поўдні Урупа паселішча, дзе планавала займацца земляробствам. Сярод каланістаў былі алеуты. Вопыты з пасевамі аказаліся няўдалымі. Да 1807 г. паселішча было канчаткова закінута.
Каўнаская архідыяцэзія
Дэканаты
Каўнаская архідыяцэзія падзелена на 7 дэканатаў:
Аляксей Віктаравіч Краўчанка
Клубная кар’ера
У лютым 2020 года стаў іграком рэчыцкага «Спадарожніка», якому дапамог перамагчы ў Першай лізе. У пачатку 2021 года ўвайшоў у трэнерскі штаб дубля «Спадарожніка», аднак у той жа час далучыўся да гомельскага «Паперпрама» ў Другой лізе.
Міжнародная кар’ера
У студзені 2005 года згуляў адзін матч за моладзевую зборную Беларусі на міжнародным турніры ў Досе.
Лявонавічы (Нясвіжскі раён)
Гісторыя
У 1720 годзе вёска ў Новагародскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1870 годзе — вёска Пацейкаўскай воласці Слуцкага павета. У 1890 годзе ў вёсцы адкрыта перасовачная школа граматы, дзе ў 1890/1891 навучальным годзе вучылася 8 хлопчыкаў.
Інфраструктура
Дом культуры, бібліятэка, дзве крамы, дзіцячы садок, аддзяленне сувязі «Белпошта», урачэбная амбулаторыя, гараж, аўтапарк ЗАТ «1 Мая», жывёлагадоўчая і свінаферма.
Томас Бекет
Канфлікт з каралём і выгнанне
Прадстаўнікі духавенства, якія прысутнічалі ў Кларэндане, ухвалілі канстытуцыі, але Бекет, хоць і заявіў пра сваю згоду з іх зместам, адклаў падпісанне. Папа Аляксандр III адмовіўся прызнаць канстытуцыі, бо яны супярэчылі кананічнаму праву (у прыватнасці, за адно і тое ж злачынства клірыкі павінны былі быць асуджаны двойчы — свецкім і духоўным судамі); услед за Папам Томас Бекет таксама абвясціў пра адмову ад падпісання Кларэнданскіх канстытуцый. У адказ 8 кастрычніка 1164 года Генрых II на савеце ў Нартгемптане абвінаваціў архібіскупа ў растратах казны ў перыяд яго канцлерства. Томас Бекет абвясціў пра сваю непадсуднасць каралеўскаму савету і бег у Францыю.
Кананізацыя
12 ліпеня 1174 года да грабніцы Томаса Бекета прыходзіў з пакаяннем босы Генрых II Плантагенет. 7 ліпеня 1220 года мошчы святога, якія захоўваліся ў крыпце сабора, былі перанесены ў раскошную раку ў капэле Святой Тройцы Кентэрберыйскага сабора.
Паведамленні пра цуды, якія адбываліся ля мошчаў Томаса Бекета, з'явіліся адразу пасля яго мучаніцкай смерці. Апроч гэтых цудаў, Бекет вядомы сваім унутраным перараджэннем: з разгульнага веселуна — каралеўскага прыяцеля і сабутэльніка ён пасля пасвячэння ператварыўся ў строгага аскета. Пасля яго смерці на яго целе была знойдзена валасяніца, якую ён насіў употай. Жыціе Святога Томаса Бекета было ўключана ў Залатую легенду.
Генрых VIII і Томас Бекет
Нягледзячы на афіцыйнае праследаванне Генрыхам VIII, шанаванне святога захавалася ў народзе, былі захаваны многія яго абразы і рукапісы. Лічыцца, што мошчы святога былі спалены, а прах развеяны па ветры, але афіцыйнага пацверджання гэтаму няма. Таму часам сцвярджаецца, што мошчы былі тайна перапахаваны. У 1888 годзе ў крыпце Кентэрберыйскага сабора недалёка ад першапачатковага месца пахавання Томаса Бекета былі знойдзены рэшткі, якія, магчыма, з'яўляюцца выратаванымі мошчамі святога.
Неапазнаны лятаючы аб’ект
На Зямлі
Няма адзінага меркавання аб «вокнах». Асобныя даследчыкі схільны разглядаць у якасці падставы для «хваль» паведамленняў аб НЛА павышаную яркасць таго ці іншага астранамічнага аб’екта ў дадзены перыяд, напрыклад, Марса. Ёсць меркаванні аб тым, што «хвалі» такіх паведамленняў узнікаюць у дзяржавах, якія перажываюць тыя ці іншыя цяжкасці. (Напрыклад, усплёск паведамленняў аб «лятаючых талерках» у канцы 1940-ых гадоў можна патлумачыць халоднай вайной). Нехта лічыць, што захапленне насельніцтва новымі навукова-фантастычнымі творамі (напрыклад кінафільмамі) стымулюе з’яўленне апавяданняў аб назіранні НЛА.
У космасе
Пасля з’яўлення блізкага да праграмы SETI інтэрнэт-рэсурса агляду Сусвету WikiSky, пошукі НЛА і іншых праяўленняў пазаземнага розуму ў космасе сталі мажлівымі не толькі астраномам і ўдзельнікам праграмы SETI, але і шырокаму грамадству. У канцы 2010 г. у СМІ і сярод сусветнага грамадства ўзнікла шырокае абмеркаванне знаходкі ў WikiSky падазроных артэфактаў, якія сталі называць магчымымі ляцячымі да зямлі іншапланетымі караблямі. Даступныя для пастаяннага ўсеагульнага назірання, гэтыя аб’екты маюць двухкорпусную, цыліндрычную, круглую і стрыжнявую форму.
НЛА і навука
Існуюць два тыпы навукоўцаў, якія адмаўляюць існаванне НЛА. Да першага тыпа належаць насмешнікі, якія нават не спрабуюць разабрацца з нейкім пэўным выпадкам назірання феномена. Да другога тыпа належаць навукоўцы, схільныя пасля праверкі прызнаваць рэальнасць НЛА, але толькі ў якасці псіхічнай з’явы.
Тлумачэнне вядомых выпадкаў назірання НЛА
Нашумелы ў сувязі з масавым назіраннем у СССР так званы Петразаводскі феномен (Петразаводскі цуд) 1977 года афіцыйнымі арганізацыямі спачатку быў патлумачаны як нявывучаная прыродная анамальная з’ява, а потым — дзейнасцю ваеннага і асабліва засакрэчанага ў той час касмадрома Плясецк, але, прывязка да гэтай з’явы названага запуску ракеты мае шэраг несутыковак.
Іракская вайна
Іракская вайна — узброены канфлікт 2003—2011 гадоў паміж Іракам, а затым іраксімі паўстанцамі, і міжнароднымі ваеннымі сіламі на чале са Злучанымі Штатамі Амерыкі, які пачаўся са звяржэння ўрада Партыі арабскага сацыялістычнага адраджэння Садама Хусейна.
Перадгісторыя
11 верасня 2001 адбылася тэрарыстычная атака на Сусветны гандлёвы цэнтр, у якой загінула больш за 2500 тысяч чалавек. Адказнасць за гэты тэракт узяла на сябе тэрарыстычная арганізацыя Аль-Каіда. Урад ЗША патрабаваў зноў ўвесці Спецыяльную камісію на тэрыторыю Ірака. У сродках масавай інфармацыі з’яўляюцца абвінавачванні амерыканскіх уладаў у бок Садама Хусейна, што ён мае дачыненне да крывавых падзеяў 11 верасня. Таксама, акрамя афіцыйнай версіі здарэння, ёсць і іншая, сутнасць якой, заключаецца ў тым, што да трагедыі ў СГЦ датычны самі ўлады ЗША, мэтай якіх сталі наўмысныя абвінчаванні ў адрас Хусейна. Але, нягледзячы на ​​гэта ў 2002 годзе, атрымаўшы згоду Ірака, на тэрыторыі краіны зноў трапляюць інспектара Спецыяльнай камісіі. Пошук слядоў зброі працягваўся да пачатку вайны.
Уварванне
27—28 сакавіка моцная пясчаная бура замарудзіла прасоўванне амерыканскіх войскаў. Тым часам 3-я пяхотная дывізія вяла баі ў прыгарадах Неджэфа і Куфы. Асабліва жорсткі супраціў амерыканцам аказала група іракскіх войскаў, сканцэнтраваць у прыгарадах Куфы. Пасля паразы іракцаў, амерыканскія войскі рушылі на поўнач да г. Кербела.
Першая працяглая паўза ў наступленні пачалася ў ваколіцах Кербелы, дзе амерыканскія сілы сустрэлі жорсткае супраціўленне іракцаў.
Страты
У той жа час, існуюць і іншыя ацэнкі страт, асабліва што датычыцца арміі ЗША.
Ляхі (Нясвіжскі раён)
Ляхі́ (, Ляхи) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ланскага сельсавета.
Мысліва
Мыслі́ва (, Мысливо) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ланскага сельсавета.
Цішкевіч
Цішкевіч — прозвішча.
Федчанка
Фе́дчанка (Федченко) — украінскае прозвішча.
Мікалай Рыгоравіч Грынько
Біяграфія
Памёр 10 красавіка 1989 года.
Аляксандр Ільіч Селязнёў
Аляксандр Ільіч Селязнёў (, в. Тукалава, , РСФСР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр архітэктуры і будаўніцтва Беларусі (2006—2010).
Rosa 'American Pillar'
Біялагічнае апісанне
Цвіценне аднаразовае, на леташніх парастках.
Хваробы і шкоднікі
Успрымальны да сопкай расы.
Вялікадолецкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ушацкага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Ушацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна. 18 сакавіка 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Весніцкага сельсавета (17 населеных пунктаў: Адворыца, Афераўшчына, Бабовішча, Башоўка, Весніцк, Глінішча, Дубінец, Заляддзе, Зарубаўшчына, Капцы, Касары, Лясіны, Мазуліна, Рагазіна, Садкі, Стараселле і Чырвоная Горка). 17 ліпеня 1964 года ў склад сельсавета з Заазерскага сельсавета перададзена вёска Вострава. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Ушацкага раёна. 12 верасня 1966 года ў склад сельсавета ўключаны 10 населеных пунктаў (Антунова, Ветча, Казімірова, Лагі, Малыя Дольцы, Мацюшы, Мірны, Новая Жызнь, Пуцілкавічы і Храмёнкі), якія былі перададзены ў склад Ушацкага раёна пад час яго аднаўлення 30 ліпеня 1966 года. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Вялікадолецкага сельсавета 44 населеныя пункты. 29 снежня 2009 года скасаваны вёскі Есяновікі і Зарубаўшчына.
Іван Сямёнавіч Федчанка
Біяграфія
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 чэрвеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі старшыне Федчанка Івану Сямёнавіч прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаль «Залатая Зорка» (№ 3069).
Сцягі штатаў ЗША
У цяперашні час у кожнага штата ЗША ёсць сцяг. Сцягі з’яўляюцца афіцыйнымі сімваламі штатаў.
Смалічы (Нясвіжскі раён)
Смалічы́ (, Смоличи) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ланскага сельсавета.
Амлынцы
Амлы́нцы (, Амлынцы) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сейлавіцкага сельсавета.