cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іаган Баптыст Крамер
Біяграфія
У 1782—1784 гг. вучыўся ў Муцыа Клеменці. У далейшым жыў пераважна ў Англіі. З яго твораў (адных санат налічваецца да 105) асабліва цікавыя эцюды. У 1846 выдадзена яго школа для вывучэння гульні на фартэпіяна. Пісаў таксама канцэрты для фартэпіяна і аркестра, дуэты для фартэпіяна і арфы, квінтэт і мноства дробных твораў. Як піяніст-віртуоз, Крамер славіўся выдатным па разнастайнасці тушэ.
Мікола Мятліцкі
Мікола Міхайлавіч Мятліцкі (, в. Бабчын, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі паэт.
Вялікая Кракотка
Вялі́кая Крако́тка (, Великая Кракотка) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярніцкага сельсавета. За 30 км ад Слоніма.
Сноўка (прыток Даколькі)
Сноўка — рака ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Даколька. Даўжыня 11 км. Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад вёскі Глядавічы, вусце за 0,5 км на ўсход ад вёскі Стражы. Рэчышча каналізаванае.
Назва
Назва ракі Сноў значыць «Плыткая (рака)».
Старабалцкае *Snāvas «цячэнне» (< індаеўрапейскае *sna-ṷo-s) захавалася на сёння толькі ў гідраніміі. Фанетычна падобная структура ў старабалцкага *Drāvas (таксама захавалася толькі ў гідраніміі), ад індаеўрапейскага *dreu- «бегчы, імкнуцца», ад якога рачныя назвы тыпу Адроў, Сухадроўка.
Сербская мова
Назоўнік
Сербскі назоўнік мае граматычныя катэгорыі роду, ліку і склону. Існуе тры роды (мужчынскі, жаночы, сярэдні), два лікі (адзіночны і множны) і сем склонаў (назоўны, родны, давальны, вінавальны, творны, месны і клічны).
Тэарэма Пойнтынга
дзе — шчыльнасць энергіі электрычнага поля,  — шчыльнасць энергіі магнітнага поля і  — магутнасць джоўлявых страт ў адзінцы аб'ёму.
Вывад
Разгледзім спачатку ураўненне Максвела-Ампера:
Ваенная палітыка Беларусі
Ваенная палітыка Беларусі — дзейнасць, накіраваная на падрыхтоўку сіл і сродкаў ваеннай арганізацыі, вызначэння парадку і спосабаў іх прымянення для забеспячэння ваеннай бяспекі, у тым ліку для прадухілення ваенных канфліктаў і абароны Рэспублікі Беларусь.
Нямецкі ўльтыматум Літве
На працягу некалькіх гадоў ціск на Літву з боку Германіі ўзрастаў, вялася прафашысцкая прапаганда, працягвалася экспансія Трэцяга рэйха, і выстаўленае патрабаванне было чаканым. Ультыматум быў выстаўлены праз пяць дзён пасля нямецкай акупацыі Чэхаславакіі. Чатыры дзяржавы, чые прадстаўнікі падпісалі ў 1924 годзе Клайпедскую канвенцыю, якая гарантавала захаванне статус-кво ў рэгіёне, не змаглі прапанаваць ніякай рэальнай дапамогі. Вялікабрытанія і Францыя прытрымліваліся «палітыкі супакаення», а Італія і Японія адкрыта падтрымлівалі Германію.
Стацыя (павіннасць)
Ста́цыя — феадальная павіннасць сялян і мяшчан Вялікага Княства Літоўскага на ўтрыманне Вялікага князя і яго світы ў XIV — першай палове XVI стагоддзя. Мясцовыя назвы: ялаўшчына, вепраўшчына, баўкуноўшчына, каняўшчына, мезлева, спіжа, паборы.
Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі
Станам на 2022 год 60 жанчын атрымалі Нобелеўскую прэмію, і ў агульнай складанасці 61 Нобелеўскіх прэмій былі прысуджаныя жанчынам. Хоць поўны падлік станам на 2022 год яшчэ не завершаны, у 2019 годзе было падлічана, што Нобелеўскія прэміі былі прысуджаныя ў агульнай складанасці 866 мужчынам, 53 жанчынам і 24 арганізацыям (лічачы тых, хто атрымаў некалькі прэмій толькі адзін раз).
Беларуска-ізраільскія адносіны
Беларуска-ізраільскія адносіны - адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Дзяржавай Ізраіль у палітычнай, эканамічнай і культурнай сферах.
На тэрыторыі БССР у гады Вялікай Айчыннай вайны загінула каля 850 тысяч яўрэяў. На дадзены момант ўстаноўлена больш за 700 беларусаў-Праведнікаў народаў свету, якія хавалі яўрэяў ад нацысцкага пераследу ў гады Другой сусветнай вайны.
Гісторыя
У кастрычніку 1999 г. у Ізраілі знаходзілася дэлегацыя беларускага парламента на чале з намеснікам старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
У красавіку 2000 г. адбыўся візіт у Ізраіль Намесніка Прэм'ер-міністра - Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
У кастрычніку 2000 г. у якасці назіральніцы на выбарах у Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі прыехала віцэ-мэр ізраільскага горада Карміэль Р. Грынберг.
26-28 красавіка 2010 г. для правядзення першага пасяджэння сумеснага беларуска-ізраільскага камітэта па турызме Ізраіль наведаў Міністр спорту і турызму Рэспублікі Беларусь А. Л. Качан.
Хошэйд
Хошэйд (люксемб. Houschent, фр. Hoscheid) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Дзікірх. Камуна Хошэйд з'яўляецца часткай кантона Дзікірх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Макаранка
Макаранка — прозвішча.
Беларуска-ізраільскія адносіны
Гісторыя
14 лютага 2012 г. беларуская дэлегацыя пад кіраўніцтвам Міністра спорту і турызму Рэспублікі Беларусь А. Л. Качана прыняла ўдзел у Міжнароднай Міжземнаморскай турыстычнай выставе ў Тэль-Авіве.
Герб Ашмянаў
Гісторыя
У 1840-х быў нададзены іншы герб. У верхняй частцы была Пагоня (як герб Віленскай губерні), а ў ніжняй частцы замест радавога герба былога караля быў прадстаўлены ў блакітным полі мядзведзь з наступным тлумачэннем: «На знак палявання жыхароў на мядзведзяў».
Апісанне
Сучасны герб уяўляе сабой французскі шчыт, які мае перакулена-вілападобны падзел. У правым чырвоным полі намалявана рука, якая трымае залатыя шалі, у левым блакітным — залаты шчыт, у ніжнім сярэбраным — цяля чырвонага колеру як элемент родавага герба Панятоўскіх.
Ніневія
У 612 да н.э. Ніневія была захоплена, а ў 607 разбурана персідскім царом Кіяксарам і вавілонскім царом Набапаласарам і ў далейшым ужо не аднаўлялася.
Сваротва
Сваротва — рака ў Беларусі, у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці і Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Моўчадзь (басейн ракі Нёман).
Гідраграфія
Даліна ракі трапецападобная, шырынёй 1—1,5 км, у верхнім цячэнні 400—800 м. Пойма двухбаковая (шырыня 100—500 м), у сярэднім цячэнні забалочаная, у вытокавай частцы пад лесам. Рэчышча на працягу 9,1 км каналізаванае.
Aeronautics Aerostar
Апісанне
У бартавы комплекс уваходзяць сродкі сувязі і абмену данымі, мае зменную карысную нагрузку, у штатным варыянце абсталяваны лічбавай відэа-камерай, сумешчанай з цеплавізарам інфрачырвонага дыяпазону, што дазваляе праводзіць разведку ў любое надвор’е і на працягу дня і ночы.
Сварожыч
Сваро́жыч — вобраз старажытнай славянскай міфалогіі балтыйскіх і ўсходніх славян, божаства зямнога агню. Сын Сварога.
Забелы (Слуцкі раён)
Забе́лы (, Забелы) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гацукоўскага сельсавета.
Грэск
Пад уладай Расійскай імперыі
Пасля лругога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У XIX — пачатку XX стагоддзяў — цэнтр воласці Слуцкага павета. У 1885 годзе дзейнічаў рынак; 6 вуліц і 93 двары. У 1870 годзе працавала народнае вучылішча, якое размяшчалася ў грамадскім доме, на ўтрыманне вучылішча было адпушчана 175 руб. з дзяржаўнай казны і 111 руб. ад мясцовых жыхароў. З архіўнай даведкі вядома, што ў народным вучылішчы навучалася 52 чалавекі (з іх адна дзяўчынка), настаўніцай працавала Усціна Іванаўна Мінкевіч, якая скончыла Мінскае вучылішча дзявіц духоўнага звання, законанастаўнікам праваслаўнага веравызнання быў свяшчэннік мясцовай царквы Васіль Паўлавіч Біруковіч. У розныя гады ў народным вучылішчы навучалася ад 50 да 80 вучняў. У пачатку XX стагоддзя навучалася 109 хлопчыкаў і 2 дзяўчынкі. У 1885 годзе працавала царква і рынак. Жыхары мястэчка выраблялі смалу, шпікінар, здпабывалі вапну, якую прадавалі ў Бабруйск, Баранавічы, Капыль, Мінск, Слуцк.
Вуліцы і плошчы
Паводле перапісу 1874 года ў Грэску існавала Селіцкая вуліца. У 1920-я гады ў мястэчку было 8 вуліц: Лава, Крывая, Краўцовая, Замагільная, Шышчыцкая, Сцяпкоўская, Аселіца і Куток.
Ірына Іванаўна Калачова
Біяграфічныя звесткі
У 2004-2007 гадах — загадчык кафедры міжнароднага супрацоўніцтва і сацыяльных камунікацый, кафедры маладзёжнай палітыкі Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы.
З'яўляецца аўтарам больш за 100 навуковых і навукова-метадычных артыкулаў, 5 вучэбных дапаможнікаў і 2 манаграфій. Падрыхтавала 1 кандыдата навук, кіруе падрыхтоўкай аспірантаў.
Мастацтва Старажытнай Грэцыі
Мастацтва Старажытнай Грэцыі стала адным з важнейшых этапаў у развіцці сусветнай культуры. Яе дасягненні — аснова для многіх мастацкіх эпох, напрыклад для Адраджэння, класіцызму. Грэкі стварылі цывілізацыю, каштоўнасці якой і па сённяшні дзень не страцілі свайго значэння.
Архітэктура і выяўленчае  мастацтва
Архітэктура і  выяўленчае  мастацтва Старажытнай Грэцыі — вышэйшае дасягненне чалавечага генія, класічная аснова еўрапейскага і сусветнага мастацтва. Мастацкія помнікі захаваліся на тэрыторыі ўсёй айкумены, дзе ў антычнасці быў пашыраны грэчаскі палітычны і культурны ўплыў: на Балканскім і Апенінскім п-вах, у Малой Азіі, на ўзбярэжжы Міжземнага і Чорнага мораў.
«Гамераўскі» перыяд
Гісторыя мастацтва ўласна Старажытнай Грэцыі пачынаецца з эгейскага мастацтва. Каля XXIII ст. да н.э. яго цэнтрам быў в-аў Крыт (росквіт у 1-й пал. II тыс. да н.э.), уплыў якога пашырыўся на мацерыковую Грэцыю і а-вы Кіклады (велічныя палацы ў Кносе, Маніі, Фесце, Ката-Закра). У фрэсках і вазапісе развіваўся арнаментальна-дэкаратыўны стыль. У гамераўскі перыяд (XI—VIII ст. да н.э.) дамы і храмы будавалі з дрэва, гліны і сырцовай цэглы. Асноўны тып жылога дома — мегарон. Да VII ст. да н.э. быў пашыраны геаметрычны стыль.
Архаіка
Склалася класічная сістэма архітэктурнага ордара. Ствараліся выразны, гарманічны архітэктурны вобраз, суразмерныя чалавеку архітэктурныя маштабы. Пабудовы дарычнага ордара: храмы Геры ў Алімпіі (канец VII — пач. VI да н.э.), Апалона ў Карынфе (каля 550 да н.э.), Артэміды на в-ве Керкіра (пач. VI ст да н.э.), Дэметры ў Пасейдоніі (2-я пал. VI ст. да н.э.) і інш. Сярод пабудоў іанічнага ордара: храмы Артэміды ў Эфесе (адно з «Сямі цудаў свету») і Геры на в-ве Самас (абодва VI ст. да н.э.), храмы ў Дэльфах. Храмы архаікі ўпрыгожвалі рэльефамі фрызаў і метоп, статуямі на франтонах, арнаментальнымі і фігурнымі акратэрыямі, антэфіксамі.
Ваўчок (цацка)
Ваўчок — цацка, якая падчас кручэння захоўвае ўстойлівасць на адным пункце апоры.
Валянціна Пранаўна Сташайцене
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаванага:
Allium macedonicum
Распаўсюджанне
Эндэмік паўночна-ўсходняй Грэцыі —.
Палхуны
Палху́ны (, Полхуны) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
IC 212
IC 212 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Авен.
Полацкая акруга
1924—1930
У 1924—1927 гг. акруга складалася з 9 раёнаў:
1935—1938
Скасавана ў сувязі з увядзеннем у БССР абласнога падзелу і ўвайшла ў склад Віцебскай вобласці.
Труба (значэнні)
Труба:
Такелау (народ)
Асаблівасці культуры
Такелау добра захавалі традыцыйныя рамёствы — выраб плеценых цыновак, веераў, кошыкаў, разьбярства па дрэву. У паселішчах да сёй пары можна сустрэць каркасныя хаціны традыцыйнага тыпу.
Да прыняцця хрысціянства такелау спавядалі політэізм. Галоўную ролю адыгрываў мясцовы бог Туі Такелау. Некаторыя перажыткі старажытных культаў сустракаюцца і зараз.
Ігар Мікалаевіч Кулікоў
Біяграфія
Жыве ў Мінску.
Дагавор перастрахоўкі
Пасля некаторага перыяду ахаладжэння адносін паміж Берлінам і Пецярбургам, у маі 1887 года, аднавіліся перамовы паміж Паўлам Шувалавым і Ота Бісмаркам, якія скончыліся падпісаннем тайнага дагавора. Па яго ўмовах, абодва бакі павінны былі захоўваць нейтралітэт пры вайне адной з іх з любой трэцяй вялікай дзяржавай, акрамя выпадкаў нападу Германіі на Францыю ці Расіі на Аўстра-Венгрыю.
Да дагавора прыкладаўся адмысловы пратакол, па якім Германія абавязвалася аказаць Расіі дыпламатычнае садзейнічанне, калі рускі імператар знойдзе патрэбным «прыняць на сябе абарону ўваходу ў Чорнае мора» ў мэтах «захавання ключа да сваёй імперыі». Германія абяцала таксама ніколі не даваць згоды на рэстаўрацыю князя Батэнбергскага на балгарскім прастоле, што было для імператара Аляксандра III пытаннем асабістага прэстыжу і самалюбства.
Крэмэнчуцкае вадасховішча
Крэмэнчуцкае вадасховішча (Кременчуцьке водосховище) — адно з шасці буйных вадасховішчаў на Дняпры, размешчанае на цэнтральнай Украіне. Да яго прымыкаюць Чаркаская, Кіраваградская і Палтаўская вобласць. У яго ўпадаюць рэкі Сула, Рось і Тясмін.
Ізраіль Іосіфавіч Цвайгенбаўм
Партрэт
Партрэт доктара Ілізарава Цвайгенбаўм выстаўляў у групавой выставе ў Гісторыка-Археалагічным Музеі-Запаведніку ў Дзербенце. Пазней, Цвайгенбаўм падарыў партрэт доктару Ілізараву. Цвайгенбаўм таксама пісаў партрэты акцёраў Горска-яўрэйскага тэатра.
Дзяніс Уладзіміравіч Дук
Біяграфія
З 2013 года — прарэктар па вучэбнай рабоце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
NGC 468
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Такелау (мова)
Адна з дзвюх афіцыйных моў Такелау
Парк (Тэльман)
23 снежня 2011 года комплексу нададзены рэгістрацыйны нумар ахоўнага абавязацельства — № 11-02-07/3099. Статус помніка атрымаў пад назвай «Парк з рэшткамі сцяны замка Вішнявецкіх», бо мясцовасць агулам звязваюць з больш вядомымі ўладальнікамі — князямі Вішнявецкімі.
Рудаўка (Слонімскі раён)
Руда́ўка (, Рудавка) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярніцкага сельсавета.
Раймунд Корсак
Біяграфія
З 1770-х гадоў друкаваў у варшаўскіх і віленскіх перыёдыках трагедыі, пасланні, паэмы, оды, байкі, пародыі, эпітафіі. Перакладаў на польскую мову Лафантэна і інш.
Герб Лагойска
Герб Лагойска — геральдычны знак горада Лагойск у Беларусі.
Фантан Чатырох Сезонаў
У 20 стагоддзі фантан — не дзейнічае.
Алеся Каржова
Клубная кар’ера
Выступала за зборную Беларусі WU-15, WU-17, WU-19. Пасля завяршэння кар’еры працуе трэнерам у «Зорке».
Шыфланж
Насельніцтва складае 8397 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 3503 хатнія гаспадаркі. Займае плошчу 7,71 км ² (па займаемай плошчы 111 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 406 м. (52 месца з 116 камун), найменшая 275 м. (84 месца з 116 камун).
Аляксандр Міхайлавіч Кішчанка
Біяграфія
У 1960 годзе скончыў Львоўскі інстытут прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва.
Анілін
Уласцівасці
Бясколерная алеепадобная вадкасць. Пры захоўванні жаўцее, затым бурэе ў выніку акіслення кіслародам паветра. Малекулярная маса 93,13 а.а.м. Тэмпература плаўлення −5,89 °C. Тэмпература кіпення 184,4 °C. Шчыльнасць 1,02173 г/см³ пры тэмпературы 20 °C. Слаба раствараецца ў вадзе. Раствараецца у ліграіне. З большасцю вуглевадародаў утварае азеатропныя сумесі. Лёгка акісляецца.
Тэнгіз Шукрыевіч Думбадзэ
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
Краніялогія
Для характарыстыкі будовы чэрапа выкарыстоўваюць вымяральныя прыкметы (краніяметрыя), апісальныя (краніяскапія), а таксама вызначаюць індывідуальныя асаблівасці будовы з дапамогай спецыяльных прыбораў, якія дазваляюць атрымаць малюнак чэрапа ў розных плоскасцях і праекцыях (краніяграфія). Краніялагічныя даследаванні шырока ўжываюцца ў антрапалогіі. У марфалогіі чалавека даследуюць заканамернасці зменлівасці і сувязяў прыкмет будовы чэрапа, узроставыя змены, палавыя адрозненні і г. д. для вырашэння агульнатэарэтычных праблем і для задач прыкладной антрапалогіі. У вучэнні аб антрапагенезе дадзеныя краніялогіі выкарыстоўваюць пры характарыстыцы этапаў фізічнай эвалюцыі чалавека і малпаў, што дазваляе вылучыць комплексы асаблівасцяў, уласцівыя паслядоўным стадыях фарміравання чэрапа.
Княства Балгарыя
Пад назвай Княства Балгарыя (Кня́жество Бълга́рия) у гістарыяграфіі вядома Балгарская дзяржава ад атрымання аўтаноміі ў межах Асманскай імперыі ў 1878 годзе да абвяшчэння незалежнасці ў 1908 годзе. Уяўляла сабой канстытуцыйную манархію з аднапалатным парламентам (Народны сход). Глава дзяржавы — князь. Тытул манарха — «князь балгараў». Кіруючыя дынастыі: у 1879—1886 гадах — Батэнбергская, 1887—1908 гадах — Саксен-Кобург-Гоцкая. Прадугледжвалася калектыўнае рэгенцтва ў выпадку недзеяздольнасці князя.
Беніта Хуарэс
Беніта Хуарэс (Benito Pablo Juárez García;  — ) — мексіканскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, нацыянальны герой Мексікі. Быў вядомы як «мексіканскі Джордж Вашынгтон» — бацька і будаўнік сучаснай Мексікі, які адстаяў незалежнасць краіны і ўкараніў важныя прагрэсіўныя і антыклерыкальныя рэформы.
Дж (дыграф)
дж — дыграф, які выкарыстоўваецца ў кірыліцы. Складаецца з двух асобных кірылічных літар д і ж. Пазначае мяккі звонкі альвеольна-паднябённы афрыкат [d͡ʑ], цвёрды звонкі постальвеольны афрыкат [d͡ʒ] або цвёрды звонкі рэтрафлексавы афрыкат [ɖ͡ʐ]; [d͡ʒ] перад /i, j/ пазначае палаталізаваны (памякчаны) [d͡ʒʲ]. Выкарыстоўваецца ў славянскіх (беларускай і ўкраінскай) і неславянскіх (абазінскай, адыгейскай, асецінскай, кабардзіна-чаркескай) мовах.
Краснаобск
Утварае муніцыпальнае ўтварэнне рабочы пасёлак Краснаобск са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны на левым беразе Обі паміж Кіраўскім і Савецкім раёнамі Новасібірска. Уваходзіць у Новасібірскую агламерацыю.
Гном
Гномам прыпісваецца нашэнне доўгіх бародаў у мужчын, нізкі рост, затоенасць, багацце і кавальскі спрыт; гномы-жанчыны славяцца прыгажосцю. Гномы звычайна любяць дражніць людзей, але робяць ім больш дабра, чым зла. Гномы — любімыя героі заходне-еўрапейскіх казак.
Пытанне пра назву
Сёння ў англійскай мове ўжываюцца словы «Gnome» і «Dwarf», прычым яны азначаюць фактычна розных істот: першыя — духі зямлі, а другія — чароўныя барадатыя карлікі. На усходнеславянскія мовы абедзве назвы перакладаюцца аднолькава. Гэта не зусім правільна: так, гномаў Толкіна дакладней было б называць «карлікамі». Але перакладчыкі па прычыне старой традыцыі ўсё роўна карыстаюцца словам «гном».
Скандынаўскія двергуры
Сярод персанажаў скандынаўскай міфалогіі карлікамі былі: У скандынаўскіх карлікаў не было жанчын, і яны працягвалі свой род, высякаючы дзяцей з валуноў. Эды называюць гэтых істот «чорнымі альвамі» у процівагу «светлым альвам», якія жылі на небе. Ад апошніх паходзяць фальклорныя эльфы.
Перапечына (Манастыршчынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Мірны (Самарская вобласць)
Мірны (Ми́рный) — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснаярскім раёне Самарскай вобласці Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне гарадское паселішча Мірны як адзіны населены пункт у яго складзе. Пасёлак размешчаны за 45 км на поўнач ад абласнога цэнтра — горада Самары, за 8 км на захад ад раённага цэнтра — вёскі Красны Яр. Транспарт — маршрут № 113. Заснаваны ў 1956 годзе. Узнікненне звязана з адкрыццём непадалёк радовішча нафты. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1959 года.
Атэйскі аранжарэйны сад
Калекцыі
Асабліва багаты збор архідэй (515 таксонаў), бягоній (580 таксонаў), фікус аў (120 таксонаў), філадэндранаў (60 таксонаў).
Станіслаў Прушынскі (маршалак шляхты)
Біяграфія
Генерал-ад’ютант, суддзя гродскі, падстароста судовы менскі. У 1797—1802 гадах маршалак шляхты Ігуменскага павета.
Спаса-Праабражэнская царква (Міронім)
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Чатырохчасткавая падоўжна-восевая аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя царквы складаецца з трох’яруснай (васьмярык на 2 чацверыках) званіцы, прамавугольнай у плане трапезнай, кубападобнага са скошанымі вугламі асноўнага аб’ёму, пяціграннай апсіды. У сілуэце храма дамінуюць цыбулепадобныя купалы на шатры званіцы і гранёным барабане над васьмісхільным пакатым дахам асноўнага аб’ёму. Ніжні і верхні ярусы званіцы акаймаваны паясамі трохвугольных франтончыкаў. Галоўны ўваход вырашаны шырокім арачным парталам.
Мікалай Рыгоравіч Алексяюк
Мікалай Рыгоравіч Алексяю́к (нар., г. Брэст) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Пражывае ў Брэсце па адрасе вул. Смірнова, 65.
Прэзідэнты Сусветнай эсперанта-асацыяцыі
Ніжэй прыведзены спіс прэзідэнтаў UEA за ўсю гісторыю яе існавання.
Бярдовічы
Да 18 сакавіка 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Казловіцкага сельсавета Зэльвенскага раёна.
Кармавыя расліны паўночнага аленя
Разнатраўе
Найбольшае значэнне для харчавання паўночнага аленя з прадстаўнікоў разнатраўя маюць:, , , , , ), , , , , , , ,.
Атрутныя расліны
У рацыён дзікага паўночнага аленя ўваходзяць многія, якія атрутныя для буйной рагатай жывёлы. Яд расліннага паходжання нейтралізуецца дубільнымі рэчывамі, якія алені атрымліваюць пры паглынанні парасткаў вярбы, вольхі, рабіны. У асобныя перыяды вегетацыі, , і  служаць асноўнымі кармавымі раслінамі. Таксама дзікім аленем адзначана паглынанне, , парасткаў , лісця і ягад.
Кармавыя канкурэнты
Дзікі паўночны алень уступае ў канкурэнтныя адносіны з некаторымі жывёламі. У тундры да іх у першую чаргу ставяцца лемінгі, якія пры высокай колькасці здольныя на некаторых участках знішчыць расліннасць наколькі, што амаль не застаецца рыззя. Таксама ў тундры агульнымі з аленем раслінамі кормяцца курапатка,, вадаплаўныя птушкі. Аднак пры сучаснай колькасці дзікага аленя нельга казаць пра недахоп кармоў выкліканы дзейнасцю канкурэнтаў.
Нацыянальны музей натуральнай гісторыі (Парыж)
Гісторыя музея
На 2009—2012 гады была прадугледжана шырокая праграма абнаўлення музея, фінансаванне якой складала 280 мільёнаў еўра.
Каралеўства Конга
Ранняя гісторыя
Да кантактаў з еўрапейцамі ў дзяржаве Конга не было пісьмовасці, і гісторыя перадавалася ў вуснай форме, таму перыядызацыя пачатку яе існавання мае ўмоўны характар. Даследчыкі мяркуюць, што продкі баконга з'явіліся ў Цэнтральнай Афрыцы ў сярэднявеччы. Яны ўмелі здабываць і апрацоўваць металы, вырабляць кераміку, займаліся жывёлагадоўляй і земляробствам. Згодна паданням, да фарміравання адзінай дзяржавы тут ўжо існавалі дробныя дзяржаўныя ўтварэнні.
Хрысціянізацыя
Прыняцце маніконга хрысціянства не азначала хуткай еўрапеізацыі афрыканскай краіны. Нзінга Нкуву двойчы адракаўся ад яго і памёр паганцам. Адднанасць новай веры захаваў толькі Мвемба а Нзінга, адзін з яго сыноў. У 1506 г. пасля смерці бацькі і вайны з малодшым братам Пансу а Кітыму ён захапіў уладу і абвясціў сябе каралём Афонсу I. Хрысціянскі манарх распачаў рэформы, што спрыялі паглыбленню адносін з Партугаліяй, — адкрыў школу на 400 вучняў, запрашаў да сябе місіянераў з Еўропы, пашыраў гандлёвыя сувязі, у тым ліку гандаль рабамі. Менавіта Афонсу I і яго бліжэйшыя нашчадкі пачалі шырока выкарыстоўваць тытул кароль. Яго ўжывалі ва ўнутраных дакументах, а таксама ў дыпламатычнай перапісцы з Партугаліяй. У 1513 г. кангалезскі прынц Энрыке наведаў Рым і быў пасвечаны як біскуп Утыкі. Такім чынам ён стаў першым чарнаскурым іерархам Рымска-Каталіцкай Царквы. Самастойная кангалезская дыяцэзія з цэнтрам у Мбанза-Конга была створана толькі ў 1596 г.
Падпарадкаванне Партугаліі
Алвару I звярнуўся да партугальскага караля Афонсу V з запытам дапамогі. У 1570 г. у Конга прыбыў атрад партугальскіх салдат і добраахвотнікаў на чале з Франсіску дэ Гавея. Ён разграміў асноўныя сілы яга, аб'яднаў армію Конга і вярнуў Мбанза-Конга. Алвару I быў вымушаны фармальна прызнаць сябе васалам партугальскай кароны і перадаць правы на Луанду. У 1575 — 1579 гг. армія Конга нават удзельнічала ў вайне партугальцаў супраць Ндонга. У далейшым Алвару I і яго нашчадкі імкнуліся пазбавіцца ад фармальнай залежнасці ад Партугаліі шляхам перагавораў з рымскімі папамі. Але сітуацыя толькі пагоршылася, калі Партугалія трапіла ў падпарадкаванне Габсбургаў. Філіп II лічыў Конга сваім неад'емным валоданнем, замінаў кантактам з папамі і праводзіў палітыку задавальнення інтарэсаў партугальскіх каланістаў. У Конга забаранялася ўвозіць агнястрэльную зброю, дазваляць будаваць там крэпасці еўрапейскага тыпу і прамысловыя аб'екты.
Эканоміка
Каралеўства Конга адыграла выключна вялікую ролю ў арганізацыі і ўдзеле ў міжатлантычным гандлі рабамі. Рабства існавала да з’яўлення еўрапейцаў. У другой палове XVI ст. місіянеры паведамлялі, што муконга мелі значную колькасць рабоў, якіх узялі ў палон або купілі, і што колькасць рабоў такая ж, як колькасць свабодных людзей. У рабства траплялі ваеннапалонныя, дзеці рабоў, даўжнікі і злачынцы. Найгоршае становішча мелі ваеннапалонныя. Іх таўравалі, дрэнна кармілі, прадавалі за акіян ці паганцам для ахвярапрынашэнняў. Хатнім рабам, што жылі ў сям’і на працягу пакаленняў, дазвалялася мець маёмасць, гандляваць, выкупаць сябе. Пры жаніцьбе на свабоднай жанчыне дзеці раба лічыліся свабоднымі.
Каланізацыя партугальцамі Бразіліі патрабавала таннай працоўнай сілы, якой сталі рабы з заходняга ўзбярэжжа Афрыкі. Пры каралі Афонсу I яны ператварыліся ў важны тавар, што баконга прапаноўвалі на знешні рынак. Першапачаткова скупкай рабоў на тэрыторыі Конга манапольна займаліся прадстаўнікі кампаніі караля Партугаліі. Поруч з імі дзейнічалі нелегальныя гандляры. Продаж рабоў быў надзвычай выгоднай справай для мясцовых жыхароў. Гэта стымулявала шматлікія злачынствы. У 1526 г. Афонсу I скардзіўся каралю Партугаліі, што гандляры пракраліся ва ўсе куты яго краіны, штодзень выкрадаюць людзей, нават высакародных, нават чальцоў каралеўскай сям’і. У выніку рабы аказваліся ў партовых гарадах, дзе знаходзіліся ў дрэнным стане, часцяком гінулі да адпраўкі за акіян. У XVIII — XIX стст. становішча рабоў, у тым ліку хатніх, яшчэ больш пагоршылася. Нелегальны гандаль рабамі існаваў у Конга да пачатку XX ст.
Лувійскія іерогліфы
Лувійскія іерогліфы — самабытная пісьменнасць, распаўсюджаная ў Хецкім царстве. Вядомая пад назвай «хецкія іерогліфы» (па назве царства), «лувійскія іерогліфы» (па назве мовы, якую яны перадавалі) або «анаталійскія іерогліфы» (па месцазнаходжанні). Хоць знакі маюць малюнкавы выгляд, пісьменнасць у сваёй аснове з'яўляецца не ідэаграфічнай, а складовай. Паводле паходжання пісьменнасць не мае нічога агульнага з пісьменнасцямі суседніх рэгіёнаў.
Дэшыфроўка
Першыя крокі ў дэшыфроўцы зрабілі А. Сейс, Б. Грозны, І. Фрыдрых, якім удалося ўсталяваць чытанне некалькіх дзясяткаў знакаў.
Шавердзіна (Манастыршчынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Руска-турэцкая вайна (1877—1878)
Руска-турэцкая вайна 1877—1878 гадоў (турэцкая назва: 93 Harbi, 93 вайна) — вайна паміж Расійскай імперыяй і саюзнымі ёй балканскімі дзяржавамі з аднаго боку, і Асманскай імперыяй — з іншага. Была выклікана ўздымам нацыянальнай самасвядомасці на Балканах. Жорсткасць, з якой было задушана Красавіцкае паўстанне ў Балгарыі, выклікала спагаду да становішча хрысціян Асманскай імперыі ў Еўропе і асабліва ў Расіі. Спробы мірнымі сродкамі палепшыць становішча хрысціян былі сарваны зацятым нежаданнем турак ісці на саступкі Еўропе, і ў красавіку 1877 года Расія абвясціла Турцыі вайну.
Дзеразовыя (сямейства)
Апісанне
Анатамічная будова сцябла прымітыўная. Маладыя сцяблінкі маюць пратастэлічную, а дарослыя — плектастэлічную будову. Звонку сцябло пакрыта эпідэрмай. Далей ідзе моцная кара. Клеткі ўнутраных слаёў кары маюць тоўстыя сценкі і ўтвараюць механічнае кальцо. Цэнтральная частка сцябла занята канцэнтрычным праводзячым пучком (стэлай). Ксілема ў пучку размяшчаецца ў выглядзе стужак, якія злучаны паміж сабой. Паміж участкамі ксілемы і вакол яе з перыферыі — флаэма. Асяродка няма, камбія ў пучку няма. За флаэмай ідзе слой перыцыкла, далей — эндадэрма, якая аддзяляе пучок ад кары. У кары сцябла ёсць ліставыя сляды — пучкі праводзячай тканкі, якія ідуць да жылак ліста.
Allium macrostylum
Распаўсюджанне
Эндэмік Кыргызстана.
Сумах
Сума́х, жаўтушнік (Rhus) — род кветкавых раслін, які аб’ядноўвае каля 250 відаў кустоў і невялікіх дрэў сямейства.
Віды
Некаторыя віды, у тым ліку і, якія часта прылічаюцца да гэтага роду, адносяцца ўсе ж да роду , прадстаўнікі якога валодаюць высокаалергенным лісцем і пладамі шэра-белага колеру.
Павел Канстанцінавіч Кругер
Узнагароды
Знакі «Ганароваму чыгуначніку» (1949), «Выдатны паравознік» (1954) і інш.
NGC 474
NGC 474 (іншыя абазначэнні — UGC 864, MCG 0-4-85, ZWG 385.71, ARP 227, PGC 4801) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Рыбы.
Lockheed C-130 Hercules
Локхід C-130 «Геркулес» (Lockheed C-130 Hercules) — амерыканскі ваенна-транспартны самалёт сярэдняй і вялікай далёкасці. Асноўны ваенна-транспартны самалёт ЗША, членаў НАТА і шэрагу іншых краін. На 2014 год з’яўляецца самым распаўсюджаным ваенна-транспартным самалётам у свеце. Да 1998 годзе «Геркулесы» ва ўсім свеце наляталі амаль 25 мільёнаў гадзін.
Едначы
Едначы́ (, Едначи) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сянькоўшчынскага сельсавета.
Гвозна
Агульная даўжыня 19 км, у Беларусі — 8 км. Пачынаецца сярод лесу, у 3 км на паўночна-ўсход ад вёскі Сасняк, цячэ праз Белавежскую пушчу. Ля вытоку праз сетку меліярацыйных каналаў злучаецца з ракой Нараўка. На тэрыторыі Беларусі рэчышча каналізаванае.
Васіль Глушонак
Васіль Глушонак выслужыў у вялікага князя літоўскага Казіміра землі на Смаленшчыне, у пачатку 1480-х гг. перайшоў да вялікага князя маскоўскага Івана III. Яго нашчадкі засталіся ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Іван Васілевіч Пузына
У час вайны Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім 1492—1494 гадоў перайшоў да Івана III. Яго сыны Міхаіл, Дзмітрый, Iван, Леў, Андрэй, Юрый засталіся ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Беларускі Рэзыстанс (часопіс)
Публікуе навуковыя артыкулы, агляды, рэфераты, біяграфічныя і архіўныя матэрыялы, рэцэнзіі. Публікацыі асвятляюць невядомыя старонкі беларускага антынацысцкага і антыбальшавісцкага змагання за незалежнасць — партызанка, падполле, спробы стварэння ваенных арганізацый.
Гасцімля
Гасцімля (Гостимля) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Барсукоўскага сельскага паселішча.
Красавіцкія забастоўкі ў Беларусі (1991)
Ход падзей
Беларускі народны фронт «Адраджэньне» удзельнічаў у наданні рабочым забастоўкам палітычнага характару. Многія актывісты БНФ сталі лідарамі рабочага руху (С. Антончык, Г. Мухін, Г. Быкаў у Мінску, I. Юргевіч у Салігорску).
Красавіцкае паўстанне (1876)
Красавіцкае паўстанне — нацыянальна-вызваленчае паўстанне ў Балгарыі 18 красавіка—23 мая 1876. Падрыхтоўвалася Балгарскім рэвалюцыйным цэнтральным камітэтам, якія знаходзіліся ў Джурджу (Румынія), і рэвалюцыйнымі камітэтамі ў Балгарыі. Пачалося раней вызначанага (на 1 мая 1876) часу, з прычыны небяспекі арышту кіраўнікоў, якая ўзнікла з-за здрады. Было задушана турэцкімі ўладамі з вялікай колькасцю ахвяр сярод мірнага насельніцтва.
Павел Мікалаевіч Багдановіч
Літаратура
{{DEFAULTSORT:Багдановіч Павел Мікалаевіч} }
Барсукі (Манастыршчынскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Барсукі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Катастрофа бронзавага веку
Заключэнне
Роберт Друс (Robert Drews) апісвае «бронзавы калапс» як «найбуйнейшую катастрофу ў старажытнай гісторыі, нават яшчэ больш жудасную, чым падзенне Заходняй Рымскай імперыі», цытуючы пры гэтым Ф. Брадэля, паводле меркавання якога культуры Усходняга Міжземнамор'я вярнуліся амаль да таго, з чаго яны пачыналі («нулявога ўзроўню»). Шэраг антычных аўтараў пісалі пра час да катастрофы як пра страчаны «залатым веку». Да прыкладу, Гесіёд піша пра эпохі Залатога, Сярэбранага і Медных вякоў, аддзеленых ад сучаснага яму жорсткага Жалезнага веку Векам герояў.
Свята-Пакроўская царква (Міхневічы)
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм подоўжна-восевай кампазіцыі з трох’яруснай шатровай званіцай (васьмярык на чацверыку), трапезнай, кубападобнай малітоўнай залай і паўкруглай апсідай. Над пакатым чатырохсхільным дахам асноўнага аб’ёму цыбулепадобная галоўка на васьмігранным барабане, над званіцай макаўка. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі сцен вылучаюцца атынкаваныя элементы архітэктурнага дэкору: вуглавыя лапаткі, ліштвы арачных аконных праёмаў, какошнікі, аркатурныя фрызы, карнізы.
Уладзімір Аляксандравіч Голубеў
Біяграфія
Па выніках 2009 года Віцебскі аблвыканкам прысвоіў Уладзіміру Голубеву ганаровае званне «Чалавек года» ў намінацыі «Адукацыя, навука».
Дзяніс Генадзевіч Пракапенка
Узнагароды
У жніўні 2019 года атрымаў з рук Уладзіміра Зяленскага ордэн Багдана Хмяльніцкага III ступені. 19 сакавіка 2022 года было прысвоенае званне Героя Украіны.
Грышчанка
Грышчанка — прозвішча.
Allium mannii
Allium mannii — від травяністых раслін сямейства, эндэмік штата Дуранга, Мексіка.
IC 224
IC 224 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Кукенойскае княства
Асноўная крыніца па гісторыі княства «Хроніка Лівоніі» Генрыха Латвійскага. У пачатку ХІІІ ст. ва ўладанні князя Вячкі, васала князя полацкага, дакладныя межы княства, а таксама час заснавання невядомыя.
NGC 476
NGC 476 (іншыя абазначэнні — MCG 3-4-23, ZWG 459.33, NPM1G +15.0050, PGC 4814) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Рыбы.
Сезон 2014 ЖФК Зорка-БДУ
У 2014 годзе жаночы футбольны клуб «Зорка-БДУ» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Арэны Лютэцыі
Арэны Лютэцыі (Arènes de Lutèce) — найстаражытная, што захавалася да нашага часу, пабудова на тэрыторыі Парыжа. Старажытнарымскі амфітэатр знаходзіцца ў 5-й парыжскай акрузе на вуліцы Монж (rue Monge).
Ян Барысавіч Гамарнік
Ян Барысавіч Гамарнік, сапраўднае імя Якаў Цудзікавіч Гамарнік, партыйная мянушка «Таварыш Ян» (, Жытомір, Украіна — , Масква) — савецкі дзяржаўны і ваенны дзеяч, армейскі камісар 1-га рангу (1935).
Партыйная кар’ера
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Петраградзе быў арыштаваны ўладамі разам з кіраўнікамі кіеўскіх бальшавікоў. Быў вызвалены ўзброеным паўстаннем 31 кастрычніка 1917 года.
Самагубства
20 мая 1937 года Гамарніка знялі з пасады начальніка палітупраўленняў РСЧА і панізілі да пасады члена Ваеннага савета Сярэднеазіяцкай ваеннай акругі.
Паказанні на Гамарніка далі многія з фігурантаў справы Тухачэўскага. Іона Якір, які першапачаткова паказваў, што Гамарнік толькі спачуваў ваеннай змове, у існаванні якой прызнаваліся арыштаваныя военачальнікі, затым змяніў свае паказанні і заявіў, што з 1936 года інфармаваў Гамарніка пра «шкодніцкую працу», якая праводзіцца ў заходніх памежных раёнах, а той паведамляў яму пра сваёй працы па падрыву абараназдольнасці на Далёкім Усходзе.
Сам Тухачэўскі паказаў, што Гамарнік быў адным з 10 членаў «цэнтра» ваеннай змовы з 1934 года і ведаў падрыўной дзейнасцю на Далёкім Усходзе. Іеранім Убарэвіч абмежаваўся здагадкай, што Гамарнік мог уваходзіць у склад кіраўніцтва «змовы Тухачэўскага». Вітаўт Путна, Барыс Фельдман і Аўгуст Корк удзелу Гамарніка ў змове не пацвердзілі.
Літаратура
Черушев Н. С. 1937 год: элита Красной Армии на Голгофе. — М.: Вече, 2003. — 560 с. — (Военные тайны XX века). — 5000 экз. — ISBN 5-94538-305-8
Іван Антонавіч Гелда
Біяграфія
У 1945 г. Гелда быў уведзены ў склад Беларускай Цэнтральнай Рады. У лютым прыбыў у Берлін, а на пачатку красавіка прысутнічаў на з’ездзе Беларускай Незалежніцкай Партыі. На прапанову грамадоўцаў перабрацца на Захад, Іван Гелда адказаў: «Я хачу прысвяціць усё сваё жыццё збройнай барацьбе за вызваленне Беларусі». У маі батальён «Дальвіц» быў абкружаны чэшскімі партызанамі, і Гелда аддаў загад беларускім ваенным скласці зброю.
Палтаўская губерня
Палтаўская губерня — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі.
IC 225
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кансьержэры
Кансьержэры (La Conciergerie) — былы каралеўскі замак і турма.
Знаходзіцца ў самым цэнтры Парыжа ў 1-й яго акрузе, на заходнім ускрайку вострава Сітэ недалёка ад сабора Парыжскай Божай маці. Замак Кансьержэры з'яўляецца часткай комплексу Палаца правасуддзя (Palais de Justice), у якім да гэтага часу знаходзяцца муніцыпальныя службы, суд, пракуратура. Комплекс Палаца Правасуддзя займае ледзь не палову вострава Сітэ. Сёння Палац уяўляе сабой разнастайны архітэктурны ансамбль з элементамі, пабудаванымі з XIII па XX стст.
Спаса-Узнясенская царква (Моладава)
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Асноўны прамавугольны зруб і пяцігранная апсіда з бакавымі нізкімі рызніцамі накрыты агульным гонтавым дахам з застрэшкамі ў месцы злучэння аб'ёмаў і цыбулепадобнай галоўкай па цэнтры. Да галоўнага фасада ў 19 ст. дабудавана двух'ярусная васьмерыковая шатровая званіца. На фоне вертыкальнай шалёўкі сцяны вылучаюцца стральчатыя аконныя праёмы ў разных ліштвах.
Інтэр'ер
Апсіду вылучае драўляны іканастас 19 ст. Абразы 19 ст.: «Архангел Міхаіл», «Феадосій Цудатворац», «Хрыстос Пантакратар», «Архангел Гаўрыіл», «Маці Божая з дзіцем», «Маці Божая Чантахоўская», «Саваоф».
Жазі Бартэль
Біяграфія
У 1962—1972 гг Бартэль узначальваў Люксембургскую лёгкаатлетычную федэрацыю, а ў 1973—1977 годзе — Алімпійскі камітэт Люксембурга.
NGC 477
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Павел Пятровіч Буцько
Біяграфія
З 1949 года на радзіме, зведаў ганенні. Да 1964 года працаваў у калгасе.
Граматыка Пор-Раяля
Структура
Граматыка Пор-Раяля складаецца з дзвюх частак: фанетычнай і граматычнай. У шасці раздзелах першай часткі разглядаюцца гукі і літары, націскі і складападзел. Апошні раздзел прысвечаны новаму метаду навучання чытанню на мове любога тыпу. У другой частцы (24 раздзелы) разглядаюцца марфалагічныя і сінтаксічныя пытанні. Аўтары граматыкі зыходзілі з існавання агульнай лагічнай асновы моў, ад якой пэўныя мовы адхіляюцца ў той або іншай ступені (працяг мадызму).
Асноўныя задачы Граматыкі
Даследаваць прыроду слоў, іх структуру і асноўныя ўласцівасці, адносіны паміж словамі, значэнні слоў; у выніку даследаванні выявіць агульныя, універсальныя моўныя прынцыпы; даць тлумачэнне з‟явам, якія ляжаць у аснове функцыянавання мовы; выявіць суадносіны паміж катэгорыямі і з‟явамі мовы і катэгорыямі мыслення.
Літаратура і спасылкі
https://elib.bspu.by/bitstream/doc/43616/3/%D0%92%D0%9C%D0%9A%20%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5%20%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B011.pdf
Жазі Бартэль (стадыён)
Стадыён з'яўляецца месцам правядзення хатніх матчаў зборнай Люксембурга па футболе, акрамя гэтага з'яўляецца галоўнай спартыўнай пляцоўкай люксембургскага спартыўнага таварыства «Спора» (CAL Spora Luxembourg), членамі якога з'яўляюцца 400 чалавек, што робіць яго самым вялікім у горадзе. Стадыён названы ў гонар люксембургскага лёгкаатлета Жазі Бартэля, які выйграў у 1952 годзе Алімпійскую залатую ўзнагароду ў забегу на 1500 метраў.
Дуброва (Слуцкі раён)
Дубро́ва (, Дуброва) — пасёлак у Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета.
IC 227
IC 227 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Трыкутнік.
Гаўрыла Мікалаевіч Мядзведзеў
Біяграфія
Мядзведзеў асабліва вызначыўся ў баях пры вызваленні Гродзенскай вобласці.
Леў Навумавіч Геллер
Леў Навумавіч Геллер (, г. Ваўкавыск —, г. Ташкент) — удзельнік рэвалюцыйнага руху, усходазнаўца, доктар эканамічных навук (1935), прафесар (1935). Член ВКП(б) з 1904 года.
Біяграфія
Удзельнік снежанскага ўзброенага паўстання 1905 года ў Маскве. У 1914 годзе пакінуў Расію, а ў 1917 года вярнуўся, удзельнік Кастрычніцкага перавароту 1917 года. З 1917 па 1919 год у групе інтэрнацыяналістаў. У гады грамадзянскай вайны на партыйнай працы ў Туркестане. У 1921—1922 гадах на дыпламатычнай працы. У 1922—1930 гадах загадчык Усходнім аддзелам Прафінтэрна. З 1930 навуковы супрацоўнік, загадчык сектара па вывучэнню рабочага руху Інстытута сусветнай гаспадаркі і сусветнай палітыкі. Член рэдкалегіі часопіса «Сусветная гаспадарка і сусветная палітыка».
Коласаўка (Манастыршчынскі раён)
Коласаўка (Колосовка) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Барсукоўскага сельскага паселішча.
Вішнявец (Стаўбцоўскі раён)
Назва
Адпачатная назва Гавязна ад такой самай назвы ракі, на якой паселішча паўстала.
Ільянскі раён
Утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Вілейскай вобласці БССР. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 11 сельсаветаў: Альковіцкі, Вязынскі, Ільянскі, Карпавіцкі, Латыгальскі, Навагуцкі, Ракшыцкі, Рэдзькавіцкі, Суднікоўскі, Хаценчыцкі, Шыпкоўскі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Ракшыцкі і Шыпкоўскі сельсаветы. 3 жніўня 1954 года ў склад Маладзечанскага раёна перададзены вёскі Кутляны і Самалі. 24 ліпеня 1957 года раён скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Вілейскага раёна.
Кноке-Хейст
Транспарт
Чыгуначным звязвае Кноке-Хейст з Брусэлем, Бругэ і іншымі гарадамі Бельгіі. Аўтобусныя лініі галоўным вобразам з Бругэ. Паўночны канечны пункт Берагавога трамвая.
Генрых I (кароль Францыі)
Генрых I (Henri Ier,, , Францыя — , каля Арлеана, Францыя) — кароль Францыі з 1031 года, герцаг Бургундыі ў 1016—1032 гадах, прадстаўнік дынастыі Капетынгаў. Сын караля Роберта II Набожнага і Канстанцыі Арльскай.
Астойлівасць
Вонкавае ўздзеянне можа быць абумоўленае ўдарам хвалі, парывам ветра, зменай курсу і таму падобнае.
Характарыстыкі астойлівасці
У выніку зрушэння ЦВ пры нахіленні лініі дзеяння сілы вагі і сілы плавучасці ссоўваюцца і ўтвораць пару сіл. Калі плячо пары дадатна, які ўзнікае момант mв дзейнічае ў бок узнаўлення раўнавагі, то бок выраўноўвае. Тады гавораць, што судна астойлівае. Калі ЦЦ размешчаны вышэй метацэнтра, момант можа быць нулявым ці адмоўным, і спрыяць перакульванню — у гэтым выпадку судна няастойлівае.
З разгляду трох магчымых варыянтаў уздзеяння сіл Р і γV пры нахіленнях можна зрабіць выснову, што для забеспячэння няастойлівага становішча раўнавагі судна неабходна, каб метацэнтр знаходзіўся вышэй цэнтра цяжару. Таму ўзвышэнне папярочнага метацэнтра над цэнтрам цяжару вылучаецца ў адмысловую велічыню, і завецца папярочнай метацэнтрычнай вышынёй h. Велічыня h можа быць выяўлена як:
Такім чынам, велічыня аднаўляльнага моманту, які вызначае супраціў судна адхіленням, вызначаецца, ў сваю чаргу, велічынёй папярочнай метацэнтрычнай вышыні.
Астойлівасць формы і астойлівасць вагі
Першы член у выразе (4) у асноўным вызначаецца велічынёй і формай пляца ватэрлініі і завецца таму момантам астойлівасці формы: mф = γ Ix sin θ. Момант астойлівасці формы заўсёды з'яўляецца дадатнай велічынёй і імкнецца вярнуць нахіленае судна ў зыходнае становішча.
Пачатковая падоўжная астойлівасць
Такім чынам, падоўжны момант астойлівасці формы Мψ = γ Iyf· sin ψ, а момант астойлівасці вагі Мв = − Pa· sin ψ.
Дыяграма астойлівасці
Дыяграмай астойлівасці завецца залежнасць аднаўляльнай высілкі ад вугла нахілення. Часам называецца дыяграмай Рыда, у гонар інжынера, які ўвёў яе ва ўжытак. Для папярочнай астойлівасці (для якой і была зыходна складзена Рыдам) каардынатамі будуць вугал крэну Θ і плячо аднаўляльнага моманту GZ. Можна замяніць плячо на сам момант M, ад гэтага від дыяграмы не мяняецца.
Перамяшчэнне грузаў
Перамяшчэнне грузу р у адвольным напрамку з пункта g1 (x1, y1, z1) у пункт g2 (x2, y2, z2) можна замяніць трыма паслядоўнымі перамяшчэннямі паралельна восям каардынатнай сістэмы oxyz на адлегласць x2 − x1, y2 − y1, z2 − z1. Гэтыя перасоўванні завуцца адпаведна гарызантальна-падоўжным, гарызантальна-папярочным і вертыкальным.
Метацэнтрычныя вышыні і каэфіцыенты астойлівасці пасля перасоўвання грузу прымаюць значэнні:
Прыём і зняцце грузаў
дзе pi — вага прынятага або знятага асобна грузу, пры гэтым прыманы груз бярэцца са знакам плюс, а здыманы — са знакам мінус; zpi — апліката цэнтра цяжару прынятага або здыманага грузу.
У больш складаных выпадках выкарыстоўваецца дыяграма плавучасці і пачатковай астойлівасці, з якой здымаюць значэнні пагружанага аб'ёму, метацэнтрычнага радыусу, каардынат ЦЦ і ЦВ у залежнасці ад асадкі. Яе выкарыстанне характэрна для вызначэння астойлівасці апускаемых апаратаў, напрыклад падводных лодак.
Свабодныя паверхні
Фізічны сэнс адмоўнага значэння папраўкі ў тым, што наяўнасць вольных паверхняў заўсёды памяншае астойлівасць. Таму прымаюцца арганізацыйныя і канструктыўныя меры для іх змяншэння:
Дынамічная астойлівасць
Калі звярнуцца да дыяграмы статычнай астойлівасці, работа выяўляецца плошчай пад крывой аднаўляльнага моманту mв. Адпаведна, дынамічны вугал крэну θдын можна вызначыць з роўнасці работы OAB і BCD, якія адпавядаюць залішняй рабоце аднаўляльнага моманту. Аналітычна тая ж работа вылічаецца як:
Крапіва
Арэал
Прадстаўнікі роду растуць, у асноўным, у зоне ўмеранага клімату ў Паўночным і (радзей) Паўднёвым паўшар'ях. У Беларусі 5 відаў : найбольш распаўсюджаны і. Рэдкі від, занесены ў Чырвоную кнігу —. Таксама сустракаюцца і.
Свята-Троіцкая царква (Морына)
Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1865 годзе з дрэва. Адкрыта пасля рэстаўрацыі ў 1988—1990 гг.
Хаценчыцкі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ільянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 24 ліпеня 1957 года ў складзе Вілейскага раёна. 6 верасня 1957 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Карпавіцкага і Навагуцкага сельсаветаў. З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Мінскай вобласці.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1568 чалавек, з іх 96,7 % — беларусы, 2,4 % — рускія.
Марачава (Манастыршчынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Сястра (раман)
«Сястра» — першы раман Кузьмы Чорнага, апублікаваны ў 1927—1928 гг. у часопісе «Узвышша». У гэтым творы аўтар раскрывае тэмы рэвалюцыі і паслярэвалюцыйнай сучаснасці, горада і вёскі, новага чалавека. Гэта найбольш «гарадскі» і найбольш «інтэлігенцкі» па матэрыяле з усіх раманаў К. Чорнага. На думку М. Тычыны, у гэтым рамане пісьменнік правяраў на трываласць асновы старога гуманізму ў новых гістарычных умовах. Вобраз Мані Ірмалевіч («сястры») з'яўляецца ўвасабленнем душэўнасці, высокай духоўнасці, жаноцкасці і хараства.
Баніфацый V
Біяграфія
Liber Pontificalis адзначае, што Баніфацый прыняў указ, па якім царквы сталі месцамі прытулку для злачынцаў, а таксама загадаў царкоўным натарыусам падпарадкоўвацца законам імперыі ў сферы завяшчанняў. Ён дамогся надання папскім ўказам статусу законаў. Папа завяршыў і асвяціў могілкb Святога Нікамедf на Наментанской дарозе. У Liber Pontificalis Баніфацый апісваецца як «самы мяккі з мужоў», чые галоўнай вартасцю была бязмерная любоў да духавенства.
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2016
Рэгламент
У чэмпіянаце будзе ўдзельнічаць 16 краін, якія будуць размеркаваны на 2 групы па рэйтынгу ІІХФ пасля заканчэння чэмпіянату свету 2015. Расія як краіна-гаспадыня, яшчэ 13 каманд па выніках ЧС-2015 і 2 каманды па выніках спаборніцтва першага дывізіёна 2015. Спаборніцтвы ў групе А будуць праходзіць у Маскве, у групе В у Санкт-Пецярбургу. 2 горшыя каманды, якія занялі апошнія месцы ў групах, вылятаюць у першы дывізіён 2017. Калі адно з гэтых месцаў зойме зборная Германіі або Францыі, то яны застануцца ў турніры Топ-дывізіёна (паколькі яны з'яўляюцца краінамі-гаспадынямі ЧС-2017). Замест іх у такім выпадку вылецяць трэція горшыя па ачках зборныя.
Аляксандр Мікалаевіч Сычоў
Біяграфія
18 лютага 2005 прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Аўстрыйскай Рэспубліцы і Пастаянным прадстаўніком Рэспублікі Беларусь пры міжнародных арганізацыях у Вене. Адстаўлены з гэтых пасад быў 26 жніўня 2011 года.
Ваеннае будаўніцтва Беларусі
Гісторыя развіцця
Перш за ўсё кіраўніцтва краіны пачало распрацоўку палажэнняў нацыянальнай ваеннай палітыкі. У якасці асноўнага ваенна-палітычнага дакумента была вызначана ваенная дактрына, якая была прынята Вярхоўным Саветам (пастанова №2049-XII ад 16 снежня 1992 года). Яна адпавядала ваенна-палітычнай абстаноўцы пачатку 90-х гадоў XX стагоддзя, якая характарызавалася заканчэннем «Халоднай вайны». Дакумент меў выключна абарончы характар і быў накіраваны не на падрыхтоўку да вайны, а на ўмацаванне як дзяржаўнай, так і міжнароднай бяспекі. У аснову стварэння дактрыны была пакладзена канцэпцыя ўзброенага нейтралітэту.
Арганізацыя і структура
У маі 2006 года, у мэтах стварэння адзінай сістэмы транспартнага забеспячэння, на базе існых чыгуначных, аўтамабільных і дарожных войскаў былі створаны Транспартныя войскі Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь.