cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галандская Ост-Індская кампанія
Галандская Ост-Індская кампанія (Аб'яднаная Ост-Індская кампанія, Vereenigde Oost-Indische Compagnie, VOC) - галандская кампанія, якая была першапачаткова створана як чартарная кампанія ў 1602 годзе, калі ўрад Нідэрландаў падаў кампаніі 21-гадовую манаполію на гандаль спецыямі. Часта лічыцца, што Ост-Індская кампанія была першай транснацыянальнай карпарацыяй у свеце, і яна была першай кампаніяй у свеце, якая выпускала акцыі. Гэта была магутная кампанія, якая валодала квазідзяржаўнымі паўнамоцтвамі, у тым ліку магчымасць весці вайну, заключаць у турму і выконваць прысуды, весці перамовы, чаканіць сваю ўласную манету і ўсталёўваць калоніі.
Лільян
Лільян (Lillianes) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Пакланенне вешчуноў (Бацічэлі)
У вобразе вешчуноў Бацічэлі намаляваў трох членаў сямейства Медычы: Козіма Старога, які схіліў калены перад Дзевай Марыяй, выяву якой Вазары ахарактарызаваў, як «лепшую з усіх захаваных, поўную жыццёвай сілы», і яго сыноў — П’ера дзі Козіма (укленчаны вяшчун у чырвонай мантыі ў цэнтры карціны) і Джавані дзі Козіма побач з ім. Усе трое да часу напісання карціны ўжо памерлі, а Фларэнцыяй паспяхова кіраваў унук Козіма — Ларэнца Медычы, таксама намаляваны на карціне разам са сваім братам Джуліяна.
Баргафранка-д’Іўрэа
Боргафранка-д'Іўрэа (Borgofranco d'Ivrea) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Долар ЗША
Міжнародная роля долара
Панама таксама выкарыстоўвае долар ЗША з 1904, хаця мае і ўласную валюту.
Паморшчына (Ракаўскі сельсавет)
Памо́ршчына (, Поморщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Бярозка (прыток Крывінкі)
Бяро́зка, Верхняя Крывіна — рака ў Бешанковіцкім і Сенненскім раёнах Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Крывінка (басейн Заходняй Дзвіны).
Ракако
Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва
'' Стыль ракако выказаўся бліскучым чынам таксама ва ўсіх галінах мастацка-прамысловых вытворчасцей; з асаблівым поспехам ён прымяняўся ў фабрыкацыі фарфора, таму што прыдаваў вытанчанасць як форме, так і арнаментацыі вырабаў з яго; дзякуючы яму, гэтая фабрыкацыя зрабіла ў свой час велізарны крок наперад і ўвайшла ў вялікую пашану ў аматараў мастацтва.
У 1708 г. алхімік Іаган Фрыдрых Бетгер адкрыў сакрэт вырабу фарфору і знайшоў прыдатную для гэтага гліну. У Майсене была адкрыта першая, дзе першым майстрам быў Іаган Готліб Кірхнер. Фарфор атрымлівае папулярнасць, з’яўляюцца і іншыя цэнтры яго вытворчасці. Найбольш знакамітай была мануфактура ў Сеўры, дзе працаваў Эцьен Морыс Фальконе. Акрамя фарфору — у модзе срэбра. Вырабляюцца шакаладніцы, супницы, кафейнік, талеркі і іншае. У гэтым стагоддзі нараджаецца кулінарнае мастацтва ў яго сучасным выглядзе, у тым ліку — мастацтва сервіроўкі стала.
Літаратура
У Англіі стыль ракако не атрымаў у літаратуры шырокага распаўсюджвання. У Італіі і Германіі наадварот, было шмат прыхільнікаў дадзенага стылю, у прыватнасці Паола Антоніа Ролі і П'етра Метастазіа — у Італіі, і Ф. Хагедорн, І. Глейм, І. М. Гец — у Германіі.
Уладзімір Барысавіч Труноў
Уладзі́мір Бары́савіч Труно́ў ( — ) — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Валерыя Генадзеўна Гутава
Валерыя Генадзеўна Гутава (нар. ) — беларуская гандбалістка. Майстар спорту Беларусі.Лінейная клуба «БНТУ-БелАЗ» і зборнай Беларусі па гандболе.
Сэліскы
Сэліскы (Селі́ски) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Устылугскай гарадской абшчыны.
Нэлі Ігараўна Цямнова
Творчасць
З 2000 года праектуе прыватныя жылыя дамы рознага ўзроўню ў Беларусі і Расіі; дзіцячы сад на 280 месцаў у г. Святагорску (2007, Расія), 9-ці павярховы жылы дом з падземнай аўтастаянкай і ўбудаванымі офісамі на 1-м паверсе ў г. Сестрарэцку (Расія); цэх для зборкі трактароў і будынак АБК у г. Тамбове (рэканструкцыя завода, Расія); вальер-гасцініца для сабак пад Мінскам (2012); прыватны жылы дом у в. Пятрушына, г.п. Горкі Ленінскія Маскоўскай вобласці (Расія); склад з офісам «ЛІГА» і склад з лабараторыяй і вытворчым цэхам фарбаў фірмы «ЛІГА» ў Фразіне (2011—2013, Расія).
Рэактыўны артрыт
Даследаванне
Старажытнагрэчаскі лекар Гіпакрат першым апісаў адначаснае запаленне вачэй і суставаў пры частым і балючым мочаспусканні ў хлопца, які захварэў пасля палавой сувязі. Ад аднолькавых праяў немачы цярпеў генуэзскі мараплавец Хрыстафор Калумб. У 1818 г. англійскі лекар назваў адначасовае запаленне суставаў, вачэй і мочаспуску сімптомамі адной хваробы. У 1916 г. нямецкі лекар устанавіў сувязь захворвання з дызентэрыяй. У выніку хваробу пачалі называць сіндромам Рэйтэра. У 1977 г. некалькі лекараў прапанавалі замяніць назву хваробы на рэактыўны артрыт, бо ў 1947 г. амерыканскі ваенны суд у Нюрнбергу (Баварыя) выкрыў удзел Рэйтэра ў смяротных доследах над сотнямі зняволеных канцлагера Бухенвальд (Цюрынгія, Трэці Рэйх). У 2009 г. за хваробай замацавалася сучасная назва.
Аблога брытанскіх баз у Басры
Базы
Да гэтага моманту вайны ў Басры засталося ўсяго дзве брытанскія базы. Адна знаходзілася на ўскраіне горада ў аэрапорце з гарнізонам у 5000 чалавек. У асноўным там былі вайскоўцы сухапутнай арміі і каралеўскіх ВПС. Другая, дзе праходзіла частка баявых дзеянняў, знаходзілася ў цэнтры горада ў былым палацы Садама Хусейна, з гарнізонам з 700 байцоў.
Аблога
Падчас аблогі аэрадром пастаянна падвяргаўся мінамётным і ракетным абстрэлам, прычым па дзесяткі разоў у дзень. Нягледзячы на цяжар агню, было адносна мала парушэнняў у рабоце войск, так як значныя намаганні былі прыкладзены для ажыццяўлення мер абароны. Яны ўключалі пасіўныя меры на базе, такія як фізічнае ўмацаванне канструкцый, і актыўныя меры, такія як баявое патруляванне, якое праводзілася эскадрыллямі палка Каралеўскіх ВПС у зоне наземнай абароны лагера, а таксама за межамі перыметра.
Наступствы
Брытанскія войскі захоўвалі кантроль над аэрапортам Басры да 2009 года, калі ён быў перададзены пад грамадзянскі кантроль Ірака. 7-е крыло аховы ВПС Вялікабрытаніі і 15-я эскадрылля палка ВПС Вялікабрытаніі былі апошнімі брытанскімі падраздзяленнямі, якія пакінулі горад. Па цікаваму гістарычнаму супадзенню гэтыя ж падраздзялення былі апошнімі брытанскімі войскамі, якія пакінулі Кэмп-Бастыён (Гільменд, Афганістан) у лістападзе 2014 года.
Мядзянка
Распаўсюджанне
Мядзянка насяляе Еўропу (акрамя Ірландыі, большай часткі Англіі, паўночнай часткі Скандынаўскага паўвострава, поўдня Пірынейскага паўвострава і некаторых астравоў у Міжземным моры), Заходні Казахстан, Заходнюю Сібір, паўночную частку Малой Азіі, Каўказ, Закаўказзе і Паўночны Іран. Тэрыторыя Беларусі, дзе від пашыраны крайне спарадычна, знаходзіцца прыкладна ў сярэдняй частцы арэала. Мядзянка адносіцца да лясных рэптылій, любіць прагрэтыя ўзлескі, паляны, рэдкалессі, высечкі. Аблюбаваныя біятопы размешчаны звычайна паміж забалочанымі і сухімі (хвойнікі, пясчаныя дзюны) участкамі. Гэтыя месцы, як правіла, маюць узгорысты рэльеф, мазаічнасць ландшафтаў з мноствам сховішчаў (вываратні, пні, ламачча). Тыповымі біятопамі мядзянкі з’яўляюцца ўзлескі і лесапалосы, лугі, светлыя мяшаныя лясы з дубам, хвояй, бярозай, а таксама схілы пад хмызняком, сухія верасовыя пусткі.
Капань (Самбірскі раён)
Капань (Копа́нь) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Манжовэ
Манжовэ (Montjovet) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Борыс Трайкаўскі
Борыс Трайкаўскі (Борис Трајковски,, Мурціна, Струміца, СФРЮ — , Мостар, Боснія і Герцагавіна) — прэзідэнт Рэспублікі Македонія з 1999 па 2004 гады.
Беларуская сацыялістычная грамада
Першы з’езд (1902) і праграма партыі
Дакладны час перайменавання БРГ у БСГ не высветлены (па адных звестках у 1903 г., па другіх — у 1906 г.). У 1903—1904 гг. БСГ узаемадзейнічала з Польскай сацыялістычнай партыяй (ППС), Партыяй сацыялістаў-рэвалюцыянераў (ПСР), Літоўскай сацыял-дэмакратычнай партыяй, выдавала разам з імі нелегальную літаратуру. З канца 1905 г. у Мінску дзейнічала падпольная друкарня БСГ.
Аляксандр Іванавіч Дзмітрыеў
Біяграфія
Жыў у Ленінградзе на 2-й лініі Васільеўскага вострава ў доме 35. Памёр 2 снежня 1959 г. Пахаваны на Серафімаўскіх могілках.
Трыянгуляцыя (геадэзія)
Трыянгуляцыя выкарыстоўваецца пры вывучэнні формы і памераў Зямлі, гарызантальных зрухаў зямной кары, абгрунтавання тапаграфічных здымак і інш.
Нагірнэ (Самбірскі раён)
Нагірнэ (Нагі́рне) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Казарка чырвонаваллёвая
Казарка чырвонаваллёвая (Branta ruficollis) — вадаплаўная птушка з сямейства качыных.
Яна Сяргееўна Емяльяненка
Яна Емяльяненка (нар. ) — беларуская гандбалістка. Правы вуглавы клуба «Астраханачка» (Расія) і зборнай Беларусі па гандболе.
Басканера
Насельніцтва складае 3061 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 278 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 011.
Карл Радніцкі
Сын прыдворнага гравёра Ёзэфа Радніцкага. З 1837 года — практыкант, а з 1849 года — гравёр Галоўнага манетнага ўпраўлення ў Вене. З 1853 года — прафесар Акадэміі прыкладнога мастацтва ў Вене.
Нацыянальны парк Гаўя
Раней гэты раён часам называлі «Лівонскай Швейцарыяй», і турысты пачалі тут бываць яшчэ ў XIX стагоддзі.
Акрамя гарадоў Цэсіс і Сігулда, на тэрыторыі нацыянальнага парку таксама размешчаны Лігатнэ, а непадалёк знаходзіцца горад Валміера. Тэрыторыя парку таксама ўключае ў сябе некалькі гістарычных будынкаў: Турайдскі замак, Лтелстраўпэ (замак і царква), маёнтак Унгурмуйжа.
Эндр (дэпартамент)
Дэпартамент уключае 2 акругі, 54 кантона і 293 камуны і мяжуе з такімі дэпартаментамі як: Эндр і Луара, Луар і Шэр, Шэр, Кроз, В'ена.
Барыс Міхайлавіч Дзмітрыеў
Барыс Міхайлавіч Дзмі́трыеў (Борис Михайлович Дмитриев;  — ) — удзельнік партызанскага руху на тэрыторыі Магілёўскай вобласці ў час Вялікай Айчыннай вайны, камандзір дыверсійнай групы 221-а партызанскага атрада імя К. К. Ракасоўскага. Герой Савецкага Саюза (1944).
Памяць
Імем Героя названы вуліцы ў гарадах Асіповічы і Лёзна, сярэдняя школа № 1 у Асіповічах.
Брандыцца
Насельніцтва складае 8007 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1 249,14 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 10032. Тэлефонны код — 011.
Pinus bhutanica
Арэал
Арэал віду абмежаваны Бутанам і прылеглымі да яго раёнамі на паўночным усходзе Індыі і паўднёвым захадзе Кітая. Разам з роднасным яму відам ён складае блакітныя хваёвыя лясы, якія растуць на невялікіх вышынях.
Смотрава Буда
Смотрава Буда (Смотрова Буда) — сяло ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Сматравабудскага сельскага паселішча.
Памяць (нацыянал-патрыятычны фронт)
Фарміраванне арганізацыі
Пачатак фарміравання арганізацыя прыпадае на канец 1970-х—пачатак 1980 гадоў. Першапачаткова фарміравалася як рускае нацыянальна-культурнае таварыства. Яно супрацьпаставіла класаваму падыходу да гісторыі, які быў пануючы ў СССР нацыянальны падыход, выкрывала шэраг з'яў, якія, па меркаванню дзеячаў Памяці сведчалі аб дыскрымінацыі рускіх у СССР (напрыклад, нацыянальныя квоты ў ВНУ, адсутнасць Акадэміі навук РСФСР у адрозненні ад іншых рэспублік і г. д.), займалася арганізацыяй культурніцкіх акцый, вывучэннем і прапагандай рускай гісторыі і культуры і г. д.
Заняпад
Перыяд заняпаду арганізацыі пачаўся з карэннай зменай сацыяльна-палітычных умоў у пачатку 1990-х гадоў. У выніку таго, што Памяць не змагла прыладзіцца да новых умоў, яна пачала страчваць падтрымку і членаў. У кастрычніку 1990 года з яе выйшаў адзін з лідараў Аляксандр Баркашоў разам з усімі актыўнымі сябрамі. Яны заснавалі рух Рускае нацыянальнае адзінства, які пачаў працаваць на прынцыпіяльна новай тактыке. З гэтага моманту Памяць практычна перастала існаваць як боль ці менш заметная арганізацыя.
Festuca bhutanica
Расліна з’яўляецца трапічным відам, які сустракаецца ў Індыі і на тыбецка-бутанскай мяжы.
NGC 5281
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр Ціханавіч Грачанінаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў Маскве, у сям’і купца. Музычную адукацыю атрымаў у Маскоўскай, а затым Пецярбургскай кансерваторыях, якія скончыў у 1893 годзе па класе Рымскага-Корсакава.
Японскія лічбы
Вялікія лікі
У японскай мове пры запісе доўгіх лікаў нулі разрадаў прапускаюць, у адрозненні ад кітайскай, дзе нуль абавязковы да запісу: 4002 па японску запісваецца 四千二 (4*1000 + 2), а па кітайску — 四千零二 (4*1000, 0, 2). Негледзячы на гэта, пры чытанні нуль часам прагаворваюць, для гэтага ўжываюць слова тобі (飛び) ці тондэ (飛んで): «ёнсэн тобі ні» замест «ёнсэн ні».
У імёнах
Існуюць імены Ціёко (千代子), Цідзуру (千鶴), Цікао (千禾夫), прозвішча Цітака (千鷹). Адна з японскіх прэфектур завецца Ціба (千葉). У анімэ «Сэн і Ціхіро ў палоне духаў» абыгрываецца неадназначнасць чытання іерогліфа 千 — «сэн» альбо «ці»: імя галоўнай гераіні — Ціхіро (千尋); вядзьмарка «забірае» імя ў Ціхіро, пакідаючы ёй толькі адзін іерогліф і мяняючы яго чытанне. З таго моменту Ціхіро завуць Сэн (千).
Кашалінскае ваяводства (1975—1998)
Кашалінскае ваяводства (Województwo koszalińskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Кашалін. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Заходнепаморскага ваяводства.
Прызнанне Галадамору генацыдам
28 лістапада 2006 г. Вярхоўная Рада Украіны прыняла Закон «Аб Галадаморы 1932—1933 гг. ва Украіне», які прызнаў Галадамор генацыдам украінскага народа.
Аднак не ўсе даследчыкі згодныя з класіфікацыяй Галадамору як генацыду. На іх думку, Галадамор, у адрозненні ад Халакоста, не прызначаўся для знішчэння цэлай нацыі, ахвяры не павінны былі асабіста забівацца, а Галадамор планаваўся і ажыццяўляўся на аснове палітычных разлікаў, а не расавых ці этнічных перакананняў.
Паўлічы
Гісторыя
У Гомельскай губерні РСФСР з 1919 года, з 1926 года ў Бранскай губерні. З 1929 у складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 у Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 увайшло ў склад Бранскай вобласці.
Іна Барысаўна Булгакава
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і мастакоў у Маскве. Скончыла Маскоўскі тэкстыльны інстытут у 1966 годзе. Стварала вітражныя эскізы для тэатра П’ера Кардэна, тэатральныя касцюмы для пастановак Маёрава і Елізар’ева. 25 гадоў працавала ў Беларускім цэнтры моды, пасля стварыла ў Мінску Тэатр моды.
Сезон 1995 ЖФК Вікторыя Брэст
У 1995 годзе жаночы футбольны клуб «Вікторыя» з Брэста прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Ізер (дэпартамент)
Ізер (Isere) — дэпартамент на паўднёвым усходзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Авернь — Рона-Альпы. Парадкавы нумар 38. Адміністрацыйны цэнтр — Грэнобль. Насельніцтва 1,094 млн чалавек (16-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Амедэо Мадыльяні
Парыж
Падчас пражывання ў Парыжы Мадыльяні адчуваў вялікія фінансавыя цяжкасці: хоць яго маці рэгулярна пасылала яму грошы, іх не хапала для выжывання ў Парыжы. Мастаку прыходзілася часта змяняць кватэры. Часам ён нават пакідаў свае творы ў кватэрах, калі быў вымушаны сыходзіць з чарговага прытулку, так як не мог аплаціць кватэру. год У 1907 годзе Мадыльяні пасяліўся ў асабняку, які здаваў маладым мастакам доктар Поль Аляксандр. Малады лекар стаў першым заступнікам Мадыльяні, іх сяброўства доўжылася сем гадоў. Аляксандр купляў малюнкі і карціны Мадыльяні (у яго калекцыі апынуліся 25 жывапісных і 450 графічных работ), а таксама арганізоўваў для яго заказы на партрэты. У 1907 годзе некалькі работ Мадыльяні былі выстаўлены ў Восеньскім салоне, у наступным годзе па патрабаванні Поля Аляксандра ён выставіў пяць сваіх работ у Салоне Незалежных, сярод іх партрэт «Яўрэйка». Работы Мадыльяні засталіся без увагі публікі, паколькі не належалі да моднага тады кірунку кубізм, які паўстаў у 1907 годзе і чыімі заснавальнікамі з'яўляюцца Пікаса і Жорж Брак. Увесну 1909 года праз Аляксандра Мадыльяні атрымлівае першы заказ і піша партрэт «Амазонка».
Вяртанне да жывапісу і Першая сусветная вайна
Праз Майсея Кіслінга Мадыльяні пазнаёміўся з польскім паэтам Леапольдам Збароўскім, які разам з жонкай Ганнай узяў мастака пад заступніцтва. Леапольд пасяліў падапечнага ў сваёй кватэры, даваў яму грошы і аплачваў расходныя матэрыялы.
Беларуская хрысціянская дэмакратыя (1917)
Хрысціянская дэмакратычная злучнасць (1917 — пач. 1920-х)
Першапачаткова сувязі ХДЗ з сялянствам былі нязначныя. У пачатку 1920-х гадоў яе гурткі існавалі ў Дзісне, Друі, Іказні, Барадзенічах, Шаркоўшчыне, Ашмянах, Барунах. Іх арганізатарамі былі ксяндзы Ф. Абрантовіч, В. Ташкун, А. Станкевіч, М. Пятроўскі, Я. Германовіч і інш., якія вялі культурна-асветную работу выключна сярод беларусаў-католікаў. У выніку гэтага ў 1920 г. налічвалася крыху больш за 500 членаў ХДЗ. У якасці актыўнага ўдзельніка Беларускага нацыянальнага камітэта (ад ХДЗ у яго ўваходзіў В. Гадлеўскі), а ў далейшым і Вялікай Беларускай Рады ХДЗ падтрымлівала Часовы ўрад А. Керанскага, паступова заняла адмоўныя пазіцыі ў адносінах да Савецкай улады. На І з’ездзе ХДЗ у лютым 1918 г. у Петраградзе гаварылася, што ў адносінах да такіх народаў як літоўцы, латышы, беларусы і ўкраінцы, трэба стаяць на грунце поўнага іх самавызначэння.
Беларуская хрысціянская дэмакратыя (1920-я — 1936)
За час свайго існавання БХД прайшла эвалюцыю ад арганізацыі клерыкальнага кірунку да свецка-клерыкальнай палітычнай партыі. Усе пяць праграм БХД, пачынаючы з 1920 г., адстойвалі канфіскацыйную зямельную рэформу без грашовай кампенсацыі былым зямельным уласнікам. 2-я праграма (1927) дэкларавала, што «БХД імкнецца да самастойнасці беларускага народу на ўсіх яго землях, аб’яднаных у незалежную дэмакратычную рэспубліку». У 4-й праграме (1932) падкрэслівалася, што «БХД прынцыпова супраць аддзялення касцёла ад дзяржавы і змагаецца з палітыкай, што выкарыстоўвае рэлігію для палітычных мэтаў, або падтрымлівае адну рэлігію супраць другой». Адзначалася таксама абавязковасць вывучэння рэлігіі «як у школах урадавых, так і ў школах прыватных». Больш выразна апошнія праграмы БХД ставілі сацыяльныя пытанні, як вынік працэсу радыкалізацыі, што ахапіла нізавыя гурткі партыі. Так, у § 34 абноўленай 4-й праграмы адзначана, што «ўсе землі, перавышаючыя працоўную норму, перадаюцца ва ўласнасць і без выкупу беззямельным і малазямельным сялянам». Змяшчаліся патрабаванні 8-гадзіннага рабочага дня, права на забастоўку, стварэння рабочых камітэтаў з правам нагляду за вытворчасцю і прыбыткамі і інш.
Беларускае нацыянальнае аб’яднанне (1936 — 1939)
Адначасова польскія ўлады пільна сачылі за любымі праявамі апазіцыйных настрояў сярод беларускага нацыянальнага лагера. У снежні 1936 г. паводле пастановы Віленскага староства спынена дзейнасць БІГіК. З-за ганенняў і ўціску з боку польскай адміністрацыі ў 1937 г. спынілася выданне «Беларускай крыніцы». У 1938 г. забаронены віленскі Беларускі нацыянальны камітэт. Пераследаваліся многія актывісты БНА. У выніку да канца 1930-х гг. дзейнасць БНА была моцна аслаблена.
Беларускія секцыі РКП(б)
Петраградская секцыя
Першая такая секцыя ўзнікла ў красавіку 1918 ў Петраградзе на аснове Беларускай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі. На 14 снежня 1918 г. секцыя налічвала 92 члены і 118 спачуваючых. Яна вяла работу на Пуцілаўскім заводзе і сярод матросаў Гельсінгфорса, накіроўвала палітычную дзейнасць Петраградскага аддзялення Белнацкома, пасылала на Беларусь прапагандыстаў і літаратуру, удзельнічала ў стварэнні і рабоце Беларускага вольна-эканамічнага таварыства і «Беларускай хаткі» у Петраградзе. У ліпені 1918 г. яе прадстаўнікі ўдзельнічалі ў рабоце Усерасійскага з'езда бежанцаў з Беларусі, у жніўні — Першай канферэнцыі беларускіх савецкіх партый і арганізацый; стварыла Першы беларускі камуністычны атрад.
Юра (дэпартамент)
Дэпартамент уключае 3 акругі, 34 кантона і 545 камун.
Харвацка-баснійскі канфлікт
Абстрэл Горні-Вакуфа
У студзені 1993 года харваты атакавалі Горні-Вакуф для злучэння Герцагавіны з Цэнтральнай Босніяй. Размешчаны на скрыжаванні дарог Цэнтральнай Босніі на поўдзень ад даліны ракі Лашвы, горад мае стратэгічнае значэнне, з прычыны таго, што знаходзіцца ў 48 кіламетрах ад Нові-Траўніка і ўсяго ў адной гадзіне язды на аўтамабілі ад Віцеза. Авалоданне горадам дазваляла звязаць паміж сабой дзве часткі самаабвешчанай Герцаг-Босны — даліну ракі Лашвы і Герцагавіну. Харвацкі абстрэл ператварыў у руіны большую частка асманскай архітэктуры горада.
Захоп «Канвою радасці»
«Канвой радасці» (Convoy of Joy) уяўляў сабой некалькі сотняў грузавікоў агульнай даўжынёй у 7 кіламетраў з гуманітарнай дапамогай ад ЕС жыхарам Тузлы і навакольных сёлаў. 7 чэрвеня 1993 года прадстаўнікі ЕС, якія суправаджалі канвой, звярнуліся ў штаб Місіі па назіранні Еўрапейскай супольнасці (ECMM) у Зрэнцы з асцярогамі аб захаванасці канвою, які дасягнуў да таго моманту Траўніка і Віцеза. Асцярогі былі выкліканы пагрозамі з боку Матэ Бобана, з якім прадстаўнікі ЕС сустракаліся напярэдадні. ECMM было вырашана кантраляваць канвой. На пад'ездзе да Нові-Траўніка, у сяле Ранкавічі дарогу канвою заступіў натоўп харвацкіх жанчын. Пасля 8 вадзіцелей былі застрэлены, грузавікі былі адагнаны на спецыяльную стаянку, дзе іх разрабавалі салдаты і грамадзянскія асобы. Для вызвалення канвою брытанскаму батальёну UNPROFOR прыйшлося ўступіць у сутыкненне з сіламі Харвацкага савета абароны, у выніку якога двое салдат ХСА былі забіты. МТБЮ ўсталяваў, што захоп канвою праводзіўся людзьмі, якія падпарадкоўваліся Дарыа Кордзічу і палкоўніку Ціхаміру Блашкічу.
Канчатак канфлікту
Харвацка-баснійскі канфлікт афіцыйна скончыўся 23 лютага 1994 года падпісаннем у Заграбе пагаднення аб спыненні агню камандуючым Харвацкім саветам абароны генералам Антэ Роса, з аднаго боку, і камандуючым Арміяй Рэспублікі Боснія і Герцагавіна генералам Расімам Дзелічам — з іншага. У сакавіку 1994 года дамоўленасці былі замацаваны на больш высокім узроўні: паводле падпісанага прэм'ер-міністрам Рэспублікі Боснія і Герцагавіна Харысам Сілайджычам, міністрам замежных спраў Харватыі Матэ Гранічам і прэзідэнтам Герцаг-Босны Крэшымірам Зубакам Вашынгтонскага пагаднення, тэрыторыі, якія ўтрымліваюцца пад кантролем харвацкіх і баснійскіх ваенных фарміраванняў, аб'ядноўваліся ў Федэрацыю Босніі і Герцагавіны, што падзялялася, у сваю чаргу, на 10 аўтаномных кантонаў. Напачатку Харвацка-баснійскага канфлікту ХСА кантраляваў больш за 20 % тэрыторыі Рэспублікі Боснія і Герцагавіна, аднак да сакавіка 1994 года пад кантролем ХСА засталося толькі каля 10 %.
Валасянка (Вэлыкабэрэзнянскі раён)
Валасянка (Волося́нка) — вёска ў Вэлыкабэрэзнянскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны.
Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь
Выбары
Пазачарговыя выбары палат Парламента праводзяцца на працягу трох месяцаў са дня датэрміновага спынення паўнамоцтваў палат Парламента.
Сесіі
Палата прадстаўнікоў, Савет Рэспублікі ў выпадку адмысловай неабходнасці склікаюцца на пазачарговую сесію па ініцыятыве Прэзідэнта, а таксама па патрабаванні большасці не менш двух трацін галасоў ад поўнага складу кожнай з палат па вызначанай позве дня.
Пазачарговыя сесіі склікаюцца ўказамі Прэзідэнта.
Паўнамоцтвы Савета Рэспублікі
Савет Рэспублікі:
Савет Рэспублікі можа прымаць рашэнні па іншых пытаннях, калі гэта прадугледжана Канстытуцыяй.
Законатворчая дзейнасць
Прынятыя Палатай прадстаўнікоў законапраекты на працягу пяці дзён перадаюцца на разгляд у Савет Рэспублікі, дзе могуць разглядацца не больш дваццаці дзён, калі іншае не прадугледжана Канстытуцыяй.
Закон лічыцца прынятым Палатай прадстаўнікоў пры ўмове, што за яго прагаласавала не менш двух трацін ад поўнага складу Палаты прадстаўнікоў.
Закон лічыцца прынятым, калі ён ухвалены большасцю не менш двух трацін галасоў ад поўнага складу Савета Рэспублікі. Закон, пасля пераадолення Палатай прадстаўнікоў і Саветам Рэспублікі пярэчанняў Прэзідэнта, падпісваецца Прэзідэнтам у пяцідзённы тэрмін. Закон уступае ў сілу і ў тым выпадку, калі ён не будзе падпісаны Прэзідэнтам у гэты тэрмін.
NGC 5285
NGC 5285 (іншыя абазначэнні — ZWG 17.65, NPM1G +02.0351, PGC 48688) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Брузаска
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Luigi Gonzaga.
Рольф Штайнер
Наёмніцтва
Зайздрасць з боку біяфрыйскіх генералаў і правальная ў лістападзе 1968 года пахіснулі пазіцыі найміта. Апошняй кроплей стала п’яная бойка Штайнера з прэзідэнцкай аховай. Немца і яшчэ пяць наймітаў выслалі з Біяфры.
Ганна Васільеўна Татарынава
Клубная кар’ера
З 1990 года стала займацца футболам у мясцовай ДЮСШ «Вікторыя» (г. Брэст). Настаўнікам быў беларускі трэнер і футбаліст Мікалай Мікалаевіч Горбач. З 13-14 летстала рэгулярна гуляць за брэсцкую футбольную каманду «Вікторыя». У 1994 годзе заваявала бронзу з брэсцкай «Вікторыяй». А сапраўдны поспех прыйшоў пасля пераходу ў футбольны клуб «Бабруйчанка» (г. Бабруйск), дзе двойчы была чэмпіёнамі краіны — у 2001 і ў 2002 гадах. У 2001 годзе стартавала ў Лізе чэмпіёнаў УЕФА. З 1998 года стала гуляць у нацыянальнай зборнай.
Катранская пушча
Катранская пушча — лясны масіў, які знаходзіцца на паўночным захадзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Пушча прасціраецца на Нёманскай нізіне па левым беразе ракі Котра на плошчы 12,4 тысяч гектараў.
Пад час Вялікай Айчыннай вайны ў пушчы хаваліся партызаны.
Ланды (дэпартамент)
Дэпартамент уключае 2 акругі, 30 кантонаў і 331 камуну.
Дом № 1 БДУ
Дом № 1
У 1918—1919 гг. гімназія была нацыяналізавана і такім чынам у 1921 г. будынак трапіў у рукі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Будынкі, што адышлі да навучальнай установы, атрымалі ўнутрыўніверсітэцкую нумарацыю ад 1 да 15, будынак былой гімназіі стаў называцца «Домам № 1». У гэтым будынку з лета 1921 г. размяшчалася праўленне (рэктарат) БДУ, канцылярыя, універсітэцкая бібліятэка, сталярная майстэрня і рабочы факультэт. Прафесар С. Я. Вальфсон пісаў: «Маленькі — чатыры квадратовых сажняў — пакой у будынку былой гімназіі Фальковіча, цяпер Праўленне будучага Ўнівэрсітэту, на рагу Магазыннай і Чырвона-армейскай вуліц… У пакойчыку — чалавек 15 прафесароў і выкладчыкаў, заўтра — 30 кастрычніка 1921…» Як піша Алег Антонавіч Яноўскі: «у гэтым будынку за некалькі тыдняў да афіцыйнага адкрыцця БДУ пачаліся заняткі на яго рабочым факультэце». Тут жа фактычна на працоўным месцы (у маленькім пакоі на 2-ім паверсе) некаторы час жыў першы рэктар універсітэта У. І. Пічэта. Акрамя гэтага, у будынку знаходзіліся кватэры навукова-тэхнічных работнікаў БДУ.
ФК Асасуна
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
NGC 5288
NGC 5288 (іншыя абазначэнні — OCL 910, ESO 97-SC7) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цыркуль.
Гвадыяна
Даўжыня ракі 820 км, плошча вадазборнага басейна 68 тыс. км². Сярэдні расход вады каля 80 м³/с. Бярэ пачатак на плато Ла-Манча, далей цячэ ў глыбокай даліне, што ўразаецца ў плато Новай Кастыліі, а затым па нізіне Эстрэмадура, перасякае ўзгорыстую раўніну Алентэжу і выходзіць на берагавую раўніну; упадае ў Кадыскі заліў Атлантычнага акіяна, утвараючы эстуарый. Жыўленне дажджавое. Найбольшая воднасць зімой і вясной; летам — межань. Буйное вадасховішча Сіхар.
Залізнычнэ (Вінніцкая вобласць)
Залізнычнэ (Залізничне) — пасёлак гарадскога тыпу Вінніцкай вобласці Украіны, падпарадкаваны Казятынскаму гарадскому савету. Паселішча ўзнікла ў 1925 г. як пасёлак пры чыгуначнай станцыі Казятын-2. Пераўтворана ў самастойны населены пункт з прысваеннем уласнай назвы ў 1986 г.
Багдан-Ігар Васілевіч Антоніч
Біяграфія
Пачатковую адукацыю Ігар атрымаў дома, па наглядам прыватнай настаўніцы. Яшчэ дзіцем ён пачаў пісаць вершы. Працягваў пісаць і ў сярэдняй школе, але паколькі навучанне ў школе вялося па-польску і ў асноўным польскім было яго атачэнне, то і юнацкія яго творы былі напісаныя на польскай мове.
Творчасць
Узаемаадносіны чалавека і прыроды, сутнасць жыцця — лейтматыў яго паэзіі.
Аўтар лібрэта оперы «Добруш», незакончанага рамана «На тым беразе», артыкулаў па эстэтыцы.
Бадэнвайлер
Курорт з рымскіх часоў, руіны рымскіх пабудоў. Месца смерці амерыканскага пісьменніка Стывена Крэйна (1900) і рускага пісьменніка Антона Паўлавіча Чэхава (1904), якія знаходзіліся ў курортным Бадэнвайлеры на лячэнні (абодва памерлі ад сухотаў).
Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Фрайбург. Уваходзіць у склад раёна Брайсгау - Верхні Шварцвальд. Насельніцтва складае 3916 чалавек (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 13,02 км ². Афіцыйны код - 08 3 15 007.
Акрам аль-Каабі
Біяграфія
Затым ён на некаторы час пакінуў справы групоўкі і вярнуўся да рэлігійнай дзейнасці. Аднак з пачаткам вайны ў Сірыі ў 2011 годзе Каабі аднавіўся ў «Асаіб Ахль аль-Хак». У 2013 годзе ў складзе арганізацыі пад яго кіраўніцтвам было заснавана апалчэнне «Харакат Ан-Нуджаба». У 2014-м яно далучылася да кааліцыі «Сілы народнай мабілізацыі», якая займалася барацьбой з ІДІЛ.
Адносіны з Іранам
Характэрна, што ў адрозненне ад іншых лідараў іракскіх апалчэнцаў, якія абапіраліся на аяталу Ірака Алі Сістані, яго аўтарытэтам стаў іранскі аятала Алі Хаменеі. У інтэрв’ю 2015 года для Long War Journal Каабі заявіў, што калі той аддасць загад, то ён будзе гатовы нават скінуць дзеючы ўрад у Багдадзе.
NGC 5290
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ібан
Ібан (саманазва Iban), або марскія даякі (Sea Dayaks) — аўстранезійскі народ, карэнныя насельнікі Калімантана. Жывуць пераважна на малайскай частцы вострава, на поўдні Брунея, а таксама ў Інданезіі. Агульная колькасць (2023 г.) — 797 000 чал.
Даўжкы (Сколіўскі раён)
Даўжкы (Довжки́) — вёска ў Сколіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Salvia nubicola
Таксанамія
Від Salvia nubicola уваходзіць у род падсямейства  сямейства  парадку.
Лебедзь-шыпун
Распаўсюджванне
Лебедзь-шыпун знік на тэрыторыі Беларусі пад канец XIX — пачатку XX стст. у выніку знішчэння. З’яўленне і аднаўленне птушак звязана з іх рассяленнем з Літвы і Польшчы. Першыя птушкі паявіліся на гнездаванні ў Беларусі ў 1977—1979 гадах. Пабачыць лебедзя-шыпуна ў наш час можна на Нарачанскіх і Сарачанскіх азёрах.
Размнажэнне
Яйкі (5-10) крыху падоўжаныя з тупым вужэйшым канцом, зеленавата-аліўкавыя. Памеры: 114 х 74 мм. Пачатак яйкакладкі ў першай дэкадзе траўня, наседжванне 35 сутак.
Лінаўскі касцёл
Архітэктура
Храм з’яўляўся помнікам драўлянага дойлідства з элементамм неаготыкі. Двухзрубавы храм завершаны высокім стромкім дахам, крыху паднятым каля завесаў. Высокі франтон кансольна вынесены над плоскасцю галоўнага фасада. Дах над апсідай крыху ніжэйшы, з характэрнымі валмавымі схіламі. Высокі стромкі дах вылучаецца унікальнай кроквнай канструкцыяй, якая забяспечвае яго ўстойлівасць.
Гарачыня ў Пуэрта-Рыка (2023)
Метэаролагі назвалі гарачыню беспрэцэдэнтнай. Асноўнай прычынай анамаліі названа змяненне клімату.
Ён Огмюндсан
Ён Огмюндсан быў абвешчаны мясцовым святым біскупскім дэкрэтам у ісландскім парламенце, які выконваў функцыі сінода, у 1200 годзе. Сёння, разам са Святым Торлакам ён з'яўляецца адным са святых патронаў каталікоў Ісландыі.
NGC 5291-1
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сезон 2016/2017 ЖБК «Полацк»
У сезоне 2016/2017 жаночы баскетбольны клуб Полацк прымаў удзел:
Пон-Сен-Мартэн
Насельніцтва складае 3945 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 573 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 11026. Тэлефонны код — 0125.
Бабслей на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010
Спаборніцтвы па бабслею на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 прайшлі з 20 па 27 лютага. Былі разгуляныя 3 камплекта ўзнагарод.
Мурманск
Эканоміка
Галоўныя галіны прамысловасці — рыбная і рыбаперапрацоўчая, суднарамонтная, вытворчасць будматэрыялаў.
Варлынка
Назва
Назва балцкага паходжання, больш ранняя форма захавалася ў назве вёскі Ва́рлынь (цяпер Варлань, так жа сама рэчка і вёска Пя́дынь цяпер «Пядань»).
Гідраграфія
Даўжыня ракі 14 км, Плошча вадазбору 82 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км.
Беларуская фаналогія
Праблемы
Дакладны фанемны склад літаратурнай беларускай мовы вызначаны не да канца. У залежнасці ад метадалогіі, у ім налічваюць 37 (32+5), 39 (33+6) , 40 (35+5) , 54 фанемы.
Індустрыяльная рэвалюцыя
Прамысловая рэвалюцыя звязана не проста з пачаткам масавага прымянення машын, але і з змяненнем усёй структуры грамадства. Яна суправаджалася рэзкім павышэннем прадукцыйнасці працы, хуткай урбанізацыяй, пачаткам хуткага эканамічнага росту (да гэтага эканамічны рост, як правіла, быў прыкметны толькі ў маштабах стагоддзяў) і павелічэннем жыццёвага ўзроўню насельніцтва. Прамысловая рэвалюцыя дазволіла на працягу жыцця ўсяго толькі 3-5 пакаленняў перайсці ад аграрнага грамадства (дзе большасць насельніцтва вяла натуральную гаспадарку) да індустрыяльнага.
Паравы рухавік
Помпы Ньюкамена знайшлі прымяненне ў Англіі і іншых еўрапейскіх краінах для адпампоўвання вады з глыбокіх затопленых шахт, працы ў якіх без іх вырабляць было б немагчыма. Да 1733 года іх было набыта 110, з якіх 14 — на экспарт. Гэта былі вялікія і дарагія машыны, вельмі неэфектыўныя па сучасным стандартам, але яны сябе акуплялі там, дзе здабыча вуглю абыходзілася параўнальна танна. З некаторымі ўдасканаленнямі іх да 1800 года вырабілі 1454 штукі, і яны заставаліся ва ўжыванні да пачатку XX стагоддзя.
Хімікаты
Карбанат натрыю выкарыстоўвалі ў мностве вытворчых працэсаў, у тым ліку для вырабу мыла, шкла, паперы, а таксама ў тэкстыльнай прамысловасці. Серная кіслата акрамя вытворчасці соды таксама знаходзіла ўжыванне для выдалення іржы з металічных вырабаў і ў якасці Адбельвальнік для тканін. Толькі да пачатку XIX ст. Чарлз Тэнант і Клод Луі Бертале распрацавалі больш эфектыўны адбельвальнік на аснове хлоркавай вапны. Фабрыка Тэнант па вытворчасці новага Адбельвальнік на працягу доўгага часу заставалася найбуйнейшым у свеце хімічным прадпрыемствам.
У 1824 годзе брытанскі муляр Джозеф Аспдін запатэнтаваў хімічны працэс вытворчасці портландцемента. Ён заключаўся ў спяканні гліны з вапняком. Далей сумесь перамолваюць у парашок, змешвалі з вадой, пяском і жвірам, у выніку чаго атрымліваўся бетон. Праз некалькі гадоў інжынер Марк Ізамбар Брунель ужыў бетон для будаўніцтва першага ў свеце воданепранікальнага тунэлю пад ракой Тэмзай, а ў сярэдзіне XIX ст. яго выкарыстоўвалі для збудаванні сучаснай гарадской каналізацыі.
Туркаўшчына
Ту́ркаўшчына (, Турковщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Іосіф Мітрафанавіч Кардовіч
Біяграфія
З 1937 года быў намеснікам старшыні выканаўчага камітэта Мсціслаўскага раённага савета, праз год прызначаны старшынёй выканкама Горацкага райсавета.
Пасля вызвалення Беларусі ў 1943—1948 гадах быў старшынёй Магілёўскага аблвыканкама.
З 1949 па 1953 года быў старшынёй Віцебскага аблвыканкама.
Расплавы
На практыцы расплавамі, як правіла, называюць рэчывы, якія знаходзяцца ў вадкім агрэгатным стане, якія пры нармальных умовах існуюць выключна або пераважна ў цвёрдым агрэгатным стане. Так, да прыкладу, вадкія ваду і спірт, звадкаваныя газы, як правіла, не адносяць да расплаваў, нягледзячы на тое, што фізіка і хімія вады, спірту і газаў у вадкім стане, строга кажучы, апісваюцца ў паняццях і тэрмінах паводзін расплаваў.
Сіхатэ-Алінь
Найвышэйшыя вяршыні — Тардокі-Яні (2077 м) і Анік (1933 м) на поўначы горнага масіву.
Прырода
Клімат мусонны. Сярэдняя тэмпература студзеня ад −12 да −26 °C; ліпеня 15—21 °C. Ападкаў 600—1000 мм за год. 3 заходняга схілу вытокі ракі Усуры і яе прытокаў Вялікая Усурка, Бікін, Хор, прытокаў Амура — Анюй, Гур; з усходу — малыя горныя рэкі, што ўпадаюць у Татарскі праліў.
Гаспадарка
У гарах iдзе здабыча золата, волава, поліметалаў, каменнага i бурага вугалю.
Адбіткі зярнят
Адбіткі зярнят — рэшткі раслінных дамешак у кераміцы часоў неаліту, бронзавага і ранняга жалезнага вякоў. Вывучэнне ляпной керамікі з мэтай ідэнтыфікацыі ўключэнняў насення раслін з дапамогай метадаў біялагічных навук — адзін з накірункаў археабатанікі.
Клымэць
Клымэць (Климе́ць) — вёска ў Сколіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Шапавалы (Ракаўскі сельсавет)
Шапава́лы (, Шаповалы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Зернебабовыя культуры
У сусветным земляробстве вядома больш за 60 відаў, якія адносяцца да 17 родаў. Сярод іх арахіс, гарох, соя, фасоля, лубін, боб, эспарцэт, сачавіца, чына і інш.
Кар (Вале-д’Аоста)
Кар (Quart) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Леанард Іосіфавіч Пакульніцкі
Леанард Іосіфавіч Пакульніцкі (нар., в. Едаклані, Астравецкі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі скульптар.
Дашыў
Дашыў (Да́шів) — пасёлак гарадскога тыпу ў Іллінецкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Балгарская сацыялістычная партыя
Партыя з'яўляецца прамой паслядоўніцай Балгарскай камуністычнай партыі. У 1990 годзе БКП на ўсепартыйным рэферэндуме была перайменавана ў Балгарскую сацыялістычную партыю. БСП прыняла на сябе ўсю адказнасць за кіраванне краінай у перыяд з 1944 па 1989 год.
Лесь Курбас
Лесь Курбас (сапраўднае імя Аляксандр-Зянон Сцяпанавіч Курбас, укр. Лесь Ку́рбас, 25 лютага 1887,  —, Сандармох, Карэлія) — украінскі акцёр, тэатральны і кінарэжысёр. Народны артыст Украінскай ССР (1925).
Біяграфія
У сакавіку 1922 года арганізаваў знакаміты тэатр «Берэзіль» (пазней пераведзены ў тагачасную сталіцу савецкай Украіны Харкаў). У гэтым жа годзе ў Адэсе зняў першы ігравы фільм ВУФКУ паводле апавядання Чэхава «Шведская запалка» (па іншых дадзеных — рэж. Мікалай Салтыкоў ці Барыс Ларэнца).
Клаўдзія Фёдараўна Калітоўская
Клаўдзія Фёдараўна Каліто́ўская (, в. Уселюб, Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць — ) — беларуская артыстка балета. Заслужаная дзяячка культуры Беларусі (1967).
Рэм-Нотр-Дам
Насельніцтва складае 128 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2 чал./км². Займае плошчу 86 км². Паштовы індэкс — 11010. Тэлефонны код — 0165.
Адбойнік
Адбойнік — прылада для апрацоўкі каменю, інструмент, які дазваляў вырабляць іншыя віды каменных прылад шляхам сколвання. Прыкметамі адбойніка лічацца сляды ад удараў у выглядзе шчарбін і ямак на яго пукатай рабочай паверхні. У палеаліце ў якасці адбойніка выкарыстоўвалі рачную гальку, жаўлакі крэменю шара-, яйца- і пальцападобнай формы. У неаліце з'явіліся адбойнікі з дзяржаннем, зробленым абіўкай на канцы крамянёвага жаўлака; у Краснасельскіх крэменеапрацоўчых майстэрнях (Ваўкавыскі раён) мелі трохвугольную сегментападобную поліэдрычную форму, даўжынёй 5—13 см, шырынёй 3,5—11 см, таўшчынёй 2,1—8,5 см, масу 0,1—0,9 кг. Ужываліся пры расколванні крэменю, счэсванні з яго жаўлачнай скарынкі, вырабе нуклеусаў, адбіўцы адшчэпаў і пласцін, якія з'яўляліся нарыхтоўкамі для прылад працы.
Ірма Рыгораўна Вітоўская
Біяграфія
Неаднаразовая ўдзельніца шматлікіх міжнародных тэатральных фестываляў, атрымлівала персанальныя ўзнагароды.
Юлія Піліпаўна Гаўрыльчанка
Біяграфія
Памерла 24 ліпеня 1991 года ў Кіеве.
Яцаўшчына
Я́цаўшчына (, Яцевщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Заказнік Котра
Котра мае статус водна-балотнага ўгоддзя міжнароднага значэння з 21.10.02 і ахоўваецца Рамсарскай канвенцыяй. Котра ўтварае адзіны прыродны комплекс з запаведнікам «Чапкяляй» Літвы і сумесна з ім мае статус трансмежавай Рамсарскай тэрыторыі. З аднаго боку на іншы мігруюць жывёлы і птушкі, рака Котра працякае па мяжы і дрэнажуе балотныя ўгоддзі дзвюх краін.
Норка амерыканская ў Беларусі
Сучасная папуляцыя
Папуляцыя амерыканскай норкі на 2020 год ацэньваецца на ўзроўні 20 тысяч асобін, якія раўнамерна расселеныя па ўсёй тэрыторыі краіны.
Біялогія
Ва ўмовах Беларусі гон амерыканскай норкі адбываецца ў лютым і заканчваецца ў асноўным да сярэдзіны сакавіка.
Cyruĺnia Svietu
Удзельнікі
Bristeil:
Аляксандра Зорына
Біяграфія
У 1917 годзе пераехала ў Польшчу, дзе атрымала запрашэнне зняцца ў кіно. Дэбют аказаўся паспяховым і актрыса заключыла кантракт з нямецкай кінакампаніяй «UFA» у Мюнхене. З 1919 года па 1932 год знялася ў шэрагу фільмаў.
Пагоня
Пад Расійскай уладай
Апроч таго, былы агульнадзяржаўны сімвал увайшоў у склад гербаў шэрага ўсходніх беларускіх гарадоў (Віцебск, Веліж, Гарадок, Дзвінск, Дрыса, Лепель, Магілёў, Невель, Полацк, Себеж, Сураж, Чэрыкаў). У кожным з нададзеных расійскімі ўладамі гербаў шчыт падзяляўся на дзве часткі: у верхняй, па геральдычных паняццях «пануючай», размяшчаўся двухгаловы арол, а ў дольнай, «падпарадкаванай» — «Пагоня».
Найноўшы час
У 1918 годзе «Пагоню» абвясцілі дзяржаўным гербам Беларускай Народнай Рэспублікі, яе выява размяшчалася на пячатках беларускіх дзяржаўных устаноў. Нацыянальны беларускі герб ужываўся ў сімволіцы ўдзельнікаў Слуцкага збройнага чыну (1920).
Сучаснасць
«Пагоню» маюць у сваім складзе гербы наступных населеных пунктаў:
Лясныя негры
Агульная колькасць — каля 50 тысяч чалавек. Размаўляюць на асобнай мове такі-такі або дзьюкас на аснове галандскай і англійскай.
Любоў Іванаўна Дабржанская
Біяграфія
Валодала выдатным голасам. Спевам спецыяльна не вучылася, але добра спраўлялася з выкананнем вакальных твораў у ролях.
Друцкія-Любецкія
Гісторыя роду
У 1526 г. пасля смерці Рамана Васілевіча Друцкага-Любецкага (каля 1450 — да 1525) яго маёнткі былі падзелены: Любча з навакольнымі вёскамі і маёнткамі дасталіся двум сынам — Багдану Раманавічу Друцкаму-Любецкаму і Васілю Раманавічу Друцкаму-Любецкаму, а родавыя маёнткі ў наваколлі Друцка і ў Віцебску (Відзінічы, Загроддзе, Зароўлі і ўсе іншыя вёскі і маёнткі) дасталіся іншым тром сынам — Дзмітрыю Відуніцкаму, Янушу Раманавічу Друцкаму-Любецкаму і Івану Раманавічу Друцкаму-Любецкаму.
Другім у родзе па заслугам стаў князь Геранім Эдвінавіч Друцкі-Любецкі (1861—1919), пісьменнік-аматар, член (1896—1919) Рады Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі; старшыня праўлення Мінскага камерцыйнага банка; старшыня (1901—1905) Палескага таварыства сельскай гаспадаркі; дэпутат (1906) I Дзяржаўнай Думы Расійскай імперыі ад Мінскай губерні; старшыня (1907—1908) Польскага Таварыства «Асвета» ў Мінску; дэпутат Дзяржаўнага Савета Расійскай імперыі ад Мінскай губерні (1909—1910); член Рады БНР (1918).
Аляксандр Фёдаравіч Кістаў
Творчасць
А. Ф. Кістаў меў ад прыроды магутны голас, велічную стаць, пластычную выразнасць і вулканічны тэмперамент, якія спалучаліся з высокім прафесійным майстэрствам і выконваў востракамедыйныя і характэрныя ролі з каларытнымі бытавымі рысамі.
У кіно
А. Ф. Кістаў зняўся ў шэрагу кінафільмаў, сярод якіх «Міколка-паравоз», «Катоўскі», «Зялёныя агні», «Палеская легенда», «Першыя выпрабаванні», «Строгая жанчына».
NGC 5299
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Арэнда
Беларусь
На Беларусі ў дасавецкі час пераважала арэнда зямлі. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года з ліквідацыяй прыватнай уласнасці на зямлю і інш. сродкі вытворчасці арэндная форма гаспадарання была спынена. Адноўлена на пачатку 1920-х гг. у час ажыццяўлення новай эканамічнай палітыкі з мэтай паскарэння сацыяльна-эканамічнага развіцця. За 1921—1926 гадах у арэнду здадзена 620 прамысловых прадпрыемстваў, з іх 536 дробных і 90 буйных (пераважна харчасмакавай, гарбарнай, лесапільнай, смалакурна-шкіпінарнай і цагельнай прамысловасці). З перамогай сацыялістычнага ўкладу ў эканоміцы арэндная форма гаспадарання была зноў спынена.
Дзмітрый Канстанцінавіч Прусак
Дзмітрый Канстанцінавіч Прусак (  — пасля 1917) — грамадзянскі інжынер, архітэктар. Брат архітэктара Канстанціна і ваеннага інжынера Мікалая Прусакоў.
Свантэ Аўгуст Арэніус
Біяграфія
Член Шведскай каралеўскай акадэміі навук (1901), замежны член-карэспандэнт Пецярбургскай АН (1903), ганаровы акадэмік АН СССР (1926) і многіх іншых краін.
Замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (1910).
Андрэй Куціла
Андрэй Куціла (нар., Баранавічы) — беларускі рэжысёр дакумэнтальнага кіно, сцэнарыст.
Палаталізацыя
Палаталізацыя (palatum паднябенне), памякчэнне зычных — від дадатковай артыкуляцыі зычных, які заключаецца ў тым, што асноўная артыкуляцыя зычнага ўскладняецца дадатковай сярэднеязычнай, г.зв. «ётавай», артыкуляцыяй (уласцівай гуку [й], пры якой сярэдняя частка спінкі языка набліжаецца да сярэдзіны цвёрдага паднябення).
Гукі, якія маюць такую дадатковую артыкуляцыю — мяккія або палаталізаваныя, якія не маюць — цвёрдыя або непалаталізаваныя.
Бронхаскапія
Паказанні для бронхаскапіі: выяўленне паталагічных змен трахеі, галоўных і сегментарных бронхаў, выдаленне іншародных цел, падвострыя і хранічныя захворванні з парушэннямі праходнасці бронхаў, лёгачныя крывацёкі, калі неабходна ўзяць матэрыял для біяпсіі ці ўвесці лекавыя сродкі.
Яўгенія Міхайлаўна Дэмбская
Біяграфія
У 1953 годзе разам з тэатрам пераехала ў Адэсу, вядучая салістка Адэскага акадэмічнага тэатра музычнай камедыі.
Уільям Рамзай
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па фізічнай, арганічнай і неарганічнай хіміі, гісторыі хіміі і фізікі. Адкрыў аргон (1894, разам з Дж. У. Рэлеем), неон, крыптон і ксенон (1898, разам з М. Траверсам). Вылучыў гелій з газаў клевіту (разнавіднасць уранавай смаляной руды; 1895). Вызначыў месца інертных газаў у перыадычнай сістэме хімічных элементаў (1900, адначасова з Дз. Мендзялеевым). Эксперыментальна назіраў самаадвольны радыеактыўны распад радыю і радону з утварэннем гелію (1903, разам з Ф. Содзі).
Арэол (оптыка)
Арэо́л (auréole ад corona aureola — залаты вянок) у оптыцы — светлавы фон вакол відарысу аптычнага выпрамянення пры назіранні вокам або рэгістрацыі прыёмнікам святла. Выяўляецца пры рассеянні святла на малыя вуглы часціцамі асяроддзя, праз якое праходзіць святло. Істотна ўплывае на раздзяляльную здольнасць фатаграфічных матэрыялаў і люмінесцэнтных экранаў.
2-я брыгада УНА
Шлях брыгады
Як камандовец Другой дывізіі генерал Пятро Дзячанка вельмі клапаціўся пра Першую брыгаду, але мала цікавіўся Другой брыгадай. З пачатку лютага другая брыгада праходзіць інтэнсіўную перападрыхтоўку на палях Брандэнбургскай дывізіі. Узмоцненая прыбылымі, брыгада ўзмацнялася разам з дывізіяй. Салдаты і іх сем’і размяшчаліся ў мястэчках Брылёве, Радэвеге і Брандэнбургу.
Наталля Канстанцінаўна Дуброўская
Наталля Канстанцінаўна Дуброўская (,  —, там жа) — украінская актрыса тэатра і кіно, заслужаная артыстка Украінскай ССР (1981).
Біяграфія
У школе займалася ў тэатры «Юнацтва» пад кіраўніцтвам актрысы-рэжысёра Таццяны Раманаўны Фуксінай-Бабскай. У 1966 годзе скончыла Адэскае тэатральна-мастацкае вучылішча (курс М. Я. Тылькера) і была прынята ў трупу Адэскага рускага драматычнага тэатра імя А. Іванова, дзе служыла ўсё жыццё.
Ісакіеўскі сабор
Другая Ісакіеўская царква
Другая Ісакіеўская царква, у камені, была закладзена ў 1717 годзе, паколькі першая да таго часу ўжо абвятшала. 17 жніўня года Пётр I уласнаручна заклаў першы камень у падмурак новай царквы ў імя Ісака Далмацкага. Другая Ісакіеўская царква будавалася ў стылі «» па праекце бачнага дойліда пятроўскай эпохі, які знаходзіўся на службе ў Пецярбургу з 1714. Пасля яго скону ў 1721 годзе будаўніцтва ўзначаліў М. Ф. Гербель. Да гэтага часу ўжо былі выкананы падмуркі. Захавалася данясенне ў каменных спраў майстра Якава Неўпакоева: «Па смерці архітэктара Матарнові даручана кіраўніцтва пабудовы архітэктару Гербелю, які не паказвае, што рабіць, і ў будоўлі прыпынак». Гербель узвёў царкоўныя скляпенні, але, пасля таго, як яны з-за няўдалых праектных рашэнняў трэснулі, кіраўніцтва будаўніцтвам было перададзена Гаэтана Кіяверы. Царкву дабудоўваў каменных спраў майстар Якаў Неўпакоеў. Завяршалі аздабленне спачатку Кіяверы (1725—1726), а потым Міхаіл Зямцоў (1728).