cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сенненскі раён
Прырода
Сенненшчына — азёрны край. У раёне 71 возера і 8 буйных сажалак (штучных вадаёмаў). Сярод буйнейшых: Сянно, Вялікае Святое, Багданаўскае Бярозаўскае, Ліпна, Сосна, Кічына, Серакаротня, Ходцы (Любач). Буйных рэк няма.
Сістэма ахоўваемых прыродных тэрыторый Сенненшчыны ўключае гідралагічныя заказнікі.
Пасадка (авіяцыя)
Пасадка аўтажыра
Пасадка аўтажыра, як і яго палёт, адбываецца ў рэжыме аўтаратацыі вінта-носьбіта. Перад дотыкам выконваецца гашэнне гарызантальнай хуткасці ўзяццем ручкі кіравання на сябе (павелічэнне тангажу). Пасадачная хуткасць тыповага лёгкага аўтажыра (пры адсутнасці ветру) ляжыць у дыяпазоне 25-45 км/г (прыкладна). Па прычыне гэтак малой хуткасці пасадкі пасадачны прабег аўтажыра вельмі кароткі, і можа складаць адзінкі метраў; пры наяўнасці сустрэчнага ветру ўмеранай сілы пасадка можа быць і вертыкальнай.
Бёміт
Паходжанне і радовішчы
Бёміт уваходзіць у склад асадкавых і латэрытных баксітаў. Утвараецца пры гідратэрмальных зменах палявога шпату, нефеліну. Сустракаецца ў баксітах у Расіі, Венгрыі, Італіі, ЗША, Нарвегіі, Новай Зеландыі, Францыі.
Асцёр (прыток Дзясны)
На пойме створана меліярацыйная сістэма. На рацэ знаходзяцца гарады: Нежын, Казялец, Асцёр (пры ўпадзенні ў Дзясну).
Браслаўска-Дзісенскае паўстанне
Хада паўстання
Паўстанне адбывалася пад споклічамі «За саветы без камуністаў», «Смерць камуністам», «Далоў Савет». Пры гэтым паўстанцы ніяк не выказваліся супраць бальшавікоў.
Уладзімір Аляксандравіч Куўшыннікаў
Біяграфія
Скончыў сярэднюю школу, 1952, Мінскі медыцынскі інстытут, 1958. Педыятр Лельчыцкай раённай бальніцы Гомельскай вобласці, 1958—1961; аспірант кафедры дзіцячых хвароб Мінскага медыцынскага інстытута, 1961—1963. Асістэнт кафедры, 1963—1988; прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук, 1967. Дацэнт кафедры, 1988—1992; прысвоена вучонае званне дацэнта, 1990; прысуджана вучоная ступень доктара медыцынскіх навук, 1991. Загадчык 3-й кафедры дзіцячых хвароб Мінскага медыцынскага інстытута, 1992-; прысвоена вучонае званне прафесара, 1993.
Навуковая дзейнасць
Галіна навуковых інтарэсаў: педыятрыя і гематалогія; адаптацыя дзіцячага арганізма да неспрыяльнай экалагічнай сітуацыі ў рэспубліцы; прафілактыка анкалагічных і гематалагічныя захворванняў у дзяцей.
Эвернія распасцёртая
Эвернія распасцёртая (Evernia divaricata) — від грыбоў рода Эвернія сямейства Umbilicariaceae, які расце на скалах.
Ахова
Ахоўваецца ў Беларусі, Польшчы і Літве, Нарвегіі, Швецыі, Фінляндыі.
Валерый Паўлавіч Ярашэўскі
Біяграфія
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (1972), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2002).
Меладычны хардкор
Мело́дык-хардкор — разнавіднасць хардкор-панку з моцным акцэнтам на меладычным гучанні. Жанр звычайна вызначаецца меладычнымі гітарнымі рыфамі, бывае схільны альбо да класічнага хардкору з меладычнай гітарай, атрымліваецца гэтакая сумесь металкору і хардкор-панку, альбо да больш хуткага ізноў жа з меладычнай гітарай.
Гісторыя Туркменістана
Сярэднявечча і Новы час
У сярэдзіне VII ст. на тэрыторыі Туркменістана ўварваліся арабы, якія ў 651 захапілі Мерв, у 712 — Харэзм, у 720 — Гурган. З іх прыходам у Туркменістане пачаў пашырацца іслам. Пры арабскім панаванні Мерв стаў адным з найважнейшых цэнтраў Арабскага халіфата. У 747 тут пачалося паўстанне Абу-Мусліма, якое прывяло да ўлады ў халіфаце Абасідаў. У 813—817 Мерв — сталіца халіфата Абасідаў. З яго распадам Мерв увайшоў у дзяржаву Тахірыдаў, у X ст. — дзяржаву Саманідаў. У прыкаспіі ў X—XI стст. існавала дзяржава Зіярыдаў. З падзеннем у 999 дзяржавы Саманідаў узмацніўся націск цюрскіх плямён, што вяло да цюркізацыі мясцовага насельніцтва. У пачатку XI ст. Мерв трапіў пад уладу цюркскай дынастыі Газневідаў. Тады ж пачала складвацца супольнасць цюркскіх плямён (частка агузаў, халаджы, карлукі і інш.), якая атрымала назву туркмены. У 1038—1040 частка агузаў, якія вядомы пад назвай сельджукі, разбіла Газневідаў. Частка туркменаў удзельнічала ў паходах сельджукаў, у выніку якіх створана дзяржава Сельджукаў. У 1157 сельджукі (апошні вярхоўны правіцель — султан Мелікшах Санджар) разбіты іншым адгалінаваннем агузаў, пасля чаго пачалося ўзвышэнне дзяржавы харэзмшахаў, якая ў пачатку XIII ст. заваявала туркменскія землі. У 1220-я тэрыторыя Туркменістана пацярпела ад нашэсця манголаў: знішчана значная частка насельніцтва, разбураны гарады, заняпала ірыгацыя. Землі Туркменістана падзелены манголамі паміж Залатой Ардой, Джагатайскім (Чагатайскім) улусом і дзяржавай Хулагуідаў, а пасля распаду гэтых дзяржаў увайшлі ў склад дзяржавы Цімура. У XIII—XIV стст. сфарміравалася тукрменская народнасць, але туркмены не здолелі стварыць уласнай адзінай дзяржавы. З XVI ст. розныя землі Туркменістана пад уладай дзяржавы Сефевідаў, Хівінскага ханства і Бухарскага ханства (з 1747 Бухарскі эмірат), аднак туркменскія плямёны прызнавалі іх уладу толькі намінальна. Да сярэдзіны XIX ст. туркмены захоўвалі племянны падзел (іамуды, тэкінцы і інш.); значная іх частка вяла качавы і паўкачавы лад жыцця.
Спіс аб’ектаў PGC (1920001—1921000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1920001—1921000)
Серабранка (жылы раён, Мінск)
Серабра́нка — жылы раён у паўднёва-ўсходняй частцы Мінска. Размешчаны ў спрыяльных прыродных умовах: на захадзе — Мінскі водна-зялёны дыяметр, на поўдні — Чыжоўскае вадасховішча, на ўсходзе і поўначы — пойма ручая Сляпянка. Серабранка — прыклад комплекснай забудовы буйнога жылога масіву на базе індустрыяльнага домабудавання.
Грамадская інфраструктура
У жылым раёне існуе развітая гарадская інфраструктура: сетка гандлёвых аб’ектаў, аптэк і іншых аб’ектаў грамадскага абслугоўвання, у тым ліку кінатэатр «Салют», аддзяленні паштовай сувязі РУП «Белпошта» і аддзяленні ААБ «Беларусбанк». Раён абслугоўвае дарослая (№ 23) і дзіцячая (№ 7) паліклінікі. У кожным мікрараёне маюцца школы і дзіцячыя дашкольныя установы. У мікрараёне Серабранка-8 размешчаны ГЦ «Гіпа».
Нясвіжскае гета
Паўстанне
Пазней паўстанні адбыліся ў Клецку (21.07.1943), Міры (9.08.1942), Тучыне (3.09.1942), Варшаве (1943), Беластоку (жнівень 1943) …
Таўрагней
Вялікае Княства Літоўскае
Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Таўрагіны ўвайшлі ў склад Браслаўскага павета Віленскага ваяводства. На 1669 год тут было 40 двароў, на 1775 год — 28.
Пазітыў-хардкор
Пазітыў-хардкор — разнавіднасць хардкор-панку.
Ежы Орда
Віленскі ўніверсітэт
У 1933 далучыўся да тэатральнай студыі Ірэны Брыльскай пры Віленскім тэатры. Канцэптуальна дапамагаў са стварэннем сцэнаграфіі.
Пасля заканчэння вучобы працаваў бібліятэкарам у Інстытуце Усходняй Еўропы ў Вільні, а з 1935 года — у Дзяржаўным архіве ў Вільні.
Памяць
Ён стаў прататыпам персанажа Мурзы-Мурзіча ў аўтабіяграфічным рамане Ежы Путрамента «Рэчаіснасць». Узгадваў яго таксама Чэслаў Мілаш у «Іншым алфавіце»: Гэты нашчадак вядомага арыстакратычнага роду быў маленькім чалавечкам з яйкападобнай, амаль лысай, нягледзячы на ​​юны ўзрост, галавой — такім блізарукім, што насіў тоўстае шкло, выпуклыя, нібы акуляры вадалаза. У ягонай знешнасці і манеры паводзінаў было нешта смешнае людзей, і ў Вільні трыццатых гадоў ён слыў асобай пацешнай і эксцэнтрычнай. У той жа час немагчыма было ўявіць сабе, каб яго хвалявалі авангардныя ці левыя ідэі, каб ён быў адным з нас — у «Жагарах», на выбарах у «Братняках» у 1931 годзе ці ў групе Дэмбінскага і яго часопісе «Папросту». Ён быў старэйшы за нас усяго на пару гадоў, але тым не менш карыстаўся прывілеямі старэйшыны і стаяў у баку ад усіх гэтых пачынанняў. Гэта ён, выступаючы сведкам на працэсе Дэмбінскага і таварышаў у 1936 годзе, на пытанне, якія яго палітычныя погляды, з сур’ёзным выглядам падняў палец і адказаў: «Анархіст». А затым дадаў: «У духу святога Аўгусціна».
Верхні Рэйн
Рэйн Верхні (Haut-Rhin) — дэпартамент на ўсходзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Эльзас. Парадкавы нумар 68. Адміністрацыйны цэнтр — Кальмар. Насельніцтва 708 тыс. чалавек (29-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Дэпартамент уключае 2 акругі, 54 кантона і 293 камуны.
Хуга Баль
Біяграфія
Сярод найбольш адметных твораў Хуга Баля варта ўзгадаць яго п’есу «Нос Мікеланджэла. Трагікамедыя ў чатырох дзеях» (Die Nase des Michelangelo. Tragikomödie in vier Auftritten, 1911), дзённік падзей часоў дадаізму ў Цюрыху «Уцёкі з часу» (Die Flucht aus der Zeit, 1927), біяграфія Германа Гесэ «Герман Гесэ. Яго жыццё і творчасць» (Hermann Hesse. Sein Leben und sein Werk, 1927) і іншыя.
Юрый Анатолевіч Курненін
Юрый Анатолевіч Курненін (, Арэхава-Зуева, РСФСР —, , Беларусь ) — беларускі футбаліст і трэнер. Выступаў на некалькіх амплуа — крайні нападнік, левы паўабаронца і абаронца. Майстар спорту.
Кар’ера іграка
Выхаванец футбольнай школы «Сцяг працы», з 1972 выступаў за маскоўскае «Дынама». У 1976 перайшоў у мінскае «Дынама», дзе выступаў да завяршэння кар’еры ў 1987. Быў капітанам мінскай каманды ў 1983—1984. У 1982 у складзе «Дынама» стаў чэмпіёнам СССР, а пазней, у 1983, стаў аўтарам першага гола беларускіх клубаў у еўракубках (у вароты швейцарскага «Грасхопера»).
Ніжні Рэйн (дэпартамент)
Плошча тэрыторыі 4755 км². Праз дэпартамент працякае рака Рэйн.
Хлудаўскі псалтыр
Хлудаўскі псалтыр — манускрыпт на грэчаскай мове, створаны ў Візантыі каля 850 года, як мяркуецца, у канстантынопальскім. Адзін з найстарэйшых захаваных псалтыраў і адзін з трох, якія засталіся з IX стагоддзя. Створаны ў перыяд іканаборства і мае шэраг ілюстрацый на гэтую тэматыку. Захоўваецца ў рукапісным зборы Дзяржаўнага гістарычнага Музея ў Маскве, № 129д.
Кніга Прамудрасць Ісуса Сірахава
Назва, змест і сутнасць
И внегда беше Исус Сирахов во Александрии, в некий час внииде во книжницу цареву, и узрел ест тамо множество книг различных и межи ими видел писмо и книгы деда своего, Исуса Еседехова. И возревновал ест тому, дабы оставил теже и по собе паметь, яко и предкове его оставили суть, дабы паметь его не загинула во веки, яко сам о том кратце пишеть во предословии своем. И cero ради преложил ест книгу сию из еврейскаго языка на греческый и назвал ест ея Панаретос, еже исказуется всех добрых нравов сокровище.
Біблія Францыска Скарыны
Захавалася 13 экземпляраў кнігі, з іх 3 поўныя. Выданне адкрываецца тытульным лістом з гравюрай і назвай кнігі («Зуполъне выложены на руский языкъ докторомъ Францискомъ Скориною изъ славнаго града Полоцька…»). На першым і другім аркушы даецца «Предъсловие Исуса сына Сирахова в книгу, рекомую Церъковникъ», на 2-м — 4-м аркушах: «… Другая предъмолъва доктора Францъциска Скорины въ книгу Исуса Сирахова». Пасля даецца тэкст 51 раздзелаў кнігі, а на апошнім аркушы — пасляслоўе.
Ота Пехт
Ота Пехт (Otto Pächt; 7 верасня 1902, Вена — 17 красавіка 1988 г., там жа) — аўстрыйскі мастацтвазнавец.
Смалвас
Найноўшы час
З пачаткам Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года ўлады СССР перадалі Смолвы Літве.
Byssonectria
Byssonectria  — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1881 годзе.
Орн (дэпартамент)
Плошча тэрыторыі 6103 км². Праз дэпартамент працякае рака Орн.
Орн — адзін з першых 83 дэпартаментаў, створаных у сакавіку 1790 г. Знаходзіцца на тэрыторыі былых правінцый Нармандыя і Перш.
Беларуская хрысціянская дэмакратыя (2005)
Устаноўчы з’езд «Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі»
На пачатку 2009 года аргкамітэтам па стварэнні партыі «Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя» было прынята рашэнне аб неабходнасці правядзення Устаноўчага з’езду.
28 лютага ў Мінску, у Палацы культуры МАЗ, адбыўся Устаноўчы з’езд партыі «Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя». На з’ездзе прысутнічалі 204 дэлегаты, а таксама госці, прадстаўнікі СМІ — агулам больш за 600 чалавек. На з’ездзе былі прыняты Праграма і Статут Партыі, абранае кіраўніцтва — Нацыянальная Рада і сустаршыні.
Прэзідэнцкая кампанія 2020 года
27 студзеня 2020 года Нацыянальная рада партыі абрала адзіным на праймерыз П. Севярынца. Сустаршыня партыі БХД В. Кавалькова па папярэдняй дамоўленасці вылучалася на праймерыз самастойна.
Кампанія «Моцная сям’я — моцная Беларусь»
Кампанія Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі, скіраванная на падтрымку сям’і і прасоўванне сямейных каштоўнасцей.
Ініцыятары кампаніі звяртаюць увагу на дэмаграфічную сітуацыю, што склалася ў сучаснай Беларусі. У прыватнасці, акцэнтуецца ўвага на такіх праблемах як разводы, аборты, алкагалізм і наркаманія.
Буякі
Біялагічнае апісанне
Невялікі вельмі разгалінаваны лістападны кусцік. Вышыня 30—140 см. Галінкі прамыя, цыліндрычныя, круглявыя, пакрытыя бураватай або цёмна-шэрай карой, маладыя галінкі зялёныя.
Кветкі дробныя, белаватыя з ружовым адценнем, размешчаны па 1—3 на канцах леташніх парасткаў, кветаножкі трохі даўжэй кветкі, з двума прыкветкамі. Кветкі правільныя, зрослыя з падвойным калякветнікам. Чашачка 4-5-зубчастая, зялёная, вяночак (45 мм даўжынёй) бялёса-ружовы, яйкападобна-гарлачыкападобны, з чатырма-пяццю адагнутымі вонкі зубцамі. Тычынак 8-10, песцік адзін, завязь ніжняя.
Васіль Фёдаравіч Загайнаў
Біяграфія
У Чырвоную Армію быў прызваны ў студзені 1942 года і адразу накіраваны ў дзеючую армію. Кулямётчык 1185-га стралковага палка яфрэйтар Загайнаў 4 кастрычніка 1943 года ў баі за плацдарм на правым беразе Дняпра ў раёне вёскі Піркі (Брагінскі раён Гомельскай вобласці) агнём з кулямёта адбіў атаку праціўніка, знішчыўшы пры гэтым дзясяткі гітлераўцаў. Сваімі дзеяннямі стварыў умовы для пераадолення воднай перашкоды стрелковыми падраздзяленнямі палка. Загінуў у гэтым баі.
Буякі
Гаспадарчае значэнне і ўжыванне
У лісці ўтрымліваецца да 10,5 % танідаў, якія могуць быць выкарыстаны ў гарбарнай прамысловасці.
Паліўна-энергетычны комплекс Беларусі
Індустрыяльнае развіццё Беларусі перш за ўсё сказалася на павышенні удзельнай вагі галін, забяспечваючых пераўтварэнне асобных відаў паліва і энергіі, што вядзе да памяншэння дзелі прамога спальвання паліва. Паглыбленне электрафікацыі ў ва ўсіх сферах эканомікі, рацыяналізацыя электрычнай гаспадаркі вызначылі павышенне удзельнай вагі электраэнергетычнай прамысловасці ў валавай прадукцыі ПЭК у 1990—1995 гг. Дамініруючымі галінамі ПЭК у перспектыве па ранейшаму застануцца электраэнергетыка і нафтаперапрацоўчая прамысловасці.
Lynx
Lynx:
Метлюжок
Адрозніваецца каля 300 відаў. Пашыраны ва ўмераных і халодных паясах, у горных раёнах тропікаў. На Беларусі 9 дзікарослых відаў, у т.л. метлюжок аднагадовы, балотны, вузкалісты, звычайны, метлюжок лугавы, лясны, сплюшчаны; ітрадукаваны метлюжок альпійскі. Трапляюцца на лугах, узлесках, сярод хмызняку, абапал дарог.
Віды
Род уключае больш за 530 відаў. Некаторыя з відаў роду Метлюжок:
Боб
Агратэхніка
Высяваюць боб у канцы вясны. Сеюць радамі з міжрадкоўямі 50—60 см з адлегласцю 12—15 см на глыбіню 6—8 см. Часта боб сеюць у радах бульбы або агуркоў, што добра ўплывае на іх ураджайнасць. Да з’яўлення ўсходаў глебу рыхляць граблямі, потым праводзяць міжрадковую апрацоўку, акучваюць, калі расліны дасягнуць вышыні 50—60 см. У час цвіцення і плоданашэння боб трэба добра паліваць. Збіраюць боб у залежнасці ад прызначэння: калі яго спажываюць у ежу цалкам (струкамі), струкі зрываюць, пакуль створкі сакавітыя, а даўжыня зерня не больш 1 см; калі зерне выкарыстоўваецца сырым, боб збіраюць, пакуль насенне ў фазе малочнай спеласці дасягне поўнага для гэтага сорту памеру.
1-ы пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага
Шэфы
Вялікія гетманы літоўскія:
Сядзіба Грабоўскіх (Цеалін)
Захаваліся 2 мураваныя сядзібныя дамы (перабудаваны ў 1940-я гады для санаторыя).
Тамаш Марцыян Грабоўскі
Сям’я
У першым шлюбе з Ганнай Ружыцкай. Ад яе дзеці:
Авіяспецыялісты былых савецкіх рэспублік у Афрыцы
Дзейнасць
Таксама прысутнасць авіяспецыялістаў з былых савецкіх рэспублік заўважана ў Ліберыі, Малі, Чадзе, Сьера-Леоне, Лівіі, Кот-д’Івуары, Эрытрэі, Марока, ПАР, Мазамбіку, Гвінеі, Экватарыяльнай Гвінеі, Судане, Кеніі і Угандзе.
Вялікая Шатаноўшчына
Вялі́кая Шатано́ўшчына (, Великая Шатановщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Ізраіль Барысавіч Элентух
Біяграфія
Нарадзіўся 15 мая 1913 года ў в. Сяліба Ігуменскага павета Мінскай губерні (цяпер — Бярэзінскі раён Мінскай вобласці).
У 1930—1933 гадах вучыўся ў Ленінградскім мастацка-педагагічным тэхнікуме, у 1937—1943 гадах — на мастацтвазнаўчым факультэце Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна Усерасійскай Акадэміі мастацтваў ў Ленінградзе. Вясной 1942 года Акадэмія мастацтваў была эвакуіравана ў Самарканд, дзе і адбыўся першы выпуск мастацтвазнаўцаў у колькасці 7 чалавек, дыплом у іх ліку атрымаў і І. Элентух.
У 1944 годзе Акадэмія пераведзена ў Загорск, затым у Ленінград. Элентух атрымаў размеркаванне ў Ніжні Тагіл дырэктарам музея выяўленчых мастацтваў. Працу дырэктара сумяшчаў з выкладаннем ва Уральскім вучылішчы прыкладнога мастацтва. У кастрычніку 1948 года пераехаў у Мінск.
Еўрапейская кінапрэмія за найлепшы еўрапейскі фільм
Пераможцы і намінанты
Пераможцы і намінанты прыведзены ў храналагічным парадку. У межах аднаго года намінанты ўпарадкаваны па беларускамоўнай назве фільма паводле алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Уладзімір Васілевіч Тэраўскі
Уладзі́мір Васі́левіч Тэ́раўскі (Цяра́ўскі ) (, мяст. Раманава, Слуцкі павет, Мінская губерня  —, Мінск, турма НКУС) — беларускі дырыжор, кампазітар, фалькларыст, царкоўнаслужыцель.
Біяграфія
У 1889 годзе скончыў Слуцкае духоўнае вучылішча. Вучыўся ў Мінскай епархіяльнай семінарыі. У 1892—1895 служыў у войску. Пасля дэмабілізацыі з 1895 дзяржаўны кантралёр Лібава-Роменскай чыгункі. З 1897 працаваў на Уральскіх заводах графа Строганава, служыў рэгентам, настаўнікам у Пермскай губерні. Знаходзячы на Урале, кіраваў аматарскімі рабочымі хорамі на Білімбаеўскім і Шайтанскім чыгуначных заводах і спяваў у хоры Д. Агрэнева-Славянскага. У рэпертуар хору ўваходзілі і беларускія народныя песні.
Ацэнкі і значэнне творчасці
У. Тэраўскі стаяў ля вытокаў стварэння нацыянальнай оперы i нацыянальнай музычнай школы. Толькі спектакль «На купалле» вытрымаў у 1920-я гады 432 паказы.
Асобае партызанскае злучэнне «Трынаццаць»
Памяць
У 1976 годзе ў в. Эсьмоны ў гонар злучэння ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Акруга (Францыя)
Адміністрацыйны цэнтр акругі называецца супрэфектурай, альбо прэфектурай у тым выпадку, калі з’яўляецца адначасова адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента.
Зоркаўка ланцэтападобная
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна. Пары лістоў ланцэтна-лінейныя, цвёрдыя, процілеглыя, у маладым стане накіраваны ўверх, але хутка прымаюць гарызантальнае становішча. Сцябло трымаецца вертыкальна (на апорах). Увосень сцябло ляжыць на зямлі. Кветкі ў рыхлым дыхазіяльным суквецці. Плод — каробачка.
Дваццаць чацвёртая папраўка да Канстытуцыі ЗША
Тэкст папраўкі
The right of citizens of the United States to vote in any primary or other election for President or Vice President, for electors for President or Vice President, or for Senator or Representative in Congress, shall not be denied or abridged by the United States or any state by reason of failure to pay any poll tax or other tax.
Пяскі (Камянецкі раён)
4 верасня 1972 года да вёскі далучаны хутар Свіцічы.
Вырачка звычайная
Вы́рачка звычайная (Clinopodium vulgare) — від кветкавых раслін з роду сямейства.
Бухтарма
Даўжыня ракі 336 км. Плошча вадазбору 12 660 км² (каля 12 700 ). Сярэдні расход вады 214 м³/с. Выток ракі знаходзіцца ў ледавіках хрыбта Паўднёвы Алтай. Упадае ў Бухтармінскае вадасховішча на рацэ Іртыш. Рака сплаўная.
Прэмія Кандзінскага
Прэмія Кандзінскага — расійская штогадовая нацыянальная прэмія ў галіне сучаснага мастацтва, заснаваная ў 2007 годзе Міжнародным культурным фондам BREUS Foundation (раней «Артхроника»). Паводле сусветнай практыцы, названа імем выдатнага мастака і тэарэтыка мастацтва Васіля Васільевіча Кандзінскага.
Саларола-Райнерыа
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Аляксандр Мікалаевіч Івулін
Біяграфія
Рабіў рэпартажы на Goals.by і інтэрнэт-партале «Трыбуна» (блог «Аршанскі вакзал»). Таксама аўтар відэаблога «ЧаснОк».
Косціна (значэнні)
Касціна — тапонім:
Люфтвафэ
Эскадра
У дакументах эскадры пазначаліся абрэвіятурамі:
Пачатак Другой сусветнай вайны
Першае паражэнне люфтвафэ пад камандаваннем Германа Герынга пацярпелі ў так званай Бітве за Брытанію супраць Fighter Command Каралеўскіх ВПС. Знішчальнікі тыпу Messerschmitt Bf-110C і Bf-110D не маглі дастаткова эфектыўна абараняць бамбардзіроўшчыкі. Было відавочна, што наступальны паветраны бой не для Bf-110, але недастатковая далёкасць палёту аднаматорнага Bf-109 прымушала выкарыстоўваць Bf-110 для прыкрыцця бамбардзіроўшчыкаў. Гэтыя знішчальнікі, распрацаваныя для далёкіх палётаў, як аказвалася, прайгравалі манеўраным англійскім самалётам. І нават нягледзячы на тое, што тактыка знішчальнікаў RAF саступала тактыцы нямецкай знішчальнай авіяцыі, самая дасканалая сістэма паветранага выяўлення ў свеце дазваляла брытанцам з 4-хвіліннай затрымкай накіроўваць у любую кропку Англіі колькасна праўзыходзячую колькасць знішчальнікаў, нават у паўднёва-ўсходнюю частку краіны, даступную радыусу дзеяння Bf-109.
Вайна ў паветры
Характарыстыкі самалётаў люфтвафэ, у першую чаргу знішчальнікаў, апынуліся непрыдатнымі для вырашэння мноства стратэгічных задач і заваевання ўстойлівага панавання ў паветры: Bf-110 апынуліся не ў стане весці манеўраныя баі з Харыкейнамі і Спітфайрамі Каралеўскіх ВПС, а Bf-109 не хапала далёкасці дзеянні. Непрадуманасць дзеянняў не дазволіла нанесці ваеннаму патэнцыялу Вялікабрытаніі якую-небудзь цяжказаменную шкоду.
Пасля прыняцця вырашэння
21 верасня 1940 года быў аддадзены загад фатаграфаваць паласу тэрыторыі СССР на глыбіню да 300 км. У наступным месяцы самалёты разведвальнай авіяцыі з Aufkl.Gr.(F)Ob.d.L (далёкія вышынныя разведчыкі вярхоўнага камандавання люфтвафэ), якія знаходзіліся пад камандаваннем оберста Тэа Ровеля пачалі палёты з Кракава і Будапешта, у той час як Aufkl.Gr.(H)Ob.d.L (тактычная разведгрупа вярхоўнага камандавання люфтвафэ) вырабляла вылеты з тэрыторыі Румыніі і Усходняй Прусіі. Выкарыстоўваліся He 111, Do 215В-2, Ju 86Р і Ju 88В. Аперуючы на вышынях ад 9000 да 12 000 метраў гэтыя самалёты-разведчыкі першапачаткова фатаграфавалі прыгранічныя раёны, але ў адсутнасці процідзеяння (Сталін забараніў знішчальнікам перахопліваць самалёты-парушальнікі) яны пранікалі ўсё глыбей, і ў лютым 1941 года дасягнулі лініі Мурманск — Масква — Растоў-на-Доне. Гэтыя дадзеныя паслужылі залогам поспеху на пачатковым этапе ўварвання. 15 красавіка 1941 года адзін «Юнкерс» у дрэннае надвор’е прызямліўся непадалёк ад Вінніцы, экіпаж быў арыштаваны.
Люфтвафэ супраць ВПС РСЧА
У агульным і цэлым, большасць маладых савецкіх лётчыкаў на працягу ўсёй вайны значна саступалі нямецкім лётчыкам, іх баявога вопыту, і, у першую чаргу, пачатковаму ўзроўню навучання і прафесійнай падрыхтоўцы. Іншым фактарам выступаў шматлікі, але тэхналагічна і маральна састарэлы парк савецкіх машын, па сваіх тактыка-тэхнічных дадзеных значна саступаўшы нямецкім.
Інгеборг Бахман
Біяграфія
Апошняй кнігай Інгеборг Бахман, выдадзенай пры яе жыцці, стаў зборнік апавяданняў «Сінхронна» (Simultan, 1972), куды, па словах пісьменніцы, увайшло тое, што пісалася падчас працы над раманам, але не ўкладвалася ў яго рамкі. Зборнік складаецца з пяці апавяданняў — замалёвак з жыцця пяці жанчын. Гераіні гэтых твораў адрозніваюцца самастойнасцю, халоднасцю, яны выпрацавалі сваю стратэгію паводзінаў у свеце, дзе ўладарыць мужчына.
У 1973 годзе Інгеборг Бахман памерла ад апёкаў, якія атрымала падчас пажару ў сваёй рымскай кватэры.
Эпіфіты
Эпіфіт (ад (гр.) слоў эпідэ — «на», і фітон — «расліна») — любая расліна, якая пасяляецца на іншай (галоўным чынам на галінах або ствале), і пры гэтым атрымлівае пажыўныя рэчывы з навакольнага асяроддзя, а не з субстрата, на якім існуе. Яны распаўсюджаныя па ўсім зямным шары і трапляюцца сярод усіх груп раслін.
Агульнае апісанне
Эпіфіты маюць вялікае значэнне для некаторых відаў жывёл, фармуючы асяроддзе іх пражывання — такімі жывёламі з'яўляюцца некаторыя жабы і членістаногія.
Глухоўшчына
Глухо́ўшчына (, Глуховщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Malus angustifolia
Па сучасных уяўленнях, назва Malus angustifolia з'яўляецца сінонімам сапраўднай назвы Malus coronaria var. angustifolia (Aiton) Ponomar..
Букавыя
Арэал
Шырока распаўсюджана ў трапічных, субтрапічных і ўмераных абласцях. Уключае 7-8 родаў і больш за 900 відаў. Асноўнымі родамі з’яўляюцца, і.
Джэймс Мэцью Бары
Біяграфія
У 1904 годзе была пастаўленая п'еса «Пітэр Пэн», пасля якой да Бары прыйшла сапраўдная слава: у 1913 годзе яго пасвяцілі ў баранэты, у 1922 годзе ўзнагародзілі ордэнам «За заслугі», у 1919 годзе ён стаў рэктарам Сэнт-Эндрускага ўніверсітэта, а ў 1930 годзе — канцлерам Эдынбургскага ўніверсітэта, з 1928 года быў прэзідэнтам Таварыства літаратараў.
Пісьменнік страціў сваіх самых улюбёных гадаванцаў: Джордж быў забіты на вайне (1915), Майкл, з якім Бары перапісваўся штодня падчас навучання хлопца ва ўніверсітэце, патануў разам са сваім сябрам і, магчыма, каханкам, у 1921 годзе за месяц да свайго 21-годдзя.
Леніна (Дзяржынскі раён)
Ле́ніна (, Ленино) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Бухтармінскае вадасховішча
Бухтармінскі гідравузел
Бухтармінскае вадасховішча створана збудаваннямі Бухтармінскага гідравузла, размешчанага ніжэй вусця ракі Бухтарма. Збудаванні гідравузла ўведзены ў эксплуатацыю ў 1976 годзе. Складаюцца з плаціны, гідраэлектрастанцыі і суднаходнага шлюза.
Міхаіл Паўлавіч Клімец
Навуковая дзейнасць
Захапленнем стала краязнаўства, яму Міхаіл Паўлавіч прысвяціў больш за 40 гадоў жыцця. Кола яго інтарэсаў было досыць шырокае, аднак цэнтральнымі тэмамі сталі нацыянальна-вызваленчы рух у Заходняй Беларусі, уз’яднанне з БССР і падзеі Вялікай Айчыннай вайны ў рэгіёне. Назапасіўшы матэрыял па савецкай тэматыцы, Міхаіл Паўлавіч заняўся вывучэннем помнікаў гісторыі ў Белавежскай пушчы і яе наваколлях. Яго краязнаўчыя матэрыялы друкаваліся ў розных перыядычных выданнях, увайшлі ў даведнікі «Брест» (1987), «Свод памятников истории и культуры Белоруссии. Брестская область» (1990), кнігі «Памяць» Пружанскага (1992) і Камянецкага (1997) раёнаў, сталі асновай для стварэння ў г. п. Ружаны Пружанскага раёна Кургана Славы ў гонар савецкіх воінаў, якія загінулі ў 1941 г., помніка паўстанцам К. Каліноўскага ў Ружанскай пушчы, мемарыяльнай дошкі У. І. Леніну на Брэсцкім чыгуначным вакзале і інш.
М. П. Клімец з’яўляецца аўтарам больш за 500 артыкулаў, яго асабісты архіў (больш за 6 000 фотаздымкаў і дакументаў) цяпер захоўваецца ў Дзяржаўным архіве Брэсцкай вобласці (фонд 233). Краязнавец прымаў актыўны ўдзел у распрацоўцы турыстычных маршрутаў па Брэсцкай і Гродзенскай абласцях. Матэрыялы, сабраныя ім, папоўнілі фонды Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея, музея абароны Брэсцкай крэпасці, музея-сядзібы «Пружанскі палацык».
Бярозавыя
Арэал
Бярозавыя — гэта тыповыя барэальныя расліны, распаўсюджаныя ва ўсіх умераных, пазатрапічных абласцях паўночнага паўшар'я. У Беларусі прадстаўлена родамі і. Толькі асобныя віды вольхі заходзяць у Паўднёвую Амерыку (да Чылі і Аргенціны), у Азію (да Бенгаліі і Паўночнага В'етнама, дзе растуць у гарах). Асобныя віды бярозы і вольхі даходзяць да лесатундры, у тундру, а ў гарах даходзяць да субальпійскага пояса. У гэтых умовах яны маюць карлікавую і сцелістую форму. Найбольш поўна бярозавыя прадстаўлены ў флоры ўсходніх частак Азіі і Паўночнай Амерыкі. Бярозавыя з'яўляюцца важным кампанентам хвойных і змешаных лясоў, месцамі ўтвараюць чыстыя лясныя і хмызняковыя згуртаванні.
Даўгахвостая кугакаўка
Даўгахвостая кугакаўка, даўгахвостая няясыць (Strix uralensis) — птушка сямейства савіных (Strigidae). Від Strix uralensis падзяляецца (залежыць таксама ад існуючых класіфікацый, універсальнай класіфікацыі пакуль не існуе) на 15 падвідаў, два падвіды, Strix uralensis liturata і Strix uralensis macroura гняздзяцца таксама ў Цэнтральнай Еўропе. Занесеная ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.
Тычэнга
Насельніцтва складае 429 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 54 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 26010. Тэлефонны код — 0374.
Медытацыя
Індуізм
У другой палове XIX ст. з папулярнасцю неаіндуісцкага руху многія рэлігійныя практыкі, якія раней успрымаліся як прыналежныя адмысловым групам, атрымалі болей шырокае распаўсюджванне. Адным з адэптаў такога падыходу быў бенгалец Свамі Вівекананда (1863 — 1902 гг.). Ён імкнуўся прымірыць розныя методыкі медытацыі, што склаліся за шмат стагоддзяў у розных напрамках ёгі, і таму пісаў :
Хізоўскі сельсавет
Хізо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Хізы.
Уладзімір Расціслававіч Гардзін
Біяграфія
Творчую дзейнасць пачаў у 1898 годзе ў правінцыяльных тэатрах, у 1904—1905 гадах акцёр Тэатра В.Камісаржэўскай (Пецярбург), потым Маскоўскага тэатра Корша. Сярод роляў: Фёдар Карамазаў («Браты Карамазавы» паводле Фёдара Дастаеўскага), Федзя Пратасаў («Жывы труп» Льва Талстога). З 1913 года працаваў у кіно. Атрымаў вядомасць як рэжысёр і сцэнарыст фільмаў-экранізацый «Ганна Карэніна» і «Крэйцарава саната» (абодва 1914 года), «Вайна і мір» (1915, разам з Я.Пратазанавым; усе паводле Льва Талстога), «Дваранскае гняздо» і «Напярэдадні» паводле Івана Тургенева (абодва 1915). У 1919 годзе аснаваў і быў кіраўніком 1-й Дзяржкінашколы (цяпер Усерасійскі дзяржаўны інстытут кінематаграфіі). Паставіў фільмы: «Дзевяноста шэсць» (1919), «Паэт і цар» (1927), «Кастусь Каліноўскі», «Чатырыста мільёнаў» і «Песня вясны» (усе 1928). Зняўся ў фільмах «Сустрэчны» (1932), «Іудушка Галаўлёў» (1934), «Канцэрт Бетховена» (1936).
Блакітніца алексіс
Месцапражыванні: лугі, паляны і ўскраіны лісцёвых лясоў, сухія рэдкалессі і пусткі.
Узлётна-пасадачная паласа
Разметка УПП
Разметка патрэбная для дакладнай і бяспечнай пасадкі самалёта на паласу. Разметка УПП вельмі адрозніваецца ад аўтадарожнай.
Актыўная (рабочая) паласа
У аэрапортах з адной або некалькімі паралельнымі УПП пілотам часцяком даводзіцца саджаць самалёты з бакавым ветрам аж да 90 °. Але ў буйных аэрапортах палосы часта месцяць пад вуглом адзін да аднаго. Напрыклад, у аэрапорце Сан-Францыска чатыры ўзлётна-пасадачныя палосы — адна пара паралельных між сабой УПП практычна перпендыкулярна перасякаецца другой парай паралельных УПП. У аэрапорце Лас-Вегаса, які таксама мае чатыры УПП, вугал між двума парамі паралельных палос складае 60 °. А ў найбуйнейшым аэрапорце Чыкага — О’Хара — шэсць УПП у трох розных напрамках. Такая канфігурацыя палос часцяком палягчае жыццё пілотам і дыспетчарам. Але і тут ёсць свае недахопы — сам факт перасячэння палос ужо нясе ў сабе пэўную небяспеку.
Рэспубліка Верхняя Вольта
Гісторыя
Яшчэ за некалькі месяцаў да абвяшчэння тэрыторыі Верхняй Вольты аўтаноміяй быў створаны парламент (у снежні 1958 года — нацыянальны сход), дзе большасць галасоў атрымала вальтыйская секцыя партыі Афрыканскае дэмакратычнае аб'яднанне, якая выступала за самакіраванне.
Біяцэноз
Паняцце біяцэнозу
Месца існавання біяцэнозу называецца біятопам.
Сувязі папуляцый у біяцэнозах
Эвалюцыя жывёл і раслін працякала ўзаемазвязана (каэвалюцыя), таму яны выпрацоўвалі прыстасаванні для фарычных сувязей. Напрыклад, стрававальныя ферменты жывёл і птушак не ператраўліваюць насенне раслін, а наадварот, забяспечваюць яму высокую ўсходжасць. Плады і насенне некаторых раслін маюць кручкі, зачэпы для прымацавання да поўсці жывёл з мэтай наступнага распаўсюджвання.
Відавая структура біяцэнозу
Відавая разнастайнасць залежыць і ад узросту біяцэнозу. Маладыя біяцэнозы, якія толькі пачынаюць развівацца, бедныя па відавым складзе. Яны становяцца багацейшымі па меры развіцця. Найбольшая відавая разнастайнасць назіраецца ў сталых устойлівых біяцэнозах.
Прасторавая структура біяцэнозу
У наземных біяцэнозах асноўную ролю ў фарміраванні вертыкальнай структуры адыгрываюць расліны рознай вышыні. Дзякуючы гэтаму назіраецца вертыкальнае расслаенне біяцэнозу на структурныя часткі. Гэтыя часткі біяцэнозу, якія займаюць рознае становішча ў адносінах да ўзроўню глебы, называюцца ярусамі, а вертыкальная структура біяцэнозу, якую яны складаюць, — яруснасцю.
Генадзь Міхайлавіч Галубовіч
Памяць
Народны мастак Беларусі Уладзімір Стальмашонак падарыў Капыльскаму краязнаўчаму музею партрэт Генадзя Галубовіча.
Малдавенізм
Дэбаты ў незалежнай Рэспубліцы Малдове
Дэбаты вакол этнічнай ідэнтыфікацыі малдаванаў усплылі на паверхню пасля распаду СССР. Адзін бок, які падтрымлівалі шматлікія вядомыя інтэлектуалы, як Грыгорэ Віеру, Еўжэн Дога, Канстанцін Тэнасэ, сцвярджаў, што малдаване заўсёды былі румынамі, нават нягледзячы на тое, што знаходзіліся ў розных дзяржавах. Таму малдавенізм яны разглядалі як спробу савецкіх уладаў стварыць штучную нацыянальнасць для паступовай асіміляцыі румынаў, што мешкаюць у Савецкім Саюзе. Прадстаўнікі іншага боку, сярод якіх быў такі гісторык і палітык, як Віктар Сцепанюк, падкрэслівалі асаблівасці малдаванаў, сцвярджалі што малдаване заўсёды адрозніваліся ад румынаў. На іх меркаванне, у бесарабскіх малдаванаў за час доўгай ізаляцыі ад астатняй Румыніі (у 1812—1918 гадах, пасля 1940) «развілася асобная нацыянальная ідэнтычнасць».
Ангкор-Ват
Архітэктура
Храм пабудаваны ў так званым ангкарыянскім стылі, характэрным для этапу сталасці і вытанчанасці на шляху развіцця кхмерскай архітэктуры, і нясе таксама рысы ўплыву індуісцкай архітэктуры. Кхмерскія храмы не былі месцам сходу вернікаў, а служылі месцам пражывання багоў, і доступ у іх цэнтральныя будынкі быў адкрыты выключна прадстаўнікам рэлігійнай і палітычнай эліты. Ангкор-Ват адрознівае тое, што ён прызначаўся таксама для пахавання цароў. Храм ўяўляе сабой прамавугольную канструкцыю памерам 1500 × 1300 м і займае плошчу 200 га, у тым ліку размешчаны па перыметры роў 190 м шырынёй. Комплекс складаецца з вялікага знешняга двара, агароджанага сцяной, і цэнтральнай платформы, на якой узведзены будынак з трох канцэнтрычных будынкаў, — сам храм.
Лаймэн Фрэнк Баум
Біяграфія
У 12 гадоў яго адправілі вучыцца ў Ваенную акадэмію ў Пікскіле. Пасля двух няўдалых гадоў у акадэміі яму дазволілі вярнуцца дадому. У дзяцінстве разам з малодшым братам Фрэнк друкаваў на падоранай бацькам машынцы сямейную газету, якая з часам перарасла ў прафесійны часопіс, прысвечаны галоўным чынам філатэліі, розным аўкцыёнам і падарожжам.
Творчасць
Баўм вядомы найперш як аўтар серыі кніг пра краіну Оз, самая вядомая з якіх першая частка — «Чараўнік краіны Оз», што выйшла з друку ў 1900 годзе. Героі гэтай кнігі дзейнічаюць яшчэ ў 13-ці іншых. Не вельмі ўдалыя іншыя літаратурныя творы і мноства лістоў ад маленькіх чытачоў змушалі яго зноў і зноў вяртацца да краіны Оз.
Старажытнаірландская мова
Пісьмовыя помнікі
Літаратурная дзейнасць на старажытнаірландскай мове вядомая і па пазнейшых перыядах з прычыны наяўнасці перапісных экзэмпляраў старажытнаірландскіх тэкстаў, складзеных пасля ўмоўнага заканчэння існавання мовы. У прыватнасці, фрагменты старажытнаірландскага перыяду маюць т.зв. Кніга Бурай Каровы і Лэйнстэрская кніга, складзеныя ў раннесярэднеірландскі перыяд.
Фанетыка, фаналогія
Для параўнання, супрацьпастаўленне палаталізаваных (мяккіх) і велярызаваных (цвёрдых) часткова прадстаўлена таксама ў беларускай мове.
Становішча кароткіх галосных у ненаціскным складзе мела больш складаныя тэндэнцыі. Так, усе кароткія галосныя маглі ўзнікаць у канцы слова пасля як «вузкай», так і «шырокай» зычных. Галосныя пасля «вузкіх» зычных часта пазначаліся на пісьме як ae і ai, што, імаверна, магло сведчыць пра іх больш сярэднюю артыкуляцыю. Ніжэй прыведзеныя прыклады падобных спалучэнняў галосных і іх адлюстравання на пісьме.
Фаналагічныя змены
Гэтыя змены прывялі да наступных змен у гукавым ладзе старажытнаірландскай мовы:
Пісьменнасць
Выкарыстоўваліся дыякрытычныя знакі, акут і кропка. Акут пазначаў падоўжанае вымаўленне галоснай (á, é, í, ó, ú), кропка ўказвала на леніцыю (аслабленне вымаўлення) зычных f і s: ḟ — «ціхае» вымаўленне, ṡ — прыдыханне. Кропка прымянялася таксама для пазначэння назалізаванай мутацыі зычных і ў гэтым выпадку ставілася над літарамі m або n — ṁ, ṅ. У сучасных гайдэльскіх мовах захаваўся толькі знак акута ў ірландскай мове.
Літары c, p, t у пазіцыі пасля l, n, r маглі пазначаць не толькі адпаведныя ім глухія зычныя, але і іх звонкія аналагі, на пісьме і пры глухім, і пры звонкім вымаўленні літары маглі падвойвацца. Напрыклад:
NGC 6200
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пазін
Агульныя звесткі
Сталіца харвацкай правінцыі Істрыя, нягледзячы на ​​тое, што ён далёка не самы вялікі горад паўвострава. Шмат у чым сталічны статус Пазіна тлумачыцца тым, што гэта адзіны буйны горад паўвострава, размешчаны ў яго цэнтры, значна аддалены ад марскога ўзбярэжжа.
Леанід Вікенцьевіч Лойка
Біяграфія
У 1970 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, а ў 1974 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, працаваў выкладчыкам і дацэнтам, намеснікам дэкана гістарычнага факультэта.
Актыўная ацэнка
Паходжанне тэрміна і развіццё тэхналогіі
У англамоўнай літаратуры выкарыстоўваецца тэрмін Formative assessment (даслоўна «фармавальнае ацэньванне»). Англійскі тэрмін у 1967 годзе ўвёў ва ўжытак Майкл Скрывэн, які паказаў, што такая ацэнка істотна адрозніваецца ад іншых варыянтаў ацэнкі з гледзішча інфармацыі, якую атрымліваюць суб’екты адукацыйнага працэсу. Бенджамін Блум пераняў тэрмін у 1968 годзе і разгледзеў фармавальнае ацэньванне ў якасці інструмента для паляпшэння эфектыўнасці навучання студэнтаў. Пол Блэк і Дылан Уільям на падставе аналізу шматлікіх публікацыяў паказалі, што фармавальнае ацэньванне — найлепшая стратэгія для забеспячэння матывацыі і адказнасці вучняў, а таксама іх вучэбных дасягненняў. З 2009 году з ініцыятывы Таварыства беларускай школы гэтая тэхналогія пачала ўкараняцца ў школах Беларусі. На першым семінары, які ў Мінску праводзіла педагог з Польшчы Данута Стэрна, удзельнікі прынялі рашэнне па-беларуску назваць тэхналогію «актыўная ацэнка» з увагі на патэнцыял актывізацыі пазнавальнай дзейнасці навучэнцаў.
NGC 6202
NGC 6202 (іншыя абазначэнні — NGC 6226, UGC 10532, MCG 10-23-43, ZWG 299.22, PGC 58847) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Віктар Юльянавіч Клінцэвіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Чаркесы Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці ў сям’і селяніна. Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут, 1957; загадчык Вязынскага сельскага ўрачэбнага участка Мінскай вобласці, 1957—1961.
Танк
З'яўленне танкаў
Яшчэ адным фактарам, якія ператварылі манеўраную вайну ў пазіцыйную, з'яўлялася тое, што нават доўгая артпадрыхтоўка не магла цалкам знішчыць усе драцяныя загароды і кулямётныя гнёзды, якія затым моцна скоўвалі дзеянні пяхоты. У выніку ўзнікла думка пра прынцыпова новы транспартны сродак з высокай праходнасцю, дамагчыся якой можна было толькі з дапамогай выкарыстання гусенічнага шасі, вялікай агнявой моццу і добрай абароненасцю, хоць бы супраць кулямётнага і ружэйнага агню. Такі транспартны сродак мог бы з высокай хуткасцю пераадольваць лінію фронту і ўкліньваецца ў глыбіню абароны праціўніка, ажыццяўляючы, па меншай меры, тактычныя абыходы.
Міжваенны перыяд
У перыяд паміж сусветнымі войнамі ў распрацоўку канструкцый танкаў уключыліся і іншыя дзяржавы, акрамя Вялікабрытаніі, Францыі і Германіі. У гэты ж час, калі генеральныя штабы і ўрада буйных сусветных дзяржаў, цвяроза ацэньваючы вынікі Першай сусветнай вайны, разумелі непазбежнасць будучай, яшчэ больш крывавай вайны, распрацоўваліся і глабальныя стратэгіі баявых дзеянняў. Прынятая генштабам стратэгія надавала вялікае значэнне танкавым войскам і ставіла адпаведныя задачы перад канструктарамі ўзбраенняў і заводамі па выпуску танкаў.
Барабан
Тыпы барабанаў
Літаўры — сістэма (ад двух да сямі і больш) медных катлоў, на якія нацягнута мембрана. Маюць вызначаную вышыню гучання, якая рэгулюецца падчас гульні. Яны сталі вядомыя ў XV стагоддзі, у склад аркестра ўвайшлі пазней. Акрамя аркестра, папярэднікі літаўраў — накры выкарыстоўваліся ў кавалерыі, для кіравання парадкам.
Барабаны розных краін
Да барабанаў, выкарыстоўваным у музыцы Індыі, адносяца табла і мрыданга.
Алешкавічы (Камянецкі раён)
Але́шкавічы (, Алешковичи) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Відамлянскага сельсавета.
Павел Сцяпанавіч Мамкін
Павел Сцяпанавіч Мамкін (1922—1943) — малодшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «адвагу і мужнасць, праяўленыя пры фарсіраванні Дняпра» гвардыі малодшы сяржант Павел Мамкін пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.
Сусветныя дзіцячыя гульні пераможцаў
2014
Больш за 450 дзяцей з 28 расійскіх рэгіёнаў — ад Сібіры да Калінінграда і 11- і краін свету сустрэліся ў Маскве на юбілейныя 5-ыя Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў. Спаборніцтвы праходзілі з 20 да 22 чэрвеня. Упершыню ў Маскву прыехалі каманды з Малдавіі і Казахстана. Ганаровым старшынёй суддзейскага камітэту 5-ых Гульняў пераможцаў стаў Сяргей Шылаў — шматразовы чэмпіён Параалімпійскіх гульняў свету і Еўропы, майстар спорту міжнароднага класа па біятлону і лёгкай атлетыцы.
Хокан II Шыракаплечы
Біяграфія
Незаконнанароджаны сын Сігурда Муна, атрымаў ад свайго дзядзькі Эйстэйна II у спадчыну прастол і быў забіты Эрлінгам Скаке кал. Секена ў Ромсдалене 7 ліпеня 1162 года. Сваім пераемнікам назваў брата, Сігурда, але той не ўзыйшоў на прастол і быў забіты ў 1163 годзе. Перыяд грамадзянскіх войнаў у Нарвегіі гэта адрэзак нарвежскай гісторыі з 1130 па 1217 гады. У гэты перыяд адбывалася некалькі ўзаемазвязаных канфліктаў рознага маштабу і сілы. Асновай для гэтых канфліктаў былі няясныя нарвежскія законы аб атрыманні прастола ў спадчыну, сацыяльныя канфлікты і барацьба паміж каралём і царквой. Існавала дзве асноўных партыі, якія першапачаткова вядомыя пад рознымі назвамі або зусім без іх, але затым вылучыліся ў партыі баглераў і біркебейнераў. Аб’яднаўчай сілай як правіла выступаў сын караля, які станавіўся главой партыі, якая супрацьстаяла ўладзе караля з іншай партыі.
Палаван
Пала́ван (Palawan) — востраў на Філіпінах, разам з суседнімі астравамі складае самую вялікую (аднайменную) правінцыю ў дзяржаве.
Стракапытаўскае паўстанне
Гісторыя
Увечары 24 сакавіка мяцежнікі захапілі чыгуначны вузел, гарадскую турму, тэлеграф, артылерыйскія склады, савецкія ўстановы. Група партыйных і савецкіх работнікаў з атрадам УЧК, інтэрнацыяналістамі і міліцыяй (300 чалавек, узброеных вінтоўкамі і двума кулямётамі) спрабавалі супраціўляцца «арміі Рускай народнай рэспублікі» ў гасцініцы «Савой», але пасля пачатку артылерыйскага абстрэлу неўзабаве здаліся і былі змешчаныя ў турму.
Малажынскі сельсавет
Ма́лажынскі сельсавет (Маложинский сельсовет) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Малажын. Знаходзіцца на ўсходзе раёна.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (12 населеных пунктаў) — 1115 чалавек, з іх 97,1 % — беларусы, 1,9 % — рускія.
Іван Дзянісавіч Прахарэнка
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Вышамір (сучасны аграгарадок у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). У 1934 годзе скончыў сямігадовую школу, на рабфаку. У 1939 годзе скончыў фізіка-матэматычны факультэт Гомельскага педагагічнага інстытута і ў 1939—1941 гадах працаваў настаўнікам у Гарадзецкай сярэдняй школе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны на Бранскім, Цэнтральным, Заходнім і Паўднёва-Заходнім франтах СПА. У канцы вайны быў палітработнікам палітаддзела корпуса СПА. У 1948—1953 гадах чытаў лекцыі на ракетным палігоне Капусцін Яр і ў ЦКБ акадэміка С. П. Каралёва. У 1953—1956 гадах навучаўся ў ад’юнктуры кафедры палітычнай эканоміі Ваенна-палітычнай акадэміі імя У. І. Леніна і ў 1956 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. З 1957 года выкладаў у Мінскім вышэйшым інжынерным зенітным ракетным вучылішчы супрацьпаветранай абароны. У жніўні 1973 года быў звольнены ў запас і пачаў працу ў Беларускім дзяржаўным універсітэце на пасадзе загадчыка кафедры палітычнай эканоміі. З 1993 года І. Д. Прахарэнка ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь і ў Інстытуце прадпрымальніцкай дзейнасці (загадчык кафедры эканомікі і фінансаў).
Мельніца
Назву Мельніца маюць:
Міхаіл Мікалаевіч Гаранскі
Біяграфія
Скончыў Беларускі сельскагаспадарчы інстытут, г. Горкі (1936; аспірантура, 1939). Працаваў у Беларускім сельскагаспадарчым інстытуце, г. Горкі Магілёўскай вобласці (1939, дырэктар вучэбнай гаспадаркі, прарэктар па адміністрацыйна-гаспадарчай рабоце); Цэнтральным камітэце Камуністычнай партыі Беларусі (1939—1941, інструктар сельскагаспадарчага аддзела); служыў ва Узброеных Сілах СССР, Беларуская ваенная акруга, быў у Групе савецкіх войскаў у Германіі (1945—1966); Мінскім радыётэхнічным інстытуце (з 1967; кафедра палітычнай эканоміі, у 1968—1975 — загадчык кафедры).
Логіка
У любой навуцы логіка служыць адным з асноўных інструментаў.
Логіка ў Старажытным Кітаі
Адно з адгалінаванняў маізма, логікі (мін цзя, школа імён, V-III стст. да н. э), пачало да даследавання уласна фармальнай логікі (яе прадстаўнікі падышлі да адкрыцця катэгарычнага сілагізму раней або адначасова з яе фармулёўкай Арыстоцелем).
Гістарычная сацыялогія
Метады и прадмет даследавання
Пакуль няма выразнага ўяўлення аб прадмеце і метадзе гэтай навуковай дысцыплін. Рускі гісторык В. В. Ключэўскі меркаваў, што гістарычная сацыялогія займаецца вывучэннем зменлівых спалучэнняў знешніх і ўнутраных умоў развіцця ў розных краінах і грамадствах: «Таямніца гістарычнага працэсу, уласна, не ў краінах і народах, па меншай меры не выключна ў іх саміх, у іх унутраных, пастаянных, даных раз і назаўжды асаблівасцях, а ў тых шматлікіх і зменлівых шчаслівых і няўдалых спалучэннях знешніх і ўнутраных умоў; развіцця, якія складваюцца ў вядомых краінах для таго ці іншага народа на больш ці менш працяглы час. Гэтыя спалучэнні — асноўны прадмет гістарычнай сацыялогіі».
Логіка
Сучасная логіка
У 80-я гады пачаліся таксама змены ў адукацыі. З'яўленне персанальных камп'ютараў у сярэдніх школах прывяло да стварэння падручнікаў інфарматыкі з вывучэннем элементаў матэматычнай логікі для тлумачэння лагічных прынцыпаў працы лагічных схем і прылад вылічальнай тэхнікі, а таксама прынцыпаў лагічнага праграмавання для камп'ютараў пятага пакалення, і распрацоўцы падручнікаў інфарматыкі з вывучэннем мовы вылічэння прэдыкатаў для праектавання баз ведаў.
Гарбуз мускатны
Радзіма — Цэнтральная Амерыка. Культывуецца ў Еўразіі. Цеплалюбівая расліна. Перыяд вегетацыі 100—120 дзён.
NGC 6207
NGC 6207 (іншыя абазначэнні — UGC 10521, IRAS16412+3655, MCG 6-37-7, KARA 766, ZWG 197.7, KUG 1641+369, PGC 58827) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Геркулес.
Дварышкей (Ігналінскі раён)
Двары́шкей (Dvariškiai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана на паўднёвай ускраіне Лінкмяніса, каля возера Усей, каля аўтамабільнай дарогі. Знаходзіцца ў Аўкштайцкім нацыянальным парку.
Надзея Фёдараўна Высоцкая
Біяграфія
З 1967 года вядзе педагагічную дзейнасць у ВНУ Беларусі, Расіі, Іспаніі, Італіі, Англіі. З 1992 года працуе на гістарычным факультэце БДУ. Чытае лекцыі, праводзіць экскурсіі па гарадах і музеях замежжа.