cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Васільевіч Аўдзееў (Герой Савецкага Саюза)
У адстаўцы
У 1967 годзе выдаў мемуары пад назвай «У самага Чорнага мора». Яны распавядаюць пра гераічную службу савецкіх лётчыкаў у перыяд вайны, пачынаючы з абароны Адэсы і Севастопаля, і заканчваючы вызваленнем краін Усходняй Еўропы. Мемуары выйшлі ў трох частках.
Кучарына
Куча́рына (, Кучарино) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Славенскага сельсавета.
Scythris pudorinella
Scythris pudorinella — від молей сямейства Scythrididae. Упершыню быў апісаны ў 1866 годзе. Сустракаецца ў Грэцыі, Румыніі, Расіі (Паўднёвы Урал, Ніжняе Паволжа, Алтай), Турцыя і Узбекістан.
Selagia argyrella
Лічынкі харчуюцца на верасе, сонцацвеце і дуброўцы. Яны харчуюцца паміж закручаным лісцем сваёй расліны-гаспадара. Від зімуе ў кокане на кармавой расліне.
Лужычане (значэнні)
Лужычане:
Касель (раён)
Касель (Landkreis Kassel) — раён у Германіі. Цэнтр раёна — горад Касель. Раён уваходзіць у зямлю Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Касель. Займае плошчу 1293 кв. км. Насельніцтва 237,7 тыс. чал. (2010). Шчыльнасць насельніцтва 184 чалавек / кв.км. Афіцыйны код раёна 06 6 33.
Рыгор Якаўлевіч Белкін
Біяграфія
Да 1929 г. празектар кафедры паталагічнай анатоміі Ленінградскага ветэрынарнага інстытута. З 1929 г. загадчык кафедры паталагічнай анатоміі Віцебскага ветэрынарнага інстытута. У гэтым жа годзе яго зацвердзілі ў вучоным званні прафесара. У 1938 году яму прысуджана вучоная ступень доктара ветэрынарных навук (без абароны дысертацыі). З 1938 па 1941 год ён быў дырэктарам Віцебскага ветэрынарнага інстытута.
Кавалі (Полацкі раён)
Кавалі́ (, Ковали) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Маласітнянскага сельсавета.
Кастэльфранка-Эмілія
Кастэльфранка-Эмілія (Castelfranco Emilia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Модэна.
Рададэндран 'Blutopia'
Батанічнае апісанне
куста шчыльны, амаль шарападобны. Памер да 10 гадоў 150-175 см.
Лисце вялікае, матава-зялёнае, дэкаратыўнае.
Час цвіцення - другая палова мая.
Маладзечна
Гісторыя
19 мая 2020 года адменены Нацыянальны фестываль беларускай песні і паэзіі «Маладзечна-2020» у сувязі з пагрозай распаўсюджвання каранавіруснай інфекцыі COVID-19. Фестываль у Маладзечне ў 1993 годзе заснаваны па ініцыятыве Генадзя Карпенкі. З 1993 па 1996 праводзіўся штогод, пасля раз у два гады. З 2011 года зноў праводзіўся штогод, ажно да 2020.
19 ліпеня 2021 года сілавікі прыйшлі з ператрусам у рэдакцыю маладзечанскай «Рэгіянальнай газеты», была канфіскавана тэхніка. Ператрус прайшоў і ў галоўрэда выдання Аляксандра Манцэвіча, пасля яго з жонкай павезлі на допыт, пасля чаго адпусцілі. 22 ліпеня 2021 года «Рэгіянальная газета» спыніла выпуск друкаванай версіі выдання па незалежных ад рэдакцыі прычынах , а 20 студзеня 2022 года інфармацыйную прадукцыю сайта і тэлеграм-канала «Рэгіянальнай газеты» суд Маладзечанскага раёна прызнаў экстрэмісцкімі матэрыяламі.
Эканоміка
Вузел чыгунак на Мінск, Полацк, Вільнюс, Ліду і аўтадарог на Мінск, Вільнюс, курортны пасёлак Нарач.
Культура
У горадзе знаходзяцца Мінскі абласны краязнаўчы музей, Мінскі абласны драматычны тэатр, Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка». У горадзе штогод праводзіцца больш 30 культурных мерапрыемстваў, у т.л. рэспубліканскі тэатральны фестываль «Маладзечанская сакавіца» і Маладзечанскі фестываль беларускай песні і паэзіі (з 1993).
Выпускаецца гісторыка-краязнаўчы і літаратурна-мастацкі альманах «Куфэрак Віленшчыны»
Чыгуначны транспарт
Маладзечна — чыгуначны узел з кірункамі на Мінск, Вільнюс, Ліду і Полацк. Пасажырскімі цягнікамі звязаны з Масквой, Санкт-Пецербургам, Рыгай, Калінінградам, Гродна, Віцебскам і іншымі.
Гарадскі транспарт
Пасажырскія перавозкі па горадзе ажыццяўляюцца толькі аўтобусамі. Грузавыя і пасажырскія перавозкі ў горадзе ажыццяўляе філіял «Аўтобусны парк № 4» ААТ «Мінаблаўтатранс». У будучыні плануецца замяніць аўтобусы на электробусы.
Мазырскі спіртагарэлачны завод
Прадпрыемства было заснавана ў 1983 годзе як завод мікрабіялагічнай прамысловасці. Аднак ужо ў 1994 годзе пачалося перапрафіляванне завода на выпуск этылавага спірта, гарэлкі, віна. З 2016 года завод знаходзіцца ў працэсе санацыi.
Мікалай Іванавіч Лазавік
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1951 годзе ў вёсцы Невіняны Вілейскага раёна Мінскай вобласці. У 1972 годзе скончыў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі. У 1993 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. У 2000 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце. У 2003 годзе — аспірантуру пры Акадэміі кіравання. Кандыдат эканамічных навук.
Мікалай Абрамавіч Шэхтман
Біяграфія
Скончыў Арэнбургскі педагагічны інстытут (1953) і аспірантуру Ленінградскага інстытута імя Герцэна (1963). З 1958 г. працуе ў Арэнбургскім дзяржаўным педагагічным універсітэце, дзе ў розныя гады загадваў кафедрай ангельскай філалогіі (1966—1984), быў дэканам факультэта замежных моў (1984—1985), прарэктарам па навуковай рабоце (1988—2001). Прафесар кафедры тэорыі і практыкі перакладу Арэнбургскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта, акадэмік РАЕН, «Выдатнік народнай асветы РСФСР» (1965), «Выдатнік народнай асветы СССР» (1979).
Дзмітрый Анатольевіч Мядзведзеў
Біяграфічныя звесткі
10 сакавіка 2008 года абраны Прэзідэнтам Расійскай Федэрацыі ў першым туры.
Мікаэль Кінгсберы
У сезоне 2011/2012 Кінгсберы атрымаў 8 перамог у могуле і паралельным могуле (з іх 6 запар, паўтарыўшы рэкорд сусветных кубкаў) і выйграў як залік могула, так і генеральную класіфікацыю, стаўшы уладальнікам Кубка свету ў дзевятнаццацігадовым узросце.
Міхалкоў
Міхалкоў — рускае прозвішча.
Мантсерат
Уваходзіць у склад Арганізацыі Усходніх Карыбскіх дзяржаў.
Адміністрацыйны цэнтр — Плімут ( чалавек). Пасля вывяржэння вулкана — пакінуты, цяпер часовы адміністрацыйны цэнтр — вёска Брэйдс на поўначы вострава.
Свята-Духаўскі манастыр базыльянак (Мінск)
Гісторыя
Святадухаўскі манастыр базыльянак моцна пацярпеў у час вайны паміж Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай 1654—1667 гадоў. У ругой палове XVII стагоддзя манастыр быў адноўлены, пазней неаднаразова рэканструяваўся.
IC 920
IC 920 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор'і Дзева.
Майкл Сцюарт Браўн
Узнагароды
Лаўрэат шматлікіх прэмій, у тым ліку:
Малдэн
Прырода
Фаўна прадстаўлена марскімі птушкамі, яшчаркамі, казуркамі, крабамі, чарапахамі і выпадкова завезенымі грызунамі.
Меч-рыба
Апісанне
Даўжыня да 4,5 метраў, маса да 0,5 т. Цела без лускі. Верхняя сківіца выцігнута ў мечападобны адростак (адсюль назва). даўжынёй да 1/3 усёй рыбы. Драпежнік, корміцца кальмарамі, рыбай і інш. Аб'ект промыслу і спартыўнага лову.
Ф’юмальба
Насельніцтва складае 1296 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 39 км². Паштовы індэкс — 41022. Тэлефонны код — 0536.
Палучча (вёска)
Палу́чча (, Получье) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Маласітнянскага сельсавета.
Павел Сямёнавіч Кабзарэўскі
Біяграфія
3 1925 года жыў у Ленінградзе. З 1926 года працаваў тут чорнарабочым, грузчыкам, кур’ерам, канторшчыкам на розных прадпрыемствах і г.д. Скончыў сярэднюю школу ў 1928 годзе, пасля чаго пачаў займацца літаратурнай працай. Быў літаратурным супрацоўнікам рэдакцый газет, кіраваў бібліятэкай. У 1929 годзе пазнаёміўся тут з беларускімі пісьменнікамі Я. Купалам, Я. Коласам, Ц. Гартным, А. Гурло, М. Зарэцкім, Я. Нёманскім, В. Сташэўскім
Рададэндран 'Helsinki University'
Біялагічнае апісанне
Суквецці размешчаны на канцах парасткаў, канічныя, вышыней 120 мм, шырыней 130 мм, нясуць 12-18 кветак.
Сянаж
Спажывецкая каштоўнасць сенажу абумоўлена высокім утрыманнем сухога рэчыва і захоўваннем найбольш каштоўных частак раслін. Здрабненне зыходнай сыравіны дазваляе праводзіць механізаваную раздачу корму жывёлам. Дзякуючы нізкай вільготнасці, сянаж не замярзае.
Маргаліт Фінкельберг
Біяграфія
Яшчэ ў савецкі перыяд занялася вывучэннем старажытнагрэчаскай літаратуры, у тым ліку Гамера, у кантэксце гістарычных рэалій таго часу. Абараніла доктарскую дысертацыю ў Ізраілі. На рускай мове апублікаваны яе пераклад «Іўдзейскай вайны» Іосіфа Флавія.
Петэрыс Упіціс
Біяграфія
Стваральнік і кіраўнік Добэльскага гадавальніка. Вывеў больш за 80 тыс. генатыпаў.
Штучны спадарожнік Зямлі
У лік ШСЗ уваходзяць як аўтаматычныя, так і пілотныя касмічныя апараты-спадарожнікі. У залежнасці ад задач, якія выконваюць ШСЗ, іх падзяляюць на навукова-даследчыя, прыкладныя і вайсковыя.
Відэахостынг
Відэахостынг — вэб-сервіс, які дазваляе загружаць і праглядываць відэа ў браўзеры, напрыклад, праз адмысловы прайгравальнік. Большасць падобных сервісаў не прадастаўляюць відэа, паволде прынцыпу кантэнт генерыруе карыстальнік (User-generated content). Відэахостынг стаў набіраць папулярнасць разам з распаўсюджваннем шыракапалоснага доступу ў інтэрнэт і развіццём цвёрдых дыскаў, на якіх захоўваюцца вялізныя аб’ёмы інфармацыі.
Тэмпы роста аб'ёма і трафіка
У канцы 2007 года трафік YouTube перасягнуў сумарны трафік на тэрыторыі ЗША узору 2000 года. У канцы 2008 года YouTube і Hulu перасягнулі гэты паказчык у два разы
Макавецкі
Макавецкі, ж. род: Макавецкая — прозвішча, распаўсюджанае ў Беларусі і Украіне.
Байніца
Байніцы з’явіліся яшчэ ў старажытным свеце, аднак асаблівае пашырэнне атрымалі ў абарончым дойлідзтве сярэднявечча. На Беларусі вядомы з ХІІІ стагоддзя ў першых мураваных абарончых збудаваннях — вежах валынскага тыпу (Камянецкая вежа). У сярэднявеччы байніцы прызначаліся для стральбы з лукаў і арбалетаў. У XV—XVI стагоддзях з распаўсюджаннем ручной вагняпальнай зброі байніцы набываюць круглую форму.
Адам Іосіфавіч Залескі
Біяграфія
У 1970—1981 гадах — загадчык сектара збору і публікацыі дакументаў і гістарычных мемуараў у Інстытуце гісторыі АН БССР.
Шарлота Перэлі
Пасля ўдалага дэбюту яе запрашаюць правесці ўжо цалкам увесь нацыянальны адбор на Еўрабачанне 2004, а тэлеканал TV4 запрашае яе стварыць уласнае шоу. Яна арганізуе дзіцячую музычную перадачу «Super Troupers». У маі 2007 года Шарлота прымае ўдзел у Nordic Preview Show, абмяркоўваючы ўдзельнікаў Еўрабачання 2007 у якасці эксперта ад Швецыі. Яна ўжо была ў складзе экспертнай камісіі ў 2005 годзе.
Шарлота замужам за італьянскім рэстаратарам Ніколай Інгросам, братам Эміліо Інгросам, які быў жанаты на яшчэ адной паспяховай шведскай спявачцы Перніле Вальгрэн. Нікола і Шарлота вырашылі сумесна змяніць сваё прозвішча на Перэлі. Яны жывуць у Стакгольме і ў іх двое сыноў.
Махамедміян Самро
Махамедміян Самро (нар., Карачы) — пакістанскі палітык.
Прыволле
Назву Прыво́лле маюць:
Бітва пад Кірхгольмам
Сілы бакоў
У бітве, якая, паводле планаў абодвух камандуючых, мелася быць вырашальнай, інфлянцкія кантынгенты Швецыі і РП удзельнічалі амаль поўным складам.
Уладзіміраўка (Полацкі раён)
Уладзі́міраўка (, Владимировка) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Маласітнянскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Трудаўскога сельсавета.
Бэз 'Gaizinkalns'
Батанічнае апісанне
Вышыня дарослай расліны 200-250 см. Кветкі махровыя, пурпурна-фіялетавыя.
Мешхед
Архітэктура
Свяшчэнны горад мусульман-шыітаў. Культавы ансамбль (12-19 ст.) вакол магілы імама Рэзы, у тым ліку 5 медрэсэ, мячэць Гахаршад (15 ст.). Паблізу Мешхеда — магіла персідскага і таджыкскага паэта Фірдаўсі, мячэці маўзалеі 14-17 ст.
Рабер Жорж Нівель
Біяграфія
У красавіку 1917 года французская армія пачала наступ у раёне Эна, якое пасля атрымала назву наступленне Нівеля. Паколькі немцы паспелі своечасова ўмацаваць свае абарончыя пазіцыі, Нівелю не ўдалося дабіцца поспеху, і наступленне даволі хутка завяршылася без адчувальнага поспеху. Страты французскай арміі былі вельмі вялікія (187 тысяч чалавек), у ёй пачаліся мецяжы.
9 мая 1917 года Нівеля на пасадзе галоўнакамандуючага змяніў Петэн. У снежні 1917 года Нівель быў прызначаны на службу ў Паўночнай Афрыцы, дзе служыў да выхаду ў адстаўку ў 1921 годзе.
Пышчуг
Насельніцтва — 3376 чалавек (2014). Упершыню згадваецца ў 1616 годзе як вёска Івакіна.
Віньёла (Эмілія-Раманья)
Насельніцтва складае 23419 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1 065 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 41058. Тэлефонны код — 059.
Арманда Дыяз
Арма́нда Ды́яз (Armando Diaz;,  — , ) — ваенны дзеяч Італіі. Па заканчэнні Першай сусветнай вайны атрымаў ганаровае званне герцага Перамогі (Duca della Vittoria, 1918). Маршал Італіі (4 лістапада 1924).
Біяграфія
З 1881 года — у арміі, вызначыўся ў ходзе экспедыцыі ў Трыпалі ў італа-турэцкай вайне 1911 года. Пасля вайны на камандных пасадах у Генштабе. З пачаткам Першай сусветнай вайны займаў пасаду начальніка аператыўнага аддзела Вярхоўнага камандавання. У 1916 годзе прызначаны камандзірам 49-й дывізіі. Ваяваў на Ізонцы, вызначыўся пры надыходзе італьянскай арміі ў лістападзе 1916-га. У пачатку 1917 года прызначаны камандзірам 28-га армейскага корпуса. У ходзе адзінаццатай бітвы пры Ізонцы, яго корпус змог прарваць аўстра-венгерскі фронт. У тым жа годзе прызначаны начальнікам Генштаба. Дыязу ўдалося спыніць наступленне аўстра-венгерскіх войскаў у Капарэце і прадухіліць поўны разгром італьянскай арміі. У канцы 1918 года італьянская армія пад кіраўніцтвам Дыяза пачала шырокамаштабнае наступленне, якая атрымала назву бітвы пры Віторыа-Венета. У ходзе наступлення аўстра-венгерская армія была разгромлена. 3 лістапада 1918 года баявыя дзеянні на Італьянскім фронце былі спыненыя.
Марыс Кантэн дэ Латур
Марыс Кантэн дэ Латур (Maurice Quentin de La Tour; 5 верасня 1704 — 17 лютага 1788) — французскі партрэтыст, які працаваў пераважна пастэльнымі алоўкамі.
Дэмбрава
Пад уладай Расійская імперыі
У 1863 маёнтак Дэмбрава складаўся з аднайменнага мястэчка і вёсак Вострава, Завалкі, Пісклюкі, Навасёлкі; 212 душ мужчынскай стаці. На 1866 існавалі аднайменныя мястэчка (19 двароў) і фальварак (1 двор). На 1886 у мястэчку было 9 двароў, валасная ўправа, 2 царквы, школа, крамы, піцейны дом. На 1905 існавалі аднайменныя сяло (179 дзесяцінаў зямлі), маёнтак і млын, уладанні князёў Сапегаў (239 дзесяцінаў зямлі), лясная старожка, таксама ўладанне Сапегаў.
У Першую сусветную вайну мястэчка займалі нямецкія войскі.
IC 925
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Зафарула Хан Джамалі
Біяграфія
Зафарула Хан Джамалі пачаў сваю палітычную кар’еру ў якасці члена Пакістанскай народнай партыі, да якой ён далучыўся ў 1970-х гадах. Ён быў абраны членам правінцыйнай асамблеі Белуджыстан у 1977 годзе, дзе займаў пасаду міністра харчавання, інфармацыі і парламенцкіх спраў у Кабінеце міністраў.
Анцола-дэл’Эмілія
Насельніцтва складае 11586 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 316 чал./км². Займае плошчу 37 км². Паштовы індэкс — 40011. Тэлефонны код — 051.
Новыя Стайкі
Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Славенскага сельсавета.
Мёнхенгладбах
Вытворчасць металаканструкцый, швейная, дрэваапрацоўчая прамысловасць.
Оперны тэатр. Музеі, у т.л.арніталагічны. Штаб-кватэра ВПС НАТО.
Еўлашы (Шчучынскі раён)
Еўлашы́ (, Евлаши) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дэмбраўскага сельсавета.
Барыс Васільевіч Бокуць
Працы
Б. В. Бокуць — аўтар каля 200 навуковых прац, у тым ліку 3 манаграфій, 20 вынаходстваў.
Балыкшы (Курмангазінскі раён)
Балыкшы — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каптагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 234651400.
Герань крывяна-чырвоная
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 20 −50 см з вузлаватым карэнішчам і відэльца-разгалінаванымі сцебламі, пакрытымі доўгімі адхіленымі валасінкамі. Сваю назву гэты від атрымаў з-за таго, што аснова сцеблаў і ніжняе лісце да восені чырванеюць. Лісце размяшчаецца на хвосціках, ліставая пласцінка па абрысах пупышкападобная або круглявая, глыбока-пальчата-паасобная, з 5-7 часткамі, падзеленымі ў сваю чаргу на больш дробныя, лінейныя дзелькі. Кветкі размяшчаюцца на доўгіх кветканосах, звычайна па адной. Пялёсткі малінава-чырвоныя, выемкавыя, даўжынёй 15-20 мм, у два разы даўжэй чашалісцікаў. Цвіце летам.
Таксанамія
Від Герань крывяна-чырвоная ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Андрэй Анатольевіч Рыбак
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў слесарам КВПіА сільвінітавай абагачальнай фабрыкі Першага рудаўпраўлення вытворчага аб’яднання «Беларуськалій». Працаваў інжынерам-праграмістам, эканамістам, нарміроўшчыкам солеабагачальнай фабрыкі, начальнікам бюро планава-эканамічнага, арганізацыі працы і заработнай платы аўтатранспартнага цэха, вядучым інжынерам, намеснікам начальніка аддзела арганізацыі працы і заработнай платы, начальнікам аддзела эканамічнага аналізу, намеснікам генеральнага дырэктара па камерцыйных пытаннях і лагістыцы — начальнікам упраўлення продажаў і лагістыкі адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій».
Арфей
Арфей і Эўрыдыка
Багі адмовілі Арфею спускацца ў замагільны свет яшчэ раз. Ён вярнуўся самотным і адправіўся блукаць па палях Фракіі. Паводле Авідзія, пасля канчатковай страты Эўрыдзікі расчараваўся ў жаночым каханні і навучыў фракійцаў каханню да юнакоў.
Уладзімір Ільіч Дабрэнка
Уладзімір Ільіч Дабрэнка (нар. 27 ліпеня 1939, с. Чаек, Жумгальскі раён, Нарынская вобласць, Кыргызстан —, Новасібірск) — расійскі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1969 годзе НІБІ імя В. У. Куйбышава. З 1964 года ў СібЗНДІЭПе. З 1979 года — начальнік АПМ № 2.
Афенбах
Афенба́х (Offenbach am Main) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Насельніцтва каля 118 тыс. чалавек. Доля іншаземцаў сярод насельніцтва — 30,6 % (2006). Першапачаткова быў індустрыяльным горадам, спецыялізаваўся перш за ўсё на скураной прамысловасці. Сёння Афенбах вядомы як важны сэрвісны цэнтр рэгіёну Рэйн-Майн, а таксама ў ім знаходзіцца інстытут дызайну. Афенбах мяжуе з Франкфуртам-на-Майне, які з'яўляецца адным з дзевяці цэнтраў па плошчы і насельніцтву федэральнай зямлі Гесэн. Раён падзяляецца на 23 абшчыны. Паміж двума гарадамі ўжо шмат гадоў існуе саперніцтва. Вынікам саперніцтва з'яўляюцца анекдоты, якія жыхары абодвух гарадоў ахвотна апавядаюць пра сваіх суседзяў.
Сарк
На востраве забаронена карыстацца аўтамабілямі, але дазволеныя веласіпеды і конныя экіпажы. Жыхары вострава могуць карыстацца трактарам. Матарызаваным транспартам могуць карыстацца толькі пенсіянеры і інваліды.
Антон Васілеўскі
Антон Васілеўскі (, в. Косцінка каля Лепеля, Віцебская губерня —, ; Псеўданімы: Антось з Лепля; Дзядзька з Лепля) — беларускі пісьменнік.
Мерадж Халід
Біяграфія
Халід Мерадж быў прызначаны выконваючым абавязкі прэм’ер-міністра ў лістападзе 1996 года і заставаўся ва ўладзе да лютага 1997 года.
Казалекіа-дзі-Рэна
Насельніцтва складае 35 091 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2020 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 40033. Тэлефонны код — 051.
Абгонны пункт
Пры перабудове однопутной лініі ў двухпутную звычайна частку раз'ездаў закрываюць, ператвараючы іх у звычайныя прыпыначныя пункты, а астатнія развіваюць у абгонныя пункты або прамежкавыя станцыі.
Полацкае княжанне
Князі
Пра князёў Крывіцкага княжання нічога не вядома ў стражытнарускіх летапісах, але ў скандынаўскіх сагах згадваюцца некалькі князеў (конунгаў).
Кастрычнік (прыпыначны пункт)
Кастры́чнік (, Кастрычник)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Нахаў; на лініі Гомель — Калінкавічы, паміж станцыяй Васілевічы і станцыяй Нахаў.
Вазон
Вазон — дэкаратыўная пакаёвая расліна; гаршчок для вырошчвання такіх раслін.
Ржаўцы
Ржа́ўцы (, Ржавцы) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Славенскага сельсавета.
Казальф’юманезэ
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Праліў Лонга
Даўжыня праліва 128 км, найменшая шырыня — 146 км. Найменшая глыбіня — 36 м. Вялікую частку года праліў пакрыты льдамі.
Брама
Абарончае дойлідства
У абарончай архітэктуры брама разумеецца як найчасцей ярусная кампазіцыя ў выглядзе вежы з каменю ці цэглы, якая служыла галоўным уваходам у абарончы комплекс (замак, фартэцыя, крэпасць і інш.).
Брама магла дасягаць вялікіх памераў і быць самастойным развітым абарончым збудаваннем. Сярод дадатковых абарончых умацаваньняў якімі абсталёўваліся брамы былі рознага кшталту байніцы, машыкулі, каваныя герсы, падымальныя масты або ўзводы, дадатковыя фланкіруючыя вежы й інш. Для больш якаснай абароны брамы перад ёй маглі ўзводзіць перадбрам’е, барбакан або на пэўнай адлегласці ставіць вынесеную фланкіруючую вежу.
Вялікі Куйген
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 202 чалавекі (100 мужчын і 102 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 242 чалавекі (121 мужчына і 121 жанчына).
Міхаіл Іванавіч Баскакаў
Біяграфія
У органах дзяржбяспекі з 1933 года. Службу пачаў супрацоўнікам цэнтральнага апарату АДПУ пры СНК СССР (з 1934 года — НКУС). У 1938 годзе назначаецца намеснікам народнага камісара, затым народным камісарам унутраных спраў Карэла-Фінскай ССР, дзе ў гады Вялікай Айчыннай вайны быў адным з кіраўнікоў Рэспубліканскага штаба партызанскага руху. У 1943 годзе — начальнік УНКДБ СССР па Горкаўскай вобласці, затым у 1946 годзе — міністр дзяржбяспекі Узбекскай ССР, а ў 1951 годзе — начальнік УМДБ СССР па Хабараўскім краі.
Серхіа Бускетс
Клубныя
«Барселона»:
Леў XI
Леў XI (Leo PP. XI; свецкае імя: Алесандра Атавіяна Медычы, Alessandro Ottaviano de' Medici; 2 чэрвеня 1535, Фларэнцыя, Таскана — 27 красавіка 1605, Рым) — Папа Рымскі з 1 па 27 красавіка 1605 года.
Соні Кларк
Апошнія гады жыцця і абставіны смерці
Праз праблемы з наркотыкамі ў апошні перыяд жыцця сацыяльны статус Соні Кларка знізіўся. Згодна з біяграфіяй Тэлоніўса Монка, увосень 1961 года Соні Кларк спрабаваў скрасці кампазіцыю ў Монка «Two Timer», даўшы ёй сваю назву — «Five Will Get You Ten». Так ён мог атрымаць дадатковы ганарар за запіс. У жніўні 1962 года канадскі джазавы часопіс Coda змясціў артыкул пра Нью-Ёрк, у якім рэпарцёр адзначыў, што бачыў выбітнага і арыгінальнага піяніста ў вартым жалю стане, настолькі жахлівым, што «лепш памерці адразу, чым павольна дажываць без надзеі на палёгку». Лічыцца, што гаворка ідзе пра Соні Кларка. У той жа месяц Соні Кларк паўдзельнічаў у запісы двух значных альбомаў у гісторыі джаза — «Go» і «A Swinging Affair» пад лідарствам Дэкстэра Гордана. Гордан потым адзначаў у сваім лісце да Blue Note, што Кларк тады «амаль цалкам зламаўся». Па ўспамінам музыкаў, быў выпадак, калі Соні Кларк зайшоў у джазавы клуб Five Spot, трымаючы ў руцэ панчоху, напханую манетамі. Пазней быў выпадак, калі Соні Кларка без тлумачэнняў не пусцілі ў клуб Jazz Gallery, дзе ён хацеў купіць сабе выпіўку.
Луіджы Амедэа (прынц Савойскі і герцаг Абруццкі)
Арктычная экспедыцыя
30 чэрвеня «Палярная зорка» кінула якар на саломбальскім рэйдзе Архангельска. Урачыста прыняўшы на судне архангельскага губернатара А. Энгельгарда, герцаг Абруццкі разам з ім у той жа дзень прыбыў на Саборную прыстань, дзе іх сустрэлі прадстаўнікі мясцовых уладаў і замежных консульстваў.
Наступныя гады
1906 год — падарожжа, выкананае ў адпаведнасці з апошнім жаданнем Генры Мортана Стэнлі ў Уганду ў горны раён Рувензоры. Першаўзыходжанне на высокія вяршыні раёна (5109 м), адзін з пікаў гары Стэнлі быў названы Маргерыта ў гонар каралевы Савойскай.
Пазней — адмірал Італіі, камандуючы Адрыятычным флотам падчас Першай сусветнай вайны. Яго імем названы некалькі геаграфічных аб’ектаў, у тым ліку востраў Луіджы архіпелага Зямля Франца-Іосіфа.
IC 930
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Алесь Мілюць
Алесь Мілюць, сапр.: Аляксандр Макаравіч Мілюць (, в. Скорычы Гродзенскай вобласці —, Усходняя Прусія) — беларускі паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў два класы пачатковай школы, займаўся самаадукацыяй. Пасля вызвалення родных мясцін (1944) пайшоў у Чырвоную Армію. Загінуў на фронце ва Усходняй Прусіі.
Палёўка (род раслін)
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана пераважна ў Еўропе і ўмераных і трапічных (Індыя) абласцях Азіі. Натуралізавалася ў Паўночнай Афрыцы (Алжыр), Японіі, ЗША і Аўстраліі. Святлолюбівая расліна. Мезафіт і мезатроф. Расце на лугах, узлесках і палянах шыракалістых лясоў, на аблогах, пустках, у садах, парках і агародах, каля дарог.
Ігнацій Іванавіч Карпеза
Біяграфія
На фронце з чэрвеня 1941 года. Камандуючы 15-га механізаванага корпуса, удзельнічаў у танкавай бітве пад Дубна, пад Луцкам і Роўна.
Пасля вайны намеснік камандуючага Кіеўскай ваеннай акругі.
Зімніцы
Зімніцы — тапонім.
Генрых Яўгенавіч Ціхановіч
Біяграфія
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча (1957), Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1963). Вучыўся ў А. Малішэўскага, В. Цвіркі. Удзельнічаў у мастацкіх выстаўках з 1963.
Таццяна Барысаўна Марачкова
Таццяна Барысаўна Марачкова (нар., Горкі Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (беларуская і руская мова і літаратура), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Самуіл Сямёнавіч Касцюк
Біяграфія
У 1940—1941 гадах — 2-гі сакратар Беластоцкага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, намеснік народнага камісара меліярацыі Беларускай ССР.
Круг-Рудка
Транспартная сістэма
Планоўка складаецца з кароткай прасталінейнай шыротнай вуліцы. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. У сувязі з высокім узроўнем радыяцыйнага забруджвання ўсе пабудовы знесены і пахаваны пад пластом зямлі.
Максіміліян Аляксандравіч Валошын
Біяграфія
Неўзабаве пасля нараджэння сына ў бацькоў Валошына адбыўся разрыў адносін, Максіміліян застаўся з маці, Аленай Отабальдаўнай (у дзявоцтве Глазер, 1850—1923), роднасныя і творчыя адносіны з ёй паэт падтрымліваў да канца яе жыцця. Бацька Максіміліяна памёр у 1881 годзе.
Вярнуўшыся ў пачатку 1903 года ў Маскву, збліжаецца з рускімі сімвалістамі; пачынае актыўна публікавацца. З гэтага часу, жывучы напераменку то на радзіме, то ў Парыжы, шмат робіць для збліжэння рускага і французскага мастацтва; з 1904 гады з Парыжа рэгулярна пасылае карэспандэнцыі для газеты «Русь» і часопіса «Шалі», піша пра Расію для французскай прэсы.
У гады Грамадзянскай вайны паэт спрабаваў зменшыць варожасць, ратуючы ў сваім доме спачатку чырвоных ад белых, затым, пасля перамены ўлады, — белых ад чырвоных. Ліст, накіраваны М. Валошыным ў абарону арыштаванага белымі В. Э. Мандэльштама, вельмі верагодна, выратаваў таго ад расстрэлу.
Корасцень (значэнні)
Корасцень — тапонім.
Геаграфічны дэтэрмінізм
Геаграфічны дэтэрмінізм — кірунак у геаграфічных і сацыяльна-палітычных навуках, які асноўваецца на думцы аб тым, што кірунак развіцця краін, эканомік, грамадстваў вызначаецца (дэтэрмініруецца) геаграфічнымі ўмовамі: рэльефам, кліматам, ландшафтамі, адлегласцю ад мора і г. д.
Круглае дэпо
Круглыя дэпо былі вельмі папулярныя ў сярэдзіне XIX стагоддзя (яркімі прыкладамі з’яўляюцца, Дэрбі, ; у Расіі — круглыя дэпо , Пецярбурга і Кастрычніцкай чыгункі), але ўжо ў канцы XIX стагоддзя гэты тып архітэктуры састарэў і больш не выкарыстоўваўся з-за уласцівых яму недахопаў:
Іван Аўдзеевіч Авекаў
Біяграфія
Камандзір авіяцыйнай эскадрыллі 519-га знішчальнага авіяцыйнага палка (20-я армія, Заходні фронт) кандыдат у члены ВКП (б) капітан Іван Авекаў да сакавіка 1942 года здзейсніў 178 баявых вылетаў, з іх 45 на штурмоўку войскаў і аэрадромаў праціўніка. У паветраных баях збіў асабіста пятнаццаць i ў групе шэсць варожых самалётаў, адзін тараніў, 23 знішчыў штурмавымі дзеяннямі на аэрадромах.
Лазараў
Лазараў — прозвішча, тапонім.
Шагырлы
Шагырлы — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Дашынскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 19 км на заход ад сяла Ганюшкіна. Код КАТА — 234653400.
Мур
Мур — сінонім абарончай сцяны, таксама англійскае прозвішча.
Кастэль-Сан-П’етра-Тэрмэ
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Выгада (Крыжопільскі раён)
Выгада (Вигода) — пасёлак у Крыжопільскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Віёт
Культура
Віёт здаўна займаліся рыбалоўствам, збіральніцтвам і паляваннем. Важнае месца ў іх харчаванні займаў ласось. Рыбу лавілі з дапамогай сетак, пастак, рабілі на ручаях часовыя дамбы. Вылучаўся пласт майстроў-будаўнікоў лодак, што выдзёўбвалі з суцэльнага бярвення. Мясцовасць, населеную віёт, атачалі шырокалісцевыя лясы, дзе палявалі на аленяў і ласёў. На пляжах палявалі на ластаногіх і выкінутых на бераг кітоў. Збіралі ягады, арэхі, малюскаў. Па-майстэрску апрацоўвалі камень, драўніну, выраблялі плеценыя кашы і бісер.
Манескі кодэкс
Выкананне манускрыпта
Рукапіс выкананы ў гатычным шрыфтавым стылі тэкстуры, што азначае, што тэкст пакрывае старонку раўнамерна, характэрнай асаблівасцю гэтага стылю з'яўляецца спецыфічная «выцягнутасць» літар. Знакі прыпынку практычна адсутнічаюць, вялікія літары выкарыстоўваецца ў пачатку кожнага абзаца. Рукапіс ахоплівае творчасць сярэдневяковых лірыкаў ва ўсёй яе разнастайнасці відаў і формаў (песні, лэ і інш.), пачынаючы з першых узораў свецкай песеннай культуры (Кюрэнберг, 1150—1160 гг.) да з'яўлення рукапісных тэкстаў (Хадлаўб, каля 1300 года). Паэтычныя тэксты ў рукапісы не натаваныя. У Манескім кодэксе сабраны вершы 140 сярэдневяковых паэтаў (6000 строф), дапоўненыя іх партрэтамі памерам у цэлы ліст, часта з гербамі і ўпрыгожаным шлемам. Размяшчэнне аўтараў у кодэксе арыентуецца на іх саслоўнае становішча.
Цыклапія
Анатомія
Цыклапія развіваецца на першых стадыях цяжарнасці, калі развіваюцца мозг і вочы. Звычайна ў «цыклопаў» адсутнічае нос, і замест яго над вокам размешчаны мускульны хабаток, праз які немаўля можа дыхаць.
Томас Мур
Томас Мур (Thomas Moore,  — ) — паэт, песеннік і аўтар балад. Адзін з асноўных прадстаўнікоў ірландскага рамантызму. Найбольш вядомымі яго творамі з'яўляюцца «Апошняя ружа лета» і зборнік «Ірландскія мелодыі».
Іван Станіслававіч Маркевіч
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут па спецыяльнасці «Аграномія», Расійскую акадэмію дзяржаўнай службы пры Прэзідэнце Расійскай Федэрацыі па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і муніцыпальнае кіраванне».
IC 933
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мэры Малон
Мэ́ры Мало́н (Mary Mallon; 23 верасня 1869 — 11 лістапада 1938), таксама вядомая як Тыфозная Мэры (Typhoid Mary), — першы чалавек у ЗША, прызнаны бессімптомным носьбітам брушнога тыфу. За час яе працы кухаркай ад яе заразіліся мінімум 53 чалавекі, тры з якіх памерлі. Атрымала вядомасць з-за свайго катэгарычнага адмаўлення наяўнасці захворвання і адмовы ад спынення працы ў харчовай індустрыі. Мэры двойчы прымусова адпраўлялася дзяржавай у каранцін, другі каранцін быў пажыццёвым. Як мяркуецца, Мэры Малон нарадзілася з хваробай, бо яе маці хварэла на брушны тыф падчас цяжарнасці.
Першы каранцін
Пацярпеўшы няўдачу ў перамовах з Мары Малон, Сопер звярнуўся ў Дэпартамент аховы здароўя Нью-Ёрка, у сваім дакладзе ён паведаміў, што Мэры прычыняе сабой вялікую пагрозу для грамадства і з’яўляецца «хадзячай прабіркай для размнажэння бацыл», і пры няўдалым збегу акалічнасцяў здольная выклікаць эпідэмію. У дэпартаменце прынялі пад увагу яго словы і адправілі гутарыць з Малон доктара Сару Жазэфіну Бэйкер. Да таго моманту Мэры была перакананая, што яе пераследуюць, хоць яна не зрабіла нічога дрэннага. Яна таксама прызналася, што не вельмі добра выконвала гігіену, заявіўшы, што не разумее мэты мыцця рук. Праз некалькі дзён Бэйкер з паліцыяй прыйшла да Мэры на працу. Убачыўшы паліцэйскіх, Мэры ўцякла, потым яе знайшлі схаваўшайся ў шафе. Паездку ў карэце хуткай дапамогі Бэйкер успамінала як «дзікую», бо Мэры паводзіла сябе «як раз’юшаная котка ў клетцы», і ў нейкі момант лекару нават прыйшлося сесці на пацыентку.
Уплыў і падобныя выпадкі
У 1910 годзе, калі Малон адпусцілі пасля першага каранціну, у Чыкага была выяўлена яшчэ адна носьбітка тыфу — 56-гадовая Джэні Бармар, уладальніца невялікага пансіёна. Па рашэнню суда яе прысудзілі да хатняга арышту да канца жыцця. Пры гэтым вядома пра як мінімум адным мужчыне-носьбіце, які працаваў будаўніком і стаў прычынай заражэння мінімум 87 чалавек і трох памерлых, ён неаднаразова парушаў прадпісанні суда, пераязджаў без паведамлення паліцыі, і пры гэтым не быў змешчаны ў каранцін. У 1923 годзе ў супрацоўніцы кулінарыі ў Солт-Лэйк-Сіці выявілі тыф, а яна працягнула працу на кухні, у выніку заразіўшы 188 чалавек, з якіх памерла 13. Пры гэтым у дакументах нават не захавалася яе імя. На момант смерці Мэры Малон у ЗША былі выяўленыя, па розных дадзеных, ад 237 да 400 бессімптомныя носьбітаў тыфу. Доктар Джазефіна Бейкер казала, што «Мэры саслужыла вялікую службу чалавецтву і дапамагла ўладам і медыкам навучыцца кантраляваць носьбітаў тыфу, аднак яе жыццё і свабоду прыйшлося прынесці ў ахвяру дзеля агульнага дабра». Да 1929 годзе пратакол работы з бессімптомнымі носьбітамі тыфу ўжо не меў на ўвазе прымусовага каранціну ў выпадку, калі носьбіт інфекцыі супрацоўнічаў з уладамі і добрасумленна выконваў меры засцярогі.
Новая Палата
Но́вая Палата́ (, Новая Полота) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Палатоўскага сельсавета.
Шлюбная здрада
Нягледзячы на тое, што ў розных праўных сістэмах вызначэння адзюльтэру, то бок шлюбнай здрады, адрозніваюцца, агульным для ўсіх з'яўляецца факт сексуальнай блізкасці асобы, якая знаходзіцца ў шлюбе, з пабочнай у адносінах да шлюбу асобай.
IC 934
IC 934 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор'і Вялікая Мядзведзіца.
Жанаауыл (Атыраўская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 569 чалавек (272 мужчыны і 297 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражываў 451 чалавек (239 мужчын і 212 жанчын).
Вэрбка (Крыжопільскі раён)
Вэрбка (Ве́рбка) — вёска ў Крыжопільскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Бергштрасэ (раён)
Бергштрасэ (Kreis Bergstraße) — раён у Германіі. Цэнтр раёна — горад Гепенгайм. Раён уваходзіць у зямлю Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Займае плошчу 720 кв. км. Насельніцтва 262,8 тыс. чал. (2010). Шчыльнасць насельніцтва 365 чалавек/кв.км. Афіцыйны код раёна 06 4 31.
Матэвуш Маравецкі
Матэвуш Якуб Маравецкі (Mateusz Jakub Morawiecki; нар., ) — польскі дзяржаўны дзеяч, віцэ-прэм’ер урада, міністр развіцця і фінансаў. Прэм’ер-міністр Польшчы з 8 снежня 2017 года.
Бруклін
Гісторыя
Спачатку Бруклін быў галандскай вёскай пад назвай «Брокелен», змешчанай на беразе Іст-Рывер, на востраве Лонг-Айленд. Заходняе ўзбярэжжа Лонг-Айленда было населена амерыканскімі індзейцамі племя Канарсі, якое саступіла свае землі «Новай Галандыі». Галандская Вест-Індская кампанія заснавала на гэтым месцы шэсць гарадоў, якія па-англійску зваліся:
Бясхвостыя земнаводныя
Асаблівасці біялогіі
Кормяцца бясхвостыя амфібіі звычайна дробнымі беспазваночнымі жывёламі, якія жывуць на сушы і ў вадзе: розныя насякомыя і іх лічынкі, мнаганожкі, павукі, малюскі, ракападобныя, чарвякі. Буйныя формы часам могуць паглынаць драбнейшых земнаводных, малявак рыб, апалонікаў, птушанят, мышападобных грызуноў.
У неспрыяльныя перыяды года (засушлівы ці халодны сезон) земнаводныя праводзяць час у здранцвенні ў сховішчах. Зімуюць у вадзе або на сушы (у норах, дуплах, пад тоўстым слоем лісця і моху, у падвалах, склепах).
Геаграфія Мінска
Мінск знаходзіцца на паўднёва-ўсходнім схіле Мінскага ўзвышша. Ён стаіць на рацэ Свіслачы, абапал якой створана сістэма вадаёмаў і аб’ектаў азелянення, якая перасякае шырокай «зялёнай стужкай» увесь горад з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход — ад вадасховішча Дразды да Шабаноў.
Колькасць насельніцтва складае на 2018 год 1 982 444 чалавек і працягвае павялічвацца. Шчыльнасць насельніцтва складае каля 5683 чалавек на км².
Геалагічная будова
Яны ўтвараюць верхні і ніжні рознаўзроставыя комплексы. Ніжні комплекс прадстаўлены асноўнай марэнай, аформленай у выглядзе кутніх масіваў. Верхні комплекс прадстаўлены марэнамі напору, якія нязгодна залягаюць з ніжнім комплексам, накладзеным на яго ў эпоху рэгрэсіўнага этапу дзейнасці ледавіка. Верхні комплекс прадстаўлены тыповым канечна-марэнавым пагорыстым рэльефам, а таксама формамі нерухомага лёду і тэрмакарста. У межах узвышша таксама ярка выяўленыя маргінальныя франтальныя грады.
Тэрыторыя мае складаную геалагічную будову. Крышталічны падмурак перакрыты суцэльным чахлом дачацвярцічных і чацвярцічных ападкавых акумуляцый магутнасцю ад некалькіх дзесяткаў да соцень метраў. Складанасць будовы, вялікія абсалютныя і адносныя вышыні ў межах Мінскага раёна ствараюць прыкметы вертыкальнай яруснасці. Верхні ярус (250—300 м) утвараюць вузлы і кутнія масівы. Яны адрозніваюцца буйнапагоркавым і градавым рэльефам з адноснымі вышынямі да 80 м над узроўнем Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Пагоркі маюць купалападобную форму, якая надае ландшафту аблічча сопкавага дробнагор’я. Значныя (да 30°) ухілы спрыяюць руху грунту па схілах і ўтварэнню шкілетных глеб. Вяршыні часцей за ўсё пакрытыя 19 лесам, на супесках пераважаюць хваёвыя лішайнікавыя бары з ядлоўцам ў падлеску. У месцах распаўсюджання суглінкавых марэн у складзе лесу з’яўляецца елка, а падлесак больш багаты.
Гідраграфічныя асаблівасці
Каля горада праходзіць водападзел басейнаў Балтыйскага і Чорнага мораў. Праз Мінск працякае рака Свіслач, у якую ў межах гарадской рысы ўпадаюць яшчэ шэсць невялікіх (малых) рэк (Цна, Сляпянка, Лошыца, Мышка і Трасцянка). Усе яны адносяцца да Чарнаморскага басейна. Вышыня над узроўнем мора ў межах горада вагаецца ад 184 да 280 метраў, што, разам з двума ракі Свіслач, абумоўлівае складаны рэльеф мясцовасці.
Пітное водазабеспячэнне
У цяперашні час у Мінску існуе два тыпы крыніц пітнога водазабеспячэння: паверхневыя і падземныя. Доля пітной вады з падземных крыніц складае прыкладна 70 % у агульным аб’ёме, з паверхневых, адпаведна 30 %. Жыхары Фрунзенскага, Маскоўскага і частка Кастрычніцкага раёнаў г. Мінска спажываюць пітную ваду з паверхневай крыніцы водазабеспячэння пасля адпаведнай водападрыхтоўкі да патрабаванняў дзеючых санітарных нормаў.
Вялікія запасы падземных вод дазваляюць развіваць пітное водазабеспячэнне горада. Водазабеспячэнне ажыццяўляецца за кошт выкарыстання падземных вод дняпроўска-сожскага, бярэзінска-дняпроўскага і валдайскага ваданосных гарызонтаў.
Ападкі
Гадавая сума ападкаў складае 690 мм. Іх максімум прыпадае на чэрвень і ліпень (па 89 мм), а мінімум — на люты (39 мм). Зменлівасць ападкаў у горадзе высокая — ад 360 мм у 1953 годзе да 965 мм у 1998 годзе. Унутры года варыяцыі велічынь маюць яшчэ больш шырокі дыяпазон.
Флора
Спрыяльным для г. Мінска з’яўляецца водна-зялёны ландшафт ў пойме ракі Свіслач і яе прытокаў, што перасякаюць горад з поўначы-захаду на паўднёвы ўсход. На працягу 20 км ён мае шэраг вадаёмаў (Чыжоўскае, Дразды, Камсамольскае возера), паркаў (Перамогі, імя Купалы, імя Коласа) і зялёных зон.
Балоты і забалочаныя тэрыторыі выконваюць розныя функцыі, сярод якіх неабходна вылучыць акумуляцыйую, клімата-асяродзерэгулявальную, газарэгулявальную, гідралагічную, геахімічнуюх, культурна-рэкрэацыйную. Акрамя таго, гэтыя ўчасткі выконваюць важную ролю ў падтрыманні ландшафтнай і біялагічнай разнастайнасці горада. Так, на тэрыторыі балот сфармаваліся разнастайныя раслінныя асацыяцыі з удзелам, , і , , , , ,  і інш., якія звычайна рэдка сустракаюцца ў гарадах. Зарэгістраваныя рэдкія ахоўныя віды раслін —. На гарадскіх балотах расце таксама вялікая колькасць лекавых раслін (,, , , , і інш.).
Экалогія
Рэспубліканскі цэнтр радыяцыйнага кантролю і маніторынгу навакольнага асяроддзя (РЦРКМ) кантралюе сярэднесутачныя канцэнтрацыі цвёрдых часціц РМ-10, дыяксіду азоту, узровень фармальдэгіду, аксіду вугляроду, дозы гама-выпраменьвання.
У Мінску скасавана падраздзяленне ДАІ, раней адказвала за кантроль выкідаў аўтатранспарту. А ў гарадскога экалагічнага камітэта на выкананне гэтых функцый няма штатнай колькасці супрацоўнікаў, то бок, гэтую працу рэгулярна весці няма каму.
Забруджванне паветра
Размеркаванне аб’ёмаў выкідаў забруджвальных рэчываў ад стацыянарных крыніц па тэрыторыі горада нераўнамернае. Найбольшая эмісія па-ранейшаму характэрная для Заводскага, Фрунзенскага і Партызанскага раёнаў.
Іван Данілавіч Лебедзеў
Памяць
У 2017 годзе ў Гродне з’явіўся праспект Лебедзева, а ў 2019 годзе на будынку Гродзенскага абласнога ваеннага камісарыята ўсталявана мемарыяльная дошка ў гонар Івана Данілавіча. У 2020 годзе сярэдняй школе № 39 г. Гродна было прысвоена імя Героя Савецкага Саюза І. Д. Лебедзева.
Медычына
Медычына (Medicina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Балоння.
Насельніцтва складае 16 226 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 99 чал./км². Займае плошчу 159 км². Паштовы індэкс — 40059. Тэлефонны код — 051.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Lucia da Siracusa.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Галубэчэ
Галубэчэ (Голубе́че) — вёска ў Крыжопільскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Конрад Паўлік
Валодае англійскай і рускай мовамі.
Маліннікі (Шчучынскі раён)
Малі́ннікі (, Малинники) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дэмбраўскага сельсавета.
Кігач (Атыраўская вобласць)
Кігач — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кігашскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 39 км на заход ад сяла Ганюшкіна. Код КАТА — 234656100.
Рыгор Грынькавіч Валовіч
Сям’я
Адна з яго дачок, Фядора, была замужам за Юрыем Тышкевічам, а потым за Крыштафам Зяновічам. Другая, Рэгіна, спачатку выйшла за Марціна Хршчановіча, а потым за Паўла Паца.
Осбарн
Осбарн — прозвішча, тапонім.
Літвыця
Літвыця (Літви́ця) — вёска ў Дубровыцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Кледнявічы (прыпыначны пункт)
Кледняві́чы (, Кледневичи)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Магілёўскай вобласці. Размешчаны на лініі Орша-Цэнтральная — Крычаў I, паміж прыпыначным пунктам Паршына і прыпыначным пунктам Мікольск.
Аццана-дэл’Эмілія
Аццана-дэл'Эмілія (Ozzano dell'Emilia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Балоння.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ніжагародскі метрапалітэн
Гісторыя
Гісторыя Ніжагародскага метрапалітэна пачынаецца ў кастрычніку 1973 года, калі да распрацоўцы першай чаргі метрапалітэна прыступілі праекціроўшчыкі маскоўскага інстытута «Метрагіпратранс». Будаўніцтва пачалося 17 снежня 1977 года.
Рухомы састаў, дэпо
У метрапалітэне адзінае электрадэпо «Пралетарскае», у ім знаходзіцца 21 састаў (дэпо разлічана на 32 саставы), адначасова на лініі працуюць ад 10 да 14 саставаў.
Hyponephele lycaon
Апісанне
Даўжыня пярэдняга крыла 19-24 мм. Размах крылаў 36 - 43 мм. Пярэднія крылы самца на верхнім баку шэра-карычневага колеру са сляпым чорным «вочкам» ля вяршыні. Андраканіяльнае поле ў самцоў вузкае, слаба прыкметнае, перасякаецца двума больш светлымі жылкамі. Пярэднія крылы самак шэра-карычневага колеру, з двума буйнымі вочкамі на агульным вохрыстым поле. На пярэднім крыле у самак жоўтая аблямоўка вакол верхняга і ніжняга чорных вочак звычайна зліваецца ў выглядзе васьмёркі. Заднія крылы знізу буравата-шэрага колеру, без чорных «вочак».
Грынька Ходкавіч Валовіч
У 1504 годзе згаданы без урадаў.
Цунамі
Здарэнні
Найчасцей цунамі здараюцца каля берагоў Ціхага акіяна, але таксама і ў іншых месцах. Напрыклад, у 2004 годзе ў Індыйскім акіяне прайшла катастрафічная хваля цунамі, у 1755 годзе тысячы жыхароў Лісабону загінулі ад хвалі цунамі ў Атлантычным акіяне. У Ціхім акіяне ўсталяваная сістэма папярэджання ад цунамі. Сістэма папярэджання атрымлівае сігналы з падводных буёў, якія рэгіструюць змену ціску нават тады, калі цунамі яшчэ не заўважнае для чалавечага вока на паверхні.
Trachonitis cristella
Арэал
Від сустракаецца на большай частцы Еўропы, у тым ліку ў Партугаліі, Францыі, Германіі, Швейцарыі, Аўстрыі, Італіі, Польшчы, у Чэхіі, Славакіі, Венгрыі, Харватыі, Босніі і Герцагавіне, Паўночнай Македоніі, Грэцыі, Румыніі, Украіны і Расіі.
Баркі 2
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Камея Ганзага
Мастацкая характарыстыка
Калі прытрымлівацца найбольш агульнапрынятай версіі ідэнтыфікацыі мадэлі (Пталамей II і Арсіноя II), то сюжэт шлюбу атрымлівае асаблівую каштоўнасць. Гэта быў першы шлюб паміж эліністычнымі кіраўнікамі Егіпта, заключаны па старажытнаегіпецкай традыцыі — паміж братам і сястрой, што шакіравала грэчаскае грамадства. У захаваным спісе тытулаў Арсіноя падкрэслівае, што яна была дачкой цара, сястрой цара і жонкай цара, вядомы таксама яе амбіцыйны і мяцежны характар, а таксама актыўны ўдзел у кіраванні дзяржавай. Дзякуючы гэтаму, верагодна, мастак пазлічыў магчымым намаляваць царыцу побач з царом. Пасля смерці Арсіноя была абагаўлёная як «багіня, якая кахае свайго брата » (θεά φιλάδελφος).
Бараніўка (Сэмэніўскі раён)
Бараніўка (Барані́вка) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Адукацыя ў Глыбоцкім раёне
У Глыбоцкім раёне функцыянуюць раённая гімназія, 13 сярэдніх школ (з іх 9 комплексаў «дзіцячы сад-сярэдняя школа»), 3 комплексы «дзіцячы сад-базавая школа», 7 дашкольных устаноў, Цэнтр дзяцей і моладзі, Цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі, Цэнтр інфармацыйных тэхналогій і сродкаў навучання, Цэнтр дапрызыўнай падрыхтоўкі, сацыяльна-педагагічны цэнтр.
Камедыя (п’еса)
Змест
Галоўны герой п'есы, селянін Дзёмка, вельмі незадаволены сваім лёсам. Ён працуе ад зары да зары, але не бачыць вынікаў гэтай працы, бо яны дастаюцца іншым. Будучыня здаецца герою безвыходнай. У адным з маналогаў ён жаліцца:
Дзёмка перакананы, што прычына ўсіх яго бядот — «першародны грэх» біблейскага Адама. Чорт, які выступае перад героем у абліччы паніча, тут жа абвяргае такія абвінавачанні: Адам проста не мог утрымацца ад спакусы, бо чалавек увогуле слабы і бязвольны па сваёй натуры, вось і ён, Дзёмка, наўрад ці зможа прамаўчаць хаця б з паўгадзіны. Заключаецца заклад на Дзёмкаву душу. У адпаведнасці з фальклорнымі традыцыямі чорт тройчы спакушае селяніна, а селянін тройчы парушае дадзенае слова. На першы погляд ва ўсіх выпадках, прынамсі фармальна, перамог чорт. Але па сутнасці ў маральных адносінах перамогу атрымаў Дзёмка. Ва ўсіх трох выпадках ён свядома парушаў маўчанне па сваёй высакароднасці, бескарысліва прыходзячы на дапамогу іншым. Сваімі гуманнымі паводзінамі Дзёмка нібы абвергнуў самога сябе, даказаў, што ні «першародны грэх», ні наканаванасць не маюць уплыву на чалавечы лёс. Усё, аказваецца, залежыць толькі ад чалавека, ад яго ўнутраных якасцяў. Такая чыста асветніцкая канцэпцыя «Камедыі» была палемічна скіравана супраць сярэднявечнай схаластыкі, якая даказвала прадвызначанасць усіх дзеянняў.
Жанр
«Камедыя» К. Марашэўскага своеасабліва сінтэзавала старыя традыцыі і новыя, асветніцкія тэндэнцыі. Яшчэ выразна адчуваецца залежнасць ад барочнай драмы-маралітэ (павучальнасць фіналу, адсутнасць жаночых вобразаў, выкарыстанне біблейскага матыву). Асобныя сцэны яшчэ маюць адносна самастойны характар, нагадваюць устаўныя інтэрмедыі. Аднак у цэлым у «Камедыі» пераважаюць ужо рысы новай літаратуры. Тут праўдзіва адлюстраваліся супярэчнасці прыгоннай вёскі, умовы жыцця беларускага сялянства.
Наталля Уладзіміраўна Глебава
Наталля Уладзіміраўна Глебава (Natalie Glebova) (,, Расія) — Міс Сусвет Канады 2005, Міс Сусвет 2005 у Бангкоку.
Наташа нарадзілася ў горадзе Туапсэ Краснадарскага края. Да шостага класа вучылася ў туапсінскай сярэдняй школе № 6. Маленькая хатка на вуліцы Соф’і Пяроўскай, дзе жывуць яе дзядуля і бабуля, дагэтуль памятае дзіцячыя гады «Міс Сусвету-2005».
Забельскі дамініканскі калегіум
Гісторыя
У 1803 годзе быў пераўтвораны ў павятовае вучылішча ў складзе Віленскай навучальнай акругі, у 1811 — у гімназію. У 1821 годзе ад забельскіх выкладчыкаў у Міністэрства народнай асветы Расіі паступіла прапанова стварыць на базе гімназіі акадэмію з трыма факультэтамі, але спроба аказалася беспаспяховай.
Пры калегіуме дзейнічаў першы ўва Усходняй Еўропе школьны тэатр. Выкладчыкі Міхал Цяцерскі (аўтар п’ес «Доктар па прымусу», «Сапар», «Фемістокл», «Камедыя», «Шлюб, пастаўлены дагары нагамі штучкамі арлекіна» і лібрэта аперэты «Апалон-заканадаўца, або Рэфармаваны Парнас»), Каятан Марашэўскі (аўтар п’ес «Камедыя» і «Свабода ў няволі»), Ігнацы Юрэвіч (аўтар п’ес «Крэз» і «Пышнагольскі») і іншыя былі аўтарамі сцэнічных дыялогаў і твораў розных літаратурных жанраў.