cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Біблія Францыска Скарыны
Кнігі
У 1525 годзе былі надрукаваныя «Деания и посълания Апостольская», якія складаліся з 4 частак:
Пераклад
Моўная традыцыя Скарынаўскіх выданняў вызначаецца айчыннымі мовазнаўцамі як беларуская рэдакцыя царкоўнаславянскай мовы. Адначасова выданні ўсходнеславянскага першадрукара ўтрымліваюць значную колькасць уласнабеларускай лексікі, якая мае праславянскае ці старажытнарускае паходжанне і ў большасці выпадкаў працягвае традыцыю старажытнарускай мовы, якая да XIV ст. служыла сродкам пісьмовых зносін усходніх славян.
Апісанне
Перад кожнай з кніг Скарына дадаваў уласныя прадмовы з разнастайнымі звесткамі па гісторыі, геаграфіі, культуры і сціслы пераклад зместу. На палях даваў тлумачэнне незразумелых слоў, а таксама спасылкі на паралельныя месцы.
Значэнне
Паказальна, што Іван Фёдараў і Пётр Мсціславец пры выданні ў Заблудаве «Евангелля вучыцельнага», як вынікае з прадмовы, напачатку рыхтавалі яго на беларускай мове, верагодна, у перакладзе Францыска Скарыны. На яго спасылаліся ў сваіх працах Сымон Будны і Васіль Цяпінскі. Першы пратэстанцкі пастар Прусіі Паўль Сператус беражліва захоўваў Псалтыр з «Малой падарожнай кніжыцы».
Фёдар Іванавіч Трызна
Біяграфія
У час Вялікай Айчыннай вайны разам з лабараторыяй быў адпраўлены ў тыл. Ён асабіста забяспечваў эвакуацыю пародзістых кароў. З 1942 года працаваў старшым заатэхнікам саўгаса «Лясныя Паляны» Маскоўскай вобласці, які спецыялізаваўся на вырошчванні племяннога маладняку буйной рагатай жывёлы. Дзякуючы намаганням Ф. І. Трызны ў 1947 годзе саўгас атрымаў па 4596 кілаграмаў малака з утрыманнем 161,6 кілаграмы малочнага тлушчу ад каровы. У наступным годзе саўгас палепшыў свае паказчыкі, атрымаўшы ад 65 кароў ужо па 5785 кілаграмаў малака з утрыманнем 212 кілаграмаў малочнага тлушчу ад каровы.
Ветухноўскі сельсавет
Ветухно́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Ветухна.
NGC 7762
NGC 7762 (іншае абазначэнне — OCL 280) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цэфей.
Ганна Мікалаеўна Кісліцына
Біяграфія
Старшы навуковы супрацоўнік аддзела тэорыі і гісторыі літаратуры Інстытута мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАНБ Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Іосіф Бетыні
Іосіф (Восіп Іванавіч, Язэп, Джузэпэ) Бетыні (Беціні) (1790—1861) — беларускі архітэктар XIX стагоддзя. З 1827 па 1842 гады Віцебскай губерні.
Варвара Міхайлаўна Саламаха
Узнагароды
Узнагароджана двума ордэнамі Леніна, медалямі. З’яўляецца ганаровым жыхаром Фрунзенскага раёна Мінска.
Аляксандр Сяргеевіч Бусырскі
Творчасць
Па яго праектах у Магілёве пабудаваны флігелі ваеннага шпіталя (1833) і да палаца ў сядзібе «Піпенберг» (1836), павятовае і прыходскае вучылішчы (1834; усе не зберагліся).
Фрыдрыхсгафен
Фрыдрыхсгафен (Friedrichshafen) — горад у Германіі, у федэральнай зямлі Бадэн-Вюртэмберг на паўночным беразе Бодэнскага возера.
Пашына (Цёмкінскі раён)
Пашына (Пашино) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Ходцы (аграгарадок)
Гісторыя
У 1900—1913 гадах у Ходцах дзейнічала суконная мануфактура, на якой ў у 1913 годзе працавала 115 рабочых і мелася паравая машына. У 2003 годзе ў вёсцы 168 двароў і 397 жыхароў.
Інфраструктура
У Ходцах дзейнічаюць КУСГП «Ходцы», аптэка, сярэдняя агульнаадукацыйная школа-сад, бібліятэка, сельскі дом культуры, паштовае аддзяленне, Ходцаўская ўрачэбная амбулаторыя, магазін Сенненскага райспажыўсаюза.
Вуліца Філімонава (Мінск)
Вуліца Філімонава — вуліца ў Партызанскім і Першамайскім раёнах Мінска. Названа ў памяць Д. Ф. Філімонава. Пачынаецца ад Запарожскай пл. і цягнецца да вул. Кедышкі ў раёне Севастопальскага парка.
Ясяновіца
Ясяно́віца (, Ясеновица), Есяно́віца  — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кабінагорскага сельсавета.
NGC 7764
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гніліца (Навагрудскі раён)
Гнілі́ца (, Гнилица) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Камянец-Падольскі замак
Замак з'яўляецца часткаю, які належыць да «сямі цудаў Украіны».
Гісторыя
На Падоллі замацаваліся князі, і  Карыятавічы. Яны адбудавалі знішчаны замак: аднавілі муры, лінія якіх была замкнута ва ўсходняй частцы замка, дабудавалі вонкавыя акруглыя ў плане вежы. Дзядзінец меў трохвугольны план.
Хідры (Кобрынскі раён)
Хі́дры (, Хидры) — аграгарадок у Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Хідрынскага сельсавета. Размешчаны каля аўтадарогі Кобрын — Дзівін, за 10 кіламетраў на поўдзень ад горада і 13 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Кобрын, 56 кіламетраў ад Брэста.
Каралеўская бібліятэка (Варшава)
Бібліятэчныя зборы
Асобны аддзел складаў збор альбомаў, які налічваў 30 000 гравюр і малюнкаў у 596 тамах, а таксама некалькі сотняў тамоў з калекцыі гістарычных і гісторыка-літаратурных рукапісаў. Станіслаў Аўгуст валодаў таксама зборамі размешчанымі ў іншых каралеўскіх рэзідэнцыях: напрыклад у Лазенках, дзе знаходзілася 2128 тамоў ці  ў Казеніце, дзе было 349 тамоў, галоўным чынам мастацкай літаратуры: паэзія, апісанні падарожжаў, раманы і аповесці.
Бібліятэкары
Першым бібліятэкарам Бібліятэкі Станіслава Агута быў француз Жазэф Дзюгамэль. У 1766-1790 гадах гэтую пасаду займаў Марэк Людвік Рэвердзіл, які 1783 годзе стварыў першы бібіятэчны каталог збораў. Пасля яго смерці, у 1790 годзе функцыю бібліятэкара выконваў Ян Баптыст Альбертандзі. Ён пакінуў новы сістэматычны каталог, які ўтрымліваў 14 500 адзінак падзеленых на дзесяць раздзелаў.
Фістуліна пячоначная
Выкарыстанне
Дэкаратыўны ядомы грыб.
Дзмітрый Сяргеевіч Бяссмертны
Клубная кар’ера
У студзені 2019 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ. Спачатку быў іграком ратацыі, прыцягваўся да дубля, а з кастрычніка 2019 года ў сувязі з траўмай Аляксея Рыаса замацаваўся ў стартавым складзе на пазіцыі правага абаронцы. У сезоне 2020 чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену.
У лютым 2021 года падоўжыў кантракт з БАТЭ. У сезоне 2021 з’яўляўлся на полі нерэгулярна, а ў 2022 годзе стаў трывала з’яўляцца ў стартавым складзе. У красавіку 2022 года падоўжыў пагадненне з клубам да канца 2023 года.
Іван Сямёнавіч Весялоўскі
Навуковая дзейнасць
І. С. Весялоўскаму належаць працы па электрычнасці, па ўдакладненні прыроды атмасфернай і так званай «жыццёвай» электрычнасці. Правёў шэраг эксперыментаў па вызначэнню тоеснасці абодвух гэтых відаў.
Камерунская кампанія
Ваенныя дзеянні
У далейшым брытанскае камандаванне паспрабавала з ходу авалодаць Мора (Паўночны рэгіён), аднак пацярпела няўдачу. Аблога горада працягвалася да канца кампаніі. Аднак, у бітве ў Нсанаконгі (Паўднёвы рэгіён) брытанскія войскі былі разбітыя. Потым Маклір разгарнуў войскі і накіраваў іх у Гаруа, дзе 31 жніўня яны былі разбіты немцамі.
Раманья
Паняцце вобласці Раманья (што значыць «рымская») нарадзілася з канфлікту караля лангабардаў Айстульфа з франкскім каралём Піпінам Кароткім за кантроль над Равенай. Лангабарды на працягу 200 гадоў спрабавалі падпарадкаваць сабе «прыморскае пяціграддзе» да поўдня ад Равены, якое складала ў сябе горада Рыміні, Анкона, Фано, Пезара і Сенігалія. Кароль Піпін уціхамірыў лангабардаў, а пяціграддзе ў 755 г. перадаў у кіраванне Папам Рымскім як паўночная мяжа Папскай вобласці.
Гарадок (Львоўская вобласць)
Гісторыя
У міжваенны час — у складзе Другой Рэчы Паспалітай, у 1939—1991 гг. (за выключэннем перыяда нямецкай акупацыі) — у складзе УССР, з 1991 г. — незалежнай Украіны.
Тэорыя Эйнштэйна — Картана
Стан тэорыі і яе асноўныя ўраўненні
Тэорыя Картана стаіць асобна сярод альтэрнатыўных тэорый гравітацыі як таму, што яна неметрычная, так і таму, што яна вельмі старая. Стан тэорыі Картана няясны. Уіл (1986) сцвярджае, што ўсе неметрычныя тэорыі супярэчаць эйнштэйнаўскаму прынцыпу эквівалентнасці (ЭПЭ), і таму павінны быць адкінутыя. У адной з наступных работ Уіл (2001), змякчае гэта сцвярджэнне, растлумачваючы эксперыментальныя крытэрыі тэсціравання неметрычных тэорый на адпаведнасць ЭПЭ. Мізнер, Торн і Уілер (1973) сцвярджаюць, што тэорыя Картана з’яўляецца адзінай неметрычнай тэорыяй, якая праходзіць усе эксперыментальныя тэсты, а Турышаў (2007) прыводзіць гэтую тэорыю ў спісе тэорый, якія задавальняюць усім бягучым эксперыментальным абмежаванням.
Скоржыцкі сельсавет
Ско́ржыцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Скоржыкі.
Праабражэнская царква (Львоў)
Гісторыя
6 студзеня 1919 года падчас украінска-польскіх баёў за Львоў у сцяну царквы трапіў снарад, аднак выбуху не адбылося. На памяць пра гэта снарад умуравалі ў сцяну і зрабілі подпіс "6.1.1919". У сярэдзіне 1990-х гадоў падчас рамонтных работ была сцёртая лічба "шэсць" і адзінка, і пакінуты толькі год. У 1999 годзе надпіс адноўлены, аднак па невядомых прычынах цяпер там паказана "5.1.1919".
Пасау (раён)
Пасау (Landkreis Passau) — раён у Германіі. Цэнтр раёна — горад Пасау. Раён уваходзіць у зямлю Баварыя. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Ніжняя Баварыя. Займае плошчу 1.530,04 кв. км. Насельніцтва 188683 чал. Шчыльнасць насельніцтва 123 чалавек / кв.км. Афіцыйны код раёна 09 2 75.
Генадзь Ігнатавіч Харошка
Генадзь Ігнацьевіч Харошка (нар., в. Гравы, Талачынскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі філосаф. Кандыдат філасофскіх навук (1960), дацэнт (1966). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1953; аспірантура, 1956). Працаваў у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту (з 1956, дацэнт кафедры «Філасофіяя, гісторыя і паліталогія»).
Клётаў Двор
Гісторыя
У 1921—1945 гадах маёнтак у складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 11 лютага 1974 года вёска ўваходзіла ў склад Камянполлеўскага сельсавета.
Ірментруда Арлеанская
Сям’я
Дзеці:
Лідзія Іванаўна Навічыхіна
Лідзія Іванаўна Навічыхіна (нар. Юркевіч;, Сяргеевічы, Пухавіцкі раён — ) — беларускі травазнавец-лекар, спецыяліст па тэхнічным чарчэнні. Аўтар кніг пра лекавыя расліны, па фітатэрапіі і раслінаводстве, а таксама даведачных і вучэбных дапаможнікаў па чарчэнні. Кандыдат тэхнічных навук.
Прафесійная кар’ера
Выкладала ў Палітэхнічным інстытуце ў Мінску тэхнічную геаметрыю, начартальную геаметрыю, аўтар мноства падручнікаў па сваёй спецыяльнасці.
Машчоны (Сенненскі раён)
Машчо́ны (, Мощёны) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавета.
Млын
Большасць панскіх пабудоў да нашых дзён не захавалася, акрамя рэшткаў гаспадарчага млына.
Клібаўшчына
Клі́баўшчына (, Клибовщина) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Латвійская нацыянальная гвардыя
Гісторыя
Маладая гвардыя (Latvijas Republikas Jaunsardze, JS) — моладзевая арганізацыя Нацыянальнай гвардыі, была створана ў 1992 годзе. Гэта найбуйнейшы моладзевы рух у Латвіі, які аб’ядноўвае моладзь ва ўзросце ад 10 да 21 года.
Гукавы бар’ер
Пачынаючы з 1950-х гадоў, новыя лятальныя апараты праектуюць такім чынам, каб яны паспяхова пераадольвалі гукавы бар'ер.
Забаронены горад
Забаронены горад (у нашы дні звычайна завецца ) — самы вялікі палацавы комплекс у свеце (961x753 метраў, 720 тыс. м²), галоўны палацавы комплекс кітайскіх імператараў з XV па пачатак XX стагоддзя. Знаходзіцца ў цэнтры Пекіна, на поўнач ад галоўнай плошчы Цяньаньмэнь і на ўсход ад азёрнага квартала (рэзідэнцыі сучасных кіраўнікоў краіны).
Масквіч-2140
Мадэрнізацыі
Асобныя партыі аўтамабіляў дадзенай мадыфікацыі ўпершыню ў савецкай практыцы афарбоўвалі «металікам». Менавіта Масквіч-1500SL у 1980-х стаў асноўнай экспартнай прадукцыяй АЗЛК, калі не лічыць зборачныя камплекты М-2140 для НРБ, але асаблівага распаўсюджвання за межамі рынкаў краін СЭУ не атрымаў.
Ліпкі (аэрадром)
Ліпкі  — аэрадром сумеснага базіравання, размешчаны ў Мінскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне Мінска, але за межамі гарадской рысы. Выкарыстоўваецца авіяцыяй МНС Рэспублікі Беларусь, мінскім парашутным клубам ДТСААФ и авіяцыяй агульнага прызначэння.
Тэхнічныя характарыстыкі
Аэрадром мае клас E паводле класіфікацыі ІКАА і сертыфікаваны для прыёму самалётаў масай не болей за 5,7 тон і размахам крыла да 23,9 м і верталётаў з сертыфікацыйнай масай да 66 тон. Фактычная даўжыня УПП складае 2200 метраў, аднак станам на 2020 год для ўзлётна-пасадачных аперацый выкарыстоўваецца яе адрэзак даўжынёй 750 метраў. Паласа абсталяваная для заходу на пасадку паводле ПВП у любы час сутак. На аэрадроме маецца некалькі верталётных пляцовак.
Па папярэдніх заяўках на аэрадроме можа ажыццяўляцца пашпартны і мытны кантроль
Кафедральны сабор Святога Стэфана (Пасау)
Кафедральны сабор Святога Стэфана (ням.: Dom St. Stephan) — кафедральны сабор у горадзе Пасау.
Лешчанка (Навагрудскі раён)
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Ацмінаўскага сельсавета.
Чырвоная армія Японіі
Самым вядомым тэрактам арганізацыі лічыцца бойня ў аэрапорце Лод, калі 3 члены Чырвонай арміі Японіі, выкарыстоўваючы аўтаматычнаю зброю, учынілі страляніну ў аэрапорце ізраільскага горада Лод (цяпер аэрапорт імя Бэн-Гурыёна), у выніку тэракту 26 чалавек загінулі і 72 былі параненыя.
Батаева
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца на рацэ Войская (прыток Беседзі). На рацэ каля аграгарадка сажалка.
Аляксей Дзмітрыевіч Іваноў
Клубная кар’ера
У студзені 2021 года падпісаў кантракт з «Гомелем», дзе хутка замацаваўся ў стартавым складзе. У студзені 2022 года перайшоў у «Тарпеда-БелАЗ». Пачынаў сезон 2022 у стартавым складзе каманды, а з лета стаў часцей заставацца на лаўцы запасных. У снежні 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў жодзінскі клуб.
Дэгендорф
Дэгендорф (ням. Deggendorf) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Баварыя.
Краснае (Мёрскі раён)
Гісторыя
Да 17 снежня 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Наўгародскага сельсавета.
Зайцы
Даўжыня да 75 см, маса да 7 кг. Заднія канечнасці звычайна значна даўжэйшыя за пярэднія. Вушы доўгія, хвост кароткі. Размнажаюцца да 5 разоў за год. Дзіцяняты (2—8) нараджаюцца відушчыя, укрытыя поўсцю, здольныя адразу бегаць. Кормяцца травяністай расліннасцю, карой, пупышкамі, галінкамі дрэў і кустоў, сенам і інш.
Дэгендорф (раён)
Раён падзяляецца на 26 абшчын.
PlayStation 3
Гісторыя
«Тонкая» (Slim) мадэль PS3, праз некаторы час пасля з'яўлення папярэдніх чутак пра яе, была анансавана 18 жніўня 2009 года на канферэнцыі gamescom як PS3 CECH-2000. У гэтай мадэлі скарыстаны цвёрды дыск на 120 Гб, яна на траціну менш, на траціну лягчэй і спажывае на траціну менш энергіі. Працэсар быў перакладзены на 45-нм тэхпрацэс, сістэма астуджэння перапрацавана. Новая мадэль была выпушчана ў продаж у Паўночнай Амерыцы 1 верасня, 3 верасня — у Японіі, Аўстраліі і Новай Зеландыі.
28 верасня 2012 года выйшла абноўленая версія PS3 Super Slim. Яна на 20% менш і на 25% лягчэй папярэдняй Slim-версіі. Новая версія будзе абсталёўвацца цвёрдым дыскам аб'ёмам 250 ці 500 Гб, або цвёрдацельным назапашвальнікам аб'ёмам 12 Гб.
Рэакцыя аўдыторыі і прэсы
Еўрапейская асацыяцыя відэа- і аудыётэхнікі (EISA) узнагародзіла Sony за выбітныя мультымедыйныя магчымасці PS3. Часопісы «Home Theater Magazine» і «Ultimate AV» высока ацанілі магчымасці сістэмы як прайгравальніка Blu-ray-дыскаў, заўважыўшы, што якасць прайгравання PS3 пераўзыходзіць магчымасці шматлікіх асобных Blu-ray-плэераў, даступных на рынку.
Тэхнічныя характарыстыкі
Тэарэтычная хуткадзейнасць працэсараў PlayStation 3: цэнтральнага працэсара — 218 GFLOPS, графічнага працэсара — 1,8 TFLOPS.
Працэсарам PS3 з'яўляецца васьміядравы працэсар Cell Broadband Engine з тактавай частатой 3,2 Ггц, сумесна распрацаваны кампаніямі IBM, Sony і Toshiba. Cell складаецца з аднаго працэсарнага элемента на аснове POWER-архітэктуры (PPE — POWER Processor Element) і сямі сінергічных працэсарных элементаў (SPE — Synergistic Processor Element).
Вонкавы выгляд
Super Slim-версія мае памеры 290×60×230 мм; вагу — 2,1 кг, што на 25% лягчэй Slim-версіі.
Sixaxis
Sixaxis уяўляе сабой бесправадны кантролер, які працуе пасродкам сувязі Bluetooth. Па заяве Sony, зарада акумулятара досыць на 24 гадзіны выкарыстання, а для падзарадкі ад прыстаўкі будзе выкарыстоўвацца USB-кабель. Працэс распазнання дадаткова падлучаных бесправодных кантролераў лёгка відаць на 4-х святлодыёдных індыкатарах. Адначасова да PlayStation 3 можна падлучыць да сямі кантролераў.
Пярну (прыпыначны пункт)
Пераход на чыгунку 1520 мм
У перыяд з 1969 па 1972 гады ўсе вузкакалейныя чыгуначныя ўчасткі ў горадзе Пярну былі закрыты, адначасова была пачата рэканструкцыя магістральных транзітных чыгуначных ліній шырынёй 1520 мм.
З 1981 года па цяперашні час
Апошні цягнік па маршруце Талін — Пярну — Рыга прайшоў 20 лютага 1992 года.
Крукаўшчына (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе, пазней у складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ла-Рашэль
Геаграфія
Ла-Рашэль з’яўляецца сталіцай дэпартамента Прыморская Шаранта і важным гандлёвым цэнтрам на атлантычным узбярэжжы Францыі. Адлегласць да Парыжа складае прыкладна 480 км. У Ла-Рашэлі пражываюць 77 тысяч жыхароў.
Мікалай Сямёнавіч Самокіш
Мікалай Сямёнавіч Самокіш (Никола́й Семёнович Само́киш; 25 кастрычніка 1860, Нежын, Чарнігаўская губерня — 18 лютага 1944, Сімферопаль, РСФСР) — украінскі мастак.
Фунікулёр
Фунікулёр з'яўляецца спецыялізаваным транспартам, якія ўжываюцца ва ўмовах цяжкага рэльефу мясцовасці. Грузавыя фунікулёры таксама называюць пад'ёмнікамі і элеватарамі.
Дом сям’і Робевых
Гісторыя
З 1913 па 1919 год, падчас балканскіх войнаў і Першай сусветнай вайны ў доме размяшчаліся сербскія салдаты. Дом быў узяты пад ахову як культурна-гістарычны музей Македоніі пасля Другой сусветнай вайны. Апошняя яго рэканструкцыя праводзілася ў 1990-ых гадах.
NGC 7769
NGC 7769 (іншыя абазначэнні — PGC 72615, UGC 12808, IRAS23485+1952, MCG 3-60-30, KCPG 592A, ZWG 455.54, KAZ 346, KUG 2348+198A) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Таполя
Батанічнае апісанне
Дрэвы вышынёй да 40 м, дыяметрам да 2 м. Крона шатрападобная, яйкападобная або пірамідальная. Лісце шырокае, чараньковае, ланцэтнае, рамбічнае або дэльтападобнае. Кветкі ў звіслых цыліндрычных каташках, ветраапыляльныя. Плод — каробачка.
Графства Кефалініі і Закінфа
Гісторыя
Разам з тым Тока не вытрымалі нападаў асманскіх туркаў, якія з 1449 года мэтанакіравана выцяснялі іх з Эпіра, а ў 1479 годзе захапілі і астатнія тры астравы. У далейшым Закінф, Ітака і Кефалінія былі захоплены ўжо Венецыяй у 1484 і 1500 гадах.
1-ы Мінскі беларускі полк (ЦБВР)
1-ы Мінскі беларускі полк — адно з першых аўтаномных беларускіх узброеных фарміраванняў, створанае ў 1917 годзе Цэнтральнай беларускай вайсковай радай у Менску.
Прадгісторыя
Дэлегацыя Цэнтральнай беларускай вайсковай рады (ЦБВР) пасля 24 кастрычніка 1917 года (канец кастрычніка — пачатак лістапада) дамагалася дазволу на фарміраванне беларускіх нацыянальных часцей ад галоўнакамандуючага генерала М. Духоніна і праз некалькі дзён атрымала тэлеграму з дазволам ствараць нацыянальныя беларускія часці праз папаўненне беларусамі пэўных часцей расійскай арміі. Такім чынам ЦБВР мусіла фарміраваць беларускія часці фармальна ў межах нацыяналізацыі вайсковых часцей былой Рускай імператарскай арміі.
Гісторыя
Фарміраванне 1-га Мінскага беларускага палка афіцыйна пачалося з 24 лістапада 1917 года. Дазвол дадаткова быў пацверджаны асобным загадам Крыленкі ад 27 лістапада 1917 года, дзе рэгламентаваўся парадак стварэння беларускіх часцей менавіта праз нацыяналізацыю пэўных часцей расійскай арміі, на што іх асабовы склад мусіў даць згоду праз плебісцыт і падкрэслівалася, што беларускія часці не могуць трымацца нейтралітэту ў грамадзянскай вайне ў Расіі, то бок практычна павінны быць на баку бальшавікоў. Нават пры гэтым, бальшавіцкія ўлады Заходняй вобласці і фронту дамагаліся ад Крыленкі прыпынення загаду на фарміраванне 1-га Мінскага беларускага палка да пачатку Усебеларускага з’езда. Аднак уступленне добраахвотнікаў у полк працягвалася.
Шацеша
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кублішчына (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Кілінгі-Ныме (станцыя)
Гісторыя
Пасажырскі рух далёкіх зносін спынены ў 1992 годзе, прыгарадны рух спынены пасля 31 студзеня 1996 года. Лінія цалкам закрыта да 2000 года і дэмантавана.
Вырваныя са сцяга
Вырваныя са сцяга (Torn from the Flag, A lyukas zászló) - венгерска-амерыканскі дакументальны фільм 2007 года рэжысёраў Клаўдзіі Ковач і Эндрэ Хулса пра падзеі Венгерскага паўстання 1956 года.
Дом Лакіераў
Гісторыя
З гэтым домаўласніцтвам злучана гісторыя жыцця некалькіх вядомых таганрогскіх сем'яў.
Універсітэт Васа
Універсітэт Васа (Vaasan yliopisto) — фінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Васа.
Масавае забойства ў Агасагу і Велінгара
Масавыя забойствы ў Агасагу і Велінгара — серыя нападаў 23 сакавіка 2019 года, падчас якіх баевікі забілі каля 160 прадстаўнікоў народа фульбэ ў цэнтральнай частцы Малі. Атакі адбыліся пасля таго, як урад Малі абвясціў аб знішчэнні пакінутых груп ісламістаў у краіне. Асабліва пацярпелі вёскі Агасагу і Велінгара.
Наступствы
Пасля нападаў прэзідэнт Малі Ібрагім Бубакар Кейта звольніў начальніка штаба арміі генерала М’Бембу Мусу Кейту і камандзіра сухапутных войскаў генерала Абдрахаманэ Бэбі. Арганізацыя Аб’яднаных Нацый абвясціла, што 26 сакавіка накіруе следчую групу на месца злачынства. Прэзідэнт Ібрагім Бубакар Кейта загадаў, каб дагонская міліцыя Dan Na Ambassagou, адказная за напад, была скасавана. Арганізацыя Human Rights Watch таксама абвінаваціла Dan Na Ambassagou у тым, што яна нясе адказнасць за масавыя забойствы, хоць кіраўнік апалчэння гэта адмаўляў.
Дубенск (Цёмкінскі раён)
Дубенск (Дубенск) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Купчалёва
Купчалёва (, Купчелёво) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
З 12 чэрвеня 1958 года па 17 снежня 1971 года вёска знаходзілася ў складзе Наўгародскага сельсавета.
Іван Васілевіч Бахар
Міжнародная кар’ера
У 2014—2015 выступаў за юнацкую зборную Беларусі (да 17), якой дапамог выйсці ў элітны раўнд чэмпіянату Еўропы.
Універсітэт імя Аалта
Агульная характарыстыка
Універсітэт названы ў гонар Алвара Аалта, выбітнага фінскага архітэктара, дызайнера і выпускніка былога Хельсінкскага тэхналагічнага ўніверсітэта, які таксама сыграў важную ролю ў праектаванні значнай часткі галоўнага кампуса ўніверсітэта.
Allium bakhtiaricum
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Мішэль Варга
Ён таксама ўваходзіў у тую частку актывістаў, якая ў 1954 годзе заснавала гурток Пецёфі, у апазіцыі да Мацьяша Ракашы. У 1956 годзе М. Варга быў прызначаны намеснікам сакратара яго Часовага бюро. Уплывовы ў той час гурток спрабаваў падавіць венгерскае паўстанне 1956 г., баючыся гвалту з боку паўстанцаў.
Ляхавічы 2
Ляхаві́чы 2 (, Ляховичи 2) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
NGC 7773
NGC 7773 (іншыя абазначэнні — PGC 72681, UGC 12820, MCG 5-56-15, ZWG 498.22, IRAS23496+3059) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Дом Лукіных
Гісторыя
Васіль Паўлавіч Лукін у канцы XIX стагоддзя ведаў гарадскімі мараходнымі класамі і стаў аўтарам кнігі «Навігацыя», якую маракі скарысталі ў якасці дапаможніка. У пачатку XX стагоддзя ён лічыўся гласным Гарадской Думы і быў старшынём управы Данскога зямельнага банка. Часта па працоўных пытаннях наведваў Санкт-Пецярбург. Памёр у Кіеве ў 1919 годзе. Яго жонка Соф'я Андрэеўна Лукіна ў 1908 годзе арганізавала дзіцячую кухню «Кропля малака», а ў 1914 годзе — адкрыла першы ў горадзе дзіцячы сад. Пры гэтым, яна працавала выкладчыкам у прыватным пачатковым вучылішчы III разраду. У сям'і Лукіных былі некалькі дзяцей. Дачка Вера Васільеўна — у замужжы Ксінтарыс, нарадзілася 10 жніўня 1892 года. Сын, Канстанцін Васільевіч Лукін, атрымаў адукацыю ў Санкт-Пецярбургскім электратэхнічным інстытуце, у 1921 годзе ён жаніўся з Яўгеніяй Мікалаеўне Грэкавай. Трэцім дзіцём у сям'і быў Барыс Васільевіч Лукін.
Дом дваранскага сходу (Магілёў)
Будынак дваранскага сходу быў двухпавярховым, першы паверх быў мураваным, другі — драўляным. Першы паверх здаваўся ў арэнду розным крамам, а другі выкарыстоўваў сам дваранскі сход. Там і праходзілі сходы дэпутатаў губернскага дваранства, знаходзілася канцылярыя. У гэтым жа доме і жыў сам прадвадзіцель губернскага дваранства. На першым паверсе былі крамы грамафонаў і швейных машын Х. Лур’е, гадзіннікаў і ювелірная крама Л. Шэфтэля, уздоўж праспекта — бакалея Ф. Ліберманау.
Азіяцкі тур PTC 2015/2016 – Этап 1 (снукер)
Змены ў рэйтынгу
У табліцы прадстаўлены змены ў сусветным рэйтынгу ў рамках топ-64 пад дзеяннем вынікаў адкрытага чэмпіянату Хайніна 2015.
Чашніцкая гімназія
Сучаснасць
Навучэнцы гімназіі бяруць удзел ў розных алімпіядах.
Прыднястроўе
Прыднястроўе (Нистрения, Приднестровье, Придністров'я) — непрызнанае міжнароднай супольнасцю дзяржаўнае ўтварэнне ва Усходняй Еўропе са спрэчным статусам. Незалежнасць ПМР не прызнана замежнымі краінамі, акрамя дзяржаў Супольнасці за дэмакратыю і права народаў, аднак некаторыя ўрады прызнаюць органы ўлады Прыднястроўя законнымі прадстаўнікамі насельніцтва, якія маюць паўнамоцтвы на вядзенне перамоў ад яго імя. Унутры Прыднястроўя яно мае статус «дзяржавы на шляху да прызнання». Паводле Малдовы рэспубліка ўваходзіць у яе склад як Аўтаномнае тэрытарыяльнае ўтварэнне з асаблівым прававым статусам Прыднястроўе.
Гісторыя
У чэрвені 1990 года афіцыйныя ўлады Кішынёва абвясцілі незаконнымі і не маючымі юрыдычнай сілы Пакт Молатава-Рыбентропа і Акт Вярхоўнага Савета СССР «Аб стварэнні Малдаўскай ССР» у 1940 г., такім чынам скасаваўшы ўваходжанне Бесарабіі ў СССР, і дэ-факта юрыдычна прызнаўшы правамоцным узнаўленне дзяржаўнасці на тэрыторыі былой МАССР.
Больш падрабязней гл. у артыкуле Прыднястроўскі канфлікт.
Эканоміка
Імпарт: першасныя энерганосьбіты, мінеральныя ўгнаенні, сельгастэхніка, папера, аўтамабільны і чыгуначны транспарт, бытавая тэхніка, ЭВМ, бавазняна-папяровая сыравіна, драўніна, тавары народнага спажывання.
Адукацыя
Вядучая навучальная ўстанова — Прыднястроўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Т. Р. Шаўчэнкі. У перыяд агрэсіі 1991—1992 гадоў ён быў прыняты ў Асацыяцыю ВНУ Расіі (першы замежны сябра асацыяцыі). У 1999 годзе стаў паўнавартасным сябрам Еўразійскай асацыяцыі класічных універсітэтаў. Яго дыплом прызнаецца ў Расіі.
220
220 — высакосны год, пачаўся ў суботу. 220 год нашай эры, 220 год 1 тысячагоддзя, 20 год III стагоддзя, 10 год 2-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 1 год 220-х гадоў.
Кухар (прафесія)
На флоце пасада кухара завецца кок
Страднае
Плошча паверхні 0,94 км². Найбольшая глыбіня 1,1 м. Даўжыня 1,44 км, найбольшая шырыня 1,12 км. Даўжыня берагавой лініі 4,53 км. Аб’ём вады 0,6 млн м³. Плошча вадазбору 16,8 км².
Дом Наймона
Дом Наймона — будынак у гістарычным цэнтры Пінска, размешчаны па адрасе вуліца Леніна, 36, на рагу з вуліцай Заслонава.
Алан Шэпард
Познія гады
1971 годзе Алан Шэпард быў дэлегатам Генеральнай Асамблеі ААН.
Склады Лекерта
Архітэктура
Па перыметры будынка — ступеньчаты гзымс і звычайны прамы цокаль з аздабленнем «пад камень». Дах двухсхільны. Апошняя частка будынка мае глухую сцяну з невялікімі прамавугольнымі адтулінамі. З боку двара аконныя праёмы падзелены на два паверхі без аздаблення. Скошаны кут і працяг глухой сцяны па завулку Фабрычнаму.
223
223 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 223 год нашай эры, 223 год 1 тысячагоддзя, 23 год III стагоддзя, 3 год 3-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 4 год 220-х гадоў.
NGC 7776
NGC 7776 (іншыя абазначэнні — IC 1514, PGC 72812, MCG -2-60-22) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Вадаліў.
Поразаўскі раён
Гісторыя
Утвораны 15 студзеня 1940 года ў Брэсцкай вобласці. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 11 сельсаветаў: Дашкевіцкі, Кукліцкі, Лаўрынавіцкі, Лескаўскі, Міхайлаўскі, Навадворскі, Нізянскі, Падароскі, Поразаўскі, Хрустаўскі, Шчурыцкі.
Сцягі раёнаў
Сцягі раёнаў — неафіцыйныя сцягі гарадоў, вёсак, раёнаў, вуліц і двароў Беларусі, якія з’явілісь пад час пратэстаў 2020—2021 гадоў.
Антон Антонавіч Згіроўскі
Творчасць
Найбольш значныя ролі: памешчык («Пінская мадонна» У. Галубка), Вася Балабан («Гісторыя пяці хвастоў» Л. Левіна), Лундышаў «Гадзіншчык і курыца» І. Качаргі), Кадлуб-Дабравольскі («Сяржант Дроб» Э. Самуйлёнка), Юсаў («Даходнае месца» А. Астроўскага).
Пліса 1
Пліса́ 1 (, Плиса 1) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Сяргей Віктаравіч Кулініч
Клубная кар’ера
У лютым 2023 года далучыўся да польскай «Хэлмянкі» з Хэлма.
Бухен
Гісторыя
У Бухене ішла выплаўка медзі. Тут было знойдзена шмат меднай руды, і каменныя ступы для яе таўчэння.
Насельніцтва Японіі
Размяшчэнне і рассяленне насельніцтва
Пры высокім сярэднім паказчыку шчыльнасці насельніцтва (334 чал. на 1 км²) большасць жыхароў канцэнтруецца на раўнінах паўднёва-ўсходняга Хонсю. Найбольш шчыльна заселена раўніна Канто. Гарадскога насельніцтва 91%, невялікая доля сельскага насельніцтва тлумачыцца не толькі тэхнагеннасцю сучаснай японскай цывілізацыі, але і слабым сельскагаспадарчым асваеннем гарыстых лясістых астравоў. Каля 42% японцаў жыве ў гарадах з насельніцтвам больш за 3 млн чалавек. Буйныя гарады: Токіа, Іакагама, Осака, Нагоя, Сапара, Кобэ, Кіёта, Фукуока, Кавасакі, Хірасіма, Такусіма. У Японіі сфарміравалася некалькі агламерацый. Найбольш вялікія з іх — Кэйхін (або Вялікі Токіа) з насельніцтвам 38 млн чалавек, якая ўключае Токіа (13,8 млн чал.), Іакагаму (3,6 млн), Кавасакі (1,4 млн); Хансін (больш за 19 млн чал.) — вакол гарадоў Осака (2,6 млн чал.), Кобе (1,5 млн), Кіёта (1,4 млн); Цюкё (каля 9 млн чал.) — з ядром у горадзе Нагоя (2,2 млн чал.). Гэтыя тры агламерацыі ўтвараюць адзін з буйнейшых сусветных мегалаполісаў — Такайда (больш за 60 млн чал.), які канцэнтруе 48 % насельніцтва краіны.
Забойства на вяселлі ў Сараеве
Спадчына
Ратуючыся ад вайны, Мілан і Дзіяна Гардовіч эмігравалі ў Швецыю, дзе Мілан стаў служыць сербскім праваслаўным святарам. У Федэрацыі Босніі і Герцагавіны 1 сакавіка адзначаецца як Дзень незалежнасці, непрацоўнае свята. Дзень незалежнасці не адзначаецца ў Рэспубліцы Сербскай, і большасць баснійскіх сербаў звязваюць гэтую дату хутчэй з нападам на вяселлі, чым з рэферэндумам аб незалежнасці. Тэракт быў драматызаваны ў брытанскім ваенным фільме 1997 года «Сардэчна запрашаем у Сараева» з ваенізаванымі фарміраваннямі баснійскіх сербаў у якасці выканаўцаў і цывільных баснійскіх харватаў у якасці ахвяр. «Гэтыя змены былі ўведзены, відавочна, па палітычных прычынах», — лічыць кіназнаўца Горан Гоцыч. Антраполаг Стывен Харпер згодны. Ён піша: «Змена этнічнай ідэнтычнасці ў пастаноўцы вясельнай разні ў „Сардэчна запрашаем у Сараева“... паказвае яшчэ адзін прыклад таго, як кінематаграфічныя вобразы могуць выкарыстоўвацца для ідэалагічнага перапісвання гісторыі».
Эдэсхог (камуна)
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 2 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1984
10-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 5 снежня 1984 года, цырымонія ўручэння адбылася 24 студзеня 1985 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «Амадэй».
Міраслаў Гермашэўскі
Біяграфія
Памёр 12 снежня 2022 года ў Варшаве.
Пліса 2
Пліса́ 2 (, Плиса 2) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Верхнеангарскі хрыбет
Хрыбет знаходзіцца ў напрамку на паўночны ўсход ад возера Байкал. З поўначы абмяжоўвае Верхнеангарскую катлавіну. Даўжыня хрыбта каля 200 км. Вышыні да 2608 м. Складзены з крышталічных горных парод, прарваных інтрузійнымі гранітамі. Грэбень хрыбта вузкі, з трогамі, карамі і востраканцовымі вяршынямі. У ніжняй частцы схілах растуць лістоўнічныя лясы, вышэй — гальцы і горная тундра.
Расстралянае адраджэнне
Кульмінацыяй рэпрэсій стаў расстрэл 3 лістапада 1937 года. У гэты дзень былі расстраляныя Лесь Курбас, Мікалай Куліш, Мацвей Яворскі, Уладзімір Чахоўскі, Валяр’ян Падмагільны, Павел Філіповіч, Валяр’ян Палішчук, Клім Палішчук, Рыгор Эпік, Міраслаў Ірчан, Марк Вараны, Міхаіл Казарыс, Алекса Слісарэнка, Міхаіл Ялавы і іншыя — усяго больш за сто прадстаўнікоў украінскай інтэлігенцыі. Раней былі арыштаваны і пакараны смерцю мастакі-манументалісты браты Цімафей і Міхаіл Байчукі і мастакі іх кола, рух якіх вядома ў мастацтвазнаўстве як «байчукізм». 28 лістапада 1937 года была растраляна паэтэса Міраслава Сапілка.
Літаратурныя аб’яднанні
Галоўнымі літаратурнымі аб’яднаннямі былі «Ланка» (пазней «МАРС»), «Плуг», «Неакласікі», «Маладняк», «Заходняя Украіна», ЛОЧАФ (аб’яднанне арміі і флоту). Самым уплывовым быў «Гарт», на аснове якога пазней была створана ВАПЛІТЕ («Вольная акадэмія пралетарскай літаратуры»).
Проза і паэзія
Калі ў 1947 годзе Іван Баграны выдаў за мяжой паэтычны зборнік «Залаты бумеранг», яго другой назвай стала «Рэшткі страчанага, рэпрэсаванага і знішчанага». Творы здаваліся ў спецховы, забараняліся, бо супярэчылі ідэі сацыялізму. Хоць некаторыя функцыянавалі ў самвыдзе (Іван Баграны), рукапісных копіях, выдавалі за мяжой.
Ягор Аляксандравіч Клімянчук
Клубная кар’ера
У студзені 2019 года перайшоў у данецкі «Алімпік», які пакінуў у снежні таго ж года. У лютым 2020 года далучыўся да «Львова», а ў студзені 2021 года перабраўся ў армянскі клуб «Арарат-Арменія». Пакінуў каманду ў чэрвені 2022 года. У верасні 2022 года стаў іграком харкаўскага «Металіста».
Шахматы ў Беларусі
Сярэднявечча
У пазнейшы час шахматы не страцілі сваёй папулярнасці: так, у адпаведнасці з археалагічнымі даследваннямі ў Троцкім замку, атачэнне князёў Вялікага Княства Літоўскага вельмі захаплялася шахматамі. Не абміналі ўвагай шахматную гульню і славутыя літоўскія (беларускія) шляхецкія роды: вядома, што ў шахматы гуляла Барбара Радзівіл, а канцлер ВКЛ Леў Сапега меў уласны набор фігурак, якія былі зроблены са слановай косці. На Беларусі існавалі дзве традыцыі вырабу шахматных фігурак — стылізаваныя шахматы і шахматы-выявы як творы мастацтва. Матэрыяламі для вырабу шахмат з’яўляліся косці, рогі, дрэва і камень. У розных мясцінах шахматныя фігуркі мелі розную форму. Да прыкладу, віцебская ладдзя нагадвала трызубец, гродзенская — баявы карабель з вёсламі, ваўкавыскія пешкі ўяўлялі з сябе барабаншчыкаў, а лукомльскі ферзь — военачальніка. Апісанні шахматных фігурак пад рознымі назвамі сустракаюцца ў летапісных зводах.
Новы час
Пасля ўваходжання беларускіх зямель у склад Расійскай імперыі шахматы працягваюць карыстацца папулярнасцю сярод мясцовай шляхты, а шахматная гульня робіцца адным з атрыбутаў вялікалітоўскіх кавярань. Цікава, што сярод асабістых рэчаў Кастуся Каліноўскага, канфіскаваных расійскімі ўладамі, згадваецца і скрынка з шахматамі. На пачатку XX ст. папулярнасць шахмат на Беларусі значна ўзрастае. Так, у 1902 годзе ствараецца шахматны гурток у Мінску (у 1903 годзе быў надрукаваны яго статут), а ўжо ў 1904 годзе гурток праводзіў шахматны турнір, пераможца якога мусіў атрымаць жэтон з надпісам «Найлепшы шахматыст Мінска». У 1902 г. з’явіўся і першы шахматны аддзел у друкаваным выданні на тэрыторыі сучаснай Беларусі (у газеце «Мінскі лісток»; праіснаваў каля 8 месяцаў да 1903 г.). Значнай падзеяй у спартыўным жыцці Віцебска было стварэнне гуртка аматараў шахматнай гульні ў 1901 годзе. Першымі значнымі мерапрыемствамі віцебскіх шахматыстаў былі ўдзел у сеансе адначасовай гульні супраць майстра Я. Зноска-Бароўскага (Віцебск, 11 студзеня 1913 года), матч па перапісцы з шахматыстамі Цвяры , які доўжыўся ў 1913—1915 гг. і завяршыўся ўнічыю (1:1).
Моцеўкі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 12 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Новапагосцкага сельсавета, з 12 чэрвеня 1958 года да 11 лютага 1974 года — у склад Камянполлеўскага сельсавета.
Падгорны (ЗАТУ Жалезнагорск)
Падгорны (Подгорный) — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснаярскім краі Расіі. Уваходзіць у гарадскую акругу ЗАТУ Жалезнагорск. Размешчаны за 30 км на паўночны ўсход ад Краснаярска, на правым беразе ракі Енісей. Тэрыторыя пасёлка 7 кв. км.
Ідрэ (камуна)
Ідрэ 142-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі.
Сезар Мільштэйн
Біяграфія
Незалежна ад сваіх дасягненняў, Мільштэйн выступаў у якасці кіраўніка і натхнення для многіх у вобласці антыцел, а таксама заўсёды дапамагаў навуцы і вучоным у менш развітых краінах. Варта таксама згадаць, што, хоць Нобелеўская прэмія зрабіла б яго багатым чалавекам, Мільштэйн не запатэнтаваў сваё велізарнае адкрыццё, паколькі ён лічыў, што гэта — інтэлектуальная ўласнасць чалавецтва. Паводле яго перакананняў, яго праца не мела ніякага эканамічнага інтарэсу, толькі навуковы.
Згусанне крыві
Згусанне крыві — ахоўная рэакцыя арганізма, важнейшы этап працы сістэмы гемастазу, якая адказвае за спыненне крывацёку пры пашкоджанні сасудзістай сістэмы арганізма. Згусанню крыві папярэднічае стадыя першаснага сасудзіста-тромбацытарнага гемастазу. Гэты першасны гемастаз амаль цалкам абумоўлены звужэннем сасудаў і механічным закаркаваннем агрэгатамі трамбацытаў месца пашкоджання сасудзістай сценкі. Характэрны час для першаснага гемастазу ў здаровага чалавека складае 1-3 мін. Згусанне крыві (гемакаагуляцыя, каагуляцыя, плазменны гемастаз, другасны гемастаз) - складаны біялагічны працэс утварэння ў крыві нітак бялку фібрыну, які палімерызуецца і ўтварае тромбы, у выніку чаго кроў губляе цякучасць, набываючы тварожыстую кансістэнцыю. Згусанне крыві ў здаровага чалавека адбываецца лакальна, у месцы ўтварэння першаснай трамбацытарнай коркі. Час утварэння фібрынавага згустку - каля 10 мін.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1985
11-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 14 снежня 1985 года, цырымонія ўручэння адбылася 23 студзеня 1986 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «Бразілія».
Бёрдмэн
Сюжэт
Гісторыя акцёра Рыгана Томпсана, вядомага па ролі культавага супергероя Бёрдмэна, які на ўсе жылы рыхтуецца сыграць у брадвейскай п’есе, каб вярнуць сабе славу. За некалькі дзён да прэм’еры ён змагаецца са сваім эга, спрабуючы аднавіць сваю кар’еру, сваю сям’ю і сябе самога.
Насельніцтва Маўрытаніі
Насельніцтва Маўрытаніі (па ацэнцы на ліпень 2003) складае каля 3,1 млн чалавек. Гадавы прырост — 2,4 %. Сярэдняя працягласць жыцця — 60 гадоў. Заражанасць вірусам імунадэфіцыту — 0,8 % (ацэнка 2007). Пісьменнасць — 51 % (па перапісу 2000).
Сегіет-эль-Хамра
Рэгіён знаходзіцца паміж 27° 50' і 26° з.ш. На захадзе тэрыторыя абмежавана Атлантычным акіянам, на ўсходзе мяжа праходзіць уздоўж дзяржаўных меж Маўрытаніі і Алжыра. З'яўляецца спрэчнай тэрыторыяй паміж Марока і Сахарскай АДР, з 1991 года падзелена на дзве часткі вонкавым кольцам т. з. Сцены Ганьбы, якая з'яўляецца ў сутнасці дэмаркацыйнай лініяй паміж дзвюма дзяржавамі.
Дом Сінодзі-Папова
Дом Сінодзі-Папова — аб'ект культурнай спадчыны, які размяшчаецца па вуліцы Грэчаскай, 84 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці. Помнік архітэктуры.
Гравітацыйная хваля
Генерацыя гравітацыйных хваль
1
2
Пераход Судана да дэмакратыі
Падзенне ўрада Башыра
У снежні 2018 года ў Судане пачаліся пратэсты, калі ў некалькіх гарадах ўспыхнула серыя дэманстрацый з-за рэзкага росту кошту жыцця і пагаршэння эканамічнага стану. У студзені 2019 года ўвага пратэстуючых пераключылася з эканамічных пытанняў на заклікі да адстаўкі прэзідэнта краіны Амара аль-Башыра. У адказ кіраўніцтва дзяржавы абвясціла першае надзвычайнае становішча ў краіне за апошнія дваццаць гадоў на фоне растучых беспарадкаў, а таксама правяло шэраг перастановак ва ўладзе, якія так і не выправілі сітуацыю.
Пераходны ўрад
Орган створаны ў адпаведнасці з праектам канстытуцыйнай дэкларацыі ад жніўня 2019 года. У адпаведнасці з артыкулам 10 пункт b праекта канстытуцыйнай дэкларацыі, Савет складаецца з пяці грамадзянскіх асоб, выбраных Сіламі за свабоду і перамены (АСД), пяці вайскоўцаў, выбраных пераходным ваенным саветам (ПВС), і грамадзянскай асобы, абранага па дамове паміж ССД і ПВС. Старшынёй на працягу першых 21 месяца з’яўляўся вайсковец Абдэль Фатах аль-Бурхан, а на працягу астатніх 18 месяцаў старшынёй павінен быў стаць грамадзянскі член у адпаведнасці з артыкулам 10 пункт c.
Плаціна (збудаванне)
Гісторыя
У часы існавання Рымскай імперыі была характэрна здольнасць планаваць і арганізоўваць буйныя інжынерныя збудаванні. Рымскія планіроўшчыкі ўвялі новую канцэпцыю будаўніцтва буйных плацінных вадасховішчаў, якія могуць забяспечыць сталую падачу вады для гарадскіх паселішчаў, нават у сухі сезон. Іхняе наватарскае выкарыстанне воданепранікальнага гідраўлічнага раствора, у прыватнасці выкарыстанне рымскага бетону, дазволіла будаваць значна большыя па памерах плаціны чым гэта было раней, як плаціна на возеры ў Хомсе, хутчэй за ўсё самы вялікі водны бар’ер на сённяшні дзень, і плаціна Харбака, што знаходзілася ў Рымскай Сірыі.
Маркус Малін
Маркус Малін (фін. Markus Malin; нар. года, Лахці, Фінляндыя) — фінскі сноўбардыст, які выступае ў дысцыплінах біг-эйр і хаф-пайп. Двухразовы бронзавы прызёр Чэмпіянатаў свету па снаўбардзе у хаф-пайпе (2011, 2013); Шматразовы прызёр этапаў Кубка свету.
Храпянева
Храпяне́ва (, Храпенево) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Канава (Хоцімскі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Баханскага сельсавета.
Дзяржынскі раён (Краснаярскі край)
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Дзяржынскае.
Смалакі
Смалакі́ (, Смолаки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваверскага сельсавета.
Назараўскі раён
Адміністрацыйны цэнтр — горад Назарава.
Нарвежская палярная экспедыцыя (1893—1896)
Стаўленне ў ЗША і Вялікабрытаніі
Зусім іншае стаўленне чакала Нансена за мяжой, асабліва пасля дакладу 14 лістапада 1892 года ў Каралеўскім геаграфічным таварыстве Вялікабрытаніі. Пасля дакладу адбыліся спрэчкі (матэрыялы былі апублікаваныя ў «The Geographical Journal 1893», Т. 1, С. 1-32), якія паказалі, што Нансен апынуўся ў поўнай адзіноце.
Экспедыцыйнае судна
Нансен з самага пачатку меркаваў звярнуцца да  — вядучага суднабудаўніка Нарвегіі. Першы (вельмі асцярожны) ліст Нансен адправіў 6 сакавіка 1890 года. Арчэр доўга вагаўся, кантракт быў падпісаны 9 чэрвеня 1891 года. Моцна паўплывала на тэмп работ прапанова каралеўскай верфі ў пра пастаўку італьянскага дуба, які вылежаў пад дахам каля 30 гадоў. Было прапанавана тры праекты: Нансенам, Свердрупам і самім Арчэрам, якія ўзгадняліся даволі доўга. Закладка судна адбылася на верфі Арчэра ў 11 верасня 1891 года. Частка матэрыялаў прыйшлося заказваць у Германіі, аднак паравую машыну зрабілі ў Нарвегіі ў фірме Akers Mekaniske Wærksted.
Дрэйф кастрычніка 1893 — сакавіка 1895 гадоў
Толькі 19 мая 1894 года «Фрам» перасёк 81° пн. ш., рухаючыся ў сярэднім з хуткасцю 1,6 мілі ў суткі. (Нансен баяўся, што калі хуткасць дрэйфу будзе пастаяннай, на перасячэнне палярнага басейна спатрэбіцца не менш за 5—6 гадоў). У гэты перыяд было зроблена выдатнае адкрыццё: на месцы мелкага Палярнага басейна выявіўся акіян глыбінёй да 3850 м. Акіянаграфічныя і гляцыялагічныя даследаванні былі самымі працаёмкімі, патрабуючы ўдзелу ўсяго экіпажа. Бурэнне лёду выраблялася праз 10 дзён (звычайна 1-га, 10-га і 20-га чысла кожнага месяца), а прамеры марскіх глыбінь — кожныя 60 марскіх міль. Для дасягнення глыбіні 3800 м лотам патрабавалася не менш 2½ гадзін. Варта таксама адзначыць, што Нансен не меркаваў наяўнасці такіх глыбінь, у выніку чаго на «Фраме» не аказалася лот-ліня падыходнай даўжыні, і яго давялося зрабіць на борце з запасных такелажных снасцей: сталёвы трос быў разматаны на драты, з якіх быў сплеценых лот-лінь даўжынёй 5000 м. Усе работы вяліся на лёдзе пры тэмпературы -40 °C.
Наступныя месяцы былі прысвечаны ліхаманкавым зборам. Трэба было пабудаваць індывідуальныя нарты і каяк па эскімоскім узоры. З 3 па 5 студзеня 1895 года «Фрам» выпрабаваў наймацнейшыя за ўсю экспедыцыю лядовыя сціскі, так што каманда гатовая была эвакуявацца на лёд. Галоўнай небяспекай былі таросы, якія маглі ўсёй масай абрынуцца на палубу, і з дадатковым грузам у сотні тон «Фрам» не змог бы падняцца з лядовага ложа (лёд вакол судна меў таўшчыню 9 м). Да канца студзеня экспедыцыю вынесла плынямі на шырату 83° 34' пн. ш. Тым самым быў пабіты рэкорд Грылі 1882 года — 83° 24' пн. ш..
На Зямлі Франца-Іосіфа. Зімоўка
Недакладныя карты таго часу нічым не маглі ім дапамагчы, заставалася прайсці як мага далей да наступу зімы. Нарэшце, 28 жніўня 1895 года Нансен прыняў рашэнне застацца на зімоўку ў невядомай краіне. Зімоўка праходзіла з 28 жніўня 1895 па 19 мая 1896 года на мысе Нарвегія (81.12°N, 55.37°W) у заходняй частцы вострава Джэксана. Нансен і Ёхансен пабудавалі з маржовых шкур і камянёў зямлянку. Камяні выломліваліся з марэн, рычагом служыў абрэзак палазоў нарт, жвір друзлілі лыжнай палкай, рыдлёўку зрабілі з лапаткі маржа, прывязаўшы яе да перакладзіны нарт, а кіркай служыў нямыты ікол. Будаўніцтва вялося з 7 верасня, наваселле адсвяткавалі 28 верасня.
Студзень — жнівень 1896 года
Пачатак 1896 года адзначылася марозам -43 °C, моцныя лядовыя сціскі на гэты раз пачаліся ў лютым. Самым халодным днём было 15 студзеня, калі тэмпература апусцілася да -52 °C. 22 лютага адбыўся моцны шторм, сіла ветру даходзіла да 17 м/сек, пры гэтым да канца тыдня немагчыма было тапіць печку — цяга зусім адсутнічала. 28 лютага ўпершыню з’явіліся мядзведзі: ужо 14 месяцаў каманда «Фрама» не бачыла свежага мяса. Сонца ў 1896 годзе ўзышло 3 сакавіка. 13 красавіка рабіліся параўнальныя назірання каардынатаў з дапамогай тэадаліта і секстанта — на тэадаліте працавалі Свердруп і Скот-Хансен, з секстантам — Нурдал. Свердруп прыйшоў да высновы, што хібнасць пры гэтым не перавышае 2', але калі надвор'е не ідэальнае або назіраюцца міражы, можна карыстацца толькі тэадалітам. У красавіку пачалося раставанне лёду, таму змесціва ўсіх складоў было змешчана ў трумы «Фрама».
Ацэнкі і спадчына
Хоць Нансену не ўдалося дасягнуць Паўночнага полюса, паводле выразу сэра Клемента Маркхэма (старшыні Каралеўскага геаграфічнага таварыства): «нарвежская экспедыцыя вырашыла ўсе геаграфічныя праблемы Арктыкі». Экспедыцыя даказала, што ў раёне Паўночнага полюса адсутнічае суша, наўзамен адкрыўшы існаванне акіянскага басейна. Нансен адкрыў, што ў дрэйфе пакавых ільдоў велізарную ролю гуляе сіла Карыёліса ад кручэння Зямлі. На падставе аналізу вынікаў экспедыцыі, у 1902 годзе Нансен вывеў два простыя правілы, якія апісваюць хуткасць і кірунак дрэйфу лёду, вядомыя як «правілы Нансена», якія атрымалі шырокае практычнае прымяненне ў палярных экспедыцыях XX стагоддзя. Нансен таксама ўпершыню падрабязна апісаў працэс росту і раставання пакавых льдоў, а таксама апісаў феномен «мёртвай вады».
Марк Кермад
Меркаванне Кермада аб фільмах часта не супадае з грамадскім. Да прыкладу, яму не спадабаліся ўсе часткі «'», тры часткі «'» і сага «Зорныя войны», якую ён апісаў як вульгарную інфантылізацыю змрочнага жанру сур’ёзнай навуковай фантастыкі, на якой ён вырас. Ён таксама выказваў сваю незадаволенасць рэжысёрам Крысам Каламбусам, назваўшы яго «рэжысёрам-бухгалтарам», і даў негатыўныя адзнакі першым двум фільмам пра Гары Потэра, якія той рэжысіраваў. Аднак ён прызнаўся, што апошнія фільмы яму пачалі падабацца. Кермад таксама не хавае свайго непрымання 3D-фільмаў, асабліва трэнду падгонкі звычайных фільмаў да 3D.
Наўгароды
Наўгаро́ды (, Новгороды) — аграгарадок у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Цукровы трыснёг
Цукровы трыснёг  — род шматгадовых травяністых раслін сямейства метлюжковыя. Налічвае каля 11 відаў.