cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эфіопія
Гісторыя
Канчаткова аб’яднанне Эфіопіі завершана імператарам Менелікам II (1889—1913). Ён выйграў Італа-эфіопскую вайну (1895-96), падавіў сепаратызм, правёў грашовую рэформу, распачаў будаўніцтва тэлеграфных ліній і чыгункі. У пачатку 20 стагоддзя Эфіопія разам з Ліберыяй заставаліся адзінымі незалежнамі дзяржавамі Афрыкі. У выніку барацьбы за ўладу пасля смерці Менеліка II у 1916 годзе фактычным правіцелем (рэгентам) Эфіопіі стаў Тафары Маконен, які ў 1930 годзе абвясціў сябе імператарам пад імем Хайле Селасіе I (1930—1974). У 1931 годзе прынята першая канстытуцыя Эфіопіі, якая пацвердзіла абсалютную ўладу імператара. У выніку італа-эфіопскай вайны (1935-36) урад Мусаліні абвясціў Эфіопію часткай калоніі «Італьянская Усходняя Афрыка». У 1940—1941 гадах Эфіопія вызвалена брытанскімі войскамі і эфіопскімі партызанамі. З 1945 года Эфіопія — член ААН. У 1952 годзе да яе далучана былая італьянская калонія Эрытрэя. Нягледзячы на рост эканомікі ў 1950-1960-я гады захаванне манархіі выклікала незаадаволенасць у грамадстве. 12 верасня 1974 года Хайле Селасіе I скінуты, у сакавіку 1975 года манархія скасавана. Да ўлады прыйшлі рэвалюцыйна настроеныя ваенныя на чале з Менгісту Хайле Марыямам. Быў абвешчаны курс на пабудову сацыялізму, у 1984 года створана кіруючая Працыя працоўных Эфіопіі. У 1977—1978 гады самалійскія войскі спрабавалі захапіць эфіопскую правінцыю Агадэн, але націск быў адбіты. Актывізавалася барацьба за стварэнне незалежнай дзяржавы Эрытрэя. У 1980-я гады ўрадавыя войскі Эфіопіі пацярпелі ў Эрытрэі шэраг паражэнняў. Пры падтрымцы эрытрэйцаў створаны шэраг сепаратысцкіх рухаў ва ўнутраных раёнах Эфіопіі: Народны фронт вызвалення Тыгрэ, Фронт вызвалення Арома, якія аб’ядналіся ў Эфіопскі народны рэвалюцыйна-дэмакратычны фронт (ЭНДРФ). Пазіцыі сацыялістычнага ўрада былі падарваны эканамічнай разрухай і сістэматычнымі неўраджаямі, якія сталі прычынай смерці ад голаду больш як 1 млн.чалавек. У 1991 годзе ў выніку шматгадовай узброенай барацьбы сацыялістаў змяніў цяперашні ўрад, створаны Эфіопскім народным рэвалюцыйна-дэмакратычным фронтам (ЭНДРФ). У тым жа годзе адбылося фактычнае аддзяленне ад Эфіопіі правінцыі Эрытрэя, якая стала ў 1993 годзе незалежнай дзяржавай. Падзенне рэжыму Хайле Марыяма адначасова азначала страту народам амхара пануючага становішча ў краіне, якім ён карыстаўся шмат стагоддзяў. Старшынёй Пераходнага ўрада і кіраўніком дзяржавы стаў старшыня ЭНДРФ Мелес Зенаўі. У снежні 1994 года прынята новая канстытуцыя Эфіопія, якая замацавала федэратыўнае (замест ранейшага ўнітарнага) уладкаванне дзяржавы.
Літаратура Эфіопіі
Заснавальнікам сучаснай літаратуры Эфіопіі лічыцца Афэворк Гебрэ Іесус (гістарычная аповесць «Гісторыя, народжаная сэцам», 1908).
Спецыяльная тэорыя адноснасці
Стварэнне СТА
Перадумовай да стварэння тэорыі адноснасці з’явілася развіццё ў XIX стагоддзі электрадынамікі. Вынікам абагульнення і тэарэтычнага асэнсавання эксперыментальных фактаў і заканамернасцей у абласцях электрычнасці і магнетызму сталі ўраўненні Максвела, якія апісваюць эвалюцыю электрамагнітнага поля і яго ўзаемадзеянне з зарадамі і токамі. У электрадынаміцы Максвела скорасць распаўсюджвання электрамагнітных хваль у вакууме не залежыць ад скарасцей руху як крыніцы гэтых хваль, так і назіральніка, і роўная скорасці святла. Такім чынам, ураўненні Максвела аказаліся неінварыянтнымі адносна пераўтварэнняў Галілея, што супярэчыла класічнай механіцы.
Асноўныя паняцці
Падзеяй называецца любы фізічны працэс, які можа быць лакалізаваны ў прасторы і мае пры гэтым вельмі малую працягласць. Іншымі словамі, падзея цалкам характарызуецца каардынатамі (x, y, z) і момантам часу t. Прыкладамі падзей з’яўляюцца: успышка святла, становішча матэрыяльнай кропкі ў дадзены момант часу і т. д.
Цэнтральная гарадская бібліятэка (Жодзіна)
Гісторыя
Пачаткам і папярэднікам бібліятэкі ў Жодзіна стала чытальня, адкрытая ў 1921 г. на Маскоўскай вуліцы ў «чырвоным кутку» Жодзінскага сельсавета.
Даты і дасягненні
1998 г. — узнагароджанне дырэктара ЦБС Ганаровай граматай Беларускага фонду культуры.
Зарычнэ (Білапільскі раён)
Зарычнэ (Зарі́чне) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Рычкыўскай вясковай абшчыны.
Дымэрка
У ХІХ стагоддзі сяло Дымэрка было ў складзе Сяміпалакоўскай воласці Асцёрскага павета Чарнігаўскай губерні.
Транспарт у Казахстане
Чыгуначны транспарт
Працягласць чыгунак у Казахстане перавышае 15 тыс. км. 16 стыкавых пунктаў (11 з Расіяй, 2 з Узбекістанам, 1 з Кіргізіяй, 2 з Кітаем) злучаюць чыгуначную сістэму Казахстана з суседнімі дзяржавамі. Чыгуначныя сістэмы Расіі і Казахстана надзвычай узаемазалежныя.
У 2009 годзе на тэрыторыі краіны пачалося будаванне хуткаснай аўтамагістралі «Заходняя Еўропа — Заходні Кітай». Агульная працягласць дарогі складзе 8445 км, з іх 2787 км па тэрыторыі Казахстана (па Акцюбінскай, Кызылардынскай, Паўднёва-Казахстанскай, Жамбылскай і Алмацінскай абласцям). Таўшчыня асфальтабетоннага пакрыцця складзе 80 см, тэрмін службы аўтамагістралі — 25 гадоў без капрамонту, максімальная хуткасць руху — 120 км у гадзіну. Праектам агаданы аўтадарожныя масты праз шэраг рэк, развязкі ў двух роўнях, дарожна-эксплуатацыйныя комплексы, прыпынкавыя пляцоўкі, жывёлапрагоны, электронныя табло. Адначасна з будаваннем будуць рамантаваць і будаваць дарогі ў раёнах абласцей, якія знаходзяцца ўздоўж трасы.
Олбын
О́лбын (О́лбин) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Кіпціўскай вясковай абшчыны.
Сыняк (Білапільскі раён)
Сыняк (Синя́к) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Рычкыўскай вясковай абшчыны.
Трыпсін
Поліпептыд (складаецца з 223 амінакіслотных астаткаў), валодае процізапаленчым дзеяннем, паскарае зажыўленне гнойных ран, актывуе згусальнасць крыві, разбурае амярцвелыя тканкі. Выкарыстоўваецца ў медыцыне.
Секс
Сексуальная арыентацыя
Адрозніваюць гетэрасексуальныя (hetero — розны, разнаполы — гэта значыць паміж мужчынам і жанчынай) і гомасексуальныя (homo- аднолькавы, аднаполы) палавыя кантакты. Адпаведна вылучаецца сексуальная арыентацыя — перавага таго або іншага полу: гетэра- (цяга да процілеглага полу), гома- (да свайго полу) і бісексуальная (да абодвух палоў) арыентацыя. Тэрмін «метрасексуал», насуперак ходкаму меркаванню, не паказвае на сексуальную арыентацыю.
Сексуальнасць у міфалогіі і фальклоры
У сімволіцы, звязанай з гаспадарчай дзейнасцю, полавыя органы мужчыны ці жанчыны ўвасаблялі прадукцыйнасць у адносінах да палеткаў, насення, будучага ўраджаю. На Віцебшчыне, каб пшаніца ўрадзіла, гаспадар сеяў яе ўночы, распрануўшыся дагала. Калі садзілі гуркі, з мэтай стымуляцыі іх росту выкарыстоўвалі рэчы з выразнай фалічнай сімволікай: кол, палена, таўкач; забаранялася садзіць гуркі жанчыне не дзетароднага веку. Эратычную афарбоўку мела і качанне/кулянне жанчын на ніве падчас дажынак, а таксама маніпуляцыі з «барадой» — рэштай жытніх каласоў, пакінутых на полі.
Чыгуначны транспарт у Казахстане
Савецкі перыяд
У гады Вялікай Айчыннай вайны працягвалася будаванне стратэгічна важных чыгуначных магістраляў: магістраль Гур’еў — Кандагач-Орск (1936—1944), якая звязала нафтапромыслы Эмбы з Уралам і палепшыла зносіны паміж шэрагам рэгіёнаў РСФСР; лінія Акмолінск-Карталы (1939—1943), забяспечылая, у прыватнасці, эфектыўную дастаўку вугалю Караганды на Паўднёвы Урал; лініі Коксу-Цекелі-Талдыкарган і Атосу-Каражал. Працягласць казахстанскіх сталёвых магістралей дасягнула 10 тысяч км. Перыяд Вялікай Айчыннай вайны адзначаны і стварэннем на чыгунках Казахстана вытворчай базы па рамонце рухомага састава і пуцявой гаспадаркі.
Бэзугліўка (Сноўскі раён)
Бэзугліўка (Безу́глівка) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Элін
Э́лін, або Ге́лен (Ελλην) — уладар Фесаліі, міфічны продак элінаў.
Верхнія Таінты
Верхнія Таінты — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Таргынскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 63 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Касыма Кайсенава. Код КАТА — 636273300.
Мікалай Канстанцінавіч Чартко
Узнагароды
Медалі «За доблесную працу» (1970), «Ветэран працы» (1985), Грамата Вярхоўнага Савета БССР (1971), нагрудны знак «Пераможца сацыялістычнага спаборніцтва» (1978).
Імператарская Акадэмія мастацтваў
Век акадэмізму
Фінансавае становішча акадэміі ўмацавалася пасля яе перадачы ў распараджэнне Міністэрства імператарскага двара. Павелічэнне сродкаў дазволіла больш рэгулярна адпраўляць пансіянераў за мяжу, дзе (у Рыме) было створана апякунства для іх. Выхаваўчае вучылішча было ў 1843 г. зачынена. У 1830-я гг. Канстанцін Тон заняўся абнаўленнем інтэр’ераў і спраектаваў новыя багата аздобленыя залы — Рафаэлеўскую і Тыцыянаўскую.
Акадэмія ў канцы XIX — пачатку XX стст
У канцы XIX стагоддзя на акадэмію выдаткоўвалася штогод 72626 руб. Акрамя падрыхтоўкі мастакоў, Акадэмія мастацтваў перыядычна праводзіла выстаўкі карцін. Мастацкі музей пры акадэміі быў агульнадаступным.
Павел Іванавіч Ткачоў
Біяграфія
Працаваў у газеце «Зорька» (з 1955, загадчык аддзела пісем), «Піянер Беларусі» (1960—1964, адказны сакратар), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1967, філалагічны факультэт, кафедра рускай класічнай літаратуры, з 1969 — загадчык кафедры, адначасова ў 1981—1986 — дэкан факультэта журналістыкі).
Андрэй Іванавіч Швед
Біяграфія
У 1998—2006 гадах праходзіў службу на розных пасадах у Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь. У 1998—1999 гадах працаваў пракурорам аддзела Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь па наглядзе за следствам у органах унутраных спраў. У 1999—2003 гадах працаваў старшым пракурорам аддзела Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь па наглядзе за расследаваннем крымінальных спраў і выкананнем законаў па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй. У 2003—2004 гадах працаваў намеснікам начальніка аддзела па наглядзе за выкананнем заканадаўства па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй упраўлення Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй. У 2004—2005 гадах працаваў начальнікам аддзела па наглядзе за выкананнем заканадаўства па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй упраўлення Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй. У 2005—2006 гадах працаваў начальнікам упраўлення прававога забеспячэння, інфармацыі і грамадскіх сувязей Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь.
З 2012 года па 22 красавіка 2013 года працаваў першым намеснікам Старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь.
Іосіф Іпалітавіч Жылінскі
Навуковая дзейнасць
У 1863—1873 гг. кіраваў градусным вымярэннем дугі паралелі 52 градусы паўночнай шыраты (на Беларусі гэта прыблізна па лініі Брэст — Пінск — Мазыр — Гомель). У 1881—1893 гг. кіраваў трыянгуляцыяй заходняй тэрыторыі Расійскай імперыі.
Сяргей Валянцінавіч Дубовік
Біяграфія
Скончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага (кваліфікацыя «Настаўнік рускай і беларускай мовы і літаратуры», 1975), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (кваліфікацыя «Эканаміст-менеджар», 1996).
Жанна Барысаўна Шкурдзюк
Біяграфія
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас (2004).
Літоўскія паходы да 1270 года
1167
Менскі князь Валадар разам з літоўцамі разбіў полацкага князя Усяслава Васількавіча, заняў Полацк і пайшоў да Віцебска, але літоўцы спалоханыя начной бурай (або набліжэннем смаленскіх войскаў) разышліся на лясах, што вымусіла Валадара вярнуцца ў Менск.
1203
Палачане хадзілі супраць немцаў у Лівонію і адступілі ад Гольма, але герцыкскі князь Усевалад з літоўцамі парабаваў ваколіцы Рыгі.
1204
Зіма: Ольгавічы хадзілі на Літву, забіта 1700 літоўцаў.
1210
Паход літоўцаў на Рыгу.
1213
Зіма 1212/1213: Літоўцы хадзілі ў Лівонію ва ўладанні Ордэна мечаносцаў, паход з цяжкасцю адбіты немцамі.
Бутаўшчына
Бутаўшчына (Бу́товщина) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мыкалаіўкай пасялковай абшчыны.
Вэлыкы Шчымэль
Вэлыкы Шчымэль (Вели́кий Щимель) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Глыбокы Ріг
Глыбокы Ріг (Глибокий Ріг) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Рэўматоідны артрыт
Этымалогія назвы
Слова «рэўматоідны» паходзіць ад rheumatoidea, дзе rheumat- утворана ад ῥεῦμα, што значыць «плынь», а суфікс -oideus азначае «падобны». Слова «артрыт» ўтворана ад arthrîtis, дзе arthr- ад ἄρθρον перакладаецца як «сустаў» і суфікс «-itis» значаць «стан запалення».
Гісторыя
Першае апісанне рэўматоіднага артрыту як самастойнай назалагічнай формы (пад назвай першаснай астэнічнай падагры — la goutte asthénique primitive) было выканана ў 1800 годзе Агюстэнам Жакобам Ландре-Бавэ па выніках назіранняў у шпіталі Сальпетрыер пад кіраўніцтвам Філіпа Пінеля. Захворванне атрымала сваё сучаснае імя ў апублікаваным 1859 годзе «Трактат пра прыроду і лячэнне падагры і рэўматычнай падагры» Альфред Бэрынг Гаро.
Саколья Гара
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Рэбрышча
Рэ́брышча (, Ребрище) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрошыцкага сельсавета.
Biston betularia
Біялогія
Лёт матылькоў у маі-чэрвені. Самкі адкладаюць яйкі купкамі, часцей за ўсё ў шчыліны кары дрэў. Адна самка адкладае 600—2000 яек.
Іваніўка (Сноўскі раён)
Іва́наўка  ці Іваніўка (Іва́нівка) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Уладзімір Іванавіч Маркоўскі
Біяграфія
З 1954 г. служыў у Порт-Артуры, на Паўночным флоце. У 1961 годзе ўдзельнічаў у выпрабаваннях ядзернай зброі на архіпелагу Новая Зямля. У 1962—1972 гг. У. І. Маркоўскі камандзір 1-га вучэбнага атрада ВМФ СССР у Пінску.
Рагачова (Карахоткінскае сельскае паселішча)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 4 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 8 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Калодня. За 4 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ваўчайка на лініі Масква — Мінск.
Урджар
Урджар — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Урджарскай сельскай акругі. Код КАТА — 636430100.
Baorisa hieroglyphica
Baorisa hieroglyphica — від молей з сямейства. Упершыню быў апісаны брытанскім энтамолагам Фрэдэрыкам Мурам у 1882 годзе. Род доўгі час лічыўся манатыпным, але з часам былі апісаны яшчэ тры віды.
Фадзей Уладзіслававіч Дмахоўскі
Фадзей Уладзіслававіч Дмахоўскі (—) — беларускі жывапісец, педагог.
Біяграфія
Пахаваны на могілках Роса ў Вільне.
Ракава (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 6 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Мошны. За 13 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Самара (Білапільскі раён)
Самара (Сама́ра) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мыкалаіўкай пасялковай абшчыны.
Вадзім Уладзіміравіч Броўцаў
Вадзім Уладзіміравіч Броўцаў (нар. 26 ліпеня 1969) — прэм’ер-міністр Рэспублікі Паўднёвая Асеція з 2009 года.
Іосіф Аляксандравіч Бродскі
Пераследванні, суд і ссылка
У перыпынку паміж судовымі паседжаннямі Бродскі быў прымусова заключаны ў псіхіятрычны шпіталь з мэтай псіхіятрычнай экспертызы.
Слабада (Лоінскае сельскае паселішча)
Слабада (Слобода) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007).
Канатжан Байзакавіч Алібекаў
Біяграфія
У канцы 1991 года з’яўляўся адным з кіраўнікоў камісіі, што інспектавала біялагічныя аб’екты ЗША. Інспекцыя паказала, што Злучаныя Штаты спынілі ваенныя біялагічныя распрацоўкі ў пачатку 70-х гадоў.
Кен Алібек з’яўляўся адным з распрацоўнікаў канцэпцыі абароны ЗША ад біялагічнай зброі і біялагічнага тэрарызму. Апублікаваў у ЗША некалькі кніг і кіраўніцтваў для лекараў па медычнай абароне ад біялагічнай зброі і прыродных эпідэмій. Кансультуе Кангрэс ЗША па пытаннях медычнай і тэхнічнай абароны ад натуральных і «рукатворных» эпідэмій. За змяншэнне пагрозы біялагічнай вайны і біялагічнага тэрарызму ў свеце ўзнагароджаны медалём Кангрэса ЗША «За выбітны ўнёсак у дасягненне міру». Распрацаваў і апублікаваў у ЗША канцэпцыю неспецыфічнай імуннай абароны падчас эпідэмій, а таксама прынцыпы «зваротнай вакцына-логіі» для стварэння сінтэтычных вакцын з выкарыстаннем камп’ютарнага мадэлявання.
У 2005 годзе прапанаваў сваю дапамогу ўраду Казахстана, як спецыяліст па біятэхналогіі і фармакалогіі.
Лулу і Нана
Лулу́ і Нана — кітайскія дзяўчынкі-блізняты, якія нарадзіліся ў лістападзе 2018 года. Іх сапраўдныя імёны грамадскасці невядомыя, ім далі псеўданімы Лулу і Нана. Па словах даследчыка, Хэ Цзянькуя, гэтыя двайняты — першыя ў свеце дзеці, генетычна адрэдагаваныя па клеткам зародкавай лініі. Хэ Цзянькуй паведаміў, што дзяўчынкі нарадзіліся здаровымі. Бацькі дзяўчынак былі ўдзельнікамі клінічнага выпрабавання, праведзенага Цзянькуем, у якім ён прапаноўваў стандартныя паслугі па экстракарпаральнаму апладненню але, акрамя таго, выкарыстаў CRISPR-Cas9, тэхналогію, якая можа мадыфікаваць ДНК, для мадыфікацыі гена CCR5 у зародка. Гэта было зроблена для надання генетычнай ўстойлівасці супраць віруса ВІЧ. Эксперымент праводзіўся таемна да лістапада 2018 года.
Абнародаванне эксперыменту
Пасля апублікавання інфармацыі аб досведах Цзянькуя Паўднёвы навукова-тэхналагічны ўніверсітэт (SUSTech), супрацоўнікам якога ён з’яўляецца, паспяшаўся дыстанцыявацца ад яго дзейнасці, распаўсюдзіўшы заяву, што Цзянькуй праводзіў свае выпрабаванні за межамі іх кампуса ў непрацоўны час, і яны нічога не ведалі аб праекце і яго характары. Нацыянальная камісія па ахове здароўя Кітая таксама дала распараджэнне правінцыйным чыноўнікам аховы здароўя расследаваць дзейнасць Цзянькуя.
Паходжанне
Эмбрыёны, якія сталі пасля Лулу і Нана, былі створаны падчас клінічнага выпрабавання, праведзенага Хэ Цзянькуем з Паўднёвага навукова-тэхналагічнага ўніверсітэта ў Шэньчжэні. Цзянькуй падчас свайго адпачынку ва ўніверсітэце працаваў у гарадской бальніцы для жанчын і дзяцей. Там ён адбіраў пары, якія хацелі мець дзяцей; мужчына павінен быў быць ВІЧ- пазітыўным, а жанчына — незаражоннай. Пары былі набраныя праз групу па абароне ад СНІДу, якая базуецца ў Пекіне, пад назвай Baihualin. Ён трымаў у сакрэце клінічнае выпрабаванне ад навуковай супольнасці, і па стане на 28 лістапада заставалася незразумелым, ці далі ўдзельнікі сваю інфармаваную згоду.
Навуковы бок эксперымента па рэдагаванню генома
Цзянькуй узяў сперму і яйкаклеткі ў пар, правёў з імі экстракарпаральнае апладненне, а затым адрэдагаваў геномы атрыманых эмбрыёнаў з дапамогай CRISPR / Cas9. Рэдагаванню падвергнуўся ген CCR5, што кадуе бялок, які ВІЧ выкарыстоўвае для пранікнення ў клеткі. Цзянькуй спрабаваў штучна стварыць спецыфічную мутацыю ў гене (CCR5 Δ32), якая сустракаецца ў нешматлікіх людзей — якая, магчыма, надае прыроджаную ўстойлівасць да ВІЧ, як гэта было ў выпадку з. Ён сказаў, што дзяўчынкі ўсё яшчэ нясуць функцыянальныя копіі CCR5 разам з адключанай CCR5, улічваючы генетычны мазаіцызм і сучасны ўзровень тэхналогіі рэдагавання зародкавай лініі. Таксама варта адзначыць, што існуюць формы ВІЧ, якія выкарыстоўваюць іншы рэцэптар замест CCR5, і маніпуляцыі, праведзеныя Цзянькуем, не змаглі б абараніць Лулу і Нану ад гэтых формаў захворвання.
Палітычныя зняволеныя
Апісаныя крытэрыі з'яўляюцца падказкай для прадстаўнікоў ПАСЕ ў асобных краінах, у адносінах да каго можна ствараць фармальныя рэкамендацыі аб прызнанні "палітычным вязнем".
Палітычныя зняволеныя ў Рэспубліцы Беларусь
Тым часам як большасць краін свету не мае ўласнага, заканадаўча замацаванага або звычаёва сфармуляванага, азначэння паняцця "палітычных вязняў", на Беларусі крытэрыі аднясення асоб да ліку палітычных зняволеных былі апрацаваныя ў красавіку 2012 года на круглым стале, ініцыяваным каардынацыйнай групай «За Волю». Прадстаўнікі грамадскай супольнасці, эксперты ў галіне права, а таксама родныя вязняў, якія сабраліся на абмеркаванне крытэрыяў, карысталіся, у тым ліку, распрацоўкамі ўжо названай Amnesty International, як і крытэрыямі, прапанаванымі незалежнымі экспертамі Савета Еўропы. У выніку супольнай працы, паўстаў унікальны і актуальны — ва ўмовах ігнаравання гэтага пытання з боку афіцыйнай улады — дакумент, паводле каторага:
Міс Сусвет
Гісторыя
Пасля перамогі ў конкурсе Міс Амерыка 1951 года Іяланда Бетбезэ адмовілася пазаваць у купальніках Catalina, якія вырабляліся кампаніяй Pacific Mills, якая была буйным фундатарам конкурсу. Тады ў 1952 годзе Pacific Mills выйшла з удзелу ў Міс Амерыка і заснавала альтэрнатыўны амерыканскі конкурс Міс ЗША і міжнародны конкурс Міс Сусвет. Першы конкурс быў праведзены ў Лонг-Біч і на ім перамагла Армі Куусела з Фінляндыі.
Ў
Гук [ў] — звонкі лабіявелярны паўгалосны (voiced labiovelar semivowel).
Гісторыя
Лічыцца, што падставай з’яўлення гуку [ў] на месцы этымалагічнага [в] (кроў, праўда) была наяўнасць у старабеларускіх дыялектах губна-губнога [w] супраць губна-зубнога [в] (або [v]) у рускіх і палякаў, а прычынаю — падзенне рэдукаваных [ъ], [ь]. Дакладна невядома, калі адбыўся дадзены пераход, але ўжо ў грамаце 1229 года пісалася: оутвєрдять; уꙁдоумалъ; оу риꙁє; оу роусе; оустоко (усток); оу смольнєскь; оуꙁяти; наоуспять і г.д.
Не пазней за 1870 год асобная літара для гука [w] трапляе ў беларускую кірыліцу. У 1870 годзе выкарыстоўваць камбінацыю «у з брэвісам» як адпаведнік лацінкавай «ŭ» для беларускай мовы прапанаваў расійскі даследчык фальклору Пётр Бяссонаў (ён таксама выкарыстоўвае «ў» у кнізе «Белорусские песни», выдання 1871 года, напрыклад: «я чуў, шоўкову хустку, скарбу жаловаў, а нашаму пану ўсё повялося»). У 1874 годзе этнограф Павел Шэйн выдае кнігу «Белорусские народные песни», у якой аўтарскі тэкст на рускай мове, але перадача аўтэнтычных тэкстаў беларускіх песень па-беларуску. Тут паслядоўна ўжываецца літара «ў», напрыклад: «не даў, слаўны, жоўтымъ зярномъ, а ўзяў вутку, заўтра раненька, нясуць намъ бутэлькі поўненькі». Ужываецца «ў» і ў «Смаленскім этнаграфічным зборніку» Уладзіміра Дабравольскага, выдадзеным у 1891 годзе ў Санкт-Пецярбургу: «мужикъ параіў, пра то ня вѣдаў, даўжок, узяў, яны ня ўси». Сярод ранніх выпадкаў ужывання кірылічнай літары «ў» — апублікаваная ў Санкт-Пецярбургу ў 1895 годзе брашура з вершам — A.J. (Александр Ельский) «''Сынокъ! Расказъ зъ праўдзиваго здарэньня… 1895 року''». Ёсць літара «ў» і ў пасмяротным выданні Янкі Лучыны «Вязанка» (1903). Да 1907 года «ў» пачало ўжывацца ў беларускай кірыліцы больш-менш паслядоўна.
Бяларучы
Бяла́ручы (, Беларучи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
Ў
Чаргаванне «у» з «ў»
Людзі рвуць і топчуць кветкі Без патолі, А гуголь расце, не дбае, Ў поўнай волі.
Бяларучы
Інфраструктура
У вёсцы размешчаны Дом культуры, бібліятэка, базавая школа, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, крама.
Якуб Барт-Чышынскі
Біяграфія
У паэме «Жаніх» (1876, апубл. у 1926), вершах (зборнікі «Кніга санетаў», 1884, «Формы», 1888), якія ўвабралі вобразы народнай паэзіі, сцвярджаў рэалістычны кірунак у лужыцкай літаратуры. Акрамя таго, аўтар шматлікіх санетаў, балад, лірычных вершаў.
Мір (значэнні)
Таксама слова Мір з’яўляецца тапонімам.
Міс Беларусь-2004
Фінал конкурсу «Міс Беларусь» у 2004 годзе праходзіў у Палацы Рэспублікі.
Карбачоўка
Карбачо́ўка (, Корбачёвка) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
Прэмія імя Якуба Чышынскага
Гісторыя
З 1995 года прэмію стала прысуджаць грамадская арганізацыя «Фонд сербалужыцкага народа». Як правіла, прэмія прысуджаецца адзін раз у два года за выдатныя дасягненні ў галіне грамадскага жыцця лужыцкага народа, культуры, мастацтва, навукі і за садзейнічанне перспектыўным пачынанням у іх развіцці. Прэмія складаецца з галоўнай узнагароды і прэміі, якая ўручаецца саветам папячыцеляў «Фонду сербскага народа». Узнагароджанне лаўрэатаў адбываецца ў жаночым кляштары «Зорка Марыі», які знаходзіцца ў лужыцкай вёсцы Паньчыцы-Кукаў.
Рабікі (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 25 км на захад ад Смаленска, за 2 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Удра. За 2 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Міхал Бярновіч
Службовая дзейнасць
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай і стварэння Мінскай губерні і Слуцкага павета, 10 верасня 1793 быў выбраны ў склад дэлегацыі паслом ад Слуцкага павета ў Санкт-Пецярбург, а ў 1795 быў выбраны на пасаду слуцкага павятовага маршалка (1795—1802) і некалькі раз пераабіраўся. У 1797—1799 выконваў абавязкі мінскага губернскага маршалка. У 1796 атрымаў чын сапраўднага стацкага саветніка.
Маёнткі
У 1748 атрымаў каралеўскі прывілей Аўгуста III на закладанне мястэчка ў маёнтку Бабоўня (пад апякунствам свайго дзядзькі Міхала Мержаеўскага). Атрымаў у валоданне Карачэўскае (Крэўскае) староства — быў карачэўскім (крэўскім) старостам (1763—1775).
Свяціцкае Урочышча
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 33 км на захад ад Смаленска, за 0,5 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 1,5 км на ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Масква — Мінск.
Мюон
мюоны з’яўляюцца антычасціцамі адзін аднаго. Яны маюць роўныя масы і спіны, але процілеглыя зарады.
Сож (вёска)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 7 км на поўдзень ад Смаленска, на беразе ракі Сож. За 5 км на захад ад вёскі праходзіць аўтадарога Арол — Віцебск. За 11 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2019
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2019 — 83-ы чэмпіянат свету, які прайшоў у Славакіі (Браціслава і Кошыцы) з 10 па 26 мая. Чэмпіёнам свету трэці раз у гісторыі стала зборная Фінляндыі.
Разанава (Хохлаўскае сельскае паселішча)
Разанава (Рязаново) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 24 жыхары (2007).
Фрэдэрык Тэадор Эме
Біяграфія
У 1773 годзе правёў у Нясвіжы дзве аперацыі: адну па выдаленні лістападобнай пухліны, другую — па выдаленні камянёў урэтры, якія выклікаюць гангрэнізацыю машонкі. Сваім вопытам па іх правядзенні Ф. Т. Эме падзяліўся ў двух працах «Назіранне над левай жаночай малочнай залозай, часткова паражанай на рак … які паўтара года прычыняў невыносныя болі і быў пасечаны 19 мая 1773 года» і «Апісанне каменя, які знаходзіўся ва ўрэтры 22 гады і пасечанага ў Нясвіжы 9 лютага 1773 года Фрэдэрыкам Тэадорам Эме, практыкам медыцыны, хірургіі і акушэрства, з гравюрамі», якія выйшлі на польскай мове ў нясвіжскай друкарні.
Скрыпарава (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўночны захад ад Смаленска, за 1,5 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 6 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Красны Бор на лініі Масква — Мінск.
Курыная вайна
«Курыная вайна» (Wojna kokosza) — рокаш польскай шляхты, які адбыўся ў ліпені 1537 г. у Рускім ваяводстве і Львове, для таго, каб спыніць умацаванне ўлады караля польскага і вялікага князя літоўскага Жыгімонта I Старога і каралевы Боны Сфорцы. Рокаш амаль не паўплываў на становішча магнатаў, якія надалі яму здзеклівую назву ад з'едзеных шляхтай усіх кур «ад яек да курыцы» каля Глынян і Львова.
Пажар на АС-31
1 ліпеня 2019 года на атамным глыбакаводным апараце АС-31 (па іншых крыніцах АС-12) «Лашарык», што знаходзіўся на палігоне баявой падрыхтоўкі Паўночнага флоту Расіі ў раёне Кольскага заліва Баранцавага мора, адбылося ўзгаранне, якое прывяло да гібелі 14 маракоў.
Сямкова (Лагойскі раён)
Сямко́ва (, Семково) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
Алёшкін (Суражскі раён)
Гісторыя
Узнік у 2 палову XIX ст. як хутар.
Аляксандр Георгіевіч Длатоўскі
Біяграфія
з 1961 г. працаваў у дзяржаўным праектным інстытуце «Мінскпраект». Мастак-канструктар на станкабудаўнічым заводзе імя Кастрычніцкай рэвалюцыі (1964—1966). Вядучы мастак-канструктар, загадчык лабараторыяй тэхнічнай эстэтыкі ў канструктарскім бюро дакладнага электроннага машынабудавання (1966—1971). З 1971 года працаваў у Беларускім філіяле НДІТЭ — вядучы мастак-канструктар, галоўны мастак-канструктар праектаў аддзела машынабудавання, загадчык аддзелам тавараў народнага спажывання, кіраўнік аддзела тавараў народнага спажывання пры Мінгарвыканкаме (Гарадскі каардынацыйны цэнтр па таварах народнага спажывання). Старшыня Беларускага саюза дызайнераў (1987—1995). Дырэктар Беларускага нацыянальнага дызайн-цэнтра (1992—1996). З 1991 года кіраўнік творчай дызайн студыі «Д». Дэкан факультэта дызайну Беларускай акадэміі мастацтваў (1998). Дацэнт кафедры прамысловага дызайну Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (2000—2009). Дацэнт кафедры дызайну БДУ (2009). Член міжнароднай асацыяцыі Саюза Дызайнераў (1994). Дарадца па пытаннях дызайну Беларускай акадэміі архітэктуры (2000).
Сакалова (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 9 км на паўночны захад ад Смаленска, за 1 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Папоўка. За 6 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ракітная на лініі Масква — Мінск.
Ісэкай
Сучасныя творы
Іншыя раннія анімэ і мангі, якія можна аднесці да ісэкаяў, уключаць Mashin Hero Wataru (1988), NG Knight Ramune & 40 (1990), Fushigi Yugi (1992), El-Hazard (1995) і The Vision of Escaflowne (1996), у якіх галоўныя героі пры трапленні ў іншы свет не змянялі аблічча. Іншыя ісэкаі 1990-х гадоў уключаюць раман і анімэ-серыял Juuni Kokuki (1992), манга/анімэ/гульнявая франшыза Magic Knight Rayearth (1993), візуальную навэлу Kono Yo no Hate de Koi o Utau Shōjo YU-NO (1996), манга і анімэ-серыял Inuyasha (1996), а таксама анімэ-серыялы Ima, Soko ni Iru Boku і Digimon adventure (абодва 1999). «Панесеныя прывідамі»(2001) быў адным з першых анімэ-фільмаў ісэкай, вядомых ва ўсім свеце, хоць тэрмін «ісэкай» у той час шырока не выкарыстоўваўся.
Юрый Іванавіч Малееў
Ігравая
У 1995—1996 гадах гуляў за нацыянальную зборную Беларусі.
Разанава (Стабенскае сельскае паселішча)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Малахаў (Суражскі раён)
Гісторыя
Хутар заснаваны ў 1865 годзе двума братамі, выхадцамі з вёскі Уюкава. Аднаго з братоў клікалі Янка, а другога — Малах, таму хутар называюць Малахаў або Янкін.
У 1915 годзе на хутары ўжо налічвалася 6 дамоў.
Кабанбай (Бестэрэкская сельская акруга)
Кабанбай — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бестэрэкскай сельскай акругі. Код КАТА — 636443300.
Крывое (возера, Пастаўскі раён, каля вёскі Навікі)
Плошча паверхні 0,19 км². Даўжыня 0,75 км, найбольшая шырыня 0,22 км. Даўжыня берагавой лініі 1,9 км. Плошча вадазбору 5,25 км².
Смугуліна
Смугуліна (Смугулино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.
Красны Пахар (Суражскі раён)
Красны Пахар (Красный Пахарь) — пасёлак у Суражскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Італьянская энцыклапедыя
Італьянская энцыклапедыя, «Энцыклапедыя Трэкані», «Італьяна», поўная назва «Італьянская энцыклапедыя навук, літаратуры і мастацтваў» (l’Enciclopedia Italiana di scienze, lettere ed arti) — найбуйнейшая італьянская універсальная энцыклапедыя. Першае выданне «Італьянскай энцыклапедыі» выйшла ў перыяд 1925-1936 гадоў у аб'ёме 35 тамоў плюс адзін даведачны. Аб'ём кожнага тома - каля тысячы старонак (у сярэднім - 1015). Сумарная колькасць артыкулаў у энцыклапедыі - каля 60 тысяч; прыкладна 50 млн. слоў.
Спас-Ліпкі
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Нацыянальная акадэмія навук Казахстана
Нацыянальная акадэмія навук Казахстана
У 1999 годзе Акадэмія навук была адлучана ад міністэрства, пры гэтым усе акадэмічныя інстытуты засталіся ў складзе міністэрства.
Жалабок (Талалаіўскі раён)
Жалабок (Жолобок) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Талалаіўскай пасялковай абшчыны.
Святаяннік распасцёрты
Святаяннік распасцёрты (Hypericum humifusum) — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе, акрамя ўсходу і Скандынавіі і на захадзе Паўночнай Афрыкі.
Красны Калядын
Красны Калядын (Кра́сний Коля́дин) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Талалаіўскай пасялковай абшчыны.
Аагоній (клетка)
Аагоній — няспелая палавая клетка, здольная да мітозу.
Blender
Інтэрфейс карыстальніка
Blender меў рэпутацыю праграмы, складанай для навучання. Амаль кожная функцыя мае адпаведнае спалучэнне клавіш, і ўлічваючы колькасць магчымасцяў, што мае Blender, кожная клавіша ўключана ў болей чым адно спалучэнне (shortcut). З тых пор як Blender стаў праектым з адкрытым кодам, былі даданы поўныя кантэкстныя меню да ўсіх функцый, а карыстанне інструментамі зроблена больш лагічным і гнуткім. Адбылося паляпшэнне інтэрфейса карыстальніка з увядзеннем колерных схем, празрыстых плаваючых элементаў, уведзена новая сістэма прагляду дрэва аб’ектаў і ўнесены розныя дробныя змены.
Экспарт у Web
WebGL фрэймворк Blend4Web дазваляе экспартаваць падрыхтаваныя ў Blender сцены для паказу ў стандартных браўзерах, без патрэбы інсталявання якіх-небудзь пашырэнняў.
Мастакі, які карыстаюцца Blender
Вядомыя мастакі, якія ўжываюць Blender як свой асноўны ці адзін з інструментаў:
Выкарыстанне ў кіно
Найбольш буйныя камерцыйныя праекты, якія амаль цалкам былі зроблены ў Blender на дадзены момант з’яўляюцца Maya and the Three (2021) і Next Gen. Адным з першых буйных камерцыйных праектаў, напрацягу стварэння якога быў ужыты Blender, з’яўляецца фільм Чаловек-павук 2. Blender выкарыстоўваўся для стварэння аніматыкі (animatics) і прадвізуялізацыі ўсёй гісторыі для storyboard department.
Любашыўка
Любашыўка (Любаші́вка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны, раённы цэнтр. Чыгуначная станцыя на лініі Падзільск - Памічна. Каля пасёлка праходзіць аўтамагістраль Кіеў - Адэса.
Вячаслаў Леанідавіч Герашчанка
Кар’ера трэнера
У 2006 годзе пачаў трэнерскую кар’еру ў «Савіце». Пасля спынення існавання «Савіта» перайшоў у 2009 годзе на працу ў БАТЭ, дзе быў трэнерам дубля.
У верасні 2011 года прызначаны галоўным трэнерам магілёўскага «Дняпра», які на той момант займаў апошні радок табліцы. Герашчанка не змог выправіць сітуацыю, нават нягледзячы на тры перамогі ў трох апошніх турах, і «Дняпро» апусціўся ў Першую лігу. У наступным сезоне пасля дрэннага пачатку ў Першай лізе «Дняпро» пачаў атрымліваць перамогу за перамогай, і за два туры да фінішу гарантаваў вяртанне ў элітны дывізіён. У сезоне 2013 «Дняпро» паказваў нестабільную гульню. У выніку ў кастрычніку 2013 года Герашчанка пакінуў пасаду галоўнага трэнера магілёўскай каманды.
У студзені 2019 года зноў узначаліў «Ліду». Каманда, якая істотна абнавіла склад у бок амаладжэння, пад кіраўніцтвам Герашчанкі выдала свой найлепшы старт у Першай лізе за доўгі час, пасля 13 тураў займала шостае месца. У ліпені 2019 года па пагадненні бакоў пакінуў «Ліду» і неўзабаве стаў галоўным трэнерам літоўскага клуба «Паланга». Аднак, ужо ў верасні 2019 года пакінуў літоўскую каманду.
Гайна (аграгарадок)
Вялікае Княства Літоўскае
У 1789 годзе на месцы струхнела драўлянага ўзвялі мураваны касцёл.
Аўстралія (кантынент)
Будова паверхні
Аўстралія — самы плоскі з мацерыкоў, у рэльефе пераважаюць раўніны. Сярэдняя вышыня кантынента — 215 м. Найвышэйшы пункт — гара Касцюшка (2228 м) знаходзіцца ў Аўстралійскіх Альпах (паўднёвая частка Вялікага Водораздельного хрыбта).
Кабанбай (Кабанбайская сельская акруга)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4459 чалавек (2351 мужчына і 2108 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 4396 чалавек (2227 мужчын і 2169 жанчын).
Каратума (Усходне-Казахстанская вобласць)
Каратума — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Каратумінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 29 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Урджар. Код КАТА — 636457100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2215 чалавек (1120 мужчын і 1095 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1590 чалавек (779 мужчын і 811 жанчын).
Нарвежская кухня
Напоі
Сёння самым папулярным напоем нарвежцаў з'яўляецца кава. Таксама папулярна піва, якое раней выраблялі амаль у кожнай сям'і, асабліва да свята Нараджэння Хрыстовага. З бульбы дыстылююць моцны скандынаўскі алкагольны напой акавіта. Піва і акавіту ўжываюць да многіх мясных і рыбных страў. Асаблівы тып нарвежскай аквавіты носіць назву лінье-акавіта, гэты напой перад продажам вязуць у Аўстралію і назад, і дзякуючы доўгаму падарожжу напой лепш ўбірае водар драўніны, з якой зроблены бочкі.
Кайынды (Урджарскі раён)
Кайынды — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кактэрэкскай сельскай акругі. Код КАТА — 636461200.
Куковычы
У ХІХ стагоддзі сяло Куковычы было ў складзе Мэнскай воласці Сосныцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Невада-Сіці (Каліфорнія)
Невада-Сіці (Nevada City) — горад у акрузе Невада, штат Каліфорнія, ЗША. Цэнтр акругі. Першыя паселішчы на месцы горада ўзніклі ў 1849 годзе ў эпоху Каліфарнійскай залатой ліхаманкі. Залаты тунэль на паўночным баку Deer Creek быў першым рудніком, гэты россып знайшлі ў 1850 годзе. Там жа, на Deer Creek, у жніўні 1850 года быў пастаўлены лесапільны завод Lewis & Son з вадзяным колам.
У 1850—1851 гг Невада быў адным з важных гарадоў сярод золатаздабывальных акруг Каліфорніі. Статус горада быў — 19 красавіка 1856 года.
Лазарыўка (Мэнскі раён)
Лазарыўка (Ла́зарівка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Сацыяльны дарвінізм
Сярод прыхільнікаў ідэй дарвінізму многія не падтрымлівалі сацыял-дарвінізм, у тым ліку тыя палітыкі, якія падтрымлівалі ідэі Дарвіна як пацверджанне сваіх атэістычных поглядаў (Фрыдрых Энгельс і інш.). Сам Дарвін не падтрымліваў ніякіх палітычных інтэрпрэтацый сваёй тэорыі.
Групавы секс
Групавы секс — гэта форма сексуальных паводзін чалавека, у якой удзельнічаюць больш двух суб'ектаў адначасова. Асноўнай тэмай дадзенага артыкула з'яўляецца групавы секс у чалавека; аднак феномен, які нагадвае групавы секс, назіраўся таксама ў некаторых іншых выглядаў жывёл, напрыклад, авечак і бонабо.
Лукы (Мэнскі раён)
Лукі ці Лукы (Лука) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Сэмэніўка (Мэнскі раён)
Сямёнаўка ці Сэмэніўка (Семенівка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
LK-99
Сінтэз
Далей шляхам змешвання парашкоў медзі (Cu) і фосфару (P) у малярных суадносінах 3:1 у запячатанай прабірцы ў вакууме і з нагрэвам да 550 C на працягу 48 гадзін атрымліваюць фасфід медзі(I) (Cu3P):
Ратамка (рака)
Ра́тамка — рака, якая цячэ па тэрыторыі Мінскага раёна.
2017 год у гісторыі спорту
2017 год быў адзначаны шэрагам спартыўных падзей.
Навука ў Казахстане
Навука ў Казахстане мае даўнія традыцыі: з савецкіх часоў рэспубліка ўспадкавала развітую сетку навуковых устаноў і ВНУ. За перыяд 1994 — 2011 гадоў штогадовая колькасць пададзеных заяў на патэнты павялічылася з 1576 да 1732.
Герантафілія
Герантафілія (ад γέρων (γήροντος) géron (gerontos) — старац і φιλία philia — любоў, сяброўства) — растройства палавой цягі, якое характэрызуецца ў хваравітай палавой цяге да асоб пажылога ўзросту. Назіраецца пры расстройствах асобы (псіхапатыя), радзей пры цяжкіх псіхічных хваробах (шызафрэнія) і ў людзей з разумовай адсталасцю (алігафрэнія).
Пангерманізм
Пангермані́зм (Alldeutschtum, Pangermanismus) — культурны і палітычны рух, у аснове якога ляжыць ідэя палітычнага адзінства германскай нацыі на аснове этнічнай, культурнай і моўнай ідэнтычнасці. Сфарміраваўся ў пачатку XIX стагоддзя.
Пасля Другой сусветнай вайны
Другая сусветная вайна на час выклікала зніжэнне ўплыву пангерманізму, падобна таму як Першая сусветная вайна прывяла да заняпаду панславізма. Немцы былі высланы з Усходняй Еўропы (усяго высяленню падвергнулася парадку 16,5 мільёна чалавек нямецкага насельніцтва), часткі самой Германіі былі спустошаныя і краіна была падзелена на савецкую, французскую, амерыканскую і брытанскую зоны, a затым — на Заходнюю і Усходнюю Германію. Тэмы нацыяналізму і пангерманізму сталі табуяваныя ў сувязі з дзеяннямі Трэцяга рэйха.
Афрыканскі Саюз
Першым кіраўніком Афрыканскага Саюза стаў прэзідэнт ПАР Таба Мбекі. Штаб-кватэра размяшчаецца ў Адыс-Абебе (Эфіопія).
Ліга арабскіх дзяржаў
Ліга арабскіх дзяржаў (جامعة الدول العربية, Dżamea Al-Dul Al-Arabija), міжнародная арганізацыя, заснаваная 22 сакавіка 1945 у Каіры краінамі, звязанымі арабскай мовай, агульнай гісторыяй, культурай і рэлігіяй, з мэтай паляпшэння супрацоўніцтва паміж арабскімі краінамі ў палітычнай, эканамічнай, адукацыйнай і культурнай сферах. Утварэнне Лігі было зацверджана падпісаннем 7 краінамі Александрыйскага пратакола. У наш час у гэту арганізацыю ўваходзяць 22 краіны і Палесцінская аўтаномія.
Тэхнічная тэрміналогія (слоўнік)
«Тэхнічная тэрміналогія» (арыг. Тэхнічная тэрміналёгія) — руска-беларускі перакладны слоўнік тэхнічнай тэрміналогіі, складзены мовазнаўцам Алесем Гурло. Планаваліся два выпускі слоўніка, першы быў выдадзены Беларускай акадэміяй навук у 1932 годзе ў Менску. Налічвае больш за 6 тысяч лексічных адзінак. Спосаб арганізацыі рэестра ў слоўніку — алфавітна-гнездавы. Ён ахапіў тэрміналогію паравых катлоў­, паравых поршневых машын, турбін і рухавікоў унутранага згарання.
Лале (спявачка)
Біяграфія
Лале Пуркарым нарадзілася ў Іране 10 чэрвеня 1982 года. Імя Лале на пэрсідскай азначае «цюльпан».
Ісландцы
Фальклор
Шырока вядомы ісландскія чарадзейныя казкі. Яны ў значнай ступені адлюстроўваюць дахрысціянскі светапогляд народа, насяляюць зямлю прывідамі  fylgjur і малым "схаваным народам" huldufólk. Цікава, што самі ісландцы даволі сур'ёзна ставяцца да іх зместу. Вядома, што ў часы хрысціянізацыі, а потым Рэфармацыі яны будавалі маленькія касцёлы, каб прывабіць да хрысціянства huldufólk. У 1654 - 1683 гг. у Ісландыі, як і ў іншых краінах Еўропы, пачалося паляванне на вядзьмарак. Даследаванне працэсаў над імі паказала, што ісландскія вядзьмаркі часцей абвінавачваліся не ў сувязі з д'яблам, а мясцовымі звышнатуральнымі сіламі. Нават у сучаснай Ісландыі існуе шмат старых павер'яў.
Вільнэ (Корапскі раён)
Вільнэ (Ві́льне) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Ражэ Жан Эйм
Кароткая біяграфія
Разам з этнаміколагам у Мексіцы збіраў і вывучаў грыбы сямейства. Эйм змог вырошчваць галюцынагенныя грыбы ў лабараторыі і пасылаць іх на хімічны аналіз. Швейцарскі хімік Альберт Хофман вызначаў і апісваў розныя мадыфікацыі і, знойдзеныя ў гэтых грыбах.
Ханес Альфвен
Біяграфія
Член Шведскай каралеўскай акадэміі навук (1947), замежны член АН СССР (1958).
Супраціўленне ў Беластоцкім гета
Рух супраціўлення ў гета
У пачатку жніўня 1943 года немцы прынялі рашэнне аб канчатковай ліквідацыі Беластоцкага гета. У жніўні 1943 года ў гета засталося толькі каля 30 тысяч яўрэяў.
Method Man
Біяграфія
Нарадзіўся 1 красавіка 1971 года ў Хэмпстэдзе, штат Нью-Ёрк. Пасля разводу бацькоў яму прыйшлося пераехаць у Стэйтэн Айлэнд.
Касцёл Святога Антонія Падуанскага і кляштар францысканцаў (Мінск)
Францысканскі кляштар у Мінску — колішні кляштар францысканцаў у Мінску, існаваў у 1680—1832 гадах.
Кляштар
Паводле візіты 1796 года паміж драўляным касцёлам і вуліцай Юр'еўскай стаяў стары драўляны кляштарны корпус.
Краснапілля (Корапскі раён)
Краснапілля (Краснопілля) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Hynobius
Распаўсюджанне
Жывуць ва Усходняй і Сярэдняй Азіі.
Слоўнік фізічнай тэрміналогіі
Перавыданне
Усе 27 выпускаў «Беларускай акадэмічнай тэрміналогіі» былі перавыдадзены ў 2010 годзе факсімільным спосабам у чатырох тамах часопісам «ARCHE». «Слоўнік фізычнае тэрміналёгіі» ўвайшоў у 3-і том выдання.
Слабада (Гайненскі сельсавет)
Гісторыя
У пачатку XIX стагоддзя ў складзе маёнтка Мураваны Двор, у Барысаўскім павеце Мінскай губерні, уласнасць памешчыкаў Няплюевых. Паводле рэвізіі 1811 года, 72 душы мужчынскага полу, належала стацкаму саветніку І. Няплюеву. З 1838 года ўласнасць памешчыка С. Смаляка і яго жонкі Кацярыны. У 1846 годзе 124 сял. душы, у Айнаравіцкай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні. У 1866 годзе ў вёсцы адкрыта школа. У 1870 годзе 79 душ мужчынскага полу, уласнасць памешчыцы К. Смаляк. У 1877 годзе Міністэрствам асветы адкрыта штатная школа, для яе ўзведзены ўласны будынак.
У 1897 годзе працавалі хлебазапасны магазін, піцейны дом, цэнтр воласці. У 1905 годзе 19 гаспадарак, якія валодалі 396 дзес. зямлі, уваходзілі ў Тайна-Слабодскую сельскую грамаду. У 1909 годзе пабудавана драўляная капліца. Была прыпісана да Успенскай царквы ў в. Гайна.
З 1919 года ў БССР. У 1924 годзе ў школе вучыўся 61 слабодскі вучань. З 20 жніўня 1924 года цэнтр Слабадскога сельсавета Лагойскага раёна Мінскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 20 лютага 1938 года ў Мінскай вобласці. У вёсцы створаны калгас «Іскра».
Кучы
Кучы (Ку́чі) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Лукніў
Лукніў (Лукнів) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Раіса Мікалаеўна Кашэльнікава
Біяграфія
У 1923 скончыла педагагічны тэхнікум у горадзе Чэрвень, у 1926 годзе Беларускую драматычную студыю ў Маскве. З 1939 года працавала ў Беларускім тэатры імя Янкі Купалы.
Хельгесан
Хельгесан — прозвішча.
Тадэвуш Францішак Агінскі
Быў старостам ашмянскім (з 1739).
Вікторыя Хельгесан
Біяграфія
Па стане на 15 лютага 2015 года займала 15-е месца ў рэйтынгу Міжнароднага саюза канькабежцаў (ІСУ).
Лін Сёмскар
У Кубку свету Сёмскар дэбютавала ў 2010 годзе, у студзені 2013 года адзіны раз трапіла ў тройку лепшых на этапе Кубка свету, у камандным спрынце. Акрамя гэтага на сённяшні момант мае 5 трапленняў у дзесятку лепшых на этапах Кубка свету, 3 у камандным і 2 у асабістым спрынце. Лепшым дасягненнем Сёмскар у агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляецца 67-е месца ў сезоне 2011-12.
Нэхаіўка (Корапскі раён)
Нэхаіўка (Неха́ївка) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Чжугэ Чжань
Біяграфія
Чжугэ Чжань выступаў за абмежаванне ваенных выдаткаў і за замену наступальнай стратэгіі на абарончую, за пераход ад спробаў знішчыць да ўмацавання краіны. Аднак Лю Шань палічыў за лепшае пагадзіцца на змену стратэгіі на тую, што прапанаваў. У мінулым распрацаваў механізм адлюстравання непрыяцельскіх уварванняў за кошт стварэння «накрытых лагераў» каля шляхоў, якія вядуць у Ханьчжун. Нават пасля смерці Вэй Яня Шу працягвала прытрымлівацца гэтай стратэгіі, і паспяхова адбівала ўварванні Вэй. Аднак Цзян Вэй заявіў, што канструкцыя Вэй Яня «можа толькі адбіць ворага, але не дае вялікай выгады». Цзян Вэй прапанаваў у выпадку атакі з боку царства Вэй пакінуць створаныя Вэй Янем лагеры і пакінуць свабоднымі праходы ў гарах Цыньлін, каб вэйскія войскі маглі выйсці на ханьчжунскую раўніну, дзе яны апынуцца ўразлівымі для контрудара царства Шу. Аднак стратэгія правалілася з-за таго, што царства Вэй мабілізавала сілы такога памеру, якога Цзян Вэй не мог прадбачыць.