cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Баляслаў Барташэвіч
Біяграфія
Выпускнік Оксфарда, знаўца культуры, тэатра, як журналіст, звяртаўся сярод віпаў сацыялістычнай Польшчы, ездзіў у камандзіроўкі ў СССР.
Засецкае (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Сяленскага сельскага паселішча.
Парламент Пакістана
Склад
Сучасны парламент складаецца з дзвюх палат:
Айлантавы шаўкапрад
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Кітаі, Індыі, Малайзіі, Індакітаі, на востраве Ява, Японскіх астравах, на Філіпінскіх астравах і, як інтрадукаваны від, у Еўропе.
Лебяда (рака)
Гідраграфія
Пачынаецца каля в. Калечыцы Шчучынскага раёна. У верхнім цячэнні называецца Лябёдка.
Асноўныя прытокі: Жужма, Касцянёўка, Жалудзянка, Шкардзянка, Вялікая Лябёдка, Вавёрка, Голдаўка, Дубенка, Казлянка.
Бакінскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылішча імя Вярхоўнага Савета Азербайджанскай ССР
Стварэнне
У 1941 года адбыўся 3-ці выпуск камандзіраў па паскоранай праграме, акрамя гэтага было падрыхтавана і выпушчана 2000 палітбайцамі.
Ад 13 ліпеня 1942 года да пачатку жніўня было сфармавана Грозненскі ваеннае пяхотнае вучылішча (2-га фарміравання) па старым штату і тым жа 3-м профілях. Фармаваў выконваючы абавязкі начальніка вучэльні палкоўнік Шалкоў-Езаў Г. В.
У 1943 года ў вучылішча было выраблена пяць выпускаў — самая вялікая колькасць за ўсю гісторыю вучылішча.
Бекешчаба
Бе́кешчаба (Békéscsaba)  — горад на паўднёвым усходзе Венгрыі. Насельніцтва 60 571 чалавек (2014).
Назва
Назва горада мае турэцкае паходжанне. Вёска Чаба згадваецца ў дакументах 1330 года. Слова Békés з венгерскай перакладаецца як спакойны, міралюбівы, а Csaba - гэта папулярнае мужчынскае імя турэцкага паходжання.
Вобласць Дзісна
Вобласць уваходзіла ў склад Інспектарата С Акругі Вільня. Яна ахоплівала Пастаўскі павет. Камендантам быў Зянон Гаеўскі.
Гнеста (камуна)
Камуна Гнеста (Gnesta kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Сёдэрманланд у цэнтральнай Швецыі.
Бор (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Язна, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гнеста (камуна)
Насельніцтва
Насельніцтва складае 10 438 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Абрубы
Да 21 лютага 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Крупаўскага сельсавета.
30-я грэнадзёрская дывізія СС
Арганізацыя
Апроч таго, у брыгаду ўвайшлі арт. дывізіён са складу бел. артыл. б-на 56, кав. дывізіён са складу бел. кав. дывізіёна 68 і вучэбны бат-н са складу бел. вуч. батальёна ахоўнай паліцыі.
Гамадрыяды
Вядомая гісторыя палахлівай гамадрыяды Сірынгі, якая стала трыснягом, каб пазбегнуць абдымак казланогага Пана.
Тадэвуш Касцялкоўскі
Тадэвуш Касцялкоўскі (Tadeusz Kościałkowski; нар. каля 1750 — ?) — пасол Чатырохгадовага Сойма, паэт.
Біяграфія
Канстытуцыю 3 мая падтрымаў, стаўшы сябрам Згуртавання прыхільнікаў урадавай канстытуцыі.
Асманскія архівы
Асноўная калекцыя, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri (архіў прэм’ер-міністра) належаць цэнтральнаму дзяржаўнаму архіву (Devlet arşivleri).
Міжнародны савет музеяў
Удзел Рэспублікі Беларусь
Першапачаткова беларускія музеі былі прадстаўлены ў Міжнародным савеце музеяў трыма калектыўнымі членамі (Дзяржаўны музей БССР, Дзяржаўны мастацкі музей БССР, Белдзяржмузей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны) у складзе Савецкага камітэта, утворанага ў 1957 г. З 1999 г. існуе Беларускі нацыянальны камітэт Міжнароднага савета музеяў, які ў сваёй дзейнасці кіруецца міжнародным Статутам і Кодэксам прафесійнай этыкі, а таксама нацыянальным статутам арганізацыі.
Майскі пераварот (Польшча)
31 мая 1926 года Пілсудскі абраны прэзідэнтам Польшчы, аднак адмовіўся ад пасады. Пры паўторным галасаванні прэзідэнтам, паводле рэкамендацыі Пілсудскага, быў абраны Ігнацы Масціцкі. Фарміраванне новага ўрада фактычна легалізавала пераварот. У гісторыі Польшчы пачаўся перыяд кіравання палкоўнікаў», таму што асяроддзе Пілсудскага складалася галоўным чынам з дзеючых афіцэраў ці ветэранаў Польскай арміі.
Вынікі перавароту для Заходняй Беларусі
Пасля прыходу да ўлады Пілсудскага ўзмацніўся ціск на заходнебеларускі рух, на беларускую школу, беларускіх ксяндзоў. Улады арыштоўвалі палітычных дзеячаў, закрывалі беларускія школы, гімназіі, сталі арыштоўваць актывістаў Беларускай сялянска-работніцкай грамады. У 1927 годзе санацыйны ўрад афіцыйна забараніў БСРГ. 3 лютага 1927 у Косаве паліцыяй была расстраляная пракамуністычная дэманстрацыя.
Антаніна Леанідаўна Лангіна
Біяграфія
За «пецярбургскі» перыяд Антаніна Лангіна стала 11-кратнай чэмпіёнкай горада па рускіх і стаклетачных шашках сярод жанчын, была неаднаразовай чэмпіёнкай і прызёрам чэмпіянатаў Расіі па рускіх шашках у асабістым і камандным заліках, сярэбным прызёрам чэмпіянату свету 2002 года па версіі МАРШ (Самара), чэмпіёнкай свету 2003 года (асноўная праграма, Санкт-Пецярбург) і 2005 года (хуткая гульня, Днепрадзяржынск) па шашках 64, чэмпіёнкай і прызёрам чэмпіянатаў Еўропы сярод клубных каманд, у складзе каманд «Ззянне Поўначы», «Клуб імя Чыгорына». Антаніна — гросмайстар Расіі, міжнародны гросмайстар.
Марцін Ёнсруд Сундбю
Спартыўная кар’ера
Прымаў удзел у чэмпіянаце свету 2009 у Ліберэцы, дзе заняў 34 месца ў гонцы на 15 км класікай.
Аўсядава
Аўся́дава (, Овсядово) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Слабада (Шацкі сельсавет)
Найноўшы час
У 1943 годзе намцамі было растраляна 6 жыхароў вёскі.
Псалтыр Харлі
Псалтыр Харлі (Брытанская бібліятэка, Harley MS 603) — ілюстраваны рукапіс другога і трэцяга дзесяцігоддзя XI стагоддзя, з больш познімі даданнямі. Гэта Лацінскі Псалтыр на пергаменце, памерамі 380 х 310 мм, верагодна, быў выраблены ў Крайст-Чэрч, Кентэрберы. Найбольш верагодным замоўцам гэтакай дарагой працы быў архіепіскап Кентэрберыйскі ў той час, магчыма,, які быў асвечаны ў 1020 годзе і застаўся ў Кентэрберы да 1038 года.
Значэнне
Джэнет Бэкхаўс апісвала Псалтыр Харлі як «адзін з самых важных з усіх манускрыптаў Англіі, створаных да Заваявання».
Мухамед Алі Джына
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і гуджарацкага гандляра. Атрымаў ў 1896 годзе юрыдычную адукацыю ў Англіі, да 1930 года займаўся адвакацкай практыкай у Бамбеі. З 1906 года член Індыйскага нацыянальнага кангрэса. З 1912 года адначасова прымаў удзел у дзейнасці Мусульманскай лігі. Напярэдадні і ў гады Першай сусветнай вайны 1914—1918 гадоў выступаў за адзінства індусаў і мусульман. У 1921 годзе, у перыяд ператварэння Нацыянальнага кангрэса ў масавую партыю, Джына выйшаў з кангрэса. У 1928 годзе на Усепартыйнай канферэнцыі па выпрацоўцы індыйскай канстытуцыі Джына дамагаўся прадастаўлення мусульманам 1/3 месцаў у органах улады (у той час як яны складалі 1/4 частку насельніцтва Індыі) і ўвядзення курыяльнай сістэмы выбараў па рэлігійнай прыкмеце. У 1930-1934 гадах жыў у Англіі. У 1930-1932 гадах член індыйскай дэлегацыі на канферэнцыі «Круглага стала». З 1934 года лідар Мусульманскай лігі. Джына выступаў за незалежнасць Індыі, але ў асноўным яго палітычная дзейнасць была накіравана на абарону інтарэсаў мусульманскай абшчыны. У 1940 годзе пад кіраўніцтвам Джыны Мусульманская ліга вылучыла патрабаванне аб адасабленні ад Індыі абласцей з мусульманскім насельніцтвам і стварэння з іх дзяржавы Пакістан. Джына кіраваў рухам за ўтварэнне Пакістана. Пасля падзелу Індыі (1947) быў генерал-губернатарам Пакістана. У Пакістане Джыну лічаць стваральнікам дзяржавы і называюць «Вялікім правадыром» і «Айцом нацыі».
Русінаўка
Русі́наўка (, Русиновка) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Радамльскага сельсавета.
Гнесічы
Гне́січы (, Гнесичи) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчорсаўскага сельсавета. Побач знаходзіцца Свята-Елісееўскі Лаўрышаўскі мужчынскі манастыр, адзін з самых старадаўніх у Беларусі.
Новы час
З 1795 г., у выніку ІІІ падзелу Рэчы Паспалітай — у Расійскай імперыі.
Eupackardia calleta
Апісанне
Размах крылаў матылька ад 8 да 11 сантыметраў.
Перацёс
Перацёс (Перетес) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Шэнгенская зона
Бягучы склад
в. Усходняя Германія ўвайшла ў ФРГ, уступаючы ў Шэнген, 3 кастрычніка 1990. Да гэтага яна заставалася па-за пагадненнем. Нягледзячы на некаторыя паведамленні СМІ, Гельгаланд уваходзіць у Шэнгенскую зону; ён толькі не ўваходзіць у Еўрапейскае пагадненне па дададзеным падатку.
е. Усе іспанскія тэрыторыі знаходзяцца ў Шэнгенскай зоне, але існуе памежны кантроль на выездзе з Сеўты і Мелільі ў Іспанію ці іншыя краіны зоны з-за спецыяльных візавых правіл для мараканскіх жыхароў, якія пражываюць у Тэтуане і Надоры.
Ушышыр
Гісторыя
Пасля далучэння да Расіі ў 1945 годзе незаселены.
Мітрыдат II
Мітрыдат II (Mιθριδάτης) — цар Понта, які кіраваў каля 250 да н.э. — каля 210 да н.э.
Грабніца Кіра
Дзень Кіра Вялікага
Дзень Кіра Вялікага (фарсі : روز کوروش بزرگ Руз-е Kuros-е Bozorg), таксама проста вядомы як Дзень Кіра (фарсі : روز کوروش Руз-е Kuros), з’яўляецца неафіцыйным святам у Іране, які штогод праходзіць ля Магілы Кіра 29 кастрычніка, 7 Абана па іранскім календары, у памяць Кіра Вялікага. Гэта гадавіна ўваходу Кіра ў Вавілон. Кір з’яўляецца заснавальнікам першай Персідскай імперыі, таксама вядомай як імперыя Ахеменідаў.
Рассветная (Клецкі раён)
Гісторыя
30 ліпеня 1964 года вёска Цыцкавічы Нясвіжскага раёна была перайменавана ў вёску Рассветная.
Аркадзь Міхайлавіч Добкін
Біяграфія
На штогадовым міжнародным конкурсе «Прадпрымальнік года — 2014», які праводзіцца кампаніяй Ernst & Young стаў Нацыянальным пераможцам і пераможцам у намінацыі «Міжнародны бізнес».
Варонкі
Варо́нкі (, Воронки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Бярнуці
Да 21 лютага 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Крупаўскага сельсавета.
Мажэйкаўскі сельсавет (Шчучынскі раён)
Мажэ́йкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Вялікае Мажэйкава.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Гардзеевецкі сельсавет у складзе Жалудоцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Гардзееўцы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 5 чэрвеня 1959 года ў склад сельсавета з Агародніцкага сельсавета перададзена вёска Дзярванцы. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Шчучынскага раёна. 23 сакавіка 1964 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Агародніцкага сельсавета. 1 жніўня 1966 года перайменаваны ў Мажэйкаўскі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Вялікае Мажэйкава. У 1966 годзе ў склад сельсавета з Шчучынскага сельсавета перададзены вёскі Валока, Вялікія Баяры, Готараўшчына, Зайкаўшчына, Ішчална, Казарэзы, Кемяны, Корасць, Малыя Баяры, Навасады, Станіславова, Юцеўцы і Ялашаўцы. 20 лістапада 1973 года да сельсавета далучана частка скасаванага Жалудоцкага сельсавета (вёскі Багданаўцы, Забалаць, Красулі, Навасёлкі, Тумашаўцы і хутар Гарманціна). 27 снежня 2016 года ў склад Васілішкаўскага сельсавета перададзена вёска Нарчы.
Гравітацыйнае чырвонае зрушэнне
Вызначэнне
Гравітацыйнае чырвонае зрушэнне было прадказана А. Эйнштэйнам (1911) пры распрацоўцы агульнай тэорыі адноснасці (АТА):
Універсальная формула для змены частаты, прыдатная ў любой метрычнай тэорыі гравітацыі ва ўмовах прымянімасці прыбліжэння геаметрычнай оптыкі :
Гісторыя
Філіп Ленард абвінаваціў Эйнштэйна ў плагіяце за тое, што ён не працытаваў больш раннюю працу Зольднера — аднак, прымаючы пад увагу, наколькі гэта тэма была забыта і закінута да таго моманту, як Эйнштэйн вярнуў яе да жыцця, практычна не падлягае сумненню, што Эйнштэйн не быў знаёмы з папярэднімі працамі. У любым выпадку, Эйнштэйн пайшоў крыху далей сваіх папярэднікаў і паказаў, што ключавым следствам з гравітацыйнага чырвонага зрушэння з’яўляецца гравітацыйнае запаволенне часу. Гэта была вельмі арыгінальная і рэвалюцыйная ідэя. Эйнштэйн упершыню выказаў здагадку, што страту энергіі фатонам пры пераходзе ў вобласць з больш высокім гравітацыйным патэнцыялам можна растлумачыць праз рознасць ходу часу ў пунктах прыёму і перадачы сігналу. Энергія кванта электрамагнітнага выпраменьвання прапарцыянальная яго частаце паводле формулы, дзе \hbar — прыведзеная пастаянная Планка. Такім чынам, калі час для прыёмніка і перадатчыка цячэ з рознай скорасцю, назіраная частата выпраменьвання, а разам з ёй і энергія асобных квантаў, таксама будзе рознай для прыёмніка і перадатчыка. У 2010 годзе фізікам удалося вымераць эфект запаволення ў лабараторных умовах.
Сувязь з запаволеннем часу
Гравітацыйнае запаволенне часу — фізічная з’ява, якая заключаецца ў змене тэмпу ходу часу (і, адпаведна, гадзінніка) у гравітацыйным патэнцыяле. Асноўная складанасць ва ўспрыманні гэтай акалічнасці заключаецца ў тым, што ў тэорыях гравітацыі часавая каардыната звычайна не супадае з фізічным часам, які вымяраецца стандартным атамным гадзіннікам.
Аднак згодна з сучаснай метралогіяй час вызначаюць лакальна для адвольнай сусветнай лініі назіральніка (у прыватным выпадку — для адной і той жа кропкі прасторы з цягам часу) праз тоесны атамны гадзіннік (гл. азначэнне секунды). Пры такім азначэнні часу тэмп ходу гадзінніка строга зададзены і будзе адрознівацца ад лініі да лініі (ад кропкі да кропкі), у выніку чаго наяўная рознасць частот, напрыклад, у, ці чырвонае зрушэнне спектральных ліній, выпрамененых з паверхні Сонца або нейтронных зорак, знаходзіць сваё тлумачэнне ў рознасці тэмпу ходу фізічнага часу (вымеранага стандартным атамным гадзіннікам) паміж кропкамі выпраменьвання і прыёму. На самай справе, паколькі скорасць святла лічыцца пастаяннай велічынёй, то даўжыня хвалі цвёрда звязана з частатой, таму змяненне даўжыні хвалі раўназначна змене частаты і назад.
Эўрыстычны вывад гравітацыйнага чырвонага зрушэння з метрычных уласцівасцей прасторы-часу
Відавочна, што першае рашэнне ў дадзеным выпадку — лішняе.
Змяненні l і \tau (функцыі скорасці) мы не ўлічвалі, як велічыні адпаведнага парадку маласці. «… Такім чынам, гадзіннік ідзе павольней, калі ён устаноўлены паблізу важкіх мас. Адсюль вынікае, што спектральныя лініі святла, якое трапляе да нас з паверхні вялікіх зорак, павінны зрушыцца да чырвонага канца спектра», пісаў Эйнштэйн.
Маркус Хельнер
Маркус Хе́льнер (Marcus Hellner, нар., Лердала, Скараборг) — шведскі лыжнік, алімпійскі чэмпіён 2010 года ў дуатлоне і эстафеце, 2014 года ў эстафеце. Чэмпіён свету 2011 года ў спрынце, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2007 года ў складзе эстафеты. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2013 у камандным спрынце.
Палац Слушкаў
Апісанне
Будаўніцтва вялося ў 1690—1700 гадах па ініцыятыве полацкага ваяводы Дамініка Слушкі, які заказаў стварэнне штучнага паўвострава на рацэ Вілія для ўзвядзення палаца. Першапачаткова фасады будынка былі ўніфікаваныя вялікім ордарам іанічных пілястраў, якія абрамлялі вялікія вокны. Лічыцца, што дэкаратыўнымі работамі займаліся Мікеланджэла Палоні і Джавані П'етра Перці, які быў архітэктарам палаца.
Мікалай Аляксандравіч Сінкевіч
Мікалай Аляксандравіч Сінкевіч ( — ?) — інжынер і архітэктар, які працаваў у Брэсце.
Біяграфія
Пасля вайны і рэвалюцыі, у 1919 М. А. Сінкевіч з сям’ёй вярнуўся ў Брэст, цяпер ужо польскі. У 1921 годзе па запрашэнні Брэсцкай Гарадской управы заняў пасаду гарадскога інжынера. Пражываў па вуліцы Міцкевіча, 6.
Мёрыца
Даўжыня ракі 31 км. Плошча вадазбору 224 км². Выцякае з Мёрскага возера, упадае ў Заходнюю Дзвіну прыкладна за 1 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Чамяры. Працякае ў межах Браслаўскай грады. Даліна ракі скрынкападобная, шырынёй 400—400 м. Пойма перарывістая і чаргуецца па берагах. Шырыня поймы да 100 м. Рэчышча шырынёй 5—7 м, слабазвілістае.
Юзаф Быхавец
Юзаф Быхавец (каля 1750 — ?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Юзаф Быхавец валодаў маёнткам Магілёўцы.
Амерыканскі легіён
Мэты арганізацыі
Тым не менш, ідэі арганізацыі былі даволі папулярны ў грамадстве ЗША на працягу дзясяцігоддзяў існавання Легіёна, што можна заўважыць па колькасці легіянераў.
Endromis versicolora
Размнажэнне
Яйцы размяшчаюцца групамі. Маладыя вусені жывуць групамі, дарослыя — адзіночна. Вусені маладога ўзросту цёмна-бурыя, валасатыя. Калі іх патрывожыць, падымаюць пярэдні канец цела дагары. Вусені апошняга ўзросту голыя, зялёнага колеру, іх цела пакрыта шматлікімі дробнымі кропкамі і светлымі касымі палосамі па баках, з белай паласой на спіне. Дыхальцы белага колеру. Вусені шмат’ядныя, хоць асноўным кормам для іх служыць бяроза. У якасці кармавых раслін таксама адзначаны вольха, граб, ляшчына, ліпа і некаторыя іншыя драўняныя пароды ( і ). . Акукленне адбываецца з канца ліпеня да сярэдзіны жніўня. Зімуе кукалка.
Трастамара
Дынастыя Трастамара ў Навары
Заснавана Хуанам Арагонскім (29.06.1397 — 20.01.1479), другім сынам арагонскага караля Фердынанда I, будучым арагонскім каралём Хуанам II. Хуан Арагонскі ажаніўся ў 1420 г. з Бланкай (1391—1441), дачкой і спадчынніцай Карла III Высакароднага (1361 — 08.09.1425), караля Навары ў 1387—1425 гг. Разам са сваёй жонкай Хуан уступіў на прастол Навары ў 1425 г. і працягваў кіраваць Наварай нават пасля смерці Бланкі.
Русіфікацыя Беларусі
Русіфікацыя (русский + -fico «раблю») — сукупнасць захадаў уладаў Расійскай імперыі, а пазней СССР і Рэспублікі Беларусь пад кіраваннем Аляксандра Лукашэнкі   , скіраваных на насаджэнне рускай нацыянальна-палітычнай перавагі на землях, заселеных іншымі народамі, з мэтай наступнай іх асіміляцыі і дасягнення перавагі рускіх мовы і культуры на дадзенай тэрыторыі.
Русіфікатарская палітыка ў архітэктуры
У другой палове XIX ст. на Беларусі прыкметна пашырылася і набыло беспрэцэдэнтныя маштабы царкоўнае будаванне, ініцыятарам якога быў генерал-губернатар М. Мураўёў. Мураваныя бажніцы ўзводзіліся паводле «ўзорных» праектаў і мусілі ўвасобіць праваслаўна-рускія і царкоўна-традыцыйныя рысы архітэктуры Маскоўскай царквы:
Сотні аднолькавых цэркваў, збудаваных у гэты час, атрымалі назву «мураўёўкі». З’яўленне «мураўёвак» адпавядала абвешчанай расійскім царом Мікалаем I тэзе: «самадзяржаўе, праваслаўе, народнасць». Падобныя збудаванні як матэрыяльны выраз каланіяльнай палітыкі мусілі ўвасабляць бясспрэчнае панаванне царскай Расіі на Беларусі.
У СССР
Цягам усёй русіфікацыйнай кампаніі, якая пачалася ў 1930-х гадах ва ўсіх нерускіх мовах Савецкага Саюза адбываўся прыблізна адначасна аднолькавы працэс з аднолькавай рэакцыяй на яго з боку асобных народаў. Калі разгледзіць славянскія нерускія мовы СССР — беларускую і ўкраінскую — то ў звязку са сваяцтвам гэтых моў русіфікацыйны працэс у кожнай з іх з’яўляўся ідэнтычным ва ўсіх дэталях. У працэсе русіфікацыі неславянскіх моў — цюркскіх, моў народаў Каўказу, мовы балцкіх народаў — існавалі пэўныя фармальныя і колькасныя розніцы ад русіфікацыйнага працэсу ў беларускай альбо ўкраінскай мовах, але асноўныя мэты, на якія быў скіраваны гэты працэс, заставаліся аднолькавымі.
Сярэдняя адукацыя
Скарачаецца доля першакласнікаў, якія вучыліся па-беларуску. У 2009 годзе яна складала 16,7 %, у 2014—2015 навучальным годзе ўпала да 12,1 %. А ў 2018—2019 навучальным годзе ў Беларусі вучыліся па-беларуску толькі 9,7 % вучняў першых класаў.
Пераважная большасць беларускамоўных школ знаходзіцца ў сельскай мясцовасці, якія паступова зачыняюцца праз адток насельніцтва ў гарады. Штогод у Беларусі закрываецца каля 100 невялікіх школ, большасць з якіх беларускамоўная. Назіраецца тэндэнцыя пераводу вучняў згаданых школ у рускамоўныя школы. Такім чынам, адбываецца страта навучання па-беларуску.
Помнікі і памятныя знакі
23 чэрвеня 2017 года на доме па адрасе вуліца Савецкая 17 (сярод краязнаўцаў і гісторыкаў вядомы як «дом Абрампольскага») з’явілася памятная шыльда, якая сведчыць, што ў доме ў 1922 годзе знаходзіўся Аддзел аховы рэвалюцыйнай законнасці народнага камісарыяту юстыцыі БССР (АДПУ, папярэднік НКУС). Адначасова з гэтым улады праігнаравалі факт, што ў гэтым доме жыла беларуская мецэнатка Магдалена Радзівіл, якая фінансава дапамагала выдаваць першыя кнігі Максіма Багдановіча, Максіма Гарэцкага і адкрывала беларускія школкі. Памятная шыльда, прысвечаная Магдалене Радзівіл, на доме адсутнічае. Акурат пасля таго, як у Доме Абрампольскага размясцілі першую ў БССР пракурорскую ўстанову, у краіне пачалася першая хваля рэпрэсій. Па класіфікацыі гісторыка Уладзіміра Адамушкі, прыведзенай у кнізе «Палітычныя рэпрэсіі 20-50-х гадоў у Беларусі», яна працягвалася з 1923 да 1928 года. У тагачаснай Беларусі, якая на 1923 год была па тэрыторыі была меншая за сучасную ў чатыры разы, а на 1928 — амаль удвая, арыштавалі прыкладна столькі ж людзей, колькі і па ўсёй Расіі. Згодна з падлікамі некаторых гісторыкаў, маштабы рэпрэсій у Беларусі ў першай палове 20-х гадоў значна перавышалі тыя, якія адбываліся на іншых тэрыторыях СССР. У сярэднім жыхар Беларусі меў у 20 разоў больш шанцаў быць рэпрэсаваным, чым жыхар РСФСР. Першымі пракурорамі БССР, якія не толькі працавалі ў доме Абрампольскага, але і жылі там, былі Адольф Гетнер (займаў пасаду з 1922 па 1925 гады), Майсей Сегаль (1925—1928), Максім Ляўкоў (1929—1931). Усе яны пазней таксама сталі ахвярамі рэпрэсій. Усталяванне шыльдаў карнаму органу можа сведчыць пра працяг русіфікацыі Беларусі.
Бізнес
У снежні 2020 года кампанія «Synesis Group» была ўнесена ў Чорны спіс Еўрасаюза ў тым ліку за забарону сваім супрацоўнікам размаўляць беларускаю.
Верх-Ліда
Верх-Лі́да (, Верх-Лида) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Свіцязь (возера, Украіна)
Назва
На Панёманні ёсць іншае возера Свіцязь, назва якога прызнана літоўска-балцкая. Ад літоўскамоўных аўтахтонаў з-пад Зецелы (Дзятлава) запісаны варыянт назвы Svitožis. У такой форме бачыцца заходнябалцкі (яцвяжскі) моўны ўплыў, бо літоўскі корань быў бы Švit-.
Гарэлец
Найноўшы час
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Нічэпінг (камуна)
Камуна Нічэпінг (Nyköpings kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Сёдэрманланд у цэнтральнай Швецыі.
Высокаўская раўніна
Рэльеф
Асаблівасцю сучаснай паверхні з’яўляецца пашырэнне водна-ледавіковых спадзістахвалістых, часам увалістых раўнін, рассечаных лагчынамі глыбінёй да 7-10 м. Раўніны акружаюць з поўначы і поўдня паласу канцова-марэнных утварэнняў дняпроўскага ўзросту, што працягнулася ад г. Каменца ў цэнтральнай частцы раёна. Тут пераважаюць узгоркі дыяметрам 1-2 км і грады даўжынёй да 5-6 км. Адносныя перавышэнні дасягаюць 10-15, зрэдку 20-25 м. Канцова-мэрэнныя грады дэнудаваныя, рассечаныя далінамі рэк і шырокімі лагчынамі сцёку даўжынёй да 10 км, на схілах якіх захаваліся далінныя зандры. Пераважаюць насыпныя грады і ўзгоркі, у адзінкавых выпадках адзначаны напорныя формы. Сустракаюцца камы і озы. Абсалютныя вышыні ў межах масіваў дасягаюць 190—195 м (198 м каля в. Войская). На вышынях 150—155 м сустракаюцца ўчасткі плоскіх, слабаўвагнутых азёрна-алювіяльных, азёрных паніжэнняў.
Самуіл Аба
Біяграфія
Ад Самуіла Абы вядзе сваё паходжанне, хоць без пераканаўчых доказаў, адзін з венгерскіх дваранскіх родаў, імем якога ў канцы XIX стагоддзя зваўся камітат Абаўй (частка сучаснага медзье Боршад-Абаўй-Земплен).
Мітрыдат I Камагенскі
Сям’я
Да свайго ўзыходжання на прастол паміж краінамі Мітрыдат ажаніўся з дачкой кіраўніка Сірыі Антыёха VIII Грыпа Лаадыкай VII Тэяй на фоне заключанага мірнага дагавора. Жонка ў 86 годзе да н.э. нарадзіла цару сына Антыёха, які стаў пасля царом Камагены.
Антон Аляксандравіч Сомін
Біяграфічныя звесткі
У 2016 годзе ў Маскве выкладаў беларускую мову ў «Школе моў суседзей». У 2017 годзе выйшла яго кніга «''Белорусский язык. Самоучитель''» («Беларуская мова. Дапаможнік для саманавучання»), прызначаная для навучання беларускай мове як замежнай. Навізна гэтага выдання ў тым, што аўтар «аб’яднаў» пад адной вокладкай дзве нормы беларускай літаратурнай мовы: сучасную і дарэформенную (тарашкевіцу). Сааўтар артыкула «Беларуская мова» для другога выдання тома прысвечанага славянскай галіне індаеўрапейскіх моў у энцыклапедыі «Языки мира» («Мовы свету»), якая выдаецца ў Інстытуце мовазнаўства Расійскай акадэміі навук.
Янкіча
Янкіча (рус. Янкича) — паўднёвы востраў архіпелага Ушышыр. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі. Плошча — 3,7 км². Незаселены.
Гісторыя
У 1875—1945 гг. уваходзіў у склад Японіі. З 1945 г. у складзе Расіі.
3t.ON
«3t.ON» — беларускі альтэрнатыўны гурт з Магілёва.
Біяграфія
Утвораны ў 2002 годзе ўдзельнікамі гурта «Like Suicide» і ўкамплектаваны музыкамі, якія раней гралі ў беларускіх гуртах яшчэ з канца 80-х — пачатку 90-х («Бедлам», Aggression, Thrasher, Decomposition, Deep Sorrow, Exumator, «Истерия», «Авангардшкола» і іншыя).
Шэнген
Геаграфія
Вёска размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы Люксембурга на левым беразе ракі Мозель каля гары святога Марка паблізу месца сыходжання межаў Люксембурга, Германіі і Францыі. На процілеглым беразе Мозеля знаходзіцца германская камуна Перль (зямля Саар), паблізу — французская камуна Апаш (дэпартамент Мозель, рэгіён Латарынгія). Насельніцтва — 425 жыхароў па дадзеных на 2004 г. Асноўнымі радкамі эканомікі з’яўляюцца вінаробства і продаж бензіну для германскіх аўтамабілістаў па цэнах ніжэй, чым у Германіі (ням. Tanktourismus).
Валерый Валер’евіч Федаровіч
У 2004 годзе скончыў факультэт кінадраматургіі УДІКа.
Мітрыдат V Эвергет
Ён працягнуў палітыку супрацоўніцтва з рымлянамі, распачатую яго папярэднікам. Ён падтрымаў іх некалькімі караблямі і невялікімі дапаможнымі сіламі падчас Трэцяй Пунічнай вайны. , а таксама аказаў сур'ёзную дапамогу ў пазнейшай вайне супраць Арыстоніка Пергамскага (131 — 129 да н.э.).
Фядзюкава (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Сяленскага сельскага паселішча.
Любоў Дзмітрыеўна Усава
Узнагароды
За творчую дзейнасць Любоў Дзмітрыеўна Усава неаднаразова ўзнагароджвалася медалямі, граматамі Вярхоўнага Савета БССР (1954, 1968 ), ганаровымі граматамі і граматамі інстытута «Мінскпраект», дыпломамі Саюзаў архітэктараў СССР і БССР. У 1989 годзе занесена ў кнігу пашаны інстытута «Мінскпраект».
Скварцы (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Кірыліца
Гісторыя
Каля 863 года браты Канстанцін (Кірыл) Філосаф і Мяфодзій з Салуні (Салонікі) па загадзе візантыйскага імператара ўпарадкавалі пісьменнасць для стараславянскай мовы і выкарыстоўвалі новую азбуку для перакладу на славянскую мову грэчаскіх рэлігійных тэкстаў. Доўгі час дыскусійным заставалася пытанне, ці была гэта кірыліца (і ў такім выпадку глаголіцу лічаць тайнапісам, які з'явіўся пасля забароны кірыліцы) або глаголіца — азбука, якія адрозніваюцца амаль выключна напісаннем. Цяпер у навуцы пераважае погляд, згодна з якім глаголіца першасная, а кірыліца другасная (у кірыліцы глагалічныя літары заменены на вядомыя грэчаскія). Глаголіца доўгі час у некалькі змененым выглядзе ўжывалася у харватаў (да XVII ст).
Распаўсюджанасць у свеце
' ' ' '
Насельніцтва Уругвая
Па колькасці насельніцтва (3,5 млн чалавек) Уругвай у Паўднёвай Амерыцы саступае ўсім лацінамерыканскім краінам і апярэджвае толькі слабазаселеныя Гаяну і Сурынам.
Rhododendron roseum
Батанічнае апісанне
У суквеццях па 5-9 кветак.
Окселесунд (камуна)
Окселесунд 284-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Окселесунд.
Уладзімір Спірыдовіч
Біяграфія
Першы ансамбль на чале са Спірыдовічам утварыўся ў 1967 годзе. У склад патрапілі хлопцы з аднаго двара: Андрэй Святаславаў (бас), Уладзімір Пад’ельскі (гітара), Сяргей Дзевяткоў (бубны) і сам Спірыдовіч (гітара). Усе чацвёра спявалі, Спірыдовіч сам пісаў песні. Гурт меў назву «Funny Foxes» і базаваўся ў ДК Камвольнага камбіната, граў там жа і ў школе на танцах. Рэпертуар «Funny Foxes» з большага складаўся з кавераў на творы замежных гуртоў.
Творчасць
Наступны калектыў Уладзімір Спірыдовіч стварыў на фізфаку БДУ. Гурт меў назву «Арганаўты» і побач з аўтарскімі песнямі Спірыдовіча і каверамі выконваў беларускія народныя спевы ў сваёй адаптацыі. Касцяк ансамбля склалі: Лявон Кладухін (бас), Вячаслаў Ярэй (бубны), Эдуард Петрашкевіч (скрыпка) і сам Уладзімір Спірыдовіч (гітара, лідар-вакал), адзіны з квартэту без аніякай музычнай адукацыі. Да асобных выступаў запрашаліся сола-гітарысты — Яўген Канавалаў, Сяргей Молеў, Уладзімір Угольнік. Спецыялісты з кансерваторыі адзначалі надзвычай моцныя, «пастаўленыя» галасы «Арганаўтаў». Спірыдовіч тлумачыў гэтую ўласцівасць тым, што ўдзельнікі гурта пілі віно і спявалі па пяць гадзін штодзень, а рэпетыцыі праводзілі, седзячы на дрэвах у Купалаўскім скверы, збіраючы вакол сябе масу народу.
На Другім біт-фестывалі 1971 года «Арганаўты» атрымалі першае месца, узмоцненае тым, што другога не далі нікому. Заля пляскала пераможцам стоячы. Сваю ролю ў перамозе адыгралі аўтарскі матэрыял, шлягер «Каб любіць Беларусь…», кавер на «», рок-версія шубертаўскай «» і струнная секцыя дзяўчат з музвучэльні. Ніхто ў межах СССР на той момант не праводзіў такіх арт-рокавых экспэрыментаў, артыкул пра гурт быў надрукаваны ў газеце «Беларускі ўніверсітэт» у 1971 годзе.
Арсеній Пятровіч Яцанюк
Біяграфія
Абраны Кіраўніком Вярхоўнай Рады Украіны 4 снежня 2007. За яго кандыдатуру прагаласавалі 227 народных дэпутатаў ад НУНС і БЮТ (кааліцыя ў поўным складзе за выключэннем Івана Плюшча, дэпутата ад НУНС).
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Глыбоцкае)
Гісторыя
Пасля рэвалюцыі 1917 года храм працягваў дзейнічаць. У 1931 годзе ў вёсцы быў створаны калгас «Пяскі». Камуністычная ўлада хацела зачыніць царкву, але мясцовыя жыхары, у тым ліку і калгаснікі гэтага не дапускалі. У 1935 г. пад ціскам раённых і абласных уладаў, пры актыўнай дапамозе мясцовых партыйных актывістаў, царква была зачынена. Прыхаджане разабралі значную частку ікон, кніг і царкоўных рэчаў па сваіх дамах, нават захавалі адзін невялікі звон. У храме спачатку было створана зернясховішча, а пасля калгасны клуб.
Інтэр’ер
У інтэр'еры пануе падкупальная прастора малітоўнай залы, у якую шырокімі прасветамі адкрываюцца бабінец, апсіда і бакавыя прыдзелы. Пірамідальнае скляпенне на ветразях распісана сюжэтнымі пано, выкананымі алейнымі фарбамі ў народным стылі. Абразы 19 ст. «Прарок Ілія» і «Маці Божая з дзіцем».
Ялпуг
Катлавіна падоўжанай формы. Усходнія і заходнія берагі пераважна ўзвышаныя, расчлянёныя, паўднёвыя — пясчаныя. Жывіцца галоўным чынам за кошт водаабмену з возерам Кугурлуй, з якім злучана пратокай у паўднёвай частцы; упадае рака Ялпуг. Тэмпература вады ўлетку 24…25 °C, узімку возера замярзае, лядовы рэжым няўстойлівы. Мінералізацыя вады да 1-1,5 г/л. Дно ўкрыта цёмна-шэрым мулам, на мелкаводдзі — пясчанае.
Іосіф Казіміравіч Апанскі
Біяграфія
У 1924 — намеснік старшыні ГПУ БССР, намеснік паўнамоцнага прадстаўніка АДПУ пры СНК СССР па Беларускай Вайсковай Акрузе і адначасова з 1926 года кіраўнік Беларускага аддзялення Галоўнага мытнага упраўлення СССР.
Адзін з арганізатараў ліквідацыі эсэраўскага руху на Беларусі. Займаўся разгромам арганізацыіі Юркі Лістапада і выстаўленнем на правільны савецкі шлях Якуба Коласа.
Лявонцій Іосіфавіч Ракоўскі
Творчасць
Першы гістарычны раман «Изумлённый Капитан» пра трагічны лёс капітан-лейтэнанта марскога флота Аляксандра Вазніцына выйшаў у 1936 годзе.
Усё жыццё пісьменніка было запоўнена працай. Ён пісаў кнігі, артыкулы, чытаў лекцыі, працаваў з маладымі пісьменнікамі, перакладаў на рускую мову творы ўкраінскіх і беларускіх празаікаў і драматургаў.
Пётр Арсеола
Біяграфія
Вярнуўшы ўладу, Пётр увёў у краіне германскае права і тым самым адышоў ад палітыкі Іштвана. У 1045 годзе Пётр перадаў пазалочаную дзіду, якая сімвалізавала Венгрыю, Генрыху, ператварыўшы краіну ў васала германскай імперыі.
Эканоміка Уругвая
Паказчыкі і тэндэнцыі
У пачатку ХХІ стагоддзя эканоміка Уругвая развіваецца паскоранымі тэмпамі. Уругвайскі ўрад ставіць у аснову эканамічнай палітыкі падтрымку фінансавай стабільнасці за кошт прытрымлівання рэкамендацыям МВФ. У выніку Уругваю ў цэлым атрымалася ліквідаваць знешнюю запазычанасць, памер якой прыраўноўваўся да аб'ёму ВУП краіны. У 2017 годзе ВУП Уругвая вырас на 3,5 %, у 2016 — на 1,5 %. Узровень беспрацоўя працаздольнага насельніцтва краіны — 7,3 % (у 2005 — 12,5 %).
Транспарт
Працягласць чыгунак каля 3000 км, шашэйных дарог каля 10 000 км.
Уладзімір Паўлавіч Рэйслер
Біяграфія
Памёр Уладзімір Паўлавіч Рэйслер у 1930 годзе.
Асабістае жыццё
Юлія Сцяпанаўна разам з дочкамі Вольгай, Юліяй і Марыяй загінулі ў блакаду, Глеб загінуў на вайне, Георгій памёр у 1965 годзе ў Нью-Ёрку.
Аляксандр Уладзіміравіч Рэйслер быў інжынерам і пісьменнікам, удзельнічаў у літаратурным кружку «Бадлераўская акадэмія» і быў расстраляны ў 1937 годзе.
Лявоніха на арбіце
Сюжэт
Адна толькі бяда — чужыя людзі добра разумеюць Лявоніху, а вось родны муж ёй ледзь не вораг. Лявон — закаранелы ўласнік. Да калгаса яму няма ніякай справы. Спектакль пачынаўся начной сцэнай на лужку, дзе Лявон краў сена з калгаснай капы і кідаў яго на сваю посцілку. У той жа час вартаўнік Максім падкраўся з другога боку капы і лёг на посцілку. Лявон вярнуўся з вялікай ахапкай сена, накрыў ім старога і стаў цягнуць посцілку. Калі ж ён зразумеў падвох, то спалохаўшыся, так сігануў адтуль, што вартаўнік не паспеў пазнаць злодзея. 3 гэтай посцілкай як з галоўным доказам Максім стаў хадзіць па хатах і пытацца чыя яна. Дайшла чарга і да Чмыха. Лявон горача адмаўляўся і раптам знянацку пачынаў падміргваць абодвума вачыма (першы выканаўца ролі, Барыс Платонаў, выдатна імітаваў нервовы цік, які з’явіўся ў яго героя пасля няўдалага крадзяжу сена).
Экранізацыя
Першым каляровым шырокаэкранным беларускім фільмам стаў «Рагаты бастыён», зняты ў 1965 годзе рэжысёрам Пятром Васілеўскім паводле п’есы «Лявоніха на арбіце». Сцэнарый быў напісаны А. Макаёнкам.
Гатная Слабодка
Га́тная Слабо́дка (, Гатная Слободка) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
30 снежня
30 снежня — трыста шэсцьдзесят чацвёрты (трыста шэсцьдзесят пяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Беларусь і карабахскі канфлікт
Афіцыйная пазіцыя ўрада
У гэты ж час кіраўнік дзяржавы даў даручэнні міністру абароны Андрэю Раўкову і міністру замежных спраў Уладзіміру Макею правесці кансультацыі з іх армянскімі і азербайджанскімі калегамі. Больш за тое, прэзідэнт Беларусі правёў тэлефонныя перамовы з лідарам Азербайджана Ільхамам Аліевым і лідарам Арменіі Сержам Саргсянам.
Ліпск (Пухавіцкі раён)
Ліпск (, Липск) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Арыярат IV
Біяграфія
Ён быў у шлюбе з Антыёхай, дачкой Антыёха III Вялікага, кіраўніка Сірыі, і яго жонкі Лаадыкі III, і з гэтай прычыны быў саюзнікам Антыёха ў яго вайне супраць рымлян. Пасля паражэння Антыёха ў вайне ў 190 г. да н.э. Арыярат IV прапанаваў рымлянам заключыць мір у 188 годзе да н.э., які ён атрымаў на палёгачных умовах, з прычыны таго, што яго дачка, Стратаніка, была прыкладна ў той жа час заручана з Эўменам II, кіраўніком Пергама, з якім яна пазней насамрэч ажанілася, і саюзнікам рымлян. У 183—179 гадах да н.э. ён дапамагаў Эўмену ў яго вайне супраць Фарнака I, кіраўніка Понта. Палібій адзначае, што пасля смерці селеўкіда Антыёха IV Эпіфана, які памёр 164 г. да н.э., да Арыярата было адпраўлена рымскае пасольства.
Ганс Гольбейн Малодшы
Біяграфія
У 1536 г. Гольбейн стаў прыдворным мастаком англійскага караля Генрыха VIII. Цяпер яго творчасць была падпарадкавана запатрабаванням знаці. Часам гэта ўносіла ў віртуозна выкананыя работы некаторую халаднаватасць, празмерна цвярозы разлік, што бачна па партрэтах каралевы Джэйн Сеймур (1536), Генрыха VIII (1539—1540), Эдуарда прынца Уэльскага (1538—1539). У іх мастак дасягнуў ілюзорнага выяўлення найдрабнейшых дэталей, рыс твару, шматлікіх аксесуараў, акружэння. Час, які Гольбейн правёў у Англіі, яго работа пры каралеўскім двары аказалі вялікі ўплыў на фарміраванне англійскага партрэтнага жывапісу.
Дарыа Калонья
Біяграфія
Дарыа Калонья нарадзіўся ў Валь-Мюстаіры, зараз жыве ў Давосе. У яго ёсць сястра і малодшы брат, Джанлука, які таксама выступае за лыжную зборную Швейцарыі. Прадстаўнік рэта-раманскай этнічнай меншасці ў Швейцарыі. Дарыа мае падвойнае грамадзянства: швейцарскае і італьянскае, валодае 5 мовамі: рэта-раманскай, нямецкай (цірольскі дыялект), італьянскай, французскай і англійскай.
Спартыўная кар’ера
У сезоне 2006/07 на рахунку Калонья чатыры подыўма ў Альпійскім Кантынентальным кубку (OPA Cup), у тым ліку перамога ў аўстрыйскім Абертыліяху ў 10-кіламетровай гонцы вольным стылем. У канцы сезона выйграў агульны залік Альпійскага кубка. На чэмпіянаце свету сярод юніёраў — U23 ў Тарвізіа Дарыа выйграў гонку пераследу. Таксама на 15-кіламетровай гонцы вольным стылем заваяваў сваю другую залатую медаль. У гэтым сезоне Калонья выйграў лыжны марафон Энгадзінэ, і дзякуючы перамозе на 50-кіламетроўкі класічным ходам аб швейцарскім чэмпіёне ўпершыню загаварылі на высокім узроўні.
На этапе Кубка свету ў эстонскім Отэпя, які праходзіў 21-22 студзеня, упершыню ў кубкавай кар’еры Дарыа аформіў залаты дубль, выйграўшы спрынт і дыстанцыю ў рамках аднаго спаборніцкага ўік-энду.
Стрэнгнес (камуна)
Насельніцтва
Насельніцтва складае 33 026 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Якубова
Назву Якубова маюць:
Дворышча (Язненскі сельсавет)
Дво́рышча (, Дворище) — былы хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Язненскага сельсавета.
Лупіновіч
Лупіновіч — беларускае прозвішча.
Нішапур
Нішапу́р ( — Neyšâbur) — горад у Іране, другі па велічыні горад паўночна-ўсходняй іранскай правінцыі Харасан-Рэзаві. Насельніцтва — 205.972 чалавекі (2006 г.). Размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы краіны, у 670 км на ўсход ад Тэгерана ў аўтадарогі A-83. Родны горад Амара Хаяма.
Эпоха мангольскіх заваяванняў
У 1220 пад Нішапурам з’явіліся войскі Джэбэ і Субэдэя, мангольскіх наёнаў, якія пераследвалі харэзмшаха Ала ад-Дзіна Мухамеда. Яны перадалі намеснікам Харасана копію ярлыка Чынгіс-хана з дадаткам ал-тамгі («пунсовай пячаткі»). Ад жыхароў патрабавалася праявіць пакору неадкладна па прыбыцці войска Чынгіс-хана. Аднак гараджане аказалі супраціўленне 10-тысячнай арміі зяця Чынгіс-хана Тагачара, якая прыбыла ў лістападзе 1220 года, і манголы адступілі, але толькі пасля таго, як Тагачар быў забіты. Сын Чынгіс-хана Талуй з’явіўся перад горадам з такім вялікай войскам і грознымі аблогавымі прыладамі, што нішапурцы палі духам і вырашылі абгаварыць умовы здачы. Але іх прапановы былі адпрэчаны, і ў сераду, 7 красавіка 1221 года пачаўся мангольскі наступ. У суботу горад быў узяты штурмам. Жыхары былі выгнаны ў адкрытае поле, і каб адпомсціць за смерць Тагачара, было загадана «разбурыць горад дашчэнту, каб гэта месца можна было пераараць; і каб у мэтах выканання месці ў жывых не засталося нават кошак і сабак» (Джувейні). Выключэнне склалі 400 палоненых рамеснікаў.
Кардзюкава (Цёмкінскі раён)
Кардзюкава (Кордюково) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Жан Дэйроль
Біяграфія
Дэйроль быў найбольш вядомы сваёй абстрактнай графікай і ілюстрацыямі складаных кніг. Прадстаўнік абстрактнай геаметрычнай школы. Шмат гадоў быў прафесарам Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. У 1950-я і 1960-я гады яго мастацтва мела міжнароднае прызнанне. Прымаў удзел у documenta II у Каселі ў 1959 годзе з шэрагам работ у аддзеле гравюры.
Сярпейск
Гісторыя
Паводле Палянаўскага дагавора 1634 года Сярпейск апынуўся ў складзе Маскоўскай дзяржавы. У 1776 годзе горад стаў цэнтрам павета ў Калужскім намесніцтве. У 1777 годзе ўлады даравалі Сярпейску герб. Пазней горад увайшоў у склад Мяшчоўскага павета.
У пачатку XX ст. у Сярпейску былі плошча, 14 вуліц і 2 завулкі, дзейнічалі 3 царквы, працавалі прыходскае вучылішча, паштовая станцыя, палатняная і прадзільная фабрыкі, штогод праводзілася 2 кірмашы.
Мэры Куант
Біяграфія
У лістападзе 1955 года разам з будучым мужам, Аляксандрам Планкетам Грынам, і сябрам, Арчы Мак-Нэйрам, адкрыла ў Чэлсі буцік «Базар» (Bazaar), дзе прадставіла стыль адзення, які адпавядае моладзевай вулічнай модзе 1960-х. Тым часам робіцца папулярнай ідэя фемінізму: жаноцкасць у класічным разуменні выходзіць з моды (у тым ліку і так званыя «пышныя формы»). Узамен прыходзіць мода на доўгія худыя ногі, і на фоне гэтага Мэры Куант кароціць спадніцу. Прыдумляе вобразы «Лаліта» і «Школьніца». Непрактычныя маленькія сумачкі замяняе на заплечнікі з доўгімі рамянямі. Менавіта з яе падачы ў моду ўваходзяць топ, аблягаючыя рознакаляровыя штаны, замшавае адзенне, туфлі на платформах, простыя кароткія стрыжкі і яркая касметыка.
Інга-Ліна Ліндквіст
Творчасць
Лаўрэат прэміі Шведскай Акадэміі (1997) і інш.
Міхаіл Іванавіч Кучынскі
Біяграфія
Працаваў на шоўкапрадзільнай фабрыцы.
Памёр 1 студзеня 1995 года. Пахаваны ў Растове-на-Доне.
Пятроўкі (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Марскія чары
У традыцыйных апісаннях у сірэн прысутнічаюць галовы ці целы птушак, аднак у Расеці яна ўвасабляецца ў чалавечай форме. Разам з выключна старанна выпісаным тварам і цяжкай шыяй адзначаецца некалькі ненатуральная пастава дзяўчыны, што характэрна для многіх твораў позняга перыяду творчасці Расеці.
Карціна «Марскія чары» была напісана па заказе калекцыянера і арт-дылера у такіх жа памерах, што і «Вераніка Веранезэ»; па жаданні заказчыка, карціны павінны былі дапаўняць адна адну, складаючы дыптых.
Благачынны
Благачынны — у праваслаўнай царкве адміністрацыйная пасада святара, пры прызначэнні на якую ён становіцца адным з памочнікаў епіскапа ў частцы догляду за парадкам у акрэсленай царкоўнай акрузе ў складзе епархіі, якая завецца благачыннем. Благачынны з’яўляецца сваеасаблівым пасрэднікам паміж прыходам і епархіяльным кіраўніцтвам па шэрагу пытанняў. Благачыннага прызначае кіруючы архірэй епархіі з ліку яе свяшчэннаслужыцеляў (як правіла, з тых, хто жыве на гэтай тэрыторыі). У каталіцкай царкве адпаведнікам благачыннага з’яўляецца дэкан (архіпрасвітар), у лютэранскіх цэрквах — пробашч.
Гісторыя
У Расійскай праваслаўнай царкве да XVIII стагоддзя мясцовы нагляд над духавенствам па асобных акругах, на якія падзялялася епархія, ажыццяўлялі намеснікі, заказчыкі, дзесяцільнікі, пратапопы і папоўскія старасты. Тэрмін «Благачынны» уваходзіў у канцылярскі ўжытак паступова. Упершыню ён скарыстаны ў адносінах да папоўскіх старастаў у працы Патрыярха Адрыяна «Наказ старастам папоўскім і думным нагляднікам» (1697 г.). У першай палове XVIII стагоддзя, пры Лізавеце Пятроўне, заказчыкі, якія былі адказныя за збор падаткаў з духавенства дзесяцільнікамі ў падпарадкаваных ім больш дробных акругах (дзесяцінах) — сталі паўсюдна называцца благачыннымі. Пры гэтым пасада папоўскіх старастаў была канчаткова скасаваная ў 1764 годзе. З тых часоў святары, якія кіруюць акругамі, на якія падзелены епархіі, называюцца толькі «благачыннымі».
Благачынне, ці благачынная акруга, што знаходзілася ў вядзенні благачыннага, складалася з 10-30 прыходаў. Кожны год благачынны прадстаўляў архірэю справаздачу — т. зв. «кліравыя ведамасці». Благачынныя атрымлівалі інструкцыю ад епіскапа. Першая з вядомых інструкцый з’явілася ў 1745 годзе ў Варонежскай епархіі, а ў 1751 годзе аналагічную інструкцыю склаў архіепіскап Маскоўскі Платон (Маліноўскі). У 1775 годзе архіепіскап Маскоўскі, будучы мітрапаліт, Платон (Леўшын) склаў «Інструкцыю благачынным прыходскіх цэркваў», якую Свяцейшы Сінод абвясціў абавязковай для ўсіх епархій. Падставай для яе паслужыў усё той жа «Наказ старастам папоўскім» Патрыярха Адрыяна. Агульная інструкцыя благачынных была зацверджана Свяшчэнным сінодам у 1828 годзе, у 1857 годзе інструкцыя была выпраўленая і дапоўненая; ў 1892 годзе выйшла новае яе выданне.
Падчас рэформаў 1860-х гадоў у асобных епархіях былі ўтвораны благачынніцкія саветы. Куды апроч благачыннага ўваходзілі яшчэ 2 яго памочніка, якія абіраліся па балаціроўцы ўсім духавенствам благачынніцкай акругі і сцвярджаліся епархіяльнай уладай. На благачынніцкі савет ўскладаліся тыя ж абавязкі, што і на благачынных. У гэтыя ж гады кандыдатаў на пасаду благачыннага стала абіраць духавенства акругі шляхам балаціроўкі з наступным зацверджаннем абранага кіруючым архірэем. Але выбарнасць благачыннага праіснавала нядоўга і была скасаваная ўказам Свяшчэннага Сінода ад 1881 года. Памесны сабор Праваслаўнай расійскай царквы 1917—1918 гадоў абвясціў аднавіць выбарчы парадак пасады благачыннага на 5-гадовы тэрмін. Але час ваяўнічага атэізму і пераследу царквы не дазволіў зацвердзіцца новым правілам. Памесны Сабор 1945 года ў «Палажэнні аб кіраванні Рускай Праваслаўнай Царквы» вярнуўся да практыкі, якая існавала да 1918 года. У Палажэнні нічога не казалася ні пра благачынніцкія сходы, ні пра благачынніцкія саветы, што былі ўведзеныя Саборам 1917—1918 гг. Благачынны ў адпаведнасці з Палажэннем прызначаўся епархіяльным архірэем. Статут аб кіраванні Рускай Праваслаўнай Царквы, прыняты Памесным Саборам РПЦ у 1988 годзе, не ўвёў значных змяненняў у парадак кіравання благачыннымі акругамі. На благачыннага статут усклаў абавязак не радзей 1 разу ў год наведваць усе прыходы сваёй акругі і даў яму права праводзіць пасяджэнні прыхадскога сходу па ўказанні архірэя, па просьбе настаяцеля, а таксама прыхадскога сходу і прыхадскога савету. Па благаславенню архірэя благачынны мог склікаць святароў сваёй акругі на брацкія нарады.
Правы і абавязкі благачынных
У сувязі з гэтым, благачынны павінен:
Макееўка
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Лаўрышава
У Новы час
З 1 ліпеня 1569 г. Лаўрышава ў выніку аб'яднання ВКЛ з Польскім Каралеўствам — у створанай Рэчы Паспалітай. У 1775 г. пабудавана манастырская царква Ўспення прасвятой Багародзіцы, яна дзейнічае і зараз.
Пцічанская
Вялікае Княства Літоўскае і Расійская імперыя
Пад назвай Кабылічы згадваецца ў канцы XVII ст. у складзе Менскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.
У XVII ст. вёска належала Янушу Быхаўцу. Януш Быхавец быў забіты ў маёнтку Таўкачэвічы ў часе наезду суседам Андрэем Вінкам з Шацка ў 1620 годзе, фальварак быў разбураны. Маёмасць перайшла брату Януша Базылю Быхаўцу (?—1653), шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла», які паходзіў са Смаленскай зямлі. Базыль — віленскі гродскі пісар (1623—1632), меў братоў Януша і Аляксандра Пракопа (памёр 1646). Базыль быў апекуном дзяцей Януша. Валодаў маёнткамі Таўкачэвічы, Шацк, Грэбені, Дудзічы з вёскамі Церабелі, Сяргеевічы і Кабылічы, Бакшты, Сідаровічы ў Менскім ваяводстве, ды іншымі землямі ў Гарадзенскім, Троцкім і Лідскім паветах. Памёр без нашчадкаў.
Савасцьянава (Цёмкінскі раён)
Савасцьянава (Савостьяново) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Дэметрый I Сатэр
У 162 годзе да н.э., пры садзейнічанні грэчаскага гісторыка Палібія, Дэметрыю ўдалося збегчы з рымскага палону. Высадзіўшыся ў горадзе Трыпалі, ён змог заручыцца падтрымкай мясцовага насельніцтва, і забіў Антыёха V і рэгента Лісія, пасля чаго рымскі Сенат прызнаў яго законным царом.
30 чэрвеня
30 чэрвеня — сто восемдзесят першы (сто восемдзесят другі ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.