cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лунічна
Лу́нічна, Лунічына — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Нача, за 32 км на паўднёвы захад ад Полацка на мяжы з Міёрскім раёнам.
Спіньё-Манферата
Насельніцтва складае 1174 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 21 чал./км². Займае плошчу 55 км². Паштовы індэкс — 15018. Тэлефонны код — 0144.
Сяргей Іванавіч Мяняйла
Савецкія часы
З 1986 года-камандзір базавага тральшчыка БТ-22. Праз 5 гадоў атрымаў прызначэнне камандзірам марскога тральшчыка «Контр-адмірал Уласаў».
Людвік Ржавускі
Людвік Ржавускі (Ludwik Rzewuski, Ludovicus Rzewuski; 14 жніўня 1753, Беларусь — 25 жніўня 1812, Орша ) — дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, педагог.
Суднікі (Валожынскі раён)
Су́днікі (, Судники) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
У 1940—1959 гадах вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета, у 1959—1962 гадах — у склад Пральніцкага сельсавета. 5 мая 1962 года вёска перададзена з Пральніцкага сельсавета ў Волменскі сельсавет. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Пральніцкага сельсавета.
Кадзухіса Кано
(河野 和久; нар. ) — японскі футбаліст. У 1974 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Алеся Леанідаўна Бацман
Біяграфія
Алеся Леанідаўна Бацман нарадзілася 3 кастрычніка 1984 года ў Харкаве, Украіна.
NGC 5181
NGC 5181 (іншыя абазначэнні — MCG 2-34-24, ZWG 72.98, NPM1G +13.0343, PGC 47373) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дзева.
Мезонная хімія
-мюонам, пазітронам) або электрон заменены іншай адмоўнай часціцай (напрыклад,
-мюонам, [[піон|
Руская праваслаўная царква
Заўвагі
<references group="заўв"/>
Людміла Іванаўна Сторажава
Творчасць
Выканаўца драматычных і характарных роляў, творчасці ўласціва адчуванне часу і стылю драматургічнага твора, рамантычная прыўзнятасць. Сярод роляў у Брэсцкім тэатры: Ганна Карэніна (аднайменная п’еса паводле Л. Талстога), Ірына («» А. Чэхава), Джудзіт («» Б. Шоу), Катрын («» А. Мілера); у Гродзенскім тэатры: Манахава («Варвары» М. Горкага), Клеапатра («» У. Шэкспіра), Гарэцкая («Першы ўрок» К. Губарэвіча); у Гомельскім тэатры: Параска («Рудабельская рэспубліка» паводле С. Грахоўскага), Хрысціна («Грэшнае каханне» А. Дзялендзіка), Кукушкіна, Агудалава («», «» А. Астроўскага).
Фарухру Парса
Фарухру Парса (перс. فرخ‌رو پارسا‎;, Кум — , ) — іранскі палітычны дзеяч, урач, педагог, міністр адукацыі ў 1968—1971 гадах і першая жанчына-міністр Ірана.
Эрыка Энгельстад
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
У перыяд з 1991 да 1996 гадоў працавала рэдактарам «Нарвежскага археалагічнага агляда», а ў 1992—1995 гадах — «Жанчыны ў археалогіі ў Нарвегіі» (Kvinner i Arkeologi i Norge). Была членам праўлення Інстытута параўнальных культуралагічных даследаванняў.
Мірны працэс па Тыграі
Мірны працэс па Тыграі — серыя прапаноў, сустрэч, пагадненняў і дзеянняў, накіраваных на мірнае ўрэгуляванне ваеннага канфлікту ў Тыграі.
Часнакі
Часнакі́ (, Чесноки) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Чорнае мора
Чо́рнае мо́ра — унутранае мора басейна Атлантычнага акіяна. Пралівам Басфор злучаецца з Мармуровым морам, далей, праз праліў Дарданэлы (гэтыя пралівы часам называюць чарнаморскімі пралівамі) — з Эгейскім і Міжземным морамі. Керчанскім пралівам злучаецца з Азоўскім морам. З поўначы ў мора глыбока ўразаецца Крымскі паўвостраў. Па паверхні Чорнага мора праходзіць водная мяжа паміж Еўропай і Малой Азіяй.
Баршчыўка (Ковэльскі раён)
Баршчыўка (Борщі́вка) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Іскандэр Муншы
Іскандэр Муншы — (Іскандэр-бек Туркеман «Муншы» İskəndər bəy Türkəmən Məhəmməd Yusif Müvərrix Münşi, 1560/61 — 1633/34) — фарсі  гісторык, найбуйнейшы прадстаўнік прыдворнай гістарыяграфіі Сефевідаў, пры шахах Мухамад Худабенде і Абаса I. Аўтар вялікай працы па гісторыі Сефевідскай дзяржавы «Таріх-і Алем Арай-і'Абасі» («Гісторыя украшателей свету Абаса»).
Лістаед аблямаваны
Лістаед аблямаваны (Chrysolina limbata) — насякомае сямейства атраду.
Катаіб Саід аш-Шухада
Батальён пакутнікаў Сеідаў, або Катаіб Саід аль-Шухада (كتائب سيد الشهداء) — іракскае шыіцкае апалчэнне, сфарміраванае ў маі 2013 года.
Баявыя дзеянні
Падчас грамадзянскай вайны ў Іраку ўдзельнічала ў баях за правінцыю Салах-эд-Дзін і другой бітве за Тыкрыт. У Сірыі яна была заўважана ў 2014 годзе ў ходзе сутыкненняў у Шэйх-Міскіне.
Кіраўніцтва
«Катаіб Саід аль-Шухада» ўзначалілі Абу Ала аль-Валаі і Абу Мустафа аль-Шэйбані. Апошні раней узначальваў сетку кантрабандыстаў і шыіцкіх баевікоў, з якой потым і з’явілася групоўка.
Карл I Анжуйскі
Барацьба за графства Эно
Расчараваны Карл увязаўся ў грамадзянскую вайну, якая бушавала ў Фландрыі і Эно. Графіня Маргарыта, змагалася са сваім сынам Жанам д’Авэн, прапанавала Карлу графства Эно і пост рэгента Фландрыі. Карл пачаў сцягваюць войскі ў графства. Але ў 1254 годзе ў вярнуўся з крыжовага паходу Людовік IX і загадаў Карлу адмовіцца ад графства Эно, якое ён у 1256 годзе аддаў Жану д’Авэн.
Барацьба за Сіцылійскае каралеўства
Папы Рымскія даволі доўга ўжо вялі барацьбу з прадстаўнікамі дома Гогенштаўфенаў за Сіцылійскае каралеўства. У 1258 годзе каралём Сіцыліі стаў незаконны сын імператара Фрыдрыха II Манфрэд. Жадаючы зняць Манфрэда, Папы шукалі кіраўніка, які мог бы заваяваць каралеўства. У выніку выбар паў на Карла Анжуйскага. Карону яму прапаноўваў яшчэ Папа Аляксандр IV, але тады Карл быў вымушаны адмовіцца. Новы Папа, Урбан IV у 1262 годзе ў аднавіў перагаворы з французскім дваром. У маі 1263 года Людовік IX даў Карлу дазвол на перагаворы з Папам. Дагавор быў заключаны ў чэрвені. Па ўмовах дагавора на Карла накладалася мноства абмежаванняў (ён не мог распараджацца назначэннямі на царкоўныя пасады, не мог прэтэндаваць на імператарскі прастол і займаць ніякі пост на тэрыторыі імператарскай часткі Італіі і ва ўладаннях Папства). Але ўжо восенню Карла выбралі сенатарам Рыма, што было парушэннем дагавора. Перамовы працягнуліся, у выніку чаго абодва бакі пагадзіліся на саступкі, пры гэтым Карл адмовіўся ад сенатарства ў Рыме.
2 кастрычніка 1264 года памёр Урбан IV. Новы Папа, Клімент IV, выбраны 15 лютага 1265 года, заклікаў у Рым Карла, які за гэты час паспеў заключыць некалькі саюзаў са знаццю ў паўночнай Італіі. 10 мая ён адплыў з Марселя, пазбегнуўшы сіцылійскага і саюзнага з ім пізанскай флоту, 23 мая ўжо быў у Рыме, дзе пасяліўся ў Латэранскім палацы. 21 чэрвеня яму афіцыйна ўручылі сенатарскія знакі адрознення, прычым Карл паабяцаў Папе, што адмовіцца ад іх пасля заваявання Сіцылійскага каралеўства. 28 чэрвеня Карла афіцыйна абвясцілі каралём Сіцыліі.
Барацьба з Конрадзінам
Перамогшы праціўніка, Карл не стаў праследваць яго прыхільнікаў, абвясціўшы амністыю. Але нягледзячы на яго першапачатковую нястрогасць, Карл не карыстаўся папулярнасцю. Ён устанавіў высокія падаткі, ад якіх ніхто не мог ухіліцца.
Карл, заняты падпарадкаваннем гарадоў у Таскане, выступіў на дапамогу Папе толькі ў маі 1268 года. Ён сустрэўся з Папам у Вітэрба, дзе быў прызначаны імператарскім намеснікам у Ламбардыі, пасля чаго выступіў супраць сарацынскіх мяцежнікаў у Лучэры.
Перамога над Конрадзінам дазволіла Карлу працягнуць заваяванне Тасканы. У 1269 годзе ў бітве ў Кале фларэнційска-французскімі войскамі былі разбіты сілы гібелінскіх камун на чале з Сіенай. У выніку ў Сіене, а затым у Пізе і іншых гарадах Тасканы да ўлады прыйшлі ўрады гвельфаў, падкантрольныя Карлу Анжуйскаму.
Спроба стварэння міжземнаморскай імперыі
У 1275 ў Папа Грыгорый дабіўся дагавора дружбы паміж імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Рудольфам Габсбургаў і Карлам, які быў змацаваны шлюбам старэйшага ўнука Карла Карла Мартела, і дачкі Рудольфа, Клеменцыі. Неўзабаве пасля гэтага, 10 студзеня 1276 года, Папа Грыгорый памёр.
З лістапада 1272 года Карл вёў вайну супраць Генуі, а ў 1275 годзе яна перарасла ў вайну супраць адроджанай лігі гібелінаў. І склалася яна няўдала: да лета 1276 года ён страціў амаль усе ўладанні ў П’емонце. 22 чэрвеня пры пасрэдніцтве новага Папы Інакенція V, які памёр неўзабаве пасля гэтага, быў заключаны мір.
Жонкі і дзеці
Дзеці: ад 1-га шлюбу: сыны: Людовік, Карл II, Філіп, Роберт дачкі: Бланка, Беатрыс, Ізабела ад 2-га шлюбу: дачка: Маргарыта
Беларускі дзяржаўны цырк
Белару́скі дзяржа́ўны цырк знаходзіцца на праспекце Незалежнасці ў горадзе Мінску. Умяшчальнасць залы цырка — 1667 месцаў, цырк разлічаны для паказу нумароў розных жанраў — ад воднай феерыі да паветраных нумароў.
Рэнтгенаспектральны аналіз
Прынцып працы
У якасці крыніц ўзбуджэння ўжываюць рэнтгенаўскае выпраменьванне (першаснае выпраменьванне) або электронны пучок.
Вестготы
Інтэрвенцыя маўраў
Праіснавала дзяржава да 711 г., калі кароль Родэрых атрымаў паражэнне ад маўраў. Бітва пры Гвадалеце, якая адбылася 19 ліпеня 711 г., адзначыла пачатак заваёвы Іспаніі. Вялікая частка Іберыйскага паўвострава, была асвоена маўрамі ўжо ў 718 г.
Сялянская рэформа ў Расійскай імперыі
У Грузіі вызваленне было адкладзена да 1864 года і праводзілася на значна больш выгадных для дваран умовах. Прыгонныя сяляне, якія працавалі на землях імператара былі вызваленыя ў 1866 годзе, і ім былі дадзены лепшыя і вялікія ўчасткі зямлі.
Фарах Пехлеві
Біяграфія
Усяго ў Фарах і Махамеда чацвёра дзяцей:
Спачатку Фарах пасялілася ва Уільямстаўне (Масачусетс), але пазней купіла дом у Грынвічы, штат Канектыкут. Пасля смерці яе дачкі прынцэсы Лэйлы ў 2001 годзе яна набыла невялікі дом у Патамаку, штат Мэрыленд, недалёка ад Вашынгтона, акруга Калумбія, каб быць бліжэй да сына і ўнукаў.
Красное (Хіславіцкі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Пейзажны парк
Кантынентальныя паркі
Найбольшае распаўсюджванне на кантыненце англійскі парк атрымаў у Германіі, дзе адным з першых яго ўзораў стала «паркавае каралеўства» каля Дэсау — фантазія на тэму Стоу, Стоўрхеда і Кларэмонта. Гэты вялізарны парк прызнаны помнікам Сусветнай спадчыны, роўна як і яшчэ больш доўгі парк князя Пюклера ў Бад-Мускау. Іншымі характэрнымі прыкладамі пейзажных паркаў у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе з’яўляюцца Англійскі парк у Мюнхене, парк Браніц у Прусіі, Лазянкоўскі і Уяздоўскі паркі ў Варшаве, Царыцынскі парк у Маскве, Екацярынінскі і Паўлаўскі паркі пад Пецярбургам і парк Манрэпо ў Выбаргу, на дэндрапарк «Сафіеўка» ва Умані.
Калерыя Іосіфаўна Сцепанцэвіч
Біяграфія
Скончыла ў 1953 годзе Маскоўскі музычна-педагічны інстытут імя Гнесіных. З 1945 года — выкладчык музычных навучальных устаноў у Горкім і Маскве, з 1957 года — у Беларускай акадэміі музыкі (у 1963—1986 гадах — прарэктар, загадчык кафедры, з 1987 года — прафесар).
Член Беларускага саюза кампазітараў з 1959 года, член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1978 года.
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац: «Варыяцыйнасць у опернай творчасці М. І. Глінкі» (1966), «Новыя тэндэнцыі ў развіцці беларускага музычнага мастацтва: (Канец 50-х — першая палова 70-х гг.)» (1981). Сааўтар «Гісторыі беларускай савецкай музыкі» (1971), «Гісторыі беларускай музыкі» (М., 1976) і інш. Складальнік кніг «З гісторыі музыказнаўства ў Беларусі: Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі, 1932—1992» (2002), складальнік і рэдактар навукова-даследчы зборнікаў «Пытанні музыказнаўства» (1981), «Даследаванні пра музыку» (1985), метадычных дапаможнікаў, праграм для дзіцячых музычных школ, ВНУ.
Суахілі (народ)
Паходжанне
У XIII — XIV стст. адбылася новая хваля перасяленняў з краін Персідскага заліва ва Ўсходнюю Афрыку. Арабаў і персаў да гэтага прымусіла мангольскае нашэсце. У гэты час усталёўваюцца найбольш старажытныя з вядомых правячых дынастый суахілі, якія мелі арабскае паходжанне, але сістэма успадкоўвання ўлады належыла банту. Таксама з’яўляюцца першыя пісьмовыя дакументы на мове банту, напісаныя арабскімі літарамі. Вандроўнік Ібн Батута апісваў дзяржавы суахілі як далёка не цалкам ісламізаваныя. Нават кіраўнікі дзяржаў прытрымліваліся мясцовых традыцый.
Насельніцтва гарадоў папаўнялася не толькі перасяленцамі з поўначы, але і з самой Афрыкі. Суахілі вялі самастойны гандаль з унутранымі раёнамі гэтага кантынента. Адкрыццё золата Манаматапы вымусіла суахілі прасунуцца на поўдзень. Акрамя таго, караблі суахілі з’яўляліся ў портах Індыі, Зондскіх астравоў і Кітая.
Мова
Мова суахілі шырока ўжываецца не толькі народам суахілі, але таксама іншымі групамі афрыканцаў. З’яўляецца першай мовай для 3 415 чал. , дзяржаўнай у Кеніі і Танзаніі. Фактычна мае міжнародны характар.
KRIWI
Стыль гурта вызначаюць як аўтэнтычны сусветны фолк-эксперымент, спалучэнне старажытных традыцый гарлавых спеваў i сучаснага гучання з элементамi iмправiзацыi i авангарду. Гурт ужывае аўтэнтычныя iнструменты, а матэрыял для сваiх кампазіцый збiрае ў фальклорных экспедыцыях. За гады свайго існавання калектыў змяняў склад, краіны, выдаў некалькі студыйных і жывых рэлізаў, паўдзельнічаў у шматлікіх зборніках, даў канцэрты ў Беларусі і за мяжой.
Вольга Аляксееўна Зайцава
Біяграфія
Доўгі час Вольга лічылася «дэкабрысткай» — пік формы ў яе прыходзіўся на снежань, а затым пачынаўся спад. Аднак да сезону 2004—2005 яна змагла пераадолець гэта, выйшаўшы на пік формы як раз да чэмпіянату свету. Зайцава сабрала поўны камплект медалёў — золата, срэбра і бронзу, і па выніках чэмпіянату свету па біятлоне атрымала званне «Заслужаны майстар спорту».
Асабістае жыццё
30 верасня 2006 года Вольга Зайцава выйшла замуж за былога члена зборнай Славакіі па летнім біятлоне Мілана Аўгустына (нар. 1972). Шлюб адбыўся ў славацкім гарадку Даманіжа ў вузкім сямейным коле. 17 сакавіка 2007 года ў іх нарадзіўся сын Аляксандр. У жніўні 2013 года абвясціла аб разводзе са сваім мужам. «Часам жыццё складваецца не так, як мы яе плануем. Гэта было складанае рашэнне, і я спадзяюся на разуменне навакольных — пасля аб’явы аб разводзе не буду абмяркоўваць гэты крок», — прыводзіць словы Зайцавай афіцыйны сайт СБР.
Багалюбава (Уладзімірская вобласць)
Багалю́бава — гарадскі пасёлак у Расіі, ва Уладзімірскай вобласці, каля вусця ракі Нерлі. Былая рэзідэнцыя Андрэя Багалюбскага.
Прыпяць
Асноўныя прытокі
Справа: Тур’я, Стаход, Весялуха, Стыр, Гарынь, Сцвіга, Убарць, Тур, Славечна, Жалонь, Тураў-Альгомельскі канал.
Ярына Яраславаўна Чарнагуз
Біяграфія
Служыла парамедыкам-валанцёрам на ратацыях у медыцынскім добраахвотніцкім батальёне «Шпітальеры». У 2020 годзе была баявым медыкам па кантракце, з 2021 года — на перадавой як баявы медык і разведчыца.
Афанатэцэ
Арэал
Клеткі афанатэцэ эліпсападобныя або цыліндрычныя (0,8-2×1,0-11,0 мкм), утвараюць студзяністыя калоніі. Іншы раз памерам да галубінага яйца. Маладыя калоніі жывуць на дне вадаёмаў, потым плаваюць у тоўшчы вады. Размнажаюцца дзяленнем клеткі папалам перпендыкулярна доўгай восі.
Афанахетэ
Афанахетэ (Aphanochaete) — гэта род зялёных водарасцяў сямейства.
Майдан (Ковэльскі раён)
Майдан (Майда́н) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Плошча Якуба Коласа
Гісторыя
У 1956 годзе плошча была названа ў гонар народнага паэта Беларусі Якуба Коласа. З 1962 па 1972 гады на плошчы бліжэй да Універсітэта Фізкультуры стаяў помнік атаму. Помнік Якубу Коласу і героям яго твораў урачыста адкрыты 3 лістапада 1972 года ў дзень 90-годдзя Якуба Коласа на цэнтральнай частцы плошчы (Рэканструкцыя. Архітэктары Л. Левін, Ю. Градаў, Г. Заборскі ). Аўтар скульптурнай кампазіцыі — народны мастак Беларусі Заір Азгур.
Елісееўскі магазін
Апісанне будынка
Усярэдзіне было тры гандлёвыя залы, упрыгожаныя люстэркамі і бронзавымі свяцільнямі. На другім паверсе будынка размяшчаліся банк, камерцыйныя курсы, заснаваныя Елісеевымі, і зала, якая здавалася ў арэнду тэатральных труп. У падвальным памяшканні былі склады, халадзільнікі і адзін з самых лепшых вінных скляпоў Еўропы.
Торбачнік
То́рбачнік (Thlaspi) — род кветкавых раслін сямейства.
Вераніка Махінякава
Кар'ера
У Кубку свету дэбютавала ў сезоне 2019/20 гадоў у рамках 1-га этапа ў шведскім Эстэрсундзе ў спрынтарскай гонцы, паказаўшы 90-ы вынік.
Рэгент (Вялікае Княства Літоўскае)
Рэгент (ад regens — правіцель) — вышэйшая пасада ў Канцылярыях Вялікага Княства Літоўскага, адзін з сакратароў.
Рэгент Вялікай канцылярыі вядомы з 1590-х гадоў, Малой канцылярыі — з пачатку XVII ст. Рэгенты назначаліся Канцлерам (падканцлерам), пасля зацвярджаліся Вялікім князям і служылі да змены канцлера (падканцлера). Апроч цантральных рэгентаў, існавалі падобныя пасады ў земскіх і гродскіх судах, магістратах, кансысторыях і іншых дзяржаўных установах, дзе яны займаліся складаннем дакументаў і адказвалі за іх захаванасць.
Тальёла-Манферата
Насельніцтва складае 1546 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 15070. Тэлефонны код — 0143.
Акіра Мацунага (1948)
Акіра Мацунага (松永 章; нар. ) — японскі футбаліст. У 1973—1976 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Свята-Мікалаеўская царква (Старыя Дарогі)
Гісторыя
Прыходу быў перададзены будынак пад храм і 14 сакавіка 1993 года адбылося яго асвячэнне мітрапалітам Філарэтам. Пры прыходзе з 1997 года існуе нядзельная школа.
Еўрапейскі маршрут E30
Асаблівасці
Маршрут перасякае Ірландскае і Паўночнае мора. Іх можна праехаць з дапамогай паромаў. Раней англійскі ўчастак трасы пралягаў да порту Фелікстоў, аднак калі Stena Line перанесла свае марскія рэйсы ў суседні Харвіч, дарога праз Іпсуіч на Фелікстоў фактычна больш не з’яўляецца часткай маршруту. Хоць Урад Вялікабрытаніі ўдзельнічае ў дзеяннях, звязаных з еўрапейскімі маршрутамі, яны не пазначаны ў межах Вялікабрытаніі. У часы СССР, афіцыйны маршрут перасякаў Паўночна-Казахстанскую вобласць Казахскай ССР. Аднак, пасля з’яўлення СНД, альтэрнатыўнай маршрутам, у абыход казахстанскай мяжы, стала прынята лічыць больш доўгі «аб’езд» праз расійскі Ішым, Цюменская вобласць.
Нёман
Назва
Назва Нёмана балцкага паходжання.
Назва звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца». Корань *nem- даў два значэнні ў прускай мове — «бор» і «балаціна». Матываваныя яны былі семантыкай няроўнасці рэльефа: бор на «выгнутым» падняцці, балаціна ва «ўвагнутай» нізіне.
Фаўна
Водзяцца шчупак, акунь, плотка, лешч, лінь, карась залаты, верхаводка, гусцяра, судак.
На рацэ
Гарады: Стоўбцы, Масты, Гродна (порт), Друскінінкай, Алітус, Прэнай, Бірштанас, Каўнас, Юрбаркас, Смалінінкай, Неман, Савецк, Русне. Зоны адпачынку: Стоўбцы, Морына, Дзітва (у міжрэччы Нёмана і Дзітвы), Масты (у міжрэччы Нёмана і Шчары), Скідаль, Сонічы. Іншае: Коласаўскі мемарыяльны заказнік (в. Мікалаеўшчына), гара Рамбінас.
Гісторыя
У сувязі з тым, што ў выніку Другой сусветнай вайны ў склад СССР увайшлі не толькі Заходняя Беларусь і Літва, але і частка Усходняй Прусіі (Калінінградская вобласць) на 1960-я прыпадае перыяд інтэнсіўнага выкарыстання водных рэсурсаў Нёмана. У сяр. 1970-х курсіравалі цеплаходы паміж Гродна (БССР) і Друскінікаем (ЛітССР), але з развіццём аўтамабільнага транспарту суднаходства на Нёмане спынілася. Цяпер рэгулярнае суднаходства і лесасплаў не ажыццяўляюцца.
Тасарола
Насельніцтва складае 601 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 85 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonnina di Sant'Ambrogio.
Сымон Кананіт
Сымон Кананіт таксама Сымон Зілот (Σίμων ο Κανανίτης) — вучань, паслядоўнік і апостал Ісуса Хрыста. адзін з дванаццаці апосталаў. У Новым Запавеце зусім мала запісаў пра яго. Некалькі псеўдабіяграфічных пісанняў былі звязаны з ім, а Іеранім не ўключыў Сымона ў свой спіс De Viris Illustribus.
Апісанне
Каталіцкая энцыклапедыя выказвае меркаванне, што Сымон Кананіт мог быць адным і тым жа чалавекам, што Сімяон Ерусалімскі і Сымон, брата Ісуса. Ён мог быць стрыечным братам Ісуса альбо сынам Язэпа ад папярэдняга шлюбу.
Згодна іншай традыцыі, ён адна асоба з Сіманам Ерусалімскім, які стаў другім біскупам Іерусаліма, хоць ён нарадзіўся ў Галілеі.
Верхнякрывінскі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Бікложскі сельсавет у складзе Бешанковіцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Бікложа. 8 мая 1926 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ржаўка. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бешанковіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 верасня 1957 года ў склад Бешанковіцкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Бараўцы, Кошчава, Красныя Буднікі, Крывіна і Крывое Сяло). 20 мая 1960 года ў склад сельсавета з Бешанковіцкага сельсавета перададзены 25 населеных пунктаў (Асінаўка, Бараўцы, Бараўцы-Крывіна, Верхняе Крывіна, Дабрыгоры, Дубавое, Дубраўка, Кошчава, Красныя Буднікі, Крывіна, Крывое Сяло, Макаравічы, Малое Крывіна, Малыя Маскалёнкі, Мікіцёнкі, Навумаўка, Новыя Ранчыцы, Паліцы, Пірагі, Пліскунова, Рудыя, Русілкі, Стары Марыянфельд, Старыя Ранчыцы і Хмяльнік), з Рубежскага сельсавета — вёска Буднікі, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Верхняе Крывіна. 9 ліпеня 1965 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Бешанковіцкага пассавета перададзены вёска Ніжняе Крывіна, жылыя пасёлкі «Сельгастэхнікі», ветлячэбніцы, лясніцтва і льнозавода. 26 сакавіка 1973 года ў склад сельсавета з Рубежскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Асавец, Хізава, Шаламы і Шчыпцы). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бікложскага сельсавета 40 населеных пунктаў. 7 жніўня 1979 года сельсавет перайменаваны ў Верхнякрывінскі. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Рубежскага сельсавета (15 населеных пунктаў: Галыні, Ганкавічы, Гарбачы, Гракава, Дубкі, Застарынне, Заходна, Казінае Сяло, Карабова, Малыя Галыні, Пажарышча, Раманава, Рубеж, Целяпні і Целяпы).
Малін Акерман
Біяграфія
Акерман з’явілася ў некалькіх паспяховых кінафільмах, дзе, у асноўным, выконвала камедыйныя ролі другога плана. Яна адыграла асноўную жаночую ролю ў фільме 2009 года «Захавальнікі», а пасля вярнулася да роляў другога плана ў камедыях «Прапанова», «Формула кахання для вязняў шлюбу» і «Рок на стагоддзі».
Міратворца (вэб-сайт)
Спробы закрыцця сайта
Былы намеснік міністра інфармацыйнай палітыкі Таццяна Папова абвінаваціла ў ціску на журналістаў дэпутатаў Вярхоўнай рады ад «Народнага Фронта» А. Герашчанка, Андрэя Цецярука і Дзмітрыя Тымчука ў сувязі з крытыкай публікацыі на сайце даных журналістаў. Папова заявіла: «Пачалася кампанія па разварушванні нянавісці да журналістаў і да мяне, пагрозы. Мы падавалі заявы ў паліцыю, безвынікова. Затым было заклейванне шкла ў аўто Радыё «Свабода», калі яны здымалі ў МУС».
Хіродзі Імамура
(今村 博治; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1976 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Нейтронная фізіка
Атрыманне
Павольныя нейтроны таксама могуць быць атрыманы на ўсіх тыпах паскаральнікаў, у тым ліку на электронных паскаральніках ў выніку рэакцый (γ, n) пры апрамяненні мішэней на цяжкіх элементах γ-квантамі тармазнога выпраменьвання электронаў. Хуткія нейтроны, якія атрымліваюцца, могуць быць замаруджаны. Звычайна для гэтага выкарыстоўваецца вадародзмяшчаючыя рэчывы (вада, парафін і іншыя), у якіх нейтроны губляюць сваю энергію, рассейваючыся на ядрах вадароду. Аднак пасля запаволення нейтроны не монаэнергетычныя.
Чараўнік краіны Оз (кніга)
Сюжэт
Аднойчы магутны ураган падхоплівае Дораці разам з маленькім дамком, у якім яна жыла, і адносіць у чароўную краіну, дзе жывуць маленькія чалавечкі. Дамок зваліўся на паляну і забіў злую Чараўніцу Поўдня. Тады добрая Чараўніца Поўначы патлумачыла дзяўчынцы, што вярнуць яе дадому зможа толькі Чараўнік краіны Оз, які жыве ў Ізумрудным горадзе. На развітанне фея пакінула на лбе Дораці пацалунак, які ахоўваў яе ад небяспекі.
Пад канец яны дабраліся да краіны, дзе жыла добрая Чараўніца Поўдня, і тая дапамагла Дораці вярнуцца ў Канзас — шэры, запылены, але родны і любімы.
Каімбрская група
Гісторыя
Група была заснавана ў 1985 годзе і афіцыйна зацверджана ўласным статутам у 1987 годзе, падпісаным яе сябрамі, якіх тады было 19. У 1994 годзе статут і першыя дакументы ўніверсітэтаў групы былі апублікаваныя. Другое выданне было выдадзена ў 2005 годзе, да таго часу Канскі ўніверсітэт пакінуў групу, а Берген, Жэнева, Грац, Ліён, Падуя, Тарту і Турку далучыліся. У 2013 годзе група складалася з 40 універсітэтаў, але да наступнага года гэта лічба ўпала да 37 з адыходам Універсітэта Арыстоцеля ў Салоніках, Кембрыджскага і Оксфардскага ўніверсітэтаў. З тых часоў група дадала Вільнюскі ўніверсітэт у чэрвені 2015 года і Дарэмскі ўніверсітэт у чэрвені 2016 года. Гэта прывяло да павелічэння членства ў групе да 39 універсітэтаў, але пасля іх лік зноў скараціўся да 38 у кастрычніку 2016 года, калі Ліёнскі ўніверсітэт вырашыў пакінуць групу. На Генеральнай асамблеі ў чэрвені 2017 года Кёльнскі ўніверсітэт быў запрошаны далучыцца ў якасці 39-га члена, а Утрэхцкі ўніверсітэт далучыўся да групы ў снежні 2020 года.
Араканцы
Канфлікт з рахінджа
Паўночную частку вобласці Аракан насяляе індаарыйскі народ рахінджа, які ў адрозненні ад араканцаў спавядае іслам. Да II Сусветнай вайны раёны супольнага пражывання араканцаў і рахінджа былі шырэйшымі. Аднак падчас вайны паўднёвы Аракан быў акупаваны японцамі. Значная частка араканскіх інтэлектуалаў пайшла на супрацоўніцтва з акупантамі. Безуладзе прывяло да вострага канфлікта паміж прадстаўнікамі 2 этнасаў. У пасляваенны перыяд рахінджа высоўвалі прапановы стварэння ў паўночным Аракане свайго штата або нават далучэння да Усходняга Пакістана. У сваю чаргу, араканскія палітыкі сцвярджалі, што іх народ вымушаны мірыцца з прыгнётам з боку бірманцаў і супраціўленнем рахінджа. У 2016 г. араканцы падтрымалі гвалтоўныя дзеянні ваенных М’янмы супраць рахінджа. У выніку крызісу некалькі тысяч рахінджа загінулі, каля 500 000 — 700 000 бежанцаў былі вымушаны пакінуць краіну.
Генетыка
Класіфікацыя
Ад узроўню даследаванняў:
Фізіка гіпер’ядраў
Метады даследаванняў і тэхніка правядзення эксперыменту перанятыя з ядзернай фізікі і фізікі элементарных часціц.
Уласцівасці гіпер'ядраў
4ΛH → 4He + π-
Антыгіпер'ядры
Акрамя звычайных гіпер'ядзер, магчыма існаванне антыгіпер'ядзер — звязаных сістэм антынуклонаў і антыгіперонаў.
NGC 5191
NGC 5191 (іншыя абазначэнні — MCG 2-34-26, ZWG 73.3, NPM1G +11.0353, PGC 47498) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Прывакзальная плошча (Мінск)
Прывакзальная плошча — плошча ў Мінску, прымыкае да вакзалу чыгуначнай станцыі Мінск-Пасажырскі.
Пасля рэвалюцыі
Пасля Кастрычніцкага перавароту плошча насіла назву — «Плошча 25 кастрычніка». У 1939—1940 гадах праводзілася рэканструкцыя прывакзальнага раёна. У 1941 годзе пад кіраўніцтвам тагачаснага галоўнага архітэктара Мінска Герасіма Якушкі распачаты праект рэканструкцыі Прывакзальнай плошчы, якая ў той час насіла назву Плошча Памяці ахвяр 1905 года, планавалася пашырыць яе, пабудаваць па перыметры новыя дамы, устанавіць помнік ахвярам Курлоўскага расстрэлу.
Алена Яўгенаўна Голуб
Алена Яўгенаўна Голуб (Олена Євгенівна Голуб; нар., Кіеў) — украінская мастачка сучаснага мастацтва, жывапісец, фотамастачка і мастацтвазнаўца.
Творчасць
Вось як выказваецца пра творчасць А. Голуб яе калега Аксана Чапелік:
Урбаністычная цывілізацыя з яе дасягненнямі і супярэчнасцямі заўсёды ў коле ўвагі мастачкі ў шматлікіх варыянтах розных серый. Узаемаадносіны паміж лакальнымі традыцыямі і калектыўнай памяццю, паміж культурнымі адрозненнямі, паміж цэнтрам горада і ўскраінамі — гэта толькі некаторыя з найважнейшых тэм, якія распрацоўвае мастачка ў актуальным мастацтве сёння…
Актуальныя падзеі сучаснасці мастачка ўзнаўляе ў творах, якія спалучаюць лічбавыя і традыцыйныя прыёмы, дакументуючы візуальныя артэфакты метадам канцэптуальных наратываў.
Георгій Ільіч Ліёпа
Георгій Ільіч Ліёпа (, в. Кашалёва, Клічаўскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі інжынер-будаўнік. Заслужаны будаўнік БССР (1974).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1966), Айчыннай вайны II ступені, медалямі «За баявыя заслугі», «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне», дзвюма Ганаровымі граматамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР. Прэмія Савета Міністраў СССР (1987) за стварэнне і ўкараненне адзінай сістэмы мясцовых і рэсурсавых разлікаў з прымяненнем ЭВМ.
Цзэн Вэньхуэй
Цзэн Вэньхуэй (曾文蕙; ) ― кітайская вулічная скейтбардыстка і двухразовы чэмпіён Кітая. На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года яна заняла шостае месца ў жаночым вулічным скейтбордынгу, першым мерапрыемстве такога роду, якое было ўключана ў алімпійскую праграму.
NGC 5192
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спіс кіраўнікоў Камуністычнай партыі Кітая
Генеральны сакратар
З 1921 года па 1943 год кіраўніком Камуністычнай партыі Кітая быў генеральны сакратар.
Кіраўнікі КПК дэ-факта
Дэн Сяапін — пасля смерці Маа (у 1976 годзе) стаў кіраўніком партыі пры непапулярным у палітычнай і ваеннай верхавіны пераемніку Маа — Хуа Гафэн. У снежні 1978 пленум ЦК КПК аформіў галоўную ролю Дэн Сяапіна ў кіраўніцтве КНР. З 28 чэрвеня 1981 па 9 лістапада 1989 — 3-і старшыня Ваенсавета ЦК КПК.
Леў Мікалаевіч Лісоўскі
Леў Мікалаевіч Лісоўскі (, хутар Новы Млын, цяпер Лагойскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): эксперыментальны жылы дом з аглапарытасілікатных блокаў у мікрараёне па вул. Валгаградскай (1960), 24-кватэрны жылы дом па вул. Чырвонаармейскай (1961) у Мінску, тыпавы праект школы-інтэрната на 330 месцаў (1961).
Святаслаў Шаўчук
Біяграфія
10 Красавік 2010 Святаслаў Шаўчук быў прызначаны апостальскім адміністратарам епархіі Пакровы Прасвятой Багародзіцы.
Вялікаохцінскі мост
Вялікаохцінскі мост (да 1917 года — мост імператара Пятра Вялікага, з 1917 па 1956 год — Вялікаохценскі мост) — мост цераз раку Няву ў Санкт-Пецярбургу. Злучае гістарычны цэнтр горада (па трасе Тульскай вуліцы) з раёнам Малая Охта (Чырвонагвардзейская плошча).
Шумяцкі раён
Адміністрацыйны цэнтар — гарадскі пасёлак Шумячы.
Геаграфія
Тэрытарыяльна раён мяжуе: на паўночным усходзе з Пачынкаўскім, на паўночным захадзе з Хіславіцкім, на поўдні з Ершыцкім, на ўсходзе з Рослаўльскім раёнамі Смаленскай вобласці. На захадзе раён мяжуе з Беларуссю.
Марыяна Аранская-Насау
Вільгельміна Фрыдэрыка Луіза Шарлота Марыяна Нідэрландская, прынцэса Аранская-Насау (Wilhelmina Frederika Louise Charlotte Marianne von Oranien-Nassau, Marianne van Oranje-Nassau; ) — прынцэса Нідэрландская і Пруская з Аранскай дынастыі. Адрознівалася рэдкай для свайго часу незалежнасцю поглядаў і нетрадыцыйнасцю паводзін.
Біяграфія
У 1855 годзе Марыяна набыла замак Райнгартсгаўзен каля Эрбаха. Займалася падтрымкай мастацтваў, сабрала вялікую калекцыю карцін (больш за 600 палотнаў), якія часткова дагэтуль захоўваюцца ў замку, падтрымлівала маладых мастакоў. У 1870-я гады прынцэса фінансавала ўзвядзенне вежы памяці Вільгельма I Аранскага ў Дыленбургу (вежа Вільгельма).
Памерла ў сваім замку Райнгартсгаўзен і была пахавана ў Эрбаху ў склепе побач з Росумам і іх сынам Ёганам, які памер у 1861 годзе.
Новая Буда (Хіславіцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Новая Буда абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Новую Буду не вярнулі БССР.
Валянцін Аляксандравіч Літвінаў
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1956 года. Пражываў у Гомелі.
NGC 5193A
NGC 5193A (іншыя абазначэнні — ESO 383-14, MCG -5-32-36, PGC 47568) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гісторыя Азербайджана
Азербайджанская Дэмакратычная Рэспубліка (1918—1920)
Шматпартыйнай азербайджанскім парламента і кааліцыйным урадам за няпоўныя два гады незалежнасці атрымалася ажыццявіць шэраг важных мерапрыемстваў у справе нацыянальна-дзяржаўнага будаўніцтва, адукацыі, стварэння арміі, незалежнай фінансавай і эканамічнай сістэм, міжнароднага прызнання АДР як суб'екта сусветнай супольнасці нацый. 12 студзеня 1920 года Вярхоўная Рада Парыжскай (Версальскай) канферэнцыі прызнала незалежнасць АДР, у сталіцы якой — г. Баку — у той час ужо знаходзіліся дыпламатычныя прадстаўнікі 17 краін свету.
Прэзідэнцтва Г. Аліева (1993 – 2003 гг.)
Імкнучыся дасягнуць стабілізацыі эканомікі, Г. Аліеў павысіў цэны на нафту і газ на 600%, а кошты на хлеб – на 800%. З 1 студзеня 1994 г. была ўведзена новая грашовая адзінка – манат. Паразы ў Нагорным Карабаху працягваліся. У верасні 1993 азербайджанцы страцілі Кубатлы і Гарадзіс. Контрнаступленне азербайджанскай арміі ў снежні дазволіла адцясніць армянскія часткі. У мае 1994 г. у Маскве было падпісана пагадненне аб спыненні агню. У выніку Азербайджан пазбавіўся 16% сваёй тэрыторыі, больш за 50 тыс. чалавек параненыя або сталі інвалідамі, загінула больш за 18 тыс., разрабаваныя або разбураныя 877 населеных пунктаў, 100 тыс. жылых дамоў, больш за 1 тыс. эканамічных аб'ектаў, больш за 600 школ і навучальных устаноў, 250 медыцынскіх устаноў, большасць архітэктурных помнікаў, якія знаходзіліся на акупаванай зоне. Колькасць перамешчаных асоб дасягнула 800 тысяч. Пры гэтым у Азербайджане таксама знайшлі прытулак 200 тыс. азербайджанцаў — бежанцаў з Арменіі. Цяпер пад эгідай АБСЭ ў рамках адмыслова створанай для гэтага Мінскай групы дзяржаў вядуцца перамовы аб мірным урэгуляванні армяна-азербайджанскага канфлікту.
Нягледзячы на афіцыйнае захаванне палітычнага плюралізму і шматпартыйнай сістэмы, азербайджанскія ўлады абмяжоўваюць дзейнасць апазіцыі. У красавіку 2000 г. паліцыя разагнала мітынг, арганізаваны апазіцыйнай кааліцыяй «Народна-дэмакратычны кангрэс». Былі арыштаваныя 46 чал. Дэманстранты патрабавалі свабоднага і сумленнага правядзення парламенцкіх выбараў. Але парламенцкія выбары, якія прайшлі ў лістападзе 2000 г. зноў прынеслі поўную перамогу кіруючай партыі, якая набрала, па афіцыйных дадзеных, 62,3% галасоў.
Прэзідэнцтва І. Аліева (2003 – )
Прэзідэнт Гейдар Аліеў памёр 12 снежня 2003 Выбары новага прэзідэнта суправаджаліся шматлікімі сутыкненнямі апазіцыі з прыхільнікамі сына Аліева Ільхама і былі ахарактарызаваны іншымі назіральнікамі як несвабодныя і несправядлівыя. Перамогу нарэшце атрымаў Ільхам Аліеў, які кіруе краінай досыць аўтарытарна.
Масакі Ёкотані
(横谷 政樹; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1974—1977 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Забастоўкі на Лідчыне (1935—1936)
Працоўны рух у 1920-я гады
Але з-за немагчымасці выпрацаваць агульную праграму дзейнасці і амбіцый лідараў галіновых саюзаў з паловы 1920-х гадоў пачынаецца згасанне прафсаюзнага руху на Лідчыне. Былі ліквідаваныя шэраг галіновых саюзаў: кушняроў, цырульнікаў, краўцоў, з агульнагарадскога аб’яднання выйшаў саюз металістаў. У выніку да пачатку 1931 года прафсаюзны рух у горадзе пад эгідай польскіх сацыялістаў практычна згас. У лютым 1931 годзе рэшткі прафсаюзных арганізацый ППС у горадзе, шукаючы новыя шляхі для сваёй дзейнасці, перайшлі ў беспартыйную Генеральную федэрацыю працы (ГФП). 7 красавіка 1931 года у горадзе быў створаны выканальны аддзел ГФП, пасля чаго адразу з’явілася некалькі новых галіновых саюзаў і ўдалося правесці два паспяховыя страйкі: пекараў і цагельшчыкаў.
Эканамічная крыза
Цяжкія былі і ўмовы працы тых людзей, якім пашчасціла ўладкавацца на заводы і фабрыкі. Так, у беларускай газеце «Наша воля» сітуацыя на найбуйнейшым прадпрыемстве Ліды, фабрыцы «Ардаль», апісвалася наступным чынам:"800 работнікаў, пераважна работніц, маладых дзяўчат. Многа малалетніх, ад 15 гадоў. Працуюць усе «на акорд» [здзельная аплата працы]. А гадзіне 12 абед. Ніхто не мае часу памыць рукі, грызуць чарствы хлеб, стоячы пры варштатах працы. Работніцы зарабляюць ад 1 зл[отага] 30 гр[ошаў] на дзень, пры гэтым варта адзначыць, што пакуль дойдзе да такой платы, то кожная мусіць папрацаваць 2 тыдні толькі за 30 гр. на дзень, другія два - па 50 гр., трэція - па 80 гр. Работнікі зарабляюць па 2 зл., а некаторыя па 2 зл. 50 гр. Палавіна работнікаў і работніц ужо хворыя, другая палавіна мае пачаткі хваробы. Усе маюць выгляд твараў як у сухотнікаў. Да гэтага часу былі не арганізаваны. Фабрыкант кожны дзень адных выкідаў на вуліцу, а з вуліцы браў другіх, за цяжкую працу плаціў колькі падабалася"
Другія перамовы
4) падвысіць плату за здзельную працу на 25%;
Забастоўка на «Нёмане»
Аднак гэтыя захады адно толькі дазволілі адкласці праяўленне больш маштабнага незадавальнення яшчэ на месяц. У пачатку сакавіка на прадпрыемстве выбухнула забастоўка. Беларуская газета «Наша воля» паведамляла пра яе наступным чынам: ''Бастуе 670 асобаў. Прычына забастоўкі — нарушэнне ўставадаўства працы ўласнікам гуты, напрыклад, заместа 8 гадз. працы работнікі працавалі па 16-18 гадзін на суткі, атрымоўваючы нармальную зарплату 2 зл. Кабеты маюць ад 80-90 гр., мужчына ад 1 зл. 10 гр. да паўтара злотага. Майстры, перадусім тыя, што прадаюцца прадпрыемцы, атрымоўваюць да 12 зл. у дзень.''
Бастуючыя дамагаюцца: прыняць звольненых рабочых, 8-мі гадзіннага дня працы і падвышэння платы для нізшай катэгорыі работнікаў і ўвядзення прадбачаных уставадаўствам платных урлёпаў. Шкляная гута ў Нёмане працягвала баставаць і пасля заканчэння страйку на фабрыцы «Ардаль», больш таго — пратэсты на ёй нават пашырыліся. Уладальнікі не пагаджаліся падвысіць заробкі да ўзроўню 1933 года і прызнаць «Саюз прафсаюзаў» у якасці паўнавартаснага партнёра.
Суд
Але забастоўка 1936 года не была дарэмнай, бо прымусіла уладальнікаў прадпрыемства сярод іншага сур’ёзна задумацца пра паляпшэнне ўмоў працы і павелічэнне заробкаў рабочых. Так, у адным з артыкулаў, надрукаваных у лістападзе 1938 г. у газеце «Codzienna Gazeta Handlowa», можна прачытаць, што на фабрыцы «Ардаль»:"Пастаянна паляпшаецца ахова здароўя і ўмовы бяспекі. Маецца спецыяльныя станцыя для дапамогі маці і дзецям, дзіцячы сад, дзе працуюць спецыялісты, хуткі медыцынскі кантроль за жанчынамі — гэта сведчыць пра сацыяльны, адукацыйны і гігіенічны догляд фабрыкі за сваімі працаўнікамі."
Тартона
Тартона (Tortona) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Іван Навуменка
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны II ступені, Чырвонай Зоркі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, Кастрычніцкай Рэвалюцыі, медалём Францыска Скарыны і іншымі медалямі. Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР (1978). Лаўрэат Прэміі Ленінскага камсамола Беларусі (1967) за кнігу «Таполі юнацтва», Дзяржаўнай прэміі БССР імя Якуба Коласа (1972) за кнігі «Янка Купала: Духоўны воблік героя» і «Якуб Колас: Духоўны воблік героя». Лаўрэат Прэміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі 1997 года.
Хохлаўка (Хіславіцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Хохлаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Хохлаўку не вярнулі БССР.
Ан Крысцін Флатлан
Біяграфія
Ан Крысцін з ранняга дзяцінства займалася спортам: футболам, лёгкай атлетыкай.
Генетыка трусаў
Ген А (агуці - белаасценны - аднатонны)
У гена занальнасці ёсць тры вырыяцыі: A, At ды a.
Ген Е (распаўсюджванне колеру)
У гэтым алеле таксама прысутнічае прамежкавы ген Ej — японскі ген, або арлекін. У спалучэнні з Е яго ўздзеянне не бачнае, але пры вязцы чырвонага (або аленяга, ее) труса з японскім абавязкова атрымаюцца альбо ўсе японскія (калі партнёр быў гамазігоцен EjEj), альбо падзел на чырвоных ды японскіх (Ejе), толькі не так маляўніча афарбаваных. Гэты ген накладваецца на шматлікія афарбоўкі, і тады прысутнічаюць, як бы «два ў адным».
Нутка (народ)
Гісторыя
Нутка аднымі з першых абарыгенаў ціхаакіянскага ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі сутыкнуліся з еўрапейцамі. З 1774 г. заходняе ўзбярэжжа Ванкувера даследавалі іспанскія экспедыцыі. У 1778 г. — брытанская экспедыцыя на чале Дж. Кука. У 1780-я гг. заліў Нутка ператварыўся ў важны гандлёвы цэнтр для іспанскіх, брытанскіх і рускіх здабытчыкаў футра. У 1789 г. іспанцы заснавалі на Ванкуверы калонію Санта-Круз. У выніку гэта прывяло да міжнароднага канфлікта. Іспанія была вымушана адмовіцца ад выключных правоў на ціхаакіянскае ўзбярэжжа.
Для перагавораў з уладамі Брытанскай Калумбіі і Канады нутка стварылі таварыства правадыроў заходняга ўзбярэжжа. У 1958 г. на яго аснове была створана Рада плямён, якая клапаціцца пра эканамічнае і культурнае развіццё тубыльцаў. З 2011 г. асобныя плямёны нутка атрымоўваюць палітычную аўтаномію.
Мэльныця (Ковэльскі раён)
Гісторыя
Горад Уладзімірскага княства. На гарадзішчы паблізу сяла на правым беразе ракі Мельніцы выяўлены культурныя пласты XI—XIII ст. Упершы згаданы Галіцка-Валынскім летапісам пад 1244 годам, калі ваколіцы горада паваяваў літоўскі князь Лугвен.
Нутка (народ)
Культура
Нутка жылі ва ўмацаваных вёсках, але стала пакідалі іх для палявання і рыбалоўства. Таму ў месцах здабычы існавалі часовыя лагеры, куды пераносілі жытло з асноўнай вёскі. Характэрны вялікія хаціны 12 — 30 м у даўжыню і 9 — 13 м у шырыню. Іх ладзілі з бярвенняў і накрывалі здымным дахам з дошак. У кожнай адначасова жыло некалькі сем'яў, але меўся галоўны гаспадар. Ён і яго сям'я туліліся ў правым заднім куце. Унутраныя межы ў хаціне вызначаліся скрынямі. Знутры хацін сушылі рыбу, трымалі пузыры з запасамі рыбінага тлушчу, разводзілі агонь. Часам там адкладваліся горы смецця. Таму дым і пахі жытлаў здаваліся першым еўрапейскім вандроўнікам вельмі непрыемнымі.
Рэлігія
У нашы дні большасць вернікаў спавядае хрысціянства.
Рудня (Хіславіцкі раён)
Рудня (Рудня) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
Карл Блехен
Біяграфія
Блехен па сваёй тэматыцы — мастак-пейзажыст. Яго кампазіцыі пасля паездкі на поўдзень становяцца больш свабоднымі і стылістычна больш рэальнымі. Ён вядомы як адзін з першых нямецкіх «індустрыяльных» мастакоў, якія апявалі прамысловую моц новага часу.
Георг II (герцаг Саксен-Майнінгена)
Біяграфія
Пасля Франка-прускай вайны Георг сур’ёзна захапіўся тэатрам. Яго прыдворны тэатр меў шырокую вядомасць у Еўропе і аказаў уплыў на тэатральнае мастацтва. Сам герцаг, маючы шырокія веды па гісторыі мастацтва, асабіста займаўся рэжысурай і пастаноўкай гістарычна дакладных сцэн, а таксама стварэннем касцюмаў і дэкарацый. Разам з тэатрам ён гастраляваў па ўсёй Еўропе.
Сям’я
У студзені 1872 года Феадора захварэла на шкарлятыну і памерла праз месяц. 18 сакавіка 1873 года Георг ажаніўся трэці раз, з былой актрысай Элен Франц. Гэты марганатычны шлюб вельмі ўгневаў кайзера Вільгельма I, хоць германская грамадскасць падтрымала герцага.
Трынідад і Табага
Геаграфічнае становішча
Астравы размешчаны ў Атлантычным акіяне: Трынідад ў аддзелены ад паўночнага ўзбярэжжа Венесуэлы дзесяцікіламетравым пралівам Калумба. Прыкладна на такую ж адлегласць з усходу да Трынідада не далятае, патанаючы ў праліве Бака-дэль-Драгон (пашча Цмока), страла паўвострава Парыя. Паміж востравам і Паўднёвай Амерыкай размясціўся заліў Парыя. У 50 км на поўдзень — вусце Арынока. Востраў Табага ляжыць у 25 км на паўночны ўсход ад Трынідада. Бліжэйшая Антыльская дзяржава — Грэнада. На востраў Трынідад прыходзіцца 93% плошчы Трынідада і Табага (4 800 кв.км).
Гісторыя
Астравы былі заселеныя каля 7000 гадоў назад (першымі сярод Антыльскіх). Плямёны індзейцаў змянялі адно аднаго, апошнімі (у 14 стагоддзі) сюды мігравалі аравакі і карыбы. На час адкрыцця ў 1498 г. Хрыстафорам Калумбам востраў Трынідад быў населены індзейцамі-аравакамі, востраў Табага — карыбамі. У 1532 — 1797 гг. востраў Трынідад быў іспанскай калоніяй. Першапачатковая цікавасць да астравоў была невялікая з-за беднасці глебаў і адсутнасці карысных выкапняў. Праўда, ў 1511 мясцовых жыхароў сталі вывозіць для здабычы жэмчугу на востраў Маргарыта. У 1797 г. Трынідад быў захоплены Вялікабрытаніяй (афіцыйна замацаваны за ёй па выніках Ам'енскага дагавора 1802 г.). За валоданне востравам Табага спрачаліся розныя еўрапейскія дзяржавы (у 1652 — 1658 гг. — уладанне Курляндскага герцагства, васала ВКЛ), у 1763 г. захоплены Вялікабрытаній (замацаваны за ёй у 1814 г.). У 1889 г. абодва вострава аб'яднаны ў адзіную калонію. У 1834 г. пасля адмены рабства ў Брытаніі пачалася эміграцыя рабочых з Індыі і Кітая. У 1958 — 1962 гг. Трынідад і Табага ў складзе Федэрацыі Вест-Індыі.
Палітыка
Прававая і судовая сістэмы Трынідада і Табага заснаваныя на прынцыпах англійскага права. Вышэйшы орган судовай улады — Вярхоўны суд. Яго старшыня прызначаецца прэзідэнтам па прадстаўленні прэм'ер-міністра і лідара апазіцыі, а астатнія суддзі — па рэкамендацыі судова-прававога камітэта. Ніжэйстаячыя органы — Высокі суд, Апеляцыйны суд і магістраты.
Эканоміка
Грашовая адзінка — доллар Трынідада. ВУП на душу насельніцтва — каля 31 000 даляраў (2017), трэці ў Амерыцы. Трынідад і Табага — найбагацейшая краіна Карыбскага басейна і мае развітую эканоміку з моцным прыватным і невялікім дзяржаўным сектарамі. Дзякуючы паспяховым эканамічным рэформам, праведзеным у 1995 г., дзяржава стала прывабным рэгіёнам для замежных інвестыцый. Адбылося ажыўленне знешняга гандлю. Інвестыцыі ў прамысловасць і пашырэнне будаўніцтва спрыялі значнаму эканамічнаму росту.
Була (рака)
Назва
Гэта назвы з канфігурацыйным значэннем, так называліся рэчкі, што цеклі без рэзкіх паваротаў рэчышча (у адрозненні ад рэчак з назвамі тыпу *Скідзела).
Гідраграфія
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 72,7 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9 ‰.
Адукацыя
Адукацыя (educatio — выхаванне) — працэс і вынік набыцця сістэматызаваных ведаў, уменняў і навыкаў у навучальных установах або самаадукацыяй. У больш шырокім плане адукацыя - гэта культурна-адукацыйная прастора, якая ахоплівае сям'ю, разнастайныя навучальна-выхаваўчыя і пазашкольныя ўстановы, нефармальную адукацыю, сацыяльна-педагагічную інфармаструктуру, адукацыйныя працэсы на вытворчасці і ў грамадска-культурным жыцці, самаадукацыі і інш., дзе ўзнаўляецца і ўдасканальваецца інтэлектуальна-творчы і прафесійна-кваліфікацыйны патэнцыял народа.
Ала Емяльянаўна Літвінава
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): гарбарны камбінат у Бабруйску (1965), корпус № 12 Мінскага радыёзавода (1970), заводы цяжкіх штамповак у Жодзіне і лёгкіх металічных канструкцый у Маладзечне (1982).
Клетачная сценка
Абалонка клетак раслін
Звычайна адрозніваюць абалонкі першасныя і другасныя. Першасныя (тонкія, з неўпарадкаваным размяшчэннем фібрылаў) болыв уласцівы маладым клеткам (у іх найбольш пекцінаў і геміцэлюлозы, яны могуць расці). Знутры на першасную абалонку адкладваецца цвёрдая і пругкая (за кошт павышанай колькасці цэлюлозы) другасная абалонка. Яна мае паслойную будову і вызначае таўшчыню клетачнай сценкі, у большасці выпадкаў мае поры, праз якія праходзяць плазмадэсмы. У большасці раслін у абалонцы клетак адбываюцца хімічныя працэсы, якія вядуць да іх адраўнення, акаркавення, кутынізацыі, аслізнення, мінералізацыі, утварэнмя камедзяў.
Уладзімір Сямёнавіч Кахановіч
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: распрацоўка і ўкараненне аўтаматызаваных інфармацыйна-вымяральных сістэм уліку і кантролю электрычнай і цеплавой энергіі.
Марыя Дашкіна Медукс
Кар’ера
Дашкіна Медукс выкладала балет і сучасныя танцы ў Цэнтры сучаснага танца Марты Грэм, школе мастацтваў New World, моладзевым балеце Томаса Армора, Універсітэце Паўночнай Караліны ў Грынсбара, універсітэце Ілона і школе Колберна ў Лос-Анджэлесе. У 2017 годзе яна заснавала фестываль Wake Forest Dance Festival, публічны танцавальны фестываль, які праводзіцца ARTS Wake Forest у партнёрстве з Дэпартаментам паркаў і зон адпачынку Wake Forest, і з’яўляецца яго дырэктарам.