cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Васілевіцкі сельсавет (Васілевіцкі раён)
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года ў складзе Васілевіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Васілевічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Навінкаўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Васілевіцкага раёна Палескай вобласці. 29 красавіка 1950 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Васілевіцкага пассавета, саўхоз «Ведрыч» і торфазавод «Закрашынскі Мох» перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Васілевіцкага пассавета, вёска Навінкі перададзена ў склад Залатушскага сельсавета.
Ёган Якаб Гугенбюль
Біяграфія
Справай яго жыцця стала першая спецыялізаваная лякарня для хворых крэцінізмам, адкрытая ў 1840 годзе на гары Абендберг, абранай па прынцыпе найбольшай маляўнічасці пейзажу.
Хаяо Міядзакі
Хоць Міядзакі быў збольшага невядомы шырокаму колу гледачоў на захадзе да 1999 года, калі Miramax выпусціла яго стужку «Прынцэса Мананокэ», яго фільмы былі ўжо вельмі папулярнымі ў Японіі і Усходняй Азіі. Мультфільм «Знесеныя прывідамі» — рэкардсмэн усіх часоў па касавых зборах у Японіі; раней гэты тытул мела «Прынцэса Мананокэ» (да выхаду фільма «Тытанік»).
Рось
Эканоміка
Прадпрыемствы вытворчасці будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасці.
Алена Міхайлаўна Патапава
Біяграфія
У 1980 годзе скончыла балетмайстарскае аддзяленне Дзяржаўнага інстытута тэатральнага мастацтва імя А. Луначарскага ў Маскве па спецыяльнасці «Педагог-балетмайстар».
Караваджа (горад)
Караваджа (Caravaggio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Віталь Андрэевіч Сербента
Навуковая і грамадская дзейнасць
Аўтар каля 200 навуковых прац па філасофіі і сацыяльнай думцы ў Беларусі і Літве. Пад кіраўніцтвам і пры асабістым удзеле В. А. Сербенты былі падрыхтаваны і выдадзены такія працы, як «3 гісторыі філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Беларусі», «Нарысы гісторыі марксісцка-ленінскай філасофіі ў Беларусі (1919—1968 гг.)». Адзін з аўтараў перакладу на беларускую мову 12-томнага зборніка твораў У. І. Леніна (1925—1933). Таксама пераклаў з нямецкай на беларускую мову першы том «Капітала» К. Маркса. Быў актыўным грамадскім дзеячам, лектарам, прапагандыстам марксісцка-ленінскіх ідэй КПСС. Супрацоўнічаў у літоўскім камуністычным друку, у літоўскіх часопісах «Коллектив», «Искра», «Красный пахарь» і іншых выданнях, якія выходзілі ў Маскве, Смаленску, Мінску.
Мацвей Мартынавіч Каспяровіч
Біяграфія
Быў абраны дэпутатам Сойма I Склікання ад спіса Блока нацыянальных меншасцяў. Быў членам Беларускага блока ў Сойме, пазней стаў беспартыйным дэпутатам.
Сезон 2004 ЖФК Бабруйчанка
У 2004 годзе жаночы футбольны клуб «Бабруйчанка» з Бабруйска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Кёнігсбергскі ўніверсітэт
«Альберціна» сёння
У наш час БФУ імя Канта асацыюе «Альберціну» з сабой. Паводле праграмы рэканструкцыі цэнтра Калінінграда плануецца аднаўленне будынка ўніверсітэта на Кнайпгофе, які стане адным з карпусоў БФУ імя Канта.
Актуарныя разлікі
Актуарныя разлікі праводзяць актуары — адмыслоўцы, якія маюць кваліфікацыйны атэстат і ажыццяўляюць на падставе працоўнага дагавора ці грамадзянска-прававога дагавора са страхаўшчыком чыннасць па разліках страхавых тарыфаў, страхавых рэзерваў страхаўшчыка, ацэнцы яго інвестыцыйных праектаў з выкарыстаннем актуарных разлікаў.
Асновы тэорыі актуарных разлікаў як адменнай галіны навукі былі закладзены ў XVIII стагоддзі працамі такіх навукоўцаў як Джон Граўнт, Я. Дэ Віт, Э. Галей, Джэймс Додсан. Большасць буйных матэматыкаў таго часу — Л. Эйлер, Э. Дзювільяр, Мікалай Іванавіч Фус, С. Лакруа, У. Керсебум, А. Депарсье; а потым Андэрс Ліндштэт і інш. — распрацоўвалі тэорыю актуарных разлікаў. У наш час у тэорыі актуарных разлікаў ужываюцца найновыя дасягненні матэматыкі і статыстыкі.
Іван Іванавіч Хмель
Біяграфія
У Савецкай Арміі з 1939 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. У 1942 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Ваяваў на Заходні фронт, Бранскім, 1-ым Беларускім франтах.
Бранск-Льгоўскі
Гісторыя
У сярэдзіне 1890-х гадоў пачалося будаўніцтва Маскоўска-Кіева-Варонежскай чыгункі, падчас чаго была пабудавана і станцыя Бранск-Льгоўскі, якая стала другім па значнасці вакзалам горада Бранска.
Мікалай Уладзіміравіч Карповіч
Мікалай Уладзіміравіч Карповіч (, Сітцы, Докшыцкі раён — ) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1972).
Біяграфія
Памёр Мікалай Уладзіміравіч Карповіч 8 студзеня 1992 года.
Daimler Dernburg Wagen
Пабудаваны кампаніяй Daimler-Motoren-Gesellschaft (DMG) у 1907 годзе. Аўтамабіль быў празваны ў гонар Дзяржаўнага сакратара Міністэрства па справах калоній —, які выкарыстоўваў гэты аўтамабіль для службовых паездак па германскай Паўднёва-Заходняй Афрыцы (цяперашняй Намібіі). Афіцыйная назва — Daimler-Marienfelde Typ «Colonial» 35 P.
Астужэнне
Сістэму астуджэння адмыслова стварылі для трапічнага клімату, паверхня астуджэння была больш, больш былі і кажухі вакол цыліндраў, а таксама дадалі больш астуджальнай вадкасці — усяго цыркулявала 140 літраў. У дадатак да радыятара спераду ўсталявалі яшчэ адзін радыятар ў выглядзе падковы на перагародцы ў пярэдняй частцы кузава і працягнулі яго сотавую структуру да зоны паветранага струменя. Абодва радыятара злучаліся пры дапамозе двух усталяваных па баках водных рэзервуараў; каб зноў патрапіць у цыліндр, нагрэтая вада павінна была прайсці праз усе трубкі і бакі.
Колы
На аўтамабіле былі ўжытыя штампаваныя сталёвыя дыскі, з пнеўматычнымі шынамі памеру 930x125. Цікава, што толькі ў задніх шын пратэктар меў малюнак, а шыны пярэдніх колаў, наадварот, былі зусім гладкімі.
Граніт (значэнні)
Граніт — горная парода, ад назвы якой паходзяць назвы большасці, пералічанага ніжэй:
Пуцінізм
Характарыстыка
Сацыёлагі, эканамісты і палітолагі падкрэсліваюць розныя асаблівасці гэтай сістэмы.
Ідэалогія
Палітолаг Ірына Паўлава сцвярджала, што чэкісты — гэта не проста аб’яднанне людзей, якія аб’ядноўваюцца для экспрапрыяцыі фінансавых актываў. Яны маюць даўнія палітычныя мэты пераўтварэння Масквы ў «Трэці Рым» і ідэалогію «стрымлівання» Злучаных Штатаў. Джордж Уіл падкрэсліваў нацыяналістычны характар ​​пуцінізму. Ён казаў, што «пуцінізм становіцца таксічным квасам нацыяналізму, накіраваным супраць суседніх народаў, і папулісцкай зайздрасці, падмацаванай нападамі дзяржаўнай улады, накіраванай супраць прыватнага багацця. Пуцінізм — гэта нацыянал-сацыялізм без дэманічнага элемента яго першаадкрывальніка…». Паводле А. Іларыёнава, ідэалогія чэкістаў — гэта нашызм, гэта значыць выбарачнае прымяненне правоў.
Марцін Родбел
Біяграфія
З 1958 года дырэктар Інстытута вывучэння навакольнага асяроддзя ў Нацыянальным інстытуце здароўя.
Школа № 1 (Дружны)
Гісторыя
Была адчынена 1 верасня 1986 года, дзе пачало вучыцца 389 вучня. У першы клас было прынята 115 вучняў, а першых выпускнікоў было ўсяго 12. У жніўні 1986 года завяршыліся працы па ўпарадкаванасці і адкрыцці блок-прыбудовы. З 1 кастрычніка зарабіла школьная сталова, да гэтага часу навучэнцы атрымвалі сухі сняданак.
Са студзеня 1987 года пачаўся паэтапны пераход у асноўны будынак школы. Будаўнічыя працы працягваліся і ў начны час. Першым быў здадзены ў эксплуатацыю 3-і паверх асноўнага будынка (студзень 1987 года), у лютым — сакавіку — 2-і паверх і, у красавіка-траўні — 1-ы паверх. У верасні 1987 года на 1 паверсе блок-прыбудовы былі адкрыты 4 спальні для першакласнікаў. У лістападзе 1987 года на 2 паверх асноўнага будынка пераведзена бібліятэка, зарабілі групы падоўжанага дня, пачалі дзейнічаць цяпліцы і вялікая спартовая зала.
У 1992 годзе ў звязку з вялікім наборам навучэнцаў было сфармавана 14 першых класаў. Дырэкцыя ЦЭЦ-5 перадала ва ўласнасць школы будынак дзіцячага саду «Беласнежка» для пачатковай школы. Яно і ў наш час выконвае гэту функцыю.
Hyalophora
Hyalophora — род лускакрылых з падсямейства сямейства.
Валерый Уладзіміравіч Гайдукевіч
Біяграфія
У 2012—2016 гадах — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання. У 2016—2019 гадах — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Казніга
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni Battista e San Sebastiano.
Дом па вуліцы Валадарскага, 10
Дом па вуліцы Валадарскага, 10 — трохпавярховы будынак у Мінску, пабудаваны ў канцы XIX ст..
Майсей Гітлін
Майсе́й Гі́тлін (1897, Аляксандрава, Кіеўская губерня, Расійская імперыя — 10 студзеня 1969, Кліўлэнд, Агаё, ЗША) — пратэстанцкі місіянер, рэлігійны і грамадскі дзеяч беларускага замежжа ў ЗША.
Біяграфічны нарыс
Перад пачаткам вайны вярнуўся з сям’ёй у Амерыку, дзе прапаведаваў у славянскіх цэрквах ЕХБ у ЗША і Канадзе, выкладаў у Біблейскім інстытуце ў Таронта. У 1944—1945 арганізоўваў біблейскія школы ў Аргентыне і Канадзе. На працягу трох год у 1950-я быў пачэсным пастарам царквы Бэрвін у Чыкага і выкладаў Слова Божае.
Эйіці Нэгісі
Навуковыя дасягненні
Нэгісі пачаў свае навуковыя даследаванні ў 1966 годзе пад кіраўніцтвам Герберта Браўна. Першыя яго працы былі прысвечаны вывучэнню розных борарганічных рэакцый утварэннявуглярод-вугляродных сувязяў. Праз некаторы час навуковец прыйшоў да ўсведамлення таго, што неабходна сканцэнтравацца на пошуку каталітычных рэакцый, якія паскараюць сінтэз.
У 1972 Нэгісі пачаў даследаванні металарганічных рэакцый, каталізуемых пераходнымі металамі. На працягу 1976—1978 гадоў Нэгісі апублікаваў парадку 10 работ, якія апісваюць рэакцыі крос-спалучэння з удзелам розных металарганічных рэчываў, якія змяшчаюць магній, цынк, бор, алюміній, стронцый і цырконій, каталізуемых паладыем або нікелем. Сёння рэакцыі, якія ўтрымліваюць цынк, алюміній або цырконій, называюцца рэакцыямі Негісі. За гэтыя адкрыцця Нэгісі быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па хіміі 2010 года.
Сан-Барталамеа
Царква была пабудавана па загаду імператара Атона III у 1000 годзе на месцы антычнага храма Эскулапа. Царква некалькі разоў рэстаўрыравалася, у тым ліку ў 1583 г. пад кіраўніцтвам Марціна Лонгі мал. пасля паводкі. Пасля рэстаўрацыі ў 1624 годзе царква набыла сваё цяперашняе аблічча. Рэстаўрацыйныя працы ў барочным стылі ўнутры царквы праводзіліся ў 1720—1739 гг., у 1852—1865 гг. унутранае ўбранне перароблена ў стылі гістарызму. Сярод калон знаходзяцца 4 скульптуры: Збавіцеля, св. Адальберта Пражскага, апостала (магчыма св. Варфаламея) і Атона III.
Андрэй Канстанцінавіч Друцкі-Прыхабскі
Андрэй Канстанцінавіч Друцкі-Прыхабскі (каля 1440 — да 1515) — князь, землеўласнік.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх. Сын Канстанціна.
Радунь
Гісторыя
У другой пал. ХVIII ст. Радунь перайшла ў прыватнае ўладанне Тышкевічаў. У 1777 г. ў Радунскім дэканаце 11 школ, у 1781 г. 6 шпіталяў.
Матэус Даніэль Пёпельман
Матэус Даніэль Пёпельман (Matthäus Daniel Pöppelmann;, г. Герфард, Германія — ) — нямецкі архітэктар. Прадстаўнік позняга барока і ракако.
Александрыя (перакладны раман)
«Александры́я» — помнік сусветнай літаратуры, прыгодніцкі раман, прысвечаны апісанню жыцця, паходаў і подзвігаў Аляксандра Македонскага. Тэкст твора грунтуецца на белетрызаванай біяграфіі, складзенай у пачатку III ст. ў Егіпце на грэчаскай мове. Большасць герояў рамана (персідскі цар Дарый, індыйскі цар Пор, жонка Аляксандра Раксана, яго военачальнікі Антыёх і Пталамей) — рэальныя гістарычныя асобы, агульная схема паходаў і бітваў адпавядае самраўднасці. Аднак у цэлым «Александрыя» — мастацкі твор на гістарычную гэму, у якім шмат выдуманага, легендарнага і нават казачна-фантастычнага, напрыклад, у апісанні прыгод галоўнага героя ў Індыі.
Самараўка
Сама́раўка, Крамяні́ца — рака ў Беларусі, у Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Зэльвянка (басейн Нёмана).
Тымь
Даўжыня ракі 330 км, плошча вадазбору — 7850 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,36  м/км. Сярэдні расход за 80 км ад вусця 89 м³/с. Аб’ём гадавога сцёку 2,809 км³/год. Бярэ пачатак на паўднёвым схіле гары Лапаціна на Набільскім хрыбце ў сістэме Усходне-Сахалінскіх гор, у сярэднім цячэнні працякае па забалочанай Тымь-Паранайскай нізіне, упадае ў Ныйскі заліў Ахоцкага мора. Шырыня рэчышча 40—60 м, у ніжнім цячэнні да 200 м. Жыўленне ракі мяшанае, з перавагай снегавога. Замярзае ў лістападзе — пачатку снежня. Суднаходная ў ніжнім цячэнні.
Аперацыя «Граніт»
Дзеянні і вынікі
У ходзе аперацыі партызаны пусцілі пад адхон 1806 эшалонаў, 8 бронецягнікоў, узарвалі 66 чыгуначных мастоў, разбурылі 167 кіламетраў чыгуначнага пуці, 619 кіламетраў тэлефона-тэлеграфнай сувязі, разграмілі 164 нацысцкія гарнізоны і паліцэйскія ўчасткі. Да лета 1943 года вывелі са строю амаль усе вузкакалейкі. Гэта прымусіла гітлераўцаў прыняць дадатковыя меры бяспекі: з мая начны рух цягнікоў спыніўся, хуткасць на шэрагу ўчасткаў знізілася да 10—15 км/гадз. Аднак БШПР не мог забяспечыць узрыўчаткай усе партызанскія атрады, таму «Граніт» быў праведзены ў абмежаваным маштабе. Вопыт аперацыі быў выкарыстаны пры планаванні і ажыццяўленні новых больш маштабных аперацый, у тым ліку аперацыі «Рэйкавая вайна».
Сан-Марка (Рым)
Гл. таксама
Сабор Святога Марка (Венецыя)
Вічыта
Гісторыя
Вічыта з'яўляюцца нашчадкамі носьбітаў кадаанскай культуры. Лічыцца, што першы кантакт з еўрапейцамі адбыўся ў 1541 г., калі Фрасіска Васкес дэ Каранада наведаў іх землі на тэрыторыі Канзаса. У 1601 г. іспанцы сутыкнуліся з імі на тэрыторыі Аклахомы. У 1719 г. французы паведамлялі, што вічыта насялялі землі ў Аклахоме ўздоўж ракі Арканзас. Хаця іх палічылі канібаламі, з імі былі ўсталяваны гандлёвыя зносіны.
У 1961 г. было створана аўтаномнае аб'яднанне вічыта і далучаных плямён. З 2003 г. яно прызнана з боку федэральных уладаў ЗША як нацыя. Аб'яднанне валодае казіно і шэрагам устаноў для абслугоўвання турыстаў. Галоўным цэнтрам вічыта з'яўляецца горад Анадарка ў Аклахоме.
Культура
У народным фальклоры вызначаюцца цыклы казак і легенд пра трыкстэра Каёта і міфічных воінаў-блізнят.
Айрэн Барклі
Айрэн Барклі (Iran Barkley; 5 мая 1960) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, які выступаў у сярэдніх вагавых катэгорыях. Чэмпіён свету ў сярэдняй (версія WBC, 1988—1989), 2-й сярэдняй (версія IBF, 1992—1993) і паўцяжкай (версія WBA, 1992) вагавых катэгорыях. Топ-баксёр мяжы 1980-1990-х гадоў.
Феалета Фёдараўна Пархімовіч
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывала ў Мінску.
Прынцэса Майкл Кенцкая
Дзяцінства і продкі
Па праву нараджэння яна з'яўляецца чальцом сям'і Рэйнбіц, галіны сілезскага дваранства, якая бярэ свой пачатак яшчэ ў 1288 годзе. Радавой сядзібай сям'і быў замак Рэйбніц. Па бацькоўскім бакі прынцэса Майкл з'яўляецца нашчадкам бургграфа фон Дохна, Геранда III фон Траўтмансдорф ды сям'і Носціц, якія таксама з'яўляюцца продкамі каралевы Лізаветы II.
Генрых X Горды
Біяграфія
У 1136—1137 гадах Генрых суправаджаў імператара ў паходзе ў Італію. У Італіі Лотар дараваў яму тытул маркграфа Тасканы, а рымскі Папа Інакенцій II перадаў яму тэрыторыі, якія раней належалі маркграфіні Мацільдзе Тасканскай.
Незадоўга да смерці, Лотар II прысвоіў Генрыху тытул герцага Саксоніі і перадаў каралеўскія рэгаліі. Калі імператар 4 снежня 1137 года памёр, Генрых Горды як яго зяць і, несумнеўна, найбольш магутны з князёў Германіі быў галоўным прэтэндэнтам на каралеўскую карону. Аднак каралём 7 сакавіка 1138 года быў выбраны былы антыкароль Конрад III, герцаг Франконіі. Генрых Горды перадаў Конраду каралеўскія рэгаліі, але адмовіўся падпарадкавацца яго патрабаванню адмовіцца ад аднаго з двух герцагстваў. Пасля няўдалай спробы дасягнуць пагаднення, кароль пазбавіў Генрыха абаіх герцагстваў. Саксонія была перададзена маркграфу Паўночнай маркі Альбрэхту Мядзведзю, сыну малодшай дачкі герцага Магнуса, а Баварыя — маркграфу Аўстрыі Леапольду IV. Генрых Горды хутка атрымаў перамогу над Альбрэхтам у Саксоніі і збіраўся ўварвацца ў Баварыю, але раптам памёр у Кведлінбургу. Пахаваны ў Кёнігслутэры побач з Лотарам II.
Сасноўка (Кіраўская вобласць)
Горад размешчаны на левым беразе ракі Вяткі, за 362 км ад Кірава.
Плошча Гагарына (Магілёў)
Размяшчэнне
Утворана на праспекце Шміта ў раёне прымыкання да яго вуліцы Сіманава. Трохвугольная ў плане, выцягнута з поўначы на поўдзень. З паўночнага ўсходу да плошчы прымыкае вуліца Гагарына.
Таццяна Пятроўна Пенязькова
Навуковая дзейнасць
Аўтар шэрагу навуковых артыкулаў.
Таіса Іванаўна Данілевіч
Біяграфія
Удастоена ганаровага звання «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь».
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Пармезан
Тэхналогія
Пармезан адносіцца да цвёрдых сыроў. Штогоду яго вытворчасць пачынаецца 1 красавіка і заканчваецца 11 лістапада. Пасля гэтага сыр спее да 36 месяцаў. Каб атрымаць 1 кг сыру, неабходна 16 літраў малака. Вытворчасць малака на пармезан і самога сыру ажыццяўляюцца ў правінцыях Пармы, Рэджа-Эміліі, Мадэне, Балонні – на левым беразе ракі Рэно, і ў Мантуі – на правым беразе ракі По.
Перш сыр вытрымліваюць ў спецыяльных формах праз цэлы год, пасля чаго праводзіцца праверка. Часам здараецца, што ўнутры формы накапілася паветра або кансістэнцыя выйшла не такая аднародная, як трэба. Тады на сыр ставяць кляймо – назначаюць на цвёрдай скарынцы. Гэта абазначае, што ён усё ж такі можа паступіць у продаж, але пад іншым імем. Пармезан, які быў ухвалены сыраробамі, вытрымліваюць яшчэ як мінімум год, і толькі потым ён пазначаецца знакам якасці DOP (Denominazione di Origine Protetta – знак пацверджання арыгінальнага паходжання) – паленым кляймом на кавалачку сыру. Акрамя таго, уся абалонка пармезану маркіруецца надпісам Parmigiano Reggiano, зробленым у выглядзе маленькіх дзірачак. Маркіруюць пармезан, калі ён яшчэ зусім мяккі. У крамах пармезан прадаецца, як правіла, ужо расфасаваны, бо ўся форма (галоўка) важыць 38–40 кг.
Апанас Дзмітрыевіч Шамянкоў
Біяграфія
Скончыў Кіеўскія пяхотныя курсы (1919), аб’яднаную Кіеўскую школу камандзіраў РСЧА (1927), паскораны курс Ваеннай акадэміі імя Фрунзэ (1942), Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Ваеннай акадэміі Генштаба (1950). У арміі з 1915 года, у Чырвонай Арміі з 1918 года. Удзельнік грамадзянскай вайны. У Вялікую Айчынную вайну з 1941 г. на Паўночна-Заходнім, Паўднёва-Заходнім, 1-м Украінскім, 1-м Беларускім франтах. Удзельнік вызвалення Украіны, Беларусі, Вісла-Одэрскай, Усходне-Памеранскай, Берлінскай аперацый. Камандзір стралковай дывізіі. Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 6.04.1945 г. за фарсіраванне ракі Вісла, вызваленне горада Познань. У 1945 годзе А. Д. Шамянкову прысвоена званне генерал-лейтэнанта. З 1953 года ў запасе.
Ольштынска-Гданьская епархія
Гісторыя
25 лістапада 2020 года было афіцыйна паведамлена, што Папа Францішак зацвердзіў пастанову Сінода біскупаў Украінскай Грэка-Каталіцкай Царквы і абвясціў аб стварэнні новай структуры — Ольштынска-Гданьскай епархіі ў Польшчы. Цэнтрам новай епархіі стаў горад Ольштын, а кафедрай — царква Пакрова Святой Багародзіцы.
Суборная субота
Субо́рная субо́та — старадаўні звычай усходніх славян наладжваць вечарынку ў маладой напярэдадні вяселля (развітанне з сяброўкамі ). Асноўны змест суборнай суботы — развітанне нявесты з дзявочай свабодай.
У Беларусі
У некаторых мясцінах (асабліва на Палессі) да суборнай суботы прымяркоўвалі абрад завівання вясельнага дрэўца: прыбіралі кветкамі вішнёвую, бярозавую ці яловую галінку — сімвал дзявоцтва.
Таццяна Васілеўна Дароніна
Таццяна Васілеўна Дароніна (Татья́на Васи́льевна Доро́нина; нар., , РСФСР, СССР) — савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, пісьменнік, мастацкі кіраўнік і дырэктар Маскоўскага Мастацкага акадэмічнага тэатра імя Максіма Горкага (1987—2018), з 4 снежня 2018 года — прэзідэнт МХАТ імя М. Горкага; народная артыстка СССР (1981). Поўны кавалер ордэна «За заслугі перад Айчынай». Член Саюза пісьменнікаў Расіі.
Чэрэтэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы SS. Apostoli Filippo e Giacomo.
Нань (тытул)
Нань (男, піньінь: nán) — адзін з самых старажытных. Сімвалам улады быў яшмавы пярсцёнак.
Луі Булонь Старэйшы
Луі Булонь, у літаратуры называюць Старым і таксама вядомы як Луі-бацька (фр. Louis Boullogne le Vieux, Louis le père;  — ) — французскі жывапісец.
Вуліца Гагарына (Магілёў)
Гісторыя
Першапачаткова насіла назву Лагерная. Названая ў 1961 годзе ў гонар Ю. А. Гагарына.
Васіль Ільіч Перадзерый
Біяграфія
Скончыў Палтаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1952 г. Працаваў у Таджыкдзіпрабудзе ў Душанбэ. З 1966 г. — галоўны інжынер майстэрні Мінскпраекта.
Творчасць
Удзельнічаў у распрацоўцы праектаў буйнапанэльных жылых дамоў серый М-464, М-335 і М-90, пабудаваных у мікрараёнах (прэмія Савета Міністраў СССР, 1978), 16-, 18-, 20-павярховых жылых дамоў з маналітнага аглапарытабетону ў мікрараёне Усход-1 (1976) у Мінску.
Пераклад Бібліі Сёмухі
Перакла́д Сё́мухі — пераклад усёй Бібліі, здзейснены Васілём Сёмухам і выдадзены ў 2002 годзе ў Мінску тарашкевіцай.
Косаўскія албанцы
У дачыненні да косаўскіх албанцаў часцяком выкарыстоўваецца паняцце касавары (kosovarë). Аднак яно таксама можа значыць прадстаўнікоў іншых этнічных груп Косава.
Уладзімір Міхайлавіч Дзедушкін
Біяграфія
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Яраслава Аляксееўна Магучых
Яраслава Аляксееўна Магучых (Ярослава Олексіївна Магучіх; нар., Днепрапятроўск, Украіна) — украінская лёгкаатлетка, якая спецыялізуецца ў скачках у вышыню. Бронзавы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 2020 года. Чэмпіёнка свету ў памяшканні 2022 года, чэмпіёнка Еўропы 2022 года, двухразовая чэмпіёнка Еўропы ў памяшканні (2021, 2023). Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету (2019, 2022). Чэмпіёнка Украіны 2021 года. Двухразовая чэмпіёнка Украіны ў памяшканні (2020, 2021). Заслужаны майстар спорту Украіны (2020). Малодшы сяржант УСУ.
Біяграфія
На чэмпіянаце свету 2022 года ў Юджыне (ЗША) Магучых разглядалася як фаварыт, але з вынікам 2,02 м заняла другое месца, саступіўшы па спробах аўстралійцы Элінор Патэрсан. Тым не менш Магучых стала адзінай украінкай, якая выйграла медаль на тым чэмпіянаце свету (у мужчын адзіны медаль Украіне прынёс скакун у вышыню Андрэй Працэнка).
Іаан (Харашэвіч)
Біяграфічныя звесткі
У 1960 годзе ў Савецкай Беларусі прыняў дыяканскі сан і скончыў Мінскую духоўную семінарыю. 19 ліпеня 1960 года прызначаны дыяканам Нікольскага сабора горада Алма-Аты. 15 лістапада 1961 года, па ўзвядзенні ў сан іерэя, прызначаны настаяцелем Успенскага храма горада Гур’ева (Атырау). 3 чэрвеня 1969 года прыняты ў штат Калінінскай епархіі і прызначаны настаяцелем Успенскага храма горада Зубцова. 16 чэрвеня 1970 года вызвалены ад займанай пасады і прызначаны настаяцелем Праабражэнскага храма горада Раслаўля. 5 кастрычніка 1971 года прызначаны святаром Успенскага кафедральнага сабора горада Смаленска. 21 жніўня 1974 года пераведзены на пасаду настаяцеля сабора. З 1 верасня 1972 года па 16 кастрычніка 1975 года па сумяшчальніцтве выконваў абавязкі сакратара Смаленскага епархіяльнага ўпраўлення.
Аляксандр Іванавіч Чарныш
Памяць
Помнікі А. І. Чарнышу ў аграгарадку Бярозкі Докшыцкага раёна і горадзе Докшыцы.
Польская літаратура
Другая сусветная вайна і пасляваенныя гады
У гады Другой сусветнай вайны пераважалі канспіратыўныя перыядычныя выданні, малыя формы дакументальнай прозы і паэзія (Кшыштаф Каміль Бачынскі, Леапольд Стаф, ). У эміграцыі вьшавалі свае творы Юльян Тувім, Уладзіслаў Бранеўскі, Антоні Сланімскі (на Захадзе), Ванда Васілеўская,, Ежы Путрамант (у СССР). У першыя пасляваенныя гады вядучая роля належала рэалістычнай прозе пра вайну, акупацыю, барацьбу польскага народа супраць фашызму (творы Зоф’і Налкоўскай,, Ежы Путраманта, Ярослава Івашкевіча, Ежы Анджаеўскага). Асобнае месца займала «лагерная» тэматыка (, Зоф’я Налкоўская,, Тадэвуш Бароўскі). Вылучыліся творы, якія адлюстроўвалі складанасць жыцця ў гістарычных і сацыяльна-псіхалагічных аспектах (, Ігар Неверлі, Марыя Дамброўская,, Тадэвуш Голуй), цыкл раманаў-біяграфій пра дзеячаў польскай гісторыі і культуры. Развіццё паэзіі звязана з творчасцю, Уладзіслава Бранеўскага, Юльяна Пшыбася, Мячыслава Яструна.
Ганніўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Ганніўка (Ганнівка) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Васіліса Гальшанская
Біяграфія
Другі раз аўдавеўшы, яна відаць вярнулася да тытулу першага мужа; трымала да самай смерці Смаляны (Смальняны) i памерла напярэдадні 1484 г., як гэта вынікае з прывілеяў на Смальняны, выдадзеных князю Сямёну Іванавічу ў 1484 г., у якіх ёсць згадка пра тое, што «гэты маёнтак трымала пажыццёва яго маці», а таксама князю Канстанціну Астрожскаму ў 1522 г., у якім паведамляецца, што Смальняны перад тым былі ва ўласнасці «бабкі яго нябожчыцы княгіні Васілісы Іванавай Уладзіміравічай Бельскай i сына яе, нябожчыка князя Сямёна Бельскага».
Пачайна (станцыя метро)
Да 8 лютага 2018 года станцыя называлася «Пэтрыўка». 29 снежня 2016 года стала вядома пра верагоднасць перайменавання станцыі ў «Пачайную», у гонар былой ракі Пачайна, у якой паводле розных крыніц князь Уладзімір у 988 годе хрысціў Русь.
Канструкцыя
Станцыя дробнага залажэння. Мае падземную залу з астраўной пасадачнай платформай. Пралёты залы абапіраюцца на два рады калон. Зала станцыі злучана ўваходамі з двума падземнымі вестыбюлямі. Паўночны вестыбюль накірован у падземны пераход да праспекта Сцяпана Бандэры, Абалонскага праспекта і рынку «Пэтрыўка», паўднёвы вестыбюль выходзіць да Вярбовай вуліцы і чыгуначнай станцыі Кіеў-Пэтрыўка.
Рэжым працы
Адкрыццё — 05:38, закрыццё — 0:08
Джаакіна Альберціні
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1748 годзе.
Аляксей Аляксандравіч Пецярбуржцаў
Аляксей Аляксандравіч Пецярбуржцаў (, Мінск —, Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1969 годзе. Працаваў архітэктарам — галоўным архітэктарам праектаў у Белдзяржпраекце, начальнікам аддзела, намеснік начальніка ГалоўАПУ Мінгарвыканкама.
Макс Бурхарц
Макс Бурхарц (, Эльберфельд — ) — нямецкі жывапісец-абстракцыяніст, малявальшчык і тэарэтык мастацтва.
Крыжовыя паходы
Паўночныя крыжовыя паходы
Крыжовымі паходамі абвяшчаліся і ўсе ваенныя акцыі «ў абарону каталіцкай веры» з афіцыйнай санкцыі Рымскага Папы. Масіраваныя царкоўная і свецкая прапаганда стваралі атмасферу рэлігійнай, расавай і этнічнай нецярпімасці да ўсіх некаталікоў: яўрэяў і мусульман Іспаніі і Паўночнай Афрыкі, паганскіх заходнеславянскіх, фінскіх і балцкіх народаў, i нават праваслаўных грэкаў і ўсходніх славян і г.д., якія часта аб’ядноўваліся штучным тэрмінам сарацыны. «Ворагамі веры» адвольна абвяшчаліся і носьбіты сапраўдных ці ўяўных ерасяў (альбігойцы, гусіты і іншыя), часам палітычныя ворагі папства ці яго саюзнікаў. У XII стагоддзі на Блізкім Усходзе і на Пірэнейскім паўвостраве сфарміраваліся асобыя духоўна-рыцарскія каталіцкія ордэны, якія вялі рэй у арганізацыі крыжовых паходаў, у тым ліку Тэўтонскі ордэн (з 1198 г.). Пасля няўдачы пятага крыжовага паходу (1217—1221) Тэўтонскі ордэн перанёс сваю дзейнасць спачатку на плато Бырса на тэрыторыі сучаснай Румыніі, дзе мусіў бараніць Венгерскае каралеўства ад полаўцаў, а затым у Прусію (1226), дзе з ініцыятывы ўдзельных польскіх князёў і першага біскупа Прусіі Хрысціяна Дабжынскім ордэнам з 1217 года вяліся крыжовыя паходы супраць прусаў. Толькі з 1217 па 1265 год было абвешчана каля 114 крыжовых паходаў ва ўсходняй Прыбалтыцы. Але пачаліся крыжовыя паходы супраць народаў Усходняй Еўропы, якія часам абазначаюць тэрмінам «Паўночныя крыжовыя паходы», значна раней: з 1147 г. нямецкія рыцары з блаславення Папы пачалі наступ на палабскіх славян, з 1155 г. шведы на фінаў, з апошняй трэці XII стагоддзя датчане, немцы і іншыя на эстаў і ліваў. Карныя дзеянні супраць гэтых народаў апраўдваліся неабходнасцю выратавання іх душ, магчымае нібыта толькі пры хрышчэнні па каталіцкім абрадзе. Да ўласна крыжакоў Прусіі і Інфлянтаў, прафесіяналаў захопніцкіх войнаў, далучаліся гэтак званыя памочнікі, якія давалі воту часовага ўдзелу ў вайне з «нявернымі», што лічылася маральным абавязкам заходнееўрапейскага рыцара. У XIV стагоддзі Усходняя Прыбалтыка, разам з Гранадай, Кіпрам, Балканамі і іншымі месцамі, дзе рэгулярна адбываліся крыжовыя паходы, уваходзіла ў своеасаблівы «вялікі тур», прайсці выпрабаванне якім лічылася за гонар кожнаму высакароднаму феадалу. Сярод найбольш славутых «памочнікаў» былі чэшскія каралі Пржэмысл Отакар II (заснавальнік Кёнігсберга ў 1255 г.), Ян Люксембург (1329), будучы імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Карл IV; венгерскі кароль Людвік I Вялікі (1345); Генрых Дэрбі, будучы англійскі кароль Генрых IV Ланкастэр (1390—1392) і інш.
Трэці крыжовы паход
У 1187 султан Саладзін разбіў крыжаносцаў і захапіў Іерусалім. Вызваляць Святую зямлю ў Трэцім крыжовым паходзе рушылі разам са сваімі войскамі кароль Францыі Філіп II Аўгуст, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Фрыдрых Барбароса і кароль Англіі Рычард Львінае Сэрца.
Відуты
Відуты (Віду́ти) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Лукіўскай пасялковай абшчыны.
Ульрыке Мейфарт
Ульрыке Мейфарт (ням.: Ulrike Meyfarth; нар. года, ) — заходнегерманская лёгкаатлетка, двухразовая алімпійская чэмпіёнка па скачках у вышыню. Сваё першае алімпійскае золата заваявала ў 1972 годзе ва ўзросце 16 гадоў, стаўшы самай маладой алімпійскай чэмпіёнкай у скачках у вышыню. Другую алімпійскую перамогу атрымала ў 1984 годзе ва ўзросце 28 гадоў, стаўшы самай узроставай алімпійскай чэмпіёнкай у гэтай дысцыпліне (цяпер апошні рэкорд належыць Рут Бейтыа, якая стала алімпійскай чэмпіёнкай у 2016 годзе ва ўзросце 37 гадоў).
Спіс зорак сузор’я Кіта
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор'я Кіта да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, уяўляючыя пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Казлоўшчына
Гісторыя
У Першую сусветную вайну Казлоўшчыну занялі нямецкія войскі. Цягам 1919—1920 мястэчка пераходзіла з рук у рукі ад бальшавікоў да польскага войска. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Казлоўшчына апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Слонімскага павета Навагрудскага ваяводства. У гэты час тут было 86 двароў.
Валдас Адамкус
Валдас Адамкус (Valdas Adamkus; пры нараджэнні і да 1955 года Вальдэмарас Адамкавічус, Voldemaras Adamkavičius;, Каўнас) — прэзідэнт Літвы з 26 лютага 1998 да 25 лютага 2003 і з 12 ліпеня 2004 да 12 ліпеня 2009.
Генрых IX Чорны
Біяграфія
Вельф V памёр у 1120 годзе, яго спадчыннікам стаў Генрых Чорны.
Гадовычы
Гадовычы (Годо́вичі) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Лукіўскай пасялковай абшчыны.
Аляксандр Андрэевіч Дзмітрук
Аляксандр Андрэевіч Дзмітрук (3 ліпеня 1928, в. Ушкавіца, Кобрынскі павет — 9 снежня 1996) — палітолаг, палкоўнік унутранай службы. кандыдат філасофскіх навук (1975), дацэнт (1976).
Біяграфія
Нарадзіўся 3 ліпеня 1928 года ў вёсцы Ушкавіца Кобрынскага павета (цяпер Кобрынскі раён).
Рэстаўрацыя Бурбонаў
Рэстаўрацыя Бурбонаў — аднаўленне ўлады манархаў — прадстаўнікоў дынастыі Бурбонаў у Францыі на перыяд з 1814 па 1830 гады. Гэты перыяд у гісторыі Францыі характарызаваўся супярэчлівымі загадамі манархаў, няўстойлівай палітычнай сітуацыяй у краіне.
Гісторыя
Нездаволенай была і напалеонаўская прыдворная знаць, якая, хоць і была прынята да новага двара, але адчувала там сябе скаванай. Незадаволенасць ахапіла нават сялян, якія асцерагаліся аднаўлення феадальнага права, нават у няпоўную сілу.
Сто дзён
Усё гэта дало Напалеону надзею зноў вярнуць уладу. 1 сакавіка 1815 года ён высадзіўся на поўдні Францыі, дзе быў з захапленнем сустрэты значнай часткай насельніцтва — асабліва сялянамі, рабочымі, дробнай буржуазіяй, салдатамі і афіцэрамі. Напалеон I хутка сабраў даволі значную армію і рушыў на Парыж. Яго асабісты дэспатызм быў забыты і яго віталі як прадстаўніка рэвалюцыі, які ішоў вызваліць краіну ад тыраніі Бурбонаў. Людовік XVIII бег, а Напалеон ізноў стаў імператарам (хоць ненадоўга, усяго на сто дзён).
Другая рэстаўрацыя
У студзені 1816 года, калі большая частка пакаранняў ужо была выканана, праз палаты быў праведзены закон аб «амністыі поўнай і абсалютнай», аднак, з выключэннем цэлых катэгорый асоб, пералічаных у законе, у тым ліку ўсіх «царазабойцаў», гэта значыць членаў канвента, якія ваціравалі пакаранне смерцю Людовіка XVI, калі яны пры гэтым прынялі якую-небудзь пасаду ад «узурпатара»; яны падвяргаліся выгнанню назаўжды з Францыі.
Рэдактар газеты, прыцягнуты да суду, быў апраўданы ў апеляцыйнай інстанцыі.
Цепламасаабмен
Метады рашэння задач цепламасабмену
Задачы цепламасабмену фармулююцца ў матэматычнай форме пры дапамозе раўнанняў гідрадынамікі. Затым яны вырашаюцца дакладнымі і набліжанымі метадамі.
Ястрабок парасоністы
Ястрабо́к парасоністы (Hieracium umbellatum) — від кветкавых раслін роду сямейства.
NGC 5823
NGC 5823 (іншыя абазначэнні — OCL 936, ESO 176-SC11) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цыркуль.
Зілавэ
Зілавэ (Зілове́) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Лукіўскай пасялковай абшчыны.
Услар (горад)
Услар (Uslar) — горад у Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Нортгайм. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 113,4 км². Афіцыйны код — 03 1 55 012. Горад падзяляецца на 19 гарадскіх раёнаў.
Людміла Анатольеўна Дабрыніна
Біяграфія
Працавала эканамістам па працы ў калгасе «Новы свет» Расонскага раёна Віцебскай вобласці; намеснікам старшыні, начальнікам аддзела эканомікі Расонскага раённага аграпрамысловага аб'яднання; намеснікам начальніка ўпраўлення, начальнікам аддзела эканомікі сельскай гаспадаркі, намеснікам старшыні, загадчыкам аддзела эканомікі, рыначных адносін і прыватызацыі Расонскага раённага выканаўчага камітэта; галоўным эканамістам, намеснікам генеральнага дырэктара па эканоміцы, генеральным дырэктарам ААТ «Оршабудматэрыялы»; намеснікам старшыні Аршанскага гарадскога выканаўчага камітэта; старшынёй Аршанскага гарадскога Савета дэпутатаў.
Гваздоўка
Гваздоўка — былое ўрочышча ва ўсходняй частцы Магілёва. Згадваецца ў дакументах XVI—XVIII стст. Знаходзілася на месцы Нагорскай сотні (працяг Нагорскага пасада), недалёка ад ручая Дзебра і гары Машэкаўка. У сярэдзіне XVI ст. адсюль вазілі лес для будаўніцтва цэркваў у горадзе. У наш час тэрыторыя ўрочышча ўваходзіць у Ленінскі раён горада, абмежавана вуліцамі Боткіна (былая вул. Вялікая Гваздоўка), К. Маркса (былая вул. Зялёная) і Фабрычным завулкам, цяпер тут знаходзіцца гарадская бальніца хуткай дапамогі.
Коста-Вале-Іманья
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Visitazione di Maria.
Гун (тытул)
Падчас дынастыі Чжоу быў вышэйшым рангам шляхетнасці з пяці: гун, хоу, бо, цзы, нань.
Згодна з «» саноўнікам у рангу гун пры дынастыі Чжоу адводзілася зямлі па сто лі з кожнага з чатырох бакоў. Тытулам гуна звычайна дараваў імператар, аднак у часы дынастыі Хань у адміністрацыйным апараце меліся тры прыдворныя пасады, заступіўшы на любую з якіх, чалавек адразу атрымліваў тытул гуна. Пры ранняй Хань гэтымі чыноўнікамі былі да-сы-ма (ваенны міністр), да-сы-ту (міністр адукацыі) і да-сы-кун (наглядчык дзяржаўных вод і зямель). Пры Позняй Хань — тай-вэй (галоўнакамандуючы арміяй), да-сы-ту і да-сы-кун.
Мемарыяльны парк герояў
Мемарыяльны парк герояў — мемарыяльны комплекс, размешчаны ў раёне вуліц Леніна, Першамайскай і Шаўчэнкі горада Оршы Віцебскай вобласці.
Леў Сяргеевіч Хадановіч
Біяграфія
У ноч на 1 снежня 1944 года памочнік камандзіра узвода пешай разведкі старшы сяржант Хадановіч, пераадолеўшы водную мяжу ў раёне населенага пункта Монтвіца (на паўночным захадзе ад горада Ломжа, Польшча), умела дзейнічаў у складзе ўзвода пры падаўленні кулямётнай кропкі і захопе двух «языкоў».
Ніна Іванаўна Карпачова
Біяграфія
У лютым 2019 года ў якасці «прадстаўніка незалежнай міжнароднай праваабарончай супольнасці» была дапушчаная ўладамі Расіі да параненых украінскіх вайскоўцаў, затрыманых падчас Керчанскага інцыдэнту.
У верасні 2021 года Ніна Карпачова была абраная віцэ-прэзідэнтам Еўрапейскага інстытута амбудсмена.
Гоф (Зале)
Гоф (Hof, Dwórc) — горад у Германіі, у зямлі Баварыя. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Верхняя Франконія. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 58,02 км². Афіцыйны код — 09 4 64000. Горад прадстаўлены ў Оберлізе Баварыя футбольным клубам «Баварыя».
Кузіа
Кузіа (Cusio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Маніхі (Вілейскі раён)
Мані́хі (, Манихи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.
Цаа Хуань
Біяграфія
Узышоўшы на пасад, Цаа Хуань не аказваў практычна ніякага ўплыву на дзяржаўныя справы, якія заставаліся пад поўным кантролем клана Сыма. У гэты час паўднёва-заходнія межы Вэй падвяргаліся пастаянным нападам з боку царства Шу. Адбіўшы атакі, вэйскія войскі ў 263 годзе. На хвалі поспехаў, не чакаючы заканчэння баявых дзеянняў, Сыма Чжаа зноў вымусіў імператара прапанаваць яму дзевяць дароў, і на гэты раз прыняў іх, паказваючы, што мае намер неўзабаве ўсталяваць уласную дынастыю. У 264 годзе Сыма Чжаа атрымаў тытул Цзіньскага князя. У 265 годзе ён памёр, і яго становішча і тытул атрымаў у спадчыну яго сын, які ў канцы 265 года вымусіў Цаа Хуаня адрачыся ад прастола на сваю карысць, усталяваўшы імперыю Цзінь.
Пасля адрачэння Цаа Хуань атрымаў тытул Чэньлюскага  ( піньінь Chénlíu wáng); яму было дазволена захаваць імператарскія сцяг і фурманку, і прыносіць ахвяры продкам з імператарскімі цырымоніямі. Таксама яму было дазволена не называць сябе падданым цзіньскага імператара. Цаа Хуань памёр у 303 годзе, быў пахаваны з імператарскімі ўшанаваннямі, і ўдастоены пасмяротнага імператарскага імя Юань-дзі.
Міхась Міхайлавіч Міцкевіч
Біяграфія
Пахаваны на беларускіх могілках у Іст-Брансуіку ў штаце Нью-Джэрсі (ЗША).
Альхавацкі раён
Геаграфія
Альхавацкі раён мяжуе з Каменскім, Падгоранскім, Расашанскім раёнамі і Белгародскай вобласцю. Плошча раёна складае 1030 км².
Рытэр
Рытэр — прозвішча.
Юрый Іванавіч Дарагакупец
Біяграфія
Нарадзіўся 6 студзеня 1962 года ў г. Іванаве Брэсцкай вобласці.
Скончыў Брэсцкі політэхнічны інстытут, інжынер-механік; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, спецыяліст у галіне дзяржаўнага кіравання.
Рудзенская сярэдняя школа
Гісторыя
У 1932 г. яна стала сямігадовай, а ў 1939 г. ператворана ў сярэднюю. З 1939 года пачала працаваць у тыповым будынку.
Лары Холмс
Лары Холмс (Larry Holmes, 3 лістапада 1949, Катберт, штат Джорджыя, ЗША) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, які выступаў у цяжкай вагавой катэгорыі. Чэмпіён свету цяжкай вагавой катэгорыі (версія WBC, 1978—1983; версія IBF, 1984—1985).
Энтратыка
Насельніцтва складае 1718 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 430 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 24060. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Martino di Tours.
Старадворскае (возера, Пастаўскі раён)
Праз возера працякае рака Шурыца. Упадае ручай са Старадворскага вадасховішча. Каля возера вёска Стары Двор.
Ларэта Асанавічуце
Памяць
Адна з віленскіх вуліц у Каралінішках носіць імя Ларэты Асанавічуце. На сцяне дому, дзе жыла Ларэта Асанавічуце, вісіць мемарыяльная дошка ў памяць гераіні.
Людміла Лявонцьеўна Дзянісава
Біяграфія
27 жніўня 2014 года выйшла з «Бацькаўшчыны». 26 кастрычніка 2014 года на парламенцкіх выбарах 2014 года па спісе партыі Народны фронт Турчынава і Яцанюка прайшла ў Вярхоўную раду.
Конегадоўля
Тыпы коней
Экалагічная тыпалагізацыя абапіраецца на тэорыю вонкавага ўздзеяння, перш за ўсё кліматычнага, на адаптацыю і натуральны адбор у конскіх статках, якія фарміруюць целасклад. Так, прынята лічыць, што коні пустынь маюць тонкі касцяк, вузкае цела і галаву, доўгія ногі, слабое пакрыццё скуры валасамі, эластычны рух. Яны могуць абмяжоўвацца невялікімі аб’ёмамі вады і корму, аднак пераборлівыя да іх якасці. Горныя, астраўныя і стэпавыя коні маларослы, аднак таксама добра прыстасаваны да навакольных умоў і кармавой базы.
Трэнінг коней
Наступны перыяд трэнінгу адбываецца ў групе і індывідуальна, узмацняе мускулатуру, органы дыхання і сардэчна-сасудзістую сістэму каня. Яго навучаюць мяняць напрамак і ход, паварочвацца, пераадольваць складаныя перашкоды, выпрацоўваць разлік, рытмічнасць і правільную каардынацыю рухаў. У канцы гэтага перыяду конь павінен выразна рэагаваць на сродкі кіравання і правільна адказваць на іх. У трэцім перыядзе каня рыхтуюць да спаборніцтваў, таму трэнінг мае пераважна індывідуальны характар. Удасканальваюцца навык правільнага адказу на кіраванне, тэхніка скокаў, развіццё сілавых якасцей, устойлівы рэфлекс спартыўнай барацьбы на дыстанцыі.
Аляксандр Міхайлавіч Халадзінскі
Клубная кар’ера
Пазней далучыўся да іншага клуба з Мінскага раёна, «Іслачы». У 2012 годзе клуб заявіўся ў Другую лігу Беларусі, і Аляксандр прайшоў з ім шлях да Вышэйшай лігі, стаў капітанам каманды. У 2013 годзе быў у складзе каманды, якая заваявала бронзавыя медалі Кубка Рэгіёнаў УЕФА.
Z-CARD
Прымяненні
Z-CARD і аналагічныя прадукты выкарыстоўваюцца ў шырокім дыяпазоне выпадкаў, у тым ліку ва ўнутраных карпаратыўных камунікацыях, у інфармаванні аб прадуктах і паслугах, а так сама ў рэкламнай прадукцыі ва ўсіх асноўных галінах прамысловасці.
Пасёлкі (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Каменскі раён (Варонежская вобласць)
Геаграфія
Каменскі раён мяжуе з Астрагожскім, Ліскаўскім, Паўлаўскім, Падгоранскім і Альхавацкім раёнамі. Плошча раёна складае 999,17 км².
Фара-Джэра-д’Ада
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Alessandro.
NGC 5829
NGC 5829 (іншыя абазначэнні — UGC 9673, Arp 42, MCG 4-35-27, HCG 73A, ZWG 134.70, VV 7, PGC 53709) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Валапас.
Вельф V
Біяграфія
У 1112 годзе імператар умяшаўся ва ўнутраныя справы Саксонскага герцагства, што выклікала незадаволенасць саксонскай знаці. Для ўрэгулявання спрэчкі імператар адпраўляў да герцага Саксоніі Лотара Суплінбургскага і епіскапа Вюрцбурга Эрлунга Вельфа V, які, мяркуючы па ўсім, валодаў добрымі дыпламатычнымі здольнасцямі, у якасці свайго пасланца.
Вуліца Грышына (Магілёў)
Вуліца Грышына (улица Гришина) — вуліца ў паўночна-ўсходняй частцы Магілёва. Размешчана ў Ленінскім раёне.
Славутасці
Устаноўлены мемарыяльныя дошкі Грышыну (дом № 3) і К. Р. Уладзіміраву (д № 2).
Сарматызм
Паходжанне тэрміна
Легенды пра Сарматыю як радзіму народаў Усходняй Еўропы і сарматаў як продкаў славянскіх і суседніх народаў сталі ідэалагічным абгрунтаваннем дзяржаўнай уніі Польшчы і Вялікага Княства Літоўскага, а пасля 1569 года — існавання шматнацыянальнай і шматканфесійнай Рэчы Паспалітай. Канчаткова сарматызм як этнагенетычны міф аформіўся ў творах Марціна Бельскага «Хроніка ўсяго свету» (1551) і «Аб паходжанні і гісторыі палякаў» Марціна Кромера (1555). Аляксандр Гваньіні ў «Хроніцы Еўрапейскай Сарматыі» (1578) называў Рэч Паспалітую Сарматыяй, а славян атаясамліваў з сарматамі. Рабіліся спробы дапасаваць да тэорыі пра сармацкае паходжанне палякаў і літоўцаў легенду пра рымскае паходжанне літоўскай шляхты, т.зв. «міф пра Палемона». Мацей Стрыйкоўскі ў «Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсяе Русі» (1582) сцвярджаў, што рымляне (Палемон і яго спадарожнікі) заспелі на Літве мясцовае сармацкае насельніцтва, у якім асіміляваліся. Т.ч. палякі і літвіны нібыта ў асноўным паходзяць ад сарматаў, гэтым падкрэслівалася роўнасць і аднароднасць шляхецкага стану Рэчы Паспалітай.
Сяргей Веніямінавіч Дудкін
Біяграфія
Скончыў Міжнародны інстытут працоўных і сацыяльных адносін па спецыяльнасці «Правазнаўства», юрыст.
Ржавец (Ершыцкі раён)
Ржавец (Ржавец) — вёска ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кузьміцкага сельскага паселішча.
Юрацішкі
Гісторыя
З пабудовай чыгункі Маладзечна — Ліда за 4 км ад Юрацішак адкрылася аднайменная чыгуначная станцыя. Станам на 1866 у мястэчку было 23 дамы. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Юрацішкі апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Валожынскага павета Навагрудскага ваяводства.
Транспарт
Чыгуначная станцыя на лініі Ліда—Маладзечна; аўтадарогамі злучаныя з Іўем, Валожынам, Ашмянамі.
Міхаіл Міхеевіч Пірагоў
Біяграфія
Скончыў у 1957 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут імя В. У. Куйбышава. У 1957—1975 працаваў у Новасібірску. З ліпеня 1957 года па верасень 1962 года старшы архітэктар, кіраўнік групы, кіраўнік сектара Новасібірскага праектнага інстытута «Аблпраект». З верасня 1962 года па сакавік 1964 года галоўны архітэктар майстэрні «Новасібпраект». З сакавіка 1964 года кіраўнік майстэрні, з па красавіка 1972 года па май 1975 — галоўны архітэктар інстытута «».
Рагнар Граніт
Рагнар Артур Граніт (Ragnar Arthur Granit;, , Фінляндыя — , , Швецыя) — шведскі нейрафізіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1967 годзе  разам з Дж. Уолдам і Х.Хартлайнам «за адкрыцці, якія датычацца першасных фізіялагічных і хімічных зрокавых працэсаў, якія адбываюцца ў воку».
Біяграфія
З 1935 года прафесар фізіялогіі Хельсінкскага ўніверсітэта, з 1940 года ў Каралінскім інстытуце ў Стакгольме, у 1945—1967 гадах дырэктар Нобелеўскага інстытута нейрафізіялогіі.
Node.js
Прыклады
var http = require('http'); http.createServer(function (req, res) {  res.writeHead(200, {'Content-Type': 'text/plain'});   res.end('Hello World\n'); }).listen(1337, '127.0.0.1'); console.log('Server running at http://127.0.0.1:1337/');
Пашырэнне функцыянальнасці
Базавая функцыянальнасць Node.js можа быть пашырана з дапамогай падключальных пакетаў. У склад дыстрыбутыву Node.js уваходзіць npm — менеджер пакетаў пашырэння, сістэма, якая спрошчвае працэс спампавання і ўсталявання пакетаў, а таксама сочыць за іх узаемазалежнасцямі. Назва гэтай сістэмы, адпаведна яе аўтару, не з'яўляецца скарачэннем "Node.js Packet Manager".
Соленцкі ўніверсітэт
Соленцкі ўніверсітэт (Solent University) — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Саўтгемптан.
Янка Пачопка
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і лесніка Пятра Пачопкі. Скончыў Варанецкую сельскагаспадарчую школу (1914), затым 3-х месячныя курсы па жывёлагадоўлі і малочнай гаспадарцы пры Віленскім таварыстве сельскай гаспадаркі. Служыў чыноўнікам Дэпартамента земляробства Віленскай губерні. У 1920-я гады выдаў у Вільні шэраг кніг сельскагаспадарчай тэматыкі. У 1925 года рэдагаваў і выдаваў у Варшаве рэлігійны двухтыднёвік «Праваслаўны Беларус», з чэрвеня 1925 года — штомесячнік-дадатак, дзе публікаваліся царкоўныя казанні на беларускай мове. У 1930-я гады жыў на ўласнай гаспадарцы. У 1939—1958 гадах працаваў аграномам.
Творчасць
Першае апавяданне «Злы лёс» выйшла ў газеце «Савецкая Беларусь» у 1921 годзе. Між іншым аўтар камедыі «Гурток» (1926). У міжваеннае дваццацігоддзе шырока друкаваўся на старонках заходнебеларускіх дзіцячых часопісаў («Заранка», «Praleski»). Супрацоўнічаў з заходнебеларускімі перыядычнымі выданнямі («Маланка», «Калосьсе», «Сялянская Ніва», «Chryścijanskaja Dumka» ).
Дзмітрый Міхайлавіч Карась
Біяграфія
Станам на 2018 год — выканаўчы прадзюсар тэлеканала «Беларусь 3» і вядучы праграмы «Калейдаскоп».
Міжнародны алімпійскі камітэт
Міжнародны алімпійскі камітэт (скар. МАК) — міжнародная арганізацыя, створаная для адраджэння Алімпійскіх гульняў і прапаганды алімпійскага руху. Штаб-кватэра камітэта знаходзіцца ў Лазане, Швейцарыя.
Фіна-дэль-Монтэ
Фино-дэль-Мантэ (Fino del Monte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 1116 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 279 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 24020. Тэлефонны код — 0346.
NGC 5832
NGC 5832 (іншыя абазначэнні — UGC 9649, IRAS14575+7152, MCG 12-14-15, KARA 656, ZWG 337.25, KAZ 409, PGC 53469) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Малая Мядзведзіца.
Іван Архіпавіч Цімашэнка
Біяграфія
Жыў у горадзе Крывы Рог Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Працаваў на заводзе «Крыварожсталь». Памёр 12 лютага 1999 года.
NGC 5833
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фантанела (Італія)
Фантанела (Fontanella) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.