cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юшкавічы (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Чэрніхаўскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне.
HDMI
Раздым HDMI забяспечвае лічбавае DVI-злучэнне некалькіх прылад з дапамогай адпаведных кабеляў. Асноўнае адрозненне паміж HDMI і DVI складаецца ў тым, што раздым HDMI меншы памерам, а таксама падтрымлівае перадачу шматканальных лічбавых аўдыёсігналаў.
Берынген (Цюрынгія)
Берынген (Behringen) — пасёлак у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Насельніцтва — 3440 чал. Плошча — 78,71 км². Афіцыйны код — 16 0 63 096.
Сэндэра Луміноса
Сэндэ́ра Луміно́са (Sendero Luminoso — «светлы шлях»), або Перуанская камуністычная партыя светлага шляху Марыятэгі (Partido Comunista del Perú — Sendero Luminoso) — экстрэмісцкая леварадыкальная арганізацыя ў Перу. Створана ў 1980 годзе групай перуанскіх камуністаў — прыхільнікаў мааізму. Атрымаўшы падтрымку найбяднейшых пластоў насельніцтва, Сэндэра Луміноса разгарнула супраць урада Перу партызанскую вайну, ахвярамі якой у 1980—1990-я гг. сталі каля 30 тысяч чал. Нягледзячы на сур'ёзныя страты, якія Сэндэра Луміноса панесла ў пачатку 1990-х гг., яна кантралюе значныя тэрыторыі на ўсходзе і ў цэнтральных раёнах Перу з пераважна індзейскім насельніцтвам.
Парламенцкая асамблея Савета Еўропы
Структура
Таксама падобна да нацыянальных парламентаў у ПАСЕ працуюць камісіі паводле кірункаў дзейнасці. Найбольш значныя з іх — Камісія па палітычных пытаннях, Камісія па прававых пытаннях і правах чалавека, Камісія па выкананні дзяржавамі сваіх абавязкаў.
Арганізацыя працы
На сесіях рэгулярна выступаюць кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў, іншыя спецыяльна запрошаныя госці. Як правіла, за гэтымі выступамі следуюць адказы на пытанні дэпутатаў, што робіць такі выступ свайго роду справаздачай таго ці іншага нацыянальнага лідара перад Асамблеяй.
Алена Барысаўна Танкачова
Сям’я
Бацька — Барыс Васілевіч — пасля заканчэння ад’юнктуры (Масква) у 1984 годзе быў накіраваны на службу ў, што дыслакавалася ў беларускім Быхаве; разам з ім на новае месца службы з Масквы выправілася і сям’я. У 1988 годзе бацька быў пераведзены ў штаб Балтыйскага флоту ў Калінінград (Расія); у сярэдзіне 1990-х гадоў ён выйшаў у адстаўку з пасады галоўнага інжынера па авіяцыі Балтыйскага флоту ВМФ Расіі ў званні палкоўніка.
Сувязь з Беларуссю і пытанне грамадзянства
У сітуацыі, калі дзяржаўнымі органамі ўнутраных спраў была распачата працэдура высылкі праваабаронцы з краіны, яна заявіла:
Атурэчванне
Масавы прыход у другой палове XI ст. цюркскіх пляменаў на тэрыторыю Анатоліі прывеў да павялячэння іх вагі ў дадзеным рэгіёне, у якім дагэтуль пражывалі народы розных культур. У 1071 годзе яны захапілі ўсю Анатолію.
Ігар Піліпавіч Хадановіч
Ігар Піліпавіч Хадановіч (, вёска Шпількі,, Мінская вобласць — , ) — беларускі празаік, паэт.
Біяграфія
Друкавацца пачаў у 1957 г. (газета «Чырвоная змена»). Аўтар зборнікаў апавяданняў і нарысаў «За акном дождж» (1967), «На досвітку» (1986).
Артур Гёргеі
Біяграфія
Пасля капітуляцыі расійскаму войску, ён пазбег расстрэлу, як многія венгерскія генералы, дзякуючы патрабаванню расійскага кіраўніцтва аб яго памілаванні. Замест таго, быў адпраўлены аўстрыйцамі ў Клагенфурт, дзе яго трымалі пад вартай да 1867 года. Пасля быў амніставаны ў выніку венгерска-аўстрыйскага кампрамісу і заснавання Аўстра-Венгрыі, таму мог без перашкодаў вярнуцца ў Венгрыю. Тое, што ён захаваў сабе жыццё і здаўся ў палон, у адрозненне ад шматлікіх генералаў і чыноўнікаў рэвалюцыйнага ўрада, якія былі расстраляныя або павешаны, прывяло да таго, што венгерскае грамадства лічыла яго баязліўцам і здраднікам. У рамане Майн Рыда «Жонка-дзяўчынка» версія здрады Гёргея таксама прынята за аснову.
Кельцкі крыж
Кельцкі крыж (Крыж Святога Калумба) — роўнапрамянёвы крыж з кругам. З'яўляецца характэрным знакам кельцкага хрысціянства, хоць мае больш старажытныя паганскія карані. Сімвалізуе сонца, паветра, зямлю і ваду ў адзінстве. Пазначае цыклічнасць і замкнёнасць. Крыж з'явіўся ў Ірландыі да VIII стагоддзя.
Геліягабал
Кіраванне
У перыяд праўлення Геліягабала адбылося шмат паўстанняў — Селеўка, Кварціна і Таўрына. Сенат пры Геліягабале быў зусім зняважаны ўключэннем у яго склад масы выхадцаў з Азіі; магістратура зрабілася здабыткам акцёраў, вольнаадпушчанікаў і слуг.
Далява
Далява (Да́лява) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Міхай Бабіч
Мі́хай Ба́біч (Babits Mihály,, Сексард — , ) — венгерскі паэт, пісьменнік і перакладчык.
Ятвезь (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 6 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Дорндорф (Вера)
Дорндорф (Dorndorf) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Насельніцтва — 2611 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 12,12 км². Афіцыйны код — 16 0 63 018.
IC 4516
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Баньяруанда
Паходжанне
Асаблівасцю баньяруанда з’яўляецца тое, што ўсе яны размаўляюць на адной мове кіруанда з групы моў банту і атаесамляюць сваё паходжанне з Руанды, аднак падзяляюцца на 3 этна-сацыяльныя або нават расава-сацыяльныя групы тва, хуту і тутсі.
Хуту — нашчадкі перасяленцаў, што мігрыравалі з захаду ў 1 тысячагоддзі н. э. Генетычна яны вельмі блізкія да іншых супольнасцей афрыканскіх банту. Аб іх з’яўленні на тэрыторыі Руанды кажуць знаходкі рэштак металургічнай вытворчасці, што адносяцца да III — VII стст. Да фарміравання адзінай дзяржавы Руанда продкі хуту падзяляліся на буйныя родавыя арганізацыі і дробныя дзяржаўныя ўтварэнні. Нават у нашы дні захоўваюцца разнастайныя рэгіянальныя і родавыя назвы. Відавочна, супольная назва хуту ўзнікла ў выніку заваявання супольнасцей банту з боку тутсі. У XVII — XIX стст. статус квіхутру надаваўся залежным групам насельніцтва, аднак ад яго можна было пазбавіцца дзякуючы накапленню багаццяў.
Паходжанне тутсі больш спрэчнае. У XIX ст, калі пачаліся кантакты паміж баньяруанда і еўрапейцамі, яны складалі прывілеяваны пласт насельніцтва, які валодаў зямлёй і свойскай жывёлай (яна была сімвалам багацця), але ў той жа час адрозніваўся ад хуту абліччам. Тутсі вышэй за хуту і маюць больш вузкія абрысы твару. Гэта стала падставай для меркавання, што тутсі паходзяць ад пазнейшых мігрантаў-жывёлагадоўцаў, чые продкі былі хамітамі або нілотамі і заваявалі продкаў хуту. Генеалогія некаторых родаў тутсі адносіць іх да хіма або нколе, але яны складаюць меншасць сярод астатніх тутсі. Прыхільнікі другой версіі сцвярджаюць, што тутсі не адрозніваюцца па паходжанню ад хуту і вылучыліся як сацыяльны пласт у дзяржаве Руанда. Канчаткова яны адасобіліся ад хуту ў XX ст. пад уплывам каланіяльнай палітыкі бельгійскіх уладаў. Сучасныя генетычныя даследаванні даюць вельмі спрэчныя вынікі для іх аднабаковага тлумачэння.
Іван Станіслававіч Цішкевіч
Іван Станіслававіч Цішкевіч (, г. Хойнікі, Гомельская вобласць — ) — беларускі юрыст. Доктар юрыдычных навук (1970), прафесар (1971). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Герстэнгрунд
Герстэнгрунд (Gerstengrund) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Насельніцтва — 61 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 4,58 км². Афіцыйны код — 16 0 63 033.
Слабадское возера (возера, Вілейскі раён)
Слабадское — возера ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Нарачанка, за 25 км у напрамку на паўночны захад ад горада Вілейка, за 1,5 км на ўсход ад вёскі Слабада.
Саламон Арон Берсан
Саламон Арон Берсан (Solomon Aaron Berson,, Нью-Ёрк, ЗША — , Атлантыка-Сіці, ЗША) — амерыканскі ўрач-эндакрынолаг. Вядомы тым, што ў 1950-я гады разам з Разалін Сасмэн Ялаў распрацаваў радыеімуналагічны метад, які атрымаў шырокае распаўсюджванне ў біялогіі і медыцыне.
Мала Чэрнігіўка
Мала Чэрнігіўка (Мала́ Черні́гівка) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
NGC 1876
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рыска
Рыска — свойская котка з плямамі чорнага, белага і рудога колеру; чорны (пігмент эўмеланін) і руды (пігмент феамеланін) пад уздзеяннем генаў, якія відазмяняюць іх адценні, могуць ператварацца, адпаведна, у блакітны і крэмавы, шакаладны і руды, ліловы і крэмавы і інш. Англамоўная назва — Calico cat — паходзіць ад віду баваўнянай тканіны, якую стваралі ў індыйскай Калікуце. У Японіі такую ​​котку называюць «мікэ-нэка» (яп. 三毛 猫) або проста «мікэ», што азначае трыкаляровая котка; у Галандыі — lapjeskat, што даслоўна перакладаецца як «котка з абрэзкаў».
Рагінскі
Рагінскі — прозвішча.
Алесь Пушкін
Іншае
У 1990 годзе распісваў фае Рэспубліканскай школы-інтэрната па музыцы і выяўленчаму мастацтву імя Ахрэмчыка (дыпломная работа).
Крытыка
З 1992 года ў складзе Беларускай каталіцкай майстэрняй мастацтваў Беларускай каталіцкай грамады (БКММ БКГ) у групе рэстаўратараў удзельнічаў у рэстаўрацыі і рэканструкцыі насценнага жывапісу Сабора Святога Станіслава ў Магілёве. Паводле архітэктара-рэстаўратара і сябра ICCROM Вадзіма Глінніка, тагачаснага навуковага кіраўніка на аб’екце, гэтыя работы нанеслі непапраўныя страты жывапісу. Паводле яго, сценапіс XIX стагоддзя быў страчаны незваротна без папярэдняй фіксацыі, часткова зроблена імітацыя роспісу XVIII ст. і г.д. У выпуску «Нашай Нівы» № 11 за 1994 год паведамляецца пра «аднаго віцебскага мастака» (відаць, маецца на ўвазе Пушкін), які ў нумары № 43 газеты «Аргументы і факты» прызнаўся, што ён адзін з 1992 года «адрэстаўраваў каля 2500 квадратных метраў старога жывапісу». Такія тэмпы расчыстак не адпавядаюць рэстаўрацыйным стандартам і вядуць да непазбежных страт. У кастрычніку 1993 года праз дзейнасць БКГ і немагчымасць выконваць свае законныя абавязкі навуковы кіраўнік адмовіўся весці аўтарскі нагляд за ходам рэстаўрацыйных работ. Пры гэтым старшыня Беларускай каталіцкай грамады і мастак Фелікс Янушкевіч не пагадзіўся з крытыкай, адзначыўшы што была праведзена прафесійная праца, у ходзе якой адкрытыя больш за 70 кампазіцый унікальнага насценнага жывапісу.
Незалежнымі СМІ Алесь Пушкін падаецца як «рэдкі ў Беларусі сертыфікаваны спецыяліст з рэстаўрацыі».
Жданіўка (Драгобыцкі раён)
Жданіўка (Жда́нівка) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сяргей Сяргеевіч Пракоф’еў
Сярге́й Сяргеевіч Прако́ф’еў (Сергей Сергеевич Прокофьев) (11 (23 красавіка) 1891, маёнтак Санцоўка Бахмуцкага павета Кацярынаслаўскай губерні (цяпер сяло Краснае Чырвонаармейскага раёна Данецкай вобласці, Украіна) —, ) — рускі , і. Лічыцца адным з найвялікшых кампазітараў ХХ стагоддзя.
Пачатковы перыяд
У 1904 годзе Пракоф’еў паступіў у Санкт-Пецярбургскую кансерваторыю, будучы на некалькі гадоў маладзейшым за большасць сваіх аднакурснікаў. Ён рабіў уражанне эксцэнтрычнай і высакамернай асобы. Ён меў характар, ідучы па калідоры, крочыў заўсёды ў цэнтры, не саступаючы дарогі анікому. Яго педагогам па фартэпіяна была Ганна Есіпава, па інструментоўцы — Мікалай Рымскі-Корсакаў, па кампазіцыі — Анатоль Лядаў. Пракоф’еў хутка набыў вядомасць як кампазітар і піяніст, выклікаючы кантрастныя рэакцыі, ад захаплення да адмаўлення.
Замежны перыяд
Парыжская публіка была значна больш гатовая да пракоф’еўскай музыкі. Ён узнавіў кантакты з Дзягілевым і Стравінскім і прадоўжыў працу над некаторымі незавершанымі творамі, уключаючы Трэці фартэпіянны канцэрт. У снежні 1920 года Любоў да трох апэльсынаў была нарэшце пастаўленая ў Чыкага, але без поспеху. Пракоф’еў пераехаў з сваёй маці ў Баварскія Альпы і займаўся там выключна кампазіцыяй. Цэнтральным творам гэтага перыяду стала опера Вогненны Ангел. У 1923 годзе Пракоф’еў ажаніўся з іспанскай спявачкай Лінай Кадына (псеўданім Ліна Любера) і неўзабаве вярнуўся ў Парыж.
Мікалай Максімавіч Раганоўскі
Узнагароды і званні
Узнагароджаны граматай Міністэрства асветы БССР (1978), граматамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2003, 2008, 2012), нагрудным знакам «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1998).
Сэрца чалавека
Парокі сэрца
Доўга існуючыя парокі вядуць да развіцця хранічнай і вострай недастатковасці кровазвароту, да парушэнняў рытму і іншых ускладненняў. Лячэнне кансерватыўнае, хірургічнае.
Эўкаліпт
Гісторыя
Упершыню еўрапейцы пабачылі эўкаліпт на востраве Тасманія, больш 200 гадоў назад. У 1777 г. яго насенне было завезена ў Англію.
Дызентэрыя
Хранічная дызентэрыя перыядычна абвастраецца.
Сярод сельскагаспадарчых жывёл на дызентэрыю хварэюць ягняты і парасяты. Заражэнне адбываецца праз корм, пітную воду і подсціл, забруджаныя выдзяленнямі хворых жывёл і бактэрыяносьбітаў.
Груды
Груды́ (, Груды) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляснянскага сельсавета. Размешчана за 26 км на паўднёвы захад ад Баранавіч, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Лясная на лініі Баранавічы—Брэст. Насельніцтва 3 жыхары, 3 гаспадаркі (2005).
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 годзе фальварак у Ястрамбельскай воласці Навагрудскага павета.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Ястрамбельскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. З 1939 года ў БССР.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі, на франтах вайны загінула 4 вяскоўцы.
Шандар Гарбаі
Біяграфія
Асцерагаючыся расправы, Гарбаі збег з румынскага палону ў Колажвары і з'явіўся ў Чэхаславакіі, застаўшыся ў канчатковай эміграцыі спачатку ў Браціславе, затым у Вене. Быў лідарам цэнтрысцкага цячэння ў левай венгерскай эміграцыі. З сям'ёй ён адкрыў рэстаран у Вене, дзе прымаў былых камуністычных і іншых левых лідараў. Рэстаран неўзабаве збанкрутаваўся, Гарбаі панёс велізарныя фінансавыя страты і з тых часоў жыў у галечы. Пакінуўшы Аўстрыю ў 1934 годзе з прычыны перамогі ўльтраправага ўрада над рабочым рухам, пасяліўся ў Браціславе, а ў 1938 годзе — у Парыжы. У час нямецкай акупацыі Францыі не ўдзельнічаў у Руху Супраціўлення, хоць падпольшчыкі спрабавалі яго завербаваць, і ацалеў падчас рэпрэсій з боку акупантаў.
Пасля вызвалення Венгрыі ад гітлераўцаў і салашыстаў Гарбаі збіраўся вярнуцца на радзіму, але яму перашкодзілі камуністы і былыя таварышы па партыі.
Міхаіл Піліпавіч Чудакоў
Міхаіл Піліпавіч Чудакоў (нар., Мінск) — беларускі юрыст. Доктар юрыдычных навук (2010), прафесар (2004).
Мышкавычы (Оўруцкі раён)
Мышкавычы (Мишкови́чі) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Хаткы (Драгобыцкі раён)
Хаткы (Хатки́) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 2013
Турнір
Матчы турніру гуляліся на васьмі сталах арэны ў Barbican Centre.
Вільгельм I Гогенцолерн
Прынц-рэгент
У 1857 Фрыдрых Вільгельм IV перанёс інсульт і стаў разумова недзеяздольны да канца жыцця. У кастрычніку 1858 г. Вільгельм стаў прынцам-рэгентам свайго брата.
Трырскае курфюрства
Курфюрства Трырскае (Kurfürstentum Trier), Куртрыр (Kurtrier) — духоўнае княства ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі, якое існавала з X стагоддзя па 1803 год. Яно займала тэрыторыю, якая знаходзілася ва ўласнасці Рымска-каталіцкай Трырскай архідыяцэзіі (Erzbistum Trier), і кіравалася архібіскупам, які выступаў у ролі курфюрста (аднаго з выбаршчыкаў імператара). Сталіцай княства быў Трыр, з 1629 года галоўная рэзідэнцыя курфюрста знаходзілася ў замку Філіпсбург у Эрэнбрайтштайне каля Кобленца, а з 1786 года — у Палацы курфюрстаў у самым Кобленцы. У 1797—1801 гадах тэрыторыі курфюрства па левым беразе Рэйна ўвайшлі ў склад Францыі, правабярэжныя — у 1802 годзе ў склад Герцагства Насау. Свецкія ўладанні архібіскупства былі секулярызаваны ў 1802—1803 гадах у час Германскай медыятызацыі.
Васіль Карпавіч Шчарбакоў
Біяграфія
У жніўні 1936 года выключаны з КП(б)Б. 21 чэрвеня 1937 года арыштаваны НКУС БССР ва ўласнай кватэры. Уключаны ў ад 10 чэрвеня 1938 года па «1 категории» (расстрэл). 29 чэрвеня 1938 года выяздной сесіяй Ваеннай калегіі Вярхоўнага суда СССР прыгавораны да расстрэлу «як член нацыянал-фашысцкай арганизацыі» і за сувязь з Польскай арганізацыяй вайсковай. Рэабілітаваны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 25 ліпеня 1957.
Майкл Самарэ
Біяграфія
16 верасня 1975 года стаў першым прэм’ер-міністрам незалежнай краіны. 11 сакавіка 1980 года пасля вотуму недаверу ў парламенце страціў пасаду, 2 жніўня 1982 года зноў стаў прэм’ер-міністрам да 21 лістапада 1985 года. З 5 жніўня 2002 года да 4 красавіка 2011 года (з перапынкам у снежні 2010 — студзені 2011 гадоў) — зноў прэм’ер-міністр Папуа — Новай Гвінеі ад партыі Нацыянальнага альянсу.
Аляксандр Рымавіч Цыганаў
Біяграфія
У 2008—2012 — намеснік Старшыні Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. З 2012 — прарэктар па вучэбнай рабоце і міжнародным супрацоўніцтве Беларускага нацыянальнага тэхнічнага універсітэта.
Навуковая дзейнасць
Пад яго кіраўніцтвам створаны і ўкаранёны аграхімічныя прыёмы атрымання экалагічна чыстай прадукцыі раслінаводства, арыгінальныя аналітычныя методыкі вызначэння цяжкіх металаў, пестыцыдаў і нітратаў у сельскагаспадарчай прадукцыі і аб’ектах навакольнага асяроддзя.
Апублікавана звыш 800 навуковых і метадычных прац, у тым ліку 80 — у краінах далёкага замежжа (ЗША, Вялікабрытанія, ФРГ, Італія, Аўстрыя, Швецыя, Польшча, Чэхія). Мае 23 аўтарскіх пасведчанні і патэнты. Пад яго кіраўніцтвам абаронена 2 доктарскіх і 7 кандыдацкіх дысертацый.
HMS Irresistible (1898)
Канструкцыя
Irresistible па калібру ўзбраення і вонкаваму выгляду быў падобны на папярэднікаў — браняносцы тыпаў «Маджэсцік» і «Канопус». Irresistible, як і іншыя караблі тыпу «Фармідэбл», часта апісваецца, як палепшаны «Маджэсцік», але па канструкцыі яны былі павялічанымі версіямі «Канопуса». Аднак канструкцыя Irresistible уключала браню Крупа для паляпшэння абароны і без памяншэння памеру карабля. Такім чынам, Irresistible быў большы, чым «Канопус», і меў больш магутную вертыкальную абарону, чым «Маджэсцікі», разам са хуткасцю «Канопусаў». Схема браніравання Irresistible была аналагічнай «Канопусам», хоць браняпояс даходзіў да кармы і быў 66 метраў у даўжыню, 4,6 метра ў вышыню і 23 сантыметра ў таўшчыню. Яна была звужана да носа да 7,6 см у таўшчыню і 3,7 метра ў шырыню і да карме да 3,8 см у таўшчыню і 2,4 метра ў шырыню. Вежы галоўнага калібра неслі 25 см броні Крупа спераду і 20 см ззаду.
У «Фармідэблах» было палепшана галоўнае і дапаможнае ўзбраенне: даўжыня 12-цалевых гармат павялічана з 35 да 40 калібраў, 6-цалевых — з 40 да 45 калібраў. 12-цалевыя гарматы маглі зараджацца пры любым кірунку і ўзвышэнні, і мелі падзеленыя пад’емныя машыны з працоўнымі памяшканнямі пад вежамі, каб у выпадку ўзгарання кардыта ў вежы пазбегнуць распаўсюджвання пажару ў памяшканні для працы з боепрыпасамі і ў парахавыя склепы.
Гомельская вобласць
Гісторыя
Вобласць утворана 15 студзеня 1938 года, узбуйнена ў 1954 годзе. Падзяляецца на 21 раён.
Геаграфія
У паўднёва-ўсходняй частцы Прыпяцкай упадзіны разведаны паклады каменнага вугалю. У 100 млн тон ацэньваюцца запасы бурага вугалю ў Жыткавіцкім і Брынёўскім радовішчах. Разведана амаль 1500 радовішчаў торфу. У Ельскім раёне выяўлена радовішча гаручых сланцаў.
Конадні
«Конадні» — ілюстраваны літаратурна-мастацкі часопіс беларускай эміграцыі ў ЗША. Выдаваўся Беларускім інстытутам навукі і мастацтва ў Нью-Ёрку на беларускай мове ў 1954—1955, 1958 і 1963 гадах. Выйшла 8 нумароў (№ 5—6 здвоеныя).
Гомельская вобласць
Прырода
Асноўную частку сельскагаспадарчых зямель складаюць дзярнова-падзолістыя глебы (супясчаныя і пясчаныя), а таксама дзярнова-падзолістыя забалочаныя глебы і тарфяна-балотныя глебы, у далінах рэк распаўсюджаны поймавыя глебы.
Генрых Булінгер
Біяграфія
Г. Булінгер, апроч сваіх шматлікіх прац, выдаў сачыненні Цвінглі (1543).
Стары Крапыўнык
Стары Крапыўнык (Стари́й Кропи́вник) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сіман Залманавіч Рагінскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Парычы (сучасны гарадскі пасёлак у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). У 1917 годзе скончыў рэальнае вучылішча ў Екацярынаславе, паступіў вучыцца ў Маскоўскі ўніверсітэт. У 1918 годзе вярнуўся ў Екацярынаслаў і ў 1922 годзе скончыў Екацярынаслаўскі ўніверсітэт. Выкладаў у Горным інстытуце ў Днепрапятроўску і паступіў у аспірантуру пры Інстытуце фізічнай хіміі Акадэміі навук Украінскай ССР. З 1928 года С. З. Рагінскі у Ленінграде: дацэнт, з 1930 года прафесар Ленінградскага політэхнічнага інстытута і адначасова навуковы супрацоўнік Ленінградскага аддзялення Інстытута хімічнай фізікі Акадэміі навук СССР. З 1941 года працаваў у Інстытуце фізічнай хіміі Акадэміі навук СССР, з 1961 года — у Інстытуце хімічнай фізікі, дзе ў 1961—1970 гадах загадваў лабараторыяй. Адначасова ў 1943—1952 гадах загадчык кафедры Маскоўскага інстытута хімічнага машынабудавання.
Грамадскі транспарт
Віды грамадскага транспарту
Да грамадскага транспарту адносяць рэйсавыя аўтобусы, тралейбусы, электробусы; трамваі, пасажырскія цягнікі, метро і паромы. Таксама да грамадскага транспарту адносяць пасажырскія самалёты, міжгароднія аўтобусы і высакахуткасныя цягнікі (з хуткасцю вышэй за 200 км/гадз).
Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі
Гісторыя
20—21 траўня 1997 года на ўстаноўчым з’ездзе была створаная моладзевая арганізацыя Беларускі патрыятычны саюз моладзі (БПСМ).
Міжнародныя сувязі
Станам на 2013 год на афіцыйным сайце БРСМ паведамлялася аб міжнародным супрацоўніцтве з наступнымі арганізацыямі: (Расія),  (Казахстан), Саюз міжнародных арганізацый Расійскай Федэрацыі і Савет моладзевых арганізацый Аўтаномнай Рэспублікі Крым, Левы фронт — Саюз камуністычнай моладзі (Венгрыя),, , Нацыянальны інстытут моладзі Венесуэлы, Лівійская нацыянальная моладзевая арганізацыя.
Ражышчэ
Гісторыя
У 1567 г. кароль Жыгімонт Аўгуст надаў яму статус мястэчка, а ў 1598 ужо Жыгімонт ІІІ надаў яму магдэбургскае права і ўласны герб.
IC 4523
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шлезвіг-Гольштэйн (правінцыя)
Трэці рэйх
Пасля прыходу да ўлады нацыянал-сацыялістаў у 1933 годзе і пачатку палітыкі гляйхшальтунгу правінцыі фактычна страцілі сваё значэнне, а функцыі обер-прэзідэнта Шлезвіг-Гольштэйна з гэтага часу былі перакладзены на гаўляйтараў партыйнага гау Шлезвіг-Гольштэйн.
Статыстычныя даныя
Тэрыторыя і насельніцтва правінцыі Шлезвіг-Гольштэйн у 1925 годзе:
Сяргей Аляксандравіч Карчыцкі
У 1990-х гадах — лідар гексашахматыстаў Мінска і Беларусі, з 1994 г. кіраваў федэрацыяй гексаганальных шахмат краіны. Чэмпіён Беларусі па гексашахматах 1995 г., пераможца адкрытага першынства СНД 1996 г. і чэмпіён Еўропы 1998 г. у названым відзе шахмат.
Нэўгоды
Нэўгоды (Невго́ди) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
NGC 1883
NGC 1883 (іншае абазначэнне — OCL 417) — рассеянае скопішча ў сузор’і Вознік.
Аляксей Пятровіч П’янкоў
Біяграфія
У 1941–1945 гадах знаходзіўся ў эвакуацыі ў Пермі, быў загадчыкам кафедрай гісторыі СССР Пермскага (тады Молатаўскага) універсітэта.
Нованарвежская мова
Ню́но́рск, ці ню́но́шк (nynorsk []) — адна з форм сучаснай літаратурнай нарвежскай мовы (разам з букмалам). У іншай трактоўцы — адна з афіцыйных пісьмовых моў Нарвегіі (другая афіцыйная мова — букмал (bokmål), апроч таго, у некаторых камунах дадатковай афіцыйнаю моваю з'яўляецца адна з саамскіх).
Барыс Уладзіміравіч Святлоў
Біяграфія
Барыс Уладзіміравіч нарадзіўся ў 1958 годзе ў Мінску. У 1980 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У.І. Леніна.
У 1995—1998 гадах — намеснік дырэктара, дырэктар Фонду падтрымкі беларускай культуры.
Фрыдрых III Гогенцолерн
Кронпрынц
З-за ліберальных поглядаў канфліктаваў з канцлерам Бісмаркам. Быў праціўнікам узмацнення канфрантацыі ў Еўропе, падтрымліваў унутрыгерманскую інтэграцыю. Аднак Бісмарк утрымліваў яго ад якога-небудзь рэальнага ўплыву на палітыку.
Павел Севярынец
Перыяд 2014—2019 гадоў
Ініцыятар стварэння «Беларускага камітэту салідарнасці з Украінай» (2014), «Камітэту абароны прадпрымальніцтва» (2016), адзін з каардынатараў стала дзеючага форума «Свабоду палітвязням!» (2015).
Прэзідэнцкія выбары 2020 года
У часе прэзідэнцкіх выбараў 2020 года ўдзельнічаў у пікетах па зборы подпісаў Святланы Ціханоўскай. Быў затрыманы супрацоўнікамі міліцыі 7 чэрвеня па дарозе дадому. Пасля гэтага ў дачыненні да яго было вынесена, як мінімум, тры пастановы аб адміністрацыйных арыштах па 15 сутак кожная за ўдзел у перадвыбарчых пікетах і заклікі да ўдзелу ў масавых мерапрыемствах. Таксама ў Паўла Севярынца на той час заставаліся неадбытымі 30 сутак арышту за акцыі супраць інтэграцыі з Расіяй. Міжнародная арганізацыя «Amnesty International» прызнала яго вязнем сумлення. Меркавалася, што ён выйдзе на волю 21 жніўня, па адбыцці 75 сутак. Але са Следчага камітэту паведамілі, што ёсць непасрэдна ўзніклае падазрэнне ў здзяйсненні злачынства, што Павел Севярынец затрыманы на 72 гадзіны і знаходзіцца ў ІЧУ на Акрэсціна. 20 жніўня на палітвязня завялі крымінальную справу «за падрыхтоўку масавых беспарадкаў», ён застаўся пад вартай.
Навасілкы (Оўруцкі раён)
Навасілкы (Новосі́лки) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Дзьюла Халашы
Дзьюла Халашы нарадзіўся ў 1891 годзе ў Кішвардзе. У 1924 годзе на Алімпійскіх гульнях у Парыжы ён заваяваў залаты медаль у стральбе на траншэйным стэндзе. У 1932 годзе Дзьюла Халашы заваяваў залатую і бронзавую медалі чэмпіянату свету, у 1936 — залатую і сярэбраную медалі чэмпіянату свету.
Ціценскі сельсавет
Ці́ценскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна БССР. Цэнтр — вёска Ціценка.
Аляксандр Андрэевіч Бова
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: кардыялогія, недыферэнцыраваная дісплазія злучальнай тканкі.
IC 4525
IC 4525 — галактыка тыпу SBd ў сузор’і Валапас.
Брытанскі мандат у Палесціне
Стварэнне
На падставе рашэнняў канферэнцыі ў Сан-Рэма Ліга Нацый уручыла ў 1922 годзе Вялікабрытаніі мандат на Палесціну, тлумачачы гэта неабходнасцю «усталявання ў краіне палітычных, адміністрацыйных і эканамічных умоў для бяспечнага ўтварэння яўрэйскага нацыянальнага дому». Згодна з мандатам Брытанія абавязалася:
«Артыкул 2: …стварыць такія палітычныя, адміністрацыйныя і гаспадарчыя ўмовы, якія забяспечаць усталяванне яўрэйскага нацыянальнага дому ў Палесціне, як выкладзена ў прэамбуле, і развіццё інстытутаў самакіравання.
Ход падзей
У 1924—1929 гг. (Чацвёртая алія) у Палесціну прыехалі 82 тыс. яўрэяў, галоўным чынам у выніку ўсплёску антысемітызму ў Польшчы і Венгрыі. Гэтая група складалася з большага з сем’яў сярэдняга класа, якія пераехалі ў гарады, заснаваўшы малыя прадпрыемствы гандлю і грамадскага харчавання і лёгкую прамысловасць. Пазней, аднак, прыблізна 23 тыс. эмігрантаў гэтай хвалі пакінулі краіну.
Канчатак мандата
Пасля 1945 года Вялікабрытанія была ўцягнутая ў востры араба-яўрэйскі канфлікт. У 1947 годзе брытанскі ўрад заявіў пра сваё жаданне адмовіцца ад мандата на Палесціну, аргументуючы гэта тым, што ён не здольны знайсці прымальнае рашэнне для арабаў і яўрэяў. Створаная незадоўга да таго Арганізацыя Аб’яднаных Нацый на Другой сесіі сваёй Генеральнай Асамблеі 29 лістапада 1947 года прыняла Рэзалюцыю № 181 аб плане падзелу Палесціны на арабскую і яўрэйскую дзяржавы з наданнем асобага статусу раёну Іерусаліма.
Васіль Васільевіч Дакучаеў
Стварэнне генетычнага глебазнаўства
За гэтую працу Дакучаеў удастоены Санкт-Пецярбургскім ўніверсітэтам ступені доктара, ад Вольнага эканамічнага таварыства атрымаў асаблівую падзяку, а ад Акадэміі навук — поўную Макар'еўскую прэмію (1885). «Рускі чарназём» падвергся крытыцы з боку П. А. Костычава: ён лічыў занадта нязначным лік узораў, якія былі прааналізаваны для доказу залежнасці уласцівасцяў чарназёму ад кліматычных фактараў.
Ніжагародская і Палтаўская экспедыцыі
У гэтай экспедыцыі была створана і адпрацаваная методыка складання глебавых мапаў, распрацавана генетычная класіфікацыя глебаў з чатырма буйнымі класамі сухапутна-раслінных, сухапутна-багністых, балотных і пойменных глебаў, удасканалены метад банітавання, праверана і пашырана на паўночныя глебы сама канцэпцыя генетычнага глебазнаўства.
Распаўсюджванне ідэй Дакучаева
У 1886 годзе Э. Брюкнер у артыкуле пра чарназём аналізаваў канцэпцыю Дакучаева і назваў яе «новым словам у навуцы». Погляды Дакучаева на мяжы стагоддзяў прыняў Э. Раман, аднак цалкам ад аграгеалагічных поглядаў не адышоў. Найбольш актыўны распаўсюд генетычнага глебазнаўства пачаўся пасля аграгеалагічных канферэнцый 1909 (Будапешт) і 1910 (Стакгольм) гадоў, аграпедалагічнай канферэнцыі 1922 года ў Празе і, у асаблівасці, міжнародных кангрэсаў глебазнаўцаў у Вашынгтоне (1927) і Ленінградзе (1930). У Расіі некаторае паслабленне пазіцый Дакучаеўскай школы намецілася ў 1910-я гады (працы Б. Б. Палынова), але пасля інтэнсіўных дыскусій сярод глебазнаўцаў Дакучаеўскія погляды узялі верх.
Памяць
'Вуліцы'
Нове-Места-на-Мораве
Гісторыя
Горад быў заснаваны каля 1250 года Бочкемам з Обрані, заснавальнікам цыстэрцыянскага манастыра ў Ждзяры-над-Сазаваў. Упершыню згадваецца ў 1293 годзе пад назвай «Новая Civitas» у спісах караля Вацлава II
Славутасці
Горад мае добра захаваўшыся гістарычны цэнтр.
Хелен Элізабет Кларк
Хелен Элізабет Кларк (Helen Elizabeth Clark; нар. 26 лютага 1950, Гамільтан, Новая Зеландыя) — лідар Лейбарысцкай партыі Новай Зеландыі, Прэм’ер-міністр Новай Зеландыі з 5 снежня 1999 па 18 снежня 2008.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і фермера і настаўніцы. Вывучала паліталогію ва ўніверсітэце Окленда; у 1973—1981 гадах выкладала там жа. Член Лейбарысцкай партыі з 1973 года. У 1981 годзе ўпершыню абрана ў парламент. У 1987—1989 гадах працавала ў лейбарысцкіх урадах Дэвіда Лонгі, Джэфры Палмера і Майка Мура — спачатку міністрам будаўніцтва, затым — міністрам аховы здароўя і віцэ-прэм’ерам. Пасля паражэння ў 1989 годзе на чарговых парламенцкіх выбарах ад Нацыянальнай партыі Лейбарысцкая партыя сышла ў апазіцыю. З 1993 да 2008 года Хелен Кларк — лідар Лейбарысцкай партыі.
У 2002 годзе кааліцыя распалася, і адбыліся новыя выбары. Пасля іх лейбарысты ўвайшлі ў кааліцыю з Прагрэсіўнай партыяй і сфарміравалі ўрад пры падтрымцы партыі Будучыні і «зялёных». У 2003 годзе Кларк асудзіла ўварванне амерыканскіх войскаў у Ірак. У тым жа годзе яна заявіла, што ператварэнне Новай Зеландыі ў рэспубліку «непазбежна» (у наш час афіцыйна главой краіны лічыцца каралева Вялікабрытаніі, прадстаўленая генерал-губернатарам).
На сённяшні дзень яна з’яўляецца кіраўніком праграмы развіцця ААН.
Арбіта
Арбі́та (ад orbita — каляіна, дарога, шлях) — траекторыя руху матэрыяльнага пункта ў наперад зададзенай сістэме прасторавых каардынат для зададзенай у гэтых каардынатах канфігурацыі поля сіл, якія на яе дзейнічаюць.
У Нябеснай механіцы гэта траекторыя нябеснага цела ў гравітацыйным полі іншага цела, які мае значна большую масу (планеты, каметы, астэроіда ў полі зоркі). У прамавугольнай сістэме каардынат, пачатак якой супадае з цэнтрам мас, траекторыя можа мець форму канічнага сячэння (акружнасці, эліпса, парабалы ці гіпербалы). Пры гэтым яго фокус супадае з цэнтрам мас сістэмы.
Паланак
Гісторыя
У 1703-1711 гг. замак становіцца апорай антыгабсбургскай нацыянальна-вызваленчай барацьбы народаў краю пад кіраўніцтвам Феранца II Ракацы. Князі дынастыі Ракацы на працягу доўгіх гадоў з пакалення ў пакаленне натхнялі сербаў, русінаў, балгараў, вугорцаў, славакаў, палякаў на барацьбу за незалежнасць пад княжым сцягам волі.
Талдысай
Талдысай:
IC 4527
IC 4527 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Воўк.
Крынкі
Колькасць насельніцтва — 2,7 тыс. чал. (2008).
Іржы Трнка
І́ржы Трнка (Jiří Trnka;, г. , Чэхія — ) — чэшскі рэжысёр-мультыплікатар, мастак. Народны артыст Чэхіі (1963). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Чэхаславакіі (1954), лаўрэат прэміі Х. К. Андэрсена (1968).
Творчую дзейнасць пачаў у 1928 годзе ў пльзенскім тэатры лялек. У 1941—1945 гг. мастак у Нацыянальным тэатры ў Празе.
Сваяшкі
Гісторыя
У 1909 годзе хутар Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
Феліцыян Тышкевіч (чашнік кіеўскі)
Сям’я
У 1644 ажаніўся з Тэрэзай Сапегай, дачкой кашталяна віленскага Мікалая Сапегі.
Вуліца Будзённага (Гродна)
Гісторыя
Падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў для абароны горада ад шведаў тут былі збудаваны земляныя валы, якія пазней скапаны. Верагодна, вуліца ўзнікла ў XVIII ст. на іх месцы. Пасля будаўніцтва ў 1862 годзе чыгункі месцазнаходжанне вуліцы ўздоўж чыгуначных пуцей абумовіла яе далейшае развіццё. У пачатку XX ст. тут знаходзіліся вайсковыя казармы, спавівальная школа і інш. Гістарычныя назвы — Новаўдзельная, Аляксандраўская, Ягелонаўская, Шашэйная.
Старажытная гісторыя Беларусі
Старажытны каменны век (палеаліт). Перашапачатковае засяленне тэрыторыі
На тэрыторыю Усходняй Еўропы першыя гамініды праніклі 450—300 тыс. год назад. Улічваючы, што эвалюцыя і рассяленне палеаантрапаў (неандэртальцаў і неандэрталоідных формаў) на тэрыторыі Усходняй Еўропы на поўнач ад 50-й паралелі адносіцца толькі да канца сярэдняга плейстацэну — пачатку неаплейстацэну (200-40 (30) тыс. гадоў таму), а таксама ў сувязі з вялікай глыбінёй залягання напластаванняў ніжняга плейстацэну, пошукі слядоў дамусцьерскага насельніцтва на тэрыторыі Беларусі практычна бесперспектыўныя.
Палескія вяселлі
Сюжэт
Фільм зняты на пяці натуральных вяселлях беларускага Палесся, у тых самабытных вёсках, дзе і сёння жыве старажытны рытуал-парадак, дзякуючы якому вяселле ў народзе — урачыстасць шматпланавая, значная.
Папэлі
Папэлі (Попелі́) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Здуньска Воля
Здуньска Воля (Zduńska Wola) — горад у Польшчы, размешчаны за 50 на паўднёвы захад ад Лодзі і за 180 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Здуньскавольскага павета Лодзьскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Здуньска Воля. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 24,58 км². Насельніцтва 42,4 тыс. чалавек.
Дэніс Скінер
Вядомы непрымірымымі левымі поглядамі.
Стары Дзедзін
Знаходзіцца на правым беразе ракі Асцёр (прытока ракі Сож), на адлегласці ў пяць кіламетраў ад мяжы з Расійскай Федэрацыяй. У пяці кіламетрах на поўдзень ад вёскі пралягае шаша Р-43 (Івацэвічы — Бабруйск — Крычаў — мяжа РФ) і чыгунка Крычаў — Рослаў.
Гісторыя вёскі
У наш час вёска адносіцца да Кісялёвабудскага сельсавета. Па стане на 1 студзеня 1994 года яе насельніцтва складала 251 чалавек. На сённяшні момант пражывае каля 200.
Мясцовыя традыцыі
Стары Дзедзін таксама вядомы сваім старажытным абрадам выклікання дажджу. Сутнасць яго ў тым, што пад час моцнай засухі жанчыны «араюць» раку Асцёр плугам, спяваючы пры гэтым песні, якія, як мяркуюць вучоныя, у далёкія часы выкарыстоўваліся для заклікання духа дажджу. Гэты абрад з’яўляецца вельмі старажытным і мае глыбокія язычніцкія карані.
Гомель
У Расійскай імперыі
Пры І. Ф. Паскевічу былі адкрытыя шкляная мануфактура, цукравы завод (1832), свечачны завод (1840), крупадзёрка (1853), некалькі лінна-вяровачных і лесапільных прадпрыемстваў, царкоўна-прыходскае аднакласнае вучылішча (у Новай Беліцы, 1835) народнае вучылішча (1841). У сярэдзіне XIX стагоддзя на тры гомельскія кірмашы штогод прывозілася тавару больш чым на 1 млн рублёў (39 % прывозу і 38 % рэалізацыі ўсіх тавараў Магілёўскай губерні). Гомельскі маёнтак І. Ф. Паскевіча складаўся з 8 эканомій з 209 662 дзесяцінамі зямлі. Выгаднае транспартна-геаграфічнае становішча спрыяла развіццю транспартнай сістэмы і далейшаму росту Гомеля як прамысловага цэнтра. У 1850 годзе праз Гомель прайшла шасейная дарога Санкт-Пецярбург — Адэса і першая ў Расіі тэлеграфная лінія Санкт-Пецярбург — Севастопаль, у 1873 — Лібава-Роменская чыгунка, у 1888 — Палеская чыгунка. На 1854 год у горадзе пражывала 10,1 тыс. насельніцтва і налічвалася 1219 будынкаў. Горад моцна пацярпеў ад пажару 1856 года, калі згарэла 540 дамоў. У сярэдзіне XIX стагоддзя склалася планіровачная схема горада, якая захавалася да нашага часу, з кампазіцыйным цэнтрам — палацам, паркам і цэнтральнай Саборнай плошчай з двух’ярусным гасціным дваром, гандлёвымі радамі, каталіцкім касцёлам, ратушай. Дзве прамалінейныя вуліцы Румянцаўская (у цяперашні час Савецкая) і Замкавая (цяпер праспект Леніна) стваралі двухпрамянёвую планіровачную сістэму. Праз Сож дзейнічаў 175-сажнёвы мост на плытах. На левым беразе знаходзілася насыпная плаціна з 9 драўлянымі мастамі (разбурана вясновай паводкай 1845 года). 25 верасня 1852 года Гомель атрымаў статус горада, ён стаў цэнтрам павета Магілёўскай губерні. У 1854 годзе да яго быў далучаны горад Новая Беліца з 1646 жыхарамі (3 цагляныя, 302 драўляныя дамы, 2 драўляныя царквы, 2 габрэйскія малітоўныя школы, царкоўна-прыходская школа, крупяны завод, запалкавы завод, 4 ветраныя млыны). У 1857 годзе праз раку быў пабудаваны арачны мост.
У савецкі перыяд
Падчас Грамадзянскай вайны асноўнымі падзеямі сталі акупацыя Гомеля германскімі войскамі (1 сакавіка 1918 г.), установа Гомельскай дырэкторыі (17 снежня 1918 г.) і ўвод у Гомель войскаў Украінскай Народнай Рэспублікі, уваходжанне горада ў склад Украінскай дзяржавы і адкрыцце ўкраінскага тэатра, адступленне немцаў і захоп горада войскамі Чырвонай арміі (14 студзеня 1919 г.). Найбуйнейшым у Гомелі выступам супраць бальшавікоў стала Стракапытаўскае паўстанне: паўстанцы захапілі стратэгічныя аб’екты і расстралялі членаў савецкага кіраўніцтва горада, але самі былі разбіты Чырвонай арміяй.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны горад быў акупаваны Нямеччынай 19 жніўня 1941 года. Разгарнулася партызанскі і падпольны рух. Горад быў вызвалены 26 лістапада 1943 года войскамі Беларускага фронту пад камандаваннем К. Ракасоўскага ў выніку Гомельска-Рэчыцкай аперацыі. Горад быў разбураны больш чым на 80 %, знішчаны амаль усе прамысловыя вытворчасці.
Насельніцтва
Пасля далучэння Гомеля да Расійскай імперыі і стварэння рысы аселасці, Гомель паступова становіцца адным з цэнтраў рассялення яўрэйскага насельніцтва Расіі. Паводле перапісу 1897 гады ў Гомелі пражывала каля 25 %. У 1903 годзе ў Гомелі адбыўся яўрэйскі пагром. У 1926 годзе яўрэі складалі каля 35 % насельніцтвы Гомелю. Масавая эміграцыя яўрэяў з Гомеля прыйшлася на канец 1980 — пачатак 1990 гадоў, у выніку чаго яўрэйскае насельніцтва горада ў 1999 годзе ў параўнанні з 1979 годам скарацілася ў 6,5 разоў, дасягнуўшы адзнакі 4029 чалавек.
Ураўненні Эйнштэйна
Ураўненні Эйнштэйна (часам сустракаецца назва «ураўненні Эйнштэйна-Гільберта» ) — ураўненні гравітацыйнага поля ў агульнай тэорыі адноснасці, якія звязваюць паміж сабой метрыку скрыўленай прасторы-часу з уласцівасцямі матэрыі, што запаўняе яе. Тэрмін выкарыстоўваецца і ў адзіночным ліку: «ураўненне Эйнштэйна», бо ў тэнзарным запісе гэта адно ўраўненне, хоць у кампанентах уяўляе сабой сістэму ўраўненняў.
Гомель
Славутасці
За больш чым восем стагоддзяў гісторыі славутасцей у Гомелі захавалася досыць шмат. Асноўная іх частка адносіцца да канца XVIII—XIX стагоддзяў. Усе яны сканцэнтраваны ў цэнтральнай частцы горада. Асноўныя славутасці:
Старшыні гарвыканкама
…
Вядомыя асобы
У 1986 годзе ў Гомельскім цырку падчас выступлення трагічна загінула цыркавая артыстка Ірына Асмус, вядомая ўсёй краіне па ролі Ірыскі ў «Абвгдэйцы» (16 сакавіка 1986 гады). Іншы вядомы чалавек, які памёр у Гомелі, — акцёр Уладзіслаў Вацлававіч Дваржэцкі, вядомы па ролях Ільіна з фільма «Зямля Саннікава» і прынца Дакара ў «Капітане Нэма».
Пэрэпростыня
Пэрэпростыня (Перепро́стиня) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
IC 4530
IC 4530 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Міхаіл Барысавіч
Біяграфія
Першы шлюб (1470—1483) узяў з Соф’яй, дачкой кіеўскага князя Сямёна Алелькавіча. Другі шлюб, паводле няпэўных звестак, з дачкой кагосьці з Радзівілаў. Застаўся аднак бяздзетным. Пасля смерці вял.кн. Міхаіла Барысавіча яго ўладанні ў ВКЛ перайшлі князю Васілю Глінскаму.
Данілавіцкі сельсавет (Веткаўскі раён)
Дані́лавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Данілавічы.
Катастрофа L-410 пад Мянзелінскам
Рэакцыя
11 кастрычніка ў Татарстане аб’явілі днём жалобы.
Калібр
Калібр гладкаствольнай зброі
32-му калібру адпавядае дыяметр канала ствала 12,9 мм, 28-му — 14,0 мм, 24-му — 14,7 мм, 20-му — 15,9 мм, 16-му — 17,0 мм, 12-му — 18,4 мм, 10-му — 19,7 мм, 4-му — 26,5 мм.
Навасёлкі (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
У 1920 годзе на базе народнага вучылішча створана сямігадовая школа, у якой працавалі 9 настаўнікаў, займаліся 120 хлопчыкаў і дзяўчынак (1922г.)
У 1966 г. да Навасёлак была далучана в. Навасёлкі 1 і в. Навасёлкі 2.
Прывар
Прывар (Прива́р) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Міхась Явар
Біяграфія
Па вяртанні з бежанства Міхась пачаў рыбачыць на Нёмане і прадаваць рыбу гандлярам у мястэчку Лунна. За грошы, якія ён зарабіў з продажу рыбы, будучы паэт набыў радыё, каб была магчымасць слухаць праграмы з Мінска.
Творчасць
Паэтычная спадчына Міхася Явара амаль не захавалася, перад смерцю куфэрак з вершамі, паэмамі і лістамі паэт занёс свайму сябру Вінцуку Мікулу. У час Вялікай Айчыннай вайны Вінцука шукалі немцы, і яго жонка, баючыся, знішчыла гэты архіў — засталося толькі тое, што было апублікавана ў заходнебеларускім друку (напр. паэмы «Шляхам цярністым», «Думы ў адзіноце», «За сэрцам»). Верш Міхася Явара «Паклон чалавечаму страданню» ўключаны У. Калеснікам у анталогію «Ростані волі».
Асноўная тэма паэзіі Явара — пратэст супраць жорсткіх умоў жыцця, бядоты, зневажання чалавека працы. Аптымізмам прасякнутыя вершы пра прыгажосць роднага краю, прыроды («О мой Нёман мілы»), у любоўнай лірыцы пераважалі трагічныя матывы («Думы ў адзіноце»).
Міхаіл Іванавіч Бруснёў
Міхаіл Іванавіч Бруснёў (Михаил Иванович Бруснев;, станіца Старажоўская, Кубанская вобласць, Расійская імперыя — , Ленінград, Ленінградская вобласць, РСФСР, СССР) — рэвалюцыянер.
IC 4531
IC 4531 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Валапас.
Тартакі
Інфраструктура
Працуе магазін.
Кедр
Кедр (Cedrus) — род голасемянных раслін сямейства хваёвыя, распаўсюджаных у Міжземнамор’і і Гімалаях.
Лапаты (Смаленская вобласць)
Лапаты (Лопаты) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Скрэбэлычы
Скрэбэлычы (Скребе́личі) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Сямібратава
Сямібратава (Семибра́тово) — пасёлак гарадскога тыпу (з 1948) у Растоўскім раёне Яраслаўскай вобласці Расіі. Размешчаны на левым беразе ракі Усце (басейн Волгі), на федэральнай аўтамабільнай трасе «Халмагоры» (Масква — Архангельск). У пасёлку знаходзіцца аднайменная чыгуначная станцыя.
Палатка
Тэнт
Аднаслойная палатка выраблена цалкам з непрамакальнага матэрыялу. Плюсамі дадзенай канструкцыі з'яўляюцца яе лёгкасць і кампактнасць у згорнутым выглядзе. Асноўны недахоп — кроплі кандэнсату, якія ўтвараюцца ў халоднае надвор'е на ўнутраных сценках палаткі і сцякаюць непасрэдна на падлогу, што прыводзіць да паступовага адсырэння рэчаў. З гэтай прычыны аднаслойныя палаткі атрымалі досыць вузкае распаўсюджанне.
Пётр Ціханавіч Петрыкаў
Біяграфія
У Інстытуце гісторыі АН БССР (з 1961): вучоны сакратар (з 1962), намеснік дырэктара па навуковай працы (з 1968), дырэктар (1975—1988), загадчык аддзела гісторыі навукі (1980—1992). З 1999 галоўны супрацоўнік Інстытута гісторыі НАНБ. Дырэктар музея НАНБ (1991—2002).
Прыпісныя сяляне
Прыпісныя сяляне — феадальназалежнае насельніцтва Расійскай імперыі ў XVII—сярэдзіне XIX стст., якое замест аброку і падушнага падатку было абавязана працаваць на казённых і прыватных заводах і фабрыках. У канцы XVII ст. і асабліва ў XVIII ст. ўрад дзеля падтрымкі буйной прамысловасці шырока практыкаваў прыпіску (звычайна без указання тэрміну) дзяржаўных сялян да заводаў ці мануфактур на Урале і ў Сібіры.
Фармальна сяляне заставаліся ўласнасцю дзяржавы, але прадпрымальнікі эксплуатавалі і каралі іх як сваіх прыгонных. Цяжкае становішча прыпісных сялян выклікала шматлікія паўстанні і ўцёкі. З XVIII ст. ўрад спыніў прыпіску сялян да заводаў. У пачатку XIX ст. прыпісныя сяляне пад назвай «неадменных работнікаў» увайшлі ў катэгорыю пасэсійных сялян, скасаваную ў 1861—1863 гг. пасля сялянскай рэформы.
Давід Гільберт
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і суддзі Ота Гільберта, у мястэчку Велаў пад Кёнігсбергам у Прусіі (пасля другой сусветнай вайны — расійскі пасёлак Знаменск Калінінградскай вобласці). У сям'і, акрамя Давіда, была яшчэ дачка.
Аляксандр Пятровіч Ігнаценка
Біяграфія
Адзін з першых, хто ў пасляваенны час звярнуўся да дасавецкага перыяду ў вывучэнні гісторыі Беларусі: прапанаваў аналіз рускай дваранскай і буржуазнай гістарыяграфіі, польскай гістарыяграфіі, вылучыў аспект «фальсіфікацыя гісторыі Беларусі беларускімі буржуазнымі нацыяналістамі».
Давід Гільберт
Навуковая дзейнасць
Навуковая біяграфія Гільберта выразна распадаецца на перыяды, прысвечаныя працы ў якой-небудзь адной галіне матэматыкі:
Глінішча (Баранавіцкі раён)
Глі́нішча (, Глинище) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малахавецкага сельсавета. Размешчана за 7 км на поўдзень ад Баранавіч. Насельніцтва 20 жыхароў, 12 гаспадарак (2005).
Калабжэг
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Калабжэг — Мінск 788 км, да Варшавы — 428 км.
Катованэ
Катованэ (Кото́ване) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гомельскі раён
Геаграфія
Асноўная рака — Сож (цячэ з паўночнага ўсходу на поўдзень) з левымі прытокамі Іпуць з Хорапуццю, Цяруха з Грабаўкай, Уць, Нямыльня з Быкаўкай і правымі Узой з Іволькай. Гушчыня рачной сеткі 0,35 км/км². Даўжыня меліярацыйнай сеткі 6,5 тыс. км, у тым ліку адрэгуляваных водапрыёмнікаў 82 км, магістральных і падводных каналаў 679 км, рэгулюючых 601 км, закрытай сеткі (дрэнажа) 3,24 тыс. кв. км. (1991). Глебы сельгасугоддзяў (%) дзярнова-падзолістыя 33,1, дзярнова-падзолістыя забалочаныя 27,5, пойменныя (алювіяльныя) 14,8, дзярновыя і дзярнова-карбанатныя забалочаныя 13,4, тарфяна-балотныя 11,2; па грануламетрычным складзе (%): пясчаныя 40,8, сугліністыя 24,8, супясчаныя 23,2, тарфяныя 11,2. Сярэдні бал банітэту 34, на асобных участках ад 22 да 57. Пад лесам 35 % тэрыторыі раёна. Сасновыя лясы займаюць 70 %, бярозавыя 10 %, дубовыя 10 %, чорнаальховыя 6,4 %, асінавыя 2,3 %.
Аляксей Віктаравіч Марачкоў
Аляксей Віктаравіч Марачкоў (нар. 26 сакавіка 1954) — беларускі ўрач-анестэзіёлаг-рэаніматолаг. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2009).
Навуковая дзейнасць
У 1987 годзе без адрыву ад практычнай працы пад кіраўніцтвам прафесара І. Ф. Астрэйкава, які тады толькі ўзначаліў кафедру дзіцячай анестэзіялогіі, рэаніматалогіі і таксікалогіі ЦОЛІУ ўрачоў, Аляксей Віктаравіч паспяхова абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Прафілактыка ўскладненняў, звязаных з рознымі варыянтамі размяшчэння катэтэраў у цэнтральных венах у дзяцей». У цяперашні час методыка вызначэння становішча цэнтральнага вянознага катэтара, прапанаваная А. В. Марачковым, выкарыстоўваецца ў паўсядзённай практыцы, за мяжой выпускаюцца спецыяльныя наборы для яе прымянення.
Чжуаналогія
Гісторыя
Чжуанлогія як самастойная навука сфарміравалася ў сярэдзіне 20-га стагоддзя. Яе заснавальнік — кітайскі гісторык, антраполаг, этнолаг Хуан Сяньфань(1899—1982). У 1957 годзе ён апублікаваў «Чжуанскую гісторыю». Гэта лічыцца пачаткам навуковых публікацый у чжуанлогіі. Названы сучаснікамі «бацькам чжуаналогіі».
Хасэ Мануэль Альбарэс
Хасэ Мануэль Альбарэс Буэна (José Manuel Albares Bueno; нар., ) — іспанскі дыпламат і дзяржаўны дзеяч. Дзеючы міністр замежных спраў Іспаніі з 12 ліпеня 2021 года. У мінулым — пасол Іспаніі ў Францыі (2020—2021).
Сапраўдна-Праваслаўная Царква ва Украіне
Сапраўдна-Праваслаўная царква на Украіне — некананічная праваслаўная юрысдыкцыя, якая была створана ў 2002 годзе архіерэямі, пастаўленыя для Украіны Апостальскай Праваслаўнай Царквой. Яны правялі свой сабор і аддзяліліся ад Маскоўскай іерархіі, зрынулі старога Кіеўскага мітрапаліта і абралі свайго. Затым адбыліся пасвячэнні шэрагу епіскапаў, якія акармляюць усяго па некалькі (а то і па 1) прыходаў.
Сезон 2018 ФК БАТЭ
Пакінулі клуб
1 У арэнду 2 У арэнду, раней — у «Смалявічах» у арэндзе