cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хапеш
Хапе́ш, кхапе́ш, кхепе́ш (ḫpš; слова азначала пярэднюю нагу жывёліны) — егіпецкі серпападобны меч, якія развіўся з баявых сякер. Мае знешняе падабенства з ятаганам. Узыходзіць, мабыць, да шумерскага аналага. Складаўся з сярпа (паўкруглага клінка) і рукаяці.
Каспарс Дубра
«Сконта»
Пачаў гуляць у футбол ва ўзросце сямі гадоў, як ігрок моладзевай каманды гуляў за акадэмію рыжскага «Сконта». У 2007 годзе быў пераведзены ў першую каманду тагачасным галоўным трэнерам Полам Эшвартам, але так і не з’яўвіўся на полі ў тым сезоне.
У 2011 годзе Дубра прапусціў значны час з-за сур’ёзнай траўмы і здолеў вярнуцца на поле толькі ў канцы сезона, згуляў толькі 6 матчаў лігі. З 1 студзеня 2012 кантракт са «Сконта» скончыўся, і Каспарс накіраваўся на прагляд у клуб англійскай Прэм’ер-лігі «Вулверхэмптан Уондэрэрс». Пакінуў добрае ўражанне на трэнера «ваўкоў» Міка Макарці, але ў выніку бакі не здолелі дамовіцца аб кантракце.
«Іртыш»
У студзені 2019 года пераехаў у Казахстан, папоўніўшы склад паўладарскага «Іртыша».
«Александрыя»
У жніўні 2019 года перайшоў у «Александрыю», дзе замацаваўся ў аснове і пазней стаў капітанам каманды.
Гараватка (Шумілінскі раён)
Гарава́тка (, Гороватка) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Светласельскага сельсавета.
Забелле (Бачэйкаўскі сельсавет)
Забе́лле (, Забелье) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бачэйкаўскага сельсавета.
Сакаловічы
Гісторыя
Да 17 лютага 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Гірмантаўскага сельсавета, да 6 жніўня 1979 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Гарадзішчанскага пассавета , да 26 чэрвеня 2013 года ўваходзіла ў склад Гірмантаўскага сельсавета.
Свята-Троіцкая царква (Аздамічы)
Свята-Троіцкая царква — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Аздамічах Столінскага раёна Брэсцкай вобласці, помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю з рысамі мадэрну.
Архітэктура
На царкоўны пагост вядзе цагляная трохпралётная арачная брама ў агароджы. Маецца прыпісная капліца.
Немцава (Бешанковіцкі раён)
Не́мцава (, Немцево) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бачэйкаўскага сельсавета.
Слабажаны
Гісторыя
З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне.
Да 1970 года вёска ўваходзіла ў склад Гірмантаўскага сельсавета, да 6 жніўня 1979 года — у склад Зялёнаўскага сельсавета , да 26 чэрвеня 2013 года — у склад Гірмантаўскага сельсавета.
Ліепайская вобласць
Адміністрацыйны цэнтр — горад Ліепая.
Аляксандр Віктаравіч Козыр
Біяграфія
Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання (1995—1996), уваходзіў у склад Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання.
З 22 лютага 2001 года да 16 мая 2006 года быў Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы.
Полцева
По́лцева (, Полтево) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Светласельскага сельсавета.
Зорныя войны. Эпізод V: Імперыя наносіць удар у адказ
«'''Зорныя войны. Эпізод V: Імперыя наносіць удар у адказ'''» (Star Wars Episode V: The Empire Strikes Back) — эпічны навукова-фантастычны фільм Джорджа Лукаса. Гэта другі па ліку фільм арыгінальнай трылогіі «Зорных войнаў», але храналагічна пяты фільм кінасагі. Прэмьера фільму адбылася 21 мая 1980 года. Падзеі ў фільму разгортваюцца пасля знішчэння Зоркі Смерці. Імперскія войскі працягваюць пераслед паўстанцаў. Пасля паражэння паўстанцаў на ледзяной планеце Хот, Люк Скайуокер падарожнічае на планету Дагоба, каб знайсці і працягнуць навучанне ў вялікага майстра-джэдая Ёды, які жыве ў падполле пасля падзення Рэспублікі. У спробе перацягнуць Люка Скайуокера на цёмны бок Сілы, Дарт Вейдэр заманьвае яго сяброў і яго самаго ў пастку на планету Беспін, у Воблачны горад. Пад час жорсткай бойкі паміж Люкам і Дартам Вейдэрам на светлавых мячах, малады Скайуокер даведваецца, што злы Вейдэр насамрэч яго бацька, Энакін Скайуокер.
Аўген Кавалеўскі
Біяграфія
Памёр 13 жніўня 1963 г. у часе адпачынку ад ўскладненняў пасля аперацыі на страўніку ў шпіталі прыморскага горада Руаян на захадзе Францыі. Для сям’і гэта стала нечаканасцю, не было магчымасці перавезці цела ў Парыж, таму пахавалі яго на могілках Mathes каля Руаяна. У Францыі засталіся яго маці, брат, жонка і дзве дачкі.
Інтэрстэлар
Сюжэт
Мёрф прымае атрыманы сігнал, і пяцімерны куб згортваецца. Неўзабаве ў лабараторыі NASA яна ўрачыста заяўляе пра раскрыццё праблемы, над якой біўся прафесар Брэнд. Купер траціць прытомнасць і ачуньвае на бальнічнай койцы. Аказваецца, што яго ў скафандры і робата ТАРС вылавілі ў касмічнай прасторы каля Сатурна, праз шмат гадоў пасля таго, як ён пакінуў Зямлю, ва ўзросце 124 гадоў (з пункту гледжання зямнога назіральніка).
Вытворчасць
17 мая 2014 года выйшаў афіцыйны трэйлер да фільма.
Старое Сяло (Рагачоўскі раён)
Гісторыя
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска Стараселле ў Рагачоўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.
Аблога Антверпена
1 кастрычніка бельгійцы накіравалі брытанскаму ўраду тэлеграму, у якой заявілі, што адступяць з Антверпена на працягу 3 дзён. Аднак брытанцы заявілі, што зробяць усё магчымае, каб не здаваць Антверпен германцам. І ўжо 3 кастрычніка ў горад прыбыў атрад марскіх пехацінцаў брытанскай арміі. Аднак гэта не магло змяніць становішча. Германская армія працягвала наступаць, і бельгійцы пачалі адступленне з горада. Бельгійская армія эвакуіравалася з Антверпена па пантонным мастам. Апошнія бельгійскія часткі беглі з Антверпена 8 кастрычніка, 9 кастрычніка германская армія ўвайшла ў горад. Значная колькасць бельгійскіх ваеннаслужачых, а таксама брытанскія часткі збеглі ў нейтральныя Нідэрланды, дзе былі інтэрніраваныя на час вайны.
Бабаедава (Бешанковіцкі раён)
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Драздоўскага сельсавета.
Прынцып Больцмана
k
Гісторыя стварэння
Больцман выказаў здагадку аб існаванні наступнай сувязі паміж энтрапіяй і тэрмадынамічнай імавернасцю дзе
(у сілу хаатычнасці руху малекулы і, такім чынам, роўнай імавернасці знаходжання ў аднолькавых аб’ёмах) роўна адносіне гэтых аб’ёмаў, гэта значыць па тэарэме аб здабытку імавернасцей незалежных падзей, адносіна імавернасцей знаходжання ў аб’ёмах
Мучністарасяныя грыбы
Апісанне
Міцэлій белы або шэры, прымацаваны да субстрату прысоскамі і гаўсторыямі, з дапамогай якіх пранікае ўнутр эпідэрмісу і паглынае пажыўныя рэчывы. У цыкле развіцця 2 стадыі: бясполая — канідыяльная (за вегетацыйны перыяд канідыі ўтвараюцца шматразова, распаўсюджваюцца ветрам, насякомымі і інш.) і палавая — сумчатая. Сумкі з аскаспорамі размяшчаюцца ў пладовых целах (клейстатэцыях), якія маюць шарападобны выгляд, ломкія, часта з прыдаткамі і без вусцейкаў. Сумкі па адной ці ў пучках з 2—3 аскаспорамі.
Літаратура
Бельская С.
Бег да мора
Баі на Уазе і Соме
Але і немцы паспрабавалі скарыстацца адкрытым флангам і пасунулі туды свой корпус і кавдывізію. 16 верасня адбыўся сустрэчны бой, які доўжыўся 2 дні і не прынёс поспеху ні тым, ні іншым. Бакі панеслі страты і сталі замацоўвацца на дасягнутых рубяжах.
Васкрасенская царква (Антопаль)
Васкрасенская царква — праваслаўны храм у г.п. Антопаль на вул. Савецкай. Помнік народнага драўлянага дойлідства з рысамі класіцызму.
Зорка смерці
Другая Зорка смерці
Другая Зорка смерці пачала будавацца замест першай, знішчанай Люкам. Яна мела лепшыя характырыстыкі ў параўнанні з першай, у прыватнасці тунэль, які працінаў першую станцыю наскрозь і праз які першая станцыя была знішчана, у новай станцыі быў заменены на гэтак званую суперструктуру (тунэль, праз які йшло астуджэнне рэактара, меў складаную пабудову). Энергетычны шчыт быў узмоцнены і ўжо не дазваляў патрапіць да паверхні станцыі нават аднамясцовым знішчальнікам, як было ў першай Зоркі смерці. Але і гэта не ўратавала яе ад знішчэння. Другая Зорка смерці была знішчана Лэнда Калрысіянам і паўстанцкімі пілотамі ўжо ў дзейным, але недабудаваным стане.
Пражскія дэфенестрацыі
Пражскія дэфенестрацыі — (Pražská defenestrace, Prager Fenstersturz — літаральна «Пражскае выкіданне з акна») — акты выкідання людзей праз акно ў Празе ў розныя перыяды гісторыі Чэхіі. Першы адбыўся ў 1419, а другі ў 1618 годзе. Абодва выклікалі працяглы канфлікт ўнутры Чэхіі і за яе межамі. Дэфэнестрацыя з'яўляецца актам выкідання каго-небудзь ці чаго-небудзь праз акно.
Порта Нігра
Будаўніцтва
Раней гісторыкі лічылі, што Порта Нігра, як і рымская сцяна была пабудавана для абароны горада ад германскіх атак у 3 ст. у Паўночнай Галіі. Сёння большасць спецыялістаў лічыць, што будынак у найперш служыў не абароне, але прэзентацыйным мэтам. Будаўніцтва пачалося ў часы праўлення імператара Марка Аўрэлія і з-за недахопу грошай у наступныя гады не было скончана.
Валынская разня
Развіццё і ход канфлікту
Хоць выпадкі знішчэння ўкраінцаў і палякаў зафіксаваны з 1942 года, маштабны характар гэтыя дзеянні набылі ўвесну 1943 года, калі Валынскі краявы провад АУН(б) прыняў рашэнне пра выгнанне з Валыні мясцовых палякаў. Дзеянні ўкраінскіх узброеных атрадаў спачатку былі накіраваны супраць палякаў — службоўцаў нямецкай адміністрацыі, якія ахоўвалі лясы і дзяржаўныя маёнткі (легеншафты). Потым яны пашырыліся таксама на пражываючых у сельскай мясцовасці палякаў — спачатку на прыбылых у міжваенны перыяд, а потым і тых, якія жылі там стала. Свайго піка падзеі дасягнулі 11 ліпеня 1943 гады, калі адначасна было атакавана больш 150 польскіх населеных пунктаў. У плынь 1943 года на тэрыторыі Валыні было створана да 100 польскіх баз самаабароны, вялікая частка з якіх была знішчана атрадамі УПА. Ацалелі толькі буйныя, якія мелі добрую матэрыяльную падтрымку з боку Арміі Краёвай і карысталіся дапамогай савецкіх партызан. З канца лета (асабліва актыўнае — з восені) яны сталі праводзіць «прэвентыўныя» напады на базы УПА з мэтай адпомсціць за дзеянні атрадаў УПА. Апроч таго, праводзіліся рэйды на суседнія ўкраінскія сёлы для папаўнення харчовых запасаў, пры гэтым нярэдка здараліся забойствы мясцовых жыхароў, а некалькі ўкраінскіх сёл было спалена часткова ці цалкам.
Наступныя ацэнкі
Пасля сканчэння Другой сусветнай вайны ў СССР гэтыя падзеі не мелі шырокай агалоскі, толькі ў Польскай Народнай Рэспубліцы выйшла некалькі прац, прысвечаных дадзенай тэматыцы. Ізноў да падзей 1943—1945 гадоў гісторыкі і палітыкі звярнуліся пасля распаду СССР. У 1992 годзе Украіну наведала польская дэлегацыя, якой было дазволена правесці даследаванні на месцах падзей. Вынікамі яе працы стала выяўленне больш 600 месцаў масавых пахаванняў, праведзеныя эксгумацыі шэрага з іх пацвердзілі факты, выкладзеныя ў архіўных дакументах. Ва Украіне фундаментальныя даследаванні дадзенай тэмы пачаліся ў 1997 годзе ў рамках Урадавай камісіі па праблеме АУН-УПА. У канцы 1990-х гадоў была створана супольная камісія польскіх і ўкраінскіх гісторыкаў для працы па асвятленні гэтых падзей. Яе праца паказала наяўнасць выяўных адрозненняў у трактоўцы падзей польскімі гісторыкамі і шэрагам украінскіх гісторыкаў — выхадцаў месцаў падзей.
Зорныя войны. Эпізод II: Атака клонаў
Гісторыя стварэння
Кінасага «Зорныя войны» была напісана Джорджам Лукасам яшчэ ў пачатку 1970-х як адзін вялікі накід, у якім скарочана апісваўся кожны эпізод. У 1999—2000 гадах Лукас разам з Джонатам Гэйлсам перапісвае эскіз для другога эпізода ў сцэнарый. Здымкі эпізода пачаліся 26 чэрвеня 2000 года і скончыліся 20 верасня таго ж года. Здымалі фільм у асноўным на студыі 20th Century Fox у Аўстраліі. Таксама здымкі праводзілія на плошчы ў Севільі, Іспанія, у Італіі, на берагах возера Кома, у палацы Казерта і туніскай пустыне. Майстр джэдай Мейс Вінду ў гэтым і наступным эпізодах мае незвычайны светлавы меч. Ён не зялёны альбо сіні, як у астатніх джэдаяў, а фіялетавы. Аб гэтым Джорджа Лукаса папрасіў Сэмюэл Л. Джэксан. Пасля сканчэння эпізода ў 2000 годзе, Джордж Лукас вырашыў, што ў фільму вельмі павольна йдзе развіццё падзей. У сувязі з гэтым у 2001 годзе дадалася сцэна на фабрыцы баявых дроідаў.
Фільм «Зорныя войны. Эпізод II: Атака клонаў» зрабіў тэхналагічную рэвалюцыю ў кінематаграфіі, бо гэта адзін з першых фільмаў, знятых цалкам на лічбавую камеру. Для здымак выкарыстоўвалася камера HDW-F900, распрацаваная Sony і Panavision, якая выкарыстоўвае высакаякасную 24-кадравую лічбавую сістэму. Існавала мноства думак наконт таго, што фільмы не мусяць здымацца на лічбавыя камеры, але час паказаў, што за лічбавай камерай будучыня кінематографа. Камера вытрымала эстрымальныя ўмовы здымак фільму ў туніскай пустыне, дзе тэмпература часам была вышэй за +51 °C. Джордж Лукас сцвярджаў, што жадаў зняць і першы эпізод на лічбавую камеру, але з-за недахопу іх вымушаны быў скарыстацца стужкай. Лукас прасіў кінатэатры скарыстацца лічбавым праектарам для паказу фільма дзеля лепшай якасці прагляду, але толькі шэраг кінатэатраў паслухалі яго.
Ганчарова 2
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Драздоўскага сельсавета.
Свята-Міхайлаўская царква (Восаўцы)
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Кампазіцыя будынка складаецца з 3 прамавугольных зрубаў прытвора, малітоўнай залы і апсіды, якія накрыты агульным дахам з хвалямі і трохвугольнымі застрэшкамі ў месцы іх злучэння. Над галоўным фасадам вільчык даху завершаны 8-гранным светлавым барабанам з купалам. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі. У малітоўную залу выступае вузкая галерэя хораў з парапетам цяслярскай работы.
Дарт Вейдэр
Біяграфія
Дарт Вейдэр не нараджаецца гэткім, ён нараджаецца Энакінам Скайуокерам — добрым хлапчуком у няволі на планеце Татуін. Маці Энакіна Шмі Скайуокер знаходзіцца ў рабстве. Энакін таксама нараджаецца як раб, але рабом сябе не лічыць. Энакін і яго маці належаць Уоту. Уота — гэта сквапны бізнесмена, бізнес якога цалкам збудаваны на гандлі старымі прыладамі для касмічных караблёў, які да ўсяго яшчэ мае вялікі ажар да азартных гульняў. Гісторыя Энакіна пачынаецца з моманту, калі на яго родную планету завітаў рыцар джэдай Квай-Гон Джын. Энакін прадбачыў прылёт джэдая ў сваіх снах. Сам Энакін з дзяцінства быў здольны да вырашэння складаных тэхнічных задачаў. Яшчэ ў маленстве ён збірае ўнікальнага дроіда C-3PO, а таксама сваю гоначную машыну. Ён мае добрую рэакцыю, бо здольны прадбачыць падзеі задоўга да іх здзяйснення. Гэтая здольнасць дапамагае яму абыйсці старога пілота Сыбулбу і перамагчы ў гонках. Такім чынам Энакін дапамагае Квай-Гону здабыць грошы на рамонт карабля. Квай-Гон заўважай здольнасці Энакіна і, праверыўшы яго кроў на наяўнасць у ёй мідыхларыянаў, вырашае забраць яго з сабой на Карусант. Квай-Гон Джын упэўнены, што Энакін як раз той, пра каго казала старажытнае вяшчунства джэдаяў. Энакін з цяжкасцю развітваецца з маці і ляціць на Карусант. На Карусанце Энакін знаёміцца з сваім будучым настаўнікам Обі-Ванам Кенобі, каралевай Падмэ Амідалай і сенатарам Палпацінам. Энакіна з цяжкасцямі прымаюць у падаваны, бо ён ужо вельмі дарослы, і самае галоўнае: ён сумуе па маці. Джэдаі ведаюць, што самота вынікае з прывязанасці, а прывязанасць — гэта шлях на Цёмны бок Сілы. Але ж нягледзячы на гэта, дазваляюць Обі-Вану вучыць Энакіна. З цягам часу Энакін прывязваецца да сенатаркі Падмэ, і яна становіцца яго адзіным каханнем у жыцці, што ў рэшце рэшт прывядзе яго на цёмны бок Сілы. Потым адбываецца шэраг падзей, якія стануць для Энакіна Скайуокера/Дарта Вейдэра лёсавызначальнымі: смерць яго маці, якую ён прадбачыў, але не змог папярэдзіць, сны пра Падмэ і смерць самой Падмэ. Падзеі з маці, сны пра Падмэ, блізкае сяброўства з Палпацінам, непавага да Ордэна і неверагоднае жаданне любым чынам змяніць лёс іншых людзей, уратаваць іх ад смерці і заўжды падпарадкоўваць усё сваёй волі прывялі яго да сітха. У трэцім эпізодзе малады рыцар джэдай Энакін Скайуокер у памкненні ўратаваць сваю жонку Падмэ і дзяцей ад смерці падпарадкоўваецца волі Палпаціна, забівае магістра Мейс Вінду і пераходзіць на цёмны бок Сілы. Ён накіроўваецца на вулканічную планету Мустафар, дзе забівае віцэ-караля Нута Ганрэя, адлучае армію дроідаў, а потым сустракаецца з сваім былым настаўнікам Обі-Ванам.
Статыстыка Больцмана
.
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Ахова)
Свята-Крыжаўзвіжанская царква — царква ў гонар Раства Найсвяцейшай Багародзіцы ў в. Ахова, Пінскага раёна Брэсцкай вобласці. Размешчана на могілках.
Галактычная рэспубліка
Галакты́чная рэспу́бліка (The Galactic Republic) — назва міжпланетарнай дзяржавы ў выдуманым свеце «Зорных войнаў» у перыяд 25 053 — 0 д. б. я. Галоўным заканадаўчым органам з’яўляўся Галактычны сенат на чале з Вярхоўным канцлерам. Цягам 25 тысяч гадоў падтрымлівала дэмакратычную форму кіравання, аднак пад канец свайго існавання яе эфектыўнасць была знівелявана пашырэннем бюракратыі, што стала прычынай пераўтварэння яе ў імперыю. Гэты працэс падрабязна прадстаўлены ў першых трох серыях «Зорных войнаў» (эпізоды I—III). У арыгінальнай трылогіі, якая руйнуе імперыю і аднаўляе рэспубліку, для адрознення ад новага ладу першая Галактычная рэспубліка завецца «старой».
Зорныя войны. Эпізод VI: Вяртанне джэдая
«'''Зорныя войны. Эпізод VI: Вяртанне джэдая'''» (Star Wars Episode VI: Return of the Jedi) — эпічны навукова-фантастычны фільм рэжысёра Рычарда Маркуанда. Гэта трэці фільм па ліку з першай трылогіі кінасагі «Зорныя войны» і шосты храналагічна. Прэмьера фільму адбылася 25 мая 1983 года. Бюджэт фільму склаў $32,5 млн. А па свеце фільм сабраў каля $475,1 млн.
Бляхар
Бляха́р — майстар, які вырабляе розныя бляшаныя вырабы. Традыцыйна бляхары выраблялі садовы інвентар і хатнія інструменты. Бляхары таксама працавалі з бляхай і займаліся пакрыццём дахаў.
Царква Прападобнай Параскевы Сербскай (Балата)
Гісторыя
Пабудавана ў 1882 годзе з дрэва паводле праекта інжынера Фёдара Афанасьева (складзены ў 1880) на месцы старога храма. У 1879 годзе вяскоўцы сабралі 694 рублі, мясцовы памешчык А. М. Ган ахвяраваў дрэва і жалеза на дах. Будаўніцтва храма ажыццявілі селянін В. Гарбузаў з сям’ёй і мясцовыя жыхары.
Жарабікова
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Драздоўскага сельсавета.
Чысці
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Пагарэліцкага сельсавета.
Гілярый Хаецкі
Гіля́рый Хае́цкі — беларускі мастак XVII ст., манах-дамініканец. Аўтар абраза «Святая сям’я» (1620—1630-я гг., створаны па ўзор гравюры французскага мастака Ж. Кало; у 1984—85 рэстаўрыраваны У. Нікіціным). Абраз зберагаецца ў Беларускім музеі гісторыі і рэлігіі ў г. Гродна. Мастацтвазнавец А. Камянецкая прыпісвае Хаецкаму партрэты магнатаў Весялоўскіх.
Ураціслаў I
Біяграфія
У 915 годзе пераняў пасля смерці старэйшага брата Спытыгнева I уладу над цэнтральначэшскай вобласцю вакол Прагі і кіраваў да 921 года. У яго час Багемія знаходзілася пад уплывам баварскага герцага Арнульфа. Для абароны ад пагрозы з боку саксонскіх герцагаў Багемія складала розныя саюзы. Жаніцьба Ураціслава з Драгамірай злучала Багемію з найбольш магутным на той момант палабскім племем стадаран. Мадзьярскім воінам, якія з пачатку X стагоддзя здзяйснялі напады на захад, ён даваў свабодны праход, а ў 915 годзе ў іх набегу на Саксонію ўдзельнічалі і чэшскія воіны.
Ніжняя Сілезія
Польскае княства
Пры пераемніках Баляслава I Ніжнесілезскае княства стала адной з наймацнейшых польскіх дзяржаў, а яго князі сталі вярхоўнымі кіраўнікамі ўсіх польскіх земляў. Аднак нашэсце манголаў у 1241 годзе і смерць Генрыха II Набожнага ў бітве пры Лягніцах перапынілі паступальнае развіццё Ніжнесілезскага княства. Ужо ў канцы 1248 года пачалося драбненне дзяржавы: спачатку ўтварыліся Лягніцкае і Уроцлаўскае княствы, затым адасобіліся Глогаў (1249), Явар (1273), Жагань і Сцінава (1278).
Пад уладай Чэхіі
Паслабленне цэнтральнай улады прывяло да ўзмацнення ціску на Ніжнюю Сілезію з боку суседніх, мацнейшых дзяржаў, перш за ўсё Чэхіі. Ужо Генрых IV Пробус, князь уроцлаўскі, у 1266 годзе прызнаў сюзерэнітэт чэшскага караля Пржэмысла Отакара II. Сілезскія князі актыўна падтрымлівалі Чэхію ў яе войнах з Габсбургамі і Венгрыяй. C XIV стагоддзя пачалося фактычнае ўваходжанне ніжнесілезскіх княстваў у склад Чэхіі. У 1331 годзе быў далучаны Глогаў (канчаткова ў 1488 годзе), у 1335 годзе — Уроцлаў, ўслед за ім Яварскае і Свідніцкае (1392), Зембіцкае (1428) і Алешніцкае княствы (1492).
У складзе Польшчы
Па выніках Другой сусветнай вайны у 1945 годзе тэрыторыі на ўсход ад Нейсэ былі перададзены Польшчы. Нямецкае насельніцтва было выселена з тэрыторыі Ніжняй Сілезіі, пачалося засяленне палякамі, якія прыбываюць пераважна з Заходняй Беларусі і Украіны, уключаных у склад СССР у 1939 годзе. У 1945—1975 гг. Ніжняя Сілезія ўваходзіла ў склад Урацлаўскага ваяводства Польскай Народнай Рэспублікі, а пасля адміністрацыйнай рэформы 1975 года на яе тэрыторыі было ўтворана чатыры асобныя ваяводствы: Урацлаўскае, Еленягурскае, Лягніцкае і Валбжыхскае. У выніку ўзбуйнення польскіх рэгіёнаў у 1998 годзе было ўтворана адзінае Ніжнесілезскае ваяводства з цэнтрам ва Уроцлаве.
Свята-Троіцкая царква (Белавуша)
Свята-Троіцкая царква — праваслаўны храм у гонар Святой Троіцы ў в. Белавуша Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Ведрыч (аграгарадок)
Ведрыч знаходзіцца за 50 км у напрамку на захад ад горада Рэчыца, за 91 км ад Гомеля.
Сцяг Глыбокага
Сцяг Глыбокага — сцяг горада Глыбокае і Глыбоцкага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 20 студзеня 2006 г. № 36.
Тырвовічы (заказнік)
У тэрыякомплексе лось, дзік, казуля, заяц-русак, ліс, янотападобны сабака, воўк. Багатая арнітафаўна лясных, балотных і сінантропных комплексаў. Шмат рэптылій. У Чырвонай кнізе барсук, бусел чорны, пустальга звычайная, бугай вялікі, філін, чарапаха балотная.
Сцяг Асвеі
Апісанне
Сцяг Асвеі ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча белага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, на якім размешчана чырвоная перавязь з сярэбраным лісцем.
IPhone 5S
Гісторыя
20 верасня 2013 года iPhone 5S быў выпушчаны ў Злучаных Штатах, Вялікабрытаніі, Канадзе, Кітаі, Францыі, Германіі, Аўстраліі, Японіі, Ганконгу і Сінгапуры. Ён быў выпушчаны ў 25 дадатковых краінах 25 кастрычніцка 2013, і ў 12 краінах на 1 лістапад 2013 года. Інданезія была апошняй краінай, атрымаўшы iPhone 5S 26 студзеня 2014 года.
Карл Андрэевіч Шыльдэр
Узнагароды
і іншыя ўзнагароды.
Іларыён Сямёнавіч Свянціцкі
Свянціцкі і Беларусь
Першая буйная беларусазнаўчая праца вучонага — «Адраджэнне беларускага пісьменства» (1906, Львоў) — была забаронена праз наяўнасць у ёй вершаў Купалы «Што ты спіш?..» і «Там». У 1926 Свянціцкі быў запрошаны да ўдзелу ў Акадэмічнай канферэнцыі па рэформе беларускага правапісу, аднак навуковец яе не наведаў  — там было прачытана толькі яго прывітальнае слова.
Рудніцкі
Рудніцкі — прозвішча.
Тэхналагічныя землі
Тэхналагі́чныя зе́млі — участкі зямлі, якія парушаны або падлягаюць правамерным парушэнням з мэтай задавальнення патрэб чалавека і інш. Утвараюцца пры распрацоўцы карысных выкапняў, эксплуатацыі кар'ераў, шахтаў, выкананні будаўнічых работ, здабычы сапрапелю і інш. або пры прамысловым і сельскагаспадарчым асваенні зямель у складаных горна-геалагічных умовах.
Тэхнагенны ландшафт
Тэхнаге́нны ландша́фт — разнавіднасць антрапагеннага ландшафту, які фарміруецца ў працэсе вытворчай дзейнасці чалавека з выкарыстаннем тэхнічных сродкаў. Характарызуецца стварэннем у яго межах інжынерных збудаванняў або ажыццяўленнем тэхналагічных працэсаў, якія вядуць да змен у рэльефе, падземных і паверхневых водах, расліннасці. Да тэхнагеннага ландшафту адносяцца землі, парушаныя пры здабычы карысных выкапняў адкрытым спосабам, адвалы пустой пароды, шламасховішчы і інш.
Рассвет (Рэчыцкі раён)
Да студзеня 1964 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Васілевіцкага пассавета, у 1964—1966 гадах — у складзе Бабіцкага сельсавета , з 1966 года — у адміністрацыйным падпарадкаванні Васілевіцкага пассавета (з 1971 года — гарсавета), з 28 кастрычніка 2014 года — у складзе Зашчоб’еўскага сельсавета.
Сцяг Барані
Апісанне
Сцяг Барані уяўляе сабой белае прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, у ніжняй частцы якога размешчаны дзве паласы: блакітная, над ёй жоўтая, якія складаюць адпаведна 1/4 і 1/8 шырыні палотнішча, у цэнтры верхняй часткі знаходзіцца выява герба Барані.
Церабель
Гісторыя
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй. У ваколіцах вёскі дзейнічала савецкая партызанская брыгада «Беларусь». У сакавіку 1944 года нямецкія войскі спалілі вёску, загубілі 30 жыхароў. Пасля вайны вёска адноўленая.
Другое мінскае пагадненне
Кантактная група
Дакумент, узгоднены лідарамі «нармандскай чацвёркі», падпісалі наступныя асобы :
Веладром Мінск-Арэны
Спартыўныя мерапрыемствы
У ліпені 2009 года тут праходзіў Чэмпіянат Еўропы па веласіпедным спорце на трэку, у якім узялі ўдзел звыш 400 спартсменаў з 30 краін. 20-24 лютага 2013 года ў Мінску праходзіў чэмпіянату свету па веласпорце на трэку.
Падчэні
На тэрыторыі сучаснай Беларусі рабіліся ў культавых і грамадскіх збудаваннях (гандлёвыя рады, корчмы, аўстэрыі, паштовыя станцыі) у XVII—XIX стагоддзях, у крамах і дамах гандлёва-рамесніцкага насельніцтва для выстаўкі тавараў і аховы іх ад непагадзі (г.п. Мір Карэліцкага, в. Трабы Іўеўскага раёнаў Гродзенскай вобласці, г. Лунінец Брэсцкай вобласці і інш.), таксама ў сельскіх жылых і гаспадарчых пабудовах (да канца XIX ст.).
Касарэўшчына
Касарэ́ўшчына (, Косаревщина) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бешанковіцкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Свячанскага сельсавета.
Узгорак
На Беларусі займаюць больш за 50 % тэрыторыі.
Капліца Дзор-Дзора
Капліца Багародзіцы — адзінае збудаванне манастыра, якое засталося стаяць па сёння.
Герб Барані
Апісанне
Герб Барані ўяўляе сабой выяву ў блакітным поле іспанскага шчыта паніжанага залатога вілападобнага крыжа, у цэнтры якога знаходзіцца паляўнічы ражок натуральнага колеру, зверху — сярэбраны кавалерскі крыж.
Лабачова
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Драздоўскага сельсавета.
Грэчаская драхма
Грэцыя зведала гіперінфляцыю ў перыяд нямецкай акупацыі. Новая драхма была ўведзена 11 лістапада 1944 года. 1 новая драхма абменьвалася на 50 мільярдаў старых. Але інфляцыя працягвалася, і 1 мая 1954 адбыўся новы абмен, 1 навейшая драхма ў абмен на 1000 старых.
Герб Асвеі
Апісанне
Герб Асвеі ўяўляе сабой выяву ў сярэбраным поле іспанскага шчыта перавязь чырвонага колеру з сярэбраным лісцем.
Герб Шумілінскага раёна
Герб Шумілінскага раёна — герб Шумілінскага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 20 студзеня 2006 г. № 36.
Апісанне
Герб Шумілінскага раёна ўяўляе сабой выяву ў блакітным поле барочнага шчыта ў залатым ззянні сярэбраная фігура Арханёла Міхаіла. У паднятай правай руцэ Арханёла — сярэбраны меч і чорныя шалі, у левай — сярэбраны шчыт з выявай двух залатых месяцаў, накіраваных рогамі ў розныя бакі, паміж якімі размешчаны аголены меч залатога колеру дзяржанне уверх. Пад нагамі Арханёла ляжыць змей зялёнага колеру з чорным языком.
Анастасія Мікалаеўна
Рыгор Распуцін
Анастасія пісала Распуціну:
Першая сусветная вайна
Паводле ўспамінаў сучаснікаў, услед за маці і старэйшымі сёстрамі, Анастасія горка плакала ў дзень абвяшчэння Першай сусветнай вайны.
Пад хатнім арыштам
Паводле ўспамінаў (Юліі Аляксандраўны фон Дэн), блізкай сяброўкі Аляксандры Фёдараўны, у лютым 1917 года, у самы разгар рэвалюцыі, дзеці адзін за адным захварэлі адзёрам. Анастасія злегла апошняй, калі царскасельскі палац ужо атачалі паўсталыя войскі. Цар быў у гэты час у стаўцы галоўнакамандуючага, у Магілёве, у палацы заставаліся толькі імператрыца з дзецьмі.
Табольск
Нарэшце пад канвоем, імператарская сям’я была дастаўлена ў двухпавярховы губернатарскі асабняк, дзе ім з гэтага часу ім трэба было жыць. Дзяўчынкам адвялі вуглавую спальню на другім паверсе, дзе яны размясціліся ўсё на тых жа ваенных ложках, узятых з Аляксандраўскага палаца. Анастасія дадаткова ўпрыгожыла свой куток любымі фатаграфіямі і малюнкамі.
Нечакана Анастасія стала набіраць вагу, прытым працэс ішоў досыць хуткімі тэмпамі, так што нават імператрыца, турбуючыся, пісала сяброўцы:
Выяўленне рэшткаў
Утрымаць месца ў сакрэце не атрымалася адпачатку, з прычыны таго, што літаральна каля ўрочышча праходзіла дарога на Екацярынбург, рана раніцай працэсію бачыла сялянка сяла Капцякі Наталля Зыкава, і потым яшчэ некалькі чалавек. Чырвонаармейцы, пагражаючы зброяй, прагналі іх прэч.
Ілжэ-Анастасіі
У 1964—1967 гадах падчас справы Ганны Андэрсан венскі кравец Генрых Клейбенцэтль (Heinrich Kleibenzetl) сведчыў пра тое, што ён нібы бачыў параненую Анастасію неўзабаве пасля забойства ў Екацярынбургу 17 ліпеня 1918 года. За дзяўчынкай даглядала яго домаўласніца, Ганна Баўдзін (Anna Baoudin), у будынку насупраць дома Іпацьева.
Памяць
У Екацярынбургу на месцы расстрэлу царскай сям’і пабудаваны Храм-на-Крыві.
Дзюна
На Беларусі старажытная дзюны трапляюцца на Палессі, Полацкай, Нарачана-Вілейскай і Нёманскай нізінах.
Юбілейны медаль «Дваццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
Станам на 1 студзеня 1995 года юбілейным медалём «Дваццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» узнагароджана прыблізна 16 399 550 чалавек.
Мамойкі (Бешанковіцкі раён)
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Драздоўскага сельсавета.
Засялечча
Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Замошскага сельсавета, да 13 лютага 2002 года — у склад Асіповіцкага сельсавета.
Плацдарм
Таксама плацдармам называюць участак мясцовасці, якім авалодалі наступаючыя войскі пры фарсіраванні воднай перашкоды або які ўтрымліваюць адыходзячыя войскі на яе процілеглым беразе. Абарончая пазіцыя для абароны берагавога плацдарму называецца перадмаставым умацаваннем, або тэт-дэ-пон (tête de pont — «голова моста»).
Татуін
Мос Эспа
Мос Эспа — горада, вядомае своеасаблівымі купальнымі будынкамі. У «Эпізодзе I: Уяўная пагроза» тут тусуюцца хуткасныя гоншчыкі і жывуць Энакін Скайуокер са сваёй маці Шмі. У горадзе шырока практыкуецца гандаль рабамі.
Зборск
Зборск (, Зборск) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяззеўскага сельсавета.
Герб Мёраў
Апісанне
Герб Мёры ўяўляе сабой выяву ў блакітным полі іспанскага шчыта трох хвалістых паясоў белага колеру, над імі — белы лебедзь з паднятымі крыламі.
Глагалічны абрад
Гісторыя
Пасля смерці Мяфодзія ў 885 годе Папа Стэфан V выдаў булу Quia te zelo fidei, у якой асудзіў глагалічны абрад і назваў яго ерэтычным. Вучняў Мяфодзія прагналі з Вялікай Маравіі, а абрад замянілі лацінскім. Выгнаных вучняў прыняў балгарскі цар Барыс I Міхаіл, накіраваўшы іх на пастырскую працу ў сваёй дзяржаве. Сярод іх былі святы Гаразд, Клеменс з Ахрыды, Навум з Ахрыды, Сава і Ангелярый, якія потым былі залічаныя да сямі апосталаў Балгарыі. У 893 годе сінод у Вялікім Праславе устанавіў глагалічную літургію як абавязковую. Дзейнасць вучняў Мяфодзія, сабраных вакол супольнасцяў у Праславе і Ахрыдзе, дала пачатак Балгарскай праваслаўнай царкве, дзе, аднак, адкінулі выкарыстанне глаголіцы і адмовіліся ад рымскай літургіі, пакінуўшы як памяць пра глагалічны абрад толькі ўжыванне ў літургіі старажытнай царкоўнаславянскай мовы.
У 1347 годзе Карл IV Люксембургскі перавёў законнікаў з горада Сень у Нове-Места. Яны актыўна развівалі перапіс чэшскай рэлігійнай літаратуры на глаголіцы і праводзілі парафіяльную дзейнасць. Іх праца скончылася падчас гусіцкіх войнаў у пачатку XV стагоддзя. З Прагі славянскія бенедыктынцы трапілі на польскія землі і заснавалі кляштар у Алесніцы, а ў 1390 годзе — у Кракаве. Але праз некаторы час абодва прыйшлі ў заняпад.
Шапавальства
Сучаснасць
У кастрычніку 2009 года Беларуская навукова-метадычная рада ўключыла творчасць шапавалаў у спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Беларусі, пададзеная заяўка на ўключэнне шапавальства ў Сусветны спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.
Папоўшчына (Бешанковіцкі раён)
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Драздоўскага сельсавета.
Герб Сянна
Гісторыя
У 1781 годзе зацверджаны герб горада — на зялёным полі дзве перакрыжаваныя залатыя касы (знак багацця сенам).
Анунд Якаб
Анунд Якаб, або Анунд Вугляпал  (Anund Jakob; —1050) — кароль Швецыі (1022—1050), сын Олафа Шатконунга і Астрыд.
Біяграфія
Пасля захопу Кнудам Магутным Нарвегіі кароль Олаф II адпраўляецца ў выгнанне ў Гардарыкі да Яраслава Мудрага. Жонка Олафа Астрыд, якая прыходзіцца Анунду зводнай сястрой, і іх дачка Ульвхільд знайшлі прытулак пры двары шведскага караля. У 1030 годзе кароль Олаф прадпрымае спробу вярнуць сабе нарвежскі прастол. Прыбыўшы з Русі ў Швецыю, Олаф звяртаецца да Анунда за дапамогай. Не жадаючы ўступаць у новы канфлікт з Кнудам Магутным, Анунд тым не менш даў Олафу 400 сваіх дружыннікаў і дазволіў набраць у Швецыі войска. Выступіўшы ў паход, Олаф пацярпеў паражэнне ў бітве пры Стыкластадзіры і загінуў. Пасля смерці Олаф быў прызнаны святым. Яго жонка Астрыд выйшла замуж за Анунда Якаба, свайго зводнага брата. Калі ў 1035 годзе, сын Олафа Святога — Магнус быў запрошаны на трон нарвежскай знаццю, Анунд Якаб падтрымаў яго і дапамог набраць войска. Аднак, калі кароль Нарвегіі Магнус у 1042 годзе стаў яшчэ каралём Даніі, Анунд аказвае дапамогу прэтэндэнту на дацкі прастол Свену Эстрыдсену.
Канстытуцыйны крызіс у Расіі (1993)
Канстытуцыйны крызіс у Расіі (таксама вядомы як Разгон З’езда народных дэпутатаў і Вярхоўнага Савета Расійскай Федэрацыі, «Расстрэл Белага дома», «Расстрэл Дома Саветаў», «Кастрычніцкае паўстанне 1993 года», «Кастрычніцкі путч», «Ельцынскі пераварот 1993 года» ) — унутрыпалітычны канфлікт у Расійскай Федэрацыі 21 верасня—4 кастрычніка 1993 года. Адбыўся з прычыны канстытуцыйнага крызісу, які развіваўся з 1992 года. Вынікам супрацьстаяння стала гвалтоўнае спыненне дзеяння ў Расіі, якая існавала з 1917 года. Працэс суправаджаўся ўзброенымі сутыкненнямі на вуліцах Масквы і няўзгодненымі дзеяннямі войскаў, у ходзе якіх загінулі не менш 157 чалавек і 384 былі параненыя (з іх 3 і 4 кастрычніка — 124 чалавекі, 348 параненых ).
Сутнасць канфлікту
Канстытуцыйны суд Расійскай Федэрацыі сабраўся на экстранае пасяджэнне і прыйшоў да высновы, што дадзены ўказ у дванаццаці месцах парушае расійскую Канстытуцыю і з’яўляецца падставай для правядзення ў дачыненні да прэзідэнта Ельцына працэдуры імпічменту згодна з артыкулам 121.10 канстытуцыі або для неадкладнага спынення яго паўнамоцтваў з моманту падпісання ўказа № 1400 згодна з артыкулам 121.6 канстытуцыі. Вярхоўны Савет і З’езд народных дэпутатаў адмовіліся падпарадкавацца дадзенаму ўказу прэзідэнта, кваліфікавалі яго дзеянні як дзяржаўны пераварот і на падставе артыкулаў 121.6 і 121.11 канстытуцыі канстатавалі спыненне паўнамоцтваў прэзідэнта Ельцына з моманту выдання ўказа № 1400 і пераход іх да віцэ-прэзідэнта Руцкога. Да гэтага, вясной 1993 года, З’езд ужо прадпрымаў некалькі спробаў абвясціць імпічмент, аднак у той час яны яшчэ не знайшлі дастатковай падтрымкі. З’езд народных дэпутатаў таксама ініцыяваў рэферэндум, які прадэманстраваў давер большасці грамадзян прэзідэнту Расійскай Федэрацыі Барысу Ельцыну.
Аргументы прэзідэнта Ельцына
У сваім тэлевізійным звароце да грамадзян Расіі 21 верасня 1993 года Барыс Ельцын так аргументаваў падпісанне ўказа № 1400 :
Перагісторыя канфлікту
20 сакавіка 1993 года II пленум ЦВК КПРФ прыняў рашэнне галасаваць на красавіцкім рэферэндуме супраць даверу прэзідэнту Ельцыну, супраць сацыяльна-эканамічнай палітыкі ўрада, за датэрміновыя выбары прэзідэнта і супраць датэрміновых выбараў народных дэпутатаў (НЕ-НЕ-ТАК-НЕ). КПРФ ўзяла на сябе кіраўніцтва парламенцкай фракцыяй «Камуністы Расіі». У той жа час прыхільнікі прэзідэнта і большасць эфірных СМІ прапаноўвалі галасаваць на рэферэндуме па схеме «ТАК-ТАК-НЕ-ТАК».
1 мая 1993 года ў Маскве падчас вулічнай маніфэстацыі камуністаў і прыхільнікаў Вярхоўнага Савета ўпершыню адбыліся масавыя беспарадкі. Удзельнікі акцыі адхіліліся ад узгодненага з уладамі маршруту — замест дазволенага шэсця па Садоваму кальцу рушылі шматтысячнай калонай па Ленінскім праспекце ў бок Ленінскіх гор. У раёне дома 37 праспект быў перагароджаны грузавікамі і аўтобусамі АМАП, дзе адбылося сутыкненне з супрацоўнікамі праваахоўных органаў, у выніку якога загінуў супрацоўнік міліцыі — сяржант міліцыі Уладзімір Талакнееў, ён быў раздушаны грузавым аўтамабілем, за рулём якога, па сведчаннях відавочцаў, знаходзіўся адзін з дэманстрантаў ў камуфляжнай форме. Дзясяткі маніфестантаў атрымалі траўмы. У сувязі з гэтымі падзеямі Вярхоўны Савет прапанаваў прэзідэнту Расіі вызваліць ад пасады міністра ўнутраных спраў В. Ф. Ерына, аднак прэзідэнт Ельцын не падпісаў адпаведны ўказ.
22 верасня
У 00 гадзін адкрылася VII (экстраная) сесія Вярхоўнага савета, якая цягнулася з перапынкамі да 19 гадзін.
У 10 гадзін пачалося экстранае пасяджэнне XVII сесіі Массавета. Дзеянні Барыса Ельцына былі расцэненыя як антыканстытуцыйныя, а Указ № 1400 — як такі, што не мае юрыдычнай сілы і не падлеглы выкананню.
Каля 14-й гадзіны на плошчы перад Домам Саветаў з боку сквера ім. Паўліка Марозава па ўказанні Руцкога пачалася запіс у добраахвотніцкі «полк».
27 верасня
Каля 3 гадзін была адноўлена работа з’езда.
Намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Вячаслаў Волкаў заявіў на прэс-канферэнцыі, што «былы Вярхоўны Савет адназначна разбураны». Ім была таксама распаўсюджана інфармацыя, якая не адпавядала рэчаіснасці, што «ноччу 27 верасня было раздадзена яшчэ 600 ствалоў зброі».
28 верасня
З 8 гадзін раніцы каля ачаплення пачалі збірацца грамадзяне, якія выступалі ў падтрымку Вярхоўнага Савета. Іх колькасць паступова павялічвалася. Узнікалі стыхійныя мітынгі.
Каля 21 гадзіны 30 хвілін ля ачаплення ў раёне вуліцы Дружыннікаўскай сабралася каля 2000 маніфестантаў. Паводле сведчанняў відавочцаў, маніфестанты не прадпрымалі гвалтоўных дзеянняў. Некаторыя з тых, хто сабраўся, саромілі супрацоўнікаў міліцыі, заклікалі не выконваць злачынныя загады, патрабавалі прапусціць іх да будынка парламента.
1 кастрычніка
У выніку перамоў каля 4 гадзін 1 кастрычніка 1993 г быў падпісаны пратакол № 1, які прадугледжваў збор і складаванне няштатнай зброі, якая знаходзіўся ў Доме Саветаў, пад аховай сумесных кантрольных груп, а таксама скарачэнне сіл і сродкаў вонкавай аховы будынка парламента. У адказ бок Ельцына згаджаўся неадкладна ўключыць электраэнергію і цеплазабеспячэнне, а таксама неабходную колькасць гарадскіх тэлефонаў для аператыўнай сувязі. Пасля рэалізацыі першага этапу бакі павінны былі прыступіць да адначасовага вываду з Дома Саветаў усіх ахоўных фарміраванняў і зняцці вонкавай аховы ГУУС, а таксама нарэшце вырашыць пытанне вывазу няштатнай зброі з будынка парламента. Другі этап прадугледжваў «узгадненне і выкананне прававых і палітычных гарантый».
Каля 17 гадзін ачапленне ля Дома Саветаў было ўзмоцнена 2 БМП ОМСДОН.
2 кастрычніка
Каля 21 гадзіны абаронцы барыкад арганізаванай калонай, якую ўзначальваў народны дэпутат Расійскай Федэрацыі Ілля Канстанцінаў, пакінулі месца супрацьстаяння і затым спакойна разышліся.
3 кастрычніка
З раніцы ў розных месцах Садовага кальца і ля Кіеўскага вакзала пачалі збірацца маніфестанты, якія выступалі ў падтрымку Вярхоўнага Савета. У адпаведнасці з зацверджаным планам арганізацыйных мерапрыемстваў супрацоўнікі міліцыі, прымяняючы спецсродкі, разганялі гэтыя групы, не даючы людзям збірацца ў вялікія масы. У выніку ў некаторых месцах адбыліся сутыкненні. Так, у 12 гадзін 50 хвілін на Смаленскай плошчы каля 100 маніфестантаў, у адказ на спробу супрацоўнікаў міліцыі рассеяць іх, па прыкладзе папярэдняга дня, перакрылі рух транспарту па Садовым кольцы і пачалі ўзводзіць барыкаду, кідаючы ў супрацоўнікаў міліцыі камяні і бутэлькі. Праўзыходным сілам міліцыі ўдалося «зачысціць» плошчу.
Даўбёжнае рамяство
На Беларусі даўбёжнае рамяство практычна не вылучалася ў спецыялізаваны саматужны занятак і мела характар хатняй вытворчасці; карыты, кадаўбы, жлукты выраблялі ў вялікай колькасці сяляне, якія не валодалі спецыяльнымі навыкамі дрэваапрацоўкі.
Канстытуцыйны крызіс у Расіі (1993)
3 кастрычніка
Да поўдня ў Маскоўскім гарадскім штабе народных дружын (вуліца Цвярская, 8) сталі збірацца добраахвотнікі з ліку абаронцаў Белага дома ў жніўні 1991 года. Былі ўтвораны медыцынская дружына і кругласутачны донарскі пункт. Усяго сабралася каля дзвюх тысяч чалавек.
Орча
О́рча (, Орча) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяззеўскага сельсавета.
Канстытуцыйны крызіс у Расіі (1993)
3 кастрычніка
Руцкой, пасля прыняцця рашэння накіраваць людзей да «Астанкіна», заўважае: «Вядома, гэта была памылка. Я не хацеў крыві. Але нервы-то ў камяку».
Першыя машыны з прыхільнікамі Вярхоўнага Савета, у тым ліку з намеснікам міністра абароны Альбертам Макашовым і падначаленымі яму ўзброенымі людзьмі, прыбылі да будынку АСК-1 амаль адначасова з атрадам «Віцязь». Вароты вонкавай агароджы будынка былі зачыненыя. Макашоў у мегафон запатрабаваў ад аховы АСК-1 адкрыць вароты. Не дачакаўшыся адказу, кіроўца «УАЗа» Марозаў бамперам парваў ланцуг, які злучаў створкі брамы, і заехаў на тэрыторыю тэлецэнтра.
Мітынгоўцы на працягу двух з паловай гадзін праводзілі стыхійны мітынг каля тэлецэнтра, патрабуючы даць ім прамы эфір. Сярод іх былі людзі ў камуфляжнай вопратцы з аўтаматычнай зброяй у руках, падобныя на баевікоў.
Пааодле версіі прыхільнікаў Ельцына (у тым ліку, камандзіра «Віцязя» С. Лысюка ), падтрыманай пераважнай большасцю СМІ, гэта быў стрэл з гранатамёта РПГ-7 В-1 з боку дэманстрантаў. Граната трапіла ў сцяну ззаду радавога, і ён быў паранены асколкамі ў патыліцу. Паводле версіі следчай групы, стрэл з адзінага гранатамёта, які быў ў дэманстрантаў, не рабіўся. Следства палічыла даказаным, што на месцы гібелі радавога выбуху баявой часткі гранаты не было, так як разрыў тандэмнага кумулятыўнага зарада процітанкавага гранатамёта РПГ-7 не мог не пакінуць слядоў на сцяне. Сляды выкарыстанага выбуховага рэчыва знойдзеныя не былі. У сувязі з гэтым, экспертамі і следчымі выказвалася здагадка, што падарваны быў адзін з не пакідаючых слядоў спецсродкаў, якія былі ў распараджэнні «Віцязя», альбо выпадкова, альбо наўмысна, з мэтай мабілізаваць байцоў на адкрыццё агню па натоўпе. У 2005 годзе ў праграме «Чыстасардэчнае прызнанне» тэлеканала НТВ быў паказаны відэазапіс, з якого вынікае, што выбух ля ўваходу АСК-3 адбыўся пасля таго, як быў зроблены стрэл з гранатамёта з будынка насупраць — АСК-1 (куды прыхільнікі Вярхоўнага Савета не пранікалі).
Паводле звестак Генпракуратуры, 3-4 кастрычніка ў раёне тэлецэнтра былі забіты ці памёрлі ад атрыманых ран не менш 46 чалавек. Цялесныя пашкоджанні рознай ступені цяжару атрымалі не менш 124 чалавек.
4 кастрычніка
Па ўказанні П. С. Грачова ў Маскву прыбылі танкі Таманскай дывізіі. Раніцай у раёне стадыёна «Красная Прэсня» з-за няўзгодненасці дзеянняў адбыліся узброеныя сутычкі паміж «таманцамі» і БТРамі «дзяржынцаў», паміж «дзяржынцамі» і ўзброенымі людзьмі з «Саюзу ветэранаў Афганістана», таксама якія прымалі ўдзел у канфлікце на баку Ельцына. Былі загінулыя і параненыя, як сярод салдат, так і сярод выпадковых мінакоў.
У 06:50 каля будынку Дома Саветаў гучаць стрэлы. Туды сцягнутыя салдаты і афіцэры, якія прадстаўлялі розныя роды войскаў і сілавых структур, верных Ельцыну: Таманскай дывізіі, 119-га парашутна-дэсантнага палка, Кантэміраўскай дывізіі, дывізіі ўнутраных войскаў ім. Дзяржынскага, Смаленскага АМАП, Тульскай дывізіі ПДВ.
У 07:00 на балконе гасцініцы «Украіна», насупраць Дома Саветаў, загінуў ад кулі капітан міліцыі Аляксандр Рубан, 23 гадоў, супрацоўнік Уладзімірскай спецшколы міліцыі. Рубан здымаў на плёнку дзеянні міліцыі па блакіраванні будынка.
У 09:00 абаронцы Дома Саветаў страляюць па надыходзячым войскам. Бронетэхніка вядзе агонь з буйнакаліберных кулямётаў і гармат па будынку Вярхоўнага Савета, на 12 і 13 паверхах якога пачынаецца пажар.
У 17:30 Аляксандр Руцкой, Альберт Макашоў і Руслан Хасбулатаў запатрабавалі, каб паслы заходнееўрапейскіх краін забяспечылі ім гарантыю бяспекі, і каля 18:00 яны былі арыштаваныя , пасля чаго на аўтобусе ў суправаджэнні дэсантнікаў і афіцэраў службы бяспекі прэзідэнта Расіі дастаўлены ў следчы ізалятар у Лефортава.
Паводле сцвярджэння газеты «Коммерсант», адразу пасля здачы Дома Саветаў групы яго абаронцаў сталі спрабаваць прабіцца праз кардоны міліцыі і ўнутраных войскаў з цэнтра да ўскраін горада. Адна з такіх груп распачала спробу прарыву ў раёне станцыі метро «Вуліца 1905 года». Як сцвярджае «Коммерсант», абаронцамі Белага дома быў адкрыты аўтаматны агонь па будынку выдавецка-паліграфічнага комплексу «Маскоўская праўда». Некаторы час праз байцы АМАП, прабраўшыся пад агнём ў будынак, паставілі на даху кулямёт і адкрылі агонь у адказ на паразу. Каля 18:00 атака была адбітая, і бой перамясціўся ў бок Звенігародскай шашы і Ваганькаўскіх могілак, дзе перастрэлка працягнулася. Неўзабаве баевікі былі вымушаныя адступіць, кінуўшы забітых і параненых.
Няўзгодненасць дзеянняў войскаў і яе наступствы
Каля 7 гадзін раніцы група з трох БТР і адной БМП унутраных войскаў высунулася да стадыёна «Красная Пресня», размешчанага насупраць Белага дома. Першая БМП № 201 корпусам збіла вароты стадыёна і заехала ўнутр. Следам на стадыён заехалі некалькі БТР.
Паводле дадзеных камісіі Дзярждумы Расіі, намеснік камандзіра батальёна ОМСДОН маёр Сяргей Грыцюк разам з намеснікам камандзіра палка падпалкоўнікам Аляксандрам Саўчанкай, радавым Юрыем Лобавым і механікам-кіроўцам, радавым Алегам Пятровым загінулі ў БТР, выпадкова падбітым з гранатамёта вайскоўцамі з 119-га парашутна-дэсантнага палка ПДВ, які таксама штурмаваў Дом Саветаў. Усім чацвярым загінулым пасмяротна прысвоена званне «Героя Расійскай Федэрацыі». Варта заўважыць, што ў 2005 годзе 119-ы полк ПДВ, які складаў рэзерв Галоўнакамандуючага на выпадак беспарадкаў у сталіцы і базаваўся ў Нара-Фамінску, быў расфарміраваны.
Абаронцы Дома Саветаў
Існуе меркаванне, быццам бы А. П. Баркашоў атрымалася выслізнуць з Дома Саветаў незаўважаным. Між тым, паводле сведчання Ю. Н. Няхорашава, Э. Ф. Валодзін, якога выводзілі праз 20-ы пад’езд, бачыў, як праз гэты ж пад’езд выходзіў А. П. Баркашоў. Каля выхаду ўсіх сустракаў А. В. Каржакоў. Ён адбіраў пасведчанні асобы і кідаў іх у вялікую дарожную сумку. Калі перад ім з’явіўся А. П. Баркашоў, А. В. Каржакоў усклікнуў: «О, і Пятровіч тут!» Аднак затрымліваць Пятровіча не стаў.
Баркашоў быў арыштаваны толькі толькі ў канцы снежня 1993 года, пасля таго, як атрымаў агнястрэльнае раненне ў сцягно. Паводле афіцыйнай версіі РНА, раненне было следствам замаху, стрэлы былі зроблены з аўтамабіля «ВАЗ-2108» цёмнага колеру кулямі калібра 5,45, калі Баркашоў каля 4 гадзіны раніцы ішоў па дарозе ў Краснагорск. Кіроўца праязджаў міма машыны падабраў параненага праз 20 хвілін і даставіў у шпіталь, дзе яму было зроблена дзве аперацыі. Сам Баркашоў абвінаваціў у нападзе спецслужбы. Паводле іншых крыніц Баркашоў, хаваўся пасля кастрычніцкіх падзей у падмаскоўным горадзе Фразіна і быў падстрэлены сваім паплечнікам падчас п’янай сваркі.