cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маргарэт Тэтчэр
Ахова здароўя
Аднак ужо ў 1989 годзе, па меры знікнення трывогі ў грамадстве наконт эпідэміі СНІДу, адбыліся чарговыя змены ў палітыцы па гэтым пытанні. Тэтчэр, упэўненая ў перабольшанні праблемы, распусціла адмысловы аддзел па пытаннях СНІДу пры Міністэрстве аховы здароўя, а таксама адмовілася фінансаваць акадэмічныя даследаванні ў сферы сексуальных паводзін. У выніку, СМІ зноў сталі пісаць аб гэту праблеме як аб бядзе гей-супольнасці, а не традыцыйных сексуальных пар.
Праблема Паўночнай Ірландыі
12 кастрычніка 1984 года Ірландская рэспубліканская армія здзейсніла замах на Тэтчэр, падарваўшы бомбу ў гатэлі ў Брайтане падчас канферэнцыі кансерватараў. У выніку тэракту былі забіты пяць чалавек, у тым ліку жонка аднаго з членаў Кабінета міністраў. Сама Тэтчэр не пацярпела і на наступны дзень адкрыла партыйную канферэнцыю. Як і было запланавана, яна выступіла з дакладам, што выклікала падтрымку з боку палітычных колаў і павялічыла яе папулярнасць сярод грамадскасці.
Пасля 2002 года
Сваё 80-годдзе Маргарэт адсвяткавала 13 кастрычніка 2005 года ў лонданскай гасцініцы Mandarin Oriental Hotel. Сярод госцяў лічыліся Елізавета II, герцаг Эдынбургскі, Аляксандра Кенцкая і Тоні Блэр. Джэфры Хау, які таксама прысутнічаў на ўрачыстасцях, заявіў, што «яе сапраўдны трыумф трансфармаваў не толькі адну, колькі абедзве партыі, таму, калі лейбарысты вярнуліся да ўлады, большая частка прынцыпаў тэтчэрызму была прынята імі як дадзенасць».
Герб Швецыі
Герб Швецыі афіцыйна існуе ў двух варыянтах - вялікі (stora riksvapnet) і малы (lilla riksvapnet).
Каралеўскія ордэны
У адрозненне ад малога герба, які можа быць акружаны толькі ордэнам Серафімаў, вялікі герб можа быць акружаны ўсімі або любым з чатырох каралеўскіх ордэнаў. Часцей выкарыстоўваюцца ўсё — Паўночнай Зоркі, Вазы і Мяча. Ордэн Карла XIII можа таксама атачаць шчыт.
Ордэны размяшчаюцца ў наступным парадку (меней ганаровы перад больш ганаровым): Карла XIII, Ваза, Палярнай Зоркі, Сворд, Серафіма.
Марцін Дэмічэліс
Клубная кар’ера
У 2003 годзе Дэмічэліс перайшоў у нямецкую «Баварыю» за 4,5 мільёна еўра. Першыя сезоны яго пераследавалі траўмы, але пры новым трэнеры Феліксе Магаце Дэмічэліс стаў іграком асноўнага складу. Наступны трэнер Отмар Гіцфельд паспяхова перавёў Марціна з паўабаронцаў на пазіцыю цэнтральнага абаронцы. З Луі ван Галам стасункі ў іграка не склаліся, ён перастаў трапляць у аснову і выказаў жаданне перайсці ў іншы клуб. За «Баварыю» Марцін выступаў цягам сямі з паловай гадоў і заваяваў з клубам 11 тытулаў.
Узнагароды
«Баварыя»:
Яўген Валер’евіч Памазан
Клубная кар’ера
У жніўні 2011 года афіцыйна стаў іграком махачкалінскага «Анжы». У сезоне 2012/2013 у складзе гэтага клуба стаў бронзавым прызёрам чэмпіянату Расіі, а таксама фіналістам Кубка Расіі. Увосень 2012 года дэбютаваў у групавым этапе Лігі Еўропы УЕФА.
У ліпені 2022 года падпісаў кантракт з клубам «СКА-Хабараўск».
Цырк
Уключае акрабатыку, жангліраванне, эквілібрыстыку, клаўнаду, ілюзіённае мастацтва, дрэсіроўку жывёл і інш. Яго галоўныя выразныя сродкі — дзеянне, трук, якія нярэдка ляжаць за межамі звычайнай логікі. Цыркавое прадстаўленне складаецца з нумароў — асобных закончаных выступленняў аднаго ці групы артыстаў. Склаўся на аснове старажытных народных святаў, працоўных працэсаў, спартовых спаборніцтваў. Міжнародны Дзень Цырка адзначаецца ў трэцюю суботу красавіка.
Эрвэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria Assunta.
Гарбар (завод)
Гісторыя
У 1930 годзе ў Магілёве быў заснаваны гарбарны завод. У гады Вялікай Айчыннай вайны частка абсталявання эвакуіравана ў г. Сяміпалацінск (Казахстан). У 1944 годзе завод адноўлены. У 1948—1955 гадах рэканструяваны і расшыраны. У 1957 годзе уведзены ў эксплуатацыю рантавы цэх.
Юліус фон Пфлуг
Юліус фон Пфлуг (Julius von Pflug; 1499—1564, Цайц, Саксонія-Анхальт — вядомы каталіцкі багаслоў Германіі, апошні каталіцкі біскуп у епархіі Наўмбург (1542—1564).
Капітан Марвел (фільм)
Фільм выйшаў на экраны 7 сакавіка 2019 года у фармаце IMAX. Станам на 17 сакавіка 2019 года, фільм зарабіў у сусветным пракаце больш за $760,2 млн, што на гэты момант робіць яго самай касавай кінакарцінай 2019 года. У прэсе «Капітан Марвел» атрымала стрымана-станоўчыя ацэнкі.
Сюжэт
Гераіня пакідае Ф’юры яго мадыфікаваны пэйджар, з дапамогай якога ён зможа звязацца з ёй у межах дзвюх-трох галактык, але толькі ў крайняй бязвыхаднай сітуацыі. Кэрал ляціць з Зямлі, каб дапамагчы скрулам знайсці новы дом і гасіць канфлікты, якія разгараюцца ў Сусвеце. Ф’юры канчаткова страчвае левае вока з-за драпін, нанесеных яму Гусяй у час бітвы з крыі. Агент складае прапанову «Абаронцы» па абароне Зямлі ад новых іншапланетных пагроз. Паглядзеўшы на фатаграфію Кэрал з яе пазыўным «Мсцівец» на борце самалёта, Нік вырашае даць сваёй прапанове новую назву: «Ініцыятыва „Мсціўцы“».
Ілля (Куча)
Ілля Якімавіч Куча (пачатак XVI ст. — ) — мітрапаліт Кіеўскі, Галіцкі і ўсёй Русі (1576—1579).
Станіслаў Густававіч Струмілін
Біяграфія
З 1931 года С. Г. Струмілін працаваў у сістэме Акадэміі Навук СССР. Займаў пасаду намесніка старшыні створанай у маі 1942 года Камісіі Акадэміі навук СССР па мабілізацыі рэсурсаў Урала, Заходняй Сібіры і Казахстана на патрэбы абароны, у 1942—1946 гадах — намесніка старшыні Савета філіялаў і баз Акадэміі навук СССР. У 1948—1952 гадах працаваў загадчыкам сектара гісторыі народнай гаспадаркі Інстытута эканомікі Акадэміі навук СССР і быў членам (прызначаўся намеснікам старшыні) Савета па вывучэнні прадукцыйных сіл пры Акадэміі навук СССР (1931—1957). З 1960 года — член Дзяржаўнага навукова-эканамічнага пры Савеце Міністраў СССР. З 1948 года да канца жыцця вёў выкладчыцкую і навуковую работу ў Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС.
Рыжская тэлевежа
Гісторыя
Рэгулярна па 30-м канале перадатчык стаў весці перадачы са студзеня 1986 года. Будаўніцтва і мантаж працягваліся да 1989 года і агулам усе працы працягваліся дзесяць гадоў. У цяперашні час радыётэлевізійная станцыя шматкротна перавысіла пачаткова вызначаныя мэты — значна павялічыць зоны вяшчання, палепшыць якасць радыё і тэлевізійнага вяшчання.
Горкаўскі аўтамабільны завод
Будаўніцтва і даваенныя гады
31 мая 1929 года ВСНГ СССР і амерыканская фірма Ford Motor Company заключылі пагадненне аб тэхнічнай дапамозе па арганізацыі і наладжванні масавага вытворчасці легкавых і грузавых аўтамабіляў. Асновай вытворчай праграмы былі абраныя мадэлі Ford-A і Ford-АА. Завод праектаваўся амерыканскім архітэктурным бюро Альберта Кана, тэхнічнае кіраўніцтва будаўніцтвам ажыццяўляла амерыканская кампанія «Осцін», будаўніцтва вёў трэст «Металабуд».
Ніжагародскі аўтамабільны завод (НАЗ) уступіў у строй 1 студзеня 1932 і ў гэтым жа годзе з яго канвеера сышоў першы 1,5-тонны грузавік НАЗ-АА (з 1933 года — ГАЗ-АА). У снежні таго ж года пачалася зборка легкавога аўтамабіля ГАЗ-А з адкрытым 5-мясцовым кузавам «фаэтон».
1941—1945 гады
У гады вайны завод стаў адной з галоўных цэлей нямецкіх бамбаванняў ў Горкім. У 1943 годзе налёты былі найбольш масавымі, толькі за месяц, з 4 па 22 чэрвеня германская авіяцыя бамбіла ГАЗ сем разоў. Сур’ёзныя разбурэння атрымалі 50 карпусоў і будынкаў. Перарвалася струменевая вытворчасць. 35 тыс. рамонтнікаў, мантажнікаў і будаўнікоў, працуючы па 18-19 гадзін у суткі, аднавілі завод за 100 дзён. Аднак давялося адмовіцца ад выпуску тэхналагічна складанага трохвосевага грузавіка ГАЗ-ААА, на некаторы час было спынена вытворчасць і іншай аўтамабільнай тэхнікі і браневікоў БА-64. Аднак выраб і здача войскам лёгкага танка Т-70 не спыняліся ні на дзень, хоць травеньскія паказчыкі завадчанам ўдалося перакрыць толькі ў кастрычніку 1943 года. Выбітнымі канструктарамі — наватарамі ў стварэнні баявой тэхнікі паказалі сябе А. А. Ліпгарт, М. А. Астраў, В. А. Дзядкоў, В. А. Грачоў, А. М. Крыгер, Л. В. Косткін, Ю. Н. Сарочкін, В. К. Рубцоў.
ГАЗ і крызіс 2008—2010 гадоў
31 кастрычніка 2010 года спынена вытворчасць Volga Siber.
2011—цяперашні час
У пачатку лютага 2011 года «Група ГАЗ» і амерыканскі канцэрн GM падпісалі пагадненне аб кантрактнай зборцы на магутнасцях ГАЗ новага пакалення мадэлі Chevrolet Aveo. Пачатак зборкі адбылося ў лютым 2013 года.
Зміевы валы
Назва «Зміеў вал» паходзіць з народных легенд пра старажытнарускіх волатаў, якія ўціхамірылі і запрэглі Змея (алегорыя вобраза грозных качэўнікаў, зла і гвалту) у гіганцкі плуг, якім прааралі роў-разору, якая пазначыла межы краіны. Паводле іншай версіі, Зміевы валы названы па сваёй характэрнай змеепадобнай канфігурацыі размяшчэння на мясцовасці. Падобныя збудаванні вядомыя таксама на Паднястроўі пад назвай «Траянавых валаў».
Герб Паўночнай Македоніі
У 1991 годзе, калі Македонія атрымала незалежнасць, устала пытанне аб новым дзяржаўным гербе, аднак усе прапанаваныя варыянты былі адхіленыя і быў захаваны герб сацыялістычнай Македоніі.
Кандэнсатар
Ідэальны кандэнсатар характарызуецца адной пастаяннай велічыней, ёмістасцю, якая вымяраецца ў фарадах, і можа быць вылічана як адносіна электрычнага зараду на кожнай з абкладак да рознасці патэнцыялаў паміж імі. На практыцы заўжды ёсць абмежаванні на велічыню электрычнага поля ў дыэлектрыку, што выражаецца ў наяўнасці напружання прабою, абкладкі маюць паразітную ўласнкю індуктыўнасць і супраціўленне, паміж абкладкамі існуе ток уцечкі, ёмістасць кандэнсатара залежыць ад тэмпературы і частаты, і г.д.
Ніна Пятроўна Горык
Біяграфія
Адзін год адпрацавала настаўніцай украінскай мовы і літаратуры ў Галаўненскай сярэдняй школе. Ажанілася з Фёдарам Літвінюком і пераехала ў Ковель. З 1979 выкладала ў мясцовых школах №№7, 11 і Ковельскім машынабудаўнічым тэхнікуме. З 1995 выкладае ў школе.
Творчасць
Аўтар зборнікаў вершаў «Волинь моя, воле» (1990), «Територія слова» (1993), «Погожою дниною над Україною» (1997), «Повернення Мавки» (2004), дапаможніка для настаўніка «Тэматычныя распрацоўкі ўрокаў па ўкраінскай літаратуры (10 класа)» (2002).
Лаўрэатка прэміі імя Л. Украінкі Валынскай аблдзяржадміністрацыі.
NGC 1232A
NGC 1232A (іншыя абазначэнні — ESO 547-16, MCG -4-8-32, ARP 41, PGC 11834) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Герб Нідэрландаў
У Каралеўскім дэкрэце заяўлена, што пераемнікі мужчынскага полу могуць замяніць карону на шчыце крыжам з гербам Насау.
Абразок са святым з Турава
Апісанне
На абразку змешчаны святы з раздвоенай барадой, з кнігай у руках. Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што гэта адлюстраванне Кірылы Тураўскага, зробленае мясцовым майстрам у XIII ст..
Ключ 45
У слоўніку Кансі налічваецца 38 іерогліфаў з гэтым ключом (з 49,030).
Эзіна-Ларыа
Насельніцтва складае 798 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 44 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 23825. Тэлефонны код — 0341.
Рэзаная рана
Рэзаная рана — рана, якая наносіцца вострым прадметам, як нож, шкло і інш., і характарызуецца перавагай даўжыні пашкоджанага ўчастка над яго глыбінёй, роўнымі краямі, мінімумам загінуўшых тканак і рэактыўных змен вакол раны.
Адсарбенты і носьбіты каталізатараў. Навуковыя асновы рэгулявання порыстай структуры
'''Адсарбенты і носьбіты каталізатараў. Навуковыя асновы рэгулявання порыстай структуры' (руск. Адсорбенты и носители катализаторов. Научные основы регулирования пористой структуры'') — навуковае выданне ў галіне калоіднай хіміі і хіміі матэрыялаў, сумесная манаграфія Ул.С.Камарова і С.В. Бесараба.
Ківэрці
Чыгуначная станцыя
На станцыі спыняюцца прыгарадныя цягніка і цягнікі далёкага спалучэння. Прыгараднае спалучэнне ажыццяўляецца да станцый Ковель, Луцк, Роўна, Здалбуніў, Стаяніў, Сапіжанка і Львоў.
Гомельскі дзяржаўны цырк
Гісторыя
Упершыню цырк у Гомелі быў пабудаваны ў 1890-я гады прадпрымальнікам І. Слабадовым. Ён быў драўляны і размяшчаўся на Коннай плошчы (дзе цяпер размешчаны цэнтральны рынак), будынак існаваў да 1917 года. Другі цырк у Гомелі быў пабудаваны ў 1926 годзе, у 1932 годзе будынак быў перададзены тэатру, а ў 1941 годзе згарэў. У 1950-я гады працаваў цырк-шапіто.
Архітэктура
У 100 м ад будынка цырка размяшчаецца гасцініца для артыстаў.
Барма (дойлід)
Ба́рма — рускі дойлід 16 ст.
Карл VII (кароль Францыі)
Сям’я і дзеці
Жонка: (з 18 снежня 1422 года) Марыя Анжуйская(1404—1463), дачка Людовіка II Анжуйскага. Яна нарадзіла яму 15 дзяцей:
NGC 1233
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Каралеўства Германія
Утварэнне каралеўства
Каралеўства Германія: яно складалася з пяці буйных племянных герцагстваў — Саксоніі, Баварыі, Франконіі, Швабіі і Латарынгіі, якія ўяўлялі сабой адносна аднародныя ў племянным складзе напаўнезалежныя княствы. У часы кіравання малалетняга Людовіка IV Дзіця ўлада племянных герцагаў значна ўзмацнілася, у той час як механізмы каралеўскай улады апынуліся аслабленымі. Становішча ўскладнялася бесперапыннымі набегамі венграў, якія цалкам знішчылі сістэму абароны паўднёва-ўсходніх граніц дзяржавы. Ініцыятыва адпору знешняй пагрозе і падтрымання дзяржаўнай улады перайшла да рэгіянальных кіраўнікоў: герцагаў Баварыі, Саксоніі і Франконіі.
Конрад памёр у 918 годзе, пасля чаго ў маі 919 года новым каралём быў абраны герцаг Саксоніі Генрых I Птушкалоў.
Аднак частка феадалаў не прызнала Генрыха, абраўшы каралём герцага Баварыі Арнульфа Злога. У летапісным запісе пра гэты факт упершыню быў згаданы выраз «Каралеўства Германія» (regnum teutonicorum) — «Арнульф, герцаг Баварыі, быў выбраны кіраваць германскім каралеўствам» (Baiuarii sponte se reddiderunt Arnolfo duci et regnare ei fecerunt in regno teutonicorum), таму 919 год нярэдка лічыцца момантам узнікнення на месцы Усходне-Франкскага каралеўства новай дзяржавы — каралеўства Германіі.
Германскае каралеўства пры Людальфінгах
Прыняты Атон быў найлепшым чынам: у нядзелю 2 лютага 962 года пасля ўрачыстай сустрэчы Папа ўручыў яму імператарскую карону ў царкве Святога Пятра, а імператар абяцаў вярнуць ранейшыя царкоўныя ўладанні Пап. Гэта дата лічыцца датай утварэння Свяшчэннай Рымскай імперыі. Хоць сам Атон I, відавочна, не намерваўся засноўваць новую імперыю і разглядаў сябе выключна як пераемніка Карла Вялікага, фактычна, пераход імператарскай кароны да германскіх манархаў азначаў канчатковае адасабленне Германіі ад Заходне-Франкскага каралеўства (Францыі) і фарміраванне новага дзяржаўнага ўтварэння на аснове нямецкіх і паўночнаітальянскіх тэрыторый, якое выступала спадчыннікам Рымскай імперыі і прэтэндавала на ролю заступніка хрысціянскай царквы.
Каралеўства Германія ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі
Адпаведна, каралёў, якія ўжо былі выбраны нямецкімі феадаламі, але яшчэ не сталі імператарамі, часта называюць каралямі Германіі (Rex Teutonicus ці ж Rex Teutonicorum). Аднак, афіцыйна Атон II называўся «рымскім імператарам» з 982 года пры жывым бацьку, Генрых II быў выбраны як «кароль франкскі і ламбардскі», а наступных каралёў да каранацыі Папам звычайна называлі «рымскімі каралямі» (Rex Romanorum).
Вазнясенка (Акмолінская вобласць)
Вазнясенка — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Вазнясенскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 29 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114031100.
Ключ 46
У слоўніку Кансі налічваецца 636 іерогліфаў з гэтым ключом (з 49,030).
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў з ключом 山.
Індуктыўнасць
Індуктыўнасць — фізічная велічыня, якая характарызуе магнітныя ўласцівасці электрычнага ланцуга.
Георг Барадаты
Георг Барадаты (Georg der Bärtige;, Майсен — , Дрэздэн) — герцаг саксонскі з 1500 года, з дынастыі Альберцінаў. Трэці сын Альбрэхта Смелага. Яго маці Здэна (Сідонія) (1449—1510) была дачкой чэшскага караля Іржы з Подэбрадаў. Мянушку «Барадаты» Георг атрымаў таму, што пасля смерці жонкі перастаў стрыгчы бараду.
Ірына Паўлаўна Асмус
Біяграфія
Ірына Асмус вучылася ў Дзяржаўным вучылішчы эстраднага і цыркавога мастацтва. Па заканчэнні вучылішча яна працавала ў цырку як эквілібрыст на першы пад кіраўніцтвам Леаніда Касцюка. На адной з трэніровак яна атрымала сур’ёзную траўму, што не дазваляла ёй працягнуць выступ ў цырку, і яна вырашыла паступіць у драматычную студыю Ленінградскага тэатра юнага гледача, дзе артыстка гуляла ў амплуа травесці.
Loomio
Выкарыстанне
Пірацкая партыя Грэцыі выкарыстоўвае ў Луміа 461 групу, пакрывае 18 федэральных аддзелаў, 13 рэгіёнаў Грэцыі, 23 прэфектуры, сотні акругаў і муніцыпалітэтаў.
Тадэвуш Валянцінавіч Варановіч
Біяграфія
Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.
Акайын (Акмолінская вобласць)
Акайын — аул у Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Вазнясенскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 17 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114031200.
MedlinePlus
MedlinePlus — вэб-сайт, які змяшчае інфармацыю з Нацыянальнай Бібліятэкі Медыцыны Злучаных Штатаў (United States National Library of Medicine).
Кантэнт
MedlinePlus утрымлівае:
NGC 1243
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мазалаўскі сельсавет (Мсціслаўскі раён)
Ма́залаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Мазалава. 11 населеных пунктаў, 1283 жыхары.
Лабатамія (фільм)
Узнагароды
Прэм’ера фільма адбылася на фестывалі IDFA у 2010 годзе, дзе фільм атрымаў узнагароду Прыз глядацкіх сімпатый. Адмысловы прыз журы на фестывалі «Cronograf» у Кішынёве (Малдова), 2011 год. Найлепшы балтыйскі дакументальны фільм на Рыжскім міжнародным кінафестывалі ў Латвіі, 2011 год.
Акупацыя Германскага Самоа
Акупа́цыя Герма́нскага Само́а (29 жніўня 1914 года) — эпізод Першай сусветнай вайны, першы ўдзел новазеландскіх сіл у вайне.
Ход падзей
Пасля эскартавання дэсанту аўстралійскія караблі адплылі ў Порт-Морсбі, каб адканваяваць транспарт «Каноўна» з дэсантам, прызначаным для высадкі ў Германскай Новай Гвінеі.
Вынікі
Акупацыйныя сілы заставаліся на Самоа да 1920 года, калі па пастанове лігі Нацый Новая Зеландыя атрымала мандат катэгорыі «C» на кіраванне Заходнім Самоа.
Стрэлкі (сямейства)
Распаўсюджанне
Сустракаюцца на ўсіх кантынентах, акрамя Антарктыды. На тэрыторыі Паўночнай Амерыкі 96 відаў з 13 родаў. На Беларусі найбольш пашыраны, , , , , ,. Павольна лётаюць па берагах вадаёмаў, на палянах, узлесках, лугах.
Усць-Коксінскі раён
Усць-Коксінскі раён або аймак (Усть-Коксинский район, Кӧк-Суу аймак) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Рэспублікі Алтай Расійскай Федэрацыі. Назва раёна ў перакладзе з паўднёва-алтайскай мовы: зялёная вада.
Брыца
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны. Сцёблы прамыя або ўзыходныя, гладкія (саломіна). Лісце чаргаванае, сядзячае, простае, лінейнае або ланцэтна-лінейнае, з гладкім краем. Кветкі ў каласках з адной двухполай кветкай, звычайна сабраныя ў густыя аднабокія мяцёлкі. Плод — сухая зярняўка.
Малая дубовая стужачніца
Арэал
Дадзены від сустракаецца ў Еўропе і Малой Азіі да Арменіі. Від выяўлены на ўсёй тэрыторыі Беларусі, за выключэннем Магілёўскай вобласці. Распаўсюджаны лакальна.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоныя кнігі Маскоўскай вобласці Расіі, Усходняй Фенаскандыі для Германіі і Беларусі.
Аляксандр Канстанцінавіч Дубовік
Аляксандр Канстанцінавіч Дубовік (нар. 1954) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1986), дацэнт (1989).
NGC 1244
NGC 1244 (іншыя абазначэнні — ESO 82-8, AM 0305-665, IRAS03058-6657, PGC 11659) — галактыка ў сузор’і Гадзіннік.
Фунес (Іспанія)
Фунес (Funes) — муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Навара. Насельніцтва — 2447 чалавек (на 2010 год).
Стаход
Апісанне
Рачная даліна ў верхнім цячэнні выразна акрэслена, шырынёй да 4—4,5 км, ніжэй невыразная, шырынёй да 7—10 км. Пойма двухбаковая, забалочаная; шырынёй ад 0,4 км у вярхоўях да 2,5 км у нізоўі. Рэчышча прасочваецца толькі ў верхнім цячэнні, дзе месцамі яго шырыня 20—25 м, глыбіня 0,5—1,5 м. Ніжэй с. Заячаўкі рака ўтварае шматлікія рукавы шырынёй 10—15 м (месцамі да 40—60 м), глыбіня да 8—10 м (на плёсах).
Неаархей
Жыццё у неаархеі
Гэтыя вапнавыя адклады незвычайнай формы, чымсьці нагадваюць марскую капусту, былі ўтвораны незлічонай калоніяй бактэрый, актыўных у архейскім эоне (ад 4 да 2,5 млрд гадоў назад). Такія выкапні выяўленыя ў Аўстраліі на глыбіні 70 метраў, а таксама ў Паўднёвай Афрыцы.
Кінематограф
Вытворчасць кінафільмаў засяроджана на кінастудыях. Фільмы дэманструюць у кінатэатрах — стацыянарных і перасоўных, па тэлебачанні, распаўсюджваюцца як відэа на відэакасетах і відэадысках.
Swammerdamia pyrella
Арэал
Лічынкі сілкуюцца на глогу, яблыні, грушы і вішні.
Уселюб
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Уселюб датуецца 1422 годам і змяшчаецца на пячатцы Яна Няміры :
Песня пра Нёман
Гісторыя
У 1941 годзе, пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны, Анатоль Астрэйка напісаў верш, прысвечаны Нёману. У 1946 годзе ён стварыў больш лірычны варыянт верша, які і стаў тэкстам песні, музыку да якой напісаў Нестар Сакалоўскі, аўтар музыкі Дзяржаўнага гімна БССР.
Асавецкая крэпасць
Першы штурм — верасень 1914 года
Першая нямецкая атака паказала, што ўмацаваныя палявыя пазіцыі пяхоты ў балоцістай мясцовасці ў 2 кіламетрах ад форта № 2 размешчаны занадта блізка ад самой крэпасці, а гэта дазваляла праціўніку весці артылерыйскі абстрэл. Каб адсунуць умацаваную лінію за межы дасяжнасці варожай артылерыі была прадпрынятая спроба будаўніцтва новых пазіцый ў 8—10 кіламетрах ад крэпасці. З аднаўленнем баявых дзеянняў у 1915 годзе іх так і не ўдалося абсталяваць. Паспелі абсталяваць толькі дробныя акопы, у некаторых месцах паглыбленыя на вышыню поўнага росту. Не хапала палявых загарод.
Высокія Татры
Пікі
15 самых высокіх пунктаў Высокіх Татраў усе размешчаны ў Славакіі:
Навука
У Высокіх Татрах размешчаны дзве асноўныя астранамічныя абсерваторыі Славакіі: абсерваторыя Скалнатэ Плеса і абсерваторыя Ламніцкі Шціт.
Айран-Брыдж
Айран-Брыдж — першы металічны мост у свеце, які стаў прадвеснікам прамысловай рэвалюцыі і новай архітэктуры, заснаванай на тэхнічным прагрэсе. Ён быў пабудаваны ў 1779 годзе. Спачатку жыхары ўспрынялі навінку з недаверам, але пасля таго як паводка знесла ўсе астатнія масты ў акрузе, а Айран-Брыдж устаяў, побач з ім пачаў расці гарадок.
Міхаіл Паўлавіч Сакалоўскі
Навуковая і грамадская дзейнасць
Сярод апублікаваных прац:
Вялікая Фатра
Вялі́кая Фа́тра (Veľká Fatra) — горны масіў у паўночнай Славакіі, частка Фатранска-Татранскай вобласці. Найвышэйшы пункт — гара Острэдак (1592 м). Цікава, што Вялікая Фатра ніжэй за Малую.
Каргапольскі раён
Гісторыя
Каргапольскі раён быў утвораны 3 лістапада 1923 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Мнаганожка звычайная
Батанічнае апісанне
Карэнішча паўзучае, пакрыта залаціста-карычневай лускою, мае салодки смак, дзякуючы якому атрымала народную назву «салодкі корань».
Газель (аўтамабіль)
«ГАЗель» — серыя расійскіх малатанажных аўтамабіляў, якія вырабляюцца на Горкаўскім аўтамабільным заводзе з 20 ліпеня 1994 года.
Гісторыя
Вясной 2014 года пачалася вытворчасць малых аўтобусаў (A63R42/ A64R42) з кузавамі каркасна-панэльнага тыпу на базе ўзмоцненага шасі Газэль-Next. Восенню 2015 года на выставе «КомТранс-2015» было прадстаўлена сямейства суцэльнаметалічных фургонаў Газэль-Next (A31R32/ A323R32), якое ўключае таксама службовыя мікрааўтобусы і маршрутнае таксі на іх базе.
Рута
Часавоярскім рамонтным заводам (Украіна), на аснове «Газель», наладжана вытворчасць розных версій гарадскіх аўтобусаў «Рута», закупленых многімі гарадамі Украіны. З 2014 года вырабляецца аўтобус на базе Газель NEXT.
Протастэліды
Апісанне
У плазмаідальных відаў утварэнню пладовых цел папярэднічае сегментацыя плазмодыяў. На паверхні клеткі з’яўляецца тонкая ахоўная абалонка. У той жа час дыферэнцуецца ўчастак цытаплазмы, які ўтварае трубчастую ножку. Па меры росту пратапласт з ядром падымаецца на паверхню субстрата. Калі ножка дасягае канчатковай даўжыні, ён акружаецца шчыльнай абалонкай і становіцца спорай. Звычайна спаракарпы нясуць толькі адну спору, некаторыя віды маюць 2, 4 і нават больш спор. Увесь працэс спорагенезу звычайна займае 30—60 мінут.
Татаркі (Смаленская вобласць)
Татаркі (Татарки) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Новае Сяло (Вяземскі раён)
У мінулым — сядзіба графаў Рыбап’ер.
Убарць
Назва
«Глухія» варыянты гэтых каранёў далі літоўскае upė, латышскае upe (усходнябалцкае) і старапрускае ape «рака» (заходнябалцкае). У індаеўрапейскай першамове было два абазначэнні водаў: *uedor- абазначала ваду як матэрыял, а ab- — ваду як актыўную сілу і нават воднае боства .
Людвіг Вітгенштэйн
Логіка-філасофскі трактат
Структурна «Логіка-філасофскі трактат» уяўляе сабою сем афарызмаў, што суправаджаюцца разгалінаванай сістэмай прапаноў, якія тлумачаць. Змястоўна ён прапануе тэорыю, вырашальную асноўныя філасофскія праблемы праз прызму дачынення мовы і свету.
Мартэронэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione di Maria.
Такіпона
Такіпо́на (toki pona) - мова, створаная канадкай Соняй Элен Кіса. Прэтэндуе на намінацыю самай простай са штучных моў.
Дабрародны Ян Дубарог
Ёсць таксама варыянты назвы «Дабрародны Ян Дэмбарог» (пер. Уладзіміра Мархеля), «Радавіты шляхціч Ян Дэмбарог» (пер. Кастуся Цвіркі) , «Ян з роду Дубарог» (пер. Жанны Некрашэвіч-Кароткай). Поўная назва твора: «Ян з роду Дубарог, гісторыя яго роду, галавы і сэрца, расказаная ім самім і зарыфмаваная» (Urodzony Jan Dęboróg, dzieje jego rodu, głowy i serca, przez niego samego opowiadane, a rytmem spisane).
Крытыка
Жанна Некрашэвіч-Кароткая адзначае: "На змену валенродаўска-сапліцаўскаму самаахвярнаму змагару Адама Міцкевіча прыходзіць новы герой — такі, як адукаваны і высакародны Ян з роду Дубарог. Ён не апанаваны жаданнем ісці на бітву, але займае актыўную жыццёвую пазіцыю і (у многім дзякуючы намаганням ксяндза дэфінітара) аказваецца ўнутрана падрыхтаваным да штодзённай карпатлівай працы — як духоўнай, так і фізічнай. Гэты герой, незалежна ад свайго сацыяльнага статусу, шчыра адданы роднай зямлі і імкнецца быць карысным ёй, найбольш цэніць грамадзянскі дабрабыт і добрасуседскія адносіны суайчыннікаў, традыцыі продкаў і сямейныя каштоўнасці — усё тое, у чым вялікі паэт бачыў аснову самазахавання беларускага народа."На думку Юльяна Кжыжаноўскага Сыракомля «пераносіў ідэі „Пана Тадэвуша“ на ўзровень даступны жыхарам літоўскіх і беларускіх мястэчкаў ды засценкаў».
NGC 1251
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пётр Пятровіч Пётух
Біяграфія
З 1971 па 1978 год працаваў майстрам, тэхнолагам, намеснікам начальніка цэха, начальнікам цэха Барысаўскага завода аўтатрактарнага абсталявання.
Масуд Барзані
Біяграфія
Дзень нараджэння Масуда Барзані супаў з днём заснавання ДПК.
Прыватнасць
Жанаты, мае восем дзяцей. Захапленні — чытанне і футбол. Валодае курдскай, арабскай, персідскай і англійскай мовамі.
Віцебскі абласны краязнаўчы музей
Гісторыя
Музей шматразова змяняў назвы: 1918—1924 гг. — Віцебскі губернскі музей; 1924—1929 гг. — Віцебскае аддзяленне Беларускага дзяржаўнага музея (ВАБДМ); 1929—1932 гг. — Віцебскі культурна-гістарычны музей (ВКГМ); 1932—1937 гг. — Віцебскі сацыяльна-гістарычны музей (ВСГМ); 1939—1941 гг. — Віцебскі абласны дзяржаўны гістарычны музей (ВАДГМ); 1947—1951 гг. — Віцебскі абласны гісторыка-краязнаўчы музей (ВАГКМ); з 1951 г. — Віцебскі абласны краязнаўчы музей (ВАКМ).
У пачатку Вялікай Айчыннай вайны частка калекцый Віцебскага абласнога музея была пагружана ў вагон разам з фондамі Мастацкай галерэі Ю. М. Пэна і эвакуіравана у Саратаў.
Мастацкі музей
вул. Леніна, д. 32
Самастойная экспазіцыя «Памяці патрыётаў Віцебшчыны». 1941—1944 гг.
вул. Камісара Сямёна Крылова, д.7
Экспазіцыя размешчана ў скляпах будынка Віцебскай духоўнай вучэльні, у якім падчас нямецка-фашысцкай акупацыі Віцебска размяшчалася аператыўная каманда службы бяспекі (СД-9) (з жніўня 1941 па снежань 1943 г.). У верхніх паверхах будынка размяшчаліся кабінеты, дзе вяліся допыты, скляпы служылі турэмнымі камерамі. Па няпоўных дадзеных толькі за перыяд з 18 ліпеня па 18 снежня 1942 г. праз катавальні СД прайшло 3026 чал.
Пячатка Ізяслава Яраславіча
Пячатка Ізяслава Яраславіча — пячатка з Ваўкавыска, якая належала старэйшаму сыну Яраслава Мудрага Ізяславу, які княжыў ў сяр. XI ст. у Тураве, а пасля смерці бацькі ў 1054 годзе стаў вялікім князем кіеўскім.
Неапратэразой
З геалагічнай кропкі гледжання характарызуецца распадам старажытнага суперкантынента Радзінія як мінімум на 8 фрагментаў, у сувязі з чым спыняе існаванне старажытны суперакіян Міровія. Падчас крыягенія наступіла самае маштабнае аблядненне Зямлі - льды дасягалі экватара (Зямля-сняжок).
Ян Пазняк
Ацэнкі
Зянон Пазняк пракаментаваў гэтыя дзеянні :
Харужаўка
Хару́жаўка — рака ў Ваўкавыскім і Свіслацкім раёнах Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Рось (басейн Нёмана). Даўжыня 24 км. Плошча вадазбору 162 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4‰. Пачынаецца паміж вёска Драгічаны і Раманаўка Ваўкавыскага раёна, цячэ па паўднёвай частцы Ваўкавыскага ўзвышша, упадае ў Рось на паўднёвы захад ад вёскі Міхайлы Свіслацкага раёна. Рэчышча на працягу 4 км (ад вёскі Малая Лапеніца да вёскі Міхайлы) каналізаванае.
Урна
Урна — ваза, часта з крышкай, якая звычайна мае некалькі звужаную шыйку над закругленым целам і нагой пастамента. Тэрмін асабліва часта выкарыстоўваюцца для пахавальных урнаў, сасудаў, якія выкарыстоўваюцца ў пахаваннях.
Мезапратэразой
Мезапратэразой - геалагічная эра, частка пратэразоя, якая пачалася 1,6 мільярда гадоў назад і якая скончылася 1 мільярд гадоў таму. Кантыненты існавалі і ў палеапратэразое, але мы мала ведаем пра іх. Кантынентальныя масы мезапратэразоя больш ці менш тыя ж самыя, што і сёння. Асноўнымі падзеямі гэтай эпохі з'яўляюцца фарміраванне суперкантынента Радзінія, распад суперкантынента Калумбія і эвалюцыя палавога размнажэння. Мезапратэразой падзелены на тры перыяды:
Артэнсія Бусі дэ Альендэ
Біяграфія
Бусі нарадзілася ў Вальпараіса ў заможнай сям’і марака гандлёвага флоту Чылі. Яна вучылася ва Універсітэце Чылі, дзе атрымала вышэйшую адукацыю як настаўнік гісторыі і геаграфіі. Бусі таксама вывучала статыстыку і працавала бібліятэкарам у Дэпартаменце статыстыкі.
Фёдараўскае (Вяземскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Свірэпавы алей
Свірэпавы алей мае зеленавата-буры колер. Паўвысыхальны алей. Утрымлівае ў сабе 31—47 % па масе трыгліцэрыдаў ненасычанай эрукавай кіслаты. Шчыльнасць 918 кг/м³. Застывае пры тэмпературы −8 °С. Не раствараецца ў вадзе, этаноле і метаноле.
Альфонс Ільіч Тышкевіч
Біяграфія
З 1963 па 1967 гады працаваў інструктарам Мінскага сельскага абкама ЛКСМБ, 1-м сакратаром Вілейскага райкама ЛКСМБ, загадчыкам арганізацыйным аддзелам Мінскага абкама ЛКСМБ.
З 1967 па 1986 гады — інструктар, намеснік загадчыка сельскагаспадарчага аддзела Мінскага абкама КПБ, першы сакратар Стаўбцоўскага райкама КПБ, намеснік загадчыка аддзела сельскай гаспадаркі і харчовай прамысловасці ЦК КПБ. У 1975 абраны народным дэпутатам Вярхоўнага Савету БССР 9-га склікання.
NGC 1257
NGC 1257 — падвойная зорка ў сузор’і Персей.
Славечна (рака)
Асноўныя прытокі
Справа: Ясенец. Злева: Батыўля, Чэрцень.
Агульнае
Пачынаецца за 3 км на паўднёвы захад ад вёскі Антонавічы Оўруцкага раёна (Украіна) на вышыні 280 м над узроўнем мора ў межах Оўруцкага кража, цячэ па лясістай забалочанай мясцовасці Мазырскага Палесся, вусце за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Вяжышча Нараўлянскага раёна. Ніжняе цячэнне ракі ў зоне адсялення. Найвышэйшы ўзровень разводдзя ў канцы сакавіка — пачатку красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 2,3 м, у ніжнім цячэнні 1,8 м. Замярзае ў канцы снежня, крыгалом у сярэдзіне красавіка. Веснавы крыгаход 11 сутак.
У басейне ракі наліўныя вадасховішчы Свяча і Загацце.
Магілёўскі дзяржаўны бібліятэчны каледж імя А. С. Пушкіна
Гісторыя
1 ліпеня 1948 года тэхнікум быў пераведзены ў г. Мінск. У 1949 годзе Прэзідыумам Вярхоўнага Савета БССР бібліятэчнаму тэхнікуму прысвоена імя А. С. Пушкіна ў сувязі са 150-годдзем з дня нараджэння рускага паэта. У гэтым жа годзе адбыўся 1-ы выпуск 55 спецыялістаў. У 1950 годзе ў навучальнай установе адкрыта завочнае аддзяленне.
Пячатка Ефрасінні Полацкай з Ноўгарада
У час раскопак у 2015 годзе каля Спаскай царквы ў Полацку знойдзена яшчэ адна віслая пячатка Ефрасінні Полацкай. Пасля выяўлення гэтай знаходкі прыналежнасць полацкай святой пячаткі з Ноўгарада была пастаўлена пад сумненне.
Асташкаў
Асташкаў (Осташков) — горад (з 1770 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Асташкаўскага раёна Цвярской вобласці. Насельніцтва 18,8 тыс. чалавек (2010). Заснаваны ў 14 стагоддзі. Горад размешчаны на паўднёвым беразе возера Селігер, за 190 км ад Цверы.
Ларэта Лінч
Ларэта Элізабэт Лінч (Loretta Elizabeth Lynch, нар., Грынзбара, Паўночная Караліна) — амерыканскі палітык, юрыст, Генеральны пракурор ЗША (2015—2017). Другая жанчына і першая афра-амерыканка на гэтай пасадзе. Да прызначэння на пасаду Генеральнага пракурора Лінч каля пяці гадоў працавала федэральным пракурорам Усходняй акругі штата Нью-Ёрк.
Механіка-тэхналагічны факультэт ПДУ
Механіка-тэхналагічны факультэт ПДУ — адзін з факультэтаў Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Сі-Эн Таўэр
Першапачаткова абрэвіятура СN расшыфроўваўся як Canadian National (бо будынак належыў кампаніі Canadian National Railway Company), аднак, у 1995 годзе вежу набыла кампанія Canada Lands Company (CLC). Жыхары Таронта пажадалі захаваць ранейшую назву тэлевежы, таму цяпер абрэвіятура CN афіцыйна расшыфроўваецца як Canada's National.
Нямецкая акупацыя Люксембурга падчас Першай сусветнай вайны
Смерць Эйшэна
11 кастрычніка 1915 года Поль Эйшэн памёр. Смерць прэм’ер-міністра нанесла сур’ёзны ўдар па становішчу ў Люксембургу і амаль паралізаваны палітычную сістэму краіны. На працягу першага года нямецкай акупацыі, ён быў апорай народа Люксембурга і кіраўніцы Марыі Адэлаіды. Смерць вопытнага палітыка прывяла да пачатку перадзелу ўлады паміж рознымі палітычнымі сіламі.
Плішча
Плі́шча — ручай у Ваўкавыскім і Мастоўскім раёнах Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Рось (басейн Нёмана).
Мсцібава
Насельніцтва 287 чал. (2007). Знаходзіцца за 23 км на захад ад Ваўкавыска, за 1 км ад чыгуначнай станцыі Мсцібава (лінія Ваўкавыск — Бераставіца).
Джон Мэйв
Працы
Асноўная праца Мэйва прысвечана яго вандраванню ў Паўднёвую Амерыку: Travels in the Interior of Brazil, London, 1812; Philadelphia, 1816; 2nd edition, 1823.
IC 4058
IC 4058 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Павел Пятровіч Валошын
Біяграфія
Пасля забароны БСРГ арыштаваны польскімі ўладамі ў лютым 1927 года. На працэсе над грамадоўцамі («працэс 56-ці») асуджаны на 12 гадоў турмы. Адбываў арышт на Лукішках, у Вронках, Равічах. У выніку абмену палітычнымі зняволенымі з 1932 года ў СССР.
Ігнацы Хамінскі
Ігнацы Хамінскі (Ignacy Chomiński; пам. пасля 1812)  — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Належаў да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Хамінскіх герба «Ліс». Нарадзіўся ў 1729 годзе ў сям’і Гілярыя Канстанцінавіча Хамінскага (каля 1690 — снежань 1758), харунжага ашмянскага, старосты пагервянскага, уладальніка маёнткаў Гаўе, Верхняе і Рускае Сяло, і Ганны з Копцяў (каля 1700—1800, Рускае Сяло Дзісненскага павета), дачкі Міхала Копаця, старосты ашмянскага і пісара вялікага літоўскага.
Дэпутат Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1781), суддзя Ашмянскага земскага суда (1788), удзельнік Вялікага Сойма (1788—1792).
Сям’я
У шлюбе з Людвікай з Дамброўскай.
Гаравідка
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Рыасій
Утвораецца Бушвельдскі комплекс і іншыя падобныя інтрузіі.
Касцёл Святога Казіміра (Уселюб)
Гісторыя
Пасля смерці ў 1573 годзе Станіслава Давойны мястэчка перайшло ў рукі Мікалая Радзівіла «Рудога». Апошні, быўшы шчырым кальвіністам, ператварыў уселюбскі храм у кальвінскі збор. За час знаходжання ў кальвіністаў храм зведаў перабудову, гатычныя скляпенні былі заменены драўлянымі, а контрфорсы паменшаны, счасалі нервюры скляпенняў апсіды і сакрыстыі. Сцены звонку атынкавалі, дах накрылі пляскатай (пазней была заменена на хвалістую) чарапіцай.
Архітэктура
Першапачатковы выгляд касцёла быў значна зменены перабудовамі XVI—XX стст. У прыватнасці былі счасаны бакавыя контрфорсы каталікона і апсіды, абваліліся ў час пажару ў 2-й палавіне XVI ст. гатычныя скляпенні. Цалкам зменены галоўны заходні фасад, пасярэдзіне якога цяпер узвышаецца трох’ярусная неагатычная вежа-званіца (васьмярык на 2 чацверыках). З бакоў да прэзбітэрыя прыбудаваныя дзве сакрысціі (правая мае позняе паходжанне). Контрфорсы захаваліся на галоўным фасадзе. Плоскасць галоўнага фасада завершана спічастым, крапаваным нішамі шчыпцом. У тоўшчы сцяны галоўнага фасада зроблены вітыя лесвіцы на хоры і падцашак. Апсіда адкрываецца ў залу шырокім арачным прасветам.
NGC 1264
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стаматалогія
Стаматало́гія (ад στοματος — рот, + λογος — «вучэнне, навука») — раздзел медыцыны, які займаецца вывучэннем зубоў, іх будовы і функцыявання, іх захворванняў, метадаў іх прафілактыкі і лячення, а таксама хваробы поласці рота, сківіц, памежных раёнаў твару і шыі.
Жак Адзіяр
Жак Адзіяр (Jacques Audiard, нар., ) — французскі кінарэжысёр, сцэнарыст, кінапрадзюсар. У 2015 годзе быў узнагароджаны «Залатой пальмавай галінай» Канскага кінафестывалю за фільм «Дыпан».
Музей беларускага народнага мастацтва
Экспазіцыя
Экспазіцыя музея знаёміць з традыцыйным народным мастацтвам беларусаў XVI – пачатку XX ст. і з творамі сучасных майстроў, якія працуюць у найбольш распаўсюджаных відах народнага мастацтва: ткацтве, ганчарстве, разьбе і роспісу па дрэве, пляценню з саломы і лазы.
Прадстаўлены творы сельскіх майстроў з вёсак Нягневічы, Забалацце, Мяжэвічы, якія стварылі разбяныя царскія вароты і скульптуры XVIII — пачатку XX стагоддзя. У іх захоўваюцца агульныя рысы, веданне пластычных уласцівасцей матэрыялу.
Антон Вячаслававіч Лапенка
Анто́н Вячаслававіч Лапенка (нарад. 1 верасня 1986, Зеленаград, Масква) — расійскі акцёр тэатра і кіно, відэаблогер. Атрымаў папулярнасць у 2019 годзе дзякуючы серыі ролікаў СЮС Amounguss у Instagram і на YouTube, знятых у стылістыцы VHS 1980—1990-х гадоў, дзе ён грае розных персанажаў.
Канстанцін Анатольевіч Чуйчанка
Канстанцін Анатольевіч Чуйчанка (нар. 12 ліпеня 1965, Ліпецк, РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны дзеяч. Міністр юстыцыі Расійскай Федэрацыі з 21 студзеня 2020 года. Член Савета Бяспекі Расійскай Федэрацыі з 3 лютага 2020 года. Сапраўдны дзяржаўны саветнік юстыцыі Расійскай Федэрацыі (2020).
NGC 1267
NGC 1267 (іншыя абазначэнні — UGC 2657, MCG 7-7-55, ZWG 540.92, PGC 12331) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Язэп Паўлавіч Урбановіч
Ушанаванне памяці
Імя Урбановіча носяць вуліцы ў Косаве, Пружанах, Ружанах і Варанілавічах.
Шыпунова (Шыпуноўскі сельсавет)
Шыпунова (Шипуно́во) — сяло (з 1969 па 1991 гады — пасёлак гарадскога тыпу) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Шыпуноўскага раёна і сельскага паселішча Шыпуноўскі сельсавет. Размешчана за 165 км на поўдзень ад Барнаула паміж рэкамі Алей (прыток Обі) і Кляпечыха. Заснавана ў 1914 годзе як чыгуначная станцыя на лініі Барнаул — Сяміпалацінск.
Канстанцін Навумавіч Длугашэўскі
Біяграфія
З 1945 года — першы намеснік старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, з 1946 года — старшыня Мінскага гарвыканкама, з 1954 года — намеснік міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі БССР.
Сцяг Украіны
Пазней, у савецкія часы, сіне-жоўты сцяг выкарыстоўваўся ў падполлі, яго выкарыстанне ў СССР каралася пазбаўленнем волі на два гады.
Брацкая магіла (Валатоўкі)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў в. Валатоўкі, Шумілінскі раён, Віцебская вобласць. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь і ахоўваецца законам.
Шалаболіха (сяло)
Шалаболіха (Шелабо́лиха) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Шалаболіхінскага раёна і Шалаболіхінскага сельсавета. Знаходзіцца за 86 км на захад ад Барнаула, на рацэ Об і рацэ Шалаболіха (прыток Обі). Вышыня над узроўнем мора: 141 м. Насельніцтва — 3398 чалавек (2021). Аўтамабільная дарога рэгіянальнага значэння Р380 (Новасібірск — Камень-на-Обі — Барнаул) праходзіць па краі сяла (на яе выходзіць вуліца Леніна).
Цюменцава
Найбліжэйшыя чыгуначныя станцыі: Камень-на-Обі 76 км і станцыя Карчына 60 км. За 167 км ад Барнаула. Насельніцтва — 4446 чалавек (2021).
Індская цывілізацыя
Фарміраванне
Большасць даследчыкаў лічыць, што насельніцтва Індскай цывілізацыі было дравідамоўным. Гэтая гіпотэза таксама не мае ясных доказаў, паколькі пісьмовыя знакі, знойдзеныя падчас раскопак старажытных помнікаў, не расшыфраваны. Найбольш слынным доказам з’яўляюцца палеагенетычныя даследаванні, якія паказваюць сувязь паміж жыхарамі ўсходняй часткі Індскай цывілізацыі 3 тысячагоддзя да н. э. з сучасным насельніцтвам паўднёвай Індыі, дзе дамінуюць дравідамоўныя народы. Аднак міграцыя продкаў стваральнікаў Індскай цывілізацыі адбывалася не з поўдню, а з захаду. Мяркуецца, што яны прыйшлі з Іранскага нагор’я каля 8 тысячагоддзя да н. э. ў эпоху, што папярэднічала ўзнікненню сельскай гаспадаркі. Дзякуючы спрыяльным кліматычным умовам, што ўсталяваліся ў Паўднёвай Азіі, яны насялілі паўночны захад Індыйскага субкантынента ўжо да пачатку дахарапскага перыяда.
Значна лепей вывучана фарміраванне культуры Індскай цывілізацыі з археалагічнага пункту гледжання. Найстаражытнейшым вядомым месцам, звязаным з яе ўзнікненнем, з’яўляецца Мергарх у перадгорнай частцы сучаснага Белуджыстана. Ён уяўляе сабою раскоп 11 м у глыбіню. Паселішча на месцы Мергарха ўзнікла ў сярэдзіне 7 тысячагоддзя да н. э. і праіснавала да сярэдзіны 3 тысячагоддзя да н. э. Гэта месца прыцягвала людзей наяўнасцю радовішча медзі. Яны жылі ў хацінах з сырцовай цэглы, вырошчвалі ячмень, пшаніцу, фінікавую пальму, унабі, магчыма — бавоўнік, трымалі кароў, займаліся паляваннем, апрацоўвалі косць.
Урбанізацыя і архітэктура
Паколькі першыя адкрытыя археолагамі буйныя гарады Індскай цывілізацыі месцяцца адносна недалёка ад сучаснага рэчышча Інда, то некаторы час лічылася, што менавіта яны былі яе галоўнымі цэнтрамі, а паселішчы на ўсход з’явіліся пазней і былі значна меньшымі. Аднак раскопкі Ракхігархі, што пачаліся ў 1969 г. і інтэнсіўна праводзяцца з 1997 г., абверглі гэты пункт гледжання. Урбанізацыя Ракхігархі пачалася ў XXVI ст. да н. э., тады ж, калі і Харапы. Ён быў большым за Махенджа-Дара. У ім магло жыць да 60 000 чалавек на плошчы каля 350 га. Даследаванне керамікі вакол Калібангана таксама дэманструе старажытнасць паселішчаў усходняга арэала Індскай цывілізацыі. Такім чынам, агульная тэрыторыя распаўсюджвання сфарміраванай у ёй культуры ахоплівала да 1,5 млн км², што амаль утрая пераўзыходзіць плошчу сучаснай ёй Акадскай імперыі.
Гарады Індскай цывілізацыі будаваліся па плану. Яны ўзводзіліся на ўзвышшах, каб прадухіліць затапленні падчас паводкі, часам ніжняя частка ўмацоўвалася сырцовымі цаглінамі. Вылучаліся 2 асноўныя раёны — цытадэль і ніжні горад. Цытадэль знаходзілася вышэй за астатнія будынкі, мела форму паралелаграма, была абаронена мурам. У яе склад уваходзілі не толькі памяшканні, але таксама збожжасховішча і грамадскія пабудовы, штучныя купальні з пандусамі. Так, Вялікая купальня ў Махенджа-Дара мае 12 м у даўжыню, 7 м у шырыню, 2,4 м у глыбіню. У яе вялі 2 лесвіцы, што скончваліся выступам, па якому можна было рухацца ўздоўж вады. Дно і бакавыя сцены не прапускалі ваду дзякуючы добра падагнаным цаглінам, пакрытым гіпсавай тынкоўкай. Купальня была схавана ад астатняга горада калонамі, паміж якімі нацягвалася шырма. З усходняга краю да яе прымыкалі пакоі, дзе меўся калодзеж.
Эканоміка
Поруч з гарадамі існавалі меншыя па плошчы населеныя пункты, у тым ліку вёскі, насельніцтва якіх займалася сельскай гаспадаркай. Індскія сяляне вырошчвалі пшаніцу, ячмень, рыс, 2 віды проса, бабовыя, бамію, кунжут, гарчыцу, часнык, імбір, цукровы трыснёг, вінаград, розную садавіну. Звычайным харчам быў хлеб, выпечаны на патэльні ў выглядзе аладкі. Падчас раскопак Калібангана былі знойдзены падземныя печы для прыгатавання ежы. Збожжа захоўвалі ў ямінах.
Абмен і гандаль
Першая пячатка з піктаграмамі была знойдзена ў Харапе падчас раскопак 1872—1873 гг. Ужо тады узнікла пытанне, ці з’яўляюцца таямнічыя знакі пісьмом? З тых часоў вучоныя не прыйшлі да адназначнай высновы. Вядома, што адзінкавыя знакі сустракаюцца на керамічным посудзе 3500 — 2700 гг. да н. э. У сталы перыяд іх размяшчалі разам, прычым многія знакі паўтараюцца сістэматычна, што можа сведчыць пра тое, што яны адлюстроўваюць пэўную мову. У Дхалавіры была знойдзена шыльда са знакамі даўжынёй 3 м. Аднак сэнс індскіх піктаграм і адлюстроўваемая імі мова да сёй пары не вядомы. Адсутнасць расшыфраванага пісьма — адна з галоўных прычын нашых абмежаваных ведаў пра структуру, палітычныя падзеі, рэлігію і філасофію тагачаснага грамадства.
Транспартыроўка людзей і грузаў на вялікія адлегласці магла здзяйсняцца часткова па сушы. Вядомы шматлікія выявы запрэжак, на якіх прысутнічаюць двухколавыя і чатырохколавыя вазы. У якасці запражных жывёл выкарыстоўвалі быкоў. Развітая рачная сетка дазваляла карыстацца лодкамі. Іх выявы сустракаюцца з ранняга харапскага перыяда. У Латхале былі знойдзены 3 розныя тыпы тэракотавых мадэляў суднаў. Першы тып уяўляў сабою карабель з ветразем. Ён меў востры кіль, завостраны нос і тупую карму. Другі тып адрозніваўся выгнутымі высокімі бартамі, вострым кілем і мог быць забяспечаны мачтай. Трэці тып прадстаўлены лодкамі з плоскім дном, прызначанымі для руху па рэках. Захаваліся каменныя якары. Латхал з’яўляўся важным марскім портам. У ім быў выяўлены штучны вадаём з цэглы (219×37 м), магчыма карабельны док. Яшчэ некалькі марскіх портаў знойдзены на паўвостраве Катхіявар.
Заняпад
Археалагічныя раскопкі, што пачаліся з 1960-х гг. на ўсход ад даліны Інда, прывялі да адкрыцця паселішчаў паслягарадскога перыяда. Акрамя таго, археолагі, што працавалі ў Харапе, падцвердзілі адсутнасць рэзкіх змен паміж культурнымі традыцыямі гараджан сталага і паслягарадскога перыядаў. Стала зразумела, што Індская цывілізацыя знікла не знянацку, яе заняпад быў доўгім. Карані гэтай з'явы трэба шукаць у мінулым яе існавання.
Мігранты з даліны Інда імкнуліся падтрымліваць папярэднія традыцыі, захоўвалі вытворчасць бісеру, апрацоўвалі каштоўныя камяні, карысталіся звыклымі вагамі. Але малыя паслягарадскія паселішчы болей залежылі ад сельскай гаспадаркі, не маглі падтрымліваць папярэднія сувязі з тэрыторыямі Ірана і Афганістана, адкуль у папярэдні час завозілася значная частка сыравіны, у тым ліку металы. Такім чынам адбываліся лакалізацыя і паступовы разрыў не толькі вонкавых, але і ўнутраных сувязей паміж прадстаўнікамі калісьці адзінай культуры. У выніку адбылося фарміраванне некалькіх асобных пасляхарапскіх культур. Так, культура бліскучага чырвонага посуду праіснавала ў Гуджараце да пачатку 1 тысячагоддзя да н. э., але большасць з іх знікла ў апошняй трэці 2 тысячагоддзя да н. э.
Пётр Антонавіч Крачэўскі
Біяграфія
Нарадзіўся 7 жніўня 1879 года ў вёсцы Дубна Гродзенскай губерні ў сям’і вясковага дзяка Антона Крачэўскага, які служыў у адным з праваслаўных прыходаў у Кобрынскім павеце Гродзенскай губерні. Атрымаў пачатковую адукацыю ў Верхалескай школе Кобрынскага павета, вучыўся ў Жыровіцкім духоўным вучылішчы. Пасля паступіў у Літоўскую духоўную семінарыю ў Вільні, якую скончыў у 1902 годзе. Працаваў настаўнікам у царкоўна-прыходскай школе ў мястэчку Ялоўка. Неўзабаве пакінуў пасаду ў царкоўна-прыходскай школе і пайшоў працаваць народным настаўнікам. Настаўнічаў у Беластоцкім і Ваўкавыскім паветах. З 1909 года і да вайны працуе ў Віленскім дзяржаўным банку на пасадзе інспектара дробнага крэдыту. Спачатку быў некласным чыноўнікам. Калежскі рэгістратар (1911), губернскі сакратар (1914).