cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аўрэліян
Заваяванне Гальскай імперыі
У 274 годзе Аўрэліян вярнуўся ў Рым, дзе атрымаў другое консульства на бягучы год. Потым ён звярнуў увагу на мяцежныя заходнія правінцыі, дзе кіраваў гальскі імператар Тэтрык I з аквітанскімі легіёнамі, які ўзяў у суправіцелі свайго сына, Тэтрыка II. Войска Аўрэліяна моцна скарацілася з-за дзвюх усходніх кампаній, таму магчыма, што гальскія легіёны колькасна пераўзыходзілі яго войска. Насельніцтва Галіі стала пераходзіць на бок рымскага імператара, бачачы, што іх урад не мог спыніць уварванні германскіх плямён і разабрацца з унутранымі беспарадкамі.
Вынікі кіравання
Кіраванне Аўрэліяна доўжылася пяць гадоў, што для таго часу было досыць працяглым тэрмінам. Яго галоўным дасягненнем стала аднаўленне адзінства Рымскай імперыі. Аўтар біяграфіі Аўрэліяна ў «Гісторыі Аўгустаў» піша, што ''час Аўрэліяна быў вельмі шчаслівым. Рымскі народ любіў яго, а сенат, звыш таго, і баяўся''. Аўрэліян быў прыхільнікам строгай дысцыпліны ў арміі і праціўнікам карупцыі сярод чыноўнікаў. Праведзеныя ім рэформы спрыялі стабілізацыі становішча ў дзяржаве. Аўрэліян быў выдатным военачальнікам.
Тацыт, пераемнік Аўрэліяна, лічыў таго выратавальнікам Рыма, і загадаў кожнаму грамадзяніну мець жывапісны партрэт Аўрэліяна.
Вацлаў Ластоўскі (батанік)
Вацлаў Ластоўскі (, Леляканцы, Віленскі павет — ) — батанік, фенолаг і спецыяліст ў галіне сельскагаспадарчых навук.
Катастрофа Іл-20 у Сірыі
Катастрофа Іл-20 у Сірыі — інцыдэнт з паветраным суднам радыёэлектроннай разведкі Іл-20 ПКС РФ са складу авіяцыйнай групы ПКС Расіі ў Сірыі, які адбыўся на тэрыторыі Сірыйскай Арабскай Рэспублікі 17 верасня 2018 года.
Міжнародная рэакцыя
Міністр абароны Расіі Сяргей Шайгу ўсклаў віну на ізраільскі бок.
Крушэнне падводнага апарата «Тытан»
Апісанне апарата
Батыскаф «Тытан», выраблены амерыканскай кампаніяй OceanGate, Inc., з 2021 года выкарыстоўваўся для глыбакаводных апусканняў, у тым ліку да рэшткаў лайнера «Тытанік», патанулага ў 1912 годзе. Цэнтральная частка напорнага корпуса складалася з цыліндрычнай трубы з вугляроднага валакна таўшчынёй сценкі 127 мм (800 слаёў вугляроднага валакна). Дзве паўсферы з тытана закрываюць трубу праз злучальныя дэталі, вырабленыя з таго ж матэрыяла. У пярэднюю паўсферу ўбудаваны ілюмінатар, а задняя паўсфера мае канічны абцякальнік задняй часткі.
Даўжыня падводнага апарата складае 6,7 метра, шырыня — 2,8 метра (унутраны дыяметр — 1,42 метра), вышыня — 2,5 метра, а вага — 9525 кілаграмаў. «Тытан» не можа перасоўвацца ў моры на ўласнай магутнасці, ён заўсёды павінен кіравацца дапаможным суднам. Па словах вытворцы, батыскаф развівае хуткасць у 3 вузла (5,6 км/г). Ён быў распрацаваны сумесна c Вашынгтонскім універсітэтам. Падводны апарат, спецыяльна створаны для глыбакаводных раёнаў, можа апускацца на глыбіню да 4000 м і месціць пяць чалавек. Па словах аператара, ён выкарыстоўваўся для навуковых даследаванняў і збору даных, вытворчасці медыяпрадукцыі, глыбакаводных выпрабаванняў, а таксама ў турыстычных мэтах, напрыклад для апусканняў на «Тытанік».
Знікненне
Паводле разлікаў экспэртаў, запасу кіслароду на батыскафе было прыкладна на 96 гадзін.
20 чэрвеня
Берагавая ахова ЗША паведаміла, што для аказання дапамогі ў пошуках накіроўваюцца дадатковыя караблі: CCGS John Cabot, CCGS Ann Harvey, CCGS Terry Fox, OSV Atlantic Merlin з дыстанцыйна кіраванымі падводнымі апаратамі, OSV Horizon Arctic, OSV Skandi Vinland, французскае даследчае судна L’Atalante з дыстанцыйна кіраванымі падводнымі апаратамі і HMCS Glace Bay. На судне Glace Bay знаходзіўся медыцынскі персанал і мабільная дэкампрэсійная камера.
Tornieria
Гісторыя
У 1908, палеантолаг Эберхард Фраас (Eberhard Fraas) ідэнтыфікаваў рэшткі дзвюх разнавіднасцяў заўрапод з Танзаніі, якія ён назваў Gigantosaurus robusta і Gigantosaurus africanus. Пазней у 1911 годзе іншы палеантолаг Sternfeld пераназваў танзанійскіх заўраподаў у Tornieria, робячы дзве разнавіднасці T. robusta і T. africana. Пераацэньванне Tornieria у 1961 палеантолагам Werner Janensch паказала, што адна разнавіднасць, T. africana, з'яўляецца фактычна афрыканскім відам які жыў у Паўночнай Амерыкі Barosaurus (хоць некаторыя палеантолагі не згаджаюцца з гэтай ацэнкай). Рэшткі іншага віду, T. robusta, апынулася, належалі тытаназаўру і былі пераназваны ў Janenschia.
Бен Джадж
Бен Джадж (Ben Judge; нар., Перт, Аўстралія) — аўстралійскі былы прафесійны гулец у снукер.
Дзяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне «Оптыка, оптаэлектроніка і лазерная тэхніка»
Дзейнасць
Аб’яднанне развівае навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва з арганізацыямі і прадпрыемствамі Рэспублікі Беларусь, якія працуюць у вобласці мікра-, опта- і ЗВЧ-электронікі. З гэтай мэтай у лютым 2017 года створаны кластар «Мікра-, опта- і ЗВЧ-электроніка».
У склад кластара ўключаны:
Балтыйскі флот
Балты́йскі флот
Канскі кінафестываль 2023
76-ы Канскі міжнародны кінафестываль праходзіў з 16 па 27 мая 2023 года. Фільмам адкрыцця стала кінастужка «Жанна Дзюбары». Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатую пальмавую галіну — атрымаў фільм «» рэжысёркі Жусцін Трые.
Каталог Месье
Першае выданне ўключала аб'екты M1 — M45. Каталог у канчатковым выглядзе быў створаны ў 1781 і апублікаваны ў 1784 каталог утрымліваў 102 аб'екта; пазней ён дапаўняецца Гершэлем некаторымі аб'ектамі, якія назіраліся Месье, але па тых або іншых прычынах не трапілі ў апошняе выданне каталога. Для многіх з гэтых аб'ектаў прысвоены Месье нумар да гэтага часу застаецца асноўным назвай.
Паколькі Месье жыў у Францыі, якая знаходзіцца ў паўночным паўшар'і, у каталог уключаны толькі аб'екты паўночней 35° паўднёвай шыраты. Такія буйныя ўтварэнні, як Магеланава воблака, засталіся па-за рамкамі спісу.
Джордж Херберт Хітчынгс
Біяграфія
Скончыў Вашынгтонскі ўніверсітэт (1928). З 1928 года працаваў у Гарвардскай медыцынскай школе, з 1942 года — ў навукова-даследчай лабараторыі Велкам (Нью-Ёрк).
Будынак крэдытнага банка (Пінск)
Гісторыя
Цяпер тут размешчана музычная школа.
Марожанае
Апісанне
Пры продажы марожанага ў кафэ, рэстаранах і г. д., яго часта ўпрыгожваюць кавалачкамі садавіны і ягад, шакаладам, вафлямі, паліваюць сіропам, пасыпаюць шакаладнай або арэхавай крошкай. З марожанага таксама вырабляюць малочныя кактэйлі, дадаючы ў яго малако і сіроп і ўзбіваюць сумесь у міксеры. У Італіі ёсць марозіва са смакам піцы.
Міжнародны саюз веласіпедыстаў
Гісторыя
На кангрэсе UCI 1977 годзе ў Венесуэле было прынята рашэнне аб тым, што ў кіруючым камітэце UCI абавязкова павінны быць прадстаўнікі ўсіх кантынентаў. Гэта паслужыла добрым стымулам развіцця веласпорту ў такіх рэгіёнах, як Афрыка, Азія, Лацінская Амерыка, Аўстралія і Акіянія.
Халодная вайна (фільм, 2018)
Здымкі фільма былі распачаты ў лістападзе 2016 года і адбываліся на натуры ў Лодзі, Уроцлаве, Бялачаве і Князях. Прэм’ера фільма адбылася ў межах асноўнага конкурсу 71-га Канскага кінафестывалю, дзе фільм быў узнагароджаны прэміяй за найлепшую рэжысуру.
Сашко Ушкалаў
Аўтар кнігі вершаў «Перипатетика-блюз» (2002), зборніка абсурдных п’ес «ESC» (2006), рамана «БЖД» (2007), укладальнік анталогій «Харків FOREVER», «Сьоме око», электроннай украінска-нямецкай анталогіі «10 ЄВРОпейців». Раман «БЖД» уваходзіў у пяцёрку фіналістаў конкурсу «Книжка року Бі-Бі-Сі 2007».
Sauropodomorpha
Класіфікацыя
Некаторыя палеантолагі вылучаюць таксама таксон Anchisauria з розным таксанамічным становішчам. P. Upchurch (2007) і A. M. Yates (2009) ставяць яго ў якасці падтаксона Sauropodomorpha, Galton (2005) вылучае яго да якасці падгрупы празаўраподаў.
NGC 2549
NGC 2549 (іншыя абазначэнні — UGC 4313, MCG 10-12-124, ZWG 287.69, PGC 23313) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Рысь.
Гісторыя Францыі
Дзяржава франкаў
У 486 Галія была заваявана франкамі пад кіраўніцтвам Хлодвіга. Тым самым была створана Франкская дзяржава, а Хлодвіг стаў першым каралём дынастыі Меравінгаў. У 7 стагоддзі ўлада караля істотна аслабла, а рэальнай сілай у дзяржаве завалодалі мажардомы, аднаму з якіх, Карлу Мартэлу, удалося ў 732 у бітве пры Пуацье разбіць арабскае войска і прадухіліць заваяванне арабамі Заходняй Еўропы. Сын Карла Мартэла, Піпін Кароткі, стаў першым каралём дынастыі Каралінгаў, а пры сыне Піпіна, Карле Вялікім, франкская дзяржава дасягнула найвышэйшага росквіту за ўсю гісторыю і займала большую частку тэрыторыі цяперашняй Заходняй і Паўднёвай Еўропы.
Пятая Рэспубліка
У 2007 прэзідэнтам быў абраны Нікаля Сарказі (пры беспрэцэдэнтна высокай яўцы выбаршчыкаў 85%). 6 мая 2012 ў выніку другога тура прэзідэнцкіх выбараў 24-м прэзідэнтам Францыі быў абраны Франсуа Аланд. 14 траўня 2017 новым прэзідэнтам стаў лідар руху "Наперад" Эманюэль Макрон.
Францыя — адзін з лідараў Еўрапейскага саюза, працэсу агульнаеўрапейскай інтэграцыі, але ў траўні 2005 на рэферэндуме па Еўрапейскай канстытуцыі 54,8% французаў прагаласавала супраць яе прыняцця.
IC 5161
IC 5161 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Пегас.
NGC 2550
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дзідзье Барбелівьен
Дзідзье Барбелівьен (нар., ) — французскі спявак, кампазітар і аўтар песень.
Пачынаючы з 1974 года напісаў мноства песень для такіх выканаўцаў і гуртоў, як Даліда, Джоні Халідэй, Мішэль Сарду, Даніэль Гішар, Клод Франсуа, Сільві Вартан, Жыльбер Беко, Дэміс Русас, Мірэй Мацьё, Крыстоф, Хуліа Іглесіяс, Ніколь David et Jonathan, Патрысія Каас, Мішэль Дэльпеш, Жэрар Ленарман, Філіп Лявіль, Гару і іншых.
Будынак пазямельна-сялянскага банка (Пінск)
Архітэктура
Помнік грамадзянскай архітэктуры з элементамі неакласіцызму.
Андрэй Васільевіч Таран
Андрэй Васільевіч Таран (Андрій Васильович Таран, нар. 4 сакавіка 1955, Франкфурт-на-Одэры, ГДР) — украінскі ваенны і палітычны дзеяч, дыпламат, 16-ы міністр абароны Украіны. З 4 мая 2022 года з'яўляюцца паслом Украіны ў Славеніі.
Агаленне «Студзянец»
Агаленне знаходзіцца на беразе возера Нарач, за 1,7 км у напрамку на паўночны захад ад аграгарадка Занарач, ва ўрочышчы Студзянец. Прымеркавана да ўступа азёрнай тэрасы возера. У складзе агалення маюцца слаі торфу ў тоўшчы пяскоў да 6 м у выглядзе лінз і невялікіх слаёў, якія адносяцца да паазерскіх азёрных утварэнняў (алярод і позні дрыяс). У тарфяных адкладах вылучана аляродская флора ляснога тыпу (хвоя, елка, ляшчына, вярба і інш.).
Сокал-250
Электрацягнік «Сокал-250» (ЭС250), больш вядомы як проста «Сокал» — даследчы расійскі высокахуткасны двухсістэмны (можа працаваць як на пастаянным, так і на пераменным току) электрацягнік, які распрацоўваўся на працягу сямі гадоў шэрагам канструктарскіх бюро. Доследны ўзор быў сабраны да 2000 годзе пры садзейнічанні тагачаснага расійскага міністра шляхоў зносін Анісенкі і РАТ «ВСМ».
Павел Аляксандравіч Гальшанскі
Павел Аляксандравіч Гальшанскі (каля 1490—1555) — прадстаўнік роду Гальшанскіх, сын Аляксандра Гальшанскага і Сафіі з Судзімонтаў, адзін з найбольш таленавітых прадстаўнікоў роду.
Вадзім Іосіфавіч Біндлер
Вадзім Іосіфавіч Біндлер (,  ) — беларускі савецкі спартсмен-акрабат. Майстар спорту СССР міжнароднага класа (1976).
Ваўчыхінскі раён
Геаграфія
Рэльеф раўнінны (паўднёвая частка Кулундзінскай раўніны). Клімат рэзка кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня: −16,5 °C, ліпеня: +20 °C. Колькасць гадавых атмасферных ападкаў: 433 мм. На тэрыторыі раёна размешчаны азёры Бычынае, Залатое, Горкае, Салонаўскае, Прэснае, Углавое, Белае, Доўгае, працякаюць рэкі Ваўчыха, Карміха.
Вольга Яўгенаўна Карач
Вольга Яўгенаўна Карач (нар., Віцебск, Беларуская ССР) — беларускі палітык, грамадская дзяячка, ,.
Прафесійная дзейнасць
З маладых гадоў цікавілася палітычнай і грамадскай актыўнасцю і паслядоўна многа гадоў запар будавала палітычную кар’еру ў Беларусі.
21 лістапада 2002 года Вольга Карач пакінула пасаду каардынатаркі ЗУБРа па Віцебску і Віцебскай вобласці і ў снежні таго ж года ўтварыла грамадзянскую кампанію «Наш Дом» (Віцебск), з якой у хуткім часе выйшла на нацыянальны ўзровень. У той час яна з’яўлялася сябрам Беларускай асацыяцыі маладых палітыкаў. Працуючы настаўніцай, трапіла пад скарачэнне пасля таго, як вылучылася кандыдатам у дэпутаты на парламенцкіх выбарах. У сакавіку 2002 года «Свободные новости+» прызналі Вольгу Карач самым прыгожым палітыкам Беларусі.
Халбон
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 26 снежня 1938 года.
Томас Джонатан Джэксан
Біяграфія
Адзін з самых таленавітых генералаў Поўдня і адзін з самых знакамітых генералаў у гісторыі ЗША. У бітве пры Чанселарсвілі 2 мая 1863 года быў па памылцы паранены дазорам канфедэратаў, пазбавіўся рукі і памёр праз 8 дзён ад пнеўманіі. Гібель Джэксана лічыцца адной з прычын няўдач Паўночна-Вірджынскай арміі ў ходзе наступнай Гетысбергскай кампаніі і ўсёй наступнай вайны. Па сведчанні генерала Гордана, Роберт Лі лічыў гібель Джэксана асноўнай прычынай паразы Канфедэрацыі ў Грамадзянскай вайне.
NGC 2550A
NGC 2550A (іншыя абазначэнні — UGC 4397, MCG 12-8-43, ZWG 331.43, KUG 0823+739, IRAS08230+7354, PGC 23781) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Жырафа.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Серафім Антонавіч Андраюк
Серафім Антонавіч Андраюк (, в., Бельскі павет, Беластоцкае ваяводства, Польская Рэспубліка, цяпер у Падляскім ваяводстве, Польшча — ) — беларускі літаратуразнавец, крытык. Кандыдат філалагічных навук (1966). Заслужаны работнік культуры Беларусі (1994).
Творчасць
Складальнік, аўтар прадмоў і каментароў да кніг серыі «Беларускі кнігазбор», прысвечаных пісьменнікам Ц. Гартнаму, К. Крапіве, І. Мележу, Я. Брылю, А. Кулакоўскаму.
Іван Луцкевіч
Раннія гады
Нарадзіўся 28 траўня (9 чэрвеня) 1881 года ў горадзе Шаўлі Ковенскай губерні, дзе ягоны бацька ў той час працаваў на чыгунцы. Неўзабаве бацька быў пераведзены па працы ў Лібаву. У 1890 годзе Іван пачынае вучыцца ў Лібаўскай Мікалаеўскай гімназіі. У Мікалаеўскай гімназіі Лібавы вучылася шмат латышоў і літоўцаў. У гэты перыяд адбывалася станаўленне літоўскага і латышскага нацыянальнага руху, якія адмяжоўвалі сябе ад палякаў і немцаў, таму ў школьным жыцці быў раздзел паміж польскімі панскімі дзецьмі і простымі вясковымі дзецьмі іншых нацыянальнасцей. Іван Луцкевіч сябраваў з літоўцамі, у 13—14 гадоў Іван наведваў літоўскі патрыятычны гурток пад кіраўніцтвам старога рэвалюцыянера. У гэты перыяд у Івана фармуецца нацыянальны светапогляд, ён разумее што беларусы маюць такое ж права на самавызначэнне і развіццё ўласнай мовы як літоўцы і латышы. У 1895 годзе Луцкевічы пераязджаюць у Мінск, але Іван дзеля далейшага навучання застаецца ў Лібаве. Праз паўгода пасля пераезду памірае бацька Ян Баляслаў. У 1897 годзе маці забірае Івана ў Мінск, дзе ён паступае ў пяты клас Мінскай губернскай гімназіі.
Беларуская Народная Рэспубліка. Апошнія гады
Адзін з арганізатараў Віленскай беларускай гімназіі, якая адкрылася 1 лютага 1919 года ў Базыльянскіх мурах. У канцы сакавіка Рада Міністраў БНР прызначыла Івана Луцкевіча на пасаду беларускага камісара Віленшчыны. Прынамсі двойчы бальшавікі праводзілі ператрусы ў Івана Луцкевіча (у сакавіку, і 18 красавіка 1919 года), Вільня на той час ёсць сталіцай Літоўска-Беларускай ССР. У сярэдзіне чэрвеня 1919 года Іван Луцкевіч выехаў з занятай палякамі Вільні для лячэння на польскі курорт Закапанэ. Памёр 20 жніўня 1919 года ў Закапанэ, пахаваны тут жа на Новых могілках 23 жніўня.
Асабістае жыццё
У 1922 годзе Юліяна Мэнке выйшла замуж за беларускага нацыянальнага дзеяча і архітэктара Лявона Вітан-Дубейкаўскага. Прысвяціла Івану Луцкевічу некалькі ўспамінаў, пад сваім імем Юліяна Вітан Дубейкаўская і пад псеўданімам Кветка Вітан.
У навуцы
Карыстаўся псеўданімамі Ян Міхальчык, Нашанівец, Шчасны, Palissander Нев.
Анюй (прыток Амура)
Анюй — рака ў Хабараўскам краі Расіі, правы прыток Амура. Упадае ў правабярэжную Найхінскую пратоку ніжэй вёскі Найхін Нанайскага раёна (паміж Хабараўскам і Камсамольскам-на-Амуры). Працякае па Анюйскім нацыянальным парку.
Януш Юр’евіч Гальшанскі-Дубровіцкі
Біяграфія
Дзяржаўца горвальскі з 1531, стольнік ВКЛ з 1540, ваявода кіеўскі з 1542, ваявода троцкі з 1544, адначасова дзяржаўца магілёўскі з 1547. Быў жанаты з Альжбетай Мікалаеўнай Радзівіл, дзяцей не меў.
Чарадзей (тэлесерыял)
Сюжэт
Рыяніным сусветам кіруюць так званыя «Чарадзеі», якія маюць здольнасць кіраваць статычнай электрычнасцю. З дапамогай магнітнай левітацыі яны могуць уздымацца ў паветра на агромністых металічных машынах. Некаторыя з чарадзеяў карыстаюцца сваімі здольнасцямі ў благіх мэтах, адной з такіх валадароў з’яўляецца Ашка, якая хавае сваю сапраўдную прыроду.
Полацкае паходжанне літоўскіх князёў
Змест падання
Такім чынам, паводле гэтай версіі, ва ўсходняй частцы сучаснай Літвы з XI ст. існавала Віленскае княства — удзел Полацкай зямлі. Меркаваным яго князем быў Расціслаў Рагвалодавіч. Пасля 1129 года, калі полацкія Рагвалодавічы, у т.л. і Расціслаў, былі высланы з сем'ямі ў Візантыю, жыхары Вільні запрасілі сабе на княжанне з Візантыі сыноў Расціслава — Маўкольда і Давіла. Маўкольд, паводле летапісу, бацька Міндоўга, а Давіл — бацька Трайдзеня і, такім чынам, продак усіх Гедзімінавічаў. Пасля смерці Міндоўга і Войшалка, т.б. згасання роду Маўкольда, род Давіла пераняў уладу ў Літве.
Дзмітрый Мікалаевіч Крутой
Біяграфія
У 2010 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Ілья Данілавіч Гурскі
Творчасць
Аўтар раманаў «У агні», «Вецер стагоддзя», «Чужы хлеб» і інш. Перакладаў на беларускую мову Максіма Горкага, Антона Чэхава, Марка Твэна.
Курган Бессмяротнасці Адама Міцкевіча
Курган Бессмяротнасці Адама Міцкевіча  — штучны ўзгорак, насыпаны ў 1920-я гадах у гонар польскага паэта беларускага паходжання Адама Міцкевіча ў Навагрудку, дзе прайшлі яго дзіцячыя гады і ў ваколіцах якога адбываюцца многія падзеі яго твораў. Падобная практыка стварэння кургана ў гонар асобнага чалавека з’яўляецца ўнікальнай для Беларусі.
Эдвард Грыг
Творчасць
Творчасць Эдварда Грыга стала эпохай у развіцці нарвежскага мастацтва.
Землетрасенне ў Чылі (2010)
Магутнасць землетрасення
Па дадзеных спецыялістаў, горад Кансепсьён, больш за ўсё пацярпеў ад падземных штуршкоў, цяпер знаходзіцца больш чым на тры метра на захад ад свайго ранейшага размяшчэння. А сталіца краіны Сант’яга зрушылася на 27 сантыметраў на паўднёвы захад. Землетрасенне выклікала таксама зрушэння ў розных частках Паўднёвай Амерыкі ад Фалклендскіх астравоў да горада Фарталеза ў Бразіліі. Так, напрыклад, сталіца Аргенціны — Буэнас-Айрэс зрушылася на 2,5 сантыметра на захад.
IC 5163
IC 5163 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Іаан Малала
Аўтар «Хранаграфіі» (, 18 кніг), якая пачынаецца з легендарнай гісторыі егіпцян і даведзена да 563 г. Змяшчае шмат паэтычнага матэрыялу з усходняй грэчаскай міфалогіі, з апавяданняў пра Траянскую вайну і Аляксандра Македонскага. «Хроніка» выкарыстоўвалася рускімі летапісцамі і была перакладзена на старажытнарускую мову.
Біл Эванс
Біяграфія
Нават «The Last Waltz», запісаны за тыдзень да смерці музыканта (абвастрылася крывацечная язва і бранхіт), зусім не сведчыць пра слабы фізічны стан яго страўніка.
Занальны раён
Занальны раён (Зона́льный райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Занальнае.
Ян Канты Любанскі
Гаспадарчая дзейнасць
Быў блізкім сябрам і супрацоўнікам у гаспадарчых пачынаннях з многімі ўплывовымі асобамі Вільні і Віленскай губерні — Юзафам Монвілам (1850—1911), графам Адама Плятэрам (1836—1909) і інш.
Нацыянальны саюз мастакоў Украіны
Гісторыя
У 1933 годзе ў Харкаве быў створаны аргкамітэт па падрыхтоўцы стварэння Саюзу. 27 кастрычніка 1938 года на I з’ездзе мастакоў СССР быў створаны Саюз савецкіх мастакоў Украіны, які ўвайшоў у склад Саюза мастакоў СССР.
Шарль Дыль
У 1899—1934 прафесар Сарбоны, з 1910 член французскай Акадэміі надпісаў. З 1925 замежны член-карэспандэнт АН СССР.
Соф’я Гальшанская
Каралева, жонка Ягайлы (1422—1434)
Пасля вяселля Соф’я жыла ў каралеўскім замку на Вавельскім узгорку. Кароль часта вымушаны быў пакідаць маладую жонку. Так Соф’я заставалася адна ў перыяды з сакавіка па лістапад 1422, калі існавала пагроза з боку Ордэна; са снежня 1422 па люты 1423, калі Ягайла знаходзіўся ў Літве; у сакавіку 1423, калі ён адправіўся ў Славакію для сустрэчы з каралём Жыгімонтам. У гэтыя перыяды становішча Соф’і было асабліва хісткім: супраць яе кандыдатуры ў якасці каралевы выступалі прадстаўнікі абедзвюх польскіх партый, у той час як Уладзіслаў не спяшаўся з яе каранацыяй.
Андрэй Баюк
Біяграфія
Андрэй Баюк нарадзіўся 18 кастрычніка 1943 года ў Любляне. Бацька будучага палітыка Марка Баюк быў філолагам. Сям'я пакінула Славенію ў 1945 годзе і пераехала ў горад Мендоса, што ў Аргенціне.
Славянскі экспрэс
Гісторыя
Цягнік быў адменены 1 чэрвеня 2010 г. па прычыне нізкай рэнтабельнасці.
Мясныя мухі
Мясныя мухі, Падлавыя мухі, Каліфарыды (Calliphoridae) — сямейства двухкрылых насякомых надсямейства Oestroidea. Уключае, паводле адных меркаванняў, 2, паводле іншых — большую колькасць падсямействаў.
Гарэлава (гістарычны раён)
Гісторыя
З 1973 года Гарэлава знаходзіцца ў гарадскіх межах Ленінграда.
Стэрніт
Выгляд з брушнога боку]] Стэрніт — брушная склератызаваная частка сегментарнага колца членістаногіх. Ступень развіцця стэрнітаў і будова ў розных групах членістаногіх адрозніваюцца. Як правіла, яны крыху менш (а на сегментах, якія нясуць канечнасці, нярэдка значна менш), чым склерыты спінной часткі сегмента — тэргіты, але ў некаторых нешматлікіх групах стэрніты могуць перавышаць тэргіты па памерах. Так у імага жукоў стэрніты брушка заўважна шырэйшыя за тэргіты, прычым апошнія пагружаныя ў западзіну паміж ўзвышальнымі па баках краямі першых. У імага многіх насякомых з поўным ператварэннем (напрыклад двухкрылых, матылькоў, ручайнікаў) аснаванні ног збліжаныя, а стэрніты, якія знаходзяцца паміж імі, пагружаныя ўнутр грудзей і бачныя толькі пры ўскрыцці. У гэтым выпадку іх называюць крыптастэрнітамі.
Краснашчокаўскі раён
Краснашчокаўскі раён (Краснощёковский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Утвораны ў 1934 годзе ў складзе Заходне-Сібірскага края.
Мадонна Бругэ
Статуя, якая, верагодна, першапачаткова прызначалася для царкоўнага алтара, па шматлікіх параметрах адыходзіць ад царкоўных канонаў. Мадонна не прыціскае да сябе сына і нават не глядзіць на яго, яе погляд накіраваны ў бок, як калі б ёй адкрылася наканаваны яму лёс. Хрыстос, здаецца, ужо гатовы пакінуць маці і ўступіць у свет людзей.
Успенне (Олтуш)
Успенне — абраз сярэдзіны XVII стагоддзя са Спаса-Праабражэнскай царквы ў в. Олтуш, Маларыцкі раён. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.
Дзяржавы — члены ААН
Члены ААН без фармальнай дзяржаўнай незалежнасці
Прысутнасць Беларускай ССР і Украінскай ССР у спісе першапачатковых членаў ААН выглядае цалкам прымальна з пункту гледжання міжнароднага права 40-х гадоў XX стагоддзя. Гэтыя рэспублікі, як і ўсе іншыя саюзныя рэспублікі з'яўляліся дзяржавамі, і паводле Канстытуцыі СССР 1936 года (у рэдакцыі 1944 года ), мелі:
Сулейман I
Смерць
Сулейман памёр у ноч з 5 на 6 верасня 1566 г. падчас пахода на Венгрыю. Яго смерць хавалі ад салдат на працягу 40 дзён. Цела султана (без сэрца і вантроб) было перавезена ў Канстанцінопаль і пахавана ў маўзалеі, пабудаваным у двары мячэці Сулеймана.
Гарэт Ален
У 2010 годзе пачаў выступаць на нізкарэйтынгавых турнірах серыі Players Tour Championship, а ў 2012 годзе дайшоў да апошняга матча на турніры Q-School, але не скарыстаўся шанцам патрапіць у прафесіяналы, пасля чаго ўпершыню дайшоў да 1/16 фіналу нізкарэйтынгавага спаборніцтва і да 1/32 фіналу адкрытага чэмпіянату Уэльса ў сезоне 2012/2013. У 2013 годзе дайшоў да фіналу чэмпіянату Еўропы сярод аматараў, але саступіў Робіну Халу (2:7), а ў 2014 годзе ў другі раз дайшоў да 1/16 фіналу нізкарэйтынгавага спаборніцтва ў Гдыні. У 2015 годзе ва ўзросце 26 гадоў патрапіў у мэйн-тур праз перамогу ў турніры Q-School і дэбютаваў у асноўнай стадыі рэйтынгавага спаборніцтва на чэмпіянаце Вялікабрытаніі, але выйграў толькі тры рэйтынгавыя матчы ў кваліфікацыях да адкрытага чэпіянату Аўстраліі і да Шанхай Мастэрс. У сезоне 2016/2017 дайшоў да 1/32 фіналу на Рыга Мастэрс, Шанхай Мастэрс і адкрытага чэпіянату Шатландыі і падняўся на найвышэйшае для сябе 86-е месца ў рэйтынгу.
Фёдар Юльевіч фон Фрыдэ
Фёдар Юльевіч фон Фрыдэ (,  — ) — расійскі і беларускі грамадзянскі інжынер, архітэктар.
Рукюйцы
Гісторыя
Пасля II Сусветнай вайны на Рукю ўзнік палітычны рух супраць амерыканскіх ваенных баз, з якога вылучыўся рух за незалежнасць. У 1970 г. сфарміравалася партыя незалежнасці Рукю. .
NGC 2554
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Палацава-паркавы комплекс Агінскіх (Залессе)
Гісторыя
У 1811 годзе з Парыжа сюды прыязджае італьянскі музыкант і кампазітар Джузэпэ Паліяні, які на працягу 11 гадоў жыў у Залессі і выкладаў музыку дзецям Агінскага.
Гуджаратцы
Гістарычныя адрозненні
Назвы «Гуджарат» і «гуджаратцы» паходзіць ад назвы гуджараў, качавога народа, які з’явіўся на паўночным захадзе сучаснай Індыі і паўднёвым усходзе Пакістана ў IV — VII стст. н. э. і стварыў тут сваю дзяржаву. У XI ст. у гэты рэгіён пранікае іслам. Частка гуджараў захавала індуізм у якасці асноўнай рэлігіі і ператварылася ў касту кшатрыяў (гл. Каста), астатнія сталі мусульманамі і працягвалі традыцыйны паўкачавы вобраз жыцця. Качэўнікі-гуджары і ў нашы дні насяляюць паўночны захад Індыі, Пакістан і Афганістан. У гарадах захаваліся буйныя групы немусульманскага насельніцтва, якое займалася ліхвярствам, гандлем, рознымі рамёствамі.
Ганчарная вуліца (Санкт-Пецярбург)
Гісторыя
На плане 1753 года пазначаная як Новая Першпектыўная вуліца. Праходзіла ад плошчы Паўстання да Чарнарэцкага завулка, уключаючы сучасную Цялежную вуліцу. У XVIII стагоддзі меркавалася перанесці сюды трасу Неўскага праспекта. Сучасная назва вядома з 1782 года, дадзена ад Ганчарнай слабады. Праходзіла ад плошчы Паўстання да Неўскага праспекта (вуглом).
I Рэспубліканскі конкурс «Нацыянальная кінапрэмія Беларусі»
На ўдзел у конкурсе паступіла 167 заявак, з іх 35 фільмаў — у дакументальным жанры. Па выніках першага тура да 30 лістапада было абрана 112 удзельнікаў. Па выніках другога тура, які завяршыўся 10 снежня, у дзвюх персанальных намінацыях «За ўнёсак» вылучана па 10 прэтэндэнтаў, у большасці астатніх 18 — па 5 магчымых лаўрэатаў. Рэкардсменам конкурса па колькасці ўшанаванняў стаў гістарычны баявік «Сляды на вадзе» (13 намінацый, 8 перамог). Памер грашовых прэмій — 50 і 100 базавых велічынь у залежнасці ад намінацыі. З 18 па 26 снежня ў Нацыянальным цэнтры сучаснага мастацтва адбыліся паказы фільмаў-удзельнікаў і лаўрэатаў кінапрэміі, майстар-класы і творчыя сустрэчы.
Мадонна ля лесвіцы
Мадо́нна ля лесвіцы (Madonna della scala) — першая самастойная скульптурная праца Мікеланджэла, створаная ў 1491 годзе па яго ўласнай задуме. Захоўваецца ў музеі Буанароці ў Фларэнцыі.
Бой на Руфіджы
Бой на Руфі́джы (Battle of Rufiji Delta, Seegefecht bei Rufiji) — бітва, якая адбылася з кастрычніка 1914 года па 11 чэрвеня 1915 года падчас Першай сусветнай вайны ў Германскай Усходняй Афрыцы (сучасная Танзанія). Бой уяўляў сабой спробы магутнай брытанскай групоўкі блакаваць і знішчыць германскі лёгкі крэйсер «Кёнігсберг», што ў выніку прывяло да гібелі апошняга.
Хары Холкеры
Біяграфія
Унёс вялікі ўклад у міжнародную міратворчую дзейнасць. У прыватнасці, ён быў аўтарам мірнага плану Паўночнай Ірландыі ў канцы 90-ых гадоў. Каралева Вялікабрытаніі Елізавета II узнагародзіла яго рыцарскім ордэнам Брытанскай імперыі.
Рудзеўшчына
Назву Рудзеўшчына маюць:
Газ (тканіна)
Назва, як лічылася, паходзіць ад горада Газы, у якім гэтая тканіна першы раз была выраблена і ў 1561 годзе прывезена ў Еўропу. Адначасова ўзводзіць французскае слова gaze да арабскага слова, якое пазначае «шоўк-сырэц». Напрыканцы XIX стагоддзя былі ў модзе бальныя газавыя сукенкі на атласным або сацінавым чахле. У наш час газ ужываецца ў асноўным для аздаблення, асабліва ён папулярны для вясельных упрыгожванняў.
Віды
Першапачаткова газ вырабляўся з шоўку і выкарыстоўваўся для пашыву адзення. Зараз яго выкарыстоўваюць у самых розных мэтах, у тым ліку і для вырабу марлевых губак у медыцынскіх мэтах. Пры выкарыстанні ў якасці медыцынскай марля звычайна вырабляецца з бавоўны. Гэта карысна для перавязкі ран, паколькі іншыя тканіны могуць прыліпнуць да апёку або ірваных ран. Многія сучасныя медыцынскія марлі пакрытыя пластыкавай порыстай плёнкай, якая прадухіляе прамы кантакт і дадаткова зводзіць да мінімуму адгезію раны. Акрамя таго, ён можа быць прапітаны густой, крэмавай сумессю аксіду цынку і, каб спрыяць гаенню. Марля таксама выкарыстоўваецца падчас працэдур, звязаных з выпадковай стратай зуба; альбо марля выкарыстоўваецца для забеспячэння ціску, калі зуб перамяшчаецца назад у адпаведнае гняздо, альбо зуб заварочваецца ў марлю і змяшчаецца ў малако або фізіялагічны раствор, каб захаваць яго жывым, пакуль зуб транспартуецца або рыхтуецца да паўторнай імплантацыі.
Газ, які выкарыстоўваецца ў пераплётнай справе, называецца «mull», і выкарыстоўваецца ў выпадку прывязкі для прыклейвання тэкставага блока да вокладкі кнігі.
Алег Іванавіч Янкоўскі
Біяграфічныя звесткі
Пасля вайны ў 1951 годзе сям’я пераехала ў Саратаў, дзе ў 1953 бацька і памёр. Старэйшы брат Алега — Расцілаў у 1957 пераехаў у Мінск, куды праз год забраў і малодшага брата. Расціслаў працаваў акцёрам і граў у мясцовым драмтэатры. У Мінску Алег дэбютаваў на сцэне тэатра ў эпізадычнай ролі. Каб скончыць школу праз нейкі час Алег з’ехаў зноў у Саратаў. Скончыў Саратаўскае тэатральнае вучылішча (1965). 3 1966 працаваў у Саратаўскім драматычным тэатры, з 1973 у Маскоўскім тэатры «Ленком».
Чацвярнянскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 11 лютага 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Стараруднянскага сельсавета.
Ян Янавіч Голер
Біяграфія
Ян Голер дапамог адшукаць магілу Ігната Буйніцкага. Гэта было ў 1961 годзе, калі тэатральная грамадскасць рыхтавалася адзначыць 100-годдзе з дня нараджэння І. Буйніцкага. Паводле У. Няфёда, «…сляды магілы Буйніцкага былі згублены, на яе месцы паявіўся густы зараснік. Дапамог І. Голер». Буйніцкі быў перапахаваны ў Празароках.
Ратна
Ратна ці Ратнэ (Ратне) — пасёлак гарадскога тыпу ў Валынскай вобласці Украіны, на рацэ Прыпяць. Адміністрацыйны цэнтр Ратнэўскага раёна.
Багрынава (археалагічны помнік)
Гарадзішча
У профілі валоў прасочваюцца драўляныя канструкцыі ў выглядзе кратаў з трыма ярусамі абпаленых бярвёнаў дыяметрам 10—12 см. Праслойкі з бярвёнамі размешчаны на глыбіні да 0,5 м адна пад адной. Ніжняя праслойка знаходзіцца на адлегласці 1,8 м ад дзённай паверхні. Ляпная кераміка і збудаванне вала адносяцца да VI—VIII стагоддзяў, ляпная кераміка датуецца XVI—XVII стагоддзямі.
Уладзімір Галакціёнавіч Караленка
Быў абраны акадэмікам Імператарскай акадэміі па разраду прыгожага пісьменства (1900—1902); адмовіўся ад звання, падтрымаўшы выгнанага з акадэміі Горкага.
Раннія гады
Караленка нарадзіўся ў Жытоміры ў казацкім родзе. Бацька ягоны, Галакціён Апанасавіч Караленка (1810—1868), меў у 1858 годзе чын асэсара, займаў пасаду павятовага суддзі. Строгі, а разам з тым непадкупны і справядлівы, ён моцна паўплываў на развіццё святагляду сына. Пазней вобраз бацькі Караленка ўвасобіў у славутым апавяданні «В дурном обществе». Маці ягоная была полькаю і польская мова была вядома яму ў дзяцінстве.
Рэвалюцыйная дзейнасць і высылка
У сакавіку 1881 года Караленка адмовіўся прысягнуць новаму цару Аляксандру ІІІ і 11 жніўня 1881 года быў высланы з Пермі ў Сібір.
Літаратурны шлях
У астатні час (1906—1921) пісьменнік працаваў над вялікім аўтабіяграфічным творам «История моего современника», якім хацеў сістэматызаваць свае філасофскія погляды, абагульніць уражанні жыцця. Разважаючы над чацвёртым томам, Караленка памёр ад запалення лёгкіх.
Грамадская дзейнасць
У 1900 годзе Караленка супольна з Львом Талстым, Антонам Чэхавым, Уладзімірам Салаўёвым, Пятром Бабарыкіным ды Максімам Горкім быў абраны пачэсным акадэмікам Пецярбургскай акадэміі навук у раздзеле прыгожага маўлення, але ў 1902 годзе адмовіўся звання, падтрымліваючы выгнанага з акадэміі Горкага.
Фарэрцы
Традыцыі і культура
Да XIX ст. рыбалоўствам займаліся амаль выключна для самазабеспячэння. Да нашых дзён захаваўся звычай забіваць увосень кітоў, а іх мяса бясплатна раздаваць усім жадаючым. Попыт ў Еўропе на рыбу вымусіў многіх фарэрцаў пераарыентавацца з сельскай гаспадаркі на рыбалоўства. У 1870-ых гг. на грошы брытанскіх кампаній фарэрцы купілі сучасныя марскія судны і плавалі здабываць рыбу і кітоў на поўнач ад Ісландыі. Каманды суднаў з'яўляліся вольнымі аб'яднаннямі, радзей працавалі на пэўнага гаспадара або прадпрымальніка. Вылаўленая рыба перапрацоўвалася часцей на Фарэрскіх астравах. Гэтым займаліся жанчыны і дзеці. У фарэрскіх рэках ёсць каштоўныя прэснаводныя віды рыб, асабліва знакаміта фарэль. Але лоў фарэлі заўсёды лічыўся спортам, а не здабычай дзеля харчу. Рыбай і кітовым мясам кармілі футравых звяроў, якіх пачалі разводзіць у канцы XIX ст. Іншыя традыцыйныя заняткі — промысел яек, пуху і мяса дзікіх птушак, здабыча торфу і туфу для мясцовых патрэб, вязанне зімовай вопраткі.
IC 5168
IC 5168 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Дамен верхняга ўзроўню
Поўны спіс даменаў верхняга ўзроўню змешчаны ў наступным артыкуле: спіс даменаў верхняга ўзроўню.
Польскае Каралеўства (1385—1569)
Ад моманту Крэўскай уніі Вялікае Княства Літоўскае, Рускае і Жамойцкае і Польскае каралеўства мелі аднаго манарха, застаючыся пры гэтым дзвюма асобнымі дзяржавамі. Пасродкам гэтага супрацоўніцтва да сферы ўплываў Польшчы былі далучаныя вялізарныя літоўскія абшары, якія ўключалі ў сябе і землі Кіеўскай Русі. Польска-літоўская унія сталася гістарычна абумоўленай для насельнікаў Польшчы і Літвы, якія суіснавалі і супрацоўнічалі ў адным з найбуйнешых еврапейскіх палітычных фарміраванняў на наступныя чатыры стагоддзі.
Моладзь.org
Сутнасць акцыі "Хочам вучыцца па-беларуску!", якая праводзілася сумесна з моладдзю Беларускага гуманітарнага ліцэя імя Якуба Коласа і Задзіночаннем беларускіх студэнтаў, складалася ў патрабаванні даць магчымасць вучыцца на роднай мове школьнікам і студэнтам, якія жадаюць мець беларускую адукацыю. Акцыя перарасла ў кампанію, якая праходзіла з 2004 па 2006 год.
NGC 2558
NGC 2558 (іншыя абазначэнні — UGC 4331, MCG 4-20-22, ZWG 119.50, NPM1G +20.0168, PGC 23337) — галактыка ў сузор’і Рак.
Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі
Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі ( — ) — беларускі грамадска-культурны і рэлігійны дзеяч. Каталіцкі артадаксальны святар, доктар тэалогіі. Удзельнік беларускага хрысціянскага руху ў эміграцыі, заснавальнік і тэарэтык беларускай артадаксальнай каталіцкай царквы, вучоны, тэолаг, педагог, выдавец, паэт. У беларускім эмігранцкім перыядычным друку выступаў пад псеўданімам У. Сноп.
Біяграфія
Памёр 1 сакавіка 1978 г. у Нью-Ёрку.
Давыд Ігаравіч
Біяграфія
Святаполк адразу паслаў супраць Давыда ваяводу Пуцяту. Пуцята прыйшоў да Луцка і злучыўся са Святаславам Давыдавічам, разам яны пайшлі да Уладзіміра-Валынскага і 5 жніўня 1099 года раптам напалі на яго, калі самога Давыда не было ў горадзе, забівалі ўсіх, хто трапляўся. Гараджане выйшлі за сцены і таксама пачалі бой супраць ваяроў Давыда. Святаслаў і Пуцята пасадзілі ва Уладзіміры-Валынскім пасадніка Васіля і вярнуліся кожны ў свой горад. Давыд зноў пабег у стэпы да Баняка, разам з ім і мноствам полаўцаў вярнуўся на Русь і аблажыў Святаслава ў Луцку. Святаслаў, бачыў, што не можа супрацьстаяць такому вялікаму войску, заключыў з Давыда мір і з'ехаў да бацькі ў Чарнігаў. Давыд заняў Луцк, адразу пайшоў на Уладзімір-Валынскі, пасадніка Васіля прагнаў, заняў горад і сеў у ім княжыць.
У жніўні 1100 годзе на з'езде ў Віцічаве сустрэліся Святаполк, Уладзімір, Давыд і Алег Святаславічы. Князі дамовіліся паміж сабою, што не даруюць Давыду Ігаравіча падступства. Праз 20 дзён князі зноў з'ехаліся ў Віцічаве, і прыйшоў да іх Давыд. Князі стаялі кожны са сваёй дружынай, а Давыд быў убаку, бо князі не дапусцілі яго да сабе. Затым, параіўшыся, князі паслалі да Давыда кожны сваіх баяраў, тыя казалі: ''«Вось, што гавораць табе браты: не жадаем даваць табе Уладзіміра, бо ты ўсадзіў нож у нас, чаго не было ў Рускай зямлі. Мы цябе не чапаем і ніякага зла табе не робім — ідзі ў Бужск і сядзі там, а Уладзімір аддасць Святаполк сыну свайму Яраславу»''. Давыд паехаў у Бужск да якога яму дадалі Астрог, Дубна, Чартарыйск і 400 грыўняў срэбра, а Святаполк дадаў яшчэ Дарагабуж — папярэднюю яго воласць. У 1111 годзе ўдзельнічаў у вялікім паходзе супраць полаўцаў за Дон. Пахаваны ў Кіеве, у царкве Св. Багародзіцы.
NGC 908
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
NGC 2559
NGC 2559 (іншыя абазначэнні — ESO 494-41, IRAS08150-2718, MCG -4-20-3, CGMW 2-3078, UGCA 136, VV 475, AM 0815-271, PGC 23222) — галактыка ў сузор’і Карма.
Суханава
Суханава — жаночая форма прозвішча Суханаў.
Пярвішчанскае
Пярві́шчанскае — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лужаснянка, у 6 км на поўдзень ад горада Гарадок, у 1 км на захад ад вёскі Слабада.
Катлавіна возера выцягнутая з захаду на ўсход і складаецца з двух плёсаў. Схілы катлавіны вышынёй ад 5—7 да 10—15 метраў, спадзістыя, складзеныя з суглінкаў. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія. Дно возера выслана глеем і сапрапелем, каля берагоў пясчанае. На захадзе возера востраў плошчай каля 0,1 га.
Tatisaurus
Tatisaurus —  род птушкатазавых дыназаўраў з групы Thyreophora, якія жылі ў мелавым перыядзе (каля 199-196  мільёнаў гадоў назад), на тэрыторыі Азіі. Закамянеласці тэрапода былі знойдзены ў Кітаі. Упершыню апісаны палеантолагам Simmons у 1965 годзе. Прадстаўлены адным відам - T. oehleri.
NGC 2560
NGC 2560 (іншыя абазначэнні — UGC 4337, MCG 4-20-27, ZWG 119.58, PGC 23367) — галактыка ў сузор’і Рак.
Ваўкавічы (курганны могільнік)
Воўкавічы-1
Знаходзіцца за 0,2 км на поўнач ад вёскі, на беразе ракі Крывой. Захавалася 18 насыпаў (раней было больш за 30) дыяметрам 5—12 м, вышынёй 1—3 м. Даследавалі Л. В. Аляксееў (1958), А. Р. Мітрафанаў (1972), Ш. I. Бекцінееў (1981), В. М. Ляўко (1990).
Квеціна
Кве́ціна — возера ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Ракітаўка, за 34 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Чашнікі, прыкладна за 2 км на поўдзень ад вёскі Болюта. Знаходзіцца на тэрыторыі ландшафтнага заказніка «Сялява».
Ліга 1 у сезоне 2021/2022
Выніковая турнірная табліца
Заўвагі:
Бараўлянка
Бараўлянка:
Анастасія Аляксандраўна Суханава
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія СССР (1986); медаль Беларускага саюза кінематаграфістаў «За выдающиеся заслуги в белорусском кинематографе» (2002); дыплом імя заслужанага дзеяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь кінааператара, кінарэжысёра Ю. А. Марухіна «За операторское мастерство, за вклад в национальную операторскую школу» (2005); нагрудны знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2008); ганаровыя граматы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2003), Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Рэспублікі Беларусь (2009) і інш.
IC 5172
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эфеб з Антыкітэры
Эфеб c Антыкітэры (Έφηβος των Αντικυθήρων) — старажытнагрэчаская бронзавая статуя вышынёй 194 см, знойдзеная лаўцамі губак у 1901 годзе ля берагоў Антыкітэры разам са знакамітым антыкітэрскім механізмам.
Ваўкалацкі сельсавет
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў: вёскі Баравыя, Бубны, Ваўкалатка, Ворнаўка, Вострава, Габітацыя, Дзямідкі, Заложына, Зосіна, Крупнікі, Мікуліна і Ясюкоўка.
Самуіл Іосіфавіч Алёшын
Самуіл Іосіфавіч Алёшын (Самуил Иосифович Алёшин; сапраўднае прозвішча — Катляр; 8 [21] ліпеня 1913,, Царства Польскае, Расійская імперыя — , , Расія) — савецкі пісьменнік і драматург, сатырык, мемуарыст.
Віталь Паўлавіч Чацверыкоў
Біяграфія
Віталь Паўлавіч Чацверыкоў нарадзіўся 16 жніўня 1933 года ў Алматы (цяпер Казахстан).
У 1949—1952  годах вучыўся ў Саратаўскім ваенна-марскім падрыхтоўчым вучылішчы і Ленінградскім вышэйшым ваенна-марскім вучылішчы імя Ленінскага камсамола. Скончыў у 1962 годзе Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі (майстэрня Р. М. Козінцава). Працаваў на кінастудыі «Беларусьфільм». Член КПСС з 1965 года.
NGC 941
NGC 941 (іншыя абазначэнні — UGC 1954, MCG 0-7-22, ZWG 388.23, KUG 0225-013, IRAS02259-0122, PGC 9414) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Кіт.
NGC 2562
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Беларусь у сірыйскім канфлікце
Пастаўкі ўзбраенняў
Асобна варта адзначыць пастаўкі комплексаў РЭБ серыі «Навальніца» вытворчасці канструктарскага бюро «Радар». Упершыню інфармацыя аб з’яўленні гэтай распрацоўкі ў Сірыі з’явілася яшчэ вясной 2018 годзе. Нібыта комплексы выкарыстоўваліся супраць амерыканскіх дронаў. У жніўні 2020 года, па паведамленні Пентагона, у небе над заходняй часткай правінцыі Ідліб былі адначасова страчаны адразу два ўдарна-разведвальных дрона MQ-9 Reaper («Жнец»), якія выляталі парай на баявое заданне з ракетамі AGM-114R9X на борце. Меркавана БПЛА ліквідаваны байцамі ўрадавай арміі, якія выкарыстоўвалі для гэтага беларускую сістэму РЭБ.
Камбатанты
Пытанне аб суадносінах асоб беларуса Беларусі і ўзбека Рофіка яшчэ застаецца адкрытым.
Эвакуацыя
30 жніўня 2012 года сямёра беларусаў украінскім бортам вылецелі ў Кіеў разам з украінцамі, палякамі і сірыйцамі. Мерапрыемства па эвакуацыі праводзілася з удзелам МЗС, МНС, Мінабароны Украіны і яе авіякампаніямі. Акрамя таго, падтрымку аказала Міжнародная арганізацыя па міграцыі.
17 жніўня 2015 года расійскі бок вывез 54 сваіх суайчыннікаў, а таксама некалькіх грамадзян Сірыі, Украіны, Казахстана і Беларусі. 17 кастрычніка таго ж года яшчэ восем беларусаў вярнуліся ў рэспубліку на Іл-76 расійскага МНС.
МАЗ-251
МАЗ-251 — турыстычны аўтобус Мінскага аўтамабільнага завода.
Да пачатку 2006 было выпушчана чатыры машыны, на якіх быў праведзены поўны цыкл завадскіх і сертыфікацыйных выпрабаванняў. Серыйная вытворчасць аўтобуса пачалася ў траўні 2006.
Сапегі
Сапегі, у актах і хроніках: Sapieha, Sopieha, Sopiha, Sopiezycz — вялікалітоўскі шляхецкі род герба «Ліс», які ў 16 ст. ўвайшоў у лік магнатэрыі. Прадстаўнікі роду Сапегаў у 15-18 ст. валодалі буйнымі латыфундыямі і мелі значны ўплыў — займалі вышэйшыя дзяржаўныя, адміністрацыйныя і вайсковыя пасады — сярод іх 25 ваявод, 4 кашталяны, 3 вялікіх і 1 польны гетман, 2 канцлеры і 3 падканцлеры, 3 маршалкаў вялікіх, 3 генералы артылерыі, 2 біскупы, некалькі маршалкаў дворных і інш., агулам 16 Сапегаў займалі дыгітарскія пасады. Сапегі лічыліся другім па значнасці, пасля Радзівілаў, магнацкім родам ВКЛ. Першапачаткова Сапегі праваслаўныя, у 2-й пал. 16 ст. частка Сапегаў далучылася да пратэстанцтва, але ўжо ў кан. 16 ст. Сапегі перайшлі ў каталіцтва.
Нісета Алькала Самора-і-Торэс
Нісета Алькала Самара-і-Торэс (Niceto Alcalá-Zamora y Torres; 6 ліпеня 1877— 18 лютага 1949) — першы прэм’ер-міністр (1931) і першы прэзідэнт (1931—1936) Другой Іспанскай Рэспублікі.
Нараджэнне Маці Божай (Пётр Яўсеевіч)
У культуры
У 1996 годзе выява іконы была выкарыстана на паштовай марцы «Белпошты».
Дзень бацькі
Гісторыя
У ЗША ўпершыню святкаваўся 19 чэрвеня 1910 года. Ініцыятарам стварэння гэтага свята называюць місіс Дод з горада Спокан штата Вашынгтон. Яна хацела выказаць удзячнасць свайму бацьку, а ў яго асобе — усім клапатлівым бацькам Амерыкі, якія ўдзельнічаюць у выхаванні дзяцей. Бацьку заснавальніцы свята звалі Уільям Смарт, яго жонка памерла, нарадзіўшы шостае дзіця, але бацька-адзіночка паспяхова выхаваў нованароджанага і яшчэ пяцярых дзяцей. Дабрадзейны Уільям быў ветэранам грамадзянскай вайны і пражываў з дзецьмі на ферме.
Аляксандр Пятровіч Герман
Біяграфія
Распрацаваў тэарэтычныя асновы горнай механікі, апублікаваў працы па руднічных устаноўках, машынах для гарачай апрацоўкі металаў. У 1912 годзе ўпершыню аналітычна ўсталяваў ўмовы найбольш аптымальнай тэрмадынамічнай аддачы паравых турбін.
Уолтэр Персі Крайслер
Кар’ера
Працаваў механікам на чыгунцы, цікавіўся веласіпедамі і першымі матацыкламі, рамантаваў іх.
У 1912 годзе Крайслер перайшоў у кампанію Б’юік, а ўжо ў 1916 ўзначаліў яе, займаючы пасаду Прэзідэнта.
Армія Канфедэратыўных Штатаў Амерыкі
Армія Канфедэратыўных Штатаў Амерыкі (Confederate States Army) — вайсковае фармаванне, створанае для падтрымання нацыянальнай бяспекі і абароны Канфедэратыўных Штатаў Амерыкі ў перыяд іх існавання ў 1861—1865 гадах. Прызначалася галоўным чынам для сухапутных вайсковых аперацый.
Фірменны пасажырскі цягнік
Фірменны пасажырскі цягнік — адна з катэгорый камфартабельных пасажырскіх цягнікоў. Фірменныя цягнікі з’явіліся ў СССР і існуюць у некалькіх краінах постсавецкай прасторы. Усе патрабаванні да фірменных цягнікоў СНД і краін Балтыі выкладзеныя ў становішчы «Аб фірменным пасажырскім цягніку».
Уладзіслаў Уладзіслававіч Прыбыткоўскі
Уладзіслаў Уладзіслававіч (Уладзімір) Прыбыткоўскі  (нар. 1905, г. Мінск — кастрычнік 1944, прапаў без весткак на фронце) — беларускі паэт, літаратуразнаўца і публіцыст.
Верацеі (Глыбоцкі раён)
Верацеі (, Веретеи) — былая вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ломашаўскага сельсавета.
IC 5173A
IC 5173A — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Індзеец.
Антыкітэрскі механізм
Антыкітэрскі механізм  — механічная прылада, знойдзеная ў 1902 годзе на затанулым старажытным судне недалёка ад грэчаскага вострава Антыкітэра. Датуецца прыблізна 100 годам да н.э. (магчыма, да 150 гады да н.э.) Захоўваецца ў Нацыянальным археалагічным музеі ў Афінах.
Кім Кі Дук
Біяграфія
Нарадзіўся 20 снежня 1960 году ў вёсцы Сабёні ў павеце Понхва паўднёвакарэйскай правінцыі Кенсан-Пукто. Неўзабаве сям’я Кіма Кі Дука пераехала ў Сеул, дзе яго аддалі ў сельскагаспадарчую школу. Не давучыўшыся ў ёй, ён ва ўзросце 17 гадоў уладкаваўся працаваць на завод. У 20 гадоў пайшоў у войска. Пяць гадоў служыў у карэйскай марской пяхоце, потым два гады правёў у царкве для сляпых, маючы намер стаць святаром. У гэты перыяд узмацнілася яго даўняе захапленне жывапісам, і ён адправіўся ў Парыж, дзе ў 1990—1992 гадах вывучаў выяўленчае мастацтва.
Памёр 11 снежня 2020 года ў Рызе ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19.
Міхал Шульц
Біяграфія
У 1809 годзе пры рэканструкцыі гімназіі Віленскага ўніверсітэта абвалілася столь. Аварыя адбылася таксама пры перабудове касцёла піяраў у жылы дом. Чатырохпавярховы дом Шульца з велічным класіцыстычным фасадам, збудаваны на рагу вуліц Нямецкай і Дамініканскай  у 1800 годзе на месцы не дабудаванага касцёла піяраў, у XIX стагоддзі быў самым высокім у Вільні. Перад Другой сусветнай вайной у ім была гасцініца «Еўропа». У 1944 годзе будынак згарэў і пасля вайны на яго месцы быў пабудаваны шэраговы жылы дом.
Маглеў
Тэхналогія
Састаў левітуе за кошт адштурхоўвання аднолькавых палюсоў магнітаў і, наадварот, прыцягвання розных палюсоў. Рух ажыццяўляецца лінейным рухавіком, размешчаным альбо на цягніку, альбо на шляху, альбо і там, і там. Сур’ёзнай праблемай праектавання з’яўляецца вялікая вага дастаткова магутных магнітаў, паколькі патрабуецца моцнае магнітнае поле для падтрымання ў паветры масіўнага саставу.
Найбольш актыўныя распрацоўкі маглева вядуць Германія і Японія.
M-Bahn у Берліне
Дарога даўжынёй 1,6 км злучала 3 станцыі метро ад чыгуначнага вузла Gleisdreieck да выставачнага комплексу на Potsdamer Strasse. Пасля доўгіх выпрабаванняў дарога была адкрыта для руху пасажыраў 28 жніўня 1989 г. Праезд быў бясплатны, вагоны кіраваліся аўтаматычна без вадзіцеля, дарога працавала толькі па выхадных днях. У раёне, куды падыходзіла дарога, планавалася правесці масавае будаўніцтва. Дарога была пабудавана на эстакадным участку былой лініі метро U2, дзе рух быў спынены ў сувязі з падзелам Германіі і разбурэннямі падчас вайны. 18 ліпеня 1991 лінія перайшла ў прамысловую эксплуатацыю і ўключана ў сістэму метро Берліна.