cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grodno Jazz
III фестываль
Адбыўся 26 чэрвеня 2009 года на адкрытай пляцоўцы Новага замка. Удзельнікі: «Big Band» Б. Мягкова (Гродна), «Trees» (Літва), «Maciek Kadziela Quartet» (Польшча), «Hush» (Мінск), «Stop Time» (Гродна), «Millennium Orchestra» (Мінск), квартэт Ю. Венядзіктава (Гродна), Эстрадна-Сімфанічны Аркестр БДУКМ В. Валатковіча, Эстрадны Аркестр ГУУС Мінгарвыканкама.
IC 1286
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тандракійцы
Тандракійцы (тандракіты) (Թոնդրակյաններ) — хрысціянска-гнастычная секта, якая паўстала ў Арменіі ў сярэдзіне IX стагоддзя, якая адмаўляла неўміручасць душы і шмат у чым насіла антыфеадальны характар.
Селен
Выкарыстанне
Акісляльнік і каталізатар арганічнага сінтэзу.
Вярдзіхава
Вярдзіхава (Вердихово) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Другая бітва за Брэгу
Другая бітва за Брэгу — бітва лівійскай грамадзянскай вайны.
ChemSpider
Змест
EPA DSSTox
KUMGM
LeadScope
MOLI
UM-BBD
UPCMLD
Фрэнк Лэмпард
Фрэнк Джэймс Лэмпард (Frank James Lampard, Jr.; нар., , Вялікі Лондан) — англійскі футбаліст (паўабаронца) і трэнер. Вядомы ў першую чаргу па выступах за лонданскі «Чэлсі» і нацыянальную зборную Англіі. Лэмпард лічыцца адным з наймацнейшых паўабаронцаў у сучасным футболе. Найлепшы бамбардзір «Чэлсі» ў гісторыі (211 галоў).
Трэнерская кар’ера
У студзені 2022 года стаў галоўным трэнерам «Эвертана». У студзені 2023 года быў звольнены з пасады.
У красавіку 2023 года зноў узначаліў «Чэлсі» ў якасці выканаўцы абавязкаў галоўнага трэнера да канца сезона 2022/23.
Атон Краснапольскі
Біяграфія
У 1903 годзе паступіў на архітэктурнае аддзяленне Львоўскага політэхнічнага інстытута, дзе вучыўся ў мастака. У 1905 годзе Атон здаў першы дзяржэкзамен, праз тры гады паступіў у Кракаўскую акадэмію прыгожых мастацтваў на скульптуру. А адтуль накіраваўся ў Парыж, у акадэмію Жуліяна.
З 1919 года жыве ў Вільні, дзе атрымаў пасаду галоўнага архітэктара горада. Пасля пераходу горада пад польскую ўладу становіцца дэканам факультэта прыгожых мастацтваў. Пазней ён інспектаваў прафесійныя школы і актыўна займаўся архітэктурай і рэстаўрацыяй. Паралельна Краснапольскі актыўна друкаваўся і займаўся тэорыяй архітэктуры.
У 1934 годзе выйшла кніга «Системотология как новый метод научной, дидактической и организационной работы».
Дарога на Курапаты
У 1994 годзе за фільм «Дарога на Курапаты» рэжысёр Міхаіл Жданоўскі атрымаў Дзяржаўную прэмію Рэспублікі Беларусь.
Перадвыбарная кампанія
Перадвыбарная кампанія (таксама выбарчая кампанія) — сукупнасць агітацыйных мерапрыемстваў, якая ажыццяўляюцца кандыдатамі на выбарныя пасады і іх партыямі ў выбарчай барацьбе, пасля іх афіцыйнага зацвярджэння ў якасці кандыдатаў, з мэтай забяспечыць сабе максімальную падтрымку выбаршчыкаў на маючых адбыцца выбарах.
У перадвыбарнай кампаніі таксама ўдзельнічаюць рознага роду групы падтрымкі, грамадскія арганізацыі, сродкі масавай інфармацыі і гэтак далей. Асноўнымі формамі (спосабамі) агітацыі падчас кампаніі з’яўляюцца правядзенне перадвыбарных сходаў і мітынгаў, друкаванне артыкулаў і памфлетаў, расклейка перадвыбарных афіш і плакатаў, выступы па радыё і тэлебачанні. Сучасныя выбарчыя законы вельмі падрабязна рэгламентуюць правядзенне перадвыбарнай кампаніі (тэрміны, парадак правядзення і формы агітацыі, крыніцы фінансавання і інш.).
Слон (шахматы)
Хады слана
Кожны слон можа рухацца альбо толькі па белых, альбо толькі па чорных палёх, таму аднаго з сланоў называюць белапольным, іншага — чарнапольным. Ці, мяркуючы па пачатковай расстаноўцы, сланы могуць быць названыя адпаведна каралеўскім і ферзевым.
Этымалогія
Адпаведная фігура па-арабску завецца аль-філь, з-за чаго ва Францыі пераўтварылася ў шута (fou), у Англіі, з-за падабенства з біскупскай мітрай — у біскупа (bishop), а ў Германіі перайменаваная ў бегуна (Läufer).
Інакенцій XII
Інакенцій XII (лац. Innocentius PP. XII) свецкае імя: Антоніо Піньятэлі дэль Растрэла ( — ) — Папа Рымскі з 12 ліпеня 1691 года да 27 верасня 1700.
Біяграфія
Антоніо Піньяцелі нарадзіўся 13 сакавіка 1615 у княжай сям’і на поўдні Італіі. Быў нунцыем у Польшчы і ў Вене. Клімент Х даверыў яму дыяцэзію ў Лечэ і надзяліў многімі іншымі бенефіцыямі. Інакенцій Х прызначыў яго кардыналам і архібіскупам Неапалю. Праз год пасля свайго ўступлення на папскі трон Інакенцій XII апублікаваў булу «Romanum decet Pontificem» (22 ліпеня 1692), якая назаўжды знішчыла практыку непатызма.
Сера
Сера (Sulfur) S — хімічны элемент VI групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 16. Цвёрдае рэчыва жоўтага колеру.
Прымяненне
Выкарыстоўваецца сера для вырабу запалак, штучнага шоўку, для сінтэзу арганічных рэчываў.
Ясень (Асіповіцкі раён)
Гісторыя
У лютым 1943 года гітлераўцамі было спалена 108 двароў, забіта 11 чалавек.
Дзмітрый Анатолевіч Платніцкі
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў трайных скачках з вынікам 16,90 м.
Батанічны сад у Рэйк’явіку
Заснаваны ў 1961 да 175-годдзя існавання горада Рэйк’явіка, мае плошчу 2,5 га, на якіх растуць 5000 відаў раслін.
Дземенец
Схілы катлавіны вышынёй да 1 м, параслі лесам, на захадзе камавыя ўзгоркі вышынёй да 13 м. Берагі пераважна забалочаныя. На паўднёвым захадзе выцякае ручай у раку Ушача.
Фалеронэ
Насельніцтва складае 3442 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 138 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 63022. Тэлефонны код — 0734.
Міф
Міф як форма свядомасці
Міфалогія — форма свядомасці, асаблівы працэс мыслення, які захаваўся з архаічных часоў; знаходзіць выяўленне не толькі ў мастацтве, але і ў палітыцы, ідэалогіі, рэкламе.
Сяло Саіна Шапагатава
Саіна Шапагатава (Сайын Шапағатов ауылы) — сяло ў Тупкараганскім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акшукурскай сельскай акругі.
Тарымская ўпадзіна
Геаграфія
Тарымскі басейн з'яўляецца вельмі засушлівай мясцовасцю без рэк, якія б выцякалі з яе, і распасціраецца з усходу на захад на 1500 км, а з поўначы на поўдзень на 600 км. Ён знаходзіцца ў Сіньцзян-Уйгурскім аўтаномным раёне. Найбольш нізкі пункт знаходзіцца каля возера Лоб-Нор (каля 780 м над узроўнем мора) на ўсходзе басейна, а самы высокі пункт (1410 м) размешчана на поўдні ў Хатана. Тарымская платформа (пліта) мае форму ромба, заціснутага паміж іншымі плітамі.
У цэнтры Тарымскага басейна, праз які з захаду на ўсход працякае рака Тарым, размешчана пустыня Такла-Макан, якая ўзнікла на працягу мільёнаў гадоў у выніку кантынентальнага клімату і недастатковых ападкаў у гэтай мясцовасці, заслоненай высокімі горнымі масівамі.
Эканоміка
У наш час Кітай будуе канал ад ракі Ілі да заходняй часткі Тарымскай катлавіны.
Альбін Курці
Біяграфія
За гэты час ён атрымаў статус аднаго з самых вядомых лідараў косаўскага руху за незалежнасць. Курці набыў шырокі палітычны вопыт і падтрымку за мяжой у Вашынгтоне, Нью-Ёрку, Бруселі, Капенгагене і ў Еўрапейскім парламенце ў Страсбургу. Ён таксама сустракаўся з высокапастаўленымі прадстаўнікамі Заходняй Еўропы і ЗША.
Аўгуст Шмітгубер
Аўгуст Шмітгубер (August Schmidthuber, 8 мая 1901, Аўгсбург —, ) — камандзір нямецкіх войскаў, брыгадэфюрар СС і генерал-маёр войскаў СС. У гады Другой сусветнай вайны камандуючы 21-й і 7-й дывізіямі СС.
Ібн Хальдун
Эканамічная тэорыя
Ібн Хальдун лічыў, што падзел працы з’яўляецца важнай крыніцай эканамічнага лішку, а прадпрымальніцкая зацікаўленасць залежыць ад спрыяльнасці асяроддзя для спецыялізацыі. Пра адасабленне розных выглядаў працоўнай дзейнасці і прынцып масавай вытворчасці Ібн Хальдун казаў наступнае:
Ібн Хальдун лічыў важным навучанне на практыцы і падвышэнне прафесійнай кваліфікацыі. Ён даў кароткае эканамічнае абгрунтаванне падзелу працы і лічыў, што ў функцыі прадпрымальнікаў уваходзіць узгадненне і забеспячэнне ўзаемадзеяння фактараў вытворчасці ў адпаведнасці з рынкавымі сіламі. Па думцы Ібн Хальдуна падзел працы з’яўляецца крыніцай эканамічнага лішку, калі выкананы ўмове ўзаемадзеяння і ўзгодненасці фактараў вытворчасці. Ён таксама паказаў на тое, што «прыбытак, які здабывае чалавек, ёсць кошт, атрыманы ад яго працы».
Бярэзінец (возера)
Плошча паверхні 0,065 км². Даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,14 км. Найбольшая глыбіня 3,0 м, сярэдняя — 1,65 м. Даўжыня берагавой лініі 1,4 км. Аб’ём вады ў возеры 0,11 млн м³.
Фалін’яна
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Gennaro.
Баўціна
Баўціна (Баутин) — пасёлак у Тупкараганскім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Баўцінскай пасялковай адміністрацыі.
Будраўцы
У 1976 годзе вёска перададзена з Каменскага сельсавета ў Шчучынскі сельсавет.
IC 1290
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бялянкі
Дзённыя матылі, крылы ў размаху да 8 см. Афарбоўка часцей белая, жоўтая або аранжавая, з чорным малюнкам. Вусені зялёныя або стракатыя, звычайна ўкрытыя кароткімі валаскамі. Кукалкі жаўтаватыя або шаравата-белыя з чорнымі кропкамі і плямамі, прымацоўваюцца да субстрату паяском з шаўкавістай павуцінкі галавой уверх. Развіваюцца пераважна на крыжакветных і бабовых раслінах, некаторыя жывуць на крушынавых, ружавых і інш.
Селахацін Дэмірташ
Удзел у выбарах
У чэрвені 2015 партыя на выбарах у парламент атрымала 13% галасоў. Такім чынам, першай у гісторыі Турцыі партыя, створаная курдамі, ўвайшла ў парламент. На думку аналітыкаў, партыя атрымала галасы кіруючай Партыі справядлівасці і развіцця, забіраючы яе абсалютную большасць у парламенце і не даючы яе планам атрымаць пасля выбараў канстытуцыйную большасць збыцца.
Усерасійскі дзяржаўны інстытут кінематаграфіі імя С. А. Герасімава
15 красавіка 2013 года інстытут аднесены да асабліва каштоўных аб’ектаў культурнай спадчыны народаў Расійскай Федэрацыі і ўключаны ў Дзяржаўны спіс асабліва каштоўных аб’ектаў культурнай спадчыны народаў Расійскай Федэрацыі.
Італія на конкурсе песні Еўрабачанне
Італія ўдзельнічала ў конкурсе «Еўрабачанне» з 1956 па 1997 год. Італія — адна з сямі краін, якія ўдзельнічалі ў самым першым конкурсе (1956 года). У 1980-я і 1990-я гады некалькі разоў не ўдзельнічала ў конкурсе. А з 1998 года ўвогуле прыпыніла ўдзел на 13 гадоў, і павярнулася на конкурс толькі ў 2011 годзе. Разам з Вялікабрытаніяй, Германіяй, Іспаніяй і Францыяй з’яўляецца краінай «Вялікай пяцёркі», што дазваляе ёй удзельнічаць у фінале конкурса, мінуючы паўфіналы.
Навязкі
Вёска знаходзіцца за 6 км на поўнач ад Багушэўска. Праз вёску праходзіць аўтамабільная дарога Ског—Бугаі—Новязкі—Песачанка.
Калінінскі раён (Цвярская вобласць)
Геаграфія
Калінінскі раён мяжуе з Ліхаслаўльскім, Рамешкаўскім, Кімрскім, Канакоўскім, Старыцкім і Таржоцкім раёнамі, а таксама з Маскоўскай вобласцю. Плошча раёна складае 4158,21 км², што робіць раён найбуйнейшым у вобласці.
Беларусь 3
Гісторыя
Тэлеканал пачаў сваё вяшчанне 8 лютага 2013 года а 7:50 паказам Гімна Рэспублікі Беларусь, далей эфір працягнуў дакументальны фільм АТН «Горацкія пацехі» з цыклу «Зямля беларуская».
IC 1291
IC 1291 — галактыка тыпу SBdm (карликова спіральна выцягнутая галактыка) у сузор’і Дракон.
Гротамарэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Paterniano.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Хвойнінскі раён
Геаграфія
Плошча — 3 186,06 км². Раён размешчаны на паўночным усходзе Наўгародскай вобласці. Мяжуе на ўсходзе з Чагадошчанскім раёнам Валагодскай вобласці; на поўдні (з захаду на ўсход) — з раёнамі Наўгародскай вобласці: Баравіцкім, Машанскім, Пястоўскім, на захадзе (з поўначы на поўдзень): з Баксітагорскім раёнам Ленінградскай вобласці і Любыцінскім раёнам Наўгародскай вобласці.
Шэйка (Веткаўскі раён)
Шэ́йка (, Шейка) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Неглюбскага сельсавета.
Ліхаслаўльскі раён
Ліхасла́ўльскі раён (Лихославльский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Ліхаслаўль.
Фарамір
Біяграфія
Першы раз чытач знаёміцца з персанажам Фараміра ў Ітыліэне, калі ён сустракае Фрода і Сэма. Ён зразумеў, што яны тыя самыя хобіты, пра якіх быў яго прароцкі сон. Фарамір захаваў іх у тайным сховішчы Хенет Анун. Там ён доўга распытваў Фрода і Сэма, і ўрэшце даведаўся, што з Рывендэла з імі выйшла яшчэ сямёра, уключаючы яго брата Бораміра. Фарамір быў адораным палкаводцам Гондара, але ніколі не адмаўляў, што Борамір быў лепшым воінам. Яны гадаваліся сябрамі, нягледзячы на рознасць характараў яны не супернічалі. Фарамір быў не толькі воінам, але і знаўцам песень і легендаў, нямала даведаўся ён ад Мітрандзіра, прычым Дэнетару здавалася, што ён больш схільны прыслухоўвацца да слоў Гэндальфа, чым да ўказанняў бацькі. Народ і воіны Гондара любілі яго як умелага палкаводца, які бег перад назгуламі.
Пастушкі (Сенненскі раён)
Пастушкі́ (, Пастушки) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэўскага сельсавета.
Мацвеева (Пачынкаўскі раён)
Гісторыя
З 28 снежня 2004 года па 1 студзеня 2019 у складзе Княжынскага сельскага паселішча.
Ірына Анатольеўна Старавойтава
Біяграфія
Выбрана членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага склікання ад Магілёўскай вобласці. Старшыня Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльным развіцці (да 28 чэрвеня 2018 года).
Анатоль Аляксандравіч Сабчак
Біяграфія
У 1962 годзе ён вярнуўся ў Ленінград. Скончыў аспірантуру Ленінградскага дзяржаўнага універсітэта. У 1964 абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Грамадзянска-прававая адказнасць за прычыненне шкоды дзеяннем крыніцы падвышанай небяспекі». З 1965 года па 1968 год выкладаў у Ленінградскай спецыяльнай школе міліцыі МУС СССР. У 1968—1973 гадах — дацэнт Ленінградскага тэхналагічнага інстытута цэлюлозна-папяровай прамысловасці. У 1973 годзе падрыхтаваў да абароны доктарскую дысертацыю «Прававыя праблемы гаспадарчага разліку ў прамысловасці СССР». З 1973 па 1981 год — дацэнт юрыдычнага факультэта ЛДУ, з 1982 года — доктар юрыдычных навук і прафесар таго ж факультэта, дзе з 1985 года займаў пасаду загадчыка кафедры гаспадарчага права. Праф. А. І. Лук’янаў, які быў у свой час членам ВАК, успамінаў, што яму было даручана даць рэцэнзію на кандыдацкую дысертацыю Сабчака: «там было столькі спасылак на Леніна і на іншых начальнікаў, што мы ў ВАКу вырашылі вярнуць дысертацыю аўтару, каб ён яе перапісаў»
Бранявы пояс
У большасці выпадкаў асноўны браняпояс абараняе ўчастак борта ад галоўнай палубы і да вызначанага ўзроўню ніжэй ватэрлініі карабля. Калі бранявы пояс убудоўваецца ў корпус замест таго, каб фарміраваць вонкавую яго частку, то ён размяшчаецца пад вуглом для павелічэння абароны.
У баі падводная частка судна можа быць сур'ёзна пашкоджана не толькі тарпедамі, але таксама і снарадамі цяжкай палубнай артылерыі, якія ўпадуць каля бартоў цэлі. Гэтыя снарады, асабліва бранябойныя, могуць пераадолець пэўную адлегласць пад вадой, прабіць корпус ніжэй ватэрлініі і здэтанаваць. Такія трапленні ўяўляюць сур'ёзную пагрозу затаплення, як і ў выпадку з тарпедамі.
Крымінальны кодэкс Рэспублікі Беларусь
Структура кодэкса
Кодэкс складаецца з Агульнай (раздзелы I—V, главы 1-16) і Асаблівай частак (раздзелы VI—XV, главы 17-37). У Агульнай частцы разглядаюцца асноўныя паняцці крымінальнага заканадаўства, устанаўлiваюцца асновы і ўмовы крымінальнай адказнасці, агульныя палажэнні аб крымінальным пакаранні, іншых мерах крымінальнай адказнасці, бяспекі і лячэння, а таксама асаблівасці прымянення крымінальнага пакарання да непаўналетніх.
Анатоль Аляксандравіч Сабчак
Постсавецкі перыяд
3 кастрычніка 1997 года быў прыцягнуты Генеральнай пракуратурай у якасьці сьведкі па справе аб карупцыі ў органах улады Санкт-Пецярбурга. У 1997 годзе быў абвінавачаны ў злоўжываннях на пасадзе мэра Санкт-Пецярбурга. 7 лістапада 1997 года вылецеў у Францыю для лячэння ў амерыканскім шпіталі ў Парыжы. 13 верасня 1998 года Генеральная пракуратура Расеі ўзбудзіла крымінальную справу супраць Анатоля Сабчака па артыкулах «Хабар» і «Злоўжыванне службовымі паўнамоцтвамі». Пражываў у Парыжы да 12 ліпеня 1999 года. Чытаў лекцыі ў Сарбоне і іншых французскіх універсітэтах. 10 лістапада 1999 года крымінальная справа супраць Сабчака было спынена за адсутнасцю складу злачынства. Сабчак прыняў рашэнне вярнуцца на палітычную сцэну і паставіў сабе задачу перамагчы на ​​наступных губернатарскіх выбарах.
21 снежня 1999 года прайграў выбары ў дэпутаты Дзярждумы кандыдату ад «Яблака» Пятру Шэлішчу і абвясціў, што прыняў рашэнне ўдзельнічаць у выбарах губернатара Санкт-Пецярбурга.
Пяэскюла (маторвагоннае дэпо)
Гісторыя
У 1997 годзе пасля рэарганізацыі чыгуначнай кампаніі EVR дэпо адышло да кампаніі Elektriraudtee, што абслугоўвала перавозкі электрацягнікамі ў прыгарадзе Таліна.
Ігар Фёдаравіч Крывабок
«Ліда»
У красавіку 2013 перайшоў у «Ліду». Стаў асноўным іграком лідскага клуба і хутка ўзначаліў спіс бамбардзіраў Першай лігі. У многім дзякуючы выдатным бамбардзірскім паказчыкам Крывабока «Ліда» хутка апынулася сярод лідараў Першай лігі.
«Нафтан»
Сезон 2014 распачаў асноўным нападнікам, але хутка быў выцеснены Вадзімам Дземідовічам і стаў толькі з’яўляцца на замену. 2 жніўня 2014 у матчы з брэсцкім «Дынама» выйшаў на замену на 68-й хвіліне і паспеў вызначыцца хет-трыкам (выніковы лік 7:0). Па заканчэнні сезону ў снежні 2014 пакінуў «Нафтан».
Вяртанне ў «Нёман»
З лютага 2015 года трэніраваўся разам з «Нёманам». 16 сакавіка 2015 падпісаў з гродзенскім клубам кантракт.
Абсцыса
Абсцысай (abscissa — адрэзак) пункта A завецца каардыната гэтага пункта на восі X’X у прамавугольнай сістэме каардынат. Велічыня абсцысы пункта A роўная даўжыні адрэзка OB (гл. рысунак). Калі пункт B належыць дадатнай паўвосі OX, то абсцыса мае дадатнае значэнне. Калі пункт B належыць адмоўнай паўвосі X’O, то абсцыса мае адмоўнае значэнне. Калі пункт A ляжыць на восі Y’Y, то яе абсцыса роўная нулю.
Бражнік асінавы
Бражнік асінавы (Laothoe amurensis) — матыль з сямейства бражнікаў.
Арэал
Еўрасібірскі від, у Беларусі адзначаны ў паўночнай і цэнтральнай частках. Месцы пражывання: цёмныя, густыя лісцевыя і мяшаныя лясы.
Экалогія
Дае адно пакаленне за год. Лёт матылёў у траўні-чэрвені. Вусені тоўстыя, жоўта-зялёныя, з косымі жоўтымі палоскамі па баках і бела-жоўтай зярністасцю па ўсім целе. Жывуць у чэрвені-ліпені на асінах. Акукліваюцца ў зямлі. Кукалка зімуе.
Philonotis fontana
Арэал
Пашыраны ў Паўночнай Амерыцы (Грэнландыя, ад Аляскі да Мексікі), Цэнтральнай і Заходняй Еўропе, Азіі і ў Цэнтральнай і Паўночнай Афрыцы.
Землі кароны Святога Іштвана
Склад земляў
29 кастрычніка 1918 года харвацкі парламент абвясціў пра скасаванне уніі з Венгрыяй, а таксама ўваходжанне ў склад Дзяржавы Славенцаў, Харватаў і Сербаў, якая ў снежні 1918 года ўвайшла ў склад Каралеўства Сербаў, Харватаў і Славенцаў. З тых часоў тэрмін страціў сваё значэнне і яго ўжыванне спынілася.
Песачанка
Пасля Вялікай Айчыннай вайны і да 1960 года цэнтр Астапенскага сельсавета.
Паляксяне
Паляксяне ― заходнебалцкае племя ў басейне ракі Нараў і на правабярэжжы Заходняга Буга ў першых стагоддзях II тысячагоддзя н.э.
Першая згадка
Упершыню згадваюцца ў першай кнізе.
Прылепава
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Прылепава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Гісторыя Венесуэлы
Каланіяльны час
У 1498 годзе Калумб падчас свайго трэцяга падарожжа праплыў уздоўж дэльты Арынока і трапіў у заліў Парыя. Уражаны магутнай прэснаводнай плынню, што адносіла яго на ўсход, Калумб у захапленні пісаў Ізабэле і Фердынанду што, маўляў, дасягнуў брамы «нябёсаў на зямлі», бо толькі з нябёсаў можа плыць такая магутная рака. У 1499 узбярэжжа Венесуэлы наведаў больш празаічны Алонса дэ Ахеда з Амерыга Веспучы на борце, які і даў краіне сучасную назву. Іспанская каланізацыя Венесуэлы, тады больш вядомай назвай Новая Андалузія, пачалася ў 1522 годзе з заснаваннем пасялення на месцы сучаснай Куманы. Праз некалькі гадоў кароль Іспаніі на непрацяглы тэрмін перадаў гэтую зямлю нямецкай банкірскай сям’і Вельзераў паводле канцэсіі. У 1567 іспанцы заснавалі Каракас, і горад ва ўрадлівай прахалоднай даліне, захінуты сцяной гор ад узбярэжнай спякоты і піратаў, хутка набыў сталічнае значэнне. Заваёўнікі сутыкнуліся з адпорам з боку індзейцаў, якіх павялі за сабой правадыры Гуаікайпура і Таманака. Індзейцы ж сутыкнуліся не толькі з тэхнічнай перавагай прыхадняў, але і з еўрапейскімі хваробамі, што былі яшчэ няўмольнейшымі за сваіх носьбітаў. Тубыльцы годна загінулі за сваю зямлю і іх імёны ўвекавечаны ў такіх назвах як Каракас, Чакаа, Лос-Тэкес. У XVIII стагоддзі пачалося пранікненне каланістаў, што дагэтуль сяліліся выключна на ўзбярэжжы, углыб калоніі. З 1718 Венесуэла, стала часткай віцэ-каралеўства Новая Гранада.
Стрэжаўскае княства
Княства, мусіць, створана ў 1159 годзе калі Усевалад Глебавіч перадаў Ізяслаўль полацкаму князю Рагвалоду Барысавічу, а на замен атрымаў Стрэжаў, дзе, напэўна, княжыў да сваёй смерці. Пазней пра княства нічога не паведамляецца.
Think Minsk
Рэакцыя грамадскасці
Распрацоўка брэнда сталіцы абышлася ўладам горада ў 30000 даляраў. Вынік працы неадназначна сустрэты грамадствам перш за ўсё з-за невыразнасці вобраза і неарыгінальнасці ідэі. Слова «think» ўжо выкарыстаў у сваім ідэнтычным брэндзе горад Лондан. Акрамя гэтага слова «think» ужывалі ў розныя гады ў сваіх рэкламных слоганах такія кампаніі, як «IBM», «Apple», «Volkswagen» і іншыя. У адказ на крытыку распрацоўшчыкі кампаніі «INSTID» далі каментар: Пасля афіцыйнай прэзентацыі слогана сярод карыстальнікаў інтэрнэта разгарнулася кампанія па стварэнні «» на тэму брэнда. Паралельна з працэсам распрацоўкі вобраза брытанскай кампаніяй беларускімі журналістамі быў запушчаны грамадскі аматарскі конкурс на неафіцыйны лагатып Мінска.
Талаат-паша
Біяграфія
Мехмет Талаат-паша нарадзіўся ў 1874 годзе ў мястэчку Кырджалі (зараз Кырджалійская вобласць Балгарыі) у сям’і следчага. Этнічны памак (субэтнічная група балгар, якія спавядаюць іслам). Скончыў Эдырнскую сярэднюю школу. Пачаў сваю працоўную дзейнасць супрацоўнікам тэлеграфнага бюро, дзе, як удзельнік барацьбы з тыраніяй султана, далучыўся да руху младатурак. У 1893 г. быў арыштаваны за палітычную дзейнасць. Праз два гады быў вызвалены і высланы ў Салонікі, дзе ўзначаліў мясцовае аддзяленне младатурэцкай партыі. У 1898—1908 гадах працаваў паштальёнам у Салоніках, пазней стаў кіраўніком мясцовай паштовай службы.
У 1943 годзе магілу Талаата перанеслі з Берліна ў Стамбул, у раён Шышлі.
Сэндфард Флемінг
Біяграфія
У 1862 годзе Флемінгу даручылі будаўніцтва транскантынентальнай чыгункі. Далёка не ўсе падтрымлівалі яго ідэю будаваць металічныя чыгуначныя масты — дужа дарагімі яны былі. Толькі пазней кіраўніцтва зразумела іх надзейнасць і пажараўстойлівасць.
Марз
Марз (մարզ) — адзінка адміністрацыйнага падзелу Арменіі першага ўзроўню. Слова паходзіць ад персідскага مرز «мяжа». Тэрмін таксама перакладаецца на беларускую як вобласць і правінцыя.
Пратэразой
Геатэктанічнае развіццё
У познім пратэразоі ўзніклі і развіваліся старажытныя акіяны (Вялікія геасінклінальныя паясы): Палеаарктычны акіян (Арктычны геасінклінальны пояс), Палеаазіяцкі акіян (Урала-Мангольскі геасінклінальны пояс), Палеаатлантычны акіян (Атлантычны геасінклінальны пояс), акіян Тэціс (Міжземнаморскі геасінклінальны пояс), па краі Ціхага акіяна развіваецца па сёняшні час аднаіменны геасінклінальны пояс.
Стратыграфія
Паводле саставу, ступені метамарфізму і характару складкавасці пароды ніжняга пратэразою падобныя на архейскія, пераважна адпавядаюць амфібалітавай і зяленасланцавай фацыям метамарфізму, у меншай ступені праявіліся гранітызацыя і мігматызацыя; часцей трапляюцца карбанатныя пароды, розныя гнейсы і сланцы. Пароды ніжняга пратэразою прарваны інтрузіямі гранітаў і габроідаў. Для завяршальнага этапу магматызму ў пратэразоі на Балтыйскім шчыце і ў фундаменце Рускай пліты характэрны граніты рапаківі, прымеркаваныя да мяжы карэлію і рыфею.
IC 1294
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Залессе (курганны могільнік)
Забор’е  — курганны могільнік каля вёскі Залессе Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца каля ўезду ў вёску з боку в. Зубкі, абапал дарогі, у хвойніку.
Тэатр юнага гледача імя А. А. Бранцава
У гады вайны, з 1942 па 1944 год, трупа тэатра была ў эвакуацыі на Урале. Акцёры выступалі на сцэне Бярэзнікаўскага драматычнага тэатра.
Адрас тэатра Санкт-Пецярбург, Піянерская плошча, д. 1.
Крынічнік
Падроды
Паводле даных GRIN род Крынічнік падзяляецца на некалькі падродаў : Beccabunga, Chamaedrys, Cochlidiosperma, Derwentia, Hebe, Pellidosperma, Pentasepalae, Pocilla, Pseudolysimachium, Stenocarpon, Synthris, Triangulicapsula, Veronica.
Сыма Цянь
Спадчына
Сыма Цянь імкнуўся зразумець логіку ўздыму і падзенні дынастый і растлумачыць прынцып быцця Паднябеснай. З пункту гледжання кампазіцыі гэта складанае сачыненне, матэрыял адных частак (бень Цзі, шы цзя) размеркаваны з улікам храналагічнай паслядоўнасці, іншых (Чжы) — мяркуе тэматычную разбіўку: раздзелы па музыцы, цырымоніям, календароў, вераванняў, эканоміцы, а таксама падрабязныя біяграфіі (ле Чжуань). Сярод такіх, напрыклад, першая вядомая біяграфія Лаа-цзы, легендарнага аўтара Даа Дэ Цзін, а таксама біяграфіі палкаводцаў і дзяржаўных дзеячаў Старажытнага Кітая, такіх як Лі сы, У Цы, У Цзы-Сюй і інш.. «Шы Цзі» былі прыватным гістарычным даследаваннем (а не афіцыйнай хронікай) і гэта дазволіла аўтару выкарыстоўваць больш лёгкую форму і маляўнічую мову, якая застаўлася для нашчадкаў найвышэйшым узорам мастацкага слова.
Прынцыпы вучэння Сыма Цяня
Другі з гэтых прынцыпаў — «цзін» — пашана, пачцівасць, павага. Сыходзячы каранямі ў культ продкаў, шанаванне багоў (бацькоў і прадстаўнікоў старэйшага пакалення ў цэлым), па меры фарміравання дзяржаўнасці «цзін», паступова набывае ўсё большае значэнне ў якасці палітычнага прынцыпу — павагі кіраўніка. Вядома, кіраўніка годнага, мудрага і справядлівага, такога, што выконвае законы і кіруецца імі, адначасова з іх дапамогай накіроўваючы жыццядзейнасць грамадзян сваёй дзяржавы ў стваральнае рэчышча.
Такім чынам, «чжун» (адкрытасць), «цзін» (пашана) і «вэнь» (культурнасць) з'яўляюцца, як лічыў Сыма Цянь, трыма кітамі, на якіх грунтуецца жыццядзейнасць народа на працягу ўсяго цыкла яго гістарычнага існавання. Працягу жа працэсаў, якія ўтвараюць гэты цыкл, абумоўліваецца непазбежнай зменай асноў гістарычнай жыццядзейнасці народа. Непазбежнай ж гэта змена становіцца пастолькі, паколькі ўлада, заснаваная на адным з прынцыпаў, у рэшце рэшт абавязкова перараджаецца ў выніку трансфармацыі згодна з адпаведным ёй прынцыпе. Так, адкрытасць, шчырасць — «чжун», гіпертрафіруючыся, як прынцып палітычнай улады і становячыся самамэтай, непазбежна выраджаецца ў тое, што Сыма Цянь пазначыў як дзікунства — «э». Адпаведна і ўлада, якая імкнецца кіраваць, абапіраючыся толькі на адкрытасць, хоча яна таго ці не, прыходзіць да таго стану рэчаў, якое выракае людзей на дзікунства, і ў канчатковым выніку — на дэградацыю грамадскага ладу, што востра ставіць неабходнасць пераходу да іншага ладу, заснаванага на прынцыпе павагі.
Асацыяцыя дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі
Асацыяцыя дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі (Association of SouthЕast Asian Nations) — геапалітычная і эканамічная арганізацыя 10 краін Паўднёва-Усходняй Азіі. Утворана 8 жніўня 1967 Інданезіяй, Малайзіяй, Філіпінамі, Сінгапурам і Тайландам. Пазней да іх далучыліся Бруней, М’янма, Камбоджа, Лаос і В’етнам. Мэты арганізацыі — садзейнічанне эканамічнаму росту, сацыяльнаму прагрэсу і культурнаму развіццю краін-уздельніц, абарона міру і стабільнасці ў рэгіёне, а таксама забяспячэнне магчымасці для краін-членаў для абмеркавання рознагалоссяў мірным шляхам.
У 2005 блок размяшчаўся на плошчы 4.46 млн. км², сукупны ВУП (намінальны / ППС) каля $896.5 млрд. / $2,728 млрд., з сярэднімі тэмпамі росту каля 5,6% гадавых. У 2008, яго сукупны ВУП вырас да больш чым $1,5 трыльёна, а колькасць насельніцтва наблізілася да 580 мільёнаў чалавек (8,7% сусветнага насельніцтва).
Максім Юр’евіч Вітус
Клубная кар’ера
У студзені 2016 года ў якасці свабоднага агента падпісаў кантракт з харвацкім клубам «Спліт». У лістападзе 2016 года па ўзаемнай згодзе разарваў кантракт са «Сплітам».
Ярвэ (станцыя)
У 1999 годзе будынак вакзала быў уключаны ў спіс нацыянальных культурных помнікаў.
Кумамота
Вялікі Кумамота ( JA: 熊 本 都市 圏) па перапісу насельніцтва ў 2000 годзе меў 1,46 млн насельніцтва. У 2007 па перапісу насельніцтва меў 664 468 чалавек са шчыльнасцю 2496 чал/км². Ён ніколі не разглядаецца як частка Фукуока-Кітакюсю — сталічнай вобласці, нягледзячы на тое, што яны мяжуюць адна з адной.
Архангельская царква (Рогаз)
У чэрвені 1785 года царква была распісана мастакамі Раду Мунцяну і Мікалае Манам. У 1834 годзе да заходняга нэфа была прыроблена галерэя, распісаная ў той жа год.
Ядвабнэ
Гісторыя
21 верасня 2001 года прэзідэнт Польшчы Аляксандр Квасьнеўскі прынёс выбачэнні ад польскага народа.
Ібн аль-Хайсам
Абу Алі аль-Хасан ібн аль-Хайсам аль-Басры (, Басра —, Каір) — вялікі арабскі вучоны-універсал. У сярэдневяковай Еўропе згадваўся пад лацінізаваным імем Альгазен.
Цястоўскі сельсавет
Цясто́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Цясты.
Купля Аляскі
Ацэнка здзелкі ў гісторыі і творчасці
І ў ЗША, і ў Расіі да гэтай здзелкі ставіліся неадназначна. Яе лічылі і выгаднай і нерэнтабельнай з абодвух бакоў. Гісторык C. Пушкароў, напрыклад так ацаніў гэты дагавор: «… пустынная паўночна-заходняя частка Амерыканскага мацерыка, паўастравоў Аляска, была прадана ў 1867 г. Паўночна-Амерыканскім Злучаным Штатам (за 7 мільёнаў долараў, прычым многія амерыканцы лічылі, што яна таго не варта) ». Існуе і думка, што «(Злучаныя) Штаты маглі б абыйсціся без Фларыды і Аляскі» ў параўнанні з Луізіянскай купляй.
Таня Скарынкіна
Творчасць і ўзнагароды
Фіналістка Грыгор’еўскай прэміі — 2017. У 2020 атрымала за паэтычную кнігу «И все побросали ножи». Зборнік эсэ «Райцэнтр» («Пфляўмбаўм», Мінск, 2020) — другое месца прэміі Ежы Гедройця ў 2021.
Мальцін’яна
Мальцін'яна (Maltignano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асколі-Пічэна.
Лідзія Саўлаўна Мухарынская
Лідзія Саўлаўна Мухарынская (,  — ) — беларускі музыказнавец-фалькларыст. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1974). Кандыдат мастацтвазнаўства (1969).
GS-4
Паравоз меў незвычайны дызайн: цалкам герметычная паравозная будка, якая абараняла паравозную брыгаду ад непагадзі. Дзверцы дымавой скрынкі мелі сферычную форму, а на ёй былі замацаваныя два пражэктары. Завірушнік паравоза быў абрамлены суцэльным металічным лістом, які пераходзіў у далікатныя шчыткі, што ідуць ўздоўж усяго катла вышэй за ўзровень экіпажнай часткі і якія надаюць паравозу імклівы выгляд.
Распрацоўваліся гэтыя паравозы для хуткасных пасажырскіх цягнікоў, менавіта таму дыяметр вядучых колавых пар паравоза складае 80 цаляў -- 2032 мм. Гэтыя паравозы вадзілі па Паўднёвай Ціхаакіянскай чыгунцы цягнікі «Coast Daylight», «San Joaquin Daylight», «Lark», «Cascade», «Golden State», «Sunset Limited».
У час Другой сусветнай вайны паравозы гэтай серыі не мелі яркай афарбоўкі — былі афарбаваны ў чорны колер. У 1948 годзе паравозы былі афарбаваны ў чорна-карычна-аранжава-чырвонай гаме. З сакавіка 1950 года паравозам паступова вярнулі чорную афарбоўку, таксама яны страцілі шчыткі ўздоўж катла.
Лілекюла (прыпыначны пункт)
Прыпыначны пункт быў адкрыты для руху ў 1928–1929 гадах. Першапачаткова называўся Амерыка, які пазней быў перайменаваны па вёсцы Лілекюла. Будынкам вакзала быў драўляны дом са сціплай архітэктурай, ён быў знесены ў канцы 1997 года.
Lycaena alciphron
Lycaena alciphron — дзённы матылёк з сямейства блакітніц.
Касцёл Карла Барамея (Пінск)
Гісторыя
У 1770 г. на месцы драўлянага на сабраныя і ахвяраваныя сродкі члены ордэна пачалі будаўніцтва новага мураванага храма. Узвядзенне касцельнага будынка было завершана ў асноўным да 1782 г., аднак асвячэнне яго пад тытулам Святога Карла Барамея, як сведчаць дакументальныя крыніцы, адбылося толькі ў 1784 г.
Язва
Язва (лац. ulcus,-eris, n.) — глыбокі запаленчы дэфект эпітэлія скуры або слізістай абалонкі і (у адрозненне ад эрозіі) падлягаючых тканак, як правіла, хранічнага характару, які ўзнікае з прычыны інфекцыі, механічнага, хімічнага або прамянёвага пашкоджання, а таксама у выніку парушэння кровазабеспячэння і/або інервацыі. Для язвы, у адрозненне ад раны характэрная страта тканкі («мінус-тканка»). Язва гоіцца з утварэннем рубцоў.
Друмліны
Дру́мліны — прадаўгаватыя ўзгоркі абцякальнай эліптычнай формы з матэрыялу пераважна асноўнай марэны.
Алена Васілеўна Пасечнік
Дасягненні
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 5 месца ў штурханні ядра з вынікам 16.53.
Івакі
У 1926—1927 гадах цэнтр Івакаўскага сельсавета. З 30 снежня 1927 года па 8 снежня 1966 года Івакі ўваходзілі ў склад Гардуноўскага сельсавета.
Немцы спалілі вёску, калі партызаны пусцілі пад адхон цягнік з нямецкімі салдатамі. На шчасце ніхто з нямецкіх салдат не загінуў, калі б хоць бы адзін фашыст загінуў, вёску спалілі б разам з яе жыхарамі.
Выяздное (Арзамаскі раён)
Гісторыя
З сярэдзіны XIX ст. гандлёвае значэнне Арзамаса і адпаведна Выязднога стала падаць, гэта было звязана з пракладкай чыгункі і праз гэта перамяшчэннем транзітных шляхоў. У канцы XIX ст. Выяздное — вялікае сяло, амаль 3,5 тысяч жыхароў, але ўжо без ранейшага размаху вытворчасці.
Андрэй Сяргеевіч Адамовіч
Біяграфія
Скончыў факультэт журналістыкі БДУ ў 2006 годзе. Працаваў у газеце «Віцьбічы».
Балтыйская казацкая флатылія
Балтыйская казацкая флатылія - флатылія, створаная ў 1635 годзе з казакоў Запарожскай Сечы для баявых дзеянняў на Балтыйскім моры. Некаторы час была адзінай баяздольнай часткай Балтыйскага флоту Рэчы Паспалітай.
Баявыя дзеянні
У такой сітуацыі Уладзіслаў IV загадаў палкоўніку Воўку ісці ў Віслінскую затоку і выступіць супраць шведскай эскадры. У ноч з 30 на 31 жніўня казацкая эскадра выйшла з вусця Нёмана і здзейсніла начны пераход з-пад Караляўца ў Пілаў (Балтыйск), дзе знаходзілася шведская эскадра. Казакі незаўважна праплылі калі флота шведаў.
23 верасня кароль напісаў ліст палкоўніку Воўку, у якім загадаў "ісці сціпла дадому" праз Торунь. Воіны атрымалі 15 тысяч залатых за службу і пакінулі за сабой усе трафеі. Чайкі і ўвесь запас былі аддадзены на захоўванне ў Коўна, дзе «мелі іх хаваць старанна». Цалкам магчыма, што кароль яшчэ раз спадзяваўся выкарыстаць казацкі флот на Балтыйскім моры. Аднак гэтага не адбылося.
Кунтараўка
Ку́нтараўка (, Кунторовка) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Радужскага сельсавета.
Георг Заўэрвайн
Георг Заўэрвайн, ужываюцца таксама іншыя варыянты — Юра Зуровін, Юргіс Заўэрвяйнас (псеўданім — Гірэнас) (Georg Sauerwein, Juro Surowin, Jurgis Zauerveinas, Girėnas, 25 студзеня 1831, Гановер, Германія — 16 снежня 1904, Осла, Нарвегія) — нямецкі філосаф, паліглот, культурны і грамадскі дзеяч, перакладчык, публіцыст і паэт.
Нікіфар Ільіч Фенічаў
Сям’я
Нікіфар Ільіч Фенічаў быў жанаты, меў дваіх дзяцей. Пасля ўдава вярнулася ў Бранск.
IC 1297
IC 1297 — галактыка тыпу PN (Планетарная туманнасць) у сузор’і Паўднёвая Карона.
Род-Айленд (парода курэй)
Тулава шырокае. Крылы невялікія, слабаразвітыя. Галава сярэдняй велічыні з невялікім лістападобным грэбенем і чырвонымі вушынымі мочкамі. Дзюба і ногі жоўтыя. Апярэнне карычнева-чырвонае, сустракаецца чорнае пер’е на хвасце, крылах і шыі. Маса пеўняў 3-3,5 кг, курэй 2,3-2,5 кг. Яйцаноскасць 170—180 яец за год.
Аляксандр Мікалаевіч Гвоздзікаў
Творчасць
Працуе ў манументальнай і станкавай пластыцы.
Сілезскі медыцынскі ўніверсітэт у Катавіцах
Гісторыя
Перайменаванне універсітэта з Сілезскай медыцынскай акадэміі імя Людвіка Варыньскага ў Катавіцах ў Сілезскі медыцынскі універсітэт у Катавіцах адбылося 20 чэрвеня 2007 года ў адпаведнасці з законам ад 30 сакавіка 2007 года.
Union Pacific Big Boy
Клас 4000 чыгуні Union Pacific Railroad, больш вядомы як Big Boy (белар. "Бамбіза") — серыя сучлененых паравозаў тыпу 2-4-0 +0-4-2, якія будаваліся ў 1941-1944 гг. на паўночнаамерыканскім заводзе ALCO, пад кіраўніцтвам галоўнага канструктара Ота Джэйбелмена (Otto Jabelmann). Былі створаны на аснове канструкцыі паравозаў Challenger тыпу 2-3-0 +0-3-2 і прызначаліся для праводкі цяжкіх грузавых цягнікоў праз хрыбет Уосач (Скалістыя горы). Першапачатковае пазначэнне паравозаў было Клас 4000 (Class 4000, бо іх нумарацыя пачыналася з № 4000), аднак у свеце яны больш вядомыя як Big Boy - менавіта такую назву напісаў крэйдай на адным з першых паравозаў серыі невядомы рабочы заводу. Пасля гэта мянушка трывала замацавалася за паравозамі дадзенай серыі.
Загор’е (Салігорскі раён)
Заго́р'е (, Загорье) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зажэвіцкага сельсавета.
Віктар Барысавіч Сачава
Віктар Барысавіч Сача́ва (, Паргалава —, Камарова) — савецкі географ, заснавальнік Сібірскай геаграфічнай школы, стваральнік новага кірунку ў геаграфічнай навуцы — вучэнне аб геасістэмах.
Біяграфія
Нарадзіўся 7(20) чэрвеня 1905 года ў г. Паргалава каля Пецярбурга ў сям’і бухгалтара. Вучыўся ў гімназіях Петраграда і Кіева. У 1921 годзе паступіў у Петраградскі сельскагаспадарчы інстытут, дзе пазнаёміўся з У. М. Сукачовым і У. Л. Камаровым, выбітнымі геабатанікамі, пад уплывам якіх Сачава стаў займацца навуковай працай. У 1925 годзе стаў старшым асістэнтам кафедры экалогіі і геаграфіі свайго ВНУ, у 1926 годзе стаў навуковым супрацоўнікам Батанічнага музея АН СССР (з 1931 года — Батанічны інстытут імя У. Л. Камарова). У 1926—1938 гадах ажыццявіў шматлікія экспедыцыі на Палярны Урал, Чукотку, Калыму, Прымор’е, Прыамур’е і г. д., працаваў начальнікам палявых партый, загадчыкам сектара геабатанікі і кормаў Інстытута аленегадоўлі, начальнікам аддзела аленегадоўлі Арктычнага інстытута.
Палдыскі (станцыя)
Гісторыя
Ідэя чыгункі, якая злучае сталіцу Расійскай імперыі Санкт-Пецярбург з незамерзальнымі портамі Балтыйскага мора, нарадзілася ў сярэдзіне XIX стагоддзя.
З аднаўленнем незалежнасці Эстоніі ў 1991 годзе і адыходам расійскіх войскаў у 1992 годзе пасажырскі пункт пропуску быў закрыты, а пасажырскі рух аднавіўся пад грамадзянскім кантролем.
Івік
Івік, таксама Ібік — грэчаскі паэт 2-й паловы 6 стагоддзя да н.э.
Васіль Якаўлевіч Сядых
Біяграфія
Старшыня Рэвізійнай камісіі КПБ у 1938—1963 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР у 1937— 1946 гадах, Вярхоўнага Савета БССР у 1947 — 1963 гадах.
Ордэн Падвязкі
Гісторыя
Пры ўступленні ў ордэн удзельнік абавязваецца выконваць усе ўмовы ордэна, найгалоўнай з якіх з’яўляецца абарона суверэна ордэна.
Гельмут Карл Бернхард фон Мольтке (старэйшы)
Граф (1870) Гельмут Карл Бернхард фон Мольтке (Helmuth Karl Bernhard Graf von Moltke;, , Германія — ) — прускі і германскі ваенны дзеяч і тэарэтык, граф (1870), генерал-фельдмаршал Прусіі (1871) і Расійскай імперыі (1872). Вучань К. Клаўзевіца. Дзядзька начальніка германскага генеральнага штаба генерал-палкоўніка Гельмута фон Мольтке (Мольтке-малодшага).
Цікавыя факты
21 кастрычніка 1889 года фельдмаршал зрабіў два аўдыёзапісы на новым цыліндрычным Томаса Эдысана. Першы ўтрымлівае віншавальнае пасланне Эдысану і ўрывак з Фаўста, другі — з Гамлета.
Ваенныя рэформы ў Беларусі (1994—2005)
Перадгісторыя
З набыццём незалежнасці ў 1991 годзе Беларусі дасталася групоўка Узброеных Сіл СССР Беларускай ваеннай акругі. Гэтыя сілы значна перавышалі па колькасці ваенна-палітычныя патрэбы і сацыяльна-эканамічныя магчымасці дзяржавы. Акрамя таго, кантынгент войскаў па баявому складу, структуры і аператыўна-стратэгічнай пабудове не адпавядаў міжнароднай і ўнутранай абстаноўцы. У 1992—1996 гадах праведзена дэмілітарызацыя краіны: былі расфармаваны або рэфармаваны 250 воінскіх часцей, скарочана колькасць арміі, ліквідаваны лішкі запасаў узбраенняў, вывезены ядзерныя боегалоўкі.
У новага лідара меліся матывы для пачатку мадэрнізацыі Узброеных Сіл. Па-першае, Лукашэнка быў незадаволены знішчэннем тэхнікі Беларускай ваеннай акругі. Па-другое, кіраўнік дзяржавы баяўся пашырэння блока НАТА. Ён у першыя ж тыдні свайго праўлення рашуча спыніў ўтылізацыю бронемашын і самалётаў. На гэтым фоне ў пачатку 1995 года афіцыйны Мінск прыпыніў выкананне Дагавора аб звычайных узброеных сілах у Еўропе. Тады Лукашэнка меў намер спыніць і вываз стратэгічнай зброі, якую ён прапаноўваў Расіі пакінуць у рэспубліцы. На той перыяд на яе тэрыторыі яшчэ знаходзіліся 72 ядзерныя боегалоўкі.
Дзейнасць Мальцава
Неўзабаве міністр арганізуе і праводзіць найбуйнейшую на постсавецкай прасторы таго часу аператыўна-тактычнае вучэнне «Нёман-2001». У ім задзейнічалі парадку 9 —10 тысяч вайскоўцаў, больш за паўтары тысячы адзінак тэхнікі, у тым ліку і новых відаў узбраенняў, звыш за 130 комплексаў СПА. Вучэбна-баявыя дзеянні разгорнуліся адначасова на некалькіх палігонах — Гожскім, Даманаўскім, Абуз-Лясноўскім, Ружанскім і іншых. У якасці эксперыменту на «Нёмане-2001» былі разгорнуты і рэальна дзейнічалі новыя органы ваеннага кіравання — Генеральны штаб, галоўны штаб сухапутных войскаў, аб’яднаны штаб ВПС і СПА, ўпраўленне тэрытарыяльнымі войскамі. Эксперымент з дадзенымі структурамі паказаў добрыя вынікі.
Лукашэнка асабіста цікавіўся ходам адпрацоўкі задач, актыўна меў зносіны з вайскоўцамі. Менавіта тады ён упершыню з’явіўся сярод афіцэраў і салдат у палявой форме галоўнакамандуючага — з вялікім гербам краіны на пагонах і шырокай «маршальскай» какардай на галаўным уборы. Гэтыя вучэнні пераканалі прэзідэнта ў правільнасці стаўкі на Мальцава.
Наварскі грамадскі ўніверсітэт
Наварскі грамадскі ўніверсітэт (Universidad Pública de Navarra) — іспанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Памплона ў аўтаномнай супольнасці Навара.
Пінскае партызанскае злучэнне
Камандаванне
Начальнік штаба:
Вольны горад
Гісторыя
У Свяшчэннай Рымскай імперыі ў адрозненне ад імперскага горада быў вызвалены ад платы падатакаў імператару (кайзеру), але таксама быў абавязаны браць удзел у абароне краіны і выстаўляць салдатаў для ўдзелу ў крыжовых паходах.
Новая Каменка
Назву Новая Каменка маюць:
Адмаўленне генацыду армян
Адмаўле́нне генацы́ду армя́н — сцвярджэнні, што масавае знішчэнне армянскага насельніцтва ў Асманскай імперыі ў 1915 годзе не было генацыдам, а таксама дзеянні ў падтрымку такіх сцвярджэнняў.
Некаторыя даследчыкі паказваюць, што, прызнаючы шматлікія армянскія ахвяры, шэраг краін, у прыватнасці, Вялікабрытанія, ЗША і Ізраіль, не выкарыстоўваць тэрмін «генацыд», выходзячы з палітычнай мэтазгоднасці.
Прадмет адмаўлення
Генацыд армян — масавае забойства армянскага насельніцтва, арганізаванае і ажыццёўленае ў 1915 годзе (на думку некаторых даследчыкаў, доўжылася да 1923 года ) на тэрыторыях, што кантраляваліся ўладамі Асманскай імперыі і Турэцкай Рэспублікі. Генацыд складаўся ў фізічным знішчэнні і дэпартацыі, улучаючы перамяшчэнне ва ўмовах, што прыводзілі да немінучай смерці. У выніку палітыкі генацыду загінулі не менш за 600 тысяч армян (ацэнкі даходзяць да 1,5 мільёна). Сам тэрмін «генацыд» быў прапанаваны для абазначэння масавага знішчэння армянскага насельніцтва ў Асманскай Турцыі і яўрэяў на тэрыторыях, акупаваных нацысцкай Германіяй (Халакост). Генацыд суправаджаўся знішчэннем гістарычнай і матэрыяльнай спадчыны армян, якія насялялі гэтыя тэрыторыі з VII стагоддзя да н.э.
Гістарычны кантэкст
Пасля ўтварэння Турэцкай Рэспублікі ў 1923 годзе яе палітычная і інтэлектуальная эліта не адчувала патрэбы дыстанцыявацца ад генацыду армян ці ад здзяйснялых яго людзей. Кіроўная эліта складалася галоўным чынам з былых функцыянераў Іціхат, многія з якіх асабіста бралі ўдзел у знішчэнні армян, і знаходзілася ў кааліцыі з рэгіянальнымі лідарамі і завадовымі правадырамі мусульман, якія атрымалі вялікі прыбытак ад дэпартацыі армян і грэкаў. Абмеркаванне пытання генацыду армян магло разбурыць гэту кааліцыю.
З 1919 года Турцыя стала неадымнай і важнай часткай амерыканскіх стратэгічных зацікаўленасцей, буйным рынкам збыту і фарпостам супраць Савецкай Расіі, а потым і СССР. Другім найбуйнейшым іграком на Блізкім Усходзе з’яўлялася Вялікабрытанія. Абедзве гэтыя краіны выходзілі з прынцыпу, што чым менш узнікае пытанняў пра этнічны склад Турцыі, тэм лепш, і ва ўсім спрыялі турэцкаму адмаўленню армянскага генацыду.
1959 год у гісторыі літаратуры
1959 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Адмаўленне генацыду армян
Параўнальны аргумент
Рэлятывісты адзначаюць адрозненні паміж нямецкім нацызмам і рознымі турэцкімі ідэалогіямі, адмаўляючы магчымасць генацыду армян на глебе расізму і прыпісваючы яму палітычна апраўданы характар. Згодна гэтаму пункту погляду, знішчэнне армян было выклікана ўспрыманнем іх з боку Іціхат як агентаў ворага. У якасці пацверджання гэтай высновы рэлятывісты спасылаюцца, у тым ліку, на абмежаваны характар забойстваў армян і адсутнасць намеру Іціхат знішчыць усіх армян у свеце. Кац згаджаецца з тым што армяне страцілі ад 550 да 800 тысяч чалавек і крытыкуе высілкі турэцкага ўрада, злучаныя з адмаўленнем армянскай трагедыі, аднак сцвярджае, што туркі бачылі ў армянах толькі нацыяналістычную пагрозу, і як толькі гэта пагроза спынілася, спыніліся і забойствы армян. Прынцыповую розніцу з Халакостам Кац бачыць у патэнцыяльнай магчымасці армян выжыць, прыняўшы іслам, тым часам як яўрэі павінны былі быць знішчаны ў любым разе.
Адкрыццё архіваў
Турэцкі бок заклікае Арменію адкрыць архівы, якія па іх думцы маглі б разліць святло на адбытае ў 1915 годзе. У адказ дырэктар Нацыянальнага архіва Арменіі Аматуні Вірабян неаднаразова заяўляў, што архівы Арменіі адкрыты для любых даследчыкаў, у тым ліку і працуючых у наш час у ім турэцкіх гісторыкаў, а кажучы пра закрытыя архівы, турэцкія і пратурэцкія дзеячы маюць на ўвазе бастонскі прыватны архіў Дашнакцуцюн, да якога дзяржава Арменія не мае ніякага дачынення.
Армянскі генацыд у навуковых энцыклапедыях
У 1986 годзе турэцкае выданне «Энцыклапедыя Брытаніка», якое сцвярджала, што ў паўднёвай Анатоліі ў XI стагоддзі існавала армянская дзяржава, было звінавачана ў крымінальным злачынстве супраць турэцкай нацыі. Генеральны пракурор дзяржаўнага суда бяспекі заявіў што гэта «супярэчыць гістарычным фактам» і прыстрашыў рэдактару выдання Партураглу (Huya Porturoglu) 4,5 гадамі турмы, што азначае, што Брытаніка таксама была падвергнута ціску па пытанні генацыду армян.
Britannica
У выданні 2012 года, у артыкуле «Genocide» Джордж Андрэапулас кваліфікуе разню армян 1915 года як генацыд.
Турцыя
У сакавіку 2010 года Эрдаган заявіў, што па-ранейшаму чакае адказу армянскіх улад на ліст пра стварэнне супольнай камісіі гісторыкаў. Танер Акчам падчас канферэнцыі, што праходзіць у Глендэйле ў чэрвені 2011 года, заявіў пра тое, што яму пры ўмове захавання прыватнасці паведамілі з Стамбула, што навукоўцам, гатовымі адмаўляць факт генацыду армян, былі выплачаны велізарныя сумы грошай. «Калі б вы працавалі над тэмай генацыду армян і выкарысталі дадзены тэрмін, вы б неадкладна страцілі працу. Гэта і з'яўляецца асноўнай прычынай таго, што ніводны турэцкі вучоны не скарыстае тэрмін „генацыд“, хоць ёсць мноства журналістаў і грамадскіх дзеячаў, якія выкарыстоўваюць гэты тэрмін. Калі б я захацеў працаваць у Турцыі, тое не здолеў бы знайсці ніякай працы ў турэцкіх універсітэтах. Ніводны з іх не ўзяў бы мяне на працу, бо іх пасля гэтага адразу пачалі б „тэрарызаваць“ урад, грамадства і СМІ».
Азербайджан
Азербайджан на дзяржаўным узроўні адмаўляе генацыд армян 1915 года. Згодна дзяржаўнай ідэалогіі, сфармуляванай Гейдарам Аліевым, генацыд армян з’яўляецца лжывым, тым часам як насамрэч меў месца генацыд азербайджанцаў, які доўжыцца, што ажыццяўляецца армянамі і рускімі.