cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галіна Аляксандраўна Булыка
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і настаўнікаў. Бацька — вядомы беларускі мовазнавец А. М. Булыка. У 1966 годзе сям’я пераехала ў Мінск. Скончыла хімічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1983). Працавала стажорам-даследчыкам у Інстытуце фізіка-арганічнай хіміі АН БССР, выхавацелем у рабочым інтэрнаце Мінскага матацыклетнага і веласіпеднага завода, інжынерам-наладчыкам Упраўлення пусканаладачных работ трэста «Аўтарэмбудмантаж» Мінаўтапрама СССР. У 1989 скончыла Вышэйшыя літаратурныя курсы ў Маскве. Сябра СП СССР і Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1987 года. Працавала ў газетах «Культура», «Рэспубліка», часопісах «Крыніца», «Беларуская думка». С 2004 года — галоўны рэдактар часопіса «Coiled Tubing Times» («Час калцюбінга»).
Іна Мікалаеўна Фралова
Творчасць
Друкавалася ў часопісах «Полымя», «Маладосць», «Нёман», «Москва», «Белая Вежа», «Вясёлка», «Няміга літаратурная» і інш.
Азат Нікагосавіч Тарасян
Творчасць
Сярод работ — творы розных жанраў манументальнай і станковай скульптуры: помнікі, творы дэкаратыўнай скульптуры, рэльефы, пластыка малых форм, графіка. Асноўныя работы: конная статуя «Вястун новага свету» (1969), помнік воінам, што загінулі на Ціхмянскай вышыні (г. п. Лёзна, 1970), помнік С. М. Кіраву (Віцебскі раён, 1971), дэкаратыўны рэльеф «Віцебск старажытны» (гасцініца «Віцебск», 1975—1977), рэльеф «Космас» (на фасадзе кінатэатра «Космас», Наваполацк, 1975—1977), дэкаратыўна-мастацкая кампазіцыя «Медыцына» (на фасадзе будынка паліклінікі ў Наваполацку ў суаўтарстве з Б. Кузьмічовым, 1975), кампазіцыя «Медыцына» (на фасадзе будынка паліклінікі, Віцебск, 1979), скульптурная кампазіцыя «Сутока трох рэк» (Віцебск, 1985—1991), дзве скульптурныя групы на плошчы Перамогі (Віцебск, 1979-85), скульптура «Муза» (перад фасадам камбіната «Мастацтва», Віцебск, 1975—1977); серыя бронзавых бюстаў Герояў Савецкага Саюза для музея ў г. п. Бешанковічы (1980-я); скульптуры «Арфей» (у комплексе летняга амфітэатра, Віцебск, 1991—1994), «Ліра» (каля музычнай школы ў г. п. Лёзна, 1994—1997), 15 скульптурных партрэтаў вядомых кампазітараў (Віцебскае музычнае вучылішча, 1994—1997), мемарыяльная дошка і бюст Героя Савецкага Саюза Ф. Блахіна (1992—1995), скульптуры «Мацярынства» (фае Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, 2000—2001), «Багіня медыцыны — Гігея» (2004) і інш.
Жак Ібер
Біяграфія
З 1950-х гадоў Ібер пачынае адчуваць праблемы з сардэчна-сасудзістай сістэмай, што прымусіла яго спыніць канцэртныя выступленні і выкладчыцкую дзейнасць. У 1960 годзе кампазітар пераязджае з Рыма ў Парыж.
Ліфу
Гісторыя
У канцы 2 тысячагоддзя да н. э. — пачатку 1 тысячагоддзя да н. э. Ліфу засялілі меланезійцы, якія да прыходу еўрапейцаў склалі тры племянныя аб'яднанні ветр, лосі і гаша. Яны называлі сябе і свой востраў дрэху, падпарадкоўваліся правадырам, што перадавалі сваю ўладу па спадчыне, займаліся земляробствам і рыбалоўствам. Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што тубыльцы зведалі значны ўплыў палінезійцаў. Сучасная назва вострава мае палінезійскае паходжанне і значыць "Самоа".
Бітва пры Гарні
Перадгісторыя
Пасля захопу Азербайджана (Іранскі Азербайджан), Джэлал ад-Дзін вырашыў пачаць вайну супраць Грузіі, ён «не пераставаў казаць: Я хачу здзейсніць паход у краіну курджаў».
Сілы бакоў
Складана вызначыць дакладны лік ваяроў, якія прымалі ўдзел у бітве. У розных крыніцах паказаны розныя, часам амаль што фантастычныя лічбы (асабліва ў грузіна-армянскіх крыніцах). Па араба-персідскіх крыніцах грузінскае войска складалася з 30, 60 или 70 тысяч ваяроў. З улікам розных дадзеных пра колькасць войскаў Грузіі ў розныя перыяды, а таксама цяпер існых паглядаў па пытанні пра колькасць сярэднявечных войскаў, найболей імаверным здаецца лічба 30 000. Што да колькасці войскаў Харэзмшаха, то гэта пытанне застаецца адкрытым, звесткі грузіна-армянскіх крыніц o 140—200 тысячнай арміі харэзмійцаў не вытрымліваюць крытыкі.
Ход бітвы
Амаль што здрадлівы ўчынак галоўнакамандуючага (летапісец паясняе гэта варожасцю і зайздрасцю Іванэ Мхаргрдзелі да братоў Тарэлі), гібель перадавога палка і страта двух знакамітых камандзіраў, якія карысталіся вылучным аўтарытэтам у арміі, гэтак дэмаралізавала салдатаў асноўнага войска, што яны проста разбегліся.
Правожа
Даўжыня 12 км. Пачынаецца каля в. Градаўшчына (Воранаўскі раён), упадае ў Лучку ва ўрочышчы Тракельшчына, за 1,6 км на паўднёвы захад ад в. Лялюшы. Рэчышча каналізаванае. Упадае р. Барташунка, прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.
Сонечнае зацьменне 27 ліпеня 1832 года
Сонечнае зацьменне 27 ліпеня 1832 года — поўнае сонечнае зацьменне 133 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0776 і дасягнула свайго максімуму ў 14:01:06 UTC у пункце з каардынатамі 25° пн. ш. 28° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 6 хв. 46 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 252 км.
Гальтэлі
Насельніцтва складае 2471 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 43 чал./км². Займае плошчу 57 км². Паштовы індэкс — 8020. Тэлефонны код — 0784.
Ом Юн Чхоль
Ом Юн Чхоль (엄윤철 ; нар. 18 лістапада 1991, Хамгён-Пукто, КНДР) — паўночнакарэйскі цяжкаатлет, чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі да 56 кг.
Сібірскі кот
Паласатая афарбоўка («common tabby»)
Прыкметы афарбоўкі і размяшчэнне палос: Але пры такой афарбоўцы ў сібірскіх кошак няма ніякіх палос на целе. Гэты афарбоўка не мае ніякага дачынення да абісінскага табі. Пры вязцы кошак такі афарбоўка стабільна перадаецца, паласы нават праз шмат пакаленняў не знікаюць. Такі афарбоўка вельмі распаўсюджаны ў пародзе сібірскіх кошак. Магчыма, што ён з'яўляецца самай «дзікай» разнавіднасцю табі ў сібірскіх кошак. Генетыка паласатай афарбоўкі, як і плямістай, усё яшчэ застаецца загадкай для фелінолагаў.
Свята-Успенская царква (Ліпнікі)
Архітэктура
Вырашана 4-часткавай кананічнай кампазіцыяй: прытвор-званіца, трапезная, кубападобная малітоўная зала, паўкруглая апсіда. Шацёр званіцы завершаны макаўкай, 4-схільны дах малітоўнай залы — цыбулепадлбнай галоўкай. Уваход вырашаны 2-слуповым рундуком. Сцены расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з броўкамі. У дэкоры выкарыстаны аркатурныя фрызы, вуглавыя лапаткі.
Пятрова Гута
Гісторыя
Да Лютаўскай рэвалюцыі вёска ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года вёска абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года вёска ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго была перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
60-ы асобны полк сувязі
60-ы Баранавіцкі Чырванасцяжны ордэна Аляксандра Неўскага полк сувязі — падраздзяленне ўзброеных сіл Беларусі. Месца дыслакацыі — Барысаў.
Крымская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
12 лютага 1991 года па выніках рэферэндуму Крымская АССР была адноўлена, а 26 лютага 1992 года па рашэнні Вярхоўнага Савета рэспублікі Крымская АССР была перайменавана ў Рэспубліку Крым.
Ягаднае (Клімаўскі раён)
Ягаднае (Ягодное) — вёска ў Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чуравіцкага сельскага паселішча.
Аль-Халіфа
Аль-Халіфа (араб. آل خليفة) — дынастыя кіраўнікоў Бахрэйна.
Сонечнае зацьменне 1 лютага 1832 года
Зацьменне мела велічыню 0,9344 і дасягнула свайго максімуму ў 22:30:14 UTC у пункце з каардынатамі 15° пд. ш. 154° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 8 хв. 35 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 245 км.
Ула (прыток Мяркіса)
У басейне ракі на тэрыторыі Літвы створаны рэзерват плошчай 4200 га. Ахоўваюцца ландшафты пясчаных тэрас з ледавіковымі карставымі азёрамі, дзюнамі, нерасцілішчы стронгі.
Ваўчанскі раён
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Чэмпіянат Еўропы па настольным тэнісе 2023
Чэмпіянат Еўропы па настольным тэнісе 2023 — камандны чэмпіянат Еўропы па настольным тэнісе, які ў 2023 годзе пройдзе не ў Мінску, як планавалася згодна з адзінай паданай заяўкай, а шведскім Мальмё. Адпаведнае рашэнне прынялі на пасяджэнні выканкама Еўрапейскага саюза настольнага тэніса (ЕТТU) 23 сакавіка 2021 года.
Штам
У свеце не існуе агульнапрызнанай наменклатуры назвы штамаў, і выкарыстоўваюцца назвы дастаткова адвольныя. Як правіла, яны складаюцца з асобных літар і лічбаў, якія запісваюцца пасля відавай назвы. Напрыклад, адзін з самых вядомых штамаў  — E. coli K-12.
Сонечнае зацьменне 7 жніўня 1831 года
Сонечнае зацьменне 7 жніўня 1831 года — поўнае сонечнае зацьменне 123 сараса.
Біпалярны транзістар
Схема ўключэння з агульнай базай
Любая схема ўключэння транзістара характарызуецца двума асноўнымі паказчыкамі: Для схемы з агульнай базай Iвых/Iув=Iк/Iэ=α [α<1]) Уваходнае супраціўленне для схемы э агульнай базай малое і складае дзясяткі Ом, таму што ўваходны контур транзістара пры гэтым уяўляе сабою адчынены эмітарны пераход транзістара.
Пікельхельм
Гісторыя
Аснова пікельхельма зроблена з умацаванай (варанай) скуры, апрацаванай для надання глянцава-чорнага бляску, і ўзмоцнены металічным аздабленнем (звычайна, пазалочанай або срэбнай для афіцэраў), якая ўключала металічны шып у навершы. Першыя асобнікі шаломаў былі высокімі, але паступова іх вышыню паменшылі, і шалом стаў больш пасаваць па форме для галавы. Спроба зменшыць вагу шалома шляхам памяншэння пярэдняга і задняга брылёў, прынятая ў 1867 годзе, поспеху не мела.
Ханс Эварт
Ханс Эварт (нідэрл. Hans Eworth, Hans Ewouts; каля 1520,  —, ) — нідэрландскі мастак.
Лідчэпінг
Размешчаны за 290 км на паўднёвы захад ад Стакгольма і за 110 км на паўночны ўсход ад цэнтра лена — Гётэбарга, недалёка ад паўднёвага берага возера Венерн, і таму часам называецца «Лідчэпінг ля Венерна».
Іван Міхайлавіч Ерашоў
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Леніна, двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Аляксандра Неўскага, медалямі. Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 4 лютага 1944 г.
Месяц (касмічная праграма)
Створаны для дасягнення паверхні Месяца і мяккай пасадкі на яе, вываду на калямесяцавую арбіту, транспарціроўкі месяцавых самаходных апаратаў, вяртання на Зямлю і іншага.
Пятро Васючэнка
Творчасць
Аўтар літаратуразнаўчых манаграфій «Драматургія і час» (1991), «Драматургічная спадчына Янкі Купалы» (1994), «Пошукі страчанага дзяцінства» (1995), «Сучасная беларуская драматургія» (2000), «Беларуская літаратура ХХ стагоддзя і сімвалізм» (2004); папулярных нарысаў «Беларуская літаратура і свет: ад эпохі рамантызму да нашых дзён» (2006), «Словы ў часе» (2015), «Словы ў часе і прасторы» (2016) (апошнія тры кнігі разам з Л. Баршчэўскім і М. Тычынам).
Калібры
Апісанне
Самыя дробныя птушкі на Зямлі. Даўжыня 5,7—30 мм, маса 1,6—20 г. Апярэнне рознакаляровае, бліскучае. Дзюба доўгая, тонкая, у некаторых выгнугая. Палігамы. Нясуць 1—2 яйцы. Кормяцца на ляту кветкавым нектарам і часткова дробнымі насякомымі. Адносная маса сэрца найбольшая сярод птушак. Інтэнсіўны абмен рэчываў, тэмпература цела каля 43 °С. Ноччу і пры недахопе корму ўпадаюць у здранцвенне, тэмпература цела зніжаецца да 14,5 °С. Лётаюць хутка (да 80 км/гадз). Могуць завісаць у паветры і даваць задні ход. Дробныя віды робяць крыламі да 80 узмахаў за секунду.
Чорналакавая кераміка
Чорналакавая кераміка — тып старажытнагрэчаскай керамікі. У сучасным ужытку можа таксама обозначать посуд з чорным лакавым пакрыццём.
Уладзімір Някляеў
На чале Саюза пісьменнікаў
На 13-м пазачарговым з’ездзе Саюза беларускіх пісьменнікаў напярэдадні выбараў прэзідэнта Беларусі ў 2001 годзе Някляеў прапанаваў рэзалюцыю ў падтрымку кандыдата ад апазіцыі (прапанаваўшы вылучыць Зянона Пазьняка), у якой сцвярджалася, што Аляксандр Лукашэнка незаконна ўтрымлівае ўладу і не мае права вылучаццца кандыдатам у прэзідэнты, што яшчэ больш ускладніла ягоныя адносіны з кіраўніком краіны.
Удзел у прэзідэнцкіх выбарах
2 верасня 2010 года Уладзімір Някляеў абвясціў пра свой намер вылучыць сваю кандыдатуру на пасаду прэзідэнта Беларусі на выбарах, што маюць адбыцца ў снежні 2010 года. 27 верасня 2010 года Цэнтральная выбарчая камісія Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў зарэгістравала ініцыятыўную групу па вылучэнні Уладзіміра Някляева кандыдатам у прэзідэнты. Колькасць ініцыятыўнай групы склала 3 275 чалавек, было сабрана 193 829 подпісаў.
Ноччу з 19 на 20 снежня са шпітальнага ложка быў гвалтоўна забраны і вывезены супрацоўнікамі праваахоўных органаў. Апынуўся ў СІЗА КДБ, быў абвінавачаны па артыкуле «Масавыя беспарадкі». З моманту збіцця 19 снежня 2010 года да свайго пераводу пад хатні арышт 29 студзеня 2011 года перанёс чатыры гіпертанічныя крызы, не меў магчымасці сустрэцца з адвакатам. 11 студзеня 2011 года Amnesty International прызнала Някляева вязнем сумлення.
30 сакавіка 2011 года абвінавачванне было перафармуляванае на ч. 1 арт. 342 КК РБ (арганізацыя дзеянняў, што груба парушаюць гарамадскі парадак, ці ўдзел у іх). 20 мая 2011 года ў судзе Фрунзенскага раёна Мінска асуджаны на 2 гады пазбаўлення волі з адтэрміноўкай на 2 гады.
Творчасць
Аўтар рамана «Лабух» (Мн., 2003), кнігі прозы «Цэнтр Еўропы» (Мн., 2008), рамана «Аўтамат з газіроўкай з сіропам і без» (Мн., 2012), кнігі літаратурных эсэ «Знакі прыпынку» (Мн., 2013). Аўтар драмы «Армагедон» (часопіс «Полымя», 2010). Выступае як эсэіст.
Вольга Васілеўна Дзёмкіна
Сям’я
У шлюбе з французскім музынкатам Жоржам Пасо.
Анатоль Іванавіч Бутэвіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1956 годзе разам з бацькамі перасяліўся ў в. Баяры таго ж раёна. Вучыўся ў Вяліка-Ліпскай васьмігадовай школе. Скончыў Сноўскую сярэднюю школу Нясвіжскага раёна (1966). Скончыў аддзяленне беларускай мовы і літаратуры філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1971). Працаваў рэдактарам Беларускага тэлеграфнага агенцтва (1971—1973), намеснікам рэдактара газеты «Чырвоная змена» (1975—1979), дырэктарам рэспубліканскага выдавецтва «Мастацкая літаратура» (1986—1987), у ЦК ЛКСМБ (1973—1975, 1979—1980) і ЦК КПБ (1980—1986, 1987—1990). Старшыня Дзяржаўнага камітэта па друку (1990—1992), міністр інфармацыі (1992—1994), міністр культуры і друку Рэспублікі Беларусь (1994—1996). У 1996—1998 — Генеральны консул Рэспублікі Беларусь у Гданьску. У 1998—2000 Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Румыніі. У 2001—2009 — саветнік старшыні Банка міжнароднага гандлю і інвестыцый. У студзені-маі 2009 — галоўны спецыяліст упраўлення мастацтваў Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. Мае дыпламатычны ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла Рэспублікі Беларусь. Мае ступень неафіцыйнага «кандыдата навук у галіне інфармацыйных тэхналогій» ад грамадскага аб’яднання «IAIT — Міжнародная акадэмія інфармацыйных тэхналогій». Жыве ў Мінску, мае траіх дзяцей.
Звышмалая падводная лодка
Ваеннае прымяненне
Акрамя згаданага прызначэння, міні-субмарыны ўжываліся для разведкі і дастаўкі грузаў. Сучаснае прадстаўнікі класа знаходзяць прымяненне пры выратаванні экіпажаў патанулых субмарын, а таксама для выканання спецаперацый і для перавозкі наркотыкаў.
Эмалахлені
Гісторыя
Населены пункт быў заснаваны ў 1890 годзе пад назвай Вітбанк. У 1894 годзе сюды была падведзена чыгунка з Прэторыі. У 1903 годзе Вітбанк атрымаў статус горада, а ў 1914 — муніцыпалітэта. 3 сакавіка 2006 года Вітбанк быў афіцыйна перайменаваны ў Эмалахлені.
Баляслаў IV Кучаравы
Баляслаў IV Кучаравы (Bolesław IV Kędzierzawy) (1120/21 — ) — польскі князь, прадстаўнік дынастыі Пястаў.
Сяргей Міхайлавіч Кішкін
Біяграфія
На XXII і на XXV з’ездах КПБ абіраўся кандыдатам у члены ЦК, на XXVI—XXVII з’ездах КПБ — членам ЦК КПБ. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 5—8 скліканняў. Узнагароджаны 4 ордэнамі, медалямі.
Сервеер (касмічная праграма)
У 1966—1968 гадах былі запушчаны 7 «Сервеераў».
Адміністрацыйная рэформа ў Польшчы (1998)
Утвораныя ваяводствы
Любушскае ваяводства ўтворана з частак былых ваяводстваў
Падляскае ваяводства ўтворана з былога ваяводства
IC 3566
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сасеба
Сасе́ба — горад у Японіі, які знаходзіцца ў прэфектуры Нагасакі, востраў Кюсю. Плошча горада складае 426,35 км², насельніцтва — 260 954 чалавек (1 чэрвеня 2010), шчыльнасць насельніцтва — 612,07 чал./км². У Сасеба знаходзіцца адзін з чатырох найбуйнейшых ваеннамарскіх арсеналаў Імператарскага флоту Японіі.
Дэргачыўскі раён
Утвораны ў 1923 годзе. Ліквідаваны 19 ліпеня 2020 года.
Алег Віктаравіч Дзячэнка
Біяграфія
Скончыў Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. А. Куляшова (1995), Інстытут філасофіі і права НАН Беларусі (аспірантура, 2000).
З 2001 па 2014 гады працаваў дацэнтам кафедры філасофіі Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова. З 2014 па 2017 гады працаваў прарэктарам па навукова-метадычнай працы ўстановы адукацыі «Магілёўскі дзяржаўны абласны інстытут развіцця адукацыі». З 27 студзеня 2017 года па 6 кастрычніка 2017 года займаў пасаду загадчыка кафедры грамадзянскага і гаспадарчага права факультэта эканомікі і права Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова. З 25 кастрычніка 2017 года па 16 мая 2022 года працаваў прарэктарам па навучальнай працы Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова. З 17 мая 2022 года займае пасаду рэктара дзяржаўнай установы адукацыі «Акадэмія паслядыпломнай адукацыі».
Бугроўка (Клімаўскі раён)
Бугроўка (Бугровка) — пасёлак у Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чуравіцкага сельскага паселішча.
Жазеф Дэкен
Жазеф Дэкен (Joseph Decaisne, 7 сакавіка 1807 — 8 лютага 1882) — французскі батанік бельгійскага паходжання.
Сартавальная станцыя
Асноўная задача сартавальнай станцыі — выкананне перапрацоўкі вагонапатокаў і фарміраванне цягнікоў у аптымальным рэжыме, з тым, каб знаходжанне вагона на станцыі было па часе мінімальным і тэхналагічна абгрунтаваным.
Лакулі
Насельніцтва складае 540 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 14 чал./км². Займае плошчу 38 км². Паштовы індэкс — 8020. Тэлефонны код — 0784.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Саскачэван (рака)
Саска́чэван — буйная рака на поўдні Канады.
Вазнясенск (Клімаўскі раён)
Вазнясенск (Вознесенск) — пасёлак у Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чуравіцкага сельскага паселішча.
Саскачэван (рака)
На рацэ пабудаваны дзве гідраэлектрастанцыі: адна ў правінцыі Саскачэван, другая — у Манітобе.
Сонечнае зацьменне 24 сакавіка 1830 года
Сонечнае зацьменне 24 сакавіка 1830 года — частковае сонечнае зацьменне 146 сараса.
Hok-key
Дыскаграфія
2012 — single — «Колыбельная»
IC 3567
IC 3567 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Прэмія імя У. І. Пічэты
'''Прэмія імя У. І. Пічэты''' — прэмія Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, якая прысуджаецца ў галіне сацыяльных і гуманітарных навук. Названа ў гонар першага рэктара ўніверсітэта і акадэміка Уладзіміра Пічэты (1878—1947). Прысуджаецца штогод па адной прэміі ў намінацыях «Навука» і «Адукацыя», у тым ліку асобна па адной прэміі маладым навукоўцам у намінацыі «Навука».
У 1993 годзе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце быў арганізаваны конкурс на сушуканне прэмій імя У. І. Пічэты і А. Н. Сеўчанкі. У гэты перыяд у краіне стаяла праблема захавання навуковага патэнцыялу. У сувязі з гэтым і з мэтай матэрыяльнай падтрымкі ва ўніверсітэце было прынята рашэнне штогод адзначаць дасягненні навукоўцаў. З 1999 па 2008 год конкурс праводзіўся 1 раз на два гады. У адпаведнасці з рэдакцыяй 2009 года Палажэння аб парадку прысуджэння прэмій імя У. І. Пічэты і А. Н. Сеўчанкі конкурс ізноў праводзіцца штогод — па адной прэміі ў кожнай галіне, у тым ліку асобна па адной прэміі ў кожнай галіне маладым навукоўцам.
Прэміі ў намінацыі «Адукацыя» прысуджаюцца за выдатныя дасягненні, якія ўключаюць:
Асобам, удастоеным Прэміі, прысуджаецца званне «Лаўрэат прэміі імя У. І. Пічэты БДУ». Дыплом і знак лаўрэата ўручаюцца на ўрачыстым сходзе калектыва БДУ, прымеркаванага да гадавіны ўтварэння ўніверсітэта.
Нагрудны знак
Нагрудны знак «Лаўрэат прэміі імя У. І. Пічэты БДУ» мае выгляд крыжа сіняга колеру. Канцы крыжа ўвагнуты ўнутр, утвараючы два скошаныя зубы. Паміж элементамі крыжа размяшчаюцца тры невялікія зубцы. У цэнтры крыжа ў крузе залатога колеру профільная выява У. І. Пічэты. Вакол гэтай выявы ўверсе размяшчаецца надпіс «ЛАЎРЭАТ ПРЭМІІ ІМЯ У. І. ПІЧЭТЫ», а ўнізе — «БДУ». Калодка нагруднага знака — блакітны прамавугольнік, які мае зубец, накіраваны ўніз. Унутры калодкі выява эмблемы Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Нагрудны знак вырабляецца з металу белага (серабрыстага) колеру. Элементы нагруднага знака злучаны паміж сабой з дапамогай кольца.
Андрэй Уладзіміравіч Курпатаў
Біяграфія
9 снежня 2009 узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідэнта РФ за «актыўны ўдзел у падрыхтоўцы і правядзенні» Еўрабачання-2009. З 2010 года — член Акадэміі расійскага тэлебачання.
Па выніках 2020 года, складзеных Расійскім кніжным саюзам, бэстсэлер Курпатава «Чырвоная таблетка» заняў 4 месца ва Ўсерасійскім кніжным рэйтынгу па колькасці продажаў.
Лодэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Antonio di Padova.
Помнік венгерска-савецкай дружбе
Гісторыя
Падчас урачыстага адкрыцця помніка было абвешчана, што яго копія будзе падорана Савецкаму Саюзу.
Сонечнае зацьменне 23 лютага 1830 года
Зацьменне мела велічыню 0,3100 і дасягнула свайго максімуму ў 05:04:13 UTC у пункце з каардынатамі 71° пн. ш. 49° у. д..
Маскоўскі Крэмль
Архітэктура Крамля
Большасць веж выканана ў адзіным архітэктурным стылі, прыданым ім у другой палове XVII стагоддзі. З агульнага ансамбля вылучаецца Мікольская вежа, якая ў пачатку XIX стагоддзя была перабудаваная ў гатычным стылі.
Аляксандр Аляксеевіч Сазановіч
Біяграфія
З 1967 года працаваў у Навагрудскім міжраённым упраўленні асушальных сістэм: гідратэхнікам, інжынерам, начальнікам участка, галоўным інжынерам.
Ляшчынскі
Ляшчынскі — прозвішча, мае жаночую форму Ляшчынская.
Сцяг Казахскай ССР
Назва выконвалася на казахскай мове лацінскімі літарамі. Пасля рэформы казахскага алфавіту, 10 лістапада 1940 года, былі змененыя выява і надпісы на сцягу.
Генадзь Уладзіміравіч Чапцоў
Біяграфія
На 2009 год займаў пасаду першага намесніка дырэктара дэпартамента «Белаўтадар» Міністэрства транспарту і камунікацый.
Сухаволя
Вялікае Княства Літоўскае
У 1775 годзе астраном і картограф Шыман Саберайскі вызначыў Сухаволю як месца, дзе крыжуюцца лініі, якія злучаць крайнія пункты Еўропы. З гэтага часу яна лічыцца цэнтрам Еўропы, пра што сведчыць памятны знак у гарадскім парку.
Магамадас
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Альбінкі
Альбі́нкі (, Альбинки) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жамчужненскага сельсавета. Размешчаны за 22 км на захад ад Баранавічаў, за 1 км ад чыгуначнай станцыі Палонка на лініі Баранавічы — Ваўкавыск.
Гаўно мастака
Мастацкі аналіз
Хоць «Гаўно мастака» і ёсць звычайным прадуктам фізіялогіі, гэты твор мае асаблівы сэнс і ёсць адным з прыкладаў творчай спадчыны наэдадаізму. Сам Манцоні, калі гаварыў пра свой твор, спасылаўся на ідэі новага рэалізму, які прапануе засяродзіцца на тэме фігуры самога мастака.
Змііўскі раён
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 13 сельскіх саветаў.
Алег Аблажэй
Біяграфія
Скончыў Віцебскі педагагічны інстытут (1977), Вільнюскі дзяржаўны мастацкі інстытут (1985). Мастацкі рэдактар газеты «Рунь», мастацкі афарміцель дзіцячага часопіса «Лола».
Займаўся жывапісам, акварэллю, ілюструваў кнігі. У яго афармленні ў Беларусі выйшлі творы В. Жуковіча «Гуканне вясны», Д. Бічэль-Загнетавай «Гараднічанка», у Маскве — «Шведскія казкі» Э. Хэмінгуэя, «Сербская паэзія», у Вільнюсе — «Казка пра Султана» і інш. У 1984—1986 у Літве выдадзена серыя канвертаў з партрэтамі літоўскіх дзеячаў, аформленая А. Аблажэем, а таксама серыя паштовак. Малюваў таксама партрэты вядомых дзеячаў, краявіды. Любімая яго тэма — жанчына ў фантастычных строях і проста жанчына. Яго працы выстаўляліся неаднаразова ў Літве, Польшчы, Германіі, Эстоніі, Латвіі, Беларусі.
Палацава-паркавы ансамбль Царыцына
Самазабыўная праца над царыцынскім ансамблем, які стаў адной з вяршыняў творчасці яскравага і неардынарнага дойліда В. І. Бажэнава, абярнулася для яго ў той жа час цяжкай жыццёвай драмай.
Царыцына пры Кацярыне Вялікай
У адзін з летніх дзён 1775 года Кацярына адправілася на падрабязны агляд новага набыцця. Князь Пацёмкін, які сустракаў імператрыцу ў маёнтку, прыклаў нямала высілкаў, каб яно зрабіла на новую гаспадыню самае спрыяльнае ўражанне. На маляўнічых сажалках былі ўладкаваны прыстані, плавалі яркія ладдзі; у глыбіні парку збудавалі будан, у якім імператрыцы падалі падвячорак. Было арганізавана «свята сенажаці» ў пастаральным духу: сялянскія дзяўчыны ў яркіх сарафанах вадзілі карагоды, юнакі спаборнічалі ва ўдаласці і спрыце; высокія, адмыслова адабраныя касцы-малдаване ў касаваротках з чырвонымі цвіклямі, у паяркавых капялюшах з паўлінавымі пёрамі касілі траву пад гукі песень, а бабы і дзеўкі зграбалі сена. У нейкі момант князь Пацёмкін узяў у рукі касу і ўстаў у шэраг касцоў, каб прадэманстраваць свой спрыт і ўменне. Увечар на сажалках адбыўся грандыёзны феерверк. Кацярына засталася вельмі задаволенай.
Першапачатковы праект Бажэнава
Дойлід запланаваў будаўніцтва цэлага гарадка: у яго цэнтры размяшчаліся пяць палацаў для Кацярыны II і яе сына цэсарэвіча Паўла Пятровіча з сямействам; вакол — цэлы россып пабудоў для прыдворнай знаці, домікаў для прыслугі, павільёнаў. Ансамбль дапаўняўся мастамі і дэкаратыўнымі пабудовамі, а таксама Кухонным корпусам — вялікім будынкам, які тым не менш так упісваўся ў асяроддзе, што не душыў сваімі памерамі суседнія збудаванні. Асаблівасць планіроўкі царыцынскіх будынкаў такая, што дазваляе казаць пра «паэзію геаметрыі»: тут сустракаюцца разнастайныя — заўсёды правільныя, сіметрычныя — геаметрычныя фігуры. Павільёны ў выглядзе шасці- і васьміграннікаў, крыжападобныя; Малы палац — у выглядзе паўкола, Кухонны корпус — у выглядзе квадрата са скругленымі вугламі. Тое ж адносіцца і да ўнутранай планіроўкі: круглыя, і авальныя і паўавальныя залы па-майстэрску спалучаюцца з заламі ў плане прамавугольнымі. Важна адзначыць, што амаль усе ўнутраныя памяшканні царыцынскіх пабудоў Бажэнаў праектаваў са скляпеністымі столямі, з-за чаго дасягаўся яшчэ большы эфект гульні геаметрычных формаў.
Гісторыя рэалізацыі бажэнаўскага праекта
Імператрыца пажадала без прамаруджанняў агледзець царыцынскае будаўніцтва. У дзень агляду было загадана Бажэнаву таксама прадставіць жонку і дзяцей. Да Царыцына імператрыца ў суправаджэнні нешматлікай світы паехала вакольнымі шляхамі, абыходзячы галоўныя пад’езды, з прычыны таго, што была напалохана чуткамі пра магчымы замах, — палюбавацца задуманымі Бажэнавым велічнымі далёкімі перспектывамі і раскрыццём царыцынскіх фасадаў імператрыцы не давялося. Агляд саміх пабудоў доўжыўся нядоўга. Кацярына II, нідзе не затрымліваючыся, прайшла толькі прыёмныя залы на другім паверсе галоўнага палаца і агледзела парадную анфіладу, а таксама аванзалы; пабывала ў бакавым корпусе, дзе размяшчаліся яе жылыя пакоі. Вердыкт імператрыцы пасля беглага агляду быў суровы: грошы на будаўніцтва выдаткаваны дарма, лесвіцы вузкія, столі цяжкія, пакоі і будуары цесныя, залы, быццам скляпы, цёмныя. Кацярына загадала «ўчыніць немалыя паломкі» і прадставіць новы праект галоўнага палаца. І. І. Казлоў распавядаў далей :
Цяжка выказаць здагадку, што надзвычай адораны архітэктар, які да таго паспяхова пабудаваў не адзін будынак, мог так груба аблічыцца ў прапорцыях. Да таго ж царыцынскія пабудовы зацвярджаліся асабіста імператрыцай, усё ўзводзілася з яе ўхвалення; прыкладныя памеры будучых будынкаў і інтэр’ераў былі ёй вядомыя загадзя. Малаверагодна таксама, што дойлід адважыўся б супярэчыць пажаданням самой Кацярыны. Хутчэй за ўсё вердыкт Кацярыны — «тут немагчыма жыць» — быў толькі падставай для адхілення Бажэнава. Але, верагодна, у імператрыцы былі пэўныя падставы для знішчальнай крытыкі бажэнаўскіх будынкаў. У лістападзе 1784 года генерал-губернатар абедзвюх сталіц граф Брус інспектаваў царыцынскае будаўніцтва. У сваёй справаздачы, якая змяшчала нямала захапленняў, Брус выказаў таксама здзіўленне з нагоды ўзаемнага размяшчэння трох галоўных палацавых карпусоў, а пра Вялікі Кавалерскі палац напісаў: «Здаецца, што корпус, прызначанай для кавалераў, шмат цясніць будынак і ў некаторых пакоях адымае частку святло».
Магчыма, не апошнюю ролю ў лёсе бажэнаўскага ансамбля адыграла новая палацавая задума Кацярыны — сядзіба Пела; цяпер горад Атраднае Ленінградскай вобласці). Набытая ў 1784 годзе, мыза Пэла пасля стала ўпадабаным месцам знаходжання імператрыцы. 24 сакавіка 1785 года, гэта значыць за два месяцы да сваёй паездкі ў Маскву, Кацярына II зацвердзіла праект новага палаца; яго падрыхтаваў архітэктар І. Я. Староў, прыхільнік строгага класіцызму, у той час які карыстаўся прыхільнасцю імператрыцы і ўплываў на яе мастацкія густы. Будаўніцтва новага палаца ішло хуткімі тэмпамі; Кацярына II была цалкам паглынутая свежай ідэяй і надзвычай ганарылася сваёй новай рэзідэнцыяй. Барону Грыму ў 1786 годзе яна пісала :
Адбылося небывалае ў летапісах рускай архітэктуры XVIII стагоддзя падзея: велічэзны палац, які будаваўся выдатным мастаком, які запатрабаваў вялікіх выдаткаў, нягледзячы на ​​папярэднюю ўхвалу праекту імператрыцай, быў разабраны.
Вялікі палац Казакова
Да лютага 1786 года Казакоў падрыхтаваў праект Вялікага палаца, і ён быў ухвалены імператрыцай. У сакавіку пачалася разборка двух карпусоў — пакояў Кацярыны і цэсарэвіча Паўла; 29 ліпеня быў закладзены новы палац «па зноў канфірмаваным учыненым архітэктарам Казаковым плане».
Императорская резиденция после Екатерины
Первое десятилетие XIX века в Царицыне связаны с деятельностью П. С. Валуева, начальника «Кремлёвской экспедиции строений», и И. В. Еготова, ученика Баженова и Казакова, с 1803 года являвшегося директором «Кремлёвской чертёжной экспедиции». Под руководством Ивана Еготова завершилось формирование пейзажного парка: на месте нескольких деревянных баженовских были построены каменные парковые павильоны и беседки («Миловида», «Нерастанкино», «Храм Цереры»), обустроены аллеи, дорожки и мостики; на царицынских прудах были оформлены искусственные острова. С этих пор Царицыно обретает свой романтический ореол и становится популярным у москвичей местом пикников, конных и пеших прогулок. П. С. Валуев уделял особое внимание развитию царицынских фруктовых садов и оранжерей. Оранжереи, заложенные ещё в первые годы строительства Царицына, к 1820-м годам стали высокодоходной частью царицынского хозяйства; экзотические фрукты и декоративные растения, выращенные в Царицыне, славились на всю Москву.
Большой мост через овраг
Архитектор выбирал местоположение моста с целью сделать его составной частью Берёзовой перспективы — одной из главных осей ансамбля. С Большого моста по замыслу Баженова начинался собственно дворцовый ансамбль: к нему подходило ответвление от Каширской дороги, идущей от Коломенского. С подъезда к мосту раскрывался северный фасад Царицына с ближних ракурсов.
Кавалерские корпуса
Три постройки царицынского ансамбля называются «Кавалерскими корпусами», однако названия эти весьма условны. Они появились в XIX веке и не отражают изначального предназначения зданий. Отчасти это случилось потому, что уже к XIX веку для современников предназначение построек было неясным; архивные документы, изучавшиеся исследователями, также не дают однозначного ответа на вопрос, и сегодня существуют различные гипотезы на этот счёт. Помимо условного названия, постройки связывают размеры — все три Кавалерских корпуса невелики и построены в один этаж, и местоположение — все они нанизаны на ось, идущую вдоль Большого оврага и представляют собой «нижний ярус» северного царицынского фасада.
Второй и Первый Кавалерские корпуса, построенные в 1784—1785 годах, вероятно, предназначались для дворцовой прислуги. Они имеют общие черты в оформлении — портики с изящными кирпичными колоннами и фронтоны-кокошники со сходным рисунком. Декор фронтонов с композициями из звёзд, трилистников и лучей, вероятно, содержит намёк на масонскую символику.
Хлебный дом (Кухонный корпус)
Среди хозяйственных построек других императорских резиденций России Хлебный дом не имеет аналогов не только в художественном отношении, но и в функциональном. Баженов здесь проявил себя мастером, знающим многие тонкости кулинарных технологий. Всего им было запланировано восемь кухонь, среди них — специализированные кухни вроде кондитерских цехов и тому подобных.
Малый (Полуциркульный) дворец и холм-пирамида
Одно из самых замечательных строений Баженова в Царицыне расположено на холме восточного берега Верхнего Царицынского пруда, поблизости от Фигурного моста. Холм-пирамида, унаследованный Царицыным от усадьбы Кантемиров, является интересным памятником паркового искусства XVIII века. Садовники Кантемиров придали крутому склону холма правильную конусную форму, расположив полукруглыми террасами прогулочные дорожки между регулярными парковыми посадками. Вершину холма венчала деревянная беседка; в ней летом 1775 года Екатерина II проводила заседания Государственного совета.
Царицынский пейзажный парк
К 1800-м годам относится замена некоторых баженовских павильонов — взамен обветшавших деревянных возводились кирпичные. Одновременно с работами на Дворцовой поляне Сергей Махов вырубками в другом конце парка раскрыл пять видовых перспектив на остров с Аркой-руиной. Под руководством К. И. Унгебауера в то же время проводились массовые посадки деревьев устойчивых темнолиственных пород — в основном липы, клёна и дуба; опушки у пруда и по краям некоторых полян были акцентированы посадками ивы. С Берёзовой перспективы исчезли берёзы — они постепенно заменялись на липы. Парк к середине XIX века существенно изменил свой характер, обретя мрачноватый, тенистый облик, соответствующий эстетическим вкусам эпохи романтизма.
Беседка «Храм Цереры» и гротесковые мостики
До начала XX века было принято считать, что нынешний «Храм Цереры» построен Баженовым в 1780-е годы, и, вероятно, в самом деле был одним из первых парковых сооружений подобного рода в России. Однако современные исследования подтверждают, что существующая беседка возведена в 1805 году Иваном Еготовым, заменившим обветшавшую деревянную постройку Баженова. Как выглядел баженовский «Храм Цереры» — неизвестно, но, вероятно, Еготов в общих чертах повторил предшественника. Круглая купольная беседка-ротонда с восемью колоннами ионического ордера отличается особой стройностью, изяществом и совершенством пропорций. Такому восприятию способствует интересный архитектурный приём: колонны на 5 см наклонены к центру беседки.
Пруды
Каскад Царицынских прудов формировался на протяжении XVI—XVIII веков. Самым старым является наиболее удалённый от дворцово-паркового ансамбля Борисовский пруд — он появился в царствование Бориса Годунова (отсюда и название; ранее именовался Цареборисовским). Верхний и Нижний Царицынские пруды появились в то время, когда имением Чёрная Грязь владели бояре Стрешневы: Нижний (или Шипиловский) пруд появился в середине XVII века; Верхний (впоследствии именовавшийся также Английским) был обустроен между 1666 и 1673 годами. Все последующие владельцы Чёрной Грязи — Голицыны и Кантемиры — уделяли много внимания поддержанию прудов в хорошем состоянии, строя и реконструируя плотины, водяные мельницы, создавая искусственные острова. Средний Царицынский пруд появился в 1980-е годы после сооружения высокой дамбы, по которой пролегла трасса Новоцарицынского шоссе, разделившей Нижний пруд на две части. Непосредственно к царицынскому дворцово-парковому ансамблю примыкают Верхний и Средний пруды. Они являются естественной границей ансамбля с запада и его важной составной частью — на пруды ориентированы некоторые дворцовые постройки и павильоны пейзажного парка.
Царицыно в литературе и искусстве
-->
Трубаправодны транспарт
Нафтаправод
У 1863 годзе рускі вучоны Д. І. Мендзялееў прапанаваў і пераканаўча аргументаваў ідэю выкарыстання трубаправода для перапампоўкі нафты і нафтапрадуктаў.
Уладзімір Яўгенавіч Ціхіня
Біяграфія
Доўгі час працаваў намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй (ГУБАЗіК) Міністэрства ўнутраных спраў — начальнікам 2-га ўпраўлення (па прадухіленні і раскрыццю злачынстваў, якія носяць заказны і арганізаваны характар). У канцы 2019 года пайшоў у адстаўку.
Фігурант цукровай справы
Уладзімір Ціхіня ўдзельнічаў у крымінальнай схеме з перадачай хабару дырэктараў цукровых заводаў і быў затрыманы па цукровай справе. З’яўляецца фігурантам крымінальнай справы, яму ставяць у віну падбухторванне да дачы хабару.
Іван Мікалаевіч Антановіч
Біяграфія
Скончыў Ляхавіцкі саўгас-тэхнікум МСГ БССР, Беларускую ордэна Кастрычніцкай рэвалюцыі і ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга сельскагаспадарчую акадэмію.
Новы Варын
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай пасёлак абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго быў перададзены ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
Мадола
Мадола (Modolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арыстана.
Батальён КАП «Будслаў»
Гісторыя
На паседжанні палітычнага камітэта Рады міністраў Польскай Рэспублікі, якое адбывалася 21—22 жніўня 1924 года было прынята рашэнне аб стварэнні адмысловага ўзброенага фармавання для аховы ўсходняй мяжы, з прычыны чаго 12 верасня 1924 г. польскае Міністэрства вайсковых спраў выдала распараджэнне аб стварэнні Корпуса аховы памежжа, а 17 верасня таго ж года — дапаўненне з указаннем яго структуры. На першым этапе яго арганізацыі ў 1924 г. паводле загада генеральнага штаба ад 27 верасня 1924 г. была сфармавана трэцяя брыгада, а ў яе складзе — першы памежны батальён.
3 кастрычніка 1924 г. маёр Баляслаў Міргалоўскі быў пераведзены з пятнаццатага пяхотнага палка «Вілкаў» у Корпус аховы памежжа на пасаду камандзіра першага батальёна, які да канца месяца прыступіў да працы на абшарах Віленскага ваяводства. У 1926 годзе на ўзроўні брыгады была арганізавана школа для падрыхтоўкі ўнтэр-афіцэраў пяхоты, якая была адчынена ў Вілейцы, аднак праз два гады ліквідавана. Замест яе і іншых падобных установаў у крэпасці Асавец на Падляшшы быў заснаваны школьны батальён Корпуса аховы памежжа. Акрамя таго, дзеля павышэння колькасці кваліфікаваных кадраў 1 красавіка 1928 года пры батальёне ўтварыўся цэнтр падрыхтоўкі сапёраў. Улетку 1929 года пасля скасавання трэцяй памежнай брыгады батальён быў уключаны ў склад створанага палка «Вілейка». На той час ва ўзбраенні падраздзялення былі 953 вінтоўкі Бярц’е ўзора 1916 года, 64 ручныя кулямётамы «Шаша» узора 1915 года і 2 станкавыя кулямёты «Гочкіс» узору 1914 года.
Анатоль Сяргеевіч Цімафееў
Клубная кар’ера
У ліпені 2016 года стаў іграком батумскага «Дынама», дзе правёў 1,5 сезоны ў якасці асноўнага брамніка. У студзені 2018 года пакінуў грузінскі клуб.
Золачыўскі раён (Харкаўская вобласць)
Золачыўскі раён (Золочівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Харкаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Золачыў (Золочів).
Вольга Сяргееўна Шымава
Вольга Сяргееўна Шымава (нар., п. Сокал, Далінскі раён, Сахалінская вобласць, Расія) — беларуская эканаміст. Доктар эканамічных навук (1998), кандыдат геаграфічных навук (1982), прафесар (2001).
Біяграфія
Працавала ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2001—2004, загадчык кафедры эканомікі прадпрыемстваў і прыродакарыстання), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (1990—2001 і з 2004, прафесар кафедры эканомікі прыродакарыстання, у 2004—2011 — загадчык кафедры).
Эсхін
Біяграфія
Нарадзіўся ў Афінах, бацькі былі паважанымі людзьмі, хаця і небагатымі. Бацька Атрамет быў настаўнікам пісьма, маці Глаўкатэа дапамагала ў рэлігійных абрадах для бедных. Спачатку Эсхін быў памагатым бацькі ў школе, затым спрабаваў сябе ў акцёрстве, пасля вызначыўся ў войску, быў службоўцам, у тым ліку ў буле. Удзельнічаў у некалькіх ваенных кампаніях, праявіў сябе ў якасці выдатнага арганізатара і аратара. Пасля аблогі Алінфа быў у складзе пасольства ў Пелапанесе, дзе арганізаваў кампанію супраць Філіпа Македонскага.
Вясной 347 г. да н. э. Эсхін сваім выступам на сходзе з дзесяці тысяч чалавек у Мегалопалісе ў Аркадзіі заахвоціў іх аб’яднацца і выступіць супраць Філіпа. Улетку 347 г. да н. э. ён быў удзельнікам мірнага пасольства да Філіпа і пераканаў яго прыняць прапановы паслоў. Яго марудлівасць падчас другога пасольства (346 г. да н. э.), закліканага ратыфікаваць мірнае пагадненне, выклікала абурэнне ў Дэмасфена і Цімарха, стала падставай для абвінавачанняў у здрадзе. Эсхін паказаў сябе выдатным аратарам і абвергнуў усе абвінавачванні Дэмасфена (першая прамова Эсхіна). У 343 г. да н.э. Дэмасфен аднавіў наступленне, і Эсхін зноў адказаў бліскучай прамовай (другая прамова Эсхіна).
Тры прамовы Эсхіна, якія ў старажытнасці называлі «Тры грацыі», захаваліся.
Захаваўся таксама зборнік з 12 фіктыўных лістоў Эсхіна, складзены ў позняй антычнасці.
Сяргей Пятровіч Алейнікаў
Біяграфія
Да 25 мая 1943 года Алейнікаў, лётаючы ў экіпажы І. Ф. Андрэева​​, здзейсніў 172 баявых вылеты. Экіпаж падвергнуў бамбардзіроўцы навалы чыгуначных эшалонаў з боепрыпасамі і мотомехчастями на станцыях Бранск, Віцебск, Смаленск, Мінск, Гомель, Арол, Вільня, Курск, Дзвінск, Пскоў, Невель, Дно, Сычоўка, Шчыгры, Вязьма, Баранавічы, Полацк. Падвергнуў бамбардзіроўцы навалы войскаў і жывой сілы суперніка ў раёнах: Ржэў, Гжацк, Сычоўка, Віцебск, Сталінград.
Завоссе
Гісторыя
У 1996 годзе двор і прылеглыя тэрыторыі рэканструяваны.
Сезон 2020 ФК Орша
Склад
Станам на верасень 2020 года.
Яраслаў Уладзіміравіч
Ярасла́ў Уладзіміравіч, у хрышчэнні Георгій, вядомы пад мянушкамі Му́дры і Скупы ( —, Вышгарад, Кіеўская дзяржава) — князь растоўскі (987—1010), князь наўгародскі (1010—1034), вялікі князь кіеўскі (1016—1018, 1019—1054).
Выдавец зводу законаў «Руская Праўда». Праз шлюбы дачок, продак многіх валадарскіх дынастый Еўропы. Шануецца Рускай праваслаўнай царквой як дабраверны князь; памяць 20 лютага па Юліянскім календары.
Растоўскі перыяд
Апроч факту атрымання стальца, летапісы пра княжанне Яраслава ў Растове нічога не паведамляюць, усе звесткі пра гэты перыяд позняга і легендарнага характару, іх гістарычная пэўнасць малая.
Яраслаў атрымаў растоўскі сталец дзіцем, лічаць, што рэальную ўладу здзяйсняў пасланы з ім настаўнік («кармілец», «дзядзька»). На думку Карпава, настаўнікам мог быць згаданы летапісам пад 1018 года «кармілец і ваявода імем Буды». Імаверна, Буды быў бліжэйшым паплечнікам Яраслава ў Ноўгарадзе, калі «кармілец» князю быў ужо не патрэбен, таму быць ім Буды мог толькі раней — падчас растоўскага княжання.
Наўгародскі перыяд
Падчас раскопак у Ноўгарадзе археолагі знайшлі адзіны пакуль асобнік свінцовай пячаткі Яраслава, падвешанай калісьці да княжацкай граматы. На адным яе баку выяўлены святы воін Георгій з дзідай і шчытом і яго імя, на другім — чалавек у плашчы і шлеме, параўнальна малады, з вусамі, але без барады, а таксама надпіс па баках ад пагруднай фігуры «Яраслаў. Князь Рускі». Напэўна, на пячатцы змешчаны даволі ўмоўны партрэт князя.
Кіеўскі перыяд
У гэтым жа годзе пасля смерці брата Мсціслава Уладзіміравіча Яраслаў стаў аднаасобным кіраўніком большай часткі Кіеўскай Русі, за выключэннем Полацкага княства, дзе княжыў яго пляменнік Брачыслаў, а пасля смерці апошняга ў 1044 — Усяслаў Брачыславіч.
Клецкая бітва
Перадгісторыя
На тэрыторыю ВКЛ татары ў колькасці 12 тыс. (па іншых звестках 6 тыс.) уварваліся ў ліпні, дайшлі да Слуцка і Клецка, адтуль распускалі загоны на Навагрудак і Ліду. Кароль і вял. кн. Аляксандр пра татарскі наезд даведаўся ў Лідзе, куды прыехаў з жонкай Аленай Іванаўнай, дваром і скарбам. Хворы Аляксандр загадаў адвезці яго назад у Вільню, а кіраўніцтва дзяржаўнымі справамі даручыў гетману С. Кішку і маршалку дворнаму М. Глінскаму. З панскіх почтаў і наёмнай конніцы было сабрана 6—7 тыс. войска. Яно некалькі дзён стаяла каля Навагрудка, а 4 жніўня, калі была атрымана інфармацыя, што галоўны татарскі кош (лагер) знаходзіцца пад Клецкам, войска рушыла туды. Па дарозе захварэў Кішка і кіраўніцтва войскам пераняў Глінскі.
Яраслаў Уладзіміравіч
Сума дзейнасці
Княжанне Яраслава важна як эпоха вышэйшага росквіту Русі, пасля якога яна хутка стала хіліцца да заняпаду. Значэнне Яраслава ў яе гісторыі засноўваецца галоўным чынам не на ўдалых войнах і знешніх дынастычных сувязях з Захадам, а на яго працы па ўнутранаму ўладкаванню Русі. Ён садзейнічаў распаўсюду хрысціянства, развіццю неабходнага для гэтага асветы і падрыхтоўкі святароў з рускіх.
Ускрыцці грабніцы, даследаванне і лёс рэштак
Саркафаг адкрывалі ў 1936, 1939 і 1964 гадах і праводзілі не заўсёды кваліфікаваныя даследаванні.
Страта рэштак
Апублікаваныя ў сакавіку 2011 года вынікі генетычнай экспертызы такія: у грабніцы спачываюць не мужчынскія, а толькі жаночыя парэшткі, прычым складзеныя з двух шкілетаў, якія датуюцца зусім розных часам: адзін шкілет часоў Кіеўскай Русі, а другі на тысячу гадоў старажытней, то бок часоў скіфскіх паселішчаў. Парэшткі кіеўскага часу, па сцвярджэнні навукоўцаў-антраполагаў, належаць жанчыне, якая пры жыцці шмат займалася цяжкай фізічнай працай, — відавочна не княжаскага роду. Першым пра жаночыя рэшткі сярод знойдзеных шкілетаў напісаў яшчэ М. М. Герасімаў у 1939 годзе. Тады было абвешчана, што акрамя Яраслава Мудрага ў грабніцы пахаваныя і іншыя людзі. На след праху Яраслава Мудрага можа вывесці абраз Міколы Мокрага, які быў вывезены з Сафійскага сабора прадстаўнікамі УГКЦ, якія адступалі разам з з Кіева восенню 1943 года. Абраз быў знойдзены ў Свята-Траецкім храме (Бруклін, Нью-Ёрк, ЗША) у 1973 годзе. На думку гісторыкаў, астанкі вялікага князя таксама варта шукаць у ЗША, дзе яны знаходзяцца ў распараджэнні  (юрысдыкцыя Канстанцінопальскага патрыярхата).
Кумялка
Назва
Пра «яцвяжскасць» гэтай назвы можа казаць тое, што Кумяла працякае паміж рэкамі з прызнана «яцвяжскімі» назвамі Саколда («Сакаліная рака») і Голда.
Існа (Егіпет)
Гісторыя
У час кіравання Дыяклетыяна горад стаў адным з месцаў пераследу хрысціян. У гонар гэтай падзеі ў VI ст. быў заснаваны манастыр мучанікаў, што застаецца важным цэнтрам копцкага хрысціянства і ў нашы дні.
Galium abaujense
Падвіды
Вылучаюць 2 падвіда:
Нурагус
Насельніцтва складае 1025 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 52 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 8030. Тэлефонны код — 0782.
Маруна балотная
Распаўсюджанне
Еўропа: уся, акрамя Свальдбарда; Паўночная Афрыка: Алжыр, Марока; Азія: заходняя і паўночная; Паўночная Амерыка: Грэнландыя, усходняя і паўночная Канада, Сен-П’ер і Мікелон, паўночны ўсход Злучаных Штатаў Амерыкі.
Ізюмскі раён
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 17830 чалавек, плошча — 1553,44 км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны пасёлкаў сельскага тыпу і 60 сёлаў.
Альжбета Гальшанская
У мастацтве
Захаваўся партрэт Альжбеты Гальшанскай, які цяпер захоўваецца ў варшаўскім Нацыянальным музеі.
Касцёл Святога Юрыя (Асава)
Касцёл Святога Юрыя знаходзіцца ў в. Асава (Воранаўскі раён). Дзейнічае.
Кулямёт
Вынаходніцтва і развіццё кулямётаў
Самая простая рэалізацыя ідэі митральезы была ажыццёўлена асаджанымі рускімі войскамі ў Порт-Артуры — на колавы лафет ставілася паралельна некалькі вінтовак, у якіх дзяржальні затвораў і спускавыя гаплікі аб'ядноўваліся агульнымі цягамі.