cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маньчжуры
Традыцыйная культура
Маньчжуры паўночнага ўсходу Кітая здаўна займаліся земляробствам, вырошчвалі зерневыя і алейныя культуры, гародніну. Да сяр. XX ст. былі распаўсюджаны простыя прылады працы — драўляны плуг аньчжа, чыгунны лямеш халхань, каменныя каткі тахароку і г. д. Трымалі рабочую жывёлу (быкоў, канёў) і свінняў. У горна-таёжных раёнах важнымі заняткамі таксама былі нарыхтоўка лесу, вытворчасць драўнянага вугля, збор дзікага вінаграда, паляванне і г. д.
Віляўчэ
Віляўчэ (Віля́вче) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Берыл
Колер бледна-зялёны, ізумрудна-зялёны, вінна-зялёны, ружовы, сінявата-блакітны; бывае бясколерны. Бляск шкляны. Рысы не дае. Цвёрдасць 7,5—8. Спайнасць недасканалая. Злом няроўны. Шчыльнасць каля 2,7. Сінгонія гексаганальная. Прасвечвае або празрысты. Шасцівугольныя прызматычныя крышталі, друзы; характэрна вертыкальная штрыхоўка. Суцэльныя зярністыя масы. Разнавіднасці: ізумруд — ярка-зялёны, аквамарын — колеру марской хвалі і іншыя.
Ужгарад
Культура
Музеі і карцінныя галерэі:
Рэлігія
Рэлігійнае жыццё горада з'яўляецца поліканфесійным і прадстаўленым як традыцыйнымі, так і нетрадыцыйнымі рэлігійнымі напрамкамі. У горадзе зарэгістраваныя 65 рэлігійных суполак. Сярод іх 23 праваслаўныя (УПЦ МП — 16, УПЦ КП — 5, УАПСЦ — 2), 11 — грэка-каталіцкіх, 2 — рымска-каталіцкія, 12 — пратэстанцкіх суполкак. Зарэгістраваныя 8 неахрысціянскіх канфесій (Царква Жывога Бога, хрысціянская евангельская царква, мармоны), плыня праваслаўнага паходжання (Праваслаўная царква Божай Маці), плыня хрысціянскага паходжання (Царква Сабрання Новага Запавету), 2 — усходнія рэлігійныя плыні (будызм, таварыства Свядомасці Крышны), 3 — ісламскія суполкі, 3 — іўдаізму і суполка Армянскай апостальскай царквы. Акрамя таго, без рэгістрацыі дзейнічаюць яшчэ каля 10 суполак (дыянетыка, рун-вера, вера бахаі і іншыя).
Герат (горад)
Герат — старажытны горад, з вялікай колькасцю гістарычных будынкаў, але многія з іх значна пашкоджаны пад час апошніх збройных канфліктаў. У горадзе засталася нават крэпасць збудаваная Аляксандрам Македонскім. Герат размяшчаецца на старажытным ядвабным шляху ў Індыю, Кітай, Блізкі Усход і Еўропу.
Валавэ
Валавэ (Волове́) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Няцеч)
Касцёл Святога Міхаіла — каталіцкі храм у вёсцы Няцеч Лідскага раёна. Помнік культавай архітэктуры з утрыраванымі формамі класіцызму, занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. Пабудаваны ў XIX стагоддзі з цэглы і дрэва. Дзейнічае.
Мікалай Аляксандравіч Цытовіч
Біяграфія
У 1928 годзе ён публікуе першую сваю манаграфічную працу, у якой выкладзены прапанаваныя ім методыка разліку падмуркаў збудаванняў на мёрзлай аснове і спосабы іх замацавання ў шматгадовамёрзлых грунтах. Гэтая праца і шэраг артыкулаў, прысвечаных ацэнцы мёрзлых грунтоў як асноваў розных збудаванняў і выбару тыпаў падмуркаў пры будаванні на шматгадовамёрзлых грунтах, высоўваюць маладога аспіранта ў лік асноўных адмыслоўцаў у вобласці інжынернага мерзлатазнаўства.
У 1940 годзе публікуе фундаментальную працу «Механіка грунтоў» і на спецыялізаванай Радзе Ленінградскага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту паспяхова бароніць па гэтай тэме дысертацыю на спашуканне навуковай ступені доктара тэхнічных навук. У тым жа годзе па Усесаюзным адкрытым конкурсе ён абіраецца прафесарам кафедры «Грунтазнаўства і механіка грунтоў» Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Тоатсі
Тоатсі (Tootsi) — пасёлак гарадскога тыпу (да 2017 года таксама пасялковая воласць) у Эстоніі ў складзе павета Пярнумаа. Размешчаны за 35 км на паўночны ўсход ад горада Пярну. Насельніцтва — 791 жыхар (01.01.2012).
Катынь (прыпыначны пункт)
На прыпыначным пункце, станам на красавік 2020 года, робяць прыпынак прыгарадныя цягнікі зносінамі Смаленск — Красное і Красное — Смаленск тры разы на дзень. Маецца будынак вакзала, але ён не працуе.
Катынь (значэнні)
Катынь:
Маджора
Маджора (Maggiora) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Мінскае таварыства сельскай гаспадаркі
Пашырэнне складу і новыя задачы таварыства сельскай гаспадаркі (1878)
Палітычныя перамены, з якімі члены таварыства звязвалі надзеі на адмену «мураўёўскага» заканадаўства і ўказу ад 10 снежня 1865 г., так і не адбыліся. Але таварыства спрабавала гаспадарчай актыўнасцю кампенсаваць адсутнасць палітычных правоў. Са з’езда ў Смаленску Эдвард Вайніловіч прывёз узор статута пазыкова-ашчаднага таварыства і дазвол на яго адкрыццё ў Клецку. Таварыства займалася крэдытаваннем землеўладальнікаў і сялян і атрымала ў народзе неафіцыйную назву «Клецкі банк». У асобныя гады яго капітал дасягаў 800 тыс. рублёў, прычым дваране болей бралі крэдыты, а сяляне болей рабілі дэпазіты. Эдвард Вайніловіч стаў ганаровым старшынёй наглядальнай рады «банка».
Мова
12 сакавіка 1907 г. на сходзе МТСГ Эдвард Вайніловіч з пасады віцэ-старшыні МТСГ быў аднагалосна абраны на пасаду старшыні, а віцэ-старшынёй МТСГ быў абраны Раман Скірмунт, «правая рука» Вайніловіча. У той жа дзень на сходзе МТСГ было заснавана і Польскае таварыства «Асвета» ў Мінску, у школах якога выкладаліся як асобныя прадметы польская, руская і беларуская мовы.
Яшчэ ў сваім лісце ад 12 мая 1896 г. Эдвард Вайніловіч дзякаваў Аляксандру Ельскаму за прысылку беларускамоўных кніг і паабяцаў распаўсюдзіць іх сярод маянткоўцаў на пасяджэнні МТСГ, прызнаючыся ў любові да той мовы: «Кожнаму гэтая мова мілая, кожны з нас засынаў у калысцы пад народныя песні нашых нянек, кожны на гэтай мове размаўляе з мясцовым сялянствам, а ўсе старажытныя родавыя дакументы звычайна напісаныя па-беларуску ».
З 1916 г. адкрыта і неафіцыйна, а пасля распаду Расійскай Імперыі ў 1917 г. афіцыйна ў таварыстве выкарыстоўвалася і польская мова, на якой у Варшаве быў напісаны пратакол аб ліквідацыі МТСГ у 1921 г.
Асобная нарада аб патрэбах сельскагаспадарчай прамысловасці (1902—1903)
Аднак пачатак руска-японскай вайны (1904—1905) на пэўны час спыніў многія рэфарматарскія захады царскага ўрада, у тым ліку ў аграрнай сферы.
Калона Жыгімонта III Вазы
Гісторыя
Падчас Варшаўскага Паўстання калона была павалена. Яна была адноўленая ў 1949 годзе (адсутнічыя элементы узнавіў скульптар Юзаф Газы ). Быў выраблены новы ствол з граніту, пастаўленага стшэгомскім кар’ерам у Сілезіі.
Надпіс на калоне:
Кіеўская вобласць
Месцазнаходжанне
На ўсходзе мяжуе з Чарнігаўскай і Палтаўскай, на паўднёвым усходзе з Чаркаскай, на паўднёвым захадзе з Вінніцкай, на захадзе з Жытомірскай абласцямі Украіны, на поўначы з Гомельскай вобласцю Беларусі. У паўночнай частцы вобласці знаходзіцца анклаў з тэрыторыі горада Кіеў, які не ўваходзіць у склад вобласці.
Рэльеф
На поўначы пашыраныя дзярнова-падзолістыя, у далінах рэчак — дзярнова-глеявыя, лугавыя і балотныя глебы. У цэнтральнай частцы ў лясах — ападзоленыя чарназёмы, цёмна-шэрыя і светла-шэрыя лясныя грунты; у паўднёвых раёнах — глыбокія малагумусныя чарназёмы.
Кузьміна
Кузьміна — жаночая форма прозвішча Кузьмін, тапонім.
Сафлор
Сафлор (Carthamus) — род кветкавых раслін сямейства Астравыя. Налічвае 48 відаў, пашыраных у Міжземнамор'і, Пярэдняй і Сярэдняй Азіі.
Трэці ліст Яна
Час і месца напісання ліста
Верагодныя час і месца напісання тыя ж, што для іншых лістоў Яна — 90-я гады н.э. ў Эфесе.
Танганьіка
Паходжанне тапоніма
Паводле распаўсюджанай гіпотэзы, назва возера «Танганьіка» паходзіць ад словазлучэння «Этанга янья», што ў перакладзе з мовы племені бемба, якое жыве ў паўднёвага ўзбярэжжа возера, азначае «водны рэзервуар, поўны рыбы».
Паходжанне возера
Прэснаводныя лініі ракападобных і бруханогіх малюскаў у возеры дэманструюць дзіўнае марфалагічнае падабенства з марскімі відамі і сямействамі, якія ў асноўным абмежаваныя марскім асяроддзем, але чамусьці сустракаюцца таксама ў возеры Танганьіка. З-за моцных марфалагічных сувязяў паміж фаунай возера Танганьіка і марскімі арганізмамі навукоўцы першапачаткова лічылі, што некаторы час у сваёй гісторыі возера было непасрэдна звязана з акіянам. Далейшыя даследаванні геалогіі рэгіёну, аднак, адзначаюць, што Вялікія Афрыканскія азёры утварыліся ў рыфтавай даліне на кантыненце, і, такім чынам, яны ніколі не мелі непасрэднага кантакту з акіянам. Хоць гіпотэза аб прамой марской сувязі лічыцца несапраўднай, загадка «ўтварэння Танганьікі» засталася без адказу: як утварыўся такі спецыялізаваны і ўнікальны прэснаводны біятоп гэтага возера, і чаму яго ўзаемасувязь з морам не пацверджана геалагічна?
Характарыстыкі
З прычыны хуткага выпарэння з-за гарачага клімату ўзровень возера моцна залежыць ад рэк, якія ўпадаюць у яго, асабліва ад ракі Рузізі. Менавіта воды прытокаў дазваляюць возера захоўваць досыць высокі ўзровень, каб мець магчымасць выцякаць у Лукугу. Аднак яшчэ 12000 гадоў таму Рузізі не ўпадала ў Танганьіку. Рузізі выцякае з возера Ківу, а ўвесь басейн гэтага возера ў мінулым ставіўся да возера Эдуард, якое належыць да басейну Нілу. Толькі пасля вывяржэння вулкана адбылося пераразмеркаванне басейнаў. Старажытныя сляды берагавой лініі сведчаць аб тым, што ў старажытнасці ўзровень Танганьікі мог быць на 300 метраў ніжэйшы за сучасны ўзровень, і возера не мела выхаду да мора. Нават сучаснае скідванне можа лічыцца няўстойлівым і, магчыма, яго не было, калі возера было знойдзена еўрапейцамі ў 1858 годзе. Таксама верагодна, што ў розныя гістарычныя часы Танганьіка магла мець адрозныя ад сучасных прытокі і вытокі. У яго маглі ўпадаць воды возера Руква, а выцякаць яно магло ў возера Ньяса і ў Ніл. Выказваюцца асцярогі, што любое павышэнне тэмпературы і выпарэння з-за кліматычных змяненняў можа пацягнуць надзвычай хуткае падзенне ўзроўню вады ў возеры.
Вада
Тэмпература вады Танганьікі строга адрозніваецца па пластах. Так, у верхнім пласце тэмпература вагаецца ад 24 да 30 градусаў, з паніжэннем на вялікіх глыбінях. З-за рознай шчыльнасці вады і адсутнасці прыдоннай плыні пласты не змешваюцца, і тэмпература на ніжніх гарызонтах дасягае ўсяго толькі 6-8 градусаў.
Зоны пасялення
Танганьіка населена прыкладна да глыбіні 200 м, ніжэй гэтай адзнакі (тут знаходзіцца каля 90 % аб’ёму вады) назіраецца высокая канцэнтрацыя серавадароду, і жыццё адсутнічае да самага дна. Гэты пласт возера з’яўляецца вялізным «магільнікам», які складаецца з арганічнага глею і ападкавых мінеральных злучэнняў.
Эканамічнае значэнне
Танганьіка служыць жыццёва важнай базай для навакольных краін. Возера з'яўляецца крыніцай пітной вады, ежы, служыць транспартным шляхам. Вобласць валодае вялікім патэнцыялам для экалагічнага турызму, бо уздоўж узбярэжжа возера знаходзіцца шмат чыстых пляжаў і прыгожых скалістых участкаў, астравоў і заліваў.
Мандэла-Віта
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
Настольныя гульні
Гульні, у якіх выкарыстоўваюцца рэальныя прылады (матэрыяльныя), для, звычайна, шматкарыстальніцкай гульні. Часцей за ўсё выкарыстоўваюцца ў жанры пакрокавых стратэгій (TBS).
Мікалай Венядзіктавіч Раманаў
Біяграфія
З пачаткам Першай сусветнай вайны М. В. Раманаў быў адкамандзіраваны ў 1-ы раён ваенна-дарожных прац, а затым у распараджэнне начальніка ваенна-дарожнага ўпраўлення Паўночнага фронту. Яго галоўным абавязкам там было будаўніцтва і аднаўленне разбураных у ходзе баявых дзеянняў дарог. У сувязі з абвастрэннем хранічнай хваробы 1 красавіка 1916 года старшы дарожны інжынер быў адкамандзіраваны ў распараджэнне Гродзенскага губернскага распарадчага камітэта.
Пасля эвакуацыі ў глыб краіны па заканчэнні вайны вярнуўся ў Гродна, дзе і памёр у 1927 годзе. Пахаваны на праваслаўных могілках Гродна побач са сваёй маці.
Ядловец (прыправа)
Сухія шышкаягады дадаюць пры саленні капусты і агуркоў, да страў з фасолі, пры вытворчасці моцных алкагольных напояў (напрыклад, джыну), піва, квасу.
Дунаіў (Пэрэмышлянскі раён)
Дунаіў (Ду́наїв) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Дусаніў
Дусаніў (Дуса́нів) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Марана-Тычына
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Carmine.
Разанскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
Па рашэнні ўрада ад 21 студзеня 1950 года Маскоўскі медыцынскі інстытут пераведзены ў Разань, а пастановай Савета Міністраў СССР № 472 ад 10 чэрвеня 1950 года перайменаваны ў Разанскі медыцынскі інстытут імя акад. І. П. Паўлава. З Масквы былі пераведзены 2, 3 і 4 курсы. Першы курс набіраўся ўжо ў Разані. А пяты курс пакінулі ў першым Маскоўскім медыцынскім інстытуце.
Сафлор фарбавальны
Батанічнае апісанне
Расліна не патрабавальная да якасці глебы, добра вытрымлівае засуху і нізкія тэмпературы. Вырошчваецца ў культуры, сустракаецца і як пустазелле.
Выкарыстанне
Насенне сафлору фарбавальнага ўтрымлівае да 60 % алею, падобнага да сланечнікавага, якое выкарыстоўваецца ў ежу і ў тэхнічных мэтах. З пялёсткаў кветак атрымліваюць жоўты і чырвоны фарбавальнікі, якія выкарыстоўваць пры фарбаванні тканіны і ў якасці харчовага фарбавальніка. Кармавая расліна.
Нелюбоў (фільм, 2017)
У Беларусі прэм’ера фільма адбылася 1 чэрвеня 2017 года.
Сюжэт
Праз колькі часу Барыс, Жэня, Антон і каардынатар валанцёраў едуць у морг для апазнавання трупа невядомага хлопчыка. Пасля таго, як патолагаанатам падымае покрыўку са знявечанага трупа, у Жэні пачынаецца істэрыка, яна сцвярджае, што гэта не Алёша, бо на яго целе мае быць радзімка. Барыс згаджаецца з жонкай, аднак каардынатар рэкамендуе ім правесці параўнальны аналіз ДНК, мяркуючы, што бацькі могуць знаходзіцца ў стане адмаўлення. Жэніна істэрыка працягваецца, яна накідваецца на вонкава спакойнага Барыса з крыкам, што ніколі б не аддала хлопчыка ў дзіцячы дом. Яна выходзіць у калідор, дзе яе супакайвае Антон. Пасля яе cыходу Барыс сядае на падлогу і больш не можа стрымаць слёз. Такім чынам, пытанне пра лёс хлопчыка застаецца адкрытым.
Падрыхтоўчая праца і здымкі
12 лістапада 2015 года Андрэй Звягінцаў абвясціў пра пачатак працы над новым фільмам. «''Гэта гісторыя мужа і жонкі, якія расстаюцца. Гісторыя вельмі сумная, пранізлівая», — сказал ён, дадаўшы, што гледачам «прыйдзецца праліць слёзы''». Рэжысёр адзначыў, што назва карціны ўжо прыдумана, аднак пакуль яна будзе трымацца ў сакрэце.
Месцы здымкаў
Эпізод у моргу здымаўся ў пабудаванай дэкарацыі на тэрыторыі завода «Крышталь».
Рагозіна (Аршанскі раён)
Да 24 жніўня 1983 года вёска ўваходзіла ў склад Высокаўскага сельсавета, да 27 снежня 1985 года — знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Арэхаўскага пассавета , да 8 красавіка 2004 года — уваходзіла ў склад Высокаўскага сельсавета.
Біялагічны факультэт БДУ
Выпускнікі
За 80 гадоў функцыянавання на факультэце падрыхтавана больш за 11 тысяч высокакваліфікаваных спецыялістаў-біёлагаў. Сярод выпускнікоў: 3 акадэмікі, 13 член-карэспандэнтаў, 8 лаўрэатаў Дзяржаўнай прэміі, больш за 85 дактароў навук, больш за 600 кандыдатаў навук.
Відунас
Раннія гады
Скончыў настаўніцкую семінарыю ў Рагніце (цяпер Нёман). З 1888 выкладаў у школах. Ва ўніверсітэтах Германіі (Грайфсвальд, 1896-1898; Гале, 1899; Лейпцыг, 1900-1902; Берлін, 1913-1919) вывучаў літаратуру, філасофію, гісторыю мастацтва, гісторыю рэлігіі, замежныя мовы. Выкладаў у Клайпедзе ў музычнай школе. З 1892 з перапынкамі жыў у Тыльзіце (цяпер Савецк), выкладаў у сярэдняй школе англійскую і французскую мовы.
NGC 4541
NGC 4541 (іншыя абазначэнні — UGC 7749, MCG 0-32-24, ZWG 14.71, IRAS12326+0003, PGC 41911) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Рычард Карлавіч Яноўскі
Навуковая дзейнасць
У 1891 годзе выканаў лапаратамію з нагоды туберкулёзнага перытаніту ў Мінску.
Працы па пытаннях хірургіі, фізіялогіі, аховы здароўя, паляпшэння санітарнага стану Мінска.
Джавані Грасі
Амерыканскі этап
20 кастрычніка 1810 г. прыбыў у Балтымор (штат Мэрыленд) і неўзабаве прыступіў да працы ў езуіцкім каледжы ў Джорджтаўне (з 1814 г. — Джорджтаўнскі ўніверсітэт). Напачатку выкладаў італьянскую і іспанскую мовы, працаваў прэфектам вучэбных заняткаў.
Беразянка
Гісторыя
Падчас вайны у вёсцы жыў Уладзімір Паўлавіч Сухаверхаў і разам з мастаком Соф’яй Лі дапамагалі партызанам і падпольшчыкам Мар’іна Горкай.
Насельніцтва
Да вайны было 19 хат і 80 людзей, пасля вайны не засталося не аднаго хаты і 43 чалавекі.
Віцебская вуліца (Мінск)
Размяшчэнне
Вуліца Віцебская знаходзіцца паміж вуліцамі Ракаўскай і Раманаўская Слабада. Арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Ракаўскай. Даўжыня вуліцы складае каля 170 м.
Вікторыя (возера)
Геаграфічнае становішча
У наваколлях возера пражываюць 30 мільёнаў чалавек. На паўднёвых і заходніх берагах возера жыве народ хайя, які ўмеў вырошчваць каву яшчэ да прыходу еўрапейцаў. Галоўныя парты: Энтэбэ (Уганда), Мванза, Букоба (Танзанія), Кісуму (Кенія), каля паўночнага ўзбярэжжа Кампала, сталіца Уганды.
Экалагічнае становішча
З мэтай павелічэння пагалоўя рыб у воды возера быў выпушчаны нільскі акунь, што прывяло да знікнення шматлікіх відаў мясцовых рыб. Прычыненая шкода велізарная і ў значнай частцы незаменная. Традыцыйная супольная выява жыцця з яго якая прысвойвае гаспадаркай на возеры быў разбураны і пакрысе сыходзіць на нішто. Натуралісты сышліся ў меркаванні, што, калі не прыняць неадкладных дзеянняў па выратаванні возера, яно загіне.
Акрамя эўтрафізацыі і які павялічваецца зліванне сцёкавых вод за інтэнсіўнае высыханне возера адказныя таксама водныя лілеі. Гэтыя прэснаводныя расліны, адрозныя незвычайнай устойлівасцю і інтэнсіўным размнажэннем, былі завезеныя ў Афрыку ў пачатку XX стагоддзі ў якасці ўпрыгожванняў. З тых часоў яны інтэнсіўна распаўсюджваюцца. У канцы 1990-х водныя лілеі сталі чыннікам рэзкага скарачэння пагалоўя рыбы ў возеры Вікторыя, бо водныя лілеі паглынаюць з вады значную колькасць кіслароду. Акрамя таго, іх вусікі і лісце блакуюць прытокі і адтокі вод з возера, ускладняюць рыбалоўства і суднаходства. OSIENALA сочыць за распаўсюджваннем водных лілей і прымае неадкладныя меры пры павелічэнні іх колькасці.
Майроніс
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Пачатковую адукацыю і валоданне польскай мовай атрымаў дома. Вучыўся ў Ковенскай гімназіі ў 1873—1883 гадах.
У 1894—1909 гадах прафесар Пецярбургскай духоўнай акадэміі; з 1903 года доктар тэалогіі. У 1922—1932 гадах загадчык кафедры маральнай тэалогіі Літоўскага універсітэта ў Каўнасе (з 1930 гады Універсітэт Вітаўта Вялікага). У 1923—1924 гадах выкладаў у гэтым універсітэце літоўскую літаратуру.
Імем Майроніса названы вуліцы ў Вільні (Вуліца Майронё), Каўнасе і іншых гарадах Літвы.
Беларускія пераклады
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклаў Лявон Баршчэўскі.
Урака (каралева Партугаліі)
Урака Кастыльская (Urraca de Borgoña, Urraca de Castela, 1186 або 1187 — ) — каралева Партугаліі.
Вядомыя асобы Хабараўска
Вядомыя ўраджэнцы Хабараўска:
Помнік Мініну і Пажарскаму
Помнік Мініну і Пажарскаму — скульптурная група з латуні і медзі, створаная Іванам Мартасам; размешчана перад Саборам Васіля Блажэннага на Чырвонай плошчы.
Каю (воласць)
Палажэнне
Плошча воласці — 261 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2012 года складала 1388 чалавек.
Боркі (Бярозаўскі раён)
Гісторыя
У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце ў 1941—1944 гг. загінулі 10 воінаў-землякоў.
Інфраструктура
Дзейнічаюць сярэдняя школа, магазіны, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, сталовая.
Меццамерыка
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы S.s. Filippo e Giacomo.
Babesia
Гісторыя даследаванняў
Упершыню апісаны ў 1888 годзе румынскі навукоўцам мікрабіёлагам як узбуджальнік інфекцыйнага захворвання  буйной рагатай жывёлы. У 1893 годзе па прозвішчы першаадкрывальніка названы род, да якога аднеслі гэтага ўзбуджальніка.
Калегіум Святога Афанасія
Гісторыя
Ідэя стварэння гэтай навучальнай установы належала кардыналу, пратэктара базыльян і першага главы створанай у 1573 годзе Кангрэгацыі па справах усходніх цэркваў. У 1576 годзе каледж пачаў сваю працу, а наступным годзе ён быў адкрыты афіцыйна булай Папы Рыгора XIII In Apostolicae Sedis Specula. Тады ж пачалося будаўніцтва будынка калегіума і злучанай з ім мостам.
Як духоўная школа, Калегіум знаходзіўся пад апекай пяці кардыналаў, затым быў перададзены езуітам, якія кіравалі ім да скасавання ордэна ў 1773 годзе. Па статуце ў яго павінны былі прымацца вучні не маладзей за 14 гадоў, аднак на практыцы туды паступалі дзеці ў 8—9-гадовым узросце. Тэрмін навучання складаў 8—10 гадоў. Навучанне вялося на аснове традыцыі тварэнняў грэчаскіх айцоў Царквы.
Агул-Гаймыш
Праўленне
Была часовым рэгентам Мангольскай імперыі пасля смерці мужа Гуюка ў 1248—1251 гадах. Паходзіла з народа меркітаў. Нарадзіла Гуюку два сыны Хоя і Наку. Падчас яе рэгенцтва прыняла паслоў ад Людовіка IX на чале з з мэтай стварэння саюза супраць мусульман, якія прыбылі па закліку яе мужа. Аднак перамовы не адбыліся паспяхова. Пасля таго, як новым Вялікім мангольскім ханам пры падтрымцы Батыя выбраны Мункэ, Агул-Гаймыш паспрабавала яго скінуць з трона. Аднак гэта не ўдалося і пасля няўдалага замаху яе схапілі і ўтапілі ў рацэ.
Ланы (Пэрэмышлянскі раён)
Ланы (Лани́) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Дэкалог, адзін
Сюжэт
На наступны дзень да Кшыштафа прыходзіць пані Езерска, маці Марэка, сябра Паўла. Моцна ўсхваляваная, яна пытаецца ў Кшыштафа, ці ведае той, дзе знаходзяцца хлопцы. Кшыштаф супакойвае яе, сцвярджаючы, што ў гэты час яны мусяць быць на англійскай мове. Аднак, аказваецца, што настаўніца захварэла і адпусціла іх з урока. Пані Езерска паведамляе Кшыштафу, што лёд на рацэ трэснуў.
Сцэнарый
У інтэрв’ю французскаму часопісу «» Кеслёўскі расказаў, што аднойчы ў дзяцінстве праваліўся пад лёд. Гэты ўспамін адлюстраваўся ў сцэнарыі «Дэкалога, адзін».
Механічны рух
Найважнейшай уласцівасцю механічнага руху з'яўляецца яго адноснасць. Гэта значыць, што рух як змяненне палажэння цела можа быць зафіксаваны толькі адносна іншых цел, у той ці іншай сістэме адліку. З пераходам ад аднае сістэмы адліку да іншай характарыстыкі руху могуць змяняцца.
Вяззеўскі сельсавет
Вя́ззеўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Вяззе.
Выбух на Мінскім радыёзаводзе (1972)
Наступствы
Пасля аварыі дырэктара ленінградскага праектнага інстытута, лаўрэата Ленінскай прэміі, пазбавілі ўсіх узнагарод і званняў і выключылі з партыі. Дырэктар радыёзавода Захаранка, галоўны інжынер Куцэра, начальнік філіяла завода N1 Хоміў, старшыня завадскога камітэта прафсаюза Ірадаў былі звольненыя і выключаныя з партыі. Сакратар парткама завода Уцікаў і старшыня Мінскага абкама прафсаюза работнікаў радыё- і электрычнай прамысловасці Андрэеў атрымалі строгія вымовы і былі звольненыя, першы сакратар Цэнтральнага райкама КПБ Яршоў і другі сакратар Мінскага гаркама КПБ Ляпёшкін атрымалі вымовы.
Следнева (Сафонаўскі раён)
Следнева (Следнево) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 4 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7 км на захад ад горада Сафонава, за 0,5 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Пярэмча. За 3,5 км на паўночны захад ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Вышагорскага сельскага паселішча.
Вернер фон Браўн
Біяграфія
Пад яго кіраўніцтвам распрацаваны ракеты «Рэдстоўн», ракеты-носьбіты «Юпітэр», «Сатурн», ШСЗ «Эксплорэр», касмічныя караблі «Апалон».
Герб Ганы
Герб складаецца з сіняга шчыта, які падзелены на чатыры часткі крыжам Св. Георгія, з залатымі бакамі. У сярэдзіне крыжа ёсць залаты леў - сімвал Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі. У канчатковым выніку гэта сімвалізуе блізкія адносіны Ганы да Садружнасці нацый і Злучаным Каралеўствам.
Механіка
Раздзелы механікі
Механіка ўключае раздзелы (якія шмат у чым перакрываюцца):
Гісторыя
Механіка – гэта раздзел фізікі, які вывучае асноўныя уласцівасці найпрасцейшай формы руху матэрыі – механічнага руху. Механічны рух – гэта змяненне становішча цела ў прасторы адносна іншых цел з цягам часу.
У 1643 годзе італьянскі фізік і матэматык Аванджэліста Тарычэлі адкрыў існаванне атмасфернага ціску. Вынайшаў ртутны барометр. Сфармулявай закон выцякання вадкасці праз адтуліны сасуда і вывеў формулу скорасці выцякання (формула Тарычэлі).
Сомава (Сафонаўскі раён)
Сомава (Сомово) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 9 жыхароў (2007).
NGC 4547
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гімн Ганы
Англійскі тэкст гімна
''God bless our homeland Ghana
''And make our nation great and strong,
''With all our will and might for evermore.
''With our gifts of mind and strength of arm,
Хвоя сібірская кедравая
Корань
30 % усіх каранёў размешчаны на глыбіні 20 см, іншыя сыходзяць на глыбіню 1-1,5 м. На глебах, якія позна растаюць, каранёвая сістэма павярхоўная, але дрэва ад гэтага не становіцца. У такіх умовах карані вельмі доўгія і ствараюць вялікую плошчу супраціву; карані суседніх дрэў зрастаюцца, што значна павышае іх ветраўстойлівасць. У пераўвільготненых глебах, дзе добра развіта мохавае покрыва, нярэдка ўтвараюцца Даданыя карані. На добра дрэнажаваных, асабліва лёгкіх па механічным складзе глебах пры кароткім стрыжневым корані (да 40-50 сантыметраў) у дрэва развіваюцца магутныя якарныя карані, якія пранікаюць на глыбіню да 2-3 метраў. Якарныя карані разам з прыкаранёвымі лапамі забяспечваюць устойлівасць ствала і кроны.
Кедравы промысел
Нарыхтоўка кедравых арэхаў — даўні традыцыйны промысел сібіракоў. У дарэвалюцыйныя гады ў многіх раёнах Заходняга Сібірs ён меў вельмі важнае значэнне ў гаспадарчай дзейнасці насельніцтва, а месцамі быў асноўнай крыніцай грашовых даходаў. Да гэтага часу сярод насельніцтва тайговых пасёлкаў існуюць выказванні, звязаныя з тэрміналогіяй зборшчыкаў кедру, захаваліся прылады промыслу.
Штучныя насаджэнні
Сібірскі кедр часта блытаюць з, і.
Драўніна
Драўніна валодае рэзананснымі ўласцівасцямі, з яе робяць раялі, арфы, гітары. Таксама яна мае меншую шчыльнасць і лягчэй у апрацоўцы, чым, напрыклад, драўніна хвоі звычайнай, з яе вырабляюць алоўкі і акумулятарны шпон.
Храм Канкордыі
Храм магчыма пабудаваны Маркам Фурыем Камілам і быў прысвечаны Канкордыя, старажытнарымскай багіні згоды, як сімвал заканчэння рознагалоссяў паміж патрыцыямі і плебеямі у 367 годзе да н. э.
Сібірскі гасцінец
Сібірскі гасцінец — старадаўні сухапутны маршрут з еўрапейскай часткі Расіі праз Сібір да межаў Кітая. Заканчваўся адгалінаваннямі на Нерчынск і Кяхту. Агульная працягласць шляху з Масквы да Пекіна складала, па адным падліках, 8332 вёрсты, па іншых — 8839 вёрст.
Геаграфія Ганы
Гана або Рэспубліка Гана — краіна ў Заходняй Афрыцы. З поўдня абмываецца водамі Гвінейскага заліва.
Агульная даўжыня дзяржаўнай мяжы складае 2093 км, з Буркіна-Фасо — 548 км, Кот-д’Івуар — 668 км, Тога — 877 км.
Сарэпта (Карагандзінская вобласць)
Сарэпта — сяло ў Абайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Дзяржынскай сельскай акругі. Код КАТА — 353237100.
Лорыэн (лес)
Другая Эпоха
Пад імем «Лорыэн» лясы вядомыя даўжэй усяго. На мове рахірым гэтыя месцы называюцца Двімордэн — чароўны лес (ад «двімар» — «здань», намёк на магію эльфаў).
Кашалёва (Бярозаўскі раён)
Гісторыя
Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Боркаўскага сельсавета.
Месяц (спадарожнік Зямлі)
Гравітацыйнае поле
Q
— цэнтрабежны патэнцыял,
Магнітнае поле
«Луна-1» у 1959 устанавіла адсутнасць аднароднага магнітнага поля на Месяцы. Вынікі даследаванняў навукоўцаў Масачусецкага тэхналагічнага інстытута пацвярджаюць гіпотэзу, што ў яго было вадкае ядро. Гэта ўкладваецца ў рамкі самай папулярнай гіпотэзы паходжання Месяца — сутыкненне Зямлі прыкладна 4,5 мільярда гадоў назад з касмічным целам памерам з Марс «выбіла» з Зямлі велізарны кавалак расплаўленай матэрыі, які пазней ператварыўся ў Месяц. Эксперыментальна удалося даказаць, што на раннім этапе існавання ў Месяца было аналагічнае зямному магнітнае поле.
Назіранне Месяца з Зямлі
Хоць Месяц і верціцца вакол сваёй восі, ён заўсёды звернуты да Зямлі адным і тым жа бокам, г. зн. вярчэнне Месяца вакол Зямлі і вакол уласнай восі сінхранізавана. Гэтая сінхранізацыя выклікана трэннем прыліваў, якія стварала Зямля ў абалонцы Месяца. Паводле законаў механікі, Месяц арыентаваны ў полі прыцягнення Зямлі так, што на Зямлю накіравана вялікая паўвось месяцавага эліпсоіда.
Селеналогія
Дзякуючы яго памеру і саставу Месяц часам адносяць да планет зямной групы разам з Меркурыем, Венерай, Зямлёй і Марсам. Вывучаючы геалагічную будову Месяца, можна шмат чаго даведацца аб будове і развіцці Зямлі.
Месяц не мае магнітнага поля, хоць некаторыя з горных парод на яе паверхні праяўляюць рэшткавы магнетызм, што паказвае на магчымасць існавання магнітнага поля Месяца на ранніх стадыях развіцця.
Храм Веспасіяна
Будаўніцтва храма пачалося па рашэнні Сената пасля смерці імператара Веспасіяна ў 79 годзе і завершана пры Даміцыяне. Храм прысвяцілі Флавіям Веспасіяну і яго сыну Ціту.
Месяц (спадарожнік Зямлі)
Пячоры
Падобныя адтуліны маюцца і на Марсе.
Хімія месяцавых парод
АМС «Луна-20» даставіла грунт з мацерыковага раёна, «Луна-16» з марскога.
Селенаграфія
Паверхню Месяца можна падзяліць на два тыпы: вельмі старая гарыстая мясцовасць (месяцавы мацярык) і адносна гладкія і маладзейшыя месяцавыя моры. Месяцавыя моры, якія складаюць прыблізна 16% усёй паверхні Месяца, — гэта велізарныя кратэры, якія ўзніклі ў выніку сутыкненняў з нябеснымі целамі, якія былі пазней затопленыя вадкай лавай. Большая частка паверхні пакрыта рэгаліту. Месяцавыя мора, пад якімі месяцавымі спадарожнікамі выяўленыя больш шчыльныя, цяжкія пароды, сканцэнтраваныя на звернутым да Зямлі баку з-за ўплыву гравітацыйнага моманту пры фарміраванні Месяца.
Момант сілы
Мо́мант сі́лы — вектарная велічыня, якая характарызуе вярчальнае дзеянне сілы.
Паняцце моманту сілы для вярчальнага руху падобна да паняцця сілы для паступальнага руху — гэта мера ўздзеяння на цела, што прыводзіць да змены скорасці руху.
Асноўны закон дынамікі для матэрыяльнага пункта выглядае так:
Карытненскі сельсавет
Кары́тненскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Карытнае.
Хрышчэнне Ісуса
Хрышчэнне з’яўляецца адным з пяці асноўных вех у евангельскім апавяданні пра жыццё Ісуса, разам з Праабражэннем, распяццем, уваскрэсеннем і Узнясеннем. Большасць хрысціянскіх канфесій разглядаюць хрышчэнне Ісуса як важную падзею, якая з’яўляецца падставай для хрысціянскай абраду хрышчэння (гл. таксама Дзеянні 19:1-7). Ва ўсходнім хрысціянстве, хрышчэнне Ісуса адзначаецца 19 студзеня, у свята Богаяўлення. У Рымска-каталіцкай царкве, Англіканскай царкве, лютэранскай цэркве і некаторых іншых заходніх канфесій, святкуецца ў свята Хрышчэння Гасподняга.
Біблейскае апавяданне
У Евангеллях паводле Лукі і Марка запісана пра голас, які звяртаецца да Ісуса, кажучы: «Ты Сын Мой Любасны, Якога Я ўпадабаў», у той час як у Евангеллі паводле Мацвея голас звяртаецца да натоўпу: «Гэты ёсць Сын Мой Любасны, Якога Я ўпадабаў». (Мацвея 3:13-17; Марка 1:9-11; Лукі 3:21-23)
У Евангеллі паводле Яна 1:29-33 няма прамога апавядання пра хрышчэнне, але Ян Хрысціцель сведчыць, што ён бачыў Дух, які сыходзіў, як голуб. Далей расказваецца пра сустрэчу, паміж Ісусам і дзвумя Яго будучымі вучнямі, якія на той час былі вучнямі Яна Хрысціцеля, адзін з іх названы Андрэй.
Лахер-Зэ
Лахскае возера ўтварылася прыкладна каля 10930 гадоў да н. э. (12 900 ± 560 л. н. па дадзеных аргон-аргонавага датавання тэфры) пасля вывяржэння плініянскага тыпу вулкана Лах, паказчык вулканічнай эксплозивности якога быў роўны VEI 6, што прыкладна адпавядае вывяржэнню філіпінскага вулкана Пінатуба ў 1991. Радыёвугляродым метадам устаноўлена, што вывяржэнне вулкана Лах адбылося 13 006 ± 9 каляндарных гадоў таму.
У 2007 годзе з кратэрнага возера паходзілі выхады вуглякіслага газу.
Сумарокава (Сафонаўскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 30 км на паўночны ўсход ад Сафонава, за 17 км на поўнач ад аўтамагістралі, на левым беразе ракі Дняпро. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Палтаўская вобласць
Месцазнаходжанне
Працягласць тэрыторыі з поўначы на поўдзень 213,5 км, а з захада на ўсход 245 км.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У складзе вобласці 4 адміністрацыйныя раёны, 15 гарадоў, з якіх 5 — абласнога значэння, 21 пасёлак гарадскога тыпу, 43 пасёлкі, 1783 вёскі.
Луіс Монці
Луіс Феліпэ Монці (Luis Felipe Monti;  — ) — аргенцінскі і італьянскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1934 у складзе зборнай Італіі, срэбраны прызёр чэмпіянату свету 1930, срэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1928 у складзе зборнай Аргенціны, чэмпіён Паўднёвай Амерыкі 1927. Адзіны футбаліст у гісторыі, які гуляў у двух фіналах чэмпіянатаў свету за дзве розныя зборныя.
Герб Гвінеі
Герб Гвінеі — сімвал дзяржаўнай улады. Герб быў прыняты ў 1984 годзе.
Суткі (Сафонаўскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7,5 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 5,5 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Камянка. За 4 км на паўночны ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя Максімава.
Планетарый
Агульная інфармацыя
Дэманстрацыя ў планетарыях выконваецца з дапамогай спецыяльнага прыбора «Планетарый». Звычайна дэманстрацыя суправаджаецца лекцыямі па астраноміі, касманаўтыцы і навуках пра Зямлю.
Міхалкі (Бярозаўскі раён)
Міха́лкі (, Михалки) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сігневіцкага сельсавета. Размешчана за 24 км ад Бярозы, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Фёдар Пракопавіч Нікіцін
{{Ваенны дзеяч {{Сцягафікацыя|СССР}} 1944—1945 {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{Медаль Залатая Зорка}} {{!}}- {{!}} {{Ордэн Леніна}}{{!!}}{{ордэн Чырвонай Зоркі}}{{!!}}{{Ордэн Славы}}{{!!}}{{Медаль За адвагу}} {{!}}- {{!}}{{Медаль «У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна»}}{{!!}}{{Медаль За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.}}{{!!}}{{Медаль «Дваццаць гадоў перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.»}}{{!!}}{{Медаль «Трыццаць гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.»}} {{!}}- {{!}}{{Медаль За ўзяцце Кёнігсберга}}{{!!}}{{Медаль Ветэран працы}}{{!!}}{{Медаль «50 гадоў Узброеных Сіл СССР»}}{{!!}}{{Медаль «60 гадоў Узброеных Сіл СССР»}} {{!}}} }}
Фёдар Пракопавіч Нікіцін (, вёска Шпілёўшчына, Кіраўскі раён, Магілёўская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Малыя Лясковічы
Гісторыя
Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Боркаўскага сельсавета.
Мікола Пятровіч Луфераў
Біяграфія
Скончыў філалагічны факультэт Магілёўскага педагагічнага інстытута (1950), аспірантуру пры Мінскім педінстытуце (1954).
Баляслаў Русецкі
Творчасць
Працаваў пераважна ў жанры партрэта, пісаў пейзажы, кампазіцыі на рэлігійныя тэмы. У пачатку 20 ст. ўдзельнічаў у афармленні перыядычных выданняў на Беларусі. Сярод твораў: «Жаночы партрэт» (1850), «Партрэт сенатара Навасільцава з сынам», «Партрэт Карповіча» (абодва 1851), «Партрэт Паўлоўскага», аўтапартрэт (абодва 1852), «Партрэт генерала Бібікава» (1854), «Партрэт жанчыны ў белым», алегарычная кампазіцыя «Упадзенне ракі Віліі ў Нёман» (1853), алтарная карціна «Св. Казімір» (1857) для фарнага касцёла ў Гродне. Выканаў шэраг фрэскавых размалёвак у касцёлах Гродна і ў Турчанах (Беласточчына).
Магнітнае поле Зямлі
Магнітныя полюсы
Паўночны і паўднёвы плюсы Зямлі, як і геамагнітныя полюсы, не з'яўляецца фіксаванымі і з часам перамяшчаюцца. Паўночны магнітны полюс нядаўна пакінуў тэрыторыю Канады і рухаецца ў напрамку Расіі.
Італьянскія гарады-дзяржавы
Адрозненні ад паўночнай Еўропы
Марк Блок і Фернан Брадэль даказваюць, што гісторыя рэгіёна была прадвызначана яго геаграфіяй; іншыя навукоўцы падкрэсліваюць адсутнасць цэнтральнай палітычнай структуры. Гарыстая прырода італьянскага ландшафту перашкаджала эфектыўным міжгарадскім камунікацыям. Выключэннем была Паданская раўніна: толькі яна ўяўляла сабой шырокую складную тэрыторыю, і большасць заваяваных гарадоў-дзяржаў размяшчаліся менавіта тут. Тыя, што найдаўжэй заставаліся незалежнымі, размяшчаліся ў найбольш перасечанай мясцовасці, як Фларэнцыя ці Венецыя (якую абараняла яе лагуна). Альпы сваімі скаламі заміналі імператару Свяшчэннай Рымскай імперыі і шматлікім нямецкім феадалам напасці на паўночную частку Італіі, што абараняла краіну ад пастаяннага германскага палітычнага кантролю. Галоўным чынам з гэтых прычынах не ўзнікла моцнай манархіі, як гэта адбылося ў астатняй Еўропе (улада Свяшчэннай Рымскай імперыі над паўночнай Італіяй, асабліва пасля 1177 года, была толькі намінальнай); а замест гэтага ўзніклі незалежныя гарады-дзяржавы.
Пісьменнасць і ўменне лічыць
Лука Пачолі спрыяў стварэнню банкаўскай сістэмы ў італьянскіх гарадах-дзяржавах сваёй сістэмай «падвойнага запісу»: яго 27-старонкавы трактат па рахаўніцтве з’яўляецца першай вядомай апублікаванай працай па гэтым пытанні, і, як лічыцца, заклаў аснову для заснаванага на падвойным запісе бухгалтарскага ўліку (генуэзскіх купцоў), як ён выкарыстоўваецца сёння.
Рэгіянальныя дзяржавы
У пачатку XVI стагоддзі акрамя дробных дзяржаў накшталт Лукі ці Сан-Марына, толькі рэспубліканская Венецыя заставалася здольнай захаваць сваю незалежнасць і скласці канкурэнцыю Еўрапейскім манархіям Францыі і Іспаніі, а таксама Асманскай імперыі (гл. Італьянскія войны).
Хуайхэ
Даўжыня ракі 813 км, плошча вадазбору 187 тыс. км². Вытокі ў гарах Тунбайшань, цячэ па Вялікай Кітайскай раўніне. Асноўны прыток — Інхэ. Сярэдні расход вады каля 1 тыс. м³/с, максімальны — 10—13 тыс. м³/с. Нясе шмат наносаў, у выніку адкладвання якіх рэчышча ўзнімаецца (месцамі вышэй прылеглай раўніны). У мінулым Xуайхэ часта мяняла напрамак, упадала або ў Янцзы, або ў Хуанхэ, або ў Жоўтае мора. Вядома буйнымі навадненнямі. Цяпер большая частка сцёку (праз сістэму азёр і каналаў) паступае ў Янцзы. Выкарыстоўваецца для арашэння. Суднаходная ў ніжнім цячэнні. Злучана Вялікім каналам з рэкамі Янцзы і Хуанхэ.
Рубін
Цвёрдасць рубіну 9 адзінак па шкале Моаса, шчыльнасць 3,97—4,05 г/см³, тэмпература плаўлення 2020—2040 °C.
Лаўвея
Імя
Паколькі імя яе мужа Фарбауці азначае «небяспечны нападаючы», некаторыя навукоўцы прапаноўвалі магчымую прыродную міфалагічную інтэрпрэтацыю, калі маланка трапляе ў лісце або ігліцу дрэва, выклікаючы агонь.
Атэстацыi
У паэме Sörla tháttr Нал і Лаўвея паказаны як адна і тая ж асоба: «Яна была і стройная, і слабая, таму яе звалі Нал [Іголка]». Па словах навукоўца Джона Ліндау «позняя дата тэксту робіць гэтую інфармацыю падазронай».
NGC 4556
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ліпеньскі сельсавет
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета — 1458 чалавек, з іх 90,6 % — беларусы, 7,5 % — рускія, 0,5 % — украінцы.
Давыд Фёдаравіч Тухманаў
Працаваць у жанры песні пачаў у 1960-я гады. Першая пласцінка, якая выйшла на фірме «Мелодыя» ў 1965 годзе, пазначала Тухманава як аранжыроўшчыка да песень Булата Акуджавы і Юрыя Візбара. Свой першы эстрадны хіт «Апошняя электрычка» (аўтар слоў — Міхал Ножкін) напісаў у 1964 годзе. У 1966 годзе ў радыёперадачы «З добрай раніцай!» яе выканаў спявак Уладзімір Макараў, адкрыўшы дарогу песням Тухманава на тэлебачанне. Пазней перайшоў да напісання цыкла патрыятычных песень, з якіх вядомымі зрабіліся «Я люблю цябе, Расія», «Мой адрас — Савецкі Саюз», «Мы — вялікая сям’я» і іншыя.
Пела (муніцыпалітэт)
Пела (Pella) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Касцёл Святога Іосіфа (Валожын)
Расійская імперыя
У 1860 годзе кляштар бернардзінцаў быў ліквідаваны, а сам будынак кляштара разбураны.
У 1864 годзе касцёл быў зачынены царскімі ўладамі і аддадзены пад праваслаўную царкву. Каштоўныя рэчы былі перададзены Віленскай кафедры, частка маёмасці — Вішнеўскаму касцёлу, а многія іконы, мэбля, метрычныя кнігі і іншыя дакументы пакінуты праваслаўнай царкве. У гэтым жа годзе капліцу на валожынскіх могілках  перадалі Свята-Іосіфаўскаму праваслаўнаму прыходу, а намеснік Віленскага Свята-Духава манастыра айцец Варсанофій пераасвяціў яе ў гонар Праабражэння Гасподня.
Найноўшы час
У 1921 годзе польскія ўлады сталі праводзіць рэвідыкцыю царкоўных храмаў і зямель. У выніку яе Спаса-Праабражэнскую капліцу на валожынскіх могілках зноў прыпісалі да касцёла Св. Юзафа.
Увесь міжваенны час у Валожыне святаром быў ксёндз Антоні Удальскі. У верасні 1941 года ён быў пераведзены ў Вялікія Салечнікі, але быў там арыштаваны літоўскай паліцыяй, утрымліваўся ў віленскай турме, пазней пераведзены ў валожынскую турму. У 1943 годзе ксёндз Антоні Удальскі быў расстраляны нацыстамі. Існуе версія, што ён быў патаемна пахаваны побач са сваімі бацькамі каля валожынскага касцёла. Лічыцца, што ксёндз Удальскі быў арыштаваны і расстраляны за дапамогу габрэям.
Пакланенне вешчуноў (Віталі)
Водгукі
Пра рэльеф «Пакланенне вешчуноў» працы Віталі згадваў Іван Тургенеў у сваіх «Сучасных нататках» :
Лідзія Іосіфаўна Анікіна
Творчасць
Асноўныя работы ў Беларусі (усе ў сааўтарстве): 154-кватэрны жылы дом па Маскоўскай (1967), жылыя дамы з крамамі і ўстановамі абслугоўвання ў Мінску, Салігорску, Светлагорску, комплексная забудова мікрараёна па вуліцы Чкалава (1967—1972), 9-павярховы 226-кватэрны жылы дом з цэнтральнымі гарадскімі чыгуначнымі касамі і магазінам «Кветкі» па вул. Чкалава (1978, у сааўтарстве) у Мінску; праекты забудовы мікрараёнаў 1 і 2 у Светлагорску (1965—1971) і па вул. Чкалава ў Мінску (1974—1978), забудова навучальнай зоны індустрыяльнага тэхнікума, школы ДТСААФ, прафтэхвучылішча ў Светлагорску (1971), зоны адпачынку з прафілакторыямі і піянерлагерамі Светлагорскага завода штучнага валакна ў в. Чыркавічы пад Светлагорскам (1971), піянерскі лагер «Зубраня» на возеры Нарач (1953—1965, у аўтарскім калектыве), Палац культуры і спорту чыгуначнікаў у Мінску (1978, з інжынерамі Б. П. Шлосбергам, І. А. Петрашкевічам), яго інтэр’еры, перадклубная плошча па вул. Чкалава, вул. Кавальская (1978) у Мінску, праект школы ў в. Сосны Любанскага раёна Мінскай вобласці.
Лаймьяла (воласць)
Лаймьяла (Laimjala) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Саарэ.
Міхаіл Сямёнавіч Струк
Міхаіл Сямёнавіч Струк (, вёска Запясочча,, Гомельская вобласць — ) — савецкі ваеннаслужачы, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер Ордэна Славы, разведчык 49-й асобнай разведвальнай роты 46-й стралковай дывізіі, яфрэйтар.
Плэныкіў
Плэныкіў (Пле́ників) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Арабскае заваяванне Персіі
Першы ўдар мусульман у 633 годзе персы не змаглі адбіць і пацярпелі шэраг паражэнняў у Бітве счэпленых, Бітве на рацэ і іншых бітвах часткова таму, што былі саслаблены войнамі з Візантыяй. Тым не менш Імперыя Сасанідаў усё яшчэ заставалася велізарнай дзяржавай, якая валодала землямі ад Турцыі да Індыі.
Следствам арабскага заваявання Персіі з’яўляецца далейшае распаўсюджванне Ісламу на Усход: менавіта адтуль ён распаўсюдзіўся на тэрыторыі Волжскай Булгарыі, уйгураў, а затым і некаторых краін Паўднёва-Усходняй Азіі.
Лейсі (воласць)
Палажэнне
Адміністрацыйны цэнтр воласці — пасёлак Лейсі.
Структурная лінгвістыка
Структурная лінгвістыка — мовазнаўчая дысцыпліна, прадметам якой з’яўляецца мова, якая вывучаецца з пункту гледжання сваёй фармальнай будовы і арганізацыі яе ў цэлым, а таксама з пункту гледжання фармальнай будовы ўтваральных яе кампанентаў як у плане выражэння, так і ў плане зместу.
Аляксандр Яфімавіч Разумны
У перыяд 1926—1928 гадоў быў адкамандзіраваны на берлінскую студыю «Праметэус» і «Фебус-фільм» у Парыжы, дзе здымаў фільмы паводле рускай класікі («Лішнія людзі», «Пікавая дама»). Па вяртанні ў СССР — рэжысёр на маскоўскай студыі «Саўкіно», выкладаў у Дзяржаўным інстытуце кінематаграфіі. З 1935 года працаваў на студыі «Міжрабпамфільм» («Саюздзетфільм» — з 1936 года).
Даўгаляддзе
Даўгаляддзе (Долголя́дье) — вёска ў Глінкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Глінкаўскага сельскага паселішча.
Халцэдон
Радовішчы
Найбольш вядомыя радовішчы ў Бразіліі, Індыі, на Мадагаскары, ва Уругваі, Шатландыі (Грэй-Кілін, Паўднёвы Пертшыр), эфузіўныя масівы Закаўказзя, ва Украіне, у Расіі (Прымор'е). Найстарэйшы цэнтр здабычы і апрацоўкі халцэдонаў знаходзіцца ў Германіі, вялікія радовішчы размешчаны ва Усходняй Сібіры ў Расіі, у Крыму, Шры-Ланцы, Аўстраліі, ЗША, Італіі, Польшчы і Чэхіі.
Анатоль Віктаравіч Красінскі
Анатоль Віктаравіч Красінскі (нар., Круглае, Магілёўская вобласць) — беларускі кіназнавец. Доктар мастацтвазнаўства (1985).
6-я армія (Германская імперыя)
Гісторыя баявых дзеянняў
Удзельнічала ў баявых дзеяннях у складзе Заходняга фронта.
Муху (воласць)
Палажэнне
Плошча воласці — 198 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 1697 чалавек.
Беларускі лемантар, або першая навука чытання
Асаблівасці правапісу
Цікавая рыса лемантара ў мовазнаўчым аспекце ў тым, што тут упершыню выкарыстоўваецца беларуская лінгвістычная тэрміналогія. Гэта былі агульныя тэрміны, іх ахоп супадае з тэрмінамі, ужыванымі ў падручніку К. Промыка, г. зн. апошні выкарыстоўваўся як аснова для апрацоўкі беларускіх паняццяў. Трэба заўважыць, што некаторыя з іх («знаки застановочные», «працяжка») больш дакладна адлюстроўвалі значэнне, чым тэрміны, прапанаваныя К. Промыкам.
Змест
У канцы кнігі даваліся элементарныя звесткі з розных галін мовы: з фанетыкі — слова, склад, гук («зык»), галосныя («самагалосныя»), зычныя («сагалосныя») гукі; з графікі — літара, знак кароткасці ў літарах й, ў, знак націску, літары ь, ъ; з пунктуацыі — называліся «застановачныя» знакі і даваліся ўзоры іх графічнага абазначэння: кропка, двукроп’е, «закавыка» (коска), «кропка з закавыкай», клічнік, «пытаннік», «злуч», «працяжка», «чужаслоў», «недасказ»; з арфаграфіі — напісанне вялікай літары ў пачатку сказа, пасля кропкі, у імёнах і прозвішчах людзей, назвах гарадоў, мястэчак, вёсак, рэк, азёр. Прыводзіліся таксама лічбы ад 1 да 10. У канцы даваўся алфавіт, друкаваны лацінкай і кірыліцай.
Вынікі
Выхад першага буквара сучаснай беларускай мовы ў зацікаўленых польскіх і расійскіх колах быў успрыняты як бяспрыкладны заклік беларускага народа да адраджэння сваёй культуры, як спроба павярнуць кола гісторыі. Першыя водгукі ў друку адлюстроўвалі здзіўленне і занепакоенасць гэтых колаў ад нечаканага з’яўлення на арэне, дзе дагэтуль дамінавалі і сутыкаліся польскія і расійскія культурныя ўплывы, беларускага нацыянальнага фактара.
Па гарачых слядах віленскі «Kurjer Litewski» змясціў на першай паласе каментар, падпісаны крыптонімам, пад якім выступіў, відаць, рэдактар газеты Чэслаў Янкоўскі. З’яўленне лемантара «Kurjer Litewski» ацаніў станоўча. «''Чаму ж беларусам нельга хаця б на пачатку XX стагоддзя заспяваць сваю „Багародзіцу“ або дачакацца сваіх, Колараў і Шафарыкаў, сваіх Даўконтаў і Валанчэўскіх? Лепей позна, як ніколі. Уласны, родны, нацыянальны лемантар! Гэта, калі казаць коратка, праменьчык уласнае культуры. Дык значыць, існуе і беларуская культура? Натуральна, тым больш, калі пад культурай мы будзем разумець непаўторнасць нацыянальнай сутнасці… Навучыцца чытаць і пісаць па-беларуску — гэта ж першы, найсвяцейшы нацыянальны абавязак кожнага беларуса''», — рабіў выснову аўтар. Тым не менш журналіста не пакідала боязь за тое, куды будзе скіравана далейшае развіццё беларускага руху.
Крыстана Лёкен
Крыстана Сомер Лёкен (Kristanna Sommer Løken; нарадзілася 8 кастрычніка 1979, Гент) — амерыканская кінаактрыса і мадэль, якая распачала сваю акторскую кар’еру ў 1996 годзе. Абодва яе бацькі з Нарвегіі.
Роўна
Адукацыя і навука
Вышэйныя навучальныя ўстановы: