cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Прывольнае (Усходне-Казахстанская вобласць)
Прывольнае — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баграціёнаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 72 км на захад ад раённага цэнтра, пасёлка Касыма Кайсенава. Код КАТА — 636243100.
Юха Міета
Завяршыў кар’еру ў 1984 годзе.
Слабада (Плешчаніцкі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Плешчаніцкага сельсавета.
Орындж (Каліфорнія)
Орындж (Orange) — горад у паўднёвай частцы штата Каліфорнія, у акрузе Орындж. Горад уваходзіць у арэал гарадской агламерацыі Лос-Анджэлеса. Плошча Орынджа — 69,9 км², з якіх 60,6 км² — прыгарады. Насельніцтва — 141 634 чалавек (2009 год). Шчыльнасць насельніцтва — 2337 чал./км². Горад размешчаны на вышыні 59 метраў над узроўнем мора. Заснаваны ў 1869 годзе Эндру Гаселам і Альфрэдам Чэпмэнам.
Брытанская імперыя
Агляд
Брытанская імперыя расла на працягу больш чым дзвюх сотняў гадоў. Кульмінацыяй пашырэння каласальнай дзяржавы прынята лічыць пачатак XX ст. Тым часам разнастайнасць розных тэрыторый на ўсіх кантынентах справядліва завуць імперыяй, «над якой сонца ніколі не заходзіць».
Першыя амерыканскія калоніі
На гэтым англійскія плаванні ў Новы Свет надоўга спыніліся. У XVI стагоддзі Англію скалынала рэфармацыя, у выніку якой абвастрыліся англа-іспанскія супярэчнасці, якія прывялі да адкрытай вайны ў канцы гэтага стагоддзя. У 1562 годзе брытанскі ўрад выдаў каперскія патэнты прывацірам Хокінсу і Дрэйку, якія не без поспеху заняліся ў паўднёвых морах рабагандлем і пірацтвам. Іх марскі вопыт быў пазней выкарыстаны для стварэння брытанскага ваенна-марскога флоту і паслужыў прыкладам для цэлага шэрагу іншых прываціраў на службе англійскай кароне. У прыватнасці, у 1578 годзе Елізавета I выдала аналагічны патэнт Гілберту Хемфры. У тым жа годзе Гілберт адправіўся ў Вест-Індыю з намерам заняцца пірацтвам і заснаваць калонію ў Паўночнай Амерыцы, але экспедыцыя была адменена яшчэ да таго як ён перасек Атлантыку. У 1583 годзе Гілберт распачаў другую спробу, у гэты раз дабраўшыся да вострава Ньюфаўндленд, бухту якога ён фармальна абвясціў англійскай. На зваротным шляху ў Англію ён сканаў, і яго справу працягваў яго брат Уолтэр Рэлі, якому быў выдадзены ўласны патэнт у 1584 годзе. Праз год Рэлі заснаваў калонію Роанак на ўзбярэжжы сучаснай Паўночнай Караліны, але недахоп вопыту і забеспячэння, а таксама, верагодна, меры прынятыя супраць англічан іспанцамі, прывялі да таго, што калонія пацярпела няўдачу. Пазней англічане распачалі яшчэ некалькі спроб заснаваць часовыя калоніі ў Паўночнай Амерыцы, у тым ліку на яе ціхаакіянскім узбярэжжы (падчас кругасветнага плавання Дрэйка), але ўсе яны да пачатку XVII ст. былі эвакуіраваны ці зніклі без следу.
Славацкае ўварванне ў Польшчу
Перадумовы
14 сакавіка 1939 на тэрыторыі Чэхаславакіі была абвешчана незалежнасць Германіі Славацкай рэспублікі. Яшчэ раней, 2 лістапада 1938, частка тэрыторыі Славакіі з вялікай колькасцю венгерскага насельніцтва была захоплена Венгрыяй па ўмовах першага Венскага арбітражу. Невялікія часткі гэтых спрэчных тэрыторый са змяшаным польска-славацкім насельніцтвам трапілі ў склад Германіі і Польшчы.
Вынікі
Усе славацкія войскі да канца верасня 1939 пакінулі польскую тэрыторыю. 5 кастрычніка ў Попрадзе прайшоў парад перамогі. Паступова войскі былі дэмабілізаваны, і 7 кастрычніка армія «Берналак» была распушчана. Прэстыж славацкага войска, страчаны падчас славацка-венгерскай вайны, быў часткова адноўлены.
Хацінь
Хацінь (Хотінь) — пасёлак гарадскога тыпу ў Сумскім раёне Сумскай вобласці Украіны за 20 км на поўнач ад Сум. Заснаваны казацкім палкоўнікам Герасімам Кандрацьевым.
Нікола Пашыч
'''Ні́кала П. Па́шыч''' (Никола П. Пашић;, Голям Ізвар (Велікі Ізвар), Сербія — ) — сербскі і югаслаўскі палітык і дыпламат, найбольш уплывовы з сербскіх палітыкаў у канцы XIX — пачатку XX стагоддзя, ідэолаг «Вялікай Сербіі». Двойчы займаў пасаду мэра Бялграда (1890—91 і 1897), некалькі разоў — прэм’ер-міністр Сербіі (1891—92, 1904—05, 1906—08, 1909—11, 1912—18) і прэм’ер-міністр Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў (1918, 1921-24, 1924-26).
Вялікая дэпрэсія
Пачатак
У канцы 1930 года фундатары банкаў пачалі масавае адабранне ўкладаў, што прывяло да хвалі банкруцтваў банкаў. У выніку пачалося абсалютная сціск грашовай масы. Другая банкаўская паніка адбываецца вясной 1931 года. Усе гэтыя месяцы ўлады ніяк не рэагуюць на набіраючае абароты эканамічнае цунамі. ВУП у 1930—1931 гады падае адпаведна на 9,4 і 8,5 %, а ўзровень беспрацоўя падымаецца з 3,2 % на пачатак 1930 года да 15,9 % да канца 1931 года.
Антыкрызісныя меры
У студзені 1932 года Кангрэс ЗША стварыў Фінансавую карпарацыю рэканструкцыі (RFC). Гэтая арганізацыя была заклікана аказваць фінансавую дапамогу чыгункам, фінансавым інстытутам і карпарацыям. У ліпені яе роля была пашырана для аказання дапамогі сельскай гаспадарцы і фінансіравання дзяржаўных і мясцовых грамадскіх работ.
Эрнст Тугэндхат
Жыццё і праца
У 15 гадоў ён пачаў цікавіцца філасофіяй і ў самастойным вывучэнні, у прыватнасці, чытаў у свабодны час Хайдэгера, што устойліва сфарміравала яго. У 16 гадоў ён пераехаў у ЗША, каб вывучаць класічную філалогію ў Стэнфардскім універсітэце, хоць да таго часу ён ужо меў мэту вывучаць філасофію ў Хпйдэгера ў Фрайбурзе, як толькі дазволіць палітычнае становішча. У Стэнфардзе ён працягваў займацца філасофіяй — у тым ліку і далёкаўсходняй. Да зімовага семестра 1949 году Тугэндхат пачаў працаваць у Фрайбурзе ў Вільгельма Сіласі, але пазней перайшоў да Ойгена Фінка, а затым да Карла Ульмера. Акрамя таго, ён удзельнічаў у семінарах Хайдэгера, якія той праводзіў у 1951—1952 гадах. Ён меў вывучаў Піндара, імкнучыся максімальна вызваліцца ад жаргону Хайдэгера і даказаць свой скептыцызм у адносінах да распаўсюджанага ў Германіі ўяўленні аб асаблівым паняцці Ісціны ў грэкаў.
Антрапалогія і містыка
Тэма містыкі, на думку Тугэндхата — гэта пераадоленне чалавечай кантынгентнасці. У адрозненне ад рэлігіі, адказы на якую адхіляе Тугэндхат як простае жаданне, містыка не патрабуе звяртацца да адкрыцьця або традыцыі. Іх магчымасць выцякае, хутчэй, з антрапалагічных каранёў самога чалавечага быцця: сабранага быцця ў сабе, якое ў той жа час мае ўласнае Я, а таксама свет «у цэлым» у прадмет. Такім чынам, містыка можа рэлятывізаваць і трансцэндзіраваць эгацэнтрычна, дадзеную нам структурай чалавечай мовы.
Працы
Пералік у парадку публікацыі:
Мікалай Радзівіл (1470—1521)
Біяграфія
Удзельнічаў у маскоўска-літоўскіх войнах 1500—1503, 1507—1508 і 1512—1522 гадоў, у бітве пры Ведрашы 1500 года, Клецкай бітве 1506 года з татарамі.
Падклетнае (Смаленскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Ніжнія Таінты
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 112 чалавек (59 мужчын і 53 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 23 чалавекі (13 мужчын і 10 жанчын).
Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі
Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі — вышэйшая музычна-педагагічная навучальная ўстанова і навуковы цэнтр музыказнаўства, фалькларыстыкі, эстэтыкі, музычнай педагогікі ў г. Мінску. Заснавана ў 1932 годзе, да 1992 г. — Беларуская дзяржаўная кансерваторыя імя А. В. Луначарскага.
БРДМ 2Т
Мабільнасць
Машына ўпэўнена бярэ ўсе натуральныя і адмыслова створаныя перашкоды, здзяйсняе дзесяціметровыя скачкі на трамплінах. Пры гэтым экіпаж адзначае незвычайна нізкі для бранетанкавай тэхнікі ўзровень нагрузкаў і ўнутранага шуму. Фізічныя нагрузкі пры кіраванні машыны — на ўзроўні сучаснага легкавога самаходу. Манеўраванне машыны заднім ходам ажыццяўляецца з дапамогаю тэлевізійнай сістэмы задняга агляду.
ФК Іслач
«Іслач» — беларускі футбольны клуб з Мінскага раёна, заснаваны ў 2007 годзе. У цяперашні час выступае ў Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі.
2012
У сезоне 2012 «Іслач» заявілася ў Другую лігу чэмпіянату Беларусі. У дэбютным сезоне клуб адразу заняў трэцяе месца і атрымаў месца ў Першай лізе. Таксама, паспяхова згуляўшы ў адборачных матчах, клуб трапіў у фінальную частку Еўрапейскага Рэгіянальнага Кубка.
2020
У канцы года стала вядома, што шматгадовы галоўны трэнер каманды Віталь Жукоўскі пакідае клуб і ўзначаліць барысаўскі БАТЭ.
Майсей Абрамавіч Поляк
Маісей (Моўша) Абрамавіч Поляк ( — ) — урач-акушэр-гінеколаг. Аўтар шэрагу выданняў па акушэрству, гінекалогіі і пытаннях жаночага здароўя.
Біяграфія
Загадчык Цэнтральнага радзільнага дома, акушэрскага аддзялення 2-й савецкай бальніцы г. Мінска. Сакратар Таварыства мінскіх лекараў, рэдактар ​​прац грамадства, матэрыялаў з’ездаў лекараў Мінскай губерні.
Сяргей Мацвеевіч Светнік
Біяграфія
У 2017 гадзе па ходзе чэмпіянату далучыўся да расійскай каманды «Стары собаль», але ў лістападзе ён пакінуў клуб, бо быў запрошаны ў нацыйную зборную Беларусі.
Далькавічы
Да́лькавічы (, Дальковичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Ачэтава
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Філіпіняты
Філіпіня́ты (, Филипиняты) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гародзькаўскага сельсавета. Знаходзіцца за 15 км на паўночны захад ад Валожына, 8 км ад чыгуначнай станцыі Валожын на лініі Маладзечна—Ліда, 88 км ад Мінска.
Геаграфія
Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на захадзе цячэ ручай, злучаны з р. Бярэзіна (правы прыток р. Нёман). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. Куцяняты і далей па шашы Валожын—Гародзькі.
Мікалай Радзівіл
* Мікалай Радзівіл Стары (?—1509) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзея, канцлер вялікі літоўскі і віленскі ваявода з 1492 года, кашталян троцкі, намеснік наўгародскі, белзскі і смаленскі.
Патрыярх града Іерусаліма і ўсяе Палесціны
Іерусалімская Праваслаўная Царква — адна з найстаражытнейшых, і ў дыпціху Цэркваў стаіць чацвёртай пасля Канстанцінопальскай, Александрыйскай і Антыяхійскай.
Х’юстан
Заснаваны 30 жніўня 1836 года братамі Аўгустусам Чапменам Аленам і Джонам Кірбі Аленам. Стаў горадам 5 чэрвеня 1837 і названы ў гонар генерала Сэма Х’юстана (Sam Houston), першага прэзідэнта Рэспублікі Тэхас.
Хыбаліўка
Хыбаліўка (Хи́балівка) — вёска ў Кулыкіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Кулыкіўскай пасялковай абшчыны.
Пятрова (Смаленскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Восіп Лазаравіч Лунц
Біяграфія
У 1866 годзе скончыў Маскоўскі ўніверсітэт, у 1869 годзе стаў доктарам медыцыны. Тэрапеўт, заснавальнік процітуберкулёзнай дапамогі ў Мінску. У 1898 годзе заснаваў першы ў Беларусі дзіцячы супрацьтуберкулёзны санаторый. Член камісіі па арганізацыі БДУ.
Віталь Міхайлавіч Воўк
Біяграфія
З кастрычніка 2011 г. па снежань 2014 Віталь Міхайлавіч Воўк узначальваў ААТ «Мінскі завод колавых цягачоў».
Ядловец звычайны
Распаўсюджаны ў Паўночным паўшар’і ад прыпалярных абласцей да гор Паўднёвай Еўропы, Азіі і Паўночнай Амерыкі. Расце ў самым розных біятопах — ад балот і лясоў з лугамі да скалістай мясцовасці. Акрамя гэтага, вельмі зменлівы від — еўразійская тыповыя разнавіднасць дасягае да некалькіх метраў у вышыню, у той час як іншыя разнавіднасці, распаўсюджаныя ў іншых частках арэалу, больш нізкія. Ядловец карысны для чалавека і адыгрывае важную ролю ў культуры. Ён выкарыстоўваецца, у прыватнасці, як лекавая, харчовая, эфіраалейная, фітанцыдная, драўняная, смаланосная, дэкаратыўная і фітамеліярацыйная расліна. Часта вырошчваецца ў якасці дэкаратыўнага кустоўя. Адыгрывае таксама важную ролю ў прыродных біяцэнозах, паколькі стварае месцапражыванні для невялікіх птушак і сысуноў.
Назва
Замест літаратурнай назвы ядловец у розных частках Беларусі можна пачуць ялавéц, ялóвец, ялéнец, яловіц     (у аснове назвы — спецыфіка будовы лісця: у маладых раслін яно хвоепадобнае). На Віцебшчыне і Смаленшчыне кажуць не ядловец, а мажуха  (ад можжевельник). Прыводзіцца таксама ялавец звычайны.
Навуковая назва ўведзена Карлам Лінеем у 1753 годзе і апублікавана ў Species plantarum. Раней гэты від быў апісаны як Juniperus baccifera, J. minor, J. montana, J. vulgaris, J. foliis sessilibus. Родавая назва Juniperus паходзіць ад старажытнарымскай назвы, ужыванай у якасці абартыўнага сродку (iuvenis = маладая жанчына, parere = нарадзіць). Відавая назва communis значыць паўсюдны, звычайны, найчасцей сустраканы.
Батанічнае апісанне
Парасткі трохгранныя, чырванавата-бурыя, з выразнымі рэбрамі, на іх размешчаны па тры калючыя хваінкі (8-20 мм даўжынёй). Зверху хваінкі бялёсыя з васковым налётам, знізу бліскучыя, зялёныя, ля аснавання сучлененыя. Захоўваюцца на галінах на працягу чатырох гадоў. Для ядлоўцаў, як і для іншых прадстаўнікоў сямейства кіпарысавых, характэрна разгалінаванне парасткаў у розных напрамках, але не ў адной плоскасці.
Лісце (ігліца) даўжынёй ад 5 да 12 (рэдка да 15) мм, шырынёй 0,7-2 мм, сядзячае, жорсткае, лінейна-шылападобнае або шылападобна-завостранае, калючае, амаль трохграннае, шчыльнае, зверху шэра-зялёнае, злёгку жалабатае, з адной непадзельнай або часам да сярэдзіны падзеленай белай вусцяйковай палоскай уздоўж сярэдняй жылкі, з ніжняга боку бліскуча-зялёнае з тупым кілем, размешчана кальчакамі па тры. Захоўваецца на парастках тры гады.
Гісторыя
Выкапневыя рэшткі таксонаў секцыі Juniperus вядомыя толькі ў Еўропе і Міжземнамор’і, дзе ёсць пласты сярэдняга міяцэну.
Арэал
Сустракаецца нераўнамерна па ўсёй Беларусі У Беларускім Палессі па лініі (з захаду на ўсход): Маларыта — Белаазёрск — Івацэвічы — Старобін — возера Чырвонае — Акцябрскі — Парычы — Горваль — Борхаў — Ветка — Дзям’янкі праходзідь паўднёвая мяжа суцэльнага яго пашырэння. На поўдзень ад гэтай лініі — астраўныя месцазнаходжанні.
Раслінныя згуртаванні
Горная разнавіднасць ядлоўца звычайнага сустракаецца ў паўночных раёнах і ў гарах у супольнасцях карлікавых і  з  і, а таксама на.
У Цэнтральнай Еўропе ядловец звычайны не характэрны ні для аднаго расліннага згуртавання, за выключэннем горнай разнавіднасці, характэрнай для звязку супольнасцяў Rhododendro–Vaccinienion.
Міжвідавыя адносіны
Каланізуючы ўчасткі, не пакрытыя лясной расліннасцю, ядловец звычайны стварае плацдарм для наступлення іншых відаў дрэў, напрыклад, на Брытанскіх астравах гэта могуць быць і, у Францыі —. На адкрытых пашах ядлаўцовыя кусты спрыяюць утварэнню мікраадтулін у траве, якія займаюць лішайнікі і наземныя імхі, а голая глеба ля аснавання кустоў дае жыццё аднагадовым лугавым раслінам. З іншага боку, у складаных горных умовах Міжземнамор’я зафіксавалі выразны станоўчы эфект прысутнасці для ўтварэння мікрапаселішчаў, аптымальных для росту саджанцаў ядлоўца звычайнага (яны развіваюцца амаль выключна пад яго покрывам).
Хімічны склад
Яны ўтрымліваюць вугляводы (да 40 %, пераважна глюкозу і фруктозу), мінеральныя складнікі (5-7 %), фарбавальныя рэчывы, арганічныя кіслоты (каля 3 %, у тым ліку мурашынай да 2 %, воцатнай — да 1 %, яблычнай да 0,2 %), смолы (больш за 1 %), эфірны алей (0,5-1,5 %, да 2 %). Акрамя гэтага шышкаягады ўтрымліваюць воск, пекціны (каля 0,7 %), гліказіды (юніперын), іназітол, пентазаны.
У ігліцы ўтрымліваюцца да 0,27 % аскарбінавай кіслаты. У каранях знойдзеныя эфірныя алеі, смолы, сапаніны, дубільныя і фарбавальныя рэчывы.
Дрэваапрацоўчая прамысловасць
У Польшчы з драўніны ядлоўца рабілі рухомую частку маслабойкі, дзякуючы чаму масла лягчэй збівалася.
Магіла ахвяр фашызму (Чкалава)
Магіла ахвяр фашызму — вайсковае пахаванне ў в. Чкалава, Светлагорскі раён.
Ядловец звычайны
Гісторыя
У Польшчы ў XIX і пачатку XX стагоддзяў ўжывалі з шышкаягад пры  і пухлінах. Спелыя ягады, ужытыя нашча, дапамагалі страваваню. Ядловец раілі пры коліках, з мэтай «ачышчэння крыві» і пры сухотах. Падчас эпідэмій (напрыклад, халеры) праводзілі акурванні ядлоўцам. Часам ядловец прыкладвалі да апухлых месцаў. Вонкава прэпараты з ядлоўца выкарыстоўваліся пры нервовым болі, запаленні нервовых карэньчыкаў, артрыце.
Іншае
З ядлаўцовымі галінамі параць бочкі, каб даць ім прыемны бальзамічны пах і адбіць іншыя, менш прыемныя.
Сарты
Пірамідальная форма:
Сумесь прыкмет:
Сяргей Густававіч Легат
Біяграфія
Адукацыю атрымаў у балетным аддзяленні Пецярбургскага тэатральнага вучылішча, якое скончыў у 1894 годзе. Педагогі: П. А. Герт, X. П. Іагансон, Л. І. Іванаў.
Святаяннік чатырохкрылы
Святаяннік чатырохкрылы, або Святаяннік востры (Hypericum tetrapterum) — шматгадовая травяністая расліна роду сямейства. Распаўсюджаны ў некаторых раёнах еўрапейскай часткі Расіі і Сібіры разам са.
Дрэва (фальклорны гурт сяла Крачкоўка)
Песні «Ой там на горі» і «Та косив батько, косив я» ў выкананні гурта гучаць у мультфільме «Жыў-быў пёс».
Нікандар Мядзейка
Нікандар Мядзейка ( — ) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, другі прэзідэнт Беларускай Цэнтральнай Рады.
Міхаіл Міхайлавіч Фокін
Міхаіл Міхайлавіч Фокін (Михаи́л Миха́йлович Фо́кин; 11(23).4.1880,  —, ) — рускі артыст балета, балетмайстар, педагог.
Жанузак (Уланскі раён)
Жанузак — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Егінсускай сельскай акругі. Код КАТА — 636249300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 419 чалавек (209 мужчын і 210 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 314 чалавек (167 мужчын і 147 жанчын).
Альховікі (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 17 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі. За 18 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Айыртау (Усходне-Казахстанская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2352 чалавекі (1202 мужчыны і 1150 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1863 чалавекі (927 мужчын і 936 жанчын).
Навагрудскі парк
Навагру́дскі парк — помнік садова-паркавага мастацтва ў г. Навагрудак Гродзенскай вобласці. Створаны ў 1930-я гг. каля Навагрудскіх замкаў. Парк рэгулярна-пейзажны, плошчай 10,2 га. У аснове планіроўкі сістэма радыяльных алей, якія разыходзяцца ад уваходнай пляцоўкі і перасякаюцца некалькімі кальцавымі дарожкамі. Кампазіцыя дапаўняецца маляўнічымі групамі і асобнымі пасадкамі дрэў. Перад уваходам у парк — курган, насыпаны ў гонар А. Міцкевіча. Паводде дэндралагічнага складу парк быў адным з самых багатых на Беларусі (значна пашкоджаны ў Вялікую Айчынную вайну). У ім расло каля 70 экзотаў і дэкаратыўных форм, у т.л. дугласія цісалістая, лістоўніца еўрапейская, піхты, дуб чырвоны і інш. Выкарыстоўваецца як гарадскі парк культуры і адпачынку.
Брацкая магіла (Язвін)
Апісанне
Зараз у брацкай магіле на грамадзянскіх могілках пахаваны 1173 воіны, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў на тэрыторыі сельсавета.
Мятлічыцы
Мятлі́чыцы (, Метличицы) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Бітва за Алепа (2012—2016)
2013
15 студзеня 2013 года на тэрыторыі ўніверсітэта ў Алепа прагрымелі магутныя выбухі. У выніку выбуху загінулі 80 і былі паранены каля 150 чалавек, сярод якіх былі студэнты і бежанцы (размешчаныя на тэрыторыі універсітэта), абрынуліся сцены трох паверхаў аднаго з універсітэцкіх інтэрнатаў, быў нанесены значны ўрон будынку факультэта прыгожых мастацтваў і архітэктуры.
Тым часам баі працягваліся ў раёне Сахур, а таксама на поўнач ад Алепа. Утрымоўваная мяцежнікамі частка горада апынулася пад абстрэлам балістычных ракетам «СКАД». Апазіцыйныя крыніцы паведамілі, што ў выніку абстрэлу «цалкам знесены дзясяткі жылых дамоў». Колькасць загінулых пры абстрэле дакладна не ўстаноўлена. Паведамлялася таксама пра тое, што сірыйская армія выпальвае палі на поўнач ад Алепа.
Гайка Вестэрман
Гайка Вестэрман (Heiko Westermann; нар., Альцэнау, Германія) — былы нямецкі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Германіі (2004—2014).
Дасягненні
Германія:
Андрэй Багданавіч Ольбрэхт
Кар’ера
Іграў у складзе клубаў «ЦСКА» і «Дынама» (Масква). Гуляў ён і за баскетбольны клуб «АЗАА», а пазней быў трэнерам каманды.
Пындзіна
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Прафілакторый СААЗ
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 4 км на поўнач ад Смаленска, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі. За 9 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Радыёстрой
Радыёстрой (Радиострой) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 4 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 0,1 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 6 км на ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Сент-Люсія
Уваходзіць у склад Арганізацыі Усходніх Карыбскіх дзяржаў.
Посткласічны перыяд археалагічных культур
Посткласічны перыяд (Post-Classic period) — стадыя развіцця археалагічных культур у дакалумбавую эпоху Новага Свету з прыкладна 1200 г. н. э. да заваявання імперый ацтэкаў і інкаў іспанцамі.
Штэфан Райнарц
Штэ́фан Ра́йнарц (Stefan Reinartz; нар., Энгельскірхен, Германія) — нямецкі футбаліст, які завяршыў кар’еру. Гуляў на пазіцыі абаронцы.
Апольскі павет
Назву Апольскі павет маюць:
Вежа ў Столпі
Вежа у Столпі (Wieża w Stołpiu), часам таксама вежа у Стоўп'і, або Стоўпненская вежа — руіны сярэдневяковай вежы ў вёсцы Столпе на Холмшчыне, у 8 кіламетрах ад Хэлма. Самая старая каменная пабудова на тэрыторыі ўсходняй Польшчы, не мае вядомых аналагаў.
Смятаніна (Смаленскі раён)
Эканоміка
Пошта, сярэдняя школа, дом культуры, сельгаспрадпрыемства «Смятаніна», птушкафабрыка.
Монс Сельмерлёў
Пераможца Еўрабачання 2015
Напярэдадні Еўрабачання 2015 на Монса была зарэгістравана найбольшая колькасць ставак букмекераў. Выступіў у другім паўфінале 21 мая, прайшоў першым у фінал. Выйграў фінал Еўрабачання 2015 з вынікам у 365 ачкоў.
Фенікс (міфалогія)
Міфалогія
Існуе і іншае паданне аб несмяротнай птушцы. Падчас 12-месячнага знаходжання праведнага Ноя ў Каўчэгу падчас патопу ён карміў жывёл, якія там знаходзіліся. З усіх насельнікаў каўчэга толькі фенікс ляжаў, сціпла прыкарнуўшы ў кутку, і на пытанне Ноя: «Чаго ты не патрабуеш сабе ежы?» — адказваў: «— Я бачыў, як шмат у цябе клопатаў з іншымі, і не адважыўся турбаваць цябе.» — Крануты гэтымі словамі, Ной сказаў: «—Ты пашкадаваў маёй працы, спачуваючы маім засмучэнням. Ды пашле табе Усявышні жыццё вечнае!»
У геральдыцы
У геральдыцы фенікса заўсёды малююць такім, што падымаецца з полымя; як Лізавета I, так і Марыя, каралева шатландцаў, выбралі фенікса ў якасці сваёй эмблемы.
Васільеўская ратонда
Гісторыя
Дагэтуль афіцыйна датавалася канцом XIII — пачаткам  XIV стагоддзе на падставе аналізу  цэглы, характару мура і т.п. Упершыню гэтае датаванне зрабілі Уладзімір Антановіч і Адрыян Прахаў пасля абследавання царквы ў 1886 годзе. Савасціян Касовіч, які меў візітацыйнае апісанне ўсіх уладзімірскіх цэркваў, у 1695 года адзначаў, што ў царкве быў дом з школай і  шпіталем. На бэльцы плябаніі быў надпіс, які сведчыў «сия церков была создана в 1419 году». Аднак на думку польскага даследчыка Міхала Валіцкага, які даследваў ратонду ў 1925 годзе, царква пабудавана на мяжы  ХІІ — XIII стагоддзяў і спачатку будынак быў  раманскага тыпу, а  гатычная перабудова яе была здзейснена пазней (пасля 1523 года). Гэтага ж датавання прытрымліваўся і Барыс Вазніцкі. На яго думку Васільеўская ратонда была пабудавана адначасова з іншымі падобнымі будынкамі Еўропы. На ранейшае існаванне храма паказваюць і археалагічныя знаходкі. Верагодна, што на месцы цяперашняй Васільеўскай ратонды існаваў старажытны драўляны храм.
Эрыс (карлікавая планета)
Арбіта
Перыяд абарачэння Эрыс вакол Сонца складае 561 год, то бок яна дасягне найбліжэйшага да Сонца пункту арбіты толькі ў 2258 годзе.
Фізічныя характарыстыкі
Вымярэнні памераў Эрыс, праведзеныя ў 2007 годзе з дапамогай інфрачырвонага касмічнага тэлескопа «», дазволілі ацаніць яе дыяметр у 2600 км.
Такім чынам, атрыманыя дадзеныя дазвалялі сцвярджаць, што Эрыс менш Плутона, для якога традыцыйна паказваецца дыяметр 2390 км. Аднак аналагічныя вымярэнні для Плутона, праведзеныя ў 2007 годзе, дазваляюць выказаць дапушчэнне, што яго дыяметр складае 2322 км ао 2368 км (2014 год). Таму пытанне пра тое, якая з карлікавых планет у рэчаіснасці з’яўляецца найбуйнейшай у Сонечнай сістэме, заставаўся адкрытым да ліпеня 2015 года, калі паводле дадзеных АМС «Новыя Гарызонты» было ўсталявана, што дыяметр Плутона — 2370±20 км. Маса Эрыс вызначана дзякуючы наяўнасці спадарожніка, яна прыкладна на чвэрць больш масы Плутона і роўная (1,67±0,02) кг. Адпаведна, сярэдняя шчыльнасць Эрыс роўная 2,52±0,05 г/см³, што даволі блізкае да шчыльнасці як Плутона, так і розных астэроідаў пояса Койпера.
Этрускі
Культура
Паходжанне этрускіх плямёнаў да канца не высветлена, як не разгаданы іх мова, пісьменнасць. Культура этрускаў нясе на сабе адбітак многіх напластаванняў. Вядома, што ўжо ў VIII ст. да н.э. этрускі будавалі ўмацаваныя гарады, мелі значныя дасягненні ў мастацкім рамястве, ведалі марскую справу, вялі ажыўлены гандаль з суседнімі краінамі. Усё гэта спрыяла таму, што на землях Апенінскага паўвострава, у яго цэнтральнай частцы атрымалі распаўсюджанне характэрныя формы грэчаскай, сірыйскай, малаазіяцкай, фінікійскай культуры, у тым ліку творы пластыкі, дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Але запазычанні аб'ядноўвалі багатыя мясцовыя культурныя традыцыі, што прывяло да фарміравання адзінага стылю.
Усвяты
Усвя́ты — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Усвяцкага раёна Пскоўскай вобл. Расіі. Размешчана паміж двух азёр Узмень і Усвят, злучаных шырокай пратокай (возера Гарадзечнае), за 320 км на паўднёвы усход ад Пскова, за 63 км на паўднёвы усход ад чыгуначнай станцыі Невель, паблізу мяжы з Беларуссю. Насельніцтва — 2926 чал. (2008).
Гісторыя
У пачатку XVI ст. трапіў пад уладу Вялікага Княства Маскоўскага, у 1548 г. быў вернуты у склад Вялікага Княства Літоўскага. Знаходзіўся ва ўладанні Грычынавічаў, з 1554 г. — Кішак. У час Інфлянцкай вайны, у 1562 г. захоплены рускімі, якія у 1567 г. пабудавалі крэпасць. У 1580 г. (15 жніўня) вернуты войскамі Рэчы Паспалітай у склад Вялікага Княства Літоўскага, 17 жніўня 1580 г. горад наведаў Стэфан Баторый. У 1583 г., паводле Ям-Запольскага дагавора, прызнаны за Рэччу Паспалітай. У 1654 г. запохлены расійскімі войскамі, з 1658 г. — павятовы горад, у 1667 г., паводле Андрусаўскага дагавора, вернуты Рэчы Паспалітай.
З 1985 года — пасёлак гарадскога тыпу.
Самалюбава (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 22 км на поўнач ад г. Смаленска, на левым беразе ракі Жараспея, за 18 км на поўнач ад аўтамагістралі. Уваходзіць у склад Вязгінскага сельскага паселішча. Аўтобуснае паведамленне са Смаленскам. У вёсцы знаходзіцца «Смаленскі псіханеўралагічны інтэрнат» (Дом інвалідаў).
Пуканаўка
Назву Пука́наўка маюць:
Ваяводы берасцейскія
Ваяводы
За ўвесь час свайго існавання Берасцейскае ваяводства мела 27 ваяводаў (раней лічылася — 24 ): Пасада берасцейскага ваяводы створана ў 1566 годзе.
Апольскі павет (Люблінскае ваяводства)
Апольскі павет адміністрацыйна падзелены на 7 гмін.
Паліскэ (Казэлэцкі раён)
Паліскэ (Полі́ське) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Асцёрскай гарадской абшчыны.
Рэвільяхіхеда
Насельніцтва
Паводле перапісу 2000 года на востраве жыло 13 950 чалавек, пераважная колькасць з якіх у гарадах Кетчыкан (13 025 жыхароў з прыгарадамі) і Сэксмен (431 жыхар) — абодва населеных пункта знаходзяцца ў паўднёвай частцы вострава прыкладна ў 4 км адзін ад аднаго.
Гарадзецкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1650 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 3,0 % — рускія, 0,4 % — украінцы, 0,4 % — малдаване.
Самсоны (Казэлэцкі раён)
Самсоны (Самсо́ни) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Асцёрскай гарадской абшчыны.
Orchidoideae
Біялагічнае апісанне
Храмасомы дробныя, у ліку 26-32, 36-42.
Маластралкоўскі сельсавет
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў.
Бенеціцы
Згадваецца ў 1375 годзе як Beneczicze, у 1787 годзе — Benetitz. У вёсцы раней быў шкляны завод, які цяпер не працуе, і назвы некаторых месцаў вёскі паходзяць ад частак гэтага завода — Na sušírnách (на сушыльні), Sklárenský rybník (Шкляная сажалка). У Бенеціцах ёсць дом адпачынку (былы піянерскі лагер для піянераў Венгрыі, Польшчы і ГДР). Таксама з Бенеціцаў можна ўбачыць замак Ліпніцы-над-Сазавай.
Чыгуначная катастрофа пад Навабшахам (2023)
6 жніўня 2023 года ў 13:18 дзесяць вагонаў чыгуначнай кампаніі Hazara Express, якія рухаліся з Карачы ў Равалпіндзі ў Пакістане, сышлі з рэек недалёка ад Навабшаха ў Сіндзе, у выніку чаго не менш за 30 чалавек загінулі і больш за 100 атрымалі раненні. Служба выратавання, армія і паліцыя правялі выратавальную аперацыю на месцы крушэння. Міністр чыгунак Хаваджа Саад Рафік заявіў, што на пуцявым участку, дзе адбылася аварыя, не было зарэгістравана ніякіх няспраўнасцяў. У папярэдняй справаздачы, прадстаўленай 8 жніўня, адзначалася, што металічныя накладкі, якія злучаюць рэйкі на месцы здарэння, адсутнічаюць, а частка шляху заменена драўнінай. У справаздачы таксама адзначаецца, што колы лакаматыва былі пашкоджаныя і нельга выключаць сабатажу. 9 жніўня Рафік абверг больш раннія паведамленні аб адсутнасці накладак і аб тым, што для рамонту выкарыстоўвалася драўніна.
Юнгфрау
Юнгфрау — гара ў горнай сістэме Альпаў. Вышыня 4158 м. Адна з самых вядомых гор у Швейцарыі. Трэцяя па вышыні гара Бернскіх Альпаў, разам з вяршынямі Айгер і Мёнх утварае адметную на від групу. Праз вяршыню Юнгфрау праходзіць мяжа паміж швейцарскімі кантонамі Берн і Вале.
Арлоўскія Дворыкі (Бранскі раён)
Гісторыя
У даваенныя гады меў шырокую вядомасць дзякуючы Карачыжска-Крылоўскаму лесагаспадарчаму тэхнікуму, адкрытаму тут у 1921 годзе на базе лясной школы. У гады Другой сусветнай вайны тэхнікум эвакуіравалі ў Свярдлоўскую вобласць, а пасёлак быў практычна цалкам спалены за сувязь з партызанамі. Пасля вяртання з эвакуацыі, тэхнікум было вырашана не аднаўляць на ранейшым месцы, а перанесці ў Трубчэўск.
Тарасіно
Тарасіно́ (, Тарасино) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Кызылсу (Усходне-Казахстанская вобласць)
Кызылсу — аул у Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Базанбайскай сельскай акругі. Код КАТА — 636257400.
Чарлз Бэкан
На Гульнях 1908 года ў Лондане Бэкан удзельнічаў толькі ў бегу на 400 м з бар’ерамі. Ён выйграў спаборніцтва, усталяваўшы пры гэтым першы афіцыйны сусветны рэкорд.
Рудня (Казэлэцкі раён)
Ру́дня (Ру́дня) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
Павел Уладзіміравіч Калаур
Біяграфія
Працаваў у Стаўбцоўскім, Беразінскім, Валожынскім аддзяленнях Дзяржбанка СССР — спачатку эканамістам, пасля намеснікам кіраўніка і кіраўніком адпаведна (1985-1987). З 1988 года кіраваў Валожынскім аддзяленнем Аграпрамбанка СССР, а пасля яго рэструктурызацыі — кіраўніком адпаведнага аддзялення Белаграпрамбанка (да 1993). У 1993-1999 быў намеснікам старшыні праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь, у 1999—2010 — першым намеснікам старшыні. У 2010-2014 кіраваў Белзнешэканамбанкам.
Чарніца (Лагойскі раён)
Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.
ФК Лакаматыў Гомель
У Першай лізе
У пачатку сезона 2021 каманда страціла лідараў, якіх запрасілі іншыя клубы, але здолела выставіць баяздольны склад. Добра выступаючы супраць аўтсайдараў, «Лакаматыў» тым не менш не здолеў скласці істотнай канкурэнцыі лідарам і знаходзіўся пераважна ў сярэдзіне табліцы. Замест Андрэя Салаўя асноўным нападнікам каманды стаў Дзяніс Казлоўскі, які хутка выбіўся ў лідары па забітым галам і з 29 мячамі стаў найлепшым бамбардзірам Першай лігі. «Лакаматыў» жа скончыў сезон на шостым месцы з 12.
Пётр Сенька Гедыгольдавіч
У 1430 годзе разам з Шадзіборам Валімонтавічам ездзіў у пасольства ў Рым па справе планаў каранацыі Вітаўта.
Быў жанаты з Мілохнай.
Вясёлы (Бранскі раён)
Вясёлы (Весёлый) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Горны дэпартамент
У 1874 Горны дэпартамент перайшоў у склад Міністэрствы дзяржаўных маёмасцяў (з 1894 Міністэрства земляробства і дзяржаўных маёмасцяў) з пакіданнем манетнай і прабірнай частак у вядзенні Міністэрства фінансаў. У 1881 з Міністэрства фінансаў у Горны дэпартамент была перададзеная саляная частка і створана Салянае аддзяленне (з 1891 Аддзяленне саляных і нафтавых промыслаў).
Бежань
Бежань (Бежа́нь) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Першыя пісьмовыя згадкі сустракаюцца ў 1930-х гадах у сувязі са станаўленнем калгаса «Паветрафлот». Паселішча названа па аднайменнай рэчцы. Да Вялікай Айчыннай вайны ў пасёлку функцыянавала чатырохгадовая школа, фельчарскі пункт і вадзяны млын.
Сабалі (Смаленскі раён)
Сабалі (Соболи) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.
Станьчык (карціна)
Апісанне
Фігура вельмі добра асветлена. Знаходзіцца ў аддаленні ад гоману і мітусні балявання, якое разгортваецца ў каралеўскіх пакоях. Твар блазна - гэта аўтапартрэт аўтара (Яна Матэйкі). На ім намалявана турбота, нібыта Станьчык прадбачыў лёс сваёй радзімы. Ягоныя сплеценыя рукі выражаюць неадабрэнне дзейнасці ўладароў. За вакном бачны вежы і камета, якая сімвалізуе знішчэнне Польшчы.
На карціне, на стале ляжыць ліст з датай 1514, у якім паведамляецца аб страце Смаленска ВКЛ. Смаленск быў важнейшай крэпасцю, якая ахоўвала ўсходнія межы дзяржавы Ягелонаў. 31 ліпеня 1514 горад быў захоплены войскам Вялікага Княства Маскоўскага. У гісторыі гэтая падзея азначала пачатак маскоўскага (а потым расійскага) наступлення на польска-літоўскія землі. Першую сапраўды значную страту ад раней недаацэненага ворага. Гэты працэс прывёў, у выніку, да заняпаду і знікнення Рэчы Паспалітай.
На першым плане твора знаходзіцца блазан Станьчык. Бачна, што ён над нечым задумаўся. На падставе назвы Станьчык падчас балю ў палацы каралевы Боны, калі прыйшла вестка аб страце Смаленска, можна здагадацца, што Станьчык разважае аб будучыні Польшчы.
Твор быў набыты для Нацыянальнага музея ў Варшаве за кошт сродкаў паходзячых з бюджэту сталічнага горада Варшавы. У 1944 годзе карціна была вывезена ў СССР і вернута Польшчы ў 1956.
Морыўск
Морыўск (Мо́рівськ, Мораўск) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
Сімонаўка (Смаленскі раён)
Сімонаўка (Симоновка) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Вязгінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 34 км на поўнач ад Смаленска, за 28 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Аполенка. За 35 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Красны Бор на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Волфынэ
Волфынэ (Во́лфине) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Білапільскай гарадской абшчыны.
Іскрыскіўшчына
Іскрыскіўшчына (Іскри́сківщина) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Білапільскай гарадской абшчыны.
Хатамірычы
Хатамірычы (Хотомиричи) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Катэрыніўка (Білапільскі раён)
Катэрыніўка (Катери́нівка) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Білапільскай гарадской абшчыны.
Васточнае (Уланскі раён)
Васточнае — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Усць-Каменагорскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 36 км на паўночны захад ад раённага цэнтра, пасёлка Касыма Кайсенава. Код КАТА — 636265100.
Герайскія гульні
Спаборніцтвы
Герайскімі гульнямі кіравалі 16 жанчын, якія адказвалі за пляценне пепласа ў гонар Геры і ладзілі скокі з песнямі ў гонар Гіпадаміі і Фіскоі. У Паўсанія ёсць два тлумачэнні пра 16 жанчын: паводле версіі пра шлюб Гіпадаміі з Пелопам, Гіпадамія запрасіла шаснаццаць жанчын удзельнічаць у гульнях з нагоды свайго вяселля; паводле версіі пра канфлікт Эліды і Пісы, жыхары Эліды для рашэння спрэчкі абралі па адной жанчыне з кожнага поліса, і на гэтых жанчын была ўскладзеная адказнасць за правядзенне гульняў.
Сабіна Думба
Біяграфія
29 лістапада 2014 года ўзяла ўдзел у музычнай перадачы Moraeus med mera. 25 лютага 2015 года выступіць у музычнай цырымоніі Grammisgalan.
Рыціна
Рыціна (Рытино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Касплянскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 13 жыхароў (2007).
Дрыла 1
Дрыла́ 1 (, Дрила 1) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Міхал Мілеўскі
Падчас I сусветнай вайны служыў афіцэрам у расійскім войску. Падчас велікапольскага паўстання кіраваў заходнім фронтам. Пасля сканчэння бітваў у Вялікай Польшчы ўзяў удзел у вайне з бальшавікамі на літоўска-беларускім фронце. 25 верасня 1921 прызначаны кіраўніком Ваеннае акругі Познань, пазней выконваў функцыі каменданта Ваеннае акругі Брэст. 17 сакавіка 1927 звольнены ў запас, канец жыцця правёў у Кельцах.
Карнііў
Карнііў (Корні́їв) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казэлэцкай пасялковай абшчыны.
Цвібельростбратэн
Ростбіф з цыбуляй і падліўкай сервіруюць звычайна з смажанай бульбай або макароннымі вырабамі.
Людвіка Мацвееўна Ямант
Людві́ка Я́мант (,  — 1914, ) — удзельніца паўстання 1863—1864 гадоў, мемуарыстка. Сястра Марыі Ямант і Юзафа Яманта.
Георгій Мікалаевіч Маліноўскі
Георгій Мікалаевіч Маліноўскі (, Брычэнь, Малдова — ) — беларускі педагог, шматгадовы дырэктар прафесійнага агралесатэхнічнага каледжа імя К. П. Арлоўскага. Быў заснавальнікам Магілёўскага заасаду і ініцыятарам стварэння музейна-гістарычнай экспазіцыі пад адкрытым небам на тэрыторыі каледжа.
Чарнец (пасёлак, Бранскі раён)
Чарнец (Чернец) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гарнастаі
Гарнастаі — вялікалітоўскі шляхецкі род, прадстаўнікі якога трымалі высокія дзяржаўныя ўрады Княства, мелі вялікія землеўладанні на тэрыторыі Беларусі і Украіны.
Узнагарода
Ганаровыя знакі
Да ганаровых знакаў адносяць ордэны, крыжы, медалі, знакі адрознення. Яны носяцца на адзежы і служаць не толькі для ўпрыгожвання, але і ў якасці бачнага сведчання аб дасягненні і асабістых якасцях чалавека (адвагі, ініцыятыўнасці, настойлівасці ў працы і іншых). З улікам таго, што самаўсхваленне ў еўрапейскай культуры не вітаецца, ганаровыя знакі служаць сродкам для павышэння статусу.
Ганаровыя граматы
Ганаровая грамата — гэта дакумент (як правіла хораша аформлены), які ў будучыні можа служыць доказам поспехаў і дасягненняў. Сюды адносяцца розныя сведчанні, дыпломы і падзякі. У мінулым таксама шанаваліся і вывешваліся для агляду падзячныя лісты ад манархаў.
Пуцёўка (Бранскі раён)
Гісторыя
Узнік у пачатку XX стагоддзя.
Лявон Рыдлеўскі
Жыццяпіс
Нарадзіўся (па іншых звестках — 2 кастрычніка 1903) у мяст. Ульянавічы Магілёўскай губерні ў Расійскай імперыі (цяпер Сенненскі раён Віцебскай вобласці). Каля 1908 г. пераехаў з бацькамі ў Слуцк.
Максіда Марак
Іда Аманда «Максіда» Марак (Ida Amanda «Maxida» Märak, нар. года) — шведска-саамская выканаўца ў жанры ёйк і хіп-хоп, актрыса і актывістка.
Іван Гарнастай
Іван Гарнаста́й (канец XV ст. — 1558 ) — дзяк гаспадарскі (1508-1517), вялікі пісар літоўскі (з 1517), падскарбі земскі (з 1531), маршалак надворны літоўскі (з 1542). Адначасова выконваў абавязкі ваяводы троцкага (1538—1542) і віленскага (1549—1551), ваявода новагародскі (1551—1558). Тым жа часам дзяржаўца дарсунішскі (з 1525), староста слонімскі (з 1531), дзяржаўца мсцібогаўскі (з 1534), зэльвенскі (з 1535), біршцянскі (1539—1551), крэўскі (1556—1558).
Аляксандр Фёдаравіч Санько
Біяграфія
Працаваў у Інстытуце геахіміі і геафізікі НАН Беларусі, Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (2006—2012), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2012, геаграфічны факультэт, кафедра інжынернай геалогіі і геафізікі, прафесар, з 2014 — загадчык кафедры).
Новыя Даркавічы
Гісторыя
Заснаваны ў 1962 годзе як цэнтральная сядзіба саўгаса «Бранскі»; сучасную назву з 1968.
Пясчанка (возера)
У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, гусцяра, плотка, краснапёрка, акунь, лінь і іншыя віды рыб. У 2004 годзе возера зарыблялася карасём сярэбраным і карпам.
Джозеф Эдвард Мары
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па трансплантацыі органаў.
Член Нацыянальнай АН ЗША, рэгент Амерыканскай калегіі хірургаў.
Казахстанскія чыгункі
Уласнікі і кіраўніцтва
Адзіным акцыянерам кампаніі з'яўляецца нацыянальны фонд «Самрук-Казына», 100 % акцый якога прыналежаць Рэспубліцы Казахстан.
Баіха
Баіха (Ба́їха) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Рычкыўскай вясковай абшчыны.
Барыла
Барыла (Бари́ло) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Рычкыўскай вясковай абшчыны.
Кручкі (Бранскі раён)
Кручкі (Крю́чки) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Барбру Марцінсан
На Алімпіядзе-1964 у Інсбруку заваявала серабро ў эстафетнай гонцы, а таксама заняла 7-е месца ў гонцы на 5 км і 11-е месца ў гонцы на 10 км.
За сваю кар’еру на чэмпіянатах свету заваявала два медалі, абодва ў эстафетных гонках: сярэбраны на чэмпіянаце свету-1962 у Закапанэ і бронзавы на чэмпіянаце свету-1966 у Осла. Лепшы вынік на чэмпіянатах свету ў асабістых гонках, 6-е месца ў гонках на 10 км на чэмпіянатах 1962 і 1966 гадоў.
Аляксей Рыгоравіч Родзін
Біяграфія
Пасля вайны генерал-палкоўнік танкавых войск працягнуў службу ва Узброенных Сілах СССР, пры гэтым займаў пасаду камандуючага бранетанкавымі і механізаванымі войскамі, з ліпеня 1945 па кастрычнік 1946 гг. — Баранавіцкай ваеннай акругі, а з сакавіка 1947 г. — Прыкарпацкай ваеннай акругі. У 1949 г. быў прызначаны на пасаду начальніка ўпраўлення баявой падрыхтоўкі бранетанкавых і механізаваных войск Узброеных Сіл СССР.
Штанюкі
Штанюкі́ (, Штанюки) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Кіпці (Казэлэцкі раён)
Кіпці (Кі́пті) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Кіпціўскай вясковай абшчыны.
Эфіопія
Назва
У еўрапейскай культуры Эфіопія была доўгі час вядомая пераважна як Абісінія. Гэтая назва семіцкага паходжання бярэ пачатак ад аравійскага эпіграфічнага «ḤBŚT» (хабашат) і азначала не-аксумскіх падданых аксумскага цара; пазней (у тым ліку на арабскай) пераважна называлася семіцкае насельніцтва Эфіопіі (амхарцы, тыгрэ, тыгрынья), якое гістарычна займала вядучыя пазіцыі ў эліце краіны. У наш час назвы, роднасныя словы «Абісінія», прымяняюцца ў Эфіопіі ў турэцкай (Habeşistan) і арабскай (Al-Ḥabashah, Аль-Хабаш) мовах. Да нядаўняга часу падобнае найменне — «Хабаш» — ужывалася і ў іўрыце. У еўрапейскай культуры тэрмін «Абісінія» пасля 1945 года пачаў выходзіць з ужывання.
Гісторыя
На тэрыторыі Эфіопіі знойдзены рэшткі старажытных продкаў чалавека. Найбольш старажытным насельніцтвам краіны былі кушыты — продкі сучасных народаў агаў, арома, самалі і іншых. З сярэдзіны 1-га тысячагоддзя да н.э. пачалося перасяленне з Паўднёвай Аравіі на поўнач Эфіопіі плямён семітаў, ад назвы аднаго з якіх пайшла першапачатковая назва краіны — Хабаш, больш вядомая еўрапейцам у скажонай форме Абісінія. Нашчадкі гэтых плямён у пачатку 1-га тысячагоддзя н.э. стварылі Аксумскае царства, якое займала паўночную частку Эфіопіі і тэрыторыю сучаснай Эрытрэі. У 5 стагоддзі дзяржаўнай рэлігіяй Аксумскага царства (а надалей і яго пераемніцы — Эфіопскай дзяржавы) стала хрысціянства монафізіцкага кірунку. З пачатку арабскіх заваяванняў у 7 стагоддзі Аксумскае царства заняпала і распалася. Яго прыбярэжныя раёны былі захоплены арабамі, цэнтр эфіопскай дзяржаўнасці перамясціўся ва ўнутраную частку Эфіопскага нагор’я. На ўзбярэжжы Чырвонага мора і ва ўнутраных раёнах узніклі мусульманскія султанаты Адал, Іфат, Хадзья.
Да канца 13 стагоддзя хрысціянскія вобласці Эфіопіі былі аб’яднаны правіцелямі зямлі Шоа — прадстаўнікамі Саламонавай дынастыі (прэтэндавалі на паходжанне ад цара Саламона і царыцы Саўскай). Утварылася Эфіопская дзяржава ў форме імперыі, якую аслабляла непадпарадкаванне цэнтральнай уладзе мясцовых правіцеляў; спробы ўзмацніць яе пры імператару Зары Якобе (1434—1468) мелі толькі часовы поспех. Цяжкія наступствы мелі частыя войны з мусульманскімі султанатамі; у пачатку 16 стагоддзя ўзнікла пагроза з боку Турцыі. якая ўмацавалася на тэрыторыі сучаснай Эрытрэі. У 1530-я гады войскі султаната Адал захапілі большую частку Эфіопскай дзяржавы, але з дапамогай партугальцаў былі выгнаны. З сярэдзіны 17 стагоддзя пасля шэрагу міжусобных войнаў, у тым ліку выкліканых спробамі пашырэння ў Эфіопіі каталіцтва, адбылася некаторая стабілізацыя дзяржавы, але да канца 18 стагоддзя яна зноў распалася на самастойныя правінцыі пры захаванні ў імператараў намінальнай улады. У сярэдзіне 19 стагоддзя Каса з вобласці Тыгрэ і абвясціў сябе імператарам Тэадросам II (1855—1868), але загінуў у вайне з англічанамі.