cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бытчанскі сельсавет
Бы́тчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Бытча.
Аляксандра Аляксандраўна Шаплыка
Аляксандра Аляксандраўна Шаплыка (, в. Макавічы, Глускі раён, Магілёўская вобласць — ) — Герой Сацыялістычнай Працы.
Летаон
Руіны эліністычнага храма багіні Леты і яе дзяцей адкрыты ў 1962. У 1988 разам з руінамі горада Ксанфа ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Пётр Тышкевіч (ваявода менскі)
28 ліпеня 1611 года прызначаны кашталянам менскім, а 6 верасня 1618 — менскім ваяводам.
Адзін з фундатараў касцёла і кляштара дамініканцаў у Менску. У 1615 годзе Пётр Тышкевіч купіў пляц на рагу вуліц Валоцкай і будучай Дамініканскай і пачаў будаваць для дамініканскага ордэна мураваны касцёл і двухпавярховы кляштар пры ім.
Сусветная федэрацыя катоў
Сусветная федэрацыя катоў (World Cat Federation, WCF) — міжнароднае аб’яднанне феліналагічных клубаў. У яе склад уваходзяць каля 370 арганізацый аматараў катоў з розных краін.
Структура
Федэрацыя з’яўляецца адкрытай і дэмакратычнай арганізацыяй. Яна прызнае многія феліналагічныя сістэмы свету і радаводныя дакументы розных заводчыкаў. Сярод партнёраў Федэрацыі ёсць TICA (ЗША), FIFe (Чэхія), GCCF (Вялікабрытанія) і CFA (ЗША); суддзі гэтых арганізацый часта ўдзельнічаюць у выстаўках Федэрацыі.
Успенскі сабор (Жыровіцы)
Інтэр'ер
Інтэр'ер сабора захаваў барочны характар. Прастора трансепта павялічана кесаніраваным купалам паўночнага крыла і скляпеннем на ветразях паўднёвага. 2-светлавы цэнтральны неф асветлены арачнымі вокнамі, аддзелены высокімі аркадамі і перакрыты цыліндрычнымі скляпеннямі з распалубкамі, апяразаны шырокапрафіляваным і інтэнсіўна крапаваным карнізным поясам. Скляпенні ўпрыгожаны стукавым арнаментам, іх падпружныя аркі — фрэскавымі філёнкамі ў стылі ракако. Манументальная конха апсіды прарэзана люнетамі і запоўнена фрэскай «Спас Пантакратар», на сцяне апсіды захаваўся ляпны каталіцкі алтар у стылі ракако. Авальны цэнтральны купал пры дапамозе ветразяў падтрымліваюць масіўныя слупы крыжовага сячэння. У паўночна-заходняй частцы храма на манументальнай 3-пралётнай аркадзе размешчаны шырокія хоры, парапет якіх дэкарыраваны дарычным фрызам. Пад апсідай размешчана крыпта з цыліндрычным скляпеннем.
Асцёр (прыток Сажа)
Асцёр (Остёр) — рака ў Смаленскай вобласці Расіі і Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток Сажа. Даўжыня 274 км, у т.л. у межах Беларусі каля 50 км. Плошча вадазбору 3370 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 21,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,31 ‰.
Уладзімір Канстанцінавіч Слабін
Біяграфія
Аўтар Беларускага музычнага календара (2011) і віртуальнай Беларусі  ў Second Life (2008—2021).
Вільча (Жыткавіцкі раён)
Ві́льча (, Вильча) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Людзяневіцкага сельсавета.
Асіна (горад)
Размешчаны на левым беразе ракі Чулым (прыток Абі), за 109 км на паўночны ўсход ад Томска.
Касня (вёска)
Назва
Назва Касня паходзіць ад назвы ракі Касня, якая балцкага паходжання.
Парус
Парус, ветразь (старабел. парус, парѹс (пароус), таксама жакгель (жагель) ) — паверхня, прызначаная для стварэння цягі пад уздзеяннем ветру, па сутнасці вертыкальнае крыло.
Генадзь Адамавіч Пусеў
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1977 годзе. Арганізатар і начальнік участка мастацкай керамікі на Мінскім заводзе будаўнічых матэрыялаў.
Агульнавайсковы факультэт ВАРБ
Склад
У цяперашні час агульнавайсковы факультэт ўключае ў сябе камандаванне, батальён курсантаў і 6 кафедраў:
Вязаў Лес
Вакол лес.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Лунінец — Калінкавічы. Планоўка складаецца з ледзь выгнутай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаванай драўлянымі сялянскімі сядзібамі.
Герб Хоцімска
Апісанне: у чырвоным полі варажскага шчыта сярэбраны меч рукаяццю ўверх, злева і справа ад яго сярэбраныя клямры.
Аўтар герба і сцяга — С. Я. Рассадзін.
Магамет
Месца Магамета сярод прарокаў ісламу
Магамет прыналежаў да племя курайшыты. Прыгнечаны меканцамі-язычнікамі, у 622 годзе ён перасяліўся з Мекі ў Ясрыб, які пасля гэтага стаў звацца Медзінай (гэтая дата — хіджра (пераезд) — з’яўляецца пачаткам мусульманскага каляндара), а затым разам са сваімі прыхільнікамі заваяваў Меку. Да моманту смерці Магамета ў 632 годзе ў іслам быў звернуты ўжо ўвесь Аравійскі паўвостраў, а неўзабаве пасля смерці прарока яго пераемнікі («намеснікі», халіфы) заваявалі шырокія тэрыторыі азіяцкіх і афрыканскіх валадарстваў Візантыйскай імперыі, часткова Еўропу, распаўсюджваючы іслам, арабскую культуру і мову, а пасля таксама і назапашаныя (у тым ліку антычнай цывілізацыяй) навуковыя веды, якія аказалі непасрэдны ўплыў на развіццё навукі ў цэлым; гэтая культурна-моўная і рэлігійная прастора захоўваецца, за выключэннем Еўропы, да цяперашняга часу. Магамет завецца таксама Пячаткай Прарокаў, Кіраўніком Прарокаў і Прарокам Суднага часу. У іман мусульманіна ўваходзіць перакананне аб тым, што Магамет з’яўляецца пасланцом Бога нароўні з іншымі прарокамі (гэта зафіксавана ў ісламскім знаку веры — Шахадзе) і з’яўляецца апошнім прарокам.
Рэлігія
Трэба заўважыць, што курайшыты-язычнікі, як і іншыя арабы-язычнікі, нягледзячы на свае паганскія рэлігійныя перакананні верылі ў Алаха, але пры гэтым таксама ўшаноўвалі ідалаў. У Каране сцвярджаецца, што язычнікі лічылі, што ідалы наблізяць іх да Алаха: «Сапраўды, чыстая вера можа быць прысвечаная аднаму Алаху». А тыя, якія ўзялі сабе замест Яго іншых заступнікаў і памагатых, кажуць: «Мы ўшаноўваем іх толькі для таго, каб яны наблізілі нас да Алаха як мага бліжэй». Паводле ісламскай гістарыяграфіі, спачатку арабы (нашчадкі Ісмаіла, сына Ібрагіма) былі монатэістамі, аднак потым пазычылі ідалаў у амалікаў. Пры гэтым яны працягвалі шанаваць Каабу. Большасць з іх былі вельмі кансерватыўныя ў стаўленні да сваёй рэлігіі, бо іх бацькі верылі ў тых жа ідалаў.
Нараджэнне і дзяцінства
Некаторыя падданні, звязаныя з нараджэннем, дзяцінствам і сталеннем Магамета носяць рэлігійны характар і для свецкага навукоўца ідэалагічна не маюць гістарычнай каштоўнасці. Аднак, гэтыя паданні для мусульманскіх біёграфаў Магамета, у прыватнасці першых стагоддзяў ісламу, многія з якіх самі збіралі матэрыял і правяралі яго на пэўнасць, з’яўляюцца не менш важнымі і пэўнымі (калі гэтая пэўнасць даказаная), як і іншыя, якія ў цэлым прызнаюцца навукоўцамі-немусульманамі.
Лаўрынас Міндаўгас Станкявічус
У 1953 годзе скончыў школу ў Вільнюсе, затым да 1957 года вучыўся ў Ленінградскім інстытуце эканомікі і фінансаў. Працаваў у Міністэрстве фінансаў Літоўскай ССР, пазней узначальваў адзін з аддзелаў ва ўрадавай адміністрацыі. У 1969 годзе прадстаўляў урад Літоўскай ССР у Савеце Міністраў СССР. З 1977 года — намеснік старшыні камітэта працы Літоўскай ССР, з 1988 года — першы намеснік міністра ў Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны Літоўскай ССР.
Эфект Зеемана
Калі атам знаходзіцца ў аднародным магнітным полі напружанасцю H, то спектральная лінія з даўжынёй хвалі λ, якую ён выпраменьвае, расшчапляецца на некалькі кампанент, у найпрасцейшым выпадку — на лініі λ - Δλ, λ, λ + Δλ.
Тэорыя складанага эфекта Зе́емана
Гістарычная проза
Гістарычная проза — творы апавядальных жанраў, у якіх дакументальна-дакладнае апісанне сапраўдных гістарычных падзей і фактаў мінулага спалучаецца з іх эмацыянальна-вобразным, мастацкім адлюстраваннем.
Беларуская гістарычная проза
Вытокі беларускай гістарычнай прозы — у старажытнарускай літаратуры, у мясцовых традыцыях вуснага гістарычнага апавядання. У эпоху Кіеўскай Русі выпрацаваны асноўныя прыёмы, спосабы і формы апісання мінулага, якія надоўга вызначылі прыкметы гістарычнай прозы ўсіх усходніх славян. Яе найбольш характэрныя віды: летапісы; перакладныя хронікі (своеасаблівыя сусветныя гісторыі); манаграфічныя апісанні асобных значных гістарычных падзей; мастацкія гісторыі жыцця і дзейнасці выдатных асоб; падарожныя запіскі; шматлікія жыціі святых. Да гэтых твораў прымыкала і Біблія, асобныя кнігі якой заснаваны на апісанні рэальных падзей, іншыя — на легендарна-літаратурным матэрыяле. Біблейская гісторыя ўключалася ў хранографы і разам з антычнай складала ў іх галоўную частку сусветнай гісторыі. Першымі арыгінальнымі помнікамі гістарычнай прозы Беларусі былі Полацкі летапіс і «Жыціе Ефрасінні Полацкай» (XII—XIII стст.). Складаліся таксама дзённікі падарожжаў («Хаджэнне ў Царград і Іерусалім Ігната Смаляніна»), перапісваліся творы розных гістарычных жанраў старажытнарускай літаратуры.
Аксід тытану(IV)
Хімічныя ўласцівасці
Акрамя таго, пад уздзеяннем ультрафіялетавых прамянёў здольны раскладаць ваду і арганічныя злучэнні.
NGC 3060
NGC 3060 (іншыя абазначэнні — UGC 5338, MCG 3-26-2, ZWG 93.3, IRAS09535+1704, PGC 28680) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Леў.
Пол Коркум
Член Каралеўскага таварыства Канады (1996), Лонданскага каралеўскага таварыства (2005), замежны член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2009) , Расійскай акадэміі навук (2016).
Біяграфія
Коркум нарадзіўся ў Сент-Джоне, Нью-Брансуік.
З 1997 па 2009 год займаў пасаду ад’юнкт-прафесара фізікі ў Мак-Мастэрскім універсітэце.
Адольфас Шляжавічус
Біяграфія
З 1971 годзе працаваў на малочнай фабрыцы ў Каўнасе галоўным інжынерам-канструктарам, галоўным механікам і галоўным інжынерам. У 1977—1981 гадах быў намеснікам міністра мяса-малочнай прамысловасці Літоўскай ССР. З 1983 года працаваў намеснікам начальніка аддзела АПК у ЦК кампартыі Літоўскай ССР. У 1989—1990 гадах быў намеснікам міністра сельскай гаспадаркі. З 1991 года кіраваў літоўска-нарвежскай кампаніяй.
Гісторыя Германіі
Узвышэнне Прусіі
Вестфальскі свет 1648 года прывёў да значнага пашырэння ўладанняў курфюрства Брандэнбург, якое яшчэ раней (у 1618 годзе) далучыла герцагства Прусію. У 1701 годзе Брандэрбургска-Пруская дзяржава атрымала назву «каралеўства Прусія». Яна адрознівалася цвёрдай бюракратычнай сістэмай і мілітарызмам. У Прусіі і іншых усходнегерманскіх дзяржавах назіралася другое выданне прыгону. З іншага боку, менавіта ў Прусіі Кант і Фіхтэ заклалі пачатак класічнай нямецкай філасофіі.
Другая сусветная вайна
На акупаваных тэрыторыях быў устаноўлены рэжым застрашвання. Паступова пачалося масавае знішчэнне яўрэяў, а ў некаторых раёнах — і частковае знішчэнне славянскага насельніцтва (як правіла, на падставе адплаты за дзеянні партызан). На тэрыторыі Германіі і некаторых акупаваных тэрыторыях расла колькасць канцэнтрацыйных лагераў, лагераў смерці і лагераў ваеннапалонных. У апошніх становішча савецкіх, польскіх і югаслаўскіх ваеннапалонных мала адрознівалася ад становішча зняволеных канцлагераў.
Блюшчык цвёрдаваласісты
Блюшчык цвёрдаваласісты (Glechoma hirsuta) — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе.
Распаўсюджанне
Від распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе.
Роберт Раўшэнберг
Роберт Раўшэнберг (Robert Rauschenberg; 22 кастрычніка 1925, Порт Артур, Тэхас — 12 траўня 2008, Востраў Капціва, Фларыда) — амерыканскі мастак, прадстаўнік абстрактнага экспрэсіянізму, а пасля канцэптуальнага мастацтва і поп-арту, быў ля вытокаў стварэння модульнага мастацтва, стваральнік кірунку камбінаванага жывапісу. У ягоных творах пераважаюць тэхнікі калажу і рэдзі-мэйду.
Гісторыя Германіі
Акупацыя Германіі
У далейшым адбылося палітыка-эканамічнае аб'яднанне амерыканскай, брытанскай і французскіх акупацыйных зон у т.з. Трызонію, з 1949 г. Федэратыўная Рэспубліка Германіі (ФРГ).
Мірны дагавор з ФРГ па выніках Другой сусветнай вайны не падпісаны да цяперашняга часу.
Германская Дэмакратычная Рэспубліка
СССР вывез з савецкай акупацыйнай зоны машыны і абсталяванне, спаганяў з ГДР рэпарацыі. Толькі да 1950 годзе прамысловая вытворчасць у ГДР дасягнула ўзроўня 1936 года. Падзеі 17 чэрвеня 1953 года ў ГДР прывялі да таго, што замест спагнання рэпарацый СССР стаў аказваць ГДР эканамічную дапамогу.
Берлінская сцяна
Адсутнасць выразнай фізічнай мяжы паміж зонамі акупацыі ў Берліне прыводзіла да частых канфліктаў і масавай уцечцы спецыялістаў з ГДР. Усходнія немцы аддавалі перавагу атрымліваць адукацыю ў ГДР, дзе яна было бясплатная, працаваць — у Заходнім Берліне або ФРГ. У жніўні 1961 года ўлады ГДР пачалі будаўніцтва ахоўнай сцяны, якая фізічна адлучыла Заходні Берлін ад ГДР. Берлінская сцяна была галоўным чынам разбурана ў 1990 годзе.
Партызанская брыгада імя У. І. Леніна (В. У. Каткоў)
'''Партызанская брыгада імя У. І. Леніна''' — партызанская брыгада, створаная ў красавіку 1943 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Маларыцкага і Дамачаўскага раёнаў.
Цімніца
Плошча паверхні 0,13 км². Даўжыня 0,74 км, найбольшая шырыня 0,26 км. Найбольшая глыбіня 1,3 м, сярэдняя — 0,81 м. Даўжыня берагавой лініі 1,73 км. Аб’ём вады ў возеры 0,11 млн м³.
Смаленскі Брод
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны хутар быў пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалены ў сакавіку 1943 года.
Агенцтва ЗША па міжнародным развіцці
Сакрэтныя аперацыі
Праз свой (OTI) агенцтва фінансуе падрыўныя аперацыі, напрыклад, ЗунЗунеа супраць урада Кубы, пра якія не апавяшчаецца нават Кангрэс ЗША (у 2009 годзе справаздача Кангрэса згадаў, што праца OTI часта прыводзіць да палітычных наступстваў, якія могуць спарадзіць дыпламатычныя непрыемнасці ). Расходы на гэтыя мэты маскіруюцца ў іншых артыкулах бюджэту — так, фінансаванне ЗунЗунеа афармлялася як расходы на праект у Пакістане.
Свята-Георгіеўская царква (Жыровіцы)
Жыровіцкая Георгіеўская царква пабудавана ў стылі барока ў канцы XVIII стагоддзя ў в. Жыровіцы (Слонімскі раён) на могілках. Уваходзіць у склад манастырскага комплексу, але планіровачна з ім не звязана.
Выдавецтва
Рэспубліка Беларусь
Прыватныя
Свята-Георгіеўская царква (Жыровіцы)
Архітэктура
Адназрубны прамавугольны ў плане храм з пяціграннай алтарнай прыбудовай, арыентаванай на захад. Накрыты агульным двухсхільным дахам з застрэшкам пры пераходзе да вальмавага пакрыцця апсіды. Трохвугольны франтон галоўнага фасада завяршае фігурная барочная вежачка на чацверыковым барабане. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі вокнамі і вертыкальнымі сцяжкамі-брусамі ў прасценках. Апсіда вылучана невялікім уступам, шырока раскрываецца ў залу.
Дэкаратыўны акцэнт інтэр'ера — накладны іканастас, дэкарыраваны разнымі ракайлямі, касічкамі; у завяршэнні круглая люкарна.
Цзінканскі інцыдэнт
Перадумовы вайны
Неўзабаве пасля гэтага імператарскі двор Сун зразумеў, што адступленне Чжан Цзе прывядзе толькі да варожасці з поўначы. Чжан Цзе быў пакараны зімой 1123 года гэта адбылося занадта позна: увосень 1125 года імператар з дынастыі Цзінь выдаў загад пачаць поўнамаштабную атаку на тэрыторыі Сун.
Другая аблога Біньцзіна
Праз тры месяцы пасля першай аблогі горада імператарскі двор Цзінь паслаў у Сун двух паслоў. Яны былі дваранамі з былой дынастыі. Імператар няправільна ацаніў сітуацыю і лічыў, што ім можна супрацьстаяць кіраўніку Цзінь, імператару. Імператар Цынь-цзун адправіў закадаваны ліст, запячатаны воскам, з запрашэннем далучыцца да Сун, каб стварыць саюз супраць Цзінь. Яны адразу ж перадалі ліст імператару. У лютасці імператар Тай-цзун загадаў яшчэ большай арміі атакаваць Сун. Гэтая другая кампанія ў канчатковым выніку разбурыць дынастыю Паўночнай Сун.
У абмен на тое, што салдаты Цзінь пашкадуюць звычайнае грамадзянскае насельніцтва Кайфэна, жыхары Кайфэна падарылі ім віно, мяса, шоўк і золата. Службы Сун перадалі віно, вінаробаў, мастакоў, зброю, коней, золата, срэбра і рулоны шаўковых тканін пасля таго, як яны былі запытаны Цзінь. Золата і срэбра былі перададзеныя Цзінь ў абмен на ваенных Цзінь, што пазбавілі народ Кайфэна ад рабавання, а таксама будыйскія і даоскія кнігі, друкарскія штампы, рулоны шоўку, аптэчныя пілюлі з шаўковай ніткі, парасоны, вазы для валоў, стары бронзавы посуд, будыйскіх манахаў, вучоных, расказчыкаў, клеркаў, разьбяроў па нефрыце, садоўнікаў, муляроў, збройнікаў, астраномаў, музыкаў, лекараў, музычныя інструменты, званы, храмавыя і палацавыя ліхтары.
Выкраданне
20 сакавіка 1127 года войскі Цзінь выклікалі двух захопленых імператараў у свае лагеры. Іх чакала дырэктыва імператара Тай-цзуна аб тым, што іх варта панізіць да простага люду, пазбавіць іх цырыманіяльных атрыбутаў, а войскі Цзінь займаюць Імператарскі палац.
Бабрыха (возера)
Плошча — 0,006 км². Ляжыць у даўгаватай катлавіне, выцягнутай з поўначы на поўдзень. Берагі нізкія, увесну вада затапляе прыбярэжную паласу паўднёвага і паўночна-заходняга берагоў. Падыходы зручныя з усіх бакоў. З поўначы праз ручай мае сувязь з балотам. Усходні бераг, пераважна пясчаны, выкарыстоўваецца гараджанамі як пляж. З заходняга берага падсілкоўваецца грунтовымі водамі.
Бранісловас Лубіс
У 1992 годзе ён быў прызначаны віцэ-прэм'ерам ва ўрадзе Аляксандраса Абішалы. Затым са снежня 1992 года па сакавік 1993 года ён быў прэм'ер-міністрам. Пазней адышоў ад палітычнай дзейнасці. З 1993 года быў прэзідэнтам Літоўскай канфедэрацыі прамыслоўцаў, з 1994 года кіраваў камерцыйнай юрыдычнай кампаніяй.
Пустальга звычайная
Палёт
Палёт звычайнай пустальгі вызначаецца вельмі хуткімі ўзмахамі крылаў. Нават недасведчаны чалавек без цяжкасцей распазнае звычайную пустальгу з гэтага характэрнага трапятлівага палёту. У такім палёце птушка быццам «стаіць» у паветры на вышыні 10-20 м, падпільноўваючы здабычу. Узмахі крылаў надзвычай частыя, хвост пры гэтым пераважна шырока распластаны і трохі схілены ўніз. Рух крылаў адбываецца амаль што ў вертыкальнай плоскасці, пры ўзмахах крыламі ўверх і ўніз перамяшаюцца прыблізна аднолькавыя аб’ёмы паветра. Убачыўшы магчымую здабычу (напрыклад, палявую мыш), птушка стрымгалоў кідаецца на яе і хапае, прычым тармажэнне адбываецца толькі перад самай зямлёй.
Звычайная пустальга ў гарадскіх ландшафтах
Прыклад заселенага звычайнай пустальгой горада гэта Берлін. Берлінская даследчая група аб’яднання па ахове прыроды Германіі вывучае з пачатку 1980-х гадоў паводзіны і асаблівасці птушак, што жывуць у гарадскіх умовах. Сярэдняя колькасць гнездавальных пар птушак у Берліне дасягае 200—300, але асабліва пасля халодных зім гарадская папуляцыя значна памяншаецца. У мэтах павелічэння папуляцыі штучна ствараюцца месцы патэнцыяльнага гнездавання пустальгі праз стварэнне гнездавальных пляцовак у грамадскіх будынках: цэрквах, школах альбо ратушах. «Натуральнымі» магчымымі месцамі гнездавання з’яўляюцца сценавыя нішы пераважна старых архітэктурных помнікаў. Аднак у выніку санацыі колькасць такіх дамоў год ад году значна памяншаецца. У большасці сучасных высотных дамоў няма сценавых праёмаў і ніш, таму яны мала прыгодныя для месцаў гнездавання звычайнай пустальгі. Каля 60 працэнтаў папуляцыі птушак у Берліне гняздуецца сёння на спецыяльных, падрыхтаваных чалавекам, пляцоўках.
Прынцэса Айко
Біяграфія
У 2005 годзе прынцэса Тосі пачала навучацца ў Нацыянальным Дзіцячым Замку ў Токіа. Яна любіла рабіць гліняны посуд, рытмічную гімнастыку і даглядаць за кветкамі і жывёламі ў палацы Тогу разам з прынцэсай Масако.
Пустальга звычайная
Формы палявання
Часам звычайная пустальга палюе ў форме т.зв. падсцерагання: падпільноўвае здабычу, седзячы на ўзвышшах: палявых шулах, тэлеграфных слупах альбо галінках дрэў. Але самая характэрная і незвычайная рыса палявання звычайнай пустальгі — яе адметны тыповы трапятлівы палёт. Гэта высокаспецыялізаваная форма грэблевага палёту, пры якім птушка некаторы час «стаіць» у паветры над вызначаным месцам. Такая форма палёту, пры якой птушка незвычайна часта б’е крыламі ў паветры, надзвычай энергаёмістая. Пры моцным сустрэчным ветры птушка выкарыстоўвае яго энергію, максімальна зберагаючы сваю ўласную. Галава пры гэтым застаецца нерухомай, а цела слізгае назад, пакуль шыя не выцягваецца на максімальную даўжыню. Затым птушка махамі крылаў ізноў актыўна ляціць наперад, пакуль шыя не выгінаецца альбо не ўцягваецца ў цела. Такая форма палёту дазваляе птушцы зберагаць каля 44 % энергіі ў параўнанні са звычайным махавым палётам. Такім палётам птушка заўсёды карыстаецца, напрыклад, над тымі мясцінамі, дзе разлічвае на асабліва вялікую колькасць здабычы, па многіх, лёгка прыметных воку пустальгі слядах мачы.
Прынцэса Айко
Спрэчкі
Прызначаная урадам група экспертаў прадставіла 25 кастрычніка 2005 года даклад, згодна з якім было рэкамендавана змяніць Імператарскі закон аб парадку атрымання ў спадчыну ад прынцыпу мужчынскага першародства ў бок абсалютнага першародства. 20 студзеня 2006 года прэм’ер-міністр Дзюн’іціра Каідзумі адвёў частку сваёй штогадовай праграмнай прамовы абмеркаванню дадзенага пытання, калі ён абавязаўся прадставіць законапраект у парламент, які дазваляе жанчынам успадкаваць імператарскі трон у будучыні. Каідзумі не абвясціў час стварэння і дэталі законапраекта, але адзначыў, што распрацоўка будзе праводзіцца ў адпаведнасці з высновамі урадавай групы 2005 года.
Пустальга звычайная
Папуляцыя віду
Пасля звычайнага канюка звычайная пустальга — самы распаўсюджаны від птушак Цэнтральнай Еўропы. У Германіі, напрыклад, папуляцыя гэтай птушкі складае каля 34.000 пар. Важную ролю ў рэгуляванні колькасці папуляцый займае колькасць месцаў для патэнцыяльнага гнездавання, а таксама дастатковая колькасць здабычы. У залежнасці ад апошняга фактара, на 100-кіламетровай плошчы можа гняздзіцца каля 90 пар.
Выбух газу ў Іньчуані (2023)
Наступствы
22 чэрвеня ўлады Іньчуаня паабяцалі пачаць расследаванне ў адпаведных галінах, каб пазбегнуць падобных бедстваў у будучыні. Дзевяць чалавек, уключаючы ўладальніка рэстарана, акцыянераў і персанал, былі затрыманы паліцыяй, а іх фінансавыя актывы былі замарожаны. Улады правінцыі таксама перасялілі 64 сям’і з суседніх жылых комплексаў у гасцініцы.
Мужчынская зборная Харватыі па гандболе
Збо́рная Харва́тыі па гандбо́ле (Hrvatska rukometna reprezentacija) — мужчынская нацыянальная зборная Харватыі, якая прадстаўляе дзяржаву на міжнародных спаборніцтвах па гандболе. Склад каманды вызначае Харвацкі гандбольны саюз.
Зямля Каралевы Мод
Зямля Каралевы Мод (нарв.: Dronning Maud Land) — шырокая вобласць на атлантычным ўзбярэжжы Антарктыды, што ляжыць паміж 20° заходняй і 44° 38' усходняй даўгаты.
Уашактун
Уашактун (Вашактун, Uaxactún) — археалагічны помнік культуры мая. Знаходзіцца ў 25 км на поўнач ад Тыкаля ў дэпартаменце Петэн, Гватэмала. Назва Уашактун, на мове мая «каменныя вочы», даў помніку Сільванус Морлі па адным з надпісаў, які ўяўляў сабой дар правіцеля Тыкаля пасля паражэння, якое яму нанёс правіцель Уашактуна.
Бізон (напой)
Слоган рэкламнай кампаніі напою: «Бiзон. Энергия. Сила. Без таурина».
Металарэзны станок
Класіфікацыя металарэзных станкоў
Па тыпу апрацоўкі ў СССР была прынята наступная класіфікацыя:
Формаўтваральныя рухі
2) дапаможныя рухі — спрыяюць ажыццяўленню працэсу рэзання, але не ўдзельнічаюць у ім непасрэдна. Віды дапаможных рухаў:
Цыклічная група
Азначэнне
Напрыклад, калі G = { g0, g1, g2, g3, g4, g5 }- група парадку 6, то g6 = g0, і G з'яўляецца цыклічнай. Па сутнасці, G - гэта тая самая група (гэта значыць ізаморфная) што і мноства { 0, 1, 2, 3, 4, 5 } з аперацыяй складання па модулю 6. Напрыклад, 1 + 2 ≡ 3 (mod 6) адпавядае g1 · g2 = g3, і 2 + 5 ≡ 1 (mod 6) адпавядае g2 · g5 = g7 = g1, і гэтак далей. Можна выкарыстоўваць ізамарфізм χ азначаны як χ(gi) = i.
Уварванне Ірака ў Кувейт
Наступствы
Акупацыя Кувейта была з асуджэннем была ўспрынята ва ўсім свеце. 2 жніўня Савет Бяспекі ААН прыняў рэзалюцыю № 660, у якой асудзіў іракскае ўварванне і запатрабаваў «неадкладна і без усялякіх папярэдніх умоў» вывесці ўсе іракскія войскі з Кувейта. Савет Бяспекі ААН заклікаў бакі распачаць «неадкладныя, інтэнсіўныя перамовы».
Аднак афіцыйны Багдад адмовіўся весці якія-небудзь перамовы і праз некаторы час кааліцыя на чале ЗША пачынаюць баявыя дзеянні супраць Ірака.
Фарлі
Славутасці
Цэнтральная плошча Фарлі носіць імя Аўрэліё Сафі — вядомага дзеяча Рысарджымента. Пасярод плошчы пастаўлены яму помнік, за ім — абацтва Сан-Меркурыяле ў сярэднявечным ламбардскім стылі з 75-мятровай кампанілай, некалі самай высокай у Італіі. У сярэднявечнай дамініканскай царкве змяшчаецца музей. Пра часы Ардэлафі нагадвае сярэднявечная крэпасць, ці рока.
NGC 3065
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стэфан Арвідсан
Погляды
Арвідсан — вялікі крытык тэорыі агульнай індаеўрапейскай міфалогіі, якую ён заве «найгоршай міфалагічнай прыдумкай цяперашняга часу». Яго доктарскі тэзіс, дарэчы, зваўся Aryan Idols. The Indo-European Mythology as Ideology and Science (2006) (Арыйскія Ідалы. Індаеўрапейская міфалогія ў якасці ідэалогіі і навукі), у якім ён прыбягае да ad hominem у бок індаеўрапеістаў, у прыватнасці ў бок Жоржа Дзюмезіля, якога Арвідсан абвінавачвае ў фашысцкім жыццяпозірку. Такім метадам, як мяркуе сам Арвідсан, ён мусіць дыскрэдытаваць галіну вывучэння індаеўрапейскай міфалогіі ў межах вывучэння гісторыі рэлігіі ўвогуле.
Алфёрава (пасёлак, Сафонаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны населены пункт быў акупаваны нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Абу-Бекір Юх’янавіч Шабановіч
Абу-Бекір Юх’янавіч Шабановіч (нар. 22 лістапада 1939, недалёка ад Іўя, цяпер Беларусь) — мусульманскі рэлігійны і татарскі культурны дзеяч Рэспублікі Беларусь, выкладчык.
Біяграфія
У дзяцінстве 4 гады вывучаў іслам у Іўеўскай мячэці. Пасля сканчэння ВНУ працаваў настаўнікам гісторыі і фізкультуры. Быў пераведзены на працу ў ідэалагічны аддзел Мінскага абкама КПБ. Пасля працаваў дырэктарам СШ № 65 імя Героя Савецкага Саюза Б. Акрэсціна г. Мінска.
Трабы
Гісторыя
У 1690 годзе належалі Е. Шымковічу, старосту трабскаму. Пазней уладальнікамі мястэчка былі Францковічы, Зяньковічы, з 1774 — Дамінік Нарбут. У 1784 годзе пабудавана драўляная царква. У сярэдзіне XIX — пачатку XX стагоддзя мястэчка, цэнтр воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. У 1-й палове XIX працавалі суконная мануфактура (у 1813 годзе — 156 рабочых) і металаапрацоўчая майстэрня (у 1828 годзе — 5 рабочых). Мясцовыя жыхары акрамя земляробства займаліся ганчарным, суконным і іншымі рамёствамі, дробным гандлем. У 1851 заснавана сельскае вучылішча (у 1861 годзе — 45 вучняў). У 1885 годзе — 57 двароў, 143 жыхары, 14 мяшчан, валасное праўленне, царква, касцёл, капліца, школа, яўрэйская школа, 12 крам, вадзяны млын, двойчы на год праводзіліся кірмашы. У 1897 годзе — 176 двароў, 1083 жыхары, царква, касцёл, капліца, сінагога, яўрэйская школа, народнае вучылішча, 2 хлебазапасныя магазіны, аптэка, вадзяны млын, 5 тытунёвых крам, 15 крам дробнага тавару, 4 піўныя дамы, штотыднёвыя таргі, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У народным вучылішчы ў 1897 годзе вучыліся 67 хлопчыкаў і 16 дзяўчынак, у 1903 — 93 хлопчыкі і 7 дзяўчынак. У 1905 годзе — 1080 жыхароў, 1264 дзесяціны зямлі. У 1915—1918 акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі.
Алтун-Ха
Гісторыя
Археалагічныя даследаванні паказалі, што Алтун-Ха быў заснаваны каля 200 г. н.э., што прыкладна супадае з класічным перыядам месаамерыканскай гісторыі. Асноўная частка збудаванняў датуецца перыядам III—X стст. н.э., калі насельніцтва горада, верагодна, налічвала каля 10 тысяч чалавек. На мяжы 9—10 стст. магілы кіруючай эліты горада былі апаганеныя, што сведчыць, верагодна, аб паўстанні ў горадзе. Хоць Алтун-Ха быў населены і пасля гэтых падзей, новыя будынкі ў ім ўжо не будаваліся. Пакінуты большасцю насельнікаў цераз некаторы час, ён зноў адрадзіўся ў XII ст., пасля чаго канчаткова прыйшоў у заняпад і ператварыўся ў невялікую вёску земляробаў.
Германія на конкурсе песні Еўрабачанне
За ўвесь час свайго ўдзелу ў “Еўрабачанні”, краіна перамагала двойчы: у 1982 і 2010 гадах і 5 раз займала апошяе месца: у 1964, 1965, 1974, 1995 і 2005 гадах.
Андросава (Сафонаўскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 25 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 9 км на поўнач ад аўтадарогі. За 10 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Ігнаткоўскага сельскага паселішча.
Аляксандр Аляксандравіч Кліменка
Клубная кар’ера
Выхаванец мазырскага футбола, гуляў у мазырскай «Славіі». У 2003 годзе перайшоў у клуб другога расійскага дывізіёна «Балтыка», але не замацаваўся і вярнуўся ў «Славію». Найлепшыя сезоны правёў у салігорскім «Шахцёры», з якім выйграў золата чэмпіянату 2005 і стаў найлепшым бамбардзірам у сезоне 2006. Пасля перайшоў у «Гомель», а ў пачатку 2011 года вярнуўся ў «Славію», якой дапамог выйграць Першую лігу 2011.
Сад Саломінка
Сад Саломінка, Дабрыгорскі парк — парк у вёсцы Дабрыгоры Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.
Адам Сузін
Маладосць
Праз чатыры гады пачаў навучанне на фізіка-матэматычным факультэце Віленскага ўніверсітэта, дзе ў 1820 годзе ўступіў у таварыства філарэтаў; 26 чэрвеня гэтага года ён стаў членам матэматычна-фізічнага «Зялёнага грона», а неўзабаве заняў абавязкі сакратара гэтага клуба. Абмяркоўваючы на адной з сустрэч філарэтаў дысертацыю «Паляк сваім суайчыннікам з нагоды адноўленага Каралеўства Польскага» Пятра Багорскага, ён з вялікай дозай песімізму звярнуўся да тэмы незалежнасці Каралеўства Польскага. Акрамя «Зялёнага грона», ён таксама ўдзельнічаў у сходах «блакітных філадэльфістаў», больш радыкальнага аддзялення аб’яднання, да якога ў студзені 1821 г. прыцягнуў Янкоўскага. Падзяляў агульную цікавасць філарэтаў да народнай творчасці і беларускай мовы, пра тое, што Адам быў вялікім аматарам і знаўцам фальклору і народнай паэзіі, у адным з лістоў засведчыў Тамаш Зан.
Анкарскі метрапалітэн
Станцыі
Анкарай
Метро
Ямб
Выкарыстанне ў беларускай паэзіі
(Я. Купала «Спадчына»)
Сярод іншых разнавіднасцей ямбу — двухстопны («Да вясны» Я. Коласа), трохстопны («Аблокі» А. Вялюгіна), пяцістопны («Пярэдні край. Чужы. Неразгаданы» А. Пысіна) і г. д. Звычайна ямбам пішуць байкі, ён выкарыстоўваецца ў цвёрдых формах верша: санеце («Санет» («Замёрзла ноччу шпаркая крыніца») М. Багдановіча), актаве («Спроба актавы» Я. Купалы, «Нам разам трыццаць. Мы стаім на кладцы» Н. Гілевіча), а таксама ў белым вершы, якім найчасцей пішуць драматычныя паэмы («Над Бярозай ракой» П. Глебкі). Ямбічныя памеры даюць магчымасць выяўляць самыя розныя думкі і пачуцці, надаюць вершу песеннасць і размоўнасць, плаўнасць і імклівасць.
Уладзімір Мікалаевіч Тычынін
Біяграфія
1 ліпеня 1913 года быў прызначаны на пасаду дырэктара Магілёўскага настаўніцкага інстытута. Папрацаваўшы пяць гадоў дырэктарам перайшоў на пасаду выкладчыка інстытута.
Фізіка-тэхнічны факультэт ГрДУ
Фізіка-тэхнічны факультэт ГрДУ імя Янкі Купалы (ФТФ ГрДУ імя Янкі Купалы) — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. У 1944 годзе заснаваны фізіка-матэматычны факультэт. У 1978 годзе утвораны фізічны факультэт, на базе якога ў 1989 годзе створаны інжынерны факультэт, які ў 1994 годзе пераўтвораны ў фізіка-тэхнічны факультэт. У 2004 годзе перайменаваны ў інжынерна-фізічны факультэт, які ў 2008 годзе падзяліўся на два факультэты: будаўніцтва і транспарту і фізіка-тэхнічны.
Гідраксільная група
Гідраксільная група (гідраксіл) — функцыянальная група OH арганічных і неарганічных злучэнняў, у якой атамы вадароду і кіслароду звязаны кавалентнай сувяззю. У арганічнай хіміі носіць таксама назву «спіртавой групы».
Сезон 2017 ФК Нёман Гродна
У 2017 годзе футбольны клуб «Нёман» з Гродна прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Баўгауз
Праз змены гарадоў і кіраўніцтва Баўгауз зазнаваў пастаянныя змены ў складзе, тэхніцы і палітыцы. Напрыклад, керамічны цэх быў закрыты па пераездзе з Веймара ў Дэсау, хоць гэта была важная крыніца прыбытку. Калі Людвіг Міс ван дэр Роэ ўзначаліў школу ў 1930 годзе, ён ператварыў яе ў прыватную школу і не дазволіў наведваць яе прыхільнікам Ханеса Мэера.
Кэн’іці Фукуі
Фукуі атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі 1981 года разам з Роалдам Хофманам за іх незалежныя даследаванні механізмаў хімічных рэакцый. Праца Фукуі, за якую ён атрымаў узнагароду, была сканцэнтравана на ролі памежных арбіталяў у хімічных рэакцыях: у прыватнасці, малекулы падзяляюць свабодна звязаныя электроны, якія займаюць памежныя арбіталі, гэта верхняя занятая малекульная арбіталь (ВЗМА) і ніжняя вольная малекульная арбіталь (НВМА).
Арафіна (Сафонаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Помнік Сталіну (Лінія Сталіна)
Помнік Сталіну — помнік у гісторыка-культурным комплексе «Лінія Сталіна» каля вёскі Лашаны Мінскага раёна. Уяўляе сабой бюст кіраўніка савецкага ўрада Сталіна з ружовага граніту.
Да сярэдзіны 1950-х гадоў гэты гранітны бюст знаходзіўся на галоўнай плошчы гарадскога пасёлка Івянец Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Пасля развянчання культу Сталіна на XX з’ездзе КПСС ў 1961 годзе пачаўся знос ягоных помнікаў. Бюст Сталіна быў перанесены на тэрыторыю мясцовага рамонтна-будаўнічага прадпрыемства.
Уладзімір Канстанцінавіч Савіцкі
Уладзімір Канстанцінавіч Савіцкі (, Баранавічы —) — беларускі тэатральны рэжысёр.
Творчасць
Значны перыяд творчасці звязаны з пастаноўкамі нацыянальнай літаратуры — сучаснай і класічнай: «Беларусь у фантастычных апавяданнях» паводле Я. Баршчэўскага, «Балада пра каханне» паводле «Альпійскай балады» В. Быкава, «Дзікае паляванне караля Стаха» і «Сны аб Беларусі» паводле У. Караткевіча (усе спектаклі з рэпертуару Купалаўскага тэатра; інсцэніроўкі літаратурных твораў належаць У.Савіцкаму).
Белгародскі раён
Белгародскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) ў Белгародскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Майскі (дэ-факта частка органаў дзяржаўнай улады знаходзіцца ў Белгарадзе).
Геаграфія
Мяжуе на захадзе з Барысаўскім, на поўначы — з Якаўлеўскім і Карачанскім, на ўсходзе — з Шабекінскім раёнамі вобласці, на поўдні — з Харкаўскай вобласцю Украіны. Тэрыторыя раёна — 1400 км², уяўляе сабой прыўзнятую раўніну (каля 200 м над узроўнем мора), на якой знаходзяцца таксама паўднёва-заходнія адгор’і Арлоўска-Курскага плато Сярэднярускага ўзвышша.
Найбуйнейшая рака — Северскі Данец, прыток Дона. Яго найбольш значныя прытокі — Вязёлка, Таплінка і Разуменка. Усе гэтыя рэкі ўпадаюць у Северскі Данец непасрэдна на тэрыторыі Белгародскага раёна. Прыток Вуда ўпадае ў Северскі Данец у Харкаўскай вобласці Украіны.
Гісторыя
З 1 студзеня 2006 года адпаведна з Законам Белгародскай вобласці і законам Белгародскай вобласці муніцыпальнае ўтварэнне «Белгародскі раён» атрымала статус муніцыпальнага раёна з цэнтрам у пасёлку Майскі. На тэрыторыі раёна ўтвораны дваццаць чатыры муніцыпальныя ўтварэнні: тры гарадскія і дваццаць адно сельскае паселішча.
Мазырскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)
Самымі заможнымі і ўплывовымі шляхецкімі родамі рэгіянальнай эліты Мазырскага павета ў XVIII ст., якія займалі самыя важныя земскія пасады, валодалі буйнымі маёнткамі і трымалі пажыццёва староствы, былі Яленскія, Аскеркі, Абуховічы, Богушы, Жудры, Кеневічы, Лянкевічы, Прыборы.
Ваеннае ліхалецце (сярэдзіна XVII ст.) прычыніла павету вялікае спусташэнне. Колькасць дымаў скарацілася на 56%.
NGC 3069
NGC 3069 (іншыя абазначэнні — IC 580, MCG 2-26-5, ZWG 64.10, PGC 28788) — галактыка ў сузор’і Леў.
Бахчысарайскі раён
Бахчысарайскі раён (Бахчисарайський район, Бахчисарайский район, Bağçasaray rayonı) — адзін з 14 раёнаў Аўтаномнай Рэспублікі Крым.
Менскі павет
У склад Менскага павета ўваходзілі тэрыторыі Менскага гродавага, Гайненскага, Краснасельскага і Радашкоўскага старостваў (дзяржаўных воласцяў) і прылеглыя прыватнаўласніцкія маёнткі.
Землетрасенне ў Японіі (2011)
Японія
Папярэджанне аб цунамі, выдадзенае Японскім метэаралагічных агенцтвам, было самым сур’ёзным па яго шкале небяспекі; яно ацэньвалася як «буйное» (Major tsunami), вышынёй не менш за 3 м. Рэальная вышыня была рознай. Максімальная назіралася ў прэфектуры Міягі і дасягала 10 м. Землетрасенне адбылося ў 14:46 JST на адлегласці каля 70 км ад бліжэйшай кропкі на ўзбярэжжа Японіі, і першапачатковы падлік паказаў, што цунамі спатрэбілася ад 10 да 30 хвілін, каб дасягнуць першых пацярпелых абласцей, а затым далей на поўнач і поўдзень у залежнасці ад геаграфіі ўзбярэжжа. у 15:55 JST, праз гадзіну з невялікім пасля землетрасення, цунамі затапіла аэрапорт Сэндай, які знаходзіцца недалёка ад узбярэжжа прэфектуры Міягі. Яго хвалі змяталі аўтамабілі і самалёты, затаплялі і руйнавалі будынкі.
Гурон
Геаграфія
Назва возера, уведзеная ва ўжытак французамі, паходзіць ад назвы індзейскага племя гуронаў.
Беглыя
Бе́глыя, збе́гі — групы, сялянскія сем’і ці асобныя сяляне ў Вялікім Княстве Літоўскім, якія без дазволу феадала кідалі гаспадарку і перасяляліся ў іншыя месцы (звычайна іншыя вёскі ці гарады). Уцёкі сталі часцейшымі па меры ўвядзення і ўзмацнення прыгону, асабліва ў час закладання фальваркаў. Яны былі адным з пасіўных відаў класавай барацьбы. Сяляне прыгранічных зямель Вялікага Княства Літоўскага часта ўцякалі за мяжу — у Масковію, Прусію, Украіну. За 2-ю палову XVI—XVII ст. сейм Рэчы Паспалітай прыняў каля 20 пастаноў аб уцёках сялян са шляхецкіх маёнткаў у Вялікім Княстве Літоўскім. Каб прадухіліць уцёкі, былі пашыраныя паліцэйскія функцыі сельскага войта, уведзеная кругавая парука і адпрацоўка паншчыны абшчынай за збеглага, уведзеныя штрафы за прыём беглага і іншае.
Ворань (гарадзішча)
Ворань — археалагічны помнік каля вёскі Ворань Лепельскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 3 км на захад ад вёскі, у лесе, на беразе возера Азяруты, ва ўрочышчы Ручаўшчына, на падоўжаным узгорку.
Ізапрапілбензол
Ізапрапілбензол, таксама Кумол C6H5CH(CH3)2 — араматычнае арганічнае злучэнне.
Руслан Васільевіч Грабеннікаў
Біяграфія
Працаваў у Брэсцкім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. С. Пушкіна (1956—1969, дацэнт кафедры філасофіі і палітэканоміі), Інстытуце філасофіі і права АН БССР (з 1969, загадчык сектара), Навукова-даследчым інстытуце эканоміка-матэматычных метадаў плавання пры Дзяржплане БССР (з 1973), Беларускім інстытуце праблем культуры (з 1980, загадчык кафедры), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1995, прафесар кафедры культуралогіі).
Казімерас Буга
Сфера інтарэсаў
Аднавіў арыгінальныя формы асабістых імёнаў Вялікіх літоўскіх князёў. Зрабіў вялікі ўклад у фанетычную структуру літоўскай мовы, вывучэнне націскаў, граматыку.
Хоць К. Буга і пражыў нядоўгае жыццё, але зрабіў вельмі шмат. Яго можна лічыць сапраўдным стваральнікам навукі літоўскай мовы. У 1958—1962 гадах у Вільнюсе выдадзены трохтомнік прац К. Буга «Выбраныя працы» («Rinktiniai raštai»).
Памяць
У гонар К. Бугі названы вуліца ў Каўнасе (з 1933), ў Дусятах (з 1934). У 1973 у яго роднай вёсцы створаны мемарыяльны музей. У 1977 годзе на доме, дзе ён жыў у Каўнасе, была змешчана мемарыяльная дошка.
Эмануіл Хацкелевіч Адэльскі
Біяграфія
Скончыў Кіеўскі політэхнічны інстытут (1916).
Татарская мова ў Беларусі
Гісторыя
Гістарычна абумовілася традыцыя азначэння тэрмінам тата́рская мова розных ідыёмаў цюркскага паходжання, з прычыны чаго дакладнае азначэнне панятку татарскай мовы ў Беларусі залежыць ад лінгвістычных рысаў гэтага маўлення і паходжання яго носьбітаў у залежнасці ад той ці іншай этнічнай групы цюрак. Пераважалі кыпчацкія плямёны цюрак, аднак хутчэй за ўсё існавалі таксама прадстаўнікі ўгорскіх і мангольскіх народаў.
Фаналогія
Мова літоўскіх татараў характарызавалася наяўнасцю сямі галосных ([а], [ы], [о], [у], [u], [ё], [ю]), глыбоказаднеязычных [гъ], [къ], заднеязычнага [нъ] і афрыкаты [д͡ж]; сінгарманізму ў складзе і слове. Была шырока прадстаўленая палаталізацыя зычных, што звязвалася, верагодна, з уплывам беларускай мовы і абумоўлівалася атачэннем галоснымі пярэдняга шэрагу (напрыклад, [с’эл’ам] «мір», [іс’л’ам] «іслам»).
Цяперашні час
Перапіс насельніцтва Рэспублікі Беларусь 2009 года засведчыў у краіне 7 316 асоб, якія вызначылі сваю нацыянальную прыналежнасць да татараў, з якіх 1 060 чалавек у якасці роднай мовы адзначылі мову сваёй нацыянальнасці, разам з тым адзначаная адна асоба, прыналежная да сібірскіх татараў, пры гэтым для яе сібірскататарская мова не з'яўлялася роднай. Адзначана 12 крымскіх татараў, сярод якіх не было адзначана ніводнай асобы, якая ў якасці роднай мовы ўказала б мову сваёй нацыянальнасці. У якасці роднай мовы мову сваёй нацыянальнасці пазначыла 122 татараў Брэсцкай вобласці, 139 татараў Віцебскай вобласці, 146 татараў Гомельскай вобласці, 112 татараў Гродзенскай вобласці, 233 татары ў Мінску, 182 татары Магілёўскай вобласці. Сярод татараў усёй Беларусі на татарскай мове звычайна размаўляла 40 асоб (з іх па адной асобе ў Віцебскай і Брэсцкай абласцях, 8 асоб у Гомельскай, 11 у Гродзенскай, дзве ў Мінску, 10 у Мінскай, 7 — у Магілёўскай). Сярод усіх грамадзян Беларусі, якія адзначылі сваю нацыянальную прыналежнасць да татараў, 568 асоб адзначылі свае веды татарскай мовы. Як адзначае І. Канапацкі, усе жыхары сучаснай Беларусі, якія адзначаюць у якасці роднай мовы татарскую, не з'яўляюцца нашчадкамі літоўскіх татараў.
Зваротная метафарызацыя
Зваро́тная метафарыза́цыя — вяртанне словам ці словазлучэнням іх першаснага, вобразнага значэння. Як падкрэсліваў А. Патабня, «усе значэнні ў мове па паходжанні вобразныя, кожнае можа з цягам часу стаць нявобразным». Так, мы гаворым баравік, коцікі (на вярбе), чарніла і г. д. і нават не адчуваем пераноснасці значэнняў гэтых словаў, таго, што кожнае з іх — своеасаблівы троп. Усе словы нашага лексікону набылі ўласцівасці знака, які называе пэўнае паняцце. Гэта надзвычай важная рыса мовы як сродку камунікацыі. Зваротная метафарызацыя, вяртаючы слову яго першаснае значэнне, нагадвае пра наяўнасць у ім пераноснага значэння, што з цягам часу выветрылася, забылася.
Цадкан Гебрэтэнсэй
Цадкан Гебрэтэнсэй (ጻድቃን ገብረትንሣኤ; нарадзіўся ў 1950-я) — эфіопа-тыграйскі ваенны дзеяч, адстаўны генерал-лейтэнант УС Эфіопіі, член НФВТ і цэнтральнага камандавання САТ, былы начальнік генштаба эфіопскай арміі.
Пінскае рэальнае вучылішча
Гісторыя
У 1885 годзе ў Пінскім рэальным вучылішчы навучаліся 185 юнакоў.
У Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі захоўваюцца дакументы, звязаныя з існаваннем Пінскага рэальнага вучылішча.
Роберт Робертавіч Стуруа
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Тбілісі ў сям’і мастака Р. І. Стуруа. У 1961 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт Тбіліскага тэатральнага інстытута (майстэрня М. І. Туманішвілі). З 1962 года рэжысёр, з 1979 года галоўны рэжысёр, з 1980 года таксама дырэктар, з 1986 года мастацкі кіраўнік Грузінскага драматычнага тэатра імя Ш. Руставелі. З пасады мастацкага кіраўніка Тэатра імя Шата Руставелі звольнены загадам Міністра культуры і абароны помнікаў Грузіі ад 9 жніўня 2011 года. З гэтага часу галоўны рэжысёр маскоўскага тэатра «Et Cetera». У лістападзе 2012 года Роберт Стуруа быў адноўлены на пасадзе мастацкага кіраўніка Тбіліскага тэатра імя Шата Руставелі і адначасова застаўся на пасадзе мастацкага кіраўніка тэатра Et Cetera. З 2013 года мастацкі кіраўнік тэатра «Фабрыка» (Тбілісі)
Творчасць
Зняўся ў мастацкіх фільмах і тэлевізійных спектаклях і прыняў удзел у здымках дакументальных фільмаў. Аўтар п’ес «Абвінавачванне», «Варыяцыі на сучасную тэму», «Канцэрт для двух скрыпак у суправаджэнні ўсходніх інструментаў».
Ассё (курганны могільнік)
Ассё — курганны могільнік каля вёскі Ассё Лепельскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на ўсходняй украіне вёскі, у лесе, у 12-м квартале Заазерскага лясніцтва.
Чэмпіянат свету па снукеры 1970
Чэмпіянат свету 1970 (World Snooker Championship 1970, таксама вядомы як Players No.6 World Snooker Championship 1970) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў у красавіку 1970 года на арэне Victoria Hall, у Лондане, Англія. Турнір стаў 33-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Players No.6 у другі раз запар спансавала турнір. Прызавы фонд турніру склаў £1,225, якія атрымаў пераможца.
NGC 3073
NGC 3073 (іншыя абазначэнні — UGC 5374, MCG 9-17-7, MK 131, ZWG 265.54, ZWG 266.6, PGC 28974) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Другая шампанская бітва
Пасля правалу аперацыі, як у Шампані, так і ў Артуа (у кастрычніку — снежні) англа-французскае камандаванне спыніла наступальныя дзеянні на ўсім франка-германскім фронце і перайшло да пазіцыйных форм барацьбы. Укараняліся крокі да ўдасканалення абарончых пазіцый і больш дбайнага абагульнення вопыту наступальных і абарончых баёў, праведзеных у кампаніі 1915 года.
Аляксей Ягоравіч Бадаеў
Біяграфія
У першай палове 1920-х гадоў працаваў намеснікам старшыні Петраградскага (Ленінградскага) губвыканкама. З 1922 года — кандыдат у члены ЦК РКП(б). У 1925—1951 гадах — член ЦК ВКП(б). З 1930 года — старшыня Цэнтрасаюза. З 1931 года — Маскоўскага саюза спажывецкіх таварыстваў. З кастрычніка 1935 па жнівень 1937 года — намнаркама харчовай прамысловасці СССР. У 1937—1938 гадах — наркам харчовай прамысловасці РСФСР. З 1938 года намеснік старшыні Масгарвыканкама. У 1938—1944 гадах — старшыня Прэзідыума ВС РСФСР і намеснік старшыні Прэзідыума ВС СССР.
Уйгурская мова
Мае афіцыйны статус у Сіньцзян-Уйгурскім аўтаномным раёне КНР.
Віктар Фёдаравіч Ландычэнка
Біяграфія
В. Ф. Ландычэнка нарадзіўся ў вёсцы Міхайлова (сучасны Лёзненскі раён Віцебскай вобласці) у сялянскай сям'і. Беларус. Адукацыя сярэдняя, скончыў школу фабрычна-завадскога навучання № 4 ў Віцебску. Працаваў маляром на чыгуначнай станцыі горада Ташкента.
У Чырвонай арміі з 12 жніўня 1942 г. У 1943 годзе скончыў Ташкенцкае ваеннае пяхотнае вучылішча. Падчас Вялікай Айчыннай вайны прымаў удзел у баявых дзеяннях на Варонежскім, Заходнім, Бранскім, 1-м Прыбалтыйскім франтах, удзельнік Курскай бітвы і вызвалення Віцебскай вобласці.
Камандзір аддзялення 92-й асобнай разведвальнай роты Віктар ландычэнка ў ноч на 11 жніўня 1944 года пераадолеў раку Мемель каля мястэчка Дворгале, размешчанага ў 28 кіламетрах на паўднёвым усходзе ад латвійскага горада Баўска, уварваўся ў варожую траншэю і забіў з аўтамата пяць праціўнікаў.
Павел Латушка
На службе ў МЗС
У кастрычніку 2002 года прэс-сакратар МЗС Павел Латушка агучыў прэтэнзіі да расійскага палітыка Барыса Нямцова за ўмяшанне ўнутраныя справы як матыў яго высылкі з Беларусі : «Намаганні Нямцова ўскладніць развіццё беларуска-расійскіх адносін, затармазіць інтэграцыйныя працэсы, яго катэгарычная нязгода з курсам на пабудову Саюзнай дзяржавы наносяць шкоду не толькі беларуска-расійскім двухбаковым адносінам, але і перспектывам саюзнага будаўніцтва».
Радыё «Harodnia»
«Радыё „Harodnia“» — трэці студыйны альбом беларускага рок-гурта «Dzieciuki», які быў выдадзены ў 2019 годзе.
NGC 3074
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вілейская турма
Гісторыя
Пачынаў будоўлю астрога віленскі купец 1-й гільдыі Хаім Англін, а пасля яго смерці заканчвала работы павераная калежская дарадчыца Юзэфа Шкульцецкая. Пазней суму, патрэбную на будаўніцтва вілейскай турмы зменшылі да 45232 рублёў. З-за недахопу грашовых сродкаў будаўніцтва камяніцы на Нароцкай вуліцы (зараз — вуліца 1 Мая), паміж горадам і прыватнымі гарадскімі могілкамі, пачалося толькі 16 красавіка 1854 года і доўжылася на працягу трох гадоў. Але, поўнасцю будаўнічы каштарыс быў зачынены толькі 30 лістапада 1863 года, у сувязі з капаннем новага і засыпкай старога калодзежа на тэрыторыі турмы.
Перш, чым засяліць арыштантаў новы будынак асвяцілі 15 (27) студзеня 1857 года. У той жа год, напачатку чэрвеня, праз Вілейку па рацэ Віліі праплывала навуковая экспедыцыя графа Канстанціна Тышкевіча. Будынак турмы не застаўся незаўважаным:
Вілейская павятовая турма Міністэрства ўнутраных спраў Польскай Рэспублікі
Новы ўздым нацыянальна-вызваленчай барацьбы адбыўся на Вілейшчыне ў гады, калі наша тэрыторыя адышла да Польскай дзяржавы, пачынаючы з 1921 па 1939 гады. Тут адбывалі пакаранне перш за ўсё члены сацыялістычных і сацыял-дэмакратычных партый і аб’яднанняў, удзельнікі Нарачанскага выступлення рыбакоў. У той час турэмны замак быў часткова адрамантаваны і па краях яго былі надбудаваны вежы, якія выкарыстоўваліся для назіральнікаў.
У 1930-я гады некаторыя турэмныя камеры, у тым ліку № 16, 17 і 18, былі адведзены для палітзняволеных. З успамінаў вязняў Вілейскай турмы таго часу, умовы ўтрымання іх за кратамі спачатку былі больш-менш цярпімымі. Так А.Садоўскі расказваў пра 1934 год і В.Таўлая: