cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Першая чачэнская вайна
Вынікі
Разбураныя дамы і сёлы не аднаўляліся, эканоміка — выключна крымінальная, зрэшты, крымінальная яна была не толькі ў Чачні, так, па сцвярджэнні былога дэпутата, хабар у будаўнічым бізнэсе па падрадах Міністэрства абароны, падчас першай чачэнскай вайны, даходзіў да 80 % ад сумы дагавора. Праз і баявых дзеянняў Чачню пакінула (або было забіта) практычна ўсе нечачэнскае насельніцтва. У Рэспубліцы пачаўся міжваенны крызіс і рост, які ў далейшым прывёў да ўварвання ў Дагестан, а затым і да пачатку Другой чачэнскай вайны.
Страты
Паводле даных, апублікаваных штабам АГВ пасля заканчэння баявых дзеянняў, страты федэральных сіл склалі 4103 чалавек забітымі,1231 — зніклых без вестак/дэзерціраў/палонных, 19 794 параненых. Па ўдакладненых даных, сабраных групай даследчыкаў на чале з генерал-палкоўнікам, страты федэральных сіл склалі 5042 забітых, 690 зніклых без вестак, 17 892 параненых. Па даных Камітэта салдацкіх маці, страты склалі не менш за 14 000 чалавек забітымі (задакументаваныя выпадкі гібелі па даных маці загінулых вайскоўцаў). Аднак варта ўлічваць, што даныя Камітэта салдацкіх маці ўключаюць у сябе толькі страты салдат тэрміновай службы, без уліку страт ваеннаслужачых-кантрактнікаў і байцоў спецыяльных падраздзяленняў.
Крэмэнчуцкі нацыянальны ўніверсітэт імя Міхаіла Астраградскага
Крэмэнчуцкі нацыянальны ўніверсітэт імя Міхаіла Астраградскага (Кременчуцький національний університет імені Михайла Остроградського) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Крэмэнчуку.
Трайны мост
Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (700 м) — «Неўскі праспект», выхад на Канал Грыбаедава.
Дзмітрый Сцяпанавіч Гусеў
Біяграфія
З 1924 года — на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы. У 1924—1955 гг. — на калгаснай і партыйнай працы ў Пскоўскай губерні, загадчык Агітацыйна-масавым аддзелам Себежскага раённага камітэта УКП(б), сакратар калектыва УКП(б) ст. Себеж, партыйны арганізатар УКП(б) куставай арганізацыі ст. Сушчава, намеснік сакратара камітэта КП(б) Беларусі вузла ст. Віцебск, 1-ы сакратар Віцебскага гарадскога камітэта КП(б) Беларусі, 2-гі сакратар Віцебскага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, начальнік палітычнага аддзела Упраўлення рабоча-сялянскай міліцыі НКУС Беларускай ССР, начальнік Упраўлення НКУС па Гомельскай вобласці, начальнік Упраўлення НКДБ па Гомельскай вобласці, начальнік Упраўлення НКУС па Гармскай вобласці Таджыкскай ССР, намеснік народнага камісара ўнутраных спраў Беларускай ССР па кадрах, намеснік начальніка Упраўлення працоўных рэзерваў Беларускай ССР, начальнік Упраўлення арганізаванага набору рабочых пры СМ Беларускай ССР.
8 лістапада
8 лістапада — трыста дванаццаты (трыста трынаццаты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Вярцінскія
Вярці́нскія (, Вертинские) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Мікалай Пятровіч Гнусін
Мікалай Пятровіч Гнусін (, Шуя, Расія —, Краснадар) — электрахімік. Доктар хімічных навук (1960), прафесар (1960). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Набярэжная Кутузава
Першапачаткова не мела самастойнай назвы, лічылася часткай Дварцовай набярэжнай. З 1860 года пачала называцца Гагарынскай набярэжнай, ад размяшчення на процілеглым беразе Нявы Гагарынскага «пяньковага буяна» (склада пянькі) і Гагарынскай прыстані, якія, у сваю чаргу, захавалі імя князя Мацея Гагарына, які меў тут домаўладанне падчас валадарання Пятра I. Затым называлася Васкрасенскай набярэжнай.
Упсала (камуна)
Насельніцтва
Насельніцтва складае 201 882 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Тракмабіль
Тракмабіль -- гэта мадэльны рад самарухаючыхся машын, выконваючых транспартныя работы з вагонамі, рухаючыся паміж чыгуначнымі пуцямі на гумавых колах і выкарыстовываючыя павялічэнне счапной вагі за кошт пераноса часткі вагі вагона на свае восі.
Уладзіслаў Камінскі
Уладзіслаў Камінскі (Władysław Kamiński;  — ?) — польскі архітэктар, які працаваў у Брэсце.
Біяграфія
Скончыў у 1930 годзе факультэт архітэктуры Варшаўскай палітэхнікі. Працаваў па кантракце ў Брэсце-над-Бугам у Палескам ваяводскім упраўленні па кантракце з 1932 г. Член Саюза архітэктараў Польшчы (перад 1939).
Сямён Багданавіч Гарабурда
Біяграфія
Полацкі баярын, у час Інфлянцкай вайны 1558—1582 гадоў трапіў у маскоўскі палон. Валодаў у Полацкім ваяводстве Азярцамі, Гарадзеяй, Ушачамі і інш.
Тэадор Русо
Тэадор Русо (фр. Théodore Rousseau;,  — , ) — французскі мастак-пейзажыст, заснавальнік барбізонскай школы, якая аб’яднала першых мастакоў, якія выкарыстоўвалі ў творчасці пленэр. Брат менш вядомага мастака Філіпа Русо. Творчасць Тэадора Русо адносяць да рэалізму.
Біяграфія
У 1831 годзе дзевятнаццацігадовы Русо падаў заяўку на ўдзел у Парыжскім салоне. Яго пейзаж дзікай прыроды Аверні атрымаў прызнанне дзякуючы жывой тэхніцы пісьма. Наступныя чатыры Парыжскія салоны былі для Тэадора Русо няўдалымі, і ён не ўдзельнічаў у публічных выставах да 1849 года.
Русо ўвёў паняцце «інтымнага пейзажа», матывы для якога падаваў у асноўным лес Фантэнбло. У 1832—33 гг. ён упершыню выйшаў на пленэр. Зіму 1836—1837 гадоў Русо правёў разам з мастакамі Нарсісам Дыясам і Аліньі ў Барбізоне. Прырода Барбізона зрабіла на яго такое вялікае ўражанне, што Русо пачаў прыязджаць туды кожны год, а з 1848 г. канчаткова перасяліўся туды са сваёй жонкай.
Уюкская культура
Раскопкі курганаў жалезнага веку на рацэ Уюк у Тыве пачаліся ў 1915 — 1916 гг. У 1958 г. была вылучана асобная Уюкская культура. Яе існаванне падзяляецца на ранні (VII — VI стагоддзі да н. э.) і позні (V — III стагоддзі да н. э.) этапы. Найбольш славутым помнікам стала курганная група Аржаан, даследаванне якой пачалося ў 1971 г. Яна ўтрымоўвала магільні высакародных носьбітаў культуры з багатым інвентаром.
Рамуальд Чаховіч
Біяграфія
Валодаў маёнткам Рачкаўшчына (Паўлінава) ў Свянцянскім павеце. За дачыненне да паўстання 1863—1864 гадоў сасланы ў Томскую губерню. Яго маёмасць на падставе ўказа ад 10.12.1865 падлягала абавязковаму продажу
Марыя Мікалаеўна Худая
Марыя Мікалаеўна Худая (нар., Сякерычы Клецкага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык. Старшыня Беларускага аддзялення грамадскага аб’яднання «Міжнародны жаночы саюз „Адзінства“». Намеснік старшыні праўлення грамадскага аб’яднання «Беларускі фонд міру».
Біяграфія
Скончыла Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (бухгалтар-эканаміст), Маскоўскую сельскагаспадарчую акадэмію імя К. А. Ціміразева (выкладчык сельгастэхнікума), Мінскую вышэйшую партыйную школу (палітолаг).
Прачачны мост
Прачачны мост (Пра́чечный мост) — аўтадарожны арачны мост цераз раку Фантанку ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, злучае 1-ы Адміралцейскі і Безыменны астравы. Адзін з першых каменных мастоў, пабудаваных у Пецярбургу. Першы трохпралётны каменны мост у горадзе. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння. Злучае набярэжную Кутузава і Дварцовую набярэжную ля вытока Фантанкі. Побач з мостам размешчаны Летні сад і Летні палац Пятра I. Ніжэй па цячэнні знаходзіцца Панцеляймонаўскі мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Горкаўская», «Чарнышэўская». Прачачны мост называецца ад палацавых пральняў (прачечные), якія знаходзіліся непадалёк.
Малое Петракова (Сычоўскі раён)
Гісторыя
У 2004—2015 гадах у складзе Вараксінскага сельскага паселішча.
Фердынанд Ляйтнер
Фердынанд Ляйтнер (Ferdinand Leitner;,  — , ) — нямецкі дырыжор.
Вецер у галаве
Сюжэт
Кунь, здаецца, сапсаваў амаль усё: свой апошні год у кінашколе, працу над выпускным фільмам сябра і стасункі са сваёй дзяўчынай. Затое ён толькі што атрымаў правы і купіў самую танную машыну, якую змог знайсці: стары джып «Чэрокі». Што, калі гэтая разваліна дапаможа спраўдзіць яго самыя смелыя мары? .
Ладымер
Найноўшы час
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй.
Павел Пятровіч Корзун
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1918 года. У час Грамадзянскай вайны камандаваў кавалерыйскім эскадронам, затым палком і ўдзельнічаў у баях у Фергане, Бухары, супраць басмачэй ў Таджыкістане. Па заканчэнні баявых дзеянняў працягваў камандаваць кавалерыйскім палком. У 1920 годзе скончыў Аб’яднаную кавалерыйскую школу, у 1924 годзе — Ваенную кавалерыйскую школу. З 1932 па 1934 год памочнік інспектара кавалерыі РСЧА. У 1936 годзе скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзе. З 1937 года памочнік камандзіра, затым камандзір кавалерыйскай дывізіі. З 1939 года старшы выкладчык агульнай тактыкі Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзе.
Радковыя спевы
Радковыя спевы падрыхтавалі глебу для партэсных спеваў і выцеснены імі на Беларусі ў другой палове XVI ст., у Расіі — у сярэдзіне XVII ст.
8 чэрвеня
8 чэрвеня — сто пяцьдзясят дзевяты (сто шасцідзесяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Мікалай Усцімавіч Чурсін
Біяграфія
Скончыў Магнітагорскі горна-металургічны інстытут, інжынер-будаўнік. Працоўную дзейнасць пачаў прасаўшчыком завода металаканструкцый у Магнітагорску. Пасля службы ва Узброеных Сілах працаваў майстрам, старшым майстрам, начальнікам цэха, начальнікам вытворчага аддзела, галоўным інжынерам завода металаканструкцый у Магнітагорску. З’яўляўся дырэктарам завода трубчастых будаўнічых канструкцый, другім сакратаром гаркама КПСС Першаўральска. Быў намеснікам дырэктара па вытворчасці, галоўным інжынерам, дырэктарам завода лёгкіх металаканструкцый у Маладзечне. З 1995 года займаў пасаду старшыні Маладзечанскага гарвыканкама.
Камаедзіца
Значэнне
У Беларусі лічылася, быццам на свята Авечніцу мядзведзь кладзецца ў бярлогу і засынае на зімы. На Грамніцы пераварочваецца на іншы бок і сасе іншую лапу. На Дабравешчанне — прачынаецца і выходзіць з бярлогі.
У культуры
У 2016 годзе Беларусьфільм выпусціў кароткаметражны мультфільм ”Якія сны сніць мядзведзь”. Паводле сюжэту, мядзведзь спіць у бярлозе і трымае ля сябе сонца. Таму на зямлю не можа прыйсці вясна.
Ануфрый Петрашкевіч
Біяграфія
Памёр стары і хворы Ануфрый Петрашкевіч 7 снежня 1863 года. Пахавалі яго на віленскіх могілках Росы (магіла захавалася).
Шашэлава
Гісторыя
У 2004—2015 гадах у складзе Вараксінскага сельскага паселішча.
Левіты
Леві́ты  (от לֵוִי, Леві) — частка яўрэяў, прадстаўнікі калена Левія, у тым ліку коэны. З левітаў набіраліся служкі (пеўчыя, музыканты, варта і г.д.) у пераносным храме — Скініі, а пазней — у Іерусалімскім храме.
Андрэй Уладзіміравіч Гіро
Андрэй Уладзіміравіч Гіро (, Мінск — ) — беларускі дыпламат.
Наталля Васілеўна Зубарэвіч
Біяграфія
З 2003 года сумяшчае выкладчыцкую дзейнасць з працай дырэктара рэгіянальнай праграмы Незалежнага інстытута сацыяльнай палітыкі. Праграма «Сацыяльны атлас расійскіх рэгіёнаў» дапамагае даследчыкам, інвестарам, палітыкам, выкладчыкам і студэнтам. З яе дапамогай можна ўбачыць вастрыню існуючых у рэгіёнах праблем, ацаніць чалавечы капітал і сацыяльную інфраструктуру, пазнаёміцца з сучаснымі тэндэнцыямі рэгіянальнага развіцця.
Пастаянна ўдзельнічае ў якасці кіраўніка і адказнага выканаўцы ў праграмах, , а таксама ў міжнародных праектах і праграмах, у тым ліку ў праектах праграмы развіцця ААН (штогадовыя даклады аб развіцці чалавечага патэнцыялу ў РФ), Маскоўскага бюро Міжнароднай арганізацыі працы («Стратэгія скарачэння беднасці ў Расіі», «Стратэгія гендэрнай развіцця Расіі»), праграмы ТАСІС («Рэфармаванне сістэмы сацыяльнай абароны ў РФ» і «Маніторынг рэгіянальных рэформаў у РФ»), фонду сацыяльных праектаў Сусветнага Банка («Распрацоўка методыкі фарміравання мадэлі развіцця сацыяльнай інфраструктуры рэгіёну») і інш.
Пад навуковым кіраўніцтвам М. В. Зубарэвіч абаронена 10 кандыдацкіх дысертацый.
Публікацыі
З’яўляецца аўтарам, сааўтарам і навуковым рэдактарам шэрагу манаграфій, у тым ліку:
Асабістае жыццё
Замужам, ёсць дачка.
П’ер Поль Нергар
Нергар быў прафесарам ва ўніверсітэтах Бейрута (Ліван) і Майсура, быў членам некалькіх нацыянальных акадэмій і міжнароднх таварыстваў.
Букаціна (Сычоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сапернік (фільм, 2020)
Сюжэт
Схаванага ў мінівэне дзевяцігадовага Рамана перавозяць праз мяжу Украіны ў Германію. Там жыве яго мама Аксана. Але жыве не адна, а з 62-гадовым удаўцом, у якога нелегальна працуе сядзелкай. Так пачынаецца барацьба хлопчыка з незнаёмцам за ўвагу блізкага яму чалавека. Маці і дзіця зноў разлучаюцца, калі Аксана пачынае цяжка хварэць. Раман застаецца сам-насам са сваім сапернікам у загарадным доме, удалечыні ад цывілізацыі і ў поўнай залежнасці ад яго.
Сяльцоўскае
Плошча паверхні возера 0,13 км². Даўжыня 1,2 км, найбольшая шырыня 0,22 км. Плошча вадазбору 5,5 км².
NGC 223
NGC 223 (іншыя абазначэнні — IC 44, UGC 450, MCG 0-2-129, ZWG 383.74, PGC 2527) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Кутузаўскі праспект
Кутузаўскі праспект (Куту́зовский проспе́кт) — праспект у Заходняй адміністрацыйнай акрузе Масквы, адна з найважнейшых транспартных магістраляў сталіцы. Размешчаны на тэрыторыі раёнаў Дарагамілава і Філі-Давыдкава.
Сыны Ірака
Многія незалежныя аналітыкі прыпісвалі ў заслугі апалчэння зніжэнне ўзроўню гвалту ў раёнах, дзе яно дзейнічала; аднак хуткі рост групоўкі таксама выклікаў асцярогі з нагоды сцвярджэнняў аб цёмным мінулым некаторых членаў, зарплата якіх першапачаткова цалкам аплачвалася амерыканскімі вайскоўцамі. Прэм’ер-міністр Ірака Нуры аль-Малікі папярэдзіў, што ўзброеныя ЗША мясцовыя грамадзяне павінны знаходзіцца пад камандаваннем новай іракскай арміі або паліцыі.
Вязаўка (Сычоўскі раён)
Вязаўка (Вязовка) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Караваеўскага сельскага паселішча.
Шпенгэ
Горад падзяляецца на 5 гарадскіх раёнаў.
Вітая пара
Вітая пара (twisted pair) — кабель, які аб’ядноўвае ў абалонцы адну ці больш пар правадоў. Кожная пара ўяўляе сабой два ізаляваныя правады, звычайна з медзі, звітыя вакол адзін аднаго.
Віды кабеля, які ўжываецца ў сетках
Алюмініевая фольга і медная аплётка таксама выкарыстоўваюцца для экранавання кабеля і асобных пар для дадатковай абароны ад электрамагнітных завад.
аднажыльныя, аднадрацяныя — кабелі з правадамі, якія складаюцца з аднаго меднага дроту (адной жылы);
Экранаванне
Для абароны ад электрычных завад пры выкарыстанні высокачашчынных сігналаў у кабелях катэгорый 6a-8 выкарыстоўваецца экранаванне. Экранаванне ўжываецца як да асобных вітых пар, якія абарочваюцца ў алюмініевую фольгу (металізаваную алюмініем поліэтыленавую стужку), так і да кабеля ў цэлым у выглядзе агульнага экрана з фольгі і/або аплёткі з меднага дроту. Экран таксама можа быць злучаны з неізаляваным дрэнажным провадам, які служыць для зазямлення і механічна падтрымлівае экран у выпадку падзелу на секцыі пры залішнім выгіне ці расцяжэнні кабеля.
Мікалай Мікалаевіч Арочка
Мікола Арочка (, в. Вецявічы, цяпер  —, в. Вецявічы, ) — беларускі паэт і літаратуразнавец. Доктар філалагічных навук.
Творчасць
Аўтар крытыка-літаратуразнаўчых кніг «Валянцін Таўлай» (1969), «Галоўная служба паэзіі» (1974), «Беларуская савецкая паэма» (1979), «Саюз часу і майстэрства» (1981), «Максім Танк: Жыццё ў паэзіі» (1984), «Поэзия и война» (1987). Адзін з аўтараў «Истории белорусской советской литературы» (1977).
Куніцкія 1
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы, пазней у складзе гміны Варапаева Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Сяргей Юльянавіч Шлапак
Біяграфія
Скончыў Наваполацкі політэхнічны інстытут, інжынер-будаўнік. Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў майстрам, старшым прарабам, галоўным інжынерам, старшынёй аб’яднанага прафкама, сакратаром парткама, намеснікам кіраўніка трэста № 17 «Лаўсанбуд». Займаў пасаду старшыні выканкама Кастрычніцкага раённага Савета дэпутатаў горада Магілёва. Быў кіраўніком адміністрацыі Кастрычніцкага раёна горада Магілёва, намеснікам генеральнага дырэктара па капітальнаму будаўніцтву адкрытага акцыянернага таварыства «Магілёўхімвалакно».
Сяргей Валянцінавіч Войчанка
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і марака. У 4-гадовым узросце разам з бацькамі пераехаў у Мінск, дзе жылі матчыны сваякі. У 1969 годзе паступіў на аддзяленне скульптуры ў мастацкую школу, якую скончыў у 1974 годзе. У 1975 годзе паступіў на факультэт дызайну Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута, дзе пазнаёміўся са сваім суаўтарам Уладзімірам Цэслерам (працуюць разам з 1978 года), у 1984 годзе абараніў дыплом серыяй плакатаў «История Минска».
Лінцкі ўніверсітэт Іагана Кеплера
Лінцкі ўніверсітэт Іагана Кеплера (Johannes Kepler Universität Linz) — аўстрыйская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Лінц. Названа ў гонар Іагана Кеплера.
Клепачы (Слонімскі раён)
Гісторыя
Магілы, згрупаваныя па 2, 3 і больш, працягнуліся няроўнымі радамі з поўначы на поўдзень. У галаве пахаванняў вялікія камяні, зрэдку крыху меншыя — у нагах. Некаторыя камяні абчасаны з бакоў, на адным выбіты крыж вышынёю 9 см. Характэрныя каменныя вымасткі авальнай формы. У пахаваннях найбольш старажытнай часткі могільніка выяўлены вуглі і інвентар (большасць даследаваных магіл без інвентару). Выяўлены рэшткі дамавін, вугалі, прасочаны рэшткі рытуальных вогнішчаў. Знойдзены фрагменты непаліванай, у т. л. моранай, ганчарнай керамікі. На венчыках некаторых гаршкоў лінейны арнамент у 1 ці 2 рады, у адным выпадку на тулаве хвалісты арнамент. Пахавальны інвентар бедны, у асноўным жаночыя ўпрыгожанні: бронзавае скроневае кольца з 3 кроплепадобнымі падвескамі, кольца з бронзавага дроту, перавітага на адным канцы кавалачкам дроту, з дзвюма ажурнымі падвескамі ў цэнтры; кольца з гладкага бронзавага дроту, двойчы перавітага другім кавалачкам дроту, завушніца ў форме запытальніка, шпількі для мацавання галаўных убораў, пярсцёнкі, аздобленыя 3 равочкамі і з круглым на вершам у выглядзе пласцінкі, бронзавая спражка з кавалачкам тканіны, расшытай тонкім медным дротам.
Ягор Аляксандравіч Марціновіч
Палітычны пераслед
15 сакавіка 2022 года Андрэй Скурко і Ягор Марціновіч атрымалі па два з паловай года калоніі за нявыплату камунальных паслуг.
Сям’я
Жонка — журналістка Адар’я Гуштын.
Генадзь Пятровіч Драздоў
Біяграфія
Жыве ў Мінску.
Творчасць
Працуе ў галіне графікі, жывапісу, мастацкіх праектаў. Найбольш значныя творы: «Малітва аб незалежнасці Беларусі», «Рэхаформ», «Вяртанне блуднага сына», «Шлях вузкай брамай», «Час восені», «Пакінуты Беларускі дом», нізка «Фрагменты беларускага барока».
Вольга Міхайлаўна Абрамава
Біяграфія
У грамадска-палітычным жыцці стала гуляць прыкметную ролю з канца 1980-ых гг., выступаючы прыхільніцай увядзення дзяржаўнага двухмоўя і актыўнай праціўніцай Закона аб мовах, прынятага Вярхоўным Саветам БССР 11-га склікання. Была сустаршынёй Руху дэмакратычных рэформ Беларусі (1991—1994), сустаршынёй міжнароднага Руху дэмакратычных рэформ, старшынёй Беларускага аб’яднання «Яблык». Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання (ад 1996), сакратар Камісіі па міжнародных справах. Падчас парламенцка-палітычнага крызісу 1996 выступіла супраць Аляксандра Лукашэнкі.
У 2008 годзе ўдзельнічала ў парламенцкіх выбарах, але не прайшла ў парламент. Яна патлумачыла гэта пазней наступным чынам: «''Тады ўпершыню на маёй акрузе быў маштабна праведзены эксперымент, які потым увайшоў у практыку. Замест укіду пачалі рабіць татальнае перапісванне пратаколаў''».
Вільям Мальмсберыйскі
Біяграфія
Інфармацыі пра жыццё Уільяма захавалася мала. Асноўнай крыніцай біяграфічных даных з’яўляюцца яго ўласныя творы. Дата яго нараджэння вызначаецца прыблізна 1090 годам, падставай для гэтага служыць згадванне ў сачыненні, напісаным на смерць Генрыха I у 1135 годзе, пра тое, што яму сорак гадоў, і ён ужо даўно займаецца гісторыяй. Таксама, сам Уільям у пралогу Трэцяй кнігі «Гісторыі англійскіх каралёў» гаворыць пра сваё нармандскае паходжанне па бацьку і англасаксонскае — па маці.
Мікалай Фёдаравіч Бліадухо
Дзейнасць
Арганізатар работ па геалагічнай здымцы і выведцы карысных выкапняў у Беларусі. Узначальваў экспедыцыі па даследаванні Аршанскай, Магілёўскай і Калінінскай акруг. Вывучаў мелавыя адкладанні і фасфарыты на паўднёвым усходзе рэспублікі. З яго непасрэдным удзелам былі адкрыты новыя радовішчы мергеляў, крэйды, фасфарытаў, даламітаў, шкляных пяскоў, торфу, сапрапеляў, будаўнічых матэрыялаў. Вынікі даследаванняў з’явіліся падставай для будаўніцтва Крычаўскага цэментавага завода.
Навуковыя ідэі Блёдухі ў галіне геалогіі Беларусі атрымалі далейшае развіццё ў работах беларускіх геолагаў, якія адкрылі ў другой палове XX стагоддзя ў рэспубліцы радовішчы калійных і каменных соляў, нафты, вуглю, сланцаў, жалезных рудаў, даўсаніту, фасфарытаў, рэдкіх і каляровых металаў, будаўнічных матэрыялаў, лекавых і пітных падземных водаў, прамысловых расолаў і іншых карысных выкапняў.
Мацей Радзівіл
Біяграфія
Мацей Радзівіл нарадзіўся ў сям’і Л. М. Радзівіла. Атрымаў хатнюю адукацыю ў Нясвіжы. З канца 1770-х зблізіўся з віленскім ваяводам К. С. Радзівілам «Пане Каханку».
Алена Фёдараўна Кудзіна
Біяграфія
Скончыла Універсітэт дружбы народаў імя П. Лумумбы (спецыяльнасць «Хімія», кваліфікацыя «Выкладчык хіміі, перакладчык з англійскай мовы», 1984), Інстытут механікі металапалімерных сістэм імя У. А. Белага НАН Беларусі (аспірантура, спецыяльнасць «Матэрыялазнаўства (машынабудаванне)», 1993; дактарантура спецыяльнасць «Матэрыялазнаўства (машынабудаванне)», 2008).
Мацей Радзівіл
Творчасць
Мацей Радзівіл упершыню ўвасобіў тэму палявання ў жанры паланэза. Каб зрабіць сваю задуму больш зразумелай, ён уводзіць у партытуру падрабязныя рэмаркі, якія «каменціруюць» ход падзей: ад галопу гарэзлівай лані і сцэны палявання на мядзведзя, якая завяршаецца аглушальным выбухам, да трыумфу паляўнічых. Асаблівую дакладнасць надаюць твору сігналы валторнаў і паляўнічага рога, якія то склікаюць на паляванне, то абвяшчаюць, што ў лесе з’явіўся мядзведзь, то інфармуюць, што той паранены, і г. д. Пры ўсёй яркасці гукавыяўленчых сродкаў, якія ператвараюць паланэз у маляўнічую сцэнку, ён захоўвае радавыя сувязі з жанравым першавытокам (у прыватнасці, характэрныя для паланэза метрарытмавыя клішэ). У цэлым жа твор стаў адным з першых сведчанняў пераасэнсавання жанру паланэза шляхам узбагачэння яго новым зместам і каларытам.
Параўнальна з аркестравымі, фартэпіянныя паланэзы адкрываюцца зусім іншымі гранямі папулярнага жанру. Летуценна-скерцозныя, мініяцюрныя і нескладаныя па выканальніцкіх сродках, яны не страцілі прымет салоннай п’есы для аматарскага музіцыравання.
Гарадзельскі прывілей
Меў на меце ўмацаванне і пашырэнне каталіцызму ў ВКЛ. У прывілеі канстатавалася, што з прыняцем каталіцтва ВКЛ «далучаецца, злучаецца, уключаецца, перадаецца» Польскаму Каралеўству. Усе касцёлы і каталіцкі клір забяспечваюцца ўсімі правамі і свабодамі згодна са звычаямі Польскага Каралеўства. Паны, шляхта і баяры ВКЛ, якія прымуць каталіцкую веру і атрымаюць гербы, могуць карыстацца прывілеямі і пажалаваннямі, як і польскія паны і шляхта, пацвярджаліся іх правы на свабоднае распаражэнне сваёй маёмасці і атрымання спадчыны. Гарантаваліся правы жанчын на валоданне ўласных маёнткаў. Паны і шляхта ВКЛ павінны былі захоўваць вернасць і пастаянасць каралю Ягайлу і вялікаму князю Вітаўту. Гарадзельскі прывілей прадугледжваў увядзенне пасад ваяводы і кашталяна ў Вільні, Троках і інш. месцах. Асабліва важнае значэнне меў артыкул, у якім замацоўвалася правіла, што пасля смерці Вітаўта паны і шляхта ВКЛ не павінны былі выбіраць сабе новага князя без згоды Ягайлы і польскіх феадалаў, а тыя пасля смерці Ягайлы не павінны былі выбіраць новага караля без згоды Вітаўта, паноў і шляхты ВКЛ. Гэты артыкул, які ўпершыню заканадаўча замацоўваў выбранне вялікага князя, супярэчыў і абвяргаў першы артыкул, у якім пацвярджалася зліццё ВКЛ і Польшчы, бо калі выбіраўся асобны князь, то захоўвалася самастойнасць дзяржавы. А канстатацыя факта, што караля Польшчы павінны былі выбіраць са згоды Вітаўта і шляхты, сведчыць аб раўнапраўным становішчы абедзвюх дзяржаў. Прывілей прадугледжываў магчымасць склікання агульных соймаў феадалаў вялікага княства Літоўскага і Польскага Каралеўства. Сцвярджэнне, што ўсе некатолікі, у асноўным праваслаўныя (а яны складалі большасць насельніцтва княства), не павінны былі дапускацца на дзяржаўныя пасады і засядаць у панскай радзе, мела ідэалагічны, а не практычны характар, бо большасць мясцовага кіраўцтва і значная частка паноў-рады належылі да праваслаўнай веры.
Лінцкі ўніверсітэт мастацкага і прамысловага дызайну
Гісторыя
Універсітэт выводзіць свае інстытуцыйныя і праграмныя карані ад мастацкай школы горада Лінца, якая была заснавана ў 1947 годзе, атрымала статус акадэміі ў 1973 годзе і стала паўнавартасным універсітэтам у 1998 годзе. З 1 студзеня 2004 года універсітэт функцыянуе як "карпарацыя публічнага права" ў адпаведнасці з законам Аўстрыйскай Рэспублікі аб арганізацыі ўніверсітэтаў ад 2002 года і, такім чынам, карыстаецца шырокай аўтаноміяй.
Ахаціна звычайная
Ахаціна звычайная, таксама вядомы як Гіганцкі афрыканскі смоўж — наземны бруханогі малюск атрада лёгачных слімакоў сямейства ахацінідаў. Лацінская назва паходзіць ад, што значыць агат.
Апісанне
Ракавіны гэтых слімакоў часта вырастаюць да даўжыні 18 сантыметраў з дыяметрам 9 см. Некаторыя асобіны, якія назіраліся ў дзікай прыродзе, былі памерамі 30 х 15 см, што робіць іх самымі буйнымі вядомымі наземнымі слімакамі.
Плаўскія
Пла́ўскія (, Плавские) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярніцкага сельсавета.
Аліяга
Створаны невялікае вадасховішча і сажалкі.
Ордэн Святой Труны Гасподняй Іерусалімскай
Структура
У сваю чаргу члены Ордэна падзяляюцца на некалькі званняў у адпаведнасці са ступенню заслуг. Вышэйшае званне носяць Рыцары і Дамы Ланцугу. Яно прысуджаецца як клірыкам, так і парафіянам, але толькі ў выключных выпадках, а па праве належыць Вялікаму Магістру і Лацінскаму Патрыярху Іерусаліма. Далей па іерархіі ідуць класы Рыцараў і Дам, якія маюць свой падзел. Клас Рыцараў: Рыцары, Камандоры, Камандоры з Зоркай ці Старэйшыя Афіцэры, Рыцары Вялікага Крыжа. Пачынаючы з 1888 года, па ўхваленні Льва XIII, у Ордэн сталі пасвячаць і жанчын. Клас Дам: Дамы, Дамы Камандоры, Дамы Камандоры з Зоркай, Дамы Вялікага Крыжа.
Гісторыя
Вытокі Ордэна ўзыходзяць да канца XI — пачатку XII стст. — часу, калі пасля Першага крыжовага паходу ў Палесціне ўзнікла Іерусалімскае каралеўства. З аднаго боку, Ордэн выводзіць сваё паходжанне да хрысціянскага Брацтва Рэгулярных Канонікаў, якое было заснавана каля Храма Труны Гасподняй у Іерусаліме ў 1099 годзе, адразу пасля заваявання горада Крыжакамі: Канонікі ставілі рэлігійныя мэты і адказвалі за абарону пілігрымаў. З іншага боку, Ордэн з'явіўся вынікам рэлігійных звычаяў пілігрымаў, якія жадалі быць пасвечаны ў рыцары на Святой зямлі. Рытуал пасвячэнне праводзіўПатрыярх, а пазней — Кустод Францысканцаў на Святой зямлі.
У 1949 годзе Папа Пій XII рэфармаваў кіраванне Ордэнам, пастанавіўшы, што тытул Вялікага Магістра ў далейшым павінен дэлегавацца Папам аднаму з кардыналаў, а лацінскі патрыярх Іерусаліма атрымаў прэрагатыву Вялікага Прыёра Ордэна. Папы Ян XXIII у 1962 годзе і Павел VI 1967 годзе перапрацавалі статут Ордэна. У 1996 годзе Папа Ян Павел II надаў Ордэну статус грамадскага аб'яднання вернікаў. У 2007 годзе Папа Бенедыкт XVI прызначыў кардынала Джона Патрыка Фолі Вялікім магістрам Ордэна.
Іван Пятровіч Чухраеў
Іван Пятровіч Чухраеў (нар. 25 красавіка 1937, хутар Алдабульскі, Дубоўскі раён, Растоўская вобласць) — беларускі дызайнер.
Уладзімір Ільіч Шокаў
Біяграфія
Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў начальнікам курса факультэта, намеснікам начальніка факультэта па палітычнай частцы, памочнікам начальніка факультэта па рабоце з асабовым складам Мінскага вышэйшага ваенна-палітычнага агульнавайсковага вучылішча. Быў намеснікам начальніка факультэта па выхаваўчай рабоце, начальнікам кафедры Мінскага вышэйшага ваеннага каманднага вучылішча, менеджарам таварыства з абмежаванай адказнасцю «Са-НОВ», начальнікам камерцыйнага аддзела фірмы «R-RAY», менеджарам таварыства з абмежаванай адказнасцю «Белыя куранты».
Марыс Янсанс
Біяграфія
Яго матуля, спявачка Іраіда Янсонэ, яўрэйка з паходжання, нарадзіла яго ў Рызе. Усе сваякі Марыса па матчынай лініі загінулі падчас Халакоста.
Русіфікацыя
У Расійскай імперыі
28 мая 1772 года адразу па першым падзеле Рэчы Паспалітай расійская імператрыца Кацярына II падпісала ўказ, паводле якога ўсе губернатары «былых польскіх» (гэта значыць — беларускіх) губерняў абавязваліся складаць усе выракі, пастановы і загады толькі на рускай мове. Жыхарам дазвалялася карыстацца сваёй мовай і сваімі законамі толькі калі гэта не датычыла сферы ўлады. 8 мая 1773 года Кацярына II падпісала чарговы Указ «Аб заснаванні ў Беларускіх губернях губернскіх і правінцыйных земскіх судоў», дзе было яшчэ раз пазначана пра абавязковае выкарыстанне ў справаводстве толькі рускай мовы.
За Аляксандрам II назіраліся пэўныя паслабленні ў русіфікацыйных працэсах, але палітыка ўніфікацыі і інтэграцыі заходніх губерніяў з іншымі тэрыторыямі Расійскай імперыі ўсё яшчэ трывала.
Апроч таго, істотнымі фактарамі расіізацыі ў «Паўночна-заходнім краі» з’яўляліся падвышаныя (параўнальна з метраполіяй) аклады і разнастайныя прывілеі для чыноўнікаў-выхадцаў з цэнтральнай Расіі, а таксама расійскае войска, шматлікія гарнізоны якога стала размяшчаліся ў беларускіх гарадах і мястэчках.
Павел Іосіфавіч Каруза
Біяграфія
З 1925 года ўдзельнік грамадска-палітычнага і культурнага жыцця ў Заходняй Беларусі. У 1927 старшыня ЦК Беларускай хрысціянска-дэмакратычнае партыі (БХД) і галоўны рэдактар перыядычнага органа БХД газеты «Biełaruskaja krynica». Як рэдактар газеты неаднаразова прыцягваўся польскай адміністрацыяй да судовай адказнасці. Пад уплывам фалькларыста і кампазітара Антона Грыневіча пачаў збіраць беларускі мелас, апрацоўкі якога плённа выкарыстоўваў у выканаўчай практыцы як харавод хору Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры. У 1928 годзе ад БХД і Беларускага сялянскага саюза абраны выбаршчыкамі Свянцянскага павета ў сойм Польшчы. Пасля разгону сойма Юзафам Пілсудскім летам 1930 — беспрацоўны. У 1934 годзе праз абяцанні надрукаваць яго аўтарскія творы і фальклорныя зборы падманным шляхам вывезены праз Гдыню ў Менск. Арыштаваны і сасланы на Салаўкі.
Дзейнасць
Працаваў як харавод і кампазітар у Дзяржаўным ансамблі польскае песні і танцу Літоўскае ССР. Супрацоўнічаў з фалькларыстамі ІМЭФ АН БССР, друкаваўся ў часопісе «Мастацтва Беларусі», газеце «ЛіМ».
Наталля Дзмітрыеўна Палонская-Васіленка
Біяграфія
Нарадзілася ў рускай дваранскай сям’і, Дачка Кіеўскага гісторыка, генерал-маёра Дзмітрыя Пятровіча Меньшова ад шлюбу з Марыяй Фёдараўнай Мухартавай, якая паходзіла з курскі дваран. У 1901 годзе скончыла Кіеўскую Фундуклееўскую жаночую гімназію. У 1905—1911 гадах вучылася на гісторыка-філалагічным аддзяленні Вышэйшых жаночых курсаў у Кіеве. У 1909 працавала ў археалагічнай экспедыцыі В Хвойка, у 1913 здала ўступныя экзамены на гісторыка-філалагічны факультэт Кіеўскага універсітэта св. Уладзіміра.
У 1910—1924 гадах выкладала гісторыю і геаграфію ў гімназіях, займала прафесарскія пасады ў шэрагу навучальных устаноў, у тым ліку ў Кіеўскім універсітэце. У 1920-х гадах авалодала украінскай мовай і з тых часоў пісала свае працы пераважна на ёй.
У кастрычніку 1940 года ў Маскве абараніла доктарскую дысертацыю на тэму: «Нарысы па гісторыі засялення паўднёвай Украіны ў сярэдзіне XVIII стагоддзя (1734—1775 гады)».
Парэчча (Пухавіцкі раён)
Вялікае Княства Літоўскае
Вядома з XVI ст. у Вялікім Княстве Літоўскім. У 1588 г. сяло, цэнтр воласці ў маёнтку Койданава ў Менскім павеце Менскага ваяводства.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
Піксель
Кожны піксель выявы — аб'ект, які характарызуецца пэўным колерам або градацыяй шэрага колеру. Адзін піксель можа захоўваць інфармацыю толькі пра адзін колер, што і асацыюецца з ім.
Парэчча (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
Пасля рэвалюціі 1917 г. тут створана працоўная школа 1-ай ступені. У 1922 г. вучылася 50 хлопчыкаў і 13 дзяўчынак. У пачатку 1930-ых гг. створаны калгас "Культура" ("Арэшкавічы"), працавала кузня.
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2014/2015 — 23-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.
Васілевічы (Слонімскі раён)
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 5 км у напрамку на паўночны захад ад горада Слонім, за 150 км ад Гродна.
Гісторыя
Да 22 снежня 2022 года Васілевічы ўваходзілі ў склад і з’яўляліся цэнтрам (з 1986 года) Васілевіцкага сельсавета.
Альжбета Мялецкая
Паходжанне
Дачка вялікага канцлера літоўскага Мікалая Радзівіла Чорнага (1515—1565) і яго жонкі Альжбеты з Шыдлавецкіх (1533—1562). Мела прынамсі чатырох братоў (Мікалая Крыштафа, Юрыя, Альбрэхта і Станіслава) і трох сясцёр (Соф'ю Агнешку, Крысціну і Ганну Магдалену).
Готфрыд Лейбніц
Навуковая дзейнасць
Па меры развіцця аналізу высветлілася, што сімволіка Лейбніца, у адрозненне ад ньютанаўскай, выдатна падыходзіць для пазначэння шматразовага дыферэнцыявання, частковых вытворных і г.д. На карысць школе Лейбніца ішла і яго адкрытасць, масавая папулярызацыя новых ідэй, што Ньютан рабіў вельмі неахвотна.
Спрэчка паміж Лейбніцам і Ньютанам
"З сапраўдным жалем бачыць, што людзі такой навуковай велічыні, як Вы і Ньютан, не могуць змірыцца. Свет бясконца мог бы выйграць, калі б можна было вас зблізіць, але вялікія людзі падобныя да жанчын, якія сварацца з-за палюбоўнікаў. Вось маё меркаванне аб вашай спрэчцы, спадары!"
Лебедзева (Маладзечанскі раён)
Гісторыя
У пачатку XVII ст. вырас гандаль. Ухіл быў зроблены на продаж алкагольных напояў. У Лебедзеве тым часам на 149 дамоў прыходзілася 48 корчмаў і заезных двароў. Дакументы захавалі імёны і прозвішча тагачасных жыхароў Лебедзева: Антон Мацулевіч, Сымон Глод, Рыгор Блін, Сымон Корсак, Лявон Харлап, Казімір Шчасны, Мацей Габрыновіч, Язэп Тамашэвіч, Лявон Жыр, Юрка Сулела. У 16 ст. на палях Лебедзеўскага маёнтка вырошчвалі: ячмень, авёс, грэчка, жыта, каноплі, лён, боб і інш. Апроч розных палявых работ (паншчыны), лебедзеўцы выходзілі на «гвалты»: будавалі масты, пракладалі грэблі і інш.
У 1655 г. Лебедзева было знішчана расійскімі войскамі ў час вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай. 8 мая 1667 г. ў Лебедзеве адбыўся сялянскі бунт.
У Лебедзеве былі сфарміраваны атрады паўстанняў 1830—1831 і 1863—1864 гадоў.
У Лебедзеве за польскім часам у 1937 годзе была створана Лебедзеўская харавая капэла.
З 1941 па 1944 гг. Лебедзева знаходзілася пад фашысцкай акупацыяй. У час нямецкай акупацыі ў Лебедзеве існавала гета, было знішчана больш за 600 яўрэяў. 24 чэрвеня 1942 яны былі сагнаны пад відам вываду на працу ў хлеў, які знаходзіўся за 1 км ад Лебедзева ў бок вёскі Маркава і належаў А. В. Субачу, расстраляны і спалены разам з хлявом. На месцы трагедыі быў усталяваны памятны знак — помнік з савецкай сімволікай. 5 ліпеня 1944 г. Лебедзева вызвалена ад фашысцкіх захопнікаў часцямі 3-га Беларускага фронту.
У 1937 г. калектыў стаў звацца капэлай, і 1937 г. лічыцца датай стварэння аднаго з найстарэйшых творчых калектываў Мінскай вобласці.
Малыя сёстры бедных
Сучаснасць
Сёстры, паводле евангельскіх парад, даюць зарокі цнатлівасці, беднасці і паслушэнства, а таксама чацвёрты — гасціннасці. Яны лічаць, што гасціннасць удасканальвае першыя тры, уносіць іх рэлігійнае пасвячэнне ў рэаліі паўсядзённага жыцця і дае духоўнае вымярэнне шматлікім сціплым штодзённым задачам гасціннасці. Носяць традыцыйныя габіты, або цалкам белыя, або чорныя з шэрымі вэлюмамі.
Караваева (Сычоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Тардэсільяскі дагавор
Тардэсільяскі дагавор (Tratado de Tordesillas, Tratado de Tordesilhas) — пагадненне паміж Іспаніяй і Партугаліяй аб падзеле сфер уплыву ў свеце. Складзены 7 чэрвеня 1494 года ў горадзе Тардэсільяс (Кастылія). Ратыфікаваны Іспаніяй 2 ліпеня, Партугаліяй — 5 верасня. Ухвалены булай Папы Юлія II у 1506 годзе.
Наступствы Дагавора
Аднак іншыя еўрапейскія дзяржавы (Францыя, Англія, Галандыя) адмовіліся прызнаць такое становішча і актыўна займацца пірацтвам у фармальна закрытым для сябе Сусветным акіяне. Ідэалагічным абгрунтаваннем іх дамаганняў стала аспрэчванне правамоцтва ўлады Папы Рымскага ў пытанні геаграфічных адкрыццяў. Вядома дасціпнае выказванне па гэтай нагодзе караля Францыі Францыска I:
У поце твару
«У по́це тва́ру» (Sweat) — мастацкі фільм 2020 года рэжысёра Магнуса фон Хорна.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 6 намінацыямі.
Сасна Бальфура
Радзімай сасны Бальфура з'яўляюцца паўночныя прыбярэжныя рэгіёны Каліфорніі і цэнтральныя раёны С'ера-Невады. Мае значнае знешяе падабенства да сасны віда Pinus aristata, у параўнанні з апошнім вызначаецца даўжэйшымі голкамі (да 4 см) з некалькі гастрэйшыйшымі кончыкамі. Тыповыя для Pinus aristata белыя смалістыя пушынкі на голках сасны Бальфура адсутнічаюць. Расцёртыя голкі маюць салодкі смаляністы арамат.
Аперацыя «Каверы»
Правядзенне
Улады, каб выратаваць суайчыннікаў, накіравалі два ваенных транспартніка Lockheed C-130 Hercules і ваенны карабель. Пазней стала вядома, што падключаны таксама.
2 мая праведзена эвакуацыя 231 індыйца.
Валянцін Васілевіч Міхельсон
Біяграфія
Званне «Ганаровы грамадзянін горада Віцебска» яму было прысвоена 21 красавіка 1999 года.
Вуліца Болдзіна (Гродна)
З 1975 года забудоўваецца 5-9 павярховымі дамамі так званай чэшскай планіроўкі. Жылыя дамы змешчаны на цотным боку вуліцы (мікрараён Пярэселка 3), на няцотным – будынкі аховы здароўя (кардыялагічны дыспансер), лазня. На вуліцы знаходзяцца гімназія №2 (былая сярэднія школа №14, ля ўвахода якой ўсталявана мемарыяльная дошка І. Болдзіну) і сярэдняя школа №23. К заходняму (няцотнаму) боку вуліцы прымыкае лесапарк Пышкі.
Руска-турэцкая вайна (1828—1829)
Руска-турэцкая вайна 1828—1829 гадоў — ваенны канфлікт паміж Расійскай і Асманскай імперыяй, распачаты ў красавіку 1828 года з прычыны таго, што Порта пасля Наварынскай бітвы (кастрычнік 1827 года) у парушэнне Акерманскай канвенцыі закрыла праліў Басфор.
Касіні
Касі́ні (Cassini) — прозвішча італьянскага паходжання.
Рудзіца
Найноўшы час
Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Селецкага сельсавета. З 2006 года па 28 мая 2013 года ў складзе Вецярэвіцкага сельсавета.
Ніна Цімафееўна Лебедзева
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: вывучэнне гігіенічных аспектаў фізічнага выхавання як найбольш эфектыўнага натуральнага сродка забеспячэння гарманічнага развіцця і здароўя растучага арганізма; аздараўленчае ўздзеянне фізічнага выхавання дзяцей, якія пражываюць у зонах, забруджаных радыенуклідамі.
Кукіна (Сычоўскі раён)
Гісторыя
У 2004—2015 гадах у складзе Суботнікаўскага сельскага паселішча.
Марк Тэрэнцый Варон
Біяграфія
Нарадзіўся ў 116 годзе да н.э. у сабінскай Рэаце. На дзяржаўнай службе прайшоў усе пасады да прэтуры, якую даследчыкі адносяць, як мяркуецца, да вайны Пампея са міжземнаморскімі піратамі (67 год да н.э.). Падчас грамадзянскай вайны у 49 годзе ваяваў на баку Пампея у Іспаніі. Па заканчэнні вайны Цэзар дараваў яго і прызначыў начальнікам публічнай бібліятэкі. Пасяліўшыся ў Рыме, Варрон канчаткова прысвяціў сябе даўно ўжо цікавілі яго гістарычным пошукаў і літаратурнай дзейнасці. Аднак, з асабістых матываў, Марк Антоній падвергнуў яго Праскрыпцыя / праскрыпцыі, прычым Варрон страціў частку сваёй бібліятэкі і сваю зямлю. З 43 года стаў займацца толькі навуковай працай і літаратурнай дзейнасцю. Працаваў да глыбокай старасці. Некаторыя творы напісаў у васьмідзесяцігадовым узросце.
Даследаванні
У сваёй асноўнай лінгвістычнай працы — трактаце «Пра лацінскую мову» (з 25 кніг якой захавалася толькі 6) ён разглядаў розныя пытанні трох навук — этымалогіі, марфалогіі і сінтаксісу.
Лявушнікі
Гісторыя
У 2004—2015 гадах у складзе Суботнікаўскага сельскага паселішча.
Міхаіл Іванавіч Рымжа
Міхаіл Іванавіч Рымжа (нар., в. Семежава, Капыльскі раён, Мінская вобласць) — беларускі эпідэміёлаг. Доктар медыцынскіх навук (1998), прафесар (1999).
Нікіціна (Сычоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Брумела (камуна)
Камуна Брумела (Bromölla kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Сконэ ў паўднёвай Швецыі.
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 5 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Малая Бераставіца)
Царква Святога Дзмітрыя Салунскага — праваслаўны храм у в. Малая Бераставіца Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1866 годзе з цэглы і бутавага каменю па тыпавому праекту № 2 на 300 чалавек.
Камуністычная партыя Савецкага Саюза
Бальшавікі ў РСДРП
Фармальна КПСС бярэ пачатак з I з'езда РСДРП (1-3(13-15).3.1898, Мінск), фактычна — з узнікнення бальшавіцкай плыні ў РСДРП на II яе з'ездзе (17(30).7 — 10(23).8.1893, Брусель — Лондан). Арганізатар і тэарэтык партыі У. Ленін слова «бальшавік» лічыў недарэчным, бяссэнсавым, якое выпадкова склалася на II з'ездзе РСДРП пры галасаванні за склад ЦК. Аднак у гэтым слове сканцэнтравалася сутнасць таго марксізму, які аказаўся прымальным ва ўмовах Расіі. Ён стаў асаблівай якасцю, нормай мыслення, кодэксам паводзін, спосабам ажыццяўлення марксізму, што вызначыла крайнюю цэнтралізацыю, радыкальныя формы рэвалюцыйнай барацьбы. Арганізацыйна бальшавіцкая партыя аформілася на VI (Пражскай) Усерасійскай канферэнцыі РСДРП (5-17(18-30).1.1912). Поўнасцю і канчаткова выйшла з сумесных з меншавікамі арганізацый РСДРП напярэдадні Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917.
У рэвалюцыйны час
У пач. 1917 ў Расіі склалася рэвалюцыйная сітуацыя (ваенныя няўдачы, разруха, голад, хуткі рост цэн на тавары, хваля забастовак і дэманстрацый і інш.). У гэты час у партыі бальшавікоў налічвалася каля 24 тыс. членаў. Найбольш буйныя арганізацыі былі ў Петраградзе (каля 2 тыс. чл.), Маскве (каля 600 чл.), Екацярынаславе (каля 400 чл.), на Урале (500 чл.). Бальшавікі мелі свае арганізацыі ва ўсерасійскім маштабе і адзіны цэнтр — Рускае бюро ЦК. Апошняе разам з Пецярбургскім камітэтам дало дырэктыву максімальна развіваць забастовачны рух, які пачаўся ў 2-й палове лютага 1917. Пецярбургскі камітэт 25 лютага (10 сакавіка) выпусціў лістоўку да «братоў-салдатаў» з заклікам далучыцца да рабочых у барацьбе супраць самадзяржаўя. 27 лютага (12 сакавіка) бальшавікі распаўсюдзілі ў выглядзе лістоўкі Маніфест ЦК РСДРП «Да ўсіх грамадзян Расіі», які абвясціў патрабаванні дэмакратычнай рэспублікі (8-гадзінны рабочы дзень, канфіскацыя памешчыцкіх зямель, неадкладнае спыненне вайны), заклікаў рабочых і салдат «тэрмінова выбраць сваіх прадстаўнікоў у Часовы рэвалюцыйны ўрад, які павінен быць створаны пад аховай паўстаўшага рэвалюцыйнага народа і арміі». Адначасова петраградскія бальшавікі выпусцілі лістоўку з залікам ствараць Саветы рабочых і Саветы салдацкіх дэпутатаў. Да канца дня 27 лютага (12 сакавіка) Лютаўская рэвалюцыя ў Расіі перамагла.
На чале Савецкай дзяржавы
XVII з’езд УКП(б) (26.1—10.2.1934) падвёў вынікі 1-й пяцігодкі, зацвердзіў кантрольныя лічбы 2-й пяцігодкі на 1933—37; канстатаваў, што СССР ператварыўся ў індустрыяльна-калгасную дзя^жаву, пабудаваны фундамент сацыялістычнай эканомікі, ліквідаваны апошні капіталістычны клас — кулацтва. З’езд пераўтварыў ЦКК — РСІ ў Камісію партыйнага кантролю пры ЦК УКП(б) і Камісію савецкага кантролю пры СНК СССР; прыняў новы Статут партыі (павышэнне патрабаванняў да тых, хто ўступае ў партыю, пераўтварэнне партыйных ячэек у пярвічныя партарганізацыі, стварэнне пры іх груп спачуваючых і інш.). У Канстытуцыю СССР 1936 было ўключана палажэнне аб тым, што Камуністычная партыя — «кіруючае ядро ўсіх арганізацый працоўных, як грамадскіх, так і дзяржаўных». Гэтым афіцыйна была замацавана кіруючая роля Кампартыі ў Савецкай дзяржаве.
Пасляваенны перыяд характарызаваўся ўтварэннем двух сусветных лагераў: імперыялістычнага і сацыялістычнага. XIX з’езд УКП(б) (5-14.10.1952) зацвердзіў дырэктывы па 5-й пяцігодцы на 1951-55, перайменаваў УКП(б) у КПСС.
Колькасць членаў
Да 1991 года ў партыі знаходзілася не менш 20 мільёнаў членаў.
Ноздрынка
Ноздрынка (Ноздринка) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Янаш Адэр
Біяграфія
У 1983 годзе атрымаў ступень доктара юрыдычнага факультэта Будапешцкага ўніверсітэта. У 1986—1990 гадах быў навуковым супрацоўнікам Інстытута сацыялогіі Венгерскай акадэміі навук.
Навікі (Пастаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Падбяроззе (Сычоўскі раён)
Падбяроззе (Подберезье) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Шарль-Франсуа Дабіньі
Апошнія 30 гадоў ён правёў пераважна ў плывучай хаце на рэках Сене, Уазе. Самыя знакамітыя працы мастака якраз малююць берагі, абшары гэтых рэк. Дабіньі надзвычай паспяхова мог перадаваць атмасферу світання, змяркання, месяцовага святла. Познія работы ў біяграфіі Шарля-Франсуа Дабіньі выкананы ў вялікім памеры. Манэ і Будэм былі надзвычай уважлівыя да яго карцін.
Бурлеў (камуна)
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Маскоўскія Трыўмфальныя вароты
Маскоўскія Трыўмфальныя вароты — трыўмфальная арка, збудаваная ў 1834—1838 гг. у Санкт-Пецярбургу па праекце В. П. Стасава ў гонар пераможнага заканчэння руска-турэцкай вайны (1828—1829 гг.). Размешчаны на скрыжаванні Маскоўскага і Лігаўскага праспектаў, на.
Карла Дольчы
Яшчэ дзіцем, адпраўлены на навучанне ў мастацкую школу Якапа Віньялі, паказаў незвычайныя здольнасці ў галіне жывапісу. Да пачатку 1640-х гадоў пад уздзеяннем «светла-цёмнай» манеры мастака Гвіда Рэні, надае сваім палотнам больш інтэнсіўны, маляўнічы выраз. Праз дзесяць гадоў, у 1650-я гады, большую ўвагу надае вымалёўцы фігур на заднім плане карцін. У гэтыя гады і пазней развівае традыцыі Філіпа Ліпі і Перуджына. У канцы жыцця Дольчэ робіць выявы сваіх персанажаў на карцінах больш нерухомымі і цяжкімі, каб падкрэсліць іх рэлігійнасць.
Азярышча (Мінск, заходняя)
Азяры́шча — колішняя вёска, з 1973 года ў складзе Мінска.
Пётр Яўгенавіч Даркевіч
Нарадзіўся ў вёсцы Міхалава Смаленскай губерні ў заможнай сялянскай сям'і (бацька меў свой млын). Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт. Выкладаў у Віцебскім мастацкім тэхнікуме (1927—1937), кінатэхнікуме (1932—1937), педагагічным інстытуце. Даследаваў праблемы тэорыі і гісторыі мастацтва. Рэпрэсаваны, расстраляны. Рэабілітаваны 6 верасня 1957 года.
Міхаіл Мікалаевіч Луцэнка
Міхаі́л Мікала́евіч Луцэ́нка (1909, Казалінск, Казалінскі павет, Сырдар'інская вобласць, Расійская імперыя — снежань, Масква, Расійская Федэрацыя) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.
Эфект Прандтля — Глоерта
Па меры таго, як ціск паветра нармалізуецца, тэмпература ў ім выраўноўваецца і зноў становіцца вышэй кропкі расы, і воблака скора раствараецца ў паветры. Звычайна час яго жыцця не перавышае долей секунды. Таму пры палёце самалёта здаецца, што воблака цягнецца за ім — ад таго, што яно пастаянна ўтвараецца адразу ззаду самалёта, а затым знікае.
Парэчча (Слонімскі раён)
Гісторыя
У 1940—1986 гадах цэнтр сельсавета (у 1940—1963 гадах — Парэцкага, у 1963—1986 гадах — Васілевіцкага). Да 22 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Васілевіцкага сельсавета.
Дакота
Рэлігія
З XIX ст. распаўсюджана хрысціянства.
Анібале дэ Гаспарыс
Анібале дэ Гаспарыс (Annibale de Gasparis,  — ) — італьянскі астраном, які з 1864 па 1889 гады з'яўляўся дырэктарам астранамічнай абсерваторыі Кападзімонтэ ў Неапалі.