cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мацьяш Ракашы
Дыктатура Ракашы
У 1947 годзе камуністычная Венгерская партыя працоўных (ВПП) шляхам тэрора, шантажа і махінацый падчас выбараў стала адзінай легальнай палітычнай сілай. Ракашы, празваны «лепшым вучням Сталіна», ўсталяваў асабістую дыктатуру, займаючыся капіяваннем сталінскай мадэлі кіравання ў СССР: душыў усялякае іншадумства, змагаўся з каталіцкай царквой. У краіне лютавалі органы дзяжбяспекі: з нічым не вінаватых людзей пыткамі выбівалі прызнанні ў няздзейсненых імі злачынствах. Дзяжбяспека (AVN) налічвала ў сваім складзе 28 тыс. чал. Ім дапамагалі 40 тыс. інфарматараў. На міліён жыхароў Венгрыі AVN завяло дас’е — больш чым на 10 % усяго насельніцтва, уключаючы старых і дзяцей. З іх 650 тыс. падвергліся ганенням.
Смаўг (Міжзем’е)
«Хобіт»
За стагоддзі, што Драк правёў лежачы на золаце і каштоўных камянях у сваіх уладаннях, гэтыя каштоўнасці ўпіліся ў скуру на яго бруху, зрабіўшы і без таго непранікальную браню з лускі яшчэ крапчэйшай. Аднак Більба, убачыўшы цмока ў яго логаве, угледзеў на левых грудзях маленькі неабаронены лапік скуры. Яго расповед пра гэта падслухаў дрозд і распавёў Барду Лучніку з Эсгарота. Калі Смог заатакаваў горада, Бард забіў цмока трапным выстралам у яго неабароненую кропку.
«Вяртанне караля»
У дадатку A, секцыі III «Вяртання караля» Смог згаданы як «найвялікшы з цмокаў свайго часу», які, пачуўшы пра багацці Эрэбара, «паўстаў і без папярэджання напаў на караля Трора, накінуўшыся на гару ў полымі». У гэтым тэксце сцвярджаецца, што цмокі жылі ў пустцы (Ссохлая Пустэча) па-за Шэрымі гарамі, «абвясціўшы вайну гномам і рабуючы іх майно». Можна меркаваць, што і Смог з'явіўся адтуль.
Сіваі (Бялыніцкі раён)
Сіваі́ (, Сиваи) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.
Дубіна
Ду́біна (, Дубино) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Лаамедонт
Лаамедонт ашукаў Геракла, адмовіўшыся заплаціць яму за выратаванне дачкі (ён абяцаў яму Гесіёну і коней ; па Гамеру, толькі коней ). У адплату Геракл захапіў Трою, забіўшы Лаамедонта і ўсіх яго сыноў з лука, пашкадаваўшы толькі Падарка (Прыяма). Паводле Дыядора, Геракл прыбыў пад Трою з 18 караблямі (паводле Гамера, з 6).
Паводле Псеўда-Апаладора, Прыям быў малодшым сынам Лаамедонта. Аднак у III песне «Іліяды» персанажы з тымі ж імёнамі: Ламп, Клітый, Гікетаон — выступаюць як сучаснікі Прыяма, такім чынам, Прыям апыняецца старэйшым сынам.
Хобіт, або Туды і назад
Па матывах «Хобіту» былі створаны сцэнічныя, тэле-, кіна- і радыёадаптацыі, настольныя і відэагульні.
Сюжэт
Пэўны час па дарозе да Ліхалесся ім дапамагае пярэварацень Беарн, аднак у цёмны лес яны ўваходзяць без яго поні і без Гэндальфа. У Ліхалессі Більба ўратоўвае гномаў ад гіганцкіх павукоў, а пасля з падзямелляў лясных эльфаў. На іхнім шляху да Адзінокай гары знаходзіцца горада пасярод возера, насельнікі якога бачаць у гномах выканаўцаў даўняга прароцтва пра знішчэнне Смога.
Навадворскі сельсавет (Мінскі раён)
Навадво́рскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Новы Двор.
Эліпсіс
Э́ліпсіс (ἔλλειψις — пропуск, недахоп) — стылістычная фігура, пропуск у паэтычнай фразе нейкага слова, якое лёгка ўзнаўляецца з кантэксту. Напрыклад:
Палярная сістэма каардынат
Камплексныя лікі
Кожны камплексны лік можа быць прадстаўлены пунктам на камплекснай плоскасці, і, адпаведна, гэты пункт можа вызначацца ў дэкартавых каардынатах (прамавугольная альбо дэкартавая форма), або ў палярных каардынатах (палярная форма). Камплексны лік z можа быць запісаны ў прамавугольнай форме як:
Паскубаўка
Ліквідаваны 29 снежня 2011 года.
Супшынка
Назва
Назва Супшынка адыменнага (антрапанімічнага) паходжання, ад балцка-літоўскага імені тыпу Supšys. Яно ўтворанае ад асновы Sup- і антрапанімічнага пашыральніка -š-.
Мовы Міжзем’я
Гласапейя
Толкін быў прафесійным філолагам, які спецыялізаваўся на старажытных германскіх мовах, асабліва на старажытнаанглійскай. Ён таксама цікавіўся і іншымі мовамі, якія выходзілі паза межы яго прафесійнай дзейнасці, меў асаблівую любоў да фінскай мовы. Ён апісваў знаходку ім кнігі па фінскай граматыцы як
Ва «Уладары пярсцёнкаў» Толкін выкарыстоўваў літаратурны прыём, які зводзіцца ў аб'яўленні напісанага тэксту перакладам з першапачатковай мовы Совал Фарэ на англійскую, ці вестран, як ён назваў яе. Гэты прыём перадачы выдуманай мовы рэальнай быў развіты і далей, так роханская мова (роднасная Совал Фарэ) была перадана старажытнаанглійскай, імёны і мова Дэйла ў «Хобіце» — старажытнаскандынаўскімі формамі, а імёны каралеўства Раваніён — готскай мовай; такім чынам, генетычная ўзаемасувязь выдуманых моў Толкіна была спраецыравана на сапраўдную гістарычную ўземасувязь германскіх моў. Больш за тое, для будовы паралеляў з кельцкімі элементамі ў Англіі Толкін выкарыстоўваў валійскія імёны для перадачы дунландскіх імёнаў хобітаў Баклэнда (напрыклад Мерыядок замест Калімак). Адзіным наступствам гэтага было тое, што «новыя» выдуманыя мовы мусілі быць прапрацаваны Толкінам да пэўнага ўзроўню дэталізацыі.
Хайніцы (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 81 населены пункт.
Этылендыямін
Шкоднае ўздзеянне
Этылендыямін таксічны. Раздражняе скуру, слізістыя абалонкі верхніх дыхальных шляхоў, пашкоджвае печань.
Тэлеф
Траянская вайна
Паводле Піндара, ён з-за гневу Дыяніса ўчапіўся за вінаградную лазу, і быў паранены Ахілам дзідай Хірона, але пазней вылечаны ім і паказаў грэкам марскі шлях супраць Троі. Паводле трагедыі, паранены Тэлеф прыйшоў у Мікены і выхапіў з калыскі Арэста, пагражаючы забіць яго, але ахейцы пагадзіліся яго вылечыць у адпаведнасці са сказаным Апалонам. У адкупленне раны Тэлефа Агамемнан прынёс ахвяру ў Дэльфах.
Аксенькавічы
Гісторыя
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецкімі войскамі. У вёсцы базіраваўся нямецкі апорны пункт, які быў разгромлены сумесна 121-м і 113-м партызанскімі палкамі.
Думарышкі 4
Думары́шкі 4 (, Думаришки 4) — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Плюскага сельсавета.
Партыя венгерскай кааліцыі
Партыя венгерскай кааліцыі (Strana maďarskej koalície, Magyar Koalíció Pártja) — правацэнтрысцкая палітычная партыя, якая прадстаўляе інтарэсы венграў Славакіі. Партыя была заснавана трыма невялікімі партыямі венгерскай меншасці ў 1998 годзе. Нагодай для стварэння адзінай партыі стала прыняцце закона, які забараняў фарміраванне кароткачасовых палітычных аб’яднанняў незадоўга да выбараў.
Верш
Верш (ὁ στίχος) — невялікі па аб'ёме, завершаны па думцы і форме лірычны або ліра-эпічны твор, напісаны вершаванай мовай. У вершы знаходзяць адлюстраванне з'явы і падзеі рознага характару (драматычныя, трагічныя, камічныя і г. д.), выяўляюцца адносіны аўтара да гэтых падзей. За шматвяковы перыяд існавання паэзія выпрацавала цэлую сістэму вершаваных жанраў (ода, эпіграма, сатыра, элегія і інш.). Багаты, разнастайны верш і па форме. Ён карыстаецца рознымі відамі рытму, гукавой арганізацыі, архітэктонікі, паэтычнага сінтаксісу, тропаў, валодае своеасаблівай інтанацыяй, кампазіцыйнымі сродкамі.
Сцібар са Сцібажыцаў
Біяграфія
Перад сваёй смерцю ён заснаваў калегіяльны капітул для аўгусцінцаў у Славакіі.
Дабрылавічы
Дабры́лавічы (, Добриловичи) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Паэзіязнаўства
Дысцыпліны паэзіязнаўства
Дапаможныя дысцыпліны:
Думарышкі 7
Думары́шкі 7 (, Думаришки 7) — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Плюскага сельсавета.
Рух за Францыю
Эканамічную праграму MPF можна ахарактарызаваць як «эканамічны патрыятызм». Ён заснаваны на ідэі пратэкцыянізму на еўрапейскім узроўні (на аснове тэорыі лаўрэата Нобелеўскай прэміі эканаміста Марыса Але), і на садзейнічанні развіццю прадпрымальніцтва і барацьбы з аўтсорсінгам. Прапануецца зніжэнне тарыфаў на 50 % і выдаленне 35-гадзіннага рабочага тыдня, для таго каб павялічыць пакупніцкую здольнасць. Філіп Вілье выказаўся за дэвальвацыю еўра з мэтай заахвочвання экспарту. Вілье хацеў бы змяніць пенсійную сістэму шляхам прапаганды лібералізацыі ўзросту выхаду на пенсію і ліквідацыі спецыяльных рэжымаў.
Анакруза
Анакру́за (ἡ ἀνάκρουσις — адштурхоўванне, крок назад) — ненаціскныя склады ў пачатку вершаванага радка перад першым метрычным націскам. У сілаба-танічным вершы ў залежнасці ад характару метра анакруза бывае нулявой (харэй, дактыль), аднаскладовай (амфібрахій) і двухскладовай (анапест). Анакруза ў вершы мае вялікае рытмічнае значэнне. Паколькі ўнутраная структура роднасных памераў (двухскладовых, з аднаго боку, і трохскладовых — з другога) аднолькавая, то яны адрозніваюцца па сутнасці толькі анакрузай. На гэтым засноўваецца існаванне радковых лагаэдаў — двухскладовых і тро'складовых памераў з раўнамерным чаргаваннем анакрузаў:
Славацкая нацыянальная партыя
Славацкая нацыянальная партыя (Slovenská národná strana — SNS) — нацыяналістычная партыя ў Славакіі, якая выступае ў абарону традыцыйных хрысціянскіх каштоўнасцей і нацыянальнай ідэнтычнасці славакаў, зарэгістраваная ў Міністэрстве ўнутраных спраў 7 сакавіка 1990 года.
Гісторыя
На парламенцкіх выбарах 2002 года СНП не здолела пераадолець пяціпрацэнтны бар’ер, а ў 2004 годзе не здолела правесці сваіх кандыдатаў на выбарах у Еўрапарламент. Аднак ужо на выбарах 2006 года СНП дамаглася значнага поспеху, атрымаўшы 11,73 % галасоў і 20 месцаў у парламенце. Акрамя таго, пасля выбараў СНП увайшла ў кааліцыю з левацэнтрысцкай партыяй Курс — сацыяльная дэмакратыя і Рухам за дэмакратычную Славакію.
Хшанставіцы (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 11 населеных пунктаў.
Аўген Бартуль
Біяграфія
Для дзеячаў БССР творчасць Бартуля была чужой. У 1932 годзе Алесь Салагуб у ЛіМе напісаў, што Бартуль, разам з Арсенневай, Ільяшэвічам і Машарам «актыўныя аружжаносцы беларускай контррэвалюцыі ў літаратуры, сьпявакі беларускай „Пагоні“ — сымбалю беларускай буржуазнай дзяржаўнасьці, рэакцыйныя пісакі, паборнікі рэакцый і папоўшчыны — актыўныя ворагі Совецкай Беларусі». Наконт верша Бартуля пра старую вёску Салагуб пісаў: «<…> так ные па старой вёсцы Бартуль — гэты абнаглелы нацыяналфашыст, які „левай“ і „рэвалюцыйнай“ фразыолёгіяй хоча здабыць сябе званьня пралетарскага поэты, каб з большым посьпехам „акалпачваць“, зацямняць сьвядомасьці працоўных»
Хынаў (гміна)
Хы́наў (Chynów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Груецкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хынаве. Плошча гміны складае 134,99 км². Станам на 2015 год у гміне Хынаў пражывалі 9800 чалавек, шчыльнасць — 72 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 56 салецтваў.
Заплюшчына
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Players Tour Championship 2013/2014 (снукер)
Players Tour Championship 2013/2014 — серыя снукерных турніраў, якія праходзілі з 6 чэрвеня 2013 года па 29 сакавіка 2014 года ў Еўропе і Кітаі. У гэтым сезоне турніры, якія праходзілі на тэрыторыі Еўропы, сфармавалі "Еўрапейскі тур", а турніры, якія праходзілі ў Кітаі, сфармавалі "Азіяцкі тур". 12 турніраў серыі мелі нізкарэйтынгавы статус, а апошні, Гранд-фінал PTC, быў рэйтынгавым турнірам.
Арэхаўскае (возера, Маларыцкі раён)
Арэ́хаўскае возера — возера ў Беларусі, якое размешчана ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці, у басейне ракі Маларыта, за 17 км на паўднёвы-захад ад горада Маларыта.
Метэарызм
Праявы
Пры немачы адзначаецца ўздуцце і буркатанне жывата. Хвароба суправаджаецца прыступамі болю (газавая коліка) перад выхадам газаў, млоснасцю, адрыжкай, непрыемным прысмакам у роце і зніжэннем апетыту.
Паўднёвааравійскае пісьмо
Паўднёвааравійскае пісьмо (муснад — المُسند) — старажытная пісьменнасць, ад якой пайшло сучаснае эфіопскае пісьмо.
Паўднёвааравійскае пісьмо канчаткова склалася да 500 годзе да н.э. і выкарыстоўвалася (уключаючы стара-паўночнаарабскія надпісы на адным з яго варыянтаў) аж да VII стагоддзя н.э., калі было замешчана арабскім алфавітам. У Эфіопіі з яго ўтварыўся алфавіт геэз, які, з дададзенымі ў наступныя стагоддзі дадатковымі сімваламі, выкарыстоўваецца для запісу амхарскай мовы, тыгрынья і тыгрэ, а таксама іншых моў — семіцкіх, кушыцкіх і ніла-сахарскіх.
Этрускі алфавіт
Адносіцца да італійскіх алфавітаў.
Гісторыя
Этрускія надпісы былі незразумелыя ўжо рымлянам, у якіх існавала прыказка «etruscum non legitur» («этрускае не чытаецца»). Усе пазнейшыя спробы прачытаць этрускія надпісы на аснове якога-небудзь з вядомых моў не мелі поспеху; пераважае пункт гледжання, паводле якой этруская мова не роднасная вядомым еўрапейскім мовам і з’яўляецца ізаляванай.
Цэліякія
Цэліякія — дыспепсія глютэну праз нястачу стрававальных ферментаў. Вымагае пажыццёвага выключэння з ежы аўса, жыта, пшаніцы, ячменя і вырабаў з гэтымі злакамі (булённыя кубікі, віскі, гарэлка, кансервы, карамель, кетчуп, кілбаса, крабавыя палачкі, маянез, мясныя і рыбныя паўфабрыкаты, паштэт, піва, растваральная кава, сасіскі, таматная паста і шакаладныя цукеркі з начынкай). Ускладненне хваробы выклікае знясіленне, страўнікава-кішачны крывацёк і развіццё ракавай пухліны, што ўяўляе смяротную пагрозу. Ад хваробы пакутуе каля 1 % насельніцтва Зямлі.
Праявы
Хвароба на пачатку суправаджаецца разладам стрававання, метэарызмам і болем у жываце. Затым дадаюцца слабасць, страта вагі, зніжэнне апетыту, раздражняльнасць, пагаршэнне памяці, боль у суставах, высып на скуры, запаленне дзяснаў і расколіны на вуснах.
Сапрыкі
У 1926—1927 гадах цэнтр Сапрыцкага сельсавета.
Дом друку (Мінск)
Гісторыя
Выдавецкі корпус быў здадзены 20 студзеня 1934 года. Ступень гатоўнасці вытворчага корпуса на 1 студзеня 1934 года. складала 38 %. Будаўніцтва Дома друку было завершана ў 1935 годзе. У чатырохпавярховым будынку месціліся друкарня, Белдзяржвыдат, Белпаліграфтрэст. У 1942 годзе тут быў набраны першы нумар падпольнай газеты «Звязда».
Крывасельцы (Браслаўскі раён)
Крывасе́льцы (, Кривосельцы) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Альгіняны
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.
Баяры (Гервяцкі сельсавет)
Баяры́ (, Бояры) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Лапіна (Браслаўскі раён)
Ла́піна (, Лапино) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Хевіз (возера)
Хевіз (Hévízi-tó) — возера на захадзе Венгрыі, у аднайменным горадзе, у пяці кіламетрах ад паўднёва-заходняга краю возера Балатан. Гэта найвялікшае тэрмальнае возера ў Еўропе: тэмпература вады дасягае тут 24° узімку і 36° улетку. Расход вады з'яўляецца вельмі моцным: возера абнаўляецца штодзень. У склад вады ўваходзяць натрый, калій, магній, кальцый, хларыд, брамід, фтарыд, сульфат, метаборная кіслата і іншыя хімічныя элементы, таму Хевіз з'яўляецца папулярным лячэбным курортам.
Гуры (Астравецкі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.
Дзірмуны
Дзірму́ны (, Дирмуны) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Масцішча 2
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Едаклані
Едакла́ні (, Едоклани) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Матрыцы Паўлі
Замест часам выкарыстоўваюць пазначэнне
Асноўныя суадносіны
Квадратныя дужкі азначаюць камутатар, фігурныя — антыкамутатар.
Ізабеліна (Астравецкі раён)
Ізабе́ліна (, Изабелино) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2138001—2139000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2138001—2139000)
Заліп’е (Бялыніцкі раён)
Ліквідаваны ў 2017 годзе.
Ліпнішкі (Астравецкі раён)
Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета, да 26 лютага 2013 года — уваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.
Загорнае (Клецкі раён)
Гісторыя
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нагорнаўскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 10 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Клецк, за 150 км ад Мінска, каля левага берага ракі Балванка. Каля вёскі на рацэ сажалка.
Алютэх
Гісторыя
У 2005 г. адчынілася даччынае ТАА «АлСтронг» (strong — трывалы) для ліцця пад высокім ціскам і палімернай афарбоўкі вырабаў з алюмінавых сплаваў. Таксама адчынілі новае замежнае прадстаўніцтва ў Расіі (Новасібірск). У 2007 г. адчыніліся яшчэ 6 гандлёвых прадстаўніцтваў у Расіі (Краснаярск, Ніжні Ноўгарад, Омск, Растоў-на-Доне, Стаўрапаль, Уфа) і 3 — ва Украіне (Адэса, Дняпро, Львоў). У 2008 г. стварылі даччынае ТАА «Алютэх Варотныя Сістэмы» (240 тыс. варотаў за год). Таксама адчынілі яшчэ 2 прадстаўніцтвы ў Расіі: Іркуцк (Сібірская федэральная акруга), Казань (Татарстан). У 2009 г. на галаўным прадпрыемстве пусцілі вытворчасць афарбаванай стужкі (25 тыс. т алюмінію, 70 тыс. т сталі за год). У 2010 г. адчынілі складское прадпрыемства ў Чэхіі (, Пльзенскі край, Багемія). 30 верасня 2013 г. «Алютэх» набыў нямецкага вытворцу секцыйных і рулённых варотаў «Гюнтэр-Тор» (Gunther Tore;, раён, зямля Рэйнланд-Пфальц), які меў збытавую сетку ў Аўстрыі, Германіі і Францыі.
Краснагор’е (Бялыніцкі раён)
Ліквідаваны ў 2017 годзе.
Навікі (Астравецкі раён)
Навікі́ (, Новики) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Праабражэнне Ісуса
Праабражэнне — адзін з цудаў Ісуса ў Евангеллях, унікальны сярод іншых, бо тычыўся ўласна Ісуса.
Усць-Ілімскае вадасховішча
Вадасховішча створана плацінай Усць-Ілімскай ГЭС. Запаўненне праходзіла ў 1974—1977 гг. Плошча вадасховішча 1873 км², аб’ём вады 59,4 км³, карысны аб’ём вады 2,74 км³. Даўжыня па рацэ Ангара 269 (302 )км, па рацэ Ілім — 299 км, найбольшая шырыня 12 км, даўжыня берагавой лініі 2500 км. Найбольшая глыбіня 100 м, сярэдняя — 32 м. Сезонныя ваганні ўзроўню вады 1,5 м.
Пасёлак Абаб’е
Пасёлак Аба́б’е (, Посёлок Абабье) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Карэла (племя)
У XII стагоддзі на землях карэлы ўсталёўваецца феадальны лад у складзе Абанежскай пяціны Наўгародскай рэспублікі.
Matricariinae
Matricariinae — падтрыба кветкавых раслін трыбы падсямейства  сямейства. Уключае пяць родаў.
Субялі
Субялі́ (, Субели) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Няправільная галактыка
У мінулым лічылася, што спадарожнікі Млечнага Шляху Вялікае і Малое Магеланавы воблакі адносяцца да няправільных галактык. Аднак пазней было выяўлена, што яны маюць спіральную структуру з барам. Таму гэтыя галактыкі былі перакваліфікаваныя ў SBm, чацвёрты тып спіральных галактык з барам.
Тракелі (Астравецкі раён)
Траке́лі (, Трокели) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Ценжкавіцы (гміна)
Ценжкаві́цы (Ciężkowice) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тарноўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ценжкавіцах. Плошча гміны складае 103,22 км². Станам на 2009 год у гміне Ценжкавіцы пражывалі 11305 чалавек, шчыльнасць — 109,5 чал./км².
Гонёндз
Гісторыя
У 1572 годзе Гонёндз уваходзіць у Кнышынскае староства. У 1573 годзе сойм зацвердзіў права і свабоды горада.
У 1807—1915 гадах Гонёндз уваходзіць у склад Расійскай Імперыі. У 1860 годзе парафія налічвала 5054 асобы. У 1864 годзе пачалося будаўніцтва капліцы Святога Фларыяна на ўзгорку, ў вёсцы старых могілак шпіталя. Станам на 1897 год Гонёндз налічвае 3402 жыхары.
У час Першай сусветнай вайны частка горада была разбурана, з-та таго, што па рацэ Бебжа праходзіла лінія фронту.
У 1945—1989 гадах горад уваходзіў у склад Польскай Народнай Рэспублікі. У 1955 годзе завершана аднаўленне касцёла. Станам на 30 снежня 1995 года насельніцтва горада складала 1907 жыхароў.
Андрэй Яўгенавіч Клімаў
Палітычная дзейнасць
11 лютага 1998 года быў арыштаваны і абвінавачаны па двух крымінальных артыкулах: 91 ч. 4 КК РБ — «крадзеж у асабліва буйных памерах» і 151 ч. 2 КК РБ — «парушэнне парадку ажыццяўлення прадпрымальніцкай дзейнасці, учыненае па папярэдняй змове».
Бібліяграфія
Аўтар кніг «Той самы Клімаў» (2003), «Прогулки с вампиром» (2004), «Пакаяньне рэвалюцыянэра» (2005), «Минск-2016», «Тени», «Я сделал свой выбор», «Очевидные истины», «Восстание 2005».
Зіновій Якаўлевіч Дворкін
Зіновій Якаўлевіч Дворкін (Зиновий Яковлевич Дворкин;,  — , ) — савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант інжынерна-тэхнічнай службы (1962).
Біяграфія
Скончыў архітэктурна-будаўнічы інстытут (1930), працаваў інжынерам на розных будоўлях. У Чырвонай Арміі з 1941 года. Камандаваў будаўнічымі часцямі і злучэннямі. З 1943 года — начальнік ваенна-будаўнічага ўпраўлення Ленінградскага фронту. Пасля вайны — памочнік камандуючага войскамі Беларускай ваеннай акругі па будаўніцтве. З 1963 года ў адстаўцы.
Анапаль
Ана́паль (, Анаполь) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Плітнікі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Слабодка Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Асноўны
Асно́ўны (, Основный) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебядзянкаўскага сельсавета.
Бабраўнікі (вёска)
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Гозскага сельсавета, да 26 снежня 1962 года — у склад Чэхскага сельсавета.
W- і Z-базоны
W-часціца названа па першай літары назвы ўзаемадзення — слабае (Weak) узаемадзеянне. Z-часціца атрымала такое імя, бо Z-базон мае нулявы (Zero) электрычны зарад.
Маршальцы
Гісторыя
Пераўтварэнні ў паўседзённым жыцці ў пасляваенны час садзейнічалі заняпаду традыцыйнай улады правадыроў і вылучэнню інтэлектуальнай эліты, залежнай ад ЗША. Але ў палітычных дыскусіях з іншымі мікранезійскімі палітыкамі падапечнай тэрыторыі маршальскія інтэлектуалы былі вымушаны сцвярджаць сваю культурную асаблівасць на аснове гістарычнай памяці аб уладзе іраідж, таму фармальна яна працягвала існаваць. У 1973 г. прадстаўнікі Маршалавых Астравоў спынілі працу ў Кангрэсе Мікранезіі. У 1979 г. была зацверджана асобная Канстытуцыя Маршалавых Астравоў. Яна мела выразны дэмакратычны аб'яднальны характар, але адлюстроўвала прагу маршальцаў да захавання ўмоўных традыцыйных інстытутаў кіравання. Першы Прэзідэнт Маршалавых Астравоў, Амата Кабуа, паходзіў з высакароднай сям'і.
Барок (Бялыніцкі раён)
Баро́к (, Борок) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебядзянкаўскага сельсавета.
Бабраўнікі (хутар, Варнянскі сельсавет)
Да 27 сакавіка 1959 года хутар уваходзіў у склад Гозскага сельсавета, пасля — у склад Гервяцкага сельсавета.
Сяргей Барысавіч Вярхоўскі
Біяграфія
Жыў і вучыўся ў мясцовай школе, вельмі хацеў стаць мараком. У 1927 годзе, паехаўшы ў Ленінград, паступіў у Вышэйшае ваенна-марское вучылішча імя М. В. Фрунзе, якое скончыў ў 1931 годзе, пасля курсы каманднага складу пры Вучэбным атрадзе падводнага плавання (1932).
У 1953 г. выйшаў у адстаўку.
Журавіны звычайныя
Сістэматыка
Цяпер звычайна гэты таксон разглядаецца альбо як адзін з двух падродаў роду Ягаднік (Vaccinium subgen. Oxycoccus), альбо як адна з больш чым трыццаці секцый гэтага ж роду (Vaccinium sect. Oxycoccus). У рускамоўнай літаратуры таксон Oxycoccus дагэтуль нярэдка разглядаецца як самастойны род.
Паўночнае Прыладажжа
Геаграфія
Размяшчэнне Паўночнага Прыладажжа на паўднёва-заходнім ускрайку Балтыйскага шчыта вызначае наяўнасць у ландшафце скальных выхадаў розных парод (галоўным чынам гранітаў), так званых барановых ілбоў. Перасечанасць мясцовасці, аднак, не вельмі вялікая, самы высокі пункт рэгіёна — гара Пётсёвара на поўнач ад Сортавалы вышынёй усяго 187 метраў. Лес характэрны для пояса паўднёвай тайгі, галоўным чынам прадстаўлены іглічныя пароды: хвоя, елка. Поўдзень рэгіёна ўяўляе працяглы бераг аднаго з самых вялікіх прэснаводных азёр свету, зрэзаны залівамі і астравамі, гэта так званыя Ладажскія шхеры, унікальныя сваімі ландшафтамі, раслінным і жывёльным светам. Наяўнасць невялікіх, але рэзкіх перападаў вышынь, утварае на тэрыторыі Прыладажжа вялікую колькасць вадаспадаў на рэках і ручаях. Адны з самых вядомых вадаспадаў — Рускеальскія на рацэ Тохмаякі, дзе здымаўся фільм «А світанкі тут ціхія».
Свілямесце
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Сцынтыляцыйны лічыльнік
Сцынтыляцыйны лічыльнік — дэтэктар радыеактыўнага выпраменьвання, прынцып дзеяння якога заснаваны на люмінесцэнцыі.
Вазраждзенне (Бялыніцкі раён)
Вазраждзе́нне (, Возрожденье) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебядзянкаўскага сельсавета.
Соміна (Браслаўскі раён)
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Підгайці
Размешчаны на скрыжаванні шашэйных дарог: Т 0903 (Галіч — Тэрэбоўля — Сатаніў) і Т 2004 (Бэрэжаны — Манастырыска).
Віртуальная часціца
Фізічны сэнс
Часам, у мэтах нагляднасці, канцэпцыю «віртуальных часціц» тлумачаць інакш. А іменна, кажуць, што ў працэсе ўзаемадзеяння закон захавання энергіі выконваецца не строга, а з некаторай хібнасцю. Гэта не супярэчыць квантавай механіцы: згодна з суадносінамі неазначальнасцей, падзея, якая доўжыцца канечны прамежак часу, не дазваляе зафіксаваць энергію з дакладнасцю вышэй за некаторую граніцу. Груба кажучы, прамежкавыя часціцы «пазычаюць энергію» на некаторы невялікі час. У гэтым выпадку ў працэсе ўзаемадзеяння могуць нараджацца і знікаць звычайныя часціцы, толькі з невялікім парушэннем закона захавання энергіі.
Вада (Астравецкі раён)
Ва́да (, Вада) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Чарнэ (гміна)
Ча́рнэ (Czarne) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Члухоўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Чарнэ. Плошча гміны складае 234,9 км². Станам на 2004 год у гміне Чарнэ пражывалі 9355 чалавек, шчыльнасць — 39,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Павел Аляксеевіч Трайнін
Пасляваенная дзейнасць
У 1950-1956 гг.— начальнік кафедры аператыўнага мастацтва ВМА.
Кандэла
Прыклады
Сіла святла, выпрамененая свечкай, прыкладна роўная адной кандэле (candela — свечка), таму раней гэтая адзінка вымярэння звалася «свечкай», цяпер гэтая назва з'яўляецца састарэлай і не выкарыстоўваецца.
Чарноцін (гміна, Лодзьскае ваяводства)
Чарно́цін (Czarnocin) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пятркоўскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Чарноціне. Плошча гміны складае 71,79 км². Станам на 2007 год у гміне Чарноцін пражывалі 4051 чалавек, шчыльнасць — 56 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Георгій Мікітавіч Халасцякоў
Біяграфія
З жніўня 1919 г. прымаў удзел у Грамадзянскай вайне, ваяваў у частках ЧАП на Заходнім фронце. Член РКП(б) з 1920. У 1920 паранены, трапляе ў польскі палон, дзе правёў амаль год. Пасля вяртання з палону працаваў на розных некваліфікаваных вытворчасцях.
Лазавік
Апісанне
Лічыцца, што Лазавік гіне, калі ягоныя балоты асушваюць. Сваёй пугай Лазавік ганяе па лазе дробных, шкодных і шумных Лознікаў.
Максвел (адзінка вымярэння)
У аднародным магнітным поле з індукцыяй 1 гаус магнітны паток у 1 максвел праходзіць праз плоскі контур плошчай 1 см², размешчаны перпендыкулярна вектару індукцыі.
Рудня (Лебядзянкаўскі сельсавет)
Ру́дня (, Рудня) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебядзянкаўскага сельсавета.
Багнік
Апісанне
Знешне багнік яшчэ бруднейшы, чым балотнік і гэтак жа баіцца асушэння. Аднак яго не пужаюць маразы: багна рэдка замярзае, бо абаграваецца цёплым подыхам багніка. Мацней за ўсё багніка палохае, калі людзі вычэрпваюць ваду з багны дзеля здабычы торфу, альбо калі гараць тарфянікі. Тады багнік пакутуе і ледзь дажывае да новага часу, калі яго багна зноў напаўняецца вадой з-за дажджоў.
Шамялі
Шамялі́ (, Шемели) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Патрыятычная партыя (Рэч Паспалітая)
Ход рэформаў і поспехі
Кузня была сярод самых актыўных і прыкметных груп у руху рэформатараў і дзейнічалі як палітычныя агітатары партыі. Прапановы Кузні былі вельмі вытанчаныя. "Палітычны Закон" Калантая, які уключаў прапанову аб новай канстытуцыі, стаў галоўнай крыніцай натхнення для абмяркоўваемай новай канстытуцыі.
Магнітны паток
Тэарэма Гаўса для магнітнай індукцыі
У адпаведнасці з тэарэмай Гаўса для магнітнай індукцыі паток вектара магнітнай індукцыі (B) праз любую замкнёную паверхню S роўны нулю:
Квантаванне магнітнага патоку
Значэння магнітнага патоку Φ, які праходзіць праз неаднасвязны звышправаднік (напрыклад, звышправоднае кальцо), дыскрэтныя і кратныя кванту патоку:
Свяцілавічы (Бялыніцкі раён)
Свяці́лавічы (, Светиловичи) — аграгарадок у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебядзянкаўскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года Свяцілавічы ўваходзілі ў склад Трылесінскага сельсавета.
Еўрапейскі савет
Хоць Еўрапейскі савет не мае заканадаўчай улады, ён з’яўляецца стратэгічным (і крызісным) органам, які забяспечвае Саюз агульнымі палітычнымі напрамкамі і прыярытэтамі і дзейнічае як калектыўнае старшынства. Еўрапейская камісія застаецца адзіным ініцыятарам заканадаўства, але Еўрапейскі савет здольны даць імпульс для кіраўніцтва заканадаўчай Палітыкай.
Гісторыя стварэння
Саміты былі фармалізаваны толькі ў перыяд паміж 1974 і 1988 гадамі. На снежаньскім саміце ў Парыжы ў 1974 годзе па прапанове тагачаснага прэзідэнта Францыі Валеры Жыскара д’эстэна было вырашана, што пасля «крызісу пустых крэслаў» і эканамічных праблем неабходны больш высокі палітычны ўклад.[8] першы Еўрапейскі савет, як стала вядома, адбыўся ў Дубліне 10 і 11 сакавіка 1975 года падчас першага старшынства Ірландыі ў Савеце Міністраў. У 1987 годзе яна была ўпершыню ўключана ў дагаворы (адзіны еўрапейскі акт) і ўпершыню атрымала пэўную ролю ў Маастрыхцкім дагаворы. Спачатку патрабавалася не менш двух пасяджэнняў у год, у выніку чаго ў перыяд 1975—1995 гадоў праводзілася ў сярэднім тры пасяджэнні ў год. Пачынаючы з 1996 года колькасць нарад павінна было складаць не менш за чатыры ў год. За апошні перыяд 2008—2014 гадоў гэты мінімум быў значна перавышаны-у сярэднім праводзілася сем нарад у год. Месца знаходжання Савета было афіцыйна аформлена ў 2002 годзе, грунтуючыся ў Бруселі. Існуюць тры тыпу еўрапейскіх саветаў: неафіцыйныя, планавыя і надзвычайныя. Хоць неафіцыйныя пасяджэння таксама запланаваны на 1½ года наперад, яны адрозніваюцца ад запланаваных звычайных пасяджэнняў тым, што не сканчаюцца афіцыйнымі высновамі Савета, а сканчаюцца больш шырокімі палітычнымі заявамі па некаторых важных палітычных пытаннях. Пазачарговыя пасяджэння заўсёды сканчаюцца афіцыйнымі высновамі Савета, але адрозніваюцца ад запланаваных пасяджэнняў тым, што яны не плануюцца больш чым на год наперад, як, напрыклад, у 2001 годзе, калі Еўрапейскі Савет сабраўся, каб узначаліць рэакцыю Еўрапейскага Саюза на напады 11 верасня.
Прэзідэнт
Старшыня Еўрапейскага савета абіраецца Еўрапейскім Саветам кваліфікаваным большасцю галасоў на адзін раз аднаўляльны тэрмін у два з паловай гады.п Прэзідэнт павінен даваць справаздачу перад Еўрапейскім парламентам пасля кожнага пасяджэння Еўрапейскага Савета.
Хімічная кінетыка
Хімі́чная кінетыка, кінетыка хімічных рэакцый — раздзел фізічнай хіміі, які вывучае заканамернасці працякання хімічных рэакцый у часе, залежнасці гэтых заканамернасцей ад вонкавых умоў, а таксама механізмы хімічных пераўтварэнняў.
Лазавыя (Варнянскі сельсавет)
Лазавы́я (, Лозовые) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Ячменішкі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Закон Стэфана — Больцмана
Агульную магутнасць святла, што выпраменьваецца цеплавым аб'ектам з плошчай паверхні S (у м²), можна знайсці наступным чынам:
Святаслаў (Логін)
Біяграфія
Нарадзіўся 26 лістапада 1964 года ў Чарнігаве ў сям’і інжанераў Вячаслава і Людмілы (Сіз). Род паходзіць з Наваградчыны, дзед Андрэй Логін і яго брат Язэп Логін (растраляны ў 1930-я гады) былі беларускімі фалькларыстамі. Дзед па лініі маці — Даніла Сіз у 1930-я гады скончыў Гомельскі чыгуначны тэхнікум.
Bryoerythrophyllum caledonicum
Арэал
Bryoerythrophyllum caledonicum — эндэмік Шатландыі.
Потыевыя
Сістэматыка
Некаторыя сямействы парадку:
Вялікая Машчаніца
Вялі́кая Машчані́ца (, Великая Мощаница) — аграгарадок у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Машчаніцкага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 8 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Бялынічы, за 52 км ад Магілёва, за 32 км ад чыгуначнай станцыі Друць, каля правага берага ракі Друць. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога (Мінск—Магілёў).
Баранавіцкае аддзяленне Беларускай чыгункі
Гісторыя
У 1939 годзе пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР у адпаведнасці з загадам НКШЗ № 229/Ц ад 2 снежня 1939 г. былі ўтвораны Беластоцкая чыгунка з месцазнаходжаннем кіравання ў Вільні (начальнік Бадуноў П. Ф.) і Брэст-Літоўская з кіраваннем ў Баранавічах (начальнік Бурыкін І. В.). Гэтым жа загадам арганізаваны восем аддзяленняў: Баранавіцкае, Брэст-Літоўскае і Лунінецкае на Брэст-Літоўскай чыгунцы і Беластоцкае, Ваўкавыскае, Гродзенскае, Лідскае і Маладзечанскае на Беластоцкай чыгунцы. Будаўніцтва мірнага жыцця было перапынена 22 чэрвеня 1941 г. нападам фашысцкай Германіі. 8 ліпеня 1944 года вызваленыя Баранавічы, 9 ліпеня — Ліда, 10 ліпеня — Лунінец, 14 ліпеня — Ваўкавыск, 16 ліпеня — Гродна. Па меры вызвалення тэрыторыі ад ворага ішло аднаўленне чыгуначных ліній і вузлоў. 9 ліпеня 1944 года па загадзе Народнага Камісара шляхоў зносін у г. Баранавічы прыбыла аператыўная група спецыялістаў—чыгуначнікаў на чале з начальнікам Брэст-Літоўскай чыгункі Г. І. Перцавым і начальнікам Баранавіцкага аддзялення Д. П. Карасцялёвым.
Ту Юю
Ту Юю (нар. года) — кітайская вучоная-фармаколаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па медыцыне і фізіялогіі (2015)
Мяшляны
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Гозскага сельсавета, да 17 лістапада 1986 года — у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Аржавенік
Аржавенік, або аржаваннік, аржавень — у беларускай міфалогіі від балотных нячысцікаў.
Апісанне
Насяляў аржавень — балота з іржавымі плямамі на паверхні ад растворанай у ім жалезнай руды. Нават узімку аржавень не можа схаваць свайго жытла — бура-жоўтыя плямы з-пад снегу і лёду выдаюць знаходжанне. Уяўляўся брудна-рудым, з надзвычайна тоўстым жыватом, з тонкімі, як сцябліна, нагамі, увесь пакрыты іржавымі прыліпамі. Часам здабычай аржавеня можа стаць рэдкая жывёла, якая трапіла ў яго балота, або начны п’яніца, які заблукаў. Аржавенік спакайнейшы за сваіх братоў — багніка і балотніка. Яго не трывожаць людзі, бо глеба на такіх балотах не ўрадлівая, летам аржавень не перасыхае, таму нячысцік жыве бестурботна, абрастае ліпучымі слаямі, падтрымлівае каламуць у аржавені.
Буцеўцы
Бу́цеўцы (, Бутевцы) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабодкаўскага сельсавета.
Аляксей Паўлавіч Федчанка
Памяць
У гонар А. П. Федчанкі названы ледавік на Паміры, астэроід 3195 і род вос Fedtschenkia.
Другі пераходны перыяд (Егіпет)
Каля 1650 да н.э. краіна трапіла ў залежнасць ад семіцкіх плямён гіксосаў, якія заснавалі сталіцу ва ўсходняй частцы дэльты Ніла (Аварыс) і панавалі як XV і XVI дынастыі.
У сярэдзіне 16 ст. да н.э. фіванскія ўладары перамаглі гіксосаў і зноў аб'ядналі краіну.
Белая Баба
Апісанне
З’яўлялася да людзей, прадказваючы хуткую смерць, ці нават у сам момант развітання з жыццём. Лічылася маткаю грахоў, таму жыве ў Пекле, і адтуль яе пасылае па людскія душы галоўны дэман — Люцыпар. Паводле іншых крыніц, Белую Бабу накіроўвае да людзей сам Бог.
У іншых мясцінах яе ўяўлялі бледнай схуднелай жанчынай, загорнутай у белы саван ці ў адзенне, падобнае да шлюбнага. Паўстае перад чалавекам нечакана, слупам вырастаючы з зямлі, і адкідвае вэлюм, за якім адкрываецца твар жанчыны-нябожчыка з заплюшчанымі вачыма. Чалавеку гэтая сустрэча прадказвае хуткую смерць.
Linkin Park
2009-2014
У 2010 годзе быў выпушчаны чацвёрты студыйны альбом «A Thousand suns».
Склад
Былыя ўдзельнікі:
Спеў
Спеў ужываецца не толькі ў солавым, але і ў сумесным выкананні (дуэт, трыа, квартэт, квінтэт, хор, ансамбль). Спеў выйграе ў музыцы меладычнай, якая дае магчымасць спеваку перадаваць музычны матэрыял вольна, не робячы над голасам занадта вялікіх высілкаў, не стамляючы яго прыёмамі, неўласцівымі яго натуры. Музыка для спеву не павінна насіць у сабе характару інструментальнага, гэта значыць не павінна заключаць у сабе прыёмаў, больш прыдатных да інструмента, чым да голасу.
Дамніца (гміна)
Дамні́ца (Damnica) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Слупскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дамніцы. Плошча гміны складае 167,81 км². Станам на 2010 год у гміне Дамніца пражывалі 6357 чалавек, шчыльнасць — 37,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 18 салецтваў.
Дарлова (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 45 населеных пунктаў.
Дэбжна (гміна)
Дэ́бжна (Debrzno) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Члухоўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дэбжне. Плошча гміны складае 224,17 км². Станам на 2004 год у гміне Дэбжна пражывалі 9307 чалавек, шчыльнасць — 41,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Свята-Пакроўская царква (Турэц)
Архітэктура
Пабудавана ў 1888 годзе з бутавага каменю і цэглы. У плане ўяўляе сабой традыцыйную чатырохчасткавую схему (званіца, трапезная, асноўны трохнефны аб’ём у выглядзе крыжа і апсіда). У архітэктуры храма выкарыстаны элементы і формы старажытна-рускай архітэктуры: вісячыя падвойныя аркі на парталах прытвораў, ліштвы акон, трохлопасцевыя какошнікі на фасадах, пяцікупальная кампазіцыя асноўнага аб’ёму, цыбулепадобныя рабрыстыя купалы на васьмігранных барабанах галоўнага аб’ёму і на двух’яруснай званіцы. Спалучэнне прыроднага каменю і атынкаваных белых дэталей дэкору ўзбагачае архітэктурна-мастацкія якасці помніка.
Позні перыяд (Егіпет)
Выкарыстаўшы канфлікты паміж асірыйскімі і кушыцкімі заваёўнікамі, уладары Саіса Неха І і Псаметых І захапілі ўладу ў краіне.
Верхнядзвінскі гісторыка-краязнаўчы музей
Гісторыя
Музей месціцца ў самым цэнтры горада ў гістарычным будынку канца XIX стагоддзя ў стылі мадэрн, які быў перададзены музею і пераабсталяваны пад музейныя функцыі пасля капітальнага рамонту у 2015 гг. Да рэвалюцыі 1917 г. у будынку будучага музея пражываў разам з роднымі вядомамы па ўсёй Еўропе майстар абутку яўрэйскага паходжання. Там жа знаходзілася і ягоная майстэрня, прадукцыя з якой прадавалася ў многія краіны Еўропы. Да 2012 г. у памяшканні музея дзейнічаў суд горада Верхнядзвінска і Верхнядзвінскага раёна, калі будынак быў перададзены аддзелу культуры райвыканкама пад музей. 9 мая 2015 г. музей запрацаваў у тэставым рэжыме, а 1 верасня 2015 г. пачаў прымаць усіх жадаючых.
Бахані
Каля вёскі працякае рака Малуша.
Зарэчча (Браслаўскі раён)
Геаграфія
Вёска знаходзіцца каля паўночнага берага возера Войса.
Бабраўнікі (Гервяцкі сельсавет)
Бабраўні́кі (, Бобровники) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Бязданы
Бязда́ны (, Безданы) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Паўночная вайна (1655—1660)
Міжнародная сітуацыя і прычыны вайны
Падзеі, якія разгортваліся ва Усходняй Еўропе, не маглі пакінуць убаку Брандэнбургскага курфюрста Фрыдрыха Вільгельма I. У пачатку 1655 года ўзмацнілася актыўнасць розных колаў польска-літоўскай знаці па пошуку «абароны» ў замежных кіраўнікоў. У 1655 годзе магнаты і шляхта Вялікай Польшчы звярнуліся па абарону да брандэнбургскага курфюрста, а брандэнбургскі агент у Варшаве паведамляў, што прымас і шэраг сенатараў гатовыя бачыць курфюрста на польскім троне.
Станіслаў Ляшковіч
Вучыўся ў вышэйшай школе марскога гандлю ў Сопаце. Закончыў вышэйшую школу гандлю ў Варшаве. 40 гадоў працаваў у Міністэрстве міжнароднага гандлю ў Варшаве і за мяжой (Швейцарыя, Аўстрыя, ФРГ). Займаўся выкладчыцкай дзейнасцю. Быў членам савета Варшаўскай гандлёвай палаты, член рады фонду «Палонія».
Беластоцкі драматычны тэатр
У рэпертуары п'есы Ф. Шылера, У. Шэкспіра, Мальера, К. Гальдоні, Ю. Тувіма, В. Багуслаўскага, А. Міцкевіча, С. Выспянскага, С. Мрожака, Б. Шэфера, Т. Ружэвіча, В. Гамбровіча. Тэатр гастраліруе і за мяжой. У 1991 і 1992 браў удзел y Міжнародным фестывалі «Балтыйская тэатральная вясна» ў Гродне, y лістападзе 1992 y «Фестывалі сяброў» y Мінску, дзе паказаны спеклаклі «Тэрмінатар» П. Хандке, «Эмігранты» С. Мрожака (галоўныя ролі ў абодвух выканаў акцёр Нацыянальнага тэатра імя Я.Купалы У. Кін-Камінскі), «Запіскі афіцэра Чырвонай Арміі» С. Пясецкага, «3 нагоды мокрага снегу» паводле «Запісак з падполля» Ф. Дастаеўскага (рэжысёр — мастацкі кіраўнік тэатра імя Я.Купалы В. Раеўскі, сцэнаграфія народнага мастака Беларусі Б. Герлавана). У 1993 годзе Раеўскі паставіў y тэатры спектакль «Рэвізор» М. Гогаля, дзе разам з польскімі ігралі акцёры тэатра імя Я. Купалы Ю. Авяр'янаў і У. Кін-Камінскі.
Кампіляцыя (літаратура)
Літаратура
Компиляция (литература)
Монас Ісакавіч Манасзон
Творчасць
Удзельнічаў у выставах з 1927 года. Працаваў у гістарычным жанры («Уступленне Чырвонай арміі ў Мінск 11 ліпеня 1920 г.», «Максім Багдановіч і Змітрок Бядуля ў 1916 годзе у Мінску» і інш.), пейзажы (серыя гуашаў «Старое Койданава», 1930) і бытавым жанры. Тэме Вялікай Айчыннай вайны прысвечаны карціны: «Клятва танкістаў», «Вяртанне», трыпціх «Не забудзем, не даруем!».
Замак (востраў, возера Дрысвяты)
Гісторыя
Археалагічныя раскопкі пачаліся ў 1955 г. Археолагі знайшлі шмат вырабаў з жалеза, бронзы, косці, кераміку, прасліца з кірылічным надпісам, рэшткі ювелірнай майстэрні.
Матрыца Адамара
Недаказаная гіпотэза Адамара сцвярджае, што матрыца Адамара парадку 4k існуе для кожнага натуральнага k.
Industrial Records
Гісторыя
Адпавядаючы ідэалогіі Пі-Орыджа, палітыка лэйблу была наўмысна правакацыйнай. З роспускам Throbbing Gristle у 1981 і абвешчаным сканчэннем эпохі індастрыялу Industrial Records замарозіў дзейнасць на 20 год, а раней выпусканыя на ім матар'ялы перайшлі да Mute Records. Аднак у 2002 годзе, разам з адраджэннем Throbbing Gristle, Пі-Орыдж аднавіў дзейнасць лэйблу.
Лісоўчыкі
У Трыццацігадовай вайне
7 мая 1621 года імператар, саступіўшы шматлікім скаргам насельніцтва на рабаванні лісоўчыкаў, сплаціў тым жалаванне і вызваліў ад службы. Некаторыя лісоўчыкі вярнуліся ў Рэч Паспалітую, астатнія паступілі на службу да баварскага курфюрста Максімільяна I. У 1622 годзе яны прынялі ўдзел у паходзе на Рэйн супраць курфюрста Пфальца Фрыдрыха V. Іх камандуючым быў князь Зыгмунт Караль Радзівіл.
У вайне са Швецыяй
Былі асуджаныя сэймавымі рэзалюцыямі і распушчаныя каля 1635 года.
Тактыка і стратэгія
Лісоўчыкі спецыялізаваліся ў набегах на варожую тэрыторыю, таму пры перамяшчэннях не ўжывалі ані павозак, ані абозаў: жывіліся тым, што здабывалі самі. Падчас маршу мелі толькі коняў, што дазваляла дасягнуць высокай мабільнасці перамяшчэння: у дзень маглі пераадольваць да 150 км. Каб захаваць у тайне свае перамяшчэнні, лісоўчыкі не спыняліся ні перад якімі спосабамі: так, забівалі кожнага сустрэтага на ўласным шляху чалавека. Забівалі ўласных таварышаў, якія праз хваробы або раны не моглі паспець за тэмпам хады.
Для пераправаў лісоўчыкі абіралі толькі невядомыя мясціны. Перапраўляліся заўжды плыўцом, трымаючыся за конскі хвост; толькі зняты багаж перавозілі складзеным спешна плотам, або «паромам».
Лаканаўшчына
Лака́наўшчына (, Лакановщина) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабодкаўскага сельсавета.
Andreaea frigida
Арэал
Самыя раннія запісы пра знаходжанне гэтага віду моху ў Вялікабрытаніі датуюцца 1854 годам (хоць фармальна від быў уключаны ў брыяфлору Вялікабрытаніі толькі ў 1988 годзе), від класіфікуецца як «уразлівы». Самую вялікую пагрозу для яго далейшага існавання ўяўляе глабальнае пацяпленне.
Гелюны
Гелю́ны (, Гелюны) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Арэхаўскі мох
Арэхаўскі мох — балота ў Беларусі, у Пухавіцкім і Уздзенскім раёнах Мінскай вобласці. У вадазборы рэк Шаць і Асачанка (прытокі Пцічы). Пераважна нізіннага (49%) і вярховага (46%) тыпаў. Плошча 7,7 тыс. га, у межах прамысловага пакладу 6 тыс. га. Магутнасць торфу да 10,5 м, сярэдняя 3,1 м. Першапачатковыя запасы 32,1 млн. т. На балоце ёсць невялікія азёры, на усходзе прымыкае Сяргееўскае возера. Торф ускраінных участкаў прыдатны на подсціл сельска-гаспадарчай жывёле. На плошчы 1,5 тыс. га у торфе павышаная колькасць бітуму. Участкі, на якіх торф выпрацаваны, выкарыстоўваюцца як сенажаці. Трапляюцца сухадольныя лугі агульнай пл. 0,6 тыс. га, хваёвы лес.
Пскова-Пячорскі манастыр
Свята-Успенскі Пскова-Пячорскі манастыр — мужчынскі манастыр у г. Пячоры Пскоўскай вобласці Расіі.
Гродзі (Астравецкі раён)
Гро́дзі (, Гроди) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Манастыр (Браслаўскі раён)
Манасты́р (, Монастырь) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабодкаўскага сельсавета. Назва вёскі паходзіць ад аднайменнага вострава, што месціцца ў 325 м на поўнач на возеры Неспіш.
Маскавічы
Ма́скавічы (, Масковичи) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабодкаўскага сельсавета.
Каліноўка
Гісторыя
У 1624 годзе сяло Царковішча ў складзе фундуша нададзена Бялыніцкаму кляштару кармелітаў.
Астравы Дулебы
Астравы-Дулебы, 3алазы — балота ў Беларусі, у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці, Бялыніцкім і Клічаўскім раёнах Магілёўскай вобласці, у вадазборы рэк Дулебка і Даўжанка. Пераважна вярховага (80%) тылу. Плошча 5 тыс. га, у межах прамысловага пакладу 3,7 тыс. га. Глыбіня торфу да 6,8 м. Балота ў натуральным стане, пераважна пад хваёвым лесам, часткова выкарыстоўваецца пад сенажаць.
Родас піяна
Яго прататып быў створаны падчас Другой сусветнай вайны маладым аматарам-вынаходнікам Гаральдам Родасам (Harold Rhodes), прафесійны выпуск пачаўся ў 1950-х гадах і працягваўся да 1983 года, калі Родас на рынку не пацясніў лічбавы-сінтэзатар Yamaha. Але на пачатку 2000-х гадоў вытворчасць электра-піяна аднавілася.
Фендэр-Родас
У 1959 годзе Гаральд, з умоваю што застанецца вядучым інжынерам, прадае сваю кампанію вытворцу і вынаходніку электрагітар Леа Фендэру.
Зяленка
Зяле́нка (, Зеленка) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Мазкі (Бялыніцкі раён)
Ма́зкі (, Мазки) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяхцінскага сельсавета.
Малінаўка (Цяхцінскі сельсавет)
Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Запольскага сельсавета.
Монеўка
Мо́неўка (, Моневка) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяхцінскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Машчаніцкага сельсавета, да 15 студзеня 1965 года — у склад Запольскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2141001—2142000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2141001—2142000)
Прэмія Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі
Гуманітарныя навукі
Манаграфіі: Артыкулы:
Паліўнікі
Палі́ўнікі (, Поливники) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяхцінскага сельсавета.
Малыя Яцыны
Малы́я Яцы́ны (, Малые Яцыны) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гервяцкага сельсавета.
Аляксандр Васілевіч Пашкевіч
Біяграфія
З 2018 года намеснік галоўнага рэдактара навукова-папулярнага часопіса «Наша гісторыя». У час прэзідэнцкіх выбараў, і пратэстаў адразу па іх заканчэнні, быў затрыманы 9 жніўня 2020 года і ўтрымліваўся некалькі дзён у ізалятары.
Плябанцы (Браслаўскі раён)
Пляба́нцы (, Плебанцы) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабодкаўскага сельсавета.
Ларыса Рыгораўна Цітарэнка
Аўтар і сааўтар больш за 400 навуковых прац, апублікаваных на васьмі мовах, у т.л. шэрагу манаграфій, каля дзесятка падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў па са­цыялогіі. Мае адзін з самых высокіх рэйтынгаў цытавання сярод беларускіх грамадазнаўцаў.
Рацюны
Рацю́ны (, Ратюны) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабодкаўскага сельсавета.
Цяхцін
Аграгарадок знаходзіцца за 20 км у напрамку на поўдзень ад Бялынічаў, за 60 км ад Магілёва, каля правага берага ракі Друць. Праз Цяхцін пралягае аўтамабільная дарога.
Гісторыя
У 1624 годзе ў складзе фундуша нададзены Бялыніцкаму кляштару кармелітаў.
Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Запольскага сельсавета.