cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тэалогія вызвалення
Узнікненне і распаўсюджванне
Тэалогія вызвалення з’явілася ў Лацінскай Амерыцы ў цалкам пэўны гістарычны момант. На працягу стагоддзяў Лацінская Амерыка не мела сваю тэалогію, а заўсёды пераймала яе еўрапейскі варыянт. Таму залежнасць Лацінскай Амерыкі ад развітых краін была не толькі эканамічнай і палітычнай, але таксама царкоўнай і тэалагічнай.
Датога
Датога (саманазва Datoga) — нілоцкі народ на поўначы Танзаніі. Агульная колькасць (2021 г.) — 170 000 чалавек.
Калілы
Калі́лы (, Калилы) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляскавіцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Крытышынскага сельсавета.
Адольф Фік
Кар'ера
Фіку ўдалося двойчы апублікаваць свой закон дыфузіі, так як ён ужываецца ў роўнай ступені і ў фізіялогіі, і ў фізіцы. Яго праца прывяла да распрацоўкі прамога метаду Фіка для вымярэння сардэчнага выкіду.
Вуліца Мяснікова (Мінск)
Гісторыя
У 1929 годзе на вуліцы з’явілася паліклініка (у 1970—1980 гадах — гарадскі кардыялагічны дыспансер).
Да Вялікай Айчыннай вайны — пераважна драўляная забудова.
Краснаполле
Гісторыя
У другой палове 19-га стагоддзя ў склад Краснапольскага табара ўваходзіла 8 воласцей. Тут знаходзіліся народнае вучылішча, вольная аптэка, сельская бальніца на 20 месцаў, 3 гарбарных і 9 маслабойных заводаў, вадзяны млын. У мястэчку налічвалася 412 драўляных дамоў.
Вялікая Айчынная вайна перапыніла мірную працу краснапальчан. Ужо ў першыя дні вайны на фронт пайшлі тысячы жыхароў раёна. 15 жніўня 1941 Краснапольшчына была акупавана нямецкімі захопнікамі.
Дом Баграціёна
Гісторыя
У другой палове XIX ст. — гарадскі шпіталь, потым прытулак для састарэлых; у пачатку XX стагоддзя належаў прыватным уладальнікам.
Архітэктура
Аднапавярховы прамавугольны ў плане драўляны будынак накрыты высокім вальмавым дахам. Цэнтральная частка з мезанінам вылучаная чатырохкалонным мураваным порцікам з выгнутым крывалінейным франтонам. Своеасаблівы порцік ўзбагачае пластычна сярэднюю частку дома, вылучаючы яго з суседняга шэрагу сядзібнай забудовы. Над уваходам у межах порціка — балкон, на які выходзяць памяшканні мезаніна.
Лужкі
Назву Лужкі маюць:
Relics. Ранняе і нявыдадзенае
Агульная інфармацыя
У 2005 годзе выдавецтва «Эксмо» ў Маскве выпусціла зборнік ранніх твораў Віктара Пялевіна пад назвай «Relics. Ранняе і нявыдадзенае». Агульны аб’ём кнігі склаў 352 старонкі друкаванага тэксту і тыражом больш за 50 000 асобнікаў.
Лэванціўка
Лэванціўка (Лева́нтівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Віджу
Насельніцтва складае 5210 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 560 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 21059. Тэлефонны код — 0332.
Рыжская ГЭС
Асноўныя звесткі
На яе грэбенi пракладзена аўтамабільная шаша. Былі пабудаваны і чыгуначныя пуці, якія выкарыстоўваліся ў ходзе будаўніцтва, пачыналіся яны на чыгуначнай станцыі Саласпілс і сканчаліся ў сярэдзіне вострава, у пачатку 21-га стагоддзя яны былі разабраныя, бо на левым беразе чыгунка адсутнічае.
Уладзімір Аляксандравіч Варно
Біяграфія
Памёр ад цяжкай хваробы ў Петрапаўлаўску-Камчацкім. У 1985 годзе Петрапаўлаўска-Камчацкі рыбалавецкі калгас імя У. І. Леніна прысудзіў У. Варно, за кнігу «Сколько у нас под килем» і цыкл вершаў аб рыбаках, літаратурную прэмію.
Аляксандр Фёдаравіч Хацкевіч
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: гісторыя Кастрычніцкай рэвалюцыі (1917); польска-савецкая вайна (1919—1920); антыфашысцкі і партызанскі рух у гады Вялікай Айчыннай вайны; рэпрэсіі ў СССР (1930-1950-я).
Зенітныя кодэксы Аль-Эфесбі
«Зенітныя кодэксы Аль-Эфесбі» («Зенитные кодексы Аль-Эфесби») — аповесць рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаваная ў 2010 годзе ў зборніку «Ананасная вада для прыгожай дамы».
Змест
У кнізе змешчаны філасофскія развагі пра магчымасць штучнага інтэлекта і існаванне душы з алюзіямі да тэорый Алана Цьюрынга і Роджэра Пенроуза.
Хільдэ Герг
Біяграфія
За сваю кар’еру ўдзельнічала ў шасці чэмпіянатах свету, на якіх у асабістых відах заваявала тры бронзавыя медалі, а на чэмпіянаце свету 2005 года заваявала золата ў камандных спаборніцтвах.
Тур’я (левы прыток Нёмана)
Даліна трапецападобная, месцамі невыразная, шырынёй 0,5—1,5 км. Абалона роўная, асушаная. Рэчышча каналізаванае, яго шырыня пераважна 10 м. Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў. Сярод прытокаў — рака Гніліца (справа). Каля вёскі Руднікі на рацэ сажалка.
Цапра (рака)
Асноўны прыток — рака Конік (злева).
Беларуская Вікіпедыя
Сучасны этап
28 студзеня 2015 года колькасць артыкулаў у раздзеле беларускай Вікіпедыі перавысіла 80 000.
28 жніўня 2015 года колькасць артыкулаў у раздзеле беларускай Вікіпедыі перавысіла 100 000. Да таго моманту раздзел займаў 53 месца.
Башня
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Крытышынскага сельсавета.
Банавентура
Біяграфія
Напісаў шмат прац па філасофіі і тэалогіі. Акрамя гэтага, апрацаваў і напісаў два творы, у якіх апісвае жыццё Св. Францішка. Банавентура разам з Тамашам Аквінскім з'яўляецца адным з галоўных прадстаўнікоў схаластыкі.
Вольга Валянцінаўна Няфёдава
Біяграфія
У 1992 годзе скончыла тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Актрыса драматычнага тэатра і кіно» (курс В. В. Маслюка).
З 1992 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы. З-за складанага характару і канфліктаў з галоўным рэжысёрам Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Я. Купалы Мікалаем Пінігіным доўгі час не атрымлівала галоўных роляў у тэатры. У апошні час выконвае ролі Альжбеты («Паўлінка» Я. Купалы), Марыя («DONNA SOLA (Жанчына адна)» Д. Фо, Ф. Рамэ).
Сірыус (адукацыйны цэнтр)
Гісторыя
Цэнтр працуе цэлы год. Штомесяц у ім праходзяць падрыхтоўку каля 800 дзяцей 10-17 гадоў з усіх рэгіёнаў Расіі, якія праявілі выдатныя здольнасці або дамагліся поспеху ў розных галінах прыродазнаўчых і гуманітарных навук, мастацтваў і спорту, і больш за сотню суправаджаюць іх выкладчыкаў і трэнераў, якія падвышаюць у цэнтры сваю кваліфікацыю. Праезд і знаходжанне ў «Сірыўсе» для дзяцей бясплатныя.
Тур (рака)
Тур, Прудо́к — рака ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Прыпяць (басейн Дняпра).
Кшыштаф Кеслёўскі
Аказаў уплыў на такіх рэжысёраў, як Ежы Штур, Том Тыквер, Гжэгаж Згліньскі, Абас Кіярастамі.
Першыя фільмы (1966—1969)
Знаходзячыся пад моцным уплывам і фільмаў Кена Лоўча, Кеслёўскі дэбютаваў у 1966 годзе двума школьнымі эцюдамі. «Трамвай», рэалізаваны пад педагагічным кіраўніцтвам, апавядаў пра юнака, які сядае сярод ночы ў аднайменны транспартны сродак і сустракае там дзяўчыну, з якой не рашаецца пазнаёміцца. Дакументальны фільм «Установа», зняты пад кіраўніцтвам, быў сатырай на бюракратыю, якая панавала ў дзяржаўных установах. У 1967 годзе Кеслёўскі зняў «Канцэрт па заяўках» пра выезд кампаніі маладых людзей за горад, а ў 1968 годзе — дакументальны фільм «Здымак».
Санджана
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Андрэй Першазваны.
Кшыштаф Кеслёўскі
Кінаўзнагароды
У позні перыяд творчасці Кеслёўскі неаднаразова ўзнагароджваўся прызамі фестываляў «вялікай тройкі»: Канскага, Венецыянскага і Берлінскага. У 1988 годзе ён быў узнагароджаны Прызам журы і Прызам ФІПРЭСІ на 41-м Канскім кінафестывалі. У 1989 годзе рэжысёр удастоіўся 46-га Венецыянскага кінафестывалю, а ў 1991 годзе атрымаў Прыз ФІПРЭСІ і Прыз Экуменічнага журы 44-га Канскага кінафестывалю. У 1993 годзе Кеслёўскі атрымаў галоўную ўзнагароду 50-га Венецыянскага кінафестывалю — «Залаты леў» — за фільм «Тры колеры: Сіні». У 1994 годзе ён удастоіўся «Сярэбранага мядзведзя» Берлінскага кінафестывалю.
Нягневіцкі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1913 чалавек, з іх 94,8 % — беларусы, 2,5 % — рускія, 1,6 % — палякі.
Насельніцтва, жыхароў: 2154 (2008 г.), 1913 (2009 г.), 1824 (2017 г.).
Гандаль і сфера паслуг
• комплексна-прыёмны пункт у аг. Нягневічы
Установы аховы здароўя
• бальніца сястрынскага догляду на 25 ложкаў, амбулаторыя ў аг. Нягневічы
Ісабела Лёвін
Ісабела Лёвін (швед. Isabella Lövin; нар. ) — шведскі палітык і журналіст. Член Партыі зялёных. Віцэ-прэм’ер і міністр аховы навакольнага асяроддзя з 21 студзеня 2019 года па 5 лютага 2021 года ў другім урадзе Лёвена, адначасова выконвала абавязкі міністра развіцця міжнароднага супрацоўніцтва з 17 снежня 2020 года, адзін з двух спікераў Партыі зялёных (2016—2021), дэпутат Еўрапейскага парламента пасля выбараў 2009 года да кастрычніка 2014 года. У Еўрапейскім парламенце займалася пытаннямі рыбнай здабычы. Ісабела Левін узнагароджана шведскай прэміяй для журналістаў Stora Journalistpriset за яе працу ў галіне журналістыкі, у прыватнасці, за артыкулы пра рыбалоўства.
Парламент Эфіопіі
Парламент Эфіопіі — двухпалатны заканадаўчы орган, які складаецца з Савета Федэрацыі і Савета народных прадстаўнікоў — верхняй і ніжняй палат адпаведна. У цяперашнім выглядзе ўтвораны ў адпаведнасці з новай Канстытуцыяй краіны, якая ўступіла ў сілу ў 1995 годзе.
Круглае
Кру́глае  — горад (з 2017 ) у Магілёўскай вобласці Беларусі, цэнтр Круглянскага раёна, на рацэ Друць. За 78 км на паўночны захад ад Магілёва, 19 км ад чыгуначнай станцыі Талачын на лініі Орша—Мінск. Вузел аўтадарог на Магілёў, Оршу, Шклоў, Талачын, Бялынічы. Насельніцтва 7 617 чал. (2017).
Гісторыя
У пасляваенныя гады забудоўвалася пераважна драўляныя дамамі сядзібнага тыпу. З 1975 года развіваецца паводле генеральнага плана і праекта дэталёвай планіроўкі, у аснову якіх закладзены прынцып раскрыцця забудовы ў бок Друці. Жылы масіў сканцэнтраваны галоўным чынам у цэнтры і ў паўднёвай частцы пасёлка, будуюцца 4-х і 5-павярховыя дамы. Прамысловая зона фарміруецца ў паўночнай частцы.
З 18 студзеня 2017 мае статус горада раённага падпарадкавання.
Эканоміка
У горадзе працуе ГУК ДСП «Круглянская ПМК№ 266», аддзяленне Магілёўскага малочнага камбіната. Гасцініца.
Баасісцкі Ірак
Баасісцкі Ірак (العراق — афіцыйная назва — Іракская Рэспубліка (الجمهورية العراقية) (1968—1992), Рэспубліка Ірак (جمهورية العراق) (1992—2003)) — дзяржава на Блізкім Усходзе пад праўленнем арабскай сацыялістычнай партыі Баас. Гэты перыяд пачаўся з высокага эканамічнага росту і імклівага росквіту, але скончыўся тым, што Ірак сутыкнуўся з сацыяльнай, палітычнай і эканамічнай стагнацыяй. Сярэднегадавы даход знізіўся як з-за знешніх фактараў, так і з-за ўнутранай палітыкі ўрада. У 2003 годзе ў выніку амерыканскага ўварвання ў краіну, калі паў рэжым Садама Хусейна, баасцкі перыяд у гісторыі краіны скончыўся.
Франк Паіс
Біяграфія
Пасля нападу на Казармы Манкада 26 ліпеня 1953 г. шукаў ацалелых, спрабуючы аказаць ім дапамогу. Неўзабаве стварыў арганізацыю «Нацыянальнае рэвалюцыйнае дзеянне», якая складалася са студэнтаў і працоўнай моладзі.
Леа Броер
Біяграфія
У 1999 годзе камунальным упраўленнем Рэйнланда і бонскім Зямельным музеем заснавана прэмія Леа Броера, якая прысуджаецца раз у 2 гады за ўклад у развіццё сучаснага жывапісу.
Этолія
Этолія (Αἰτωλία) — у старажытнасці вобласць Цэнтральнай Грэцыі, якая межавала на захадзе з Акарнаніяй па рацэ Ахелоас, на ўсходзе — з Лакрыдай і Дарыдай (па лініі, паралельнай да цячэння ракі Эвена (Эвінаса, ) і на ўсход ад гэтай ракі), на поўначы — з вобласцю долапаў (, Далопіяй, ) і амфілохаў (, Амфілохіяй, ). Падзялялася хрыбтом Панеталіконам на дзве часткі: паўночную, дзікую і некультурную, населеную варварскімі плямёнамі, і паўднёвую — урадлівую і палітычна моцную, так званую Старажытную Этолію.
Mötley Crüe
«Mötley Crüe» (Мотлі Кру; ) — амерыканскі гурт, заснаваны ў Лос-Анджэлесе ў 1981 годзе.
Барні (правінцыя Кома)
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Зонеберг
Да 1920-х гадоў горад Зонеберг быў цэнтрам сусветнай цацачнай прамысловасці, што адлюстравалася ў яго нефармальнай мянушцы «Сусветная сталіца цацак» (Weltspielwarenstadt) — сімвалам гэтай дзейнасці з’яўляецца Нямецкі музей цацкі, які функцыянуе ў горадзе. У 1925 годзе ў горадзе адкрылася Зонебергская абсерваторыя.
Базіліка Святых Пятра і Паўла (Лесьна Падляска)
Гэта адзін з найважнейшых цэнтраў марыйнага культу на Падляшшы, які называецца «Падляска Чэнстахова».
Крытышын
Крыты́шын (, Крытышин) — аграгарадок у Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рудскага сельсавета.
Гарачыня ў Еўропе (2022)
Гарачыня ў Еўропе — пагодная анамалія ў чэрвені—ліпені 2022 года ў Еўропе, якая характарызуецца анамальна высокімі тэмпературамі, хвалямі спякоты, а таксама колькасцю ападкаў ніжэй нормы, засухай. Бедства закранула Паўднёвую, Заходняя і Цэнтральную Еўропу, у тым ліку і такія краіны як Іспанія, Партугалія, Францыя, Італія, Германія, Вялікабрытанія, балканскія краіны і іншыя. У чэрвені на большай частцы тэрыторыі Еўропы тэмпература дасягала +40—43 °C, і былі пабіты сотні штодзённых і месячных тэмпературных рэкордаў. Найбольш высокая тэмпература была зарэгістраваная 14 ліпеня ў Аліжо ў Партугаліі і склала +47 °C. Анамальная спёка прывяла да лясных пажараў і тысяч смерцяў людзей.
Прычыны
Кліматолагі звязалі экстрэмальную спякоту з уздзеяннем змены клімату, а эксперты прагназавалі, што ў выніку змены клімату хвалі цяпла ў Еўропе будуць назірацца з нарастаючай частатой.
Польшча
22 чэрвеня ў Шчэціне загінуў аднагадовы хлопчык, якога памылкова пакінулі ў машыне. 24 чэрвеня ў чарзе машын на польска-ўкраінскай мяжы загінуў мужчына. Яго смерць наступіла з-за перагрэву. 26 чэрвеня ў Плоньску ад меркаванага сонечнага ўдару памёр мужчына.
Павел Аляксандравіч Міхайлаў
Павел Аляксандравіч Міхайлаў (нар. 13 кастрычніка 1950, Ушкавіца, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі лінгвіст, адзін з вядучых спецыялістаў у галіне дыялекталогіі. Кандыдат філалагічных навук (1981), дацэнт.
Праца ў Інстытуце мовазнаўства
Прымаў удзел у стварэнні ўсіх пяці тамоў «Тураў­скага слоўніка» (1982—1987 гг.), які ўключае больш за 20 тысяч слоў з лексікі мясцовай гаворкі жыхароў Турава і звыш 30 навакольных вёсак. Апрацаваў большасць тэкстаў з магнітафонных запісаў мясцовай гаворкі, многія з якіх былі запісаны асабіста ў часе дыялекта­лагічных экспедыцый на Тураўшчыну ў 1982—1983 гг. З’яўляецца аўтарам слоўнікавых артыкулаў на літару П (понабегаць — посіце­вець) у чацвёртым томе выдання, на літары Т, Ф, Х — у пятым. Усяго для слоўніка П. Міхайлавым былі падрыхтаваны 1800 слоўнікавых артыкулаў і анамастычны дадатак да пятага тома выдання, дзе зафіксавана 2099 онімаў.
Быў адказным сакратаром штогодніка «Беларуская лінгвістыка», вучоным сакратаром Навуковага савета АН БССР па праблемах мовазнаўства, актыўна ўзаемадзейнічаў з кафедрамі мовы ўніверсітэтаў і педінстытутаў рэспуб­лікі, мовазнаўчымі навуковымі ўстано­вамі Польшчы і Літвы.
Навуковыя працы
Рэ­дагаваў тэрміналагічныя выданні па матэматыцы, распрацоўваў біялагіч­ную тэрміналогію, што вылілася ў выданне «Кароткага руска-беларус­ка­га тлумачальнага слоўніка па агуль­най біялогіі».
Халмоўскі сельсавет (Аршанскі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Верацейскі сельсавет у складзе Дубровенскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Верацея. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Дубровенскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 9 верасня 1946 года ў складзе Арэхаўскага раёна. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Халмы, сельсавет перайменаваны ў Халмоўскі. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Дубровенскага раёна, з 8 красавіка 1957 года — Аршанскага раёна. 16 верасня 1960 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Арэхаўскага пассавета.
Сосна (возера, Шумілінскі раён)
Со́сна, Міхало́ва — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 14 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Шуміліна, каля вёскі Рускі.
Ануфрый (Беразоўскі)
Мітрапаліт Ануфрый  (свецкае імя Арэст Беразоўскі; нарадзіўся, в. Карытнэ, Выжныцкі раён, Чарнавіцкая вобласць) — украінскі праваслаўны дзеяч. З 17 чэрвеня 2014 года — Мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Украіны.
Уладзімір Васільевіч Івашачкін
Біяграфія
Працуе ў БНТУ з 1979 года.
Уладзімір Пятровіч Талочка
Уладзімір Пятровіч Талочка (нар., г. Капыль, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Кратовая нара
Кратовая нара (таксама «кратовіна» або «чарваточына», што з’яўляецца даслоўным перакладам з Wormhole) — гіпатэтычная тапалагічная асаблівасць прасторы-часу, якая прадстаўляе сабой у кожны момант часу «тунэль» у прасторы. Гэтыя вобласці могуць быць як звязаны і без кратовай нары, з’яўляючыся абласцямі адзінай прасторы, так і цалкам раз’яднаныя, прадстаўляючы сабой асобныя прасторы, звязаныя паміж сабой толькі з дапамогай кратовай нары.
NGC 5622
NGC 5622 (іншыя абазначэнні — UGC 9248, MCG 8-26-32, ZWG 247.28, KARA 630, IRAS14244+4847, PGC 51541) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Валапас.
Алесь Гародня
Біяграфія
Кастрычніцкі пераварот сустрэў у Фінляндыі. У 1917 годзе пераехаў у Маскву на вучобу. Далучыўся да мясцовай арганізацыі Беларускай сацыялістычнай грамады.
Мішэль Нэй
Паход у Расію і адступ
У Расійскай кампаніі 1812 года Нэй камандаваў корпусам і за бітву пры Барадзіно атрымаў тытул князя Маскварэцкага (de la Moscowa; часта няправільна перакладаюць як «князь Маскоўскі», але «Маскоўскі» ад горада па-французску будзе de Moscou, а Барадзінская бітва адбылася ў вярхоўях Масквы-ракі і адпаведна завецца bataille de la Moscowa). Пасля акупацыі Масквы займаў Багародск, а яго раз’езды даходзілі да ракі Дубны.
Сто дзён. Пакаранне смерцю
Ніводны генерал не жадаў судзіць военачальніка. Ёй адмаўляў у кампэтэнцыі ваеннага трыбунала ў гэтай справе і патрабаваў перадачы яго ў палату пераў. Ваенны трыбунал, які складаўся з былых паплечнікаў Нэя, вынес рашэнне пра сваю некампетэнтнасць у дадзенай справе. Палата ж толькі і чакала выпадку прадэманстраваць сваю стараннасць. З усіх пераў у ліку ста шасцідзесяці аднаго знайшоўся толькі адзін, які выказаўся за невінаватасць маршала: гэта быў малады герцаг дэ Бральі, які толькі за дзевяць дзён да гэтага дасягнуў узросту, што даваў яму права засядаць у палаце пэраў. Сто трыццаць дзевяць галасоў пададзена было за неадкладнае смяротнае пакаранне  — без права абскарджання прысуду. 7 снежня 1815 года Нэй быў расстраляны як дзяржаўны здраднік непадалёк ад Парыжскай абсерваторыі. Сваім растрэлам кіраваў сам. Салдаты не жадалі страляць у маршала і толькі цяжка паранілі яго. У 1853 годзе на гэтым месцы была ўзведзена статуя Нэя.
Аомары
Гісторыя
У старажытную і сярэдневяковую эпоху на тэрыторыі Аомары існавала некалькі разрозненых населеных пунктаў — порт Ахама, рыбацкая вёска Уто і шэраг заезных пасёлкаў для турыстаў. У 1489 годзе самурайскі род Цуцумі захапіў землі раўніны Аомары і заклаў каля сяла Уто драўляны замак. Аднак праз стагоддзі, у 1585 годзе, войскі Цугару Тамэнобу, палкаводца з суседняй раўніны Цугару, знішчылі гэта ўмацаванне і перападпарадкавалі сабе мясцовую акругу.
Нутка (востраў)
Значная частка вострава Нутка пакрыта хваёвымі лясамі. Тут сустракаюцца барыбалы, ваўкі і пумы, шмат птушак.
У нашы дні насельніцтва Нуткі займаецца рыбалоўствам і абслугоўваннем турыстаў.
Станіслаў Нарбут
Біяграфія
Памёр 11 сакавіка 1926 года. Пахаваны на Замкавай гары ў Браславе. У 1927 годзе на сродкі, сабраныя жыхарамі, яму пабудаваны помнік.
Копыскі замак
Копыскі замак існаваў у XIV—XVIII ст. у г.п. Копысь Аршанскага раёна. З’яўляіўся ваенна-адміністрацыйным цэнтрам старажытнага горада.
Вінчэнца Тынэа
Біяграфія
Асноўны захаваны гербарый Тынеа захоўваецца ў Палермскім міжземнаморскім гербарыі ўніверсітэта Палерма (PAL).
Адры Тату
Адры Тату (Audrey Tautou ; нар., Бамон, Францыя) — французская кінаактрыса. Вядомая па галоўных ролях у такіх фільмах, як «Неверагодны лёс Амэлі Пулен» (2001), «Код да Вінчы» (2006) і «Како да Шанэль» (2009)
Біяграфія
Сваю першую ролю Адры Тату сыграла ў фільме «Сэрца мішэні» (1996), пасля чаго сыграла яшчэ некалькі невялікіх роляў у тэлефільмах і серыялах.
У 1998 годзе яна перамагла на конкурсе юных талентаў. Гэтая перамога прынесла ёй першую прыкметную ролю ў кіно — у фільме 1999 года «Салон прыгажосці „Венера“» Тоні Маршала. Пасля гэтага фільма была заўважаная крытыкамі, яе кар'ера стала імкліва развівацца. Журы «Прэміі Сюзаны Бянчэці» ўручыла ёй галоўны прыз.
Радаўня
Ра́даўня (, Радовня) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рудскага сельсавета.
Лесьна Падляска
Пад уладай Расійскай імперыі
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Лясную занялі войскі Германскай імперыі. Праваслаўная манаская абшчына пакінула гэта месца і ўжо больш сюды не вярнулася.
Вероніка Кастра
Сям’я
З’яўляецца сястрой рэжысёра серыялаў Хасэ Альберта Кастра.
Зыгмунт Макрэцкі
Адзін з піянераў у вобласці аховы раслін. Заснавальнік Сімферопальскага музея прыроды і Інстытута энтамалогіі і аховы лесу ў Скарневічах (Польшча). Вынаходнік хімічных сродкаў для аховы раслін і тытунёвай сыравіны.
Доктар філасофіі, прафесар энтамалогіі.
Іван Мікалаевіч Салавей
Біяграфія
Нарадзіўся ў сяле Хатляны Мінскай губерні (сучасны аграгарадок ва  Мінскай вобласці Беларусі). У 1940 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1940 года працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце меліярацыі і воднай гаспадаркі. У 1957—1982 гг. у Беларускім навукова-даследчым інстытуце глебазнаўства і аграхіміі — навуковы супрацоўнік, у 1965—1980 гг. — загадчык аддзела геаграфіі і картаграфіі глеб.
Давід Ісаак Дубінскі
Біяграфія
У ЗША Дубінскі пачаў працаваць швачкам і працягнуў прафсаюзную дзейнасць, уступіўшы ў Міжнародны жаночы прафсаюз работнікаў швейнай прамысловасці. У 1922 годзе ён стаў членам генеральнага выканаўчага савета прафсаюза, а ў 1929 годзе - генеральным сакратаром-скарбнікам. У 1932 годзе Дубінскі стаў старшынёй прафсаюза, захаваўшы за сабой пасаду скарбніка. Ён займаў пасаду старшыні да 1966 года, а пасаду скарбніка - да 1959 года.
Малітоўнік Гертруды
У 1075 годзе ён быў пасланы сваім бацькам, зрынутым з трона, у Рым, каб атрымаць падтрымку Папы і аднавіць сваё праўленне над Руссю дзякуючы заступніцтву Святога Пятра («patrocinium beati Petri»). Маюцца таксама два лісты Папы Георгія VII, адрасаваныя каралю Польшчы і Святаславу II Кіеўскаму, у якіх Папа спрабаваў наставіць іх і прымусіць вярнуць трон Ізяславу.
Бульдозерная рэвалюцыя
Непрызнанне вынікаў выбараў
У першыя дні кастрычніка масавае грамадскае непадпарадкаванне фактычна блакавала функцыянаванне дзяржавы.
Дзёміна
Размяшчэнне
У 11 км на паўночны захад ад Буда-Кашалёва, 59 км ад Гомеля, 2 км ад чыгуначнай станцыі Шарыбаўка (на лініі Жлобін — Гомель).
Husqvarna
Husqvarna з’яўляецца афіцыйным пастаўшчыком газонакасілак для серыі аўтагонак NASCAR.
Агова
Аго́ва (, Огово) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляскавіцкага сельсавета.
Некрамент
Асаблівасці
У апавяданні высмейваюцца расійскія палітычныя піяршчыкі. У прыватнасці там пад злёгку змененымі імёнамі фігуруюць Глеб Паўлоўскі, Аляксандр Дугін і Марат Гельман.
Мікола Дубоўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Самойлавічы Пружанскага павета Палескага ваяводства, Польская Рэспубліка (цяпер мікрараён горада Бяроза Брэсцкай вобласці, Беларусь). Пайшоў у школу 1 верасня 1939 года — у адзін дзень з пачаткам Другой сусветнай вайны. Падзеі гэтых часоў ляглі ў аснову яго аповесці «Грымотнае ранне». Скончыў школу ў суседняй Бярозе.
Лясная (Вілейскі раён)
Гісторыя
30 ліпеня 1964 года вёска Пузава была перайменавана ў вёску Лясная.
Ліндэ (рака)
Даўжыня ракі 804 км. Плошча вадазбору 20 000 км². Вытокі ракі знаходзяцца на Сярэднесібірскім пласкагор’і, дзе рака ўтварае парогі. Далей працякае па Цэнтральнаякуцкай раўніне.
Нарва (рака)
Этымалогія
Паходжанне назвы не вядома, паводле найбольш распаўсюджанай думкі — ад вепскага слова, якое абазначае вадаспад ці цячэнне.
Роджэр Цьсен
Раннія гады
Роджэр Ёнчын Цьсен нарадзіўся ў Нью-Ёрку 1 лютага 1952 года малодшым з трох сыноў у сям’і Сюэчжу Цьсена, інжынера-механіка пры Масачусецкім тэхналагічным інстытуце, і медсястры Іін. Радавод яго сям’і звязаны з лініяй навукоўцаў-дваран з Ханчжоу, які мае даўнія гістарычна дакументаваныя адносіны з дынастыяй Сун. Больш таго, сям’я мела незвычайны лёс, які адлюстроўвае кітайскія гістарычныя падзеі падчас і адразу пасля Другой сусветнай вайны. Яе прадстаўнікі нярэдка рабілі кар’еру на Захадзе, нягледзячы на няўдачы і забабоны. Так, Цянь Сюэсэнь, адзін з заснавальнікаў Лабараторыі рэактыўнага руху пры Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце, прыходзіцца стрыечным братам бацьку Цьсена. Брат Цьсена, Рычард таксама з’яўляецца вядомым навукоўцам у Стэнфардзе. Роджэр аднойчы сказаў: "«Я ад нараджэння асуджаны на такую працу»."Бацька Роджэра валодаў невялікай гандлёвай кампаніяй у Нью-Ёрку, а таксама займаўся інжынерным кансалтынгам у акрузе Уэстчэстэр. Затым Бацька перавёз сям’ю ў Лівінгстан, штат Нью-Джэрсі, калі Роджэру споўнілася восем гадоў. Там бацька працаваў над вакуумнымі трубкамі і нафтахімікатамі ў Радыёкарпарацыі Амерыкі і Esso Research and Engineering.
У дзяцінстве Цьсен пакутаваў ад астмы і таму шмат часу праводзіў у памяшканнях. Ён праяўляў незвычайна высокія здольнасці да навуковага пазнання, якія затым развіліся ў любоў да тэарэтычнай і практычнай хіміі. Гэта чакана пачалося з цікавасці да абумоўленага лігандамі паводзінам храмафораў — афарбаваным пераходам іёнаў металаў, якія ўдзельнічаюць у шырокім дыяпазоне класічных эксперыментаў неарганічнай хіміі, і найбольш ярка праявіла сябе ў спробах сінтэзаваць ацэтылсаліцылавую кіслату, часта на заднім двары, у хатняй посудзе і з імправізаванымі прыборамі. Першы ўзнагародны значок байскаўт Роджэр атрымаў за заслугі ў галіне хіміі. Яго запісная кніжка, у якую ён, васьмігадовае дзіця, запісваў свае хімічныя вопыты, цяпер захоўваецца ў Музеі Нобеля ў Стакгольме.
Аптычныя метады вымярэння Ca2+ з дапамогай распрацаваных арганічных малекул
Аднак ЭГТА паглынае святло ў далёкай УФ-вобласці і не флуарэсцыруе. BAPTA характарызуецца УФ-спектрам флуарэсцэнцыі, які змяняецца пры злучэнні кальцыя, з максімумам каля 250 нм, што не вельмі добра для флуарэсцэнтнага аналізу. Было высветлена, што замена аднаго оксабензола на метаксіхіналінавае кальцо прывяло ў новым злучэнні хін-2 да з’яўлення максімумаў паглынання і выпускання пры 340 і 492 нм, адпаведна. Гэтыя даўжыні хваль ўжо не мяняліся, аднак інтэнсіўнасць флуарэсцэнцыі ўзрастала ў шэсць разоў пры злучэнні кальцыя. Вымярэнні былі адкалібраваны пры тыповых канцэнтрацыях кальцыя ў цытазоле ў стане спакою (10−7 М) і ніжэй, аж да 10−8 М. Іншыя даступныя метады таго часу мелі оптымум выяўлення толькі пры канцэнтрацыях у актываваным стане (10−6 М), тады як сігналы ў стане спакою былі ўжо ніжэй мяжы выяўлення. Нарэшце, інкубацыя клетак у растворах, якія змяшчаюць ацэтаметаксіэфірны фрагмент (АМ), які праходзіць праз мембраны, звязаны з хін-2 (хін-2-АМ), прывяла да атраўматычнаму, пастаяннаму доступу рэчывы ўнутр клеткі без мікраманіпуляцый або парушэнняў мембраны. Пасля траплення малекулы ў клетку эндагеннай эстэразы выразалі эфірны кампанент і вызвалялі актыўны, непраходзячы праз мембрану тэтрааніён (7). Павелічэнне інтэнсіўнасці флуарэсцэнцыі з павышэннем канцэнтрацыі кальцыя магло адсочвацца з ужываннем звычайнага кюветнага спектрафатометра. Такім чынам, хін-2 набыў ключавую ролю ў вымярэннях цытазольнага кальцыя ў шырокім дыяпазоне клетак млекакормячых і іх суспензій, у тым ліку лімфацытаў, трамбацытаў, народкаў, нейтрафілаў і макрафагаў, асабліва пры вывучэнні ролі кальцыя ў працэсе сігнал-адказ. У будучыні гэты метад ўвядзення ў клетку этэрыфікаваных вытворных, якія праходзяць праз мембрану быў пашыраны да вывучэння функцый малекул — кандыдатаў на ролю клеткавых месэнджараў, такіх як фасфатыдыліназітол-3,4,5-трыфасфат, у клеткавай фізіялогіі.
Нобелеўская прэмія
Роджэр падзяліў у 2008 годзе Нобелеўскую прэмію па хіміі з Асаму Сімамурай (Марская біялагічная лабараторыя Вудс Хоўл) і Марцінам Чалфі (Калумбійскі ўніверсітэт, ЗША). Фармулёўка камітэта асабліва падкрэсліла ўклад Цьсена ў разуменне флуарэсцэнтных уласцівасцяў GFP і блізкіх да яго бялкоў, які прывёў да іх прымянення ў даследаванні дынамічных працэсаў у жывых сістэмах. У даніну гонару і павагі да Дугласа Прэшэра, які першым пачаў задачу вывучэння GFP, ён запрасіў Цьсена на цырымонію.
Захапленні і хобі
Займаўся аматарскай фатаграфіяй. Любіў актыўны адпачынак на прыродзе.
Кальё
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Новаіваніўка (Васылькіўскі раён)
Новаіваніўка (Новоіванівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Вармінскае княства
Вышэйшую ўладу ў княстве ажыццяўлялі вармінскія біскупы, якія, знаходзячыся ў непасрэднай залежнасці ад Святога Прастола як князі Свяшчэннай Рымскай імперыі, як старшыні сената Каралеўскай Прусіі, старшынствавалі на пасяджэннях Сейма прускіх дзяржаў (Генеральны сход Каралеўскай Прусіі). Біскупы, як князі Варміі, былі як падданымі, так і знаходзіліся з польскімі каралямі ў леннай залежнасці.
Прэабражэнскэ (Украіна)
Прэабражэнскэ (Преображенське) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Калькар
Калькар (Kalkar) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Клевэ. Насельніцтва — чалавек (2013); у 2000 г. — 13,4 тысяч. Займае плошчу 88,2 км². Афіцыйны код — 05 1 54 024.
Быў заснаваны ў 1230 годзе графам Дзітрыхам V Клеўскім. Атрымаў статус горада ў 1242 годзе.
Савелій Рыгоравіч Дрынь
Біяграфія
25 чэрвеня 1944 года рота Дрыня ўдзельнічала ў баі за вызваленне вёскі Святое Возера Рагачоўскага раёна. Ёй удалося выбіць ворага з вёскі, але неўзабаве той распачаў контратаку пры падтрымцы самаходных артылерыйскіх установак «Фердынанд». Дрынь і камандзір роты Уткін з супрацьтанкавымі гранатамі кінуліся пад дзве з іх, цаной свайго жыцця падарваўшы іх. Астатнія «Фердынанды» былі вымушаныя павярнуць назад. Дзеянні Дрыня і Уткіна спрыялі паспяховаму адбіцці контратакі. За гэты бой яны абодва былі пасмяротна прадстаўлены да звання Герояў Савецкага Саюза. Дрынь быў першапачаткова пахаваны на могілках у вёсцы Колатаўка Рагачоўскага раёна, але ў 1957 годзе перапахаваны ў брацкай магіле у Парку Піянераў Рагачова.
Асавец (стаянка)
Стаянка-2
Знаходзіцца за 1,5 км на поўдзень ад вёскі. Даследаваў у 1966—1983 гадах М. М. Чарняўскі. Культурны пласт да 1,3 м, пакрыты торфам. У ніжняй частцы яго знойдзены фрагменты неалітычных гладкасценных пасудзін з дамешкамі тоўчаных ракавін у сценках, упрыгожаных арнаментамі з насечак, наколаў, грабеньчатых адбіткаў, ямак. У верхняй частцы культурнага пласта выяўлены матэрыялы позняга неаліту і ранняга бронзавага веку паўночнабеларускай культуры (абломкі гліняных штрыхаваных пасудзін з дамешкамі тоўчаных ракавін і жарствы ў сценках, арнаментаваных шчыльнымі ўзорамі з пераважна гарызантальных паясоў, насечак, грабеньчатых адбіткаў, розных ямак і наколаў). Керамічныя вырабы ўяўлялі сабой вастрадонныя, акругладонныя і пласкадонныя гаршкі, міскі і кубкі. Шмат вырабаў з рогу і косці — наканечнікі стрэл, праколкі, рыбалоўныя кручкі, гарпуны, кінжалы, сякеры, цёслы і інш. Сярод упрыгожанняў найбольш свідраваных падвесак з зубоў жывёл і падвесак з бурштыну. Знойдзены рэчы старажытнага мастацтва — драўляныя і касцяныя фігуркі чалавека, звяроў і птушак, у тым ліку лася, гравіраваныя выявы людзей на кераміцы. Выяўлены частка жытла слупавой канструкцыі, рэшткі драўляных місак, дошак, агароджы з жэрдак.
Сімона Хаўсвальд
Біяграфія
Сымона Хаўсвальд пачала займацца біятлонам у 12 гадоў. У 1998 годзе яна выйграла індывідуальную гонку на 12,5 км, а ў 1999 годзе — эстафетную гонку 3x7,5 км і срэбра ў індывуальнай гонцы чэмпіянату свету сярод юніёраў. У 2002 годзе Дэнкінгер атрымала сур’ёзную траўму, але ўжо праз год зноў вярнулася ў склад асноўнай зборнай каманды Германіі. На чэмпіянатах свету 2003 і 2004 гадоў Сымона заваявала дзве бронзавыя ўзнагароды ў складзе эстафетнай каманды сваёй краіны. На чэмпіянаце свету па біятлоне 2004 года ў Аберхофе Сімона была за крок ад асабістага медаля чэмпіянату свету, заняўшы чацвёртае месца ў мас-старце. Пачынаючы з 2004 года яна трывала ўваходзіць у трыццатку наймацнейшых біятланістак свету. Найлепшы поспех у агульным заліку Кубка свету — 2 месца ў сезоне 2009/2010.
Дзікава
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе калгаса "Новае жыццё" (цэнтр — вёска Глазаўка).
Палівальны панядзелак
У гэты дзень, напрыклад, на Гуцульшчыне, хлопцы вадзілі сваіх дзяўчат да ракі і аблівалі іх вадой на прыгажосць і здароўе, атрымліваючы за гэта пісанкі. Ад гэтага звычаю, панядзелак атрымаў назву «палівальны». На Букавіне cветлы панядзелак звалі «улыванка», у гэты дзень хлопцы натоўпам хадзілі «купаць дзяўчат»: дзяўчыну выводзілі ў двор, яна нахіляла галаву, і кожны хлопец тройчы ліў ёй на шыю крынічную ваду, вымаўляючы: «Хрыстос уваскрос!»; пасля гэтага дзяўчына запрашала ўсіх да стала і кожнаму давала па дзве пісанкі. Дзяўчат улівалі — «каб не паршывелі», жанчын — «каб пазбавіліся болек».
Дзмітрый Уладзіміравіч Гулецкі
Друкаваў працы па нумізматыцы ў «Банкаўскім весніку» (Мінск), «Svensk Numismatisk Tidskrift» (Стакгольм), «Bialoruskie Zeszyty Historyczne» (Беласток), «Numizmatika» (Вільнюс), газетах «Беларус» (Нью-Ёрк) і «Советская Белоруссия» (Мінск).
Паўночна-Алічурскі хрыбет
Паўночна-Алічурскі хрыбет (ранейшая назва — Базардарынскі хрыбет ) — горны хрыбет на Паміры, у Таджыкістане. Размешчаны паміж ракой Мургаб і Сарэзскім возерам на поўначы і ракой Алічур і возерам Яшылькуль на поўдні. Служыць усходнім працягам Рушанскага хрыбта.
Сафонаў
Сафонаў — прозвішча.
Джэймс Брукс (мастак)
Жыццё і творчасць
У 1952 годзе мастак удастоены першай прэміі «Міжнароднай выставы мастакоў» пры інстытуце Карнегі, у Філадэльфіі.
Франклін Пірс
Біяграфія
Яго прыватная юрыдычная практыка ў сваім родным штаце мела поспех; ён быў прызначаны мясцовым пракурорам штата ў 1845 годзе. Пірс прыняў удзел у амерыкана-мексіканскай вайне ў якасці брыгаднага генерала. Ён атрымаў вядомасць за арганізацыю экспедыцыі па падмацаванню асноўных амерыканскіх сіл генерала Уінфілда Скота, але не здолеў прыняць актыўны удзел у наступных бітвах вайны, будучы цяжка паранены пры падзенні з каня. У снежні 1847 года, пасля завяршэння актыўных баявых дзеянняў, ён вярнуўся ў Нью-Гэмпшыр і звольніўся са службы.
Ратыфікацыя
Ратыфікацыя (ratificatio ад ratus — вырашаны, зацверджаны + facere — рабіць) — працэс надання юрыдычнай сілы дакументу (напрыклад, дагавору) шляхам зацвярджэння яго адпаведным органам кожнага з бакоў. Да ратыфікацыі такі дакумент, як правіла, не мае юрыдычнай сілы і не абавязковы для боку, які не ратыфікаваў яго. Аднак Венская канвенцыя аб праве міжнародных дагавораў абавязвае дзяржаву, якая падпісала міжнародны дагавор, да ратыфікацыі ці адмовы ад яе ўстрымлівацца ад дзеянняў, што пазбаўляюць дакумент «аб'екта і мэты», гэта значыць тымі, што відавочна ідучых насуперак тым задачам, якія ён закліканы вырашыць.
Нумізматыка ў Беларусі
Гісторыя
Станаўленню нумізматыкі як навукі папярэднічаў у гісторыі працяглы перыяд збірання манет. На землях Беларусі захапленне манетамі пашырылася ў 2-й палове XVII стагоддзя.
Мікалай Румянцаў распачаў збор сваёй калекцыі ў пачатку 1820-х гадоў. У лісце ад 7 лістапада 1821 года ён пісаў, што ў належачым яму Гомелі знайшлі збан з сярэбранымі манетамі Жыгімонта Вазы 1620-х гадоў. У 1822 годзе да калекцыі патрапіў скарб манет Арабскага Халіфату IX—X стагоддзя, знойдзены таксама ў Гомелі. Напрыканцы таго самага года да Румянцава патрапіў скарб з-пад Магілёва, які змяшчаў арабскія манеты VIII—IX стагоддзяў. Тады ж Румянцаў набывае скарб з Трокаў і шукае звесткі пра скарб, адкапаны ў Віцебску. У 1825 годзе ўсходняе аддзяленне Румянцаўскага збору налічвае 950 манет. У 1828 годзе ў калекцыі 524 антычных грэчаскіх манет. Пасля смерці Румянцава ў 1826 годзе яго калекцыя трапляе ў казённае ведамства (Санкт-Пецярбург) і ў 1831 годзе выстаўляецца для прагляду. У 1861 годзе калекцыя трапляе ў Маскву, дзе складае аснову Румянцаўскага музея.
Андрэ Сітраен
Андрэ Густаў Сітраен нарадзіўся ў Парыжы. Ён быў пятым дзіцем у сям’і нідэрландскага бізнесмена яўрэйскага паходжання — гандляра дыяментамі і іншымі каштоўнымі камянямі — Леві Сітруна (нідэрл. Levie Citroen). Андрэ Сітраену не споўнілася і шасці гадоў, яго бацька канчае жыццё самагубствам і пакідае сям’і велізарную спадчыну. Толькі адзін пай Леві Сітруна ў заакіянскім прадпрыемстве складаў — 1 млн франкаў, грошы велізарныя. Але нягледзячы на пашыраныя сувязі ў фінансавых колах гандляроў дыяментамі, Андрэ Густаў Сітраен аддае перавагу не прытрымлівацца па слядах бацькі. Андрэ плануе паступаць у політэхнічную школу, каб затым стаць інжынерам. Завяршыўшы навучанне, Сітраен адпраўляецца на вайсковую службу.
Пінскі раён
Гісторыя Пінскага раёна ад стварэння да сучаснасці
9 чэрвеня 1958 г. скасаваны Вяляціцкі сельсавет, 31 сакавіка 1959 г. — Дубнавіцкі сельсавет.
6 студзеня 1965 г. Бродніцкі сельсавет перададзены зноў створанаму Іванаўскаму раёну, Выганашчаўскі, Гортальскі, Калонскі, Рэчкаўскі сельсаветы і гарадскі пасёлак Целяханы — Івацэвіцкаму раёну.
16 красавіка 1973 г. перайменаваныя сельсаветы: Біжаравіцкі — у Барычаўскі, Масявіцкі — у Мерчыцкі, Качановіцкі — у Калавуравіцкі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе раёна 22 сельсаветы, 181 населены пункт. 5 сакавіка 1981 г. Лышчаўскі сельсавет перайменаваны ў Лышчанскі.
Насельніцтва
На 1 студзеня 2020 г. колькасць насельніцтва складала 43,8 тыс. чалавек.
Адукацыя
На тэрыторыі раёна на пачатак 2023 г. функцыянавала 25 сярэдніх, 7 базавых і 2 пачатковыя школы, 27 дашкольных устаноў (2 з іх знаходзіцца ў Пінску).
Культура
У Пінскім раёне адукацыйную праграму мастацкай творчасці рэалізуюць 6 дзіцячых школ мастацтваў, на базе якіх ажыццяўляюць дзейнасць 6 філіялаў.
У Пінскім раёне дзейнічаюць музеі (музейныя пакоі):
Футбольная Бундэсліга Германіі 2022/2023
Бундэсліга 2022/2023 — 60-ты сезон найвышэйшай лігі па футболе ў Германіі. Спаборніцтвы пачаліся 5 жніўня 2022 года і скончыліся 27 мая 2023 года. Тытул чэмпіёна абараніла мюнхенская «Баварыя». Другое месца прысуджана дортмундскай "Барусіі". У спаборніцтве прынялі ўдзел 18 клубаў.
27 мая 2023 года ў апошнім матчы сезона 2022/2023 "Баварыя" перамагла "Кёльн" з лікам 2:1. У той жа дзень яе асноўны канкурэнт "Барусія" Дортмунд страціла ачкі ў матчы з "Майнцам" - 2:2. Дзякуючы гэтаму абодва клуба атрымалі аднолькавую колькасць ачкоў у чэмпіянаце, але дзякуючы лепшай розніцы забітых-прапушчаных галоў, чэмпіёнства было прысуджана "Баварыі" Мюнхен. Такім чынам мюнхенскі клуб 11 раз запар стаў чэмпіёнам краіны і 33-і раз у сваёй гісторыі.
Наталля Іванаўна Гарбачова
Біяграфія
Выступала за зборную U-16 (2005), U-18 (2016—2017) і U-20 (2017—2018).
Вольга Сямёнаўна Дзерваед
Біяграфія
Памерла 30 красавіка 1996 года.
Балачанка (гарадзішча)
Апісанне
Мясцовая назва — Акопы Кацярыны.
Даследаванні
Адкрыў і абследаваў ў 1965 годзе Л. Д. Побаль, таксама абследавала ў 1985 годзе Т. С. Бубенька.
Культурны пласт каля 0,35 м. Знойдзены шлак, ляпная гладкасценная кераміка, рэшткі штрыхаванага посуду. Матэрыялы абследавання захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.
Закон Архімеда
Фармулёўка і тлумачэнні
Што тычыцца цела, якое знаходзіцца ў газе, напрыклад у паветры, то для знаходжання пад'ёмнай сілы трэба замяніць шчыльнасць вадкасці на шчыльнасць газу. Напрыклад, шарык з геліем ляціць уверх з-за таго, што шчыльнасць гелію менш, чым шчыльнасць паветра.
Oryx (сайт)
Сайт вядуць Стэйн Мітцэр і Ёст Оліманс, якія раней працавалі ў Bellingcat.
Фрэнк Брэнгвін
Біяграфія
Яго бацька быў архітэктарам і дызайнерам, які выйграў конкурс бельгійскай гільдыі св. Тамаша, прызам у якім было выдзяленне грошай для стварэння царквы ў Бругэ, куды ён пераехаў разам з сям’ёй і дзе нарадзіўся Фрэнк. Бацька таксама захапляўся маляваннем і даў сыну першыя ўрокі мастацтва.
Уільям Піт Старэйшы
Уільям Піт (старэйшы), 1-ы граф Чэтэм (William Pitt;  — ) — брытанскі дзяржаўны дзеяч з партыі вігаў, які ў якасці ваеннага міністра ў гады Сямігадовай вайны ўнёс значны ўклад у станаўленне Брытаніі як сусветнай каланіяльнай імперыі і змог значна павялічыць заморскія ўладанні брытанскай кароны. Скончыў кар’еру 10-м прэм’ер-міністрам (з 1766 па 1768 гады). Яго часта называюць Уільям Піт Старэйшы, каб адрозніць яго ад сына Уільяма Піта Малодшага, які кіраваў брытанскім урадам у гады Напалеонаўскіх войнаў. У яго гонар названы амерыканскі горад Пітсбург.
Аляксей Васільевіч Звераў
Біяграфія
Пасля вызвалення тэрыторыі Беларусі быў накіраваны ў Аршанскія электрычныя сеткі. Яму было даручана кіраваць працамі па мантажу падстанцый у Оршы.
Chionoecetes angulatus
Chionoecetes angulatus — від марскіх глыбакаводных крабаў з роду сямейства.
Уільям Піт Малодшы
Біяграфія
Стаў самым маладым прэм’ер-міністрам у 1783 ва ўзросце 24 гадоў. Пакінуў свой ​​пост у 1801, але зноў стаў прэм’ер-міністрам у 1804 да сваёй смерці ў 1806. Ён таксама быў канцлерам казначэйства на працягу свайго прэм’ерства. Ён вядомы як «малодшы», каб адрозніць яго ад свайго бацькі, Уільям Піт-старэйшага, які таксама займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі. У 1766 стаў графам, калі яго бацька атрымаў гэты тытул.
Піт найбольш вядомы як лідар Брытаніі ў вялікіх войнах з Францыяй і Напалеонам. Піт быў выдатным адміністратарам, які працаваў на эфектыўнасць і рэформы, у выніку чаго паўстала новае пакаленне выбітных адміністратараў. Ён падняў падаткі, каб заплаціць за вялікія вайны супраць Францыі, і расправіўся з радыкалізмам. Для прадухілення пагрозы з боку ірландскіх сепаратыстаў у падтрымку Францыі, ён распрацаваў акты аб Уніі 1800 і беспаспяхова спрабаваў у рамках Саюза надаць каталікам роўныя правы з пратэстантамі. Піт стварыў «новых Торы», што дазволіла адрадзіць партыю торы і дазволіў ім застацца ва ўладзе на бліжэйшыя чвэрць стагоддзя. Лічыцца, што здзякуючы Піту Брытанія ўступіла ў новы час без гваўтоўных пераменаў.
Іван Мацвеевіч Старавойтаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Горкі Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні (зараз у Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1924 годзе скончыў школу 2-й ступені ў Чэрыкаве. Быў накіраваны на вучобу ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, медыцынскі факультэт якога скончыў у 1929 годзе і быў залічаны ўрачом-ардынатарам акушэрска-гінекалагічнай клінікі Мінскага медыцынскага інстытута. Потым працаваў ўрачом у сельскай бальніцы ў Лоеўскім раёне, галоўным урачом Лоеўскай раённай бальніцы. З 1937 года І. М. Старавойтаў на пасадзе асістэнта кафедры акушэрства і гінекалогіі Мінскага медыцынскага інстытута і адначасова намеснік галоўнага ўрача 1-й клінічнай бальніцы Мінска. Быў прызваны на службу ў Чырвоную Армію і ўдзельнічаў у савецка-фінскай вайне. Пасля дэмабілізацыі вярнуўся на працу ў Мінскі медыцынскі інстытут. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны І. М. Старавойтаў зноў на фронце. Быў цяжка паранены і пасля лячэння працаваў асістэнтам кафедры акушэрства і гінекалогіі Кіргізскага медыцынскага інстытута. У сакавіку 1943 года па асабістай просьбе быў накіраваны на 2-і Украінскі фронт, працаваў хірургам, начальнікам эвакашпіталя. Дэмабілізаваўся ў жніўні 1945 года у званні маёр медыцынскай службы і вярнуўся ў Мінск, у Мінскі медыцынскі інстытут на кафедру акушэрства і гінекалогіі. У 1947 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1950—1958 гадах — дацэнт кафедры, у 1958—1976 гадах — загадчык кафедры. Адначасова ў 1958—1960 гадах на пасадзе намесніка дырэктар інстытута па навуковай рабоце. У 1958 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. У 1976—1984 гадах — прафесар-кансультант кафедры акушэрства і гінекалогіі.
Луі Гарэль
Кар'ера
Луі здымаўся ў бацькі-рэжысёра з шасці гадоў, але першы поспех яму прынесла роля сінефіла, эратамана і бунтара Тэа ў «Летуценніках» Бернарда Берталучы. Гэта роля ідэальна падышла да яго іміджу неўсмешлівага інтэлектуала і нервічнага прыгажуна. Ён быў у цэнтры ўвагі Канскага фестывалю 2007 года: у фільме Валерыі Бруні Тэдэскі «Сон папярэдняй ночы» Гарэль-мал. сыграў палюбоўніка саракагадовай актрысы (яе ролю выканала сама Валерыя), а ў мюзікле Крыстофа Анарэ «Усе песні толькі пра каханне» паўстаў героем бісексуальнай меладрамы.
Эрнэст Рэзерфорд
Біяграфія
Эрнэст быў чацвёртым дзіцём у сям’і з дванаццаці дзяцей. Меў цудоўную памяць, волатаўскае здароўе і сілу. З адзнакай закончыў пачатковую школу, атрымаўшы 580 балаў з 600 магчымых і прэмію ў 50 фунтаў стэрлінгаў для працягу вучобы ў каледжы Нельсана. Чарговая стыпендыя дазволіла яму працягнуць навучанне ў Кентэрберы-каледжы ў Крайстчэрчы (цяпер Новазеландскі ўніверсітэт). У тыя часы гэта быў маленькі ўніверсітэт з 150 студэнтамі і ўсяго 7 прафесарамі. Рэзерфорд захапляецца навукай і з першага дня пачынае даследчыцкую работу.
Эрнэст Рэзерфорд сканаў 19 кастрычніка 1937 года праз чатыры дні пасля тэрміновай аперацыі з нагоды нечаканага захворвання — ушчамлення кілы — у веку 66 гадоў (хоць яго бацькі пражылі да 90 гадоў). Ён быў пахаваны ў Вэстмінстэрскім абацтве, каля магіл Ньютана, Дарвіна і Фарадэя
Сяржук Сокалаў-Воюш
Біяграфія
У 1991 годзе па сямейных абставінах пераехаў у ЗША. Працуе на Радыё «Свабода», жыве ў Празе (Чэхія).
Фама Паўлавіч Якаўлеў
Біяграфія
У Вялікую Айчынную вайну з 1941 года член Ваеннага савета Далёкаўсходняга фронту, у студзені-сакавіку 1943 года на Волхаўскім фронце. Удзельнік Парада Перамогі. З 1945 начальнік палітычнага аддзела Вышэйшай афіцэрскай школы. Памёр у 1971.
Крысцьян Яак Петэрсан
Біяграфія
Аднак ужо ўвесну 1820 года Крысцьян Яак Петэрсан, які меў сур’ёзныя матэрыяльныя цяжкасці і пакутаваў ад сур’ёзных праблем са здароўем, вымушаны быў пакінуць Дэрпт і вярнуцца ў Рыгу. Петэрсан валодаў некалькімі еўрапейскімі мовамі на вельмі высокім узроўні, і таму пачаў падзарабляць у Рызе перакладамі. Таксама ён даваў прыватныя ўрокі. Сканаў у 1821 годзе ад сухот.
Арсенал (Грац)
Гісторыя
Размяшчэнне Граца каля ва ўсходняй мяжы Аўстрыйскай імперыі, рабіла яго важным стратэгічным пунктам. Найбольшую небяспеку ў канцы 16 стагоддзя ўяўляла Асманская імперыя, якой у выпадку ўварвання неабходна было супрацьпаставіць моцную армію. У канцы XVI стагоддзя з'явілася неабходнасць пабудаваць у горадзе памяшканне для захоўвання зброі — Арсенал, які і быў узведзены ў 1642 годзе па праекце італьянскага архітэктара Антоніа Салары.
Архітэктура
Будынак быў разлічаны на захоўванне поўнага ўзбраення для 16 тысяч салдатаў і размясціўся ў самым цэнтры горада, адразу ж за Ландгаўзам. Сваім вузкім парадным фасадам Арсенал выходзіць на вуліцу (Herrengasse). Яго асноўны будынак, даўжыня якога складае 50 метраў, выцягнуўты паралельна Вялікаму ўнутранаму двару. Парадны фасад Арсенала багата ўпрыгожаны. Галоўны ўваход уяўляе сабой вялікую арку паміж руставанымі пілястрамі, у яе адхонах намаляваны ваенныя трафеі. Арку вянчае разарваны франтон і герб Штырыі, c сярэбранай пантэрай, якая выставіла свае лапы з кіпцюрамі. Абапал партала ў нішах размешчаны фігуры рымскіх багоў вайны — Марса і Мінервы.
Неаготыка
Неаготыка — плынь у архітэктуры новага часу, якая характарызуецца вяртаннем да эстэтыкі і архітэктурных традыцый готыкі.
Ляхавічы (Іванаўскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 7 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Іванава, за 139 км ад Брэста, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Янаў-Палескі.
NGC 5631
NGC 5631 (іншыя абазначэнні — UGC 9261, MCG 10-21-2, ZWG 296.5, PGC 51564) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Жан дэ Нівель (опера)
Нягледзячы на тое, што першапачаткова опера задумавалася як камічная, шмат у чым яна блізкая да вялікай оперы, узорам якой быў Дж. Меербер. Опера аказалася папулярнай у свой час: за год пасля прэм’еры было пастаўлена 100 спектакляў. Паміж 1881 і 1882 гадамі яна таксама выконвалася ў тэатры «» ў Бруселі, Санкт-Пецярбургу, Капенгагене, Будапешце, Вене і Стакгольме. Потым яна знікла з рэпертуару і была адноўлена толькі ў Парыжы ў 1908 годзе ў. У адноўленным спектаклі 1908 года ролю Арлет спявала Мар’яна Нікот, дачка стваральніка ролі, а галоўную —.
Дубраўка (Буда-Кашалёўскі раён)
Гісторыя
Заснавана напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1931 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе гаспадаркі Буда-Кашалёўскага аграрна-тэхнічнага каледжа (цэнтр — горад Буда-Кашалёва).
Міхаіл Фролавіч Сафонаў
Біяграфія
Да 1 ліпеня 1944 года быў партызанам. З жніўня 1944 года на фронце ў дзеючай арміі.
Ніжняя тундра (апавяданне)
У 2007 годзе выдавецкі дом «Саюз» выпусціў аўдыёкніжку апавяданняў Віктара Пялевіна: пяць вядомых апавяданняў у выкананні аўтара, куды ўвайшло апавяданне «Ніжняя тундра».