cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сцяг Вашынгтона
Апісанне сцяга
Кожны сцяг павінен мець афіцыйныя ідэнтычныя пячаткі, па адной на кожным боку сцяга і размешчанымі так, каб цэнтр кожнай пячаткі быў строга размешчаны па цэнтры сцяга. Пячатка можа мець вышчэрблены край.
Філамена
Сюжэт
Марцін і Філамена пачынаюць свае пошукі, яшчэ раз наведаўшы манастыр. Манашкі ў чарговы раз ветліва адмаўляюць, сцвярджаючы, што запісы па ўсынаўленні былі страчаны ў выніку пажару. Аднак пазней у пабе мясцовыя жыхары гавораць Марціну, што манашкі наўмысна знішчылі ўсе паперы ў вогнішчы, і што дзяцей прадавалі за 1000 фунтаў багатым амерыканцам. Марцін Сіксміт і Філамена адпраўляюцца ў Амерыку, каб працягнуць пошукі. Там, скарыстаўшыся сувязямі Марціна, яны знаходзяць сляды яе сына.
Габелен веку
Апісанне
За гэту працу Аляксандру Кішчанку была прысуджана Дзяржаўная прэмія Беларусі, а само палатно было прызнана гісторыка-культурнай каштоўнасцю міжнароднага значэння. У 1999 годзе ўключаны ў Кнігу рэкордаў Гінэса як самы вялікі габелен у свеце.
Бітва за Бін-Джавад
Ход баёў
Падчас бою за Бін-Джавад урадавыя войскі нанеслі паветраны ўдар па ваеннай базе Рас-Лануф, кантраляванай паўстанцамі. Па меншай меры два чалавекі загінула і 40 атрымалі раненні.
Вінрых фон Кніпродэ
Вінрых фон Кніпродэ (Winrich von Kniprode; каля, паблізу Манхайма-на-Рэйне — , паблізу Марыенбурга) — 22-гі вялікі магістр Тэўтонскага ордэна (1351-1382). На кіраванне Вінрыха фон Кніпродэ, найдаўжэйшае ў гісторыі Ордэна, прыпаў росквіт Тэўтонскага ордэна і еўрапейскага рыцарства. Адзін з найвядомейшых вялікіх магістраў за ўсю гісторыю Ордэна.
Біяграфія
16 верасня 1351 года генеральны капітул Ордэна абраў Вінрыха фон Кніпродэ вялікім магістрам. Пачатак кіравання быў няўдалым -- правалам скончыўся паход на Жамойць, у выніку Кніпродэ вымушаны пайсці на перамовы з Вялікім Княства Літоўскім. У 1358 годзе заключыў кароткачасовы саюз Вялікім Княства Літоўскім супраць Польшчы. Аднак праз два гады саюз распаўся: Альгерд аддаў перавагу Польшчы, выдаў сваю дачку Кену замуж за ўнука караля Казіміра III, паморскага князя Казіміра IV.
У 1360 годзе Вінрых фон Кніпродэ пачаў новую вайну з Княствам. Войска крыжакоў дасягнула сярэдняга цячэння Нёмана, разбурыла Коўна. Войскі падышлі да Гародні, Трокаў і Вільні. Падчас баёў у палон да крыжакоў патрапіў вялікі князь Кейстут, якога закладнікам трымалі ў спецыяльнай камеры ў Верхнім замку ў Марыенбургу.
Уладзімір Уладзіміравіч Набокаў
Біяграфія
У 1917 г. разам з сям’ёй перасяляецца ў Крым, а потым імігрыруе з Расіі ў Берлін. Адтуль малады Набокаў паступае ў Кембрыджскі ўніверсітэт, які скончвае ў 1922 г. Пасля жыў у Берліне. У 1937 г. на 2 гады перасяляецца ў Парыж, адкуль напярэдадні Другой Сусветнай вайны эмігрыруе ў ЗША. Працаваў выкладчыкам спачатку ў адным з коледжаў, потым у Карнэльскім універсітэце, дзе чытаў курсы рускай і сусветнай літаратуры. У 1945 г. атрымаў амерыканскае грамадзянства. Адначасова займаецца літаратурнай дзейнасцю. Акрамя таго робіць сабе імя як прафесіянальны энтамолаг.
Беларускі народны фронт «Адраджэньне»
Статут, мэты і задачы
БНФ бачыў прычыну эканамічнага, палітычнага, культурнага, экалагічнага крызісаў у адсутнасці рэальнай дзяржаўнай незалежнасці Беларусі і ў шматгадовым панаванні ў рэспубліцы камуністычнай улады. БНФ лічыў, што адраджэнне дэмакратычнага грамадства, стварэнне здаровай эканомікі, вяртанне да нацыянальна-культурных і маральных каштоўнасцяў магчыма толькі пры ліквідацыі таталітарнай сістэмы, пры нацыянальнай кансалідацыі. Паводле Праграмнай заявы БНФ (1991), толькі ў незалежнай Беларусі магчыма існаванне грамадства, заснаванага на свабодзе асобы і агульначалавечых каштоўнасцях.
Дзейнасць БНФ
ІІ з’езд БНФ «Адраджэньне» адбыўся 23—24.3.1991 у Мінску. У палітычным спавешчанні, з якім выступіў З. Пазьняк, было падкрэслена, што савецкая імперыя вычарпала свае рэсурсы, і альтэрнатывы незалежнасці няма. Камуністычны рэжым не паддаецца рэфармаванню, таму рух за два гады прайшоў шлях ад спадзяванняў на супрацоўніцтва з «лепшымі сіламі КПСС» да прынцыповага антыкамунізму. Праца БНФ мусіць скіроўвацца на інтэграцыю грамадства рэспублікі, на адраджэнне нацыянальнай і грамадзянскай супольнасці. Базай для дэмакратыі з’яўляецца прыватная ўласнасць, культурны, свядомы і свабодны чалавек. З’езд прыняў Праграмную заяву «Свабода — Незалежнасць — Адраджэнне». 3 назвы руху скасаваныя словы «за перабудову». Падкрэслена, што праз здабыццё суверэнітэту рэспубліка зможа вярнуцца ў сям’ю еўрапейскіх народаў, аднавіць маральныя, культурныя і сацыяльныя каштоўнасці. Адроджаная нацыя сама распарадзіцца плёнам сваёй працы і знойдзе паратунак ад вынікаў Чарнобыля. Беларускі шлях да незалежнасці ідзе праз выкананне Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце і прыняцце адпаведных законаў, у т.л. аб грамадзянстве, аб стварэнні беларускіх вайсковых фарміраванняў, праз падрыхтоўку ўмоў для правядзення выбараў ва Усебеларускі Устаноўчы Сойм, які надалей вызначыць формы дзяржаўнага ўладкавання Беларусі. Палітычная свабода немагчымая без свабоды эканамічнай, таму неабходна вяртанне да прыватнай уласнасці пры недапушчэнні апаратнага варыянта прыватызацыі. Вызначана стаўленне да камуністычнай партыі як да злачыннай арганізацыі, падкрэслена, што члены кампартыі нясуць толькі палітычную і маральную адказнасць за злачынствы. Дэкларавана, што БНФ застаецца шырокім грамадска-палітычным рухам, а яго асноўная сацыяльная база — шырокія пласты беспартыйных і сяброў дэмакратычных партый. З’езд ухваліў Зварот да народа Беларусі ў сувязі з рэферэндумам аб будучыні СССР, дзе заявіў пра неправамернасць яго правядзення на тэрыторыі Беларусі і сцвердзіў, што апора БНФ — мільён жыхароў рэспублікі, якія адказалі на пытанне рэферэндуму «не».
V з’езд (ліпень 1995) тычыўся абрання новага кіраўніка БНФ. Перамог Зянон Пазняк, хоць на пасаду старшыні Сойму БНФ балатаваліся яшчэ два чалавекі, у тым ліку і Юрый Хадыка. На гэтым жа з’ездзе была ўхвалена праграма «Стратэгія абароны незалежнасці», у якой галоўнай задачай выступала стварэнне «шырокага, масавага радыкальнага нацыянальна-вызвольнага руху», які павінен быў выкарыстоўваць «канкрэтную тактыку дзеянняў, зыходзячы з сітуацыі». На VI з’ездзе БНФ у верасні 1999 галоўнае пытанне зноў палягала ў выбары кіраўніка. На гэты раз канкурэнтам Зянона Пазняка стаў Вінцук Вячорка. Абодва прэтэндэнты атрымалі амаль аднолькавую колькасць галасоў дэлегатаў. Кампрамісу дасягнуць не ўдалося, што прывяло неўзабаве да расколу БНФ і стварэння адпаведных партый, якія існуюць дагэтуль (гл. Партыя БНФ, Кансерватыўна-Хрысціянская партыя — БНФ).
Дыстанцыйны ўніверсітэт «UNITELMA Сапіенца»
Агульная характарыстыка
Гэта адзіны дыстанцыйны італьянскі ўніверсітэт, які кантралюецца кансорцыумам, які складаецца з дзяржаўных універсітэтаў і прадпрыемстваў. З 2010 года ён звязаны з адным з вядучых дзяржаўных універсітэтаў Італіі — Рымскім універсітэтам «Ла Сапіенца» — і належыць яму, ён выкарыстоўвае Дыстанцыйны ўніверсітэт «UNITELMA Сапіенца» для рэалізацыі права на адукацыю і падтрымкі студэнтаў з асаблівымі патрэбамі.
Сярэбраны журавель
«Сярэбраны журавель» (Sidabrinė gervė) — прыз літоўскай кінаіндустрыі ў розных намінацыях, сярод якіх — «лепшы акцёр», «лепшы рэжысёр» і «лепшы фільм». Прыз прадастаўляецца асацыяцыяй AVAKA (Audiovizualinių kūrinių autorių teisių asociacija).
NGC 2695
NGC 2695 (іншыя абазначэнні — MCG 0-23-10, ZWG 5.25, PGC 25003) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Гідра.
Вычулкаўскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Трышынскі сельсавет у складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Трышын. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бярозаўскага сельсавета. 3 чэрвеня 1957 года ў склад сельсавета з Чэрнеўскага сельсавета перададзены вёскі Шчэбрын, Падбулькова і Булькова Зарэчча. 1 красавіка 1968 года перайменаваны ў Вычулкаўскі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Вычулкі. 8 мая 1970 года сельсавет перайменаваны ў Чэрнінскі, цэнтр перанесены ў вёску Чэрні, вёскі Булькова, Вычулкі, Падбулькава, Шчэбрын і Ямна перададзены ў склад Тэльмінскага сельсавета, з Тэльмінскага сельсавета ў склад Чэрнінскага сельсавета перададзены вёскі Братылава, Бярдычы, Валоскі, Вітошкі, Вялікая Курніца, Вялікія Косічы, Вялюнь, Гутавічы, Забярэззе, Залессе, Збірагі, Карабаны, Клімовічы, Максімы, Машчонка, Селяхі, Харытоны, Чэрні і хутары Бабры, Макасі, Малькі і Чэрні.
Адам Міцкевіч
У перакладах
На літоўскую мову Міцкевіча перакладалі Э. Даўкша, В. Кудырка, Майроніс, («Крымскія санеты» і «Дзяды»),  (вершы), Л. Гіра,  (у 1924 пераклаў «Пана Тадэвуша»),, Ю. Марцінкявічус і іншыя паэты.
Гіменалепідыды
Гермафрадыты. Развіваюцца з удзелам прамежкавых (насякомыя, ракападобныя) і рэзервовых (малюскі) гаспадароў. Лічынкі (цыстацэркоіды) ў кішэчніку асноўнага гаспадара ўкараняюцца ў падслізістую абалонку.
Барысаглебская царква (Гродна)
Разбурэнне
1 красавіка 1853 года (па старому стылю) адбыўся першы абвал царквы, у вадзе апынуліся частка паўднёвага і заходняга фасада. На абмерным чарцяжы паўднёвага фасада, зробленага ў тым жа годзе бачна, што ў Нёман абрынулася каля 2/3 паўднёвага фасада. У гэты ж час у ваду абрынуліся шматлікія пахаванні, якія былі каля царквы, у тым ліку пліта 16 ст. Богуша Багаціновіча.
Сезон 2017 ФК Дынама-Брэст
Пакінулі клуб
* З арэнды ** У арэнду
Барысаглебская царква (Гродна)
Кансервацыя
У 2000 годзе былі распачаты працы па ўмацаванню схілу Каложскай гары, аднак ужо ў наступным годзе праца была спынена. У 2006 годзе было праведзена геарадарнае зандзіраванне тэрыторыі навокал храма, якое паказала, што асноўная пагроза сыходзіць не з боку Нёмана, але з асаблівасцей мясцовага грунту.
Інтэр'ер
Падлога храма складалася з паліваных квадратных, трохвугольных і фігурных плітак. У адрозненне ад падлогі Ніжняй царквы падлога Барысаглебскай царквы значна прасцейшая: ва ўбранні падлогі выкарыстаны пліткі толькі чатырох відаў замест 17 у Ніжняй. Недзе ў 13 ст. з'явіліся паліваныя рэльефныя пліткі, а ў 18 ст. — мармуровыя пліты. Фрагмент падлогі 12 ст. захаваўся ў бакавой апсідзе. Пад падлогай захаваўся культурны пласт, які існаваў да будаўніцтва храма. Цэнтральная апсіда вылучана 2-ярусным драўляным іканастасам (створаны ў 1996—99, мастак-рэстаўратар з Рыгі А. Льянаў). Пад храмам мелася крыпта з пахаваннямі са славянскімі надпісамі; у 1857 г. на заходняй сцяне храма меўся камень з надпісам «Положен раб Божи Елизар лета от сотворения мира 6998 (1490)».
Царква на выявах 19 ст
Прыкладна ў тым жа 1867 годзе Р. Кудраўцаў выканаў літаграфіі паводле малюнкаў В. Гразнова.
Археалагічныя даследаванні
У 1904 годзе, пасля таго як царкву даследаваў П. П. Пакрышкін, паўстала пытанне аб аднаўленні помніка ў першапачатковым выглядзе з «узвядзеннем недастаючых частак па ўзору існуючых». Пры гэтым камісія, якая кіравала працаю, прызнала, што неабходна зрабіць даследаванні падмуркаў і правесці раскопкі ўнутры і звонку храма. Аднак у якой ступені былі праведзены гэтыя работы дакладна невядома.
У 1946 годзе помнік даследаваў І. М. Хозераў, які адзначыў наяўнасць чатырох круглых слупоў, што з'яўляецца нехарактэрным для архітэктуры Беларусі 12 ст.
У 1981, 1983-1984 гадах храм даследавалі археолагі П. А. Рапапорт, А. А. Трусаў і архітэктар В. Р. Слюнчанка. Падчас раскопак былі ўскрыты квадратныя падмуркі паўночна-ўсходняга, паўночна-заходняга і паўночна-заходніх слупоў, а ў паўднёвай апсідзе выяўлены рэшткі падлогі 12 ст., выкладзенай з квадратных і трохвугольных паліваных плітак. Быў прасочаны культурны пласт з керамікай 11-12 ст., сабрана вялікая колькасць непаліванай керамікі 15-16 ст. і вызначана месцазнаходжанне позняга манастыра. Таксама была праведзена рэканструкцыя бакавой галерэі.
Абалоннікі
Апісанне
Цела мешкападобнай формы, акружана абалонкай з туніцыну, матэрыялу, падобнага да цэлюлозы. Падобна іншым хордавым жывёлам, абалоннікі маюць хорду ў перыяд ранняга эмбрыянальнага развіцця. Таксама абалоннікі не маюць метанефрыдыевых органаў.
Рафіды
Рафіды (ад стар.-грэч. rhaphis — «іголка») — ігольчатыя крышталі аксалату або карбанату кальцыя, адкладзеныя ў клетках раслін. Адносяцца да канчатковых прадуктаў абмену рэчываў і выконваюць у асноўным ахоўную функцыю.
IC 5300
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дон
Па плошчы вадазбору, роўнай 422 тыс. км ², у Еўропе саступае толькі Волзе, Дняпру і Дунаю. Даўжыня ракі — 1870 км. Выток Дона размешчаны ў паўночнай частцы Сярэднярускага ўзвышша, на вышыні каля 180 м над узроўнем мора. Раней за пачатак ракі прымалі месца выхаду з возера Іван (насамрэч сцёк вод з возера ў Дон звычайна не адбываецца). Сёння за выток Дона часта прымаюць Шацкае вадасховішча на поўнач Новамаскоўска, але яно таксама не з'яўляецца вытокам Дона і адгароджана ад ракі чыгуначнай плацінай. Сапраўдны выток знаходзіцца ў парку за 2-3 км на ўсход (ручай Урванка). Прытокі: Маныч, Мядзведзіца, Сасна, Ілаўля.
Універсітэт «Кампус Бія-Медыка»
Агульная характарыстыка
Стварэнне ўніверсітэта было ўхвалена Альвара дэль Партылья, біскупам-прэлатам Opus Dei, з мэтай стварэння культурнага праекта, здольнага па-новаму прапанаваць каштоўнасць чалавека ў цэнтры біямедыцынскіх навук.
Балу (правінцыя)
Адміністрацыйны цэнтр — горад Балу.
Травендальскі мір
Гэтым светам Данія была выведзена з Паўночнай вайны і адмовілася ад саюза з Расіяй і Саксоніяй. Яна прызнала суверэнітэт Гальштыніі і абавязалася выплаціць ёй у якасці кампенсацыі за ваенныя выдаткі 260 тыс. рэйхсталераў. Датчане таксама абавязаліся не аказваць дапамогі ворагам шведскай кароны.
Эфузіўныя горныя пароды
Разам з інтрузіўнымі горнымі пародамі ўтвараюць вялікую групу магматычных горных парод. Адрозніваюць уласна эфузіўныя (узніклі пры свабодным выліванні лаў), экструзійныя (з вязкіх магм, выціснутых на паверхню).
Пры змене эфузіўных горных парод гіпергеннымі, гідратэрмальнымі, метамарфагеннымі і іншымі працэсамі вулканічнае шкло раскрышталізоўваецца, мікраліты і фенакрышталі замяшчаюцца другаснымі мінераламі. У залежнасці ад гэтага адрозніваюць эфузійныя горныя пароды — кайнатыпныя (нязменныя) і палеатыпныя (змененыя ў рознай ступені).
Беларусы ў грамадзянскай вайне ў Анголе
Катэгорыі і імёны
Як ваенспецы з БВА ў Анголе служылі Валянцін Авілаў ад АМУ (апошнія месяцы камандзіроўкі выконваў абавязкі ваеннага саветніка); Уладзімір Міхальчык ад танкавых войск; Віктар Бойка, Мікалай Аўчароў, Аляксандр Марозаў ад СПА; Віктар Магонаў ад войск сувязі. З іншых ваенных акруг — Аляксандр Развянкоў, Віктар Чарнянкоў, Валянцін Стасюкевіч ад ВПС; Міхаіл Паўлаў ад ПДВ; Юрый Марозаў, Генадзь Сергіенка ад СПА. Апошні, гарадзенец, удзельнічаў у бітве пры Куіта-Кванавале.
У якасці авіяспецыялістаў у «гарачай кропцы» пабывалі Сяргей Лук’янаў (лётчык, камандзір экіпажа самалёта Ан-12 бартавы нумар 11747 Джанкойскага палка ВТА ВПС, які быў збіты 25 лістапада 1985 г.; загінуў), Барыс Собалеў (старшы інжынер самалётаў Ан-22 «Антэй»), Ігар Харын (борттэхнік па авіяцыйным і дэсантным абсталяванні самалётаў Ан-12). Ураджэнцы краіны таксама знаходзіліся сярод прадстаўнікоў ВМФ СССР, як, напрыклад, Пётр Ракіцкі (старшына 1 артыкула, эсмінец «Настойчывы»), Уладзімір Лякін (капітан 3 рангу на момант камандзіроўкі, служыў у пункце МТА), Павел Астровік (капітан 2 рангу на момант камандзіроўкі, таксама служыў у пункце МТА). Як мінімум адзін выхадзец Беларусі знаходзіўся ў Анголе падчас нясення тэрміновай службы. Ім быў Віктар Раманюк (Іванаўскі раён; служыў у правінцыі Уіла прыблізна ў 1985–1987 гг.).
IC 5301
IC 5301 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Індзеец.
IC 5302
IC 5302 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Тукан.
HMS А7
HMS А7 — брытанская падводная лодка тыпу А. Пабудавана ў 1904—1905 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 21 студзеня 1905 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 13 красавіка 1905 года.
У 2014 годзе каманда праекта SHIPS у Плімуце завяршыла археалагічнае даследаванне падводнай лодкі A7, атрымаўшы дазвол Міністэрства абароны Вялікабрытаніі.
DVI
Гісторыя
Первшыя версіі відэаінтэрфейсаў, такія як MDA, CGA і EGA, былі лічбавымі. Але ў відэаадаптары VGA з яго 18-бітным колерам давялося перайсці на аналагавую перадачу сігналаў (тры лініі сігналаў RGB для катодаў, плюс стандартныя кіруючыя сігналы кадравай і радковай разгортак) — падобная сістэма мела большы запас по перадаванай паласе частот, дастатковай для ўсіх існавалых сістэм адлюстравання.
Лічбавая перадача
«5 % LCD blanking» значыць, што 5 % прапускной здольнасці ідзе на інтэрвалы гашэння пасля кожнага радка і кажнага кадра. GTF (Generalized Timing Formula) — стандарт VESA.
Пятая халерная пандэмія
Распаўсюджванне пандэміі
У гэты час выбітныя навукоўцы вывучалі халеру. У прыватнасці, падчас эпідэміі халеры ў Брэтані у 1883 годзе будучы Нобелеўскі лаўрэат, сусветна вядомы вучоны Ілья Ільіч Мечнікаў з двума памочнікамі, дактарамі П. Латамі і Ж. Жупілем, вырашыліся на эксперымент па самазаражэнні. Так ён хацеў пацвердзіць правату Р. Коха, які лічыў, што адкрыты ім вібрыён спараджае гэтую грозную хваробу. Мечнікаў і Латамі не захварэлі, але Жупіль не толькі захварэў, але і ў выніку памёр ад халеры. У 1888 годзе выбітны мікрабіёлаг Мікалай Фёдаравіч Гамалея на сабе і сваёй жонцы выпрабаваў бяспеку прапанаванай ім для прафілактыкі халеры вакцыны з забітых вібрыёнаў. , бактэрыёлаг і эпідэміёлаг, вучань Ільі Ільіча Мечнікава, шмат часу надаваў даследаванню халеры. Яму свет абавязаны увядзеннем у практыку супрацьхалернай вакцыны, якую ён у 1892 годзе выпрабаваў на сабе. Данііл Кірылавіч Забалотны, бачны мікрабіёлаг і эпідэміёлаг, разам з, вядомым патолагам і мікрабіёлагам, у 1893 годзе правялі досыць небяспечнае даследаванне на сабе. Яны выпілі жывую культуру халернага вібрыёну пасля папярэдняй пробнай імунізацыі, каб пацвердзіць эфектыўнасць аральнай вакцыны.
Валожынскі сельсавет (Шаркаўшчынскі раён)
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1564 чалавекі, з іх 91,2 % — беларусы, 5,4 % — рускія, 1,2 % — палякі.
Белінтэрсат-1
Спадарожнік разлічаны на 15 гадоў працы і будзе падаваць шырокі спектр тэлекамунікацыйных паслуг, такіх як спадарожнікавае тэлевізійнае вяшчанне, спадарожнікавае радыёвяшчанне і шырокапалосны доступ у Інтэрнэт).
Ісаак Фёдаравіч Ваксман
Ісаа́к Фё́даравіч Ва́ксман (, г. Краснаполле — ) — Герой Савецкага Саюза, камандзір артылерыйскай батарэі 1118-га стралковага палка (333-я стралковая дывізія, 6-я армія, 3-і Украінскі фронт), старшы лейтэнант.
Лівонскі крыжовы паход
Лівонскі крыжовы паход — адзін з паўночных крыжовых паходаў, які прывёў да заваявання немцамі і датчанамі тэрыторый сучасных Эстоніі і Латвіі ў канцы XII — пачатку XIII стагоддзяў. 2 лютага 1207 года на заваяваных тэрыторыях было ўтворана тэакратычнае княства Terra Mariana, якое ўваходзіла ў склад Свяшчэннай Рымскай імперыі, але ў 1215 годзе папа Інакенцій III абвясціў гэтыя землі валоданнем Святога прастола.
HMS А5
У снежні 1920 года судна было прададзена на металалом.
Налібакі
Гісторыя
У XVI ст. сталі цэнтрам воласці. У 1636 годзе Альбрэхт Станіслаў Радзівіл заснаваў тут касцёл, перабудаваны ў 1699 годзе.
Наталля Аляксандраўна Кутузава
Наталля Аляксандраўна Кутузава (нар., Кіеў, Украіна) — беларускі філосаф. Спецыяліст па палемічнай літаратуры Беларусі канца XVI — першай паловы XVII стагоддзяў. Кандыдат філасофскіх навук (1996), дацэнт.
Докшыцкі раён
Докшыцкі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Віцебскай вобласці. Докшыцкі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 г. Мяжуе з Пастаўскім, Глыбоцкім, Ушацкім, Лепельскім раёнамі Віцебскай вобласці, Мядзельскім, Лагойскім і Барысаўскім раёнамі Мінскай вобласці.
Мірза Масэсавіч Авакаў
Біяграфія
Выкладаў у Беларускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (з 1953), Беларускім дзяржаўным універсітэце (1956—1973, юрыдычны факультэт, кафедра тэорыі і гісторыі дзяржавы і права, прафесар), Дыпламатычнай акадэміі МЗС СССР (1973—1987, кафедра міжнароднага права, прафесар, з 1987 — прарэктар).
Вольга Аляксандраўна Лабачэўская
Вольга Аляксандраўна Лабачэўская (нар., Цюмень, цяпер Расія) — беларуская мастацтвазнаўца, культуролаг, этнолаг. Доктар мастацтвазнаўства (2014).
Крыбрарыя
Крыбрарыя (Cribraria) — род міксаміцэтаў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1794 годзе.
Вольга Аляксандраўна Лабачэўская
Бібліяграфія
Белорусский народный текстиль: традиции и художественные новации в XX веке : диссертация … доктора искусствоведения : 17.00.09 : защищена 03.04.2014 : утверждена 26.11.2014 / Лобачевская Ольга Александровна. — Минск, 2014. Народное искусство соломоплетения Белоруссии : диссертация … кандидата искусствоведения : 17.00.05 : защищена 26.04.1989 : утверждена 27.09.1989 / Лобачевская Ольга Александровна. — Москва, 1989.
Крыбрарыя
Класіфікацыя
У род Cribraria ўваходзіць 81 від:
NGC 2702
NGC 2702 — зорка ў сузор’і Гідра.
Сяргей Лагадзінскі
Біяграфія
У Гётынгенскім універсітэце атрымаў адукацыю ў галіне права, у Гарвардскім універсітэце — у галіне дзяржаўнага кіравання. Атрымаў ступень доктара права ў Берлінскім універсітэце імя Гумбальта.
Дом Крукоўскага
Гісторыя
Пасля 1920 года былы дом Крукоўскага нацыяналізаваны. У часы Другой сусветнай вайны моцна пацярпеў. Пасля вайны значная частка будынка разбурана, на месцы якой ў 1950-я гады быў пабудаваны вялікі трохпавярховы будынак, які галоўным фасадам выходзіў на вуліцу Камсамольскую.
Казімір Мельхіяд Сапега
Біяграфія
Быў паслом на соймы 1646 і 1648 гадоў (элекцыйны). У 1647 годзе быў каралеўскім дваранінам.
Беларускі абласны камітэт
Спыніў сваю дзейнасць у першай палове 1918. Некаторыя яго члены сталі супрацоўнікамі Беларускага нацыянальнага камісарыята.
Э (горад)
Горад Э размешчаны на беразе ракі Брэсль, у чатырох кіламетрах на поўдзень ад месца яе ўпадзення ў Ла-Манш і прыморскага горада Ле-Трэпо.
Аляксандр Васілевіч Вакульскі
Біяграфія
Аляксандр Вакульскі нарадзіўся 28 жніўня 1922 года ў сяле Калтыманава (цяпер — Іглінскі раён Башкартастана). Скончыў дзевяць класаў школы, працаваў токарам на Уфімскім маторабудаўнічым заводзе, адначасова вучыўся ва Уфімскім аэраклубе. У красавіку 1941 года Вакульскі быў ​​прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію ўфімскім гарадскім ваенным камісарыятам. Скончыў ваенную авіяцыйную школу пілотаў у Тамбове. З чэрвеня 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да красавіка 1945 года капітан Аляксандр Вакульскі камандаваў эскадрылляй 949-га штурмавога авіяпалка 211-й штурмавой авіядывізіі 3-й паветранай арміі 3-га Беларускага фронту.
Напісанае застаецца
Апісанне
Каштоўнасць п’есы ў тым, што асоба Скарыны паўстае ў ёй у кантэксце яго культурных здабыткаў, з падключэннем дакументальнага літаратурнага матэрыялу, на фоне агульнаеўрапейскага Рэнесансу. Аўтару ўдалося перадаць сэнс скарынаўскіх выказванняў жывой драматургічнай мовай, пабудаваць менавіта дыялог, а не дэкламацыю.
Ліга ветэранаў Вызваленчай вайны
Гісторыя
Заснавана ў 1929 годзе дэмабілізаванымі вайскоўцамі, якія ва ўмовах распачатага эканамічнага крызісу былі незадаволены ўладамі. Спачатку шмат прыхільнікаў руху было і сярод афіцэраў сапраўднай службы (генералы Эрнст Пыдэр і Ёханес Арасмаа (Раска), якія па законе павінны былі пайсці, калі ў 1930 рух ператварыўся ў палітычную арганізацыю, што патрабавала радыкальных змен у дзяржаўным ладзе Эстоніі. У 1930—1934 кіраўніком руху быў генерал-маёр у адстаўцы Андрас Лорка, а яго намеснікам і сапраўдным правадыром — малады адвакат, малодшы лейтэнант запасу Артур Сірк, які ўдзельнічаў у Вызваленчай вайне школьнікам-добраахвотнікам. Многія лозунгі і метады былі запазычаны ў падобных рухаў у Фінляндыі і Германіі; хутка сталі прымаць і так званых падтрымных чальцоў, якія не бралі ўдзел у Вызваленчай вайне. У 1933 саюз быў распушчаны, але неўзабаве была сфармавана арганізацыя-наступнік (Рух удзельнікаў Вызваленчай вайны), якая захавала і ўзмацняла палітычны ўплыў. Ва ўмовах эканамічнага і ўнутрыпалітычнага крызісаў рух вырас, узмацніўся і змог паўплываць на народныя масы так, што двойчы (у жніўні 1932 і ў чэрвені 1933) народам на рэферэндумах быў адхілены праект новай канстытуцыі, што прапаноўваўся страцілым свой аўтарытэт Дзяржсходам.
Byzantinische Zeitschrift
Першым галоўным рэдактарам часопіса быў Карл Крумбахер (1892-1909). Пасля яго смерці выдаўцамі Byzantinische Zeitschrift былі: (1909-1927) і  (1910-1930);  (1928-1963);   (1964-1977),  (1964-1980) і Герберт Хунгер (1964-1980);   (1978-1980); Пітэр Шрайнер (1991-2004);  (з 2001).
Дзіўнагорск
Горад размешчаны на правым беразе ракі Енісей, за 20 км на паўднёвы захад ад Краснаярска.
Кадан-К’юн
Востраў Кадан, або Кадан-К’юн (ကတန်ကျွန်) — найбуйнейшы востраў у архіпелагу М’ёй. Уваходзіць у склад дзяржавы М’янма. Плошча — 449,8 км².
Каса (інструмент)
Каса — сельскагаспадарчая ручная прылада для скошвання травы (на сена, на корм жывёле, для выраўноўвання газонаў і г. д.).
У Прыбалтыцы канструкцыя касы рэзка адрозніваецца: двуручка (стацыянарныя, аднесеныя на 20—25 см ад дзяржальні).
Авары
Адчувальнымі для авараў былі паражэнні ад балгараў, якія ўтварылі ў 680 годзе ўласнае ханства, франкаў і саюза славянскіх плямёнаў, створанага ў 623 годзе франкскім купцом Само — г.зв. «дзяржавы Само». Да канца VII ст. авары былі выцесненыя з Паўночнага Прычарнамор’я; аслабеў іхні ўплыў у Падунаўі. Канчатковае паражэнне Аварскі каганат пацярпеў у канцы VIII ст., калі войскі франкаў пад кіраўніцтвам Карла Вялікага разграмілі найбольш значныя аварскія крэпасці, у т.л. і сталіцу каганата — Рынг (назва ўмоўная, паселішча ў адным з рынгаў (хрынгаў) паблізу цяперашняй Цімішаары ў Румыніі). Пасля падзення Аварскага каганата авары сталі даннікамі славянскіх мараўскіх плямёнаў. У пачатку X ст. землі, на якіх жылі авары, былі заваяваныя венграмі, і імя авараў знікла з гісторыі.
Аварскія археалагічныя помнікі
Археалагічныя помнікі, пакінутыя аварамі і падпарадкаванымі імі народамі ў Сярэднім Падунаўі, прадстаўлены ў асноўнымі грунтавымі могільнікамі. Раскапана больш за 50 тыс. пахаванняў, у асноўным па абраду трупапалажэння (трупаспаленні на заходняй і паўночнай перыферыі нешматлікія і звязаны з некаторымі групамі славян), вядомы пахаванні з канём ці чучалам каня з іншымі рознакультурнымі і лакальнымі асаблівасцямі. Некаторыя пасяленні авараў узніклі на месцы больш ранніх (у т.л. антычных). Вывучаліся селішчы з паўзямлянкамі, шматлікімі гаспадарчымі ямамі і іншымі пабудовамі, у т.л. з адрэзкамі равоў (адна з інтэрпрэтацый — загоны для жывёлы); вядомы металургічныя печы, калодзежы. Вылучаюць 3 перыяды з дзяленнем на фазы (суіснуюць некалькі храналагічных схем, якія адрозніваюцца дэталямі). Помнікаў раннеаварскага перыяду (каля 568—620/640) вядома параўнальна вядома параўнальна нямнога, яны гетэрагенныя ў культурных адносінах: адметнасцю з’яўляюцца своеасаблівыя паясы з радам падвешаных рамяшкоў і гладкімі наканечнікамі, паказальны шэраг рэчаў візантыйскага і германскага кола. Вылучаюць асобую «культуру Кестхей» (асноўны цэнф на заходнім узбярэжжы возера Балатан) з характэрнымі жаночымі ўпрыгажэннямі, што маюць аналагі ў Адрыятыцы; у розных формах праіснавала да познааварскага часу. Помнікаў сярэднеаварскага перыяду (каля 620/640 — 690/710) больш; з іх раннія (у т.л. «княжацкія» тыпу Боча, Кунбабонь, багатыя пахаванні рамеснікаў тыпу Фелнак, Кунсенмартон і інш.) шэраг даследчыкаў адносіць да позняй фазы раннеаварскага перыяду, працягваючы яго да 650/670-х гг. У гэты час афармляюцца і некаторыя спецыфічныя для авараў стылі рэчаў; у позніх комплексах з’яўляюцца шаблі, страмёны з прамой падножкай і іншыя новаўвядзенні ў асноўным у воінскай культуры (менавіта іх шэраг венгерскіх даследчыкаў пачынаючы з І. Боны адносяць да сярэднеаварскага перыяду, але гіпотэза аб сувязі гэтых помнікаў з міграцыяй балгар Кувера цяпер практычна не мае прыхільнікаў). Помнікі познеаварскага перыяду (у асноўным VIII ст.; падзяляюць на 3—4 фазы) найбольш шматлікія, але і найбольш уніфікаваныя (хаця лакальныя групы вылучаюць і сярод іх); асабліва паказальныя літыя раменныя гарнітуры ў стылі «грыфа» і «расліннага парастка». Гіпотэза Д. Ласла, які звязваў гэтыя і іншыя інавацыі са з’яўленнем пасля заваявання Арпадаў новага (уграмоўнага) насельніцтва, што вызначыла мову венграў падунайскіх зямель, у сучасных даследаваннях не падтрымліваецца. Захаваліся нямногія руны авараў. Найбольш познія помнікі — самыя скупыя; вылучэнне аварскіх старажытнасцей IX ст. лічыцца спрэчным.
Арду
«Арду» па-турэцку азначае «армія» (адсюль: арда ў беларускай мове, horde — у англійскай) і паходзіць ад таго ж цюркскага кораня, што і урду (першапачаткова Zaban-e-Urdu-e-Mualla — «мова ўзнёслай арміі» — афіцыйная мова Пакістана). Такое імя горад атрымаў у 15 стагоддзі з-за таго, што быў штаб-кватэрай арміі Асманскай імперыі.
Сялява (возера)
Каля возера вёскі Баркі, Высокае, Прошыка, Старожышча, Худава, Дубы, Гузовіна, Янаўшчына, аграгарадок Калодніца. Возера ўваходзіць у склад ландшафтнага заказніка рэспубліканскага значэння «Сялява».
Гуны
Гу́ны (Hunni, Ούννοι)  — качавы азіяцкі народ, які склаўся ва 2-4 ст. у Прыўраллі з цюркамоўных хуну, якія прыкачавалі з Цэнтральнай Азіі, і мясцовых уграў і сарматаў.
Аляксандр Дажбог Сапега
Біяграфія
У 1627 удзельнічаў у вайне са Швецыяй за Інфлянты.
Сям’я
Ажаніўся ў 1613 годзе з Альжбетай Хадкевіч (памерла пасля 1630), дачкой віленскага кашталяна Гераніма Хадкевіча. Меў з ёй дзяцей:
Змітрок Бядуля
Дзяцінства
Дзед, адзіны ў мястэчку каваль і меднік, меў уласную бібліятэку. У яго на паліцы, акрамя Талмуда і іншых рэлігійных кніг, стаялі тамы «Металічнае справы», «Геаметрыі», «Матэматыкі» і інш. Яго дзеці — трое сыноў і чатыры дачкі, — атрымалі пачатковую адукацыю. Паміж старэйшай і малодшай дочкамі была розніца ў 25 гадоў.
Пачатак актыўнасці. Віленскі і Менскі перыяды
Пасля ешыбота Самуіл Плаўнік працаваў хатнім настаўнікам, а з 1902 года канторшчыкам на лесараспрацоўках. Займаўся самаадукацыяй. Яшчэ хлопчыкам Плаўнік складаў вершы на старажытнаяўрэйскай мове, але пачаткам яго літаратурнай дзейнасці лічыцца 1907 год, калі ён пачаў пісаць вершы на рускай мове і пасылаць іх у пецярбургскія часопісы. Там вершы хвалілі, але не друкавалі. Пачынаючы пісаць, Бядуля арыентаваўся на старадаўнюю яўрэйскую літаратуру (тагачасныя рэлігійныя творы). Але пазней адмовіўся ад гэтай манеры пісьма і стаў вывучаць сучасную літаратуру. У 1909 годзе ў рукі Самуіла Плаўніка, дзякуючы яго сябру Вульфу Сосенскаму, які быў палітычным актывістам, трапіла беларускамоўная газета «Наша ніва». Факт існавання «простанароднай» газеты вельмі ўразіў Плаўніка. Знаёмства з беларускай газетай замацоўвае ягоны рэалістычны светапогляд. У 1910 годзе Плаўнік пачынае дасылаць свае вершы ў беларускую газету, але першыя творы не былі апублікаваныя, магчыма праз няспеласць яго творчасці. Першым надрукаваным творам Плаўніка стала імпрэсія на беларускай мове «Пяюць начлежнікі», надрукаваная з подпісам ''С. Плаўнік'' у 1910 годзе газетай «Наша ніва». Плаўнік наладжвае сувязь з беларускай газетай і становіцца яе сталым карэспандэнтам. У 1911 годзе пад псеўданімам Змітрок Бядуля ў «Нашай ніве» быў надрукаваны верш «Мой спеў». У 1911—1912 гадах таксама друкуюцца ягоныя рускамоўныя вершы ў часопісах для маладых літаратараў «На берегах невы» (Санкт-Пецярбург) і «Молодые порывы» (Вільня).
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў творчасці Бядулі ўзмацняецца нацыянальная беларуская ідэя, якая адлюстроўваецца ў публікацыях мінскай газеты «Вольная Беларусь» пад псеўданімам Ясакар. Уваходзіць у арганізацыйнае бюро Беларускай народнай партыі сацыялістаў, створанай у траўні 1917 года ў Мінску, блізкай да Беларускай сацыялістычнай грамады, але з менш радыкальнай, на думку заснавальнікаў, ідэалогіяй. Удзельнік Усебеларускага з’езда ў снежні 1917 года, разагнанага бальшавікамі, склаў пра яго справаздачу для газеты «Вольная Беларусь». У 1918 годзе супрацоўнічаў з газетай «Беларускі шлях», якая выходзіла за часам нямецкай акупацыі Менска і падтрымлівала палітыку Беларускай Народнай Рэспублікі. У публікацыях выступаў з незалежніцкіх беларускіх пазіцый, абараняў дэмакратыю, крытыкаваў бальшавізм. Апрача таго, ён выступаў як прыхільнік супрацоўніцтва і добрых адносін яўрэяў і беларусаў, напісаў нарысы «Жыды на Беларусі: бытавыя штрыхі» (1918), «Да жыдоўства» (1919), «На дарозе да сваёй бацькаўшчыны» (1920, пра канферэнцыю сіяністаў, якая адбылася ў Менску ў снежні 1919).
Апошнія гады. Смерць
У чэрвені 1941 года з наступам войскаў Германіі на СССР у час Другой сусветнай вайны эвакуяваўся з Беларусі. Вярнуўся з Хойнікаў у Мінск, забраў маці і дабраўся з ёй да Барысава, дзе паспеў сесці на цягнік, які ішоў у Расію. Нейкі час жыў у Піжме Горкаўскай вобласці, потым злучыўся з жонкай і дзецьмі ў пасёлку Новыя Бурасы Саратаўскай вобласці, дзе яны жылі да канца кастрычніка 1941 года. Памёр ад інфаркту ў эвакуацыі каля Уральска (Казахстан), дзе і быў пахаваны. У пахаванні Змітрака Бядулі ўдзельнічаў Другі Беларускі Дзяржаўны тэатр, які ў гэты час гастраляваў ва Уральску. Было зладжана тэатральнае развітанне, труна стаяла на чырвоным узвышшы. Акцёры чыталі яго творы.
Паслярэвалюцыйны перыяд
Карыстаўся літаратурнымі псеўданімамі: Саша Пл-ік; Ясакар; мітро Бядуля, Сымон Пустэльнік; Іскра; Святагор; Ярыла Чырвоны.
Адважная
Сюжэт
Майстэрскай лучніцы Мерыдзе даводзіцца выбіраць свой шлях у жыцці самастойна, і аднойчы яна адмаўляецца прытрымлівацца старажытных традыцый каралеўства, кідаючы выклік магутным шатландскім кланам і іх правадырам: няскладнаму лорду Мак-Гафіну, панураму лорду Макінтошу і сварліваму лорду Дынгволу.
Спіс франтоў узброеных сіл РСЧА (1941—1945)
У гэтым артыкуле прыведзены спіс франтоў узброеных сіл РСЧА, якія былі сфарміраваны ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі (РСЧА) Узброеных Сіл СССР падчас Другой сусветнай вайны (1941—1945).
Паводле слоўніка вайсковых тэрмінаў, фронт — аператыўна-стратэгічнае аб'яднанне ўзброеных сіл, якое ствараецца звычайна з пачаткам вайны. Фронт прызначаецца для рашэння аператыўна-стратэгічных задач на адным стратэгічным або некалькіх аперацыйных кірунках кантынентальнага тэатра ваенных дзеянняў.
Уладзімір (князь полацкі)
Праблемы атаяснення
Полацкі князь Уладзімір (Woldemaro de Ploceke) вядомы толькі з «Хронікі Лівоніі» Генрыха Латвійскага, старажытнарускія крыніцы яго не згадваюць, але гістарычнасць асобы пэўная.
Некаторыя атаясненні грунтуюцца на думцы пра памылку Генрыха Латвійскага, які мог назваць Вальдэмарам князя з іншым імем. Такую магчымасць, але адносна не Уладзіміра, а іншага князя, дапускаў Сяргей Салаўёў. Аднак, як заўважыў Сяргей Аннінскі, гэта «зусім не пасуе той дбайнасці, з якою Генрых перадае іншамоўныя імёны» і выпадку Салаўёва ёсць уплывам звестак Тацішча з «Аповесці пра Святохну», спробай упісаць іх у гістарычны кантэкст. Пагатоў, Генрых называе полацкага князя Вальдэмарам не аднойчы.
Да 1184 года
Прынамсі з 1150-х гадоў менскія Глебавічы з пераменным поспехам змагаліся за полацкі сталец, іх асноўных супернікаў, віцебскіх Васількавічаў, падтрымлівалі смаленскія Расціславічы. У 1180 годзе Васількавічы змянілі палітычную арыентацыю на чарнігаўскіх Ольгавічаў, удзельнічалі ў паходзе антысмаленскай кааліцыі на Друцк і адпаведна страцілі падтрымку Расціславічаў. Невядома, што адбывалася ў Полацку пасля гэтага. У 1186 годзе смаленскія князі (названы Давыд з сынам ) з саюзнікамі — менскімі Глебавічамі (названы Васілька Валадаравіч) і друцкімі Барысавічамі (названы Усяслаў), пайшлі на Полацк. Палачане сустрэлі іх на мяжы з вялікімі дарамі, напэўна, прынялі і нейкія ў умовы, бо князі згадзіліся на мір. На думку Пятнова, магчыма, па гэтых умовах Уладзімір і заняў полацкі сталец. Уладзімір, аднак, быў полацкім князем ўжо ў 1184 годзе.
Паход 1206 года
Нейкім чынам пра пасольства ліваў даведаўся біскуп Альберт і паслаў да Уладзіміра пасольства на чале з Тэадорыхам, які ведаў Уладзіміра яшчэ з часоў Мейнарда. Дарогай на пасольства напалі літоўцы і адабралі дары для полацкага князя, але самі паслы дабраліся да Полацка. Прымаючы іх, Уладзімір вырашыў выкрыць хлусню немцаў, што нібыта яны не парушаюць міру і не нападаюць на ліваў. Для гэтага ён паклікаў і ліўскіх паслоў — тыя пацвердзілі свае словы. Князь загадаў немцам выйсці на двор і чакаць яго рашэння. Тэадорыху ўдалося паслаць Альберту вестку пра падрыхтоўку паходу.
Будынак гасцініцы «Нова Варшава»
Гісторыя
Гэта быў трохпавярховы прамавугольны ў плане будынак, накрыты двухсхільным дахам, аддзелены ад сцяны прафіляваным карнізам. Сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад быў падзелены на ярусы прафіляванымі цягамі. Аконныя праёмы аздоблены прафіляванымі ліштвамі. Пад вокнамі другога паверха былі нішы з філёнгамі. У цэнтры першага паверха знаходзілася праязная арка, перакрытая скляпеннямі, абапал якой былі плоскія лапаткі. Такімі ж самымі лапаткамі былі аформлены вуглы будынка. Над аркай на другім і трэцім паверхах былі змешчаны балконы з дэкаратыўнымі кратамі.
Ізяслаў (князь полацкі)
Пра паходжанне і асобу Ізяслава ёсць некалькі версій. Паводле адной з іх, Ізяслаў тоесны новагародскаму князю Ізяславу згаданаму разам з Міндоўгам у 1235 годам, некаторыя даследчыкі атаясняюць яго са свіслацкім князем Ізяславам, іншыя атаясняюць свіслацкага Ізяслава з князем новагародскім Ізяславам. Такім чынам, магчыма, полацкі Ізяслаў, наваградскі Ізяслаў і свіслацкі Ізяслаў — адна асоба. Паводле найбольш распаўсюджанай версіі, Ізяслаў паходзіў з роду віцебскіх князёў — Васількавічаў.
Драгічынскі раён
Адміністрацыйны падзел
Драгічынскі раён адміністрацыйна падзелены на 11 сельскіх саветаў: Антопальскі, Асавецкі, Бездзежскі, Брашэвіцкі, Драгічынскі, Закозельскі, Імянінскі, Немяржанскі, Папінскі, Радастаўскі і Хомскі.
Прырода
Радовішчы торфу распаўсюджаны на поўначы раёна, каля вёскі Какорыца. Таксама ёсць невялікія радовішчы будаўнічых матэрыялаў — гліны, мелу, будаўнічых пяскоў. Гліна служыць сыравінай для вытворчасці цэглы. Будаўнічыя пяскі выкарыстоўваюць у дарожным будаўніцтве. Мелавыя адкладанні залягаюць на поўдні вёскі Бездзеж.
IC 5312
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дарыджа
Дарыджа (Darıca) — партовы горад у правінцыі Каджаэлі Мармуроваморскага рэгіёна Турцыі. 110 тыс. жыхароў (2008). Батанічны парк.
Воін
Біяграфія
Паводле Ю. Вольфа, трэці сын Будзівіда, брат Віценя і Гедзіміна. Акалічнасці і час заняцця Воінам полацкага стальца невядомыя. Упершыню, і ўжо як полацкі князь, згадваецца ў 1326 годзе, калі разам з менскім кн. Васілём і ржэўскім кн. Фёдарам Святаславічам, ездзіў у Ноўгарад на чале гедзімінава пасольства для заключэння мірнага дагавора з Наўгародскай зямлёй і Лівонскім ордэнам. Болей у крыніцах не згадваецца. Верагодна, загінуў падчас паходаў лівонскіх рыцараў на Полацак (1333, 1334), бо пад 1338 годам полацкім князем называецца ўжо Нарымонт Гедзімінавіч.
Malus pumila
Батанічнае апісанне
Плады шарападобныя, жоўтыя, на доўгіх пладаножках. Квітнее ў маі, плады спеюць у верасні.
Манастыр (востраў)
Гісторыя
Назва вострава Манастыр паходзіць ад пабудаванага на ім праваслаўнага мужчынскага манастыра Успення Багародзіцы, які ўпершыню ўзгадваецца пад 1500 г. у сувязі з перадачай манастыру Вялікай Княгіняй Аленай Іванаўнай 15 сялян. Пасля Берасцейскай уніі 1596 г. манастыр перайшоў у валоданне Ордэна Базыльян. У ім захоўваўся абраз Маці Божай Браслаўскай. У 1832 г. манастыр згарэў ад маланкі, але абраз захаваўся і быў перанесены ў касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Браслаў).
У нашы дні востраў уваходзіць у склад ахоўваемай зоны Нацыянальнага парка Браслаўскія азёры. У 2019 годзе пачаліся археалагічныя раскопкі.
Крыштаф Стэфан Сапега
Крыштаф Стэфан Сапега (1590 — 9 красавіка 1627, Дубраўляны) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Вялікі пісар літоўскі (з 1621).
Станіславоўскі сельсавет
Насельніцтва Станіславоўскага сельсавета паводле перапісу 2009 года (17 населеных пунктаў) — 790 чалавек, з іх 92,3 % — беларусы, 4,4 % — рускія, 1,5 % — украінцы.
Неграмадзяне (Эстонія)
Перспектывы інстытуту неграмадзянства
З 1 студзеня 2016 года згодна папраўцы да закону аб грамадзянстве, дзеці асоб з нявызначаным грамадзянствам, якія нарадзіліся ў Эстоніі, будуць атрымліваць эстонскае грамадзянства з моманту нараджэння ў парадку натуралізацыі. У бацькоў ёсць права на адмову ад эстонскага грамадзянства. Пры гэтым усе дзеці да 15 гадоў з нявызначаным грамадзянствам, якіх на канец 2015 года было 716 чалавек, таксама атрымліваюць эстонскае грамадзянства ў тым жа парадку.
Раджпуты
Гісторыя
У 1948 г. 22 княствы Раджпутаны ўвайшлі ў склад Індыі. Прынятыя ў 1971 г. папраўкі да Канстытуцыі канчаткова пазбавілі іх манархаў улады. Як індыйскія, так і пакістанскія раджпуты прымалі актыўны ўдзел у ваенных канфліктах паміж Індыяй і Пакістанам на баку сваіх дзяржаў.
Традыцыі
Сем'і пераважна вялікія пашыраныя, якія ў сваю чаргу падзяляюцца на родавыя аб'яднанні. Кіруюць сем'ямі толькі мужчыны. У мінулым некаторыя княскія роды раджпутаў імкнуліся мець шлюб з прадстаўніцамі варны брахманаў. Аднак для астатніх раджпутаў характэрны дазвол мець жонку з сем'яў ніжэйшага рангу і аддаваць сваіх дачок замуж за прадстаўнікоў вышэйшых джаці. Шлюбы суправаджаюцца маляўнічымі вясельнымі абрадамі. Жаніх разам з шматлікімі сябрамі едзе на кані або нават слане да хаты нявесты і раздае яе сваякам і гасцям багатыя падарункі. Маладыя праходзяць ачышчальны вогненны рытуал агні пуджа.
Полацкі каледж
Гісторыя
З 2004 г. на правах структурнага падраздзялення ўстанова адукацыі «Полацкі дзяржаўны ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга педагагічны каледж імя Ф. Скарыны» далучаны да УА «Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт». У 2005 г. каледж стаў структурным падраздзяленнем УА «Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава», назва зменена на Полацкі каледж установы адукацыі «Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава».
Мілаш Абрэнавіч
Цікавыя факты
Падчас Другога сербскага паўстання Абрэнавіч упершыню выкарыстоўвае прывітанне трыма пальцамі як знак самаідэнтыфікацыі сербаў.
Эканоміка Бразіліі
Бразільская эканоміка з'яўляецца восьмай у свеце і паводле намінальнага ВУП і паводле ВУП па пакупніцкай здольнасці. Краіна адносіцца да групы ключавых краін, што развіваюцца. Таксама эканамісты ставяць Бразілію ў шэраг новых індустрыяльных краін. Грашовая адзінка — бразільскі рэал. Бразілія — індустрыяльна-аграрная дзяржава. Ключавое значэнне ў эканоміцы маюць такія галіны прамысловасці як машынабудаванне (аўтамабілі, самалёты), гідраэнергетыка, металургія. Важную ролю працягвае адыгрываць сельская гаспадарка: краіна з'яўляецца адным з галоўных збожжавых раёнаў Амерыкі; займае першае месца ў свеце па сборы кавы, цукровага трыснягу, апельсінаў; пагалоўю прадукцыйнай буйной рагатай жывёлы.
Сучасны стан
Па памерах ВУП па пакупніцкай здольнасці у першай палове 2010-х Бразілія займала 7-е месца ў свеце. У 2014-2016 г. эканоміка Бразіліі зведала найгоршую за ўсю гісторыю рэцэсію, што суправаджалася палітычнымі скандаламі і грамадзянскімі пратэстамі. 2017 год прынёс станоўчыя вынікі: рост ВУП склаў 1 %, узровень інфляцыі ўпаў да гістарычнага мінімуму (2,9 %). У выніку рэцэсіі Бразілія была ссунута на восьмы радок Інданезіяй. Сёння абедзьве новыя індустрыльныя краіны дыхаюць у спіну Германіі і Расіі, што займаюць 5-6 пазіцыі. ВУП краіны ў 2018 годзе склаў $ 3,37 трлн ($ 16 112 на душу насельніцтва). 6,6 % ВУП прыходзіцца на сельскую гаспадарку і сумежныя з ёй лясную гаспадарку і рыбалоўства, прамысловасць і сфера паслуг складаюць 20,7 % і 72,7 % ВУП адпаведна.
Энергетыка
Па колькасці спажыванай энергіі Бразілія займае дзясятае месца ў свеце і першае — у Лацінскай Амерыцы. Асноўная асаблівасць бразільскага энергетычнага сектара ў тым, што большая частка энергіі ў краіне вырабляецца з узнаўляльных крыніц. Краіна - найбуйнейшы вытворца этанолу, паліва з цукровага трыснёга; дзякуючы гэтаму Бразілію часам называюць біяэнергетычнай звышдзяржавай. Аснову электраэнергетыкі складаюць ГЭС, сярод якіх ёсць буйнейшыя ў свеце: Ітайпу на рацэ Парана (2-я ў свеце), Тукуруі на рацэ Такантынс.У 2019 плануецца скончыць будаўніцтва ГЭС Белу-Монці на рацэ Шынгу, якая стане пятай сярод наймагутнейшых ГЭС свету. З неўзнаўляльных рэсурсаў асноўнымі крыніцамі энергіі служаць нафта і прыродны газ.
Джымара
Джыма́ра, Гімарай-хох, Джымарай-хох (Джима́ра, Гимарай-хох, Джимарай-хох, Джимарайы хох) — горная вяршыня Вялікага Каўказа.
Юрка Лявонны
Ю́рка Ляво́нны, сапр.: Леані́д Мікала́евіч Юрке́віч (, Чавусы, цяпер Магілёўская вобласць —, Менск, НКУС; Псеўданімы: Леанідаў; Леонидов; Крыптанімы: Ю. Л.; Л-ны; Юр. Л-ны; Юр. Ля-ны) — беларускі паэт.
Транспарт у Бразіліі
Бразілія мае дастаткова сучасную для краіны, што развіваецца, транспартную сістэму. Галоўныя віды транспарту: аўтамабільны для ўнутраных перавозак, марскі і паветраны — для знешіх грузавых і пасажырскіх адпаведна. Асаблівасцю транспарту Бразіліі з'яўляюцца тэрытарыяльныя дыспрапорцыі ў размяшчэнні транспартнай сеткі: вялізарныя прасторы Амазоніі і захаду Бразільскага пласкагор'я фактычна пазбаўлены шляхоў зносін: тут галоўную ролю гуляюць рачны і паветраны транспарт.
Дзяржаўная пагранічная служба Азербайджана
Супрацоўніцтва
У рамках сумеснай работы па павышэнню бяспекі паветранай прасторы Азербайджана і марской прасторы ў Каспійскім моры Дзяржаўная памежная служба Азербайджана праводзіць сумесную працу з НАТА. . Дзяржаўная памежная служба Азербайджана падпарадкоўваюцца не Міністэрству абароны Азербайджана, а Прэзідэнту Азербайджана і выконваюць непосредсвенно яго загады.
Я чырванею
«Я чырванею» (Turning Red) — анімацыйны фільм амерыканскай студыі «Pixar», прэм’ера якога адбылася 10 сакавіка 2022 года. У беларускім пракаце стужка з’явілася 26 лістапада 2022 года.
Сюжэт
Мультфільм распавядае пра трынаццацігадовую дзяўчынку Мэй Лі, якая маментальна ператвараецца ў вялікую чырвоную панду кожны раз, калі яна занадта хвалюецца.
IC 5317
IC 5317 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Пегас.
Георгій Паўлавіч Гольц
Біяграфія
Г. П. Гольц нарадзіўся 22 лютага (6 сакавіка) 1893 года ў Маскве ў сям'і механіка Болшаўскай мануфактуры. Скончыў 9-ю маскоўскую гімназію імя Мядзведнікавых, браў урокі жывапісу ў П. І. Келіна. У 1913 годзе паступіў на жывапіснае аддзяленне Маскоўскага вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства, але ў 1914 годзе перайшоў на архітэктурнае аддзяленне. У 1919—1922 гадах, з перапынкам у 1920—1921 гадах, калі служыў у Чырвонай Арміі, вучыўся ў маскоўскіх Вышэйшых дзяржаўных мастацка-тэхнічных майстэрнях. Пасля заканчэння вучобы абараніў дыплом: «Сад-горад у Астанкіна».
З 1934 года выкладчык і кіраўнік кафедры праектавання Інстытута аспірантуры Акадэміі архітэктуры СССР. З 1935 года кіраўнік майстэрні Массавета. З 1939 года правадзейны член Акадэміі архітэктуры СССР.
Тэатральныя працы
У Тэатры імя Яўг. Вахтангава:
Renault 16
Гісторыя
Прэм’ера адбылася на Жэнеўскім аўтасалоне 1965 года.
Юравіцкі сельсавет (Калінкавіцкі раён)
Ю́равіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Юравічы.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Юравічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Юравіцкага местачковага Савета, у склад якога была ўключана тэрыторыя скасаваных Шарэйкаўскага і Юравіцкага сельсаветаў.
У 1930 годзе Юравіцкі сельсавет адноўлены. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Мазырскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. З 3 ліпеня 1939 года ў складзе Калінкавіцкага раёна. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. 26 верасня 2006 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Прудоцкага сельсавета (3 населеныя пункты: Ігната-Фабіянаўка, Крышычы і Прудок). 28 лістапада 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бярозаўскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Абухаўшчына, Агароднікі, Баец, Бярозаўка, Вадовічы, Вужынец, Леніна, Слабодка і Чорнаўшчына).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 1184 чалавекі, з іх 91,7 % — беларусы, 3,4 % — рускія, 2,0 % — цыганы, 1,4 % — украінцы.
Renault 16
Гісторыя
У 1975 пачынаецца вытворчасць аўтамабіля, які прыйшоў на змену Renault 16, — больш буйной мадэлі 20/30, таксама з кузавам тыпу «хэтчбек». З-за адрознення ў памерах і адзінага агульнага матора абедзве машыны некаторы час выпускаліся паралельна. Але гама Renault 16 пачала паступова скарачацца — з 1977 году былі даступныя толькі мадыфікацыі TX і TA.