cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рэльеф Беларусі
Геамарфалагічнае раянаванне
Вобласць Цэнтральнабеларускіх узвышшаў і град характарызуецца развіццём найбольш магутных краявых ледавіковых утварэнняў сожскага ўзросту. Пераважае дэнудацыйны градава-ўзгоркавы рэльеф са спадзістымі вяршынямі і глыбокім эразійным расчляненнем. На краявых утварэннях часта сустракаюцца лёсападобныя адклады, з якімі звязана пашырэнне яроў і суфазійных упадзін. Даліны рэк выпрацаваныя, алеч сустракаюцца вузкія і глыбокія, з камяністым дном і парогамі. Абсалютныя адзнакі вышынь дасягаюць 200—250 м. Самыя высокія — гара Дзяржынская (345 м), г. Лысая (342 м). Паводле будовы рэльефу, вобласць падзяляецца на падвобласці: Заходне-Беларускую (характэрны найбольшыя абсалютныя і адносныя вышыні, разнастайнасць ледавіковых форм, шматлікія гляцыядыслакацыі) і Усходне-Беларускую (рэльеф пераважна платопадобны, зніжаюцца абсалютныя вышыні і памяншаецца гарызантальная і вертыкальная расчлянёнасць). Асноўная прычына — розніца ў тэктанічнай будове. Заходняя частка вобласці прымеркавана да Беларускай антэклізы, усходняя — да Аршанскай упадзіны, што выявілася ў асаблівасцях даледавіковага і ледавіковага рэльефу і дынаміцы ледавікоў. Найбольш абсалютныя вышыні звязаны з краявымі ледавіковымі ўтварэннямі (Мінскае ўзвышша, Ашмянскае ўзвышша, Навагрудскае ўзвышша, Слонімскае ўзвышша, Ваўкавыскае ўзвышша, Гродзенскае ўзвышша, Капыльская града і інш). Амаль для ўсіх краявых узвышшаў характэрны развіццё гляцыядыслакацый, адорвеняў мелавых і іншых парод. Асабліва вялізныя гляцыядыслакацыі выяўлены ў межах Гродзенскага, Ваўкавыскага і Мінскага ўзвышшаў. Значныя плошчы заняты марэннымі раўнінамі з абсалютнымі вышынямі 145—190 м. Рэльеф пераважна спадзіста-хвалісты, зрэдку дробнаўзгоркавы, сустракаюцца тэрмакарставыя ўпадзіны, лагчыны сцёку талых вод, якія месцамі наследуюцца невялікімі рэкамі, камы, озы і краявыя грады вышынёй да 10—12 м. На марэннай раўніне ва ўсх. частцы Беларусі нярэдка залягае покрыва лёсападобных адкладаў, што абумовіла шырокае развіццё яроў, лагчын, прамывін, урэзаных на глыбіню да 20—30 м, суфазійных упадзін дыяметрам 100—200 м і глыбінёй да 2—3 м. Ніжэй марэннай раўніны амаль усюды пашыраны ўчасткі флювіягляцыяльных паверхняў з абсалютнымі вышынямі 135—170 м і ваганнямі адносных — 3—5 м. На асобных участках захаваліся забалочаныя і зарастаючыя азёрныя катлавіны. Характэрнымі элементамі рэльефу з'яўляюцца эолавыя грады і ўзгоркі, лагчыны сцёку, месцамі моцна забалочаныя. Самы нізкі гіпсаметрычны ўзровень у межах вобласці займаюць ледавіковыя і азёрна-алювіяльныя нізіны і раўніны, плошчы якіх невялікія. Гідрасетка адносіцца да басейнаў Балтыйскага і Чорнага мораў. Азёр на тэрыторыі вобласці параўнальна мала.
Вобласць раўнін і нізін Перадпалесся з'яўляецца пераходнай араграфічнай ступенню паміж узвышшамі цэнтральнай Беларусі і Палескай нізінай. Сучасны рэльеф утварыўся ў выніку акумулятыўнай, экзарацыйнай і дыслацыруючай дзейнасці ледавікоў у сожскі і дняпроўскі час. Пашыраны зандравыя (флювіягляцыяльныя) раўніны, якія акаймоўваюць з поўдня пояс буйнейшых на тэрыторыі краіны ўзвышшаў і град. Краявыя комплексы пашыраны на невялікіх плошчах і маюць абсалютныя адзнакі вышынь 170—200 м, радзей 210—220 м. Ніжэй размешчаны ўчасткі марэнных раўнін з абсалютнымі вышынямі 160—180 м. Іх рэльеф спадзіста-хвалісты з ваганнямі адносных вышынь да 2—3 м, зрэдку дробнаўзгорысты з ваганнямі вышынь да 5—7 м. Ва ўсходняй частцы вобласці марэнная паверхня часта перакрываецца лёсападобнымі адкладамі, на якіх развіваюцца суфазійныя ўпадзіны і ярыста-лагчынная сетка. Паўсюдна трапляюцца тэрмакарставыя і карставыя ўпадзіны, лагчыны сцёку талых вод. Ніжэй марэннай раўніны — участкі флювіягляцыяльных (зандравых) раўнін, якія на тэрыторыі Перадпалесся з'яўляюцца пераважнымі. Іх спадзістахвалістая паверхня мае абсалютныя вышыні 140—180 м, часта моцна забалочаная. Сустракаюцца асобныя грады краявога рэльефу, камы і озы вышынёй да 5—7 м. Дадатныя формы рэльефу таксама ўтвораны эолавымі працэсамі (вышыня град і дзюн не перавышае 10 м). Ва ўсходняй частцы вобласці водна-ледавіковыя адклады перакрыты лёсападобнымі, у сувязі з чым тут пашыраны суфазійныя ўпадзіны, ярыста-лагчынныя сістэмы. Паўсюдна трапляюцца тэрмакарставыя ўпадзіны і затарфаваныя лагчыны сцёку. Многія лагчыны ўнаследаваны рэкамі. Ніжэй флювіягляцыяльных раўнін і нізін паўсюдна сустракаюцца плоскія, спадзістахвалістыя, моцна забалочаныя азёрна-алювіяльныя паверхні з абсалютнымі вышынямі 130—160 м. Шмат рэшткавых зарастаючых азёр, зрэдку трапляюцца эолавыя грады і ўзгоркі вышынёй да 5 м. Тэрыторыя Перадпалесся дрэніруецца густой сеткай рэк, якія адносяцца да басейнаў Прыпяці, Бярэзіны, Дняпра, Сажа, у меншай ступені Заходняга Буга і Нёмана. Рачныя даліны выпрацаваныя, шырокія і асіметрычныя. Азёр мала.
Заброддзе (Буда-Кашалёўскі раён)
Гісторыя
Да 24 кастрычніка 2002 года Заброддзе ўваходзіла ў склад Бярвёнаўскага сельсавета.
Міхал Слізень
Міхал Слізень (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Апаляніца
Апаляніца (Opalenica) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 330 км на захад ад Варшавы і за 40 км на захад ад цэнтра Познані. Уваходзіць у склад Новатамыскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Апаляніца. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 6,42 км². Насельніцтва 9,6 тыс. чалавек.
Замак Глюксбург
Гісторыя замка
Будаўніцтва замка пачалося ў 1582 годзе і было завершана ўсяго за пяць гадоў.
Балгарыя ў складзе Асманскай імперыі
Асманская Балгарыя - агульная назва тэрыторый Асманскай імперыі, населеных пераважна балгарамі. Акрамя таго — перыяд у гісторыі Балгарыі з канца XIV стагоддзя да канца XIX стагоддзя, калі адсутнічала незалежная балгарская дзяржава, а землі балгараў знаходзіліся пад валадарствам Асманскай імперыі (у балгарскай гістарыяграфіі ) таксама называецца «турэцкае рабства» ці «асманскае ярмо».
Метадалогія гістарычнай ацэнкі
У другой палове XIX стагоддзя і асабліва пасля Крымскай вайны гістарычная літаратура патрабавала адмоўнай адзнакі ўсяго амаль пяцівекавага перыяду асманскага валадарства над балгарскімі землямі. У канцы XX стагоддзя гэтая ацэнка была канчаткова перагледжана як адмоўная толькі для перыяду Балгарскага адраджэння, пачатак якога было адзначана так званым інцыдэнт у Эдзірне.
Тэрытарыяльная і палітыка-рэлігійная адміністрацыя
Балгарскія землі ўвайшлі ў адміністрацыйную акругу Румелія. «Румеліяй» (скажонае ад Рыма ) туркі звычайна называлі Візантыйскую імперыю, а затым свае ўладанні на Балканах, за выключэннем Босніі.
Варажская варта
Наёмнікі з іншых народаў
Першым на эміграцыю англасаксаў ў Візантыю пасля заваёвы Англіі нармандцамі ў 1066 годзе звярнуў увагу французскі візантыст XVII ст. Дзюканж, які разгледзеў асноўныя крыніцы на гэтую тэму — хроніку Ардэрыка Віталія (сярэдзіна XII ст.), аповед Анны Камніны і іншыя. На думку Дзюканжа, большую частку эмігрантаў з Англіі ў Візантыю складалі даны, а пачалі яны прыбываць у Візантыю пасля смерці Кнуда Вялікага ў 1035 годзе. Дацкая тэорыя цяпер лічыцца непацверджанай, а асноўныя назіранні Дзюканжа былі пераадкрыты ў 1871 годзе англійскім гісторыкам Э. Фрыманам. На думку Фрымана, міграцыя пачалася ўжо пасля бітвы пры Гасцінгсе, але масавы характар набыла толькі ва ўладарства імператара Аляксея I Камніна (1081—1118). У 1874—1875 гадах гэтае пытанне больш дэталёва даследаваў В. Р. Васільеўскі, які звярнуў увагу, што на візантыйскай службе «варага-англійская дружына» атрымала магчымасць ваяваць супраць нарманаў, з якімі імперыя вяла на пачатку ўладарання Аляксея I вайну на Балканах. Дакладныя часовыя межы з'яўлення англійскіх наёмнікаў у Візантыі не цалкам ясныя, бо паводле Ардэрыка англічане адплылі ў Візантыю і былі прынятыя Аляксеем I ўжо ў 1060-я гады, што з'яўляецца відавочным анахранізмам.
Да пачатку ўладарства Аляксея I Камніна, 1043—1081 гады
Па смерці Канстанціна IX у студзені 1055 года варагі згадваюцца ў сувязі з палацавымі падзеямі — няўдалай змовай Феадосія і барацьбой паміж Міхаілам VI Стратыётыкам (1056—1057) і Ісакам Камнінам (1057—1059), прычым у апошнім выпадку варагі ваявалі на баку абодвух прэтэндэнтаў на ўладу. У пасольстве Стратыётыка да Ісака Камніна удзельнічаў гісторык Міхаіл Псел, дзякуючы якому захавалася апісанне выгляду варагаў з асабістай аховы Камніна, якіх ён пераважнае называе «таўраскіфамі» :
У непрацяглае ўладарства Ісака I варагі згадваюцца толькі адзін раз, калі ў 1058 годзе імператар паслаў атрад наймітаў арыштаваць патрыярха Міхаіла Керуларыя. Як паведамляе Іаан Занара, салдаты з ганьбаю сцягнулі патрыярха са стальца, пасадзілі на мула і адправілі ў порт. Напэўна, падобнае немагчыма было даверыць грэчаскім салдатам. Аднак напэўна, без удзелу варагаў не абышліся паходы супраць печанегаў і венграў летам 1059 года. Пры Канстанціне X Дуку (1059—1067) варагі актыўна ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях у Італіі — у 1066 годзе яны былі пасланы на абарону Бары і тады ж перамаглі Роберта Гвіскара ў марской бітве паблізу Брындзізі. Аднак, у красавіку 1071 года апошнія італьянскія ўладанні імперыі былі страчаны. У памяць пра варагаў частка гавані Бары называецца Mare dei Guaranghi.
Апсар
Апсар — грашовая адзінка Рэспублікі Абхазія. У цяперашні час выпусаюцца толькі памятныя манеты, намінаваныя ў апсарах, таму апсар мае толькі сімвалічнае і калекцыйнае значэнне. На тэрыторыі Абхазіі ў якасці плацёжнага сродка выкарыстоўваецца расійскі рубель. Фармальны курс апсара, усталяваны Банкам Абхазіі складае 1 апсар = 10 расійскіх рублёў.
Тур’я (прыток Сосьвы)
Даўжыня 128 км, плошча вадазбору 1160 км². Сярэднегадавы расход вады ў 72 км ад вусця складае 2,64 м³/сек. Рэчышча звілістае, шырыня рэчышча 10—40 м, месцамі да 50 м, хуткасць цячэння 1—2 м/сек. Глыбіня ракі на перакатах вагаецца ад 0,2 да 0,5 м, на плёсах не перавышае 2 м. Даліна ракі месцамі забалочаная.
Філіпа Англійская
Раннія гады і шлюб
У пары за ўвесь час шлюбу з’явілася на свет толькі адно мёртванароджанае дзіця у 1429 годзе.
Смерць
Каралева Філіпа памерла 5 студзеня 1430 года, знаходзячыся ў Швецыі на дыпламатычнай місіі і была пахаваная ў касцёле Ведскага манастыра, за які яна заступалася на працягу ўсяго свайго кіраваньня. Пасля яе смерці Эрык ажаніўся ў тым жа годзе са сваёй фаварыткай Сесіліяй, фрэйлінай Філіпы.
Ганна Аркадзеўна Гейфман
Біяграфія
Працягнула адукацыю ў Гарвардскім універсітэце, дзе ў 1990 годзе атрымала ступень PhD па гісторыі. Прафесар Бостанскага ўніверсітэта.
З 2007 года жыве ў Ізраілі (у Іерусаліме), прафесар.
Крытыка
Расійскі гісторык, аддаючы належнае карпатлівай працы аўтара з архіўным матэрыялам, адзначыў: «''Мне ўяўляецца, што негатыўнае ўздзеянне на працу Гейфман аказала тое, што звычайна інкрымінавалася савецкай гістарычнай навуцы — ідэалагічная ўстаноўка. Для яе рэвалюцыянеры — толькі экстрэмісты, якія выкарыстоўваюць любыя сродкі ў барацьбе супраць легітымнай улады. Сімпатыі Гейфман цалкам на баку гэтай улады, якую яна часам папракае заднім лікам за непрыманне своечасова жорсткіх мер. Часам здаецца, што аўтар глядзіць на падзеі з акна Дэпартамента паліцыі''».
Забалоцце (Буда-Кашалёўскі раён)
Гісторыя
У склад Забалоцкага сельсавета ўваходзілі да 1939 года хутар Дразды, пасёлак Красніца, да 1976 года пасёлак Новая Харошаўка, да 1997 года пасёлкі Пахар, Усход, Доўгі, Курган — усе яны ў наш час не існуюць.
Чарлз Таўнсенд
Мірна памёр у сваім доме ў, Бразілія.
Валерый Анатольевіч Барадзеня
Біяграфія
Нарадзіўся 2 лютага 1972 года ў в. Гаравіца Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці.
Культура Тамбора
Культура Тамбора была выпадкова адкрыта ў 2004 г. амерыканскім вулканолагам Харальдурам Сігурдсанам. Як потым высветлілася, мясцовыя жыхары ведалі пра гэта месца, дзе часам адшуквалі розныя рэчы. Археалагічныя раскопкі пачаліся ў 2004 — 2008 гг. Адной з першых знаходак былі рэшткі хаціны з мужчынскім целам, упрыгожаным дарагімі пярсцёнкамі. На думку археолагаў, Тамбора была багатым паселішчам, якое мела шырокія гандлёвыя сувязі. Былі выяўлены рэчы, прывезеныя з тэрыторыі Індакітая. Мяркуюць, што ў Тамборы жыло каля 10 тысяч чалавек.
Біжутэрыя
Пачынаючы з сярэдзіны XX стагоддзя біжутэрыя, створаная майстрамі высокай моды або мастакамі, стала больш шанавацца.
Матэрыялы
Першапачаткова модныя ўпрыгажэнні рабіліся з недарагіх камянёў, якія імітавалі каштоўныя, такіх як стразы або арганічнае шкло. У сучаснай біжутэрыі ўжываецца шырокі шэраг матэрыялаў. Высакаякасныя крышталі, фіяніты імітуюць брыльянты, некаторыя напаўкаштоўныя камяні выкарыстоўваюцца замест каштоўных камянёў. З дапамогай пазалоты, серабрэння імітуюцца каштоўныя металы. Танныя ўпрыгажэнні могуць утрымліваць п'ютар, нікель і свінец.
NGC 5795
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ісламізацыя
Ісламізацыя (أسلمة) — працэс, праз які грамадства пераходзіць да ісламу і становіцца пераважна мусульманскім. Грамадская ісламізацыя гістарычна адбывалася на працягу многіх стагоддзяў з моманту распаўсюджвання ісламу за межамі Аравійскага паўвострава праз раннія мусульманскія заваёвы, з прыкметнымі зрухамі ў Леванты, Іране, Паўночнай Афрыцы, Афрыканскім Рогу, Заходняй Афрыцы, Цэнтральнай Азіі. Паўднёвай Азіі (у Пакістане і Бангладэш), Паўднёва-Усходняй Еўропы (у Албаніі і Босніі і Герцагавіне) і Паўднёва-Усходняй Азіі (у Малайзіі, Брунеі і Інданезіі). У сучасным ужыванні гэта можа адносіцца да меркаванага навязвання ісламісцкай сацыяльнай і палітычнай сістэмы грамадству з карэнным іншым сацыяльным і палітычным паходжаннем.
Гісторыя
Гістарычна працэс ісламізацыі быў складаным і прадугледжваў зліццё ісламскіх практык з мясцовымі звычаямі. Гэты працэс адбываўся на працягу некалькіх стагоддзяў. Навукоўцы адмаўляюць стэрэатып, што гэты працэс першапачаткова быў «распаўсюджаны мячом» або прымусовым навяртаннем.
Добравічы
До́бравічы (, Добровичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.
Сан-Закарыа
Царква Сан-Закарыа (San Zaccaria) — царква ў Венецыі, у раёне Кастэла.
Гісторыя
Царква была пабудавана ў IX стагоддзі для захоўвання мошчаў Св.Захарыя (бацькі Яна Хрысціцеля), перададзеных у дарунак гораду Венецыі візантыйскім імператарам Львом V. Пасля наймацнейшага пажару 1105 года была збудавана нанова і перабудавана паміж 1458 і 1515 гадамі.
Юхім Ізраілевіч Патлажан
Грамадская дзейнасць
Ініцыятарам будаўніцтва ў Вазнясенску помніка ахвярам нацызму стаў Юхім Ізраілевіч. Ён звярнуўся да першага сакратара Камуністычнай партыі Украіны Пятра Шэлеста з просьбай дазволіць будаўніцтва помніка за кошт неабыякавых грамадзян. Праз некалькі гадоў ён атрымаў дазвол. Так, у Вазнясенску ўстаноўлены помнік ахвярам нацызму. Юхім Патлажан арганізаваў збор сродкаў на будаўніцтва гэтага помніка, куды ён сам уклаў каля 90 % неабходнай сумы, у памяць аб сваіх бацьках. У 1974 годзе гэты помнік быў усталяваны і адкрыты ў прысутнасці жыхароў горада
Марыкультура
Экалогія
З аднаго боку, марыкультура садзейнічае захаванню прыродных рэсурсаў сусветнага акіяну. З іншага, яна нясе пэўныя экалагічныя пагрозы праз пашырэнне інвазійных відаў, забруджвання наваколля адыходамі гадавальных гаспадарак, перанос хвароб і паразітаў, мадыфікацыю навакольнага асяроддзя для гаспадарчых патрэб. Так, на Філіпінах сажалкі для гадавання крыветак часцяком ладзяцца на месцы мангравых зараснікаў, суадносна пашырэнне плошчы сажалак вядзе да скарачэння плошчы манграў. Тым не меней, большасць тэхналогій, выкарыстоўваных у марыкультуры, з’яўляюцца болей ашчаднымі ў дачыненні да прыроды, чым рыбалоўства і іншыя формы эксплуатацыі марскога асяроддзя.
Вобча
Назву Во́бча маюць:
Шань-шуй
Шань-шуй (山水 літаральна «Гара-воды») — традыцыйныя кітайскія пейзажныя кампазіцыі з выявамі гор і вады.
Тарн і Гарона
Плошча тэрыторыі 3718 км². Праз дэпартамент працякаюць рэкі Тарн і Гарона, ад якіх і паходзіць яго назва.
Якаў Юр’евіч Ленсу
Якаў Юр’евіч Ленсу (нар. ) — беларускі дызайнер, мастацтвазнавец і педагог. Дацэнт кафедры тэорыі і гісторыі дызайна ў БДАМ. Член Беларускага саюза дызайнераў.
Біяграфія
З 2010 года працуе загадчыкам кафедры тэорыі і гісторыі дызайну Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.
Капаткевічы
Капаткевічы (, Копаткевичи) — гарадскі пасёлак у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, на р. Пціч. Цэнтр Капаткевіцкага сельсавета. За 35 км ад Петрыкава, 18 км ад чыгуначнай станцыі Пціч на лініі Калінкавічы — Лунінец. Аўтадарогай злучаны з Акцябрскім і Петрыкавам, а таксама з магістраллю Гомель — Брэст. Насельніцтва 2 880 чал. (2017).
У складзе Расійскай імперыі
Апісваючы паселішчы Беларускага Палесся, даследчык А. Г. Кіркор у выданні «Жывапісная Расія» адзначыў «даволі значны» штогадовы кірмаш, які праводзіўся 1 верасня. Паводле перапісу 1897 года ў мястэчку існавалі царква, касцёл, 2 габрэйскіх сінагогі, народнае вучылішча, паштова-тэлеграфная кантора, аптэка, 13 крам, ветраны млын, карчма. Побач знаходзіліся 2 вёскі: Малыя Капаткевічы і Старыя Капаткевічы.
Эканоміка
Цэнтр саўгаса «Капаткевічы». У пасёлку размешчана 33 прадпрыемствы і арганізацыі, у тым ліку прадпрыемствы харчовай прамысловасці і дрэваапрацоўкі.
Віталь Леанідавіч Бусько
Біяграфія
Нарадзіўся 7 жніўня 1956 года ў в. Лядкі Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Вароўскага
Назву Варо́ўскага маюць:
Ісламізацыя Босніі і Герцагавіны
Перадумовы
Адной з тэорый таго, чаму пераход у іслам быў больш распаўсюджаны ў Босніі, чым у іншых месцах на Балканах, з'яўляецца магчымасць таго, што баснійская царква практыкавала багамілізм. Багамільства разглядалася каталіцкай царквой як галоўная дуалістычная ерась, супраць якой Папа Ян XXII нават распачаў крыжовы паход у 1325 годзе. Такім чынам, многія прыхільнікі баснійскай царквы былі больш успрымальнымі да пераходу ў іслам. Насамрэч, у багамільскай традыцыі існавала некалькі абрад, якія нагадвалі іслам : яны адмаўляліся ад шанавання Дзевы Марыі, адмаўляліся ад крыжа як рэлігійнага сімвала, лічылі ідалапаклонствам паклоны перад рэлігійнымі выявамі, мошчамі або святымі і нават маліліся пяць разоў на дзень (чытаючы малітву Гасподняя . ) Аднак сярод гісторыкаў не прынята лічыць, што баснійская царква была багамільскай.
Разнастайныя перавагі і прывілеі, якія былі зарэзерваваны для мусульман, і вялікая колькасць навяртанняў, якія яны заахвочвалі сярод карэннага насельніцтва, прывялі да з'яўлення мясцовага мусульманскага кіруючага класа, які дамінаваў у палітычнай і эканамічнай уладзе ў Босніі і Герцагавіне. У пазнейшы асманскі перыяд Боснія прыцягвала мусульманскіх бежанцаў з земляў, адваяваных хрысціянскімі дзяржавамі (у асноўным Харватыя, Венгрыя і Славенія ). Некаторыя пераходзілі ў іслам, каб пазбегнуць даніны дэўшырме (па якой сын хрысціянскай сям'і быў узяты на вайсковую службу ). У той жа час некаторыя мусульманскія сем'і аддавалі перавагу прызыву сыноў (напрыклад, у янычары ), бо гэта давала ім магчымасць пайсці ў школу і прафесійна прасунуцца.
Іван Іванавіч Катляр
Узнагароды
Біяграфія Івана Катляра апублікавана ў 8-м томе 18-томнай Беларускай энцыклапедыі (1999 год), выданнях Міжнароднага біяграфічнага цэнтра «Выдатныя мысліцелі ХХ стагоддзя», «Выдатныя навукоўцы XXI стагоддзя», іншых энцыклапедыях і слоўніках.
Санта-Крус-дэ-ла-Сьера
Эканоміка
Нафтаперапрацоўчая, харчовая, гарбарная прамысловасць.
Мінск — горад-герой
Гісторыя
Гэты архітэктурна-скульптурны комплекс быў адкрыты 8 мая 1985 г. у гонар 40-й гадавіны перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. У стварэнні помніка ўдзельнічалі скульптар В. Занковіч, архітэктары В. Крамарэнка, В. Яўсееў, У. Раманенка.
Драпежныя грыбы
Прыкладное значэнне
Для барацьбы з нематодамі пры вырошчванні агароднінных культур і шампіньёнаў былі распрацаваны метады прымянення біяпрэпаратаў (папярэдняя назва — «нематафагацыд»), якія прадстаўляюць сабой масу міцэлія і спор у спалучэнні з пажыўнымі субстратамі: кукурузнай сечкай, саломіста-гнаявымі компостамі і грануламі, сумессю торфу з саломай, сланечнікавай лузгой і г. д. Біяпрэпараты атрымліваюць у два этапы. Спачатку на збожжы або пажыўным асяроддзі з даданнем ў колбах вырошчваецца маткавая культура. Затым яе выкарыстоўваюць для засева субстрату ў 2-3-літровых шкляных банках.
Тамара Рыгораўна Авечка
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў Мінску.
Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)
Бярэ́зінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — горад Беразіно (не ўваходзіць у склад).
Кведлінбург
Кведлінбург (Quedlinburg) — старажытны горад у Германіі, у зямлі Саксонія-Анхальт.
Беспарадкі ў Албаніі (1997)
Наступствы
11 сакавіка 1997 года прэзідэнт Салі Берыша адправіў у адстаўку кіраўніка ўрада Аляксандэра Мексі. Яго змяніў прадстаўнік Сацыялістычнай партыі Башкі Фіно. На парламенцкіх выбарах у чэрвені Сацпартыя атрымала перамогу, прэзідэнтам быў абраны Рэджэп Мэйдані, урад узначаліў Фатас Нана. Такім чынам, беспарадкі 1997 фактычна прывялі да змены ўлады ў Албаніі.
Ваклюз
Плошча тэрыторыі 3567 км². Уздоўж заходняй мяжы дэпартамента працякае рака Рона, уздоўж паўднёвай — Дзюранс.
Абрам Фёдаравіч Друцкі-Горскі
Абрам Фёдаравіч Друцкі-Горскі (каля 1520—1570) — князь, землеўласнік.
Wienerberger
У 1986 годзе пачалася імклівая экспансія прадпрыемства і выхад на міжнародную арэну. За кароткі тэрмін невялікая аўстрыйская кампанія ператварылася ў сусветнага лідара па вытворчасці керамічнай цэглы і дахоўкі.
Беліцк
Інфраструктура
Сярэдняя школа, клуб, бібліятэка, аддзяленне сувязі. У Беліцку торфапрадпрыемства. Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан.
Зыгмунд Антонавіч Валявач
Біяграфія
Скончыў Мінскае вышэйшае інжынернае зенітнае ракетнае вучылішча супрацьпаветранай абароны па спецыяльнасці «Радыётэхнічная», ваенны інжынер па радыётэхніцы; Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Паліталогія», палітолаг, выкладчык сацыяльна-палітычных дысцыплін. Палкоўнік запасу. Кандыдат тэхнічных навук, дацэнт.
Бераг Інгрыд Крыстэнсен
Бераг быў адкрыты англа-аўстрала-новазеландскай экспедыцыяй 1930-1931 гадоў. Назву берагу ў 1935 годзе даў капітан судна нарвежскай антарктычнай экспедыцыі Кларыус Мікельсен у гонар жонкі ўладальніка судна «Торсхаўн» Ларса Крыстэнсена. Экспедыцыя Мікельсена ажыццявіла больш дакладную здымку берага.
Хатакі
Хатакі — дынастыя (1709—1738), заснаваная пуштунам Мір Вайс-ханам Хатакам з роду Хатакі племя гільзаі групы плямёнаў халджы, які жыў у правінцыі Кандагар сучаснага Афганістана. Мірваіс-хан са сваімі прыхільнікамі выступіў супраць Персідскай імперыі, абвясціўшы сябе кіраўніком горада Кандагара ў 1709 годзе. Пры гэтым ён забіў бейлербея грузінскага паходжання Георгія XI, прызначанага Сефевідамі. Потым ён пакараў смерцю персідскіх чыноўнікаў, якія заставаліся ў горадзе. Персідская армія, якая падаспела з Ісфахана (тагачаснай сталіцы), пацярпела паражэнне. Было забіта звыш 30 000 персідскіх салдатаў і афіцэраў.
Альжбета Сяняўская
Паходжанне
Дачка Яна Радзівіла і яго жонкі Ганны з Косцевічаў. Мела дзвюх сястёр - Петранелю і.
Сям'я
У шлюбе дзяцей не было.
Агурочная мазаіка
На гладыёлусах
Вірус перадаецца з сокам хворых раслін, тлямі. Хвароба характарызуецца паласатасцю лісця і кветак. Палосы ўздоўж жылак ліста светла-жоўтыя, іншы раз амаль белыя, на пялёстках - жаўтавата-белыя і цямнейшыя за асноўны фон. Кветкі недаразвітыя, рана завядаюць. Часта назіраюцца дэфармацыя сцеблаў і дрэнны рост раслін. Пры адсутнасці прафілактычных мерапрыемстваў вірус пашкоджвае 100% раслін.
Гогаль-могаль
Этымалогія і паходжанне
Вынаходніцтва кактэйлю адна з легенд прыпісвае нямецкаму кандытару Манфрэду Кёкенбаўэру. Іншая легенда распавядае аб кантары з Магілёва па прозвішчы Гогель, якія страціў голас. Каб вылечыць горла, ён прыдумаў такі рэцэпт. У іншай версіі гэтай жа легенды прысутнічае графіня Браніслава Патоцкая, якая крыху мадэрнізавала рэцэпт, замяніўшы хлеб на мёд, і пераназвала яго з «гогель-могаль» у «гогаль-могаль».
Юрый Фёдаравіч Патапаў
Біяграфія
Нарадзіўся 3 верасня 1930 г. у Сяміпалацінску. Скончыў у 1954 годзе Маскоўскі архітэктурны інстытут. Працаваў у 1954—1963 гадах у Свярдлоўскграмадзянпраекце, кіраўніком групы архітэктараў у ДзіпраНДІ АН СССР у Маскве. З 1963 года галоўны архітэктар праектаў у Белдзяржпраекце, начальнік аддзела ў Дзяржбудзе БССР, галоўны архітэктар БелНДІдзіпрасельбуда, кіраўнік майстэрні ў Гроднаграмадзянпраекце. У 1980—1990 гадах галоўны архітэктар інстытута «Белдзяржпраект». З 1990 года да апошніх дзён жыцця кіраўнік творчай майстэрні.
Заблошчына
Гісторыя
З лістапада 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 г. ў Куранецкім раёне Вілейскай вобласці, з 12 кастрыніка 1940 г. ў Касцяневіцкім сельсавеце. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 г. да 4 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 г. ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 г. ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай вобласці. 21 чэрвеня 1949 г. створаны калгас «Чырвоны маяк». З 20 студзеня 1960 г. ў Мінскай вобласці. Землі ў складзе саўгаса «Беларускі».
Зоя Іванаўна Озерава
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Абрамам Эмануілавічам Фрыдманам (1911—1971).
Русільён (рэгіён)
Русільён — гэта адзін з пяці гістарычных раёнаў, якія пасля сегадорскага паўстання і паводле вынікаў Пірэнейскага мірнага дагавора ад 16 лістапада 1659 года былі анексаваны Францыяй. Складаецца з 6 натуральных абласцей: Карб’ер, Саланка, Рыбераль, Даліна Русільёна, Аспр, Кот-Вермей.
Роза Іосіфаўна Ганчарова
Біяграфія
У 1960 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны універсітэт, атрымала размяркаванне на працу ў Інстытут біялогіі АН БССР. 3 1963 года у Інстытуце генетыкі і цыталогіі НАН Беларусі.
У 1992 годзе была абрана на пасаду загадчыка створанай лабараторыі антымутагенезу (у 2005 годзе перайменавана ў лабараторыю генетычнай бяспекі) ДНУ «Інстытут генетыкі і цыталогіі НАН Беларусі».
Tata Nano
Па словах Рата Тата аўтамабіль прайшоў усе індыйскія краш-тэсты і адказвае нормам бяспекі. Рухавік размешчаны ў задняй частцы аўто, ён адказвае стандарту Euro 4. Расход паліва складае прыкладна 5 л бензіну на 100 км. Рата Тата таксама патлумачыў назву новага аўто: «Мы вырашылі назваць яго "Нана", бо ён аб'ядноўвае ў сабе высокія тэхналогіі і маленькі памер».
Абульфаз Эльчыбей
Мяцеж Сурэта Гусейнава
Для раззбраення Гусейнава ў ноч на 4 чэрвеня ўрад прыступіў да ажыццяўлення плана «Тайфун», аўтарам і кіраўніком якога з’яўляўся прэм’ер-міністр. Пазней, праз больш за два тыдні, на невялікай прэс-канферэнцыі Эльчыбей скажа, што загад пра раззбраенне 709-й воінскай часці ў Гянджы быў адданы пасля адмовы яе камандавання перадыслакавацца ў іншае месца. Аперацыя ўрадавых войскаў у Гянджы скончылася паразай, у выніку чаго, паводле афіцыйных дадзеных, загінулі 10 чалавек, а па неафіцыйных — да 60. Згодна афіцыйнай інфармацыі, Гусейнаў распачаў спробу захапіць маёмасць расійскай 104-й паветрана-дэсантнай дывізіі, да таго часу выведзенай, але атрымаў адпор. Сам жа Сурэт Гусейнаў пра адбытае падрабязна расказаў у інтэрв’ю газеце «»:
Адхіленне ад улады
Эльчыбей абяцаў па факсе перадаць адказ у Баку. Прыкладна да 19:00 25 чэрвеня ў парламент паступіў адпаведны дакумент, які аднак не быў завізаваны і адпаведна не меў юрыдычнай сілы. У ім Эльчыбей ахарактарызаваў падзеі ў краіне як дзяржаўны пераварот і зноў паўтарыў, што не збіраецца падаваць у адстаўку. Пры гэтым ён выявіў гатовасць часова перадаць частку сваіх паўнамоцтваў старшыні парламента. Да поўначы таго ж дня Мілі Меджліс Азербайджана прагаласаваў (33 галасы «за» пры трох «супраць» і адным, які ўстрымаўся) за пазбаўленне Абульфаза Эльчыбея прэзідэнцкіх паўнамоцтваў і перадачу іх старшыні парламента Гейдару Аліеву, але паколькі такое рашэнне не адпавядала Канстытуцыі краіны, то парламентары вырашылі вынесці пытанне пра давер прэзідэнту краіны на ўсенародны рэферэндум. Вырашальную ролю ў прыняцці канчатковага рашэння згуляў адбыты ў той жа дзень тэракт у Гянджы, у выніку якога загінулі кіраўнік выканаўчай улады (мэр) гарады Вагіф Валіеў, яго намеснік і адзін з паплечнікаў Сурэта Гусейнава; апошні расцаніў гэта як чарговую спробу дыверсіі ўлад супраць яго. 28 жніўня 1993 года на рэферэндуме пра давер Абульфазу Эльчыбею за яго адстаўку прагаласавалі 97,5 % грамадзян краіны. Народны фронт Азербайджана назваў вынікі рэферэндуму сфальсіфікаванымі, а Дзярждэпартамент ЗША выказаў заклапочанасць з нагоды арганізацыі рэферэндуму і надзвычайных умоў яго правядзення. На наступных перамогу здабывае Гейдар Аліеў, які стаў новым прэзідэнтам Азербайджана.
Апошнія гады: вяртанне ў палітыку
У 1996 годзе бакінскія спецслужбы раскрылі змову для аднаўлення Абульфаза Эльчыбея на пасту прэзідэнта краіны. 6 лістапада 1998 года, выступаючы на прэс-канферэнцыі, Эльчыбей заявіў, што дзейны прэзідэнт Гейдар Аліеў, знаходзячыся на пасту Старшыні КДБ Азербайджана, быў датычны да стварэння Рабочай партыі Курдыстана, што вядзе за стварэнне незалежнай курдскай дзяржавы ў Турцыі. Супраць Абульфаза Эльчыбея ўзбудзілі крымінальную справу па артыкуле 188-6 КК АР (абраза гонару і годнасці прэзідэнта шляхам шырання свядома лжывай інфармацыі) і ў студзені наступнага года пачаўся судовы працэс па справе экс-прэзідэнта.
Смерць
У красавіку 2000 года ў Турцыі Абульфазу Эльчыбею, у якога быў рак прадсталёвай залозы, зрабілі аперацыю, але ў чэрвені ён ізноў апынуўся ў шпіталі. Яшчэ да смерці Гейдар Аліеў даручыў свайму паслу аказваць Эльчыбею ўсялякую дапамогу падчас яго лячэння ў Турцыі, а пасля скону выказаў спачуванні родным і прыхільнікам Абульфаза Эльчыбея, стварыў дзяржкамісію для арганізацыі яго пахаванняў. На пытанне журналіста пра дзеянні прэзідэнта краіны ў адносінах да свайго палітычнага праціўніка, Гейдар Аліеў адказаў: Эльчыбей сканаў раніцай 22 жніўня ў турэцкім ваенным шпіталі «Гюльханэ» ад працяглай хваробы. Раніцай 24 жніўня ў штаб-кватэры Народнага фронту Азербайджана пачалася цырымонія развітання з экс-прэзідэнтам краіны, пасля чаго труну з целам перанеслі ў будынак Акадэміі навук. Труну суправаджалі 50 тыс. чалавек. У цырымоніі развітання ўзяў удзел Прэзідэнт Гейдар Аліеў. 11 хвілін, якія ён правёў ля цела, натоўп крычаў: «Найвялікшы — Эльчыбей, і няма яму роўнага». Пасля жалобнага мітынгу труну з целам Эльчыбея аддалі зямлі на Алеі ганаровых пахаванняў.
Мікалай Іванавіч Каспяровіч
Біяграфія
Член арганізацыі «Маладая Беларусь», Мінскага таварыства гісторыі і старажытнасцей пры Мінскім настаўніцкім інстытуце. Член партыі БПС-Р у 1918—1924 гадах.
Яўген Сцяпанавіч Алёхін
Пачатковая біяграфія
Яўгеній Сцяпанавіч Алёхін нарадзіўся 11 снежня 1893 года ў вёсцы Верхнія Пады Тамбоўскай губерні.
Распаўсюджванне ісламу
Распаўсюджванне ісламу ахоплівае каля 1400 гадоў. Мусульманскія заваёвы пасля смерці Мухамеда прывялі да стварэння халіфатаў, якія займаюць вялізную геаграфічную тэрыторыю; пераходу ў іслам спрыялі арабскія мусульманскія сілы, якія з часам заваёўвалі велізарныя тэрыторыі і будавалі імперскія структуры. Большая частка значнага пашырэння адбылася падчас праўлення Рашыдуна з 632 па 661 год нашай эры, што было валадарствам першых чатырох пераемнікаў Мухамеда. Гэтыя раннія халіфаты ў спалучэнні з мусульманскай эканомікай і гандлем, залатым векам ісламу і эпохай ісламскіх порахавых імперый прывялі да распаўсюджвання ісламу з Мекі ў бок Індыйскага, Атлантычнага і Ціхага акіянаў і да стварэння мусульманскага свету. Гандаль адыграў важную ролю ў распаўсюджванні ісламу ў некалькіх частках свету, асабліва ў індыйскіх гандляроў у Паўднёва-Усходняй Азіі.
Рудаміна (Вільнюскі раён)
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Рудаміну датуецца 1377 годам. У 1385 годзе вёска ўвайшла ў склад Віленскага павета Віленскага ваяводства.
Віктар Іванавіч Валюшыцкі
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць пятага і дваццаць шостага скліканняў.
Рэдзькаўскі сельсавет
Рэ́дзькаўскі сельсаве́т — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Рэдзькі.
Вуліца Касманаўтаў (Магілёў)
Размяшчэнне
На большай частцы даўжыні арыентавана з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад, ад плошчы Касманаўтаў — з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з праспектам Міру і вуліцай Якубоўскага, перасякае вуліцу Лазарэнкі, вуліцу Заслонава і Гаражны завулак, на скрыжванні з якімі размешчана плошча Касманаўтаў, пасля скрыжавання з вуліцай Чалюскінцаў, на якім узведзена двухузроўневая развязка, пераходзіць у праспект Шміта. Таксама з паўднёва-ўсходняга боку да вуліцы прымыкаюць завулкі Ламакі, Мічурына, Белякова, вуліцы Пакрышкіна, Расковай, завулак Сонечны, вуліцы Шпітальная, Сенная, завулак Сенны, вуліцы Панфілаўская, Пугачова, Раманава, Чырвонага Флоту. Даўжыня вуліцы складае каля 3,1 км.
Анатоль Мікалаевіч Аліфірэнка
Узнагароды
Узнагароджаны Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1978).
Вольга Васільеўна Лепяшынская
Вольга Васільеўна Лепешынская (Ольга Васильевна Лепешинская; 28 верасня 1916, Кіеў, Расійская імперыя — 20 снежня 2008, Масква, Расія) — савецкая артыстка балета, балетны педагог, грамадскі дзеяч. Прыма-балерына Вялікага тэатра; народная артыстка СССР (1951), лаўрэат чатырох Сталінскіх прэмій (1941, 1946, 1947, 1950). Кавалер ордэна Леніна (1971).
Біяграфія
Пасля вайны шмат гастралявала па гарадах СССР і за мяжой.
Залаты век ісламу
Традыцыйна кажуць, што гэты перыяд скончыўся з распадам халіфата Абасідаў у выніку мангольскіх нашэсцяў і аблогі Багдада ў 1258 годзе Некаторыя навукоўцы датуюць канец залатога веку каля 1350 г. звязваючы з эпохай Тымурыдаў, у той час як некаторыя сучасныя гісторыкі і навукоўцы адносяць канец ісламскага залатога веку да канца 15-16 стст. Эпоха ісламскіх порахаў. (Сярэднявечны перыяд ісламу вельмі падобны, калі не аднолькавы, адна крыніца вызначае яго як 900–1300 гг. )
Вольга Васільеўна Лепяшынская
Сям’я
Дзяцей Вольга Лепяшынская не мела.
Сергій (Каралёў)
Біяграфія
У 1945 годзе Сергій і Еўлогій вярнуліся ў лона Рускай Праваслаўнай Царквы. 3 7 чэрвеня 1946 года — архіепіскап Венскі РПЦ, а з кастрычніка 1946 года — экзарх Сярэдняй Еўропы.
Пацэвіч
Пацэвіч — беларускае прозвішча, утворанае ад імя Іпацій, або мянушкі пацук. Вядомыя носьбіты:
Афшарыды
Афшарыды  — іранская дынастыя туркаманскага паходжання з Харасана, якая кіравала Іранам з 1736 па 1750 год. Дынастыя Афшарыдаў праіснавала да 1796 года, але яе прадстаўнікі кіравалі толькі Харасанам.
Кому Вниз
Гісторыя
У перыяд з 1999—2009 гадах «Кому вниз» некалькі разоў выступалі на галоўным гатычным фестывалі Украіны — «Дзети Ночи: Чорна Рада».
Івашынавічы
Івашы́навічы (, Ивашиновичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Гісторыя
Да 18 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Рэчкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Касцяневіцкага сельсавета.
Адам Сямёнавіч Вашкоў
Узнагароды
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Федэральны бюджэт
Федэральны бюджэт — бюджэт дзяржавы, якая мае федэратыўную форму ўладкавання. Гэта бюджэт верхняга ўзроўню, у адрозненні ад ніжэйшых бюджэтаў (рэгіянальных бюджэтаў). Мае даходную частку, якая фарміруецца за кошт падаткаабкладання, а таксама расходную частку, у якой ідзе размеркаванне бюджэтных асігнаванняў з улікам дзяржаўных прыярытэтаў.
Брумана
Насельніцтва складае 97 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 24037. Тэлефонны код — 035.
Прылепскі сельсавет
Геаграфія
Знаходзіўся на паўночны захад ад Смалявічаў. Праз тэрыторыю сельсавета працякала рака Усяжа, праходзіла рэспубліканская аўтадарога Лагойск — Смалявічы — Мар’іна Горка.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 14 населеных пунктаў.
Андрэй Міхайлавіч Паўлінаў
Біяграфія
Бываў на Беларусі, вывучаў помнікі архітэктуры і выяўленчага мастацтва, рабіў іх навуковыя апісанні і замалёўкі. У 1893 годзе на 9-м археалагічным з’ездзе ў Вільні выступіў з дакладамі пра старажытныя помнікі мураванага і драўлянага дойлідства Віцебска і Полацка. Вызначыў, што заходнія апсіды Полацкага Сафійскага сабора прыбудаваны пазней, падрабязна апісаў муроўку Віцебскай Благавешчанскай царквы і датаваў гэты помнік 12 ст.
Кураслеп лясны
Назвы
Кураслеп лясны, дуброўка, кураслеп, курыная слепата , заячы мак белы.
Валянціна Ігнацьеўна Верас
Біяграфія
Лаўрэат прэміі Лунінецкага раённага выканаўчага камітэта «Чалавек года — 2010».
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Тур’я (прыток Ужа)
Агульнае
Даўжын 46 км, плошча вадазбору 467 км². Нахіл ракі 22 м/км. Даліна ў вярхоўях цяснінападобная (шырынёю 5—20 м), ніжэй (каля сяла Ракава) скрыняпадобная (шырынёю да 1 км), далей ператвараецца ў V-падобную, шырынёю 0,2—0,5 км. Поплаў часта аднабаковы, шырынёю 50—200 м (часам да 500 м). Рэчышча слабазвілістае парожыстае, на асобных участках разгалінаванае, шырынёю ад 2 да 35 м (пераважна — 10—15 м). Ёсць астравы. Выкарыстоўваецца для водазабеспячэння.
Нільс Улаф
Сэр Нільс Улаф (Nils Olav) — каралеўскі пінгвін, які жыве ў заапарку Эдынбурга, Шатландыя. Нільс з'яўляецца талісманам нарвежскай каралеўскай гвардыі, носіць званне палкоўнік (Colonel-in-Chief), у 2008 годзе пасвечаны ў рыцары.
Ваенная кар'ера
Нільсу Улафу было прысвоена званне visekorporal ("віцэ-капрал", яфрэйтар). У кожны візіт каралеўскай гвардыі на Эдынбургскі парад ваенных аркестраў Нільс Улаф падвышаўся ў званні. У 1982 годзе ён стаў капралам, а ў 1987 годзе - сяржантам. Аднак неўзабаве пасля атрымання гэтага звання Нільс Улаф памёр і яго месца заняў Нільс Улаф II. У 1993 годзе ён быў павышаны ў званні да sergeant major (палкавога сяржанта). 18 жніўня 2005 года ён атрымаў званне палкоўнік (Colonel-in-Chief) і 15 жніўня 2008 года быў пасвечаны ў рыцары. Нільс Улаф стаў першым пінгвінам, якія атрымалі гэтак высокае званне ў нарвежскай арміі. У азнаменаванне пасвячэння Улафа ў рыцары, у Эдынбургскім заапарку была ўсталяваная яго бронзавая статуя ў поўны рост. Аналагічная статуя ўсталяваная ў штаб-кватэры нарвежскай каралеўскай гвардыі (Huseby Leir) у Осла.
Рукайней
Ру́кайней (Rukainiai, традыцыйная беларуская назва — Рукойні) — вёска ў Вільнюскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Цэнтр Рукайнейскай сянюніі. Размешчана на паўднёвы ўсход ад Вільнюса. Насельніцтва на 2011 год — 770 чалавек.
Пад уладай Расійскай імперыі
На 1859 год у Рукойнях было 26 будынкаў, на 1866 год — 25.
Краснасельскі
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 1569 годзе як вёска Краснае Новагародскага ваяводства ВКЛ. Належала Хадкевічам, Глябовічам, Сапегам, Браніцкім, Патоцкім.
Korean Movie Database
Korean Movie Database (KMDb; 한국영화 데이터베이스; База даных фільмаў Карэі) — паўднёвакарэйская анлайн база даных, якая ўтрымлівае інфармацыю аб фільмах, анімацыі, персаналіях, акцёрах, тэлебачанні і іншых даных, якія тычацца паўднёвакарэйскага кінематографа.
Гісторыя
KMDb пачаў працу ў лютым 2006 года. Хоць сайт быў створаны па ўзоры амерыканскага «Internet Movie Database», ён з’яўляецца публічным.
Парычы
Эканоміка
Прадпрыемствы будаўнічых матэрыялаў, лясной, харчовай прамысловасці; бальніца; сярэдняя школа.
Калуска-д’Ада
Насельніцтва складае 8125 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1007 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 24033. Тэлефонны код — 035.
Tatneft
Дзейнасць
Асноўныя кірункі дзейнасці «Татнафты»:
Візантыйская Албанія
Царкоўны раскол
З 1-га і 2-га стагоддзяў хрысціянства стала агульнапрынятай рэлігіяй на большай частцы Усходняй Рымскай імперыі, выцесніўшы паганскі політэізм. Хоць краіна знаходзілася ў складзе Візантыі, хрысціяне ў рэгіёне заставаліся пад юрысдыкцыяй Папы Рымскага да 732 года. У той год візантыйскі імператар Леў III Ісаўрыец, раззлаваны архіепіскапамі рэгіёну за тое, што яны падтрымалі Рым у іканаборстве, аддзяліў царкву правінцыі ад рымскага папы і аддаў яе пад канстанцінопальскі патрыярх. Калі ў 1054 годзе хрысціянская царква падзялілася паміж Усходам і Рымам, рэгіён паўднёвай Албаніі захаваў свае сувязі з Канстанцінопалем, а поўнач вярнуўся пад юрысдыкцыю Рыма. Гэты раскол стаў першай значнай рэлігійнай фрагментацыяй краіны.
Каралеўская гвардыя Нарвегіі
Гісторыя
Першапачаткова гвардзейская частка ў Нарвегіі налічвала кавалерыйскі эскадрон колькасцю 38 чалавек. Галоўная прычына малалікасці падраздзялення была асабістая унія каралеўстваў Швецыі і Нарвегіі, і асноўныя функцыі выконвалі гвардзейскія часткі Шведскай арміі. Але да 1856 года кароль вырашыў сфармаваць новую нарвежскую пяхотную роту, якая ўвайшла б у склад гвардыі. 8 лістапада такая частка была сфарміравана што дазволіла каралю Оскару I падкрэсліць свой статус кіраўніка як Швецыі, так і Нарвегіі.
Вятка (рака)
Сплаўная рака. Рэгулярнае суднаходства да горада Кіраў (700 км ад вусця). Галоўныя прыстані — Кіраў, Кацельніч, Савецк, Вяцкія Паляны.
Лясныя пажары ў Грэцыі (2023)
Праблемы
Сярод іншых праблемных момантаў называлася дрэнная каардынацыя дзеянняў паміж дзяржавай і мясцовымі органамі ўлады.
Міраслаў-Віктар Карлавіч Астрамецкі
Міраслаў-Віктар Карлавіч Астрамецкі (, Кобрын, цяпер Брэсцкая вобласць) — беларускі мастак.
International Championship (снукер)
International Championship — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры. Ён быў заснаваны ў 2012 годзе і праходзіў у міжнародным тэнісным цэнтры Сычуаня у Чэнду, Кітай, дзе таксама праходзіў і апошні розыгрыш 2014 года, а ў 2013 турнір адбываўся ва ўсходнім музычным парку у Чэнду, Кітай. У 2015 годзе турнір быў перанесены ў Baihu Media Broadcasting Centre у горад Дацын. International Championship з'яўляецца восьмым рэйтынгавым турнірам у сезоне 2017/2018 і адным з пяці рэйтынгавых першынстваў, якія праходзяць на тэрыторыі Кітая (разам з чэмпіянатам Кітая, World Open, Шанхай Мастэрс і адкрытым чэмпіянатам Кітая). Турнір быў заснаваны як «галоўны замежны мэйджар» (first overseas 'major'), бо мае найвышэйшы прызавы фонд з усіх рэйтынгавых турніраў, якія калі-небудзь праходзілі за межамі Вялікабрытаніі. Прызавы фонд турніру ў 2017 годзе склаў £750,000, перасягнуўшы ўсе снукерныя турніры сезона (уключаючы Мастэрс), апроч найбуйнейшых рэйтынгавых спаборніцтваў — чэмпіянату Вялікабрытаніі і чэмпіянату свету.
SkinHate
Гісторыя
Ў 2006 годзе на той жа студыі быў запісаны ды выдадзены трэці альбом гурту «Навкруги» (бел. «Навакол»), які ў параўнанні з папярэднім альбомам гучыць яшчэ цяжэй; тэксты сталі больш жорсткімі (песні «Навкруги», «Понеділок»), але знайшлося месца й для лірыкі (песьня «Мєдляк»).
NGC 5808
Галактыка входит в число перечисленных в арыгінальной редакции «Нового общего каталога».
Анатоль Уладзіміравіч Фядзюшын
Навуковая дзейнасць
Вучонаму належаць больш за 200 апублікаваных навуковых і навукова-папулярных прац. Сярод іх:
Дом Маліна
Гісторыя
Ранейшы адрас — 43/13 на рагу вуліц Захар’еўскай і Серпухаўскай, у 1912 — 45/13. Уладальнікі — Малін Юдаль Лейзеравіч і яго жонка Маліна Хая Абрамаўна. Дом пабудаваны ў 1912 годзе, у гэтым жа годзе ў гэты будынак пераехала мінскае аддзяленне Пазямельна-сялянскага банка. Частка пакояў здавалася пад жыллё. Да 1918 года ў доме размяшчалася канторы і аптовы тытунёвы склад-крама таварыства Маліна Ю. Л. і Шлапакова М. У 1912—1913 гадах тут таксама месцяцца канторы сельскагаспадарчых машын і прылад Рапапорта К. і Рапапорта Э., крама таварыства спажыўцоў Лібава-Роменскай чыгункі. У 1913—1916 гадах будынак займаюць менскае аддзяленне Пазямельна-сялянскага банка, упраўленне вайскова-санітарных арганізацый, упраўленне Усерасійскага земскага саюза, польскае вайсковае ўпраўленне. У 1914—1918 гадах тут месціцца галантарэйная лаўка Глезэра Янкеля Мордухавіча. У 1916—1917 гадах кабінет Галоўнага ўпаўнаважанага Чырвонага Крыжа Заходняга фронту, аўтамабільны аддзел Камісарыята народнай гаспадаркі Заходняй вобласці, упраўленне Звязу палякаў-ваенных Заходняга фронту, канцылярыя Матэрыяльна-нарыхтоўчага аддзела камандавання Заходняга фронту, кабінет начальніка аддзела Упраўлення будаўніча-тэхнічнай часткі, кабінет прадстаўніка галоўнакамандуючага Заходняга фронту Паржэцкага Р. І., упраўленне будаўніча-тэхнічнай часткі Заходняга фронту (кв. 2). У 1916—1919 гадах — бакалейная лаўка Грынеўскага В. Ф.
У 1918—1919 гадах будынак таксама займала лаўка гандляркі тытунём Меяровіч Хасі Вульфаўны, лаўка па продажы паперы Фішара Аўсея Беньямінавіча, Фішара Ісака Беньямінавіча, пральня (на першым паверсе), аддзел размеркавання рабочай сілы (Біржа працы). У 1920 годзе Маліны выехалі за мяжу. У 1920 годзе ў будынку размяшчаецца інтэрнат № 5. У 1921 годзе маёмасць нацыяналізаваная. У 1920—1921 гадах у доме месцяцца штаб Чырвонага паветранага флоту, Трамот (транспартна-матэрыяльны аддзел). У 1921 годзе — 13 крамаў, дзве з якіх перабудаваныя пад кухні для бежанцаў, слясарная майстэрня, «Губевак». У 1921—1922 — інтэрнат «Белэвако». У 1922 годзе — уласнасць гарадскога жыллёвага пададдзела аддзела камунальнай гаспадаркі менскага акруговага выканаўчага камітэта. У 1922 годзе першы паверх займала Амерыканская адміністрацыя дапамогі (American Relief Administration, ARA). У 1925—1926 уласнік — Белкаапсаюз. У 1925—1926 гадах у будынку месцяцца «Белмясгандаль», канцылярыя Белкаапсаюза, канцылярыя Мінцэнтрабкаапа, канцылярыя Усекабанка, канюшня, Менскі цэнтральны рабочы кааператыў, склад Белкаапсаюза, Сялянскі банк, упаўнаважаны Ленінградскага тытунёвага трэста. На 1926 год дом падзелены на 5 кватэраў і памяшканні дзяржаўных устаноў.
За савецкім часам першы паверх займалі Белкаапсаюз і Кафэ № 1. Цяпер у будынку месціцца кафэ Чабурэчная.
Вішнеўскае
Назва
Назва *Spengla ўтвораная з дапамогай пашыральніка -l-, які таксама ў назвах Іслач (< Is-l-ak-), Несла.
Югыд ва
Клімат
Тэрыторыя нацыянальнага парку знаходзіцца ў зоне ўмерана-халоднага клімату. Клімат кантынентальны з працяглай шматснежнай зімой і кароткім летам, што звязана з уплывам паветраных мас Арктыкі і геаграфічным палажэннем парку.
Прырода
Больш за палову парк пакрыты тайгой і тундрамі, якія знаходзяцца на ўзвышшах бліжэй да Уралу. Прыкладна 20 км² плошчы парку займаюць альпійскія лугі.
Міхаіл Мікалаевіч Волкаў
Біяграфія
Працаваў настаўнікам матэматыкі і фізікі ў Высокскай сярэдняй школе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці, гімназіі № 8 г. Віцебска.
Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр трансфузіялогіі і медыцынскіх біятэхналогій
Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр трансфузіялогіі і медыцынскіх біятэхналогій (РНПЦ ТіМБ) — навукова-практычны цэнтр Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. Размешчаны ў Мінску па Даўгінаўскім тракце, 160.
Laodamia faecella
Біялагічнае апісанне
Размах крылаў складае 24-28 мм. .
Мікалай Андрэевіч Фідзірка
Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 610 месца дасягнуў 25 кастрычніка 2010, парную — 357 месца — 30 жніўня 2010 года. Здабыў 6 парных тытулаў.
Шры-Ланка (востраў)
Рэкі
На востраве 103 ракі, найдаўжэйшая — Махавелі (335 км), басейн якой займае пятую частку Шры-Ланкі. Рэкі Цэнтральнага плато багатыя на вадаспады: усяго налічваецца 51 вадаспад вышэй за 10 м. Рэкорд вышыні належыць вадаспаду Бамбараканда (241 м).
Сельская гаспадарка Аўстрыі
Сельская гаспадарка Аўстрыі — адна з галін эканомікі Аўстрыі. Нягледзячы на тое, што доля эканамічна актыўнага насельніцтва, занятага ў сельскай гаспадарцы, і доля сельскай гаспадаркі ў эканоміцы краіны няўхільна зніжаліся з сярэдзіны 20 стагоддзя, вытворчасць сельскагаспадарчай прадукцыі ў краіне пастаянна расла і сельская гаспадарка застаецца важным элементам эканомікі.
Ірына Пятроўна Камінская
Біяграфія
Скончыла тры класы перад пачаткам Вялікай Айчыннай вайны. У 1949 годзе пайшла працаваць даяркай у саўгас «Сітцы». Чатыры разы яна была ўдзельніцай ВДНГ СССР. У 1961—1963 гадах — свінарка саўгаса «Порплішча» Докшыцкага раёна.
Кутатэладзэ
Кутатэладзэ — грузінскае прозвішча.
Сяргей Фёдаравіч Паўлаў
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1955 годзе. Працаваў у Гомельскім філіяле Белдзяржпраекта, НДІ будаўніцтва і архітэктуры АН БССР, галоўным архітэктарам Гомеля, з 1975 года — начальнікам упраўлення па будаўніцтве і архітэктуры Гродзенскага аблвыканкама, з 1982 года — галоўны архітэктар майстэрні ў Гроднаграмадзянпраекце. З 1957 па 1960-ы, 1966—1969 гг. выкладаў у Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту ў Гомелі.
Гаваркія жывёлы
Гаваркія жывёлы — птушкі і звяры, здольныя пераймаць гукі чалавечага маўлення, а, магчыма, — і здольныя да ўсвядомленнага кантактавання з чалавекам. Аднак у падобных выпадках часта нельга выключыць містыфікацыі.
У шырокім сэнсе — жывёлы, здольныя да кантактавання рознымі знакамі.