cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вортыгерн
Біяграфія
У пачатку 440-х гг. саксы паўсталі, верагодна з-за неатрымання належнай аплаты за дапамогу ў барацьбе з піктамі. Па легендзе, бачачы сваю слабасць, германцы пайшлі на хітрасць. Іх правадыр Хенгест запрасіў дружыну Вортыгерна на банкет і загадаў пераразаць усіх, акрамя самога Вортыгерна. Гэта падзея замацавалася ў народнай памяці як «Ноч доўгіх нажоў». Затым паўстанцы захапілі Кент, частку Усходняй Англіі, узбярэжжа Ёркшыра і разарылі цэнтральныя вобласці Брытаніі. Вортыгерну ўдалося адбіць напады саксаў, аднак цалкам выгнаць іх з Англіі яму не ўдалося. Больш таго, у 450-х гг. пачалася масавая міграцыя англаў, саксаў і ютаў на паўднёва-ўсходняе ўзбярэжжа Брытаніі. Да гэтага часу Вортыгерн ужо сканаў. Яго пераемнікам, відавочна, стаў Аўрэліян Амвросій, — паводле легенды, дзядзька будучага караля Артура.
Хрысціян Гюйгенс
Біяграфія
Малады Гюйгенс вывучаў права і матэматыку ў Лейдэнскім ўніверсітэце, затым вырашыў прысвяціць сябе навуцы.
У 1651 г. апублікаваў «Развагі аб квадратуры парабалы, эліпса і кола».
Сцяпан Ільіч Мандроўскі
Біяграфія
22 чэрвеня 1880 года С. І. Мандроўскі быў звольнены са службы «па прашэнні» у чыне тайнага саветніка і з мундзірам.
Гарады Беларусі
Гарады ў БССР
1939 — у выніку падзелу Міжваеннай Польшчы паміж Трэцім Рэйхам і СССР, тэрыторыі ўсходняй часткі Польшчы, у якіх пражывалі пераважна беларусы (таксама вядомая як Заходняя Беларусь), адышлі да Савецкага Саюза. У БССР былі ўтвораны 5 новых абласцей: Баранавіцкая з цэнтрам у горадзе Баранавічы, Беластоцкая з цэнтрам у горадзе Беластоку, Брэсцкая з цэнтрам у горадзе Брэсце, Вілейская з цэнтрам у Вілейцы, а таксама Пінская з цэнтрам у горадзе Пінску. Вільня ж і прылеглыя тэрыторыі, якія таксама адышлі Савецкаму Саюзу, былі аддадзены Літве ў выніку савецка-літоўскага дагавора ад 10 кастрычніка 1939 года аб узаемадапамозе яшчэ да афіцыйнага ўключэння Заходняй Беларусі ў склад БССР.
3 жніўня Літва стала часткай СССР, частка тэрыторый БССР (Свянцянскі раён з цэнтрам у Свянцянах, частка тэрыторый некаторых іншых раёнаў Вілейскай і Беластоцкай абласцей) была аддадзена Літве.
Гарады ў Рэспубліцы Беларусь
У гэты ж час 13 пасёлкаў гарадскога тыпу атрымалі статус гарадоў:
Колькасць гарадоў і іх жыхароў
З 18 студзеня 2017 года маюць статус гарадоў раённага падпарадкавання таксама Бялынічы і Круглае.
Георг Фрыдрых Бернхард Рыман
Біяграфія
1849: вяртаецца ў Гётынген. Знаёміцца з Веберам, які становіцца яго настаўнікам і блізкім сябрам. Годам пазней набывае яшчэ аднаго сябра — Дэдэкінда.
Рудольф Абіхт
Біяграфія
Сын евангелісцкага пастара. Вучыўся ў гімназіях Уроцлава і Познані. Добраахвотнікам удзельнічаў у Франка-прускай вайне 1870—1871 гадоў.
Абіхт — беларусазнаўца
Беларускія матэрыялы друкаваў у газетах «Гоман», якая выходзіла ў Вільні, «Deutschland» («Германія»), «Wilensker Zeitung» («Віленская газета») і інш. У газеце «Der Beobachter» («Наглядальнік», 5-29 верасня 1918) надрукаваў 5 артыкулаў «Са старажытнай і новай гісторыі беларусаў», багатых на фактычны матэрыял. Адзін з выдаўцоў (у суаўтарстве з Я. Станкевічам) беларускага лемантара «Просты спосаб стацца ў кароткім часе граматным» (Вроцлаў, 1918, надрукаванага лацінкай). Пры яго садзеянні выдадзены зборнік «Беларусь» (Берлін, 1919), прысвечаны геаграфіі, гісторыі і культуры Беларусі. Працаваў над гісторыяй беларускай літаратуры (захаваўся ўрывак).
Спіс краін з некалькімі сталіцамі
Маюць некалькі сталіц дэ-юрэ
Наступныя краіны маюць некалькі сталіц афіцыйна, што зафіксавана ў канстытуцыі або іншых заканадаўчых актах, або на афіцыйным узроўні горад называецца сталіцай дзяржавы.
Маюць некалькі сталіц дэ-факта
Аб некалькіх сталіцах можна казаць таксама ў выпадках, калі міжнародная супольнасць не мае кансэнсусу, які горад называць сталіцай дзяржавы.
Скаржынці (Хмільныцкі раён)
Скаржынці (Ска́ржинці) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Кафедральны сабор Задара
Апісанне
Сцены і апсіда рызніцы, таксама вядомая як капліца святой Варвары, належаць да самых старажытных частках сабора, нароўні з мазаікай падлогі з выявай двух аленяў (пачатку V стагоддзя).
Наталля Васілеўна Логінава
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Хімія», 1976).
КрАЗ-5233
КрАЗ-5233 — грузавы аўтамабіль падвышанай праходнасці з колавай формулай 4х4 або 4х2, які вырабляецца Крамянчугскім аўтазаводам з 2008 года.
Іаган Гутэнберг
1400—1448. Ранняя дзейнасць
Большасць даследчыкаў XV стагоддзя лічылі, што канчаткова вынаходства друкарства Гутэнберг здзейсніў у 1440 годзе, хоць не знойдзена літаратуры, аддрукаванай і датаванай гэтым годам.
Здагадка пра 1440 год як кропку адліку сучаснага друкарства пацвярджаецца дакументамі, вынятымі са спраў авіньёнскіх натарыусаў і абнародаванымі ў 1890 годзе абатам Рэкенам (Requin, «L’imprimerie a Avignon en 1444»). З гэтых дакументаў бачна, што ў 1444 і 1446 гадах нейкі Пракопій Вальдфогель уступаў ва ўгоды з рознымі асобамі, якіх за грошы і іншыя зыскі прысвячаў у таямніцу «штучнага ліста». Высоўваліся здагадкі, што Вальдфогель і Гутэнберг — адзін і той жа чалавек, але пацвердзіць гэта немагчыма.
Напэўна, што праз некаторы час пасля цяжбы вынаходства Гутэнберга ўжо ўжывалася для практычных мэт у Страсбургу. Адсутнасць захаваных выданняў таго перыяду можа сведчыць пра тое, што большай часткай выпускалася лубачная прадукцыя, што заўсёды мела найменшыя шанцы захавацца і ацалець.
Гутэнберга-веданне
Асноўнай праблемай у гутэнбергазнаўстве з’яўляецца адсутнасць кніг, выпушчаных Гутэнбергам, у якіх быў бы яго калафон (адзнака на старажытных кнігах пра аўтара, час і месца выдання). Тое, што кніга была выпушчана Гутэнбергам, пацвярджаецца толькі з дапамогай другарадных прыкмет, з якіх ключавым з’яўляецца выкарыстаны пры друку шрыфт. Да гэтай найгалоўнай праблемы дадаюцца і пабочныя: малая колькасць дакументальных сведчанняў (ёсць толькі 34 актавых сведчанняў пра Гутэнберга), адсутнасць асабістага ліставання, запісаў, адсутнасць верагоднага партрэта.
Мікалай Герасімавіч Кузняцоў
Наркам ВМФ СССР
29 красавіка 1939 34-гадовы Кузняцоў прызначаны Народным камісарам ВМФ СССР. Ён быў самым маладым наркамам ў Саюзе і першым мараком на гэтай пасадзе. Раней наркамамі былі армейскі камісар 1-га рангу П. А. Смірноў і камандарм 1-га рангу М. П. Фрыноўскі. Абодва яны былі актыўнымі арганізатарамі рэпрэсій на флоце, прычым ва ўсіх выпадках змена кіраўніцтва суправаджалася фізічнай ліквідацыяй папярэдняга.
Вялікая Айчынная вайна
31 мая 1944 года Кузняцову прысвоена воінскае званне адмірал флота (чатыры зоркі, роўнае генералу арміі). 25 мая 1945 года гэта званне прыраўнавана да звання Маршала Савецкага Саюза і ўведзены пагоны маршальскімі тыпу. 14 верасня 1945 года Кузняцову прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
23 асіламарскія прынцыпы для штучнага інтэлекту
Канферэнцыя доўжылася 3 дні, а сама дыскусія прайшла ў два этапы. На першым этапе групы спецыялістаў у рамках секцыйных пасяджэнняў абмеркавалі розныя аспекты, звязаныя з магчымым з’яўленнем штучнага розуму, у тым ліку такія важныя тэмы, як аўтаномнае выкарыстанне гэтых сістэм, іх уплыў на рынак працы, доступ да адпаведных тэхналогій і іншыя. На другім этапе ў працэсе агульнай дыскусіі кожны ўдзельнік канферэнцыі атрымаў магчымасць унесці свае заўвагі, дапаўненні і каментарыі ва ўсе фармулёўкі, выпрацаваныя асобнымі групамі на першым этапе. У выніковы пералік-справаздачу трапілі палажэнні, якія набралі 90 % падтрымкі ўсіх удзельнікаў канферэнцыі. Тэкст быў зацверджаны і надрукаваны пад назвай 23 асіламарскія прынцыпы для штучнага інтэлекту .
USS Winston S. Churchill (DDG-81)
Гісторыя
У студзені 2003 года, Уінстан Чэрчыль з авіяносцам Тэадор Рузвельт пачаў баявыя дзеяння разам з групай арміі ЗША ў Іраку пад назвай "Іракская Свабода", выпусціўшы некалькі ракет "Тамагаўк". Уінстан Чэрчыль вярнуўся ў Норфалк у канцы мая 2003 года.
К’ёнс
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Адкрыты ўніверсітэт (Нідэрланды)
Адкрыты ўніверсітэт (Open Universiteit) — нідэрландская вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Херлен.
Аб’яднанне Германіі (1990)
Гісторыя
Пасля першых шматпартыйная выбараў 1990 года аснову для аб'яднання двух германскіх дзяржаў паклаў Дагавор аб канчатковым урэгуляванні ў дачыненні да Германіі (таксама названы Дагавор «Два плюс чатыры», па краінах, якія падпісалі яго: ГДР і ФРГ плюс Вялікабрытанія, Францыя, СССР, ЗША).
ГДР і ФРГ лічыліся правапераемнікамі даваеннай Германіі.
Ом (адзінка вымярэння)
Пры вылічэннях, асабліва рукапісных, варта зважаць на магчымую блытаніну паміж Омам і 0 м (так, 1 Ом і 10 м (метраў) — цалкам розныя велічыні) і паміж 0 і Ω.
Кратныя і дзельныя адзінкі
Дзесятковыя кратныя і дзельныя адзінкі ўтвораць з дапамогай стандартных прыставак СІ.
Дзмітрый Іванавіч Мяцеліца
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (спецыяльнасць «Хімія», 1961). Працаваў у Інстытуце хімічнай фізікі АН СССР (пас. Чорнагалоўка, Маскоўская вобласць; 1961—1971), Інстытуце фізіка-арганічнай хіміі АН БССР (1972—1973), Інстытуце біяарганічнай хіміі НАН Беларусі (1974—2007, з 1977 — загадчык лабараторыі механізмаў і кінетыкі ферментатыўных працэсаў, у 1985—2007 — лабараторыі прыкладной энзімалогіі), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2009, хімічны факультэт, кафедра радыяцыйнай хіміі і хіміка-фармацэўтычных тэхналогій, прафесар).
Чымалайс
Насельніцтва складае 439 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 5 чал./км². Займае плошчу 101 км². Паштовы індэкс — 33080. Тэлефонны код — 0427.
Уільям Эдуард Боінг
Уільям Эдуард Боінг (англ. William Edward Boeing; 1 кастрычніка 1881, Дэтройт (Мічыган) - 28 верасня 1956) — амерыканскі самалётабудаўнік, заснавальнік амерыканскай авіябудаўнічай кампаніі Boeing (The Boeing Company).
Валожынскі раён
Геаграфія
Знаходзіцца на захадзе Мінскай вобласці, мяжуе з Маладзечанскім, Мінскім, Дзяржынскім і Стаўбцоўскім раёнамі Мінскай вобласці, на захадзе і паўночным захадзе — з Іўеўскім, Ашмянскім і Смаргонскім раёнамі Гродзенскай вобласці.
Уільям Эдуард Боінг
Біяграфія
У 1916 Боінг са сваім сябрам распрацаваў гідрасамалёт B & W. Пазней, у тым жа годзе яны арганізавалі Пасіфік Аэра Продактс Компані (The Pacific Aero Products Company) для вытворчасці сваіх самалётаў. Кампанія памяняла сваю назву на Боінг (The Boeing Company) у 1917 годзе.
Доўгі час быў прэзідэнтам кампаніі, а затым і старшынёй савета дырэктараў.
Валожынскі раён
Цікавыя мясціны
На тэрыторыі Валожынскага раёна знаходзяцца наступныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння:
ТГМ 3Т
Транспартная гусенічная машына ТГМ 3Т «Маскіт» — беларуская хуткаходная плаваючая гусенічная машына, прызначаная для забеспячэння манеўраных дзеянняў вайсковых падраздзяленняў ва ўмовах бездарожжа і перасечанай мясцовасці.
Гектар (міфалогія)
Атрымаў у падарунак ад Эанта пояс, за які цягнулі яго цела. Забіў Пратэсілая. Паводле Гігіна, усяго забіў 31 воіна. У «Іліядзе» забіў 28 грэкаў.
Тонкая кішка
Тонкая кішка (Intestinum tenue) — аддзел страўнікава-кішачнага тракта чалавека, які размяшчаецца паміж страўнікам і тоўстай кішкай. У тонкай кішцы ў асноўным і праходзіць працэс стрававання. Асноўная функцыя тонкай кішкі ёсць усмоктванне пажыўных рэчываў і мінералаў з ежы.
Вольга Мікалаеўна Даманава
Вольга Мікалаеўна Дама́нава (, г. Магілёў) — беларускі жывапісец.
Абел Янсзан Тасман
Абел Янсзан Тасман (Abel Janszoon Tasman, 1603, Лутхегаст, правінцыя Гронінген - 10 кастрычніка 1659, Батавія) — галандскі мараплавец, даследчык і купец. Атрымаў сусветнае прызнанне за ўзначаленыя ім марскія паходы ў 1642—1644 гадах. Першым сярод вядомых еўрапейскіх даследчыкаў дасягнуў берагоў Новай Зеландыі, Тонга і Фіджы. Вынікам яго падарожжаў стала пацверджанне таго, што Аўстралія гэта адзіны зямельны масіў.
Хенгіст Кенцкі
Гістарычны Хенгест
Найстаражытная крыніца, якія згадваюць Хенгеста, — «Царкоўная гісторыя народа англаў» Беды Вялебнага, — напісана каля 730 года. Паводле Беды, Хенгест, сын Вітгільса, быў наймітам-ютам на службе Вортыгерна, які прыбыў у Брытанію каля 445 года (I. 15). Пазней, ужо з уласнай дружынай, Хенгест зрынуў Вортыгерна і заснаваў незалежнае Кенцкае каралеўства. Англасаксонскія хронікі выкладаюць тую ж гісторыю, верагодна, выкарыстоўваючы Беду як крыніцу.
Неній і Беда нічога не паведамляюць пра далейшы лёс Хенгеста. Гальфрыд Монмуцкі ў «Гісторыі каралёў Брытаніі» (гл. 125) пісаў, што пасля ён быў узяты ў палон Аўрэліем Амвросіем і пакараны смерцю ў Глостэры. «Англасаксонскія хронікі» падаюць 488 год як дату ўзыходжання Эска, але год смерці Хенгіста не паведамляюць.
Ян Вісліцкі
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Ягелонскі ўніверсітэт у Кракаве, уваходзіў там у літаратурны гурток прафесара Паўла Русіна, атрымаў вучоныя ступені бакалаўра і магістра свабодных мастацтваў. У 1510—12 працаваў там жа магістрам (у актах пазначаны як «русін»). Ян Вісліцкі чытаў студэнтам курсы па філасофіі Арыстоцеля, матэматыцы Эўкліда, рыторыцы Цыцэрона.
II Магілёўскі губернскі з’езд Саветаў рабочых і салдацкіх дэпутатаў
II Магілёўскі губернскі з’езд Саветаў рабочых і салдацкіх дэпутатаў — з’езд, які адкрыўся года у будынку гарадской управы ў Магілёве
З’езд
года у будынку гарадской управы адкрыўся 2-і губернскі з’езд Саветаў рабочых і салдацкіх дэпутатаў. На ім абмяркоўваліся пытанні аб становішчы на месцах, аб бягучым моманце, аб арганізацыі Савецкай улады ў губерні і інш. З’езд выказаў поўную падтрымку Савецкаму ўраду, зацвердзіў тэзісы аб арганізацыі Савецкай улады у губерні, выбраў губернскае бюро Саветаў рабочых і салдацкіх дэпутатаў, якое года аб’ядналася з губернскім бюро Саветаў сялянскіх дэпутатаў, выбраным  на 3-м з’ездзе сялянскіх дэпутатаў губерні. Аб’яднанае бюро Саветаў рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў стала вышэйшым часовым органам улады ў Магілёўскай губерні.
Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны
Стварэнне ТБМ
І ўжо 28 верасня 1989 г. Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР зарэгістраваў Статут ТБМ. Такім чынам Таварыства набыло афіцыйны юрыдычны статус. У той жа дзень адбылася ўстаноўчая канферэнцыя Маскоўскай раённай рады ТБМ г. Мінска, на якой было абрана Праўленне з 6 чалавек: Віктар Навуменка (старшыня Рады), Уладзімір Лобач (намеснік старшыні), Валянціна Бурмака, Яўген Лаўрэль, Алесь Нікалайчанка, Мікола Мішчанчук.
1990 год
Закон «Аб мовах у Беларускай ССР»
Накладам у 10 тысяч асобнікаў быў выдадзены першы нумар часопіса «Унія». Выдавец — аднайменная моладзевая суполка, зарэгістраваная як калектыўная сябрына ТБМ імя Францішка Скарыны.
Заснаванне газетнай старонкі «Неруш»
1991 год
У «Нашым слове» № 7 за 3—9 красавіка 1991 г. быў апублікаваны палемічны артыкул Уладзіміра Ламекі «Тарашкевіца? Наркомаўка? Скарыніца?»
1992 год
Красавік
1994 год
Кіраўніцтва ТБМ Віленскага краю (Літва) сустрэлася з паслом Рэспублікі Беларусь Яўгенам Вайтовічам па пытанні адраджэння беларушчыны ў Віленскім краі.
Ліпень
Выйшла ў свет выданне ТБМ «100 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі», якое ў хуткім часе стала мець статус культавага сярод навукова-папулярных гістарычных выданняў.
1998 год: узмацненне крызісу ТБМ
Верасень: актыўнае пікетаванне і мітынгаванне
1999 год
Сакавік
Універсітэт імя Ніла Гілевіча
Станам на 2017 год толькі чатыры дзяржавы ў свеце не маюць універсітэта з нацыянальнай мовай адукацыі — Кіпр, Мальта, Ірландыя і Беларусь.
Старшыня ТБМ
Старшыня ТБМ валодае правамі і абавязкамі кіраўніка юрыдычнай асобы, у тым ліку: У адсутнасць старшыні ТБМ яго абавязкі выконвае першы намеснік.
Суполкі ТБМ
Суполкі ствараюцца па тэрытарыяльных і вытворчых прынцыпах, пры наяўнасці не менш чым трох сяброў ТБМ.
Скарбнік суполкі: збірае штогадовыя ўзносы сяброў ТБМ, а таксама дабраахвотныя ахвяраванні.
Раённыя (гарадскія), абласныя арганізацыі ТБМ
Рэвізійная камісія (раённай, гарадской, абласной) арганізацый ТБМ: кантралюе выкананне Статута ТБМ сябрамі дадзенай арганізацыі, а таксама фінансава-гаспадарчую дзейнасць дадзенай арганізацыі.
Рэвізійная камісія ТБМ
Работай Рэвізійнай камісіі кіруе старшыня. Сябры Рэвізійнай камісіі не могуць абірацца ў іншыя выбарныя органы, а таксама займаць пасады кіраўнікоў і адказных спецыялістаў у структурных падраздзяленнях.
Oxxxymiron
Раннія гады (1985—2008)
У 2006 годзе атрымаў дыягназ «маніякальна-дэпрэсіўны псіхоз» і быў выключаны з гэтай прычыны з ВНУ, але паступіў паўторна. У чэрвені 2008 года атрымаў дыплом па спецыяльнасці «сярэднявяковая англійская літаратура».
miXXXtape (2012)
8 жніўня Мірон заявіў, што пераносіць выхад свайго другога студыйнага альбома на нявызначаны тэрмін, хоць раней рэліз быў запланаваны на 14 жніўня 2014 года.
«Горгород» (2015)
12 красавіка 2015 года стартаваў 3 сезон Versus Battle. Першым выпускам стаў баттл Oxxxymiron vs., у якім упэўненую перамогу атрымаў Oxxxymiron, усе суддзі аддалі голас за Мірона. Сам батл за суткі набраў 1 мільён праглядаў у YouTube, што стала рэкордам па праглядам батлаў. Гэтым Oxxxymiron прыцягнуў увагу арганізатараў канадскага батла і аднаго з лепшых батл-эмсі ў свеце — Dizaster’а.
Наш час
19 чэрвеня 2016 года Oxxxymiron выступіў на Versus Battle. Яго сапернікам быў, батл скончыўся перамогай Мірона.
Канфлікт з Птаха’й
У красавіку Oxxxymiron згадаў Птаху у трэку «Дэжавю». У адказ удзельнік групы «» прыгразіў растлумачыць Мірону «каго ў куплетах чапаць не трэба».
Эва Юнчык-Зёмэцка
Біяграфія
Генеральнае консульства Рэспублікі Польшча ў Нью-Йорку падчас праўлення Эвы Юнчык-Зёмэцкай таксама было месцам інтэнсіўнага навучання польскіх і амерыканскіх настаўнікаў, мэтай якога было распаўсюджванне ведаў пра асобу і спадчыну Яна Карскага.
Зыранка
Гісторыя
Першыя звесткі аб наяўнасці каменнага вугалю ў басейне ракі Калымы прыводзяцца Іванам Чэрскім у 1891 годзе. Ён пісаў пра вугляносныя адклады ў вышнявіне ракі Зыранкі (левы прыток ракі Калымы) і яе прытоках да ручая Хара-Улах. У 1930-я гады узнік пасёлак Зыранка для распрацовак радовішчаў каменнага вугалю. У пасёлку знаходзілася ўпраўленне Зыранлагу (Дальбуд). З 1940 года — рабочы пасёлак. У гонар Івана Чэрскага ў пасёлку названая вуліца.
Бітва пры Варнакерце
Пачатак вайны
Пасля канчатковага ўсталявання арабскай улады ў Арменіі і распачатых рэпрэсіі супраць армян патрык Арменіі Смбат Багратуні (693—726) у паселішчы Акары (на паўднёвых схілах Масіса) сабраў на савет армянскіх вяльможаў для ўзгаднення плана далейшых дзеянні. Некаторыя прапанавалі адразу пачаць паўстанне, але, падлічыўшы свае сілы, нахарары Арменіі пад канец прыйшлі да высновы, што лепшы варыянт, гэта проста перабрацца ў Візантыю і там чакаць развіцця падзеі. Пазнаўшы пра сход армян, сабраныя ў адзіна арабскія сілы Арменіі пачалі прасоўвацца ў іх бок. У сваю чаргу адведаўшы пра пасоўванне арабаў, армяне адступілі на поўнач і ўмацаваліся ў сяле Варданакерт. Арабскае войска пераправілася праз Аракс і пад вечар падышло да паселішча. Пачаліся перамовы, якія скончыліся безвынікова: арабы патрабавалі поўнай капітуляцыі армян і не пад якой падставай не хацелі выпускаць іх са сваіх валоданні.
Барыс Уладзіміравіч Дрывацінаў
Асноўныя працы і дасягненні
Упершыню апублікаваў гісторыю 2-й гарадской клінічнай бальніцы горада Мінска (1960), а таксама сумесна з акадэмікам Ф. В. Аляшкевічам упершыню апублікаваў гісторыю кафедры нервовых і нейрахірургічных хвароб БДМУ (2004).
Падрыхтаваў 19 кандыдатаў навук.
Нагорны (Якуція)
Нагорны — пасёлак гарадскога тыпу ў Нерунгрынскім раёне Рэспублікі Саха (Якуція) Расіі. Уваходзіць у гарадское паселішча Пасёлак Залацінка.
Ільза Канстанцінаўна Лакштанава
Творчасць
Іграючы каралеву Лізавету ў спектаклі «Марыя Сцюарт» Ф. Шылера (1970), І. Лакштанава здолела з уласцівай ёй паслядоўнасцю пранікнуць у тайнікі душы жанчыны і каралевы, адшукаць пабуджальныя матывы ўчынкаў, велічы і нізасці, здолела пранікнуцца спагадай і агідай. Актрыса не столькі паказала нам вынікі, колькі зрабіла сам працэс аналізу бачным і захапляючым. Гэта была нечаканая грань творчасці І. Лакштанавай. Скупы на пахвалу малдаўскі драматург І. Друцэ напісаў на праграмцы спектакля па сваёй п’есе «Птушкі нашай маладосці» (1972): «Лепшай Арціне». Ільза Лакштанава, па агульным меркаванні, артыстка ніяк не бытавога плана, сыграла цярплівую, рана пастарэлую малдаўскую сялянку з такой сілай спагады, пранікнення ў няхітры жаночы лёс, што ціхая, сціплая Арціна стала высокім сімвалам.
Сярэбраны Бор
Пасёлак размешчаны за 6 км на ўсход ад Нерунгры.
Інтэгральная схема
На сённяшні дзень вялікая частка мікрасхем вырабляецца ў карпусах для паверхневага мантажу.
Часта пад інтэгральнай схемай (ІС) разумеюць уласна крышталь або плёнку з электроннай схемай, а пад мікрасхемай (МС, чыпам) — ІС, складзеную ў корпус. У той жа час выраз чып-кампаненты азначае «кампаненты для паверхневага мантажу» (у адрозненне ад кампанентаў для пайкі ў адтуліны на плаце).
Літоўская міфалогія
Даследаванні
Філалагічны паход супраць багоў літоўскай міфалогіі, створаных Нарбутам, Крашэўскім, Стрыйкоўскім, Ласіцкім, меў разбуральныя наступствы. Мікуцкі, Акелевіч, Мяржынскі, Карловіч давялі, што як Ласіцкі, гэтак і Нарбут не ведалі літоўскай мовы, а апошні, звыш таго, захапляўся, паэтызаваў. Яшчэ Кіркор, аднак, выкладаў літоўскую міфалогію па старым шаблоне, асабліва калі дакранаецца загадкавых бронзавых і каменных стодаў, што захоўваюцца ў Віленскім музеі старажытнасцяў). Шмат фантастычнага і ў кнізе І. Фекенштэдта «D. Mythen, Sagen u. Legenden der Zamaiten» (1883), як гэта ясна паказаў Карлавіч у артыкуле «La Mythologie lithuanienne et Mr. Veckenstedt» («Mélusine»).
Гарычка лёгачная
Распаўсюджанне
Ва Украіне расце на вільготных лугах, па ўскраінах балот, ручаёў, сярод хмызнякоў, да ляснога горнага пояса — на большай частцы тэрыторыі, акрамя Крыму. Уваходзіць у спіс рэгіянальна рэдкіх раслін горада Кіева, Вінніцкай, Валынскай, Днепрапятроўскай, Жытомірскай, Закарпацкай, Кіеўскай, Луганскай, Ровенскай, Сумскай, Хмяльніцкай, Чарнавіцкай, Чарнігаўскай абласцей.
Атланта
У апошнія гады Атланта набыла статус аднаго з міжнародных дзелавых цэнтраў, што дало магутны штуршок эканамічнаму і сацыяльнаму развіццю горада. З 2000 па 2006 рост агламерацыі Атланты (на 20,5 %) стаў самым буйным у ЗША.
IC 3696
IC 3696 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Кіль
Кіль:
Шэпэціўскі раён
Шэпэціўскі раён (Шепетівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Хмяльніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Шэпэціўка (Шепетівка).
Неенродскі ўніверсітэт бізнесу
Агульная характарыстыка
Заснаваны ў 1946 годзе, ён размешчаны ў вялікім маёнтку ў горадзе Брокелен паміж Амстэрдамам і Утрэхтам. Навучальная ўстанова названа ў гонар замка, дзе знаходзіцца ВНУ — замак Неенродэ. Установа была заснавана пад назвай Нідэрландскага навучальнага інстытута для замежжа буйнымі і сусветна вядомымі прыватнымі нідэрландскімі кампаніямі, у тым ліку KLM, Shell, Unilever, Philips і AkzoNobel. Стварэнне стала вынікам ідэі дырэктара кампаніі KLM Альберта Плесмана. Большасць навучання ва ўніверсітэце вядзецца на англійскай мове.
Сярэдняя Прыпяць
Ландшафтны заказнік рэспубліканскага значэння «Сярэдняя Прыпяць» — прыродаахоўчая тэрыторыя, якая месціцца на тэрыторыях Столінскага, Пінскага, Лунінецкага раёнаў Брэсцкай вобласці і Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці.
Флора
Каля 92 % тэрыторыі складаюць плошчы, занятыя натуральнай расліннасцю. На тэрыторыі заказніка шмат пойменных лясоў і лугоў. Сярод лясоў пераважаюць чорнаалешнікі і дубравы. На тэрыторыі заказніка можна знайсці ўсе тыпы лугоў: ад вельмі забалочаных да сухіх, якія па структуры набліжаюцца да стэпаў. У пойме таксама прысутнічаюць тыповыя нізінныя балоты, якія ствараюць біятопы, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення ў Еўропе. Самыя вялікія балоты сканцэнтраваны ў вусцях рэк Ясельда і Стыр, якія з’яўляюцца прытокамі Прыпяці.
Эльдзікан
Размешчаны на правым беразе ракі Алдан, за 64 км на паўночны ўсход ад улуснага цэнтра Усць-Мая і за 400 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы рэспублікі Якуцка. Узнік у 1941 годзе як рачная прыстань.
Дом Чорнагаловых (Рыга)
Гісторыя
Брацтва было цалкам свецкім. Заснавальнікамі рыжскай кампаніі, самай багатай і ўплывовай, меліся камісіянеры, агенты і прыказчыкі рыжскіх і замежных фірмаў. Яны займаліся закупам і дастаўкай тавараў у Рыгу. Занятак гэты быў звязаны з вялікай рызыкай, у адрозненне ад пасродніцкага гандлю мясцовых аселых купцоў, чыя рэзідэнцыя размяшчалася ў Вялікай гільдыі. Вандроўныя прыказчыкі і замежныя купцы стварылі ў Рызе сваю процівагу — кампанію Чорнагаловых. Хоць канчаткова пазбавіцца апекі Вялікай гільдыі ўдалося толькі ў канцы XVII стагоддзя.
Ката (індзейцы)
Ка́та (саманазва: Tlokyáhan, літаральна "людзі травы"; Cahto, Kato) — атабаскі народ, карэнныя жыхары поўначы Каліфорніі (ЗША). Агульная колькасць (2010 г.) - 259 чал.
Акустыка
Акустыка (ад ἀκούω (аку́о) — слыхавы, які слухаецца) — навука аб гуку. У вузкім сэнсе слова — вучэнне пра гук, г.зн. пра пругкія ваганні і хвалях у газах, вадкасцях і цвёрдых целах, чутных чалавечым вухам (чашчыні такіх ваганняў знаходзяцца ў дыяпазоне 16 Гц—20 кГц); у шырокім сэнсе — вобласць фізікі, якая даследуе пругкія ваганні і хвалі ад самых нізкіх чашчынь (умоўна ад 0 гц) да звышвысокіх чашчынь 1012—1013 Гц, іх узаемадзеянні з рэчывам і ўжыванні гэтых ваганняў (хваль).
Леўкафея
Выгадавала Дыяніса. Яна дала Адысею покрыва, якое выратавала яго. Ёй прысвечаны LXXIV арфічны гімн.
Узброеныя сілы Буркіна-Фасо
Узброеныя сілы Буркіна-Фасо (Les forces armées du Burkina Faso) — ваенная арганізацыя, прызначанная для забеспячэння ваеннай бяспекі і ўзброенай абароны Буркіна-Фасо. Узброеныя сілы падзеленыя тыпа: сухапутныя сілы, ваенна-паветраныя сілы і нацыянальная жандармерыя. Войскі размежаваны на 3 ваенныя раёны. Гадавы ваенны бюджэт краіны складае 72,7 млн долл.
Няманя Мілунавіч
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў клубе сербскай Суперлігі «Борац» з роднага горада Чачак. Аднак замацавацца ў «Борацы» не здолеў, таму аддаваўся ў арэнду клубу Першай лігі «Младаст» (Лучані). У складзе «Младасці» стаў асноўным іграком, а ў 2013 годзе таксама і капітанам каманды. Па выніках сезона 2013/14 дапамог свайму клубу выйсці ў Суперлігу.
У лютым 2015 года накіраваўся на прагляд у барысаўскі БАТЭ і здолеў добра сябе зарэкамендаваць. 21 лютага 2015 года згуляў свой апошні матч за «Младаст», а 6 сакавіка падпісаў кантракт з БАТЭ. У хуткім часе замацаваўся ў асноўным складзе барысаўчан на пазіцыі цэнтральнага абаронцы, дзе замяніў Ягора Філіпенку, які перайшоў у «Малагу». Дзякуючы выдатнай гульне, Мілунавіч быў прызнаны найлепшым абаронцам чэмпіянату Беларусі 2015.
Эрта-е-Каса
Насельніцтва складае 400 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 8 чал./км². Займае плошчу 52 км². Паштовы індэкс — 33080. Тэлефонны код — 0427.
Арэал
Межы арэалу залежаць ад клімату, глебы, рэльефу, біялагічных фактараў, часцей за ўсё ад іх сумарнага ўплыву. Арэал бывае адносна ўстойлівы, расшыраецца або скарачаецца. Касмапалітычны арэал займае значную частку тэрыторыі зямнога шара, эндэмічны — невялікую вобласць. Адрозніваюць арэалы суцэльныя (віды пастаянна сустракаюцца ў адпаведных ім біятопах), разарваныя (складаюцца з некалькіх адасобленых частак), стужкавыя (вузкія палосы, напрыклад, уздоўж рэк).
Альфонс Муха
Маладыя гады
У 1879 годзе Муха быў заўважаны і запрошаны ў Вену ў мастацкія майстэрні Каўцкім-Брыёшы-Бургхарт, у якасці мастака тэатральных дэкарацый. Пасля пажару ў «Рынгтэатры» ў 1881 годзе, які прывёў да гібелі каля 500 чалавек і знішчыў яго майстэрню, дэкаратарская фірма пацярпела крах, а сам ён быў настолькі ўзрушаны, што пакінуў Вену і пераехаў у невялікі мараўскі гарадок Мікула (Нікольсбург), дзе працаваў над упрыгожваннем радавога замка графа Куэн-Белассі, а затым і яго параднага палаца Эмахоф пад Венай. Захоплены яго творчасцю граф пагадзіўся аплаціць выдаткі па яго вучобе ў Мюнхенскай акадэміі прыгожых мастацтваў.
Жутаі
Жутаі́ (Rio Jutaí) — рака ў Паўднёвай Амерыцы, у заходняй частцы Бразіліі, правы прыток ракі Амазонка.
Скетч
Скетч-шоу (Sketch show, Sketch comedy) — нявызначаная колькасць камедыйных сцэнак ці «скетчоў», як правіла, ад адной да дзесяці хвілін кожны. Слова «скіт» (skit) мае тое ж значэнне ў вызначэнні камедыі.
Брандэнбург (правінцыя)
Рэарганізацыя правінцый
Аднак ужо ў 1821 годзе акруга Берлін была скасавана і далучана да акругі Патсдам. У 1881 годзе Берлін фармальна выйшаў са складу правінцыі Брандэнбург, атрымаўшы правінцыйныя правы на самакіраванне, тым не менш афіцыйна ён усё ж лічыўся як пазараённы горад у складзе акругі Патсдам. У 1920 годзе частка паселішчаў з акругі Патсдам была таксама перададзена ў склад Берліна.
У Трэцім рэйху
Пасля прыходу да ўлады нацыянал-сацыялістаў і пачатку палітыкі гляйхшальтунга правінцыі фактычна страцілі сваё значэнне. Функцыі обер-прэзідэнта Брандэнбурга з гэтага часу былі перакладзены на гаўляйтараў партыйнага гау Брандэнбург.
Гарадское і сельскае насельніцтва
Размеркаванне насельніцтва па розных тыпах населеных пунктаў у залежнасці ад іх велічыні па агульнай колькасці жыхароў, паводле даных перапісу насельніцтва 1925 года і станам на 17 мая 1939 года :
Шчасце
Шчасце — 1) псіхалагічны стан, пры якім чалавек адчувае ўнутраную задаволенасць умовамі свайго быцця, поўніцу і асэнсаванасць жыцця, і ажыццяўленне свайго прызначэння; 2) эйфарычны стан індывіда падчас фрустрацыі.
Аж да гэтага часу феномен шчасця вывучаецца філасофіяй, этыкай і псіхалогіяй. Аднак з прычыны таго, што канкурэнцыя ідэалогій набывае асабліва востры характар, патрабуецца строга навуковы падыход да дадзеных даследаванняў. Гэта нараджае неабходнасць стварэння асаблівай навукі (напр., «феліцыталогіі» або «эўдэмалогіі»).
Таласа
Таласа, Фаласа, Талата (Θάλασσα, «мора») — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі, багіня мора. Па версіі, яна дачка Эфіра і Гемеры, жонка Понта, спарадзіла ад Понта роды рыб. Маці тэльхінаў і Галіі.
Мыкулынці
Мікулінцы ці Мыкулынці (Микулинці) — пасёлак гарадскога тыпу ў Церабаўлянскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны на рацэ Сэрэт. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Адно з самых старажытных паселішчаў у Заходняй Украіне.
Чатахучы
Выток — у штаце Джорджыя з Блакітных гор, цячэ на паўднёвы захад, затым на поўдзень. Пачынаючы ад Вестпойнта, утварае мяжу штатаў Джорджыя і Алабама. На паўднёвым захадзе Джорджыі, злучыўшыся з ракой Флінт, упадае ў раку Апалачыкола, якая ўпадае затым у Мексіканскі заліў. Даўжыня ракі — 880 км, суднаходная, пачынаючы ад Калумбуса.
Бародзіцкі сельсавет
Баро́дзіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Бародзічы.
Выгнанне яўрэяў з Іспаніі
Эдыкт быў юрыдычна скасаваны 16 снежня 1968 года, пасля Другога Ватыканскага сабора. На сёняшні дзён у Іспаніі пражывае каля 50 000 яўрэяў.
Перадумовы
2 студзеня 1492 г. каталіцкія манархі захапілі Гранадскае каралеўства Насрыдаў. Апошні мусульманскі кароль, Мухамад XII з Гранады, адышоў у Альпухары, бо амаль 800-гадовае мусульманскае панаванне было спынена Рэканкістай.
У XIV ст. перыяд адноснай талерантнасці ў адносінах да яўрэяў скончыўся, перайшоўшы ў фазу нарастання канфліктаў.
Пагромы 1391 года
Пасля разні 1391 г. антысіміцкія мерапрыемствы ўзмацніліся. У Кастыліі ў 1412 г. яўрэі павінны былі адпусціць бароды, а яўрэі павінны былі насіць характэрны чырвоны значок, прышыты да адзення, каб іх можна было пазнаць. У Кароне Арагона валоданне Талмудам было прызнана незаконным, а колькасць сінагог была абмежавана адной на яўрэйскую абшчыну (альджама). Акрамя таго, жабрацкія ордэны ўзмацнілі сваю кампанію празелітызму, каб прымусіць яўрэяў перайсці ў хрысціянства. Дамініканец Вінцэнт Ферэр з Валенсіі адыграў важную ролю ў гэтай кампаніі, якая мела падтрымку манархаў. У Кароне Арагона было пастаноўлена, што габрэі былі абавязаны наведваць тры пропаведзі ў год. У выніку масавых забойстваў 1391 г. і наступных мер да 1415 г. больш за палову яўрэяў карон Кастыліі і Арагона адмовіліся ад закону Майсея і прынялі хрысціянства, у тым ліку многія рабіны і важныя члены суполкі.
Умовы высылкі
Нягледзячы на тое, што эдыкт не згадваў пра магчымае навяртанне, гэтая альтэрнатыва была неяўнай.
Летапісец таго часу распавядае пра інтэнсіўную прапагандысцкую кампанію, якая разгарнулася:
Яны таксама сутыкнуліся з сур’ёзнымі цяжкасцямі ў вяртанні грошай, пазычаных хрысціянам, таму што альбо тэрмін вяртання прыходзіўся пасля 10 жніўня, дэдлайну для іх высылкі, альбо многія з даўжнікоў сцвярджалі «махлярства з намаганнямі», ведаючы, што ў яўрэяў не будзе часу на тое, каб суды вынеслі рашэнне на іх карысць. У лісце да манархаў, яўрэі з Ампудыі скардзіліся, што «мэры гэтай вёскі здзяйснялі і здзяйсняюць шмат правін і абраз, спецыяльна не ўзгодненых, да таго ж яны не хочуць плаціць сваю асабістую маёмасць і нерухомасць, якія ў іх ёсць, ні выплачваць даўгі, якія ім павінны, і заклікаць іх зрабіць гэта і затым заплаціць ім, нават калі тэрміны не выкананы».
Рэгбі
Гісторыя рэгбі
Лічыцца, што рэгбі з'явіўся ў 1823 годзе, калі нехта Уільям Уэб Эліс падчас гульні ў футбол у школе Рэгбі (ці Рагбі) узяў мяч у рукі і пабег з ім да варот суперніка. Аднак дакладных правілаў на той момант не было (як і ў звычайным футболе), каманды перад гульнёй кожны раз аб іх дамаўляліся. Калі ў 1863 годзе была створана англійская Футбольная Асацыяцыя, яна забараніла браць мяч у рукі і спрабаваць адабраць яго ў суперніка. Гэтак гульня была падзелена на дзве — рэгбі і футбол. Менавіта па гэтай прычыне звычайны футбол цяпер часам называюць association football.
Першы міжнародны матч быў згуляны 27 сакавіка 1871 года ў Эдынбургу паміж камандамі Анліі і Шатландыі. У хуткім часе рэгбі распаўсюдзіўся і ў іншыя краіны, у асноўным у калоніі і дамініёны Брытанскай імперыі, як Аўстралія, Новая Зеландыя, ПАР. У Паўночнай Амерыцы з рэгбі з'явіліся амерыканскі і канадскі футбол.
Тунэль
Большая частка ліній метро таксама пракладзена ў выглядзе тунэляў. Каб пазбегнуць скрыжаванняў лініі метро пракладваюць на рознай глыбіні (узроўні).
Гісторыя
У ранняе Сярэднявечча тунэлі будаваліся рэдка і, галоўным чынам, у ваенных мэтах. У позняе Сярэднявечча пачалося актыўнае будаўніцтва суднаходных тунэляў, якія злучаюць водныя шляхі зносін. У 1826—1830 у Вялікабрытаніі на перагоне Ліверпуль — Манчэстэр быў пабудаваны першы ў свеце чыгуначны тунэль. Вынаходства піраксіліну і дынаміту, а таксама паспяховае ўжыванне ў горнай справе свідравінных машын забяспечылі магчымасць збудавання вялікіх альпійскіх тунэляў паміж Францыяй, Італіяй і Швейцарыяй, у тым ліку і знакамітага Сімплонскага тунэля даўжынёй каля 20 км. Сярод збудаваных у 1920-х — пачатку 1930-х гг. вылучаюцца Вялікі Апенінскі двухшляховы чыгуначны тунэль на лініі Фларэнцыя-Балоння (Італія) даўжыня 18,5 км, а таксама Роўскі суднаходны тунэль на воднай магістралі Марсель-Рона (Францыя) даўжыня звыш 7 км.
Адкрытыя
Ужываюцца, як правіла, для ўзвядзення тунэляў неглыбокага залягання. У параўнанні з закрытымі метадамі, адкрытыя метады адрозніваюцца адноснай таннасцю будаўніцтва, але пры выкарыстанні патрабуюць абавязковага перакладання дарог і камунікацый, змешчаных над тунэлем. Да адкрытых метадаў належаць:
Герань багемская
Распаўсюджанне
Ва Украіне расце ў лясах, гаях, паміж хмызнякамі, асабліва на высечках, як пустазелле — у заходнім і правабярэжным Палессі, у лесастэпе, гарах Крыма, спарадычна.
Варварыўка (Крым)
Варварыўка (Варварівка) — вёска ў Савецкім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Падпарадкоўваецца Чырвонафлоцкаму сельскаму савету.
Ялуцавіцкі сельсавет
24 жніўня 1981 года ўтвораны зноў у Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці ў складзе 18 населеных пунктаў (вёскі Аўдзеевічы, Вішнеўка, Дзеркачы, Жадзейкі, Забагонне, Звёздная, Крамяніца Дольная, Мадзейкі, Падгрушаны, Пасуцічы, Рэксці, Савічы, Станелевічы, Сухінічы, Тадзіно, Шавулічы, Ялуцавічы і хутар Крамяніца Горная), якія ўваходзілі ў склад Крамяніцкага сельсавета. 25 лістапада 2004 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Зэльвенскага (7 населеных пунктаў: Аўдзеевічы, Вішнеўка, Забагонне, Мадзейкі, Пасуцічы, Савічы, Сухінічы) і Крамяніцкага (11 населеных пунктаў: Дзеркачы, Жадзейкі, Звёздная, Крамяніца Горная, Крамяніца Дольная, Падгрушаны, Рэксці, Станелевічы, Тадзіно, Шавулічы, Ялуцавічы) сельсаветаў.
Картачная гульня
Прыклад: раздаць кожнаму з гульцоў па шэсць карт на рукі (то-бок, каб карты кожнага гульца былі адкрыты толькі яму), пакласці адну карту ў адкрытую (адкрытую для ўсіх) на стол, тыя карты, што засталіся, скласці кіпай у закрытую (закрытымі для ўсіх).
Варта (часопіс)
«Варта» — літаратурна-грамадскі, навукова-гістарычны і эканамамічны часопіс. Выдадзены на беларускай мове, у Мінску (кастрычнік 1918). Выйшаў адзін нумар
Геалагічны перыяд
Геалагічны перыяд — падраздзяленне геахраналагічнай шкалы, якое аб'ядноўвае некалькі геалагічных эпох; уваходзіць у склад эр. Стратыграфічны эквівалент — сістэма.
Жарынь
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Мост
Гісторыя
Пазней у якасці матэрыялу пачалі выкарыстоўваць камень. Першыя падобныя масты сталі будаваць у эпоху рабаўладальніцкага ладу. Першапачаткова з каменю рабілі толькі апоры моста, але потым і ўся яго канструкцыя стала каменнай. Вялікіх поспехаў у каменным мостабудаванні дабіліся старажытныя рымляне, якія ўжывалі скляпеністыя канструкцыі ў якасці апор і выкарыстоўвалі цэмент, сакрэт якога быў згублены ў Сярэднія вякі, але потым адкрыты зноў. Масты (дакладней, акведукі) выкарыстоўваліся для забеспячэння гарадоў вадой. Рымскі гісторык Францін Секст Юлій пісаў пра тое, што акведукі з'яўляюцца галоўнымі сведкамі велічы Рымскай імперыі. Шматлікія старажытнарымскія масты служаць і дагэтуль.
У той жа час у інкаў атрымліваюць распаўсюджанне вяровачаныя масты, якія ўяўляюць сабою найпрасцейшую форму вісячых.
Паводле тыпу скарыстання
Паводле тыпу скарыстання масты падзяляюцца на:
Вылучаюць таксама трубаправодныя масты, акведукі (выкарыстоўваюцца для транспартоўкі вады) і віядукі (масты цераз яры ці цясніны; злучаюць пункты, роўныя вышынёй).
Архітэктура мастоў
Да сярэдзіны XIX стагоддзя сфарміраваліся асноўныя формы металічных мастоў. У гэты перыяд вялікае распаўсюджанне атрымалі рашэцістыя гаўбечныя фермы. Значнае развіццё атрымалі канструкцыі арачных мастоў (гл. напрыклад віядук Гарабі, пабудаваны Густавам Эйфелем). У канцы XIX стагоддзя папулярнасць набываюць вісячыя масты: у 1883 у ЗША быў пабудаваны Бруклінскі мост, крыху пазней — Манхэтэнскі. Вісячыя масты захоўваюць сваю папулярнасць і ў XX (мост «Залатыя Вароты») і XXI стагоддзі.
Геалагічная эра
Геалагі́чная э́ра — буйное падраздзяленне геахраналагічнай шкалы, якое адпавядае вялікаму этапу развіцця літасферы, жывёльнага і расліннага свету ў геалагічнай гісторыі Зямлі, на працягу якога сфарміраваўся поўны стратыграфічны аб'ём эратэмы.
Замак Святога Анёла
Замак Святога Анёла (Castel Sant'Angelo — Кастэль Сант-Анджэла) — архітэктурны помнік, размешчаны ў Рыме. Быў спачатку грабніцай, затым замкам, рэзідэнцыяй Папаў і сховішчам іх каштоўнасцей і адначасова турмой і, нарэшце, у нашы дні з'яўляецца архітэктурным помнікам — музеем.
Гісторыя
Паводле падання, у 590 г., падчас эпідэміі маравой язвы, Папа Рыгор Вялікі ўбачыў на вяршыні крэпасці архангела Міхаіла, які ўклаў меч у ножны, што азначала канец бедства, — адсюль і пайшла назва замак Святога Анёла. У Сярэднявеччы замак быў злучаны з Ватыканам пасета, умацаваным калідорам. Рымскія Папы ператварылі яго ў сапраўдную крэпасць: Клімент VII у 1527 г. укрыўся ў замку, калі войскі імператара Карла V уварваліся ў Рым. У абложаным замку знаходзіўся тым часам і прымаў самы дзейны ўдзел у адлюстраванні нападаў Бенвенута Чэліні, скульптар, ювелір, аўтар вядомых мемуараў. Некалькімі гадамі пазней ён быў заключаны ў замку як вязень і здолеў здзейсніць немагчымае — бег з турмы. За ўсю гісторыю замка гэта адзіны чалавек, якому гэта атрымалася.
Парыс Бардонэ
Біяграфія
З 1516 па 1518 Бардонэ працуе ў майстэрне Тыцыяна. У 1538 годзе Парыс Бардонэ паступае на службу да французскага караля Францыска I у Фантэнбло, дзе піша партрэты караля і прыдворных. На жаль, ніводнага з іх у французскіх калекцыях знайсці не атрымалася. У 1540 г. мастак пераязджае ў Аўгсбург, дзе працуе над роспісамі палаца Фугераў (не захаваліся). Вярнуўся ў Венецыю, дзе памёр 19 студзеня 1570 г.
Творы
Карціна «Мадонна з немаўлём паміж святым Энрыка з Упсалы і святым Антоніа» з'яўляецца шэдэўрам сталага Бардонэ — аднаго з найвытанчанейшых прадстаўнікоў венецыянскага жывапісу XVI ст.
Аэрапорт
Адным з самых першых аэрапортаў свету стаў Кёнігсбергскі аэрапорт Дэвау, які адкрыўся ў 1919 годзе.
Міжнародны аэрапорт — аэрапорт, адкрыты для прыёму і адпраўкі паветраных суднаў, што выконваюць міжнародныя паветраныя перавозкі, у якім ажыццяўляецца памежны, мытны і іншыя тыпы кантролю.
Аэрадром
Аэрадром складаецца з лётнага поля (узлётна-пасадкавая паласа (УПП), рулёжныя дарожкі (РД), перон, месцы стаянак і запраўкі, склады) і комплексу кіравання паветраным рухам (службы: арганізацыі паветранага руху, электрарадыётэхнічная і электрасвятлотэхнічная, метэаралагічная, штурманская і г.д.).
Варта Бацькаўшчыны
«Варта Бацькаўшчыны» — двухтыднёвы часопіс на беларускай і рускай мовах, выдаваўся ў Коўне з 9 студзеня да 30 чэрвеня 1920 г. для распаўсюду ў беларускіх частках у літоўскім войску. Рэдактар — Аляксандр Ружанцоў.
Андрэеўка (Прыгор’еўскае сельскае паселішча)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Андрэеўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Эмі Уайнхаус
Эмі Джэйд Уайнхаус (Amy Jade Winehouse; 14 верасня 1983 — 23 ліпеня 2011) — анлійская, якая выконвала соўл-поп з джазавымі матывамі; двойчы лаўрэатка прэміі Ivor Novello, лаўрэатка прэміі «Грэмі».
Анатоль Фаміч Кузьма
Біяграфія
У сакавіку 1960 года пасля сканчэння тэхнікума быў скіраваны на працу ў Нязбодзіцкую ветэрынарную пляцоўку.
Брэсцкі павет (Расійская імперыя)
Брэсцкі павет (Брестский уезд) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Слонімскай, Літоўскай і Гродзенскай губерняў, якая існавала ў 1795—1920 гадах. Плошча павета складала 4893,2 км², колькасць насельніцтва 218,4 тысяч чалавек (1897). Цэнтр — горад Брэст-Літоўск.
Фрызанка
Фрызанка (Frisanco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пардэнонэ.
Жыліна
Жы́ліна (Žilina, Zsolna, Sillein, Żylina) — горад на паўночным захадзе Славакіі, пры ўпадзенні ў раку Ваг рэк Кісуца і Райч'янка, цэнтр аднайменнага Жылінскага края. Насельніцтва — 85 302 чалавек (2009).
IC 3705-1
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бехава (Рослаўльскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Панторма
Панторма (сапраўднае імя Jacopo Carucci; 24 мая 1494, Панторма, цяпер прыгарад Эмполі — 2 студзеня 1557, г. Фларэнцыя) — італьянскі жывапісец, прадстаўнік, адзін з заснавальнікаў маньерызму.
Англійская Прэм’ер-ліга
Тытулы па клубах
Чэмпіёнамі Прэм’ер-лігі станавіліся 7 клубаў.
Актасты (Акмолінская вобласць)
Актасты — сяло ў Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акбулакскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 10 км на поўдзень ад цэнтра пасёлка Аршалы. Код КАТА — 113431180.
Крупын
Крупын (Крупин) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Бабаедава (Рослаўльскі раён)
Бабаедава (Бобоедово) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
З 2004 па 2019 год у складзе Жарынскага сельскага паселішча.
Прычэп
Прычэп — транспартны сродак, не абсталяваны рухавіком і прызначаны для руху ў саставе з механічным транспартным сродкам.
Віды прычэпаў
Прычэпы падпадзяляюць па размеркаванні вагі нагрузкі паміж цягачом і прычэпам: Па колькасці восяў прычэпы падраздзяляюцца на адно-, двух - і шматвосевыя. Па тыпу грузавы платформы (роду перавозіцца грузу) у айчыннай практыцы прычэпы прынята падзяляць на бартавыя, самаскідныя, прычэпы-роспускі, прычэпы-цыстэрны, прычэпы-фургоны, прычэпы-цяжкавозы, легкавыя прычэпы, спецыяльныя прычэпы. Аналагічнае дзяленне ўжываецца і ў адносінах да паўпрычэпах.
Stellantis
Гісторыя
Пасля Fiat Chrysler Automobiles звярнуўся з прапановай да Groupe PSA. Зліццё, афіцыйна ўзгодненае ў снежні 2019 года, дазволіла стварыць чацвёртага па велічыні аўтамабілебудаўніка ў свеце па аб'ёме вытворчасці і прывяло да штогадовай эканоміі затрат у памеры каля 3,7 млрд еўра (4,22 млрд даляраў).
21 снежня 2020 года Еўрапейская камісія аб'явіла аб сваім адабрэнні зліцця з мінімальнымі сродкамі прававой абароны для забеспячэння канкурэнцыі ў гэтым сектары.
Казахская нацыянальная кансерваторыя
Гісторыя
У 1955 годзе народным артыстам КазССР А. Т. Такпанавым у кансерваторыі быў адкрыты тэатральны факультэт. На яго базе ў 1977 годзе быў створаны Алма-Ацінскі тэатральна-мастацкі інстытут.
Казахскі нацыянальны ўніверсітэт
Гісторыя
У 1941 годзе на базе Казахскага камуністычнага інстытута журналістыкі было створана аддзяленне журналістыкі філалагічнага факультэта. Пасля цяжкіх гадоў вайны пачалі адчыняцца новыя факультэты. У 1948 годзе адкрыліся гістарычны, геолага-геаграфічны, а потым эканамічны факультэты. У 1955 годзе на базе юрыдычнага інстытута адкрыўся юрыдычны факультэт, а з фізіка-матэматычнага ўтварыліся 2 факультэты — фізічны і матэматычны. У 1963 годзе на базе эканамічнага факультэта КазДУ быў створаны «Алма-Ацінскі інстытут народнай гаспадаркі» (АІНГ), вядомы як.
У 1968 годзе ва ўніверсітэце арганізаваны філасофска-эканамічны факультэт і факультэт журналістыкі.
Факультэты
На дадзены момант у КазНУ існуе 16 факультэтаў:
Рэктары
Рэктары КазНУ :
Чыгуначная станцыя
Апісанне
Абавязковымі элементамі станцыі з'яўляюцца:
Спецыялізацыя
Міждзяржаўная перадаткавая станцыя мае неабходнае шляхавое развіццё, тэхнічныя ўладкаванні і персанал, якія забяспечваюць працу па перадачы транспартных сродкаў паміж дзяржавамі ў тэхнічным і камерцыйным сэнсе з выкананнем вызначаных тыпаў дзяржаўнага кантролю. На іх афармляюцца перадаткавыя ведамасці і фармуюцца неабходныя паведамленні ў ІВЦ дарогі для ўліку перадачы і нумарной наяўнасці вагоннага парку.
Медуна
Насельніцтва складае 1709 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 56 чал./км². Займае плошчу 31 км². Паштовы індэкс — 33092. Тэлефонны код — 0427.
Лэлітка
Лэлітка (Лелі́тка) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Крыштаф Францішак Сулістроўскі
Сям’я
У шлюбах з Аляксандрай з Белазораў (?—да ліпеня 1728) і Ганнай Кацярынай з Глембоцкіх (?—пасля 1740) дзяцей не меў.
Аслік
Аслі́к, Асліўка, Ослік — рака ў Круглянскім і Бялыніцкім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Друць (басейн Дняпра).
Беларускі прафсаюз работнікаў адукацыі і навукі
У час перабудовы, у 1990 годзе, на аснове прафсаюза работнікаў асветы, вышэйшай школы і навуковых устаноў Беларускай ССР быў створаны Беларускі прафсаюз работнікаў адукацыі і навукі.