cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Луі дэ Бафрон
Дзейнасць на карысць эсперанта
Бафрон стаў эсперантыстам вясною 1888 года, і адразу пачаў прапагандаваць мову ў рэгіёне Тулузы і Альбі. У 1892 годзе ён выдаў першую сваю эсперантамоўную кнігу — падручнік для французаў.
Напрацягу шматлікіх гадоў, Бафрон разглядаўся эсперантыстамі як адзін з самых вялікіх кансерватараў, які напрацягу 20 гадоў не сказаў аніводнага слова на карысць рэформаў мовы. Ён нават палучыў мянушку «вялікі інквізітар» з-за сваёй кансеравтыўнасці. У 1894 Бафронт быў супраць тагачасных рэформ эсперанта, таму шмат хто не зразумеў яго зварот да рэформ, якія потым сталі мовай, вядомай пад назвай іда.
Злачынствы супраць чалавецтва
Узнікненне тэрміна
Часам з'яўлення тэрміна «злачынствы супраць чалавечнасці» прынята лічыць 24 мая 1915 года — дзень выдання сумеснай дэкларацыі краін Антанты, прысвечанай генацыду армянаў. У ёй дзеянні Асманскай імперыі характарызаваліся як «злачынствы супраць чалавечнасці і цывілізацыі».
Танкалучнік аднагадовы
Апісанне
Аднагадовая або двухгадовая трава, 20—90 (150) см вышынёй. Лісце суцэльнае. Кошыкі 15—20 мм у дыяметры, шматкветкавыя, сабраны ў шчыткападобныя суквецці. Абгортка 2—3-радная. Краявыя кветкі ў кошыку песцікавыя, лінейна-язычковыя, белыя, 2-радныя; сярэднія — двухполыя, трубчастыя, жоўтыя. Сямянкі больш-менш пляскатыя, голыя, чубок 1-радны, з кароткіх ломкіх шчацінак. 2n = 27.
Навасэліўка (Савецкі раён)
Навасэліўка (Новосе́лівка, Antay) — вёска ў Савецкім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Зімовыя Алімпійскія гульні
Гады і месцы правядзення
3 Санкавы спорт становіцца зімовым алімпійскім відам спорту.
Спіс аб’ектаў PGC (2453001—2454000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2453001—2454000)
Крыс Пайн
Біяграфія
Пайн вучыўся ў сярэдняй школе Оўквуда і атрымаў ступень бакалаўра ў вобласці англійскай мовы ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі ў 2002 годзе. Ён таксама вывучаў англійскую мова ва ўніверсітэце Лідса ў Англіі на працягу года.
Віктар Васілевіч Гарбатко
Віктар Васілевіч Гарбатко (, пас. Вянцы-Зара, Краснадарскі край—, ) — савецкі касманаўт.
Вышніўка (Краснапэрэкопскі раён)
Вышніўка (Вишні́вка, Tarhan) — вёска ў Краснапэрэкопскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Шаўрон старога змагара
Шаўрон старога змагара, Ганаровы шаўрон старога змагара (Ehrenwinkel der Alten Kämpfer) — асаблівы знак адрознення ў выглядзе шаўрона, які вылучаў найстарэйшых членаў СС.
Зборная Перу па футболе
Гісторыя
Футбол з’явіўся ў Перу ў XIX стагоддзі, дзякуючы брытанскім імігрантам і перуанцам, якія прыязджалі з Англіі. У 1859 годзе члены брытанскай суполкі Лімы, сталіцы краіны, заснавалі Крыкетны клуб Лімы, першую арганізацыю Перу, прысвечаную практыцы гульні ў крыкет, рэгбі і футбол. Новыя віды спорту сталі папулярнымі сярод мясцовага вышэйшага класа на працягу наступных дзесяцігоддзяў, але раннія распрацоўкі былі спыненыя Салетравай вайной супраць Чылі, якая доўжылася з 1879 па 1883 годы. Пасля вайны футбол як сучасная інавацыя ахапіў прыбярэжнае таварыства Перу. Гэты від спорту стаў папулярнай паўсядзённай дзейнасцю ў раёнах Лімы і падтрымліваўся босамі, якія хацелі натхніць салідарнасць і павышэнне прадукцыйнасці сярод сваіх работнікаў. У суседнім порце Кальяа і іншых камерцыйных раёнах брытанскія рабочыя і маракі гулялі ў футбол супраць мясцовых жыхароў. Такім чынам, узнікла саперніцтва паміж замежнікамі і мясцовымі жыхарамі ў Кальяа, а таксама паміж элітай і рабочымі ў Ліме. З часам гэта ператварылася ў супрацьстаянне паміж Кальяа і Лімай. Гэтыя фактары, у спалучэнні з хуткім ростам футбола сярод гарадской беднаты раёна Ла Вікторыя ў Ліме (дзе ў 1901 годзе з’явіўся футбольны клуб «Альянса Ліма»), прывяло да таго, што ў Перу развіваўся, паводле гісторыка Андрэаса Кампамара, «самы элегантны і вытанчаны футбол на кантыненце» і самая моцная футбольная культура ў раёне Андаў.
Кульмінацыяй серыі поспехаў каманды ў канцы 1960-х гадоў стаў удзел у асноўнай стадыі чэмпіянату свету 1970 года, які паклаў пачатак другой залатой эпосе перуанскага футбола. Адным з ключавых фактараў поспехаў зборнай у 1970-х гадах лічыцца супрацоўніцтва пары форвардаў Тэафіла Кубільяса і Уга Сатыля. Зборная Перу дайшла да чвэрцьфінальнай стадыі сусветнага першынства ў 1970 годзе, саступіўшы будучым чэмпіёнам бразільцам, і атрымала першы Трафей сумленнай гульні на чэмпіянатах свету. Паводле спартыўнага гісторыка Рычарда Хэншоу каманда стала «сюрпрызам спаборніцтва 1970 года, паказаўшы пачуццё гульні і высокі ўзровень майстэрства». Праз пяць гадоў зборная Перу ў другі раз стала чэмпіёнам кантынента, перамогшы на Кубку Амерыкі ў 1975 годзе (менавіта ў тым годзе «чэмпіянат Паўднёвай Амерыкі» быў перайменаваны ў «Кубак Амерыкі»). Пасля гэтага каманда два разы запар праходзіла кваліфікацыю да чэмпіянатаў свету, дайшоўшы да другога раўнда ў 1978 годзе (у другі раз патрапіўшы ў топ-8 зборных свету) і вылецеўшы ў групавым раўндзе ў 1982 годзе без перамог. Раннім паражэннем у 1982 годзе скончыўся залаты перыяд перуанскага футбола. Нягледзячы на гэта, зборная Перу амаль патрапіла на чэмпіянат свету 1986 года, заняўшы другое месца ў кваліфікацыйнай групе пасля будучых чэмпіёнаў свету аргенцінцаў.
Колеры
Нацыянальная зборная Перу гуляе ў чырвоных і белых колерах: нацыянальных колерах краіны. Першы камплект такой формы з’явіўся ў 1936 годзе: белыя шорты, белыя гетры і белыя футболкі з характэрнай чырвонай паласой, якая перасякае пярэднюю частку футболкі ад левага пляча да правага сцягна і вяртаецца ззаду ад правага сцягна да левага пляча. Гэтая базавая схема футболкі была толькі трохі зменена на працягу многіх гадоў. Гэтая форма лічыцца адной з самых прывабных у сусветным футболе. Крыстафер Тэрпін, выканаўчы прадзюсар шоў «Улічваючы ўсе абставіны» («All Things Considered») Нацыянальнага грамадскага радыё, у 2010 годзе назваў форму зборнай Перу 1970 года «самай прыгожай футболкай прыгожай гульні», адзначыўшы, што яна «лічылася стылем рэтра нават у 1970 годзе». Версія формы 1978 года заняла першае месца ў спісе найлепшых формаў на чэмпіянатах свету ўсіх часоў па версіі ESPN у 2010 годзе, дзе яна апісвалася як «простая, але вельмі эфектыўная частка дызайну».
Зборная Перу мела восем афіцыйных вытворцаў формы. Першы з іх, «Адыдас» («Adidas»), пачаў вырабляць форму ў 1978 годзе, пасля чаго зборная мела кантракты з кампаніямі «Пенальці» («Penalty») (1981—1982), зноў з «Адыдасам» (1983—1985), «Кальва Спартуэар» («Calvo Sportwear») (1987), «Паўэр» («Power») (1989—1991), «Дыядора» («Diadora») (1991—1992), перуанскай кампаніяй «Полмер» («Polmer») (1993—1995), «Умбра» («Umbro») (1996—1997) і яшчэ адной перуанскай кампаніяй «Валон Спорт» («Walon Sport») (1998—2010). З 2010 года афіцыйным вырабніком перуанскай формы зноў стала кампанія «Умбра».
Стадыён
Арыгінальны «Нацыянальны стадыён» з’яўляўся драўлянай структурай з умяшчальнасцю 6000 гледачоў, пабудаванай на ахвяраванні чальцоў брытанскай суполкі Лімы, каб адзначыць стагоддзе са дня незалежнасці Перу ад Іспаніі. Пасля кампаніі па аднаўленню стадыёна на чале з Мігелем Дасенам, прэзідэнтам «Sociedad de Beneficencia de Lima», ён быў перабудаваны з павелічэннем колькасці месцаў пад кіраўніцтвам генерала Мануэля Одрыі і адкрыты ў другі раз 27 кастрычніка 1952 года. У апошні раз стадыён быў адноўлены ў 2011 годзе: паляпшэнні ўключалі ў сябе паляпшэнне гульнявога поля, шматколерную сістэму асвятлення, два гіганцкія святлодыёдныя экраны і 375 прыватных месцаў.
Заўзятары
Футбол з’яўляецца самым папулярным відам спорту ў Перу з пачатку XX стагоддзя. Першапачаткова распаўсюджаны выключна сярод англафільскай эліты і эмігрантаў Лімы, футбол стаў неад’емнай часткай шырокай народнай культуры ў 1900-х і 1910-х гадах. На працягу наступных дзесяцігоддзяў урад Аўгуста Легіі зрабіў футбол нацыянальнай забавай шляхам заахвочвання і развіцця. Такім чынам, нацыянальнай зборная па футболе стала важным элементам нацыянальнай ідэнтычнасці Перу.
Футбалісты
Кубільяс, атакуючы паўабаронца і нападнік, вядомы як «Малыш» («El Nene»), шырока разглядаецца як найлепшы футбаліст Перу ўсіх часоў. Чумпітас часта згадваецца як найлепшы абаронцы каманды. Вітцыг назваў яго сярод сваіх «найлепшых гульцоў сучаснай эпохі» і хваліў яго як «моцнага чытача гульні з выдатнымі навыкамі валодання мачом, які ўзначальваў абарону, каб падтрымаць атаку зборнай». У 1978 годзе аргенцінскі спартыўны часопіс «Эль Графіка» («El Gráfico») назваў Куэту, Кубільяса і Хасэ Веласкеса «найлепшай паўабаронай у свеце».
Чэмпіянат свету
Падчас чэмпіянату 1930 года перуанец стаў першым футбалістам, выдаленым з поля на сусветных чэмпіянатах, аднак яго асоба аспрэчваецца паміж крыніцамі. Рамон Кірога з Перу з’яўляецца адзіным брамнікам у гісторыі чэмпіянатаў свету, які парушыў правілы на чужой палове поля. На чэмпіянаце свету 1970 года зборная Перу выйграла першы Трафей сумленнай гульні, стаўшы адзінай камандай, якая не атрымала жоўтых ці чырвоных картак падчас спаборніцтваў.
Крыпкэ
Крыпкэ (Крі́пке, Sasıq Qıyat) — вёска ў Краснапэрэкопскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Надэждынэ (Краснапэрэкопскі раён)
Надэждынэ (Наде́ждине, Toğun) — вёска ў Краснапэрэкопскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Юрый Іванавіч Казакоў
Юрый Іванавіч Казакоў (нар., г. Шуя, Іванаўская вобласць, РСФСР) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Жыве ў Мінску.
Сім’янэ
Сім’янэ (Сім'яне́, Beş Aran) — вёска ў Ныжнягірскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Настратычныя мовы
Настратычныя мовы (ад nostrās, род. ск. nostrātis «наш», «нашага кола», «тутэйшы») - макрасям'я моў, якая ўключае ў сабе мноства моў Еўразіі і Афрыкі.
Bing
Гісторыя
Увосень 1998 года з’явіўся сайт Microsoft Network Search (скарочана MSN Search), які ўяўляў сабой пошукавую сістэму Microsoft, якая ўтрымлівала пошукавую машыну, індэкс, а таксама вэб-сканар.
Владыславіўка (Ныжнягірскі раён)
Владыславіўка (Владисла́вівка, Vladislavovka) — вёска ў Ныжнягірскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Шубарагаш
Шубарагаш — тапонім.
Артакшыл
Артакшыл — тапонім.
Фадзей Аляксеевіч Браўковіч
Фадзе́й Аляксе́евіч Браўко́віч (, в. Слабодка Віцебскай губерні (цяпер Шклоўскі раён Магілёўскай вобласці) — ) — беларускі савецкі палітычны дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Аршанскае гарадское вучылішча. Удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны. Член КПСС з мая 1917 года. З сям’і рабочага. З 1908 года — у Копысі, рабочы кафельнага завода. З 1915 года ў царскай арміі, фельчар, удзельнік Першай сусветнай вайны. З лютага 1918 года ў Чырвонай Арміі: сакратар павятовага ваенкамата, ваенкам павета, З 1921 года — член Рагачоўскага павятовага камітэта партыі, з 1923 — старшыня Рагачоўскага павятовага выканкама. У 1925 годзе — народны камісар фінансаў БССР. У 1926 — 1932 — старшыня Полацкага акружнога выканкама, пастаянны прадстаўнік БССР пры СНК СССР у Маскве, саветнік паўпрэдства СССР у Варшаве. З 1933 года дырэктар Белдзяржвыдавецтва ў Менску, пасля — дырэктар рыбгаса «Волма» (Чэрвеньскі раён). Член ЦК КП(б)Б (1924—1935), член ЦВК БССР (1924—1936).
Свабода слова
Свабода слова — права чалавека свабодна выказваць свае думкі. У цяперашні час ўключае свабоду выказвання, як у вуснай, так і ў пісьмовай форме (свабода друку і сродкаў масавай інфармацыі); ў меншай ступені адносіцца да палітычнай і сацыяльнай рэкламы (агітацыі). Гэта права згадана ў шэрагу міжнародных і беларускіх дакументаў, сярод якіх Усеагульная дэкларацыя правоў чалавека (арт. 19), Еўрапейская Канвенцыя аб абароне правоў чалавека і асноўных свабод (арт. 10) і Канстытуцыя Беларусі (арт. 33).
Юнацкі спеўнік
Гісторыя стварэння
На просьбу Міхася Ганька ў 1943 годзе кампазітарам Міколам Шчагловым-Куліковічам быў падрыхтаваны «Юнацкі сьпеўнік». Там амаль усе песні былі старыя, даўнейшыя. Была вялікая патрэба стварыць новыя. Знайшлося нямала і паэтаў, і кампазітараў, якія працавалі ў гэтым напрамку, і маладзёвых патрыятычных песняў за кароткі час было створана каля дзесяці. У тым ліку «Марш маладых», марш «Зважай», «Беларусь». Гімнам СБМ лічылася песня Альбіна Стэповіча «Беларусь перадусім».
Малюнкі
На жаль, не вядома, хто маляваў да кнігі.
Гундэ Сван
Досыць нечакана завяршыўшы кар’еру лыжніка ў 1991 годзе ва ўзросце 29 гадоў, прафесійна заняўся ралікросам, дзе стаў чэмпіёнам Швецыі і бронзавым прызёрам чэмпіянату Еўропы. Жанаты на былой шведскай лыжніцы Марыі Юхансан (нар. 1963), удзельніцы Алімпійскіх гульняў 1988 года ў Калгары (21-е месца на 5 км).
Сваткі
Размешчаны на рацэ Вузлянка каля аўтамабільнай дарогі Мядзел — Крывічы, за 20 км на паўднёвы ўсход ад горада Мядзел, за 110 км ад Мінска, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Княгінін.
Сваташыцы
Гітсорыя
У 1924—1954 гадах цэнтр Сваташыцкага сельсавета. Да 17 ліпеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Малабахаўскага сельсавета.
Дуброўнік часночны
Распаўсюджанне
Цвіце ў ліпені—жніўні.
Наталля Мікалаеўна Паплаўская
Творчасць
Работы мастачкі знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі; фондах БСМ; Міністэрства культуры Расіі, аб'яднанні «Цэнтральны дом мастака» у Маскве; мастацкім музеі г. Магілёва; мастацкіх галерэях Аполе і Варшавы (Польшча); прыватных калекцыях Беларусі, Расіі і Еўропы.
Узнагароды
Прэмія Ленінскага камсамола Беларусі ў 1970 за дасягненні ў афармленні беларускіх выданняў. Дыплом 1-й ступені на ўсесаюзным конкурсе «Мастацтва кнігі» ў 1978 за ілюстрацыі да кніжцы «Ладачкі-ладкі» (1977). Дыпломы імя Ф. Скарыны на рэспубліканскім конкурсе «Мастацтва кнігі» (1970, 1979) за цыкл работ на тэмы беларускіх казак. Удзельніца міжнародных кірмашоў у Балонні, конкурсаў дзіцячай кнігі ў Браціславе, Балонні, Лейпцыгу, Барселоне. За выдатныя заслугі ў галіне выяўленчага мастацтва ў 2001 годзе Наталля Паплаўская была ўдастоеная медаля імя Францыска Скарыны.
Вітранка (Раздольнэнскі раён)
Вітранка (Вітря́нка, Çerkez) — вёска ў Раздольнэнскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Камышнэ (Раздольнэнскі раён)
Камышнэ (Коми́шне, Rus Köp Qarı) — вёска ў Раздольнэнскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Уільям Джон Ранкін
Біяграфія
Ранкін распрацаваў поўную тэорыю паравога рухавіка, і з дапамогай гэтай тэорыі ён разам з Клаўзіусам распрацаваў ідэальны тэрмадынамічны цыкл паравога рухавіка, які ў цяперашні час вядомы як цыкл Ранкіна.
Арліўка (Раздольнэнскі раён)
Арліўка (Орлі́вка, Biy Örlük) — вёска ў Раздольнэнскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Кукушкінэ
Кукушкінэ (Куку́шкіне, Qaraba Köküş) — вёска ў Раздольнэнскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Краснаармійскэ (Раздольнэнскі раён)
Краснаармійскэ (Красноармі́йське, Qocalaq) — вёска ў Раздольнэнскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Пушту
Мова пушту класіфікуецца як мова ў складзе паўночнаўсходняй галіны індаіранскіх моў, аднак згодна з іншымі даследаваннямі мова можа адносіцца да паўднёваўсходніх. Колькасць пуштумоўнага насельніцтва налічвае каля 40—60 млн чал. па ўсім свеце.
Афіцыйны статус
Ад пачатку XVIII ст. усе цары тагачаснага Афганістана (за выключэннем Хабібулы Калакані) былі этнічнымі пуштунамі і размаўлялі на пушту ў якасці другой мовы. Тым не менш, моваю царскага двара з’яўлялася фарсі, тады як пушту была моваю пуштунскіх плямён. Працэс папулярызацыі пушту распачаўся пры Амануле-Хане і набыў статус своеасаблівай дзяржаўнай ідэалогіі. У 1930-х гг. актывізаваўся рух за пашырэнне ўжытку мовы пушту ў грамадскім жыцці і дзяржаўным справаводстве, што падштурхнула да стварэння кабульскага ўніверсітэта ў 1932 годзе і ўзнікнення ў 1937 года акадэміі «Пашто Талана». Аднак нягледзячы на дадзеныя захады, афганская эліта працягвала разглядаць мову дары як «вытанчаную» і як «сімвал культурнага выхавання». У 1933 годзе Захір-шахам быў выдадзены ўказ пра вывучэнне і выкарыстанне дары і пушту службовымі асобамі, праз тры гады пушту афіцыйна атрымала дзяржаўны статус з поўнымі правамі на яе выкарыстанне ва ўрадзе і ў адукацыі, пры гэтым этнічна пуштунская каралеўская сям’я і большая частка чыноўнікаў працягвалі размаўляць на дары. У выніку гэтых захадаў мова пушту набыла статус нацыянальнай мовы, стаўшы сімвалам афганскага нацыянальнага руху.
Дыякрытычныя знакі
Дыякрытычныя знакі пуштунскай пісьменнасці.
Свевы
Тацыт лічыў свевамі ўсе плямёны паміж Дунаем і Балтыйскім морам, якое ён так і зваў — Mare Suebicum — Свеўскае мора. Пасля Тацыта назва «свевы» выцясняецца ў крыніцах назвамі асобных плямёнаў свеўскай групы, але не знікае канчаткова. Яна часта ўжываецца да квадаў, якія заснавалі ў пачатку V стагоддзя сваё каралеўства ў Паўночна-Заходняй Іспаніі («Паўночнае каралеўства»). Нашчадкамі свеваў (у прыватнасці, семнонаў) былі, відаць, алеманы (швабы). Значная частка насельніцтва Свебеі, калі судзіць па даных археалогіі і анамастыкі, прыняла актыўны ўдзел у этнагенезе славян.
Роберт Патрык
Роберт Патрык (Robert Patrick; ) — амерыканскі акцёр. Яго самыя вядомыя ролі - Т-1000 у фантастычным баявіку «Тэрмінатар 2: Судны дзень» і агент Джон Догет у тэлесерыяле «Сакрэтныя матэрыялы».
Біяграфія
Пасля заканчэння каледжа, Патрык атрымаў працу ў якасці маляра і працаваў на гэтай пасадзе да 1984, пакуль не адбылася трагедыя. Роберт плаваў у лодцы разам з братам Луісам і яго сябрамі, але нечакана лодка разбілася аб камяні. Сам Роберт ледзь не патануў. Пасля трагедыі ён пераехаў з Агая ў Лос-Анджэлес, ва ўзросце 26 гадоў, і працаваў там у бары. Зарплата была ў яго настолькі малой, што ён нават жыў ва ўласным аўтамабілі.
Анатоль Іванавіч Капцюг
Анатоль Іванавіч Капцю́г (, в. Урэчча, Вілейскі раён, Мінская вобласць —, Вілейка) — беларускі архітэктар, мастак.
Біяграфія
Калі бацькі занядужалі, вымушаны быў пакінуць горад, дзе жыў і працаваў, і вярнуцца на радзіму. Жыў адзін у бацькоўскай хаце. Памёр 23 лістапада 2020 года.
Творчасць
Распрацаваў асабіста і ў складзе аўтарскіх калектываў больш 50 індывідуальных праектаў жылых, грамадскіх і культавых будынкаў, генпланаў мікрараёнаў, пасёлкаў, аб’ектаў добраўпарадкавання, рэстаўрацыі, малых формаў архітэктуры, дэкаратыўнага мастацтва. Найбольш значныя: 12-павярховы жылы дом з вырабаў серыі 88 — тыпавы праект (першы ў рэспубліцы); 14-павярховы інтэрнат з блокам абслугоўвання ў г. Гродна; група 7-9 павярховых дамоў для маласямейных у г. Слоніме; аддзяленне дзяржбанка ў г. Навагрудку; генпланы пасёлкаў для перасяленцаў у Рэчыцкім і Калінкавіцкім раёнах Гомельскай вобласці; добраўпарадкаванне дзіцячага санаторыя «Беларусь» у г. Друскінінкай (Літва); рэстаўрацыя фасадаў помніка архітэктуры XVI стагоддзя царквы Барыса і Глеба ў г. Навагрудку; добраўпарадкаванне, царква Святой Вольгі, вадасвятная капліца Пакроўскага сабора ў Гродне; касцёлы ў в. Азёры і в. Калеты Гродзенскага раёна; Дабравешчанскі сабор з ніжняй царквой Трох Віленскіх Мучанікаў і прыхадскім домам у Ваўкавыску; памятны знак воінам Заходняга фронту, што загінулі ў чэрвені 1941 у «Навагрудскім катле»; капліца ў гонар 2000-годдзя Нараджэння Хрыстова ў Вілейцы; капліца Святых Барыса і Глеба ў в. Заброддзе ; мемарыяльны комплекс «Памяці зніклых вёсак» у Вілейскім раёне, памятнага знака воінам-інтэрнацыя­налістам у гарадскім парку, праекта добраўпарадкавання Цэнтральнай плошчы і праекта фантана, прыхадскіх дамоў Крыжаўзвіжанскага касцёла і храма прп. Марыі Егіпецкай у Вілейцы, мастацкага афармлення былой экспазіцыі Вілейскага краязнаўчага музея і іншых ведамасных музеяў.
Свідзіна белая
Практычнае выкарыстанне
Вырошчваецца як дэкаратыўная расліна, мае культурныя сарты.
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі (Зембін)
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі — былы рыма-каталіцкі храм у Зембіне Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Аб’ект Дзяржаўнага спісу гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
Ядранец ільналісты
Апісанне
Шматгадовая расліна, 15-40 см. Расліна з паўзучымі падземнымі парасткамі або доўгай падземнай часткай сцябла. Лісце лінейна-ланцэтнае, з 3 жылкамі.
Георгій Георгіевіч Паплаўскі
Гео́ргій Гео́ргіевіч Папла́ўскі (, г. Роўна — ) — беларускі графік, жывапісец. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1995). Акадэмік (1991),  (1991). Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1977). Народны мастак Беларусі (1997). Муж Н. М. Паплаўскай, бацька К. Г. Паплаўскай.
Творчасць
Работы ў кніжнай графіцы: афармленне твораў Я. Купалы, Я. Коласа, А. Куляшова, В. Быкава, А. Адамовіча, а таксама школьных падручнікаў (сумесна з Н. М. Паплаўскай).
Юліі
Юліі паходзілі, праўдападобна, з горада Альба Лонга, і ўзводзілі свой род да Энея, легендарнага сына багіні Венеры.
Codex Gigas
Codex Gigas — рукапісны фаліянт пачатку XIII стагоддзя, створаны ў бенедыктынскім кляштары чэшскага горада Падлажыцэ (цяпер — частка горада Храст). Зыходзячы з паметак на адной са старонак кнігі, можна заключыць, што праца была скончаны ў 1230 годзе. Верагодна, уся праца праведзена адным чалавекам, на што спатрэбілася ад 20 да 30 гадоў.
Легенда
Паводле легенды, Codex Gigas створаны манахам-перапісчыкам дзякуючы дапамозе д’ябла. Манах, нібыта, здзейсніў сур’ёзнае злачынства, ён у якасці пакарання за свае грахі абяцаў настаяцелю за адну ноч напісаць і ўпрыгожыць мініяцюрамі збор ўсіх чалавечых ведаў, што праславіць кляштар на стагоддзі. Аднак каля паўночы ён зразумеў, што не справіцца з узятым на сябе зарокам ў адзіночку і прадаў душу д’яблу ў абмен на дапамогу. На 290-й старонцы кнігі красуецца адна з самых знакамітых выяў д’ябла, створаных у Сярэднявеччы.
Гісторыя захоўвання кнігі
Падлажыцкі бенедыктынскі кляштар быў цалкам разбураны падчас рэлігійных войнаў XV стагоддзя. У 1594 годзе імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Рудольф II (ён валодаў і Багеміяй) зацікавіўся Codex Gigas з акультысцкага пункту гледжання і перавёз фаліянт у свой Пражскі замак. Падчас Трыццацігадовай вайны, у 1648 годзе рукапіс у якасці ваеннага трафея забралі адтуль шведскія войскі. З тых часоў і да нашага часу рукапіс знаходзіцца ў Шведскай Каралеўскай бібліятэцы ў Стакгольме. 7 мая 1697 года кніга ледзь не згарэла падчас моцнага пажару ў Каралеўскім замку. У кастрычніку 2007 года манускрыпт ўпершыню экспанаваўся на яго радзіме — у Чэхіі (ў Празе).
Іван Андрэевіч Ургант
Іва́н Андрэ́евіч У́ргант (нар., Ленінград, СССР) — расійскі акцёр, тэлевядучы, музыкант, шоўмен.
Касцёл Святога Валянціна (Смалявічы)
Касцёл Святога Валянціна — мураваны каталіцкі храм у г. Смалявічы Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці.
Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Чэрвень)
Гісторыя
Парафія адрадзілася ў 1995 годзе і дзякуючы ахвярным намаганням сям’і Радзішэвічаў было разпачата будаўніцтва касцёла.
Геахраналагічная шкала
Гісторыя стварэння шкалы
У другой палове XIX стагоддзя на II—VIII сесіях Міжнароднага геалагічнага кангрэса (МГК) у 1881—1900 гг. былі прыняты іерархія і наменклатура большасці сучасных геахраналагічных падраздзяленняў. У наступным Міжнародная геахраналагічная (стратыграфічная) шкала ўвесь час удакладнялася.
Апацэнтр і перыцэнтр
Апацэнтр і Перыцэнтр (περί «перы» - вакол, каля, ля, інш-грэч. από «апа» - з, ад (частка складанага слова, якая азначае адмаўленне і адсутнасць чаго-небудзь, centrum - цэнтр) - пункты арбіты нябеснага цела - найбольш аддаленая ад цэнтральнага цела, вакол якога здзяйсняецца рух, і бліжэйшая да цэнтральнага цела.
Аварыя — дачка мянта
Сюжэт
Аварыя (Валерыя) — школьніца, тады як яе бацька, Аляксей Нікалаеў — старшы лейтэнант міліцыі, які з аднаго боку вымушаны па абавязку службы адлоўліваць такіх як яна, «нефармалаў», а з другога-выцягваць сваю дачку з аддзела міліцыі, куды яна была дастаўлена за парушэнне грамадскага парадку разам з іншымі прадстаўнікамі моладзевай субкультуры. Канфлікт бацькі і дачкі наканаваны зменай эпох, калі нават школьныя настаўнікі не могуць адказаць вучням, чаму яны яшчэ ўчора казалі адно, а цяпер — іншае. Хвацкая жыццё, у якой знаходзіцца месца і сыходам з хаты, і парэзаным венам, даводзіць Аварыю да групавога згвалтавання бандай мажораў. Няшчасце прымірае бацькі і дачка. Цяпер міліцыянер Нікалаеў помсціць гвалтаўнікам, грэбуючы законам, на варце якога ён заўсёды стаяў. Мажоры гінуць у аўтамабільнай аварыі, Мікалаева тут жа арыштоўваюць калегі. Валерыя просіць прабачэння ў свайго бацькі.
Ліпа лямцавая
Ліпа лямцавая (Tilia tomentosa) — дрэва да 30 м вышыні сямейства ліпавых.
Чэмпіянат Еўропы па футболе 2012
Гэта апошні чэмпіянат, у фінальнай частцы якога брылі ўдзел 16 каманд. Пачынаючы з Еўра-2016, колькасць каманд павялічана да 24.
Сярэдняя школа № 4 (Мінск)
Сярэдняя школа № 4 — сярэдняя навучальная ўстанова ў Мінску, адна з найстарэйшых школ горада.
Музычная плынь
З 1989 года музычную плынь узначальвае Людміла Міхайлаўна Вінаградава — выдатніца адукацыі Беларусі. Сярод выкладчыкаў ёсць артысты буйных канцэртных калектываў Беларусі, выкладчыкі вядучых музыкальных ВНУ Мінска, лаўрэаты міжнародных і рэспубліканскіх конкурсаў і фестываляў.
У бягучым вучэбным годзе ў музычных класах навучаюцца больш за 400 чалавек па 13 спецыяльнасцях: фартепіяна, скрыпка, віяланчэль, флейта, кларнет, трамбон, ударныя інструменты, баян, акардэон, цымбалы, мандаліна, балалайка, гітара. Штогод вучні прымаюць удзел у міжнародных конкурсах і фестывалях, рэспубліканскіх і гарадскіх мерапрыемствах. На базе школы адбываюцца розныя мерапрыемствы як гарадскога, так і рэспубліканскага значэння.
Халакост у Пружанскім раёне
Памяць
На месцы забойства пружанскіх габрэяў усталяваны помнік, а на габрэйскіх могілках горада узведзены мемарыяльны комплекс у памяць ахвяр Катастрофы.
Карныя аперацыі нямецкіх акупацыйных улад
Карныя аперацыі ажыццяўляліся вайсковымі, ахоўнымі, паліцэйскім і спецыяльнымі падраздзяленнямі.
Крысціна Міліян
Крысціна Міліан (Christina Milian; года, Джэрсі-Сіці, штат Нью-Джэрсі, ЗША) — амерыканская спявачка, аўтар песень, танцоўшчыца і актрыса кубінскага паходжання, лаўрэат прэміі «Эмі» (2013). Яе дэбютны сольны альбом быў выпушчаны ў 2001 г. і атрымаў шырокую папулярнасць у многіх краінах свету, а яе сінгл «AM to PM» дасягнуў 27 месца ў хіт-парадзе «Billboard Hot 100». Роля ў фільме «Snowglobe» (Снежны шар, 2008) прынесла актрысе прэмію «Imagen» у намінацыі «Лепшая актрыса тэлебачання» (Best TV Actress).
Personennamendatei
Personennamendatei (PND) — нямецкая сістэма класіфікацыі і сістэматызацыі асоб, прызначаная пераважна для бібліятэк. PND створана ў 1995—1998 гадах і апублікавана Нямецкай нацыянальнай бібліятэкай. Па кожнай асобе захоўваюцца даныя пра імя, даце нараджэння і родзе заняткаў, кожнай асобе прысвоены ідэнтыфікацыйны нумар PND.
Тылея вадзяная
Тылея вадзяная, тылея водная (Crassula aquatica) — від травяністых раслін сямейства , распаўсюджаны ў паўночнай Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. Этымалогія: aquatica — «водны».
Беларуская патрыятычная партыя
Гісторыя
Партыя першапачаткова стваралася як Беларускі патрыятычны рух каб падтрымаць вылучэнне Аляксандра Лукашэнкі на пасаду прэзідэнта. Лідарам партыі стаў генерал-маёр, заслужаны лётчык СССР, намеснік старшыні Саюза афіцэраў Беларусі Анатоль Баранкевіч.
Пры праверцы карэспандэнта Тэлеграфа офісаў зарэгістраваных у Беларусі партый, высветлілася, што БПП не знаходзіцца па гэтым адрасе ўжо мінімум з 2009 года, што не адпавядае інфармацыі размешчанай на афіцыйным сайце Міністэрства юстыцыі Беларусі.
Казлабарод усходні
Апісанне
Двухгадовая травяністая расліна, 30—120 см вышынёй. Расліна голая. Лісце светла-шызае, лінейнае або ланцэтнае, плоскае або хвалістае; верхняе — ланцэтнае або карацей. Лісточкі абгорткі значна карацей краявых кветак. Кветкі залаціста-жоўтыя ці аранжава-жоўтыя; пылавікі жоўтыя з карычневымі падоўжнымі палоскамі. Сямянкі востра-шурпатыя, нярэдка 5-граневыя, неглыбока бароздавыя, гладкія, носікі даўжэй сямянак або роўныя ім.
Мікалай Мікалаевіч Рукавішнікаў
Інжынер-фізік па адукацыі, Мікалай Рукавішнікаў стаў першым грамадзянскім камандзірам касмічнага карабля. Таксама ўпершыню ў гісторыі касманаўтыкі ён уручную здзейсніў пасадку ў аварыйным рэжыме — у красавіку 1979 года пры палёце на караблі «Саюз-33».
Тэйлар Лотнер
Кар’ера
Тэйлар не раз браў удзел у здымках мультсерыяла «Дэні-здань», дзе атрымаў закадравую ролю ЯнгБлада. Але сапраўдны поспех прыйшоў да аматара каратэ толькі з зорнай роляй у трохмерным дзіцячым фільме Роберта Радрыгеса «Прыгоды Шаркбоя і Лавы», дзе, уласна, ён сыграў Шаркбоя, які выдатна дэманструе свае навыкі баявых мастацтваў. Лотнер заявіў, што, працягваючы мець поспех у яго акцёрскай кар’еры, ён таксама жадае скончыць сярэднюю школу.
Асабістае жыццё
У 2009 годзе некаторы час сустракаўся са сваёй калегай па фільме Дзень Святога Валянціна Тэйлар Свіфт. Пасля растання Свіфт прысвяціла іх раману адну са сваіх песень — «Back To December». Таксама ён сустракаўся з Селенай Гомес і з калегай па фільме «Пагоня», актрысай Лілі Колінз.
Эма Уотсан
Таксама прыняла ўдзел у здымках фільма «Балетныя туфлікі». Фільм быў паказаны на BBC у снежні 2007 года. Акрамя гэтага Эма агучыла прынцэсу Гарошынку, аднаго з персанажаў анімацыйнага фільма «Прыгоды Дэспера», рэліз якога адбыўся ў 2008 годзе.
Хуанес
Сусветны поспех такіх іспанамоўных выканаўцаў, як Шакіра і Энрыке Іглесіяса, натхніў яго запісаць дэбютны сольны альбом, які ў 2000 г. быў адзначаны трыма лацінаамерыканскімі ўзнагародамі «Грэмі». Па стане на 2007 год Хуанес дадаў у сваю скарбонку яшчэ дзевяць гэтых узнагарод, заваяваў у 2005 г. усе хіт-парады Еўропы з хітом «La Camisa Negra» і перавыдаў услед за гэтым адзін з сваіх ранніх сінглаў, «A Dios le Pido». Вялікім поспехам таксама карысталіся яго дуэты з Black Eyed Peas і Нэлі Фуртада.
Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Народная Грамада)
Гісторыя
Улетку 2004 года пачаўся другі крызіс у партыі, які завяршыўся ў снежні. На парламенцкіх выбарах 13—17 кастрычніка 2004 года партыя ўваходзіла ў Еўрапейскую кааліцыю «Свабодная Беларусь», аднак не атрымала мандатаў у парламенце.
Геалогія Беларусі
Агульныя рысы
У будове старажытнай платформы вылучаюць 2 асноўных ярусы — крышталічны фундамент і асадкавы чахол.
Крышталічны фундамент складзены архейскімі (нёманская, аколаўская серыі), ніжнепратэразойскімі (жыткавіцкая серыя) метамарфічныя пародамі (гнейсамі, крышталічнымі сланцамі, амфібалітамі і інш.), прарваны шматлікімі інтрузіямі гранітаў, дыярытаў, і іншымі. Глыбіня яго залягання ад некалькіх дзесяткаў метраў да 5—6 км, а на поўдні краіны ў межах Украінскага шчыта пароды фундаменту выходзяць на паверхню. З пародамі крышталічнага падмурка звязаны радовішчы жалезных руд, каляровых металаў, рэдкіх і рассеяных элементаў.
Тэктанічныя структуры
Осніцка-Мікашэвіцкі вулканаплутанічны пояс знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы краіны, цягнецца паралельна Цэнтральнабеларускай гранітагнейсавай зоне ў паўночна-ўсходнім напрамку на адлегласць каля 600 км ад мяжы з Украінай да мяжы з Расіяй.
Брагінска-Лоеўская седлавіна знаходзіцца паміж Прыпяцкім і Дняпроўска-Данецкім прагінам, размешчаным на тэрыторыі Украіны. Яна выцягнута з паўднёвага захаду на паўночны ўсход на 100 км пры шырыні 35 км. Глыбіня залягання фундаменту 0,5—2 км, ён перакрыты дэвонскімі, каменнавугальнымі і больш маладымі адкладамі.
Будова i гісторыя развіцця платформавага чахла
Апошнія стагоддзі галацэнавага этапу адметныя актыўным уплывам антрапагеннага фактару. 3 развіццём цывілізацыі гэты ўплыў становіцца ўсё больш значным і набывае характар пашыранага геалагічнага фактару. Разнастайныя сучасныя геалагічныя працэсы правакуюцца здабычай карысных выкапняў, прамысловым, жыллёвым, меліярацыйным і гідратэхнічным будаўніцтвам, звядзеннем лясоў, разворваннем зямель, складаваннем і пахаваннем прамысловых адыходаў, забруджваннем атмасферы парніковымі газамі і іншымі формамі ўплыву чалавека на прыроднае асяроддзе.
Станіслаўдор
Гісторыя
Для вырабу манеты выкарыстоўвалася ў тым ліку і колішняе кляштарнае і касцёльнае начынне, якое было перададзена Варшаўскаму манетнаму двару па загадзе Касцюшкі. У чэрвені 1794 года пачалася непасрэдная чаканка новых наміналаў, якая скончылася 9 студзеня 1795 года, калі спыніў працу манетны двор. Усяго за гэты перыяд было выпушчана 5256 асобнікаў станіслаўдораў і 8114 паўстаніслаўдораў.
Аляксандр Аляксандравіч Малькевіч
Біяграфія
У 2013 годзе ўдзельнічаў у стварэнні Цэнтра сучаснай каўказскай палітыкі (ЦСКП «Каўказ»), стаў генеральным дырэктарам і галоўным рэдактарам групы «КЧР Медыя». Адначасова стварыў тэлеканал кругласутачнага спадарожнікавага тэлебачання Карачаева-Чаркесіі «Архыз 24» і трапіў у Кнігу рэкордаў Расіі за «самы кароткі тэрмін стварэння рэгіянальнага медыя-холдынгу з нуля».
Улада Гарэскі
Біяграфія
Працуе мастацкім кіраўніком Міжнароднага графічнага трыенале ў Бітоле.
Прудавэ
Прудавэ (Прудове́, Prudovoye) — вёска ў Сімферопальскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Лятальны апарат
Пад’ёмная сіла лятальных апаратаў, цяжэйшых за паветра, мае пераважна аэрадынамічнае паходжанне і ўзнікае дзякуючы хуткаму руху ў паветры самога апарата або яго частак. У некаторых апаратах выкарыстоўваецца таксама газадынамічны прынцып утварэння пад'ёмнай сілы.
Старажытныя часы
Наступныя выявы планёра адносяцца да пачатку нашай эры. Падчас раскопак у пустыні, размешчанай у Перу, дзе ў пачатку нашай эры жылі паракаскія індзейцы, археолагі знайшлі абрыс прадмета, названага пасля «паракаскім кандэлябрам», а недалёка ад яго была знойдзеная пляцоўка для прызямлення з «пасадачнымі палосамі» і выява «ружы вятроў». Спецыялісты-авіятары не сумняваюцца, што «паракаскі кандэлябар» — гэта лятальны апарат, падобны на сучасны планёр.
Распрацоўка ЛА цяжэйшых за паветра
Вялізарны ўнёсак у канструяванне лятальных апаратаў зрабіў італьянскі мастак, навуковец, архітэктар і інжынер Леанарда да Вінчы. Ён вывучаў палёт і лунанне птушак, будову іх крылаў, і распрацаваў лятальны апарат новага тыпу, які назваў арнітаптарам (ornithos — птушка, pteron — крыло). Крылы гэтага апарата не былі нерухомымі — яны мусілі махаць, як гэта робяць птушкі.
Далейшае развіццё самалётабудавання
Гады паміж Першай і Другой сусветнымі войнамі адзначаныя значным прагрэсам у тэхналогіі самалётабудавання. У гэты перыяд канструктары адмовіліся ад самалётаў, пабудаваных у асноўным з дрэва і тканіны, і перайшлі да цалкам алюмінавых апаратаў. Адбывалася хуткае развіццё рухавікоў: паступова іх магутнасць павысілася з 700—800 да 2000 к.с., адначасова іх удзельная вага зменшылася з 0,9 да 0,5 кг/к.с. У 1920—1930-я гг. у Англіі, Францыі, ЗША, Германіі і іншых краінах з’явілася некалькі сотняў тыпаў вайсковых і грамадзянскіх самалётаў. Спачатку большасць самалётаў былі пабудаваныя паводле біпланавай схемы, але ў сярэдзіне 1930-х гг. біпланы сталі выцясняцца манапланамі.
Развіццё рэактыўных рухавікоў
Першым практычна прымененым рэактыўным самалётам стаў Heinkel He 178 (Германія), які зрабіў першы палёт у 1939 г. Першая крылатая ракета Фау-1, першая балістычная ракета Фау-2 і першая кіраваная ракета Bachem Ba 349 таксама распрацаваныя ў Германіі. На англійскім самалёце Глостэр Метэор IV 7 лістапада 1945 г. быў устаноўлены сусветны рэкорд хуткасці таго часу — 969,9 км/г.
Строганіўка
Строганіўка (Стро́гонівка, Mamaq) — вёска ў Сімферопальскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Навуковец
Вучоны або навуковец — спецыяліст у якой-небудзь навуковай галіне, які ўнёс рэальны ўклад у навуку. Звычайна вучонымі называюць тых людзей, якія ўжываюць навуковы метад.
Свабода веравызнання
Сучасныя праблемы
У штогадовым дакладзе за 2011 год Камісія Злучаных Штатаў па міжнароднай рэлігійнай свабодзе назвала 14 краін «краінамі, якія выклікаюць асаблівую заклапочанасць». Старшыня камісіі адзначыў, што гэта краіны, чые паводзіны характарызуюць іх як найгоршых у свеце парушальнікаў рэлігійнай свабоды і парушальнікаў правоў чалавека. Чатырнаццаць названых краін — Бірма, Кітай, Егіпет, Эрытрэя, Іран, Ірак, Нігерыя, Паўночная Карэя, Пакістан, Саудаўская Аравія, Судан, Туркменістан, Узбекістан і В’етнам. Іншыя краіны, уключаны ў спіс назірання камісіі — Афганістан, Беларусь, Куба, Індыя, Інданэзія, Лаос, Расія, Самалі, Таджыкістан, Турцыя і Венесуэла. Ёсць занепакоенасць у сувязі з абмежаваннямі на публічную рэлігійную вопратку ў шэрагу еўрапейскіх краін (у тым ліку на хіджабы, ярмолкі і хрысціянскія крыжы).
Паводле артыкула 18 Міжнароднага пакта ААН пра грамадзянскія і палітычныя правы, свабода веравызнання можа абмяжоўвацца законам, калі гэта неабходна для грамадскай бяспекі, парадку, здароўя і маралі, а таксама асноўных правоў іншых асоб.
Судна
Паводле МППСС (Міжнародныя правілы папярэджання сутыкненняў суднаў у моры), правіла 3а : слова «судна» азначае ўсе віды плывучых сродкаў, уключаючы неводазмяшчальныя судны (напрыклад, на судна на паветранай падушцы, экраналёты і г. д.) і гідрасамалёты, якія выкарыстоўваюцца ці могуць быць скарыстанымі ў якасці сродкаў перамяшчэння па вадзе
Ігар Васільевіч Карпаў
Біяграфія
Скончыў ў 1975 годзе архітэктурны факультэт Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна ў Ленінградзе, дзе вучыўся ў майстэрні акадэміка архітэктуры, Народнага архітэктара СССР Ігара Іванавіча Фаміна. У 1976 годзе атрымаў дыплом I ступені Усесаюзнага агляду дыпломных работ.
Творчасць
Асноўныя працы: 9-ці павярховы жылы дом па вул. Пуліхава ў Мінску (1975, сааўтары С. Б. Баткоўскі, Л. Б. Гельфанд, Ю. К. Кустаў); інтэр’ер станцыі метро «Плошча У. І. Леніна» (1975; не рэалізаваны; сааўтар С. Б. Баткоўскі); тэатр музычнай камедыі ў г. Мінску (1976—1977, сааўтары А. Ф. Ткачук, У. М. Тарноўскі, А. В. Шорап); палац культуры танкасуконнага камбіната на рагу вуліц Матусевіча і Сердзіча ў Мінску (1977, сааўтары А. Ф. Ткачук, А. В. Шорап); планіроўка забудовы жылога квартала па вул. Старавіленскай у Мінску (1977, сааўтары А. Ф. Ткачук, А. В. Шорап); інтэр’ер кафэ «Малочнае» па вул. Пуліхава ў Г. Мінску (1978); інтэр’ер зімовага саду ВА «Будмаш» у г. Мінску (1980); добраўпарадкаванне сквераў з распрацоўкай малых архітэктурных формаў у г. Мінску (1981-87) па вул. Першамайскай — Захарава; вул. Слясарнай — Трактарнай; вул. Радыяльнай—Ваўпшасава; вул. Казлова—Кашавога; вул. Уральскай—Фролікава; генплан забудовы ўчастку, які прылягае да МКАД і Ленінскага праспекта з размяшчэннем крытых лядовых каткоў для хакея Дзяржкамспорту БССР (1991, сааўтары І. І. Есьман, В. Г. Путроў).
Касцёл Маці Божай Фацімскай (Любань)
Гісторыя
Парафія існуе з 1994 года. У 1999 годзе распачалася будоўля касцёла.
Джон фон Нейман
У гонар Джона фон Неймана названы кратар на Месяцы.
Сямён Юльянавіч Чалоўскі
Навуковая дзейнасць
У 1890-х гадах праводзіў археалагічныя даследаванні ў Падняпроўі. Разам з М. В. Фурсавым абследаваў археалагічныя помнікі на тэрыторыях Мсціслаўскага, Быхаўскага, Клімавіцкага, Рагачоўскага, Чэрыкаўскага паветаў Магілёўскай губерні. У 1892 годзе яны праводзілі раскопкі курганоў у басейне рацэ Дняпро (больш за 60 насыпаў). Адкрыў гарадзішча і 20 курганоў каля горада Хоцімска, праводзіў раскопкі каля Успенскай царквы ў горадзе Крычаве Магілёўскай губерні. У 1893 годзе абследаваў гарадзішчы каля вёсак Тупічына і Валынеж на Магілёўшчыне.
Канюшына альпійская
Класіфікацыя
Від Канюшына альпійская уваходзіць у род трыбу  падсямейства  сямейства.
Зубы
У чалавека таксама ўдзельнічае ва ўтварэнні гукаў пры размове, а таксама з'яўляюцца важнай часткай шырокай усмешкі.
Араба-ізраільскі канфлікт
Перыяд з 1948 па 1967 гады
Да прыняцця Арганізацыяй Аб'яднаных Нацый рэзалюцыі нумар 181 у лістападзе 1947 года і абвяшчэння дзяржавы Ізраіль у маі 1948 года, у шэрагу арабскіх краін былі прыняты дыскрымінацыйныя меры ў дачыненні да мясцовага яўрэйскага насельніцтва. Статус яўрэйскіх грамадзян у арабскіх дзяржавах рэзка пагоршыўся з цягам араба-ізраільскага канфлікту 1948 года. Асноўныя антыяўрэйскія беспарадкі ўспыхнулі ва ўсім арабскім свеце ў снежні 1947 года, яўрэйскія абшчыны асабліва моцна пацярпелі ў Сірыі і Адэне, дзе было зафіксавана сотні забітых і параненых. Да сярэдзіны 1948 года, амаль усе яўрэйскія абшчыны ў арабскіх краінах пацярпелі ад нападаў і іх стан рэзка пагоршыўся. яўрэі ў адпаведнасці з ісламскімі рэжымамі былі адарваныя ад свайго даўняга жыхарства альбо сталі палітычнымі закладнікамі араба-ізраільскага канфлікту. У выніку, вялікая колькасць яўрэяў беглі альбо былі вымушаныя эмігрыраваць з арабскіх краін і некаторых мусульманскіх краін. Антыяўрэйскі гвалт і пераслед стаў ініцыятарам першай хвалі зыходу і многіх наступных. У Лівіі яўрэі былі пазбаўленыя грамадзянства, а таксама ў Іраку, дзе іхняя маёмасць была канфіскавана. Егіпет выгнаў вялікую частку сваёй яўрэйскай абшчыны ў 1956 годзе, у той час як Алжыр пазбавіў сваіх яўрэяў грамадзянства толькі пасля здабыцця незалежнасці ў 1962 годзе. Большасць з іх бегла ў сувязі з пагаршэннем палітычнага становішча, аднак некаторыя эмігрыравалі па ідэалагічных чынніках.
Светласельскі
Светласе́льскі (Светлосельский), да 2008 года вёска Светласе́льская (, Светлосельская) — аграгарадок у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад і з’яўляецца цэнтрам Светласельскага сельсавета.
Свірыдавічы (Рэчыцкі раён)
Свіры́давічы (, Свиридовичи) — вёска ў Беларусі, у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заспенскага сельсавета.
Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Свіраны (Пастаўскі раён)
Свіра́ны (, Свираны) — вёска ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Канстанцін Аляксандравіч Чалоўскі
Біяграфія
Паступіў спачатку ў Магілёўскае духоўнае вучылішча, а потом у Магілёўскую духоўную семінарыю, дзе схільнасць да заняткаў батанікай і медыцынай не страціў, а працягнуў увесь вольны час займацца любімай справай. Падчас склаў калецыю лекавых раслін і аптэчку, якой дазваляў карыстацца іншым. Бацька хацеў адправіць сына ў, але памёр, з-за чаго далейшая адукацыя апошняга не склалася. Нават з аплатай за семінарыю былі цяжкасці з-за недахопу грошай, але К. Чалоўскаму як лепшаму вучную і сіраце даравалі казённае семінарскае ўтрыманне і дазволілі навучанне.
Мікіта Ермалаевіч Батоўкін
Мікіта Ермалаевіч Батоўкін (, Слаўгарадскі раён — ) — беларускі жывёлавод, актыўны ўдзельнік калгаснага будаўніцтва.
Тэлугу
Мова тэлугу (తెలుగు) — адна з дравідыйскіх моў. Распаўсюджана ў індыйскім штаце Андхра-Прадэш, дзе мае статус афіцыйнай, а таксама дзяржавах са значнай дыяспарай народа тэлугу — краінах Паўднёва-Усходняй Азіі, у некаторых дзяржавах Афрыкі і Блізкага Усходу, на астравах Фіджы і на Маўрыкіі.
Радар
Гісторыя
У 1887 годзе нямецкі фізік Генрых Герц пачаў эксперыменты, з ходам якіх адкрыў існаванне электрамагнітных хваль, прадказаных тэорыяй Джэймса Максвела. Герц навучыўся генерыраваць і ўлоўліваць электрамагнітныя радыёхвалі і выявіў, што яны па-рознаму паглынаюцца і адбіваюцца рознымі матэрыяламі.
Эліяс Магнус Фрыс
Кароткая біяграфія
Даследаванню скандынаўскай флоры прысвечаны наступныя сачыненні: «Flora hollandica» (Лунд, 1817); «Novitiae florae Suecciae» (Лунд, 1828); «Flora Scanica» (Упсала, 1836); «Summum vegetabilium Scandinaviae» (Стакгольм і Лейпцыг, 1846—1848); «Herbarium normale» (Упсала, 1896), які ўключае экзэмпляры найбольш рэдкіх скандынаўскіх раслін.
Арамейскія мовы
Гісторыя
Арамейская выконвала ролю «лінгва-франка» ва ўсім рэгіёне Блізкага Усходу, выцесніўшы з ужывання акадскую мову ў Асірыі і Вавілоне. Па-арамейску размаўлялі паслы і купцы ў Ізраілі і Іудзеі. Асабліва ўзмацнілася становішча арамейскай мовы ў эпоху кіравання Ахеменідаў (VI стагоддзе да н.э. — IV стагоддзе да н. э.), пры якіх яна зрабілася афіцыйнай мовай імперыі.
Тупак Шакур
Тупак Амару Шакур (анг. Tupac Amaru Shakur), які выступаў таксама пад псеўданімамі MC New York, 2Pac і Makaveli; пры нараджэнні Лесэйн Пэрыш Крукс, англ. Lesane Parish Crooks; 16 чэрвеня 1971, Гарлем, Нью-Ёрк — 13 верасня 1996, Лас-Вегас, штат Невада) — амерыканскі рэпер, кінаакцёр і грамадскі дзеяч. Шакур прадаў больш за 75 мільёнаў асобнікаў альбомаў па вcему свеце (з іх 50 — у ЗША), што робіць яго адным з самых прадаваных выканаўцаў у свеце. Часопіс Rolling Stone паставіў яго на 86 месца ў спісе найвялікшых выканаўцаў усіх часоў. Тупак быў забіты ў 1996 годзе, забойцы так і не былі знойдзеныя. Першы рэпер, якому паставілі помнік.
Алекс Фергюсан
Біяграфічныя звесткі
З лістапада 1986 года ўзначаліў англійскі «Манчэстэр Юнайтэд». Прывёў клуб да 13 перамогаў у чэмпіянаце Англіі (1993, 1994, 1996, 1997, 1999–2001, 2003, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013), пяць у Кубку Англіі, заваяваў 10 Суперкубкаў, 4 Кубкі футбольнай Лігі, дзве перамогі ў Лізе чэмпіёнаў (1999, 2008), Кубку ўладальнікаў кубкаў і інш.
Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла (Шклоў)
Гісторыя
У 1930-я гады будынак быў адабраны ў вернікаў і ператвораны ў кінатэатр. Падчас Другой сусветнай ваны касцёл захаваўся, значных пашкоджанняў не было. У 1944 годзе ў сценах былі зроблены адтуліны для закладкі выбухоўкі. У акце абследавання помніка ў 1946 годзе запісана, што на будынку зроблены новы жалезны дах, сцены патынкаваны і пафарбаваны ў белы колер. Тынкоўка, плоскія ўнутраныя драўляныя перакрыцці і цэментная падлога былі ў добрым стане.
Касцянтыніўка (Сімферопальскі раён)
Касцянтыніўка (Костянти́нівка, Konstantinovka) — вёска ў Сімферопальскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Вагнэвэ
Вагнэвэ (Вогневе́, Öteş) — вёска ў Сакскім раёне Аўтаномнай Рэспублікі Крым Украіны.
Паўднёвы тропік
Пры перасячэнні тропіка ў моры на судне часам ладзіцца Свята Нептуна.
Кабус бен Саід
Знешняя палітыка
У канцы 1992 года Аман ратыфікаваў пагадненне аб дэмаркацыі мяжы з Еменам, а ў 1995 годзе заключыў пагадненне аб дэмаркацыі мяжы з Саудаўскай Аравіяй. Былі ўрэгуляваны таксама ўсе памежныя пытанні з ААЭ. У 1994 годзе ў Маскаце было адкрыта гандлёвае прадстаўніцтва Ізраіля.
Унутраная палітыка
У 1973 годзе быў пабудаваны міжнародны аэрапорт, а праз год — сучасны марскі порт.
Карабель
Эпоха ветразных караблёў
Паколькі асноўная ўвага надавалася павелічэнню моцы бакавога агню, кармавыя і насавыя надбудовы станавіліся меншымі, што станоўча паўплывала на манеўранасць карабелеў. У аснове стварэння караблёў, якія ў далейшым атрымалі назву лінейных, была пакладзена канструкцыя развітога галеону. Асноўнымі напрамкамі развіцця караблёў стала паляпшэнне абрысаў корпусу і ветразяў, размяшчэнне гарматных партоў у дзве-тры дэкі вышэй ватэрлініі, увядзенне шпілі для ўздыму катвігі, ашалёўка падводнай часткі корпуса меднымі лістамі.
Сцяпан Фёдаравіч Карповіч
Сцяпан Фёдаравіч Карповіч (нар., в. Пасталова, Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1974 годзе Мінскі архітэктурны тэхнікум, у 1979 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1974 года працаваў тэхнікам-архітэктарам у інстытуце «Белпрампраект»; у 1976—1977 гадах у студэнцкім праектна-канструктарскім бюро БІБІ. Служыў у Савецкай Арміі. У 1980—1981 гадах архітэктар інстытута «Ваенпраект» у Мінску, у 1982—1991 гадах галоўны архітэктар Столінскага раёна; у 1991—2003 гадах вядучы архітэктар АПБ «Архбюро», у 2003—2007 гадах галоўны архітэктар раёна, з 2007 — галоўны архітэктар праектаў, галоўны інжынер праектаў.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1986 года, а пасля ў Саюзе архітэктараў Беларусі.
Узнагароды
Мае ганаровае званне «Ударнік працы» (1981).
Міхаіл Рыгоравіч Батракоў
Міхаі́л Рыго́равіч Батрако́ў (, вёска Радуга цяпер Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі — ) — савецкі афіцэр-танкіст, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір танкавай роты 120-й асобнай танкавай брыгады 5-й арміі 3-га Беларускага фронту, старшы лейтэнант.
Першы імпічмент Дональда Трампа (2019—2020)
Расследаванне па справе аб імпічменце супраць Дональда Трампа было ўзбуджана 24 верасня 2019 года, калі Нэнсі Пэлосі, спікер Палаты прадстаўнікоў Злучаных Штатаў, у тэлевізійным выступе абвясціла аб пачатку афіцыйнага расследавання імпічменту Дональда Трампа, 45-га Прэзідэнта ЗША. Расследаванне было абвешчана пасля ананімнага паведамлення, у якім сцвярджалася, што прэзідэнт Трамп прасіў украінскага прэзідэнта Уладзіміра Зяленскага расследаваць украінскія дзелавыя стасункі з Хантэрам Байдэнам, сынам былога віцэ-прэзідэнта і кандыдата ў прэзідэнты 2020 года Джо Байдэна, падчас тэлефоннага званка ў ліпені 2019 года. Адміністрацыя Трампа выпусціла адрэдактаваную стэнаграму гэтага тэлефоннага званка, якая пацвердзіла, што Трамп папрасіў Зяленскага «разабрацца» ў спрэчцы з Байдэнам. Падчас расследавання Байдэн быў вядучым кандыдатам на першасным галасаванні Дэмакратычнай партыі, згодна з агрэгатар апытанняў, што рабіла яго самым верагодным праціўнікам на ўсеагульных выбараў 2020 года Трампа. У інтэрв’ю асабісты адвакат Трампа Рудзі Джуліяні абараніў дзеючага кіраўніка дзяржавы, назваўшы запыт «цалкам дарэчным», а таксама ўказаў, што ён сам, магчыма, звярнуўся б з аналагічнай просьбай да ўкраінскіх чыноўнікаў.