cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Раман Паланскі
Рамантычныя адносіны
Першыя сур’ёзныя адносіны ў будучага рэжысёра пачаліся ў 1949 годзе. Дзяўчыну звалі Крыстына Клодка, ёй было чатырнаццаць гадоў (на пару гадоў меней, чым Паланскаму), і яна яшчэ вучылася ў школе. Праз сорак гадоў рэжысёр апісваў яе «маленькія, высокія грудзі» і «грацыю балярыны». Яны рассталіся прыкладна праз год, пасля чаго Раман пачаў адносіны са сваёй аднакурсніцай па Дзяржаўнай сярэдняй школе прыгожых мастацтваў. Яе звалі Ханка Ламніцка. Гэтыя адносіны хутка скончыліся з-за таго, што Ламніцка не захацела спаць з Паланскім. Будучы на трэцім курсе Лодзінскай кінашколы, Паланскі пачаў сустракацца з дваццацідвухгадовай лыжніцай Кікай Леліціньскай. У межах аднаго з заданняў вучылішча Раману і іншым студэнтам былі выдадзены фотаапараты і было сказана «фатаграфаваць усё, што яны палічаць цікавым», большую частку здымкаў Паланскага складала аголеная натура Леліціньскай. ўспамінаў, што «іх адносіны сталі пагалоскай», яны то расставаліся, то сыходзіліся зноў, але будучы свінгерамі, не пярэчылі супраць інтрыжак партнёра, калі апошні сумленна прызнаецца.
Крымінальны пераслед і абвінавачванні ў гвалце
Пасля смерці Рытэнбанда ў 1993 годзе Паланскі пагадзіўся выплаціць Геймер кампенсацыю ў памеры 500 000 долараў, аднак няма ніякіх доказаў таго, што ён сапраўды выплаціў якую-небудзь кампенсацыю. На пачатку мая 2009 года суд Лос-Анджэлеса адхіліў хадайніцтва Паланскага аб спыненні справы.
У верасні 2009 года Раман Паланскі прыбыў у Швейцарыю, каб атрымаць узнагароду за сваю рэжысёрскую дзейнасць. Арганізатары кінафестывалю ў Цюрыху заявілі, што кінарэжысёр 26 верасня 2009 года быў арыштаваны паліцыяй па ордэры, выдадзеным у ЗША і датаваным 1978 годам, а таксама на падставе міжнароднага ордэра на арышт 2005 года. Паколькі Паланскі прызнаў віну і збег ад суда, паводле амерыканскіх законаў, прынцып даўніны на яго не распаўсюджваецца.
У 2010-х гадах адбылася новая хваля абвінавачванняў у адрас рэжысёра. 14 мая 2010 года брытанская актрыса заявіла, што рэжысёр двойчы падвергнуў яе гвалту падчас здымак фільма «Піраты» ў 1983 годзе, калі ёй было 16 гадоў. 26 верасня 2017 года нямецкая актрыса паведаміла швейцарскай паліцыі, што яна была згвалтаваная Паланскім у 1972 годзе, калі ёй было 15 гадоў. У лістападзе 2019 года французская актрыса засведчыла, што ў 1975 годзе, калі ёй было 18 гадоў, яна зведала збіццё і сексуальны гвалт з боку рэжысёра.
Рэжысёрскі метад
У 1976 годзе ў інтэрв’ю для выдання «» Паланскі казаў: «Я люблю кіно, я люблю ўсе віды фільмаў, я хацеў бы здымаць вестэрны, паліцэйскія і псіхалагічныя фільмы…». Рэжысёр спецыялізуецца перш за ўсё на жанравым кіно, і галоўнай адметнай рысай яго фільмаў, на думку гісторыка кіно Гражыны Стахоўны, з’яўляецца «знешняя гульня рэжысёра з гледачамі, якая тычыцца яго біяграфічнай легенды». Далей польскі кіназнаўца згадвае і іншыя асаблівасці фільмаў Паланскага: элемент жаху, які ўзнікае з імітацыі прац Альфрэда Хічкока, імкненне галоўных герояў ізалявацца ад грамадства і прагрэсуючыя псіхічныя расстройствы, дэманстрацыя механізмаў падпарадкавання слабых людзей людзям, якія куды мацней розумам, і, у рэшце рэшт, схільнасць да гратэску. Дэвід Томсан таксама заявіў, што Паланскі засяроджваецца ў першую чаргу на дэманстрацыі праяў «адчужэння і варожасці» ў адносінах да іншага чалавека, што прыводзіць да гвалту, які праяўляецца «ўтоена, са шкадаваннем ці нават камічна». Чорны гумар — адна са значных адметных рыс творчасці Паланскага, якая «можа прыняць іранічнае, надзвычай камічнае стаўленне да вышэйшай і, як ён гаворыць, непазбежнай праблеме чалавецтва — вечнаму гвалту і злу, узгадаванаму (гэтым чалавецтвам)».
Крыніцы натхнення
Асноўнай крыніцай натхнення для Паланскага былі амерыканскія жанравыя фільмы такіх рэжысёраў, як Альфрэд Хічкок, Говард Хоўкс і Орсан Уэлс. У 1962 годзе Паланскі паглядзеў у кінатэатры паўторны паказ «Псіха», потым вярнуўся на яго яшчэ некалькі разоў, лічачы гэты фільм «квінтэсенцыяй уласных уяўленняў пра секс, жорсткасць і вуаерызм… і ўзорам добрай, цікавай кінакарціны». Таксама на яго паўплывалі фільмы Кэрала Рыда, Лоўрэнса Аліўе, Луіса Буньюэля, Федэрыка Феліні, Эліі Казана і Фрыца Ланга. Уступная частка «Агіды» відавочна адсылае да фільма Буньюэля «Андалузскі сабака» (1929). Хоць па стылі рэжысёра параўноўвалі з такімі майстрамі французскай новай хвалі, як Жан-Люк Гадар і Франсуа Труфо, Паланскі катэгарычна адмаўляў падобныя асацыяцыі. Пра працы вышэйзгаданых рэжысёраў новай хвалі Паланскі пісаў: «Яны спужалі мяне дылетантызмам і тэхнічнай беднасцю». Калі Гадар і Труфо ўзначалілі забастоўку леварадыкальных кінематаграфістаў падчас, Паланскі параўнаў іх з «''маленькімі дзецьмі, якія гуляюцца ў рэвалюцыянераў. Я вырас у краіне, дзе такія рэчы адбываюцца сур’ёзна''». Як прыклад ідэальных дэкарацый у кіно Паланскі прыводзіць «Касмічную адысею 2001 года» (1968), «» (1979), туманны пейзаж, пазбаўлены геаграфічнага вымярэння і арыенціраў, у «Гамлеце» (1948), вялізную печ у «Грамадзяніне Кейне» (1941), заледзянелы палац у «Доктары Жывага» (1965).
Алея баабабаў
Апісанне
Уздоўж 260-метровага ўчастка дарогі размяшчаецца гай з 20-25 баабабаў віду. Яшчэ каля 25 дрэў гэтага віду можна знайсці на бліжэйшых рысавых палях і лугах, якія займаюць плошчу прыкладна 9,9 акраў (4 га).
Phytomyza crassiseta
Харчавальныя расліны
Лічынкі харчуюцца на відах роду, у тым ліку такіх як ,, , , , , , , , , , ,.
Пецярбургскі пратакол (1907)
Ключавым пунктам дагавора была згода Германіі на адмову рускага ўрада выканаць умовы Парыжскага мірнага дагавора 1856 года аб дэмілітарызацыі Аландскіх астравоў.
Rosa chinensis
Батанічнае апісанне
Кусты прамыя, 1-2 метра вышынёй. Галіны фіялетава-карычневыя, у перасеку круглыя, амаль без шыпоў. Шыпы выгнутыя, тоўстыя, плоскія.
Герб Румыніі
Герб Румыніі быў прыняты парламентам Румыніі 10 верасня 1992 г. Гэты герб заснаваны на малым гербе каралеўства Румынія (выкарыстоўваўся ў 1922—1947 гг.). Галоўны элемент герба — залаты арол, які трымае ў дзюбае крыж, а ў лапах — скіпетр і меч. Асноўныя колеры герба — чырвоны, жоўты і сіні — уяўляюць колеры сцяга Румыніі.
Сацыялістычная рэспубліка Румынія
Пасля 1948 года, калі да ўлады прыйшлі камуністы, герб і сцяг былі заменены. Герб быў выкананы па ўзоры іншых сацыялістычных краін. Гэта быў пейзаж (лес, узыходзячае сонца паміж гор), апраўлены каласамі пшаніцы, перавязанымі стужкай колераў сцяга. Да 1989 года ён тройчы змяняўся. У першы раз адразу пасля 1948 года (пры абвяшчэнні рэспублікі), другі раз — у 1956 (дададзена чырвоная зорка) і канчаткова ў 1966, калі Румынія перастала быць Народнай Рэспублікай, а стала Сацыялістычнай Рэспублікай. Герб змяшчаўся ў цэнтр сцяга.
Нільс Хенрык Абель
Біяграфія
. Гэтыя інтэгралы пазней атрымалі назву абелевых. Асобна вылучаны выпадак, калі
Старшы мічман
Перад воінскім званнем ваеннаслужачага, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай вайсковай частцы, на гвардзейскім караблі, дадаецца слова «гвардыі». Да воінскага звання вайскоўца або грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе ці адстаўцы, дадаюцца адпаведна словы «запасу» або «у адстаўцы».
Герб Чарнагорыі
Герб Чарнагорыі — адзін з афіцыйных знакаў Чарнагорыі нараўне са сцягам і гімнам. Ён прыняты парламентам Чарнагорыі на паседжанні, якое адбылося 12 ліпеня 2004 года. Новы герб замяніў знак часоў 1990-х, на якім быў намаляваны срэбны двухгаловы арол (замест цяперашняга залатога). Герб займае цэнтральнае месца на дзяржаўным сцягу, які таксама быў прыняты ў 2004 годзе.
Крысціна Стэнбек
Прыватнае жыццё
Стэнбек была замужам за брытанскім прадпрымальнікам Аляксандрам Фітцгібансам з верасня 2005 года. У яе тры дачкі і адзін сын. Доўгі час жыла ў Лондане, але ў 2015 годзе вырашыла пераехаць у Стакгольм.
Салігорскі краязнаўчы музей
Салігорскі краязнаўчы музей — музей, заснаваны ў 1976, адкрыты ў 1984 годзе ў Салігорску. Плошча экспазіцыі 310 м², больш за 9000 адзінак асноўнага фонду (2002). Мае 3 залы ў выглядзе шахтавых штрэкаў (мастак А. В. Клязовіч). Сярод экспанатаў каменныя прылады працы 2-1-га тысячагоддзяў да н. э. з археалагічных раскопак на тэрыторыі раёна, калекцыі прадметаў матэрыяльнай культуры сялян 19-пачатку 20 стагоддзяў (жорны, кросны, церніца, гліняны і драўляны посуд), народнага ткацтва, інтэр'ер сялянскай хаты, узоры народнага адзення, матэрыялы пра падзеі грамадзянскай вайны, калектывізацыю, рэпрэсіі савецкага часу, пра мастака і пісьменніка Б. Залескага, прыродазнаўца К. Валасовіча.
Карыйцы
Паходжанне і рассяленне
Сучасныя даследчыкі атаесамляюць карыйцаў з народам, які пазначаўся ў хетаў, персаў і семіцкіх народаў гукамі К-Р-К.
Пруды (вёска, Маладзечанскі раён)
Пруды́ (, Пруды) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебедзеўскага сельсавета.
Мая малітва (1912)
Мастацкія ўвасабленні
У 1994 годзе спалучаны і крыху зменены тэкст двух аднайменных вершаў Я. Купалы «Мая малітва» (прыпеў узяты з верша 1912 года, а асноўны тэкст — з ранняга верша 1906 года, пры гэтым у прыпеве слова «загон» замененае на слова «народ», а замест Купалавага «распетаю душой» ужыта акрэсленне «распятаю») паклаў на музыку кампазітар, удзельнік гурта «Песняры» А. Моўчан. Выконваў песню «Малітва» кіраўнік гурта Ул. Мулявін.
Мая малітва (1906)
Апісанне
Верш напісаны 4-стопным амфібрахіем, разважлівы і няспешны ў сваім рытмічным ладзе. Паэтыку верша вызначае рамантычная і фальклорная сімволіка. Твор мае кальцавую кампазіцыю: першая і апошняя строфы аднолькавыя, толькі апошні радок зменены («Ужо больш не шалелі над роднай зямлёй» першае страфы заменена на «Не вылі над роднай зямлёй, нада мной» у апошняй страфе). Гэтым паэт падкрэсліваў, што ён не аддзяляе свой лёс ад лёсу роднае зямлі, Бацькаўшчыны.
H2-293
Гісторыя
У сакавіку 1920 года машыніст дэпо Фінляндскага вакзала Герман Рыконэн прапанаваў «…адзначыць пралетарскае свята 1 Мая добрым падарункам Рэспубліцы», аднавіўшы адзін ці некалькі непрацоўных паравозаў. Сфармавалася ініцыятыўная група, якая ўключала ў сябе чатырох машыністаў і траіх памагатых. Абраць машыну для рамонту было даручана машыністу таго ж дэпо Вальдэмару Віралайнэну]], які і адшукаў на базе запасу ленінскі паравоз. У аднаўленні 293-га, апроч Віралайнэна і Рыконэна, таксама бралі ўдзел машыністы Сікандр і Ханэнен. З 1 траўня 1920 года паравоз вадзіў прыгарадныя цягнікі ад Фінляндскага вакзала, Віралайнэн працаваў на ім на працягу года.
Гербавыя фігуры
Гербавымі фігурамі звычайна ўпрыгожваліся шаломы, сюрко, наплечныя шчыткі, часам іх наносілі на наміткі, а таксама на конскія гунькі.
Гедвіга Элеанора Гольштэйн-Готарпская
Ранні перыяд жыцця
Гедвіга Элеанора нарадзілася 23 кастрычніка 1636, у Палацы Готарпскага ў Шлезвіге, герцага Фрыдрыха III Гольштэйн-Готарпскага і Мары Элізабэт Саксонскай. Яна была шостым з шаснаццаці дзяцей гэтай пары. Пасля васемнаццатага дня нараджэння яна выйшла замуж за караля Швецыі Карла X Густава 24 кастрычніка 1654 года. Карл Густаў быў другім стрыечным братам маці Гедвігі Элеаноры. Ён і Гедвіга Элеанора таксама двойчы былі стрыечнымі братамі. Шлюб быў арганізаваны як саюз паміж Швецыяй і Гольштэйн-Готарпам супраць іх узаемнага ворага — Даніі. Каралева Швецыі Крысціна сустрэла Гедвігу Элеанору ў Гольштэйн-Готарпе па дарозе ў Рым пасля яе адрачэння. Крысціна была занепакоена тым, што Карл Густаў быў нежанаты, і таму яна прапанавала заручэнне. Прапанова была неадкладна прынята Гольштэйн-Готарпам, які пагадзіўся на ўсе патрабаванні Швецыі, што паскорыла перамовы. У той час Гедвіга Элеанора была заручана з Густавам Адольфам, герцагам Мекленбург-Гюстроўскім, і каралева Крысціна рэкамендавала старэйшую сястру Гедвігі Элеаноры, Магдаліну Сібілу з Гольштэйн-Готарпа. Аднак, убачыўшы партрэты абедзвюх сясцёр, Карл Густаў абраў Гедвігу Элеанору з-за яе прыгажосці, а яе цяперашні жаніх быў жанаты з Магдалене Сівіле. У шлюбным кантракце Гедвіга Элеанора атрымала пасаг у 20 000 рыксдалераў, 32 000 рыксдалераў у якасці пасагу і даходы ад феадалаў Грыпсхольма, Эскільстуна і Стрэмсхольма.
Каралева ўдова
Гедвіга Элеанора мела вельмі блізкія адносіны са сваім сынам Карлам XI, які «цалкам яе слухаўся і без агаворак». Яна суправаджала яго падчас паездак па краіне, а падчас сканскай вайны яна часта бывала ў Вадстэне, дзе ён наведваў яе з фронту, каб быць бліжэй да яго. Нават пасля шлюбу сына з Ульрыкай Элеанорай Дацкай яна, па сутнасці, захавала сваю пазіцыю першай лэдзі двара. Карл XI называў сваю маці «Каралевай» альбо «Яе Вялікасці Каралева, дарагая дама, маці», а Ульрыку Элеанору проста «Маёй жонкай». Замежныя паслы, памятаючы пра гэта, заўсёды аддавалі сваю пашану Гедвізе Элеаноры, а потым Ульрыке Элеаноры. Варожасць паміж Гольштэйн-Готарпам і Даніяй таксама зрабіла напружанымі адносіны паміж Гедвігай Элеанорай і яе дачкой-нявесткай. Карл XI рэгулярна абмяркоўваў дзяржаўныя справы са сваёй маці, і, па ўсёй бачнасці, яна наўмысна ўплывала на яго, ён паважаў яе меркаванні і звычайна прытрымліваўся іх.
Бабр
Іркуцкі бабр
Пры апісанні герба Іркуцка у 1878 годзе была дапушчаная памылка, і бабр ператварыўся ў бабра (руск. бобр). Памылка ў апісанні герба была выпраўленая толькі ў 1997 годзе. Аднак і па гэты дзень бабр у афіцыйным гербе Іркуцка уяўляе сабой чорнага звера па выглядзе які нагадвае куніцу з чырвонымі вачамі, а зусім не тыгра.
Адвечная песня (спектакль)
«Адвечная песня» — спектакль, пастаўлены рэжысёрам Сяргеем Кавальчыкам у Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі і прымеркаваны да 120-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы. Прэм’ера адбылася 25 верасня 2002 года.
Сага Бекер
Кар’ера
У 2016 годзе Бекер прыняла ўдзел у шведскім тэлевізійным праекце «Дзяўчыны, якія мы ёсць» (Tjejer som oss), у ім пяць трансгендарных чалавек распавядаюць пра сваё жыццё.
Ян Цыж
Ян Цыж (Jan Cyž, Johann Ziesche, 13 студзеня 1898, Журыцы, Германія — 21 верасня 1985, Баўтцэн, Германія) — верхнялужыцкі пісьменнік, выдавец, юрыст і грамадскі дзеяч. Быў старшынёй Лужыцкай Народнай Рады і старастам Баўтцэнскага адміністрацыйнага раёна. Лаўрэат літаратурнай прэміі імя Якуба Чышынскага.
Вулічныя заклікі
Гісторыя
Кожны гандаль распрацаваў свой уласны унікальны тып вулічных заклікаў: характэрны набор слоў ці ўнікальную мелодыю. Гэта служыла сродкам выяўлення кожнага віду гандляра і прадаванага тавару, надаючы кожнай здзелцы свае «славесныя і гукавыя прасторы».
Песня будаўніцтву (верш)
Апісанне
Янка Купала ў 1930-я гады падвяргаўся моцнаму ціску з боку партыйных і дзяржаўных органаў з прычыны неадпаведнасці вершаў духу новай эпохі. У адказ на ціск ён вымушаны пісаць творы ў духу сацыялістычнага рэалізму. Верш «Песня будаўніцтву» з іх ліку. Разам з тым, калі абстрагавацца ад рэвалюцыйнай лексікі, якая выкарыстана ў творы («варожыя класы», «бальшавіцкая праўда», «цвёрдая рука пралетараў»), верш набывае больш глыбокае гучанне. У вершы аўтар выказвае спадзяванне на праўдзівае, аб’ектыўнае асэнсаванне мінуўшчыны і сучасных для Янкі Купалы падзей.
Нагрудны знак «За раненне»
Загінулыя
(Пасмяротна ўзнагароджаны Залатым знакам)
Аляксандр Уладзіміравіч Зінгман
Сям’я
Жонка Лізавета Дзенісевіч працуе дырэктарам рэстарана «Фальконэ». Мае сына Дзяніса.
Чэсапікскі заліў
Назва ўтварылася ад слова Chesepiooc, якое азначае ў алганкінскіх мовах індзейцаў плямёнаў паўхатан і нантыкак «магутная рака, багатая рыбай з цвёрдай луской». Першым белым чалавекам, які разведаў Чэсапікскі заліў, быў капітан Джон Сміт, вядомы па легендзе пра Пакахонтас. Паводле падання, ён, уражаны прыгажосцю мясцовай прыроды, вырашыў заснаваць менавіта тут першае еўрапейскае паселішча.
Эдвін Крэбс
Біяграфія
Аўтар навуковых прац па вывучэнні механізмаў рэгуляцыі біяхімічных рэакцый у клетках.
Крэбс памёр 21 снежня 2009 года. У яго засталіся жонка Вірджынія і трое дзяцей.
Святаполк-Мірскія
У XVIII стагоддзі ўзнікла легенда, што род паходзіць ад Святаполка, сына вялікага кіеўскага князя Уладзіміра Святаславіча (адсюль прыдомак). Лічылі сябе аднаго паходжання з князямі Святаполк-Чацвярцінскімі і старажытнымі ўладальнікамі мястэчка Мір, на што не было ніякіх дакументальных падстаў. Княжацкі тытул зацверджаны Сенатам Польскага каралеўства ў 1821 годзе, у Расійскай імперыі — імператарам у 1861 годзе.
Адвечная песня (лялечны спектакль)
Апісанне
Наватарскі, насычаны як сучаснымі алюзіямі, так і гістарычнымі экскурсамі спектакль. У адрозненне ад драматычнай пастаноўкі паэмы, у якой услед за аўтарам паказваецца жыццё Селяніна ў дарэвалюцыйнай вясковай рэчаіснасці, прасякнутай міфалагічнымі ўяўленнямі і каляндарна-абрадавымі рытуаламі, А. Ляляўскі смела пераносіць дзеянне твора ў савецкую эпоху, цалкам адмаўляецца ад міфалагічнай вобразнасці і фальклорнага арнаменту на сцэне, пакідаючы яе толькі ў гукавым суправаджэнні (этнатрыё «Троіца»).
Касмічная эрозія
Гісторыя
Першымі прадуктамі эрозіі, якія былі прызнаныя ў месяцавых грунтах, сталі «аглютынаты». Яны ўтвараюцца, калі мікраметэарыты плавяць невялікую колькасць матэрыяла, які ўтрымлівае атачаючыя шкляныя і мінеральныя фрагменты, у адзіную шклопадобную масу памерам ад некалькіх мікрон да некалькіх міліметраў. Аглютынаты вельмі распаўсюджаны ў месяцавай глебе, складаючы 60—70 %. Гэтыя россыпы часціц здаюцца цёмнымі чалавечаму воку галоўным чынам з-за прысутнасці наначасціц жалеза.
Бакбо
Даўжыня заліва Бакбо — 330 км, шырыня ва ўваходу — 241 км, глыбіня — да 82 м. Прылівы сутачныя, да 6 м.
Валянцін Мікалаевіч Русак
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 180 навуковых прац па матэматычным аналізе, вылічальнай матэматыцы, матэматычнай фізіцы і інш. Аўтар падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў. Пад навуковым кіраўніцтвам В. М. Русака падрыхтаваны і абаронены 9 кандыдацкіх і 3 доктарскія дысертацыі.
Бакбо (раён)
Гісторыя
У перыяд Французскага Індакітая Бакбо быў заваяваны французскай арміяй пад камандаваннем генерала Эдуарда Жамона і зваўся «пратэктаратам Танкін».
Ліз Друж
Біяграфія
Нарадзілася 1 снежня 1919 г. у горадзе Ландскруна. У 1938 годзе скончыла школу ў Хельсінгбаргу, там жа ў 1956 годзе скончыла Folkeskole. У 1965 годзе Ліз стала магістрам філасофіі ва Універсітэце Лунда, а ў 1987 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па фізічнай хіміі. З 1957 па 1970 год працавала выкладчыкам матэматыкі і хіміі ў школе Nicolaiskolan ў Хельсінгбаргу, у стакгольмскай школе Franska skolan, у муніцыпальнай школе для дзяўчынак у Броме; у 1970—1971 гадах працавала ў Стакгольмскай школе адукацыі; у 1971—1985 гадах — у педагагічным каледжы ў Мальмё.
Была замужам за навукоўцам, членам Каралеўскай інжынернай акадэміі навук Георгам Дружам (1916—1999), мае траіх дзяцей.
Ева Багэ
Ева Багэ (швед. Eva Bagge; -) — шведская мастачка.
Таіравэ
Таіравэ (Таї́рове) — пасёлак гарадскога тыпу ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Чыгуначны прыпыначны пункт "13-ы км". Адзін з цэнтраў вінаградарства і вінаробства ва Украіне.
Тханьхаа
У старажытнасці краіны Тханьхаа вядомы тым, што ў яго наваколлях пачалося антыкітайскае паўстанне, узначаленае Ле Лоем, помнік якому стаіць цяпер у цэнтры горада.
У гады В’етнамскай вайны Тханьхаа быў цалкам разбураны і пасля адбудаваны нанова. У гісторыі вайны ён стаў вядомы дзякуючы размешчанаму непадалёк мосту «Пашча дракона», які падвяргаўся неаднаразовым бамбардзіроўкам амерыканскай авіяцыі і ў небе над якім было збіта шмат амерыканскіх самалётаў.
Васюкоўшчына
Васюко́ўшчына (, Васюковщина) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркаўскага сельсавета.
Тэльмы 1
Гісторыя
У 1905 годзе вёска ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
Кай Бекман
Біяграфія і творчасць
Кай Бекмана ілюстравала як уласныя дзіцячыя кнігі, так і кнігі іншых аўтараў. Крыніцамі натхнення для яе служылі прырода, вандроўкі і карціны такіх мастакоў, як Джота і Фра Анджэліка. У 1942 годзе яна, разам з Перам Бекманам, стварыла ілюстрацыі да кнігі Яльмара Бергмана «Lasse i Rosengård». Яна таксама ілюстравала казкі Андэрсана і першыя пяць выпускаў анталогіі дзіцячай літаратуры «Min skattkammare».
Уэлінгтан
Уэ́лінгтан, або Ве́лінгтан (Wellington) — сталіца Новай Зеландыі, другі па колькасці насельніцтва горад краіны, найбуйнейшая сталіца сярод краін Акіяніі і самая паўднёвая сталіца ў свеце. Горад размешчаны ў рэгіёне Уэлінгтан у паўднёвай частцы вострава Паўночны. Маарыйская назва Уэлінгтана — Тэ Фанаўі-а-Тара.
Рэдэмптарысты
Заснаванне і развіццё супольнасці рэдэмптарыстаў ва Украіне
Спачатку асноўным заняткам рэдэмптарыстаў было вывучэнне ўкраінскай мовы і ментальнасці мясцовага насельніцтва, але ўжо праз некалькі месяцаў а. Схрэйверс, які вельмі хутка авалодаў украінскай, праводзіў рэкалекцыі для манахінь і стаў іх духоўным правадніком.
Перыяд пераследаванняў і падполля
У гады пераследавання рэдэмптарысты разам з іншым духавенствам УГКЦ далей неслі людзям святло Хрыстовай навукі і не давалі атэістычнай цемры ўзяць верх у іх душах. Субраты пераважна жылі па дваіх. Яны дакладна прытрымваліся Канстытуцый Кангрэгацыі і праводзілі свае духоўныя практыкі ў прыватных дамах. Айцы нястомна і дбайна працавалі з вернымі: арганізоўвалі богаслужэнні ў зачыненых храмах, лясах і прыватных капліцах. У Правінцыі дзейнічала падпольная духоўная семінарыя, выкладчыкамі якой былі айцы Р. Бахталоўскі, П. Маік, Е. Пелех, П. Дмухоўскі, В. Міхайлюк і іншыя. Доўгі час абавязкі прэфекта студэнтаў і магістра навіцыяту выконвалі а. М. Лемішка, а. Е. Смаль, а. М. Вінніцкі. Уладыкі М. Чарнецкі, В. Велічкоўскі, Ф. Курчаба, В. Стэрнюк удзялялі падрыхтаваным і рэкамендаваным семінарыстам святарскія свячанні.
Падводная лодка
Ваеннае прымяненне
У рамках ваенна-марскіх флоту ўзброеных сіл дзяржавы падводныя лодкі могуць складаць падводныя сілы флоту. Падводныя лодкі здольныя выконваць баявыя задачы адзіночна, групамі, завесамі, у складзе груповак падводных лодак і разнастайных сіл, самастойна і ва ўзаемадзеянні з іншымі відамі ўзброеных сіл. Першае (але даволі нязначнае) прымяненне адносіцца да руска-японскай вайны. Па іншых крыніцах, першае ваеннае прымяненне адбылося ў 1864 годзе падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША. Да 1906 года падводныя лодкі ў рускім флоце не вылучаліся як самастойны від караблёў і лічыліся мінаносцамі. Іх каманды набіраліся на добраахвотнай аснове з афіцэраў і матросаў надводных караблёў. У гады Другой сусветнай вайны Японія ўпершыню ўжыла падводныя авіяносцы.
Іерыхон
Іерыхон першым падвергся нападу яўрэяў пры іх уварванні ў Палесціну, і непрыступныя яго сцены, паводле біблейскага падання, самі рассыпаліся ад гукаў свяшчэнных труб. Адсюль пайшоў выраз «іерыхонская труба». За доўгую гісторыю свайго існавання Іерыхон неаднаразова разбураўся і аднаўляўся. Яго разбуралі не толькі ізраільцяне, але і асірыйцы, вавілонскі цар Навухаданосар II, персы і іншыя. Калі Іўдзея была заваявана Рымскай імперыяй Ерыхон яшчэ лічыўся ў ліку яе галоўных гарадоў, у якім Ірад пабудаваў шмат прыгожых будынкаў і свой пышны палац. У часы панавання Візантыі з цягам часу горад стаў занепадаць і ў рэшце рэшт на яго месцы засталася толькі невялікая арабская вёска Эр-Рыха.
Караліна Эстберг
Біяграфія
Караліна Эстберг нарадзілася ў Стакгольме ў 1853 годзе. Яна была дачкой Юхана Людвіга Эстберга і Беаты Ульрыкі Вальберг. Яе музычны талент праявіўся з дзяцінства. У 16 гадоў яна паступіла ў Dramatens elevskola і з 1869 па 1873 гады вучылася спевам у Сігнэ Хэбэ. Голас Караліны характарызаваўся як чыстае сапрана з чыстым тэмбрам.
У 1891 годзе Караліна Эстберг была ўзнагароджана Медалём літаратуры і мастацтваў, у 1897 годзе яе абралі членам у Шведскую каралеўскую музычную акадэмію, а ў 1900 годзе з рук караля Оскара II атрымала медаль літаратуры і мастацтваў, упрыгожаную дыяментамі. Караліна Эстберг ўваходзіла ў лік членаў жаночай акадэміі разам з Сельмай Лагерлёф, Агдай Мантэліус і Каралінай Відэрстром.
Тутэйшыя (лялечны спектакль)
«Тутэйшыя» — лялечны спектакль, пастаўлены рэжысёрам Мікалаем Андрэевым у 1990 годзе ў Гродзенскім тэатры лялек. Спектакль — удзельнік міжнародных фестываляў у Польшчы, Літве, Германіі.
Сіры Дэркерт
Сіры Карын Дэркерт (Siri Karin Derkert:,  — , Лідынгё) — шведская мастачка, прадстаўніца мадэрнізму.
Мароча
Мароча (Моро́ча) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Джэфры Уілкінсан
Біяграфія
Скончыў (1941) Імперскі каледж навукі і тэхналогіі ў Лондане; працаваў у Англа-амерыкана-канадскім праекце па атамнай энергіі (1943—1946), Каліфарнійскім універсітэце ў групе Г.Сіборга (1946—1950) і Масачусецкім тэхналагічным інстытуце (1950—1951); выкладаў у Гарвардскім універсітэце (1951—1956); прафесар (з 1956 года) Імперскага каледжа навукі і тэхналогіі ў Лондане.
Францішак Іванавіч Вісмонт
Францішак Іванавіч Вісмо́нт (, Ліда, Гродзенская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне фізіялогіі і паталогіі. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2004), доктар медыцынскіх навук (1990), прафесар (1997).
Біяграфія
Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1973). З 1976 года — у Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце малодшы навуковы супрацоўнік, асістэнт, дацэнт, прафесар, з 1996 года загадчык кафедры паталагічнай фізіялогіі.
Ганна Хольмлунд
Ганна Іда Хольмлунд (швед. Anna Ida Holmlund; нар., Сундсваль, Швецыя) — шведская фрыстайлістка, якая выступае ў дысцыпліне скі-крос. Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2014 года, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2011 года. Трохкратны ўладальніца Кубка свету ў заліку скі-кроса (2010/11, 2014/15 і 2015/16), шматразовая пераможца этапаў Кубка свету.
Мохавае (возера)
Мо́хавае — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Нішча, за 20 км у напрамку на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Расоны, за 2 км на ўсход ад вёскі Чырвоны Бор, у межах ландшафтнага заказніка «Чырвоны Бор».
Схілы катлавіны невыразныя, на ўсходзе вышынёй да 2 м, пясчаныя, пад лесам. Берагі сплавінныя, тарфяністыя, пад хмызняком. Дно плоскае, выслана сапрапелем. Возера цалкам зарастае.
Нагірніўка
Нагірніўка (Нагі́рнівка) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Новаіваніўка (Білапільскі раён)
Новаіваніўка (Новоіва́нівка) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Кавальцы (Маладзечанскі раён)
Кава́льцы (, Ковальцы) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркаўскага сельсавета.
Царква міру ў Свідніцы
Гісторыя
Па рашэнні Вестфальскага міру ў 1648 годзе сілезскім пратэстантам было дазволена пабудаваць тры «царквы міру»: у Глогаве, Свідніцы і Явары. Праўда, пры гэтым трэба было выканаць цэлы рад умоў: было забаронена выкарыстоўваць камень і цэглу ў якасці будаўнічага матэрыялу, можна было выкарыстоўваць толькі дрэва, гліну і салому. Цэрквам не дазвалялася таксама мець вежы і званы. Участак пад царкву мог быць выдзелены толькі за межамі гарадскіх сцен. Будаўніцтва не магло цягнуцца даўжэй за год. Выдаткі на будаўніцтва лажыліся на абшчыну.
Просвіра
Про́свіра (ад προσφορά — «прынашэнне») — у праваслаўных цэрквах — невялічкая круглая булачка, выпечаная з пшанічнага цеста. На яе верхняй скарынцы выціснута выява чатырохканцовага крыжа і літары ΙС, ХС, НИ, КА (ΙΣ ΧΣ ΝΙΚΑ — «Ісус Хрыстос перамагае»). Выкарыстоўваецца для прычашчэння. Назва паходзіць ад звычаю, прынятага ў першыя стагоддзі існавання хрысціянства, прыносіць у храм хлеб і віно для еўхарыстыі і на «вячэры любові», якія адбываліся пасля набажэнства.
Сэргііўка (Білапільскі раён)
Сэргііўка (Се́ргіївка) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Кампазітны ордар
Кампазітны ордар — архітэктурны ордар, які узнік у Старажытным Рыме. Уяўляе сабой спалучэнне элементаў іанічнага і карынфскага ордараў — у капітэлі выкарыстоўваюцца як валюты, так і арнамент у выглядзе лісця аканта.
Агда Мантэліус
Біяграфія
Мантэліус была дачкой урадавага міністра абароны і знатнага генерал-лейтэнанта Аляксандра Ройтэрскельда і Ганны Шэнстром. Яна атрымала адукацыю ў моднай жаночай школе ў Стакгольме.
Актывізм за правы жанчын
Яна была кансультантам урадавай камісіі па рэфармаванні заканадаўства аб шлюбных правах у 1912 годзе, што ў выніку (у 1920) прывяло да таго, што муж і жонка атрымалі роўныя правы ў шлюбе.
Узнагароды
У 1910 годзе яна была ўзнагароджана шведскім каралеўскім медалём Illis Quorum.
Трыўмфальная арка Септымія Севера
Дэкор
Найбуйнейшымі элементамі дэкору аркі з'яўляюцца 4 рэльефы (памерам 3,92 на 4,72 м) з выявамі эпізодаў вайны з Парфіяй. Апавяданне пачынаецца з левага рэльефу з боку Форума, дзе адлюстроўваецца падрыхтоўка да вайны, бітва з парфянамі, зварот імператара да легіянераў, бітва з варожым войскам, узначаленага царом. На правым рэльефе адлюстраваны штурм Эдэсы, зварот імператара да войскаў, капітуляцыя цара Асраены Абгара, рымскі ваенны савет. З боку Капітолія злева паказана аблога Селеўкіі і ўцёкі парфян, а таксама ўрачыстае ўступленне імператара ва ўзяты горад. Справа — штурм Ктэсіфона, і выступленне імператара перад войскамі каля сцен захопленай варожай сталіцы.
Ленкаўшчына (Маладзечанскі раён)
Ле́нкаўшчына (, Ленковщина) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркаўскага сельсавета.
Янчэнкы
Янчэнкы (Я́нченки) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Атаманскэ
Атаманскэ (Ата́манське) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Атаманскай гарадской абшчыны.
Фінікавая пальма
Фінікавая пальма, Фенікс (Phoenix) — род кветкавых раслін сямейства пальмаў. 17 відаў. Пашыраны ў тропіках і субтропіках Афрыкі і Азіі. Растуць па берагах рэк, у аазісах, на балотах, утвараюць мангравыя лясы, напрыклад фінікавая пальма мангравая (Phoenix paludosa). Від уласна фінікавай пальмы (Phoenix dactylifera) — старажытная культурная расліна, вядомая з 4-га тыс.да н.э. ў Шумеры, Вавілоне, Егіпце. На Беларусі вырошчваюць у аранжэрэях і пакоях.
Янка Купала. Кругі раю (спектакль)
Творчая задума і гісторыя стварэння
У вырашэнні пастаноўкі выкарыстоўваецца актыўны музычны і пластычны шэраг, жывое вакальнае выкананне, гратэск і алегорыя. Спектакль уяўляе сабой поўнамаштабную гістарычную драму, у якой занята каля чатырнаццаці дзеючых асоб.
Мора Хваль
Апісанне
Навакольны мора басейн складзены пародамі Нектарскага перыяду, у той час як базальты, якія ўтвараюць мора, належаць да раннеімбрыйскага перыяду.
Паўночная марка
Гісторыя
Першым кіраўніком утворанай маркі (яна называлася Усходняй) кароль прызначыў Зігфрыда Мерзебургскага (пам. 10 ліпеня 937), які насіў тытул «легат». Пасля яго гібелі Генрых I прызначыў маркграфам брата Зігфрыда, Гера (каля 900 — 20 мая 965). Гера разам з маркграфам Германам Білунгам быў адной з галоўных апор імператара Атона I на ўсходзе Германіі. Ён падпарадкаваў шмат славянскіх зямель аж да Одэра, значна пашырыўшы ўладанні, стрымліваў напады вендаў, а ў 962/3 годзе нават распачаў паход у Польшчу. Гера заснаваў у заваяваных землях біскупствы Гафельберг і Брандэнбург, фактычна з’яўляючыся іх кіраўніком. У 954 годзе ён дапамог здушыць паўстанне герцага Людальфа. Пасля смерці Гера ў 965 годзе яго марка была падзелена на Паўночную (Nordmark), Усходнюю (Ostmark) ці Лужыцкую і Майсенскую маркі.
Натарыусіўка
Натарыусіўка (Нота́ріусівка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Атаманскай гарадской абшчыны.
Залаты Рог (Стамбул)
Грэчаскі перыяд
Кварталы іўдзеяў суседнічалі з прыбярэжнымі часткамі горада, аддадзенымі ў канцэсію італьянскім гарадам-дзяржавам. Першай з іх зямлю ў Канстанцінопалі ў X стагоддзі атрымала рэспубліка Амальфі (у тым жа Эміненю, ля цяперашняга Галацкага моста). Далей па беразе ў 1082 годзе з дазволу Аляксея Камніна быў заснаваны венецыянскі квартал, а бліжэй да Басфора — кварталы Пізанскай рэспублікі (c 1111 года) і Генуі (з 1160 года). У апошняга быў цяжкі лёс: у 1162 годзе яго знішчылі суседзі-пізанцы (адзін забіты), у 1171 годзе — разграмілі венецыянскія канкурэнты (без чалавечых ахвяр). А ў красавіку 1182 года ўсе італьянскія кварталы былі спалены, а тысячы жыхароў без разбору забіты ці аддадзены ў рабства ў выніку Разні лацінаў.
Узяцце Канстанцінопаля асманамі
У першыя дні аблогі, распачатай 6 красавіка, асманскі флот двойчы падыходзіў да ланцуга (меркавана 9 і 12 красавіка) і адыходзіў пад нападамі грэчаскага флоту. Затым армія Мехмеда Другога пачала абстрэл з паўночнага берага суднаў, якія абаранялі ланцуг, што не перашкодзіла візантыйцам 20 красавіка прыняць чатыры караблі з Італіі са зброяй і харчом.
Інгеборга Шоквіст
Біяграфія
На летніх Алімпійскіх гульнях у Лос-Анджэлесе (1932) стала чацвёртай у скачках з вышкі. На той момант яна была адзінай жанчынай у складзе шведскай алімпійскай зборнай. Праз чатыры гады яна заняла дзявятае месца ў Алімпіядзе ў Берліне (1936) у той жа дысцыпліне.
Маркава (Маладзечанскі раён)
Геаграфія
Маркава знаходзіцца за 16 км на захад ад райцэнтра, горада Маладзечна і за 22 км на паўднёвы ўсход ад Смаргоні. За 5 км на захад праходзіць мяжа з Гродзенскай вобласцю. Мясцовасць належыць басейну Нёмана, праз вёску працякае рэчка Гадзея, прыток Ушы. Праз сяло праходзіць аўтадарога Р65 (Маладзечна — Смаргонь), іншыя дарогі вядуць у бок Маліноўшчыны і Трапалава.
Генадзь Іосіфавіч Гануш
Генадзь Іосіфавіч Гануш (нар., в. Гута, Уздзенскі раён, Мінская вобласць) — беларускі вучоны-аграном. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003), член-карэспандэнт Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1999—2002), доктар эканамічных навук (1998), прафесар (2000).
Клімат Гродна
Агульная клімата-феналагічная характарыстыка месяцаў года
Люты — слаба-марозны (часам умерана-марозны) месяц з сярэднямесячнай тэмпературай каля −4..-2 °C. Ападкі выпадаюць у асноўным у выглядзе снегу, радзей — у выглядзе дажджу. Снежны полаг пастаянны, у апошніх чыслах месяца яго вышыня пачынае змяншацца, светлавы дзень павялічваецца да 9-10,7 гадзін, вегетацыя адсутнічае.
Красавік — прахладны месяц са сярэднямесячнай тэмпературай каля +6..+8 °C. Ападкі выпадаюць у асноўным у выглядзе дажджу, у першай палове месяца не выключаны і снег. Снег бывае рэдка. Светлавы дзень значны, 13-15 гадзін, актывізуюцца вегетацыя і працэсы ў жывой прыродзе.
Лістапад — прахладны месяц са сярэднямесячнай тэмпературай каля +1..+3 °C. Ападкі выпадаюць у асноўным выглядзе дажджу, радзей у выглядзе снегу. Снежнае покрыва адсутнічае (у апошнія гады-часовы або адсутнічае). Светлавы дзень кароткі, ад 9,5 да 8 гадзін, у першай дэкадзе вегетацыя спыняецца, жывая прырода ўпадае ў зімовы анабіёз.
Студзень
Студзень, як правіла, самы халодны месяц у годзе. Яго сярэдняя тэмпература складае −3,4 °C, сярэдняя колькасць ападкаў — 34 мм. Маразы ніжэй −25 °C здараюцца даволі рэдка (не кожны год) і ў асноўным у студзені (хоць могуць быць і са снежня па сакавік). Самым халодным студзенем за ўсю гісторыю назіранняў быў студзень 1987 года з сярэдняй тэмпературай −15,6 °C. А самым цёплым студзенем быў студзень 2020 года, яго сярэдняя тэмпература была +1,9 °C. 30 і 31 студзеня 1970 года зарэгістраваны абсалютны мінімум тэмпературы студзеня — −33,7 °C. Абсалютны максімум тэмпературы ў студзені — +11,8 °C — адзначаны 10 студзеня 2007 года. Самым сухім студзенем у гісторыі горада быў студзень 1932 года, выпала ўсяго 6 мм ападкаў. Самы вільготны студзень быў у 1900 годзе, калі выпала 85 мм ападкаў.
Лета
Кліматычнае лета прыходзіць у горад у канцы траўня-пачатку чэрвеня, калі сярэднядзённая тэмпература паветра становіцца вышэй +15 °C, а канчаецца ў пачатку-сярэдзіне верасня і доўжыцца, як правіла, на месяц, у спякотныя годы на 2 месяцы даўжэй каляндарнага. У апошні час з-за змены клімату, усё больш цёплых летніх дзён прыходзіцца і на канец красавіка, так у 2012 годзе паветра ў апошнія дні гэтага месяца прагрэліся да рэкордных +29 °C і вышэй. Сярэднямесячныя тэмпературы ўсіх летніх месяцаў перавышаюць +15 °C, а максімальныя дзённыя тэмпературы могуць дасягаць +35… +36 °C градусаў у цені. Лета часцяком вільготнае, з вялікай колькасцю ападкаў. Менавіта на летнія месяцы прыпадаюць гадавыя месячныя рэкорды выпадаючых ападкаў, а таксама максімумы па норме.
Лета 2010
Сярэднемесячная тэмпература жніўня склала +20,1 °C, што на 3,3 °C вышэй за кліматычную норму. Было пабіта 4 тэмпературных рэкорду запар з 13 па 16 жніўня. Максімальная тэмпература паветра склала +34,0 °C і была зафіксаваная 14 жніўня.
Верасень
Першы каляндарны восеньскі месяц у асноўным апраўдвае сваю назву. Сярэднестатыстычны верасень адрозніваецца сухім, ясным і цёплым, рэдка спякотным надвор’ем. У другой палове месяца бываюць пахаладанны, зрэдку даходзяць да прымаразкаў. Норма сярэдняй тэмпературы верасня складае +12,4 °C, норма ападкаў — 52 мм. Самы халодны верасень быў 1894 годзе сярэдняя тэмпература была +8,7 °C. Самы цёплы верасень быў у 1967 годзе. Яго сярэдняя тэмпература склала +15,6 °C. Самы сухі верасень назіраўся ў 1904 годзе, калі выпала 2 мм ападкаў. Самы вільготны верасень зафіксаваны ў 1957 годзе, калі выпала 158 мм ападкаў. У цэлым жа верасень характэрны цёплым, але ўжо неспякотным, у адрозненне ад летніх месяцаў, надвор’ем. Самая нізкая тэмпература ў верасні фіксавалася 29 верасня 1966 года і склала −4,3 °C. Абсалютны максімум у верасні зафіксаваны 1 верасня 2015 года, калі тэмпература паднялася да +34,2 °C.
Хабы
Ха́бы (, Хабы) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Тэльмінскага сельсавета. Размешчаны за 19 км на ўсход ад Брэста, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні, побач аўтадарога Брэст — Мінск, на ўсходзе — меліярацыйны канал.
Крысціян Бемер Анфінсен
Біяграфія
У 1962 годзе, знаходзячыся ў Гарвардскім універсітэце з рабочым візітам, атрымаў прапанову ўзначаліць дэпартамент хіміі і ў 1963 годзе быў прызначаны кіраўніком лабараторыі біяхіміі Нацыянальнага інстытута па даследаванні артрыту і метабалізму, дзе і працаваў да 1981 года. У 1979 прыняў іўдаізм і кінуў паліць. У 1982—1995 гадах — прафесар біяхіміі ва ўніверсітэце Джонса Хопкінса.
Талуі
Талуі́ (, Талуи) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркаўскага сельсавета.
Тымафііўка (Бурыньскі раён)
Тымафііўка (Тимофі́ївка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бурыньскай гарадской абшчыны.
Рэбека Фергюсан
Прыватнае жыцце
У Рэбекі двое дзяцей — сын Ісак (нар. 2007) ад былога бойфрэнда Людвіга Халберга і дачка Сага (нар. 2018) ад мужа Роры (пажаніліся ў студзені 2019 года).
Чалышчыўка
Чалышчыўка (Чали́щівка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бурыньскай гарадской абшчыны.
Нейтронная зорка
Ускосным доказам існавання нейтронных зорак сталі назіраныя пульсары і.
Акрэтар (рэнтгенаўскі пульсар)
Скорасць вярчэння зніжаецца настолькі, што рэчыву зараз нічога не замінае падаць на такую нейтронную зорку. Плазма, падаючы, рухаецца па лініях магнітнага поля і ўдараецца аб цвёрдую паверхню нейтроннай зоркі ў раёне палюсоў, разаграваючыся да дзясяткаў мільёнаў градусаў. Рэчыва, нагрэтае да такіх высокіх тэмпэратур, свеціцца ў рэнтгенаўскім дыяпазоне. Вобласць, у якой адбываецца сутыкненне падаючага рэчыва з паверхняй зоркі, вельмі малая — усяго каля 100 метраў. Гэтая гарачая пляма з-за вярчэння зоркі перыядычна знікае з віду, што назіральнік успрымае як пульсацыі рэнтген-выпрамянення. Такія аб’екты і называюцца рэнтгенаўскімі пульсарамі.
Рыгор Рыгоравіч Ганчарэнка
Біяграфія
Скончыў Новасібірскі дзяржаўны ўніверсітэт (1979). У 1982—1985 гадах выкладчык Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1986—2000 гадах старшы навуковы супрацоўнік, загадчык сектара, лабараторыі Інстытута лесу Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. З 2002 года загадчык кафедры Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ф.Скарыны.
Ізмайлаўскі лейб-гвардыі полк
Ізмайлаўскі лейб-гвардыі полк (Изма́йловский лейб-гва́рдии полк) — гвардэйскі полк Расійскай імперыі ў складзе 1-й гвардэйскай пяхотнай дывізіі Гвардэйскага корпуса (Санкт-Пецярбургская вайсковая акруга).
Dolby Digital
Dolby Digital (AC-3, ATSC A / 52) — сістэма лічбавага шматканальнага гуку для кінематографа, распрацаваная фірмай «Dolby Laboratories, Inc.» ў 1991 годзе.
Dolby Digital Plus
Асаблівасці:
Салідарныя з Беларуссю
Інцыдэнт у Влацлаўку
Мерапрыемства аднак не адбылося. За два тыдні перад імпрэзай адмовіўся Влацлаўскі цэнтр культуры, падобна зрабіла Аб’яднанне каталіцкіх школ. Арганізатары прабавалі перанесці мерапрыемства, аднак дзве школы, да якіх яны тэлефанавалі, таксама адмовіліся. Паводле Марьюша Серачкевіча з Праэкта Улацлавак, які быў каардынатарам мерапрыемства, адмову неафіцыйна тлумачылі палітычнымі прычынамі, паясняючы тым, што ўлады горада не жадаюць праводзіць мерапрыемствы, на якіх крытычна выступаюць супраць уладаў Беларусі. Влацлавек з’яўляецца партнёрскім горадам беларускага Магілёва і цесна з ім супрацоўнічае. Згодна Серачкевічу, улады горада ўжо раней негатыўна рэагавалі на акцыі, якія асуджаюць парушэнне правоў чалавека ў Беларусі. Паводле прадстаўнікоў Влацлаўскага цэнтра культуры, імпрэзу трэба было адмяніць з фінансавых прычын, паколькі нечакана там трэба было зрабіць рэмонт.
Крытыка
Канцэрты «Салідарныя з Беларуссю» сцярпелі хвалю крытыкі, асабліва акцыі 2007 і 2008 гадоў. Так, арганізатарам закідваюць камерцыялізацыю праекта, выкананне англамоўных песень замест беларускамоўных і інш.
Алег Васілевіч Касцючэнка
Біяграфія
Працуе ў галіне манументальнаяга і станковага жывапісу. Творы мастака часта маюць філасофскі падтэкст і метафарычны змест.
Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2016
Бамбардзіры
Крыніца: Football.By
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Шэбрын)
Інтэр'ер
Зала храма 4 драўлянымі слупамі падзелена на 3 нефы. Бакавыя 2-павярховыя рызніцы і апсіда паміж імі ўчынены ўнутры асноўнага аб'сму і злучаны паміж сабой шырокімі бакавымі арачнымі прасветамі; нал уваходам хоры. Апсіда асветлена 8-граннай люкарнай.
Кінатэатры Мінска
Гісторыя
У 2008 годзе адкрыўся кінатэатр «Беларусь», які стаў першым мульціплексам у краіне. Кошт праекту пабудовы — каля 12 мільёнаў долараў ЗША.
Вялікія Кашэўнікі
Вялі́кія Кашэ́ўнікі (, Великие Кошевники) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета.
Гісторыя
Уваходзіла ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі.
Павел Сямёнавіч Грынчук
Біяграфія
З 1998 года ў Інстытуце цепла-і масаабмену імя А. В. Лыкава НАН Беларусі, з 2012 года загадчык аддзялення цеплафізікі Інстытута цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава НАН Беларусі.
Кірыякас Міцатакіс
Кірыякас Міцатакіс (Κυριάκος Μητσοτάκης; нар. 4 сакавіка 1968, Афіны) — грэчаскі палітык, прэзідэнт Партыі «Новая дэмакратыя» са студзеня 2016 года і лідар апазіцыі з 2016 па 2019 год. Міністр адміністрацыйных рэформаў і электроннага кіравання з 2013 па 2015 год. Член парламента Грэцыі з 2004 года.
Шэбрын
Гісторыя
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну гітлераўцы спалілі 12 двароў, загубілі 10 мірных жыхароў; 16 вяскоўцаў загінулі на фронце, 4 — у партызанах.
Канстанцін Аляксандравіч Касцючэнка
Біяграфія
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча імя А. К. Глебава (2000), Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў (2006).
Святаяннік горны
Святаяннік горны (Hypéricum montanum) — шматгадовая травяністая расліна роду святаяннік сямейства.
Анатоль Якаўлевіч Міцянін
Анатоль Якаўлевіч Міцянін (Анатолий Яковлевич Митянин,, станіца Каменская, цяпер г. Каменск-Шахцінскі,  — ) — беларускі савецкі архітэктар, даследчык Мірскага замка.
Самойлаў
Самойлаў — прозвішча.
Понта-Дэлгада
Гісторыя
З 1975 г. у Понта-Дэлгадзе месціцца рэгіянальны ўрад Азорскіх астравоў (Junta Regional dos Açores).
Пад’ельнік звычайны
Батанічнае апісанне
Дасягае вышыні 15-30 см. Суквецце густое, да цвіцення выгнутае дадолу, пасля цвіцення выпростваецца. Кветкі правільныя (актынаморфныя), пры чым канчатковыя кветкі ў суквецці маюць па 5 чашалісцікаў і пялёсткаў, іншыя кветкі — па 4, рэдка па 6. Пялёсткі падоўжаныя, зверху пашыраныя, белыя або светла-жоўтыя. Сцябло сакавітае. Лісце сядзячае, яйкападобна-падоўжанае, бурае. На карані можна ўбачыць ярка выяўленую мікарызу.
Спаса-Праабражэнская царква (Медна)
Спаса-Праабражэнская царква — праваслаўная царква, помнік народнага дойлідства. Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне вёскі Медна Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Пабудавана ў 1848 годзе з дрэва на месцы драўлянай капліцы.
Інтэр'ер
Унутры брусчатыя неашаляваныя сцены малітоўнай залы афарбаваны алеем. Апсіда ўнутры храма вылучана простым дашчатым іканастасам. Абраз 17—18 ст. «Іаан Багаслоў» і 3 святочныя абразы ў сярэбраных рызах на паўднёвай сцяне малітоўнай залы.
Найма Сальбом
Актывізм
За яе дзесяцігоддзі актывізму, Сальбом была ганаравана медаллю Іліс Кворум ў 1946 годзе, праз два гады пасля таго, як яна выйшла з IKFF.
Фуксія
Расліны адкрыў падчас падарожжа па Паўднёвай Амерыцы ў 1703 годзе каталіцкі святар Чарлз Плюм'ер. Род названы ў гонар нямецкага вучонага, батаніка і ўрача.
Невялікія дрэвы або кусты вышынёй 50—100 см. Лісце авальнае, супраціўнае і ў кальчаках, зрэдку — чаргаванае. Кветкі на доўгіх кветаножках, паніклыя, сабраныя ў гронкі. Афарбоўка кветак чырвоная або пурпурных таноў. Плод — ягада. Плады некаторых відаў ядомыя.
Крысціна Лампе-Анэруд
Адукацыя
Лампе-Анэруд разглядала кар’еру ў оперным спеве і медыцыне, і ёй прапанавалі стыпендыю на 8-гадовую праграму для атрымання ступені доктара медыцынскіх навук, але адмовілася ад яе на старшым курсе сярэдняй школы. Пасля заканчэння сярэдняй школы Лампе-Анэруд атрымала стыпендыю на паступленне ў каледж Эльміры ў Нью-Ёрку. У каледжы Эльміры яна вывучала англійскую літаратуру, бізнес і навукі, працуючы ў хімічнай лабараторыі.
Кар’ера
Лампе-Анэруд засяродзіла сваю кар’еру на назапашванні энергіі яшчэ з часоў навучання ва Упсальскім універсітэце, дзе яе бацька цікавіўся выпрацоўкай электраэнергіі. Будучы яшчэ дактарантам, Лампе-Анэруд запатэнтавала матэрыял для павелічэння магутнасці літыевых-батарэй. У 1995 годзе яна далучылася да кампаніі Bell Communications Research у Нью-Джэрсі ў якасці дырэктара і старэйшага навукоўца, працуючы над прататыпамі палімерных літыевых-батарэй з тонкай плёнкай. Пазней яна стала адным з самых маладых партнёраў у Arthur D. Little (чый даследчы аддзел быў набыты TIAX), які адказваў за батарэйныя лабараторыі кампаніі.
Руска-шведская вайна (1788—1790)
Руска-шведская вайна 1788—1790 — вайна паміж Расіяй і Швецыяй развязаная Швецыяй, падтрыманай Англіяй, Галандыяй і Прусіяй, з мэтай вяртання тэрыторый, згубленых падчас папярэдніх войнаў з Расіяй. Скарыстаўшыся тым, што галоўныя рускія сілы былі адцягненыя на вайну з Турцыяй, шведская армія ў колькасці 38 тысяч чалавек пад камандаваннем караля Густава III уварвалася 21 чэрвеня 1788 на тэрыторыю Расіі, але была спыненая рускімі войскамі ў колькасці каля 19 тыс. чал. пад камандаваннем генерал-аншэфа В. П. Мусіна-Пушкіна. Асноўныя падзеі вайны праходзілі на моры.
Леанід Ільіч Гурскі
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1959).
Бальзамін бальзамінавы
Бальзамін бальзамінавы (Impatiens balsamina) — расліна роду сямейства.
Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва
Белару́скі дзяржа́ўны архі́ў-музе́й літарату́ры і маста́цтва (БДАМЛіМ) — навукова-даследчая ўстанова, якая займаецца зборам, аховай, вывучэннем і навуковым выкарыстаннем дакументальных помнікаў літаратуры і мастацтва. Створаны ў чэрвені 1960 года ў Мінску, з 1976 года архіў-музей. БДАМЛіМ з’яўляецца адной з вядучых рэспубліканскіх дзяржустаноў у архіўнай сістэме краіны.
Прыгаўка (значэнні)
Прыгаўка
Вена
Гісторыя
Самыя раннія сведчанні бесперапыннага пражывання ў мясцовасці вакол горада датуюцца 500 годам да н. э., калі тэрыторыя Дуная была заселеная кельтамі. У 15 годзе да н. э. рымляне пабудавалі ўмацаваны памежны горад, які атрымаў назоў Віндабона, каб ахоўваць межы імперыі супраць германскіх плямёнаў на поўначы. Цесныя сувязі з іншымі народамі кельцкага паходжання працягваліся некалькі стагоддзяў з такімі фігурамі, як то ірландскі манах IX стагоддзя Каламан, які быў пахаваны ў абацтве Мельк, і Святы Віргілій, які быў біскупам Зальцбурга на працягу сарака гадоў у XII стагоддзі. Адгалоскі таго часу ўсё яшчэ відавочны ў вялікім манастыры Шатэнштыфт, які месціцца ў горадзе і быў раней домам для многіх ірландскіх манахаў.
У XIII стагоддзі Вена апынулася пад пагрозай захопу з боку Мангольскай імперыі, якая распасціралася на большую частку сучаснай Расіі і Кітая, але з-за смерці свайго лідара Угедэя-хана, мангольскія войскі адступілі ад еўрапейскіх меж і больш не вярталіся. У сярэднія стагоддзі, Вена была домам для бабенбергскай дынастыі, а ў 1440 годзе горад стаў рэзідэнтам дынастыі Габсбургаў. Вена стала дэ-факта сталіцай Святой Рымскай імперыі і культурным цэнтрам мастацтва і навукі, музыкі і вытанчанай кухні. Паміж 1485—1490 гадамі горад знаходзіўся пад венгерскай акупацыяй. У XVI і XVII стагоддзях, асманскае войска два разы было спынена каля сцен Вены. У 1679 годзе эпідэмія чумы знішчыла амаль траціну насельніцтва горада.