cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эль-Куру
Гісторыя
Археалагічныя даследаванні пачаліся ў 1918 г. і працягваюцца да нашых дзён. Выяўлена болей за два дзесятка пірамід і грабніц. Апошнія пахаванні датуюцца IV ст. да н. э. Пахаванні Эль-Куру месцяцца на трох узвышшах на беразе Ніла, падзеленых сухімі пратокамі. Магільні маюць розную стылістыку. Большасць з іх знаходзіцца ў цэнтральнай частцы археалагічнага помніка. У 120 м на паўночны захад ад асноўнага некропаля валадароў Куша і членаў іх сямей знойдзены 4 магільні, у якіх пахаваны коні.
Тон (колер)
Тон — адна з трох асноўных характарыстык колеру нараўне з насычанасцю і светлатой. Тон вызначаецца характарам размеркавання выпраменьвання ў спектры бачнага святла, вызначаецца становішчам піка выпраменьвання, а не яго інтэнсіўнасцю і характарам размеркавання выпраменьвання ў іншых абласцях спектру. Менавіта тон вызначае назву колераў, напрыклад «чырвоны», «сіні», «зялёны».
Сандро Ахметэлі
Біяграфія
19 лістапада 1936 г. Ахметэлі быў арыштаваны ў Маскве як «вораг народа». Расстраляны.
Анатоль Аляксандравіч Афанасьеў
Анатоль Аляксандравіч Афанасьеў (, с. Малы Узень, Саратаўская вобласць, РСФСР — ) — беларускі фізік. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2004), доктар фізіка-матэматычных навук (1987), прафесар (1991). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2012).
Узнагароды
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (2000, у сааўтарстве) — за цыкл прац «Даследаванне нелінейна-аптычных з’яў і стварэнне на гэтай аснове новых высокаэфектыўных крыніц лазернага выпраменьвання».
Беларусы Канады
Гісторыя
У 1918—39 у Канаду перасяляліся пераважна выхадцы з Заходняй Беларусі (напр., каля 30 тыс. у 1926—30). Пасля 1931 паток беларускіх эмігрантаў зменшыўся з-за сусветнага эканамічнага крызісу.
Беларусы Канады адзначаюць нацыянальныя святы — Дзень незалежнасці Беларусі (з 1970 улады Таронта афіцыйна абвяшчаюць 25 сакавіка беларускім днём), Дзень герояў Беларусі, гістарычныя падзеі, юбілеі дзеячаў беларускай літаратуры і мастацтва. Яны ўдзельнічаюць у міжнацыянальных мерапрыемствах, традыцыйных фестывалях, карнавалах, канцэртах, у т.л. штогадовых святкаваннях Дня Канады (Ошава), Ошаўскім народным фестывалі (з 1961), фестывалях «Бацькаўшчына» (Атава, 1970—80-я) і ў Бэры (э 1990). Саюз беларускай моладзі Канады, ККБК, Згуртаванне беларускіх жанчын удзельнічалі ў арганізацыі беларускага павільёна «Менск» (Таронта).
Міхаіл Георгіевіч Эндэ
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1888 годзе ў горадзе Перм (Расія) у сям’і выкладчыка нямецкай мовы. Дзяцінства правеў у Магілёве. Вучыўся ў (1905—1909), у Імператарскай Акадэміі мастацтваў (Санкт-Пецярбург, 1909—1911), аднак Акадэмію не скончыў за недахопам сродкаў.
Планетная сістэма
Паходжанне і развіццё планетных сістэм
Згодна з шэрагу касмаганічных тэорый, у значнай часткі пазасонечных планетных сістэм экзапланеты таксама дзеляцца на ўнутраныя цвёрдацельныя планеты, падобныя да нашых планет зямной групы, і знешнія планеты, падобныя да нашых планет-гігантаў. Разлічаны таксама іншыя ўстойлівыя камбінацыі вялікіх і малых планет на рознай адлегласці ад сваёй зоркі, якія тэарэтычна магчымыя ў планетных сістэмах.
Планеты ў пульсара PSR 1257 +12 параўнальныя па шчыльнасці з Зямлёй. Але з'яўленне жыцця на іх вельмі малаімаверна з прычыны моцнага радыяцыйнага выпраменьвання пульсара.
Карл Бош
Нобелеўская прэмія
Нобелеўская прэмія па хіміі (1931), сумесна з Ф. Бергіусам «за заслугі па ўвядзенні і развіццю метадаў высокага ціску ў хіміі».
Чорны колер
Сімвалізм, міфалогія і павер’і
У шмат якіх народаў гэта колер жалобы, з ім звязваюць цёмныя сілы.
Чорны — колер прэстыжу (чорныя лімузіны, чорныя смокінгі).
Пурпурны колер
Пурпурны колер прыстнічаў у адзенні рымскіх магістратаў. Адзенне з пурпурнага колеру насілі імператары Рымскай і Візантыйскай імперый.
Бірузовы колер
Бірузовы колер — колер ад светла-зялёнага з блакітам да блакітнавата-сіняга. Характэрны колер мінералаў Біруза і Хрызакола
Уладзімір Феліксавіч Багінскі
Узнагароды
Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1997).
Кілтаўцы
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Кана Галілейская
Кана Галілейская — вядомае з Бібліі паселішча ў Галілеі, якое некалькі разоў згадваецца ў Евангеллі ад Яна, у тым ліку дзе адбыўся шлюб і дзе Ісус здзейсніў Свой першы цуд: пераўтварэнне вады ў віно.
Каралеўская капэла ў Дро
Гісторыя
Дом Бурбон-Пенцьеўр быў адным з самых вялікіх сямействаў, якія валодалі землямі ў Францыі, перад Французскай рэвалюцыяй. У 1775 годзе землі графства дэ Дро былі падараваны герцагу дэ Пенцьеўру яго кузенам Людовікам XVI.
Пахаваныя ў капэле
Сярод сямідзесяці пяці членаў Арлеанскай дынастыі, пахаваных у нова капліцы з'яўляюцца:
Бабруйскі краязнаўчы музей
Экспазіцыя
Агульная плошча музея складае 1343 м², экспазіцыйная — 668,9 м², плошча захоўвання фондаў 95,4 м². У музеі два паверхі. 10 экспазіцыйных залаў, 5 фондавых пакояў, лекцыйная зала на 40 пасадкавых месцаў, бібліятэка, 4 кабінеты супрацоўнікаў, кабінет дырэктара. Дырэктар музея — Арцёмчык Наталля Пятроўна (з 24.09.1987). Аўтар праекта мастацкага афармлення экспазіцыі музея – заслужаны працаўнік культуры Беларусі Эдуард Агуновіч. Удзел у афармленні экспазіцыі прынялі члены Бабруйскай гарадской арганізацыі Беларускага саюза мастакоў: Валер Калтыгін, Юрый Нікіфараў, Анатоль Концуб, Эдуард Белагураў, Алег Савічаў, І. І. Данільчанка, Уладзімір Рубцоў, Сямён Абрамаў. Непасрэднымі выканаўцамі мастацка-афарміцельскіх прац сталі бабруйскія прафесійныя мастакі: У. Н. Гаўрыленка, А. У. Гаўрыленка і інш.
Дом дэ Дро
Гісторыя
Родапачынальнікам роду быў адзін з сыноў караля Францыі Людовіка VI Талстога — Роберт I (1123—1188), які атрымаў у якасці апанажа графства Дро. Яго сын і спадчыннік, Роберт II (1154—1218) атрымаў у спадчыну ад маці яшчэ і графства Брэн.
Веганства
Меркаванні
Па звестках Амерыканскай акадэміі харчавання і дыеталогіі, Аўстралійскай нацыянальнай Рады па ахове здароўя і медыцынскім даследаванням, Брытанскай асацыяцыі дыетолагаў, Дыетолагаў Канады, Міністэрства аховы здароўя Новай Зеландыі і Італьянскага таварыства харчавання чалавека, дыетолагі лічаць, што добра спланаваныя веганскія дыеты прыдатныя для ўсіх этапаў жыцця, уключаючы маленства і цяжарнасць. Нямецкае таварыства харчавання — некамерцыйная арганізацыя, якая не з’яўляецца афіцыйным агенцтвам аховы здароўя — не раіць веганскія дыеты для дзяцей і падлеткаў, а таксама падчас цяжарнасці і груднога выкормлівання.
Суфганія
Корань слова «суфганія» на іўрыце — сфог, ספוג, «губка» — паказвае на мяккае і порыстае цеста пончыка. Сімвалічнае значэнне суфганіі на Хануку — страва, якая гатуецца з вялікай колькасцю алею, бо Ханука прысвечана таму, як аднадзённага запасу алею хапіла на восем дзён.
Сухапутныя войскі Рэспублікі Беларусь
Сухапу́тныя во́йскі Рэспу́блікі Белару́сь — адзін з відаў Узброенных сілаў Рэспублікі Беларусь.
Структура
Сухапутныя войскі непасрэдна кіруюцца Міністэрствам абароны і арганізацыйна падзяляюцца на два аператыўных камандавання: Заходняе (польскі кірунак, штаб у Гродна) і Паўночна-Заходняе (Прыбалтыйскі кірунак, штаб у Барысаве), а таксама асобныя воінскія часткі.
Тэхніка і ўзбраенне
Дадзеныя аб колькасці ўзятыя з IISS Military Balance 2022.
Вансан
Вансан (원산시) — горад на паўночным усходзе КНДР. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Канвандо. Насельніцтва 329.207 чалавек (2005). Порт на Японскім моры. Вузел чыгунак і аўтадарог.
Вялікія геаграфічныя адкрыцці
В. г. а. садзейнічалі поспехі навукі і тэхнікі: стварэнне надзейных суднаў, прыдатных для акіянскіх прастораў, удасканаленне компасу і спосабаў навігацыі, марскіх картаў, распаўсюджанне ідэі шарападобнасці Зямлі.
Любоў Іванаўна Прыгунова
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывала ў Мінску.
Вандроўны голуб
Апісанне
Даўжыня каля 30 см, размах крылаў да 65 см. Зграбная птушка з доўгім клінападобным хвастом, зверху шаравата-бурая, знізу карычнявата-чырвоная. Самка больш цёмная. Карміўся пераважна жалудамі, каштанамі, рознымі арэхамі. Зімаваў на поўдні ЗША.
Дзмітрый Міхайлавіч Пуцявец
Біяграфія
Скончыў у 1974 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1974 г. — галоўны архітэктар Рэчыцы, з 1985 г. працуе ў Кіраваградзе.
Юрый Анатольевіч Зісер
Ю́рый Анатольевіч Зі́сер (,, Украіна — , Мінск) — беларускі прадпрымальнік, дырэктар і ўласнік унітарнага прадпрыемства «Надзейныя праграмы», заснавальнік, уласнік і (да 2012) генеральны дырэктар найбуйнейшага ў Беларусі парталу TUT.BY , грамадскі дзеяч, мецэнат.
Біяграфія
У 1980-х гадах пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай, беларускім культуролагам Юліяй Чарняўскай. Разам з ёй з’ехаў у Мінск. У сталіцы Беларусі жыў з 1987 года. У пачатку 1990-х гадоў «вахтавым метадам» працаваў праграмістам у Лангепасе (Цюменская вобласць, Расія). У 1992 годзе з удзелам Ю. Зісера было заснавана прадпрыемства «Надзейныя праграмы», якое займалася распрацоўкай праграмнага забеспячэння для банкаўскай сферы. Пад эгідай названага прадпрыемства быў створаны інтэрнэт-партал TUT.BY, які з цягам часу стаў найбольш папулярным інтэрнэт-рэсурсам у Байнэце.
Арвальскія браты
Арва́льскія браты́ (, «браты́ ара́тыя» ад - ралля) - рымская калегія з 12 жрацоў. У яе абавязкі уваходзілі малітвы багам аб дараванні ураджая і росквіце абшчыны грамадзян.
Больш дакладныя звесткі аб іх былі атрыманы дзякуючы пратаколам часоў Геліягабала, якія былі выданы Marini у 1795 годзе і значна дапоўнены знаходкамі, якія былі знойдзены падчас раскопак, адбываўшыхся ў Рыме ў 1866 годзе за кошт прускага ўрада. Падчас раскопак былі знойдзены акты калегіі за 58 і 59 гады.
Гомельскі абласны музей ваеннай славы
Экспазіцыя
У бліжэйшы час на адкрытай пляцоўцы музея плануецца размяшчэнне дзвюх новых адзінак баявой тэхнікі: зенітная самаходная ўстаноўка. 30 кастрычніка 2012 года ў Гомельскі абласны музей ваеннай славы паступіла новая адзінка ваеннай тэхнікі - баявая машына дэсанта "", якую можна пабачыць на адкрытай пляцоўцы музея.
Перыядычныя выданні на штучных мовах
Гісторыя
У 1979 годзе Штэфанам Маўлем быў заснаваны часопіс Monato на эсперанта. Першы нумар выйшаў 15 студзеня 1980 года, з таго часу ён выходзіць, звычайна, штомесячна.
У 1980-х гадах выходзілі выданні на штучнай мове лаглан: «Lognet» (1989—2000) і «La Logli». Яны перасталі выдавацца пасля смерці стваральніка канланга ў 2000 годзе, дзейнасць Інстытуту лаглана практычна спынена.
Аляксандр Іванавіч Слупскі
Біяграфія
Памёр 8 верасня 1907 года ў горадзе Аса Пермскай губерні, пахаваны там жа.
Светлагорская карцінная галерэя «Традыцыя» імя Германа Пранішнікава
Светлагорская карцінная галерэя «Традыцыя» імя Германа Пранішнікава — галерэя Светлагорска, створана 19 верасня 1992 года.
Вярхоўны Суд ЗША
Гісторыя
На пачатку свайго існавання Вярхоўны cуд ня карыстаўся вялікім аўтарытэтам. Але становішча змянілася, калі яго старшынёй стаў Джон Маршал. У 1803 годзе ў справе W. Marbury v. J. Madison ён пазбег канфрантацыі з дэмакратычна-рэспубліканскай адміністрацыяй прэзідэнта Т. Джэферсана, так і не выдаўшы патэнт суддзі федэралісты Мэрбери. Аднак пры гэтым Маршал дамогся для Вярхоўнага суда паўнамоцтваў канстытуцыйнага кантролю. Прызнаўшы, што Мэрбери мае права на патэнт і што існуюць падставы для выдачы яму мандамуса, суд пастанавіў, што не можа выдаць мандамус ў дачыненні да выканаўчай улады, так як гэта будзе азначаць парушэнне прынцыпу падзелу ўладаў. Гэтым суд фактычна адмяніў артыкул 13 Закона аб судаўладкаванні 1789 года. У рашэнні суда зацвярджаўся прыярытэт канстытуцыі над звычайным законам і абгрунтоўвалася інтэрпрэтуе ролю суда.
У адказ на гэта прэзідэнт Рузвельт прапанаваў пашырыць склад Вярхоўнага суда з 9 да 15 членаў, каб папоўніць яго прыхільнікамі рэформаў. Гэтага зрабіць не ўдалося, але такая пагроза заахвоціла суддзяў праяўляць больш імкнення да супрацоўніцтва з выканаўчай уладай.
Ульрыка Элеанора Дацкая
Каралева
Ульрыка Элеанора таксама хутка атрымала папулярнасць, адправіўшы амаль увесь дацкі антураж назад у Данію, заявіўшы, што ёй больш нічога не трэба ад Даніі і што муж і яго міністры забяспечаць яе. Карл XI забяспечыў ёй уласны двор і вялікую дапамогу з маёнткаў. Дацкі пасол Енс Юэль (дыпламат), які быў накіраваны для забеспячэння асабістых інтарэсаў, пратэставаў супраць яе настойлівай адмовы ад усяго, што магло б быць ёй на карысць. Яна пагадзілася, каб ёй далі ўласны суд, хаця яна адзначыла, што была б рада проста займацца хатняй гаспадаркай караля, але яна сама ўзяла на сябе ініцыятыву адмовіцца ад права кантраляваць сваю ўласную эканоміку і адмовіцца ад кіравання яе пасага, перадаўшы гэта права чыноўнікам манарха. Калі Юэль пратэставаў супраць таго, што яна занадта моцна прагнулася, паказала сябе пакорлівай і аддавала ўласнае права на незалежнасць, яна адказала: «Паколькі я не жадаю нічога, акрамя таго, што правільна, кароль і яго чыноўнікі ніколі не змогуць адмовіць у тым, што я ад іх прашу, не зганібіўшы ўласнае імя. Акрамя таго, я спадзяюся, што гэтая мая паблажлівасць палегчыць далейшыя перамовы з Даніяй» і Юэль не змог пратэставаць. Пры каралеўскім двары Ульрыка Элеанора была змешчана ў цень сваёй цешчы. У той час як недавер паміж Даніяй і Швецыяй, выкліканы сканскай вайной, працягваўся, Гедвіг Элеанора і ўрад Швецыі не прынялі ідэі сына ажаніцца на дацкай прынцэсе. Хоць яго шлюб і быў апісаны як шчаслівы, Карл XI працягваў ставіць маці перад жонкай. Цешча Ульрыкі Элеаноры ніколі не здавала нявестцы пасаду каралевы. Па прыбыцці Ульрыкі Элеаноры ў Хельсінгборг яе свякруха прапанавала ёй самае бачнае месца ў вагоне пры іх ад’ездзе з гавані, але Ульрыка Элеанора настойвала на тым, каб заняць самае сціплае месца. Пасля гэтага яе свякроў працягвала манапалізаваць галоўнае месца ў рангу ва ўсіх выпадках, напрыклад, ставіўшы сябе побач з каралём Карлам XI за сталом і на прыёмах, і ідучы побач з ім у працэсіі, пакідаючы другое лепшае месца месца да Ульрыкі Элеаноры. Сам кароль, прызвычаіўшыся заўсёды ставіцца да маці з паслухмянасцю і павагай, прыстасаваўся да гэтага. Кароль заўсёды называў Ульрыку Элеанору «маёй жонкай», а маці — «Каралевай»; у першую чаргу ён выказаў павагу маці, а ў другую жонцы. Памятаючы пра гэта, замежныя паслы заўсёды наведвалі Гедвіг Элеанору, а потым Ульрыку Элеанору, аддаючы пашану каралеўскай сям’і. Гэта выхоўвалася ў прыдворных колах, якія выступалі за саюз паміж Швецыяй і Гольштэйн-Готарпам супраць Даніі, і ўказвала на той факт, што ў Даніі маці Ульрыкі Элеаноры таксама паставіла сябе перад дачкой сваёй нявесткі і таксама тое, што Гедвіг Элеанора была не толькі каралевай, але і раней рэгентам.
Смерць
Яна памерла ў палацы Карлберга 26 ліпеня 1693 года, правёўшы зіму 1692-93 у ложку. На смяротным ложку яна папрасіла дзяцей не ганарыцца, а разглядаць іх высокае становішча як спосаб дапамагчы іншым; каб пазбегнуць ліслівасці і гонару; ніколі не слухаць плётак, і калі яны іх пачуюць, заклікаць паклёпнікаў, слухаць іх тлумачэнні і лічыць гэта праўдай. Яна папрасіла мужа праявіць міласэрнасць да ахвяраў рэдукцыі: пасля смерці яна пераказала імёны многіх асобных ахвяр рэдукцыі і папрасіла яго праявіць міласэрнасць, кожны раз заканчваючы сказ словамі: «Вы паабяцаеце мне так?» Яна таксама папрасіла простае пахаванне, а сродкі выдзеленыя на гэта аддаць бедным. На яе смяротным ложы Карл XI паведамляў: «Тут я пакідаю палову сэрца».
Берта Хансан
Біяграфія і творчасць
Берта Хансан нарадзілася і вырасла ў Хамерсдале. Яе бацькамі былі Даніэль Хансан, царкоўны стараста, і яго жонка Брыта. Яна памерла ад сухоты, калі Берце было 16 гадоў. Берта Хансан наведвала народную школу ў Сігтуне, дзе вывучала мастацтва і літаратуру. Затым, па патрабаванні бацькі, які лічыў, што прафесія школьнай настаўніцы дапаможа дачцэ забяспечыць сябе, яна паступіла на настаўніцкія курсы, якія скончыла ў 1934 годзе. У 1935 годзе яна пачала працаваць настаўніцай у вясковай школе ў Вестэрботэне і заставалася на гэтай пасадзе на працягу дзесяці гадоў.
Берта Хансан пачала пісаць і маляваць незадоўга да пачатку сваёй настаўніцкай кар’еры. У 1940 годзе яна некаторы час вучылася ў мастацкай школе Отэ Шэльда ў Стакгольме. Затым яна вярнулася ў вёску, але праз некалькі гадоў яе працы заўважыла мастачка і пісьменніца Эльза Б’ёркман-Гольдшміт, і ў 1943 годзе ў Стакгольме адбылася персанальная выстава Берты Хансан. На ёй былі ў асноўным прадстаўлены карціны з выявамі дзяцей, — гэта быў улюбёны сюжэт мастачкі. Меркаванні крытыкаў падзяліліся; адны знаходзілі дзіцячыя партрэты Хансан выродлівымі да карыкатурнасці; іншыя адзначалі яе арыгінальнасць і мастацкі нюх.
Тучына
Ту́чына (, Тучино) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавета.
Дэмакратычна-рэспубліканская партыя ЗША
Утварэнне партыі
Джэймс Мэдысан паклаў пачатак партыі як Рэспубліканскай сярод кангрэсменаў у Філадэльфіі, якая была сталіцай ЗША ў той час. Пасля гэтага ён з Томасам Джэферсанам і іншымі актывістамі змаглі прыцягнуць у партыю лідараў штатаў і мясцовых лідараў, асабліва ў штаце Нью-Ёрк і ў паўднёвых штатах. Утвораная партыя праз свае газеты пачала актыўна крытыкаваць палітыкі Гамільтана, апелюючы да фермераў, выступаючы за строгае выкананне Канстытуцыі, нейтралітэт у адносінах да еўрапейскіх дзяржаў і больш паўнамоцныя ўрады штатаў, чым прапанавалі федэралісты.
Вялікі Бор (Маладзечанскі раён)
Гісторыя
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Граніцкага сельсавета.
Свянцянскі павет (Расійская імперыя)
Завіле́йскі павет (1795—1842), Свянця́нскі павет (1842—1920) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Віленскай, Літоўскай і Літоўска-Віленскай губерняў, якая існавала ў 1795—1920 гг. Цэнтр — горад Свянцяны.
Хрысціна Гіленштэрна
Біяграфія
Шведскі народ пазбавіўся свайго выбітнага правадыра, і ніхто не мог замяніць яго. Праз некаторы час асобныя прадстаўнікі шведскай царквы і арыстакратыі пачалі шукаць спосабы прымірыцца з датчанамі. Дзяржаўная Рада пагадзілася прызнаць Крысціяна II кіраўніком Швецыі. Неўзабаве было заключана перамір’е, дацкае камандаванне выказала перакананне, што Крысціян II будзе міласэрны да сваіх новых васалаў і аддасць перавагу канстытуцыйнаму вобрау кіравання. Аднак супраціў шведаў яшчэ не быў канчаткова зламаны.
Пасля смерці свайго мужа, 26-гадовая Хрысціна ў Стакгольме працягвала супраціўляцца сілам караля Крысціяна II з лютага па сакавік 1520 года.
Аляксандр Уладзіміравіч Ермаковіч
Кар’ера трэнера
У 2008 годзе завяршыў кар’еру футбаліста пасля адказнага матча Лігі чэмпіёнаў супраць «Ювентуса» і перайшоў на трэнерскую працу ў барысаўскі БАТЭ. Быў памочнікам галоўнага трэнера Віктара Ганчарэнкі. Спачатку быў трэнерам, а з 2012 года стаў старшым трэнерам барысаўскай каманды. У кастрычніку 2013 года, пасля пераходу Ганчарэнкі ў краснадарскую «Кубань», быў прызначаны галоўным трэнерам БАТЭ.
На чале БАТЭ пяць разоў стаў чэмпіёнам Беларусі, у 2014 і 2015 гадах вывеў каманду ў групавы этап Лігі чэмпіёнаў, па выніках 2015 года быў прызнаны найлепшым футбольным трэнерам Беларусі. Выйграўшы ў 2017 годзе чэмпіянат краіны, стаў самы тытулаваным беларускім трэнерам, перагнаўшы Віктара Ганчарэнку.
Анатоль Мікалаевіч Радзівоненка
Анатоль Мікалаевіч Радзівоненка (нар., пасёлак Урэчча, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Узнагароды
Узнагароджаны бронзавым медалём ВДНГ СССР (1976).
Баранавіцкі краязнаўчы музей
Кіраўніцтва
Музей у розны час узначальвалі: Л. Турскі, Г. М. Мацвеева, П. М. Волкаў, Л. А. Сокал-Кутылоўскі, І. В. Біруля, Н. П. Паўлоўская, Т. П. Гірдзюк, Л. З. Лобач, М. А. Мартыновіч, В. К. Палікарпаў, Ю. А. Любамірскі, М. В. Гарбуноў, С. А. Шчарбакоў.
Бітва пры Арэ
Перамога ў бітве спыніла вайну за Брэтонскую спадчыну, якая завяршылася дагаворам 1365 года.
Брэсцкі абласны краязнаўчы музей
Фонды
Экспанаты 1-й залы характарызуюць фізіка-геаграфічныя асаблівасці Берасцейшчыны, карысныя выкапні і геалагічную гісторыю краю. Тут дэманструюцца акамянеласці мелавога перыяду мезазойскай эры — марскія вожыкі, губкі, ракавіны марскіх малюскаў, а таксама рэканструкцыя левай пярэдняй канечнасці маманта вышынёй 3,5 м. Прыродныя ландшафты Брэсцкай вобласці і асноўныя прадстаўнікі флоры і фаўны паказаны ў 4 дыярамах. Асаблівае месца ў экспазіцыі займае калекцыя насякомых (налічвае каля 500 прадстаўнікоў розных атрадаў). Другая зала прысвечана самаму вялікаму і старажытнаму лесу Еўропы — Белавежскай пушчы. Экалагічныя праблемы, пытанні аховы навакольнага асяроддзя раскрываюць экспанаты наступных залаў.
Гранічы
Месціцца за 26 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Маладзечна, за 50 км ад Мінска, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Уша.
Іаган Эдуард Эрдман
Іаган Эдуард Эрдман (Johann Eduard Erdmann; 13 чэрвеня 1805, Вольмар — 12 чэрвеня 1892, Гале) — нямецкі філосаф.
Кліманты
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Граніцкага сельсавета.
Будынак Белпобыттэхпраекта
Будынак інстытута Белпобыттэхпраекта — дваццаціпавярховы будынак у Мінску, размешчаны па адрасе вул. Мельнікайтэ № 2. Вышынная дамінанта Юбілейнай плошчы.
Анатоль Іванавіч Расейкін
Творчасць
Асноўныя працы: жылыя і грамадскія будынкі ў Віцебску і вобласці (1961—1967), у т.л. жылы дом з рэстаранам па вуліцы Леніна, 53 у Віцебску (1973).
Яўген Міхайлавіч Гаўрыленка
Кар’ера
На Алімпіядзе ў Мюнхене ў 1972 Яўген удзельнічаў у бегу на 400 метраў з бар’ерамі і ў фінале заняў 6-е месца. У 1973 годзе скончыў Гомельскі ўніверсітэт.
На наступнай Алімпіядзе Гаўрыленка заваяваў бронзавы медаль, саступіўшы амерыканцам і Эдвіну Мозесу. Таксама Яўген удзельнічаў у паўфінальным забегу ў эстафеце 4×400 метраў, заняўшы там з партнёрамі 6-е месца.
Вацлаў Костак-Бярнацкі
Дзейнасць у мірны час
У лютым 1937 года палескі ваявода накіраваў сакрэтны ліст міністру ўнутраных спраў, дзе выказаў свае прапановы адносна кадравай палітыкі, школьнай адукацыі, каланізацыі Палесся і паланізацыі праваслаўнай царквы. Характэрным з’яўляецца тое, што ваявода ў чарговы раз звярнуў увагу на неабходнасць каланізацыі палескіх гарадоў і мястэчак. Палітыка вайсковага і цывільнага асадніцтва прызнавалася немэтазгоднай да моманту меліярацыі Палесся. Рабіліся спробы вылучэння сярод мясцовага насельніцтва груп, больш лёгкіх да паланізацыі, напрыклад, нашчадкаў «даўняй засцянковай шляхты», чые прадстаўнікі вызнавалі ў асноўным праваслаўе і не атаясамлялі сябе з польскасцю. Польскія ўлады лічылі магчымым, што пры адпаведнай дзяржаўнай палітыцы «засцянковую шляхту» можна зрабіць саюзніцай у справе ўмацавання польскасці на Палессі. У яе ўладаннях мусілі дзейнічаць школы, каб «уваскрэсіць даўнейшыя традыцыі і абудзіць пачуццё прыналежнасці да польскага народа». З мэтай працы з мясцовай шляхтай утвараліся спецыяльныя асветніцкія арганізацыі.
Лунінецкі раённы краязнаўчы музей
Лунінецкі раённы краязнаўчы музей — музей, створаны ў г. Лунінец паводле пастановы Бюро ЦК КПБ ад 11 верасня 1978 г. Для наведвальнікаў адкрыты 17 лютага 1986 г.
Мемарыяльны музей Івана Сікоры
На тэрыторыі музея размешчаны пладаносны сад агульнай плошчай 3 гектары, колькасцю 245 дрэў, і малады сад (356 дрэў). Супрацоўнікі музея абсталявалі гадавальнік для саджанцаў пладовых дрэў.
Іванец
Іване́ц — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 40 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, за 4 км на паўднёвы захад ад вёскі Рабчонкі, у басейне ракі Нача.
Дом мод-2
Вітраж «Свята зямлі беларускай»
У салоне заказаў — вітраж (плошча 250 м²) з каляровага шкла на тэму «Свята зямлі беларускай» (1980—1981, мастак Валерый Даўгала). Вітраж уяўляў сабой галерэю партрэтаў знакамітых асветнікаў, кожная з фігур у ёй мела штосьці накшталт німба з цытат, напісаных перапрацаваным «скарынаўскім» шрыфтам (шрыфтавік Сяргей Стальмашонак). У вітражы былі выкарыстаны 4 віды шкла — каляровае, літое (масіў), матавае і фактурнае, упрыгожаныя роспісам па шкле. Шкло мацавалася ў алюмініевыя рамы са свінцовай пайкай.
Ігар Мікалаевіч Рудэнка
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі.
Бярозаўскі гісторыка-краязнаўчы музей
Экспанаты
Асноўная тэма экспазіцыі залы «З глыбіні стагоддзяў» — помнікі археалогіі Бярозаўшчыны. Тут прадстаўлены матэрыялы раскопак са стаянак каля вёсак Зарэчча, Спорава, Стрыгінь, аб самых старажытных населеных пунктах — вёсках Здзітава (1005), Сялец (1397), Малеч (1427), г. Бяроза (1477), помніку архітэктуры правінцыяльнага класіцызму, неаготыкі і садова-паркавага мастацтва пейзажнага стылю 19 ст. — сядзібе графаў Пуслоўскіх, манастыры ордэна картэзіянцаў (г. Бяроза), пабудаваным у 1648-89 гг. У зале «Гісторыя і людзі» 1920-30-х гг. зберагаюцца фота і дакументальныя матэрыялы, звязаныя з жыццём і дзейнасцю знакамітых людзей Бярозаўшчыны: гісторыкаў В. Д. Друшчыца, акадэміка Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі П. В. Горына, аднаго з кіраўнікоў рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, публіцыста А. А. Альшэўскага, генерал-лейтэнанта С. І. Любарскага, Героя Савецкага Саюза І. І. Валасевіча. Асобны раздзел расказвае пра Бярозу-Картузскую — канцэнтрацыйны лагер, рэжым і знаходжанне ў ім вязняў. У экспазіцыі залы «Народныя рамёствы і промыслы» адлюстраваны старадаўнія промыслы беларусаў: ткацтва і саломапляценне, ганчарныя вырабы, кераміка, лозапляценне і бондарства, калекцыя музычных інструментаў майстра Я. І. Шаўчука, унікальныя фотаздымкі Палесся 1934-37 гг. Ю.Шыманчыка. У зале «Вялікая Айчынная вайна на Бярозаўшчыне» матэрыялы аб масавым расстрэле ў 1942 г. нямецка-фашысцкімі акупантамі больш за 60 тыс. мірных жыхароў з Еўропы на чыгуначнай станцыі Бронная Гара, пра партызанскую барацьбу, Блудзенскае антыфашысцкае падполле, лясныя партызанскія школы, Здзітаўскую абарону, вызваленне ад акупантаў Бярозаўшчыны ў 1944 г. Афармляецца зала «Бяроза і сучаснасць».
Галерэя мастацтваў горада Бяроза
Плошча экспазіцыйных залаў галерэі 307 м². Мае калекцыі: размалёўка па шкле, выцінанка, ручнікі, нацыянальныя строі, нумізматыка, іканапіс, карціны мастакоў Бярозаўшчыны, унікальныя вырабы і сувеніры з саломкі, дрэва і керамікі, мастацкае пляценне з лазы, эксклюзіўныя пано. Пастаянна дзеючыя экспазіцыі: «Картэзіянскі манастыр у жывапісе», «Бярозаўскі кірмаш», «Птушка шчасця Сяргея Юркевіча», «Абаронцы неба Бярозаўшчыны», «Воінам-інтэрнацыяналістам прысвячаецца». У галерэі адбываюцца выстаўкі майстроў і мастакоў Бярозаўшчыны, з фондаў гісторыка-краязнаўчага музея, міжнародныя выстаўкі, дадзеныя ў часовае карыстанне замежнымі пасольствамі ў Беларусі.
Новая (Маладзечанскі раён)
Гісторыя
30 ліпеня 1964 года вёска Пяцюлі была перайменавана ў вёску Новая.
Музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці»
Фонды і экспазіцыя
Асноўны фонд музея (2008) налічвае 3852 адзінкі захоўвання, навукова-дапаможны — 247 адзінак. Экспазіцыя размешчана ў 10 залах агульнай плошчай 259 м². Першая зала прысвечана дзейнасці беларускай дзяржавы, мытнай і пагранічнай службаў па папярэджанні незаконнага вывазу культурных каштоўнасцей за мяжу. Экспануюцца фотаздымкі, зробленыя пры выяўленні кантрабанды, прадметы, выкарыстаныя ў якасці сховаў для яе, абраз «Уласій Севасційскі з жыціем», распілаваны на 6 частак, каб схаваць яго ад мытнікаў. У наступных 2 залах захоўваецца частка самай вялікай і каштоўнай у зборах музея калекцыі рускіх абразоў 16 — пачатку 20 ст. Менавіта яны на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў складалі пераважную большасць сярод прадметаў кантрабанды мастацкіх каштоўнасцей. У 1-м раздзеле экспазіцыі іканапісу размешчаны старажытнарускія абразы 16 — 17 ст., сярод якіх «Спас нерукатворны», «Маці Божая Уладзімірская», «Тройца Старазапаветная» і «Тройца Новазапаветная» («Айчына»). Наступны раздзел прысвечаны рускаму іканапісу новага часу. Абразы 18 ст. вызначаюцца барочным характарам, пышнасцю і дэкаратыўнасцю. У 19 ст. асабліва цаніліся абразы, выкананыя ў мініяцюрным стылі, якімі славіліся расійскія іканапісцы з г.п. Палех Іванаўскай вобласці і пас. Мсцёра Уладзімірскай вобласці. Прадстаўлены ў экспазіцыі абраз «Шасцідзён» выйшаў з майстэрні палехскага іканапісца В. Хахлова ў 1810-я г. Трохчасткавы абраз («Нараджэнне Хрыстова», «Нараджэнне Маці Боскай», «Выбраныя святыя») належыць мсцёрскай школе. Асаблівую цікавасць уяўляе абраз «Святая Ефрасіння Полацкая» канца 19 — пачатку 20 ст. з выявай святой ахоўніцы Беларусі. У асобнай зале зберагаюцца абразы ў сярэбраных акладах 18 — пачатку 20 ст., створаныя ў ювелірных цэнтрах Расіі: Маскве, Санкт-Пецярбургу, Яраслаўлі, Казані, Калузе і інш. Яны дазваляюць прасачыць эвалюцыю і змену стыляў, нарастанне свецкіх тэндэнцый у рускім праваслаўным мастацтве новага часу. Экспануецца таксама «Евангелле напрастольнае» ў сярэбраным акладзе, выкананым у 1761 г. у Санкт-Пецярбургу майстрам Я.Шлосвігам. Дапаўняюць экспазіцыю культавага мастацгва творы дробнай пластыкі, у тым ліку меднае мастацкае ліццё 19 — пачатку 20 ст. (прадстаўлены ўсе асноўныя тыпы, формы і сюжэты таго часу), і растоўская фініфць, выдзеленыя ў асобны раздзел. Ювелірнае мастацтва свецкага прызначэння прадстаўлена вырабамі сусветна вядомай фірмы Фабержэ, сярэбранымі каўказскімі паясамі і кінжаламі ў сярэбраных аправах. У зале мастацтва Усходу дэманструюцца традыцыйны японскі жывапіс на шоўку, кітайскія вазы, дэкарыраваныя перагародачнай эмаллю, японскі фаянс з майстэрняў Сацума, будыйская скульптура канца 19 — пачатку 20 ст. Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва Еўропы прадстаўлена мэбляй, бронзавымі кандэлябрамі і камінным гадзіннікам 19 ст., якія ўтвараюць экспазіцыйныя ансамблі ў інтэр’еры. Невялікую цікавую калекцыю складаюць вырабы вядомых фарфоравых заводаў Еўропы: Венскага, Капо ды Монтэ, Патшапэль у Саксоніі, імператарскага фарфоравага ў Санкт-Пецярбургу, завода Таварыства М. С. Кузняцова ў Вярбілках.
Міхал Піус Ромер
Адукацыя
Вучыўся ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве (1901-02), Парыжскай школе палітычных навук (1902-05).
Анатоль Іванавіч Белавус
Анатоль Іванавіч Белавус (нар., в. Драбушова, Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне мікраэлектронікі. Член-карэспандэнт НАН Беларусі (2014), доктар тэхнічных навук (1999), прафесар (2001). Заслужаны вынаходнік Рэспублікі Беларусь (2001).
Мяжа Чандрасекара
Строга кажучы, мяжа Чандрасекара — гэта верхняя мяжа масы халоднага белага карліка, вызначаная ўмовай роўнасці сіл ціску выраджанага электроннага газу і гравітацыі. Значэнне мяжы звычайна пазначаецца сімвалам.
Эфекты выраджэння ў белых карліках
.
Якасны разгляд
г. зн., хоць перапад ціску і гравітацыйныя сілы аднолькава залежаць ад радыуса, але па рознаму залежаць ад масы — як ~M^{4/3} і ~M^2 адпаведна. Следствам такіх суадносін залежнасцей з'яўляецца існаванне некаторага значэння масы зоркі, пры якой яны ўраўнаважваюцца, і, паколькі гравітацыйныя сілы залежаць ад масы мацней, чым перапад ціску, пры павелічэнні масы белага карліка яго радыус памяншаецца (гл. мал. 2). Іншым вынікам з'яўляецца тое, што калі маса перавышае нейкую мяжу, то зорка зкалапсуе, пакуль з прычыны нейтранізацыі яе рэчыва і росту шчыльнасці наступіць выраджэнне нейтроннага газу, які ўтварыўся, і не наступіць новая раўнавага з утварэннем нейтроннай зоркі.
Колькасны разгляд
дзе 0,3639 — каэфіцыент, вызначаны умовай гідрастатычнай раўнавагі. Пры падстаноўцы значэнні K з (2) у (3), лімітавая маса белага карліка ў сонечных масах :
Жабніца
Жабніца — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 9 км на паўднёвы захад ад горада Гарадок, за 1,7 км на поўдзень ад вёскі Сілкі, у басейне ракі Гаражанская.
Міхаіл Рыгоравіч Шыкаў
Біяграфія
З 22 ліпеня па 23 жніўня 2014 у тым жа музеі экспанаваўся жывапісны праект Шыкава «Сады».
Алег Паўлавіч Белавусаў
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1966). Працаваў літаратурным супрацоўнікам газеты «Літаратура і мастацтва» (1968—1973), выступаў у друку з артыкуламі і рэцэнзіямі па пытанням беларускага выяўленчага мастацтва.
Радзеўцы
Ра́дзеўцы (, Радевцы) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Радашковіцкага сельсавета.
Вайсковая часць
Вайсковая часць  — умоўнае (адкрытае) найменне фармавання, якое выкарыстоўваецца з лічбавым індэксам (нумар, №) воінскай часці, карабля, камандавання злучэння (корпус, дывізія, брыгада), камандавання аб'яднання і ўстановы Узброеных Сіл СССР, Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь, унутраных войскаў Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, пагранічных войскаў, КДБ Беларусі і іншых «сілавых» ведамстваў, дзе праходзяць вайсковую службу.
Вялічкаўскае возера
Вялі́чкаўскае  — возера ў Беларусі, у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, у басейне ракі Лідзея, за 12 км на паўднёвы ўсход ад горада Ліда, каля вёскі Вялічкі.
Азартная гульня
У рэлігіях
Хрысціянская царква ставіцца адмоўна да азартных гульняў, матывуючы тым, што такія гульні правакуюць запал да хуткай беспадстаўнай нажывы, які асуджаецца царквой, і могуць мець неспрыяльныя сацыяльныя наступствы. У мінулым захапленне азартнымі гульнямі магло стаць падставай для адлучэння ад царквы. Доўгі час хрысціянская царква прылічае да азартных тыя гульні, якія ў сучасным уяўленні да такіх не адносяцца, напрыклад, шахматы.
У літаратуры
Азартным гульням і іх уплыву на лёс захопленага імі чалавека было прысвечана некалькі твораў рускіх класікаў. У Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна на азартнай гульні завязаны сюжэт яго аповесці «Пікавая дама». Камедыйная п’еса Мікалая Васільевіча Гогаля «Ігракі» апісвае вобраз махляроў. Таксама тэму азартнай гульні ў якасці завязкі сюжэта выкарыстаў Міхаіл Юр’евіч Лермантаў у творах «», «Штос» і «Тамбоўская казначэіха». Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі прысвяціў раман «Ігрок», які расказвае аб духоўным асляпленні чалавека, чыім сэнсам жыцця стаў азарт. Восіп Эмілевіч Мандэльштам у вершы «Казіно» вобразна апісвае свой стан, калі аказваецца ў асяроддзі ігральных апаратаў. У апавяданні «Геніяльны ігрок» Аляксандр Сцяпанавіч Грын уводзіць у сюжэт ідэю бяспройгрышных карт, якая забівае ідэю самой гульні. У апавяданні «Сістэма» Аляксандра Іванавіча Купрына расказваецца пра непераможнага гульца з Монтэ-Карла, якому, з-за яго здольнасцей, уладальнікі казіно закрылі доступ у свае ўстановы. Таксама Марк Твэн у сваім апавяданні «Апавяданне прафесара» (цыкл апавяданняў «Жыццё на Місісіпі») апісвае рэаліі ў покеры ў XIX стагоддзі, дзе з даступных для гульні былі толькі «рачныя казіно».
Эрвін Ромель
Э́рвін О́йген Іаха́нес Ро́мель (Erwin Eugen Johannes Rommel,  — ) — нямецкі военачальнік часоў Трэцяга рэйха, генерал-фельдмаршал (1942) Вермахта. Кавалер Pour le Mérite (1918) і Рыцарскага крыжа Жалезнага крыжа з Дубовым лісцем, Мячамі і Дыяментамі (1943). Адзін з самых праслаўленых генерал-фельдмаршалаў нацысцкай Германіі, атрымаў вялікую павагу як сярод нямецкіх і італьянскіх салдат, так і сярод салдат праціўніка.
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар кармелітаў (Ліда)
Гісторыя
20 мая 1672 года кармеліты атрымалі ад лідскага войскага Адама Нарбута і яго жонкі Кацярыны пляц для касцёла. Касцёл і кляштар фундаваў Мікалай Рыла, шмат хто з шляхты і гараджан надавалі кармелітам землі, пляцы ў горадзе і грошы. У 1684 г. фундушы былі зацверджаны каралём Янам III Сабескім.
У 1908 г. касцёл быў разабраны, хоць муры ўсё яшчэ стаялі да узроўню даху. Цэгла выкарыстоўвалася для будаўніцтва кашараў Паўночнага вайсковага гарадка, кляштар занялі вайскоўцы. Пад час нямецкай акупацыі 1915-18 гг. у будынку былога кляштара месціўся салдацкі клуб.
Архітэктура
У касцёле стаялі чатыры канфесіяналы. У званіцы былі чатыры званы, самы вялікі важыў 30 пудоў, другі — 15, трэці — трохі болей за 1 фунт. У сігнатурцы меўся звон, які важыў 4 фунты. У самім касцёле 4 мшальныя званочкі. Званіца стаяла на невялікіх могілках, якія межавалі з кляштарным дзядзінцам. У 1829 г. была пабудавана новая званіца, якая стаяла на чатырох дубовых слупах і мела тры званы.
Баяры (Красненскі сельсавет)
Гісторыя
З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Краснае. З 1939 года ў БССР.
Аляксандр Аляксандравіч Касцючэнка
Біяграфія
Пастаянны ўдзельнік і прызёр усесаюзных і рэспубліканскіх выстаў, член Беларускага саюза мастакоў (2000).
Герцагства Брэтань
Вайна за Брэтонскую спадчыну
У 1341 годзе пачалася вайна за Брэтонскую спадчыну, выкліканая прэтэнзіямі французскага караля на герцагства Брэтань. Яна пачалася пасля смерці герцага Жана III, які не пакінуў спадчыннікаў. Жанна дэ Пенцьеўр, дачка Гі дэ Пенцьеўра, брата Жана III, і Жанна Фландрская, жонка герцага Жана IV, аспрэчвалі адна ў адной права пераходу прастола ў спадчыну і, урэшце, падштурхнулі сваіх мужоў, Жана II дэ Манфора і Карла дэ Блуа заявіць свае правы на герцагства. У той час Англія і Францыя ўжо некалькі гадоў знаходзіліся ў стане канфлікту (Стагадовая вайна пачалася ў 1337 годзе). Эдуард III абвясціў сябе каралём Францыі, і Жан дэ Манфор прынёс амаж яму. А Карл дэ Блуа пакляўся ў вернасці свайму дзядзьку, Філіпу VI.
Status quo выконваўся аж да паражэння французаў у бітве пры Арэ ў 1364 годзе. Перамога праанглійскай партыі дазволіла ў 1365 годзе заключыць першы Герандскі дагавор, які зрабіў законным спадчыннікам Жана IV Храбрага, сына Жана II дэ Манфора. Жан у сваю чаргу падпісаў саюзны дагавор з Англіяй.
Далучэнне да Францыі
Гэты шлюб выклікаў асуджэнне ва ўсёй Еўропе. У тым ліку быў незадаволены і Папа Рымскі Інакенцій VIII, паколькі Карл не дачакаўся дазволу на разрыў папярэдніх заручын з Маргарытай. Уражаны ж Максіміліян абвінаваціў Карла ў ганьбе і паспрабаваў, каб благая слава пра французскага караля распаўсюдзілася паўсюль. Пры гэтым яму прыйшлося адмовіцца ад вайны супраць Францыі, паколькі імперскія князі адмовіліся фінансаваць яго асабістую помсту. Аднак Максіміліяну ўдалося вярнуць Франш-Кантэ, разграміўшы французаў ля Санліса ў 1493 годзе, але развіць свой поспех не змог. Паводле Санліскага міру Карл быў вымушаны прызнаць гэта заваяванне, акрамя таго Францыя афіцыйна прызнала права Габсбургаў на кіраванне ў Нідэрландах.
HTTPS
HTTPS не з’яўляецца асобным пратаколам. Гэта звычайны HTTP, які працуе праз шыфраваныя транспартныя механізмы SSL і TLS. Ён забяспечвае абарону ад нападаў, заснаваных на праслухоўванні сеткавага злучэння.
У Піліпаўку
«У Піліпаўку» — паэма Янкі Купалы, напісаная ў 1908 годзе ў Вільні і ўпершыню апублікаваная ў газеце «Наша Ніва» 18 снежня 1908 года.
Народная газета
Сучаснасць
Асвятляе пытанні грамадска-палітычнага, міжнароднага жыцця, праблемы эканомікі, культуры, навукі, дзейнасць органаў заканадаўчай і выканаўчай улады Рэспублікі Беларусь.
Відзеўшчына
Геаграфія
Знаходзіцца за 22 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Маладзечна, за 70 км ад Мінска, за 5 км ад чыгуначнай станцыі Уша.
Павел (Галькоўскі)
Павел (Павел Міхайлавіч Галькоўскі) (, мястэчка Усвят, Веліжскі павет, Віцебская губерня — ) — свяшчэннапакутнік, мітрапаліт Іванава-Вазнясенскі, актыўны ўдзельнік манархічнага руху, старшыня Віцебскага аддзелу Саюза рускага народа.
Скончыў Духоўную семінарыю. у 1888 годзе пастрыжаны ў манахі і стаў іераманахам. Да 1918 — настаяцель Свята-Пакроўскага храма г. Віцебска. У 1918 арыштаваны, пераведзены ў Бутырскую турму, вызвалены ў 1919.
Андрэй Данілавіч Юрашкевіч
Андрэй Данілавіч Юрашкевіч ( — пасля 1909), дэпутат III Дзяржаўнай Думы ад Мінскай губерніі (фракцыя правых).
Выкраданне расійскіх дыпламатаў у Іраку
Рэакцыя
28 чэрвеня прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін загадаў спецслужбам знайсці і знішчыць тэрарыстаў, адказных за выкраданне і пакаранне смерцю дыпламатаў. Мікалай Патрушаў, кіраўнік Федэральнай службы бяспекі, адзначыў, што загад будзе выкананы «незалежна ад патрабаванага часу і намаганняў». Лічыцца, што аналагічны загад быў аддадзены для ліквідацыі Зелімхана Яндарбіева, выконваючага абавязкі прэзідэнта самаабвешчанай Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя. Яндарбіеў быў забіты ў выніку выбуху бомбы ў Дохе, Катар, у лютым 2004 года. Аднак загадчык аддзела палітыкі і намеснік галоўнага рэдактара выдання «Ежедневный журнал» Аляксандр Гольц у каментары для «Радыё Свабода» паставіў пад сумнеў здольнасць расійскіх спецслужбаў ліквідаваць тэрарыстаў у краіне, у якой ідзе вайна.
Георгій Мікалаевіч Данелія
Біяграфія
З 1959 года — рэжысёр-пастаноўшчык «Масфільма». У 1965—1969 гадах — мастацкі кіраўнік «Эксперыментальнага творчага аб’яднання» пры «Масфільме», у 1975—1987 — мастацкі кіраўнік «Эксперыментальнага аб’яднання камедыйных і музычных фільмаў». З 1987 года — прэзідэнт і мастацкі кіраўнік кінастудыі «Рытм» кінаканцэрна «Масфільм».
Паўднёвая Георгія
Гісторыя
У 1980 г. аргенцінскі прадпрымальнік дамовіўся аб вывазе з вострава металалому, які застаўся пасля кітабояў. Аргенцінская база была адкрыта ў сакавіку 1982 г. на месцы былой кітабойнай станцыі Лейф-Харбар. Разам з рабочымі з Аргенціны прыбылі і ваенныя. З пачаткам Фалклендскай вайны 3 красавіка яны захапілі Грутвікен і абвясцілі Паўднёвую Георгію аргенцінскім уладаннем Ісла Сан-Педра. 21 красавіка брытанскія ваенна-марскія сілы пачалі ваенную аперацыю па вызваленню вострава. Яна скончылася 26 красавіка здачай аргенцінскіх салдат у палон.
Віфсаіда
Віфсаіда Юлія
Былі прапанаваныя два іншых аб'екты магчымага знаходжання Віфсаіды: Эль-Арадж і Эль-Месідыях. Абодва гэтыя месцы хоць і знаходзяцца на берагавой лініі, аднак дадзеныя раскопак, у тым ліку з выкарыстаннем геарадара, выявілі толькі невялікую колькасць руінаў датаваных не перыядам Візантыі.
Ліберыя
Геаграфічнае становішча
Краіна знаходзіцца ў Заходняй Афрыцы ў некалькіх сотнях кіламетраў ад экватара. Ліберыя мяжуе з Гвінеяй (563 км) на поўначы, С'ера Леонэ (306 км) і Кот-д'Івуарам (716 км) — на ўсходзе. Берагавая лінія складае 579 км.
Прырода
Клімат экватарыяльны, спякотны. Сярэднегадавая тэмпература +25 °C. Колькасць ападкаў складае 5 000 мм на ўзбярэжжы і 1 500 мм у глыбіні краіны. З мая да кастрычніка, з невялікім антрактам у канцы ліпеня, цягнуцца трапічныя дажджы. У зімовыя месяцы з лістапада па сакавік з Сахары дзьме сухі, насычаны пылам вецер харматан.
Адносіны з Беларуссю
27 красавіка 2016 г. у пастаянным прадстаўніцтве Беларусі пры ААН у Нью-Ёрку было падпісана сумеснае камюніке аб устанаўленні дыпламатычных адносін паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Ліберыя. Были абмеркаваны перспектыўныя накірункі гандлёва-эканамічнага супрацоўніцтва дзвюх краін, а таксама крокі па ўмацаванні супрацоўніцтва ў ААН і ў Руху недалучэння.
Міхал Казімір Пац
Біяграфія
На ўрадзе вялікага гетмана займаўся развіццём вялікалітоўскай артылерыі, а таксама выданнем дакументаў, якія рэгулявалі ўнутранае жыццё войска, дысцыпліну і вайсковы суд.
Год 1790
Сюжэт
Юхан Густаў Дод вяртаецца дадому з руска-шведскай вайны 1788—1790 гадоў, падчас якой ён служыў у арміі фельчарам. Праз выратаванага ім Сімона Фройнда, які да вайны быў выхавальнікам дзяцей у сям’і Вальстэтаў, ён знаёміцца з кіраўніком сям’і Карлам Фрэдрыкам Вальстэтам, які займае пасаду стакгольмскага паліцмайстара. У гэты час вызваляецца пасада квартальнага на адной з акруг Стакгольма, і ён прызначае Дода на гэтую пасаду. Начальнік турмы Нурдзін спадзяваўся сам атрымаць гэтую пасаду, таму ў яго асобе Дод атрымаў сабе ворага.
Святлана Піліпаўна Данілюк
Біяграфія
Нарадзілася 25 верасня 1939 года ў Кіеве. Пасля заканчэння сямігодкі вучылася ў Кіеўскім кінатэхнікуме на аддзяленні абсталявання і эксплуатацыі кінаўстановак, дзе была самай актыўнай удзельніцай самадзейнай студыі.
Эва Дальбек
Біяграфія
У 1944 годзе скончыла прэстыжную акцёрскую школу пры Каралеўскім драматычным тэатры Стакгольма (Драматэн). Выступала на сцэне Драматэн з 1944 па 1964. Грала ў п’есах Стрындберга, Стыга Дагермана і інш. У кіно дэбютавала ў 1941, у цэлым ўдзельнічала больш чым у 50 стужках, грала ў шасці фільмах Бергмана.
У 1964 годзе пайшла са сцэны, у апошні раз знялася ў кіно ў 1970. Занялася літаратурай, напісала 10 раманаў, некалькі кніг вершаў, сцэнарый для фільма Арнэ Матсана Забойствы ў Юнгшо (1966).
Вячаслаў Андрэевіч Якубовіч
Біяграфія
Скончыў Мінскую духоўную семінарыю (1890). З 1891 па 1897 служыў у Петрапаўлаўскай царкве с. Старчыцы, Слуцкага павета, Мінскай губерніі. З 1897 настаяцель Мікалаеўскай царквы ў мястэчку Петрыкаве, Мазырскага павета, Мінскай губерні. Благачынны 2-й акругі таго ж павета.
Ула Якабсан
Ула Якабсан (Ulla Jacobsson,  — ) — шведская кінаактрыса.
Аляксей Мікалаевіч Гайняк
Біяграфія
Скончыў гарадскую школу № 4 горада Сальск, а затым у 2006 годзе — Разанскае вышэйшае паветрана-дэсантнае каманднае вучылішча імя генерала арміі Маргелава В.Ф.
Прымаў удзел у ваеннай аперацыі ў Сірыі супраць міжнароднай тэрарыстычная арганізацыі «Ісламская дзяржава», дзе ў ходзе баявой аперацыі атрымаў цяжкія раненні.
Андрэй Аляксандравіч Дзячэнка
Андрэй Аляксандравіч Дзячэнка (Андрей Александрович Дьяченко; нар. 14 чэрвеня 1982) — расійскі ваенны лётчык 1-га класа, маёр, Герой Расійскай Федэрацыі.
Азначэнне планеты
Некаторыя былі досыць вялікія, каб быць зоркамі, а некаторыя былі меншымі, чым Месяц. Гэтыя адкрыцці выклікалі шматлікія спрэчкі аб тым, што такое «планета».
Планеты ў антычнасці
У дыялогу Timaeus (Цімей), які напісаны каля 360 да н. э., Платон піша: «Сонца і Месяц і пяць іншых зорак, званых планетамі». Аналагічныя фармулёўкі можна сустрэць таксама ў яго вучня Арыстоцеля.
Зямля
Капернік называе Зямлю планетай ў Кручэнні нябесных сфер, дзе ён піша, «Мяркуючы рух, які я прыпісаў Зямлі далей па тэксце, пасля доўгіх даследаванняў я выявіў, што рух іншых планет сапраўды карэлюе з кручэннем Зямлі...» Галілей таксама няяўна меркаваў Зямлю планетай у сваім Дыялогу аб двух сістэмах; «Зямля, як і месяц або любая іншая планета, павінна быць сярод тых прыродных целаў, якія рухаюцца па крузе».
Аўсоны
З канца 2 тысячагоддзя да н. э. аўсоны знаходзіліся пад значным уплывам культуры Грэцыі і этрускаў. У канцы V ст. да н. э. Кампанія была захоплена самнітамі. Відавочна, частка аўсонаў была адсунута на поўнач. Ціт Лівій узгадвае аб паходзе рымскіх консулаў да Кампаніі праз землі аўсонаў-аўрункаў падчас вайны з самнітамі ў 343 - 341 гг. да н. э. Іншыя аўсоны былі вымушаны перасяліцца на поўдзень, у тым ліку на Сіцылію, дзе асіміляваліся да эпохі рымскага заваявання.
Васіль Кузьміч Касцючэнка
Біяграфія
З 1987 па 2000 гады выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы імя А. К. Глебава.
Даргінцы
Даргінцы — адзін з найбуйнейшых народаў Дагестана (Расія). У іх склад уваходзяць субэтнас кайтагцаў і кубачынцаў. Гавораць на даргінскіх мовах. Адносяцца да каўкасіёнскага тыпу заходняга варыянту балкана-каўказскай расы еўрапеоіднай расы. Вернікі — мусульмане-суніты.
Расошская канава
Расошская канава — меліярацыйны канал у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток Страявога канала. Даўжыня 7,4 км. Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад вёскі Ляхавічы, вусце за 3 км на поўдзень ад вёскі Сяменча.
Веена
Веена (Веено) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каменскага сельскага паселішча.
Эльза Б’ёркман-Гольдшміт
Біяграфія і творчасць
У пасляваенныя гады Эльза Б’ёркман спыніла заняткі мастацтвам дзеля міжнароднай валанцёрскай дзейнасці, між пісьменьніцтвам і журналістыкай. Шмат у чым на яе аказала ўплыў даўняе сяброўства з Эльзай Брэндстром. У 1916 годзе Б’ёркман адправілася ў Расію, каб працаваць медсястрой у сібірскіх вайсковых лагерах. Пра ўбачанае і перажытае яна затым не раз пісала ў сваіх кнігах. Пасля Эльза яшчэ некалькі разоў бывала ў Расіі ў якасці шведскага прадстаўніка Чырвонага крыжа. У маскоўскім шпіталі яна пазнаёмілася з Вальдэмарам Гольдшмітам, аўстрыйскім хірургам і ваеннапалонным. Пасля заканчэння вайны яны зноў сустрэліся і ў 1921 годзе пажаніліся ў Вене, дзе потым жылі да 1938 года. У гэтыя гады Эльза Б’ёркман-Гольдшміт пісала артыкулы для Dagens Nyheter пад псеўданімам «Mélange», а таксама займалася арганізацыяй дапамогі хворым і галодным дзецям Аўстрыі.
Вялюжына
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Касцюшкі (Маладзечанскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Краснае.
Валютны кошык
Валютны кошык — метад вымярэння сярэднеўзважанага курсу адной валюты ў адносінах да пэўнага набору іншых валют. Выкарыстоўваецца ў сувязі з увядзеннем у 1973 годзе плаваючых валютных курсаў. Неабходны для разліку курсаў нацыянальных валют, стварэння міжнародных грашовых адзінак (тыпу СДР, ЭКЮ), індэксацыі валюты цаны і валюты пазыкі ў міжнародных эканамічных адносінах. Для разліку валютнага кошыка бяруць валюту некалькіх краін, вызначаюць вагу дадзенай краіны ў сукупным валавым нацыянальным прадукце і знешнегандлёвым абароце гэтых краін.