cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вадзяны арэх плывучы
Апісанне
Расліна мае два тыпу лісцяў: першы тып — падводнае — рэдукаванае, супраціўнае, лінейнае, рана ападае, размешчана ўздоўж сцябла вышэй каранёў, знаходзіцца ў тоўшчы вады; другое — надводнае — скурыстае, рамбічнае, няроўназубчастае, на доўгіх чаранках з пухіравата-ўздутымі поласцямі, якія ўтрымліваюць разетку лісця на вадзе. Ліставыя пласцінкі авальнай або рамбічнай формы, скурыстыя, няроўназубчастыя па краях, 2-3 см даўжынёй, размяшчаюцца на ўздутых да часу паспявання пладоў хвосціках 5-9 см даўжынёй, якія забяспечваюць ім дадатковую плавучасць.
Барсукі (Чашніцкі раён)
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Антапольскага сельсавета.
Ф’юджы
Ф'юджы (Fiuggi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фразінонэ.
Венскі басейн
Складаецца з:
Сцяпкова (Аршанскі раён)
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска ў Казловіцкім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
IC 2160
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Малаві
Гісторыя
6 ліпеня 1964 г. абвешчана незалежная дзяржава Малаві ў складзе Садружнасці. Паводле Канстытуцыі 1996 г. Малаві — аднапартыйная рэспубліка на чале з прэзідэнтам. У краіне ўсталяваўся рэжым асабістай улады Банды, які ў ліпені 1971 г. абвешчаны яе пажыццёвым прэзідэнтам. Жорстка душылася ўсялякая апазіцыя. Праводзілася палітыка спрыяння прыватнаму сектару, асабліва ў галіне забеспячэння харчаваннем. У знешняй палітыцы кіраўніцтва Малаві падтрымлівала цесныя сувязі з краінамі Заходняй Еўропы, ЗША і ПАР. З пачатку 1990-х гадоў краіну ахапілі масавыя дэманстрацыі з патрабаваннем адраджэння дэмакратыі, якія ўзначальвала каталіцкае духавенства. Восенню 1992 г. створаны альянс за дэмакратыю і Аб’яднаны дэмакратычны фронт (АДФ). У студзені 1993 г. урад быў вымушаны дазволіць шматпартыйнасць. У 1994 г. на першых свабодных выбарах прэзідэнтам Малаві выбраны лідар АДФ Б. Мулузі. З мая 1995 г. набыла сілу новая Канстытуцыя.
Казьянскі замак
Замчышча вядома з 1837 года. Даследавана ў 1972 годзе. На прадаўгаватым мысе, выцягнутым з захаду на ўсход, захаваліся рэшткі земляных валоў, якія абкружаюць пляцоўку трохвугольнай формы. З захаду відаць рэшткі рова.
Цемірбек Жургенаў (сяло)
Цемірбек Жургенаў (, да 2016 года Макпалколь ) — сяло ў Жалагашскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Макпалкольскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 37 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра, пасёлка Жалагаш. Код КАТА — 433647100.
Валянцін Рыгоравіч Ягошын
Валянцін Рыгоравіч Ягошын (, с. Шалап, Тогульскі раён, Алтайскі край) — беларускі архітэктар.
Ёргас Кацыкас
Клубная кар’ера
У лютым 2019 года перайшоў у беларускі клуб «Дынама» з Брэста. У камандзе выкарыстоўваўся як ігрок ратацыі і на полі з’яўляўся рэдка. Са жніўня 2019 года не з’яўляўся ў складзе, не рыхтаваўся з камандай да сезона 2020. У маі 2020 года пакінуў брэсцкі клуб.
Фразінонэ
Фразінонэ (Frosinone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фразінонэ.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Papa Silverio.
Энкарнасьён
Славутасці
З 1916 года ў Энкарнасьёне праводзіцца штогадовы ўсепарагвайскі карнавал.
Энкарнасьён — радзіма былога шматгадовага кіраўніка Парагвая Альфрэда Стрэснера.
Фунт стэрлінгаў
Гісторыя
Стэрлінг быў уведзены ў абарот англійскім каралём Генрыхам II у 1158 годзе і мяняўся на срэбра. У 1816 годзе быў зменены эквівалент фунта з срэбра на золата, і гэта доўжылася да 1914 года. Пасля гэтага абменны курс фунта ўтрымліваўся на ўзроўні каля 4,9 USD за 1£. У 1926 годзе зноў быў уведзены абмен на золата, але з абароту былі вынятыя залатыя манеты, банкноты можна было абмяняць на эквівалентную вагу золата. Сістэма залатога абмену была канчаткова адменена 21 верасня 1931 года падчас Вялікай дэпрэсіі. Пасля адмены сістэмы залатой валюты фунт быў дэвальваваны на 20 %. Фунт стаў цвёрдай валютай у 1946 годзе, што было ўмовай выдзялення 3,75 мільярдаў USD крэдыту Злучанымі Штатамі. Пасля скасавання сістэмы залатой валюты ішлі спробы стабілізаваць курс валюты звязваннем кошту фунта з іншымі валютамі, пачынаючы з амерыканскага долара. Але спробы былі няўдалымі, што прывяло да 30 % дэвальвацыі ў 1949 годзе.
Куплінскі аэрадром
Гісторыя
У 33-м зап у пачатку Вялікай Айчыннай вайны служылі м. інш. Сцяпан Гудзімаў, Герой Савецкага Саюза і Фёдар Мачалаў.
33-і зап
А 3:40 нямецкія бамбардзіроўшчыкі «He-111» пад прыкрыццём «Ме-109» нанеслі ўдары па 26 аэрадромах, у тым ліку Куплінскім. Пры заходзе на другі круг нямецкім самалётам давялося ўступіць у бой з падаспелымі эскадрыллямі, што вярнуліся з-пад Брэста. Яшчэ двойчы былі адбітыя атакі «He-111» на падыходах да аэрадрома.
Лоўхі
У 1926 годзе ў сяле Лоўхі была створана першая ў Карэліі сельскагаспадарчая доследная станцыя для вывучэння магчымасці развіцця сельскай гаспадаркі на забалочаных і меліяраваных землях поўначы рэспублікі. У 1941—1942 гг. у гэтых краях ішлі баі паміж войскамі Вермахта і Чырвонай Арміі.
Саверэн
Савэрэн (sovereign) — залатая манета, якую пачалі чаканіць з 1489 г. Адпавядала папяроваму фунту стэрлінгаў.
Новый путь
Новый путь — штотыднёвая газета, якая выходзіла ў часы нямецкай акупацыі Беларусі ў Оршы на рускай мове. Мела 4 старонкі. Рэдактарамі з'яўляліся А. Беразоўскі (сапраўднае прозвішча Я. Кіжух) і Яўген Уральскі. Выйшла не менш 58 нумароў, апошні не раней за 31 ліпеня 1943 г. У чэрвені 1943 года выйшаў дадатак газеты пад назвай «Беларуская старонка». Яна была ўжо беларускамоўнай і мела 2 старонкі.
Будзішча (Чашніцкі раён)
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Антапольскага сельсавета.
Вялікія Лётцы
Вялікія Лётцы — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавета.
Геаграфія
Размешчана за 11 км на захад ад Віцебска на аўтадарозе, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Лётцы, на беразе возера Лётцы.
Маэ
На востраве знаходзіцца сталіца дзяржавы — Вікторыя, універсітэт, гандлёвы порт і міжнародны аэрапорт.
Калавуравіцкі сельсавет
Калаву́равіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Калавуравічы.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 570 чалавек, з іх 95,1 % — беларусы.
Зінаіда Аляксандраўна Самсонава
Зінаіда Аляксандраўна Самсонава (14 кастрычніка 1924 — 27 студзеня 1944) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1944). Старшы сяржант медыцынскай службы.
Біяграфія
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 3 чэрвеня 1944 года старшаму сяржанту Самсонавай Зінаідзе Аляксандраўне было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
IC 2164
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Опава (рака)
Опава (Opava, Oppa), або Апа́ва (Opawa) — рака ў Сілезіі, працякае па тэрыторыі Чэхіі і па чэшска-польскай мяжы, левы прыток Одры.
Уганда
Пратэктарат Уганда (1894—1962)
Да Першай сусветнай вайны брытанская адміністрацыя прызначала лаяльных правадыроў з Буганды кіраўнікамі ўключаных у склад пратэктарата небугандыйскіх тэрыторый. Брытанская адміністрацыя пратэктарата была вымушаная ў 1927 г. абмежаваць правы правадыроў.
Телеком-экспресс
«Телеком-экспресс» — штотыднёвая беларуская грамадска-палітычная газета. Выдавалася ў 1994—2020 гадах у Оршы на рускай мове па чацвяргах.
Гістарычная даведка
30 снежня 2020 года выйшаў апошні нумар. Газета выдавалася дваццаць шэсць з паловай гадоў, усяго выйшлі 1342 нумары.
Ільмар Тамур
Біяграфія
У 1951 і 1953 гадах вучыўся ў Маскве ў МХАТ СССР імя М. Горкага. У 1952—1970 гадах — галоўны рэжысёр Эстонскага тэатра драмы імя У. Кінгісепа. Адначасова ў 1953—1969 гадах з’яўляўся старшынёй Эстонскага тэатральнага таварыства. У гэты перыяд апроч актыўнай тэатральнай працы здымаўся ў кіно, выступаў па радыё і тэлебачанні.
Ліман (Астраханская вобласць)
Ліман (Лима́н; да 1943 — Далбан) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ліманскім раёне Астраханскай вобласці Расіі, разам з вёскай Пясчанае ўтварае гарадское паселішча «Працоўны пасёлак Ліман». Размешчаны ў паўднёвай частцы вобласці, за 85 км на паўднёвы захад ад Астрахані, за 65 км ад Ікранага, за 59,5 км на паўночны ўсход ад Лагані, канцавы пункт аўтадарогі Р216 (ад Астрахані). За 20 км на паўночны захад ад пасёлка знаходзіцца станцыя Зензелі на чыгуначнай лініі Астрахань — Кізляр.
Надзея Іванова
Жыццяпіс
У лістападзе 2020 году памерла ад анкалагічнай хваробы.
Тэатральная Беларусь
У выданні 1,4 тыс. чорна-белых і каляровых ілюстрацый.
Ян Карцан
Біяграфія
Пасля імя Карцана сустракаецца на выданнях, што выходзяць у Вільні. 31 ліпеня 1599 ён уступіў у законнае валоданне домам па вуліцы Бернардынскай, які адкупіў у віленскага мяшчаніна Захарыяша Амуратовіча. Першыя кнігі выдаўца віленскага перыяду: «Тлумачэнне малітваў» («Wyklad na modlitwie») С. Судровіса і «Новы запавет» («Nowy testament») датуюцца 1580 годам. У 1583 перавыдае ў Вільні сачыненне «Аб павіннасцях», а ў 1595 ўпершыню выдае сачыненне Цыцэрона «Кнігі аб старасці» ў перакладзе Б. Буднага. У гэты годзе таксама выдае «Гісторыю Іўдзейскай вайны» у дзвюх частках і сачыненне Казаковіча «Дух Данііла» — вершы па выпадку пахавання, напісаныя па-латыні і па-польску. У 1600 Я. Карцан выпускае сачыненне Юста Ліпсіуса «Аб сталасці» у перакладзе Я. Пятровіча, якое ў 1649 было перавыдана ў Кракаве і ў 1770 — у Вільні. Важнае месца ў гэтым раздзеле выдавецкага плану Карцана займаюць кнігі Я. Пратасавіча.
Скарышаў (гміна)
Скары́шаў (Skaryszew) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Радомскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Скарышаве. Плошча гміны складае 171,41 км². Станам на 2004 год у гміне Скарышаў пражывалі 13 159 чалавек, шчыльнасць — 76,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 33 салецтвы.
Варна
Насельніцтва
Насельніцтва горада на студзень 2009 г. было 352 211 чалавек, па колькасці жыхароў горад займае трэцяе месца пасля Сафіі і Плоўдзіва. Па дадзеных муніцыпальнай адміністрацыі, міністэрства ўнутраных спраў і шматлікіх сродкаў масавай інфармацыі, жыхароў, якія фактычна пражываюць у горадзе значна больш, чым афіцыйна абвешчана.
Адукацыя
У горадзе знаходзяцца наступныя ўніверсітэты:
Рока-д’Арчэ
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Чорны Яр
Чорны Яр (Чёрный Яр) — сяло на поўначы Астраханскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Чарнаярскага раёна і Чарнаярскага сельсавета. Сяло размешчана на правым беразе Волгі, за 250 км на паўночны захад ад Астрахані.
Урду
Гісторыя
Пры праўленні Вялікіх Маголаў афіцыйнай мовай была персідская. У 1837 годзе яна страчвае гэты статус, на змену ёй у якасці моў справаводства зацвярджаюцца ўрду і англійская мова. Тое, што асноўная мова краіны, запісваецца цяпер арабіцай, стала прычынаю незадаволенасці індуістаў паўночнага захаду Індыі, якія даказвалі, што мова павінна запісвацца ўласнаіндыйскім пісьмом — дэванагары. У выніку, індуісты пачалі ўжываць свой варыянт хіндустані — хіндзі, які стаў афіцыйным у штаце Біхар у 1881 годзе. Ад гэтага часу ўзнікла юрыдычнае раздзяленне моў урду (для мусульман) і хіндзі (для індуістаў), якое канчаткова аформілася з на ўласна Індыю, дзе афіцыйны статус набыла літаратурная мова хіндзі з выкарыстаннем дэванагары, і Пакістан, у якім усталявалася ідэалогія пабудовы дзяржавы мусульман былой Брытанскай Індыі, а афіцыйны статус атрымала літаратурная ўрду з выкарыстаннем арабскага пісьма. На працягу існавання незалежнага Пакістана ў якасці літаратурнага стандарту ўрду ўсталявалася норма са значным персідскім уплывам.
Афіцыйны статус
Урду — нацыянальная мова і адна з дзвюх афіцыйных моў Пакістана (разам з англійскай). Менш чым для 10 % насельніцтва Пакістана ўрду з'яўляецца роднай мовай. Тым не менш, у той ці іншай ступені мову разумее большасць насельніцтва краіны, і яна выконвае ролю мовы міжэтнічных зносін. Урду з'яўляецца абавязковым прадметам для выкладання ў сярэдніх школах краіны незалежна ад мовы навучання. Гэта прывяло да таго, што нярэдка людзі ўмеюць чытаць і пісаць на мове ўрду, а на роднай — не. Такое становішча прыводзіць узаемнага ўплыву мясцовых пакістанскіх моў і ўрду.
У Індыі ўрду з'яўляецца адной з 23 федэральна прызнаных моў краіны і мае афіцыйны статус у штатах Андхра-Прадэш, Джаму і Кашмір, Карнатака, Махараштра, Утар-Прадэш і Заходняя Бенгалія. Урду выкарыстоўваецца як мова выкладання ў некаторых школах, а таксама выкладаецца разам з арабскай мовай у індыйскіх медрэсэ (мусульманскія духоўныя вучылішчы). У Індыі налічваецца больш за 3000 урдумоўных публікацый, у тым ліку 405 штодзённых газетных выданняў.
Дыялекталогія
Дыялекты дакхіні распаўсюджаныя на поўдні Індыі (Дэканскае пласкагор’е). Яны адрозніваюцца ад стандартнай урду асаблівым спалучэннем лексікі арабскага, персідскага, цюркскага паходжання, а таксама запазычанняў з моў маратхі і конкані.
Пісьменнасць
У пэўных галінах пісьмовых зносін пры запісе ўрду можа выкарыстоўвацца лацінскі алфавіт. Выпадкі выкарыстання лацініцы ў мове адзначаліся ў часы Брытанскай Індыі. Цяпер лацініца зноў набывае папулярнасць у асяроддзі інтэрнэт-зносін. Сярод прычын — адсутнасць ведаў некаторых пакістанскіх мігрантаў па арабскім пісьме, а таксама патрэба выкарыстання агульнай пісьменнасці пры зносінах між індыйскімі ды пакістанскімі носьбітамі мовы, якія карыстаюцца рознымі відамі пісьма (гл. вышэй).
Раманізаваная ўрду (урду з пісьмом на аснове лацініцы) захоўвае значнасць сярод хрысціян Пакістана і паўночнай Індыі. Урду была асноўнай роднай мовай хрысціян у паўночнай частцы Брытанскай Індыі і дагэтуль ужываецца хрысціянамі гэтых абласцей. Лацінская версія пісьменнасці ўрду выкарыстана ў выданні ўрдумоўнай Бібліі (Біблейскае Таварыства Індыі) і кніг рэлігійных спеваў. Аднак, выкарыстанне раманізаванай урду скарачаецца з-за пашырэння хіндзі і англійскай мовы.
Элеўтэракок
Элеўтэракок, таксама Свабоднаягаднік (Eleutherococcus) — род раслін сямейства Араліевыя, які ўключае каля 30 відаў калючых кустоў і дрэў. Сустракаецца ва ўсходняй Азіі, ад паўднёва-ўсходняй Сібіры і Японіі на поўдзень да Філіпін, з найбольшай разнастайнасцю на тэрыторыі цэнтральнага і заходняга Кітая.
Лекавыя і дэкаратыўныя расліны.
Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка
Дзяцінства і юнацтва
Выхоўваўся без бацькі. У лютым 1970 года быў прыняты ў камсамол. Скончыў гістарычны факультэт Магілёўскага педагагічнага інстытута (1975).
Пяты прэзідэнцкі тэрмін (2015—2020)
21 сакавіка 2017 года Лукашэнка заявіў, што ў Беларусі «затрымалі дзясяткі баевікоў», якія «трэніраваліся ў лагерах са зброяй». У той жа дзень Лукашэнка сказаў, што «не адмяняў і не прыпыняў» дэкрэт № 3, які «ўзарваў апазіцыйную клааку». У перыяд з 21 сакавіка да 3 красавіка былі затрыманыя 35 чалавек, якіх абвінавацілі ў навучанні і падрыхтоўцы да масавых беспарадкаў, а пасля 20 з іх яшчэ і ў стварэнні незаконнага ўзброенага фарміравання (гл. Справа «Белага легіёна»). 25 сакавіка ў Мінску акцыя пратэсту, прымеркаваная да Дня Волі, была жорстка падаўлена з прыцягненнем вялікай колькасці супрацоўнікаў АМАП і спецтэхнікі.
Аляксандр Лукашэнка 25 студзеня 2018 года падпісаў Дэкрэт № 1, якім прадугледжаны меры па садзейнічанні занятасці насельніцтва. Дакумент накіраваны ў першую чаргу на актывізацыю работы органаў улады па максімальным садзейнічанні грамадзянам у працаўладкаванні, стымуляванні працоўнай занятасці і самазанятасці насельніцтва. У новы Дэкрэт не ўвайшлі нормы аб спагнанні з працаздольных непрацоўных грамадзян збору на фінансаванне дзяржвыдаткаў. Пры гэтым асобы, якія раней прызнаваліся плацельшчыкамі гэтага збору, вызвалены ад яго выплаты.
Тамара Герасімаўна Раманоўская
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве); адміністрацыйныя будынкі Мінпрамбуда на вул. Мяснікова і Мінспецмантаж БССР на пл. Мяснікова (1972—1974), гасцініца «Планета» (1980), рэканструкцыя галоўнага корпуса АН БССР (1982—1984), навучальна-лабараторны корпус УЗЭІС па Старабарысаўскім тракце ў Мінску (1982), прафілакторый Мінскай ЦЭЦ-3 у пас. Зялёнае (1982), мікрараён № 1 (1969) і гандлёвы цэнтр па Віцебскім праспекце ў Магілёве (1983—1987), вылічальны цэнтр Статупраўлення Мінскай вобласці (1988), НДЦКІ МУС БССР (1986—1990) па вул. Валадарскага, паліклініка МУС БССР (1996). Аўтар праектаў: 7-павярховы гараж на 606 машынамесцаў і станцыя тэхабслугоўвання па вул. Трасцянецкай у Мінску (1989), 9-павярховыя жылыя дамы па вул. Кулібіна ў Мінску (1994—1997).
Хахлова
Хахлова — прозвішча, тапонім.
Карэтны мост
Размешчаны ў створы Днепрапятроўскай вуліцы. Побач з мостам знаходзіцца Аўтавакзал. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Амерыканскі мост, ніжэй — Прадцечанскі мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Абводны канал».
Павел Паўлавіч Скалацкі
Біяграфія
У гонар Скалацкага названая вуліца ў Лоеве.
Чырвоная фалунская
Гісторыя
Самае ранняе засведчанне аб Фалунскім медным рудніку датавана 1288 годам, але, згодна з навуковымі дадзенымі, яго ўзнікненне адносіцца да VIII-IX стагоддзяў. Самыя раннія сведчанні выкарыстання фалунской фарбы датуюцца XVI стагоддзем. За выключэннем буйных гарадоў, як Стакгольм і Гётэбарг, у тыя часы ў Швецыі дрэва было дамінуючым будаўнічым матэрыялам. У XVII стагоддзі фалунская фарба шырока выкарыстоўваецца на драўляных асабняках, дзе яна была прызначана для імітацыі будынка з цагляным абліцоўваннем. Такія будынкі часткова нагадвалі збудаваныя на кантыненце дарагія цагляныя будынкі. Гэта стала знакам росквіту і багацця. У сярэдзіне XVIII стагоддзя пачынаецца масавая вытворчасць фарбы, што значна зніжае яе кошт. Фарба становіцца даступнай і менш заможным домаўладальнікам. Багатыя домаўладальнікі тым часам змянілі колер сваіх дамоў і катэджаў на жоўты. Фарба атрымлівае шырокае распаўсюджванне за кошт сваёй таннасці і высокай эфектыўнасці ў захаванні драўніны ад згубнага ўздзеяння суровага скандынаўскага надвор'я. Да пачатку XIX стагоддзя ўсё больш і больш драўляных будынкаў у гарадах былі альбо пафарбаваны ў светлыя адценні (напрыклад, жоўты ці белы) або атынкаваны. Колькасць будынкаў з цэглы таксама павялічылася. Аднак ўсплёск папулярнасці перамяшчаецца ў сельскую мясцовасць, калі і бедныя фермеры і арандатары пачалі фарбаваць свае дамы фалунской чырвонай. У 1930-х гадах на рынку прамысловых фарбаў з'яўляюцца алкідныя фарбы, а ў 1960-х - латэксные, і фалунскую фарбу сталі выкарыстоўваць усе радзей і радзей. У апошнія гады фарба перажывае другую маладосць за кошт росту папулярнасці да выкарыстання традыцыйных і экалагічна чыстых будаўнічых матэрыялаў.
Сан-Б’яджа-Сарачыніска
Насельніцтва складае 382 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 31 км². Паштовы індэкс — 3040. Тэлефонны код — 0776.
Арт Сядзіба
«Арт Сядзіба» на «Гарызонце» і ціск уладаў
Новая доўгатэрменовая дамова на трэцяе памяшканне была падпісана 20 лістапада. Арэнда была праплочана на 2 месяцы наперад. Аднак 6 снежня Павел Белавус атрымаў прапанову скасаваць дамову з ААТ «РефОйлПродукт» у сувязі з «экстрэмальнай сітуацыяй». Афіцыйнай падставай быў той факт, што памяшканне спатрэбілася ўласніку, ААТ «Сукно», «для ўласных патрэбаў».
Раней «Арт Cядзіба» 8 месяцаў працавала ў памяшканні заводу «Гарызонт». Там паспелі адбыцца дзясяткі сустрэчаў з вядомымі музыкамі, мовазнаўцамі, гісторыкамі. У ліпені 2012 году беларускамоўная прастора пазбавілася магчымасці арэндаваць памяшканне, як мяркуюць яе стваральнікі, у сувязі з тым, што права на выступ у «Арт Сядзібе» мог атрымаць кожны. У верасні 2012 сітуацыя паўтарылася: «Арт Сядзібу» зноўку пазбавілі памяшкання.
Забудова вуліцы Леніна (Глыбокае)
Забудова вуліцы Леніна — забудова ў горадзе Глыбокае Віцебскай вобласці. Будынкі адносяцца да ўзораў гістарычнай забудовы горада, што фарміраваліся ў другой палове XIX — пачатку XX стагоддзя і з’яўляюцца аб’ектамі гісторыка-культурнай спадчыны. Захаваліся дамы № 5, № 11, № 13, № 38, № 40.
Дом № 13
Пабудаваны ў XIX — пачатку XX стагоддзя з цэглы як жылы. Планіровачна выцягнуты ў двор, з якога ёсць дадатковы ўваход. Аднапавярховы будынак. Галоўны вулічны фасад завершаны трохвугольным шчытом, вылучаным карнізамі з дэнтыкуламі. Прамавугольныя вокны аздоблены сандрыкамі і філёнгамі.
Дом № 40
Пабудаваны ў другой палове XIX стагоддзя з цэглы як жылы. У 1920-1930-х гадах ХХ стагоддзя у гэтым будынку размяшчаўся кінатэатр «Корса», які належыць глыбоцкаму яўрэю Саламону Шрырко.
Укмярге
Геаграфія
Размешчаны за 60 км на паўночны захад ад Вільнюса. Колькасць насельніцтва каля 29 тыс. чалавек. Праз горад цячэ рака Швянтойі (прыток Віліі).
Юбілейны медаль «70 гадоў Узброеных Сіл СССР»
Апісанне медаля
Края медаля абрамлены борцікам. Усе надпісы і выявы на медалі выпуклыя.
Укмярге
Гісторыя
Пасля таго, як Літва ўвайшла ў склад СССР Укмярге трапіў у памежную зону, якая была акупаваная нямецкімі войскамі 22 чэрвеня 1941 года. Падчас нямецкай акупацыі ў горадзе, з дапамогай літоўскай паліцыі, былі забітыя 10 000 чалавек яўрэйскага насельніцтва горада. У 1944 годзе горад быў значна зруйнаваны ў выніку савецкіх і нямецкіх бамбардзіровак.
Блонь
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. З 1793 года сяло ў Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета, з 1795 года Блонь атрымала статус мястэчка.
Андрэй Каладынскі
Да XVIII ст. храністы і гісторыкі верылі ў праўдзівасць «Пісьма». Мікалай Карамзін першы дапусціў, што гэта фальсіфікацыя, Іван Малышэўскі ў XIX ст. абгрунтаваў, што аўтар гэтага твора сам Каладынскі. Як прадстаўнік антытрынітарызму Каладынскі ў «Пісьме» фактычна проціпастаўляў дагматычнаму хрысціянству (праваслаўю і каталіцтву) ідэалы радыкальнага пратэстантызму.
Сант’Амброджа-суль-Гарыльяна
Сант'Амброджа-суль-Гарыльяна (Sant'Ambrogio sul Garigliano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фразінонэ.
Алеся (опера)
Гісторыя стварэння
Я. К. Цікоцкі пачаў пісаць оперу ў 1942 годзе ў Маскве, дзе ён удзельнічаў у арганізацыі канцэрта майстроў мастацтваў Беларусі. Ужо ў другой палове 1943 яна была начарна завершана. Вядома, і лібрэта, і музычная драматургія мелі патрэбу ў дапрацоўцы. Яна вялася нават пасля таго, як была ажыццёўлена першая пастаноўка. Больш за 10 гадоў аўтары і тэатр працягвалі паляпшаць спектакль. Опера перажыла 5 рэдакцый.
Pussy Riot
Акцыя ў храме Хрыста Збавіцеля
Удзельніцы ўзбеглі на амбон і салею храма Хрыста Збавіцеля ў Маскве, дзе паспрабавалі выканаць свае песні і ўвесь час хрысціліся. Песня «Богородица, Путина прогони!», якую ўдзельніцы паспрабавалі выканаць, крытыкуе сувязі патрыярха Кірыла (Гундзяева) з расійскімі спецслужбамі і кіраўніцтвам Расіі.
Канту (сяло)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 116 чалавек (55 мужчын і 61 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 173 чалавекі (90 мужчын і 83 жанчыны).
Жаніцьба Коміна
Апісанне
Комін - конусападобная труба, якая выходзіла, якая выходзіла вонкі праз столь і дах. У даўніну, калі ў хатах яшчэ не было вокнаў, яна служыла дзеля асветлення жытла. Праз комін зверху ў памяшканне праходзіла святло.
Райманд Куль
Біяграфія
Скончыў музычную школу ў Нарве. Іграў у духавым аркестры Уладзімірскага палка ў Санкт-Пецярбургу, у гарадскім тэатры Нарвы. У 1906 годзе скончыў з адзнакай Санкт-Пецярбургскую кансерваторыю па класе трамбона ў Франца Цюрнера, займаўся таксама ў класе валторны Яна Тама. У 1903 годзе дэбютаваў як дырыжор з музыкантамі эстонскай школы ў Пецярбургу. З 1909 года працаваў дырыжорам у Казані, потым у Баку.
У 1912—1920 гадах галоўны дырыжор опернага тэатра «Эстонія», у далейшым у розныя гады адзін з яго дырыжораў, некаторы час — музычны кіраўнік. Сярод найважнейшых пастановак Куля ў Талінскай оперы — «Травіята» Вердзі і «Дачка палка» Даніцэці (абедзве 1916), «Вольны стралок» Вебера (1920); на думку сучаснага крытыка, з імем Куля звязана пастаноўка на талінскай сцэне найважнейшых твораў сусветнага опернага рэпертуару.
У 1918—1927 гадах Куль кіраваў аркестрам Ваенна-марскіх сіл Эстоніі, гастраляваў з гэтым калектывам у Рызе, Будапешце, Варшаве. У 1934—1939 гадах Куль быў пастаянным дырыжорам Сімфанічнага аркестра Эстонскага радыё.
Джордж Оруэл
Жыццяпіс
Бацька, Рычард Блэр, служыў у адным з дэпартаментаў брытанскай індыйскай адміністрацыі. Маці была дачкой французскага гандляра. За шмат гадоў службы, да выхаду на пенсію ў 1912 г., Рычард Блэр не нажыў дастатку, 8-гадовага Эрыка з цяжкасцю ўладкавалі ў прыватную падрыхтоўчую школу ў графстве Сусэкс. Паказаўшы здольнасць да вучобы, праз колькі часу хлопчык на конкурснай аснове атрымаў стыпендыю для навучання ў Ітане, самай прывілеяванай прыватнай школе Вялікабрытаніі, якая давала дарогу ў Оксфард ці Кембрыдж. Пазней у нарысе «Чаму я пішу» Оруэл успамінаў, што ўжо ў 5—6 гадоў ён цвёрда ведаў, што будзе пісьменнікам, а ў Ітане вызначылася кола яго літаратурных прыхільнасцей — Свіфт, Стэрн, Джэк Лондан. Магчыма, што менавіта дух прыгод і авантурызму ў творах гэтых пісьменнікаў паўплываў на рашэнне Э. Блэра збочыць са звыклага шляху выпускніка Ітана і паступіць на службу ў імперскую паліцыю, спачатку ў Індыі, а тады ў Бірме. У 1927 г., расчараваўшыся ў ідэалах і сістэме, якой ён служыў, Э. Блэр пайшоў у адстаўку і пасяліўся ў Партабела Роўд, квартале лонданскай галоты, пасля пераязджае ў Парыж — цэнтр еўрапейскай багемы. Аднак Э. Блэр жыў зусім не багемна, у рабочым квартале, зарабляў мыццём посуду, збіраючы досвед і ўражанні, якія пазней Дж. Оруэл пераплавіць у раманы і шматлікія эсэ.
Творчасць
Друкаваўся з 1914 года.
Канал Лідс — Ліверпуль
Канал пачаўся будавацца з 1770 года, у 1774 годзе яго частка паміж Бінглі і Скіптанам ужо выкарыстоўвалася. Скончана будаўніцтва ў 1816 годзе. У 1822 годзе канал быў пашыраны.
Марк Ротка
Біяграфічныя звесткі
У 1938 атрымаў амерыканскае грамадзянства і змяніў сваё імя на творчы псеўданім Марк Ротка.
Рассельгасбанк
Рассельгасбанк (Россельхозбанк) — дзяржаўны спецыялізаваны сельскагаспадарчы аграбанк, 100 % акцый ва ўласнасці Урада Расіі. Поўнае найменне Адкрытае акцыянернае таварыства «Расійскі Сельскагаспадарчы банк» (Открытое акционерное общество «Российский Сельскохозяйственный банк»). Штаб-кватэра ў Маскве.
Дзмітрый Мікалаевіч Патрушаў — старшыня назіральнага савета Банка з чэрвеня 2018 года.
Еўна
Еўна (*Jaunė — маладая; ? — каля 1344) — жонка вялікага князя літоўскага Гедзіміна (1316—1341).
Таццяна Мікалаеўна Далініна
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: праблемы працы і яе аплаты.
Іерыхон (тэлесерыял)
«Іерыхон» атрымаў вядомасць дзякуючы яго фанатам, які патрабавалі аднаўлення вытворчасці праекту пасля першага сезона. Пратэсты прывялі да кароткага, але ж, працягу: другі сезон цягнуўся сем эпізодаў, з-за скарачэння аўдыторыі вытворчасць серыяла была завершаная. У 2007 годзе тэлесерыял заняў 11-е месца ў рэйтынгу самых культавых шоу TV Guide.
Урбан II
Крыжовыя паходы
Гаворка Папы перарывалася воклічамі слухачоў: «Dieu le veut!» («Так жадае Бог!»). Слухачы, натхнёныя такой прамовай, пакляліся вызваліць Труну Гасподню ад мусульман. Тыя, хто пажадалі пайсці ў паход, прышылі да адзежы чырвоны крыж. На гэту справу Урбан II ахвяраваў сваю сутану. Адсюль і адбылася назва «крыжакі».
Клепачы (аэрадром)
Характарыстыка
Аэрадром чацвёртага (E) класу. Прызначаны для базіравання, выканання навучальна-трэніравальных палётаў, спецыяльных палётаў верталётаў усіх тыпаў, планераў, звышлёгкай авіяцыі, правядзення спаборніцтваў па авіяцыйных відах спорту і авіямадэлізме, выканання авіяцыйных працаў.
Скалапендра гіганцкая
Скалапендра гіганцкая (Scolopendra gigantea) дасягае даўжыні 26 см, жыве на астравах Ямайка і Трынідад, на поўначы і захадзе Паўднёвай Амерыкі. Вядомыя выпадкі нападу гіганцкай скалапендры на птушак, яшчарак і рапух. Памылкова лічыцца, што ўкус гіганцкай скалапендры смяротны і для чалавека. Асабліва ядавітым з'яўляюцца саміцы.
Сант’Элія-Ф’юмерапіда
Сант'Элія-Ф'юмерапіда (Sant'Elia Fiumerapido) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фразінонэ.
Пол Фромер
Захапленне лінгвістыкай
Фромер з ранняга ўзроста цікавіўся астраноміяй, астрафізікай, і матэматыкай. Ён скончыў Рочэстэрскі ўніверсітэт са ступенню бакалаўра мастацтваў па матэматыцы ў 1965 годзе. Пазней выкладаў англійскую мову і матэматыку ў Малайзіі (на малайскай мове) ад Корпуса Міра. Пачынаючы з гэтага моманта ён пачаў цікавіцца лінгвістыкай, абараніўшы доктарскую дысертацыю ў гэтай галіне ў USC (праца была прысвечана роэным аспектам персідскага сінтаксіса). адначасова з гэтым ён выкладаў англійскую мову ў Іране, дзе ўсягонапрацягу года да сярэдзіны 1970-ых вывучаў персідскую мовую Фромер выкладаў напрацягу некалькіх гадоў, але потым пачаў займацца бізнесам. У 1989 годзе Фромер напісаў сцэнарый да фільма «Крок у трэцяе вымярэнне». У 1996 годзе ён вярнуўся ў USC. У 1999 годзе ён напісаў у суаўтарстве кнігу "Погляд на мовы:даследванні па элементарнай лінгвістыцы" паміж 2005 і 2008 гадамі ён быў дырэктарам Цэнтра камунікатыўнага менеджмента Школы бізнеса Маршала.
Праца над «Аватарам»
Пасля поспеха фільма «Аватар» Фромер атрымаў шмат пісем ад паклоннікаў, якія патрабавалі, каб слоўнік новай мовы дапаўняўся і надалей, адчыняліся вэб-старонкі па яго вывучэнню і ўжыванню. У асяроддзі вывучаючых мову на’ві Пола Фромера звычайна называюць Karyu Pawl, што значыць Настаўнік Паул.
Валянцін Алегавіч Сукала
Валянці́н Але́гавіч Сука́ла (нар., ) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (2000). 2-і міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь (1994—1997), 2-і старшыня Вярхоўнага суда Рэспублікі Беларусь (з 4 студзеня 1997 года).
Біяграфія
Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.
X Рэспубліканскі фестываль нацыянальных культур
Мерапрыемтвы
Фестываль доўжыўся тры дні. 6 чэрвеня вечарам адбылася афіцыйная цырымонія адкрыцця, якая распачалася шэсцем удзельнікаў ад Савецкай плошчы да плошчы Леніна. Другі дзень фестывалю, 7 чэрвеня, быў прысвечаны нацыянальным падворкам, кожны з якіх падрыхтаваў сваю праграму. Каля 60 святочных мерапрыемстваў прайшлі на канцэртных пляцоўках на плошчах Леніна і Савецкай, у парку імя Жылібера, у абласным драматычным тэатры. Элементам свята стала праграма для моладзі «Энергія старажытных вуліц», мерапрыемствы якой прайшлі ў розных частках горада. Упершыню ў Гродне прайшло шоу-прэзентацыя нацыянальных строяў, закладзена Алея сяброўства, усталяваны памятны знак на месцы страчанага храма — Фары Вітаўта. На фестывалі выступілі калектывы з гістарычнай радзімы прадстаўнікоў нацыянальна-культурных аб’яднанняў, арганізаваны шматнацыянальны рок-канцэрт, прайшло свята нацыянальнага тэатральнага мастацтва. У канцэртных праграмах прынялі ўдзел беларускія выканаўцы, якія маюць карані іншых нацыянальнасцей: Гюнеш, Іскуі Абалян, Іван Буслай. Спецыяльнымі гасцямі фестывалю сталі, групы «», «» і «ТіК» з Украіны.
Аўгусцін Кентэрберыйскі
Mатывы
Але, хутчэй за ўсё, прычынай місіі паслужылі магчымасць набыцця новых правінцый, якія прызнаюць уладу папства, і жаданне паўплываць на маладую Кенцкую дзяржаву. Магчыма таксама, што ідэя пачаць місію з'явілася пасля паспяховых спроб схілення да каталіцтва лангабардаў.
Злучэнне брытанскіх цэркваў
Папа Рыгор жадаў таксама падпарадкаваць Аўгусціну цэрквы ва Уэльсе і Думноніі, разлічваючы, мабыць, што ў Брытаніі захаваліся з часоў Рымскай імперыі ўрадавыя і царкоўныя арганізацыйныя структуры. Але як піша Беда, брытанцы не давяралі Аўгусціну, і, не ведаючы гісторыі і не разумеючы традыцый брытанскай царквы, Аўгусцін ненаўмысна сапсаваў з імі адносіны. У 603 годзе Аўгусцін і Этэльберт сабралі брытанскіх біскупаў у Кентэрберы і абмеркавалі магчымасць аб'яднання царквы пад кіраўніцтвам Аўгусціна. Беда піша, што пасля пасяджэння біскупы «параіліся з народам», які вырашыў аказаць Аўгусціну столькі ж павагі, колькі ён аказаў ім. Па словах Беды, вітаючы брытанскіх біскупаў, Аўгусцін не ўстаў са свайго месца. Некаторыя гісторыкі мяркуюць, што Аўгусцін не ведаў гісторыі і не разумеў традыцый брытанскай царквы, што папсавала яго ўзаемаадносіны з брытанскімі біскупамі. Такім чынам, план Папы па аб'яднанні брытанскіх цэркваў праваліўся.
Козіма II Медычы
Біяграфія
Козіма II шмат сіл і сродкаў траціў на развіццё флоту Тасканы, на чале з адміралам, і на развіццё порта Ліворна. Тасканскі флот адрозніўся ў некалькіх бітвах супраць асманскага флоту.
Ан-178
Выбар назвы
29 снежня 2015 года ДП «Антонаў» завяршыла зборку фюзеляжа другога прататыпа сярэдняга транспартнага самалёта Ан−178.
Праграма імпартазамяшчэння
28 сакавіка 2016 года ДП «Антонаў» прадставіла Ан-178 на 9-й абароннай выставе DefExpo — 2016 у прыгарадзе Куатол (штат Гоа, Індыя).
Канструкцыя
Калі параўнаць разрэз Ан-178 і Ан-12, то можна заўважыць, што грузавы салон новага самалёта большы па аб’ёме. Ён герметычны, у адрозненне ад кабіны Ан-12. Па паліўнай эфектыўнасці рэактыўны Ан-178 лепш, чым у турбавінтавога Ан-12. Рухавік Д-436-148ФМ канструктыўна практычна ідэнтычны рухавіку базавай мадэлі, але мае 15 % павялічанай цягі. Фюзеляж ззаду кабіны падоўжаны і мае большае цэнтральнае крыло. Гэтыя сістэмы ў большасці сваёй ужо гатовыя і сертыфікаваныя, што значна скарачае кошт і час распрацоўкі, а ў выпадку маштабнай эксплуатацыі ўсёй сям’і, — значна патанняе рэалізацыю і эксплуатацыю (падрыхтоўка персаналу, уніфікаванае абслугоўванне, наяўнасць шырокага кола кадраў, наяўнасць адзінай базы запчастак, выкарыстанне адной уніфікаванай аэрадромнай тэхнікі і інш.).
Грузавы адсек
Аб’ём грузавога адсека з грузавой рампай — 125 м³.
Рынак збыту
Кіраўніцтва «Антонава» сцвярджае, што ў іх ёсць заказ на 100 такіх самалётаў. Украіна прадала першыя 12 самалётаў адразу пасля першых выпрабаванняў у маі 2015 года. Кошт аднаго самалёта — 40 мільёнаў долараў. З Кітаем заключаны кантракт на пастаўку 2 самалётаў з правам серыйнай вытворчасці. Азербайджан абавязаўся набыць яшчэ 10 бортаў. Міністэрства абароны Украіны сцвярджае, што абавязкова падпіша кантракт на самалёт пасля завяршэння ўсіх выпрабаванняў.
Украіна
У кастрычніку 2021 года было паведамлена, што зборка планера для першага з трох самалётаў Ан-178 для паветраных сіл УС Украіны завершана на 80 %.
Будаўніцтва
20 мая 2021 года завершана выраб фюзеляжа першага Ан-178-100р для ВСУ.
Вестлан
Ве́стлан, Заходняя Нарвегія (Vestlandet) — адзін з пяці рэгіёнаў Нарвегіі, размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы краіны. Складаецца з фюльке Мёрэ-ог-Ромсдал, Согн-ог-Ф’юранэ, Хордалан і Ругалан.
IC 2177
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Першамайская (Чашніцкі раён)
Першама́йская (, Першемайская) — былая вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Антапольскага сельсавета.
Галіна Лявонцьеўна Мазурава
Біяграфія
Галоўны ўрач Магаданскай 2-й гарадской паліклінікі (1961—1968), намеснік галоўнага урача медыцынскай санітарнай часткі Мінскага мотавелазавода (1969—1972). Загадчыца аддзела аховы здароўя Цэнтральнага райвыканкама Мінска (1972—1975), (1977—1986); намеснік загадчыка (1975—1977), загадчыца (1977—1986) аддзелам аховы здароўя Мінскага гарвыканкама.
Густаў Гусак
Густаў Гусак (Gustáv Husák, 10 студзеня 1913, Дубраўка —, ) — апошні прэзідэнт сацыялістычнай Чэхаславакіі, славак па нацыянальнасці.
Біяграфія
У 1987 годзе сышоў у адстаўку з пасады Генеральнага сакратара ЦК КПЧ (яго змяніў Мілаш Якеш), аднак захаваў пасаду прэзідэнта ЧССР. Пасля аксамітнай рэвалюцыі 1989 года Гусак даручыў Марыяну Чалфе скласці «Урад народнай згоды» і сышоў у адстаўку. Новым прэзідэнтам быў абраны дысідэнт Вацлаў Гавел.
Франсуа Леклер дзю Трамбле
Біяграфія
Ён кінуўся ў рэлігійнае жыццё з вялікім запалам і стаў вядомым прапаведнікам і рэфарматарам. Пасля смерці Генрыха IV дасягнуў уплыву пры двары і паступова стаў супрацоўнікам і найбліжэйшым памочнікам Рышэльё, палітыку якога праводзіў у асабліва важных місіях: у 1624 годзе ў Рыме, у 1630 годзе ў Рэгенсбургу і г.д. Яму далі мянушку «Шэры кардынал» за шэры колер плашча, які ён насіў. Кардынальскі ж сан ён атрымаў толькі незадоўга да сваёй смерці ў 1638 годзе. У якасці начальніка канцылярыі Рышэльё бацька Жазеф разам з чатырма іншымі капуцынамі выконваў тайныя даручэнні кардынала і ў нягрэблівасці палітычных сродкаў, якія ён выкарыстоўваў, пераўзыходзіў свайго начальніка — толькі канчатковыя мэты айца Жазефа насілі больш ідэйны характар і ў большай ступені былі прасякнутыя духам каталіцтва, чым у Рышэльё. Рышэльё рыхтаваў айца Жазефа сабе ў пераемнікі і многія гады дамагаўся для яго кардынальскай шапкі, але гэтыя патрабаванні былі адхілены, таму што курыя лічыла айца Жазефа адным з галоўных сваіх праціўнікаў.
Раснэ (Магілёў-Падольскі раён)
Раснэ (Рясне́) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Балбасава (аэрадром)
4 ліпеня 1957 года
Пацярпеў катастрофу самалёт Ту-16. Пасля ўзлёту, самалёт упаў на поле, разваліўся, загарэўся і знёс тры дамы ў вёсцы Ленькавічы. Экіпаж у складзе 6 чалавек загінуў. Прычына аварыі не была высветлена.
2 лістапада 1961 года
Пацярпеў катастрофу самалёт Ту-16. Камандзір экіпажу — капітан Ласкароў Н.В. Самалёт рабіў узлёт ноччу. У працэсе разбегу камандзір устанавіў замалы ўзлётны вугал. Пасля ўзлёту самалёт перайшоў на пакатае зніжэнне і на адлегласці 1900 м ад тарца ўзлётна-пасадачнай паласы сутыкнуўся з зямлёй, разбурыўся і згарэў. Экіпаж, 6 чалавек, загінуў.
Рыжанкі
Рыжанкі́ (, Рыженки) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.
Бітва пры Пльзені
Бітва пры Пльзені — аблога Пльзеня, праведзеная чэшскімі пратэстантамі пад кіраўніцтвам графа Мансфельда. Гэта было першае значнае баявое сутыкненне Трыццацігадовай вайны.
Алесь Рылько
Алесь (Аляксей Іванавіч) Рылько (, в. Рыдамля,, Віцебская вобласць — ; Псеўданімы і крыптанімы: Аляксей Добры, А. Дрыль, Ал. Дрыль, Алесь Дрыль, Л. Дрыль, Алесь Кандыба, Кандыдат навук бытавога абслугоўвання, В. Крыжэня, Прымус Чапяльніцкі, Алесь Рыль, Л. Халіцкі, А. Яленец, Ал. Яленец, Л. Яленец, Ал. Ялень) — беларускі празаік, драматург, публіцыст. Член СП Беларусі (з 1952).
Творчасць
Дэбютаваў у друку ў 1946 годзе. Першае апавяданне «Сама зразумела» змешчана ў часопісе «Вожык». Аўтар кніг апавяданняў «Мае сустрэчы» (1952), «Цвіце чаромха» (апавяданні, п’есы, 1957), «Стуканок у аблавушцы» (гумарыстычныя апавяданні, 1959), «Ты прыгожая, Арынка» (апавяданні, нарысы, 1960), «Напрадвесні» (выбранае, 1984), аповесці для дзяцей «Мядовыя краскі» (1959, 1983), аднаактовай п’еса «Гром з яснага неба» (1953), «Колькі вяровачку не віць…» (аднаактовая камедыя і сцэнкі, 1958). У 1969 г. выйшла «Выбранае».Смерць перапыніла працу над раманам «Срэбныя росы». Творы А. Рылько перакладзены на балгарскую, польскую, рускую (Ю. Багушэвічам), чэшскую і іншыя мовы.
Мезасфера
Газавы склад мезасферы, як і размешчаных ніжэй атмасферных слаёў, пастаянны і ўтрымоўвае каля 80 % азоту і 20 % кіслароду.
Мезасфера аддзяляецца ад стратасферы стратапаўзай, а ад тэрмасферы — мезапаўзай. Мезапаўза у асноўным супадае з турбапаўзай.
Інстытут нацыянальных меншасцей АН БССР
Далейшы лёс
Усярэдзіне 1935 года інстытуты і сектары, якія даследавалі гісторыю і культуру нацыянальных меншасцей на тэрыторыі Беларусі, былі аб’яднаны ў Інстытут нацыянальных меншасцей. Інстытут у 1936 годзе ўвайшоў у склад Аддзялення грамадскіх навук АН БССР. Спыніў сваю дзейнасць у траўні 1937 года ў выніку сталінскіх рэпрэсій. Пасля вайны не аднаўляўся; даследаванні этнічных меншасцяў трансфармаваліся ў асноўным у даследаванні па рускай культуры.
Бітва пры Саблатэ
У выніку пратэстанты былі вымушаны зняць аблогу з Ческе-Будзеёвіцы.
Трыццацігадовая вайна
Прэлюдыя канфлікту
Святая Рымская Імперыя ў XVII ст. складала кангламерат дзясяткаў каралеўстваў, княстваў, і розных адміністрацыйных адзінак — царкоўных або свецкіх. У Багеміі, Саксоніі і Паўночных княствах Германіі дамінавалі пратэстанты, разам з тым, Баварыя, Аўстрыя, а таксама іншыя Паўднёвыя княствы былі пераважна каталіцкімі. Пануючыя ў Святой Рымскай Імперыі дынастыя Габсбургаў была каталіцкай і ўсяляк дыскрымінавала пратэстантаў. У пачатку XVII ст. разгортвалася контррэфармацыя, узмацнялася царкоўная цэнзура і інквізіцыя, умацаваўся ордэн езуітаў. Ватыкан ўсяляк падштурхоўваў кіраўнікоў-каталікоў да выкаранення пратэстантызму ў сваіх уладаннях.
Чэшска-Пфальцкі перыяд
Пасля разрыву з Габсбургамі ў Багеміі было сфарміравана ўрад — дырэкторыю ў складзе 30 дырэктараў, на чале якіх стаў Вацлаў Вільгельм з Рупы, галоўнакамандуючым быў прызначаны граф Генрых Турн. Дырэкторыя запрасіла на чэшскі трон лідара Евангелічнай Уніі Фрыдрыха V, курфюрста Пфальцкага, зяця англійскага караля Якава І. Паўстанцы, рэальна ацэньваючы свае магчымасці, чакалі дапамогі з двух магутных ачагоў пратэстантызму ў Еўропе: Англіі і Нідэрландаў, а таксама пратэстанцкіх княстваў-суседзяў.
У 1619 годзе Нідэрланды прафінансавалі фарміравання ўзброеных атрадаў Мансфельда. Дапамогу чэхам таксама дала Сілезія, якая ўзяла пад кантроль мяжу з каталіцкай Польшчай, адкуль планіравалася ўзброеная інтэрвенцыя. Англія заняла чакальную пазіцыю. Мараўская шляхта на чале з Карлам Жэратынам выступіла за мірнае рашэнне канфлікту з Габсбургамі і адмовілася даць паўстанцам ваенную дапамогу.
Шведскі перыяд
Валенштэйн і Густаў Адольф сышліся ў жорсткай Бітве пры Лютцэне (1632), дзе шведы з цяжкасцю перамаглі, але Густаў загінуў.
Тамара Фёдараўна Розава
Біяграфія
Скончыла ў 1959 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум па спецыяльнасці «Архітэктура». У 1959—1962 гадах тэхнік-архітэктар, старэйшы тэхнік-архітэктар праектнага інстытута «Белдзяржпраект».
Сабалі (Чашніцкі раён)
Сабалі́ (, Соболи) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.
Экзасфера
Экзасфера (ад стар.-грэч. Ἐξω — «звонку», «па-за» і σφαῖρα — «шар», «сфера») — самая знешняя частка верхняй атмасферы Зямлі і планет з нізкай канцэнтрацыяй нейтральных атамаў (канцэнтрацыя часціц n0<10−7см−3). Ніжняя мяжа экзасферы — экзабаза — вызначаецца з суадносін роўнасці даўжыні вольнага прабегу вышыні аднастайнай атмасферы.
Сора
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Арган Хаманда
Спачатку арган Хаманда ўжываўся ў асноўным у цэрквах, як танная ды кампактная альтэрнатыва аргану класічнаму. Аднак неўзабаве інструмент пачынаюць ужываць і джазавыя музыкі. У 1970-я гады арган Хаманда робіцца адным з асноўных інструментаў у прагрэсіў-року. Пазней гук інструмэнта пачалі вельмі дакладна імітаваць з дапамогай электронных сінтэзатараў, аднак дагэтуль арыгінальныя мадэлі аргана Хаманда цэняцца музыкамі.
Ісідар Самуілавіч Бас
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і рабочага-муляра. Бацька загінуў у час імперыялістычнай вайны. Маці — хатняя гаспадыня. Загінула ў Віцебску ў час Вялікай Айчыннай вайны. Закончыўшы сямігодку, І. Бас у 1928 г. пайшоў працаваць вучнем слесара ў трамвайнае ўпраўленне. У 1929-32 гг. вучыўся на дзённым аддзяленні Віцебскага педагагічнага рабфака. З 1932 г. літсупрацоўнік абласной газеты «Віцебскі рабочы». У 1933-36 гг. студэнт Камуністычнага інстытута журналістыкі ў Мінску. У 1936 −37 гг. служыў у Чырвонай Арміі. З 1937 г. загадваў аддзелам савецкага будаўніцтва газеты «Советская Белоруссия». Падчас Вялікай Айчыннай вайны на Цэнтральным, Бранскім і іншых франтах быў адказным сакратаром дывізійнай газеты, інструктарам-літаратарам. З 1947 г. загадваў кафедрай літаратуры Маладзечанскага настаўніцкага інстытута. Пасля яго ліквідацыі (1953) працаваў старшым выкладчыкам кафедры рускай літаратуры Гродзенскага педінстытута, з 1954 старшым выкладчыкам Брэсцкага педінстытута. З 1958 дацэнт кафедры літаратуры і журналістыкі Мінскай вышэйшай партшколы. У канцы 70-х выехаў за мяжу.
Станіслаў Юр’евіч Матулайціс
Біяграфія
У 1925 г. эміграваў з Літвы ў БССР, пасяліўся ў Менску. З 1927 кіраўнік літоўскага сектара Інбелкульта, з 1928 акадэмік БелАН, з 1929 загадчык кафедры гісторыі, з 1931 дырэктар Інстытута гісторыі, з 1935 па —1936 дырэктар Інстытута нацыянальных меншасцей БелАН. Доктар гістарычных навук (1934). Пражываў у кватэры № 41 Дома спецыялістаў па вул. Савецкай у Менску.
У жніўні 1937 выключаны з ВКП(б); арыштаваны 17.2.1937 ва ўласнай кватэры. Рашэннем Асобай нарады пры НКУС СССР ад 15.8.1939 прыгавораны да высылкі ў Казахстан тэрмінам на 5 гадоў. Вярнуўся ў Вільню ў канцы 1945; працаваў у Інстытуце гісторыі АН Літвы. Рэабілітаваны 20.5.1957. Асабовая справа М. № 11289-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Тэрэле
Насельніцтва складае 536 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 3020. Тэлефонны код — 0776.
Лайка (від скуры)
Беларуская назва запазычана з польскай łajka/łojka (лайка, замша), што паходзіць ад łoj — тлушч, сала. У XVII стагоддзі на Русі лайку таксама называлі «сабачкай», паколькі на яе вытворчасць першапачаткова ішлі сабачыя шкуры. Мелася два выгляды лайкі: сырая і зробленая чорная.
Гісторыя
Рэформа 1861 года змяніла ўклад жыцця не толькі прыгонных сялян. Адным са следстваў такіх змен было з’яўленне ў Расіі фабрык па вытворчасці лайкавых пальчатак. Сыравінай для пальчатак сталі. Пасля рэформы 1861 года вялікія панскія паляванні разваліліся. Свабодныя сяляне ў псары не імкнуліся: заробак сезонны, а спраў на год. Цэлымі псарнямі сабак здавалі на пальчаткі. З іх атрымлівалася самая тонкая лайка.
Тры парасяты
Сюжэт
Павучальная частка народнага апавядання — працавітасць і ўпартая, грунтоўная праца акупляюцца, а лянота і легкадумная бесклапотнасць ствараюць праблемы — захавана, але скажона. Парасятаў, якія жылі ў хатках з саломы і дрэва, Воўк не з’ядае, як у арыгінале, яны ратуюцца ў каменным доме трэцяга парася. Таксама і Воўк у літаратурным варыянце не гіне, а толькі апарыўся.
Мурад II
Стаў султанам пасля смерці бацькі. У 1427 вярнуў кантроль над гарадамі Ніш і Крагуевац, у 1428 палажыў канец існаванню караманьскаму эмірату ў Анатоліі.
Бітва пры Штатлоне
Летам 1623 года Хрысціян няўдала спрабаваў заняць ніжнюю Саксонію і пераўтварыць яе ў базу для нападаў на войскі каталікоў. Але пасля няўдачы з 15.000 жаўнерамі вырашыў накіравацца ў Нідэрланды, дзе збіраўся сустрэцца з Фрыдрыхам V Вітэльсбахам і яго жонкай Елізаветай Сцюарт. Ранкам 6 жніўня недалёка ад галандскай мяжы войска Хрысціяна спаткала войска Каталіцкай лігі пад кіраўніцтвам фон Ціллі. Хрысціян паставіў сваё войска на абкружаным багнамі ўзгорку. Выгадная абаронная пазіцыя аднак не мела вялікага значэння таму што каталіцкае войска мела перавагу ў колькасці і мела большы баявы вопыт. Атака войск лігі каштавала пратэстантам вялікіх страт. Амаль трэцяя частка войска Хрысціяна было забіта ці трапіла ў палон. Аднак страты каталіцкага войска былі так сама высокія і вымусілі Ціллі прыпыніць атакі. Хрысціян здолеў з 5.000 жаўнерамі адыйсці да Нідэрландаў заставіўшы каталікам ўвесь абоз.
Міхай Эмінэску
Біяграфія
Вучыцца Міхая Эмінэску накіравалі ў Чарнаўцы ў нямецкую гімназію. Першы надрукаваны верш паэта — «Ля магілы Арона Пумнула» быў надрукаваны ў 1866 годзе ў часопісе «Слёзы ліцэістаў». Не скончыўшы навучання ў гімназіі ў Чарнаўцах Міхай па патрабаванні бацькі з'язджае на вучобу ў Вену, дзе становіцца вольным слухачом універсітэта і вывучае філалогію, філасофію і юрыспрудэнцыю. У гэты перыяд аўтар выдае цыкл вершаў і патрыятычную паэму «эпігонаў».
Генерал Ордэна езуітаў
Генеральныя вікарыі і генералы ў Расіі
7 сакавіка 1801 г. Папа Пій VІІ сваім брэвэ Catholicae fidei даў афіцыйны дазвол на дзейнасць Таварыства Ісуса ў Расійскай імперыі і на абранне замест генеральнага вікарыя генерала Таварыства Ісуса ў Расіі. Гэта стала першым значным крокам да поўнага аднаўлення Ордэна езуітаў.
Трывільяна
Трывільяна (Trivigliano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фразінонэ.
Ліга Еўропы УЕФА 2014/2015
Рэйтынг асацыяцый
Швецыя, Нарвегія і Фінляндыя атрымалі +1 прадстаўніка па выніках рэйтынгу фейр-плэй УЕФА.
1/8 фіналу
Першыя матчы былі згуляныя 12 сакавіка, а матчы ў адказ 19 сакавіка.
Снукерны сезон 2007/2008
Снукерны сезон 2007/2008 уяўляе сабой серыю турніраў па снукеры, якія праходзілі ў часовым прамежку паміж 16 чэрвеня 2007 і 15 мая 2008.
Бездзежскі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2439 чалавек, з іх 98,3 % — беларусы.
Мехмед II Заваёўнік
Біяграфія
Пачынаючы з 1470-х султан вядзе войны з венграмі і аўстрыйцамі, падпарадкоўвае крымскіх татар. У 1479 флот Асманская імперыі займае шэраг астравоў Іанічнага мора і некаторыя тэрыторыі Паўднёвай Італіі.