cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арганізацыя беларускіх нацыяналістаў
Дзейнасць
У 1943 годзе АБН увайшла ў падпольнае Беларускае нацыянальна-дэмакратычнае аб’яднанне (БНДА) ды была ў ім галоўнай сілай. Дагэтуль невядома, чым займаліся АБН і БНДА, акрамя кантактаў з польскім падполлем. Пасля гібелі ў снежні 1943 года ў Менску Вацлава Іваноўскага і выезду ў Чэхію Янкі Станкевіча, АБН-БНДА фактычна спыніла сваё існаванне. Многія сябры арганізацыі, якія працавалі ў грамадзянскай адміністрацыі і школьніцтве, летам 1944 года падаліся на Захад. Тыя нешматлікія, што засталіся на Бацькаўшчыне, маглі далучыцца да руху супраціўлення, які арганізоўвала Беларуская незалежніцкая партыя.
Палац Радзівілаў (Паланечка)
Архітэктура
Паланечкаўскі палацава-паркавы ансамбль пабудаваны ў першай палове XIX стагоддзя ў стылі ампір, у другой палове XIX стагоддзя аднаўляўся А. С. Радзівілам. Уключаў палац, капліцу-пахавальню, аранжарэю, уязную браму, млын, парк.
Парк
Палац акружаў вялікі парк пейзажна-рэгулярнай планіроўкі, які складаўся з дзвюх частак. Пейзажная частка (з сажалкай) размешчана перад палацам на чатырох тэрасах, якія з невялікімі перападамі спускаліся да ракі. Верхняя прамавугольная тэраса, умацаваная падпорнымі сценкамі, па перыметры была абсаджана таполяй чорнай пірамідальнай. На газоне перад палацам існаваў сонечны гадзіннік. Алея па падоўжанай восі палаца ішла праз парк да капліцы-пахавальні заснавальніка сядзібы Канстанціна Радзівіла. Перад палацам стаяла ўяздная мураваная брама з вазамі, выкананая ў стылі ампір. За палацам быў разбіты рэгулярны «французскі» парк са шпалерамі і баскетамі.
Маставікі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1926 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Веліжжэ (возера, на ўсход ад Петрыкава)
Плошча паверхні 0,23 км², даўжыня 1,65 км, найбольшая шырыня 150 м. Даўжыня берагавой лініі 3,3 км. Катлавіна возера старычнага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй да 2 метраў, пясчаныя, пад хмызняком. Берагавая лінія слаба звілістая. Берагі пераважна нізкія. Усходні бераг забалочаны. Злучана ручаём з ракой Скалодзіна, пратокай — з возерам Клетка.
Абедаўка
Абе́даўка, Дранёўка — рака (магістральны канал) у Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток канала Ненач (басейн Прыпяці).
У басейне ракі вадасховішча Камунар.
Сідней
Шмат паркаў: Гайд-парк і Каралеўскія батанічныя сады. У 2010 годзе Сідней займаў 7-е месца ў Азіі і 28-е ў свеце паводле развіцця эканамічных інавацый у спісе Топ 100 паводле інавацый агенцтва 2thinknow. Сідней таксама ўваходзіць у лік дзесяці самых зручных для жыцця гарадоў у свеце паводле дадзеных Mercer Human Resource Consulting і часовіса The Economist.
Тапаграфія
Гарадскія раёны Сіднея размяшчаюцца ў прыбярэжнай даліне, якая абмежавана з усходу Ціхім акіянам, Блакітнымі гарамі з захаду, ракой Хоксберы на поўначы і Каралеўскім нацыянальным паркам на поўдні. Берагавая лінія парэзаная шматлікімі залівамі і бухтамі, якія ўтварыліся ў выніку таго, што па меры пацяплення клімату ў канцы ледавіковага перыяду і пад’ёму ўзроўня Сусветнага акіяна, вада затапіла прыбярэжныя рачныя даліны і цясніны невысокіх гор.
Клімат
Сідней размяшчаецца ў зоне вільготнага субтрапічнага клімату з характэрнымі для яго цёплым летам і прахладнай зімой. Колькасць ападкаў, якія выпадаюць у горадзе, размяркоўваецца на працягу года з перавагай у зімовыя месяцы. У раёнах горада, непасрэдна прылеглых да акіяна, клімат з’яўляецца больш роўным, аднак у заходніх раёнах горада, размешчаных больш глыбока ў кантынентальнай Аўстраліі, часта назіраюцца больш экстрэмальныя тэмпературы. Самым цёплым месяцам з’яўляецца студзень з сярэдняй тэмпературай паветра 16,6-25,8 °C і з сярэдняй колькасцю дзён з тэмпературай паветра больш за 30 °C — 14,6. Абсалютны рэкорд тэмпературы быў зафіксаваны 14 студзеня 1939, калі тэмпература паветра склала 45,3 °C. Зімовая тэмпература рэдка апускаецца ніжэй за 5 °C у прыбярэжных раёнах. Самым халодным месяцам з’яўляецца ліпень з сярэднядзённай тэмпературай 8-16,2 °C. Рэкордна нізкая тэмпература была зафіксавана ў Сіднеі на ўзроўні 2,1 °C. Ападкі размеркаваны на працягу года больш-менш раўнамерна з некаторым перавагай у першыя месяцы года, калі надвор’е ў горадзе вызначаюць усходнія вятры. Сярэднегадавая колькасць ападкаў у Сіднеі складае 1217 мм, сярэдняя колькасць дажджлівых дзён у годзе — 138. Снегапад быў зафіксаваны ў цэнтральнай частцы горада ў апошні раз у 1836. Аднак снежная крупа, якая выпала ў горадзе ў 2008, якая часам памылкова прымаецца за снег, прымушае думаць, што з’ява 1836 таксама магла быць крупой а не снегам.
Эканоміка
Сідней мае развіты грамадскі транспарт. Маецца метро.
Адрачэнне Міхаіла Аляксандравіча
Тэкст адмовы
"Вялікі цяжар ўскладзены на мяне воляй брата майго, які перадаў мне Імператарскі Усерасійскі Прастол у час бяспрыкладнай вайны і хвалявання народа.
Міхаіл.
Кантрактовая плошча (Кіеў)
Гісторыя
Сярод славутасцяў:
Філіп VI (кароль Іспаніі)
Біяграфія
Нарадзіўся ў клініцы Nuestra Señora de Loreto у Мадрыдзе 30 студзеня 1968 года. На момант нараджэння Філіпа яго бацькі ўжо мелі двух дачок: інфанту Алену (н. 20 снежня 1963) і інфанту Крысціну (н. 13 чэрвеня 1965). Пасля нараджэння Феліпе атрымаў тытул інфанта. Ён быў ахрышчаны ў палацы Сарсуэла каля Мадрыда. Хроснымі бацькамі інфанта сталі яго дзед Граф Барселонскі Хуан дэ Бурбон і прабабуля каралева Вікторыя Яўгенія.
Адукацыя
Інфант Феліпэ скончыў сярэднюю школу «Санта Марыя дэ лос Росалес» (Santa Maria de los Rosales) у Мадрыдзе ў 1984 годзе.
Ваенная служба
Мае воінскія званні: падпалкоўнік (сухапутныя войскі і Авяцыі, капітан 2-га ранга (ВМФ). Мае кваліфікацыю пілота верталёта арміі авіяцыі і флоту. Уваходзіць у склад 402-а эскадрона Ванна-паветраных сіл Іспаніі.
Макс Верстапен
Картынг
У 2010 годзе Макс перайшоў у клас KF3, дзе стаў чэмпіёнам у Bridgestone Cup Europe, WSK Nations Cup і WSK World Series, у 2010 і 2011 — WSK Euro Series. Далей выступаў у KF2, дзе ў 2012 годзе выйграў WSK Master Series, 17° Winter Cup, а ў 2013 — South Garda Winter Cup. Таксама ў 2013 — апошнім сезоне выступаў у картынгу — стаў чэмпіёнам WSK Master Series у класе KZ2, WSK Euro Series у класе KZ1, CIK-FIA World Championship і CIK-FIA European Championship у класе KZ і CIK-FIA European Championship у класе KF0. .
Фёдар Самойлавіч Калчук
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Леніна, трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі Суворава ІІ ступені, ордэнамі Кутузава ІІ ступені, Айчыннай вайны І ступені, Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі «За абарону Каўказа», «За ўзяцце Будапешта», «За перамогу над Германіяй», знакам «Ганаровы чыгуначнік СССР» і інш.
Тамара Мікалаеўна Шыманская
Тамара Мікалаеўна Папова (у дзявоцтве Шыма́нская;, в. Вялікая Мядзвядка, Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць) — беларуская вяслярка-байдарачніца. Заслужаны майстар спорту СССР (1970). Заслужаны работнік фізічнай культуры і спорту Беларусі (1998). Выдатнік адукацыі Беларусі (1998).
Спартыўная дасягненні
Чэмпіёнка свету (1970, Капенгаген) на байдарцы-чацвёрцы, сярэбраны (1970) і бронзавы (1971, Бялград) прызёр на байдарцы-двойцы. Чэмпіёнка свету і Еўропы (1973, г. Тамперэ, Фінляндыя) на байдарцы-чацвёрцы. Абсалютная чэмпіёнка Еўропы (1969, Масква) на байдарцы-адзіночцы, байдарцы-двойцы, байдарцы-чацвёрцы. Чэмпіёнка СССР на байдарцы-адзіночцы (1969), байдарцы-двойцы (1969, 1970), байдарцы-чацвёрцы (1972), у эстафеце 4 х 500 м на байдарцы-адзіночцы (1973). Усе перамогі дасягнуты на дыстанцыі 500 м.
Сіліманіт
Выкарыстанне
Сіліманіт выкарыстоўваецца ў вытворчасці вогнетрывалых і кіслотаўстойлівых матэрыялаў.
Данііл Юльянавіч Крыўчэня
Біяграфія
У 1967 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю «Адкрыты артэрыяльны праток, дыягностыка, гемадынаміка і хірургічнае лячэнне» з правам самастойнага выканання аперацый не толькі пры лёгачных, але і сардэчных захворваннях. У 1978 годзе ім была абаронена доктарская дысертацыя «Хірургічнае лячэнне набытых парокаў сэрца ў дзяцей і падлеткаў». Аперацыі на сэрцы Данііл Юльянавіч укараніў у практыку са знакамітым савецкім хірургам акадэмікам Аляксандрам Аляксеевічам Шалімавым. У 1971—1981 гадах па даручэнні А. А. Шалімава ўзначальваў арганізацыю працы сардэчна-сасудзістага аддзялення на новай клінічнай базе — бальніцы «Медгарадок» Кіеўскага НДІ з поўным аб’ёмам аперацый на сэрцы. Адначасова ў 1980—1992 гадах заснаваў і кіраваў кафедрай дзіцячай хірургііў Інстытуце ўдасканалення ўрачоў, а ў 1981—2005 гадах — заснавальнік і загадчык клінікі складаных парокаў развіцця ў дзяцей у Інстытуце педыятрыі, акушэрства і гінекалогіі АМН Украіны.
У 1992—2011 гадах Данііл Юльянавіч — загадчык, з 2011 года — прафесар кафедры дзіцячай хірургіі Нацыянальнага медыцынскага ўніверсітэта імя А. А. Багамольца. У 1989—2004 гадах — ён галоўны дзіцячы хірург Міністэрства аховы здароўя Украіны, у 1991—2016 гадах з’яўляўся прэзідэнтам Усеўкраінскай асацыяцыі дзіцячых хірургаў. Акадэмік Акадэміі навук вышэйшай школы Украіны (1993), заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Украіны (1997), лаўрэат міжнароднай прэміі «Залаты ОЦІС» (Польшча) 2006 года, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Украіны 2008 года за распрацоўку методык аперацый у дзяцей.
Анійскае царства
Другая палова X—пачатак XI стагоддзя
З другой паловы X стагоддзя захопніцкая палітыка Візантыі і яе далейшая экспансія на ўсход стварылі пагрозу для бяспекі Армянскага царства. Яшчэ ў 949 годзе імперыя заняла Карын. Захопам Карына паступова пачынаецца далейшая анексія армянскіх земляў : у 966 годзе да Візантыйскай імперыі было далучана армянскае княства Багратыдаў у Тароне, а праз некалькі гадоў Маназкерт эмірата Кайсікаў, якія з'яўляліся на той момант ужо даннікамі імперыі. У X стагоддзі, аднак, тэрытарыяльнае пашырэнне Візантыі гэтым і абмежавалася.
Таронта
Дэмаграфія
Паводле перапісу 2006 у Таронта разам з прыгарадамі жывуць 2.320 тыс. імігрантаў, якія складаюць 45,4 % ад усяго насельніцтва. Найвялікшая суполка сярод імігрантаў — людзі, што нарадзіліся ў Індыі, якія складаюць 4,4 % ад агульнага насельніцтва Таронта разам з прыгарадамі і 9,6 % ад усіх імігрантаў. Затым ідуць выхадцы з Кітаю (8,2 % ад усіх жыхароў і 7,3 % ад імігрантаў), Італіі (адпаведна 2,6 % і 5,6 %), Філіпін (2,6 % і 5,4 %), Вялікабрытаніі (2,5 % ад усіх жыхароў і 5,6 % ад імігрантаў), Ганконгу (2,0 % ад усіх жыхароў і 4,4 % ад імігрантаў), Ямайкі (1,8 % ад усіх і 4,0 %), Пакістану (1,7 % і 3,7 %), Шры Ланкі (1,7 % і 3,7 %), Партугаліі (1,5 % і 3,3 %), Гаяны (1,4 % і 3,0 %), Польшчы (1,3 % і 2,9 %), В’етнаму (1,1 % і 2,5 %).
3.920 жыхароў Таронта і прыгарадаў нарадзіліся на Беларусі (0,2 % ад імігрантаў). З іх 600 чалавек прыехалі ў Канаду да 1991, 500 чал. у перыяд 1991—1995, 1.320 чал. у перыяд 1996—2000 і 1.505 чал. у перыяд 2001—2006.
Брэтань (паўвостраў)
Паўвостраў Брэта́нь (Bretagne, Breizh; ) — паўвостраў на паўночным захадзе Францыі, які амываецца з поўначы Ла-Маншам, а з поўдня Біскайскім залівам Атлантычнага акіяна. Паўвостраў з'яўляецца асноўнай часткай аднайменных гістарычнай вобласці і рэгіёна. Невялікія ўчасткі паўвострава на ўсходзе адносяцца да рэгіёнаў Пеі-дэ-ла-Луар і Нармандыя.
Генадзь Сцяпанавіч Грак
Біяграфія
1970—1976 — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, аддзяленне графiкi.
З 1977 — член Саюзу мастакоў Беларусі.
Творы заўваюцца ў Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, фондах Беларускага саюза мастакоў і ў прыватных калекцыях Беларусі і замежжа.
Сяргей Пятровіч Семяняка
Сяргей Пятровіч Семяняка (нар., в. Бор Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці) — беларускі спартсмен. Майстар спорту Беларусі па лёгкай атлетыцы, Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа. Пяціразовы чэмпіён свету.
Асманская мова
Асманская мова (саманазва: لسان غثمانی lisân-instagram'ı Osmânî, Osmanlıca, Osmanlı Türkçesi), званая таксама стараанаталійска-цюркскай, стараасманскай або асманска-турэцкай, — дзяржаўная мова Асманскай імперыі, належыць да агускай падгрупы цюркскіх моў. Нягледзячы на тое, што асманская мова была цюркскай ў сваей аснове, яе лексіка даходзіла ў некаторых творах да 80-90 % арабскіх і персідскіх слоў, прычым арабізмы ў большасці сваей прыйшлі (як і ў іншыя цюркскія мовы) праз персідскую. Акрамя гэтага, выкарыстоўваліся асобныя арабскія і персідскія граматычныя канструкцыі (напрыклад, ізафет). Таму да сярэдзіны XIX стагоддзя асманская мова вельмі моцна адрознівалася ад гутарковых турэцкіх дыялектаў (хоць, з іншага боку, і ўплывала на іх). Выкарыстоўваўся арабскі алфавіт з некаторымі мадыфікацыямі (агульнымі з персідскай пісьменнасцю, за выключэннем літары каф з трыма кропкамі зверху — для заднеязычнага, які не захаваўся ў сучасным літаратурным турэцкім, але прысутнічае ў шэрагу сучасных цюркскіх моў, напрыклад, у татарскай, казахскай).
Прыгожая эпоха
Прыгожы час — для каго?
Людзі гэты перыяд, несумненна, адчувалі як фінансава забяспечаны значна больш, чым раней; палітычная, тэхічная і культурныя перспектывы таксама ўспрымаліся дадатна. Тым не менш не выпадае разглядаць Belle Époque толькі як час поўнага здавальнення ад жыцця і грамадскай бесклапотнасці ў цэлым. Вялікая колькасць фермераў і сельскагаспадарчых рабочых былі мала зацікаўлены ў Прыгожай эпосе, тое самае тычыцца масы рабочых і дробных службоўцаў, якія вярталіся пасля шматгадзіннага працоўнага дня ў кепскаасветленыя пакойчыкі хутка растучых гарадоў.
Мастацтва і культура
Ход развіцця:
Політэхнічны інстытут (станцыя метро)
Апісанне
Побач са станцыяй знаходзяцца Кіеўскі заапарк і медыцынскі інстытут. У пешаходнай даступнасці — станцыя хуткаснага трамвая «Політэхнічная».
Нацкі сельсавет (Полацкі раён)
На́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Нача.
Міграцыйны крызіс у Літве (2021)
Перадгісторыя
9 жніўня 2020 года ў Беларусі прайшлі прэзідэнцкія выбары. Паводле папярэдніх звестак ЦВК рэспублікі, перамогу на іх атрымаў дзеючы кіраўнік дзяржавы Аляксандр Лукашэнка з вынікам 80,08% галасоў. Святлана Ціханоўская, якая была яго асноўным канкурэнтам, набрала 10,09% галасоў. Апазіцыя абвясціла вынікі сфальсіфікаванымі. У Мінску і іншых гарадах краіны пачаліся масавыя акцыі пратэсту. Святлана Ціханоўская пакінула Беларусь, знайшоўшы прытулак у суседняй Літве. Краіны Еўрапейскага Саюза, у тым ліку Літоўская Рэспубліка, падтрымалі беларускую апазіцыю, што пагоршыла іх адносіны з Мінскам.
Паток нелегалаў
Вясной 2021 года, на фоне пагаршэння адносін з Беларуссю, Літва заявіла пра рост патоку нелегальных мігрантаў, якія пранікаюць у краіну праз беларуска-літоўскую мяжу.
Канфлікты
Каб прадухіліць магчымыя беспарадкі, памежнікі ўжылі слёзатачывы газ і зрабілі два стрэлы ў паветра з помпавага пісталета гумовымі кулямі. У цэнтр прыбылі служачыя спецыяльна падрыхтаванай да такіх інцыдэнтаў групы спецыяльнага прызначэння VSAT, праваахоўнікі з бліжэйшых застаў, паліцэйскія і Служба грамадскай бяспекі. Неўзабаве замежнікі вярнуліся ў палаткі, сітуацыя нармалізавалася. Медыцынская дапамога нікому не спатрэбілася.
На адрас Літвы
У пачатку жніўня афіцыйны прадстаўнік Дзяржпамежкамітэта Беларусі заявіў, што на тэрыторыі Літвы збіваюць мігрантаў, у тым ліку траўмы ёсць у жанчын і дзяцей. Паводле заявы ведамства, літоўскія памежнікі таксама сілай выдвараюць мігрантаў на беларускую тэрыторыю. Дзяржпамежкамітэт абвінаваціў Вільнюс у тым, што такія дзеянні парушаюць правы чалавека. Ён падкрэсліў, што крокі, прынятыя Літвой, падлягаюць расследаванню з боку міжнародных органаў.
Раней паведамлялася, што літоўскія памежнікі не пусцілі каля 180 нелегальных мігрантаў з Беларусі. Са слоў кіраўніка Службы аховы дзяржаўнай мяжы Літвы Рустамаса Любаеваса, мігрантаў разгортвалі ўздоўж усёй літоўска-беларускай мяжы, пераважна ў ваколіцах Варэны. Як дадаў Любаевас, супрацоўнікі памежнай службы скарысталіся новымі паўнамоцтвамі аб аказанні сілавога супраціву нелегалам, аднак не ўдакладніў, якія канкрэтна меры ўжываліся да бежанцаў.
Езярышчанскі раён
Утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Віцебскай акругі. Цэнтр — станцыя Езярышча. Падзяляўся на 8 сельсаветаў: Асіпоўскі, Горкаўскі (Горацкі), Мехаўскі, Пылькінскі, Руднянскі (9 кастрычніка 1929 года перайменаваны ў Езярышчанскі), Саладухінскі, Халамерскі, Хвошненскі (Хвашнянскі). 12 кастрычніка 1929 года раён скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Гарадоцкага раёна.
Барыс Іванавіч Купчынаў
Біяграфія
Скончыў Беларускі Інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (1959). З 1964 года старшы навуковы супрацоўнік, галоўны інжынер, з 1971 года загадчык лабараторыі, з 1989 года загадчык аддзела, з 2007 года галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута механікі металапалімерных сістэм ім. В. А. Белага Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Масаж
Класічны масаж
Класічны масаж мае аздараўляльныя ўласцівасці, з’яўляецца адным з метадаў у барацьбе з гіпадынаміяй. Таксама можа спрыяць збавенню ад стрэсу або зняць напружанне.
Дзень без аўтамабіля
Апісанне
Падчас кампаніі цэнтры многіх гарадоў замыкаюцца для аўтамабільнага руху. Ідэя гэтага дня паўстала ў 1998 годзе ў Францыі. Мэтай кампаніі з'яўляецца кшталтаванне праэкалагічнай мадэлі паводзінаў, распаўсюджанне інфармацыі аб негатыўных наступствах ужывання аўтамабіля, перакананне еўрапейцаў да альтэрнатыўных сродкаў транспарту, прамоцыя публічнага транспарту і дэманстрацыя, што жыццё ў месце без аўтамабіля ёсць не толькі магчымае, але таксама значна прыемнейшае. Кампанія датычыць таксама змяньшэння шуму і забруджвання паветра, з-за чаго ўплывае на паляпшэнне якасці жыцця ў месце.
Леанід Максімавіч Марчанка
Біяграфія
У 1972 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, аддзяленне графiкi, выкладчыкі — Павел Любамудраў, Арлен Кашкурэвіч, Аляксандр Казлоўскі, Людвиг Асецкі.
Афорты, літаграфіі Леаніда Марчанкі не з’яўляюцца прыкладам даследчай працы над прыроднымі матывамі з выяўленнем галоўнага і жывымі тонкімі, як вастрыё іголкі, характарыстыкамі кожнай істотнай дэталі — раслін, нябеснай прасторы, воднай плыні. Ён шматпланава адлюстроўваў прасторы роднага краю.
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 11
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 11 — будынак у Мінску, размешчаны ў Траецкім прадмесці. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
Гісторыя архітэктуры Мінска
Сталіца БССР
У 1923 годзе тэрыторыя Мінска была заканадаўча павялічана ўдвая. У 1930-я межы горада пашыраліся далей. У сярэдзіне 20-х пачалося будаўніцтва працоўнага пасёлка імя Камінтэрна і іншых у Ляхаўке, у раёне плошчы Парыжскай камуны, вуліцы Крапоткіна і вакзала. За 1920-1932 гады насельніцтва горада павялічылася амаль утрая, з-за чаго з'явілася праблема вострага недахопу жылля. Аднак яе атрымоўвалася паспяхова вырашаць: у 1926 годзе сярэдняя забяспечанасць жыллём складала 4,4 квадратных метра на чалавека, а ў 1930 годзе — 5,7. Тым не менш, рост горада адбываўся вельмі хутка, і сярэдняя забяспечанасць жылой плошчай да 1938 года ўпала да ўзроўню 1926 года (4,4 квадратных метра на чалавека). У гэты перыяд быў адкрыты шэраг новых завадскіх карпусоў і рэканструяваны многія старыя. У 1934 годзе была пабудаваная новая электрастанцыя магутнасцю 6,4 МВт (сучасная ЦЭЦ-2).
У 1920-1930-х гадах у цэнтральнай частцы горада вялося актыўнае будаўніцтва. Самыя вядомыя збудаванні гэтага перыяду — Дом урада БССР, Вялікі тэатр оперы і балета, Дом афіцэраў, галоўны будынак Акадэміі навук (усе — па праекце Іосіфа Лангбарда), Палац піянераў і будынак ЦК КПБ (абодва — па праекце Анатолія Воінава і Уладзіміра Вараксіна) і Дзяржаўная бібліятэка (архітэктар — Георгій Лаўроў). Частка новых будынкаў была выкананая ў стылі канструктывізму (перш за ўсё, Дом ўрада, Дзяржаўная бібліятэка, клуб харчавікоў), але з 1930-х гадоў ад яго адмовіліся. Былі пабудаваны буйны універсітэцкі (архітэктар І.К. Запарожац) і клінічны гарадок. Да пачатку Другой сусветнай вайны былі таксама пабудаваны Дом друку, Дом партыйных курсаў, будынак Політэхнічнага інстытута, корпус Інстытута фізічнай культуры, гасцініца «Беларусь», будынак школы № 4 (па індывідуальным праекце), цэнтральны дом фізкультуры (1933) і стадыён «Дынама» (1934), які умяшчаў тады 10 000 гледачоў. Таксама быў адкрыты аэрапорт з будынкам аэравакзала. У 1938-40 гг. быў рэканструяваны чыгуначны вакзал. У 1929 годзе была падарваная невялікая капліца Аляксандра Неўскага ў раёне Аляксандраўскага сквера. На 22 чэрвеня 1941 года было прызначана адкрыццё Камсамольскага возера.
Незалежная Беларусь
У 1991 годзе Беларусь атрымала незалежнасць, што прынесла новыя тэндэнцыі ў архітэктурную забудову сталіцы. У 1990-я гады дабудоўваліся распачатыя ў савецкі час аб'екты: ў 1999 завершаны Маскоўскі аўтавакзал (арх. Навумаў), у 2000 дабудаваны па новым праекце (арх. Крамарэнка) вакзал Мінск-Пасажырскі, у 2001 — Палац Рэспублікі (арх. Пірагоў).
Працягваецца будаўніцтва жылля, пераважна будуюцца шматпавярховыя панэльныя дамы. Будаўніцтва адбываецца на незабудаваных раней тэрыторыях і на месцы ўключаных у гарадскую рысу населенных пунктаў.
Праводзіцца актыўнае аднаўленне знішчаных у ранейшы час будынкаў. Так, былі адбудаваны будынкі Мінскай ратушы (адкрыта ў 2004), царквы Святога Духа (адноўлена ў 2011), Мінскай мячэці (2016), гатэля Еўропа (2007), адноўлены вежы і знешні выгляд кафедральнага касцёла Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Бата (значэнні)
Ба́та:
Павел Канстанцінавіч Любамудраў
Біяграфія
З 1957 па 1983 выкладаў на кафедры графікі БТМІ. Працаваў у станковай графіцы ў тэхніках літаграфіі, шклографіі, акварэлі, лінагравюры. Удзельнік мастацкіх выстаў з 1934 года. Член БСМ з 1952 года. Вучнямі з'яўляюцца народныя і заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларусі, прадстаўнікі некалькіх пакаленняў графікі 1960-1980-х гадоў: Арлен Кашкурэвіч, Людвіг Асецкі, Эдуард Агуновіч, Вячаслаў Паўлавец, Міхаіл Моўчан, Леанід Марчанка, Сяргей Волкаў, Уладзімір Пашчасцеў, Рыгор Віткоўскі, Аляксандр Дземарын, Міхаіл Макаранка, Юрый Герасіменка-Жызнеўскі, Генадзь Грак, Юрый Гудзіновіч, Пётр Драчоў, Пётр Лысенка, Юрый Кухараў, Генадзь Дзянісаў і іншыя.
Творчасць
Асноўныя працы: цыкл «Дні і ночы», «Мужнасць», «Цяжкая хвіліна», «Перад боем», «Чаканне», «На плошчы», «Абеліск». Творы знаходзяцца ў калекцыі графікі НММ РБ, фондзе БСМ.
Канхалогія
Трактоўка
Большасць прафесійных аўтараў трактуюць канхалогію толькі як вывучэнне экзашкілета малюскаў. Аднак тэрмін «Канхалогія» (conchology, канхіалогія) выкарыстоўваецца некаторымі аматарамі, асабліва ў Еўропе, у яшчэ больш шырокім сэнсе, які азначае ўвесь абшар дзейнасці малакалогіі.
У яго больш вузкім сэнсе азначае вывучэнне толькі ракавін малюскаў, як марскіх, так і прэснаводных і сухапутных. Гэты кірунак падтрымліваецца са старажытных часоў калекцыянерамі прыгожых ракавін і вядовы таксама як Канхіяфія. Малаколагі ж даследуюць малюскаў як цэласны арганізм.
Тбілісі
Тбілісі (თბილისი,  — «цёплая крыніца») — самы буйны горад, сталіца Грузіі. Знаходзіцца ў Тбіліскай катлавіне, на рацэ Кура.
Назва
Да 1936 года па-беларуску горад меў назву Тыфліс, а па-грузінску — тфілісі (ტფილისი) — старагрузінская назва. Сваю назву ён атрымаў з-за цёплых серных крыніц (у перакладзе з грузінскай «тбілі» (г.зн. састарэлае «тфілі») значыць «цёплы»).
Рэлігія
Больш за 95 % жыхароў Тбілісі вызнаюць хрысціянства ў розных яго формах, аднак большасць належыць да Грузінскай праваслаўнай царквы. Такссама ў горадзе прадстаўлена Руская праваслаўная царква і Армянская апостальская царква. Значна меншая доля насельніцтва вызначе іслам (каля 4 %), большасць з іх належыць да шыізму. Каля 2 % насельніцтва Тбілісі практыкуе іўдаізм. Тбілісі гістарычна вядомы рэлігійнай памяркоўнасцю. Гэта асабліва відавочна ў Старым горадзе, дзе мячэць, сінагога, а таксама розныя праваслаўныя цэрквы могуць быць размешчаны менш чым у 500 метраў адзін ад аднаго.
Барысаўскі галодны бунт (1933)
Пакаранне
Уначы барысаўскія нкусаўцы разам з прыбылым вялікім атрадам менскіх нкусаўцаў арыштавалі 1400 барысаўцаў. У горадзе не было аб’яўленае ваеннае становішча, аднак на другі дзень па ўсіх ягоных вуліцах і завулках паходжвалі ўзброеныя патрулі, якія забаранялі жыхарам збірацца разам па двое-трое і больш чалавек. Фабрыка «Бярэзіна» ў сувязі з арыштам работнікаў часова спыніла працу. Праз некалькі дзён прыехала надзвычайная сесія Рэвалюцыйнага трыбунала БССР і пачала судзіць арыштаваных. Гэты трыбунал не прызнаваў складанай юрыдычнай працэдуры. Праз два дні 1200 чалавек былі сасланыя на тэрмін ад 8 да 10 гадоў у аддаленыя канцэнтрацыйныя лагеры без права ліставання, 200 барысаўцаў былі расстраляныя, бальшыня з якіх складалася з жанчын, юнакоў ды юначак.
Стакгольм
Ад Ледніковага перыяду да XII стагоддзя
18 000 гадоў назад ляднік на тэрыторыі Еўропы пачаў таяць, і прыкладна 11 500 гадоў назад яго мяжой становіцца, між іншым, месца, дзе цяпер знаходзіцца Стакгольм. На працягу наступнага тысячагоддзя гэта месца заставалася дном мора. Прыкладна ў той самы час пачынаецца працэс гляцыяізастазіі (узняцця сушы), які працягваецца дагэтуль (з хуткасцю 3,8 мм у год у раёне Стакгольма). Мяркуецца, што чалавек на тэрыторыі сучаснага Вялікага Стакгольма з’явіўся ў эпоху мезаліту, каля 6 000 гадоў да н.э. (да гэтага часу адносіцца стаянка, знойдзеная на тэрыторыі Гудынгэ).
XIII—XV стагоддзі
Стакгольм упершыню згадваецца ў двух дакументах 1252 года: першы датуецца ліпенем, другі — 19 жніўня. Гэта адзіныя на цяперашні момант крыніцы, якія дакладна пазначаюць дату афіцыйнага заснавання горада. Зрэшты, у хроніцы Вісбю Стакгольм згадваецца яшчэ раней — у 1187 годзе. Аднак гэтыя звесткі выклікаюць сумненні сярод гісторыкаў, бо першы подпіс на гэтым дакуменце датуецца толькі 1410 годам. . Між іншым, існуе і іншая, легендарная дата, паводле якой Стакгольм быў заснаваны ў сярэдзіне XIII стагоддзя Ярлам Біргерам як умацаванае паcелішча пры ўваходзе з Балтыйскага мора ў возера Меларэн для абароны гандлёвых гарадоў ад замежных захопнікаў.
XVIII—XIX стагоддзі
У 1700 годзе пачалася Вялікая Паўночная вайна: сярод краін, якія яе пачалі, выступіўшы супраць Швецыі, была і Рэч Паспалітая. Аднак частка вялікалітоўскай шляхты на чале з Сапегамі падтрымала шведаў. У сакавіку 1702 года Казімір Ян Сапега і Карл XII дамовіліся аб ваенным саюзе, а ў кастрычніку 1703 года Казімір Сапега выдаў маніфест, згодна з якім перадаў усе свае маёнткі пад шведскі пратэктарат і прыняў шведскае падданства. Тэкст гэтага маніфеста быў надрукаваны ў Стакгольме 3 лістапада 1703 года. За гэта Сапегі былі канчаткова пазбаўленыя ўсіх пасад.
Першая палова XIX стагоддзя была перыядам стагнацыі горада і Швецыі ў цэлым. У гэты час актуальнымі праблемамі былі галеча, голад, хваробы. Акрамя таго, многія сяляне імкнуліся перасяліцца ў сталіцу ў пошуках лепшага жыцця: насельніцтва горада расло, адчуваўся недахоп жылля. Вельмі кепскай была санітарная сітуацыя. Сярэдняя працягласць жыцця была ўсяго 20 гадоў для мужчын і 26 гадоў для жанчын. Але пачынаючы з 1860-х гадоў, горад перажывае сапраўдны бум: ствараюцца новыя працоўныя месцы, прыцягваецца капітал, павялічваецца колькасць насельніцтва (136 000 у 1870 годзе, 246 000 чалавек у 1890 годзе). Яшчэ ў 1853 годзе ў горадзе з’явіўся першы вулічны газавы ліхтар, у 1861 — першая помпавая і першая электрастанцыі, а таксама чыгунка і грамадскі транспарт: конныя трамваі і аўтобусы. У 1880—1890-я гады вырас новы раён горада — Эстэрмальм, дзе будаваліся каменныя дамы́ для заможных класаў грамадства. У 1890-я гады Стакгольм ужо меў найбольшую, у параўнанні з іншымі буйнымі гарадамі свету, колькасць тэлефонаў.
Клімат
Назіранні за тэмпературай і ападкамі вядуцца ў Старой Стакгольмскай Абсерваторыі з 1756 года — адзіным у свеце месцы, дзе падобныя назіранні вядуцца больш за 250 гадоў.
Насельніцтва
Асабліва насельніцтва Стакгольма павялічвалася ў наступныя перыяды: у час Шведскага Вялікадзяржаўя (XVII — пачатак XVIII стагоддзя), Індустрыяльнай рэвалюцыі і пасля Другой сусветнай вайны.
Насельніцтва ўрбаністычнай адзінкі (то бок шчыльназабудаванай тэрыторыі, у якой адлегласць паміж будынкамі не перавышае 200 м) — 1 372 565 жыхароў (такім чынам, гэта найбольш населеная ўрбаністычная адзінка не толькі Швецыі, але і ўсёй Паўночнай Еўропы). Варта адзначыць, што з-за вышэйпрыведзеных крытэрыяў некаторыя прадмесці Стакгольма не ўваходзяць ва ўрбаністычную адзінку нягледзячы на непасрэдную блізкасць да цэнтральных раёнаў горада: гэта тычыцца найперш вострава Лідынгё і камуны Тэбю. Урбаністычную адзінку не варта блытаць з паняццем Вялікі Стакгольм — агламерацыяй, межы якой з 2005 года цалкам адпавядаюць Стакгольмскаму лену, а насельніцтва складае на 30 чэрвеня 2011 года 2 073 952 чалавека.
Эканоміка
Стакгольм з’яўляецца папулярным і паспяховым горадам кангрэсаў: напрыклад у 2008 годзе тут адбылося 150 кангрэсаў, гэта паставіла яго на восьмае месца ў свеце, паводле класіфікацыі International Congress and Convention Association (ICCA). Адным з найбуйнейшых кангрэс-цэнтраў з’яўляецца у Эльвсьё. У студзені 2011 у цэнтры гораду адкрыўся яшчэ адзін падобны цэнтр —.
Аляксандр Канстанцінавіч Іпсіланці
Аўстрыйскі палон і смерць
У чэрвені 1821 г., пасля паражэння ля Драгшан (гл. Бітва пад Драгашані) Іпсіланці накіраваўся да аўстрыйскай граніцы, з мэтай праз Трыест дабрацца да ўжо паўстаўшай Грэцыі, але быў заключаны аўстрыйцамі ў крэпасць Тэрэзін. Пасля змены рускай палітыкі ён быў адпушчаны на свабоду па хадатайніцтву імператара Мікалая I 22 лістапада 1827 года, будучы ўжо цяжка хворым. Паездка з Тэрэзіна ў Вену ў зімніх умовах пагоршыла яго і без таго яго цяжкі стан. 19 студзеня этэрыст Ласаніс перадаў яму, што Іаан Кападыстрыя накіроўваецца ў Гэцыю, каб узначаліць краіну, і ўжо знаходзіцца на Мальце. Аляксандр паспеў прашаптаць: "Слава Табе, Госпадзі!" — і неўабаве памер на руках сваёй каханай, княжны Канстанцыі Разумоўскай. Лёс родных Іпсіланці таксама склаўся трагічна: праз некалькі тыдняў памерлі яго брты Мікалай і Георгій, якія вышлі цяжка хворымі з аўстрыйскіх турмаў, а потым княжна Разумоўская сышла з ума.
Стакгольм
Адукацыя
Ранняй формай пачатковай адукацыі былі Трывіяльныя школы — адна з падобных школ, «Nicolai skola», ужо існавала ў 1315 годзе (мяркуецца, што яна з’явілася яшчэ ў канцы XIII стагоддзя). У 1576 кароль Юхан III заснаваў вышэйшую школу «Collegium regium Stockholmense», аднак у 1593 яна была пераведзена ва Упсальскі ўніверсітэт.
З 1882 абавязковым з’яўлялася ўжо шасцігадовае навучанне. У гэты час у Стакгольме быў пабудаваны шэраг школ. У 1909 была заснавана.
Найважнейшым цэнтрам вышэйшай адукацыі горада з’яўляецца Стакгольмскі ўніверсітэт (заснаваны ў 1878 як Стакгольмская вышэйшая школа, якая ў 1960 атрымала статус універсітэта). У 2009 у ім навучалася больш за 27 400 студэнтаў.
Сетка дарог
Геаграфічнае становішча Стакгольма на некалькіх астравах паміж возерам Меларэн і Балтыйскім морам спрыяла перавозу людзей і тавараў па вадзе. Аднак у адрозненні ад водных шляхоў, на сушы была доўгі час іншая сітуацыя: да 1670 адзіны Гёцкі шлях звязваў Стакгольм з Гёталандам на поўдні Швецыі. Першую «сучасную» сетку дарог спланаваў у сярэдзіне XVII стагоддзя. Новыя правілы гарадскога планавання ўводзіліся пазней у канцы XIX, у пачатку XX стагоддзя і ў 1930-я гады.
Грамадскі транспарт
Грамадскі транспарт Стакгольма складаецца з цягнікоў мясцовага значэння, метро, трамваяў, аўтобусаў і цеплаходаў.
Памараўшчына
Па́мараўшчына (, Паморовщина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавета.
Fritillaria eduardii
Fritillāria eduárdii — від аднадольных кветкавых раслін, уключаны ў род сямейства, які расце ў Цэнтральнай Азіі.
Біёта
У адрозненне ад біяцэнозу біёта можа характарызавацца адсутнасцю экалагічных сувязяў паміж рознымі відамі арганізмаў.
Бясклетачныя
Бясклетачныя, або Няклетачныя (Acellularia, Acytota, Aphanobionta) — сукупнасць жывых арганізмаў, якія не маюць клетачнай структуры.
Ганаровая варта Прэзідэнта Венесуэлы
Уніформа
Параднай формай Ганаровай варты з'яўляецца брытанскі мундзір Баліварскіх гусараў другога дзесяцігоддзя дзевятнаццатага стагоддзя, чырвонага залатога і карычневага колеру з чорным высокім капелюшом. У якасці службовай формы выступае зялёна-аліўкавы мундзір “El Patriota” з чырвоным берэтам, афіцэры ж захавалі аліўкава-зялёна-чырвоны мундзір, да “El Patriota”, персанал абслугоўвання, аднак, выкарыстоўвае грамадзянскае адзенне. Прэзідэнцкая ганаровая варта існуе паводле закона аб Нацыянальных узброеных сілах, апублікаванага ў Афіцыйным весніку (Gaceta Oficial) № 38280 ад 26 верасня 2005 года ў чатырох артыкулах, а менавіта:
Заберазь
Гісторыя
3 12 кастрычніка 1940 г. веска (242 двары, 1200 жыхароў), цэнтр Заберажскага сельсавета Юрацішкаўскага раёна. Дзейнічалі пачатковая школа, крама.
Крэчатка
Гнездаванне
Гняздуецца групамі, часта разам з іншымі сяўцамі, суседнія гнёзды размешчаны не бліжэй 20-30 м адзін ад аднаго. У гняздо, размешчанае на зямлі, самка адкладае 3-5 яек.
Ліга чэмпіёнаў УЕФА 2015/2016
Размеркаванне каманд па этапах
Трэці кваліфікацыйны раўнд (Шлях чэмпіёнаў)
Групавы этап
Фенхель звычайны
Фенхель звычайны (Foenículum vulgáre) — адна-, двух- або шматгадовая расліна, від роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Корань верацянопадобны, мясісты, маршчыністы, таўшчынёй 1 см, наверсе галінасты, шматгаловы.
Сівыя
Гісторыя
Вядома прынамсі з 1868 года як засценак Калінаўка, побач з аднайменнай вёскай Калінаўка Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні. З 1921 года засценак у складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства. Пасля 1945 года вядома як вёска Сівыя.
Леан Чолгаш
Леан Франк Чолгаш (Leon Frank Czolgosz;,  — , Оберн, Нью-Ёрк) — амерыканскі анархіст, забойца 25-га прэзідэнта ЗША Уільяма Мак-Кінлі.
Трыпалі
Трыпалі — самы вялікі горад краіны, прамысловы і транспартны цэнтр. Развіццё атрымалі наступныя галіны прамысловасці: харчовая, мэблевая, металургічная, гумавая і паліграфічная. Існуюць прадпрыемствы апраснення марской вады, пераапрацоўкі нафты. Міжнародны аэрапорт злучае горад з Рымам, Тунісам, Бенгазі і Бразавілем.
ХІХ і ХХ стагоддзі
1 кастрычніка 1911 года адбылася вырашальная італьянска-турэцкая бітва, якая скончылася перамогай італьянцаў.
Георгій Паўлавіч Лапато
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія СССР 1970 г. за стварэнне сямейства універсальных электронных вылічальных машын другога пакалення тыпу «Мінск» і асваенне іх серыйнай вытворчасці.
Меланома
Вузлы багатыя сасудамі, мяккія, нераўнамернай афарбоўкі.
Выдатнік Беларускай чыгункі (адзнака)
Статут
Нагрудным знакам могуць узнагароджвацца асобы, якія не працуюць на Беларускай чыгунцы, за асаблівыя заслугі перад Беларускай чыгункай, актыўнае і эфектыўнае садзейнічанне ў вырашэнні яе задач. Узнагароджанне нагрудным знакам адбываецца загадам Начальніка Беларускай чыгункі. Нагрудная адзнака і пасведчанне да яе ўручаюцца Начальнікам Беларускай чыгункі альбо яго намеснікамі асабіста ва ўрачыстай абстаноўцы.
Узла
У 1973—1987 гадах цэнтр Узленскага сельсавета.
Трайпл
Гісторыя
У 2005 г. даччыны «Ракаўскі бровар» адчыніў страўню «Овертайм» пры Палацы спорту ў Мінску. У 2006 г. дадаў страўню французскай кухні «Залаты грабеньчык». У 2010 г. — страўню ўзбекскай кухні «Бухара» і кавярню марожанае «Жэлато».
Старынкі 2
Гісторыя
Вядома з XVII стагоддзя. У 1652 годзе — сяло. З 1793 года ў Расійскай імперыі. У 1846 годзе — 18 двароў, 179 жыхароў, у складзе маёнтка Вузла Вілейскага павета, уладанне графа Тызенгаўза. У 1875 годзе ў вёсцы адкрыта школа граматы. Паводле перапісу 1897 года — 34 двары, 247 жыхароў. У 1904 годзе — вёска, 279 жыхароў і засценак 44 жыхары.
У Першую сусветную вайну акупіравана германскімі войскамі. У 1921—1939 гадах у складзе Польшчы, у складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства. У 1921 годзе ў вёсцы 55 двароў і 302 жыхары, у засценку 8 двароў і 59 жыхароў.
Галітоз
Папярэджанне
Прадухіленню парушэння спрыяе стараннае ачышчэнне ротавай поласці зубной шчоткай некалькі разоў на дзень, прыём травянога настоя (кара дуба, кмен, перцавая мята, аптэчны рамонак і святаяннік) і паласканне ім рота і горла, штодзённае спажыванне варанай, сырой і тушанай гародніны, свежай садавіны і свежавыціснутых сокаў, піццё 6 шклянак чыстай вады ў суткі. Таксама карысна піць мінеральную ваду, як і штодзень піць біфідакефір (прабіётык). Да таго ж, варта адмовіцца ад курэння і спіртавых напояў, смажаных страваў, вырабаў з кансервантамі, араматызатарамі, узмацняльнікамі смаку і фарбавальнікамі, фабрычных ліманадаў і замяняльнікаў смаку.
Шчоўна (возера)
Шчо́ўна — возера ў Беларусі, у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Вята, за 7 км у напрамку на паўночны захад ад горада Мёры.
Red (альбом Тэйлар Свіфт)
Сінглы
Другі сінгл «Begin Again» быў выпушчаны на ITunes 25 верасня 2012. Праз некалькі гадзін пасля рэлізу ў ITunes, ён заняў першае месца, стаўшы тым самым першым сінглам, які зрушыў песню Psy «Gangnam Style» на другі радок. Песня была прададзена тыражом 299 000 лічбавых копій у першы тыдзень продажаў і дэбютавала пад нумарам сем у Billboard Hot 100.
Апошнімі двума сінгламі з пласцінкі сталі дуэты: шостым — «Everything Has Changed» з Эдам Шыранам, сёмым — «The Last Time» з Гары Лайтбодзі.
Узнагароды
Спявачка выйграла тры ўзнагароды «MTV Europe Music Awards» у 2012 годзе, уключаючы «Best Female» і «Best Live Act». Песня «I Knew You Were Trouble» выйграла ўзнагароду ў катэгорыі «Best Female» на цырымоніі 2013 «MTV Video Music Awards». Акрамя таго, Тэйлар была названая лепшай выканаўцай кантры («Best Female Country Artist)» на цырымоніі «American Music Awards» 2012 і выканаўцам года («Artist of the Year») на цырымоніі 2013 года. «Нэшвілская асацыяцыя аўтараў песень» («The Nashville Songwriters Association») узнагародзіла Свіфт прэміяй «Songwriter/Artist Award» ужо ў 5-ы і 6-ы раз на цырымоніях у 2012 і 2013 гадах.
Кяўры
Гісторыя
3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (30 двароў, 109 жыхароў) ў Ліпніскаўскім сельсавеце Іўеўскага раёна. У 1952 г. арганізаваны калгас імя С. М. Будзённага. 3 1954 г. у калгасе «Авангард». У 1970 г. 58 жыхароў. Пасля ў складзе калгасу «Ліпнішкі».
Фёдар Дзмітрыевіч Рома
Біяграфія
Скончыў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПБ(б) (1951).
Павел Андрэевіч Растаргуеў
Біяграфія
У 1924 годзе стаў правадзейным членам Інбелкульта, браў удзел у працы камісіі па дыялекталогіі і жывой беларускай мове. У працах таго часу адзначаў, што гаворкі Старабудскага павета належаць да беларускіх і пры гэтым роднасныя паўднёва-заходнім беларускім гаворкам, утвараючы асобую групу ў іншамоўным акружэнні.
Святлана Віктараўна Ходчанкава
Біяграфія
У 2005 годзе скончыла Тэатральны інстытут імя Барыса Шчукіна, курс М. Барысава.
Харчовыя дабаўкі
Бяспека
Аб'яднаны камітэт экспертаў па харчовых дабаўках Сусветнай арганізацыі аховы здароўя і Харчова-сельскагаспадарчай арганізацыі Аб'яднаных нацый ухваляе выкарыстанне рэчыва ў харчовай вытворасці пры бяспечнасці ў доследах на жывёлах. Аднак Еўрапейскае агенцтва па харчовых стандартах доследна выявіла ператраўліванне сінтэтычнага азазлучэння (Е128), раней дазволенага як чырвоны фарбальнік кілбас і мяса, у атрутны анілін.
Малдоўскі кааператыўна-камерцыйны ўніверсітэт
Малдоўскі кааператыўна-камерцыйны ўніверсітэт (Universitatea Cooperatist-Comercială din Moldova) — малдоўская недзяржаўная гандлёва-эканамічная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Кішынёў і падпараткоўваецца Цэнтральнаму саюзу спажывецкіх кааператываў Рэспублікі Малдова (Малдкаап).
Мароз
Маро́з — тэмпература ніжэй 0 °C (пункт замярзання вады) у навакольным асяроддзі.
Увасабленнем марозу ў рускай (усходнеславянскай) міфалогіі быў Дзед Мароз (Мароз, Марозка), вобраз якога замацаваны ў паэме Някрасава «Мароз, Чырвоны нос» (1863). У гістарычнай публіцыстыцы існуе вобраз Генерала Марозу, гэта значыць неспрыяльных кліматычных фактарах, якія абаранялі Расію ад вонкавых ворагаў.
Кафедральны сабор Дзевы Марыі (Капенгаген)
Гісторыя
У 1924 годзе храм Дзевы Марыі стаў нацыянальнай кафедрай Даніі пасля падзелу Зеландскай дыяцэзіі на дзве ў 1922.
Палац Сапегаў (Варшава)
Палац Сапегаў (pałac Sapiehów w Warszawie) — адзін з палацаў, размешчаных у Новым горадзе, раёне Варшавы (Польшча). Палац раней належаў магнацкаму роду Сапегаў, якія і далі сваё імя палацу, цяпер у ім размешчана акруговая школа.
Гісторыя
У 1818—1820 гадах да палаца была зроблена прыбудова, дзе размясціліся Сапежынскія казармы (Koszary sapieżyńskie). Пераўтварэнне будынка ў неакласічным стылі было справай рук архітэктара Вільхельма Хенрыка Мінтэра. Падчас паўстання 1830—1831 гадоў палац служыў казармай для польскага 4-га пяхотнага палка (Czwartacy).
Закапанэ
Гісторыя
У 1933 годзе Закапанэ атрымала статус горада. У гады Другой сусветнай вайны горад стаў важным падпольным польскім пунктам паміж Польшчай і Венгрыяй. У 1940 годзе ў Закапанэ праходзіла трэцяя метадычная канферэнцыя паміж Гестапа і НКВД, прысвечаная пытанню акупацыі і падзелу Польшчы паміж Трэцім Рэйхам і СССР. У сутарэннях гасцініцы «Palace» размяшчалася турма гестапа.
Кільскія мірныя дагаворы (1814)
Гістарычныя наступствы і значэнне
Апроч канчатка Англа-дацкай вайны дагаворы адзначылі канец асабістай уніі Даніі і Нарвегіі, якая існавала з 1380 года (спачатку ў рамках Кальмарскай уніі, затым з 1536 года ў рамках дацка-нарвежскай уніі) і аказалай вялікі ўплыў на развіццё нарвежскай культуры.
Дацка-нарвежскае каралеўства існавала пры дамінаванні Даніі, каралеўскія асобы якой кіравалі і ў Даніі, і ў Нарвегіі. Аднак асабістая унія не мела на ўвазе падпарадкаванне адной дзяржавы іншаму, таму той факт, што Данія «перадавала» Нарвегію Швецыі, выклікаў абурэнне ў нарвежскім грамадстве. Кільскі дагавор прывёў да чарады падзей 1814 года, вынікамі якіх стала прыняцце Канстытуцыі Нарвегіі, шведска-нарвежская вайна і стварэнне шведска-нарвежскай уніі, у рамках якой Нарвегія захоўвала сваю канстытуцыю і валодала ўнутранай самастойнасцю.
Элені Глікадзі-Арвелер
Элені Глікадзі-Арвелер (Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Hélène Ahrweiler;, , Каралеўства Грэцыя) — грэчаскі гісторык-візантыніст і ўніверсітэцкі прафесар. З’яўляецца першай кабетай, якая ўзначаліла факультэт гісторыі ўніверсітэта Сарбона ў 1967 годзе і стала першай кабетай рэктарам гэтага ўніверсітэта за 700 гадоў яго гісторыі, у 1976 году. У 2008 годзе падчас тэлевізійнага шоу «Вялікія грэкі» ўвайшла ў сотню вялікіх грэкаў усіх часоў, пад нумарам 86. Увайшла ў Спіс Паслоў добрай волі ЮНІСЕФ.
Пятрэлеўцы
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёскi Пятрэлеўцы I i Пятрэлеўцы II у складзе гміны Валкалата Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Ліпнішкі (значэнні)
Назву Лі́пнішкі маюць:
Тырана
Клімат
Размешчана ў міжгорнай даліне (на вышыні 89 м над узроўнем мора) уздоўж ракі Лана ў цэнтральнай частцы Албанскай раўніны каля падножжа горнага хрыбта Круя-Дайты, у 40 км ад Адрыятычнага мора. Клімат у рэгіёне субтрапічны, міжземнаморскі. Лета звычайна спякотнае і сухое з сярэдняй тэмпературай ліпеня 24 °C, а зіма мяккая і вільготная з сярэдняй тэмпературай студзеня 4—5 °C. Сутачныя ваганні досыць вялікія, яны вар’іруюць ад 10 °C у студзені да 14-15 °C у ліпені. Сярэдняя колькасць ападкаў — 1376 мм у год.
Шатландская незалежнасць
Рэферэндум аб поўным суверэнітэце
У студзені 2012 года прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі Дэвід Кэмеран і міністр па справах Шатландыі Майкл Мур заявілі, што правядзенне гэтага рэферэндуму магчыма, але яны не згодны з прызначанымі тэрмінамі і складам. Аднак, у выніку падпісанага 15 кастрычніка 2012 года «Эдынбургскага пагаднення», абодва бакі прыйшлі да кампрамісу, замацаваўшы дату і парадак правядзення рэферэндуму.
Гаўрыіл Васільевіч Ксенафонтаў
Біяграфія
З 1928 года жыл у Іркуцку. У 1930-я гады працаваў навуковым супрацоўнікам НДІ мовы і культуры пры СНК Якуцкай АССР. Даследнік падрыхтаваў дзве вялікія працы: «Эллэйада» і «Ураангхай-сахалар». «Эллэйада» — складанка вусных паданняў, прысвечаных легендарнаму першапродку і культурнаму герою якутаў Эллэю. Яе рукапіс быў выяўлены ў 1965 годзе П. Е. Яфрэмавым у архівах выдавецтва антырэлігійнай літаратуры і выдадзены ў 1977 годзе. «Ураангхай-сахалар. Нарысы па старажытнай гісторыі якутаў» былі выдадзены ў 1937 годзе. У 1937 пераехаў у г. Дзмітраў, дзе сканчаў 2-і тым «Ураангхай-сахалар».
Токіа
Гісторыя
Горад шмат пакутаваў таксама і ў 1-ай палове XX стагоддзя. Першы раз — ад моцнага землетрасення 1923 года, а другі — ў часы Другой сусветнай вайны. Але нягледзячы на гэта Токіа аднавіўся і зараз з’яўляецца адным з вядучых метраполісаў усяго свету.
Адміністрацыйная структура
1 мая 1889 года быў створаны горад Токіа (東京市), гістарычныя межы якога супадаюць з сённяшнімі спецыяльнымі раёнамі і які існаваў разам з прэфектурай Токіа па 1 ліпеня 1943 года. У 1943 годзе горад Токіа быў адменены і аб’яднаны з прэфектурай, утварыўшы сталіцу (сталічную акругу) Токіа (東京都). Адміністрацыйная структура аналагічная той, якая і ў іншых прэфектурах Японіі. Токіа — гарадскі кангламерат, і складаецца з 62 муніцыпальных утварэнняў: 23 спецыяльных раёнаў (特别区), 26 гарадоў (市), 5 правінцыяльных гарадоў (町), 8 вёсак (村). Урад Токіа ўзначальвае публічна абраны губернатар і гарадскія сходы. Штаб-кватэра ўрада знаходзіцца ў аддзяленні Сіндзюку. Яны рэгулююць увесь Токіа, уключаючы азёры, рэкі, дамбы, фермы, аддаленыя востравы, нацыянальныя паркі.
Раён Тама
Раён Тама — заходняя частка Токіа. Гэты раён складаецца з 26 гарадоў (市), 3 правінцыяльных гарадоў (町) і адной вёскі (村). Гарады ў асноўным служаць спальнымі раёнамі для людзей, працуючых у асноўным, цэнтральным Токіа. Але некаторыя з гэтых гарадоў таксама маюць сваю камерцыйную і прамысловую базу. Спіс 26 гарадоў Токіа: Астатнія тры гарадкі і вёска складаюць раён Нісітама, самы заходні раён Токіа:
Эканоміка
Па даным Міністэрства сельскай, лясной і рыбнай гаспадарцы, Токіа мае 20900 гектараў сельскагаспадарчых зямель у 2003 годзе, трапіўшы на апошняе месца сярод астатніх прэфектур. Скорапсавальныя прадукты, такія як агародніна, садавіна і кветкі зручна пастаўляюцца на рынкі ва ўсходняй частцы прэфектуры. Японскі шпінат (Komatsuna) і шпінат — найбольш важныя вырабляныя прадукты. Такійскі заліў быў адзін з важных крыніц рыбы. На цяперашні час большасць рыбнай прадукцыі Токіа паступае з аддаленых астравоў, такіх як Ідзу, Осіму і Хацідзёма. Асноўным акіянічным прадуктам з’яўляецца тунец.
Адукацыя
У Токіа размешчаны толькі адзін міжнацыянальны ўніверсітэт: Такійскі Сталічны ўніверсітэт.
Кухня, рэстараны
Восем рэстаранаў атрымалі максімум з трох зорак (Парыж мае 10), 25 атрымалі дзве зоркі, а яшчэ 117 заслужылі адну. З гэтых 8, прызнаных найлепшымі рэстаранамі ў Токіа, 3 спецыялізіруюцца ў японскай кухні, 3 — у французскай кухні, апошнія два — у сушы, стравах трацыйнай японскай кухні з рысу і морапрадуктаў.
Новая Жыжма
Но́вая Жыжма́ (, Новая Жижма) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпнішкаўскага сельсавета.
Тадэвуш Айдукевіч
Біяграфія
З шматлікіх падарожжаў на Усход вынес каханне да арыентальнага жанру. Працаваў у якасці прыдворнага жывапісца, рабіў партрэты на заказ. Аўтар партрэтаў скульптара Уладзіслава Радзікоўскага, мастака Казіміра Альхімовіча акторак Гелены Маджэеўскай, Гелены Марсэла-Паліньскай, паляўнічага партрэта Канстанціна Браніцкага, конных партрэтаў кайзера Франца Іосіфа I (1885, 1891), кронпрынца Рудольфа (1889), Анджэя Патоцкага (1881).
Цеменіца (возера)
Возера мезатрофнае, слабапраточнае. На поўдні выцякае пратока ў возера Астраўкі, на захадзе ўпадае пратока з возера Ліпна, на ўсходзе з возера Любіцына. Упадаюць ручаі і меліярацыйныя каналы.
Тэгусігальпа
Тэгусігальпа — горад у Гандурасе, сталіца краіны. 1,2 млн жыхароў (2009). Горад імкліва развіваецца з 1970-х, з пачаткам масавай міграцыі выхадцаў з сельскай мясцовасці. Дзякуючы высакагорнаму клімату Тэгусігальпа — адно з самых прыемных для пражывання месцаў у трапічным Гандурасе.
Святыя апосталы Пётр і Іаан Багаслоў (фрэска з Фараса)
Іканаграфія
Апосталы намаляваныя франтальна ў пазіцыі стоячы. Пётр — ў правай частцы фрэскі, Іаан Багаслоў — у левай. Абодва апранутыя ў доўгія хітоны белага колеру з размешчанымі пасярэдзіне двума вертыкальнымі палосамі (Ποταμοί) фіялетавага колеру. На туніку накінуты плашч гіматый, які пакрывае плечы і даходзіць да каленяў. Контуры адзення намаляваныя чорнай фарбай, зморшчыны — жоўтымі і фіялетавымі лініямі. Святыя носяць характэрны абутак пурпурнага колеру.