cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вызнаўца
У Праваслаўі вызнаўцаў з ліку манахаў часам называюць прападобнавызнаўцамі, а вызнаўцаў з ліку святароў і епіскапаў —свяшчэннавызнаўцамі, аднак у царкоўных календарах, якія выпускаюцца Выдавецтвам Маскоўскай Патрыярхіі Рускай Праваслаўнай Царквы, такая тэрміналогія не выкарыстоўваецца: усе тыя, хто адкрыта вызнаваў хрысціянскую веру падчас ганенняў, у іх называюцца проста вызнаўцамі.
Лік святасці
Як і асобным святым, гэтым «тэматычным» групам святых пішуцца адмысловыя святочныя службы са стыхірамі, парэміямі, трапарамі, кандакамі, праслаўленнямі, канонамі, пракіменамі, апостальскімі і евангельскімі зачаламі, і прычаснымі (гл. Агульная мінея).
Рожа Домашцына
Ро́жа До́машцына (Róža Domašcyna, 11 жніўня 1952, Серняны, Верхняя Лужыца, Германія) — лужыцкая паэтка. Лаўрэат прэміі імя Якуба Чышынскага.
Прага
Гісторыя
Назва горада паходзіць ад чэшскага словы «práh», што азначае парог. Паводле легенды яго заснавальнікам быў князь Крок, дачка якога, Лібуша, паказала месца для будаўніцтва горада і прадказвала яму вялікую славу. Першыя гістарычныя звесткі пра паселішча славян на тэрыторыі сучаснай Прагі адносяцца да VI стагоддзя. Аднак першыя паселішчы на ​​тэрыторыі сучаснага горада датуюцца палеалітам. У II стагоддзі да н.э. у гэтай мясцовасці пасяліліся кельты, якіх у I стагоддзі н.э. выціснулі маркаманы, і, магчыма, свевы.
Тэрыторыя і адміністрацыйны падзел
Прага ў сучаснасці падраздзяляецца на 22 адміністрацыйныя акругі (obvod) і 57 гарадскіх частак (асноўны суб'ект мясцовага самакіравання) у іх складзе. Аднак з пункта гледжання паштовага, выбарчага, судовага і паліцэйскага адміністрацыйнага заканадаўства яна па-ранейшаму (з 1960 года) дзеліцца на 10 гарадскіх акруг.
Дэмаграфія
Паводле ўзроставага складу 12,3 % жыхароў Прагі знаходзяцца ў веку 0-15 гадоў, 72,1 % у веку 15-65 гадоў і 15,6 % старэйшыя за 65 гадоў. Амаль 900 жыхароў Прагі маюць век большы за 100 гадоў. У структуры насельніцтва да 40 гадоў невялікую лікавую перавагу маюць мужчыны, пасля 45 гадоў — жанчыны.
Культура
Прага традыцыйна з'яўляецца вельмі папулярным горадам сярод турыстаў. У сучаснай Празе працуе вялікая колькасць музеяў, тэатраў, кінатэатраў, галерэй і інш. Але галоўнай спакусай з'яўляецца гістарычны цэнтр горада.
Беларусы ў Празе
У Празе існуе некалькі аб'яднанняў беларусаў Прагі і Чэхіі:
Пунішча (Мінскі раён)
Вёска знаходзіцца ў непасрэднай блізкасці ад гары Лысая (342 м) — найвышэйшай кропкі Мінскага раёна і другой па вышыні кропкі Беларусі.
Уладзімір Леанідавіч Драгун
Біяграфія
З 1999 года кіраўнік аддзялення цеплафізікі, з 2001 года намеснік дырэктара Інстытута цепла- і масаабмену ім. А. В. Лыкава НАН Беларусі. Адначасова з 1981 года прафесар Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта.
Веніямін Якаўлевіч Сахно
Біяграфія
Член КПСС з 1943 года. Член Саюза архітэктараў СССР з 1948 года. Пражываў у Мінску.
Сяргей Мікалаевіч Корсак
Клубная кар’ера
У ліпені 2020 года перайшоў у рагачоўскі «Дняпро», аднак паспеў правесці за новую каманду толькі адну сустрэчу, пасля чаго ў жніўні быў дыскваліфікаваны АБФФ на два гады за ўдзел у дагаварных матчах у сезоне 2018.
Лужайнік
Назва
Навуковая назва роду — Limosella — была ўпершыню ўжыта ў 1728 годзе франка-нямецкім батанікам (1682—1755). Яна паходзіць ад limosus — «багністы, брудны», што ставіцца да звычайных месцаў вырастання тыпавога віду роду. У 1753 Карл Ліней пераняў гэту назву ў Species plantarum.
Каранішацы
Карані́шацы (, Коренишецы) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавета.
Няверы (Крывіцкі сельсавет)
Няве́ры (, Неверы) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавета.
Шапялі
Гісторыя
26 чэрвеня 1941 г. экіпаж самалёта пад камандаваннем капітана Мікалая Гастэлы разбіўся паміж вёскамі Мацкі і Шапялі.
Кракаўскае прадмесце
Кракаўскае прадмесце (Krakowskie Przedmieście) (вымаўленне) — шпацырны праспект Варшавы. Злучае размешчаны на беразе Віслы гістарычны Стары горад з сучасным цэнтрам сталіцы Польшчы.
Бяссрэбранік
Бяссрэ́бранік  — лік праваслаўных святых, якія асабліва праславіліся сваёй бескарыслівасцю, няскнарнасцю, адмовай ад багацця, шчодрасцю дзеля сваёй хрысціянскай веры. Уяўленне аб дабрадзейнасці бяссрэбраніцтва ўласцівай святасці грунтуецца на бяссрэбраніцтве Ісуса Хрыста. У праваслаўі бяссрэбранікамі называюцца святыя лекары, якія не бралі платы за вылячэнне хворых, як Казьма і Даміян, Кір і Іаан, Панцеляймон і Ермалай, і іншыя.
Парэчкі залацістыя
Апісанне
Парэчкі залацістыя — прамастаячая куставая расліна 180—270 см вышынёй.
Плод — круглая аранжавая або жоўтая валасістая ягада каля 0,5 см у дыяметры.
Распаўсюджанне і выкарыстанне
Можа выкарыстоўвацца як дэкаратыўная расліна.
Яўген Аляксандравіч Елязаранка
Клубная кар’ера
У 2012 годзе перайшоў у наваполацкі «Нафтан», дзе спачатку гуляў за дубль. У сезоне 2013 новы галоўны трэнер «Нафтана» Павел Кучараў далучыў Елязаранку да асноўнай каманды. Хутка замацаваўся ў асноўным складзе, дзе стаў выступаць на пазіцыі апорнага паўабаронцы.
У лютым 2021 года стала вядома, што Елязаранка падпісаў кантракт з наваполацкім «Нафтанам». У ліпені 2021 года перабраўся ў пінскую «Хвалю», аднак пераважна заставаўся на лаўцы запасных. У снежні 2021 года па пагадненні бакоў пакінуў пінскі клуб.
Лемнас
Геаграфія
Востраў Лемнас мае вулканічнае паходжанне. Рэльеф даволі разнастайны. Большую частку паверхні займаюць пагоркі, аднак высокіх гор няма. Скальныя ўтварэнні сустракаюцца рэдка. Некаторым выключэннем з'яўляецца мясцовасць Фаракло на поўначы Лемнаса, дзе шмат вулканічных скал з незвычайнымі формамі. Паўночна-ўсходняя частка вострава — ахоўваемая тэрыторыя з водна-балотнымі ўгоддзямі (займаюць 2% паверхні), невялікімі азёрамі і пясчанымі выдмамі. Тут заўсёды шмат птушак, прычым увесну і ўвосень іх колькасць значна павялічваецца ў сувязі з сезоннымі міграцыямі. На ўзбярэжжы шмат пляжаў.
Плашына
Пла́шына (, Плашино) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавета.
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Бяроза)
Свята-Петра-Паўлаўская царква — праваслаўны храм у імя святых апосталаў Пятра і Паўла ў горадзе Бярозе. Помнік архітэктуры другой паловы XVIII—XIX стагоддзяў.
Жыццё Эміля Заля
У 2000 годзе быў уключаны ў Нацыянальны кінарэгістр Бібліятэкі Кангрэсу.
Наталля Васілеўна Свебада
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Пражывае ў Мінску.
Марк Порцый Катон Старэйшы
Біяграфія
Узвышэнне Катона было звязана не толькі з дапамогай Валерыяў Флакаў, але і з яго вострымі публічнымі прамовамі. Ён асуджаў раскошу арыстакратыі і заганы сучаснага яму грамадства. Менавіта з-за праграмы барацьбы з заганамі Катона абралі цэнзарам на 184 год да н. э. Новы цэнзар адразу правёў агляд сената і выключыў некалькіх арыстакратаў. Падчас агляду саслоўя вершнікаў Катон выключыў шэраг прыхільнікаў Сцыпіёна. Для барацьбы з раскошай Марк увёў вялікі падатак на адзенне, жаночыя ўпрыгожванні і іншыя прадметы. Падтрымцы дзяржаўнага скарба быў прысвечаны перагляд дзяржаўных кантрактаў, а таксама павелічэнне ўзносаў публіканаў (адкупшчыкаў). Катон таксама змагаўся з незаконнымі будоўлямі на дзяржаўнай зямлі і выкарыстаннем дзяржаўных акведукаў для асабістых патрэбаў.
Спадчынныя хваробы
Класіфікацыя
Вядомы таксама хваробы, звязаныя са зменамі генных структур саматычных клетак (праяўляюцца некатарымі злаякаснымі пухлінамі, радзей — прыроджанымі заганамі развіцця).
Санга (рака)
Са́нга (Sangha) — рака ў Цэнтральнай Афрыцы, у Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы, Конга и часткова на мяжы з Камерунам, правы прыток ракі Конга.
Галатэя (спадарожнік)
Характарыстыкі
Галатэя мае няправільную (несферычную) форму. Ніякіх слядоў геалагічнай актыўнасці не выяўлена. Верагодна, Галатэя, як і іншыя спадарожнікі на арбітах ніжэй Трытона, сфармавалася з абломкаў ранейшых спадарожнікаў Нептуна, разбурана ў выніку сутыкненняў, выкліканых абурэннямі ад Трытона пасля яго захопу Нептунам на першапачатковую высокоэксцэнтрычную арбіту.
Нептун
Нептун:
Уладзімір Рыгоравіч Іванюк
Уладзімір Рыгоравіч Іванюк (нар., в. Мяфёдавічы Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці — ) — беларускі вучоны ў галіне аховы раслін. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003), член-карэспандэнт Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1992—2002). Доктар біялагічных навук (1982), прафесар (1992).
Рыа-дэ-Жанэйра
Геаграфія
Цэнтр горада ляжыць на раўнінах заходняга берага бухты Гуанабара. Большая частка горада, звайнай Паўночнай зонай, распасціраецца на паўночны захад ад раўніны ў складзе марскіх і кантынентальных адкладаў і на пагорках і некалькіх скалістых гор. Паўднёвая зона горада дасягае пляжаў, яна адрэзана ад цэнтра і ад паўночнай зоны прыбярэжнымі гарамі. Гэтыя горы і пагоркі з’яўляюцца адгалінаваннем гор Сера-ду-Мар на паўночны захад, старажытнага гранітнага горнага ланцуга, які ўтварае паўднёвыя схілы Бразільскага пласкагор’я. Вялікая заходняя зона, адрэзаная горнай мясцовасцю, стала даступнай, дзякуючы новым дарогам і тунэлям, якія былі пабудаваны ў канцы XX стагоддзя.
Асноўныя славутасці
Царква Багародзіцы Лампэдоса названая ў гонар астравы Лампэдоса ў Міжземным моры, дзе, згодна з легендай, была з’ява Святой Багародзіцы. Яе ўзвялі ў 1929 годзе на месцы струхлелага будынка XVIII стагоддзя ў неакласічным стылі пад уплывам мексіканскай архітэктурнай школы. Асноўная славутасць царквы Святой Люцыі, пабудаванай у 1732 годзе — прыродны фантан, вада якога лічыцца гаючай.
Лён аўстрыйскі
Батанічнае апісанне
Расліна мае трывалы, амаль заўсёды вельмі разгалінаваны корань.
Folklore (альбом Тэйлар Свіфт)
Камерцыйны поспех
Па выніках тыдня, «Folklore» дэбютаваў з вынікам у 337,426,690 праслухванняў на сусветным Spotify. Гэта лепшы вынік за 2020 год і самы паспяховы старт альтэрнатыўнага альбома ў гісторыі сэрвісу. Сама Тэйлар за гэты час была праслуханая 433,000,000 раз на сэрвісе, што стала лепшым жаночым вынікам у гісторыі платформы. Акрамя таго, яна стала першай жанчынай, якая акупавала топ-10 амерыканскага Spotify за тыдзень. Таксама Свіфт усталявала рэкорд у гісторыі азіяцкага Spotify: «Folklore» дэбютаваў з 20,003,421 праслухоўваннямі на тэрыторыі Філіпін за першы тыдзень. Гэта не толькі лепшы вынік у гісторыі краіны, але і лепшы вынік сярод усіх азіяцкіх краін на сэрвісе за ўвесь час.
Махамед Ірфаан Алі
Біяграфія
Нарадзіўся ў мусульманскай індагаянскай сям’і ў Леанора, вёсцы на заходнім узбярэжжы краіны. Яго бацькі працавалі выкладчыкамі, мае брата. Большую частку сваіх юных гадоў правёў на востраве Легуан, дзе навучаўся ў пачатковай школе. Атрымаў сярэднюю адукацыю ў каледжы Сэнт-Станіслаус у Джорджтаўне. Мае доктарскую ступень па гарадскім і рэгіянальным планаванні Універсітэта Вест-Індыі.
Кандзі
Кокудзі
Кокудзі (国字; літаральна. «нацыянальныя іерогліфы») — іерогліфы японскага паходжання. Кокудзі часам завуць васэй кандзі (和製漢字, «створаныя ў Японіі кітайскія іерогліфы»). Агулам налічваецца некалькі соцень кокудзі (гл. спіс на Sci.Lang.Japan). Большасць з іх рэдка ўжываецца, але некаторыя сталі важнай часткай пісьмовай японскай мовы. Сярод іх:
Старыя і новыя іерогліфы
Адзін і той жа кандзі можа часам быць запісаны рознымі спосабамі: 旧字体 (кю:дзітай, літ. «старымі іерогліфамі») (舊字體 у запісе кюдзітай) і 新字体 (сіндзітай; «новымі іерогліфамі»). Ніжэй пададзена некалькі прыкладаў запісу аднаго і таго ж іерогліфа ў форме кюдзітай і сіндзітай:
Выбар варыянтаў чытання
Некаторыя вядомыя тапонімы, уключаючы Токіё (東京 то:кё:) і саму Японію (日本 ніхон ці ніппон) чытаюцца праз он’ёмі, хаця большасць японскіх тапонімаў чытаюцца праз кун’ёмі (напрыклад, 大阪 О:сака, 青森 Аоморы, 箱根 Хаконэ). Прозвішчы і імёны таксама звычайна чытаюцца праз кун’ёмі (напрыклад, 山田 Ямада, 田中 Танака, 鈴木 Судзукі), аднак часам сустракаюцца ўласныя імёны, у якіх змяшаны кун’ёмі, он’ёмі і наноры. Прачытаць іх можна толькі маючы пэўны досвед (напрыклад, 夏美 Нацумі (кун-он) альбо 目 Сацука (незвычайнае чытанне)).
Агульная колькасць кандзі
Агульную колькасць існуючых кандзі вызначыць складана. Слоўнік Дайканва Дзітэн змяшчае каля 50 тыс. іерогліфаў, у той час як больш поўныя і сучасныя кітайскія слоўнікі змяшчаюць болей 80 тыс. знакаў, многія з якіх з’яўляюцца незвычайнымі формамі. Большасць з іх не выкарыстоўваюцца ані ў Японіі, ані ў Кітаі. Для таго, каб разумець большасць японскіх тэкстаў, досыць ведаць каля 3 тыс. кандзі.
Гайдзі
Унікод дазваляе кадаваць гайдзі ў Прыватнай восбласці Унікода.
Кайі-модзі (会意文字)
Часта называюцца «складанымі ідэаграмамі» ці проста «ідэаграмамі». Як правіла, уяўляюць сабой спалучэнне піктаграм, якія складаюць агульнае значэнне. Напрыклад, кокудзі 峠 (то:гэ, «горны перавал») складаецца са знакаў 山 (гара), 上 (уверх) і 下 (уніз). Другі прыклад — кандзі 休 (ясу «адпачынак») складаецца са змененага іерогліфа 人 (чалавек) і 木 (дрэва). Гэтая катэгорыя таксама нешматлікая.
Гары Міхайлавіч Свяцкі
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года. Пражывае ў Мінску.
Проса звычайнае
Батанічнае апісанне
Сцёблы проса вышынёй да 1,2 м (да 2 м і больш), утвараючыя кусцікі. Лісце лінейна-ланцэтнае. Суквецце — мяцёлка. Плод — зярняўка.
Прападобны
Першыя прападобныя
Пасля манаства пачало распаўсюджвацца і ў іншыя краіны, і ў Егіпце, Палесціне і іншых краінах праславілася вялікае мноства прападобных. Сярод іх можна згадаць
Праметэй (спадарожнік)
Праметэй (ад Προμηθεύς) — натуральны спадарожнік Сатурна, вядомы таксама як Сатурн XVI.
Сан-Хасэ
Са́н-Хасэ (San José) — сталіца Коста-Рыкі і адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Насельніцтва складае 309 672 жыхароў (2005).
Крамер супраць Крамера
«Крамер супраць Крамера» (Kramer vs. Kramer) — амерыканскі кінафільм 1979 года рэжысёра Роберта Бентана і экранізацыя рамана Эверы Кормэна. Пяць прэмій «Оскар», уключаючы за лепшы фільм.
Лён жоўты
Батанічнае апісанне
Сцеблы 20-40 см вышынёй.
Распаўсюджанне
Від распаўсюджаны ў Еўропе і Азіі. Ва Украіне сустракаецца паўсюдна, часцей у стэпе, расце на лясных палянах, зарасніках, схілах.
Рэйк’явік
Гісторыя
Каля сярэдзіны XIX стагоддзя побач з фермай Рэйк’явік пачаў расці маленькі горад. Гэта адбылося дзякуючы каралеўскаму казначэю Скулі Магнусану, вядомаму як «бацька Рэйк’явіка», які заснаваў шарсцяныя майстэрні ў Рейк’явіку ў рамках сваёй дзейнасці па мадэрнізацыі ісландскай эканомікі. Гэта паслужыла штуршком да пачатку развіцця Рэйк’явіка. Акрамя таго, пасля адмены ў 1786 годзе Даніяй манаполіі на гандаль у Ісландыі, Рэйк’явік стаў адной з шасці ісландскіх абшчын, што атрымалі выключныя правы на знешні гандаль (але толькі з Даніяй), таму 1786 лічыцца годам заснавання горада Рэйк’явіка. У 1796 годзе сюды са Скалхольта быў афіцыйна перанесены цэнтр біскупства (фактычна ён знаходзіўся тут з 1784 года, пасля таго як рэзідэнцыя біскупа ў Скалхольце была разбурана землетрасеннем у час вывяржэння Лакі), а ў 1845 годзе ў Рэйк’явіку была адноўленая дзейнасць Альтынга — ісландскага парламента, які з 930 па 1799 гады збіраўся на Палях тынга (Тынгвелір, Þingvellir) на паўднёвым захадзе Ісландыі. Знаходжанне Альтынга ў Рэйк’явіку фактычна вызначала яго статус сталіцы краіны.
З паскарэннем эканамічнага прагрэсу ў XX стагоддзі рос і Рэйк’явік, але асабліва хуткае развіццё ён атрымаў у другой палове XX стагоддзя. У 1920—1930-я гады ў Рэйк’явіку базіравалася большая частка ісландскага рыбалавецкага флоту, адпаведна галоўнай галіной эканомікі горада стала рыбаперапрацоўчая прамысловасць. Аднак з нарастаннем наступстваў Вялікай дэпрэсіі ў горадзе значна пашырылася беспрацоўе, што прывяло да значных выступленняў прафсаюзаў і сутыкненняў іх з праваахоўнымі органамі.
Клімат
Нягледзячы на тое, што Рэйк’явік знаходзіцца на поўначы Атлантыкі, клімат у горадзе больш мягкі, чым у многіх іншых мясцовасцях, што знаходзяцца на такой самай шыраце. Сярэднюю тэмпературу зімой можна параўнаць з тэмпературай у Нью-Ёрку. Зімой у сталіцы Ісландыі тэмпература рэдка апускаецца ніжэй за −10 °C. Усё гэта дзякуючы цёплай плыні Гальфстрыма.
Лён слабіцельны
Біялагічнае апісанне
Плод — шарападобная каробачка.
Значэнне і прымяненне
Выкарыстоўваюць як слабільнае.
Рыга
Назва
Назва Рыгі ад назвы рэчкі Рыга (правы адток Даўгавы-Дзвіны), па-латышску , або Rīdziņa (з памяншальным суфіксам), або Rīdzene (з гідранімічным пашыральнікам -en-).
Сярэднявечча
У 1282 годзе Рыга далучылася да Ганзейскага саюза і Да 1561 года горада было пад началам архібіскупа Вільгельма Брандэнбургскага (гл. Спіс архібіскупаў Рыгі). Потым, з 1561 па 1581 гг., Рыга была вольным горадам.
XX стагоддзе
Пасля сканчэння нямецкай акупацыі Рыга зноў стала сталіцай Латвійскай ССР. Саветы адбудавалі горад, пабудавалі шэраг прамысловых прадпрыемстваў. За часы савецкай улады роля латвійскай мовы зніжалася праз укараненне рускай мовы, моцна змяніўся этнічны склад насельніцтва Рыгі — на момант абвяшчэння незалежнасці пераважную большасць рыжанаў складалі рускія ці рускамоўныя выхадцы з іншых рэспублік СССР.
Транспарт
У Рызе існуюць тры галоўныя віды гарадскога транспарту: аўтобусы, тралейбусы, трамваі, а таксама таксоўкі. Маршрутныя таксі ў Рызе існавалі да 2022 года. На 2007 год агульная лічба пасажыраў усіх відаў гарадскога транспарту склала 267,2 млн, з чаго прыпадала на: трамваі (75,8 млн), тралейбусы (90,4 млн), аўтобусы і маршрутныя таксі (101 млн).
Спіс узнагарод і намінацый фільма «Лабірынт фаўна»
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» агульная колькасць узнагарод фільма дасягнула 109, акрамя таго карціна была адзначана яшчэ 115 намінацыямі.
Велікамучанік
Гісторыя
«Рудыменты» першапачатковага разумення тэрміна захаваліся ў раннехрысціянскай літаратуры (напрыклад, свяціцель Іаан Залатавуст у пахвальным слове называе велікамучаніцай антыяхійскую святую Драсіду, дачку імператара Траяна ), якая ў сучасным праваслаўным царкоўным календары называецца мучаніцай.
Верхняя вуліца (Гомель)
З гісторыі
Забудоўвалася ў канцы 1950-х – пачатку 1960-х гадоў. Старажылы сцвярджалі, што назву вуліца атрымала ад таго, што на момант фарміравання яна была апошняй у гэтай частцы Прудка. У рэальнасці назва адлюстравала асаблівасці рэльефу, прынамсі, на час станаўлення вуліцы – вуліца будавалася на больш узвышанай частцы мясцовасці адносна Ніжняй вуліцы. Да будаўніцтва тут знаходзілася калгаснае поле. Забудоўваліся тут прыезджыя з Гомельскай вобласці.
Андрыіўка (Ужгарадскі раён)
Андры́іўка (, Andrásháza) — вёска ва Ужгарадскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ірляўскага сельсавета.
Би-2 (альбом)
«Би-2» (Бі-2) — другі студыйны альбом гурта «Би-2», выдадзены ў 2000 годзе.
Лек
Гісторыя
На сёння існуюць банкноты у 100, 200, 500, 1000, 2000 і 5000 лекаў.
Лары
Ла́ры (ლარი) — грашовая адзінка Грузіі.
Маланка (часопіс)
Часопіс сярод іншага публікаваў творы Міхася Касцевіча (Міхася Васілька), Івана Маразовіча (Янкі Маланкі), Міколы Засіма, Уладзіслава Паўлюкоўскага (У. Ініцкага), Гальяша Леўчыка, Макара Касцевіча (Звончыка), Янкі Пачопкі (Башкіра), Ігната Дварчаніна, Язэпа Драздовіча (Народніка), сатырычныя вершы Францішка Багушэвіча, Янкі Купалы, Якуба Коласа, Кандрата Крапівы і іншых. Карыкатуры і гумарыстычныя малюнкі Язэпа Горыда, Язэпа Драздовіча, Івана Маразовіча, Васіля Сідаровіча, Мікалая Васілеўскага вылучаліся прафесіяналізмам, вастрынёй і надзённасцю, палітычным падтэкстам.
Бітва пад Леніна
Ход падзей
У ходзе баёў было знішчана 9 танкаў і штурмавых гармат, каля 1,5 тысяч варожых салдат і афіцэраў, захоплена 300 палонных, 58 гармат і мінамётаў.
Джон Кліз
Джон Марвуд Кліз (John Marwood Cleese; нар., Уэстан-сьюпер-Мэр, Сомерсет) — брытанскі акцёр, сцэнарыст, комік і ўладальнік прэмій BAFTA і «Эмі».
Saule, Pērkons, Daugava
Гісторыя
Верш атрымаў папулярнасць ў 1988 годзе, калі кампазітар Марціньш Браунс паклаў арыгінальны тэкст Райніса на музыку для спектакля ў Валміерскім драматычным тэатры, што было творчым адказам на пратэсты эколагаў і грамадскасці супраць будаўніцтва Даўгаўпілскай ГЭС у 1980-я гады на рацэ Даўгава, якія ў выніку спрычыніліся да росту латышскага нацыянальна-дэмакратычнага руху ў другой палове 1980-х.
Аляксандр Тамашавіч Скірмунт
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Скірмунтаў. Нарадзіўся ў 1794 годзе ў сям’і Тамаша Скірмунта, харунжага пінскага. Меў брата Адама, маршалка павятовай шляхты.
Аляксей Нічыпаравіч Карпюк
Біяграфічныя звесткі
Працаваў загадчыкам Сапоцкінскага РАНА (1949—1951), дырэктарам Біскупцкай сямігадовай школы Ваўкавыскага раёна (1951—1953). У друку дэбютаваў у 1953 годзе аповесцю «У адным інстытуце». Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1953 года. Працаваў у Гродзенскім педінстытуце (1953—1955), у абласной газеце «Гродзенская праўда» (1955—1957), уласным карэспандэнтам газеты «Літаратура і мастацтва». У 1961 скончыў Вышэйшыя літаратурныя курсы ў Маскве. З 1961 года — загадчык агенцтва «Інтурыст» (Гродна), з 1965 года — сакратар Гродзенскага абласнога аддзялення СП БССР, з 1970 года — упаўнаважаны УААП па вобласці, у 1977—1981 гадах — дырэктар Рэспубліканскага музея атэізму і гісторыі рэлігіі ў Гродна (адзін з самых нацыянальных па духу музеяў Беларусі ў савецкія часы ). З 1978 года — зноў сакратар Гродзенскага аддзялення СП БССР, у другой палове 1980-х гадоў актыўна ўдзельнічае ў грамадскім жыцці Гродна: адзін з актывістаў БНФ, адзін з заснавальнікаў ЗБС «Бацькаўшчыны», меў цесныя кантакты з клубам «Паходня».
Аляксандр Тамашавіч Скірмунт
Біяграфія
Памёр у 1845 годзе. Пахаваны ў Радчыцку каля царквы, магіла захавалася.
Сям’я
У шлюбе з Гартэнзій Міхайлаўнай з Ордаў (1808—1894), сястрой мастака Напалеона Орды. З ёй меў дачку Гелену (1827—1874), мастачку. Гартэнзія пахавана побач з дачкой на Старых могілках у Пінску.
Нецькі
Не́цькі (, Нетьки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Свірскага сельсавета.
Звеставанне (Сімонэ Марціні)
Апісанне
Карціна ўяўляе сабой створку дыптыха, у якім была намаляваная сцэна Звеставання. У карціне назіраецца прыгожае спалучэнне залатога фону з чырвоным і сінім тонамі вопраткі, пявучая плыўнасць ліній, вытанчаны рух тонкіх рук Марыі. У падоўжаных прапорцыях, выгнутым сілуэце фігуры адчуваецца ўплыў готыкі.
Мадонна Марціні апранута ў «сіні плашч на залатой падкладцы з залатым узорам з куфічных літар па краях. На залатым фоне тунікі выштампаваны дробны ўзор, які зверху пакрывае чырвоны лак». Галаву акружае німб з выціснутым на ім вянком з руж. Твар выкананы вельмі старанна, у ценях прасвечвае светла-зялёны. Гэта звязана з ужываннем для ніжніх слаёў жывапісу (падмалёўкі) «вердэтэры», якая звычайна праядае верхні пласт фарбы. Ледзь прыкметны пераход ад святла да ценю тонка мадэлюе форму. Аднак такая прапрацоўка не накіраваная на стварэнне ілюзіі трохвымернасці.
Тэхніка
«Звеставанне» напісана тэмперай на дрэве з гіпсавым грунтам. Гатычны арнамент фону выгравіраваны жалезнай іголкай і выціснуты штэмпелем.
Курляндскае епіскапства
Гэта тэакратычная дзяржава на паўночным захадзе сучаснай Латвіі складалася з трох частак (Пілтэн, Айзпутэ, Сакслея), між якіх укліньваліся ўладанні Лівонскага ордэна.
Зыгмунт Зыгмунтавіч Скірмунт
У культуры
Зыгмунт Скірмунт паслужыў правобразам пана Скірмунта — персанажа трылогіі Якуба Коласа «На ростанях». Гэта яму быў адрасаваны ліст пінкавіцкіх сялян, складзены настаўнікам Лабановічам (Канстанцінам Міцкевічам).
Тыпапамер H0
Гісторыя
Паралельна ў Вялікабрытаніі існуе тыпапамер 00, які таксама выкарыстоўвае каляіну 16,5 мм, аднак мае маштаб 1:76. Дадзены тыпапамер з'яўляецца асноўным у Вялікабрытаніі і Ірландыі.
Каляіна
NEM 010 усталёўвае наступны набор каляін для H0 (для мадэлявання звычайнай і вузкакалейнай чыгункі ў адным тыпапамеры):
Краёвае кола Літвы і Русі
Характарыстыка дэпутацкай групы
У канфесійных адносінах групоўка складалася з дэпутатаў-католікаў — адзіным выключэннем быў граф Ваўжынец Станіслававіч Путкамер, які быў кальвіністам. Колькасць групоўкі ў кожным новым скліканні Думы скарачалася, бо на кожных выбарах з 1907 г. расійская ўлада ставіла перашкоды і ўводзіла абмежаванні да абарання асоб неправаслаўнага веравызнання і нярускай нацыянальнасці. Толькі асобныя дэпутаты ўваходзілі ў склад групоўкі некалькі раз — вялікай была ратацыя складу групоўкі ў кожным новым скліканні Думы, што тлумачыцца тымі ж перашкодамі і абмежаваннямі з боку афіцыйных улад Расійскай імперыі.
Назва
У III Дзяржаўнай Думе адносна групоўкі ўжывалася рускамоўная назва «Польско-литовско-белорусская группа» ці «Польско-литовско-белорусское коло», а сама яна сябе называла па-польску як «Польска-літоўска-беларускае кола». А ў IV Дзяржаўнай Думе адносна групоўкі ўжывалася рускамоўная назва «Белорусско-литовско-польская группа» ці «Белорусско-литовско-польское коло», а сама яна сябе называла па-польску як «Беларуска-літоўска-польскае кола».
Склад
Групоўка аформілася ў лістападзе 1912 г. з ліку дэпутатаў-каталікоў, абраных у IV Дзяржаўную Думу ад заходніх губерняў, а па сутнасці — з Віленскай і Ковенскай губерняў. Кіраўніком стаў граф Ваўрынец Путкамер.
Канвертоўная марка
Банкноты
У звароце знаходзяцца банкноты вартасцю 1, 5, 10, 20, 50, 100 і 200 марак.
Замак Эстэрхазі
Палац-замак Эстэрхазі (Schloss Esterházy) — замак у Айзенштаце, сталіцы зямлі Бургенланд, былое ўладанне сям'і Эстэрхазі.
Транскрыпцыя (біялогія)
Фермент ДНК залежная РНК-полімераза далучаецца да знака пачатку транскрыпцыі (участак ДНК), расплятае падвойную спіраль ДНК і капіруе адзін з яе ланцугоў. Рухаючыся ўздоўж ДНК, фермент паслядоўна далучае манамерныя звёны (нуклеатыды) да РНК, што ўтвараецца, у адпаведнаці з прынцыпам камплементарнасці. Па меры руху РНК-полімеразы ланцуг РНК адыходзіць ад матрыцы і падвойная спіраль ДНК ззаду фермента ўзнаўляецца. Калі РНК-полімераза даходзіць да канца ўчастка, што капіруецца, РНК аддзяляецца ад матрыцы. Колькасць копій розных участкаў ДНК мяняецца ў ходзе развіцця арганізма.
У пухлінародных вірусаў магчымы перанос інфармацыі з РНК на ДНК (адваротная транскрыпцыя) з дапамогай ферменту адваротнай транскрыпцыі (рэвертазы).
К’юба Гудзінг (малодшы)
Біяграфія
Гудынг нарадзіўся ў Бронксе ў сям’і спявачкі і вакаліста соўл гурта The Main Ingredient К’юба Гудынга-старэйшага. У 1972 годзе сям’я пераехала ў Лос-Анджэлес. У хлапецтве Гудынг цікавіўся брэйкдансам, а потым займаўся японскім баявым мастацтвам. Да сканчэння 1980-х хлопец пачаў здымацца ў шоу і фільмах, з’явіўшыся ў эпізадычнай ролі ў фільме «Паездка ў Амерыку» (1988). Сапраўдным прарывам стала роля ў крымінальным фільме «Хлопцы па суседстве», які пабачыў свет у 1991 годзе, дзе акцёр выконваў галоўную ролю. Фільм стаў касавым сюрпрызам і гітом, а на сёння лічыцца класікай. Цягам наступных гадоў Гудынг у асноўным выконваў другасныя ролі ў даволі паспяховых і не фільмах, як «Некалькі добрых хлопцаў» (1992), «Гладыятар» (1992), «Ноч страшэннага суда» (1993), «Маланка Джэк» (1994) і «Эпідэмія» (1995). У 1996 годзе Гудынг дасягнуў новага ўзроўню вядомасці, калі атрымаў ролю напышлівага, але харызматычнага футбаліста ў драматычнай спартыўнай камедыі Кэмерана Кроў «Джэры Магуайр» (1996) з калегам па галоўнай ролі Томам Крузам. Выкананне гэта ролі мела вялікі поспех у крытыкаў, а фільм адзначыўся камерцыйным поспехам. Дзякуючы гэтаму фільм намінаваны на «Оскар» як найлепшы фільм, а Гудынг атрымаў у вніку ганаровую ўзнагароду за найлепшую мужчынскую ролю другога плана. 1997 год для Гудынга пачаўся новым прарывам, дзякуючы прыкметнай ролі другога плана камедыі «Лепш не бывае», але ў наступныя гады яго кар’ера была непаспяховай.
Фалевічы (Мядзельскі раён)
Фа́левічы (, Фалевичи) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Свірскага сельсавета.
Камерцыйныя культы
Адметнасці камерцыйных культаў: распаўсюджванне прадукцыі адбываецца падобна да распаўсюджвання наркотыкаў, існуе пірамідальная структура з жорсткай градацыяй паводле ўзроўняў пасвячэння, культ і прапаганда выдатных якасцей заснавальніка (гуру), вялікае значэнне надаецца вярбоўцы новых членаў (часам — на шкоду прыбытку), няіснасць юрыдычнай адказнасці арганізацыі за сваіх членаў або за наступствы выкарыстання тавару, няіснасць і адмаўленне неабходнасці прафесійнага кантроля за наступствамі выкарыстання тавару, вышэйшае звяно організацыі не мае профільнай адукацыі.
Старая (Мядзельскі раён)
Стара́я (, Старая) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Свірскага сельсавета.
Старшыня Урада Іспаніі
Старшыня Урада (Presidente del Gobierno) — кіраўнік Урада Іспаніі. Ён абіраецца Кангрэсам Дэпутатаў, ніжняй палатай іспанскага Парламента, пасродкам працэдуры званай Спрэчка аб пасадзе (Debate de Investidura), і затым зацвярджаецца каралём.
Рым
Царскі перыяд
Згодна з самай распаўсюджанай легендай, браты Ромул і Рэм, народжаныя ад прадстаўніцы роду цароў Альба-Лонга Рэі Сільвіі і бога Марса, выраслі на беразе Тыбра. Аднавіўшы на троне Альба-Лонга законнага кіраўніка — свайго дзеда Нумітара, Ромул і Рэм вярнуліся да Тыбра для стварэння калоніі. Паміж братамі ўзнікла сварка, Ромул забіў Рэма і заснаваў умацаванае паселішча на Палаціне. У I стагоддзі да н.э. было вылічана некалькі дат стварэння Рыма, найбольш вядомая з якіх — 753 да н.э.
Рэспубліканскі лад
Колькасць храмаў рэспубліканскага Рыма даказвае глыбокую рэлігійнасць рымскага народа, у кожнай частцы горада можна, на падставе далёка няпоўнага падання, налічыць некалькі буйных свяцілішчаў. Таксама ў горадзе знаходзіўся храм старажытнай трыяды Цэрэс, Лібер і Лібера (Ceres, Liber, Libera), пабудаваны, паводле падання, у 496 годзе да н.э.
Імперскія часы
Дзейнасць першых імператаў бліскучым чынам давяршае Траян, ён канчаткова звязаў шэраг імператарскіх плошчаў з Марсавым полем калясальнай плошчай (Forum Traianum). Галоўным стварэннем Адрыяна быў Храм Венеры і Ромы на Веліі, узвядзеннем якога было скончана ператварэнне цэнтральнай частцы горада ў шэраг бліскучых пабудоў, якія злучалі форум з Марсавым полем з аднаго боку і з плошчай ля Калізея — з іншай. За Тыбрам Адрыян пабудаваў сабе маўзалей, які існуе па сёння ў выглядзе крэпасці Св. Анёла, там жа паўстаў у гэтыя часы і новы цырк. Імператары вялі актыўнае будаўніцтва грандыёзных тэрмаў.
Сярэднявечча
У 476 годзе Адаакр скінуў апошняга заходне-рымскага імператара, але хутка ў сваю чаргу саступіў месца остготу Тэадорыху, панаванне якога адзначылася пачаткам шырокай рэстаўратарскай дзейнасцю ў горадзе. Падчас вайны Візантыі супраць остготаў у 536—552 гадах Рым шэсць разоў падвяргаўся аблозе і пераходзіў з рук у рукі. Пры гэтым остгоцкія цары, і ў асаблівасці Тотыла, бралі шматлікіх закладнікаў з ліку жыхароў Рыма, што прывяло да знішчэння самых шляхетных прозвішчаў і паменшыла насельніцтва Рыма да 30—40 тысяч чалавек. На працягу наступных двух стагоддзяў, калі значная частка Італіі была адрынута ад Візантыі лангабардамі, Папы сталі граць значную ролю ў свецкіх справах горада пры намінальным падпарадкаванні слабой Візантыі, гэта значыць равенскаму экзарху.
Старыя будынкі бесперашкодна руйнаваліся, захоўваліся толькі тыя, у якіх знайшлі сабе прытулак хрысціянскія цэрквы або феадальныя крэпасці. Так маўзалей Адрыяна, размешчаны побач з Ватыканскім пагоркам, яшчэ пры пабудове сценаў Аўрэліянам стаў невялікай крэпасцю, а з часам ператварыўся ў непрыступны папскі замак святога Анёла.
Геаграфія
Нягледзячы на тое, што цэнтр горада размяшчаецца ў 24 кіламетрах ад унутранага Тырэнскага мора, тэрыторыя горада з часам пашыралася і горад дарос да берага, дзе зараз у паўднёва-заходняй частцы горада месціца раён Осція. Вышыня цэнтральнай частцы гораду вагаецца ад 13 да 139 метраў над узроўнем мора. Сучасны горад займае агульную плошчу ў 1 285 км², маючы ў сваіх мяжах вялікую колькасць зялёных зон.
Еўрапейскі тур PTC 2014/2015 – Этап 3 (снукер)
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру склаў €125,000, як і на ўсіх астатніх турнірах серыі PTC 2014/2015, якія праходзяць у Еўропе. Пераможца спаборніцтва атрымаў €25,000.
Анатоль Сыс
Біяграфія
Скончыў гістарычна-філалагічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1982). Пасля службы ў Савецкай арміі працаваў у Веткаўскай раённай газеце, старэйшым спецыялістам на Беларускім тэлебачанні. Дэбютаваў некалькімі вершамі ў часопісе Маладосць (1986). У 1986 годзе А. Сыс разам з А.Бяляцкім, С.Адамовічам і інш. стварыў Таварыства маладых літаратараў «Тутэйшыя». Актыўны ўдзельнік моладзевых нефармальных аб’яднанняў 2-й паловы 1980-х гадоў — «Талака», «Тутэйшыя». Культавы беларускі паэт канца ХХ ст. Паэзія, грамадзянянская і творчая пазіцыя А.Сыса аказалі вялікі ўплыў на тагачаснае пакаленне беларускіх паэтаў.
Ацэнкі
У сваіх успамінах Валянціна Якімовіч адзначае, што яе «прыцягвалi i прыцягваюць да паэзii Анатоля Сыса мудрасць i, да наiўнасцi, надзвычайная шчырасць, прастата й узнёсласць, рамантычнае, вытанчана-пажадлiвае ўспрыняцце свету, непераадольная прага да жыцця й усведамленне яго найабмежаванасцi, iмпульсiўнасць i безабаронная, амаль дзiцячая, даверлiвасць у адносiнах да чытача».
Каліпса (значэнні)
Каліпса:
Алешкі (Будслаўскі сельсавет)
Але́шкі (, Олешки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавета.
Санта-Дамінга
Са́нта-Дамі́нга (Santo Domingo de Guzmán) — сталіца Дамініканскай Рэспублікі, яе культурны і эканамічны цэнтр. Горад з заснавання і да 1502 года насіў імя Новая Ізабела (La Nueva Isabela), з 1936 па 1961 гады насіў назву Сьюда́д-Трухі́лья (Ciudad Trujillo).
Трансляцыя
Трансля́цыя (ад translatio — перадача):
Курляндскае і Земгальскае герцагства
Курляндскае і Земгальскае герцагства было ўтворана на тэрыторыі сучаснай Латвіі (гістарычныя вобласці Курляндыя і Земгале) пасля распаду Лівонскага ордэна апошнім яго магістрам Готхардам Кетлерам, які ў 1562 прызнаў сюзерэнітэт вялікага князя ВКЛ, а сам атрымаў у якасці спадчыннага ўладання Курляндыю і Земигалію, з тытулам герцага. Пасля доўгі час тут правілі нашчадкі Кетлера.
Пасля смерці Фрыдрыха ў 1642 герцагам стаў сын Вільгельма, Якаб. Ён атрымаў добрую адукацыю ва універсітэтах Ростака і Лейпцыга, шмат падарожнічаў, захапляўся каланізацыйнай палітыкай буйных еўрапейскіх дзяржаў. У яго час герцагства мела значны ваенны і гандлёвы флот. У Вест-Індыі 20 мая 1654 была заснавана калонія на востраве Табага, які капітан В. Моленс абвясціў "Новай Курляндыяй". Гэта калонія была пазней захоплена больш шматлікімі галандскімі пасяленцамі, хоць спробы замацавацца тут Курляндыя не пакідала да 1665. Якаб зрабіў шэраг спробаў каланізаваць Гвінейскае ўзбярэжжа (востраў Джэймс у вусці Гамбіі, 1651-65). Ініцыятывай герцага Якаба было таксама развіццё металургічнай вытворчасці. Экспарт продукцыі (у прыватнасці — зброі) ўнёс істотны ўклад у развіццё эканомікі герцагства. Ва ўнутранай палітыцы Якаб аддаваў перавагу каталікам, што ў многіх выклікала незадаваленне.
Пры Якабе ў Курляндыю ўварваліся шведы, герцаг быў узяты ў палон і адвезены ў Рыгу (1658). З'яўленне гетмана Сапегі спыніла шведаў. Згодна Аліўскому міру (1660) Швецыя адмовіліся ад усялякіх прэтэнзій на Курляндыю; тады ж вярнуўся з палону і Якаб.
Екацярына II, незадаволеная тым, што герцаг Карл не дазволіў рускім войскам, якія ўдзельнічалі ў Сямігадовай вайне, вяртацца ў Расію през Курляндыю, настаяла на яго змяшчэнні, і герцагам паўторна првзваны быў Бірон, які кіраваў да 1769. У 1762 у герцагства ўведзены расійскія войскі, Карл Хрысціян пакінуў Мітаву. Бірон абавязаўся прапускаць праз Курляндыю рускія войскі, не ўступаць ні ў якія стасункі з ворагамі Расіі, выказваць верацярпімасць да праваслаўных і дазволіць пабудову праваслаўнага храма ў Мітаве. Пасля смерці караля Аўгуста III і ўступлення на трон Станіслава Аўгуста Панятоўскага Бірон атрымаў інвестытуру на герцагства як на лен Рэчы Паспалітай.
Курчына
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводства.
Войская (Камянецкі раён)
Геаграфія
Паселішча ляжыць за 15 км на захад ад Каменца, за 47 км на поўнач ад Брэста, за 19 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск на лініі Брэст — Беласток. Па паўночнай мяжы вёскі праходзіць аўтадарога Высокае — Кобрын.
Даём рады
Узнагароды па выніках 2012 года
Відэа з канцэрта
«Фестываль 2012» — «Пікнік.by»
«Непатанаючая легенда» — «Рок-каранацыя»
Узнагароды па выніках 2013 года
"Сольны выканаўца 2013" — Зміцер Вайцюшкевіч
Узнагароды па выніках 2014 года
"Еўрапейскі альбом-2014" — Kasabian «48:13»
“Музычнае відэа 2014” — The UNB — «Крот-фронт»
"Непатанаючая легенда" — Сяргей Міхалок
Трансдукцыя (генетыка)
Умераныя фагі (бактэрыяфагі) у працэсе вегетатыўнага размнажэння здольныя выпадкова захопліваць і пераносіць у іншыя клеткі любы ўчастак ДНК бактэрый, што яны разбураюць. У гэтым выпадку ўласная ДНК фага замяняецца на аналагічны па памерах фрагмент бактэрыяльнай храмасомы, які можа мець некалькі генаў. Пры чарговым заражэнні фагам бактэрыі ўчастак храмасомы донара пераносіцца ў клетку рэцыпіента.
Эсэнь
Э́сэнь  — вёска ва Ужгарадскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Эсэнскага сельсавета.
Сымон Аляксандравіч Рак-Міхайлоўскі
Дзейнасць у Заходняй Беларусі
З канца верасня 1920 года Рак-Міхайлоўскі ўсё больш часу праводзіць у Варшаве і Вільні, а ў канцы студзеня 1921 года яго сям’я канчаткова перабіраецца ў Вільню, дзе ў кастрычніку 1920 года было створана польскае марыянеткавае дзяржаўнае ўтварэнне Сярэдняя Літва. У Дэпартаменце асветы Сярэдняй Літвы быў створаны беларускі аддзел, загадчыкам якога стаў Браніслаў Тарашкевіч. У 1920—1921 гадах Рак-Міхайлоўскі працуе дырэктарам і настаўнікам Беларускай настаўніцкай семінарыі ў Барунах.
Ігар Ісідаравіч Сянкевіч
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Ленінградскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1955 годзе. Працаваў архітэктарам, кіраўніком майстэрні ў Белдзяржпраекце, БелНДІПгорадабудаўніцтва, начальнікам аддзела Дзяржбуда БССР, з 1988 года — начальнік аддзела Галоўэкспертызы пры Дзяржбудзе БССР.
Каліпса (карабель)
Аднаўленне і кансервацыя судна
На канец 2006 года судна страціла мноства абсталявання са сваіх верхніх палуб. Статус і перспектывы гэтага гістарычнага судна не цалкам зразумелы да гэтага часу.
Франсіне Кусто ўдалося арганізаваць пачатак аднаўлення судна. 11 кастрычніка 2007 г. карабель пачалі перабазоўваць ў заліў гарадка Канкарно французскага дэпартамента Фіністэр. Аднаўленчыя работы будуць праведзены на заводзе Piriou Shipyard, судна будзе пераўтворана ў экспанат музея.
Петрачкі
Петрачкі́ (, Петрачки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавета.
Юрый Васілевіч Шпіт
Біяграфія
Памёр у года, пахаваны на Усходніх могілках Мінска.
Творчасць
Адзін з кіраўнікоў і аўтараў серый тыпавых праектаў жылых дамоў з палепшанымі кватэрамі і жылых дамоў з блок-пакояў (1960-70), інтэрнатаў, школ і інш. будынкаў, шэрага праектаў планіроўкі і забудовы асобных раёнаў у Мінску, абласных цэнтрах Беларусі, Наваполацку, Светлагорску і інш. (1950—1980-я г.) Кіраўнік распрацоўкі Генеральнай схемы комплекснай тэрытарыяльнай арганізацыі Беларусі (1986—1989). Аўтар помніка вызваліцелям у Віцебску і манумента партызанам Вілейшчыны на воз. Нарач у Мядзельскім раёне (1968). У 1970—1973 гадах старшыня праўлення Саюза архітэктараў Беларусі.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1971), Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1980), граматамі Саюза архітэктараў СССР. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР 1984 за ўдзел у планіроўцы і забудове г. Наваполацка.
Юзаф Твардоўскі
Юзаф (Восіп Пятровіч) Твардоўскі (Józef Twardowski; Осип Петрович Твардовский; 1786—1840) — матэматык, прафесар і рэктар Імператарскага Віленскага ўніверсітэта у 1823—1824 гг.; надворны саветнік.
Біяграфія
Скончыў Віленскі ўніверсітэт у 1807 годзе са ступенню доктара філасофіі. У канцы 1822 года саветам Віленскага ўніверсітэта па прапанове князя Адама Чартарыйскага ён быў выбраны (у пачатку 1823 года зацверджаны) на пасаду рэктара і зроблены ардынарным прафесарам чыстай матэматыкі.
Тарас Максімавіч Сянчук
Біяграфія
Скончыў у 1926 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1935 годзе Азербайджанскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Сельгаспраекце Наркамзема Азербайджанскай ССР, галоўным архітэктарам Стаўрапаля, з 1947 па 1956 г. — начальнікам аддзела па справах будаўніцтва і архітэктуры Стаўрапольскага крайвыканкама, з 1956 па 1959 г. — Мінскага аблвыканкама.
Творчасць
Асноўныя працы: абласная бальніца ў Сцепанакерце Азербайджанскай ССР (1935), галоўны ўваход у парк культуры і адпачынку (1940), праект планіроўкі загараднага парку (1940, у аўтарскім калектыве) у Стаўрапалі.
Белорусский голос
Абвясціла сябе «беспартыйнай» газетай, якая мае намер «усебакова асвятляць жыццё беларускага краю», абмяркоўваць праблемы культуры, гандлю і прамысловасці, высвятляць патрэбы рабочага і рамесніцкага люду, друкаваць раманы, аповесці, п’есы, вершы, сатырычныя творы і карыкатуры. Аднак з-за адсутнасці здольных супрацоўнікаў праграма газеты не выконвалася. У ліку галоўных мэт рэдакцыі быў намер аб’яднаць праваслаўнае насельніцтва для барацьбы супраць «іншародцаў», правесці правых кандыдатаў на выбарах у Дзяржаўную думу і ўстановы мясцовага самакіравання. У закліках да выбаршчыкаў газета агітавала за «нацыяналістаў» і «добрых гаспадароў». Не прызнавала нацыянальнай самастойнасці беларусаў, залічвала іх да рускага народа. У артыкуле «Нацыянальная самасвядомасць» (31 студзеня) мэту нацыянальнага руху газета бачыла ў тым, каб выцесніць «іншародцаў» з эканамічнага, сацыяльна-палітычнага жыцця і культуры, вызваліць Расійскую імперыю ад «унутранага заваявання» з боку «яўрэяў, палякаў, армян ды іншых», а ў крайнім выпадку — выслаць іх з краіны. Газета перадрукоўвала экстрэмісцкія артыкулы лідара Саюза рускага народа Г. Меншыкава, яго пратэст супраць «захопу яўрэйствам Адэсы, Кіева, Мінска, Нікалаева і інш.». Змяшчала вершы мясцовых аўтараў на хрысціянскую тэматыку, павучанні гомельскага епіскапа, надрукавала некалькі беларускіх песень і загадак. Шмат увагі аддавала гарадской гаспадарцы. У рэзкай палеміцы з газетай «Полесье» абараняла інтарэсы гарадскога галавы І. Дамброўскага, заклікала байкатаваць яўрэйскіх гандляроў.
Рэпішча (Мядзельскі раён)
Гісторыя
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Вераб’ёўскага сельсавета.
Аблога Сараева
Кантэкст
18 лістапада 1990 года ў Босніі і Герцагавіне адбыліся першыя шматпартыйныя парламенцкія выбары (25 лістапада — другі тур). Яны прывялі да нацыянальнай асамблеі, у якой дамінавалі тры партыі, заснаваныя на этнічным прынцыпе, якія стварылі слабазвязаную кааліцыю, каб адхіліць камуністаў ад улады. Наступныя дэкларацыі незалежнасці Харватыі і Славеніі і вайна, якая пачалася за гэтым, паставілі Боснію і Герцагавіну і тры народы, якія ўваходзяць у яе склад, у няёмкае становішча. Неўзабаве адбыўся значны раскол па пытанні аб тым, ці варта заставацца ў Югаслаўскай федэрацыі (пераважная большасць прыхільнікаў сярод сербаў) або дамагацца незалежнасці (пераважная большасць прыхільнікаў сярод баснякоў і харватаў).
Пачатак вайны
Падчас і пасля рэферэндуму ў многіх месцах успыхнуў гвалт. Так, 1 сакавіка ўзброены чалавек адкрыў агонь па вясельнай працэсіі баснійскіх сербаў у Башчаршыі, гістарычным цэнтры Сараева і басняцкай частцы горада. Госці неслі і размахвалі сербскімі сцягамі, што баснякі, якія пераважна выступалі за незалежнасць, расцанілі як наўмысную правакацыю. Бацька жаніха быў забіты, праваслаўны святар паранены. Некаторыя сведкі апазналі стралка як, басняцкага бандыта, які станавіўся ўсё больш рэзкім пасля краху камунізму. На яго і яшчэ аднаго зламысніка былі выдадзены ордары на арышт, але паліцыя Сараева прыклала мала намаганняў для іх затрымання. Забойства было асуджана СДБ, які абвінаваціў (басняцкія нацыяналісты) або ўрад у саўдзеле ў стральбе, пра што сведчыць іх няздольнасць арыштаваць падазраваных. Прадстаўнік СДБ заявіў, што напад на вяселле сведчыць аб смяротнай небяспецы, якой пагражаюць сербы ў незалежнай Босніі. Гэтую заяву адхіліў заснавальнік, які заявіў, што шэсце не было вяселлем, а насамрэч было задумана як правакацыя.
Раннія баі за кантроль над горадам
New York Times пісала, што Сараева пачынае выглядаць як «лабірынт з барыкад, блокпастоў і пастак для танкаў». 18 красавіка, пасля таго як тэлебачанне Сараева адмовілася спыніць вяшчанне — суседняя трамвайная станцыя была абстраляна. Армія Босніі і Герцагавіны змагалася з сербскімі ваенізаванымі вакол фабрыкі боепрыпасаў ЮНА, у той час як сем мірных жыхароў зноў былі забітыя ў той жа дзень. 21 красавіка дзевяць мінамётных снарадаў трапілі ў цэнтральны офіс радыё і тэлебачання Сараева. Адначасова з гэтым, упершыню быў абстраляны шпіталь, і машыны хуткай дапамогі не змаглі дабрацца да параненых з-за снайпераў.
Да канца красавіка форма аблогі ў асноўным усталявалася. 22 красавіка баснійская артылерыя абстраляла сербскі прыгарад — Іліджу. У адказ сербская артылерыя нанесла ўдар па Бутміры, Храсніцы і Сакаловіч-Калоніі. Неўзабаве мясцовыя сербы сфарміравалі Іліджынскую брыгаду, якая ўвайшла ў склад. 27 красавіка ўрад Босніі загадаў паставіць ЮНА пад грамадзянскі кантроль або выгнаць яе, за чым у пачатку мая адбылася серыя канфліктаў паміж імі. 30 красавіка Югаслаўская армія была абвешчана акупацыйнай. 2 мая «Зялёныя берэты» і члены мясцовых груповак адбілі неарганізаваную сербскую атаку, накіраваную на разрэз Сараева на дзве часткі. 3 мая Ізетбегавіч быў выкрадзены ў аэрапорце Сараева афіцэрамі ЮНА і выкарыстаны для забеспячэння бяспечнага праезду войскаў ЮНА з цэнтра Сараева. Аднак баснійскія войскі зняважылі пагадненне і зрабілі засаду на ад’язджаючы канвой ЮНА, што выклікала азлобленасць усіх бакоў. 18 мая было падпісана пагадненне аб спыненні агню і эвакуацыі ЮНА, а 20 мая прэзідэнт Босніі абвясціў ЮНА акупацыйнымі сіламі. Войскі баснійскіх сербаў і ЮНА перасягалі слаба абсталяваныя і непадрыхтаваныя баснійскія сілы бяспекі, што дазволіла ім узяць пад кантроль вялікія тэрыторыі тэрыторыі Босніі, пачаўшы з нападаў на цывільных жыхароў-мусульман на ўсходзе. Сербскія вайскоўцы, паліцыя і ваенізаваныя сілы нападалі на гарады і вёскі, а затым, часам пры дапамозе мясцовых сербскіх жыхароў, выконвалі тое, што неўзабаве стала іх стандартнай аперацыйнай працэдурай: дамы мусульман і кватэры сістэматычна рабаваліся або спальваліся; мірных жыхароў зганялі, некаторых збівалі або забівалі; мужчыны адасабліваліся ад жанчын. Многія мужчыны былі прымусова вывезены ў канцлагеры. Жанчыны знаходзіліся ў ізалятарах у надзвычай негігіенічных умовах і падвяргаліся шматлікаму жорсткаму зняслаўленню. Многія былі неаднаразова згвалтаваныя. Ацалелыя сведчылі, што сербскія салдаты і паліцыя наведвалі цэнтры зняволення, выбіралі адну або некалькіх жанчын, вывозілі іх і гвалтавалі. За некалькі месяцаў да пачатку вайны сілы ЮНА ў рэгіёне пачалі мабілізацыю на пагорках вакол Сараева. У гэты час была разгорнута артылерыя, а таксама іншае ўзбраенне і абсталяванне, якія разам апынуцца ключавымі ў будучай аблозе горада. У красавіку 1992 года ўрад Босніі пад кіраўніцтвам прэзідэнта Аліі Ізетбегавіча запатрабаваў ад югаслаўскага ўрада вывесці гэтыя сілы. Слабадан Мілошавіч, прэзідэнт Сербіі, пагадзіўся толькі адклікаць асоб, якія паходзяць з-за меж Босніі, якія складалі нязначную колькасць байцоў. Салдаты ЮНА, якія былі этнічнымі сербамі з Босніі, былі пераведзены ў ВРС пад камандаваннем генерала Раткі Младзіча.
1995 год
28 жніўня 1995 г. каля 11:00 (па цэнтральнаеўрапейскім часе) 5 снарадаў былі выпушчаныя па рынку Маркале, што прывяло да другой бойні на Маркале. У гэты раз загінула 43 чалавекі, а 73 атрымалі раненні. Але ўсяго за некалькі гадзін да нападу ўлады баснійскіх сербаў папярэдне выказалі жаданне прыняць мірны план Рычарда Холбрука. МТБЮ ў гэтым выпадку таксама прызнаў злачынцам Армію Рэспублікі Сербскай.
Шляхі снайпераў
Другая палова 1992 і першая палова 1993 былі пікам аблогі Сараева, і падчас цяжкіх баёў адбываліся зверствы. Сербскія сілы за горадам бесперапынна абстрэльвалі абаронцаў урада. Унутры горада сербы кантралявалі большасць асноўных ваенных пазіцый і пастаўкі зброі. Калі снайперы занялі пазіцыі ў горадзе, шыльды з надпісам «'' Pazite, Snajper! » («Сцеражыцеся, снайпер!''») сталі звычайнай з’явай, а некаторыя асабліва небяспечныя вуліцы называліся «шляхамі снайпераў». Лекары галоўнай гарадской бальніцы паведамлялі, што ў дзень прымалі ад пяці да пятнаццаці параненых снайперамі.