cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бітва пад Венай (1683)
Перад бітвай
Асноўная ўдарная моц турак прыбыла пад Вену 14 ліпеня. У той час у горадзе знаходзілася 11 000 салдат і 5 000 апалчэнцаў. На баку абаронцаў былі вельмі моцныя гарадскія ўмацаванні, з-за чаго туркі не адважыліся штурмаваць горад, каб не панесці велізарных чалавечых ахвяр. Горад быў абложаны з усіх старон, абаронцы апынуліся ў цяжкім становішчы.
Пасля бітвы
З Венскай бітвы распачаўся марудны заняпад турэцкай магутнасці ў Еўропе.
Семестэнэ
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Скыбы
Скыбы (Ски́би) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любамльскай гарадской абшчыны.
Ірвінг Браўн
Ірвінг Джозэф Браўн (Irving Joseph Brown;, Нью-Ёрк, ЗША — , Парыж, Францыя) — амерыканскі прафсаюзны і антыкамуністычны дзеяч, які згуляў значную ролю ў расколе прафсаюзнага руху падчас халоднай вайны.
Біяграфія
Да сваёй смерці Ірвінг Браўн працаваў на розных пасадах у дэпартаменце міжнароднага супрацоўніцтва АФП-КВП. У 1988 годзе Рональд Рэйган узнагародзіў Браўна Прэзідэнцкім медалём Свабоды, а праз год Ірвінг памёр.
Іржа грушы
Сімптомы
Вясной на верхнім баку лісця грушы з’яўляюцца ярка-аранжавыя альбо чырванаватыя плямы з чорнымі плямамі. Гэта грыба. З часам плямы цямнеюць, і на ніжнім баку ліста пад плямамі з канічнымі з’яўляюцца прыпухласці дыяметрам да 1 мм і вышынёй да 3 мм. Эцыі звычайна ўтвараюць скапленні, часта ў выглядзе кольцаў. Спелыя эцыдыі трэскаюцца падоўжна і з іх выходзяць. Умовай іх далейшага развіцця з’яўляецца тое, што яны трапляюць на лісце ядлоўца, які з’яўляецца прамежкавым гаспадаром. Увесну, на другі год пасля каланізацыі ядлоўца, на ім утвараецца жоўтая. У іх утвараюцца, якія пасля выхаду з тэліі прарастаюць, утвараючы базідыі. Базідыяспоры, якія ўтвараюцца на базідыях, якія перадаюцца ветрам, паражаюць дрэвы груш.
Сімптомы іржы грушы з’яўляюцца значна радзей, чым на лісці, таксама на хвосціках, парастках і пладах у выглядзе прыпаднятых і цвёрдых аранжавых плям. Заражаныя плады звычайна падаюць на зямлю, а тыя, што застаюцца на дрэве, не прыдатныя да ўжывання.
Злачынства ў Траццяках
Гістарычны фон
Пасля наступлення Чырвонай Арміі на Польшчу ў верасні 1939 года на тэрыторыі Гродзенскага павету актывізаваліся ўзброеныя групы сялян і рэцыдывістаў, як правіла беларускай або яўрэйскай нацыянальнасці, якія дзейнічалі з інспірацыі СССР. Яны здзяйснялі забойствы і рабаванне багацейшых жыхароў, чыноўнікаў, паліцэйскіх і салдат Польскага войска, як правіла польскай нацыянальнасці.
IC 3536
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ганна Душэўская
Біяграфія
У 1925—1927 гадах Ганна Душэўская жыла ў Таліне ў сястры Ядвігі, потым — зноў у Коўне, працавала настаўніцай музыкі.
Раман Дмоўскі
Раман Станіслаў Дмоўскі (Roman Stanisław Dmowski;, маёнтак Камен Варшаўскага пав., Польшча — ) — польскі палітычны дзеяч, публіцыст.
Підвалачыскі раён
Утвораны ў 1939 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 42963 чалавекі, плошча — 837 км².
Кетозы
Найпростым прадстаўніком кетоз з'яўляецца дыгідраксіацэтон. Найбольш распаўсюджанай кетозай у прыродзе з'яўляецца фруктоза.
Тэргу
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Боксберг (Бадэн)
Боксберг (Boxberg) — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Штутгарт. Уваходзіць у склад раёна Майн-Таўбер. Насельніцтва — 6967 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 101,81 км². Афіцыйны код — 08 1 28 014.
Целяханы (шклозавод)
Гісторыя
У 1895 годзе Францыск Пуслоўскі пабудаваў на сваёй зямлi новы корпус завода (па вул. Касцёльнай), які забяспечыў найноўшым абсталяваннем па апошнім слове тэхнікі таго часу — паравым рухавіком і прэсамі для струменевай вытворчасці шкловырабаў.
Кампаньёны ўклалі каля 190 тысяч рублёў у мадэрнізацыю завода, у тым ліку ў 1899 годзе ўсталявалі шклоплавільныя печы і пашырылі асартымент прадукцыі. Усталявалі таксама шліфавальныя і гравіравальныя станкі, пнеўматычныя прылады для вымання шкла з печы з дапамогай пара, прафесійныя прылады для мастацкага дэкарыравання шкла. На заводзе было занята 450 чалавек.
Еўрыбія
Эўрыбія (Еўрыбія, Εὐρυβία, ) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі увасабленне марской сілы, дачка Геі і Понта, сястра Нерэя, Таўманта, Фаркіса і Кето; жонка Крыя, маці Астрэя, Паланта і Перса.
Байка Шлейхера
Д. Адамс
[Gʷr̥hₓḗi] h₂óu̯is, kʷési̯o u̯lh₂néh₄ ne (h₁é) est, h₁ék̂u̯ons spék̂et, h₁oinom ghe gʷr̥hₓúm u̯óĝhom u̯éĝhontm̥ h₁oinom-kʷe ĝ méĝhₐm bhórom, h₁oinom-kʷe ĝhménm̥ hₓṓk̂u bhérontm̥. h₂óu̯is tu h₁ek̂u̯oibh(i̯)os u̯eukʷét: 'k̂ḗr hₐeghnutór moi h₁ék̂u̯ons hₐéĝontm̥ hₐnérm̥ u̯idn̥téi. h₁ék̂u̯ōs tu u̯eukʷónt: 'k̂ludhí, h₂óu̯ei, k̂ḗr ghe hₐeghnutór n̥sméi u̯idn̥tbh(i̯)ós. hₐnḗr, pótis, h₂éu̯i̯om r̥ u̯l̥h₂néhₐm sebhi kʷr̥néuti nu gʷhérmom u̯éstrom néĝhi h₂éu̯i̯om u̯l̥h₂néhₐ h₁ésti.' Tód k̂ek̂luu̯ṓs h₂óu̯is hₐéĝrom bhugét.
Р. Лур
Версія байкі, адноўленая згодна з даследаваннямі Размары Лур, 2008 г.
Софус Лі
Скончыў універсітэт у Крысціяніі (1865). Прафесар універсітэтаў у Крысціяніі (з 1872) і Лейпцыгу (1886—1898).
Электронная пошта
Электронная пошта (electronic mail, звычайна скарачаецца да e-mail ці email), уключае метады стварэння, перадачы і захавання галоўным чынам тэкставых камунікацый паміж людзьмі, сродкамі лічбавых камунікацыйных сістэм. Гістарычна першыя сістэмы электроннай пошты былі несумяшчальныя паміж сабой. З распаўсюджаннем Інтэрнэта з пачатку 1980-х, былі прыкладзеныя намаганні па стандартызацыі архітэктуры Інтэрнэта.
Саюз пісьменнікаў Беларусі (2005)
Крытыка
Палітолаг Вольф Рубінчык крытыкаваў СПБ за тэндэнцыйна праведзенае даследаванне запатрабаванасці кніг у беларускіх бібліятэках (2019—2021 гг.), а таксама за маніпуляванне з нумарацыяй з’езда 22 сакавіка 2022 г. (з’езд быў названы 25-м, нягледзячы на тое, што папярэдні, у 2016 г., лічыўся 3-м). Непаслядоўнасць у нумарацыі звязваецца з тым, што ўвосень 2021 г. быў фармальна ліквідаваны Саюз беларускіх пісьменнікаў, і ў СПБ вырашылі забраць тое, што «кепска ляжала» — амаль 90-гадовую гісторыю пісьменніцкай арганізацыі. Паводле В. Рубінчыка, паводзіны арганізатараў з’езда ў сакавіку 2022 г. можна трактаваць як марадзёрства.
Аварыя на газаправодах «Паўночны паток» і «Паўночны паток-2»
Аварыя на газаправодах «Паўночны паток» і «Паўночны паток-2» — прарыў магістраляў газаправодаў «Паўночны паток» і «Паўночны паток-2» кампаніі Nord Stream Aktiengesellschaft, які здарыўся ў ноч на 26 верасня 2022 года.
Кантэкст
Аварыя адбылася на фоне эскалацыі расійскага ўварвання ва Украіну. За дзень да аварыі на газаправодах нарвежскае агенцтва Petroleum Safety Authority Norway, якое кантралявала бяспеку нафтагазавай здабычы, заявіла, што над марскімі платформамі па здабычы нафты заўважаны неапазнаныя дроны.
Рэпарцёры без межаў
Рэакцыя на закрыццё інтэрнэт-газеты «Курсіў»
На думку праваабаронцаў, сайт зачынілі ў выніку ціску з боку мясцовых уладаў, а дзеянні правайдэра сведчаць аб тым, што інтэрнет-выданні ў Расіі вымушаныя працаваць у атмасферы страху. У заяве арганізацыі «Рэпарцёры без межаў» паказвалі на тое, што прад’яўленыя журналісту абвінавачванні беспадстаўныя, следства — непразрыста, а таксама на той факт, што доступ да выдання быў зачынены без рашэння суда.
Версію правайдэра аб тым, што выданне было закрыта за даўгі, «Рэпарцёры без межаў» палічылі не адпаведнай рэчаіснасці.
Фінансаванне
Частка фінансавання (12 % бюджэту ў 2007 годзе) паступае ад урадавых арганізацый. Па словах прэзідэнта RSF Рабэра Менара, прамыя ахвяраванні ад французскага ўрада складаюць 4,8 % бюджэту арганізацыі; агульная сума урадавай дапамогі — 11 % бюджэту (уключаючы грошы ад французскага ўрада, АБСЕ, ЮНЭСКА і Міжнароднай арганізацыі франкафоніі). Даніэль Жункуа, віцэ-прэзідэнт французскага аддзела RSF (а таксама віцэ-прэзідэнт НДА Les Amis du Monde diplomatique), сцвярджае, што атрымліваецца ад Нацыянальнага фонду дэмакратыі фінансаванне, якое дасягае сумы €35,000, не ўплывае на бесстароннасць арганізацыі. Кітайскі вэбсайт арганізацыі атрымлівае фінансавую падтрымку ад Тайваньскага фонду за дэмакратыю, праўрадавай арганізацыі, якая фінансуецца міністэрствам замежных спраў Кітайскай Рэспублікі.
Вольфганг Фогель
Вольфганг Фогель (ням.: Wolfgang Vogel; 30 кастрычніка 1925, Вільгельмсталь, Ніжняя Сілезія - 21 жніўня 2008, Шлірзэе, Германія) — адвакат, грамадскі дзеяч ГДР, пасярэднік у аперацыях па абмене шпіёнамі часоў халоднай вайны.
Пачатак кар'еры
Фогель нарадзіўся ў Ніжняй Сілезіі 30 кастрычніка 1925 г., вывучаў права ў Іене і Лейпцыгу пасля Другой сусветнай вайны. Працаваў адвакатам у ГДР. Па заданні «Штазі» устанавіў кантакты з калегамі на Захадзе. Выступаў пасярэднікам у абмене людзьмі паміж Усходам і Захадам, у тым ліку, абменах захопленых шпіёнаў і палітвязняў.
Крый (тытан)
Бацька Астрэя, Перса і Паланта. Паводле Паўсанія, бацька Піфона.
Антаніна Пятроўна Морава
Біяграфія
У 1994 годзе прызначана намеснікам кіраўніка групы саветнікаў Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь. У 1995 годзе пераведзена на пасаду саветніка-кансультанта Аналітычнага цэнтра Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. З 1997 года працавала начальнікам эканамічнага ўпраўлення Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
25 верасня 2001 года прызначана Міністрам працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, дзе працавала па 5 мая 2006 года.
Гімн Эстонскай ССР
Гімн Эстонскай ССР — дзяржаўны гімн Эстонскай ССР у перыяд з 1945 па 1991 гады. Кампазітар — Густаў Эрнесакс, аўтар слоў — Ёханес Сэмпер. За напісанне тэкста гімна Ё. Сэмпер у 1947 годзе быў узнагароджаны прэміяй Савецкай Эстоніі.
Нержавеючая сталь
Класіфікацыя
Паводле хімічнага склада нержавеючыя сталі дзеляцца на: Адрозніваюць аўстэнітныя нержавеючыя сталі, схільныя да міжкрышталітнай карозіі, і стабілізаваныя — з дадаткамі Ti і Nb. Значнае памяншэнне схільнасці нержавеючай сталі да міжкрышталітнай карозіі дасягаецца зніжэннем змяшчэння вугляроду (да 0,03 %).
Аўстэніта-ферытныя і аўстэніта-мартэнсітныя сталі
Сплавы на жалезанікелевай і нікелевай аснове.
Адэлаіда Савойская
Біяграфія
Людовік VI Тоўсты памёр 1 жніўня 1137 года. У 1141 годзе Адэлаіда заключыла другі шлюб з канетаблем Мацье I дэ Манмарансі, ад якога ў яе нарадзілася адна дачка.
Ігар Мікалаевіч Гедзіч
Біяграфія
Скончыў у 1993 годзе Мінскае вышэйшае ваеннае інжынернае вучылішча. З адзнакай і залатым медалём у 2004 годзе Камандна-штабны факультэт УА «Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь», Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Узнагароды
Нагрудны знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2017).
IC 3540
IC 3540 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Юліус Шнор фон Каральсфельд
Юліус Шнор фон Каральсфельд (ням.: Julius Schnorr von Carolsfeld;  — ) — нямецкі мастак-рамантык.
Біяграфія
Сын і вучань мастака Іагана Файта Шнора фон Каральсфельда, брат мастака Людвіга Фердынанда Шнора фон Каральсфельда (1788—1853).
Дзячэнка
Дзячэнка — прозвішча.
Эрула
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Cuore Immacolato di Maria.
Пухіраватая іржа ігліцы хвоі
Сімптомы і шкоднасць
Першыя сімптомы хваробы выяўляюцца на хваёвай ігліцы ў красавіку ці маі ў выглядзе невялікіх, спачатку хларатычных, потым жоўтых плям. У месцах гэтых плям узнікае спермагонія, якую цяжка заўважыць. Праз некалькі дзён у месцах інфекцыі ствараюцца на іголках эцыдыі, якія вырабляюць эцыдыяспоры. Эцыя мае форму языка або слупка, вышынёй каля 0,5-1 мм і жаўтлявага колеру. Працэс іх стварэння працягваецца толькі з красавіка па май, тады пасля эцыдый застаюцца толькі невялікія рубцы альбо жаўтлявыя ці карычневыя плямы. Ігліца хвоі з эцыдыямі звычайна жоўкне і ападае.
Накхонсітхамарат (правінцыя)
Накхонсітхамарат (тайск. นครศรีธรรมราช) — правінцыя Тайланда, размешчаная на поўдні краіны, на заходнім беразе Сіямскага заліва. Адміністрацыйны цэнтр — горад Накхонсітхамарат. На гербе правінцыі намалявана святыня Пхра Бараматхат Чэдзі, адна з найбольш важных славутасцяў поўдня Тайланда пабудаваная ў XIII стагоддзі. Выява гэтага храма акружана 12 жывёламі, якія сімвалізуюць 12 гарадоў, якія з’яўляліся часткай правінцыі.
Будынкі гарадской бальніцы (Магілёў)
Гісторыя
Пабудаваны ў 1802 г. як бальніца грамадскай апекі. Спачатку быў драўляны будынак, у 1861 г. зроблены яшчэ 2 двухпавярховыя мураваныя карпусы (цяпер — хірургічны і радзільны). У 1912 г. пабудаваны корпус інфекцыйнага аддзялення (цяпер — тэрапеўтычнае); было 150 ложкаў, працавалі 4 урачы, 4 медсястры, 2 акушэркі, 4 фельчары. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі бальніца расшырана, укамплектавана кваліфікаванымі кадрамі, аснашчана неабходнай апаратурай. У 1940 г. — 561 ложак, 470 чалавек медыцынскага і абслуговага персаналу. Нямецка-фашысцкія акупанты разбурылі і разрабавалі бальніцу. Адноўлена ў 1945 г.
Мемарыяльная дошка ваенурачам
Мемарыяльная дошка ваенурачам устаноўлена ў 1966 г. па адміністрацыйным корпусе бальніцы. У ліпепі 1941 г. у бальніцы размяшчаўся шпіталь 172-й стралковай дывізіі, якая абараняла Магілёў. Калі гітлераўцы захапілі горад, увесь медыцынскі персанал шпіталя на чале са старшым урачом 388-га стралковага палка начальнікам шпіталя У. П. Кузняцовым застаўся з параненымі. За адну ноч У. П. Кузняцоў разам з урачамі Ф. I. Пашаніным і А. I. Паршыным знішчылі гісторыі хвароб камандзіраў, палітработнікаў, камуністаў, камсамольцаў (у шпіталі было каля 5 тыс. параненых), выпісалі новыя як на беспартыйных, радавых і жыхароў, што пацярпелі ад бамбёжак. Урачы пераправілі больш за тысячу воінаў, якія вылечыліся, да партызан. Правакатар выдаў патрыётаў гітлераўцам. Пасля жорсткіх катаванняў У. П. Кузняцоў, Ф. I. Пашанін і А. І. Паршын 17 лістапада 1941 г. былі павешаны па Савецкай плошчы.
Губаха
Чыгуначная станцыя.
Полк КАП «Вілейка»
Напад на полк
17 верасня 1939 г. каля 5.00 на паўднёвай частцы Віленшчыны і паўночным боку Навагрудчыны полк падвергся нападу з боку БССР. Ён быў атакаваны 13-ым, 14-ым і 15-ым падраздзяленнямі аховы памежжа НКУС. Савецкія войскі падрыхтавалі супраць памежнікаў 44—50 пяхотных батальёнаў, 12 кавалерыйскіх палкоў, каля 700 танкаў і бронемашынаў.
Генадзь Мадэставіч Міхасевіч
Злачынствы (1971—1985)
З матэрыялаў крымінальнай справы па гэтым забойстве: ''«16 мая 1971 года… за 48 метраў ад грунтовай дарогі, якая адыходзіць ад шашы Полацк — Новаполацк, у разоры, бліз пасаджаных у тым месцы яблынь, быў знойдзены труп, ногі і тулава якога былі пакрытыя кавалкамі дзірвану, а твар прысыпаны зямлёй. Ад азначанай грунтовай дарогі да месца знаходжання трупа вёў след валачэння, які праходзіў па раллі, а затым па лузе. У пачатку яго знаходіліся туфлі і брошка пацярпелай. На шыі былі знойдзены сляды здаўлення органаў рукамі. Пры гэтым было адзначана, што яно рабілася правай рукой. Множныя ранкі на лбе, шчоках і вуснах давалі падставы для вываду аб тым, што рот пацярпелай закрываўся рукамі нападаючага. На руках у ніжняй іх трэці былі знойдзены сляды, якія сведчылі аб прывязванні ў гэтых месцах вяроўкі, з дапамогай якой рабілася перамяшчэнне трупа. Гэта пацвярджаецца таксама наяўнасцю ранак як на спіне, так і на ніжніх канцавінах …»''
Свята-Міхайлаўская царква (Забараўцы)
Свята-Міхайлаўская царква — драўляны праваслаўны храм у аграгарадку Забараўцы Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Архітэктура
Трохчасткавую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць прамавугольная ў плане прытвор-званіца і апсіда, кубападобная малітоўная зала. У сілуэце пануюць цыбулепадобныя галоўкі над 2-яруснай 4-граннай званіцай, вальмавымі дахамі малітоўнай залы і апсіды. Гарызантальна ашаляваныя фасады (цокальная частка — вертыкальна) расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў стральчатых ліштвах. Бакавы ўваход аформлены 2-слуповым арачным ганкам пад 2-схільным пакрыццём.
Марыя Голуб-Бучынская
Дзейнасць
Падчас працы ў Пецярбургу была актыўнай удзельніцай Беларускага навукова-літаратурнага гуртка студэнтаў Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта.
Жывое рэчыва
Вылучаюць пяць асноўных функцый жывога рэчыва:
IC 3542
IC 3542 — галактыка тыпу SBab ў сузор’і Дзева.
Чарткіўскі раён
Чарткіўскі раён (Чортківський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Цярнопальскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Чарткіў (Чортків).
Святы Гал
Біяграфія
Прыблізна ў 610 годзе яны адправіліся да алеманаў. Першыя спробы пропаведзі ў Швейцарыі пацярпелі няўдачу. Вядома, што Гал руйнаваў і спальваў язычніцкія капішчы (на Цюрыхскім возеры, на Бодэнскім возеры), тым самым выклікаючы незадаволенасць мясцовага насельніцтва.
Калі Гал захварэў, Калумбан расцаніў гэта як баязлівасць і рушыў без яго праз Альпы, у Паўночную Італію. Паводле падання, Гал знаходзіўся на шляху ў Арбан, у горадзе Брэгенц на Бодэнскім возеры, і шукаў месца для адзіноты. У 612 годзе Гал пабудаваў тут малельню (келлю), на месцы якой у 719 годзе быў пабудаваны манастыр Святога Гала (вакол якога ўзнік горад Санкт-Гален).
Бярозаўскі сельсавет (Васілішкаўскі раён)
Бяро́заўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Васілішкаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Бярозаўцы.
Батальён КАП «Валожын»
Гісторыя
Пасля правядзення рэарганізацыі «R.2» у 1932 г., адбыліся змены ў складзе батальёна, які стаў складацца з камандавання, узвода сувязі, кулямётнай, школьнай і трох стралковых ротаў. Па звестках 1936 г., у падраздзяленні былі задзейнічаны 22 афіцэры, 64 унтэр-афіцэры, 15 жаўнераў тэрміновай і 649 надтэрміновай службы.
Газавы канфлікт паміж Расіяй і Еўрапейскім Саюзам
Газавы канфлікт паміж Расіяй і Еўрапейскім Саюзам разгарэўся ў сакавіку 2022 года пасля эскалацыі расійска-ўкраінскай вайны, якая адбылася ў канцы лютага таго ж года, калі Расія і асноўныя краіны ЕС сутыкнуліся з пытаннем аплаты газу з трубаправодаў, які экспартуецца Расіяй у Еўропу.
Гісторыя
31 сакавіка прэзідэнт Уладзімір Пуцін падпісаў указ, які абавязвае пакупнікоў расійскага газу з «недружалюбных краін» ствараць спецыяльныя механізмы аплаты для пералічэння сваіх плацяжоў. Ён сказаў, што любая краіна, якая адмовіцца выкарыстоўваць механізм аплаты, парушыць іх кантракты і сутыкнецца з «адпаведнымі наступствамі».
IC 3544
IC 3544 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Даўлетмамед Азадзі
Біяграфія
Прыхільнік містычнай плыні ў ісламе — суфізму. Займаўся тэорыяй верша. Асноўны твор — дыдактычная паэма «Пропаведзь Азадзі» («Вагзі-Азад») — разважанні пра справядлівага правіцеля, маральна-этычныя нормы паводзін, развіццё гандлю і земляробства. Мова паэмы архаічная, насычаная араба-персідскімі элементамі.
Сяргей Герасімавіч Мікаэлян
Біяграфія
У 1951 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт ГИТИСС (майстэрня Б. Я. Захавы, М. В. Кнебель, А. Д. Папова), затым, у 1959 годзе, рэжысёрскія курсы пры кінастудыі «Масфільм».
Жэрар Эрнест Шнейдэр
Жэрар Эрнест Шнейдэр (Gérard Ernest Schneider;, Сент-Круа, Швейцарыя — , ) — швейцарскі жывапісец і графік, прадстаўнік «ар інфармель». Пасля імпрэсіяністычнага і сюррэалістычнага перыядаў Шнейдэр у канцы вайны пачаў ствараць у абстрактнай манеры, у якой прысутнічаюць рысы экспрэсіянізму і рамантызму. Жыў і працаваў пераважна ў Парыжы.
Стынтына
Стынтына (Stintino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары.
Tarpach
Tarpach — музычны гурт з Мінска, Беларусь.
Іаган Фрыдрых Авербек
Біяграфія
Фрыдрых Авербек нарадзіўся ў сям’і патомных любекскіх юрыстаў. Бацька Фрыдрыха, Хрысціян Адольф Авербек, акрамя юрыдычнай дзейнасці быў канонікам, засядаў у гарадскім сенаце, займаў пасаду бургамістра і пісаў вершы.
Дрэздэнскі мірны дагавор
Дрэздэнскі мірны дагавор (Frieden von Dresden) — сепаратны мірны дагавор, падпісаны 25 снежня 1745 года ў Дрэздэне паміж Прусіяй з аднаго боку і Аўстрыяй і Саксоніяй — з іншага. Мір завяршыў Другую Сілезскую вайну (1744—1745), якая з'явілася часткай вайны за Аўстрыйскую спадчыну (1740—1748).
Паводле Дрэздэнскага міру, Прусія выходзіла з вайны, атрымліваючы пры гэтым ад Аўстрыі практычна ўсю Сілезію, за выключэннем паўднёва-ўсходніх княстваў Цешын і Опава. У адказ прускі кароль, Фрыдрых II прызнаў абранне імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Франца Стэфана Латарынгскага — мужа аўстрыйскай эрцгерцагіні Марыі Тэрэзіі, які кіраваў у імперыі дваццаць гадоў пад імем Франца I (1745—1765 гады).
Шумскі раён
Шумскі раён (Шумський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Цярнопальскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Шумск (Шумськ).
Дызель-цягнік
Дызель-поезд можа складацца з 1-2 маторных (па канцах састава) і 1-4 прычапных вагонаў. У маторным вагоне размешчаны кабіна машыніста, сілавая ўстаноўка з дадатковым абсталяваннем (унутры вагона ці пад ім) і салон для пасажыраў. Для павелічэння яго пасажыраўмяшчальнасці рухавік можа быць размешчаны пад рамай маторнага вагона. У прычапным вагоне акрамя пасажырскага салона можа быць дадатковы пост кіравання. Маторны вагон, які выкарыстоўваецца самастойна (без прычапных вагонаў), называецца аўтаматрысай.
Вядучай з’яўляецца пярэдняя каляска. Сілавая перадача звычайна гідраўлічная, гідрамеханічная або механічная (пры малой магутнасці). Канструкцыйная хуткасць да 120 км/г і больш.
Эдуард Іванавіч Шыркоўскі
Эдуард Іванавіч Шыркоўскі (, вёска Новы Свержань, Стаўбцоўскі павет, Навагрудскае ваяводства, Польшча (цяпер Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць) —, ) — Старшыня КДБ Рэспублікі Беларусь (1990—1994).
Акадэмія ўзброеных сіл генерала Мілана Расціслава Штэфаніка
Акадэмія ўзброеных сіл генерала Мілана Расціслава Штэфаніка — славацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ваеннага профілю з сядзібай у Ліптаўскім Мікулашы.
Уладзімір Дзям’янавіч Ягораў
Біяграфія
Беларус. У 1967 годзе скончыў (завочна) Магілёўскі педагагічны інстытут па спецыяльнасці гісторыя, у 1979 годзе — Вышэйшую школу КДБ СССР імя Ф. Э. Дзяржынскага.
Першы міністр унутраных спраў незалежнай Рэспублікі Беларусь (1990—1994).
Каменскі Хутар
Гісторыя
Да Лютаўскай рэвалюцыі сяло ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
Сонечнае зацьменне 25 сакавіка 1838 года
Сонечнае зацьменне 25 сакавіка 1838 года — поўнае сонечнае зацьменне 117 сараса.
Бургундыя (графства)
Графства Бургундыя (Comté de Bourgogne) — сярэдневяковае графства, затым пфальцграфства, якое ўтварылася ў складзе каралеўства Верхняя Бургундыя і ўключыла тэрыторыі паміж Сонай і горамі Юра. Да XI стагоддзя графства набыло адносную самастойнасць, застаючыся ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі. З 1366 года за ім замацавалася назва Франш-Кантэ — «вольнае графства».
Кіраванне графа Гільёма I Вялікага і яго сыноў
У 1078 годзе Гільём атрымаў у кіраванне графства Макон, кіраўнік якога, граф Гі II дэ Макон (пам. у 1109 годзе) пастрыгся манахам у манастыр Клюні.
Графства ў першай палове XII стагоддзя
Кіраванне сына Рэно Гільёма II Нямецкага (забіты пасля 3 студзеня 1125 года), які атрымаў сваю мянушку ці з-за паходжання маці (яго выхоўваў дзед па матчынай лініі), ці з-за шлюбу з немкай (яго жонка Агнэс была дачкой герцага Бертольда II фон Цэрынген), працягвалася да 1125 года, калі ён быў забіты ў выніку змовы баронаў, калі паспрабаваў захапіць графства Вале.
Кіраванне Гогенштаўфенаў
Незадоўга да яго смерці, у 1189 годзе Бургундыя перайшла ў валоданне яго трэцяга сына — Атона I (каля 1170—1200). У Атона не было сыноў, толькі дзве дочкі.
Дынастыя Шалон
У пошуках абароны ад дамаганняў Рудольфа, Атон IV у 1291 годзе ажаніўся ў другі раз з Маго (1268—1329), дачкой графа Артуа Роберта II. Дзякуючы гэтаму ён зблізіўся з французскім каралеўскім дваром. Пазней ён падпісаў тайны дагавор з каралём Францыі Філіпам IV, паводле якога абавязаўся выдаць старэйшую дачку, Жанну, за другога сына караля — Філіпа, у якасці пасагу ён быў абавязаны перадаць графства Бургундыя. Па тым жа дагаворы другая дачка, Бланка, была заручана з малодшым сынам караля — Карлам.
Дом Дамп'ер
Пасля смерці Маргарыты Франш-Кантэ і Артуа перайшоў пад кіраванне яе сына, графа Фландрыі Людовіка II Мальскага (1330—1384), а пасля яго смерці — да яго дачкі, Маргарыты II (1350—1405), якая была замужам за герцагам Бургундыі Філіпам II Смелым. Дзякуючы гэтаму шлюбу Франш-Кантэ канчаткова ўвайшло ў склад герцагства Бургундыя і як незалежнае ўладанне больш не існавала.
Франш-Кантэ пасля XV стагоддзя
У XIV—XV стст. Франш-Кантэ ўваходзіла ў склад Бургундскай дзяржавы, кіраванага бургундскімі герцагамі, а з 1477 года ўвайшло ў склад уладанняў Габсбургаў.
Шапялевічы
Шапяле́вічы (, Шепелевичи) — вёска ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцерынскага сельсавета.
Гісторыя
У Трынаццацігадовую вайну (1654—1667) 24 жніўня 1654 пад Шапялевічамі адбылася значнай бітва паміж абаронцамі Вялікага Княства Літоўскага і маскоўскімі захопнікамі.
IC 3548
IC 3548 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Кюльсгайм
Кюльсгайм (Külsheim) — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Штутгарт. Уваходзіць у склад раёна Майн-Таўбер. Насельніцтва — 5437 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 81,46 км². Афіцыйны код — 08 1 28 064.
Сонечнае зацьменне 29 кастрычніка 1837 года
Сонечнае зацьменне 29 кастрычніка 1837 года — частковае сонечнае зацьменне 150 сараса.
Карал Чапек
Біяграфія
У 1925—1933 гадах быў старшынёй чэхаславацкага ПЭН-клуба.
Цікавіўся этнічнай музыкай, быў заўзятым калекцыянерам.
Творчасць
Адметнай рысай творчасці Карала Чапека з’яўляецца выкарыстанне надзвычай багатага слоўнікавага запасу, выкарыстанне нязвыклых слоў і развітыя сінтаксічныя канструкцыі. Чапеку належыць аўтарства слова «робат», якое з яго п’есай «R.U.R.» распаўсюдзілася па ўсім свеце.
Ужгарадскі нацыянальны ўніверсітэт
Агульныя звесткі
Кадравы патэнцыял: 134 доктара навук, прафесара, 675 кандыдатаў навук і дацэнтаў. Больш за 30 супрацоўнікаў маюць ганаровыя званні Украіны, у прыватнасці — членаў-карэспандэнтаў, заслужаных дзеячаў навукі і тэхнікі, работнікаў народнай адукацыі, лекараў, вынаходнікаў і журналістаў.
Гісторыя
У 1963 г. быў адкрыты агульнанавуковы факультэт з чатырма аддзяленнямі, які потым перайменавалі ў завочны факультэт. Гэтага ж года на філалагічным факультэце адкрылася аддзяленне венгерскай мовы і літаратуры па падрыхтоўцы настаўнікаў для школ з венгерскай мовай выкладання. Таксама пачалося міжнароднае супрацоўніцтва з Сегедскім педагагічным інстытутам ім. Дзюлы Югаса (Венгрыя).
У 2000 г. за ўклад у развіццё нацыянальнай адукацыі і навукі Указам Прэзідэнта Украіны універсітэту прысвоены статус нацыянальнага і перайменаваны ў Ужгарадскі нацыянальны ўніверсітэт з прадастаўленнем чацвертага ўзроўню акрэдытацыі.
12 верасня 2012 г. створаны Інстытут эканомікі і міжнародных адносін, шляхам рэарганізацыі факультэта міжнародных адносін і эканамічнага факультэта. Таксама ўтварылі інстытут эколага-рэлігійных студыяў. У пачатку 2013 г. адкрылі НДІ Цэнтральнай Еўропы. 7 лютага адбылося далучэння ЗакДУ да УжНУ. У гэтым жа годзе адкрылі археалагічны музей імя прафесара Эдуарда Багалуры і Музей гісторыі ўніверсітэта, ННЦ грамадска-палітычных даследаванняў.
Сцяг Нагорна-Карабахскай Рэспублікі
Сцяг быў зацверджаны 2 чэрвеня 1992 года. Суадносіны бакоў сцягу 1:2.
IC 3549
IC 3549 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Салаўёўка (Клімаўскі раён)
Салаўёўка (Соловьевка) — сяло ў Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каменскахутарскога сельскага паселішча.
Хрысціян Пётр Айгнер
Біяграфія
Аўтар тэарэтычных прац, у тым ліку «Разважанні аб старажытных і славянскіх святынях».
Павел Сяргеевіч Гейзлер
Біяграфія
Скончыў Ленінградскую лесатэхнічную акадэмію (інжынерна-эканамічны факультэт, 1960).
Жалезабетон
Згінаемыя элементы (бэлькі, пліты)
Разбурэнне элемента ў абодвух выпадках надыходзіць з прычыны разбурэння бетону расцягваючымі высілкамі. Арматура усталёўваецца ў кірунку дзеяння расцягваючых высілкаў для ўмацавання элемента.
Сцяг Вострава Мэн
Існуе таксама грамадзянскі варыянт сцягу, дзе ў левай верхняй чвэрці намаляваны сцяг Вялікабрытаніі, нягледзячы на тое, што востраў Мэн не з'яўляецца яе часткай (гл. Каронныя землі).
Балаклійскі раён
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 3 пасёлкі гарадскога тыпу, 9 пасёлкаў сельскага тыпу і 56 сёлаў.
Гальшанскія могілкі
Пахаванні
Матэрыял і форма помнікаў на могілках досыць разнастайныя. Ёсць надмагіллі зробленыя з камення, граніту, дрэва, чыгуна. У залежнасці ад часу ўзвядзення маюць і розную форму. Частка пахаванняў абнесеная агароджамі. Па надмагільных плітах досыць добра прасочваецца сацыяльная стратыфікацыя: ёсць як вельмі бедныя пахаванні (драўляныя крыжы, надмагіллі ў выглядзе звычайнага камення, на якім уручную выбіты надпіс), так і багатыя каменныя ці жалезныя надгробкі. Многія старыя пахаванні моцна аселі ў зямлю ці абваліліся. Большасць надмагілляў не мае крыжоў. Найбольш цікавыя пахаванні. выяўленыя на дадзены момант :
Сонечнае зацьменне 5 красавіка 1837 года
Зацьменне 5 красавіка 1837 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1837 годзе і 91-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 9 лістапада 1836 года, наступнае — 4 мая 1837 года.
IC 3551
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сі-о-Се-Поль
Пабудаваны ў 1602 годзе, звязаў горад Ісфахан з армянскай калоніяй Джульфа. На мосце знаходзіцца традыцыйная чайхана.
Забрама
Гісторыя
У 2012 годзе аднавілі драўляны мост праз раку.
Фенільная група
Фенільная група (феніл) — аднавалентная група, вытворная ад бензолу, найпростая з арыльных груп. Назва ўтворана ад слова фен (φαίνω — свечка), якім Ларан прапанаваў пазначаць бензол, бо яркасць полымя свяцільнага газу вызначалася, галоўным чынам, прысутнасцю бензолу. Кароткае пазначэнне ў арганічнай хіміі.
Pycnoplinthopsis
Батанічнае апісанне
Кветаножкі даўжынёй 0,5-4 см, нашмат карацей лісця. Чашачкі 2,5-5 мм, часам рэпаюцца пры паспяванні пладоў, з долямі 1,5-3,5 × 1-2,5 мм. Пялёсткі белыя, шырока-зваротнаяйкападобныя, 0,6-1,3 см даўжынёй і 4-8 мм шырынёй.
Якаў Пракопавіч Нікулкін
Біяграфія
З 1954 года — намеснік начальніка 6-га Галоўнага ўпраўлення (транспартнага) КДБ пры СМ СССР затым начальнік УКДБ пры СМ СССР на Маскоўска-Курска-Данбаскай і Маскоўскай чыгунак. У 1960—1970 гадах — старшыня КДБ пры СМ Башкірскай АССР, старшы кансультант апарату КДБ пры СМ СССР пры МДБ МНК, намеснік начальніка УКДБ пры СМ СССР па г. Маскве і Маскоўскай вобласці. З 23 чэрвеня 1970 года па 4 жніўня 1980 года — старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі пры СМ БССР.
Вячаслаў Генадзевіч Лухтанаў
Клубная кар’ера
У чэрвені 2020 года стаў іграком «Чаркашчыны» ва ўкраснкай Першай лізе, аднак ужо ў верасні пакінуў каманду.
Міжнародная кар’ера
У 2010—2012 гадах выступаў за юнацкія зборныя Украіны розных узростаў.
Міхаіл Вінцэнтавіч Мялешка
Біяграфія
Памёр 19 красавіка 1941 года ў Куйбышаве.
Творчасць
У 1913 годзе апублікаваў першае апавяданне «Родныя абразкі» ў альманаху «Маладая Беларусь». Друкаваўся ў газетах «Наша ніва», «Вольны шлях», «Дзянніца», «Савецкая Беларусь» з публіцыстычнымі артыкуламі пад псеўданімам Міхалка Скарэўскі.
Берта Галандская
Біяграфія
Бацька Берты Флорыс I памёр 18 чэрвеня 1061 года, калі ёй было ўсяго 3 гады. Яе маці Гертруда ў 1063 годзе зноў выйшла замуж за Роберта I Фрызскага, малодшага сына Бадуэна V Набожнага, графа Фландрыі, які забяспечыў апеку над яе дзецьмі і стаў рэгентам заходняй Фрысландыі, за што і быў празваны Робертам Фрызскім. У 1071 годзе Дзірк V, старэйшы брат Берты, стаў паўналетнім і сам стаў кіраваць Фрысландыяй, атрымаўшы тытул графа Галандыі.
Жарушнік балотны
Жару́шнік балотны (Rorippa palustris) — від кветкавых раслін з роду сямейства.
IC 3552
IC 3552 — галактыка тыпу GxyP (частина галактики) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Харчаванне ў Вялікім Княстве Літоўскім
Да 16 ст
Да 16 ст. меню шляхты, мяшчанства і сялянства не паспелі істотна разысціся. Заможныя пласты грамадства ў асноўным спажывалі тыя самыя прадукты харчавання, што і нізы, толькі лепшай якасці і больш рэгулярна; імпартаваныя прадукты (віно, цукар, спецыі) спажываліся эпізадычна. У далейшым сарматызм спрыяў захаванню ў меню нават магнатэрыі значнай колькасці вельмі простых страў, што забяспечвала пэўную еднасць кулінарных традыцый розных сацыяльных пластоў.
Уплыў суседніх краін
Кухня шляхты і гарадскога патрыцыяту ВКЛ з 16 ст., асабліва з Люблінскай уніі (1569), трапіла пад уплывы польскай кухні, якая, у сваю чаргу, шмат запазычыла з італьянскай (асабліва зеляніну, салаты), нямецкай, венгерскай, пазней французскай кулінарыі. У выніку да 17 ст. сфармавалася гэтак званая «старапольская кухня»; асноўны комплекс яе страў, прыёмаў прыгатавання і рытуалаў спажывання быў адзіным на ўсёй культурнай прасторы Рэчы Паспалітай, але ў ВКЛ меў таксама яскрава выражаныя асаблівасці, якія караніліся ў больш архаічным гаспадарчым ладзе ўсходніх славян і літоўцаў, большай даступнасці дзічыны і прадуктаў збіральніцтва, рэгіянальным патрыятызме, часткова ва ўплывах суседняй Маскоўскай дзяржавы, праваслаўнай царквы, беларуска-літоўскіх татараў, караімаў і г.д. Асобным каналам рэцэпцыі кулінарных інавацый была яўрэйская кухня. Галоўнымі рысамі «старапольскай кухні» былі: празмерная тлустасць страў; надзвычай востры ды кіслы смак (праз выкарыстанне вялікай колькасці спецый, воцату і г.д.), часта ў спалучэнні з салодкім; імкненне не так да вытанчанага смаку, як да велізарнай колькасці ежы, якая мусіла сведчыць пра сацыяльны статус гаспадара. Нават ніжэйшыя пласты грамадства намагаліся імітаваць гэтыя рысы, прынамсі пад час найбольшых царкоўных ды сямейных святаў, перадусім Божага Нараджэння (Каляд) і Вялікдню, а таксама вяселля.
Ліст Якава
Асаблівасці ліста і кананічнасць
У лісце ёсць пачатак, але няма заканчэння. Ліст вылучаецца добрай, але, ў той жа час, простай грэчаскай мовай, вытанчаным стылям. Відавочна, што аўтар па-майстэрску валодае літаратурнымі прыёмамі.
Сонечнае зацьменне 15 мая 1836 года
Зацьменне мела велічыню 0,9509 і дасягнула свайго максімуму ў 14:01:39 UTC у пункце з каардынатамі 45° пн. ш. 44° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 47 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 203 км.
Біроры
Заступнікам населенага пункта лічыцца Апостал Андрэй.
Антон Паўлавіч Садоўскі
Антон Паўлавіч Садоўскі (нар. ) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1997), прафесар (2006).
Парк дэ Прэнс
«Парк дэ Прэнс» (Parc des Princes — парк прынцаў) — футбольны стадыён у Парыжы (Францыя), які ўмяшчае 49 691 гледачоў. Хатняя арэна клуба «Пары Сен-Жэрмен».
Калевала
Беларускія пераклады
Над перакладам «Калевалы» у свой час працаваў Максім Багдановіч. Фінска-карэльскі эпас высока цанілі Янка Купала і Якуб Колас. У 1956 годзе выйшаў пераклад з рускай мовы дзіцячага празаічнага пераказу Калевалы, зроблены Міхасём Машарам.
Плавальны басейн
Характарыстыка і класіфікацыя басейнаў
Басейны класіфікуюцца паводле наступных прыкмет:
Найпростыя збудаванні для плавання
Для таго каб прылада не было знесеныя цячэннем ракі або самімі дзецьмі падчас купання, да вухлавых мацаванняў прымацаваны груз (камень, кавалак металу). Ля берага канструкцыя замацаваная каламі або шастамі. Наплаўная агароджа лёгка здымаецца і хутка дэманціруецца, што вельмі зручна.
Шырыня стартавага мастка — 3 м, даўжыня залежыць ад колькасці стартавых тумбачак, якое павінна адпавядаць колькасці дарожак, якія размяшчаюцца па плыні ракі. Памер тумбачкі — 50 на 50 см. Вышыня яе пярэдняга краю (над узроўнем вады) — 75 см, ўхіл у бок вады — 150 гл. Стартавы масток злучаны з берагам дашчаным трапам і ўяўляе сабой драўляны насціл, які абапіраецца на палі убітыя ў грунт. Памост з асабовага боку абабіты дошкамі (дошкамі). На вертыкальных шчытах ашалёўкі выпілаваны прарэзы для захопу рукамі, калі плыўцы стартуюць на спіне (іх памеры: даўжыня — 50 см, вышыня — 12-15 см).
Сцяг Швейцарыі
Упершыню сцяг выкарыстоўваўся ў бітве пры Лаўпене ў 1339 годзе. Тады лініі крыжа ўжо былі і даходзілі да бакоў сцяга, нагадваючы сучасны дацкі сцяг. Афіцыйна ўведзены ў якасці дзяржаўнага сцяга Швейцарыі ў XIX стагоддзі.
Майсей Зельманавіч Любіч
Найлепей творчасць Любіча праявілася ў сакральнай яўрэйскай архітэктуры. Апроч комплекса храмаў на Школьным двары ў Гродне, яму належыць праект будаўніцтва малітоўні Брэгмана ў Гродне на вул. Мяшчанскай у 1898 г. і малітоўні Асіра пры вуліцы Доўгай у Брэсце ў 1902 г. У 1891 г. гарадскі галава Гродна звярнуўся з просьбай да губернатара аб наданні Майсею Любічу ганаровага грамадзянства. Аднак міністэрства юстыцыі не дазволіла зрабіць гэтага, спасылаючыся на тое, што той не адпавядае патрабаванням аб наданні асабістага ганаровага грамадзянства. Нягледзячы на адмову, архітэктар актыўна ўдзельнічаў у грамадскім жыцці горада: ён з’яўляўся чальцом праўлення добраахвотнага пажарнага таварыства, а таксама таварыства па забеспячэнню беднага насельніцтва дровамі і іншымі прадметамі першай неабходнасці.
Дуалькі
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Leonardo.
Пётр Сямёнавіч Карака
Узнагароды
Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2002).
Давід I
Удзел у англійскай грамадзянскай вайне
Пасля смерці ў 1135 годзе англійскага караля Генрыха I Баклерка ў яго не засталося сыноў. На англійскі прастол прэтэндавалі дачка Генрыха Мацільда і яго пляменнік Стэфан Блуаскі. Правы на англійскую спадчыну былі і ў Давіда, як у пляменніка апошняга англасаксонскага караля Эдгара Этэлінга. Але быўшы ў сваяцтве як з Мацільдай так і са Стэфанам Давід прэтэнзій не высоўваў, а разам з іншымі баронамі прысягнуўся Мацільдзе як спадчынніцы.
Васіль Іванавіч Пятроў (старшыня КДБ БССР)
Біяграфія
Пасля вучобы ў ваенным вучылішчы — у органах дзяржаўнай бяспекі: супрацоўнік ГА УДБ НКУС СССР Кіеўскай асобай ваеннай акругі.
Шахматныя фігуры
Шахматныя фігуры — фігуры, якімі гуляюць у шахматы. Кожная фігура ходзіць па-свойму.
Карпулінг
Гісторыя
Акрамя таго, з-за хуткага росту гарадоў і колькасці аўтамабіляў абвастрылася праблема дарожных затораў. Як адзін з метадаў барацьбы з заторамі ў ЗША сталі з’яўляцца спецыяльныя выдзеленыя палосы для аўтамабіляў з двума і больш пасажырамі — палосы высокай загружанасці. Так для карпулінгу з’явіўся яшчэ адзін стымул — эканомія часу.
Бернара Рахімаўна Карыева
Біяграфія
З 1985 па 1998 год — старшыня Саюза тэатральных дзеячаў Узбекістана. З 1991 года — старшыня каардынацыйнай рады па пытаннях тэатраў Паўднёва-Усходняй Азіі. Па яе ініцыятыве ў 1993 годзе ў Ташкенце быў паспяхова праведзены першы міжнародны фестываль «Тэатр: Усход-Захад».
Аляксандр Максімавіч Капліенка
Аляксандр Капліенка (нар., , Украіна) — украінскі футбаліст, абаронца клуба «Дніпро-1» (у арэндзе з харкаўскага «Металіста»).
Клубная кар’ера
У красавіку 2022 года стаў іграком латвійскай «Аўды», а ў жніўні перайшоў у харкаўскі «Металіст». У сакавіку 2023 года на правах арэнды далучыўся да «Дніпра-1».
Эліні
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ганна Яраславаўна Дзмітрыева-Балаш
Сям’я
У шлюбе з мастаком Аляксеем Дзмітрыевым.
Ларыса Васільеўна Лагодзіч
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Бухгалтарскі ўлік і аналіз гаспадарчай дзейнасці», 1988), Беларускі навукова-даследчы інстытут эканамічных праблем аграпрамысловага комплексу (аспірантура, 1993), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (дактарантура, 2015). Працавала ў Беларускім НДІ аграрнай эканомікі (1993—2000, сектар мэтавых праграм, збыту прадукцыі і рынку харчавання); Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 2015; факультэт эканомікі і менеджменту, кафедра эканомікі і кіравання прадпрыемствамі АПК, дацэнт).
Аляксандр Іванавіч Арастовіч
Палітычная дзейнасць
15 лютага 2011 г. быў вызвалены пад падпіску аб нявыездзе.
Уваходзіў у склад ініцыятыўнай групы па вылучэнні М. Статкевіча кандыдатам у дэпутаты на парламенцкіх выбарах ў 2012 г.
Паплаўскі
Паплаўскі — беларускае прозвішча.
Скачок (Клімаўскі раён)
Гісторыя
З 1929 года ў складзе Чуравіцкага раёна Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Клімаўскім раёне Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Чуравіцкага раёна Бранскай вобласці. З 1956 года зноў у Клімаўскім раёне.
Меншыкава вежа
Абодва храмы з 17 ліпеня 1948 года належаць Антыяхійскаму падворку.
Усходне-Конкавіцкае падняцце
Падняцце — найбольш высокая заходняя частка блока, абмежаванага разломамі на поўначы і захадзе, з паднёвага ўсходу паніжэннем слаёў. Сфарміравалася ў познефранскі і фаменскі час позняга дэвону ў працэсе блокавых зрушэнняў па разломах.
Эсколька
Насельніцтва складае 692 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 49 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 8030. Тэлефонны код — 0782.
Вучэльня Лазарскага ў Варшаве
Вучэльня Лазарскага ў Варшаве (Uczelnia Łazarskiego w Warszawie) — польская недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.
Даян Уіст
Найбольш вядомыя фільмы і тэлесерыялы: «Ханна і яе сёстры» (1986), «Дні радыё» (1987), «Бацькі» (1989), «Эдвард Рукі-нажніцы» (1990), «Кулі над Брадвеем» (1994 г.), «Клетка для птушак» (1996), «Дарога ў Эйванлі» (1996), «Дзесятае каралеўства» (2000), «Пацыенты» (2008—2010), «Трусіная нара» (2010) і «Жыццё ў дэталях» (2015—2016).
Сарбоза
Сарбоза (ад Sorbum — рабіна) — монацукрыд з групы кетагексоз.
Знаходжанне ў прыродзе
У прыродзе (напрыклад, у зброджаным бактэрыямі соку рабіны) сустракаецца L-форма. У пладах сямейства ружакветныя распаўсюджаны адпаведны сарбозе шасціатамны спірт — сарбіт (у ягадах рабіны — да 7 %).
Іван Мікітавіч Кажадуб
Іван Мікітавіч Кажадуб (Кожеду́б Іва́н Мики́тович;, сяло Абражыіўка, Глухаўскі павет, Чарнігаўская губерня, Украінская Народная Рэспубліка — , Масква, РСФСР) — савецкі ваенны дзеяч, лётчык-ас часоў Вялікай Айчыннай вайны, найбольш выніковы лётчык-знішчальнік у авіяцыі антыгітлераўскай кааліцыі (64 збітых самалёта). Тройчы Герой Савецкага Саюза (04.02.1944, 19.08.1944, 18.08.1945). Маршал авіяцыі (6 мая 1985).
Макар Уласавіч Барташоў
Біяграфія
У ВМС РСЧА з 1929 года. У 1930 годзе скончыў Ваенна-тэарэтычную школу лётчыкаў у Ленінградзе, у 1931 годзе — школу ваенных лётчыкаў у Барысаглебску, а ў 1932 годзе — Ейскую школу марскіх лётчыкаў.
Удзельнік савецка-японскай вайны 1945.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 14 верасня 1945 года за ўмелае камандаванне авіядывізіі, асабістую мужнасць і адвагу ў баях з японскімі мілітарыстамі, палкоўніку Барташову Макару Уласавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 7135).
Эдуард Лімонаў
Эдуард Лімонаў, сапр.: Эдуард Веніямінавіч Савенка (, Дзяржынск —, ) — рускі пісьменнік, публіцыст, палітычны дзеяч, старшыня Нацыянал-бальшавісцкай партыі.
Бацькаў запавет
Сюжэт
У Бішкек прылятае Азат, які 15 год пражыў у эміграцыі з бацькамі ў ЗША. Ён адпраўляецца ў роднае сяло, каб выканаць апошнюю волю памерлага бацькі і выплаціць яго пазыкі. Прыбыўшы на месца, хлопец бачыць, што родная хата і гаспадарка закінутыя, а малодшы брат бацькі, Чора, тут больш не жыве. Нягледзячы на няветлiвы прыём, Азат пачынае рамантаваць закінутую хату, вяртае бацькаўскія пазыкі. Неўзабаве з’яўляецца Чора. Іх сустрэча адкажа на галоўнае пытанне: што сапраўды завяшчаў сыну памерлы бацька.
Эстэрцылі
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Інулін
Уласцівасці
Інулін — поліфруктазан, які можа быць атрыманы ў выглядзе аморфнага парашка і ў выглядзе крышталёў, лёгка растваральны ў гарачай вадзе і цяжка ў халоднай. Малекулярная маса 5000-6000. Мае салодкі смак. Пры гідролізе пад дзеяннем кіслот і фермента інулазы ўтварае D-фруктозу і невялікую колькасць глюкозы. Інулін, як і прамежкавыя прадукты яго ферментатыўнага расшчаплення — інуліды, не валодае аднаўляльнымі ўласцівасцямі. Малекула інуліну — ланцужок з 30-35 рэшткаў фруктозы ў фуранознай форме.
Нача (прыток Бярэзіны)
Назва
Нача — досыць шырока распаўсюджаная назва на тэрыторыі цяперашняй Беларусі (назва ў прытокаў нёманскай Дзітвы, Дзвіны, прыпяцкай Луніі, бярэзінскага Бабра). Таксама Нача — прыток дзвінскай ракі Обшы (у гэтую Начу ўцякаюць рэкі з балцкімі назвамі Рэкта, Вейна, Лебасціна, Вішанка — «Арэхавая», «Звілістая», «Павольная», «Плыткая»).
Трошча
Трошча:
Ягор Афанасьевіч Барысаў
Біяграфія
З 1991 года працаваў намеснікам міністра сельскай гаспадаркі Рэспублікі Саха (Якуція), генеральным дырэктарам ВА «Якутаграпрамтэхснаб». У 1992—1998 гадах Я. А. Барысаў працаваў намеснікам Старшыні Урада Рэспублікі Саха (Якуція), у тым ліку з 1993 па 1995 год — першым намеснікам Старшыні Урада Рэспублікі Саха (Якуція).
Урадлівасць (скульптурная кампазіцыя)
Скульптурная кампазіцыя Урадлівасць — усталявана ў Маскве на Ленінградскім праспекце у Парку Дружбы.
Пётр Вікенцьевіч Лешчылоўскі
Біяграфія
Скончыў Беларуская сельскагаспадарчая акадэмія (1964), Мінская вышэйшая партыйная школа (1967), Беларускі навукова-даследчы інстытут эканомікі і арганізацыі сельскай гасадаркі (аспірантура, 1967). Працаваў у газеце «Чырвоны сцяг» (літаратурны супрацоўнік), выдавецтва «Ураджай» (рэдактар), Міністэрстве сельскай гаспадаркі БССР (1967—1977, начальнік аддзела), Беларускім навукова-даследчым інстытуце эканомікі і арганізацыі сельскай гасадаркі (з 1977 — загадчык аддзела, з 1979 — сектара), Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (Галоўнае навукова-арганізацыйнае ўпраўленне, з 1991, намеснік начальніка), Вярхоўным Савеце Рэспублікі Беларусь (Сакратарыят, з 1997, галоўны спецыяліст), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1999, прафесар кафедры эканомікі і кіравання прадпрыемствамі аграпрамысловага комплексу, у 1999—2007 — загадчык кафедры).
Унутраны свет
Унутраны і знешні свет — паняцці, якія фіксуюць адрозненні паміж усім тым, што адносіцца да з’яў псіхічнай сферы чалавека, і тым, што не адносіцца да яе. У сучаснай псіхалогіі такое дзяленне больш не робіцца, але паняцце «ўнутраны свет» можа выкарыстоўвацца як сінонім слова «псіхіка».
Псіхалогія і біялогія
Унутраны свет, на структуру якога ўплываюць архетыпы, з эмацыянальнага боку толькі рэагуе на навакольнае, а не ўзнаўляе яго.
Аляксандр Іванавіч Пакрышкін
Аляксандр Іванавіч Пакрышкін (Алекса́ндр Ива́нович Покры́шкин) (6(19) сакавіка 1913 — ) — савецкі легендарны лётчык-ас, другі па выніковасці пілот-знішчальнік сярод лётчыкаў краін антыгітлераўскай кааліцыі ў Другой сусветнай вайне. Першы тройчы Герой Савецкага Саюза. Маршал авіяцыі (1972).
Стакгольмскі архіпелаг
Найбуйнейшымі гарадамі архіпелага, акрамя часткі Стакгольма, з’яўляюцца Густаўберг і Ваксхальм. Сяло Ітэрбю, размешчанае на востраве Рэсарэ, знакамітае тым, што ў яго гонар названы адразу чатыры хімічных элемента (эрбій, тэрбій, ітэрбій, ітрый).
Мілан Кундзера
Чэхаславакія
Пасля вайны падпрацоўваў як рознарабочы і джазавы музыка. У 1948 годзе скончыў гімназію ў Брно і пачаў вывучаць музыку і літаратуру ў Пражскім Карлавым універсітэце. Аднак у хуткім часе пісьменнік перайшоў у Кінаакадэмію. У 1950 годзе па палітычных прычынах вымушаны быў прыпыніць навучанне на два гады (Кундзера і яго ўніверсітэцкі таварыш былі выключаныя з камуністычнай партыі, у якую Мілан уступіў у 1948 годзе, за антыпартыйныя дзеянні). Яго раман «Жарт», напісаны ў 1965—1967 гг., шмат у чым натхнёны падзеямі таго перыяду жыцця маладога пісьменніка. У 1956 годзе Кундзера зноў уступае ў кампартыю, аднак у 1970 годзе яго канчаткова выключаюць з яе.
Як і шматлікія іншыя чэшскія інтэлектуалы, Кундзера прымаў актыўны ўдзел у падзеях Пражскай вясны. З-за гэтага ён быў пазбаўлены магчымасці выкладаць, яго кнігі былі забароненыя і выняты з усіх бібліятэк Чэхаславакіі.
Парушаныя запаветы
Наступныя эсэ апублікаваны ў зборніку «Парушаныя запаветы» (1993). Разважанні пра магчымасці рамана, а таксама апублікаваныя ў часопісах эсэ пра палітычнае і культурнае проціпастаўленне «Захаду» і «Усходу» і пра канцэпцыю Цэнтральнай Еўропы зрабілі Кундзеру папулярным публіцыстам яшчэ ў 1980-я. Ён таксама публікаваўся ў чэшскіх, французскіх, і нават у ісландскіх і мексіканскіх перыядычных выданнях.
Гайра
Гайра (Gairo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Альястра.
Этамбутол
Этамбутол —. Этамбутола гідрахларыд — белы крышталічны парашок. Лёгка раствараецца ў вадзе.
Валянціна Гаўрылаўна Дзівінская
Біяграфія
Член Беларускага саюза мастакоў ‎з 1970 года.