cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Relikt
2009 — цяперашні час
Re1ikt выступае на фестывалях «Tautų mugė 2012» (Вільнюс), «Камяніца 2012» (Азярцо), «Бардаўская восень 2012» (Бельск Падляскі, Грудак), «Калядны фэст 2012» (Мінск). З верасня па снежань гурт дае вялікую колькасць канцэртаў па Беларусі ў рамках «Budzma-тур», сумяшчаючы яго з этнаграфічнай экспедыцыяй, удзельнічае ў дабрачынным канцэрце па выкупе для Музея гісторыі Магілёва кнігі Казіміра Семяновіча «Вялікае мастацтва артылерыі». Калектыў напісаў новую версію беларускай народнай песні «Ой, шчодзір» і выканаў яе разам з Юрыем Выдронкам на вялікім канцэрце гурта «Юр’я» ў КЗ «Мінск». 20 кастрычніка Re1ikt выступаюць на фестывалі «Camera!Ta» у Падляшскай Оперы і Філармоніі (Беласток) у рамках праекта «Тузін. Немаўля» з агучваннем нямога беларускага фільма «У агні народжаная» (1927 г.) рэжысёра Уладзіміра Корш-Сабліна. Беларуская прэм’ера адбылася ў Мінску ў клубе Loft 22 лістапада. Па выніках 2012 года альбом Re1ikt «Рэкі прабілі лёд» стаў бэстсэлерам сярод беларускіх рэлізаў лэйбла Vigma.
2 лютага 2013 года гурт выступіў на цырымоніі ўручэння ўзнагарод ад Еўрарадыё «Даём Рады» і атрымала прэмію «Надзея 2013». Вясной Re1ikt даюць серыю канцэртаў у гарадах Беларусі, прымаюць удзел у «Ночы Музеяў». 27 ліпеня 2013 года калектыў атрымлівае перамогу ў конкурснай праграме фестываля Rockowisko (Польшча), а таксама атрымлівае прыз глядацкіх сімпатый. У гэты перыяд Re1ikt выступаюць на фестывалях Basowiszcza, Jesien Bardow (абодва — Польшча), Re$publica (Украіна), Metal Crowd, «Вольнае паветра», «Рок па вакацыях» (усе — Беларусь). 3 лістапада 2013 года ў рамках міжнароднага кінафестывалю «Лістапад» у кінатэатры «Перамога» ў Мінску прайшоў паказ з жывой агучка фільмаў праекту «Тузін.Немаўля». У снежні 2013 года быў выдадзены і прэзентаваны серыяй канцэртаў у Польшчы трайны DVD праекта. 12 снежня 2013 года партал Tuzin.fm ўручыў гурту Re1ikt прэмію «Героі году — 2013». У лютым на Studio-X у польскім горадзе Ольштын гурт запісаў новы альбом «Лекавыя травы». 29 жніўня 2015 года выступілі хэдлайнерамі першага фестывалю вулічнай музыкі «Месца пад сонцам» у горадзе Мінск.
У кастрычніку 2015 года Re1ikt выпускаюць чацвёрты студыйны альбом «Лекавыя травы». У снежні адбылася яго вялікая прэзентацыя ў клубе Re:Public (Мінск).
Светлагорская ЦЭЦ
Гісторыя
У 1958 году пушчаны першы турбагенератар. Будаўніцтва скончана ў 1965 годзе. Праектная магутнасць ДРЭС — 322 мВт.
Ямся
Ямся (Jämsä) — горад у Сярэдняй Фінляндыі на беразе возера Пяйяне. У горадзе пражывае 22.803 чалавека (2010), агульная плошча складае 1 824,12 км², з якіх 252,73 км² - водная прастора. Шчыльнасць насельніцтва складае 14,5 чал./км².
Гарацый
Жыццё
Праз знаёмства з Вергіліем Гарацый увайшоў у кола сяброў Мецэната, які ўзяў на сябе клопат пра матэрыяльнае ўладкаванне паэта, падарыўшы таму маёнтак каля Тыбура. Паступова перайшоў на пазіцыі цэзарызму.
Творчасць
«Эподы» Гарацыя — ямбічныя вершы разнастайнага зместу, лепшыя з якіх заклікалі да згоды і міру, і 2 кнігі «Сатыр» («Гутарак») на філасофска-этычныя тэмы створаны паміж 41 і 30 да н.э. Грамадзянскім, філасофскім, велічальным (усхвалялі Мецэната і імператара Аўгуста), любоўным, сяброўскім і застольным одам Гарацыя («Песні», кн. 1—3, 23 да н.э., кн. 4, 17—13 да н.э.) уласцівы яскравая вобразнасць, тонкі гумар, вьгганчанасць мовы і кампазіцыі, рытмічнае багацце.
Армяна-грузінская вайна
Этнічны склад насельніцтва спрэчных тэрыторый
Паўночная ж частка Барчалінскага павета была этнічна больш пярэстай: армяне складалі некалькі менш за траціну насельніцтва, пры гэтым з'яўляючыся найболей шматлікай этнічнай групай, апроч, там жыло шмат азербайджанцаў, а таксама значны лік немцаў і грузін.
Перадканфліктны стан бакоў і прычыны
Пасля распаду ЗДФР, тэрытарыяльныя пытанні паміж Азербайджанам, Арменіяй і Грузіяй не былі ўрэгуляваны, што было крыніцай вострых міждзяржаўных супярэчнасцей.
Екацярыненфельдская аперацыя
Пасля ўзяцця Дагет-Хачына грузінскія войскі пачалі падрыхтоўку да наступу на Балніс-Хачын. Наступ 30 снежня быў адбіты армянамі. У ноч на 31 снежня грузіны атрымалі падмацаванне, якое ўключала апроч іншага конную батарэю горнай артылерыі, і 31 снежня, пасля бою Балніс-Хачын быў узяты грузінскімі войскамі. Армяне пачалі адступленне на поўдзень убок Вараноўкі.
Шулаверская аперацыя
24 снежня раніцай грузінская кавалерыя пры агнявой падтрымцы з бронецягніка перасекла Храмі і адбіла станцыю Ашагі-Сераль, а праз некалькі гадзін перайшоўшыя следам праз раку часткі грузінскай пяхоты занялі сяло Малыя Шулаверы і чыгуначны мост у сяле Імір.
Аднак запланаваны грузінскім камандаваннем на 26 снежня штурм не адбыўся па прычыне дэзерцірства грузінскага гвардзейскага падраздзялення — яно, удзень узяўшы вышэйпаказаную вышыню да поўначы ад Шулавер, уначы пакінула свае пазіцыі і спусцілася ў вёску Сарачло: «каб не мерзнуць у акопах і выпіць чаю».
Грузінскі наступ на поўдзень уздоўж чыгуначнага перагона Ашаги-Сераль — Садахло працягваўся цягам сутак, пакуль станцыя Садахло была захоплена грузінамі раніцай 30 снежня адначасна з вёскай Ламбало дзвюма калонамі, што надыходзілі па абодвух берагах ракі Дэбед.
Тымчасам грузіны пачалі адводзіць асноўныя сілы ад Садахло на захад, у раёне Сіёні-Апрэці, з тым каб пасля перайсці Лакскі хрыбет, а армянскае камандаванне, ведаючы, што 31 снежня — апошні дзень магчымых баявых аперацый, рыхтавалася да ўзяцця Садахло. Атака пачалася 31 снежня раніцай. Армянскія часткі наступалі з Аруму дзвюма калонамі — па абодвух берагах Дэбежа. Левая калона штурмавала сяло і станцыю Садахло, а правая — вёску Ламбало і гару Тана-Даг. Левай калоне пасля шматгадзіннага бою не ўдалося ўзяць Садахло, правая калона дзеяла паспяховей і заняла сяло Ламбало.
Майсей Сяднёў
Масей Сяднёў, поўнае імя Майсей Ларывонавіч Сяднёў (, в. Мокрае, Клімавіцкі павет —, , ЗША) — беларускі паэт, празаік.
Біяграфія
Вучыўся ў Мсціслаўскім педтэхнікуме (1930—1931), Мінскім педагагічным інстытуце (4 курсы ў 1933—1936, не скончыў з-за арышту).
Вобраз у мастацтве
Майсей Сяднёў — прататып сына Дзяніса Зазыбы ў рамане Івана Чыгрынава «Плач перапёлкі».
Тышоўцы
Тышоўцы (Tyszowce) — горад у паўднёва-ўсходняй Польшчы. Уваходзіць у склад Тамашоўскага павета Люблінскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Тышоўцы. Займае плошчу 18,52 км². Насельніцтва 2,1 тыс. чалавек (на 2018).
Георгій Міхайлавіч Тырын
Біяграфія
Скончыў 7 класаў і курсы механізатараў у Ліпецку. Працаваў у калгасе.
Беліцкі сельсавет (Лідскі раён)
26 верасня 2016 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Пескаўскага сельсавета (11 населеных пунктаў: аграгарадок Пескаўцы, вёскі Андрашоўшчына, Белеўцы, Буцілы, Вангі, Карытніца, Мастаўляны, Моцевічы, Панямонцы, Чахоўшчына, Шаўдзіні). 1 снежня 2019 года вёска Карытніца была выключана з Беліцкага сельсавета і перададзена ў Парэцкі сельсавет Дзятлаўскага раёна.
Габрыэль Гарсія Маркес
Навучанне
25 лютага 1947 года Гарсія Маркес па настаянні бацькоў паступіў на юрыдычны факультэт Нацыянальнага ўніверсітэта Калумбіі ў Багаце. Там ён завёў сяброў, сярод якіх былі Гансала Мальярына, Вільяр Борда, Каміла Торэс і адзін з яго лепшых прыяцеляў на ўсё жыццё Плінія Мендоса. Гарсія Маркес не цікавіўся юрыспрудэнцыяй і ўсё больш выказваў схільнасць да літаратурнай творчасці. Апавяданне «Ператварэнне» («Die Verwandlung») Франца Кафкі натхніла яго на напісанне свайго першага сур’ёзнага апавядання «Трэцяя пакора» («La tercera resignación»), якое было надрукавана ў газеце «Эль Эспектадор» («El Espectador»). У гэтым творы апавяданне разгортваецца вакол зыходнай тэмы — непахаванага трупа. Праз паўтара месяцы «Эль Эспектадор» апублікавала яшчэ адно яго апавяданне «Ева ўнутры сваёй кошкі» («Eva está dentro de su gato»), таксама на тэму смерці і пераўвасаблення.
Творчасць
На творчасць Маркеса ўплылі такія пісьменнікі як Эрнэст Хемінгуэй, Уільям Фолкнер, Джэймс Джойс, Вірджынія Вульф, Франц Кафка
Домус-дэ-янас
У нурагічны і рымскі перыяды домус-дэ-янас часам выкарыстоўваліся для паўторных пахаванняў. Пазней сардзінскія пастухі заганялі ў іх авечак. У некропалі Сант'Андрэа-Прыу на захадзе вострава ў канцы антычнасці — раннім сярэднявеччы змяшчаўся касцёл.
Прасігой
Біяграфія
Успадкаваў сталец свайго бацькі — Радаслава. Адзінай крыніцай таго часу, дзе ўпамінаецца Прасігой з’яўляецца дакумент Кіраванне імперыяй — дакумент візантыйскага імператара Канстанціна VI.
Валадарыў Прасігой сербскімі землямі ў перыяд з 822 да 836.
Хвароба Альцгеймера
Паталагічны механізм
Запаленчыя працэсы і цытакіны могуць іграць ролю ў патафізіялогіі. Паколькі запаленне з'яўляецца прыкметай пашкоджання тканак пры любой хваробе, пры хваробе Альцгеймера яно можа граць другасную ролю ў дачыненні да асноўнай паталогіі або ўяўляць сабой маркер імуннай рэакцыі.
Клінічная карціна
Цячэнне хваробы падзяляюць на чатыры стадыі, прычым падчас змены стадый назіраецца прагрэс кагнітыўных і функцыянальных парушэнняў.
Фармакатэрапія
Узбуджальны нейратрансмітар глутамат іграе важную ролю ў працы нервовай сістэмы, але яго лішак вядзе да празмернай актывацыі глутаматных рэцэптараў і можа выклікаць гібель клетак. Гэты працэс, які называецца эксайтатаксічнасцю, адзначаецца не толькі пры хваробе Альцгеймера, але і пры іншых станах, напрыклад, пры хваробе Паркінсона і рассеяным склерозе. Прэпарат пад назвай меманцін, які першапачаткова ўжываўся для лячэння грыпу, інгібіруе актывацыю глутаматных NMDA-рэцэптараў. Паказана ўмераная эфектыўнасць меманціну пры хваробе Альцгеймера ўмеранай і моцнай цяжкасці, але невядома, як ён дзейнічае на ранняй стадыі. Рэдка адзначаюцца слабавыказаныя пабочныя эфекты, сярод іх — амарокі, замяшанне, заварот галавы, галаўны боль і змора. У камбінацыі з данепезілам меманцін дэманструе «статыстычна значную, але клінічна ледзьве заўважную эфектыўнасць» у дзеянні на кагнітыўныя паказчыкі.
Клопат і догляд
Клопат і догляд пацыента вельмі важныя праз невылечнасць і дэгенератыўны характар хваробы. Ролю даглядчыка часта бярэ на сябе муж (або жонка) ці блізкі сваяк. Такі цяжар моцна адбіваецца на сацыяльным, псіхалагічным, эканамічным і іншых баках жыцця чалавека, які даглядае хворага.
Прагноз
Працягласць жыцця ў групе хворых зніжаная, а пасля пастаноўкі дыягназу яны жывуць у сярэднім каля 7 гадоў. Менш за 3 % пацыентаў застаюцца жывымі пасля 14 гадоў жыцця з дыягназам. З павышанай смяротнасцю асацыююцца такія прыкметы, як павышаная цяжкасць кагнітыўных парушэнняў, зніжаны ўзровень функцыянавання, падзенні, адхіленні пры неўралагічным аглядзе. Іншыя спадарожныя парушэнні, напрыклад, кардыялагічныя праблемы, дыябет, алкагалізм у анамнезе, таксама звязаныя са зніжаным выжываннем. Чым раней пачынаецца хвароба Альцгеймера, тым болей гадоў у сярэднім пацыент можа пражыць пасля дыягназу, але пры параўнанні са здаровымі людзьмі агульная працягласць жыцця такога чалавека асабліва нізкая. Прагноз па выжывальнасці ў жанчын больш спрыяльны, чым у мужчын.
Прафілактыка
Міжнародныя даследаванні, пакліканыя ацаніць, наколькі тая ці іншая мера здольная запаволіць або прадухіліць развіццё хваробы, нярэдка даюць супярэчлівыя вынікі. Пакуль што яшчэ няма цвёрдых сведчанняў прэвентыўнага дзеяння любога з тых фактараў, што разглядаліся. Разам з тым, эпідэміялагічныя даследаванні дазваляюць меркаваць, што некаторыя фактары з магчымасцю карэкцыі — дыета, рызыка сардэчна-сасудзістых захворванняў, прыём лекаў, кагнітыўная актыўнасць і іншыя — асацыююцца з імавернасцю развіцця хваробы. Аднак рэальныя доказы іх здольнасці прадухіліць хваробу могуць быць атрыманыя толькі пасля дадатковага вывучэння, у якое будуць уваходзіць клінічныя даследаванні.
Хвароба Альцгеймера ў кінематографе
Хвароба Альцгеймера адлюстроўваецца ў такіх фільмах, як «Айрыс» (сюжэт грунтуецца на мемуарах Джона Бэйлі — мужа Айрыс Мёрдак ), «Дзённік памяці» (па аднайменным рамане Нікаласа Спаркса ), «Не хачу забываць» (або «Сцірка ў маёй галаве»), «Танматра» , «Памяць аб заўтрашнім дні» , «Далёка ад яе» (па апавяданні Эліс Манро «Мядзведзь перайшоў праз гару» ), «Паўстанне планеты малпаў», «Секс па дружбе», «Любоў і іншыя лекі», «Жалезная лэдзі», «Развод Надзера і Сімін», «Глыбокае сіняе мора» і «Усё яшчэ Эліс»; у серыялах «Чорная лагуна» (7 сезон), «Столік у куце», «Анатомія жадання» (або «Анатомія Грэй»), «Тэорыя маны» (3 сезон, 7 серыя), «Дэтэктыў Нэш Брыджэс».
Джэймс Хопвуд Джынс
Джэймс Хопвуд Джынс (James Hopwood Jeans,, Лондан, Вялікабрытанія — , Доркінг, Вялікабрытанія) — брытанскі фізік-тэарэтык, астраном, матэматык.
Асабістае жыццё
Джынс быў двойчы жанаты: у 1907 — на амерыканскай паэтцы Шарлоце Мітчэл і ў 1935 — на аўстралійскай арганістцы і выканаўцы на клавесіне Сюзане Нок, больш вядомай як Сюзі Джынс.
Яраслаў Паўлавіч Арашкевіч
Клубная кар’ера
У студзені 2021 года стаў трэніравацца з брэсцкім «Дынама» і ў лютым быў арандаваны гэты клубам. Трывала з’яўляўся на полі ў складзе брэсцкай каманды, чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У снежні 2021 года вярнуўся з арэнды ў «Рух». У пачатку 2021 года рыхтаваўся да новага сезона разам з «Рухам», а пасля таго як клуб зняўся з Вышэйшай лігі ў сакавіку 2022 года зноў быў аддадзены ў арэнду ў «Дынама», дзе стаў трывалым іграком асновы.
Мічыган
Эканоміка
Дэтройт з’яўляецца цэнтрам амерыканскага машынабудавання. Таксама істотнымі крыніцамі прыбытку з’яўляюцца турызм і паляванне. Карысныя выкапні: нафта, жалезная руда, прыродны газ. Штат займае першае месца па здабычы торфа ў Злучаных Штатах.
Сапраўдныя шаўкапрады
У сусветнай фаўне 20 відаў, пашыраных пераважна ў тропіках. Найбольш значны прадстаўнік сямейства — аб'ект штучнага развядзення тутавы шаўкапрад, у прыродзе не адзначаецца.
Беларуска-эквадорскія адносіны
У кастрычніку 2012 года Беларусь наведаў намеснік міністра замежных спраў і палітычнай інтэграцыі Эквадора М.Альбуха. У канцы кастрычніка — пачатку лістапада 2012 года Беларусь наведала эквадорская дэлегацыя на чале з Міністрам гарадскога развіцця і жыллёвага будаўніцтва Эквадора П.Харамільё. У сакавіку 2013 года ў рамках жалобных мерапрыемстваў у Венесуэле ў сувязі са смерцю Уга Чавеса адбылася кароткая беларуска-эквадорская сустрэча на вышэйшым узроўні.
У лютым 2015 года ў рамках I пасяджэння Беларуска-эквадорскай камісіі па гандлі і эканамічным супрацоўніцтве адбыліся кансультацыі паміж МЗС, беларускі бок прадстаўляў намеснік міністра замежных спраў А. Я. Гур'янаў, эквадорскі — першы намеснік Міністра замежных спраў Л.Арысага.
Старэйшыя арканы
У найбольш распаўсюджаным варыянце калоды арканы маюць назвы «Дурань» («Блазан»), «Чараўнік», «Святарыня», «Імператрыца», «Імператар», «Іерафант» («Першасвятар»), «Моц», «Калясніца», «Справядлівасць», «Пустэльнік», «Кола Фартуны», «Каханкі» («Выбар»), «Шыбенік», «Смерць», «Стрыманасць», «Д'ябал», «Вежа», «Зорка», «Месяц», «Сонца», «Страшны суд», «Свет».
Андрэй Мікалаевіч Смаляк
Біяграфія
У 1973 годзе паступіў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут на аддзяленне станковага жывапісу. На трэцім курсе пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай — Вольгай, студэнткай акцёрскага факультэта.
У 1980 годзе скончыў БДМТІ (дыпломная праца «Партызанская пераправа») і атрымаў размеркаванне на кінастудыю «Беларусьфільм» мастаком. Працаваў у кінастужках «Людзі на балоце», «Раскіданае гняздо».
Добрая (рака)
Добрая, Каханка — рака ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Вузлянка (басейн Нёмана).
Малмыжскае княства
Малмыжскае княства — найбуйнейшая і найвядомая марыйская протафеадальная дзяржава.
Уорэн Бафет
Уорэн Эдвард Бафет (Warren Edward Buffett ; 30 жніўня 1930, Омаха, штат Небраска, ЗША) — найбуйнейшы ў свеце і адзін з найбольш вядомых інвестараў, стан якога на 2012 год ацэньваецца ў 44 млрд долараў ЗША. Ён лічыцца адным з самых багатых людзей у свеце і другім па памеры стану жыхаром ЗША. Вядомы пад мянушкай Аракул з Амахі (анг. Oracle of Omaha).
Мехельта
Мехельта (МелъелтӀа, Мехельта) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Гумбетаўскага раёна і аднайменнага муніцыпальнага ўтварэння. Размешчана за 85 км на паўднёвы захад ад горада Махачкала, ля падножжа Андыйскага хрыбта, у даліне ракі Тлярота. Монаэтнічнае (99,7 %) аварскае сяло.
Ірак
Дзяржаўны лад
У сакавіку — красавіку 2003 года ЗША пры падтрымцы Вялікабрытаніі распачалі ваенную акцыю, у выніку якой Ірак быў акупіраваны войскамі кааліцыі. Фармальнае аднаўленне суверэнітэту краіны адбылося 28 чэрвеня 2004, калі адбылася афіцыйная цырымонія перадачы ўладных паўнамоцтваў ад Часовых кааліцыйных улад Часоваму ўраду Ірака.
Адносіны паміж Іранам і Іракам
Лідары Вярхоўнага Савета ісламскай рэвалюцыі ў Іраку (ВСІРІ) падтрымліваюць вельмі цесныя сувязі з Іранам. Большасць з іх падчас праўлення Садама Хусейна жыло ў выгнанні ў Тэгеране. Амерыканцы пастаянна заяўляюць, што, нібыта, на поўдні Ірака знаходзіцца мноства прадстаўнікоў іранскіх спецслужбаў, якія пранікаюць у краіну пад выглядам паломнікаў. Аднак, фактычна, поўдзень краіны ў большай ступені кантралюецца Арміяй Махдзі, асабліва пасля яе генеральнага наступу вясной 2008 года. Муктада ас-Садр, які ўзначальвае яе, варожа адносіцца да акупацыйных сіл і ўрада. Адносіны яго з Іранам хутчэй складаныя і адзначаны ўзаемным недаверам. Ён быў у гэтай краіне адзіны раз у жыцці ў рамках «візіту ветлівасці».
ААН і Ірак
Між тым Вялікабрытанія, Аўстралія, Польшча, Японія заявілі, што не згодныя з Кофі Ананам.
Краснаполле (Бярэзінскі раён)
Краснапо́лле (, Краснополье) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Паруснікавыя
Драпежнікі, кормяцца рыбай і кальмарамі.
Аб’екты промыслу.
Пётр Лазаравіч Войкаў
Біяграфія
Помсцячы за забойства Войкава, бальшавікі расстралялі ў Маскве ў ноч з 9 на 10 чэрвеня 1927 года 20 прадстаўнікоў знаці былой Расійскай імперыі, якія на той час знаходзіліся ў турмах, а шмат хто быў арыштаваны ў сувязі з забойствам.
Стараверства
Стараверства падзяляецца на дзве плыні: папоўцы (якія лічаць неабходным наяўнасць духавенства і адпраўлення імі царкоўных таінстваў) і беспапоўцы (якія лічаць, што са смерцю апошняга не прыняўшага рэформу свяшчэнніка няма магчымасці ставіць новых і неабходна абыходзіцца без іх). Кожная плыня падзяляецца на рад юрысдыкцый. Буйнейшымі арганізацыямі папоўцаў з'яўляюцца Руская праваслаўная стараверская царква і Дрэўлеправаслаўная царква.
Дагматычных разыходжанняў з іншымі плынямі праваслаўя ў старавераў няма. Адрозненні ёсць у асноўным толькі ў літургічнай практыцы:
Уладзіміра-Аляксандраўскае
Насельніцтва — 6409 чал. (2021), найбуйнейшае сяло на паўднёвым усходзе і ўсходзе Прымор’я. Размешчана на левым беразе ракі Партызанскай ля падножжаў Партызанскага хрыбта, за 188 км на паўднёвы ўсход ад Уладзівастока і за 17 км на поўнач ад Находкі (па аўтадарозе).
Колькасць рускіх па суб’ектах Расійскай Федэрацыі
Спіс суб'ектаў Расійскай Федэрацыя, які адсартыраваны па колькасці рускіх па стану на 2002 год.
Фалангізм
Узнікненне
Фалангізм зарадзіўся падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936—1939 гадоў. Ідэалогія аформілася ў 1937-м, калі лідар мяцежнікаў Франсіска Франка ажыццявіў аб’яднанне Іспанскай фалангі з карлістамі ў адзіную палітычную арганізацыю.
Сутнасць
Фалангісты супраць і палітычных левых, і правых, называючы сябе «трэцяй пазіцыяй». У той жа час навукоўцы-ідэолагі разглядаюць рух як ультраправую частку палітычнага спектру.
Пётр Барташэвіч
Біяграфія
У пачатку 1949 быў асуджаны на 25 гадоў лагераў, пазбаўленне грамадзянскіх правоў на 5 гадоў і канфіскацыю маёмасці. Спачатку быў накіраваны ў турму ў Оршу, адтуль — у лагер Старая Вятка ў Комі АССР. Праз два гады быў высланы ў лагер Чуна ў Сібір. Быў вызвалены 1 мая 1955 г., прыбыў у парафію ў Пярплішчы, дзе касцёл быў ужо зачынены.
У яго былі адабраны дакументы (т. зв. даведка). Пасля сустрэчы ў Маскве са старшынёй Найвышэйшай рады па справах рэлігіі святар дакументы атрымаў.
Віктар Міхайлавіч Раманаў
Узнагароды
Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 17 сакавіка 2016 года Раманаў Віктар Міхайлавіч за гераізм, мужнасць і адвагу, праяўленыя пры выкананні воінскага абавязку, ганараваны званнем Героя Расійскай Федэрацыі.
Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)
Брасла́ўскі паве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Плошча 5525 км². Сталіца — горад Браслаў.
Гарады і мястэчкі: Відзы, Друя, Дрысвяты, Езяросы, Замошша, Іказнь, Опса, Плюсы, Слабодка, Угар, Шаркаўшчына.
Геаграфія
На паўночным захадзе межаваў з Інфлянтамі, на захадзе — з воласцю Дрысвяцкага замка, на поўдні ўздоўж ракі Дзісна — з Мядзельскім паветам (пазней увайшоў у Ашмянскі павет), на паўночным усходзе і ўсходзе — з Полацкай зямлёй, са складу якой, відаць, вылучыўся ў больш ранні час. Ахопліваў, імаверна, большую частку сучаснага Браслаўскага і меншыя часткі сучасных Міёрскага і Шаркаўшчынскага раёнаў.
Уладзімір Сцяпанавіч Тачыла
Біяграфія
На пасадзе старшыні гарвыканкама разам з Мікалаем Ільніцкім, дырэктарам Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка, займаўся адраджэннем горада. Паводле меркавання пісьменніка Уладзіміра Арлова :
Дымніца лекавая
Дымніца лекавая  , Заячча рута (Fumária officinális) — кветкавая расліна; від роду  сямейства , часам вылучаюць у асобнае сямейства Дымніцавыя.
Арэал
Распаўсюджана па ўсёй Еўропе, Міжземнаморскім узбярэжжы, на Каўказе і ва Усходняй Сібіры. На тэрыторыі Беларусі расце на абложных лугах, палях, гародах, часам як пустазельная расліна на пасевах.
Антон Ігнатавіч Зянкевіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1888 годзе ў Дзісне. Паходзіў з шляхецкай сям’і.
Станіслаў Сак
Сак, у хрышчэнні Станіслаў (XIV ст. — пасля 20 студзеня 1433) — літоўскі баярын, староста дубінскі (1433).
Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Светлагорск)
Стары касцёл
Па загаду Мінскай рымска-каталіцкай кансісторыі, бабруйскім настаяцелем і дэканам, ксяндзом Сямяонам Авокарэвічам, быў складзены вопісу: "Касцёл знаходзіцца ў Мінскай губерні Бабруйскага павета ў ваколіцы Шацілках, на казённай зямлі, драўляны імя Узвышэння сумленнага крыжа, пабудаваны ў 1818 г. дваранінамі Манкевічамі, жыхарамі ваколіцы Шацілак, замест перажыўшага пажар ў 1812 годзе, асвечаны, як відаць з патэнта, выдадзенага арцыбіскупам Станіславам Сестранцэвічам ў 1822 годзе, снежня 1 дня, дэканам Бабруйскага павета Стракоўскім" Арыгінал: "Церковь состоит Минской губернии Бобруйского уезда в околице Шатилках на казенной земле, деревянная, во имя Воздвижения честного креста, построена в 1818 году дворянами Манкевичами, жителями околицы Шатилок, вместе подвергшейся пламени в 1812 году, освященная как видно из патента, выданного архиепископом Станиславом Сестранцевичем в 1822 году, декабря 1 дня, деканом Бобруйского уезда Строковским"
У 1936 г. быў закрыты савецкімі ўладамі і ў 1939 г. знішчаны, з дрэва і матэрыялаў пабудаваны клуб.
Дэтройт
Найбольшы горад у штаце Мічыган.
Вігі
Ві́гі (Whigs) — палітычныя партыя Каралеўства Англія, Каралеўства Вялікабрытанія і Злучанага Каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі ў 1678—1859 гадах.
Узнікненне
Першапачаткова вігі ўзніклі як парламенцкая фракцыя падчас палітычнага крызісу ў 1678—1681 гадоў, калі частка парламента на чале з выступіла за адхіленне права Джэймса, герцага Ёрка, заняць пасаду караля. Назва гэтай фракцыі паходзіць ад скарачэння слова whiggamor, якім у Англіі звычайна называлі заходніх шатландцаў або шатландскую апазіцыю. Каралеўскія ўлады абапіраліся ў барацьбе з вігамі на торы. У 1680—1681 гадах прыхільнікі Э. Э. Шэфтсберы занялі большасць месцаў у парламенце, аднак не здолелі канчаткова прыняць закон аб адхіленні з-за палітычных маніпуляцый Карла II і рэпрэсій супраць правадыроў вігаў, абвінавачаных у змове.
Пасля Славутай рэвалюцыі дзейнасць вігаў узнавілася. Частка з іх актыўна супрацоўнічала з каралеўскімі ўладамі, аднак большасць на чале Роберта Харлі склалі апазіцыю, да якой далучыліся некаторыя торы. Да пачатку XVIII стагоддзя вігі стала атрымлівалі падтрымку пераважна ад выбаршчыкаў у гарадах, аднак унутраны склад партыі быў надзвычай стракатым, яна падзялялася на фракцыі, часам з рознабаковымі палітычнымі інтарэсамі.
Пуцяцін (Прыморскі край)
Пуцяцін (Путя́тин) — пасёлак гарадскога тыпу ў Прыморскім краі Расіі. Уваходзіць у склад ЗАТУ Фокіна. Адзіны населены пункт на востраве Пуцяціна. Пасёлак заснаваны ў 1891 годзе расійскім прадпрымальнікам Аляксеем Старцавым. Пазней быў названы ў гонар рускага адмірала і дзяржаўнага дзеяча Яўхіма Пуцяціна, які ўзначаліў у кастрычніку 1852 года першую рускую экспедыцыю з Кранштата да берагоў Японіі. Пасёлак размешчаны на заходнім беразе вострава, у бухце Назімава заліва Стралок. З мацерыком звязаны рэгулярнай паромнай пераправай. Адлегласць да горада Фокіна каля 10 км па прамой, да пасёлка Дунай — 4,6 км.
Добасна (рака)
Назва
На карысць пярвейшасці назоўнай формы Дубосьня кажа наяўнасць гідроніма Дубасна ў гэтым жа дняпроўскім рэгіёне (прыток Віхры перад Мсціславам).
Барыс Віктаравіч Савінкаў
Біяграфія
Месца пахавання Б. Савінкава невядома.
Творчасць
Свае ўражанні ад Беларусі, становішча сялян і іх настроі адлюстраваў у аповесці «Конь вараны», у якой імкнуўся апраўдаць свой удзел у тэроры.
Фелікс Ражанскі
Біяграфія
У 1863 г. у паўстанцкіх атрадах В. Урублеўскага, які кіраваў Сакольскім, Беластоцкім, Бельскім паветамі. Ю. Бялыня Халадзецкі паведамляе пра 11 стычак 1863 г., у якіх удзельнічаў Фелікс Ражанскі, у тым ліку і пад Міхалінам (14 мая, Гродзенскі павет, зараз Бераставіцкі р-н).
Творчасць
Паэтычную спадчыну Ф. Ражанскага апублікаваў Ігнацій Арамовіч, настаўнік Беластоцкай гімназіі і ўдзельнік паўстання, у кнізе «Летуценні: дзённік аб руху партызанскім у ваяводстве Гродзенскім у 1863—1864 гг.».
Дом па вуліцы Мяснікова, 38 (Мінск)
Дом па вуліцы Мяснікова, 38 — будынак у Мінску. Пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы. Будынак — помнік так званай «цаглянай» архітэктуры з рысамі неагатычнага кірунку. Цяпер у будынку размешчаны Інстытут перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі суддзяў, работнікаў пракуратуры, судоў і ўстаноў юстыцыі БДУ.
Фелікс Журня
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1913 годзе ў в. Зарэчча на Браслаўшчыне. Паходзіў з сялянскай сям’і беларусаў-католікаў.
Залінейны
Заліне́йны (, Залинейный) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пакалюбіцкага сельсавета.
Фелікс Журня
Біяграфія
Да 1966 г. праводзіў душпастырскую працу ў Польшчы пры марыянскіх кляштарах: выконваў абавязкі шпітальнага капелана і магістра навіцыята. Служыў пры капліцы сясцёр Міласэрнасці ў парафіі Гара Кальварыя Варэцкага дэканата. Пасля заснавання ў Варшаве Беларускага грамадска-культурнага таварыства прымаў удзел у яго пасяджэннях і культурна-нацыянальных нарадах.
Людвіг Пятровіч Асецкі
Творчасць
Творы прысвечаныя сучаснасці і гісторыі краіны: серыі «Кастрычніцкія дні ў Беларусі» (1960), «Горад будуецца» (1963), «Смаргонь 1905 год» (1967); «Падполле Мінска» («1941 год», «Да зброі», «Звязда», «Аднагалосна», 1968), «Будні Ваенна-марскога флоту» (1969), «Па матывах трылогіі Я. Коласа „На ростанях“» (1973), «Жодзіна» (1976), «Балада пра Лаўскі бой» (1979), «Прыпяцкія мелодыі» (1981).
Асноўныя графічныя серыі, выкананыя ў тэхніцы тэмперы: «Ад родных ніў» (1981), «БелАз» (1982), «Нашчадкі Крывіцкай пагоні» (1995). Серыі «Славацкія матывы» (1983), «Мір планеце» (1986—1987), «Замкнёнасць кола» (1993—1994), «Квадрат Чарнобыля» (1996) — выкананыя ў тэхніцы сухая іголка, меца-тынта.
Катастрофа SSJ 100 у аэрапорце Шарамеццева
Катастрофа
У 18:48 пажар быў патушаны. Самалёт часткова згарэў.
Рычард Бэрд
Рычард Іўлін Бэрд, таксама Бёрд (Richard Evelyn Byrd;  — ) — амерыканскі авіятар і палярны даследчык; у 1929 годзе першым у гісторыі праляцеў над Паўднёвым полюсам. Кіраўнік чатырох амерыканскіх ваенных экспедыцый у Антарктыду (1928—1930, 1933—1935, 1939—1941 і 1946—1947), апошняя з іх называлася «Хайджамп», і якую ён узначальваў у званні контр-адмірала.
Біяграфія
У 1912 годзе Рычард Бэрд скончыў Ваенна-марскую акадэмію і паступіў на службу ў ВМС ЗША. У 1915 быў прызнаны непрыдатным да флоцкай службы па стане здароўя. У 1917 годзе Бэрд вярнуўся на службу, ужо ў якасці авіятара. Праходзіў лётную падрыхтоўку на базе марской авіяцыі Пенсакола, штат Фларыда. Атрымаў кваліфікацыю ваенна-марскога лётчыка ў 1918 годзе. Яго палярная кар’ера пачалася ў 1924 годзе, калі ён удзельнічаў у экспедыцыі на захад Грэнландыі.
У 1929 годзе на ўзбярэжжа Антарктыды была заснавана база Літл-Амерыка. Бэрд даў назву шэрагу раёнаў Антарктыды (да прыкладу, Зямля Мэры Бэрд).
У экспедыцыі 1933—1935 гадоў адкрыў з паветра гару Сідлі, якая, як пазней высветлілася, з’яўляецца самым высокім вулканам кантынента.
Карл Маркс
Гістарычная роля
Паводле дадзеных інтэрнэт-апытання, праведзенага ў 1999 годзе «Бі-бі-сі», Маркс быў названы найвялікшым мысляром тысячагоддзя. Паводле дадзеных каталога Бібліятэкі Кангрэса ЗША, Марксу прысвечана больш навуковых прац, чым любому іншаму чалавеку.
Паложына
Пало́жына (, Положино) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Журавінка (рэстаран)
Гісторыя
У 2000 годзе рэстаран рэканструяваны.
Абадзія-Сан-Сальваторэ
Абадзія-Сан-Сальваторэ (Abbadia San Salvatore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сіена.
Мароўскі раён
Мароўскі раён (Марёвский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і скасаванае муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Наўгародскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Марова.
Клін (Рослаўльскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Клін абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Ахаз
Ахаз — (אָחָז — «Гасподзь правёў», Ἄχαζ; Ahaz) — дванаццаты цар Іўдзейскага царства, сын Іяфама.
Бенедыкт VIII
Бенедыкт VIII (лац. Benedictus PP. VIII) (свецкае імя: Тэафілакт II, граф Тускола, італ. Teofilatto dei Conti di Tuscolo); (? —, Рым) — Папа Рымскі з 18 мая 1012 да 9 красавіка 1024. Каранаваў імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрыха II Святога. Змагаўся з набегамі сарацынаў і ўсеўладдзем роду Крэсчэнца ў самой Папскай вобласці. З часу яго пантыфікату стала звычаем мяняць пры абранні ў Папы імя.
Тытунь
Арэал
Да 16 стагоддзя тытунь рос толькі ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы. За 150 гадоў распаўсюдзіўся па Еўразіі і трапіў у Афрыку.
Лапаціна (Гомельскі раён)
Лапа́ціна (, Лопатино) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пакалюбіцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Лапацінскага сельсавета.
Наташа Пірц-Мусар
Наташа Пірц-Мусар (нар., ) — славенскі юрыст, пісьменнік, упаўнаважаная па інфармацыі (2005—2014), журналіст і прэзідэнт Чырвонага Крыжа Славеніі. Прэзідэнт Славеніі з 23 снежня 2022 года. Першая жанчына-прэзыдэнт з часоў атрыманьня незалежнасьці краіны ў 1991 годзе.
Машанскі раён
Машанскі раён (Мошенско́й райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Наўгародскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Машанское.
Прыбярэжная
Прыбярэ́жная (, Прибережная) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Саветы шуры рэвалюцыянераў Бенгазі
Гісторыя
9 верасня 2019 адзін з верхаводаў экстрэмісцкіх фармаванняў «Саветы шуры рэвалюцыянераў Бенгазі» забіты падчас бою ля Эз-Завіі.
Склад
Па стане на жнівень 2014 года, савет складаецца з наступных груповак :
Савеева
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Савеева абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Эндэрберы
Гісторыя
У 1856 г. ЗША абвясцілі востраў свабодным для здабычы гуана амерыканскімі грамадзянамі. Здабыча каштоўнага ўгнаення вялася амерыканскай "Кампаніяй гуана астравоў Фенікс" у 1860 - 1877 гг. Асабліва прыбытковым стаў 1870 г., калі было здабыта 6 тысяч тон гуана. У 1878 г. амерыканцаў змянілі брытанцы, але не мелі таго ж поспеху — большая частка радовішча ўжо была вычарпана. У 1880-ыя гг. брытанскія здабытчыкі пакінулі Эндэрберы.
Эсперанта
Склоны
У сістэме склонаў маецца ўсяго два склоны: назоўны (намінатыў) і вінавальны (акузатыў). Астатнія адносіны перадаюцца пры дапамозе разнастайнай сістэмы прыназоўнікаў з фіксаваным сэнсам. Назоўны склон не маркіруецца асаблівым канчаткам (vilaĝo — вёска), паказальнікам _n (vilaĝon — вёску).
Вінавальны склон (як і ў беларускай мове) выкарыстоўваецца таксама для вызначэння кірунку: en vilaĝo — у вёсцы en vilaĝon — у вёску, post krado за краты post kradon — за кратамі.
Карэлятыўныя займеннікі і займеннікавыя прыслоўі
Яшчэ адна зручная сістэма ў эсперанта прапануе сувязь займеннікаў і асобных прыслоўяў пры дапамозе іх падзела на структурныя элементы: з 5 тыпаў сказаў і 10 прыслоўяў простым зліццём атрымліваецца 50 слоў.
Уплыў славянскіх моў
Стваральнік эсперанта Л. Заменгоф вольна гаварыў на некалькіх мовах, дзве з якіх былі славянскімі (руская і польская). Сярод першых перакладаў, заклаўшых асновы літаратурнага стыля эсперанта, былі творы рускіх пісьменнікаў: «Рэвізор» Гогаля, «Завея» Пушкіна, «Княжна Мэры» Лерамантава і інш.
У лексіцы за выключэннем слоў, якія абазначаюць чыста славянскія рэаліі (barĉo — боршч і інш.), з 2612 каранёў, пададзеных «Universala Vortato» (1894), толькі 29 маглі быць узяты з рускай ці польскай мовы. Але славянскі ўплыў у лексіцы праяўляецца ў актыўным ужыванні прыназоўнікаў у якасці прыставак (напрыклад sub — пад, auskulti — слухаць subaŭskulti — падслухоўваць). Падваенне асноў ідэнтычна такому ў рускай мове: plen-plena — полным-полно, finfine — в конце концов. Асобныя славянізмы першых гадоў існавання эсперанта былі нівеліраваны: напрыклад, дзеяслоў elrigardi (el-rigard-i) — выглядаць быў заменены новым — aspekti.
Гісторыя
Асноўная старонка — Гісторыя эсперанта
Спробы змен
Заменгоф атрымаў вялікую колькасць лістоў, у якіх акрамя ўхвальных меркаванняў, часта пісаліся прапановы па зменам у новастворанай мове. Кожную прапанову Заменгоф рэгістраваў, і потым, пачаў публікаваць у эсперантамоўным часопісе La Esperantisto, які выдаваўся ў Нюрнбергу. У гэтым самым часопісе, двойчы праходзілі галасаванні чытачоў па прапанаваным зменам. Большасць, аднак не згадзілася са зменамі. Пасля гэтых галасаванняў, прыхільнікі моўных рэформ на некаторы час змоўклі, і эсперанта пачало шырока распаўсюджвацца. Наступныя спробы змен прывялі да ўзнікнення мовы Іда. Большасць чытачоў часопіса ў той час жылі ў Расіі, але неўзабаве, La Esperantisto быў там забаронены, з-за публікацыі артыкула Льва Талстога. Часопіс перастаў выдавацца, але неўзабаве, з'явіўся новы: Lingvо Internacia, які выдаваўся спачатку ў шведскай Упсале, потым у Венгрыі, пасля ў Парыжы. Выданне гэтага часопіса спынілася з-за першай сусветнай вайны.
Сучасны стан эсперанта
Стваральнік эсперанта Лазар Людвіг Заменгоф, спадзяючыся на распаўсюджванне мовы, надаў ёй мінімальную граматыку і абмежаваны слоўнік. Сёння аднак, эсперанта з'яўляецца развітай мовай, з вялікай колькасцю асоб, якія ўжываюць гэту мову, і жывучых у шмат якіх краінах свету. і складанай сістэмай выказвання.
Стан развіцця мовы
Спачатку эсперанта складаўся з каля тысячы каранеў, з якіх было магыма стварыць 10 — 12 тысяч словаў. Сучасныя слоўнікі эсперанта складаюцца з 15-20 тысяч каранеў, з якіх магчыма ўтварыць сотні тысяч словаў. За актуальнымі тэндэнцыямі развіцця мовы назірае Акадэмія эсперанта.
Носьбіты
Па дадзеных праекта Ethnologue, агульная колькасць людзей валодаючых эсперанта складае 2 мільёны, з якіх для 2000 гэтая мова з'яўляецца роднай (галоўным чынам гэта дзеці бацькоў з розных народаў, якія ўжываюць у паўсядзённым жыцці эсперанта). Гэтая лічба была атрымана амерыканскім эсператныстам Сідні Кубрыкам, які не раскрыў метаду яе падліку. Маркус Сікошак лічыць гэту лічбу перабольшанай. Паводле яго думкі, калі б у свеце было каля мільёна эсперантыстаў, то ў яго горадзе, Кёльне, павінна б было быць прынамсі 180 эсперантыстаў. Але Сікошак знайшоў толькі 30 чалавек, якія гавораць на эсперанта ў Кёльне, і такую ж невялікую колькасць эсперантыстаў у іншых вялікіх гарадах. Ён таксама адзначыў, што членамі розных арганізацый па ўсім свеце з'яўляецца толькі 20 тысяч чалавек.
Гістарычны фон
На становішча эсперанта ў грамадстве значна ўплывалі палітычныя падзеі XX стагоддзя, у першую чаргу стварэнне, развіццё і наступнае знікненне камуністычных рэжымаў у СССР і краінах Усходняй Еўропы, усталяванне нацысцкага рэжыму ў Германіі, падзеі Другой сусветнай вайны.
Ужыванне эсперанта
Ёсць інтэрнэт-тэлебачанне на эсперанта. У адных выпадках гаворка ідзе пра бесперапыннае вяшчанне, у іншых — пра серыі відэаролікаў, якія карыстальнік можа выбіраць і праглядаць. На сайце YouTube выкладвае новыя ролікі група Esperanto. З 1950-х гадоў з'яўляюцца мастацкія і дакументальныя фільмы на эсперанта, а таксама субцітры на эсперанта да многіх фільмаў на нацыянальных мовах. Бразільская студыя Imagu-Filmo ужо выпусціла два мастацкія фільмы на эсперанта — «Gerda malaperis» i «La Patro».
Рэлігія і эсперанта
Не абышлі ўвагай эсперанта і рэлігіі, як традыцыйныя, так і новыя. На эсперанта перакладзены ўсе асноўныя святыя кнігі. Біблію пераклаў яшчэ сам Л. Заменгоф (La Sankta Biblio). Londono. ISBN 0-564-00138-4). Выданы пераклад Карана — La Nobla Korano. Kopenhago 1970. Па будызму выданне La Instruoj de Budho. Tokio. 1983. ISBN 4-89237-029-0.
Эўджэніа Бельтрамі
1873 — член Нацыянальнай Акадэміі дэі Лінчэі ў Рыме, з 1898 года — прэзідэнт Акадэміі.
Куапау
Куапау паходзяць ад сіўанскіх плямён даліны ракі Агая. Да прыходу еўрапейцаў яны мігрыравалі ўздоўж ракі Місісіпі на поўдзень да зліцця з ракой Арканзас. Першая вядомая саманазва Okáxpa значыла «людзі ніжняй плыні». Назву Arkansea атрымалі ад індзейцаў-ілінойс. Асноўнымі заняткамі з'яўляліся земляробства, рыбалоўства і паляванне. Ведалі апрацоўку медзі, выраб тканін і керамікі.
У 1541 г. мелі кантакты з экспедыцыяй Эрнанда дэ Сота. З 1673 г. падтрымлівалі зносіны з французскімі гандлярамі і ваеннымі. Сярод іх вялі місіянерскую дзейнасць езуіты. У канцы XVII ст. налічвалася 5 вёсак, населеных куапау, аднак у выніку занесеных еўрапейцамі эпідэмічных захворванняў іх колькасць у гэты перыяд значна скарацілася.
Лука Тоні
Лука Тоні (Luca Toni; нар., Павула-нель-Фрыньяна, Эмілія-Раманья) — былы італьянскі футбаліст, нападнік.
Сяргей Уладзіміравіч Семянюк
Клубная кар’ера
У жніўні 2019 года стаў іграком клуба «Аграбізнес» з Валачыска. У ліпені 2022 года перабраўся ў Германію, дзе далучыўся да аматарскага клуба «Крышаў».
Рэгент
Рэгенцтва (ад regens, «кіруючы») — у манархічных дзяржавах дачаснік замест манарха (пры маленстве, хваробе дзеючага манарха). Рэгент таксама прызначаўся пры немагчымасці манарха выконваць свае абавязкі, яго адсутнасці, або калі род манарха прыпаніўся.
Буонканвента
Буонканвента (Buonconvento) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сіена.
Аляксей Мікітавіч Трубяцкой
Удзельнічаў у перамовах з польскім і шведскім пасольствамі ў 1647 годзе, у сакавіку 1654 года сустракаўся з пасламі Багдана Хмяльніцкага і агаворваў умовы ўваходжання Украіны ў склад Расіі. Напачатку вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1655) Трубяцкой камандаваў паўднёва-заходняй групоўкай рускай арміі, якая захапіла шэраг гарадоў і мястэчак ўсходняй часткі ВКЛ і ў Панямонні. У 1656 годзе камандаваў войскамі на шведскім фронце, пасля 10-дзённай аблогі ўзяў Юр'еў, а затым крэпасці Марыенбург і Нейгаўзен, Кексгольм і Нотэбург.
Цюркан Сайлан
Біяграфія
З 1944 па 1946 год яна вучылася ў пачатковай школе ў Кандзілі. З 1946 па 1953 год працягнула вучыцца ў школе для дзяўчынак у Кандзілі.
Скончыла стамбульскае медыцынскае вучылішча ў 1963 годзе.
У 1976 годзе яна пачала змагацца з праказай і заснавала асацыяцыю па барацьбе з праказай.
У перыяд з 1982 па 1987 год яна ўзначальвала навуковае аддзяленне медыцынскага факультэта па дэрматалогіі Стамбульскага універсітэта. З 1981 па 2001 год была дырэктарам дэрматалагічнага даследчага цэнтра ўніверсітэта.
Марат Радыкавіч Ахметшын
Біяграфія
З 2005 па 2009 год неаднаразова накіроўваўся ў Цхінвал (Паўднёвая Асеція) у склад міратворчага кантынгенту Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі.
Дынга
Знешні выгляд
Дынга выглядае як добра складзены сабака сярэдняй велічыні: вышыня ў загрыўку 47-67 см, даўжыня цела з галавой 86-122 см, даўжыня хваста 26-38 см. Вага 9,60-19 кг, рэдка — да 24 кг. Самцы значна буйней самак, а азіяцкія Дынга драбней аўстралійскіх суродзічаў, мабыць, з-за рацыёну, беднага бялкамі. Целаскладам Дынга нагадвае ганчака. Морда квадратная; вушы невялікія, стаячыя. Хвост пушысты, шаблепадобны.
Распаўсюджванне
Дынга паўсюдна распаўсюджаны ў Аўстраліі, асабліва шматлікі ў паўночнай, заходняй і цэнтральнай яе частках; невялікія папуляцыі захаваліся ў Паўднёва-Усходняй Азіі — у Тайландзе, М’янме, на паўднёвым усходзе Кітая, у Лаосе, Малайзіі, Інданезіі, на Барнэа, Філіпінах і на новай Гвінеі.
Лад жыцця і рацыён
Да з’яўлення еўрапейцаў Дынга былі галоўнымі драпежнікамі Аўстраліі. Трапіўшы на мацярык, яны паступова пацяснілі і знішчылі большасць абарыгенных драпежнікаў, у тым ліку сумчатага ваўка і сумчатага д’ябла. Дынга адрозніваюцца кемлівасцю і спрытам. Характэрная іх рыса — крайняя асцярожнасць, што дапамагае ім з поспехам пазбягаць пастак і атручаных прынад. Лічыцца, што на людзей чыстакроўныя Дынга не нападаюць (аднак з гэтага правіла ёсць і выключэнне — напрыклад, гібель 9-тыднёвай Азарыі Чэмберлен). Асноўнымі ворагамі Дынга з’яўляюцца завезеныя еўрапейцамі шакалы і сабакі. На шчанят палююць буйныя драпежныя птушкі.
Размнажэнне
Дынга і хатнія сабакі лёгка скрыжоўваюцца, і дзікія папуляцыі Дынга ў вялікай ступені гібрыдызаваны. Выключэнне складаюць папуляцыі, якія жывуць у аўстралійскіх нацыянальных парках і на іншых ахоўных тэрыторыях. Патомства Дынга і сабакі ўяўляе вялікую пагрозу для авечкагадоўлі, бо нечыстакроўныя дынга, як правіла, размнажаюцца 2 разы на год (а не адзін, як чыстакроўныя) і больш агрэсіўныя.
Паска (значэнні)
Паска:
Казоле-д’Эльса
Насельніцтва складае 3623 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 24 чал./км². Займае плошчу 148 км². Паштовы індэкс — 53031. Тэлефонны код — 0577.
Сяргей Мікалаевіч Чаранкевіч
Біяграфія
Нарадзіўся 20 ліпеня 1942 года ў в. Палянічыцы (Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць). У 1959 скончыў Сталовіцкую сярэднюю школу, паступіў на фізічны факультэт БДУ, які скончыў у 1964 годзе на кафедры ядзернай фізікі, і паступіў у аспірантуру БДУ. У 1969 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «оптыка», працаваў на кафедрах ядзернай фізікі і біяфізікі (пасля яе заснавання ў 1973 годзе). Стажываўся ў Ілінойскім тэхналагічным інстытуце, Пенсільванскім універсітэце, Каліфарнійскім універсітэце, Нідэрландскім інстытуце раку.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя работы Чаранкевіча прысвечаныя клетачнай біяфізіцы, клетачнай інжынерыі, Біяінфарматыцы. У 1967 годзе скончыў аспірантуру. Апісаў люмінесцэнтныя ўласцівасці азоцістых асноваў і нуклеінавых кіслот (1969). У 1969 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «оптыка». Званне дацэнта атрымаў у 1970 годзе.
Публікацыі
Чаранкевіч з’яўляецца аўтарам 48 патэнтаў і больш за 570 навуковых работ, сярод якіх:
Кубізм
Асноўныя прадстаўнікі — Пабла Пікаса і Жорж Брак.
Светлая Зара
Све́тлая Зара́ (, Светлая Заря) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пакалюбіцкага сельсавета.
Фабіян Пачобут-Адляніцкі
Фабія́н Пачо́бут-Адляні́цкі ( —, Казлякевічы, Брэсцкая вобласць) — беларускі каталіцкі святар. Верагодна, брат святара Юрыя Пачобута-Адляніцкага.
Гюльгорст
Гюльгорст (Hüllhorst) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дэтмальд. Уваходзіць у склад раёна Міндэн-Любеке. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 44,73 км². Афіцыйны код — 05 7 70 016.
Ізабела Арагонская (каралева Францыі)
Шлюб і дзеці
У 1270 годзе суправаджала мужа ў Восьмым крыжовым паходзе ў Туніс. Напачатку студзеня, на зваротным шляху, быў зроблены прыпынак у Казенцы. Быўшы на шостым месяцы цяжарнасці, Ізабела звалілася з каня. Гэта выклікала заўчасныя роды. Пяты сын нарадзіўся мёртвым. Праз сямнаццаць дзён пасля гэтага Ізабела сканала. Філіп перавёз рэшткі жонкі і дзіцяці ў Парыж, дзе яны былі з ушанаваннямі пахаваны ў Абацтве Сен-Дэні.
Кастэліна-ін-К’янці
Насельніцтва складае 2851 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 29 чал./км². Займае плошчу 99 км². Паштовы індэкс — 53011. Тэлефонны код — 0577.
Яўген Піліпавіч Карашкоў
Яўген Піліпавіч Карашкоў (нар., в. Пустошка Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі інжынер, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 24-га склікання, Барысаўскага гарадскога і Барысаўскага раённага Саветаў дэпутатаў адпаведна 23-га і 25-га скліканняў, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Іарданія
Эканоміка
З 1999 у каралеўстве пад патранажам МВФ рэалізуецца праграма эканамічнага аздараўлення. У яе межах праводзіцца рэструктурызацыя і прыватызацыя дзяржсектара, вага якога ў нацыянальнай гаспадарцы складала да 80 %, карэнная мадэрнізацыя эканамічнага заканадаўства.
Культура
Нацыянальныя святы: 25 мая — Дзень незалежнасці (1946); 10 ліпеня — Дзень арабскай рэвалюцыі (1916), 9 чэрвеня — Дзень каранацыі караля Абдалы II (1999). Адзначаюцца асноўныя рэлігійныя мусульманскія святы.
Лазар Маркавіч Лісіцкі
У 1917—1919 гадах Лісіцкі прысвяціў сябе ілюстрацыі твораў сучаснай яўрэйскай літаратуры і ў асаблівасці дзіцячай паэзіі на мове ідыш, стаўшы адным з заснавальнікаў авангарднага стылю ў яўрэйскай кніжнай ілюстрацыі. У адрозненне ад схільнага да традыцыйнага яўрэйскага мастацтва Шагала, з 1920 года Лісіцкі пад уплывам Малевіча звярнуўся да супрэматызму.
Вігі (ЗША)
Палітыкі, якія балатаваліся ад партыі вігаў і займалі пасады прэзідэнтаў ЗША:
Марат Барысавіч Батвіннік
Біяграфія
Аўтар кніжак «Лаўрэнцій Зізаній» (1973), «Адкуль ёсць пайшоў буквар» (1983). Даследаваў гістарыяграфію, прысвечаную жыццю і дзейнасці Францыска Скарыны. Адзін з аўтараў кнігі «Іван Фёдараў і ўсходнеславянскае кнігадрукаванне» (1984). Адказны рэдактар кнігі «Францыск Скарына — беларускі гуманіст, асветнік, першадрукар» (1989).
Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр эпідэміялогіі і мікрабіялогіі
Апісанне
У 1944 годзе работа інстытута адноўлена (пастанова Савета Народных Камісараў БССР ад 24.07.1944 № 422).
Жаваранкавыя
Апісанне
Жаваранкавыя — гэта птушкі малога ці сярэдняга памеру: даўжыня 10-25 см, маса ад 15 да 80 г. Целасклад моцны, шыя кароткая, галава вялікая. Крылы доўгія, шырокія і вострыя, якія забяспечваюць хуткі палёт. Форма дзюбы моцна адрозніваецца па родах і відах. Хвост складаецца з 12 рулявых пёраў, зрэзаных прама або з неглыбокай выразкай. Ногі кароткія і добра прыстасаваныя да перамяшчэнню па зямлі. У адрозненне ад астатніх пявучых цэўка ззаду круглявая і пакрыта папярочнымі рагавымі шчыткамі. Пальцы сярэдняй даўжыні. Кіпцюр задняга пальца доўгі і прамы. Заступніцкая афарбоўка, маскіруе пад колер мясцовай глебы. Верх звычайна бура-шэры са стракацінкамі. Палавы дымарфізм выяўлены слаба, звычайна самцы буйнейшыя самак. Лінька адбываецца толькі ўвосень, але ў сувязі з абнашваннем летняе апярэнне адрозніваецца ад зімовага.
Кастэльнуова-Берардэнга
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Іл-2
Першыя серыйныя Іл-2 выраблены ў лютым 1941 года ў Варонежы на заводзе № 18 (з лістапада 1941 года завод эвакуіраваны ў Куйбышаў). Іл-2 серыйна вырабляўся таксама на авіяцыйных заводах № 1 і № 18 у Куйбышаве, на авіяцыйным заводзе № 30 у Маскве. З агульнай колькасці Іл-2 (35 941 шт.) 74 % выраблена ў Куйбышаве — 26 888 шт. Некаторы час на працягу 1941—1942 гадоў самалёт выпускаўся заводам № 381 у Ленінградзе і Ніжнім Тагіле.