cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Свержанская фаянсавая мануфактура
Заснаванне вызначана ўзрослай у Рэчы Паспалітай папулярнасць і попытам фаянсавага начыння, пад уплывам еўрапейскай моды пачатку XVIII ст., калі ў арыстакратычных колах фаянс увайшоў ва ўжытак замест срэбранага посуду. Першай у Рэчы Паспалітай фаянсавай мануфактурай была фарфурня ў Бяле-Падляскай («Farfurnia Holenderska fajansowa w miescie Bialej») княгіні Ганны з Сангушкаў Радзівіл, маці Міхала Казіміра.
Санітарна-гігіенічная кераміка — міскі для ўмывання і галення, паласкальніцы, аптэкарскія «пушкі», начныя гаршчкі і г.д.
Архіўныя дакументы адлюстроўваюць працэс станаўлення і развіцця вытворчасці на прадпрыемстве, асабліва за два перыяды: красавік 1742 — красавік 1744 года і 1752—1755 гады. Найбольш поўная інфармацыя даецца ў справаздачах княжацкіх кантралёраў, якія перыядычна правяралі як ідуць справы на мануфактуры. Калі ў першы год працы (1742) выхад якаснай прадукцыі ў сярэднім складаў толькі 60 %, то ўжо ў 1743 — 84 %. Далей вытворчасць працавала дастаткова стабільна. Мясцовым майстрам спатрэбілася менш года, каб не толькі асвоіць новыя прафесійныя навыкі, але і адрэгуляваць тэхналагічны працэс. Нягледзячы на тэхнічныя цяжкасці і недахоп грошай, пра што сведчаць бясконцыя скаргі адміністратара князю, прадпрыемства ўсё ж развівалася. На першым этапе сваёй дзейнасці фарфурня павінна была выдаваць гатовай прадукцыі па адной печы ў месяц. На такія аб’ёмы вытворчасці прадпрыемства выйшла прыкладна ў сярэдзіне 1743 г. Паводле інструкцыі 1752 г., фарфурнікі абавязаны былі выпускаць ужо па дзве партыі гатовай прадукцыі (без уліку кафлі) у месяц, а здаралася, што рабіла і па тры. У 1742 г. штомесяц у сярэднім рыхтавалі да канечнага абпалу 43 вырабы, у наступным годзе — ужо 76, у 1744 г. колькасць гатовых рэчаў вырасла да 178 штомесяц, а ў 1753—1755 гг. — да 228 адзінак «добрага посуду».
Любоў Абрамаўна Нардштэйн
Біяграфія
Бацька Абрам Нардштэйн паходзіў з мястэчка Усвяты. Ён хацеў скончыць УДІК або стаць архітэктарам, але праз хваробу вачэй змяніў планы, падаўшы дакументы ў інстытут чыгуначнага транспарту. У Маскве ён пазнаёміўся з Т. І. Несцеравай, маці Любові, якая прыехала з Падмаскоўя паступаць у педагагічны інстытут.
Даніла Віктаравіч Бандарук
Палітычны пераслед
Бандарук утрымліваўся ў СІЗА № 7 у Брэсце, пасля прысуду пераведзены ў папраўчую калонію № 2 у горадзе Бабруйск.
Сонечнае зацьменне 30 лістапада 1872 года
Зацьменне мела велічыню 1,0099 і дасягнула свайго максімуму ў 18:29:33 UTC у пункце з каардынатамі 51° пд. ш. 112° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 47 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 40 км.
Масцішча (Азярыцкаслабадскі сельсавет)
Масці́шча (, Мостище) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярыцкаслабадскага сельсавета.
Чаранкі (Пастаўскі раён)
Чаранкі́ (, Черенки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Юнькаўскага сельсавета.
Піраўскі раён
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Піроўскае.
Ігар Аляксеевіч Абухаў
Біяграфія
Скончыў у 1974 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1974—1976 гадах архітэктар, у 1976—1979 гадах старэйшы архітэктар, у 1979—1980 гадах вядучы архітэктар, у 1979—1988 гадах кіраўнік групы, у 1988—2004 гадах галоўны архітэктар праектаў у Гроднаграмадзянпраекце, у 2004—2010 гадах галоўны архітэктар праектаў ТАА «Кансент», у 2010—2012 гадах — ТАА «ЕўраПрэстыж».
Аляксандр Львовіч Бяршацкі
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: механічная перапрацоўка драўніны; фізіка-тэхналагічны накірунак у тэорыі рэзання драўніны; методыка праектавання дрэваперапрацоўчых прадпрыемстваў; арганізацыя лесатэхнічнай адукацыі.
Dali
Праца з прадзюсарам Юрыем Савашам. Паўэр-поп
У 2007 годзе гурт актыўна гастралюе па Польшчы і паралельна рыхтуе да выхаду свой дэбютны альбом «Zaгадкі Zігмунда Фрэйда», які выпускаюць у красавіку 2008 года. У гонар выхаду альбома гурт ладзіць канцэрт «Порна-феерыя. Zaгадкі Zігмунда Фрэйда», а ў альбом уваходзяць найбольш аднастайныя па сваёй стылістыцы песні, сярод якіх першая версія галоўнага хіта Dali «Неба шэрае», а таксама такія кампазіцыі, як «Мечтай со мной» і «Гэта не Рыо-дэ-Жанэйра», радыёхіт «Калі ты вернешся». Сваімі deep-house рэміксамі гэты альбом дапоўніў малады музыкант-кампазітар электроннай і сімфанічнай музыкі Аляксей Карабейнік, вядомы пад сваім творчым псеўданімам Alexis Scorpio. Тым не менш, большасць кампазіцый, напісаных за гэты перыяд гуртом Dali, у альбом «Zaгадкі Zігмунда Фрэйда» не ўвайшлі, а засталіся існаваць толькі ў якасці сінглаў, лік якіх ужо на той момант перавышаў колькасць песень, выдадзеных на альбоме. Гэта былі песні «Містэр Страўнік», «Общественный транспорт», «Адам и Ева», «Любовь в холодильнике», «Амур работает в МУРе», «Свалка страстей», «Романс», «Незримая война», «Любовь до гроба», «Зал ожидания», «Жертва рок-н-ролла», «Наивный блюз», «Кровавая Мэри», «Нервные клетки» і іншыя. З-за нешматлікасці кампазіцый у альбоме (у параўнанні з агульнай колькасцю напісанага), і, адпаведна, неапраўданнем чаканняў крытыкаў, альбом выклікаў дастаткова халодную рэакцыю музычных журналістаў.
Вытокі Dali
Папярэднікам гурта Dali быў калектыў «Человек с изюмом», задуманы выхадцамі з Віцебска — студэнтам МДЛУ паэтам і кампазітарам Віктарам Рудэнкам і студэнтам БДУКМ гітарыстам Змітром Парфёнавым. Асноўнай ідэяй было стварыць у супрацьвагу такім гумарыстычным музычным калектывам, як «Ляпіс Трубяцкі» і «Лепрыконсы», групу, якая выконвае не адкрыта сатырычныя гратэскныя тэксты, а стыльную музыку з тонкай гумарыстычным сюррэалістычным начыннем. Упершыню гурт выступіў у Мінску на ВДНГ, на разагрэве ў гурта «J:Mors», са сваімі кампазіцыямі «Амур работает в МУРе» і «Любовь в холодильнике».
Грыгор’еўскае (Навадугінскі раён)
Грыгор’еўскае (Григо́рьевское) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
IC 422
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дзярнова (Навадугінскі раён)
Дзярнова (Дерново) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Цыганы
Да цыган таксама адносяць косаўскіх ашкалі, заходнеазіяцкіх дом, закаўказскіх боша, сярэднеазіяцкіх пар'я і мугат, паўднёваазіяцкіх банджара, уйгурскіх эйну.
Гісторыя
Падчас рассялення па краінах Еўропы многія цыганы вялі качавы або паўкачавы лад жыцця, займаліся дробным гандлем, рамяством, арганізоўвалі забавы. Аднак меўся вялікі пласт аселых цыган. Асманскі рэестр XVI ст. узгадвае такія аселыя прафесіі цыган, як вартаўнікі, слугі, мяснікі, сыравары, агароднікі, пастухі, хірургі і нават манахі. У XIX ст. слівенскія цыганы сталі першымі рабочымі тэкстыльнай фабрыкі. У 1858 г. у Бесарабіі 2481 цыган вёў качавы лад жыцця, 2978 цыган — аселы. У Валахіі і Малдове большасць цыганскага насельніцтва знаходзілася ў залежнасці ад дзяржавы і прыватных уладальнікаў, у дакументах фіксавалася як рабы. У ВКЛ асноўным месцам паселішча цыган з'яўляўся Мір.
Рамантызм XIX ст. абудзіў цікавасць еўрапейскіх інтэлектуалаў да цыганскіх супольнасцяў. У творах А. Пушкіна, В. Гюго, Р. Кіплінга і іншых пісьменнікаў вобраз цыган падаваўся ў прывабным, хаця і скажоным выглядзе. Пачалося навуковае вывучэнне цыганскай культуры, прыцягненне цыган да адукацыі і барацьба за іх правы. У 1905 г. адбыўся першы сход цыган у Сафіі, накіраваны супраць балгарскага дыскрымінацыйнага выбарчага закона 1901 г.. У 1926 г. з'явілася першая афіцыйная цыганская арганізацыя Балгарыі. У 1927 г. — у Сербіі. У 1925 г. у Маскве створаны Агульнарасійскі цыганскі саюз. Пачалося выдавецтва сродкаў масавай інфармацыі на цыганскай мове.
Нацыянальныя знакі
8 красавіка 1971 г. у Лондане адбыўся першы Сусветны цыганскі кангрэс. Вынікам кангрэса стала прызнанне сябе цыганамі міру супольнай нетэрытарыяльнай нацыяй і прыняцце нацыянальных знакаў: сцяга і гімна, заснаванага на народнай песні «Джэлем, джэлем». Замест герба цыгане выкарыстоўваюць шэраг вядомых знакаў: кола буды, падкову, калоду карт. Такімі знакамі звычайна ўпрыгожваюцца цыганскія кнігі, газеты, часопісы і сайты, адзін з гэтых знакаў звычайна ўваходзіць у лагатыпы мерапрыемстваў, прысвечаных цыганскай культуры.
Жамулькіна
Жамулькіна (Жемулькино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Краснае (возера, Ушацкі раён, басейн Тураўлянкі)
Возера размешчанае на ўсходняй ускраіне лесу. Вакол вадаёма знаходзіцца забалочаная абалона, якая на захадзе парасла лесам, а на ўсходзе — хмызняком. Краснае злучанае канавай з возерам Бярозаўскае.
Юрый Віктаравіч Назараў
Юрый Віктаравіч Назараў (нар., Горкі, Магілёўская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, намеснік прэм’ер-міністра Беларусі (2020—2022), кіраўнік справамі Прэзідэнта Беларусі (з 2022).
Гарыдзеняты
Гары́дзеняты (, Гориденяты) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
9-я танкавая дывізія СС «Хоэнштаўфен»
Капітуляцыя
1-га траўня, значна скараціўшаяся пад час баёў дывізія выйшла на захад ад горада Штайр. Там яна сустрэла наступаючыя амерыканскія войскі, і без выкарыстання сілы першыя фармаванні дывізіі здаліся ў палон. Цалкам дывізія здалася 5-га траўня.
Баян-Улэгэйскі аймак
Геаграфія
На паўночным усходзе мае адміністрацыйную мяжу з Убсунурскім аймакам, на ўсходзе і паўднёвым усходзе з Камбодскім, на поўначы мяжуе з Расіяй, на захадзе, поўдні і паўднёвым захадзе — з КНР. Агульная тэрыторыя складае 45 704,9 км². Аймак размешчаны сярод гор Мангольскага Алтая на вышыні 1300 метраў над узроўнем мора.
Беркут (АГАТ)
Беркут-2
Палепшаная мадыфікацыя, якая валодае павялічаным радыусам свайго дзеяння. Планер важыць каля 9 кг. Абсталяваны адным электрарухавіком. Апарат запускаецца з катапульты, пасадка на парашуце. Палёт адбываецца ў аўтаматычным рэжыме на далёкасцях да 45 км пры крэйсерскай хуткасці каля 80—100 км/ г, столь складае 3000 м. Здольны весці маніторынг мясцовасці 2 гадзіны. Лінія сувязі складаецца з двух лічбавых абароненых каналаў — канала кіравання і канала перадачы дадзеных. НСК пераносная, абслугоўваецца адным чалавекам.
Брэсцкая крэпасць
Валынскае ўмацаванне
Валынскае ўмацаванне зроблена на месцы Брэсцкага замка, складалася з 2 бастыённых фортаў з 2 равелінамі. Тут у былым кляштары бернардзінцаў у сярэдзіне 19 ст. размяшчаўся Брэсцкі кадэцкі корпус, пазней — ваенны шпіталь. Злучалася з цытадэллю Холмскай брамай і пад’ёмным мостам праз Мухавец.
Польская абарончая вайна 1939
На пачатку Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 нямецкія войскі бамбілі крэпасць, была пашкоджана частка абарончай казармы Цытадэлі, будынак інжынернага ўпраўлення, Белы палац. 14 верасня 1939 да крэпасці падышлі перадавыя часці 19-га танкавага корпуса германскай арміі. Да 17 верасня палкі пад камандаваннем польскага генерала Канстанціна Плісоўскага абаранялі крэпасць. Пасля таго, як супраціў стаў бесперспектыўным у сувязі з уступленнем на тэрыторыю Польскай Рэспублікі Чырвонай Арміі, абаронцы Брэсцкай крэпасці вырашалі пакінуць яе. Але ў ёй засталася добраахвотнікі на чале з капітанам Вацлавам Радзішэўскім. У хуткім часе давялося супрацьстаяць ужо савецкаму войску. У ноч на 27 верасня лічаныя жаўнеры паасобку выходзілі з акружэння. Капітан Радзішэўскі прабраўся да сваёй сям’і ў Кобрын, але неўзабаве быў знойдзены органамі НКВД і арыштаваны, пасля чаго ён згінуў.
«Бярэсце»
Археалагічны музей «Бярэсце» заснаваны ў 1972, размешчаны на тэрыторыі Валынскага ўмацавання. Мае 14 экспазіцыйных залаў, плошча экспазіцыі 2400 м², больш за 45 тыс. экспанатаў. Музей знаёміць з эканамічным развіцём Брэста ў XI—XIV стагоддзях. Асноўная экспазіцыя ўключае больш як 30 выяўленых у выніку археалагічных раскопак гарадзішча Брэста драўляных жылых і гаспадарчых пабудоў, рэшткі маставых, частаколаў, якія дзякуючы кансервуючым якасцям магутнага культурнага пласта добра захаваліся на вышыню 12 вянкоў. Сярод экспанатаў рэдкія знаходкі — самшытавы грэбень з выразанымі кірылічнымі літарамі, касцяны мастыхін, металічная пісала і інш.
Серафім Міхайлавіч Лебедзеў
Біяграфія
З лютага 1942 г. працаваў па асаблівых даручэннях пры Ваенным Савеце 3-й ударнай арміі. З красавіка таго ж года — адказны арганізатар ЦК КП(б) пры Паўночна-Заходняй групе. Займаўся пашырэннем літаратуры у тыле праціўніка. Праводзіў работу па здабычы зброі і боепрыпасаў для партызанскіх атрадаў Беларусі.
Тракай
Колькасць насельніцтва — 6,1 тыс. чал. (2001).
Аахака (штат)
Аахака (Estado Libre y Soberano de Oaxaca) — адзін з трыццаці аднаго штатаў у цэнтральнай частцы Мексікі. Плошча — 93,793 км². Насельніцтва складае 3,801,962 чалавек (2010 год). Адміністрацыйны цэнтр — горад Аахака-дэ-Хуарэс.
Рудамэйка
Да 10 лютага 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Прылепскага сельсавета.
Сонечнае зацьменне 12 снежня 1871 года
Сонечнае зацьменне 12 снежня 1871 года — поўнае сонечнае зацьменне 130 сараса.
Днепра-Сожскі (заказнік)
Біялагічны заказнік «Днепра-Сожскі» — заказнік рэспубліканска значэння. Размешчаны на паўднёвым усходзе Рэспублікі Беларусь у міжрэччы двух буйных рэк Беларусі Дняпра і Сожа на тэрыторыі Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Агульная плошча заказніка — 14556 га.
Каменец (Навадугінскі раён)
Каменец (Каменец) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Вода-Кадорэ
Вода-Кадорэ (Vodo Cadore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Белуна.
Крывое (возера)
Крыво́е возера  — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 25 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Дубраўка. Належыць да групы Ушацкіх азёр.
Дом Маховера (Ленінская вуліца)
Дом Маховера — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва, размешчаны па Ленінскай вуліцы, 22.
Allium rhabdotum
Распаўсюджанне
Расце ў вільготных раёнах уздоўж ручаёў і ў кустах рададэндранаў на вышынях паміж 3810 і 4270 метраў н.у.м.
IC 427
IC 427 — галактыка тыпу EN+RN у сузор’і Арыён.
Васіль Рыгоравіч Супрун
Біяграфія
Нарадзіўся 10 сакавіка 1926 г. у в. Глоўсевічы Слонімскага павета (Навагрудскае ваяводства, Польская Рэспубліка). У 1944 г. скончыў трэці курс Слонімскай настаўніцкай семінарыі. З 1944 да 1947 працаваў дырэктарам і настаўнікам у школах вёсак Міжэвічы і Глоўсевічы Слонімскага раёна.
Мэн (заліў)
Маленькія астраўкі Мачыяс-Сіл і Норт-Рок з’яўляюцца прадметам тэрытарыяльнай спрэчкі паміж ЗША і Канадай.
Флёкс Друмонда
Часта выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна. Згодна з J. P. Kelly «колер вар'іруецца ў шырокім дыяпазоне ад белага і крэмавага праз ружовы, бэз, пурпурны і чырвоны да амаль чорнага».
Цікамацу Мандзаэмон
Біяграфія
Цікамацу нарадзіўся ў 1653 годзе, верагодна, у самурайскай сям'і. Атрымаў добрую адукацыю. Разам з бацькам, які стаў ранінам, пераязджае ў другой палове 1660-х гадоў у Кіёта.
Кансон
Геаграфія і прырода
Кансон знаходзіцца ў 233,5 км на поўдзень ад горада Хашыміна, у 1372,5 км на поўдзень ад Ханоя, у 8516 км на паўднёвы усход ад Мінска. Мае вулканічнае паходжанне. Даволі гарысты. Найвышэйшы пункт — гара Святога Крыжа (2001 м).
Льнозавода (Навадугінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалены ў сакавіку 1943 года.
Цыкорыя
Цыкорыя (Cichorium) — род адна-, двух- і шматгадовых травяністых раслін сямейства астравых.
Прымяненне ў народнай медыцыне
Цыкорыя з’яўляецца кармавой раслінай для лічынак некаторых матылькоў, напрыклад для такіх відаў, як, і.
NGC 714
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Парыжская мірная канферэнцыя (1947)
Дагаворы дазволілі Італіі, Румыніі, Венгрыі, Балгарыі і Фінляндыі вярнуць сабе права суверэнных дзяржаў у міжнародных адносінах і стаць членамі ААН.
Палажэнні дагавораў тычыліся ваенных рэпарацый, абавязацельстваў у адносінах да правоў нацыянальных меншасцей і тэрытарыяльных змен, уключаючы канец Італьянскай каланіяльнай імперыі ў Афрыцы і змяненне італа-югаслаўскай, венгра-славацкай, румына-венгерскай, савецка-румынскай, балгара-румынскай, франка-італьянскай і савецка-фінскай граніц.
Палітычныя палажэнні прадугледжвалі, што бакі павінны «прыняць усе неабходныя меры дзеля забеспячэння ўсіх асоб пад сваёй юрысдыкцыяй, нягледзячы на расу, пол, мову і рэлігію, правамі чалавека і асноўных свабод, уключаючы свабоду слова, друку і выдання, веравызнання, палітычных перакананняў і грамадскіх сходаў.»
Кандаа
Геаграфія і прырода
Клімат трапічны пасатны. З мая да лістапада цягнецца сезон мусонаў, сухі сезон — са снежня да красавіка. Сярэднегадавая тэмпература — +26,9 °C.
Дзевятні
Дзевятні́ (, Девятни) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Кандаа
Гісторыя
У 1955 г. архіпелаг далучаны да В’етнама.
Бярозка
Назву Бяро́зка маюць:
Неапластычны пакой
У пачатковым выглядзе Неапластычны пакой захаваўся толькі да 1950 года. Пасля пакой перафарбавалі, а творы, якія не адпавядалі сацрэалістычным поглядам на мастацтва, былі адпраўленыя ў запаснікі.
Буйнічы (станцыя)
Бу́йнічы (, Буйничи)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана ў станцыі Буйнічы; на лініі Магілёў I — Жлобін, паміж станцыяй Магілёў II і станцыяй Чарназёмаўка.
Ансаатэгі
Адміністрацыйны цэнтр - Барселона. Плошча штата 43300 км², насельніцтва - 1.440.876 чалавек.
Сермеж
Назва
Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža (корань *Nem- з семантыкай звілістасці, як у назве Нёман, Няміга). Гэты пашыральнік выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»). Фанетычна блізкі пашыральнік у назвах рэк Вяліжа, Буліжа (на захадзе Смаленшчыны), *Нясвіжа (ад яе тапонім Нясвіж).
Дзексна
Дзе́ксна (, Дексна) — хутар у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Юрый Мікалаевіч Зыкаў
Юрый Мікалаевіч Зыкаў (15 лістапада 1922 — 21 лютага 1944) — савецкі лётчык-штурмавік, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1 ліпеня 1944 года).
Памяць
Школе № 149 г. Маквы было прысвоена імя Юрыя Зыкава. 27 красавіка 2016 года на тэрыторыі школы быў адкрыты помнік Юрыю Зыкаву.
Лешна (возера)
Схілы катлавіны возера маюць вышыню 3 м, знаходзяцца пад лесам. На паўночным захадзе, захадзе і паўднёвым захадзе вышыня схілаў складае да 18 м. На ўсходзе і поўначы схілы знаходзяцца пад хмызняком.
Барселона (Венесуэла)
Барселона (ісп: Barcelona) — сталіца венесуэльскага штата Ансаатэгі. Колькасць насельніцтва складае 424.819 жыхароў (на 2005 год).
Мольгіна (Навадугінскі раён)
Мольгіна (Мольгино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Братні саюз літоўскай моладзі
Бра́тні саю́з літо́ўскай мо́ладзі (Związek Bratni Młodzieży Litewskiej) ― тайная моладзевая арганізацыя, якая існавала ў Беларусі і Літве ў 1846—1849 гадах.
Кадон’е
Насельніцтва складае 5068 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 241 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 31013. Тэлефонны код — 0438.
Дукі
Гісторыя
Да 21 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Ярэўскага сельсавета.
Новая (Навадугінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Катарына Стэнбок
Час кіравання Эрыка XIV
Здаецца, каралева ўдова Катарына мела добрыя адносіны з Эрыкам XIV, які звычайна ставіўся да яе з павагай, называў яе «Мая дарагая мачыха» і давяраў ёй у пэўныя крытычныя выпадкі. Падчас канфлікту паміж каралём і яго братам прынцам Юханам, калі кароль накіраваў Юхана ў турму разам з жонкай, Катарына прапанавала ёй дапамогу ў якасці пасярэдніка, але Эрык атрымаў адмову, абвінаваціўшы яе ў тым, што яна стала на бок Юхана, і нагадаў, што кароль Густаў папрасіў іх усіх, каб яны прадэманстравалі вернасць пераемніку.
Пазнейшае жыццё
Каралева ўдава Катарына Стэнбок апошнія гады даглядала ўладанні, займалася чыгуннымі і іншымі прадпрыемствамі, праводзіла час са сваімі сваякамі, асабліва з сёстрамі. На працягу апошніх гадоў яна перыядычна станавілася калекай і па гэтай прычыне не магла прысутнічаць на вяселлі Густава Адольфа Шведскага ў 1620 годзе.
Ёй прысвоілі дабрачынную рэпутацыю, таму што яна дала прытулак многім жанчынам, звязаным з выгнанымі лаялістамі Жыгімонта, і таму, што яна часта дзейнічала як правадыр мясцовага сялянства і каралеўскага дома. Пасля яе смерці ў 1621 годзе ва ўзросце 86 гадоў было сказана, што: «Бедныя страцілі сябра, сіроты — маці». Яе пахавалі ў саборы Упсалы, але без уласнага помніка.
Allium rollovii
Allium rollovii — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Турцыі.
Сярэдняя школа № 19 (Мінск)
Гісторыя
З увядзеннем у СССР, з 1944/45 навучальнага года 19-я школа стала мужчынскай беларускай.
Любжынскае
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча паверхні складае 0,46 км². Найбольшая глыбіня возера 10,3 м. Даўжыня 2,32 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 5,3 км. Аб’ём вады ў возеры складае 1,97 млн м³, плошча вадазбору 4 км².
Сураўні
Сураўні́ (, Суровни) — вёска ў Беларусі, у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мішневіцкага сельсавета.
Дзяніс Уладзіміравіч Олін
Дзяніс Уладзіміравіч Олін (нар., г. Віцебск) — беларускі архітэктар.
Вартавыя Галактыкі 2
Сюжэт
У сябе дома Эга тлумачыць, што з’яўляецца адным з, старажытных магутных істот, а сам ўяўляе сабой планету, на якой знаходзяцца Квіл, Гамора і Дракс. Ён стварыў сваё чалавечае аблічча, каб падарожнічаць па Сусвету і ўзаемадзейнічаць з іншымі істотамі, у канчатковым рахунку сустрэўшы і пакахаўшы маці Квіла Мерэдзіт Квіл. Эга заплаціў Ёнду за тое, каб ён забраў маладога Квіла пасля смерці Мерэдзіт, але хлопец так і не быў дастаўлены да бацькі, і Эга доўгія гады шукаў яго. Ён вучыць Квіла кіраваць сваёй сілай цэлестыяла. У гэты час Небула прылятае на планету Эга і спрабуе забіць Гамору, але церпіць няўдачу, і пара дасягае няпростага саюза, калі яны выяўляюць пячоры, запоўненыя парэшткамі дзяцей розных рас. Эга паказвае Квілу, што ў сваіх падарожжах ён пасадзіў саджанцы, якія могуць увесь Сусвет, у тысячах светаў, але іх можна актываваць толькі аб’яднанай моцай двух цэлестыялаў. З гэтай мэтай ён апладніў незлічонае мноства жанчын і наняў Ёнду, каб забраць дзяцей; усе яны не змаглі выкарыстаць сілу цэлестыялаў, таму Эга забіў іх, а затым знайшоў Квіла. Эга выкарыстоўвае Квіла для актывацыі саджанцаў, якія пачынаюць захопліваць кожны свет. Сваёй сілай Эга падпарадкоўвае сабе Квіла, але той вызваляецца, калі Эга прызнаецца, што гэта ён сам падсадзіў ў мозг Мерэдзіт пухліну, паколькі любоў да яе адцягвала яго ад сваёй мэты.
Спадарожніца Эга, Манціс, стаіць побач з Драксам і спрабуе яму штосьці сказаць, Гамора і Небула даведаюцца аб плане Эга, а Ракета, Ёнду, Грут і Краглін прылятаюць на планету бацькі Квіла. Вартавыя дасягаюць ядра планеты, дзе знаходзіцца мозг Эга, але на планету прылятаюць беспілотнікі суверэнаў. Ракета робіць бомбу з выкрадзеных батарэй, якую Грут закладвае ў мозг Эга, у той час як Квіл змагаецца супраць Эга з дапамогай сваёй сілы цэлестыяла, каб дазволіць іншым Вартавым схавацца. Бомба выбухае, забіваючы Эга і прымушаючы планету распадацца. Ёнду прыносіць сябе ў ахвяру дзеля выратавання Квіла, які прыходзіць да разумення таго, што Эга хоць і быў Пітэру бацькам, але і сапраўдным татам ён яму так і не стаў. Памірыўшыся з Гаморай, Небула па-ранейшаму жадае адправіцца ў дарогу і паспрабаваць забіць Танаса. Варты ладзяць пахаванне Ёнду. Калі прах цела Ёнду развейваецца ў адкрытым космасе, прастору азараюць шматлікія залпы салюту — справа рук Спусташальнікаў на чале са Стакарам Огардам, якія прыбылі аддаць апошнія ўшанаванні таварышу.
Задума
У сакавіку 2015 года Ган расказаў, што здымкі пройдуць у Атланце, штаце Джорджыя, і што яго брат, Шон Ган, вернецца да ролі Крагліна разам з Карэн Гілан у ролі Небулы. Ён таксама распавёў, што ў сваіх працоўных адносінах з Marvel у яго поўная гармонія, што студыя асабліва не ўмешваецца ў працэс працы рэжысёра, а той у сваю чаргу з прымае да ведама іх парады і прапановы. Він Дызель пацвердзіў, што вернецца да агучкі Грута, а праз месяц Ган пацвердзіў, што фільм выйдзе ў фармаце 3D. У маі Ган сказаў, што ў сіквеле будзе менш персанажаў, чым у першым фільме, і што ён плануе ўвесці двух новых персанажаў у сцэнарый — Манціс і Адама Уорлака. Ён адзначыў, што Уорлак можа з’явіцца ў будучых фільмах пра Вартавых і тое, што ён лічыцца важнай часткай кінематаграфічнага сусвету Marvel. Адам быў паказаны ў адной са сцэн пасля тытраў.
Факультэт падрыхтоўкі замежных грамадзян ВДМУ
Апісанне
Рашэннем Міністэрства адукацыі і Міністэрства аховы здароўя СССР права падрыхтоўкі спецыялістаў для замежных краін ВДМУ атрымаў адным з першых беларускіх ВНУ. У верасні 1981-га года ў Віцебск прыбыў першы замежны грамадзянін з Танзаніі Мціта Мганга Ісдоры, за ім прыехалі ўслед яшчэ 52 прадстаўнікі з 21 краіны. Першым дэканам па рабоце з замежнымі студэнтамі стаў прафесар М. А. Нікольскі.
Рафаэль Лемкін
Стварэнне паняцця «генацыд»
Як сведка шматлікіх яўрэйскіх пагромаў, аўтар паняцця «генацыд» Рафаэль Лемкін яшчэ ва ўніверсітэце пачаў займацца пытаннем юрыдычнай адказнасці за знішчэнне этнічных груп. Пасля забойства ў Берліне былога турэцкага міністра, вінаватага ў масавых забойствах, ён упершыню заняўся праблемай генацыду армян. Абураны беспакаранасцю, у пачатку 1930-х гадоў ён пачаў актыўна лабіраваць гэтае пытанне ў міжнародным праве.
Хоць часта лічыцца, што Лемкін стварыў паняцце «генацыд» адмыслова для выпадку халакосту, яго намерам было стварэнне паняцця для апісання старажытнай ваеннай тактыкі, адроджанай нацыстамі. Калі Рафаэль Лемкін у 1944 годзе стварыў паняцце «генацыд», ён спаслаўся на вынішчэнне армян у 1915 годзе як на асноватворны прыклад генацыду.
Леанід Фёдаравіч Пісанік
Біяграфія
Працаваў загадчыкам агульным аддзелам упраўлення справамі, першым намеснікам старшыні Мазырскага гарвыканкама, старшынёй Мазырскага гарадскога Савета дэпутатаў, старшынёй Мазырскага раённага Савета дэпутатаў, старшынёй Ельскага райвыканкама. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага і сёмага скліканняў.
Нацыянальны рэестр культурных каштоўнасцей Эстоніі
Нацыяна́льны рэе́стр культу́рных кашто́ўнасцей (Kultuurimälestiste riiklik register) — пералік аб’ектаў гісторыка-культурнай спадчыны Эстоніі.
Аб’екты рэестру знаходзяцца пад аховай дзяржавы. У базе звестак аб’екты можна шукаць па ідэнтыфікацыйным нумары, месцазнаходжанні, адрасе, назве ці тыпу. Улетку 2012 года была распрацаваная праграма для мабільных тэлефонаў.
Іба
Прырода
На востраве шмат птушак. Сустракаюцца пеліканы, гарбаткі, птушкі-насарогі. На беразе — марскія чарапахі і крабы. Марскія прасторы вакол вострава адрозніваюцца большай разнастайнасцю фаўны. Іх насяляюць рэдкія віды каралаў, акулы, дэльфіны, кіты.
Гадэга-дзі-Сант’Урбана
Насельніцтва складае 6131 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 252 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 31010. Тэлефонны код — 0438.
Луіза Інгрэм Рэйнер
Біяграфія
Луіза нарадзілася ў Матлак Бат (Matlock Bath) у Дэрбішыры. Яе бацькі, Самуэль Рэйнер (Samuel Rayner) і Эн Рэйнер (Ann Rayner) абодва былі вядомымі мастакамі, Самуэль быў дапушчаны да выставы ў Каралеўскай акадэміі мастацтваў, калі яму было 15 гадоў. Чатыры сястры Луізы - Эн («Nancy», Нэнсі), Маргарэт, Ружа і Францыс - і яе брат Рычард таксама былі мастакамі. Сям'я жыла ў Матлок Баце і Дэрбі да пераезду ў Лондан ў 1842 годзе.
Зялёнае Ляда
Біялагічны заказнік «Зялёнае Ляда» — заказнік мясцовага значэння. Утвораны рашэннем Чашніцкага райвыканкама от 24 лютага 1992 года № 53. Створаны з мэтай захавання натуральнага масіва дуба звычайнага і ахоўных відаў раслін. Заказнік знаходзіцца пад аховай Старасельскага лясніцтва. Забараняецца правядзенне суцэльналесасечных высечак.
Сузор’е
У новыя часы на сузор’і-ўчасткі была падзелена ўся плошча зорнага неба, і, такім чынам, да сузор’я адносяцца як яркія, так і слабыя, нябачныя вокам зоркі. Межы паміж сузор’ямі праводзяцца па нябесных мерыдыянах і паралелях.
Руралес
Гісторыя
Падчас рэвалюцыйных паўстанняў 1910 і 1911 гадоў руралес захавалі адданасць Парфірыё Дыясу, аднак з прычыны сваёй невялікай колькасці яны не маглі аказаць сур'ёзнага супраціву паўстанцаў. Пасля адстаўкі Дыяса і яго эміграцыі беспарадкі працягваліся, а людзі, якія падтрымалі рэвалюцыю, мелі патрэбу ў працы. Таму новы прэзідэнт Франсіска Мадера не толькі не скасаваў руралес, але і павялічыў іх колькасць. Адным з рэвалюцыянераў, накіраваных у шэрагі руралес, стаў генерал Паскуаль Ароска. Пасля забойства Мадера і ўзурпацыі ўлады контррэвалюцыйным генералам Уэртай руралес былі зноў падпарадкаваны вайсковаму камандаванню. Да ліпеня 1914 года іх колькасць складала 6000 чалавек, але ў абароне рэжыму прэзідэнта Уэрты яны ігралі невялікую ролю. У жніўні таго ж года пасля адстаўкі прэзідэнта рэвалюцыянеры раззброілі і расфармавалі руралес. Хаця пазней некаторыя іншыя фарміравання насілі назву «руралес», з федэральнай сельскай паліцыяй 1861-1914 гадоў яны не звязаны.
Юзаф Сцыпіён
Біяграфія
Паходзіў з роду Сцыпіёнаў уласнага герба, адзіны дасцігшы паўналецця сын Яна Сцыпіёна, смаленскага кашталяна, і Тэрэзы Юзафовіч-Глябіцкай.
Партызанская брыгада «Дзядзькі Колі»
Склад
На дату злучэння брыгады з Чырвонай Арміяй у яе склад уваходзілі:
Гісторыя
Партызаны праводзілі дыверсіі на ўчастку чыгункі Мінск — Барысаў, Мінск — Маладзечна і шашы Мінск — Барысаў. У «рэйкавай вайне» падарвалі больш за 1,9 тыс. рэек, 5 чыгуначных мастоў. У снежні 1942 і жніўні 1943 гадоў нападалі на гарнізон у вёсцы Зембін, у маі — чэрвені 1943 вялі баі з фашыстамі, якія праводзілі карную аперацыю «Котбус», у красавіку — маі 1944 года — з нямецкім палком, які падтрымлівалі самалёты, танкі і артылерыя. Вялі баі ў чэрвені 1944 у раёне возера Палік. У час наступлення Чырвонай Арміі забяспечылі пераправу 35-й гвардзейскай танкавай брыгадзе цераз рэку Цна.
Памяць
У 1964 годзе ў пасёлку Ганцавічы Барысаўскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены абеліск.
Знаменка (Брэсцкі раён)
Гісторыя
У 1905 годзе вёска (327 жыхароў) і фальварак (14 жыхароў) у Мяднянскай воласці. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Мяднянскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
Ордэн Суворава
Апісанне ордэна
Знак ордэна Суворава II ступені вырабляецца з золата. Круг у сярэдзіне зоркі, малюнак Суворава і вянок вырабляюцца з срэбра. Залатога ўтрымання ў ордэне другой ступені — 23,098 г, срэбнага — 12,22 г. Агульная вага ордэна — 29,2±1,5 г.
Другая і трэцяя ступень ордэна вырабляюцца паменшанага памеру — 49 мм паміж супрацьлеглымі вяршынямі зоркі.
Гісторыя
Першым кавалерам ордэна Суворава III ступені стаў 3 лютага 1943 года маёр Гаранін З.Н за нанясенне, пры ўмелым выкарыстанні тактычнага вопыту, вялікага ўрону праўзыходным сілам праціўніка.
Царква ў гонар абраза «Спас Нерукатворны» (Мікалаёва)
Архітэктура
Пабудавана з дрэва. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам з 3-граннай алтарнай часткай, накрытым вальмавым дахам з бляшанай галоўкай па цэнтры. Абшытыя сайдынгам сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
IC 435
IC 435 — галактыка тыпу RN (відзеркалююча туманність) у сузор’і Арыён.
Генадзь Феадосьевіч Рыкоўскі
Генадзь Феадосьевіч Рыко́ўскі (Геннадий Феодосьевич Рыковский; нар. ) — вучоны ў галіне батанікі, доктар біялагічных навук (1996).
Сталіца
Самай маленькай сталіцай свету лічыцца горад Адамстаўн.
Сталіцы Беларусі
Згодна арт. 20 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, сталіцай Рэспублікі Беларусь з’яўляецца горад Мінск. Статус Мінска вызначаецца законам «Аб статусе сталіцы Рэспублікі Беларусь — горада Мінска» ад 12 ліпеня 2000 № 410-З.
Пётр Рыгоравіч Лапацін
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1907 годзе ў Ліпецкай вобласці Расіі. З 1936 года працаваў на чыгуначнай станцыі Мінск. З 1941 года камандзір аддзялення, узвода партызанскага атрадаспецыяльнага прызначэння «Міця», які дзейнічаў на тэрыторыі Магілёўскай, Смаленскай і Арлоўскай абласцей. З сакавіка 1942 года кіраўнік партызанскай разведвальнай групы НКДБ СССР «Бывалыя», са жніўня 1942 года камандзір партызанскай брыгады «Дзядзькі Колі». З 1944 года намеснік старшыні Барысаўскага райвыканкама, на гаспадарчай рабоце. Член КПСС З 1947 года.
Памёр у 1974 годзе. Пахаваны ў в. Будзенічы (Барысаўскі раён) на брацкіх могілках.
Кызылардзінскі гуманітарны ўніверсітэт імя Каркыт Ата
Гісторыя
7 мая 1996 года Кызылардзінскі педагагічны інстытут імя Каркыт Ата рэарганізаваны ў Кызылардзінскі гуманітарны ўніверсітэт імя Каркыт Ата (КызГУ).
Барынас
У прамысловай зоне «Санта Інэс» працуюць завод па зборцы трактароў «Беларус», завод па зборцы грузавых аўтамабіляў "МАЗ", завод па зборцы беларускай дарожна-будаўнічай тэхнікі.
Allium rothii
Апісанне
Расліны маюць вертыкальныя парасонікі і выгнутае лісце. Пялёсткі белыя з зялёнай палоскай, кантрасныя з глыбока-бардовымі пылавікамі і чарнаватымі завязямі.
NGC 723
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Знаменка (Лагойскі раён)
Гісторыя
У 1969 годзе дырэктар мясцовай школы ініцыяваў пераназванне Падонкаў у Знаменку.
Сонечнае зацьменне 28 чэрвеня 1870 года
Зацьменне 28 чэрвеня 1870 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1870 годзе і 171-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 31 студзеня 1870 года, наступнае — 28 ліпеня 1870 года.
Мугірына
Плошча Мугірына складае 1,48 км². Найбольшая глыбіня возера — 26,2 м. Даўжыня — 2,5 км, найбольшая шырыня — 1,2 км. Даўжыня берагавой лініі — 7,3 км. Аб'ём вады ў возеры складае 8,31 млн. м³, плошча вадазбору возера — 2,9 км².
Албанцы
Кухня
Албанскія кулінарныя традыцыі фарміраваліся пад уплывам некалькіх фактараў — заняткаў, рэлігійных звычаяў, блізкасці прыбярэжнай зоны да міжземнаморскага свету і горнай — да іншых балканскіх народаў. У выніку склаліся дзве кулінарныя традыцыі — міжземнаморская і балканская. Земляробы і насельніцтва прыбярэжнай зоны гатавалі ежу пераважна ў гліняным посудзе. Гараджане і жывёлагадоўцы часцей выкарыстоўвалі металічны посуд. Да другой паловы XX ст. харч захоўвалі ў драўляных скрынях. У прыбярэжнай зоне вырошчвалі масліны і шырока спажывалі аліўкавы алей. Аснову рацыёна складалі кукурузны хлеб і гародніна. На астатніх землях кухня вызначалася наяўнасцю вялікай колькасці мясных і малочных вырабаў, перавагай сметанковага масла. У розных рэгіёнах, населенных албанцамі, існуюць характэрныя толькі для іх гатункі сыроў. Шырока распаўсюджаны тварог г'іза.
Асаблівасці
Палітыка свецкасці і згоды захоўвала актуальнасць у незалежнай Албаніі ў 1912 - 1939 гг. У канцы II Сусветнай вайны ўлада апынулася ў руках камуністаў, якія ў барацьбе з апазіцыяй імкнуліся саслабіць яе падтрымку з боку рэлігійных лідараў. 22 лістапада 1967 г. Албанія была абвешчана атэістычнай дзяржавай. Усе рэлігійныя ўстановы апынуліся пад забаронай. Іх паступовае адраджэнне пачалося толькі ў 1990 г. Але і ў нашы дні рэлігія не адыгрывае вызначальнай ролі ў паўсядзённым жыцці жыхароў краіны.
Мусульмане-суніты
Распаўсюджванне іслама сярод албанцаў адбылося падчас панавання Асманскай імперыі ў XV - пачатку XX стст. Для падпарадкавання старшынь буйных кланаў асманскія шлады патрабавалі адпраўкі ў Стамбул у якасці заложнікаў іх старэйшых сыноў, дзе яны атрымоўвалі адукацыю, служылі ў арміі і прымалі іслам. Мусульмане мелі пэўныя прывілегіі перад прадстаўнікамі астатніх канфесій. Іслам даваў магчымасць рабіць кар'еру ў арміі або ў дзяржаўным апараце. Такім чынам да канца XVII ст. вышэйшыя колы грамадства былі ісламізаваны. Шчыльныя сваяцкія адносіны садзейнічалі пранікненню іслама ў асяроддзе прастачыннага насельніцтва.
На тэрыторыі Югаславіі мусульманская абшчына албанцаў доўгі час была аб'яднана з мусульманскай абшчынай Босніі. У югаслаўскім Косава рэлігійны чыннік не адыгрываў значнай ролі, хаця выяўляўся ў паўседзённым жыцці, што, напрыклад, прыводзіла да малой прапорцыі міжканфесійных шлюбаў. У албанцаў Македоніі захоўваліся многія традыцыйныя парадкі, і ступень уплыву іслама была большай. Пасля абвяшчэння незалежнасці Косава і абвастрэння канфлікта з Сербіяй ў 1991 - 1999 гг. частка косаўскіх албанскіх нацыяналістаў імкнулася атаясамляць барацьбу за нацыянальныя правы з джыхадам. Аднак мусульманскія лідары канстатавалі, што канфлікт у Косава па сутнасці не быў рэлігійным. У наш час албанская мусульманская абшчына Косава незалежная. Мусульманская абшчына ў Паўночнай Македоніі прызнаецца з боку дзяржавы і ўзгадваецца ў Канстытуцыі гэтай краіны.
Сурвілішкі (Іўеўскі раён)
Гісторыя
Да 1601 г. паступова ўся маёмасць і зямля Сурвілішак была прададзена Шорцам. У 1618 г. удава В.Шорца аддзяліла ад маёнтка Сурвілішкі фальварак Нарвілішкі і аддала ў бестэрміновае карыстанне віленскім францысканцам. У 1620 г. пачалося будаўніцтва ў Нарвілішках касцёла і кляштара.
3 26.6.1941 г. да 8.7.1944 г. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. 25—26 чэрвеня 1941 г. у раёне вёскі вяла абарончыя баі 24-я Самара-Ульянаўская Жалезная стралковая дывізія.
IC 438
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Паезэ
Паезэ (Paese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэвіза.
Насельніцтва складае 21 346 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 562 чал./км². Займае плошчу 38 км². Паштовы індэкс — 31038. Тэлефонны код — 0422.
Ржавец (Навадугінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Максім Горкі
5 разоў намінаваны на Нобелеўскую прэмію па літаратуры : у 1918, 1923, два разы ў 1928, 1933 гадах.
Пачаўшы з рамантычна адухоўленых навел, песень у прозе і апавяданняў, у 1901 годзе Горкі звярнуўся да драматургіі. На мяжы XIX і XX стагоддзяў праславіўся як аўтар твораў у рэвалюцыйным духу, які быў асабіста блізкім да сацыял-дэмакратаў і знаходзіўся ў апазіцыі да. Росквіт творчай біяграфіі пісьменніка адзначаны цыкламі нарысаў, аўтабіяграфічных аповесцяў, п’есамі, двума буйнымі раманамі, а таксама кнігамі і апавяданнямі ў жанры публіцыстычнай дакументалістыкі.
Асноўны пафас твораў Горкага — мара пра «новых людзей», бясстрашных і свабодных, якія валодаюць высокімі інтэлектуальнымі і фізічнымі здольнасцямі, здольных дасягнуць за гранню магчымага, не выключаючы.
Горкі стаяў на чале трох буйных выдавецтваў — «Знание», «Парус» і «Всемирная литература» (з 1902 па 1921 год), прыўнёс у кнігавыдавецкую дзейнасць наватарскія падыходы.
Пасля некалькіх гадоў культурнай і праваабарончай працы ў Савецкай Расіі жыў за мяжой у 1920-я (Берлін,, Сарэнта). У 1932 годзе канчаткова вярнуўся ў СССР, дзе ў апошнія гады жыцця атрымаў афіцыйнае прызнанне як заснавальнік сацыялістычнага рэалізму.
Горкі быў самым выдаваным у СССР савецкім пісьменнікам: за 1918—1986 гады агульны тыраж 3556 выданняў склаў 242,621 млн экзэмпляраў. Калі ж прымаць у разлік ўсіх рускіх пісьменнікаў, то Горкі саступае толькі Л. М. Талстому і А. С. Пушкіну. Поўны збор твораў Горкага складаецца з 60 тамоў: мастацкія творы выдадзены ў 1968—1973 гадах, публіцыстыка — пасля 1985 года, лісты цалкам не выдадзеныя да гэтага часу. З 1932 па 1990 год імя Горкага насіў яго родны горад Ніжні Ноўгарад.
Псеўданім ''М. Горкі'' ўпершыню з’явіўся 12 верасня 1892 года ў тыфліскай газеце «» у подпісе да аповяду «».
Дзяцінства
Чытаць Аляксея навучыла маці, дзед Кашырын навучыў азам царкоўнай граматы. Нядоўга вучыўся ў, потым, захварэўшы воспай, вымушаны быў спыніць навучанне ў школе. Затым два класа адвучыўся ў Слабадским пачатковым вучылішчы ў Канавіне, дзе жыў з маці і айчымам. Адносіны з настаўнікам і са школьным святаром складваліся ў Аляксея цяжка. Светлыя ўспаміны Горкага пра школу звязаныя з наведваннем яе епіскапам Астраханскім і Ніжнегародскім. Уладыка вылучыў Пяшкова з усяго класа, доўга і павучальна гутарыў з хлопчыкам, пахваліў яго за веды жыццяў святых і Псалтыра, папрасіў паводзіць сябе дабрапрыстойна, «не гарэзаваць». Аднак пасля ад’езду епіскапа Аляксей на злосць дзеду Кашырына скрэмзаў яго любімыя святцы і выстрыг у кнігах нажніцамі лікі святых. У аўтабіяграфіі Пяшкоў адзначаў, што ў дзяцінстве не любіў хадзіць у царкву, але дзед прымушаў яго ісці ў храм сілай, пры гэтым ні пра споведзь, ні пра прычашчэнне не згадваецца зусім. У школе Пяшкоў лічыўся цяжкім падлеткам. Атэістычны светапогляд захаваўся ў Горкага на ўсё жыццё, ужо стаўшы масцітым пісьменнікам, ён сказаў: «Бог выдуманы — і дрэнна выдуманы! — для таго, каб умацаваць уладу чалавека над людзьмі, і патрэбны ён толькі чалавеку-гаспадару, а рабочаму народу ён — відавочны вораг».
Юнацтва і першыя крокі ў літаратуры
У 1897 годзе Горкі — аўтар твораў у часопісах «», «» і «». Апублікаваны яго апавяданні «Канавалаў», «Зазубіна», «Кірмаш ў Голтве», «Муж і жонка Арловы», «Мальва», «Былыя людзі» і іншыя. У кастрычніку пачаў працу над першым буйным творам, аповесцю «Фама Гардзееў».
Ад першай вядомасці — да прызнання (1897—1902)
У 1899 годзе Горкі ўпершыню з’яўляецца ў Санкт-Пецярбургу. У гэтым жа годзе выдавецтвам С. Дараватаўскага і А. Чарушнікава першым выданнем выпушчаны трэці том «Нарысаў і апавяданняў» накладам 4100 экземпляраў і другім выданнем 1-й і 2-й тамы накладам па 4100 экземпляраў. У гэтым жа годзе публікуюцца раман «Фама Гардзееў», паэма ў прозе «». З’яўляюцца першыя пераклады Горкага на замежных мовах.
Вяртанне ў Расію, падзеі і дзейнасць 1913—1917 гадоў
У 11-пакаёвай кватэры з дазволу гасцінных гаспадароў пасялілася больш за 30 іх сваякоў, знаёмых і нават прафесійных прыжывальцаў. Большасць з іх ні ў чым не дапамагалі па гаспадарцы і не атрымлівалі ніякіх. У суседнім з Горкім пакоі абгрунтавалася, якая аднойчы прынесла на подпіс Горкаму нейкія паперы, тут жа пры гаспадарах «страціла прытомнасць ад голаду», была накормленая і запрошана пажыць, а неўзабаве стала прадметам страсці пісьменніка. Па ўспамінах дачкі Андрэевай Кацярыны Андрэеўны Желябужскай пра атмасферу дома ў гэтыя пяць гадоў, перанаселеная прыватная кватэра фактычна ператварылася ў прыёмную ўстанову, скардзіцца на жыццё і нягоды Горкаму «сюды прыходзілі ўсе: акадэмікі, прафесары, усякія пакрыўджаныя інтэлігенты і псеўдаінтэлігенты, усякія князі, дамы з „грамадства“, пераследаваныя расійскія капіталісты, якія яшчэ не паспелі збегчы да Дзянікіна або за мяжу, наогул тыя, чыё добрае жыццё дзёрзка парушыла Рэвалюцыя». Сярод гасцей былі і шырока вядомыя людзі — Фёдар Шаляпін, Барыс Пільняк, Карней Чукоўскі,, , выдавец , акадэмік , рэжысёр , М. Дабужынскі, літаратары , , рэвалюцыянеры , А. Луначарскі, А. Калантай, старшыня Петрасавета Р. Зіноўеў і упаўнаважаны Савета рабоча-сялянскай абароны Л. Каменеў, прыязджаў з Масквы і Ленін. Асноўнае баўленне часу незлічоных насельнікаў і гасцей кватэры Горкага складалася ў тым, што яны бесперапынку елі, пілі, танчылі, азартна гулялі ў лато і ў карты, абавязкова на грошы, спявалі «нейкія дзіўныя песні», адбывалася саборнае чытанне распаўсюджаных у той час выданняў «для дзядкоў» і парнаграфічных раманаў XVIII стагоддзя, папулярны ў тых, хто сабраўся, быў маркіз дэ Сад. Гутаркі вяліся такая, што ў дачкі Андрэевай, маладой жанчыны, па яе прызнанні, «гарэлі вушы».
Лютаўская і Кастрычніцкая рэвалюцыі, падзеі і дзейнасць 1917—1921 гадоў
У гэтыя гады Горкі стаў вядомы і як збіральнік прадметаў мастацтва, калекцыянаваў гіганцкія кітайскія вазы, стаў у Петраградзе знаўцам у гэтай галіне. Пісьменнік цаніў (не толькі за тэксты) і рэдкія дарагія кнігі, аформленыя як вытанчаныя, мудрагелістыя і вычварныя творы паліграфічнага мастацтва. Будучы ў паслярэвалюцыйныя гады на фоне збяднення мас даволі заможным чалавекам, Горкі фінансаваў уласныя выдавецкія праекты, шмат займаўся дабрачыннасцю, утрымліваў у сваёй кватэры каля 30 дамачадцаў, высылаў матэрыяльную дапамогу гаротнікам літаратарам, правінцыйным настаўнікам, сасланым, часта зусім незнаёмым людзям, якія звярталіся да яго з лістамі і просьбамі.
Эміграцыя пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі
Утрыманне Горкага і асоб, якія яго суправаджалі, у Італіі складала прыкладна 1000 долараў у месяц. У адпаведнасці з дамовай, падпісанай Горкім у 1922 годзе з гандлёвым прадстаўніцтвам СССР у Германіі і разлічанай на тэрмін да 1927 года, пісьменнік губляў права як самастойна, так і праз іншых асоб выдаваць свае творы на рускай мове — як у Расіі, так і за мяжой. Адзіныя абумоўленыя каналы выдання — Дзяржвыдат і гандлёвае прадстаўніцтва. Горкаму выплачваўся штомесячны ганарар за выданне яго збору твораў і іншых кніг 100 тысяч германскіх марак, 320 даляраў. Фінансаванне Горкага ажыццяўлялася праз, выбіць грошы пісьменніка з СССР, па словах Андрэевай, было справай цяжкай.
Вяртанне ў СССР
У пачатку 1930-х гадоў Горкі чакаў і разлічваў на Нобелеўскую прэмію па літаратуры, на якую ён быў намінаваны 5 разоў, а па многіх прыкметах было вядома, што з года на год яе ўпершыню прысудзяць рускаму пісьменніку. Канкурэнтамі Горкага лічыліся, Дзмітрый Меражкоўскі і Іван Бунін. У 1933 годзе прэмію атрымаў Бунін, надзеі Горкага на статутнае сусветнае прызнанне паваліліся. Вяртанне Аляксея Максімовіча ў СССР літаратуразнаўцы збольшага звязваюць і з інтрыгай вакол прэміі, якую, па распаўсюджанай версыі, Нобелеўскі камітэт жадаў прысудзіць пісьменніку з, а Горкі эмігрантам у поўным сэнсе слова не быў.
Метохія
Мето́хія (Метохија\Metohija) — гістарычная і геаграфічная вобласць на Балканах на захадзе сербскага Аўтаномнага края Косава і Метохія (назва якога часта ўжываецца ў скарочаным выглядзе — Касмет). Статут Косова і Метохіі на дадзены момант — аўтаномны край Сербіі, у аднабаковым парадку які заявіў аб сваёй незалежнасці, прызнаны некаторымі краінамі самастойнай дзяржавай і атрымлівае ваенную падтрымку НАТА.
Максім Горкі
Адзнакі
Літаратуразнавец і біёграф пралетарскага класіка Дзмітрый Быкаў у манаграфіі, прысвечанай Горкаму, знаходзіць яго чалавекам, «абдзеленым густам, неразборлівым у сяброўстве, славалюбным, схільным да самалюбавання пры ўсім сваім абліччы Буравесніка і праўдалюбцы», але разам з тым называе моцным, хоць і няроўным, пісьменнікам, якога хочацца чытаць і перачытваць на новым пераломе рускага гістарычнага шляху. У пачатку XXI стагоддзя, адзначае Быкаў, калі агульнапрынята як мага больш спажываць і як мага менш пры гэтым думаць, зноў сталі прывабнымі і выратавальнымі рамантычныя ідэалы Горкага, які марыў пра «новы тып чалавека, які спалучае сілу і культуру, гуманнасць і рашучасць, волю і спачуванне».
Творчасць
Шырокі рэзананс меў зборнік «Нарысы і апавяданні» (т. 1-3, 1898-99). У рэалістычных творах (раманы «Фама Гардзееў», 1899; «Трое», 1900-01, і інш.) паказаў Расію напярэдадні ХХ ст. У драме «» (паст. 1902), п’есах «» (1902), «Дачнікі» (1904), «» (1905), «Варвары» і «» (1906) адлюстраваў перадрэвалюцыйныя працэсы ў расійскім грамадстве. У рамане «» (1907) спачувальна паказаў нарастанне рэвалюцыйнага руху ў Расіі. Аповесці «Лета» і «Гарадок Акураў» (1909), «Жыццё Мацвея Кажамякіна» (1910-11) пра рускае сялянства і мяшчанства. Патрыятычнымі настроямі прасякнуты «» (1911-13), цыкл алавяданняў «Па Русі» (1912-17).
Курты
Гісторыя
У 1954 годзе створаны калгас імя Мічурына. У 1963 годзе ў вёсцы дзейнічаў магазін, пачатковая школа. З 20 кастрычніка 1970 года — у Ярэўскім сельсавеце.
Капачы (Смаргонскі раён)
Капачы́ (, Копачи) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Ян Сцыпіён
Біяграфія
Ян Сцыпіён валодаў пасля бацькі Сукурчамі, Шчучынкам і Балотнам (зараз Воранава) у Лідскім, Сякержынцамі ў Гарадзенскім і Бебраўцамі ў Мазырскім паветах. Ад маці ён стаў уладальнікам Канюхоў у Ваўкавыскім павеце. Дзякуючы дзяржаўнай службе Ян Сцыпіён з жонкай атрымаў вёскі Горні (1708) і Пуршчы (1711) ў Лідскім павеце. У 1710 ён «трымаў у заставе» (кіраваў і карыстаўся без права ўласнасці) маёнтак Агінскіх Яшуны Віленскага павета. Разам з жонкай — Тэрэзай з Глябіцкіх-Юзафовічаў, дачкой падстолія віцебскага і войскага полацкага Юрыя Глябіцкага-Юзафовіча — Ян Сцыпіён размясціў у 1735 у Балотна (Воранава) кляштар піяраў, а ў 1738 г. у Канюхах — кляштар дамініканцаў. Такім чынам, Ян Сцыпіён быў першым прадстаўніком свайго роду, які дасягнуў амаль магнацкага статусу: сенатар, двойчы староста, уладальнік некалькіх маёнткаў у трох паветах, заснавальнік двух кляштараў.