cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фрэдрыка Брэмер
Дарослае жыццё
У той час яна напісала: «Я хачу пацалаваць мужчыну, пакарміць дзіця грудзьмі, кіраваць хатняй гаспадаркай, быць шчаслівай і не думаць ні пра што, акрамя іх і хвалы Бога». Яна, аднак, вагалася, прымаючы прапанову Бёкліна аб шлюбе, і пасля таго, як ён паспешліва ажаніўся з іншай жанчынай у 1835 годзе, яна сышла з таварыства Стакгольма і ніколі не выходзіла замуж. Абодва засталіся блізкімі карэспандэнтамі на працягу ўсяго жыцця. «Дочкі прэзідэнта» (1834) лічацыцца, што прадстаўляе сталасць Брэмер, выкарыстоўваючы добра заўважаны малюнак дзяцінства ў яе гумары, цвяроза ілюструючы росквіт стрыманай маладой жанчыны ў больш адкрыты і дружалюбны лад жыцця. «Ніна», яе працяг 1835 года, у якой яна паспрабавала ўвязаць свой рэалістычны стыль з большай колькасцю спекулятыўнай філасофіі, якую яна абмяркоўвала з Бёклінам, — мастацкая няўдача, якая была жорстка разгледжана, не ў апошнюю чаргу самімі Бёклінам і Брэмер.
Пісьменніцкая кар’ера
Яна пачала падарожнічаць спачатку па Швецыі, а потым і за мяжу. У Брокгаўзе яна адкрыла сваю серыю 1841 года «Выбраная бібліятэка замежных класікаў» (Ausgewählte Bibliotek der Classiker des Auslandes) з перакладам «Суседзяў» і яго поспех прымусіў іх выдаць яшчэ сем тамоў твораў Брэмер да канца наступнага года. Да таго часу Мэры Хаўіт пачала публікаваць пераклады на англійскую мову ў Лондане і Нью-Ёрку; яны апынуліся нават больш папулярнымі ў Англіі і ЗША, чым арыгінальныя творы ў Швецыі, забяспечваючы яе цёплы прыём у замежжы. Пасля кожнага падарожжа Брэмер публікавала ўдалыя тамы апісанняў альбо дзённікавых запісаў месцаў, якія яна наведала. Яе візіт у Рэйнланд у 1846 годзе падштурхнуў яе да напісання ў 1848 годзе: «Некалькі лістоў з берагоў Рэйна», «Летняе падарожжа» і «Жыццё брата і сястры», апошні расказваў пра яе ўражанні ад напружанасці, якая прывяла да звяржэння караля Луі Філіпа ў Францыі.
Літаратурная
Да таго часу, калі Брэмер раскрыла сваё імя публіцы, яе творы былі прызнанай часткай культурнага жыцця Швецыі. Пераклады зрабілі яе ўсё больш папулярнай за мяжой, дзе яе лічылі «шведскай міс Осцін». Па яе прыбыцці ў Нью-Ёрк газета New York Herald заявіла, што яна «напэўна … мае больш чытачоў, чым любая іншая жанчына-пісьменніца на свеце», і абвясціла яе аўтарам «новага стылю літаратуры». На працягу двух гадоў знаходжання ў Амерыцы Брэмер, літаратурная знакамітасць, ніколі не заставалася без месца для пражывання, нягледзячы на тое, што да яе прыезду нікога не ведала. Яе высока ацанілі Ральф Уолда Эмерсан і Уолт Уітмен, а «Маленькія жанчыны» Луізы Мэй Олкат уключаюць сцэну чытання місіс Марч твораў Брэмер чатыром дачкам.
Сацыяльная
Фрэдрыка Брэмер цікавілася тагачасным палітычным жыццём і сацыяльнымі рэформамі, якія тычацца гендэрнай роўнасці і сацыяльнай працы, і яна была актыўнай удзельніцай дэбатаў аб правах жанчын, а таксама філантропам. У палітычным плане яна была лібералам, які адчуваў сімпатыю да сацыяльных праблем і руху рабочага класа.
У 1860 годзе яна дапамагла Ёхане Берлінд заснаваць Tysta Skolan, школа для глуханямых ў Стакгольме. На выбарчых рэформах адносна выбарчага права 1862 года яна падтрымала ідэю прадаставіць жанчынам выбарчае права, пра што казалі як пра «жудаснае відовішча» бачыць «крыналіны ў выбарчых скрынях», але Брэмер надала ідэі падтрымку, і ў тым жа годзе законна паўнагадовыя жанчыны атрымалі выбарчае права на муніцыпальных выбарах у Швецыі. У яе гонар быў названы першы ў Швецыі сапраўдны рух за правы жанчын — Асацыяцыя Фрэдрыкі Брэмер (Fredrika Bremer Förbundet), заснаваны Сафі Адлерспарэ. Брэмер з задавальненнем згадала і рэкамендавала працу іншых жанчын-прафесіяналаў. У сваёй працах яна згадала і лекара Ловізу Арберг, і гравёра Сафію Альбум.
Танашэн
Танашэн (Տոնաշեն, Tonaşen) — сяло ў Мартакерцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Гродна
Назва
Нарматыўная форма назвы паходзіць ад беларусізаванай рускай перадачы польскай назвы (Гродна > Гродно > Grodno) і адлюстроўвае працэсы спачатку паланізацыі, а потым русіфікацыі Беларусі.
Геалогія і рэльеф
Мясцовасць горада і ваколіц узгорыстая.
Цікавыя звесткі
Фільмы і эпізоды з фільмаў, якія здымаліся ў Гродне і ваколіцах
Дзяразкі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Ржэўскі паход
Ржэўскі паход — паход рускага атрада пад камандаваннем М. І. Ржэўскага (дзяка) у крымска-турэцкія ўладанні вясной-летам 1556 г. Арганізаваны царом Іванам IV для адцягнення сіл крымскага хана Даўлет-Гірэя, які рыхтаваў новы набег на Маскву. Адначасова цар ажыццявіў і паход супраць Астраханскага ханства. У мая 1556 г. атрад Ржэўскага выступіў з Пуціўля і спусціўся па Дняпры. Там да атрада далучыліся 300 казакоў. Даплыўшы да турэцкай крэпасці Ачакаў на Чорным моры, атрад Ржэўскага захапіў і разбурыў астрог, а затым павярнуў назад, адбіваючы пагогю турак.
Джакарта
Эканоміка
Горад з’яўляецца важным вузлом шасэйных і чыгуначных дарог, паветраных і марскіх зносін. Тут размяшчаецца міжнародны аэрапорт Сукарна-Хата ў Чэнкарэнгэ. За 13 км па поўнач знаходзіцца порт Танджунрпыёк — асноўны кантэйнерны тэрмінал краіны. Экспарт гарбаты, хіннага дрэва, кавы, каўчука, копры, пальмавага алею і іншага. Болей за сотню акадэмій і вышэйшых навучальных устаноў, у тым ліку 18 універсітэтаў (буйнейшы — універсітэт Інданезія). 65 шпіталяў.
Ягісіры
Ягісіры — нізкі скалісты востраў вулканічнага паходжання, які знаходзіцца ў 3,57 км на ўсход ад суседняга вострава Тэўры і ў 22,9 км на захад ад Хакайда. Працягласць берагавой лініі - каля 12 км. Найвышэйшы пункт - 97 м.
Леанід Галяк
Біяграфія
З лета 1944 года ў эміграцыі. У 1944—1945 гг. — супрацоўнік Галоўнага кіраўніцтва вайсковых спраў БЦР. Заснаваў Беларускае бюро ў Брытанскай зоне акупацыі Германіі. Адзін з заснавальнікаў Саюза беларускіх журналістаў на чужыне і выдання «Летапіс беларускай эміграцыі».
Пэтрыўка
Пэтрыўка (Петрівка) — тапонім ва Украіне.
Пэтрыўка (Іваніўскі раён)
Пэтрыўка (Петрівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Буялык на лініі Адэса — Памічна.
Цэнтралізаваная сістэма дзіцячых бібліятэк горада Мінска
Гісторыя
У 1956 годзе ўзнікла неабходнасць арганізацыі новага жыллёвага масіву ў раёне вуліцы Чкалава. Насельніцтва мікрараёна хутка расло і памяшканне дзіцячай бібліятэкі па вул. Ваказальнай не адпавядала вырасшай колькасці чытачоў.
Фёдар Рыгоравіч Пархоменка
Біяграфія
Вучыўся ў Віленскай школе малюнку, у 1890-1900-я гады выкладаў у мастацкай школе ў Магілёве. Удзельнік больш за 10 выставак.
Беларускі фронт (1939)
Беларускі фронт існаваў у верасні-лістападзе 1939 у час Польскай абарончай вайны і пасля яе завяршэння. Камандуючы — камандарм 2-га ранга Міхаіл Кавалёў.
У склад Беларускага фронту ўваходзілі 3-я, 4-я, 10-я, 11-я арміі, франтавая конна-механізаваная група, Дняпроўская ваенная флатылія і інш. Пры кожнай арміі была авіяцыйная група. Фронт меў задачу не дапусціць захоп Заходняй Беларусі войскамі Германіі.
Пад час паходу баявыя дзеянні адбываліся на пагранічнай лініі, у раёнах Нясвіжа, Валожына, Шчучына, Століна, Маладзечна і інш. Упартыя баі ішлі за Скідзель, Навагрудак, Вільню, Гродна, у Аўгустоўскіх лясах.
Шахмасур
Шахмасур (Շահմասուր), Шахмасурлу (Şahmansurlu) — сяло ў Мартакерцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Шахматы ў Азербайджане
Шахматы — адзін з самых папулярных відаў спорту ў Азербайджане, дзе ім кіруе Федэрацыя шахмат Азербайджана. 5 мая 2009 года прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў, які таксама з’яўляецца старшынёй Нацыянальнага алімпійскага камітэта, падпісаў загад аб ініцыяванні дзяржаўнай праграмы развіцця шахмат на 2009—2014 гады.
Міхаіл Аляксандравіч Гаціх
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаванага:
Анатоль Канстанцінавіч Лядаў
Творчасць
Значная частка сачыненняў Лядава напісана для фартэпіяна: «Бірулькі», «Арабескі», «Пра даўніну» (пазней створана аркестравая версія), «Ідылія», «Музычная табакерка», п’есы, прэлюдыі, вальсы. Кампазітар лічыцца адным з майстроў жанру мініяцюры — многія яго творы напісаны ў простых формах і доўжацца некалькі хвілін.
TikTok
Гісторыя
У ЗША ўсталяванне TikTok адбывалася часцей за ўсталяванне Facebook, Instagram, Snapchat і YouTube па даных аб колькасці спамповак на 29 верасня 2018 года. Амаль праз месяц TikTok працягнуў пашырэнне на рынку, выйшаўшы з 30 % да 42 % рынкавай долі спамповак сярод групы медыйных мабільных праграм сацыяльных сетак.
Алёсаўскі сельсавет
Алё́саўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Алёсы.
Іван IV Грозны
Імя
На думку І. Марзалюка, звычай называць Івана IV «Жахлівым», які ўкараніўся ў частцы новай беларускай гістарыяграфіі, з’яўляецца прадуктам міфалагізацыі гісторыі, і яго не было ў старабеларускіх крыніцах. Беларуская шляхта ў эпісталярных крыніцах называла цара Івана або «Маскоўскім», або «Тыранам», але не «Жахлівым».
Валадарства
У замежнай палітыцы Іван Васільевіч спрабаваў умацаваць пазіцыі Расіі на ўсходнім і паўднёвым кірунках, а таксама выйсці да Балтыйскага мора (гл. Усходняе пытанне, Балтыйскае пытанне); пры ім быў укладзены першы гандлёвы трактат з Англіяй (1554). З 1545 і амаль да самай смерці Іван Васільевіч вёў войны: у Паволжы, Крыме і Сібіры супраць татарскіх дзяржаў; у Прыбалтыцы і Беларусі ― супраць Лівоніі, Швецыі, ВКЛ і Польшчы (гл. Лівонская вайна). Лівонская вайна скончылася для Расіі няўдала, але ў Паволжы і Сібіры былі зробленыя значныя тэрытарыяльныя заваёвы (гл. ацэнкі дзейнасці).
Ацэнкі
На думку Платонава, можна і не верыць тым апавяданням аб пакараннях і жорсткасцях Івана IV, якія множыліся ў Еўропе; іх перабольшанасць, але і ахвотная вера ім, нават на ўрадавым узроўні, часткова тлумачацца нежаданнем дзяржаў Цэнтральнай Еўропы дапускаць палітычнае пасіленне Масквы ў Прыбалтыцы і яе выхад у Еўропу. Але, на думку Платонава, нельга не прызнаваць, што тэрор, учынены Іванам IV, быў сапраўды застрашлівым і рыхтаваў краіну да смуты і міжусобіцы. Гэта, па словах Платонава, разумелі і сучаснікі падзей: так, Іван Цімафееў у сваім «Часоўніку» казаў, што Грозны «божымі людзьмі гуляе», і распадзелам сваёй зямлі сам падрыхтаваў «разгалоссе», г.зн. Смуту.
І. М. Болцін параўноўваў Івана IV з Людовікам XI, тое ж параўнанне Івана з Людовікам адзначаюць і ў Карамзіна.
Кукава (Маладзечанскі раён)
Ку́кава (, Куково) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хажоўскага сельсавета.
Лукаш Клекерс
Лукаш Клекерс — нямецкі непрафесійны гулец у снукер. Удзельнік кваліфікацыі да чэмпіянату свету 2015 і 2016 гадоў.
Варанцоўскі палац (Санкт-Пецярбург)
Варанцоўскі палац — палац у цэнтральнай частцы Санкт-Пецярбурга, які размяшчаецца на Садовай вуліцы насупраць Гасцінага двара. Збудаваны архітэктарам Б. Ф. Растрэлі ў 1749—1757 гадах для канцлера М. І. Варанцова. Палац адрозніваецца багатым дэкорам фасадаў і пышным аздабленнем інтэр’ераў. У палацы больш за 50 парадных зал і памяшканняў. Палац упрыгожваюць ляпніна, пазалочаная разьба і іншыя элементы, звязаныя са стылем барока.
Манастыры Метэоры
Праабражэнскі манастыр (Вялікі Метэор)
Мужчынскі манастыр Праабражэння Гасподняга (της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος), вядомы таксама як Вялікі Метэор (Μεγάλο Μετέωρο) размешчаны на самай высокай (613 метраў) і вялікай па плошчы скале (6 га). Заснаваны каля 1340 года.
Каля ўваходу ў манастыр знаходзіцца паўразбураны скіт Святога Афанасія. Гэта маленькая пабудова, закінутая ў скале. Там у пячоры жыў заснавальнік манастыра, а ззаду ад уваходу знаходзяцца невялікая капліца і склеп.
Манастыр Варлаама
У сярэдзіне XIV стагоддзя Варлаам падняўся на скалу і ўзвёў некалькі келляў і маленькую царкву, якую прысвяціў. Там ён жыў да канца сваіх дзён у поўнай адзіноце. Пасля яго смерці ўсе памяшканні заставаліся незаселенымі доўгія гады. У 1518 годзе два браты, манахі Нектарый і Феафан, якія паходзілі са знатнага роду Апсарадаў з горада Яніна, якія да гэтага пражылі сем гадоў на слупе Прадцечы ў Праабражэнскім манастыры (Вялікі Метэор), падняліся на скалу з адзінай мэтай — адрэстаўраваць ператвораную ў руіны царкву Трох Свяціцеляў, пабудаваную Варлаамам. Аднак браты пасля аднаўлення царквы засталіся на скале і паступова да іх далучыліся іншыя манахі, колькасць якіх к сярэдзіне XVI стагоддзя дасягнула 30 чалавек. У 1542 годзе браты пабудавалі новую прасторную царкву з двума купаламі на ўзор Афонскіх цэркваў. Яна была прысвечана Усім Святым, і стала кафаліконам манастыра. Пасля смерці братоў — Феафана ў 1544 годзе і Нектарыя ў 1550 годзе манастыр працягваў квітнець, атрымліваючы ад вернікаў зямельныя ўгоддзі, вінаграднікі, аліўкавыя плантацыі і вёскі. У 1922 годзе для зручнейшага пад’ёму да манастыра ў скале былі прасечаны прыступкі.
Манастыр Русану, або Святой Варвары
Час стварэння манастыра Русану (Μονή Ρουσάνου), або Арсані (Αρσάνη) і паходжанне яго назвы дакладна невядомыя. Паводле адной з версій заснавальнікам манастыра быў нейкі Русанас, выхадзец з мястэчка Расана. Паводле іншых непацверджаных крыніцах манастыр быў заснаваны ў 1288 годзе іераманахамі Нікадзімам і Бенедыктам. Дакладна вядома, што ў 1545 годзе па дазволе мітрапаліта горада Ларысы Вісарыёна і ігумена манастыра Вялікага Метэора выхадцы з Эпіра — браты іераманахі Іаасаф і Максім, пабудавалі манастырскі кафалікон у візантыйскім стылі на месцы разбуранай царквы Праабражэння і адрэстаўравалі манастыр, які дзейнічаў у форме кіновіі.
Манастыр Святога Стэфана
У канцы XIX стагоддзя ў мясціне пражываў 31 манах, але да 1960 годзе манастыр амаль спусцеў і ў 1961 годзе быў ператвораны ў жаночы, і сёння квітнее.
Манастырская трапезная, пабудаваная ў 1857 годзе, выкарыстоўваецца для экспазіцыі манастырскіх рэліквій, да найбольш каштоўных з якіх адносяцца: дыскас з пацірам (1631); мноства пераносных ікон XVII—XVIII стагоддзяў; рукапіс Боскай літургіі 1404 года, напісаная адным з заснавальнікаў манастыра.
Манастыр вядзе вялікую асветніцкую працу ў вобласці адраджэння візантыйскай музыкі, праводзіць заняткі па іканаграфіі.
Манастыр Святога Мікалая Анапаўсаса
У пачатку XX стагоддзя манастыр Святога Мікалая спусцеў, яго будынкі паступова прыйшлі ў заняпад, а каштоўныя рукапісы, якія захоўваліся ў ім, былі перанесены ў манастыр Святой Тройцы; у 1960-х гадах сіламі міністэрства археалогіі Грэцыі манастыр быў адноўлены і ў наш час дзейнічае.
Карын так
Карын так (Քարին տակ), Дашалты (Daşaltı) — сяло ў Шушынскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Дуглас (востраў Мэн)
Дуглас (Douglas, Doolish) — горад на востраве Мэн, адміністрацыйны цэнтр. Насельніцтва — 26218 жыхароў (паводле перапісу 2006 года), гэта складае прыкладна трэць усяго насельніцтва вострава.
Дурбан
Ду́рбан (Durban, старая назва Порт-Натал, Port Natal) — цэнтр трэцяй па насельніцтву агламерацыі ў Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы (3,45 млн жыхароў у 2007) пасля Яганэсбурга і Кейптауна, размешчаны ў гарадской акрузе Этэквіні правінцыі Квазулу-Натал. Найбуйнейшы порт у рэгіёне.
Нітэла
Распаўсюджанне
Род налічвае больш за 100 відаў. Водарасці роду Нітэла пашыраны ў азёрах і апрэсненых частках мораў. Растуць пераважна на мяккіх ілістых грунтах у стаячай і чыстай вадзе.
Джакама Кварэнгі
У Санкт-Пецярбургу
Апроч пулкаўскай, Кварэнгі часам прыпісваюць падобныя па сваім абліччы царквы Узнясенская ў Фёдараўскім пасадзе і Праабражэнская ў Маскоўскай Славянцы.
Хільда Эрыксан
Біяграфія
У тым жа годзе, калі яны пажаніліся, Ларс Магнус Эрыксан і Карл Юхан Андэрсан, адзін з яго былых калег, заснавалі механічную майстэрню па рамонце тэлефонаў L. M. Ericsson & Cо на Дротнінггатан ў Стакгольме.
Конкурс выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск» 2020 года
Рэгламент конкурса
Удзел у конкурсе дазваляецца выканаўцам ад 18 да 31 года ўключна. Максімальная колькасць удзельнікаў - 20 з розных краін свету. Згодна з рэгламентам конкурса, прыярытэтным фактарам пры адборы для ўдзела ў конкурсе з'яўляецца наяўнасць у ўдзельніка рэкамендацыі органа дзяржаўнага кіравання сферай культуры краіны-удзельніцы, і (або) перамога ўдзельніка ў нацыянальным адборачным туры (пры яго наяўнасці).
Хіншэн
Хіншэн (Հինշեն), Кіраў — сяло ў Шушынскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Быстрыцкае староства
Быстрыцкае староства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Віленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.
У 1-й палове XVI ст. быстрыцкіх намеснікаў прызначаў са сваіх служэбнікаў віленскі ваявода, фактычны ўладальнік Быстрыцы. Першым вядомым быстрыцкім намеснікам ужо недзе да 1514 года быў нейкі Ілля, у 1518—1522 гадах старостам быў Васіль Рыгоравіч Кабыльня (Кабылін) — іх прызначаў віленскі ваявода М. М. Радзівіл. У 1537—1547 гадах старостам быў Станіслаў Озранскі, у 1550 годзе намеснікам называецца Іван Звезда.
Староства праіснавала да падзелаў Рэчы Паспалітай, у XIX ст. ужо існавала адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі — Быстрыцкая воласць Віленскага павету Віленскай губерні.
Пранчэйкава
Пранчэ́йкава (, Прончейково) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавета.
Дубай (горад)
Клімат
Клімат Дубая — надзвычай гарачы (Арыдны клімат гарачых пустэльняў BWib па класіфікацыі Кёпена). Дубай лічыцца адным з самых гарачых гарадоў свету. Сярэдняя тэмпература жніўня (самага цёплага месяца) +35,1 °C, а сярэдні максімум звычайна перавышае +40 °C, часам тэмпература ў цені можа даходзіць амаль да 50 °C. Зімы больш халаднаватыя, прыблізна па тэмпературы яны адпавядаюць лету ў сярэдняй палосе Расіі, з цёплымі днямі і халаднаватымі начамі. Сярэдняя тэмпература студзеня +19 °C (самага халоднага месяца).
Іосіф Львовіч Дорскі
Біяграфія
Памёр 7 снежня 1964 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Епіскопі
Епіскопі (Episkopi) — адміністрацыйны цэнтр Акратыры і Дэкелія, тэрыторый, размешчаных на Кіпры, на якіх размяшчаюцца брытанскія ваенныя базы. Размешчаны на беразе аднайменнага заліва.
Мікола Гарошка
Біяграфія
У 1948 годзе з сям’ёй прыехаў у Нью-Ёрк. Спачатку працаваў на вытворчаці сувеніраў, пасля перайшоў да будаўніцтва, праз некалькі гадоў арганізаваўшы суполку беларусаў для будоўлі дамоў. У рэшце заснаваў сваю ўласную будаўнічую фірму, якую пасля перанялі сыны.
Карын Сёдэр
Карын Ан-Марыя Сёдэр (швед. Karin Ann-Marie Söder,  —, Тобю, Стакгольм) — шведскі палітык. Першая жанчына-палітык абраная лідарам буйной партыі. Узначальвала Партыю Цэнтра з 1985—1987 гг. Адна з першых жанчын міністраў замежных спраў у свеце.
Туркаўка кольчатая
Асаблівасці біялогіі
Корм выключна раслінны.
Танканог шызы
Распаўсюджанне
Ва Украіне расце на баравых пясках — на Палессі і ў заходніх лясных раёнах, даволі часта; на пясках даліны Дняпра і некаторых яго правабярэжных прытокаў прасоўваецца на поўдзень на мяжы лесастэпу; ізаляваныя месцы вырастання на поўначы левабярэжнага стэпу (Ваўчанскі і Чугуіўскі раёны Харкаўскай вобласці).
Іван Сцяпанавіч Зайцаў
Біяграфія
Быў пахаваны ў Кюстрыне, у брацкай магіле каля стадыёна. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 31 мая 1945 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашыстскімі захопнікамі і паказаныя пры гэтым мужнасць і гераізм сяржанту Зайцаву Івану Сцяпанавічу пасмяротна нададзена званне Героя Савецага Саюза.
Крыцкая дзяржава
Перадумовы
Пасля Турэцка-венецыянскай вайны, 1645—1669 востравам Крыт валодала Асманская імперыя. На востраве жыло ў асноўным грэкамоўнае насельніцтва, большасць з якога спавядала хрысціянства. Падчас і пасля Грэчаскай вайны за незалежнасць хрысціянскае насельніцтва вострава некалькі разоў паўставала супраць асманскага прыгнёту, з мэтай далучыцца да Грэцыі. Усе паўстані былі жорстка падаўлены, але пад ціскам еўрапейскіх дзяржаў асманскі ўрад быў вымушаны саступіць. У 1878 годзе быў заключаны Халепскі пакт, згодна з якім на востраве стваралася аўтаномная дзяржава пад пратэктаратам Асманскай імперыі. Туркі парушылі умовы пагаднення ў 1889 годзе.
Заснаванне Крыцкай дзяржавы
Да сакавіка 1897 года Вялікія дзяржавы сфармавалі на востраве часовы ўрад, які складаўся з чатырох адміралаў і кіраваў да прыбыцця на востраў грэчаскага прынца Георга, які быў абраны ў якасці першага Вярхоўнага камісара (Ύπατος Αρμοστής). Аўтаномія Крыта была створана 9 снежня 1898 года. Турэцкія войскі пакінулі востраў у 1898 годзе, але на Крыце застаўся міжнародны ваенны гарнізон.
Унутраныя канфлікты
Актывізацыя дзеянняў паўстанцаў, іх адмова здаць зброю, згодна з меркаваннем начальніка расійскага атрада на Крыце К. Урбановіча, былі звязаны з іх «цвёрдым перакананнем, што ўсе дзеянні міжнародных войскаў супраць іх будуць мець толькі дэманстратыўны характар». У чэрвені 1905 г. па паўстанцам быў адкрыты агонь з расійскай кананерскай лодкі «Храбры», якая падтрымлівала расійскія войскі, накіраваныя ў вёску Платанія: былі ахвяры з боку паўстанцаў. Пасля гэтага пачасціліся выпадкі нападаў паўстанцаў на расійскі атрад. Дзеянні расійскіх войскаў супраць паўстанцаў выклікалі абурэнне не толькі на Крыце, але і ў Расіі. Большасць французскіх афіцэраў, як паведамляў расійскі генеральны консул А. Н. Бранеўскі, «адносіліся з відавочнай сімпатыяй да паўстання і выказвалі недавер вярхоўнаму камісару». Італьянскія войскі таксама не хавалі сваіх сімпатый да паўстанцаў і не пераследавалі іх, у сувязі з чым у італьянскі сектар увайшлі расійскія і брытанскія войскі. Мікалай II на тэлеграме консула Бранеўскага напісаў пра італьянцаў: «Вось народ, самі нічога не робяць, а іншым шкодзяць!»
ФК Тарпеда-БелАЗ
Еўракубкі
Дэбют клуба ў еўракубках адбыўся 1 ліпеня 2010 года: у першым кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы УЕФА 2010/11 жодзінцы (якія трапілі ў турнір у як фіналісты Кубка) упэўнена перамаглі ісландскі «Фюлкір», але ў другім саступілі клубу ОФК з Сербіі.
Сафі Хагман
Ранні перыяд жыцця
З 1775 года Сафі Хагман займала пасаду танцоўшчыцы ў Каралеўскім балеце. Яна ніколі не стала вельмі вядомай як артыстка балета, і, як кажуць, яе больш адзначалі знешнім выглядам, чым талентам; у 1776 годзе яна ненадоўга згадваецца як адна з пастушак у балеце. У 1778 годзе прынц Фрэдэрык Адольф заўважыў яе падчас яе выступлення ў ролі старонніка, і, спакусіўшы яе, ён па-сапраўднаму закахаўся ў яе. Праз год, 1779, яе больш не запісваюць у балет, і яна адзначае, што жыве з Фрэдэрыкам.
Чэрнева (Маладзечанскі раён)
Гісторыя
Да 9 жніўня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Гарадоцкага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Хоўхлаўскага сельсавета.
Уладзіслаў Дамінік Заслаўскі
Сын ваяводы брацлаўскага і кіеўскага, князя Аляксандра Янушавіча Заслаўскага (1577—1629), і (пам. 1628).
Біяграфія
У 1639 годзе князь Уладзіслаў Заслаўскі на чале значнага ваеннага атрада прыбыў на сойм у Варшаву. Валодаючы вялікай колькасцю маёнткаў, Заслаўскі меў магчымасць утрымліваць вялікае надворное войска. Так, у паходзе ў 1646 годзе супраць крымскіх татараў ён выставіў конны атрад з васьмісот чалавек. У 1649 годзе баях з паўсталымі казакамі і сялянамі пад Дубнам дзейнічалі 12 княскіх харугваў, у якіх было каля 1200 воінаў.
Будышча (Глухіўскі раён)
Будышча (Бу́дища) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Уладзімір Мікалаевіч Жабінскі
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1996) за цыкл прац «Сінтэз, даследаванне і выкарыстанне брасінастэроідаў — новага класа гармонаў раслін».
Керсцін Хесельгрэн
Біяграфія
Нарадзілася 4 студзеня 1872 года ў горадзе Хофарс у сям’і доктара Густава Альфрэда Хесельгрэна і яго жонкі Марыі Маргарэты Вурн.
Дамінез Барнет
Кар’ера
У далейшым Барнет выступаў за клубы «MZT Skopje» (Паўночная Македонія, 2021), «Pardubice» (Чэхія, 2021), «Vichy-Clermont» (Францыя, 2021/22), «Ironi Nahariya» (Ізраіль, 2022/23).
Музыка Грэцыі
Грэчаская музычная культура — адна з найбольш старадаўніх у свеце.
З 4 ст. грэчаская музыка развівалася ў рэчышчы візантыйскай культуры. З усталяваннем асманскага панавання нацыянальныя музычныя традыцыі зберагаліся толькі ў народнай творчасці і царкоўнай музыцы. Побач з разнастайнымі песеннымі жанрамі вылучаюцца танцавальныя (карагодны танец) і  (танец з падскокамі).
З сярэдзіны 18 ст. пашырыліся песні  — змагароў за нацыянальнае вызваленне. Сярод музычных інструментаў: розныя тыпы лютні, жалейка, ліра, падоўжная флейта, валынка,, скрыпка, мандаліна, якія ўваходзяць у склад народнага аркестра; з 1930-х г. таксама кларнет і гітара.
Ерэван
Ерэван (Երևան) — горад у Арменіі, сталіца краіны. Размешчаны ў левабярэжнай (па рацэ Аракс) частцы Арарацкай раўніны і часткова на вулканічным плато, на вышыні над узроўнем мора ад 850 да 1300 м. Праз Ерэван працякае найбуйнейшая рака Арменіі Раздан.
Лявон Бароўскі
Лявон Бароўскі (Leon Borowski;, Пінскі павет — , Вільня) — літаратуразнавец, філолаг, гісторык і тэарэтык літаратуры, педагог і публіцыст; адзін з вядомых прафесараў Віленскага ўніверсітэта 1820-х, калі Адам Міцкевіч і яго аднагодкі атрымлівалі ў Вільні адукацыю; член таварыства шубраўцаў.
Дзейнасць
Выгадаваны на літаратурных густах 18 ст., Л. Бароўскі лічыцца адным з заснавальнікаў рамантызму ў польскай літаратуры; спрабаваў узгадняць яго з класіцызмам. Быў знаёмы з творамі класічных літаратур. Перакладаў з латыні, французскай, англійскай на польскую мову. Сярод перакладаў Л. Бароўскага — камедыі Мальера «Скупы» і «Жанчыны філосафы», фрагменты твораў Шэкспіра, Мільтана, Байрана. Пасля Л. Бароўскага застаўся ў рукапісы пераклад «Дон Кіхота» з іспанскага арыгінала. Выдаў паэму «Манахамахія» Ігнацыя Красіцкага са сваімі навуковымі каментарамі.
Канчук
Канчук — кароткі конскі бізун, круглага сячэння, разнавіднасць зброі. Знак есаула і прыстава на крузе. У паўсядзённым жыцці — сімвал улады ў паўнапраўнага шэраговага жанатага казака. Канчук выкарыстоўваўся як зброя ў сутычцы, для цялесных пакаранняў казакаў, якія правінаваціліся па рашэнню круга і савета старэйшын.
Ханарын Хермелін
Біяграфія
Ханарын наведвала школу Brummerska skolan ў Стакгольме. Яе лепшай сяброўкай стала Харыет Лёвенхельм, з якой Ханарына пазней вучылася на семінары для выкладчыкаў Ганны Сандстром (Anna Sandströms högre lärarinneseminarium). Вывучала хімію, рэлігію і гісторыю, яна працавала выкладчыкам на працягу наступных дзесяці гадоў.
Ханарын Хермелін стала найбольш вядомай як член Групы Фогельстад, заснаваўшы жаночую школу Kvinnliga medborgarskolan vid Fogelstad ў Фогельстадзе, дзе яна была дырэктарам на працягу ўсяго перыяду існавання школы (1925—1954), а таксама працавала настаўнікам. Школа ў Фогельстадзе называлася Lilla Ulfåsa.
Кошыцкі залаты скарб
Ко́шыцкі залаты́ скарб — камплект з 2920 залатых манет, трох залатых медалёў і залатога рэнесанснага ланцуга, выяўлены пры раскопцы падмуркаў фінансавае ўправы на Галоўнай вуліцы, д.68 у Кошыцах у 1935 годзе. Унікальная калекцыя XV—XVII стагоддзяў захавалася непашкоджанай і з'яўляецца адным з найбольшых знойдзеных скарбаў у свеце.
Змесціва
Скарб захоўваўся ў рэнесанснай медзяной пасудзіне ў форме буханкі, якая складалася з дзвьюх укладваных адна ў другую місаў. Верхняя частка аздобленая гравюрай на паляўнічую тэму.
Афінская акадэмія
Дзейнасць
Пад эгідай Афінскай акадэміі працуе 12 навукова-даследчых цэнтраў, 10 навукова-даследчых аддзяленняў і цэнтральная бібліятэка імя Іааніса Скітурыса. У 2002 годзе быў створаны Фонд біямедыцынскіх даследаванняў Афінскай акадэміі. Грэчаскі Грэчаскі інстытут Візантыйскіх і пост-Візантыйскіх даследаванняў, Венецыя таксама функцыянуе пад кіраўніцтвам Акадэміі.
Стольнік
Стольнік — на Русі — прыдворны, які прыслужваў князю за сталом падчас урачыстых трапез, а таксама суправаджаў князя ў паездках.
Адамавічы (Маладзечанскі раён)
Ада́мавічы (, Адамовичи) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хажоўскага сельсавета.
2009 год у гісторыі кіно
2009 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Тэрэза Камф
Біяграфія
Нарадзілася ў маёнтку ў Вермландзе ў 1836 годзе і была адной з дзевяці дзяцей палкавога камісара Пера Фрэдрыка Камфа.
Да 15 гадоў Тэрэза вучылася ў жаночай школе-інтэрнаце ў Карлстадзе, потым прайшла настаўніцкія семінары ў Гамбургу, у 1870 годзе пераехала ў Стакгольм і ў 1870—1872 гг. вучылася ў Högre lärarinneseminariet («Вышэйшай семінарыі для настаўнікаў»). У 18 гадоў разам з сястрой адкрыла пансіёны для дзяўчынак у Карлстадзе і Крысцінехамне.
Бушавіца
Бушаві́ца (, Бушевица) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Цюрлёўскага сельсавета.
Да 12 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Вялікасельскага сельсавета.
1993 год у гісторыі кіно
1993 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Перніла Андэрсан
Біяграфія
З 1999 года выпусціла 10 сольных альбомаў. Пернілу намінавалі на прэмію Грэмі з яе англамоўным альбомам «Ashbury, the Apple».
Юрый Кашыра
Беатыфікацыя і ўшанаванне памяці
Адным са 108 беларускіх просьбітаў да Папы быў айцец Леон — рыма-каталіцкі святар з Войстама, у парафію якога ўваходзіла Абрамаўшчына. З ініцыятывы айца Леона ў Абрамаўшчыне на месцы, дзе стаяла хата сям’і Ляшчэвічаў, быў усталяваны крыж. Штогод 13 чэрвеня (у дзень беатыфікацыі Ляшчэвіча) на гэтым месцы праводзіцца свята вёскі, дзе таксама сканчваецца паломніцтва Друя—Росіца.
Дымітрыс Мітропулас
Біяграфія
У далейшым займаў шэраг музычных пасад у Грэцыі, працягваючы часта выступаць у Германіі. У 1930 г. на канцэрце з Берлінскім філарманічным аркестрам выканаў 3-і фартэпіянны канцэрт С. Пракоф'ева, адначасова дырыжуючы з-за клавіятуры, — практыка, звычайная для старадаўняга музіцыравання і даволі нечаканая для гэтага часу.
Творчасць
Выступаў як оперны дырыжор у буйнейшых тэатрах свету, у т.л. «Метраполітэн-опера», «Ла Скала» і інш., кіраваў пастаноўкамі твораў В. А. Моцарта, Дж. Вердзі, Дж. Пучыні, М. Равеля, Д. Міё, П. Чайкоўскага, М. Мусаргскага і інш. Аўтар оперы «Сястра Беатрыса» (паст. 1920), сімфанічнай паэмы «Пахаванне» (1916), Concerto grosso (1929), камерна-інструментальных ансамбляў, музыкі да драматычных спектакляў і інш.
Член-карэспандэнт НАН Беларусі
Апісанне
Члены-карэспандэнты з’яўляюцца членамі аднаго з аддзяленняў НАН Беларусі ў адпаведнасці са спецыяльнасцю, па якой яны выбраны, і могуць пераходзіць з аднаго аддзялення Акадэміі навук у іншае на аснове асабістай заявы і рашэння Прэзідыума НАН Беларусі. Кожны член-карэспандэнт карыстаецца правам рашаючага голасу на Агульным сходзе НАН Беларусі і на агульным сходзе аддзялення Акадэміі навук, членам якога ён з’яўляецца.
Юліян Міцкевіч
З шляхты вількамірскага павета, сын Бенедыкта Міцкевіча. Скончыў пецярбургскую хірургічную акадэмію, пражываў у фальварку Барцішкі, які належаў яго брату, працаваў урачом. Прызначаны на пасаду паўстанцкага камісара Ковенскага ваяводства, займаўся агітацыю. Арыштаваны, быў пакараны смерцю на шыбеніцы.
Роберт Олдс
В’етнам
30 верасня 1966 года палкоўнік Робін Олдс быў прызначаны камандзірам 8-га тактычнага знішчальнага крыла «Воўчая зграя» (Wolf Pack), якая базавалася ва Убоне (Тайланд) і прымала удзел у В’етнамскай вайне.
Акрамя сваіх дасягненняў у паветры (уключаючы Крыж ВПС, другую па значнасці ўзнагароду Ваенна-паветраных сіл, атрыманую за налёт на мост Поля Думера ў Ханоі 11 жніўня 1967 года), Олдс праславіўся сваімі пышнымі вусамі, нашэнне якіх парушала статут. Многія пілоты ў 8-м крыле таксама сталі насіць вусы, пераймаючы яму. Пасля вяртання дадому Олдс быў вымушаны згаліць вусы па асабістым распараджэнні начальніка штаба ВПС Джона Маконела.
Позняя кар’ера
Увесну 1972 года амерыканская авіяцыя ў рамках аперацыі «Лайнбэкер» аднавіла наступальныя аперацыі супраць Паўночнага В’етнама, згорнутыя чатыры гады таму. У інтэнсіўных паветраных баях пілоты ВМС ЗША, якія прайшлі падрыхтоўку ў Школе знішчальнага ўзбраення, дамагліся вялікіх поспехаў, у той час як вынікі пілотаў ВПС ЗША пакідалі жадаць лепшага. Для высвятлення прычын гэтага Олдс быў адпраўлены ў інспекцыйную паездку па амерыканскіх авіябаза ў Тайландзе. Правёўшы інспекцыю і заадно самавольна здзейсніўшы некалькі баявых вылетаў, ён вярнуўся з змрочнымі высновамі. Олдс прапанаваў, каб яго панізілі ў званні да палкоўніка і прызначылі на камандную пасаду, каб ён мог асабіста заняцца зменай сітуацыі. Яму было адмоўлена.
Біргіта Шведская (прынцэса)
Біяграфія
Вяселле адбылося 25 мая 1961 года ў Каралеўскім палацы ў Стакгольме, а рэлігійная цырымонія — ў Палацы Зігмарынген 30 мая таго ж года. У шлюбе ў іх нарадзілася трое дзяцей:
У 1990 годзе муж і жонка сталі жыць асобна, але шлюб афіцыйна скасаваны не быў.
Дамінік Стафановіч
Біяграфія
У 1820—1837 гадах кіраўнік Мінскага гарадскога аркестра. У 1848—1865 гадах выкладаў музыку i харавыя спевы ў Мінскай гімназіі i прыватным узорным жаночым пансіёне. Пачынальнік беларускага піянізму, адзін з актыўных прапагандыстаў музычнага мастацтва на Беларусі, які садзейнічаў пашырэнню музычнай адукацыі на беларускіх землях.
Крыштальны анёлак
Прапановы па кандыдатурах на атрыманне прыза прымаюцца ад калектываў тэатраў лялек Беларусі, студый, асацыяцый, тэатральных клубаў, а таксама ад членаў Беларускага саюза тэатральных дзеячаў. Рашэнне аб узнагароджванні прызам прымае Рада Беларускага саюза тэатральных дзеячаў шляхам тайнага галасавання.
3-я дывізія «Разус»
Склад напярэдадні ўварвання
Таксама былі вылучаныя асобныя батальёны з вайсковых частак, якія мелі кодавыя назовы.
Баяры
Вялікае Княства Літоўскае
У Вялікім Княстве Літоўскім — ваеннаслужылыя людзі, паходжаннем з баярства ранейшых княстваў (Полацкага, Тураўскага, Смаленскага і інш.) і дружыннікаў літоўскіх князёў. У 14 — 1-й чвэрці 16 ст. аформіліся ў феадальнае саслоўе, атрымалі саслоўныя прывілеі, асноўная маса феадалаў (сярэдніх i дробных землеўладальнікі) мелі адну назву — баяры, але іх маёмасны стан быў вельмі розны, пэўная частка заможнасцю адпавядала сялянам. Пачынаючы з Гарадзельскага прывілея 1413 года побач з назвай «баяры» ў актах усё часцей ужывалася «баяры-шляхта», а потым проста «шляхтай». Таксама з 15 ст. акты вылучаюць заможных і знатных баяр — паноў, якія разам з князямі складалі вярхі феадальнага саслоўя, але да 2-й чвэрці 16 ст. асноўнай «баяры» заставалася асноўнай назвай для ўсіх ваеннаслужылых людзей. Большасць баяраў была васаламі вялікага князя, але частка васаламі буйных феадалаў — князёў і паноў (заможнейшых баяраў). Значная колькасць баяраў мела толькі некалькі залежных сялян, або зусім не мела залежных сялян. Бяднейшыя катэгорыі Попісамі 1528 і 1567 гадоў названы як «конныя баяры, якія людзей не маюць» і «пешая шляхта». У 2-й палове 16 ст. побач з «баяры-шляхта» і «шляхта», ужываліся азначэнні «паны-баяры», «паны-баяры панцырныя», «зямяне», «шляхта панцырная» (1570-я i 1605 гады ў Давыд-Гарадоцкім маёнтку Радзівілаў), «паны-баяры панцырныя i путныя» (1597 у Капыскім маёнтку Радзівілаў, у канцы 16 ст. у Капыльскім i Нясвіжскім маёнтках Радзівілаў). «Паны-баяры» у прыватных маёнтках мелі па 5—10 валок зямлі, з якіх неслі ваенную службу ў атрадзе гаспадара маёнтка.
На Беларусі ад назвы сацыяльнага стану баяраў замацаваліся шматлікія тапонімы, напрыклад, Баяры, Малыя Баяры, Баяры Дзікушкаўскія, а таксама тыпу Баяркі, Баярск.
Салата (род раслін)
Біялагічнае апісанне
Віды роду вельмі разнастайныя і прадстаўлены рознымі жыццёвымі формамі, такімі як аднагадовыя, двугадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны, або кусты.
Траецкая вуліца (Гомель)
Гісторыя
Час узнікнення, як самой вуліцы, так і яе назвы застаецца нявысветленым. Першыя вядомыя на сёння пісьмовыя згадкі пра яе прыпадаюць на другую палову XVII ст. і звязаныя з «Інвентаром Гомельскага староства» 1681 года. На той час на ёй размяшчаліся 16 падворкаў гомельскіх мяшчан і 1 падворак шляхціца Міхала Кіцлажэўскага, а таксама царква. Згодна з «Актам інвентара Гомельскага староства» 1738 года колькасць падворкаў тут складала 23 (у тым ліку 1 пуставаў, а 4 значыліся за ўдовамі). «Люстрацыя Гомельскага староства» 1765 года і «Інвентар Гомельскага староства» 1771 года зафіксавалі на Траецкай вуліцы толькі 14 падворкаў, уключна з сядзібай святара Траецкай царквы («Markowski Pop Troiecki»). Без падворнага пераліку згадваецца ў «Адказной кнізе на Гомельскі маёнтак» 1776 года.
Дунайская армія
1812 год
Камандуючы адмірал Павел Чычагаў. Начальнік штаба — генерал-лейтэнант. Генерал-кватэрмайстар — генерал-маёр Берг. Дзяжурны генерал — генерал-маёр. Начальнік артылерыі — генерал-маёр Рэзвы.
2-і корпус
Генерал-лейтэнант.
4-ы корпус
Генерал-лейтэнант.
Чачэрская вуліца (Гомель, XVII—XVIII стагоддзі)
Гісторыя
Час узнікнення, як самой вуліцы, так і яе назвы застаецца нявысветленым. Першыя вядомыя на сёння пісьмовыя згадкі пра яе прыпадаюць на другую палову XVII ст. і звязаныя з «Інвентаром Гомельскага староства» 1681 года. На той час на ёй размяшчаліся 15 (або 14) падворкаў гомельскіх мяшчан і яўрэяў, а таксама карчма і шпіталь. Згодна з «Актам інвентара Гомельскага староства» 1738 года колькасць падворкаў тут складала 37 (у тым ліку 1 пуставаў), меліся «дом шынковы скарбовы» і «шпіталь пры браме». «Люстрацыя Гомельскага староства» 1765 года і «Інвентар Гомельскага староства» 1771 года зафіксавалі на Чачэрскай вуліцы толькі 8 падворкаў. Без падворнага пераліку згадваецца ў «Адказной кнізе на Гомельскі маёнтак» 1776 года.
Лакалізацыя
Знаходзілася ў паўночнай частцы тагачаснага Гомеля на поўдзень ад абарончага рова (вядомы сёння як Кіеўскі спуск) і на поўнач ад Траецкай вуліцы, праходзіла паміж Рынкам і Чачэрскай брамай (працягласць блізу 100 метраў), што адпавядае адрэзку паміж сучаснымі сядзібай Петрапаўлаўскага сабора і пачаткам Савецкай вуліцы. Зафіксавана на плане Гомеля 1799 года без подпісу назвы.
Яснотка плямістая
Экалогія і распаўсюджанне
Цвіце ў чэрвені-жніўні.
Францішак Савіч
Дэмакратычнае таварыства
У акадэміі збліжаецца з украінцам Янам Загорскім. Паступова вакол іх гуртуецца кола аднадумцаў і ў 1836 г. сумесна з сябрамі Ф. Савіч арганізоўвае таемнае студэнцкае «Дэмакратычнае таварыства» (першапачатковая назва — «Крыж і Евангелле» ), якое аб’ядноўвала некалькі сот чалавек. Члены таварыства лічылі сябе прадаўжальнікамі справы філаматаў і філарэтаў.
Творчасць
Найбольшая літаратурная актыўнасць Ф. Савіча прыпадае на час вучобы ў Вільні. Сам паэт прызнаваўся, што ў час навучання ў акадэміі крыху займаўся літаратурай, пісаў прозу і вершы, нават меркаваў, што было сярод напісанага нешта і таленавітае.
Творы Ф. Савіча былі апублікаваны ў наступных выданнях:
Берналак (бронецягнік)
Чэхаславакія
У верасні 1938 года пасля восеньскай мабілізацыі ў Чэхаславакіі армія перамясціла пяць бранаваных цягнікоў з Чэхіі ў Славакію, якія там утварылі Хуткую дывізію генерала Эмінгера.
Малая вайна
Пасля заняпаду Чэхаславакіі цягнік заставаўся на Славакіі. Ён прымаў удзел у сакавіцкіх баях 1939 года супраць венграў. Славацкае войска ўжывала яго на ўсходзе Славакіі ў раёне Міхалаўцаў.
Заграб
Старажытны Заграб
Гісторыя Заграба датуецца яшчэ 1094 годам, калі венгерскі кароль Ладзіслаў, вяртаючыся з паходу супраць Харватыі, заснаваў епіскапства. Нароўні з новым біскупскім паселішчам, якое атрымала назву Каптол, на суседнім узгорку паўстала ўмацаванае паселішча Градзец. Мяжой паміж населенымі пунктамі з’яўляўся ручай Медвешчак. На сёння раёны, якія месцяцца на месцы гэтых былых паселішчаў, з’яўляюцца аднымі з найбольш добра захавалых гарадскіх ядраў у Харватыі. Абодва паселішчы зведалі татарскі напад у 1242 годзе. У знак удзячнасці за прадстаўлены прытулак падчас татарскай навалы харвацкі і венгерскі кароль Бела IV надзяліў Градзец залатой булай, якая надае грамадзянам гарадоў правы аўтаноміі, у тым ліку правы на заснаванне сваёй уласнай судовай сістэмы.
Ад 16 да 18 стагоддзяў
Не зважаючы на тое, што існавалі шматлікія як эканамічныя, гэтак і па палітычных сувязі паміж епархіяй Каптолу і вольным горадам Градзец, яны не былі вядомыя як адзіны інтэграваны горад, нават калі Градзец стаў палітычным цэнтрам Харватыі, Славоніі і Далмацыі. Места было абрана ў якасці рэзідэнцыі Нікалы Франкапана, бана Харватыі і Славоніі, ў 1621 годзе.
Сучаснасць
Апошнім часам Заграб добра звязаны з навакольнымі прадмесцямі Запрэшыч, Самабар, Дуга-Сяло і Веліка-Горыца, у тым ліку дзякуючы заграбскаму прыгарадныму цягніку.
Насельніцтва
Па дадзеных перапіса насельніцтва ў 2001 г. у Заграбе пражывала 779 145 жыхароў. Сярэдні ўзрост насельніцтва складаў 39,7 гадоў. У адпаведнасці з структурай з 779 145 чалавек: 415153 жанчын і 363992 мужчын.
Транспарт
Заграб знаходзіцца ў цэнтры разгалінаванай транспартнай сеткі. Буйныя сучасныя аўтамагістралі ідуць ад горада ў кірунку на ўсход, у бок Славоніі, Бялграда і Осіека (A3); на паўночны ўсход, у бок Чакаўца, Вараждзінa і Венгрыі (A4); на паўднёвы захад, у кірунку Карлаваца, Рыека і Спліту (A1); на паўночны захад, у бок Славеніі і Заходняй Еўропы (A2); на захад, у кірунку Брэганы і Любляны (A3). У напрамку Сісака і Баня-Лукі на паўднёвы ўсход у цяперашні час будуецца аўтамагістраль (A11). Чыгунка звязвае Заграб з найбуйнейшымі гарадамі Харватыі і суседніх краін. У цэнтры горада размешчаны буйны аўтобусны і чыгуначны вакзалы. Аэрапорт Заграба знаходзіцца ў 17 кіламетрах ад горада. Прапускная здольнасць — 2 мільёны пасажыраў у 2007 годзе. Гарадскі транспарт прадстаўлены разгалінаванай сеткай трамвайных і аўтобусных маршрутаў, а таксама фунікулёрнай лініяй на Тамічавай вуліцы ў гістарычным цэнтры горада, якая злучае Верхні і Ніжні горад. Распрацаваны план будаўніцтва лёгкага метро.
Мора Краёвае
Мора Краёвае з'яўляецца цэнтрам так званага Краявога Басейна, пароды якога належаць да данектарскага перыяда.
Уладзіслаў Пятровіч Уласаў
Узнагароды
Узнагароджаны прызам «Крыштальны анёлак» Беларускага саюза тэатральных дзеячаў (2004).
Мора Мары
Пароды мора Мары і навакольных кратэраў адносяцца да познеімбрыйскай эпохі (3,8 — 3,2 млрд гадоў), у той час як пароды басейна Мары — да данектарскага перыяду (4,5 — 3,9 млрд гадоў).
Ларыса Емяльянаўна Мікуліч
Біяграфія
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў ‎з 1985 года.
Урумская мова
Пісьменнасць
Цюрколаг Аляксандр Гаркавец выкарыстоўвае ўласную сістэму запісу ўрумскай мовы.
Галіца
Гісторыя
Пазней «двор» «Гоголица», да якога таксама належалі «людзі» і сенажаці на рацэ Качыне, у тым ліку набытыя ў менскіх мяшчан і іншых асоб, трымаў пісар гаспадарскі Івашка Уладыка, які ў 1493 годзе прадаў гэтыя ўладанні пісару гаспадарскаму Федку Рыгоравічу.
Аляксандрэ Гаўрылавіч
Кар’ера
У Кубку ФІБА-Еўропа гулец набіраў ў сярэднім 13.5 ачкоў і 8.4 падбору. У нацыянальным чэмпіянаце Балгарыі Аляксандрэ ў сярэднім адзначаўся 9.4 ачкамі і 7.1 падборамі
Двін
Гістарычны нарыс
Яшчэ адзін арабскі географ таго ж перыяду Аль-Мукадасі паведамляе: «Дабіль - значны горад; у ім непрыступная крэпасць і вялікія багацці… Пры ўсіх яго вартасцях пераважаюць у ім хрысціяне; зараз ужо зменшылася яго насельніцтва, і крэпасць яго разбурылася»
Аляксандр Пятровіч Тармасаў
Удзел у задушэнні паўстання Касцюшкі
Пасля задушэння паўстання Кацярына II узнагародзіла Тармасава ордэнам Св. Уладзіміра II-га класа і залатой шпагай, аздобленай брыльянтамі з надпісам «За адвагу», а кароль Станіслаў Аўгуст даслаў яму ордэны Белага Арла і Св. Станіслава. У снежні 1795 назначаны віленскім губернатарам.
Перыяд канфліктаў з Турцыяй і Персіяй
6 лютага 1798 атрымаў чын генерал-лейтэнанта.
Познія гады
Памёр у 1819 пасля працяглай і цяжкай хваробы. Пахаваны ў Маскве ў Данскім манастыры. Яго сын Аляксандр быў камер-юнкерам пры царскім двары і памёр у 1839 годзе, спыніўшы дынастыю Тармасавых.
TUT.BY
Гісторыя
У жніўні 2016 года TUT.BY запусціў англамоўны праект пра Беларусь на сусветную аўдыторыю — BelarusFeed.
Рэпрэсіі (2020—2021)
13 жніўня суд Цэнтральнага раёна Мінска на падставе пазовы МУС Беларусі прызнаў экстрэмісцкімі матэрыялы партала і яго сацыяльных сетак, а таксама «Zerkalo.io».
Колеравая мадэль
Колеравая мадэль — матэматычная мадэль апісання ўяўлення колераў у выглядзе лікавых вектараў (звычайна з трох, радзей — з чатырох складнікаў), званых колеравымі кампанентамі ці колеравымі каардынатамі. Усе магчымыя значэнні колераў, задаваныя мадэллю, вызначаюць колеравую прастору.
Красовер (тып аўтамабіля)
Гісторыя
Сам жа тэрмін «красовер» упершыню пачаў выкарыстоўвацца аўтакампаніямі толькі ў сярэдзіне 1990-х гг. у дачыненні да аўтамабіляў, сёння названымі «уседарожнікамі», так як прыкладна да 2000-х большасць аўтамабіляў, разлічаных на легкавое паўсядзённае кіраванне, будаваліся на легкавых платформах, а для перамяшчэння ў больш складаных дарожных умовах прызначаліся класічныя ўсюдыходы-пазадарожнікі рамнай канструкцыі.
Класіфікацыя па памерах і папулярныя прыклады
Міні: Peugeot 2008, Kia Soul, Renault Captur, Daihatsu Terios, Toyota Tracker, Mini Countryman, Fiat 500X, Nissan Juke, Ford EcoSport, Suzuki SX4, Opel Mokka, Mazda CX-3, Volkswagen Cross Polo...
Кампактныя: Opel Antara, Chevrolet Equinox, Land Rover Freelander, BMW X1, Porsche Macan, BMW X3, Audi Q5, Subaru XV, Mazda CX-5, Skoda Yeti, Renault Duster, Hyundai ix35, Jeep Compass, Kia Sportage, Mitsubishi ASX, Nissan Qashqai, Lexus NX, Audi Q3, Citroën C4 Aircross, Ford Kuga, Peugeot 4008, Subaru Forester, Volkswagen Tiguan, Mercedes-Benz GLK-клас,Volvo XC60, Toyota RAV4, Suzuki Grand Vitara, Honda CR-V, Infiniti EX, Chery Tiggo, Renault Koleos, SsangYong New Actyon, Nissan X-Trail...
BMW X1
Другое пакаленне
Да 2016 года другое пакаленне BMW X1 было цалкам рэканструявана. Аўтамабіль стаў крыху больш вонкава і, цяпер, абсталяваны такімі тэхналогіямі бяспекі, як аўтаматычнае аварыйнае тармажэнне і сістэма выяўлення пешаходаў. Вытворца спрасціў мадэльны шэраг БМВ Х1 2016 года да выкарыстання толькі аднаго тыпу рухавіка — эфектыўнага 4-цыліндравага з турбанаддувам. Таксама, з гэтага часу ўсе версіі Х1 абсталяваны поўным прывадам, які быў створаны на базе канструкцыі пярэдняга прывада.
Трэцяе пакаленне
Усе мадыфікацыі — аўтамабілі з рухавіком унутранага згарання, plug-in-гібрыды і цалкам электрычныя — збіраюцца на адной вытворчай лініі ў Рэгенсбургу. 11 лістапада 2022 года стартавала вытворчасць электрычнага iX1.
Зальцбург
Геаграфічнае становішча
Зальцбург знаходзіцца ў 150 км на ўсход ад Мюнхена і ў 300 км на захад ад Вены.
Часы рэфармацыі
У гады рэфармацыі Зальцбург быў адным з галоўных цэнтраў каталіцтва ў нямецкіх землях. У 1731 годзе ўсе пратэстанты былі выгнаны з горада.
20 стагоддзе
у 1938 годзе ў выніку аншлюсу ў Зальцбург увайшлі нямецкія войскі. Падчас Другой Сусветнай вайны горад неаднаразова бамбіўся саюзнікамі, аднак амаль усе выдатныя месцы Зальцбурга захаваліся. Зальцбург быў вызвалены войскамі ЗША 5 мая 1945 года. Пасля вайны горад быў цэнтрам амерыканскай акупацыйнай зоны.
Стары горад
Ад Сярэднявечча да Новага часу Зальцбург быў самастойнай дзяржавай, кіраванай герцагам-архібіскупам, і жыў за кошт здабычы і продажу солі. Сродкаў даставала, каб наймаць лепшых мастакоў і архітэктараў з розных краін. Вынік — унікальны ансамбль гістарычнага цэнтра горада, дзе царквы і саборы ў стылі готыкі побач з барочнымі палацамі, а сярэдневяковыя вузкія вуліцы вядуць да па-паўднёваму шырокіх плошчаў з фантанамі. Традыцыі Паўночнай і Паўднёвай Еўропы аднолькава ўплылі на аблічча горада. Сярод галоўных архітэктараў Зальцбурга былі італьянцы Вінчэнца Скамоццы і Санціні Салары. Спалучэнне з унікальным прыродным ландшафтам — гарамі, далінамі і ракой — утварае выдатную панараму горада, якому каля 1300 гадоў.
Увесь Стары горад у 1996 годзе намінаваўся на статус аб'екта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
YUV
Мадэль шырока выкарыстоўваецца ў тэлевяшчанні і захоўванні/апрацоўцы відэаінфармацыі. Яркасная кампанента змяшчае «чорна-белы» (у адценнях шэрага) відарыс, а астатнія дзве кампаненты змяшчаюць інфармацыю для аднаўлення патрэбнага колеру. Гэта было зручна на момант з’яўлення каляровага ТБ дзеля сумяшчальнасці са старымі чорна-белымі тэлевізарамі.
Леанід Аляксандравіч Барысаглебскі
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па квантавай механіцы, атамнай і ядзернай фізіцы, вывучэнні імавернасцей забароненых радыяцыйных пераходаў атамаў, ядраў і электроннай канверсіі гама-выпрамянення. Распрацаваў рэлятывісцкую тэорыю элементарнай часціцы, якая можа знаходзіцца ў адвольных спінавых станах.
Ту-160
Эксплуатацыя
1991 на авіябазе ў Прылуках ў УССР была групоўка з 19 самалётаў «Ту-160». Пасля распаду Савецкага Саюза самалёты перайшлі да Паветраных Сіл Украіны. Аднак, стратэгічная авіяцыя не адпавядала ваеннай дактрыне Украіны і таму ў 1999 годзе 8 самалётаў «Ту-160» аддалі расейцам «за газ». Яшчэ 9 самалётаў было ўтылізавана, адзін самалёт «Ту-160» застаўся ў горадзе Палтаве ў музеі Далёкай авіяцыі.