cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фарсіраванне Проні
Наступленне ў рамках аперацыі «Баграціён»
Пасля моцнай двухгадзіннай артылерыйскай падрыхтоўкі агнявыя сродкі суперніка амаль цалкам былі падушаныя і часткова знішчаны.
Юрый Лукашэвіч
Дзяцінства. Вучоба
Нарадзіўся 13 красавіка 1998 года. Вырас у Беларусі. Вясной 2017 года быў адлічаны з БДУ, дзе вучыўся на гістарычным факультэце.
Первамайскае (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 340 чалавек (166 мужчын і 174 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 198 чалавек (103 мужчыны і 95 жанчын).
Альхоўка (Вілейскі раён)
Альхо́ўка (, Ольховка) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ільянскага сельсавета.
ЖФК Эдэль-Іма Дзяржынск
Чэмпіянат і Кубак Беларусі
У 2003 годзе жаночы футбольны клуб «Эдэль-Іма» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Полацкі езуіцкі калегіум
Гісторыя
У гэтым жа годзе на востраве Заходняй Дзвіны быў пабудаваны будынак калегіума. У 1-й палове XVII ст. пасля пажару быў пабудаваны драўляны касцёл Святога Стафана і будынкі калегіума і вучылішча на новым месцы паміж Верхнім замкам і пасадам. У 1750 годзе быў пабудаваны мураваны 3-павярховы будынак.
Навучальны працэс у акадэміі
Спачатку ў акадэміі было 3 факультэты: філасофскі, тэалагічны, моў і літаратур. У 1815 годзе, у сувязі з рэарганізацыяй, іх засталося два — тэалагічны і факультэт філасофіі і моў. Навучанне доўжылася 4—5 гадоў. Пад канец кожнага курса студэнта павінны былі трымаць іспыт, які працягваўся пасля першага курса 30 хвілін, пасля другога і трэцяга — гадзіну, пасля чацвёртага — 2 гадзіны. Хто не вытрымліваў іспытаў, на наступны курс не пераводзіўся.
Адукацыя
Калегіум ствараўся як сярэдняя навучальная ўстанова класічнага, пераважна філалагічнага тыпу. Ён быў створаны па ініцыятыве вядомага езуіта-прапаведніка Пятра Скаргі, які меў на мэце выхаванне навучэнцаў у духу адданасці каталіцызму і справе ордэна езуітаў. У пяці класах калегіума выкладалася лацінская і грэчаская мовы, рыторыка і паэтыка, антычная літаратура і Святое Пісанне. У перыяд Рэчы Паспалітай выкладанне вялося на польскай мове, пасля яе падзелу — уведзена руская мова. У адпаведнасці з гнуткай ідэалагічнай стратэгіяй езуітаў, яны імкнуліся спалучаць схаластычную багаслоўскую адукацыю з гуманістычнай свецкай культурай.
Асобы корпус
Стварэнне
Пасля загаду на правядзенне аперацыі «Хваля» сілы корпуса былі ўведзеныя ў Будапешт, атрымлівалі там падмацаванне і вялі баі з паўстанцамі да 28.10.1956.
Валерый Францавіч Марозаў
Асабістае жыццё
У шлюбе з архітэктарам Алены Барысаўны Марозавай (нар. 1956). Мае сына Яўгена Валер’евіча Марозава (нар. 1979), мастацтвазнаўца і архітэктара.
Бібліятэка Полацкай езуіцкай акадэміі
Зборы
Вялікую частку збору складалі заходнееўрапейскія выданні па філасофіі, тэалогіі, кананічнаму і грамадзянскаму праву, царкоўнай і свецкай гісторыі, мовазнаўству, мастацтвазнаўству, ваенным, медыцынскім, матэматычным, тэхнічным, натуральным і іншым дысцыплінам, энцыклапедычныя, даведачныя, літаратурныя (асабліва працы класікаў) і мастацкія выданні, багатая перыёдыка. Для патрэб школьнага тэатра пры калегіуме збіраліся выданні твораў еўрапейскіх драматургаў. Асноўным спосабам папаўнення фондаў бібліятэкі Полацкага езуіцкага калегіума з’яўлялася набыццё новай літаратуры, атрыманне абавязковага асобніка з езуіцкіх друкарань Беларусі, перадача выданняў у дар (як свецкімі асобамі, так і прадстаўнікамі ордэна). Полацкая езуіцкая друкарня, што дзейнічала ў 1787—1820 гг., выпускала шмат навучальных і навуковых выданняў (было надрукавана больш 500 найменняў кніг), якія ў абавязковым парадку паступалі ў фонды бібліятэкі калегіума. У бібліятэцы полацкіх езуітаў захоўваліся таксама выданні каталіцкіх, пратэстанцкіх, праваслаўных і ўніяцкіх друкарань Беларусі. Да таго ж у бібліятэцы захоўвалася вялікая колькасць рукапісных кніг.
Лёс збораў
Сёння фрагменты бібліятэкі Полацкай езуіцкай акадэміі захоўваюцца ў зборах Расіі, Украіны, Літвы і Беларусі, у тым ліку ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі — некалькі соцень выданняў. Няспешна, але планамерна ідзе вывучэнне буйнейшага полацкага кнігазбору, разглядаюцца магчымыя шляхі бібліяграфічнай і віртуальнай (поўнатэкставай) рэканструкцыі гэтай гістарычнай калекцыі.
Міхаіл Кірылавіч Баброўскі
Праца ў Віленскім універсітэце
З 1822 года прафесар Віленскага ўніверсітэта. У 1822—1824 гадах і пасля перапынку з 1826 года прафесар экзегетыкі і герменеўтыкі Віленскага ўніверсітэта. З 1823 года доктар тэалогіі. Заснавальнік беларуска-літоўскага філалагічнага гуртка ў Віленскім універсітэце. Выступаў супраць паланізацыі і лацінізацыі.
Дзмітрый Салошкін
Вучыўся ў Беларускім дзяржаўным медінстытуце, які скончыў у 1995 годзе па спецыяльнасці педыятрыя. З 1995 па сённяшні дзень працуе ўрачом-рэаніматолагам РНПЦ «Маці і дзіця». У тым жа годзе стаў членам партыі БНФ. У 1998 годзе ўдзельнічаў у заснаванні і дзейнасці першай незалежнай студэнцкай арганізацыі Беларусі «Задзіночанне беларускіх студэнтаў».
Горская рэспубліка
Саю́з Го́рцаў Паўно́чнага Каўка́за і Дагеста́на (з мая па кастрычнік 1917), Го́рская рэспу́бліка (з 1918), — аўтаномнае дзяржаўнае ўтварэнне, абвешчанае на з’ездзе паўночнакаўказскіх народаў 1 мая 1917 года на тэрыторыі Дагестана і горскіх акругаў Церскай вобласці. У красавіку 1918 года ЦК Саюза абвясціў незалежнасць з трансфармацыяй дзяржавы ў Горскую Рэспубліку (Рэспубліку Горцаў Паўночнага Каўказа і Дагестана). Афіцыйна незалежнасць абвешчаная 11 мая 1918 года на мірнай канферэнцыі ў Батумі. Тэрыторыя часткова прызнанага дзяржавы ахоплівала 400 000 км2 з насельніцтвам каля 11 млн. чал.
Другі горскі ўрад
25 верасня 1918 года князь Таркоўскі падпісаў у Порт-Пятроўску (цяпер Махачкала) дагавор з казацкім генералам Л. Ф. Бачарахавым аб сумеснай барацьбе супраць Савецкай улады. Пры размежаванні ўладных паўнамоцтваў на тэрыторыі Дагестана пад кантроль арміі генерала Бічарахава былі аддадзены прыкаспійскія раёны. 30 верасня ўрад Горскай рэспублікі абвясціў аб адмене ўсіх дэкрэтаў Савецкай улады, дэнацыяналізацыі лясоў, пашы, водных рэсурсаў. У лістападзе, пасля таго як турэцкія войскі авалодалі горадам Тэмір-Хан-Шура (цяпер Буйнакск), Горскі ўрад пераехаў сюды. Таркоўскі склаў з сябе дыктатарскія паўнамоцтвы, і 17 лістапада ўрад падпісаў дамову з турэцкім галоўнакамандуючым Ф. Юсуф-Ізэт-пашой пра знаходжанне ў Дагестане турэцкіх войскаў.
1990-я гады
У чэрвені 1997 года міністр замежных справаў Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя Маўладзі Удугаў накіраваў пасланні міністрам замежных спраў Германіі і Турцыі з прапановай «аднавіць гвалтоўна перарваныя дыпламатычныя адносіны», заяўляючы, што Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя лічыць сябе правапераемніцай Горскай рэспублікі. Гэтыя паслання значных наступстваў не мелі.
Ала Мікалаеўна Маскалькова
Ала Мікалаеўна Маскалькова (нар., г. Барысаў, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Магілёве.
Пасталезіа
Насельніцтва складае 609 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 61 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 23010. Тэлефонны код — 0342.
NGC 415
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Glyptoteles leucacrinella
Glyptoteles — манатыпны род дробных молей, які належаць да сямейства Агнёўкі.
Рывалду
Рыва́лду Ві́тур Бо́рба Ферэ́йра (Rivaldo Vítor Borba Ferreira;, , Пернамбуку, ), больш вядомы як проста Рыва́лду або Рывалда — бразільскі футбаліст, ігрок на пазіцыі атакуючага паўабаронцы і нападніка. Чэмпіён свету 2002 у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі.
Ветрына
Гісторыя
1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі Ветрына ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Ветрына вярнулі ў склад БССР, дзе яно у 1924—1931 і 1935—1960 гадах было цэнтрам раёна (у 1931—1935 гадах у складзе Полацкага раёна).
Скарачэнні назваў біблейскіх кніг
Скарачэнні назваў біблейскіх кніг ужываюцца з мэтай цытавання Бібліі і для ўказання спасылак на паралельныя месцы. У беларускіх перакладах Бібліі сустракаюцца ўжо ў Бібліі Францыска Скарыны, дзе ён змяшчае іх у тэксце прадмоў да кніг і непасрэдна на палях кніг.
Іглаўская вышэйшая політэхнічная школа
Іглаўская вышэйшая політэхнічная школа  — чэшская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Іглава.
Homoeosoma inustella
Homoeosoma inustella — від агнёвак роду Homoeosoma. Ён быў апісаны Раганотам у 1884 годзе.
Арэал
Сустракаецца ў Іспаніі, Францыі, Італіі, Швейцарыі, Аўстрыі, Чэхіі, Славакіі, Венгрыі, Румыніі, Балгарыі, у Паўночнай Македоніі, Украіне, Беларусі і Расіі.
Аляксандр Стральцоў
Грамадская дзейнасць
У 1990—1999 гадах быў членам БНФ «Адраджэнне» — Партыі БНФ. Быў намеснікам старшыні Маладзёжнай Фракцыі БНФ у 1994—1996 гадах. Член Сойма Партыі БНФ. Паміж 1999—2003 гадамі праз нязгоду з падзелам арганізацыі выйшаў з партыі. У 2003—2007 гадах — намеснік старшыні Міжнароднай камісіі, у 2009—2011 — старшыня Камісіі партыйнага навучання Партыі БНФ.
У маі 2019 года пакінуў Партыю БНФ праз нязгоду з рашэннем старшыні партыі Рыгора Кастусёва ўзяць удзел у гей-парадзе ў Вільні (Літва). Станам на 2023 год не вядзе палітычнай дзейнасці.
Уладзімір Іванавіч Бародзіч
Біяграфія
У 1957—1960 гадах служыў у Савецкай Арміі. Пасля працаваў на аўтатранспартных прадпрыемствах на розных інжынерна-тэхнічных пасадах.
У 1975 годзе прызначаны намеснікам начальніка, а ў 1976 годзе — начальнікам Гомельскага абласнога вытворчага аўтатранспартнага ўпраўлення.
Уэб
Уэб — прозвішча.
Раберту Рывеліну
Нацыянальныя
Чэмпіён свету 1970 Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 1978
Глеб Вячаслававіч Багдановіч
Біяграфія
Сын Вячаслава Багдановіча. Скончыў Віленскую беларускую гімназію, медыцынскі факультэт Віленскага ўніверсітэта. Быў сябрам Беларускай студэнцкай карпарацыі «Скарынія» ў Вільні, друкаваўся ў часопісе «Новая варта». Падчас нямецкай акупацыі спачатку працаваў доктарам у Івянцы на Валожыншчыне. Удзельнічаў у нацыянальным падпольным руху, быў сябрам Беларускай незалежніцкай партыі. З мая 1944 года афіцэр Беларускай краёвай абароны. З ліпеня 1944 года знаходзіўся ў дэсантным батальёне «Дальвіц». Браў удзел у падпольным антыкамуністычным руху, спачатку ў Беларусі, а з 1945 года ў Польшчы, куды прарваўся з групай АК «Лялюся». З лета 1945 года жыў і працаваў доктарам на Беласточчыне. Быў прызваны ў польскае войска, у рангу паручыка служыў старшым палкавым урачом.
Мары Ківініемі
Мары Ёхана Ківініемі (Mari Johanna Kiviniemi,, Сейняёкі, Правінцыя Паўднёвая Пах’янмаа (Паўднёвая Астработнія), Фінляндыя) — фінскі палітык, старшыня партыі Фінляндскі цэнтр, Прэм’ер-міністр Фінляндыі (22 чэрвеня 2010 — 22 чэрвеня 2011).
Таццяна Мікалаеўна Котава
У сакавіку 2008 года было абвешчана, што Таццяна Котава далучыцца да расійска-ўкраінскага поп-гурта «ВИА Гра» пасля сыходу Веры Брэжневай у ліпені 2007 года.
NGC 5732
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Армія людзей накшбандзійскага ордэна
Створана ў 2006 годзе пасля пакарання смерцю Садама Хусейна падчас Іракскай вайны, аднак асобныя яе будучыя ўдзельнікі пачалі ваяваць яшчэ раней, у прыватнасці, у бітве за Фалуджу (2004). У 2007 годзе разам з двума дзесяткамі іншых паўстанцкіх груп ўвайшла ў склад арганізацыі «Вышэйшае камандаванне джыхаду і вызвалення».
Калочынская культура
Этнічная прыналежнасць Калочынскай культуры спрэчная: В. В. Сядоў, І. П. Русанава, А. Р. Мітрафанаў, В. Б. Перхаўка адносяць яе да балтаў; П. М. Траццякоў, Э. А. Сымановіч, Я. А. Гаруноў, Л. Д. Побаль, А. М. Абломскі — да славян.
Заходнепаморская акруга
Заходнепаморская акруга (Okręg Pomorze Zachodnie) — адміністрацыйная адзінка ў складзе пасляваеннай Польшчы, якая існавала на частцы тэрыторыі нямецкай правінцыі Памеранія, далучанай да Польшчы па выніках Другой сусветнай вайны (так званыя вернутыя тэрыторыі).
Прачысценскі сабор (Вільнюс)
Кафедральны сабор
Прыкладна да таго часу — мяжы XVI—XVII стагоддзяў — адносіцца і адзін з першых малюнкаў збудавання на гравюры Тамаша Макоўскага. Яно ўяўляе сабой масіўны будынак у гатычным стылі з трохвугольным франтонам, што мала адрозніваецца ад навакольных рымска-каталіцкіх храмаў.
Выжычно
Выжычно (Вижично) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Сан-Джакама-Філіпа
Сан-Джакама-Філіпа (San Giacomo Filippo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сондрыа.
Грыгорый I (Папа Рымскі)
Грыгорый I Вялікі, ці Грыгорый Дваяслоў (~540, Рым — 12 сакавіка 604, Рым) — царкоўны пісьменнік, Папа Рымскі (590-604), прылічаны да святых. Вялікі рэфарматар Каталіцкай Царквы. Рэфармаваў літургію, увёў грыгарыянскі харал.
Біяграфія
У 594 пагадзіўся выплачваць лангабардам штогадовую даніну.
Звычайны ранак
Адметная рысай перадачы з'яўляецца элемент ток-шоў, калі да абмеркавання гострых пытанняў далучаецца запрошаны госць. За час інснавання перадачы ў эфіры пабывалі палітыкі (Валерый Сахашчык, Павел Латушка, Франак Вячорка, Аліна Коўшык), эканамісты (Дзмітрый Крук, Сяргей Чалы, Яраслаў Раманчук), бізнэсоўцы і IT-адмыслоўцы (Яўген Чычваркін, Павел Лібер), журналісты (Дарья Чульцова, Аляксандр Класкоўскі, Дзмітрый Гардон, Арцемій Троіцкі), пісьменнікі (Саша Філіпенка), музыканты (Юрый Стыльскі, Маргарыта Ляўчук), палітолагі (Валерый Карбалевіч, Марк Фейгін, Арцем Шрайбман), навукоўцы (Сяргей Бесараб, Андрэй Белавешкін, Андрэй Ажароўскі) і многія іншыя.
Манумент Перамогі (Мінск)
Архітэктура
Вырашаны ў форме велічнага, абліцаванага шэрым гранітам абеліска вышынёй каля 40 м, увенчанага выявай ордэна «Перамога» з бронзы і смальты. Грані абеліска рытмічна расчлянёны вузкімі і завершаны шырокай палосамі, якія нагадваюць беларускі арнамент. 4 грані пастамента аформлены бронзавымі гарэльефамі: «9 мая 1945 г.» (скульптар А. Бембель), «Савецкая Армія ў гады Вялікай Айчыннай вайны» (С. Селіханаў). «Слава загінуўшым героям» (З. Азгур), «Партызаны Беларусі» (А. Глебаў). Паслядоўным чаргаваннем рэльефаў, лаканічнымі пластычнымі сродкамі эмацыянальна перададзены кульмінацыйныя моманты барацьбы савецкага народа супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў, горыч страт, радасць перамогі. Шматфігурныя кампазіцыі выкананы ў рэалістычнай манеры, з дэталёвай прапрацоўкай рэльефных выяў.
Ірына Ігараўна Чукісава
Клубная кар’ера
З 2006 па 2015 гады выступала ў Расіі за каманды: «Спартак», «ЦСП Ізмайлава», «Надзея», «Зоркі» і « Расіянка».
Жэлю Жэлеў
Біяграфія
У 1967 годзе скончыў працу над кнігай «Фашызм», якая будзе выдадзена толькі 15 гадоў пазней (у 1982 годзе) выдавецтвам «Народная младеж» накладам 10 тысяч асобнікаў. Праз тры тыдні кніга будзе забароненая і канфіскавана з кніжных магазінаў з-за відавочнага падабенства паміж фашысцкай дыктатурай і сацыялістычным ладам. Аднак 6 тысяч асобнікаў будзе ўсё ж прададзена.
Гірныкы (Ратнэўскі раён)
Гірныкы (Гі́рники) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Бабенбергі
Бабенбергі (Babenberger) — першая княжацкая дынастыя ў Аўстрыі (976—1246). Акрамя Аўстрыі, Бабенбергі былі таксама герцагамі Швабіі (1012—1038), Баварыі (1139—1156) і Штырыі (1192—1246). Найбольш значныя прадстаўнікі Бабенбергаў: Генрых II Язаміргот (1141—77), Леапольд V (1177—94), Леапольд VI (1198—1230). Пры Бабенбергах Аўстрыя ператварылася ў адну з наймацнейшых дзяржаў Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Паходжанне
Сярэдневяковыя аўтары, пачынаючы з Атона Фрайзінгскага, узводзілі род Бабенбергаў да ўплывовага франконскага роду Папанідаў. Аднак сучасныя гісторыкі ставяць існаванне гэтых роднасных сувязяў пад сумнеў. Верагодна, Бабенбергі паходзілі з горада Бамберг у Франконіі (поўнач сучаснай Баварыі).
Падзенне Бабенбергаў
Росквіт Аўстрыйскай дзяржавы Бабенбергаў прыпаў на час кіравання Леапольда VI (1198—1230). Бурна развіваліся гарады, гандаль і горная справа, вялося замкавае і царкоўнае будаўніцтва, двор герцага ператварыўся ў культурны цэнтр Паўднёвай Германіі. Аднак пасля ўзыходжання на прастол у 1230 годзе Фрыдрыха II Аўстрыя апынулася ўцягнутай у цэлую серыю войнаў з суседзямі — Чэхіяй, Венгрыяй, Баварыяй і самім імператарам. Пэўны час імперскія войскі акупавалі тэрыторыю герцагства, а сам Фрыдрых II быў вымушаны хавацца. У 1246 годзе Фрыдрых загінуў на вайне з венграмі, а з яго смерцю загасла мужчынская лінія Бабенбергаў.
Партрэт Ежы Радзівіла
Гісторыя
Партрэт біскупа кракаўскага Ежы Радзівіла паходзіць з калекцыі князёў Радзівілаў у Нясвіжы (№ 42 да 1941). Да 1941 года захоўваўся ў калекцыі Дзяржаўнай карціннай галерэі БССР, з 1948 года Музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, з 1957 да 1968 года Дзяржаўнага музея БССР.
Варапаева
Варапа́ева  — пасёлак гарадскога тыпу ў Беларусі, Цэнтр сельсавета Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 27 км на ўсход ад Паставаў, за 237 км на захад ад Віцебска, за 135 км на поўнач ад Мінска. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з Глыбокім, Паставамі; чыгуначны вузел на Лынтупы, Друю, Круляўшчыну. Насельніцтва 2 540 чалавек (2017).
Румынія
Паводле даных 2019 года насельніцтва Румыніі складае больш за 19 млн жыхароў, гэта 7-е месца ў ЕС. Характэрная адмоўная дынаміка колькасці насельніцтва, адзін з самых нізкіх паказчыкаў нараджальнасці ў свеце. У нацыянальным складзе пераважаюць румыны, венгры і цыганы. Большасць насельніцтва атаясамлівае сябе з праваслаўным хрысціянствам і карыстаецца румынскай мовай. Самы нізкі ў ЕС узровень урбанізацыі (54 %). Вялікія гарады Румыніі — Брашаў, Клуж-Напока, Ясы, Тымішаара, Канстанца, Краёва.
Мандрыл
Мандрыл (Mandrillus sphinx) — від прыматаў з сямейства мартышкавых. Разам з дрыламі ўключаны ў род мандрылаў.
Румынія
Валахія, Малдавія, Трансільванія
У ХIV ст. незалежнасць ад Венгрыі атрымлівалі два румынскіх княствы: Валахія (1330) і Малдавія (1360). Валашскае княства, дасягнуўшы росквіту пры князі Мірчы I Старым (1386—1413), у 1456 стала васалам Асманскай імперыі. Малдаўскае княства дасягнула росквіту пры князі Стэфане III Вялікім (1457—1504), а ў 1513 стала васалам Асманскай імперыі. У 1541 пасля падзення Венгерскага каралеўства туркі захапілі заходнерумынскія землі, на якіх у 1570 было створана васальнае княства Трансільванія. Тады ж на румынскія землі прыйшла рэфармацыя. У 1594 Малдавія, Валахія і Трансільванія далучыліся да Свяшчэннага саюза, скіраванага супраць асманскага панавання ў Еўропе. У маі 1600 усе тры княствы былі аб’яднаны пад уладай князя Міхая Храбрага, які, хоць пад ціскам суседзяў быў вымушаны адрачыся ў верасні таго ж года, у ХІХ стагоддзі стаў сімвалам адзінства нацыі.
У ХVII стагоддзі княствы працягвалі плаціць даніну асманам, але ўзмацнілі сваю аўтаномію. Пасля 1683 Трансільванія ўвайшла ў склад дзяржавы Габсбургаў, якая праводзіла палітыку акаталічвання (дакладней, пераходу ў унію). Праваслаўная царква была прызнана толькі ў выніку паўстанняў, узнятых манахамі ў 1744 і 1759 гадах, румыны ў Трансільваніі заставаліся непрызнаным народам.
Георгій Сцяпанавіч Міхайловіч
Біяграфія
Працаваў разнарабочым у 1908—1915 гадах у Кіеве. Падчас 1-й сусветнай вайны мабілізаваны ў расійскую армію, у 1915—1917 гадах ваяваў на Заходнім фронце.
У 1921—1922 гадах загадчык інспектарскага аддзела Смаленскага губхарчкама. У 1922 годзе прызначаны памочнікам пракурора Смаленскай губерні, з 1925 — намеснік пракурора Смаленскай губерні.
Гараватка (Вілейскі раён)
Гарава́тка (, Гороватка) — хутар у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ільянскага сельсавета.
Чэпынэ
Чэпынэ (Чепине) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Капліца-пахавальня Прушынскіх
Гісторыя
Ініцыятарам будаўніцтва ў Лошыцы каменнага касцёла, кансэкраванага пад тытулам Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі, верагодна, быў Юзаф Прушынскі. Архітэктурна-стылістычныя характарыстыкі вонкавага выгляду святыні, сведчанні пра месца яе знаходжання і іншыя звесткі, запісаныя ў першых вядомых інвентарах 1769 і 1772 гг., дазваляюць датаваць будаўніцтва лошыцкага касцёла 1769 годам. Пасля пабудовы святыні жыхары маёнтка і вёскі, якія раней з’яўляліся парафіянамі ўніяцкай царквы ў Каралішчавічах, цэлымі сем’ямі пачалі пераходзіць у каталіцтва.
Нулявы кіламетр Беларусі
Нулявы кіламетр Беларусі — культавы знак, пазначэнне нулявога кіламетра дарог Рэспублікі Беларусь.
Апісанне
Помнік выраблены з граніту ў форме піраміды, сімвалізуе вечнасць і трываласць. Вычасаны ў Партугаліі. А. Сардараў успамінаў :
Валерый Антонавіч Рагалевіч
Біяграфія
У 1977 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут. Быў студэнтам А. В. Чарнышова, П. А. Семчанка і Л. І. Талбузіна.
Чкалаўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Чкалаўка (Чкаловка) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Дзімітраўград (Расія)
Горад размешчаны на левабярэжжы Куйбышаўскага вадасховішча пры ўпадзенні ў яго ракі Вялікі Чарамшан, за 80 км ад Ульянаўска.
Спрыяна
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Беразіна
Назву Беразіна́ маюць:
Сядзіба Рдултоўскіх (Верхняе Чэрніхава)
Біяразнастайнасць
У паркавым сажалцы адзначаны 2 віды рыб.
Леапольд I (маркграф Аўстрыі)
Біяграфія
Леапольд Бабенберг быў паплечнікам германскага імператара Атона II і ўдзельнікам войнаў з венграмі. Пасля прыгнечання мецяжу баварскага герцага Генрыха II Сварлівага супраць імператара, Атон II у 976 годзе аддзяліў ад Баварыі яе паўднёва-ўсходнія тэрыторыі. На прыгранічнай з Венгрыяй часткі адабраных у Баварыі зямель была ўтворана Усходняя марка са сталіцай, верагодна, у горадзе Мельк, што на захадзе сучаснай Ніжняй Аўстрыі. Леапольд I Бабенберг стаў першым яе графам.
Антон Уладзіміравіч Вавілаў
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут (1971), Цэнтральны навукова-даследчы інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі (аспірантура, 1975). Працаваў у Цэнтральным навукова-даследчым інстытуце механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі (1971—1982, навуковы супрацоўнік), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1982, НДЛ калёсных трактараў, старшы навуковы супрацоўнік; з 1983 — факультэт транспартных камунікацый, кафедра «Будаўнічыя і дарожныя машыны», з 1988 — загадчык кафедры, у 1996—2000 — прарэктар па вучэбнай рабоце).
Базіліка Святога Крыжа (Варшава)
Касцёл Святога Крыжа (Kościół Świętego Krzyża) — рымска-каталіцкая царква ў Варшаве (Польшча). Знаходзіцца ў Сяродмесці па вул. Кракаўскае прадмесце, 3. Належыць ордэну ксяндзоў-місіянераў Святога Вінсента з Поля.
NGC 5736
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эстасіу Каімбра
Біяграфія
Неўзабаве Каібмра таксама пачаў і палітычную кар'еру, заснаваўшы Рэспубліканскую партыю Барэйруса. У 1894 годзе быў абраны мэрам горада. Праз год Каімбра быў абраны ў заканадаўчы сход штата, а ў 1899 годзе стаў федэральным дэпутатам.
У 1907 годзе Каібмра быў абраны старшынёй заканадаўчага сходу Пернамбуку. З 6 верасня па 13 снежня 1911 года часова выконваў абавязкі губернатара штата ў сувязі з адстаўкай апошняга. У 1912 годзе часова адышоў ад палітыкі, вярнуўся ў 1915 годзе і тройчы абіраўся федэральным дэпутатам.
Тарасіўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Тарасіўка (Тарасівка) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Hypochalcia ahenella
Біялагічнае апісанне
Вусені, верагодна, харчуюцца відамі сонцацвета і/або Artemisia campestris.
Тартана
Тартана (Tartano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сондрыа.
Насельніцтва складае 263 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 6 чал./км². Займае плошчу 47 км². Паштовы індэкс — 23010. Тэлефонны код — 0342.
Новая (Холм-Жыркоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кобрынская эканомія
З пачатку XVIII стагоддзя Кобрынская эканомія збліжаецца з Берасцейскай, разам яны выступаюць у інвентарах, рэвізіях, кантрактах, маюць агульную адміністрацыю і рахункі. У 1757 годзе Ян Ежы Флемінг атрымаў агульнае дзяржаўства на Берасцейскую і Кобрынскую эканоміі тэрмінам на 6 гадоў. Замест падзелу на воласці (Кобрынская, Блудзенская, Вежацкая, Гарадзецкая, Дабучынская, Чаравачыцкая) і войтаўствы адбыўся падзел на губерні і ключы, да якіх дапісваліся яшчэ асобныя вёскі, фальваркі і іншыя. Такім чынам узнікла Кобрынская губерня з 8 ключоў (Кобрынскага (Кобрын і Агароднікі Кобрынскія, вёскі Дубовая, Лахчыцы, Лягаты, Паляцічы, Патрыкі, Плоскае, Рухавічы, Сухоўчыцы, Хідры, фальваркі Гарыздрычы і Залессе), Вежыцкага (Агароднікі Вежыцкія, вёскі Глінянкі, Лышчыкі, Мацясы, Песцянькі і Стаўпы), Гарадзецкага (мястэчка Гарадзец, вёскі Асмаловічы, Вуглы, Грушава, Камень Каралеўскі, Худлін і Чалішчавічы), Закросніцкага (вёскі Заскросніца, Астромеч, Быстрыца, Сялец і Турна), Ліцвінкаўскага (вёскі Ліцвінкі, Вострава, Клешчы, Ластаўка і Пруска), Ілоўскага (вёскі Ілоўск, Баршчы, Бярэзна, Засімы, Лышчыкі і Стрыі), Тэвельскага (вёскі Тэўлі, Залессе, Мацы і Рымкі), Чаравачыцкага (Агароднікі Чаравачыцкія, вёскі Батчы, Глінянкі, Мельнікі, Пяркі, Пяскі, Шыпавічы і Якаўчыцы), да якога яшчэ былі прыпісаны фальварак і сяло Шматы, фальваркі Адамкаў, Пельчыцы і Фаўстынаў, сяло Плоскае.
Брыгада Хаміса
Брыгада Хаміса (كتيبة خميس), афіцыйная назва 32-я ўзмоцненая брыгада (اللواء 32 المعزز) — брыгада спецыяльнага прызначэння Узброеных Сіл Лівійскай Джамахірыі. Узначальваў падраздзяленне генерал-маёр Хаміс Кадафі, сын лідара краіны Муамара Кадафі. У ходзе грамадзянскай вайны 2011 года брыгада зарэкамендавала сябе як адно з найбольш баяздольных фарміраванняў кадафістаў.
Баявыя дзеянні
У сярэдзіне лютага 2011 года яе байцы займаліся барацьбой з паўстанцамі ў раёне гарадоў Бенгазі і Аль-Байда. Крыху пазней, 24 лютага, бранятанкавыя часці сіл Хаміса рушылі ў бок Місураты, трэцяга па велічыні горада Лівіі і буйнога порта, дзе адбылося адно з найбуйнейшых узброеных выступленняў лівійскай апазіцыі.
Мікіта Юр’евіч Бялых
Саюз правых сіл
8 снежня 2008 года Прэзідэнт Расійскай Федэрацыі Дзмітрый Мядзведзеў унёс кандыдатуру Бялых на разгляд Заканадаўчага сходу Кіраўскай вобласці для надзялення яго паўнамоцтвамі губернатара Кіраўскай вобласці. 11 снежня 2008 года на пасяджэнні Заканадаўчага сходу Пермскага края Мікіта Бялых склаў дэпутацкія паўнамоцтвы ў сувязі з вылучэннем яго кандыдатуры на пасаду губернатара Кіраўскай вобласці. Разам з тым, з Страсбургскага суда не была адкліканая яго позва да Расіі аб канфіскацыі ў СПС накладаў агітацыйных матэрыялаў.
Плошча Свабоды (Мінск)
Гісторыя
Плошча Свабоды лічылася цэнтральнай, але ў гады Вялікай Айчыннай вайны была моцна разбурана і страціла сваё значэнне.
Ізабалёва
Гісторыя
У пачатку XX стагоддзя 19 двароў, 126 жыхароў. У 1976 годзе далучана да вёскі Чырвоны Кастрычнік.
Самыкіна
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Армія Махдзі
Міжнародную вядомасць атрымала 4 красавіка 2004, калі яна ўзначаліла першы буйны арганізаваны ўзброены выступ супраць акупацыйных сіл падчас Іракскай вайны. Паўстанне шыітаў доўжылася да чэрвеня. Пасля двухмесячнага перамір’я паўстанне аднавілася ў жніўні і працягвалася як мінімум месяц.
Міхась Багун
Міхась Багун, сапр. Міхаіл Фёдаравіч Блошкін (, Мінск — ; Іншыя псеўданімы і крыптанімы: Асака М; Багунец; М. Б.; Міх. Б.; Баг.) — беларускі паэт, празаік, перакладчык.
Касцёл Святых Францыска і Бернарда (Вільнюс)
Гісторыя
У 1677 годзе быў асвячоны ансамбль, які ўтвараецца 17 алтарамі, сярод якіх дамінавалі алтары пакутуючага Ісуса Хрыста і Найсвяцейшай Дзевы Марыі. Некалькі алтароў прысвячаліся найбольш ушанаваным бернардзінцамі Святым Францыску, Бернарду, Антонію Падуанскаму. Усе алтары былі драўлянымі, упрыгожаныя пазалочанай і пасярэбранай разьбой і роспісам. Унутранае ўбранне пераабсталёўвалася ў другой палове XVIII стагоддзя. Пры перабудове алтароў у 1763—1781 гадах утварыўся ансамбль амбонаў, спавядальняў і 11 алтароў у стылі позняга барока. У той жа час на фасадзе касцёла была напісана фрэска з выявай Распяцця. У 1764—1768 гадах арган быў рэканструяваны і перанесены з бакавога нефа на хоры ў прэзбітэрыі.
Архитектура
С южной стороны к храму примыкают две пристроенные позднее часовни. С севера к костёлу примыкает бернардинский монастырь, так же построенный в начале XVI века и многократно перестраивавшийся. С другой стороны два ряда ступеней, перегороженных стеной, соединяют колокольню с построенной в 1617 году часовней: слева — мраморные ступени с реликвиями, справа — простая лестница.
Акулінскі раён
Акулінскі раён (Аққулы ауданы), да 4.8.2018 — Лябяжынскі  — раён у паўднёва-ўсходняй частцы Паўладарскай вобласці. Утвораны ў 1939 годзе. Плошча 8,1 тысячы кв. км.
Галіна Леанідаўна Левіна
Галіна Леанідаўна Левіна (нар., Мінск) — беларускі архітэктар.
Сяльцо-Патрасава
Гісторыя
У 2004—2019 гадах у складзе Сцешынскага сельскага паселішча.
Яфім Іванавіч Пернікаў
Біяграфія
Працаваў у агітацыйным мастацтве, стварыў фотамантажныя плакаты.
Акаба
Акаба:
Грамафон
Грамафо́н (γράμμα — запіс, φωνή — гук) — прыбор для запісвання і прайгравання гуку з грамафоннай пласцінкі.
Кім Хандо
Кім Хандо (кор. 김홍도), больш вядомы пад псеўданімамі Тан Вон, Тан Гу, Са Нын, Камін, Каса Сахо, Кадза (1760—1820) — карэйскі мастак і майстар каліграфіі.
Ада Львоўна Муладжанава
Біяграфія
Скончыла Фрунзенскі політэхнічны інстытут у 1969 годзе. Працавала ў праектных арганізацыях Украіны, Кыргызстана, Узбекістана (1955—1974). З 1974 г. — старшым архітэктарам у Мінскпраекце, з 1979 па 1980 г. — кіраўніком групы архітэктараў у Белдзіпрагандлі.
Goniasteridae
Яны сустракаюцца пераважна на глыбакаводдзі кантынентальнага шэльфа ўсіх сусветных акіянаў, дасягаючы найбольшай разнастайнасці ў Інда-Ціхаакіянскім рэгіёне.
Вольга Аляксееўна Гаварцова
Дарослая кар’ера
У 2008 годзе Гаварцова прабілася ў фінал турніру WTA ў Мемфісе ў адзіночным разрадзе, перайграўшы тагачасную 18-ую ракетку свету ізраільцянку Шахар Пеер, але саступіўшы ў фінале амерыканцы Ліндсей Дэвенпорт). Месяц пазней у пары з румынкаю Эдынай Галавіц Гаварцова дасягнула першага фіналу турніру WTA ў парным разрадзе — гэта здарылася на турніры ў Чарльстане, Паўднёвая Караліна, ЗША. Па дарозе да фіналу беларуска-румынская пара перайграла тагачасны наймацнейшы дуэт свету — амерыканак Кару Блэк і Лізель Хубер. На турніры WTA ў Стамбуле ў пары з амерыканкаю Джыл Крайбас Гаварцова ўзяла першы тытул у дарослай кар’еры. Дзякуючы дасягнутым вынікам у чэрвені 2008 года Вольга Гаварцова ўзнялася на 35-е месца ў рэйтынгу WTA. Пасля даволі няўдалага выступлення на Алімпіядзе ў Пекіне (у адзіночным разрадзе прайграла ў першым крузе, у парным разам з Дар’яй Куставай — у другім крузе) Гаварцова заняла месца ў 50-цы ў парным разрадзе.
Тройня (Холм-Жыркоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Лынтупы
Гісторыя
22 жніўня 1967 года Лынтупы атрымалі статус гарадскога пасёлка. 8 красавіка 2004 года Лынтупскі пассавет быў рэарганізаваны ў Лынтупскі сельсавет з цэнтрам у Лынтупах. 28 лютага 2011 года адбылося афіцыйнае зацвярджэнне герба і сцяга пасёлка.
Рудольф Шлехтэр
Спадчына
Шырокі гербарый Шлехтэра, які захоўваўся ў Берліне, быў знішчаны падчас бамбардзіроўкі у 1945 годзе. Частка гербарыя пад назвай Plantae Schlechterianae, якая змяшчае расліны Капскай вобласці, у колькасці каля 600 экзэмпляраў, сабраных у 1894—1895 гадах, знаходзіцца ў гербарыі маёнтка І. П. Барадзіна Санкт-Пецярбургскай лесатэхнічнай акадэміі.
Івянецкае графства
Уладальнікі Івянецкага графства
Пасля Юзэфы Салагуб Івянец у пачатку XIX стагоддзя перайшоў ва ўласнасць роду Плявакаў.
Апісанне
Станам на 1784 год графства аб'ядноўвала наступныя вёскі і фальваркі:
Вольга Аляксандраўна Сабалеўская
Біяграфія
Атрымала навуковае званне дацэнта.
У 2013—2019 гадах — выкладчык ПУА «Беларускі інстытут правазнаўства — БІП (Гродна)».
Навуковы даробак
Артыкулы В. Сабалеўскай, апублікаваныя ў шматлікіх навуковых выданнях Беларусі, Расіі, Украіны, Польшчы і Вялікабрытаніі, былі прысвечаны разнастайным бакам гісторыі яўрэяў рысы аселасці ў канцы XVIII — пачатку XX стагоддзяў: асаблівасцям іх эканамічнай дзейнасці ды сферы занятасці, культурнаму жыццю (арганізацыі асветы і сістэмы адукацыі, развіццю прыватных яўрэйскіх школ і дзяржаўнай сістэмы адукацыі для яўрэяў Расійскай імперыі, дабрачыннасці), спецыфіцы яўрэйскай медыцынскай сістэмы ды штодзённаму побыту яўрэйскага квартала. Для яе горад з’яўляўся дамінантай яўрэйскай культуры Беларусі, феноменам адначасова беднасці і багацця, сацыяльнага і індывідуальнага ў яўрэйскай культуры Беларусі эпохі традыцыі. Акрамя гэтага, у шэрагу публікацый В. Сабалеўская даследуе палітыку царскага ўрада ў дачыненні да яўрэйскай супольнасці і фарміраванне юрыдычнага статусу іўдзеяў у межах імперыі Раманавых.
Валь-Мазіна
Val Màsino
Тычкава (Холм-Жыркоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Заходняя камуна
Заходняя камуна — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў 1918 г.
Органы ўлады
Вышэйшы заканадаўчы (паміж з'ездамі Саветаў) орган савецкай улады на Заходнім фронце і ў Заходняй камуне-Аблвыканкамзах. Старшыня- Аляксандр Фёдаравіч Мяснікоў(з 17 (30) студзеня 1918 па 31 снежня 1918). Найбольш важныя пытанні вырашаў Савет Народных Камісараў
Валерый Пятровіч Мусіенка
Валерый Пятровіч Мусіенка (, Мінск) — беларускі архітэктар.
Юлія Аляксандраўна Саніна
Стыль
Над іміджам гурта, і ў першую чаргу самой Юліі, працуюць стылісты Слава Чайка і Віталь Дацук, таксама гурт супрацоўнічае з маладымі дызайнерамі (Ivanova, Bekh, Надзя Дзяк, Anouki Bicholla і інш.). Юлія Саніна захапляецца творчасцю дызайнераў Alexander MC Queen, Vivienne Westwood, Gareth Pugh, а штодзённа апранаецца ў вопратку марак Diesel, H&M, Topshop.
Astropectenidae
Лад жыцця
Як правіла, прадстаўнікі гэтага сямейства марскіх зорак насяляюць на марскім дне, пагружаныя ў мяккія адклады тыпу пяску або глею. Сярод гэта сямейства сустракаюцца як драпежныя і ўсяедныя віды.
Стэнлі Бен Прузінер
Біяграфія
Стэнлі Прузінер нарадзіўся ў Дэ-Мойне штата Аява, сын Марыям (па нараджэнні Spigel) і архітэктара Лоўрэнса Прузінера. Дзяцінства пражыў у Дэ-Мойне і Цынцынаці ў Аяве, навучаўся ў Walnut Hills High School. Атрымаў ступень бакалаўра хіміі ва ўніверсітэце Пенсільваніі, потым ступень доктара медыцыны ў Школе медыцыны ўніверсітэта Пенсільваніі. Пасля Прузінер праходзіў стажыроўку ў Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Францыска. Пазней перайшоў у Нацыянальныя інстытуты аховы здароўя ЗША, дзе вывучаў глутаміназы ў E.coli ў лабараторыі графа Штатмена. Пасля трох гадоў у Нацыянальных інстытутах аховы здароўя ЗША, Прузінер вярнуўся ва Каліфарнійскі ўніверсітэт у Сан-Францыска для завяршэння рэзіндэнтуры ў неўралогіі. Пасля завяршэння рэзіндэнтуры ў 1974 годзе, паступіў ва Каліфарнійскі ўніверсітэт у Сан-Францыска на неўралагічнае аддзяленне. З таго часу Прузінер займаў розныя пасады як ва Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Францыска, так і ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі.
Такыр (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 432 чалавекі (211 мужчын і 221 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 310 чалавек (145 мужчын і 165 жанчын).
Руднік
Руднік — горнапрамысловае прадпрыемства па здабычы карысных выкапняў, таксама прозвішча, тапонім.
Пратэсты супраць інтэграцыі з Расіяй
Пратэсты супраць інтэграцыі з Расіяй — палітычныя акцыі, якія адбываліся 7—29 снежня 2019 года ў Мінску і некалькіх абласных цэнтрах у сувязі з перагаворамі паміж прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам і прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным 7—8 i 20 снежня 2019 года аб паглыбленай інтэграцыі дзвюх дзяржаў. Пратэсты праходзілі пераважна ў форме мітынгаў і ланцугоў салідарнасці. Частка ўдзельнікаў была аштрафавана, 13 атрымалі адміністрацыйны арышт паводле артыкула 23.34 Кодэкса аб адміністрацыйных парушэннях Рэспублікі Беларусь.
Вынікі
З другога боку ўтварэнне ланцугоў салідарнасці як форма пратэсту стала папулярнай падчас перадвыбарчых і паслявыбарчых акцый 2020 года.
Багушэўск
Гісторыя
Напярэдадні Кастрычніцкай рэвалюцыі ў пасёлку пачала дзейнічаць сінагога. Працавалі 2 фельчары.
Бітва пры Сьера-Гуадалупе (1936)
Перадумовы
14 жніўня сілы нацыяналістаў пад камандаваннем генерала Ягуэ ўзялі горад Бадахос, тым самым адрэзаўшы Іспанскую Рэспубліку ад Партугаліі. Знакаміты паўночны марш Афрыканскай арміі, такім чынам, без прыпынку працягваў свой шлях у бок Мадрыда.
Бітва
Да 27 жніўня калоны нацыяналістаў засяродзіліся ў Навальмараль-дэ-ла-Мата, адкуль яны нанеслі першыя з пачаткам вайны паветраныя налёты на Мадрыд.
Багушэўск
Славутасці
Помнікі: У. Леніну, у гонар войск 20-й арміі, на брацкіх магілах савецкіх воінаў і партызан, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.
Леапальдзіна
У гонар акадэміі названы астэроід (893) Леапальдзіна, адкрыты ў 1918 годзе.
Эканоміка Бангладэш
Лёгкая прамысловасць
У 2000-10-х у Бангладэш адбылася індустрыялізацыя са швейным ухілам. Удзельная вага прамысловасці, у якой занята 20 % насельніцтва, у канцы 2010-х складае 29% ВУП (у 2005 — усяго 12%). Яе аснова — тэкстыльныя, швейныя, джутавыя і гарбарныя прадпрыемствы. Падмуркам для выбуховага росту прамысловасці стала палітыка заахвочвання прыватнага капіталу (праводзіцца з пачатку 1990-х), у тым ліку замежнага, які ўжо заняў трывалыя пазіцыі ў тытунёвай, фармацэўтычнай, хімічнай, гарбарнай прамысловасці, а таксама ў энергетыку і газаздабычу. Асабліва спрыяльныя ўмовы для замежных капіталаўкладанняў створаныя ў свабодных экспартных зонах, колькасць якіх павялічваецца з кожным годам. На канец 2007 іх было дзевяць.
Знешні гандаль
Аб'ёмы экспарту ў 2016 склалі 39,4 млрд дол., імпарту — 49,4 млрд дол. На паслугі прыходзіцца каля 10 % знешняга гандлю, у экспарце пераважаюць ІТ-паслугі, у імпарце — транспартныя. Асноўныя экспартныя тавары Бангладэш — прадукцыя лёгкай прамысловасці (тканіны, швейныя вырабы і трыкатаж, джут і вырабы з яго, абутак, 85% экспарту), а таксама марожаныя морапрадукты, кераміка, чай, медыкаменты. У наменклатуры імпарту пераважаюць прадукты харчавання, бавоўна, энерганосьбіты, машыны і абсталяванне, сыравіна і розныя спажывецкія тавары. Найбуйнейшыя імпарцёры бангладэшскай прадукцыі — ЗША, Вялікабрытанія, Германія і Францыя, а асноўныя пастаўшчыкі тавараў у Бангладэш — Кітай, Індыя, Сінгапур, Японія.
Тыяна Бошкавіч
Біяграфія
Дэбютавала з асноўным складзе сербскай нацыянальнай зборнай у 2014 годзе на чэмпіянаце свету ў Італіі — Сербія шчасна пераадолела кваліфікацыю, заняўшы першае месца ў групе, аднак на самым турніры далезла толькі да другога групавога этапу, дзе заняла чацвёртае месца. Апроч гэтага, Бошкавіч здабыла перамогу ў заліку сербскай нацыянальнай першасці і на моладзевай першасці Еўропы сярод спартсменак да 19 гадоў (прызнана на гэтым турніры самым каштоўным іграком), стала ўладальніцай Суперкубка Сербіі.
Ваенна-паветраныя сілы Нігерыі
Ваенна-паветраныя сілы Нігерыі (Nigerian Air Force) — адзін з відаў Узброеных Сіл Федэратыўнай Рэспублікі Нігерыя. Заснаваны 18 красавіка 1964 года. Арганізацыйна ВПС Нігерыі складаюцца з галоўнага штаба, пяці аддзелаў пры штабе, трох аперацыйных камандаванняў і чатырох часцей прамога падпарадкавання.
Гісторыя астраноміі
Старажытны перыяд
Астранамічная дзейнасць прасочваецца ў крыніцах прынамсі з VI—IV тыс. да н.э., а найбольш раннія ўпамінанні назваў свяціл сустракаюцца ў «Тэкстах пірамід», датаваных XXV—XXIII ст. да н.э., — рэлігійным помніку. Некаторыя асаблівасці мегалітычных збудаванняў і нават наскальных малюнкаў першабытных людзей тлумачацца як астранамічныя. У фальклоры таксама мноства падобных матываў.
Найстаражытнейшымі астранамічнымі вынаходствамі былі гноман (шост для вымярэння вышыні Сонца па даўжыні цені) і каляндар. Пазней з’явіліся вугламерныя інструменты розных сістэм.
Фрол Парфіравіч Шмыгаў
Сан-Францыская канферэнцыя
З 25 красавіка па 26 чэрвеня 1945 года ў Сан-Францыска праходзіла міжнародная канферэнцыя з удзелам 50 дзяржаў, на якой быў падпісаны Статут ААН, які ўступіў у дзеянне 24 кастрычніка 1945 года. З боку БССР на канферэнцыю была адпраўлена дэлегацыя, у якую ўваходзілі наркам замежных спраў Кузьма Венедыктавіч Кісялёў (кіраўнік дэлегацыі), А. Жебрак, У. Перцаў, Г. Байдакоў, Ф. Шмыгаў, М. Лынькоў і В. Фармашаў (паводле іншай крыніцы, Фрол Шмыгаў быў генеральным сакратаром дэлегацыі БССР). Фрол Шмыгаў быў адным з тых, хто паставіў свой подпіс пры прыняцці Статута ААН.
Ілья
Культура
У Ільінскай школе дзейнічаюць 2 музеі: «Ільянскія далягляды» і «Вілейшчына літаратурная».
Страчаная спадчына
У 1772 годзе па фундацыі Брыгіты з Радзівілаў Салагуб у Ільі пабудаваны Касцёл Маці Божай Ружанцовай, знішчаны ў часы Другой сусветнай вайны.
Юрый Іванавіч Лазарчык
Юрый Іванавіч Лазарчык (нар., Баранавічы) — беларускі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамочны Пасол рэспублікі Беларусь у Іране.
Гаўрылкава (Холм-Жыркоўскі раён)
Гаўрылкава (Гаврилково) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Агібалаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак неўзабаве ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Нацыянальны парк Кінгс-Каньён
Нацыянальны парк Кінгс Каньён (Kings Canyon National Park, літаральна Яр Каралёў) — нацыянальны парк ЗША, размешчаны ў Каліфорніі ў паўднёвай частцы гор Сьера-Невада, на ўсход ад Фрэзна. Парк заснаваны ў 1940 годзе і займае 1869,25 км².
Наталля Аляксандраўна Мацак
Біяграфія
Нарадзілась 17 сакавіка 1982 года ў Кіеве. Вучылася ў Кіеўскім дзяржаўным харэаграфічным вучылішчы. Пасля заканчэння вучобы ў 2000 годзе запрошаная ў трупу Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы і балета Украіны імя Тараса Шаўчэнкі. З 2001 года з’яўляецца вядучай салісткай Тэатра. У 2008 годзе Наталлі Мацак прысвоена званне «Заслужаны артыст Украіны».
Сэрэховычы
Сэрэховычы (Серехо́вичі) — вёска ў Старавыжыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Сэрэховыцкай вясковай абшчыны.
Яўстафій Пятровіч Ляхаў
Біяграфія
Удзельнік Польскага паходу Чырвонай Арміі (1939), савецка-фінляндскай вайны (1939—1940). Член КПСС з 1941. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны на Заходнім фронце. У лістападзе 1941 года ўваходзіў у склад падпольнай групы Мінскага партыйна-камсамольскага падполля на ЦЭЦ-2. У партызанах з мая 1942 года: палітрук роты, камісар атрада, у кастрычніку 1942— ліпені 1943 гадоў камісар партызанскай брыгады імя Ф. Э. Дзяржынскага, адначасова член, з сакавіка 1944 года сакратар Любчанскага падпольнага РК КП(б)Б. З 1944 знаходзіўся на партыйнай рабоце ў Баранавічах. У 1951 годзе скончыў Вышэйшую гандлёвую школу. У 1951—1985 гадах на адміністрацыйнай рабоце ў гандлёвых арганізацыях рэпублікі.
NGC 5745-1
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мікіта Паўлавіч Кастамараў
Клубная кар’ера
Са студзеня 2020 года, пасля вяртання з арэнды, пачаў трэніравацца з «Віцебскам». Пачатак сезона 2020 прапусціў з-за траўмы, з чэрвеня стаў гуляць за дубль і прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 4 ліпеня 2020 года ў матчы супраць «Гарадзеі» (2:2), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў канцы сустрэчы. У далейшым да канца сезона на поле ў Вышэйшай лізе не выхадзіў, заставаўся на лаўцы запасных у асноўнай камандзе і гуляў за дубль.
Рутшуру
Рутшуру (Rutshuru) — горад у Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга, у правінцыі Паўночнае Ківу. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага раёна.
Рух 23 сакавіка
20 лістапада 2012 года паўстанцам удалося атрымаць буйную перамогу, захапіўшы адміністрацыйны цэнтр Гома. Як паведамлялася, падтрымку паўстанцам аказвалі ўрада Уганды і Руанды
Агасціна Басі
Біяграфія
Агасціна Басі апублікаваў вынікі сваіх даследаванняў у навуковым артыкуле, азагалоўленым Del mal del segno, calcinaccio o moscardino (1835). Стала вядома, што парашкападобнае з’яўленне на забітых тутавых шаўкапрадах было выклікана вытворчасцю мільёнаў інфекцыйных белых грыбковых спор на мёртвым насякомым. Грыбок, які выклікаў гэта захворванне, атрымаў назву.
Агасціна Басі рэкамендаваў шаўковай прамысловасці выкарыстанне дэзінфікавальных сродкаў, ізаляцыю заражаных вусеняў тутавага шаўкапрада ад здаровых і захаванне гігіенічных нормаў..
Яго навуковы артыкул Del mal del segno, calcinaccio o moscardino быў пераведзены на французскую мову і распаўсюджаны па ўсёй Еўропе.
Уладзімір Аляксеевіч Мякішаў
Уладзімір Аляксеевіч Мякішаў (нар., с. Чарнаастроўка, Любінскі раён, Омская вобласць) — беларускі архітэктар.
Мэры Скіпінг
Творчасць
Скіпінг гастралявала як танцоўшчыца з трупай Ганны Паўлавай два сезоны (1925 і 1930—1931). Гастралявала з трупай - з 1927 года. Выступала таксама з Балетным Клубам, пазней вядомым як з 1930 года. Летам 1930 года Мэры Скіпінг была адным з шасці танцораў, абраных трупай Нямчынавай-Доліна на сезон у Нідэрландах.
Алея Праведнікаў народаў свету (Бабруйск)
Апісанне
Даўжыня алеі складае прыкладна 30 м. Уздоўж яе высаджаны 15 елак і вербаў. Побач пакладзена 15 валуноў, на якіх выгравіраваны імёны Праведнікаў народаў свету, якія паходзяць з Бабруйска і вёскі Шчадрын Жлобінскага раёна. У канцы Алеі знаходзіцца вялікі камень з чырвонага граніту вышынёй паўтары метры і шырынёй каля 2 м. Ён адначасова нагадвае і крону дрэва — сімвал працягу жыцця, і разбітае напалову сэрца — сімвал смутку і скрухі. На камяні надпіс на беларускай і яўрэйскай мовах: «Праведнікам народаў свету, людзям, якія з рызыкай для ўласнага жыцця ратавалі яўрэяў у гады вайны». На адваротным боку памятнага знака пералік тых, на чые сродкі створаны мемарыял, — яўрэйскія арганізацыі Бабруйска, розныя фонды і асабістыя ахвяраванні.
Міцькава (Холм-Жыркоўскі раён)
Гісторыя
У 2004—2019 гадах у складзе Пігулінскага сельскага паселішча.
Марозавіцкі сельсавет
Скасаваныя населеныя пункты
У склад Марозавіцкага сельсавета ўваходзілі населеныя пункты, якія зараз не існуюць: да 1969 года — пасёлак Гром, да 1976 года — пасёлкі Восаў і Галенкі, да 2020 года — пасёлак Новая Буда.
NGC 5745-3
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Памятны знак ахвярам палітычных рэпрэсій (Бабруйск)
Гісторыя
Пастаўлены па ініцыятыве старшыні Бабруйскага аддзялення Беларускай асацыяцыі ахвяр палітычных рэпрэсій Ганны Бакач. Аўтар эскіза знака архітэктар Ігар Ахметшын. Паводле задумы помнік мусіў уяўляць сабой спаленую хату, якую б сімвалізавалі чатыры каменныя слупы па кутах, што ўтваралі б куб памерам 3×3 метры, накраты «прагарэлым дахам» — каркас даху з металу. Унутры меркавалася паставіць скульптуру ў выглядзе металічнага крыж, на якім як бы праяўлялася фігура чалавека — плечы і рукі з папярочнай перакладзіны, ногі — з вертыкальнай. Эскіз скульптуры стварыў бабруйскі скульптар Іван Данільчанка. Ажыццяўленне ідэй з самага пачатку натыкнулася на сур’ёзнае супрацьдзеянне тагачаснага старшыні гар­выканкама Уладзіміра Раманоўскага.
Паводле ўспамінаў Ахметшына, не чакаючы, пакуль на аснове эскізаў будзе створаны і пройдзе экспертызу праект, Ганна Бакач вырашыла прыступіць да будаўніцтва ўласнымі сіламі. Рабочыя пад яе кіраўніцтвам паспелі ўзвесці чатыры цагляныя калоны і паставіць пірамідальны дах, увянчаны дах. Самавольную пабудову ўбачыў старшыня гар­выканкама, які выклікаў тэхніку і яе знеслі.
Бавізіа-Машыяга
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pancrazio e San Martino di Tours.
Ленарт-Георг Меры
Ленарт Меры (Lennart-Georg Meri; 29 сакавіка 1929, Талін, Эстонія —, Талін, Эстонія) — эстонскі пісьменнік і дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт Эстоніі ў перыяд 1992—2001. Меры быў лідарам эстонскага руху за незалежнасць. Стрыечны брат Арнольда Меры.
Беспалётныя зоны (Ірак)
Іракскія беспалётныя зоны былі ўведзены міжнароднай кааліцыяй пасля завяршэння вайны ў Персідскім заліве (1991) для забеспячэння бяспекі курдскага і шыіцкага насельніцтва ў Іраку і праіснавалі да пачатку Іракскай вайны (2003).
Арэст Адамавіч Кіпрэнскі
Біяграфія
Мастак памёр у Рыме 17 кастрычніка 1836 года ад запалення лёгкіх і быў пахаваны там жа ў царкве Сант-Андрэа-дэле-Фратэ.