cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marie Antoinette
Magkapiraqng mga pangyayari an itinakod ki Marie Antoinette durante kan Rebolusyon kan an gobyerno ikinaag sa pag'aaresto an pamilya real sa Palasyo Tuileries kan Oktobre 1789. An Hunyo 1791 na pagngata' na pagdulag sa Varennes asin an saiyang papel sa Gera nin Enot na Koalisyon orog na nakaraot sa saiya sa popular na opinyon kan mga Pranses. Kan 10 Agosto 1792, an pag'atake sa Tuileries nagpirit sa pamilya real na mag'pa-ili sa Asambliya, asin ta sinda pigkulong sa Temple Prison kan 13 Agosto. Kan 21 Septyembre 1792, pig'anunsyo an Proklamasyon nin pag'abolisar nin monarkiya. Si Louis XVI pig'ehekutar paagi nin guillotine kan 21 Enero 1793. An kaso ni Marie Antoinette nagpoon kan 14 Oktobre 1793; siya nasentensyahan pakalihis duwang aldaw kan Tribunal Rebolusyonaryo nin pagtraydor asin ipinagadan paaging guillotine, sa Place de la Révolution.
Figline Valdarno
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Florence sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Tambaloslos
An Tambaloslos sarong pigura sa mitolohiya kan Bikol, Bisaya asin Kamindanawan na an hitsura may ngabil na mahibogon asin may buto' na halaba asin nagkakalay. Sa pagkalwag sa nag'aaragi, ini sinasabing linalagalag an mga naglalakaw o nagbabaktas sa kadlagan asin ngane makabalik, kaipohan daa maghuba ngane magpara'ngisi an tambaloslos na matahoban an mga mata kaini kan mahibogon na ngabil, o kun babae man an nalagalag, paghuba, madakula an ikinabuhay kan tambaloslos sagkod na matahoban an mata. Sa siring na pangyayari, an nalagalag makakadulag na asin makukua an tamang dalan. Sinasabing mga duwang piye sana an langkaw kaini.
Tataramon na Lauje
An Lauje saróng tataramon na Selebiko kan Sulawesi sa Indonesya. Pwedeng an Ampibabo magin suway na tataramon.
1944
An 1944 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Fiesole
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Florence sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Konseho Nasyonal nin Mga Simbahan
An Konseho Nasyonal kan mga Simbahan ni Kristo sa USA (pirmeng pinag-aapod bilang National Council of Churches or NCC) na sarong ekumenikal iribahan kan 37 Kristiyanong grupo sa Estados Unidos. An mga miyembro kaining mga denominasyon, mga simbahan, mga kombensyon, asin mga arkidiyosesis minabale kan Pangenot-linyang mga Protestante, Ortodoks, Aprikano Amerikano, Ebanghelikal, asin historikong mga simbahan nin katoninongan. Sa kasararoan, sinda minabilog sa sobra sa 100,000 na lokal na kongregasyon asin 45 milyones na mga parasunod. Ini nagpoon bilang Federal Council of Churches kan 1908, asin nagdakula sa paagi nin paki-ibahan sa iba na nagkapirang mga ekumenikal na mga organisasyon tanganing magin an Konseho Nasyonal nin Mga Simbahan kan 1950.
Dagat
An dagat ginagamit na kolokyal kapareho sa kadagatan, arog kan "an tropikal na dagat", "sa baybayon kan dagat" o maski "tubig dagat" tanganig apodon an tubig kan kadagatan. An mga mahihiwas na danaw arog kan Great Lakes, minsan inaapod na mga dagat sa kadagaan. Kadakol mga dagat na pan-gilid na mga dagat na an solog kawsa kan doros kadagatan; an iba mga dagat mediterraneo na an solog kawsa kan mga pagkakaiba sa kaaskadan (salinity) asin temperatura.
An International Hydrographic Organization (IHO) an may poder sa kinàban pag-abot sa pagresolber kun ano an mga dagat. An nagreresolber na dokumento sa presente iyo an Special publication S-23, Limits of Oceans and Seas, ikatolong edisyon, 1953. An ikaduwang edisyon igwang fecha nin 1937, asin an pinakáenot, 1928. Igwa nin draft para sa ikaapat na edisyon na ipinag-imprenta kan 1986 alagad hasta ngonian manlain-lain na dae pagkakairintidihan sa pagngaran (arog kan sa Dagat Hapon) na nakapogol sa pagpaotob kaini.
Pietro Lombardo
Sa kahurihan nin ika-18ng siglo, si Pietro Lombardo nag'eskultor nin mga Venetian na mga pantyong katuwang saiyang mga aki. An mga pantyong kabarali an ki Dante Alighieri, Doge Pasquale Malipiero asin Pietro Mocenigo. Siya an arkitekto asin pamayong eskultor kan Simbahan nin Santa Maria dei Miracoli, Venice (1481–1489) asin kan San Giobbe sa Venice. Saiya man na ipigsinsil an mga imahe nin mga santa asin ni Santa Maria sa pader nin mga simbahan Katoliko.
Si Pietro Lombardo nasambitan sa linea 27 kan Canto XLV ni Ezra Pound bilang siya an enot sa lista nin mga Italyanong renasimyentong artista na hinahangaan ni Pound.
Giuliano Teatino
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Chieti sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Davao Occidental
An Davao Occidental iyo an pinakabagong probinsya kan Filipinas. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong area code kaini iyo.
Tatsuno Kingo
Si Tatsuno Kingo (辰野 金吾) sarong Hapones na arkitektong namundag sa Karatsu, Saga Prefecture, Kyushu. Doktor nin Inhenyeriya. Conferred Jusanmi (従三位, Junior Third Rank) asin Kunsanto (勲三等, Order of Third Class). Siya dating dekano kan Departamento nin Arkitektura sa Tokyo Imperial University.
Si Tatsuno bantogan sa saiyang trabaho bilang kagdesenyo kan Bank of Japan na edipisyo (1896) asin an edipisyo nin Marunouchi kan Tokyo Station (1914).
Firenzuola
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Florence sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Tataramon na Subanon
An Tataramon na Subanon (Subanen asin Subanun man) saróng tataramon na Austronesyo na kagsadiri kan mga tataramon na Mindanao. Pigkonsiderar ining tipakal kan lingguwista bilan saróng kumpol nin diyalektos na dakol kaysa sa tataramon na monolitiko. Pigtataram an Subanon sa dakol na lugar sa Zamboanga Peninsula na pinangaranan na mga Provincia kan Zamboanga Sibugay, Zamboanga del Norte asin Zamboanga del Sur, asin sa Misamis Occidental kan Norteng Mindanao. Igwa man nin masusukol na mga Komunidad nin Subanon sa Misamis Oriental. Kadaklan sa mga pangaran kan Subanen, Subanon o Subanun, mantang an mga pigkaloob an sadiri sa Islam pigtutukoy an saindang sadiri bilanKalibugan.
Panlaog na Klasipikasyon
Pigklasipikar ni Jason Lobel (2013:308) an urí kan Subanen sa mga minasunod.
Piglista ni Lobel (2013:308) an mga minasunod na mga inobasyon sa kada saró sa mga minasunod na mga sub-grupo.
Notable man an Proto-Subanen sa pagigin kumpletong pagkawará kan Proto-Mas Dakulang Sentral Filipino na *h.
Nagtao man si Lobel (2013) nin mga rekonstrusyon kan Proto-Subanen.
Halimbawá
Pigpapahiling an koda kan awit nin Sulnupang Subanon na Momula ita 'Matánom kita'.
Guardiagrele
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Chieti sa rehiyon Abruzzo kan Italya. Namomogtak ini sa pamitisan kan bukid Maiella sa elebasyon nin haros 576 metros. Igwa maabot sa 10,000 katawo na nageerok digdi.
Tataramon na Thao
An Thao (Thao: Thaw a lalawa), pagsayod, bisto man sa Sao sarong tataramon kan mga tawo nin Thao na sarong tribung katutubo sa Taiwan sa rehiyon kan Sun Moon Lake sa sentral Taiwan. Kadtong 2000, igwa ining 5 o 6 mga parataram na nakaistar sa Ita Thaw (伊達邵) village (tradisyunal na pig'aapod na Barawbaw), gabos alagad an saró nasa irarom kan edád nin anumpulo o 60. Nagadan kan Desyembre 2014 an duwang gurang na katutubong parataram kaiba si chief Tarma (袁明智), sa edad na 75.
Panda
An pandang tandayagan nag'eerok sa mga kabubuldan sa Tsina Sentral, haros natitipon sa probinsyang Sichuan asin man sa Shaanxi saka Gansu'ng mga probinsya. Alagad, huli sa sobrang pagbabadang, pagpalnit kan kadlagan, asin ibang mga malaen na pangyayari, an mga panda nagharale sa kapatagan kun saen sinda dati nag'eestar.
Tataramon na Thao
Saró an Thao sa tataramon na Pormosano kan pamilya nin Austronesyo; mga diyalektos kaini an Barawbaw asin Shtafari.
Fucecchio
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Florence sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Jose Diokno
Si Jose Wright Diokno (Pebrero 26, 1922 – Pebrero 27, 1987), bistado man bilang "Ka Pepe", iyo sarong Filipinong nasyunalista, abogado, asin politiko. Pigbibisto bilang an "Ama kan Karapatang Pantawo", nagsirbe siya bilang Senador kan Filipinas, Kahilom kan Hustisya, kagmoknang pamayo kan Komitiba sa Karapatang Pantawo, asin an kagmokna kan Free Legal Assistance Group (FLAG), an premyadong grupo nin mga Filipinong abogado para sa karapatang pantawo. Si Diokno an solamenteng tawo na nangenot parehas sa Philippine Bar Examination asin sa board exam para sa Certified Public Accountants (CPA). An saiyang karera iyo dedikado sa promosyon kan karapatang pantawo, depense sa soberenya kan Filipinas, asin an pagsagibo nin pro-Filipinong ekonomikong lehislasyon.
Kaidtong 2004, si Diokno iyo piggawadan nin Order of Lakandula sa ranggo nin Supremo—an pinakahalangkaw na onra kan Filipinas. Pebrero 27, an aldaw pakatapos kan saiyang kompleanyo, iyo pigseselebrar sa nasyon bilang an "Aldaw ni Jose W. Diokno".
Bilar
An Bilar sarong ikalimang klaseng banwaan kan probinsya nin Bohol, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An Bilar nababanga sa 19 barangay.
Tataramon na Andio
An Andio (Andio’o), o Masama, saróng tataramon na Austronesyo na pigtataram sa puro kan subangang rawis kan isla nin isla kan Sulawesi. Kabali ini sa sangâ nin Saluano–Banggai kan sub-grupong Selebiko.
1949
An 1949 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Guilmi
An  sarong banwaan sa Provincia nin Chieti sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Hugh Hefner
Si Hugh Marston Hefner (Abril 9, 1926 – Septyembre 27, 2017) sarong Amerikanong parapalagda nin magasin, editor, negosyante asin inaapod na playboy huli sa sobrang interes sa mga babae. Siya an pamayong editor kan magasin na Playboy na saiyang itinogdas kan 1953. Siya man an kagmukna asin pamayo kan Playboy Enterprises, an grupong nagpupublikar kan magasin. Siya saro man na aktibista asin pilantropo.
An saiyang magasin natampok na an mga popular na mga aktres asin mga celebrities arog ki Marilyn Monroe, Kardashian, Susan Kelly, Karen Thompson, Madonna, Kate Moss, Jenny McCarthy, Naomi Campbell, Cindy Crawford, Drew Barrymore, Nancy Sinatra, Pamela Anderson, asbp.
Edukasyon
Pakasirbe niya duwang taon sa militar kan E.U. patapos kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, siya nag'adal sa Chicago Art Institute nin sarong summer dangan nag'entra sa University of Illinois sa Urbana-Champaign, kun saen nagmajor siya sa psychology. Kan 1949, natapos niya an bachelor's degree kasabay pag'agom niya kan enot niyang agom na si Mildred Williams. Dangan nagkua siyang sarong semester sa graduate school sa sociology kun saen nagkainteres siya sa mga adal kan sex research institute ni Alfred Kinsey.
Personal na buhay
Si Hefner sinasabing genius na may IQng 152. An saiyang buhay ladawan nanggad kan gusto niyang ipahiling na dinadarang istilo nin pagbuhay sa saiyang magasin na Playboy, na sarong paleke'. Sabi niya sa sarong interbyu sa Esquire kan 2007 na nakidurog asin nakiseks na siya sa "rinibong babae asin ta gurusto pa daa saiya an mga ini sagkod ngonyan."
Mindanao
right|thumb|200px|Mapa kan Filipinas na ipinapahiling an grupo nin mga isla kan Luzon, Visayas asin Mindanao. Mindanao an ikaduwang pinakadakula asin nasa pinakasubangan na isla sa Filipinas. Sarô man ini sa tolong grupo nin mga isla sa nacion, kabali an Luzon asin Visayas. Segun sa uusipon, an isla bisto man sa ngaran na Gran Molucas o Great Mollucas.
An rehiyon dating pinageerokan kan mga sultanato kan Filipinas arog kan Sultanato kan Sulu asin Maguindanao. Sa huring ika-16 hasta amay na ika-17 gatos na taon, prinobaran na okuparon kan mga Espanyol an lugar.
Lanciano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Chieti sa rehiyon Abruzzo kan Italya. Igwang 36,389 katawo na nageerok digdi.
Greve sa Chianti
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Florence sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Gambassi Terme
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Florence sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Abakus
too|thumb|256x256px|Sarong Tsinong abakus, [[Suanpan]] too|thumb|332x332px|Calculating-Table ni [[Gregor Reisch: Margarita Philosophica, 1503. An pidaso nin kahoy iyo nagpapahiling sa Arithmetica na pigsusugo an algorista asin an abasista (salang narepresenta bilang si Boethius asin Pythagoras). Igwa nin kompetisyon sa duwa gikan sa introduksyon kan Algebra sa Europa kaidtong ika-12 na siglo hasta sa trayumpo kaini kan ika-16 na siglo. ]] thumb|Abacus of Science Path, Lübeck, Schleswig-Holstein, Germany An abakus (Ingles: abacus, darakulan: abaci o abacuses, inaapod man bilang counting frame), iyo sarong pangkalkulang kagamitan na ginagamit na poon pa kan suanoy na panahon asin nagagamit pa man hasta sa ngunyan. Nagamit ini sa suanoy na Haraning Subangan, Europa, Tsina, asin Rusya, mga siglo bago an pag-ako kan nakasurat na Arabikong numeral na sistema.
An eksaktong ginikanan kan abakus iyo dae aram. An abakus iyo pigbibilog nin linya kan mga naghihirong pisog, o iba pang mga bagay, na minarepresenta sa mga digit. Saro sa duwang numero an pigsasangat, asin an mga pisog iyo pigmamanipula sa implementasyon kan sarong operasyon kaiba an ikaduwang bilang (e.g., pagdugang), o bihira an kwadrado o kubikong gamot.
Dawa ngani an mga kalkulator asin kompyuter na an harus nagagamit sa ngunyan, imbes na an mga abakus, mantinido man giraray an paggamit kaini sa nagkapirang mga nasyon. An mga merkanto, pararibay, asin kleriko sa nagkapirang parte nin Subangang Europa, Rusya, Tsina, asin Aprika iyo minagamit nin mga abakus, sagkod iyo nagagamit man giraray sa pagtukdo nin aritmetika sa mga kaakian. An ibang tawo na dae nakakagamit nin kalkulator huli sa kadinan sa paghiling iyo pasil na nakakagamit nin abakus.
Panluwas na takod
Mga tutoryal
Mga kaaraman dapit sa Abakus
Koronadal
An Koronadal sarong primera klase syudad na namumugtak sa probinsya nin South Cotabato, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
An Koronadal nagin sarong katakin na syudad (component city) kan 2000, huli sa Ley Republika Nu. 8803 na pigaprobaran kan Oktobre 8, 2000. Kan 2003 asin 2005, an Koronadal naapod na "The Most Competitive City". Ngonyan naapod siyang "The City of Peace in Mindanao" ta poon taon 2000, mayong nangyaring borombahan.
Uusipon
Kan Agosto 18, 1947 nagin munisipyo an Koronadal huli sa pwersa kan Orden Ehekutibo Nu. 82 asin ta poon kaidto marikason an saiyang pag'uswag. Mala ta kan ginibong probinsya an South Cotabato kan Hulyo 18, 1966 paagi kan Ley Republika Nu. 4849,, an Koronadal an tolos pinili na kabesera kaini. An pangaran na Koronadal hale sa duwang katagang B'laan: koron o kolon (gogon) asin nadal (tanayad, o sa Ingles, plain) na igo sa deskripsyon kan lugar kan an dakul na nagerenot na nag'erok igdi mga B'laan asin mga Maginadanaw. An taramon naman na Marbel hale sa B'laan na kataga na boot sabihon malibog na tubig, na enot an pigtotomoy iyo an salog na Marbel.
Mga Barangay
An syudad nin Koronadal nababangas sa 27 barangay.
Mga eskwelahan
Kolehiyo:
Segundarya:
Elementarya: (note that all barangays except POBLACION has elementary schools)
Kindergarten:
Mga restoran
(KCC Marbel and GenSan drive Branch)
Lettopalena
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Chieti sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Lubao
An Lubao sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan Pampanga, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Dasol
An Dasol sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Pangasinan, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Lubao
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. Namumugtak sa sur-solnopan na parte kan Pampanga, ini bantog sa saiyang mga produkto arog kan paroy, tubo, sira, asin sampagita.
Dasol
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Lubao
Mga prominenteng personalidad naghahale igdi iyo sa dating Presidente Diosdado Macapagal asin an saiyang aking babae na si dating Presidente Gloria Macapagal-Arroyo. Mga tagaLubao na nagsikat man iyo sinda Alejandro Quiboloy, sarong edukador, Rogelio de la Rosa asin an tugang niyang si Jaime, pareho sa pelikula, si Gregorio Fernandez, direktor, si Rudy Fernandez, sarong aktor, si Silvestre Liwanag, alias "Linda Bie", sarong Huk kumander, asin si Bong Pineda, bantog na gambling lord sa probinsya.
Dasol
Mga barangay
Nababanga an Dasol sa 18 barangay. • Alilao
Lubao
Sa ngonyan, an Lubao igwa nin anom (6) na paroko kan Simbahan Katoliko: 1. Paroko ni San Agustin, 2. Paroko ni San Roque Dao, 3. Paroko nin Banal na Krus, 4. Paroko ni San Rafael, 5l. Paroko ni San Antonio de Padua, 6. Paroko ni San Pablo.
Infanta, Pangasinan
An Infanta sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Pangasinan, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Dasol
Mga barangay
• Amalbalan
Lubao
Mga Barangay
An Lubao nababanga sa 45 barangay.
Infanta, Pangasinan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Dasol
Mga barangay
• Bobonot
Infanta, Pangasinan
Mga barangay
Nababanga an Infanta sa 13 barangay.
Dasol
Mga barangay
• Gais Guipe
• Hermosa
• Macalang
• Magsaysay
Diyalektong Boholano
An Boholano (Binol-anon) saróng klase kan Sinugbuanon na pigtataram sa isla Provincia kan Bohol sa Visayas asin saróng mayoridad na porsyon kan Southern Leyte, na iyo man sa mga parte kan Mindanao, partikularmente sa Northern Mindanao asin sa CARAGA. Nasasalang nailaladawan ini bilan suway na tataramon miski na an Binol-anon gikan sa saróng kumpol nin diyalektos kan tataramon na Cebuano.
Dasol
Mga barangay
• Malacapas
Diyalektong Boholano
Espesyalmenteng pigtataram an Boholano sa Sentral Bohol, na pwede maiklasipikar hale sa mga klase nin Cebuano kan mga pirang ponetikobg pagsanlí:
Dasol
Mga barangay
• Malimpin
Diyalektong Boholano
Uusipon
Nag-uswag an Bol-anon sa rehiyon pagkatapos mag-abot an tataramon na Sebwano gikan sa Cebu. Pinagtataram naman an Sebwano poon pa kan nasa tinubuang-daga kan Sugbu an Proto-Austronesyo (ca. 6000 taon an nakalihis) dangan "luminakop ini poon sa base kaini sa Cebu" paduman sa Bohol sa gayon nagpoon an diyalekto nin Bohol Cebuano.
Dasol
Mga barangay
• Osmena
• Petal
• Poblacion
• San Vicente
• Uli
• Viga
Mga tataramon na Norteng Pormosano
An mga tataramon na Norteng Pormosano, inihaín na paggugrupo kan mga tataramon na Pormosano na kaiba an mga tataramon na Atayaliko, an mga tataramon na Sulnupang Kapatagan (Papora, Hoanya, Babuza, and Taokas), asin an mga tataramon na Norte-sulnupan na Pormosano (Pazeh asin Saisiyat; Piglaag ni Li an Sulnupang kapatagan sa paggugrupo kaini).
Enot na pighaín ni Paul Jen-kuei Li an subgrupo nin Norteng Pormosano kan 1985. Ini, dae pigtanggap ni Blust (1999) an pagkakasararó kan pighaín na sangâ nin Norteng Pormosano. Alagad, nagsusuporta an 2008 na pag-aanalisar kan Austronesian Basic Vocabulary Database, sa pagkakasararó kan sangâ nin Norteng Pormosano na may 97% confidence level (hilingon an Mga tataramon na Austronesyo).
Ebidensiya
Nangyayarí an minasunod na pagsasanlí-tanog gikan sa Proto-Austronesyo sa mga tataramon na Nortebg Pormosano (Li 2008:215).
Iyo man an Pazeh, Saisiyat, asin Thao lang an mga tataramon na Pormosano na puwede sa SVO constructions, tibaad ini dahil sa intensive contact sa Taiwanes.
Iyo man an mga tataramon na Atayal, Seediq, asin Pazeh na igwang devoiced final consonants na yaon sa Proto-Austronesyo (Blust 2009:616).
Norte-sulnupan na Pormosano
Pigkosiderar ni Li (2003) an anom na nga tataramon na sulnupang kapatagan na magkaigwa nin pagsuway gikan sa Proto-Norte-sulnupan na Pormosano. Ini an minasunod na klasipikasyon.
Naghihiras an apat na mga tataramon na gilid-baybayon kan Taokas, Babuza, Papora, asin an Hoanya sa mga minasunod na mga inobasyon (Li 2003).
Nagheheras an Thao sa apat na tataramon kan gilid-baybayon sa mga minasunod na inobasyon (Li 2003).
Nasaproseso an Pazih sa minasunod na pasasanlí-tanog.
Lagonoy (golpo)
An Golpo kan Lagonoy sarong mahiwas na golpo sa gamping sur-subangan kan isla nin Luzon sa Filipinas sa 13.5833333° N asin 123.75° E. Nasusuhay ini sa Dagat Filipinas kan Utdol kan Caramoan sa norte.
Mga tataramon na Saluano–Banggai
An mga tataramon na Saluano–Banggai, saróng grupo kan magkaarano-anong mga tataramon na pigtataram sa subangang probinsiya nin Sentral Sulawesi, Indonesya. Kabali sinda sa sub-grupong Selebiko kan pamilya nin Austronesyo.
Mga tataramon
Ini an mga tataramon sa yaon digdi:
Diyalektong Matsu
An diyalektong Matsu (Subangan na Min: / 馬祖話) sarong diyalektong lokal kan kaiislahan nin Matsu, Republika kan Tsina. Inaapod man an mga katutubóng pataraman na Bàng-huâ (平話), na ibig sabihon an tataramon na pigtataram sa pan'aru'aldaw na pagkabuhay. Pigbibisto ini bilang mga statutory language para sa public transport announcement sa Lienchiang County, ROC.
Subdiyalektos ini kan diyalektong Fuzhou, Subangan na Min. Garo pareho an diyalektong Matsu sa diyalektong Changle, saró pang subdiyalektos kan diyalektong Fuzhou.
Kugita
An kugita sarong mollusk na may malumoy, hanak-hanak na hawak asin may walong guramoy. An mga ini napipisan sa order Octopoda. May 300 na species an nabibisto kaini asin nagrugrupo sa klase Cephalopoda kairiba an mga pusit, cuttlefish asin nautiloid. An malomhok na hawak niya madaling maghira an porma mala ta nakakaulsit sa mga piriot na piwang. Kun sinda nalangoy, an saindang walong guramoy taranos nasa hurihan, nangengenot an payo. Igwa sindang kupsitan na ginagamit sa paghangos asin pag'isog paagi nin pagtopga nin tubig. An mga kugita may kumplikadong sistema nerbyos asin marigmat na gayong pagmaan. Saro daa ini sa pinakamadunong asin alistong maghiro na hayop sa dagat.
An mga kugita nakukua sa iba-ibang rona kan dagat, sa kararoman, sa libtong na parte o sa mga coral reef. Dakul na species kaini marikas magtalubo, nagurang tolos asin amay nagagadan. Sa pagmamaro', an lalake nagamit nin sarong guramoy na hinahatod an mga esperma niya sa laog mismo kan ikinabuhay kan babae. An babae sinasaray na an fertilisadong mga sugok sa tagoan asin binabantayan sagkod na maghirimsa, dangan nagagadan naman siya. Sa pagligtas kan saiyang buhay dakul an estratehiya kaini arog kan pagpakupsit nin maitom na tinta ngane dai siya mahiling, pagtago sa mga dai-risang paiplian, pagpahiling nin patilalaban, asin sa pagdulag ninda nin sobrang marikason na garo nasumpit sana. Gabos na kugita may kamandag alagad marara para sa tawo iyo idtong inapod na blue-ringed na oktupos.
Lawig kan buhay
Halipot an buhay kan mga kugita. Ibang speciea nabubuhay sanang mga anom na bulan. totoo an higanteng Pacific octupos, saro sa darakulang species, nabubuhay nin limang taon. An mga kugita kaya nalilimitaran an saindang buhay kan saindang reproduksyon, an mga lalake nabubuhay sagkod sana pirang bulan pakatapos nagmamaro' asin ta an babaed pakalihis sanang pakahimsa' kan mga sugok kaini. An reprodukdibong glandula kaini napoon pagtalubo huli sa impluensya hormonal alagad naresulta sa pagpundo pagtrabaho kan aparato dihestibo na padagos logod nagagadan an kugita sa pagkarutos.
Harong na payag
Etimolohiya
An terminong Filipino bágay kúbo halos boot sabihon "peruntry house," hale sa Tagalog. Filipino báhay kúbo sa Tagalog. An terminong báhay ("harong") hale sa Proto-Malayo-Polynesiano *balay, "public edipisyo" o "komunidad na harong"; Mantang an terminong kúbo ("hut" o "saro-saro-sa-daga") gikan sa Proto-Malayo-Polynesian *kubu, "field hut [sa paroy na kahiwasan]"
An terminong "nipa hut," na pigbisto sa panahon kolonyal kan Filipinas, iyo an pangaran kan Hut bersyon kan Bahay kubo anahaw na materyales parating ginagamit para sa atop Alagad, bakong gabos na bahay kubo mga kubo o gamit kan mga materyales sa nipa.
Don Fortunato Concepcion
Si Don Fortunato Concepcion sarong Filipinong negosyante na nagin saro sa alkalde (1918-1921) kan siyudad nin Pasig. Siya man an dating kagsadiri kan mansyon na namomogtak sa Bgy. San Jose na ginibo nang museo kan siyudad.
Harong na payag
Makasaysayan na Kapanahonan
An pagdatong kan panahon na Kastila Colonial iinintrodusir an ideya nin pagtogdok nin mas permanenteng mga komunidad na an sentro kan iglesia asin gobyerno mga pinakasentro. An mga Kristyanong tawo arog kan mga Tagalog, Bisaya, Ilocanos, Kapampangan, Bikol, Cagayan Mistizos, Criollos, Chinese asin Hapon etc. ay ginibo para mabuhay habagatan, an bagong hinaman na kulturang ini, kadaklan yaon sa ginikanan na Austronesyo, an lambang saro igwang sadiring naiibang tradisyon kan arkitekturang Austronesian, na nag'eestar dawa bago pa an panahon Hispaniko, kolektibong nag'imbento nin sarong istilo nin konstruksyon na nagin diyalektos sa hababang kultura base sa arkitekturang Austronesyo. An mga harong na ini, inaapod na ngunyan na Bahay kubo. An pag - atubang nagkakalaenlaen hale sa simpleng mga payag, na kan huri midbid kan mga Amerikano bilang mga kubo kan Nipa, sa mga mansion na arog kan Bahay na bato. ⁇ Mga Architectural Design asin dekorasyon igdi naghahale sa estandarte, Intsik, Amerika, Europa pasiring ektiko. An bagong komunidad guminibo man nin pagtogdok na ginagamit an mas magabat, mas permanenteng materyales na kawiliwili. Kaiba sa nagkapira sa materyales na ini an mga ladrilyo, pansemento, tiles asin gapo. Sa pakanompong sa mga estilo nin pagtogdok sa Europa na bakong praktikal sa lokal na mga kamugtakan, an mga nagtotogdok na Kastila asin Pilipino tolos - tolos na ibinagay an mga karakteristiko kan bahay na kubo asin iiniba iyan sa Hispaniko-Amerikanong Antelyo (Caribbean) na estilo sa arkitektura, na nagresulta sa katutubong bahay na bato ("gapong harong") o bahay luma ("gurang na harong" o "tradisyonal na harong").
Bahay na bato
An Bahay na bato o Casa Filipino sarong nobleng bersyon nin bahay na kunbo pangenot may inpluwensyang Espanyol asin Tsino. An desenyo kaini nag-evolve sa bilog na mga panahon alagad nagmantener kan mga nipa hut arkitektural na gamot kaini. An pinakakomun na hitsura kaini nakakaagid sa estaran nin nipa na nakatindog sa mga Kastilang estilong gapo o mga ladrilyo bilang pundasyon imbes na kahoy o kawayan na estaran.
An bahay na bato, kasunod kan mga areglo nipa arog kan hayag na pag - vent asin haralangkaw na apartment bahay na bato Popular ini sa mga pili o tahaw na klase asin tina'wan mga karakteristiko kan nipa nin istilo, kultura, asin teknolohiya kan arkitekturang Espanyol. An pinakarisang pagkakalaen kan duwang harong iyo an materyales na ginamit sa pagtogdok kaiyan. An bahay na bato ginibo hale sa ladrilyo asin gapo imbes na sa tradisyonal na materyales sa kawayan. Ini pansalak sa mga katutubong Pilipino, Espanyol asin Tsinong impluwensiya. Durante kan ika - 19 siglo, an mayaman na mga Pilipino nagtogdok nin nagkapirang magayon na harong, na sa parate may masarig na mga pundasyon na gapo o lanob na nasa irarom nin ladrilyo, asin sobrang kahoy na estorya/mga kahoy na may mga balustrado Venanilla asin nin malimpos na mga bintana, asin sarong atop na may tamong Intsik an atop o kun beses si Nipa na ngonyan sinasalidahan nin malapok na atop. Bahay na bato igwang rektanggul plan na nagpapahiling kan Hispaniko-Amerikano na estilo nin arkitektural na pigtanggap sa tradisyonal na istilo kan Filipinas. Ngonyan an mga harong na ini mas parateng inaapod na mga harong na ancestral houses.
Mga karakter
Sa pipira sana na nag'aaragi sana sa modernong mga panahon, kadaklan sa Bahay Kubo yaon sa mga estaran: an lugar na iniistaran kinukua nin lander. Ini natural na minabanga sa harong sa tolong lugar: An lugar na iniistaran sa tahaw, an lugar na nasa irarom kaiyan (na konektado sa Tagalog bilang anlong), asin an espasyo sa atop (bububungan), na tibaad o dai mapasuway sa nabubuhay na lugar paagi sa kisame (atip).
Atop
An tradisyonal na korte sa atop kan Bahay Kubo halangkaw asin sagom na pulot, na minasagkod sa halawig na mga lugar. An sarong halangkaw na atop naggigibo nin espasyo sa itaas kan nabubuhay na lugar na puedeng lumataw paagi sa mainit na aire, na nagtatao sa Bahay Kubo nin natural na malipot na epekto dawa durante kan mainit na tig - init. Bahay Kubo An matagom na pulot madaling minabulos an tubig sa kasagsagan kan panahon nin monsoon mantang an halabang mga pageant nagtatao sa mga tawo nin limitadong espasyo sa paglibot sa luwas kan harong kun tig-uran. An matagom na pulot kan atop parateng ginagamit tanganing ipaliwanag kun taano ta dakol na Bahay Kubo an nakaligtas sa abo hale sa Mt. An pagtuga kan Pinatubo, kun mas dakul na "modern" harong narumpag hale sa gabat kan abo.
Sirong
Nagdakula sa matagas na kahoy na mga estaran na nagseserbing mayor na mga poste kan harong, an Bahay Kubo igwa nin salong (an tataramon na Tagalog nangangahulugan man na "haw") na lugar sa irarom kan pagbuhay na espasyo para sa nagkapirang dahilan, na an pinakaimportante iyo an magmukna nin mas dakol na lugar para sa paglangkaw nin tubig sa panahon nin baha asin an pag - likay sa mga peste na arog baga kan ratan sa paglaog sa lugar na iniistaran. Sarong tamboan an artikulong ini. An kabtang na ini kan harong parateng ginagamit para sa sarayan, asin kun beses para sa pag - ataman nin mga hayop na ataman sa oma, asin sa siring tibaad mayo o dai nin kudal.
Silid (Living Space)
An pangenot na nabubuhay na lugar dinisenyo na pabayaan an pinakadakol na preskong aire asin natural na liwanag sagkod sa mapupuede. An mas sadit na si Bahay Kubo parateng igwa nin mga salog na gibo sa kawayan na nagpapabulos nin malipot na aire hale sa silong sa ibaba (na kaso an silongan dai parateng ginagamit para sa mga bagay na nagbubunga nin makosog na mga parong) A Bahay Kubo puedeng itogdok na mayo nin apa (magiling) tanganing an mainit na aire tumindog nin tanos pasiring sa dakulang lugar sa irarom sana kan atop asin makaluwas paagi sa mga vents.
Dinging (Walls)
An mga lanob pirming may magian na materyal arog kan kahoy, kawayan na mga sabod, o mga banig na kawayan na inaapod "makan" (o "salawali"). Sarong tamboan an artikulong ini. Bilang siring, may tendensia sindang togotan na an lipot natural sanang bumolos sa sainda durante nin mainit na mga panahon asin papagdanayon an init sa panahon nin tig - init.
An korte kan cube na nagpapamidbid sa Bahay Kubo minalataw hale sa bagay na iyan pinakamadaling gamiton bago kan mga lanob dangan ihatod iyan sa kahoy na mga kalan na gibo sa kahoy na nagseserbing mga kanto kan harong. An pagtogdok nin Bahay Kubo kun siring sa parate modular, na enot na napatindog an kahoy na mga kuta, sarong korteng salog na itinogdok, dangan mga korteng lanob, asin sa katapustapusi, an atop.
Dungan (Mga tataramon na Austronesyo)
An Harong na kibo tipikal na pinatogdok na may darakulang bintana, tanganing makalayog sa mas dakol na aire asin natural na liwanag. An pinakatradisyunal iyo an darakulang bintanang panghakot, na kapot nin badas na kahoy. Lakop man an naglilibang na mga bintana, na gibo magsalang sa simpleng kahoy o sa mga kaputol na gibo sa kahoy na Capiz na minatogot sa liwanag na makalaog sa lugar na iniistaran dawa sa mga bintana nagsara. Capiz balagon. Sa mas dai pa sana nahahaloy na mga dekada nagin ordinaryo na sana an baratong mga bintanang jalousie.
Sa mas darakulang halimbawa, an darakulang bintana sa itaas tibaad pano - pano nin mas sadit na mga bintana na inaapod na mga venanilla (Spanish para sa "sadit na bintana") sa irarom, na puedeng bukasan tanganing iluwas an dugang pang aire sa espesyalmenteng mainit na mga aldaw.
Batalan
An ibang Harong na kubo, orog na idtong itinogdok para sa halawig na erokan, nagtatampok nin batalan ("kita") na laen sa ibang kabtang kan harong - sa parate medyo nagtuktok hale sa saro sa mga lanob. batan Sarong tamboan an artikulong ini. Kun beses sa pantay - pantay na kamugtakan kan nabubuhay na lugar asin kun beses nasa daga, an batalan puedeng magkaigwa nin ano man na kombinasyon nin pagluto asin paghuhuba, pagkarigos asin, sa nagkapirang kamugtakan, pag - iriwal.
An Batalan na ginagamit sa pagluto asin paggunhing dishes midbid bilang bangéra sa mga Kastila sa Filipinas (pigbabaybay man na bangerahan o pinganan). Ipinangaran ini sa bagang na daga-jars na nakabugtak sa sarong juting estruktura nin pinapaandar na kawayan o mga pasak na kahoy.
Kamalig
Sarong granary naval hale sa harong kun saen sinasaray an inaning paroy.
Mga materyales sa pagtogdok
An mga lanob kan nabubuhay na lugar gibo sa materyales na magian. An mga peste, lanob, asin salog parateng gibo sa kahoy o kawayan asin iba pang materyales na magian. An atop na iyan sa parate gibo sa nipa, anahaw o iba pang tinanom sa lokal na paagi. Sa siring, ginigibong mas pasil para sa mga kubong nipa na mapahiro kun kinakaipuhan.
Kultural na kahalagahan
An nipa kubo sarong ladawan kan kultura nin Filipinas mantang ini nagrerepresentar sa halaga kan babayeng Pilipino, na minapanungod sa espiritu nin komunal na pagkasararo o paghingoa na makamit an sarong obheto.
Arte
Ang bantog na kantang Bahay Kubo parating kinakanta sa mga eskwelahan na nasasambit an sarong sadit na harong na napapalibutan nin mga gulay-gulay paduman sa arog kaining: Bahay kubo, kahit munti, ang halaman doon ay sari-sari: singkamas at talong, sigarilyas at mani, sitaw, bataw, patani,
Kundol, patola, upo't kalabasa, At saka mayroon pang labanos, mustasa, sibuyas, kamatis, bawang at luya. Sa paligid-ligid ay puno ng linga. Saro ining marhay na kultural alagad nakakadayang awit arog kan bako man gabos na Bahay kubo saradit asin napapalibotan nin mga gulayon. An ibang amay asin orihinal na mga tradisyunal iyo ngani an palasyo o mansyon na agid asin ginagamit kan mga katutubong hade o kan panahon nin kolonyal na ginagamit kan mga Kapitan asin gobernador. An ibang orihinal na moske asin mga simbahan sa Pilipinas yaon ngani sa istilong Nipa na estaran.
Legasiya
An Amerikanong arkitekto asin inhenyero na si William Le Baron Jenney nagbisita sa Pilipinas sa laog nin tolong bulan kan 1850. Narisa niya na sa panahon nin bagyo, an mga estruktura kan Nipa Hut "maliwanag na gayo asin madaling maghira." Ini mga bayle sana asin mga nag'aagi sa bagyo. Ini iyo an nagtaong inspirasyon saiya na arogon an pagigin madaling makibagay kan sentro nin Nipa. Kan 1879, itinogdok nia an enot na mas magian na edipisyo. Asin kan 1884, tinogdok niya an Home Insurance Building sa Chicago, an pinakaenot na metal-farme scraper sa Estados Unidos. Home Insurance Building. Huli kaini, siya naapod na "Ama kan Modernong Amerikanong Sikserscrapers," na iyo an nagin modelo kan gabos na modernong mga langit igdi sa kinaban.
Kaagid na arkitektura
Harong na kubo sarong halimbawa kan arkitekturang Austronesian. Austronesian architecture Iba pang halimbawa kan arkitekturang tubong Austronesian sa Filipinas kairiba man an mga estruktura arog kan fayu asin katyufong kan Bontoc; bale asin abong nin Ifugao; kadungan nin Kalinga; binggayan nin Kankanai; jin-jin kan Ivatan; baley kan Matigsalug; bingwa nin Ata; buloy sa Klata; baoy nin Ovu-Manuvo; bale kan Bagobo Tagabawa; bong-gumne kan Blaan; uyaan nin Mansaka; Mga putok nin T'boli; lawi, mala-a-watai,langgal, lamin asin torag kan Maranao; bay-sinug kan Tausug; hali sa Yakan; asin iba pa.
1948
An 1948 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Matt K. Miller
Si Matthew Kermit "Matt" Miller (Rockville Centre, Pebrero 2, 1960) dating sarong Amerikanong entertainer.
Tataramon na Saluano
An Saluano, o Loinang pagkatapos sa saró sa mga diyalektos kaini, iyo an pangenot na tataramon kan subangang rawis sa isla kan Sulawesi.
Impruneta
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Florence sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Tataramon na Dicamay Agta
An Dicamay Agta, saróng pu'hong tataramon na Aeta kan Norteng Filipinas. Nag'iistar an mga Dicamay Agta sa salog Dicamay, sa sulnupan na gilid kan Sierra Madre haraní sa Jones, Isabela. Pigparagadan kan mga Ilokanong igwang dagá an mga Dicamay Agta mga natatangâ sa 1957 asin 1974 (Lobel 2013:98).
Pagi
An pagi sarong klaseng sira na lapnad, may ikog na may mga tunok-tunok sa duwang gilid kaining ikog, asin medyo turu-tulangon an kahawakan. Ini kairiba kan mga pating, pinagpipisan sa suborder Myliobatoidei kan order Myliobatiformes asin sa lindong kaini may walong pamilya: Hexatrygonidae (sixgill stingray), Plesiobatidae (deepwater stingray), Urolophidae (stingarees), Urotrygonidae (round rays), Dasyatidae (whiptail stingrays), Potamotrygonidae (river stingrays), Gymnuridae (butterfly rays), asin Myliobatidae (eagle rays).
An mga tarom-tarom sa gilid kan ikog pangsagang ninda sa peligro, panlaban kun may kaiwal. An mga tunok naabot 35 sentimetro (14 pul) sa ibang species ngani asin an mga tunok garo gari'gi na lagadi. Sa irarom kan mga ini may glandulang may hilo. Totoo igwang magkapitrang myembro sa suborder na mayong mga tunok sa ikog, arog kan inapod na manta asin porcupine rays.
An nguso kaini yaon sa irarom kan kalapnadan niya asin an kinakakan kan pagi mga sira mansana sa dagat arog kan mga kasag, mga talaba, mga pasayan, asbp. Pero an duwang mata namugtak sa ibabaw alagad dai man daang gayo ginagamit ini sa pagmaan kan madadakop niyang kakanon ta mas nasarig sa namamate kaining enerhiyang elektrikal hale sa mga nagdadangadang na mga hayop. .An lawig kan buhay ninda yaon sa pag'oltan 15 abot 25ng taon. Nalaba an mga ini mga 6.5 na pye asin nagkakaigwang timbang na 790ng libra.).
Bikolog
An Bikolog o Tagakol (sinugpon na "Bikol" asín "Tagalog") apod sa saróng grupo nin tataramon na kun sain naghalo an mga katagâ o tataramon na Bikol asín Tagalog. Mahihiling ini sa mga parte na naghahampangan an Tataramon na Bikol sagkod an Tataramon na Tagalog, arog sa Camarines Norte dangan sa pirang lugar kan Camarines Sur.
Pagkokomparar kan -on, -i asin -hon
An halimbawà sa itaas mahihiling sa duwang raya an kaibahán kan Bikol asín Tagalog dangan sa pantulong raya mahihiling an Bikolog. Kun papansinon, an sundalo asin soldados magkasintanog kaya kun dadangogon garo an sundalo saróng tataramon na Bikol
An kadagdagan kan hunlaping -on, -hon asin -i sa tataramong Tagalog na mahihiling digdi.
An mga tataramon sa itaas saróng halimbawà kan pigtataram kan mga taga-Calabanga na kun sain an gamot-taramon na arog kan pansin, pagdadagdag lang nin -on asbp. Alagad, an mga hunlapi ini may kanya-kanyang gamit. Halimbawà, dài pwedeng dagdagan nin -hon an tataramon na Tagalog pansin tà malainon ining dangogon asin lapáon o buráot nin sa teksto, an hunlaping -hon puwede saná gamiton kun an tataramon nagtatapos sa patanog (a,e,i,o,u) arog kan basa magigin  basahon. Sa paggamit kan hulapi na -i ginagamit saná ini sa mga pakiulay.
Halimbawà: (Pirang mga parataram sa Calabanga) Saróng Diyalogo
Iba pang Halimbawà
Nota: ^ - dài inabay an dúon, langkaw asin pundo kan tanog.
1947
An 1947 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Incisa sa Val d'Arno
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Florence sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Pinakbet
thumb|250px|Pinakbet, gisong Ilokano An pinakbet o pakbet sarong klaseng gisong Filipino na naggikan sa bandang amnayan kan Filipinas. Ini linuto na saralak na mga gulay-gulay, may karne o sira asin an pannamit balaw o bagoong. An pangaran kan giso naghale sa Ilokanong tataramon na "pinakebbet", na boot sabihon "pinakupos". An Ilokanong luto daa kaini ginagamit bagoong bilang pannamit na sarsa alagad sa Bicol balaw an uso. An lutong ini nagamit nin marigoso, okra, kalabasa, talong, balatong, kamatis, parapagulong, sili, asin parda. Minsan man sinasalakan nin kadyos, kamote, o an mga pisog kan kalunggay. Sa pagtaong dagdag na namit, sinasalakan kan bawang, sibulyas o laya.Sa Ilokanong luto kan gisong ini, haros mayo nang sabaw-sabaw o sarsa, alagad sa Bicol, an pakbet may saro-sarsa an pakaluto. An giso syempre may bangot na karneng orig o baka o maski ngane sira.
1946
An 1946 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Portal:Kababaihan
{| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#E6CEF2; border-style:solid; border-width:3px; border-color:violet;"
{| id="mp-lower" style="margin:4px 0 0 0; width:100%; background:none; border-spacing: 0px;" {| id="mp-bottom" style="vertical-align:top; background:honeydew; color:#000; width:100%" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:3px; background:#ddcef2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em"> Katakod sa Wikimedia
Wafa Mustafa
Si Wafa Mustafa sarong Syrian journalist asin aktibista
Labrador
An Labrador sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Pangasinan, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Daniel Ortega
right|thumb|250px|Si Daniel Ortega Si José Daniel Ortega Saavedra (Pakasayod sa Espanyol: [xoˈse̞ ðaˈnje̞l o̞rˈte̞ɣa saˈβe̞ðɾa]; namundag kan Nobyembre 11, 1945) sarong pulitiko asin rebolusyonaryo, na nagserbi bilang ika-83 na Presidente kan Nicaragua, sarong pwesto na natutukawan niya pa poon 2007. Enot pa, siya nagserbi na komo ika-79ng presidente kan 1985 abot 1990, asin sa haros enterong buhay niya siya lider kan Sadinista Liberation Front (Frente Sandinista de Liberación Nacional o, FSLN). Bilang sarong sosyalista sa pulitika, an mga polisya  niya sa gobyerno komo mga repormang makawala, iyo an napasunod sa kahiwasan kan nasyon Nicaragua.
Namundag sa sarong pamilya nin mga trabahador, pagkani'ako pa siya may pagka'ongis na sa nagtutukaw na Presidente kaidto na iyo si Presidente Anastasio Somoza Debayle,na hinihiling kan kadaklan na sarong diktador. Si Ortega marasa pa ta nadamay sa patagong hiron na nakikitusay sa rehimen ni Somoza. Siya napa'ayon sa mga Sandinistas asin nagpaduman sa Cuba kun saen nag'adal kan panggerilyang pakikilaban sa goberynong Marxista-Leninista ni Fidel Castro. Kan an Nicaraguang Rebololusyon nakaasba na nagresulta sa pagkatalsik sa poder kan gobyerno Somoza kan 1979, si Ortega nagin kaapil sa namomoon na multipartidong Hunta Nasyonal nin Pagkasararo' asin ngapit naelinhir presidente, asin siya nagserbi poon 1985 sungdo' 1990 Kan panahon na idto, siya toriyok na Marxista-Leninista, kaya mga repormang makawala an saiyang ipinirit siring kan reporma sa daga, pagpawarak nin yaman asin programa sa literasiya. An mga siring na reporma nagraot sa mga interes ekonomiko kan Estados Unidos asin an administrasyon ni Ronald Reagan naghasi nin sarong maka-toong militia na inapod Contras ngane mabungkal an gobyerno ni Ortega.
Labrador
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Labrador sa 21 barangay.
Wafa Mustafa
na nagkakampanya para sa pagpabuhi kan mga nakakulong na Syrian. Bilang myembro kan Families for Freedom, nagin eksentibo an saiyang pagdulok sa United Nations Security Council tangani na mangapudan sa pagpapaluwas kan mga ngaran asin lokasyon kaidtong mga awtoridad kan Syria na nagdakop sa mga tawong ini.
Sinabi man ni Mustafa an an nagtulod saiya para gibuhon an kampanyang ini, iyo an pagkawara kan saiyang ama na si, Ali Mustafa, saro man na human rights activist, na pigdara sa kulungan kaidtong Hulyo 2013. Poon pa kan 2011 nakadanas na si Ali nin pangungulog asin kaiba idtong si Hussam al-Dhafri dinakop sinda kan mga armadong kalalakihan na nakasibilyan sanang mga bado, mantang nangyayari an sarong protesta. Ngunyan, nagtatrabaho si Mustafa tangani na makakua nin impormasyon manungod sa saiyang ama asin iba pang nakadeteneng mga bihag.
Daniel Ortega
Si Ortega nadaog ni Violeta Barrios de Chamorro sa eleksyon presidensyal kan 1990, alagad siya danay pang importanteng pigura sa pulitika oposisyon kan Nicaragua, asin luwayluway naghira sa pana'naw mala ta hale sa Marxistas-Leninista, siya pinagtotolod na an demokratikong sosyalismo. Siya duwang beses pang nagbungsod kan kandidatura na mayong inabtan sa eleksyon presidensyual, kan taon 1996 asin 2001, bago ginana naman an 2006 na eleksyon presidensyal. Kan yaon sa poder, siya nakiapil sa ibang kapwa sosyalista sa Latin Amerika arog ki Hugo Chavez, an Presidente kan Benesuela asin ipig'ayon niya an Nicaragua sa Pag'iribang Bolivariano nin Amerika.
Sa sarong kontrobersyal na eleksyon kan Nobyembre, 2011, si Ortega iyo naman an liwat guminana asin ngonyan na Enero 11, 2012 siya pigproklamang presidente sa sarong bibong inagurasyon kun saen an amigo niyang si Hugo Chavez kan Venezuela asin si Mahmoud Ahmadinejad kan Iran yaon nag-atender.
Lentella
thumb|mapa kan Lentella An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Chieti sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Stacey Milbern
Si Stacey Park Milbern (Mayo 19, 1987 – Mayo 19, 2020) sarong Amerikanong disability rights activist. Nagtabang sya na mahaman an hustisya para sa mga tawong igwa nin kakundian asin patas na pagtratar sainda.
Biograpiya
Si Milbern pinangaki sa Seoul kan Mayo 19, 1987 na igwa nin muscular dystrophy. Halo an saiyang rasa, an saiyang ama na si Joel, puti, asin an saiya man na ina na si Jean, Korean. Nagdakula sya sa North Carolina sa sarong mala-militar napamilya, huli ta si Joel yaon sa United States Army. Bilang sarong aki, nagdakula sya sa saiyang pamilya asin an mga ini sana man an nag-ataman saiya. Alagad kan mamidbid nya an saiyang sadiri bilang queer, natakot sya sa magigin reaksyon kan saiyang saradong Katolikong mga magurang. Dangan nagdesisyon sya na maghali na nagin masakit ngani saiya ta sainda sya nagsasasarig pag-abot sa pagkakan, pagturog, dangan pag gamit kan kasilyasan.
Kan 2005, si Milbern nagtabang na mahaman an paghiro sa pagkakaigwa nin hustisya para sa mga igwa nin kakundian.. Nag gradwar si Milbern sa Methodist University kan 2009.
Nagpasiring sya sa Bay Area kan sya 24, huli ta an San Francisco na lugar saro sa mga aksisibleng lugar para sa mga igwa nin pisikal na kakundian. Nagin historikal na sentro an Bay Are para sa mga disability-rights movement, asin digdi sya nagpadagos kan pag-organisar, pagsurat, asin pagtaram para sa paghiro, kun sain sya man nagin direktor para sa Center for Independent Living, Berkeley.
An California kabali sa mga estadong nag gagastos nin kwarta para sa mga benepisyong home care, asin sya nagkaigwa nin pagkakataon na makakua nin suportang Medicaid para sa sarong kaibahan sa harong, kaya sya nagkaigwa nin pagkakataon na mamuhay solo sa Oakland dangan makakua man nin posisyon para sa human resources sa bangko. Pigpasalamatan nya man an pag-asister saiya an mga nurse para sa saiyang kakayahan na magin aktibo man giraray sa komunidad dangan makarayo sa posibleng institutionalisasyon sa mga nursing home.
Inorganikong kimika
thumb|250x250px|Iyonikong istraktura kan potassium oxide, K2O An inorganikong kimika (Ingles: inorganic chemistry) iyo dapit sa mga sintesis asin kaugalian kan mga inorganiko asin organometalikong kompuwesto. An ladong ini minasakop sa mga kompuwestong kimikal na iyo dae nakabase sa karbon na yaon sa irarom kan organikong kimika.
An distinksyon sa tahaw kan duwang disiplina iyo harayo sa absoluto, huli ta dakol nin pagsabatan sa subdisiplina kan organometalikong kimika. Igwa ining aplikasyon sa kada aspeto kan kimikal na industriya, kabali an katalisis, materyal na siyensya, pigmento, surpaktanto, coating, bulong, panggatong, asin agrikultura.
Stacey Milbern
Biograpiya
Nagkua sya nin masters degree sa Mills College kan 2015.