cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
De La Salle na Unibersidad
Itinogdas ini kan Christian Brothers kaidtong 1911 bilang an De La Salle College (DLSC) sa Calle Nozaleda, Paco, Manila kaiba si Blimond Pierre Eilenbecker, FSC na minasribe bilang direktor, sagkod iyo an pinakaenot na paadalang De La Salle sa Filipinas. An institusyon buminalyo sa presenteng lokasyon kaini kaidtong 1921. An kolehiyo natawan nin istadong unibersidad kan Pebrero 19, 1975 asin iyo an pinakagurang na konstituwente kan De La Salle Philippines (DLSP), sarong katiripunan nin 16 na edukasyonal na mga institusyon, nahaman kan 2006 na pigribayan an Sistemang De La Salle na Unibersidad.
Academia Bicolana
An Academia Bicolana sarong kasararoan na minuknâ kan pag-iriba ninda P. Luis Dimarumba, Casimiro Perfecto, P. Jose Ofrasio, Mariano Nicomedes, Lorenzo Rosales, Francisco Celebrado asin iba pa kan taon 1927 sa pagmamarô, pagpatalubò asin pagpagantád kan tataramon na Bikol. An pahayagán kan kaburunyogán na ini iyo an Sanghiran nin Bikol.
Yu Kil-chun
right|thumb|230px|Si Yu Kil-chun Si Yu Kil-chun(Korea:유길준 兪吉濬, Oktobre 24 1858 – Setyembre 30 1914) sarong Koreanong peryodista, aktibista asin parasurat. Saro siya sa naglaban na makalungkas an Korea sa pananakop kan Hapon kan ini sinakyada asin sinakop an Korea kan taon 1910. Nabibilang siya sa grupo nin mga intelektwal sa panahon kan Dinastiya Joseon.
Garchitorena
An Garchitorena sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Garchitorena sa 23 barangay.
• Ason (Anson)
• Bahi
• Burabod
• Cagamutan
• Cagnipa
• Canlong
• Dangla
• Del Pilar
• Harrison
• Pambuhan
• Barangay I (Pob.)
• Barangay II (Pob.)
• Barangay III (Pob.)
• Barangay IV (Pob.)
• Sagrada
• Salvacion
• San Vicente
• Sumaoy
• Tamiawon
• Toytoy
Tisyu
thumb|230x230px|Mikroskopikong tanawon kan sarong histolohikong specimen kan tisyu sa baga nin tawo, na pigkulayan gamit an hematoxylin asin eosin Sa biyolohiya, an tisyu (Ingles: tissue) iyo sarong selular na organisasyonal na lebel sa tahaw kan mga selula asin kan sarong kompletong organo. An tisyu iyo kasararoan nin mga pararehas na selula asin an saindang ekstraselular na pagsararo gikan sa kaparehas na ginikanan na minadara nin sarong ispesipikong paggana. An mga organo iyo dagos na napoporma sa paagi nin paggana sa pagsararo kan mga tisyung ini.
An Ingles na taramong "tissue" iyo gikan sa taramong Pranses na "tissue", boot-sabihon iyo sarong bagay na "pighibla", gikan sa nagligad na partisipolo kan berbong tisser, "maghibla". An pag-aadal kan tawo asin tisyu nin mga hayop iyo bistado bilang histolohiya o, sa katakod nin mga kahelangan, bilang histopatolohiya. Sa mga tinanom, an mga tisyu iyo pig-aadalan sa parehas na pangtinanom na anatomiya asin pisiyolohiya.
945 AM (Sorsogon)
An 945 kHz Syudad nin Sorsogon iyo an abangan istasyon nin radyo kan Audiovisual Communicators, Inc.
Naoto Kan
thumb|200px|Si Primer Ministro Naoto Kan
Si Naoto Kan (菅 直人, Kan Naoto?, namundag Oktobre 10, 1946) an presenteng Primer Ministro kan Hapon. Kan Hunyo 2010 si Kan naelihir lider kan Partido Demokratiko nin Hapon dangan siya nadesignar na Primer Ministro kan Diet na nagsalida ki Yukio Hatoyama.
El Filibusterismo
right|thumb|220px|An El Filibusterismo
An El Filibusterismo (Bik., An Subersibo) na sa Ingles bisto man sa titulong Reign of Greed iyo an ikaduwang nobelang sinurat ni Jose Rizal. Ini an pahinapos sa Noli Me Tangere, asin siring man kan enot, nakasurat ini sa Kastila. Pino'nan ni Rizal an pagsurat kaini sa Calamba kan siya nagpraktis medisina duman. Sa Londres, taon 1888, pinaghira niya an istorya asin pigbago an magkapirang kapitulo. Pinadagos ni Rizal an pagsurat kan manuskrito kan siya nagbyaheng Paris, Madrid, asin Brussels. Natapos niya an libro kan Marso 29, 1891 sa Biarritz asin napalagda' duman sa Gante, Belhika, sa tabang ni Don Valentin Ventura ta pinasubli' siya nin 300 pesos ngani mapublikar ini.
Sung Jae-ki
Si Sung Jae-ki(Korea:성재기 成在基, Setyembre 11, 1967 – Hulyo 26, 2013) sarong Koreanong human right activist dan civil right activists.
Bebe
An bebe o bibi (Ingles, Constricted macoma) sarong species nin clam yaon sa pamilyang Tellinidae.
Ining clam na ini parati yaon sa mga salog asin mga sipi' nakukua sa irarom kan dalnak. Pinupurot ini bilang panira' asin pakahingap kan laman, ini usong binabarbekyu, panbangot sa pasta, o sa sinabawan na sinasalakan man nin mga berdura arog kan kangkong, dahon kamote asin nagsisirbe man sopa asin abre-gana. Uso man na lutoon bilang sumsuman sa irinoman.
Sa Filipinas, orog na sa Bicol, an bebe pwede man tinutumoy na mismo idtong ginutaan na lambo' na pigbangotan kan bebe. Parati kinakaagan ining langkawas sa pagtaong kagat sa namit.
Partido Demokrata kan Estados Unidos
right|thumb|300px|An logo kan Partido Demokrata right|thumb|200px|Si [[Andrew Jackson an kagtogdas kan Partido Demokrata]] An Partido Demokrata kan Estados Unidos iyo an saro sa kontemporanyo asin mayor na partido pulitika kan Estados Unidos, kabali na diyan an Partido Republikano. An partido, na may platapormang liberal asin progresibo, hinihiling na center-left o, sentro-pawala, sa spectrum pulitika sa nasyon na ini. An partido iyo an igwang pinakahalawig na rekord nin daing-patod na operasyon sa Estados Unidos asin iyo ngane totoo an saro sa pinakagurang nang partido pulitika sa kinaban. Ini igwang 72 na milyon na rehistradong botante kan taon 2004. Si Barack Obama iyo an ika-15ng Demokrata na magkapot nin pwesto bilang presidente kan Estados Unidos.
Sa ika-112ng Kongreso pakatapos kan 2010 na eleksyon, an Partido Demokrata igwang minoriya sa Kamara de Representante (193-435) asin mayoriya sa Senado (51-100).Dikit man an kapot kaining bilang sa mga gobernador (20-50) asin sa mga lehislatura sa estado.
Tataramon na Sasak
An tataramon na Sasak an pigtataram kan mga grupong etniko nin Sasak, kun saen pigbubuo ini kan mayoridad kan populasyon kan Lombok sa Indonesya. Harani ini sa Balines asin sa tataramon na Sumbawa, asin parte ini kan pamilya nin tataramon na Austronesyo. Mayóng opisyal na estado an Sasak; an nasyunal na tataramon, iyo an Indones, an opisyal asin literaryong tataramon sa mga lugar kun saen pigtataram an Sasak.
Ruben Ecleo, Jr.
Si Ruben Ecleo, Jr. iyo an pamayo kan Philippine Benevolent Missionaries Association, Incorporated. Siya an nagsalo kan liderato kan kasararoan na ini kan an saiyang ama, si Ruben Ecleo, Sr. nagadan kan taon 1987.
Cucurbitaceae
Listahan kan genera
Abobra, Acanthosicyos, Actinostemma, Alsomitra, Ampelosicyos, Anisosperma, Apodanthera, Austrobryonia, Baijiania, Bambekea, Bayabusua, Benincasa, Borneosicyos, Bryonia, Calycophysum, Cayaponia, Cephalopentandra, Ceratosanthes, Cionosicys, Citrullus, Coccinia, Cogniauxia, Corallocarpus, Ctenolepis, Cucumis, Cucurbita, Cucurbitella, Cyclanthera, Cyclantheropsis, Dactyliandra, Dendrosicyos, Diplocyclos, Doyerea, Ecballium, Echinocystis, Echinopepon, Eureiandra, Fevillea, Frantzia, Gerrardanthus, Gomphogyne, Gurania, Gynostemma, Halosicyos, Hanburia, Helmontia, Hemsleya, Herpetospermum, Hodgsonia, Ibervillea, Indofevillea, Indomelothria, Kedrostis, Khmeriosicyos, Lagenaria, Lemurosicyos, Linnaeosicyos, Luffa, Marah, Melothria, Melotrianthus, Momordica, Muellerargia, Neoalsomitra, Nothoalsomitra, Papuasicyos, Penelopeia, Peponium, Peponopsis, Polyclathra, Psiguria, Pteropepon, Raphidiocystis, Ruthalicia, Schizocarpum, Schizopepon, Scopellaria, Seyrigia, Sicana, Sicydium, Sicyos, Siolmatra, Siraitia, Solena, Tecunumania, Telfairia, Thladiantha, Trichosanthes, Trochomeria, Trochomeriopsis, Tumamoca, Wilbrandia, Xerosicyos, Zanonia, Zehneria.
President Roxas
An President Roxas sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. Dati Lutod-lutod an apod kan banwaan na ini.
Mga barangay
An President Roxas nababanga sa 26 barangay.
Titay
An Titay sarong ikaapat na klase nin banwaan sa provincia kan Zamboanga Sibugay sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Titay sa 29 barangay.
David Kaufman
Si David Kaufman (St. Louis, Hulyo 23, 1961) dating sarong Amerikanong entertainer.
Tataramon na Tagbanwa Sentral
An Sentral Tagbanwa saróng tataramon na tinataram sa Isla nin Palawan sa Filipinas. Dae ini mutually intelligible sa mga tataramon kan mga tawo nin Tagbanwa.
Johnny Alegre
Si Juan Bautista H. Alegre (III) (namundag kan Hunyo 4, 1955), midbid bilang Johnny Alegre, sarong gitarista nin jazz, kompositor asin parasurat kan Manila, Filipinas. Siya an panginot na paratogtog kan grupong Johnny Alegre AFFINITY asin kan HUMANFOLK.
Kan 1974, nagawadan nin ikaduwang premyo an saiyang dula na may sarong-tagbô sa 1974 Gawad Pagromdom ki Carlos Palanca para sa Literatura. Siya nagin man presidente kan Wikimedia Philippines (2014-2015) asin PhilWiki Community (2022-2023).
Siya makuapo kan dating senador kan Filipinas na si Juan Alegre (1922-1925), (1925-1928).
Karera
Nag-adal si Alegre nin komposisyon sa musika sa Unibersidad kan Pilipinas Kolehiyo kan Musika sa mga huring taon ka dekada 1970. Saro siya sa mga kagtugdas kan U.P. Jazz Ensemble. Sioya nagpartisipar sa mga workshop kan kompositor na si Erhard Karkoschka, gitaristang si Ike Isaacs, asion kompositor na si Chou Wen-chung.
1713
An 1713 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Johnny Alegre
Karera
An sadiring-tituladong album na Johnny Alegre AFFINITY ipinublikar sa Filipinas katahawan kan 2005 kan Candid Records Philippines; asin ipinaluwas-liwat sa Inglatera kan parehong taon kan Candid Records (UK) para sa pangkinaban na distribusyon bilang Jazzhound. Nasundan ini kan pagpasali kaini sa PizzaExpress Jazz Club sa Londres kaiba an guest saxophonist na si Dimitri Vassilakis.
Salle, Italya
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Pankinàban na Palayogan nin Ninoy Aquino
An Pankinàban na Palayogan nin Ninoy Aquino (Ingles: Ninoy Aquino International Airport; IATA: MNL, ICAO: RPLL) an panginot na palayogan kan Filipinas na yaon sa Metro Manila. Naaapod man ini sa dati kaining pangaran na Manila International Airport (Pankinàban na Palayogan kan Manila).
Enrique Zobel de Ayala
right|thumb|250px|Si Enrique Zobel
Pankinàban na Palayogan nin Ninoy Aquino
Ini mahihiling sa tahaw kan Syudad nin Parañaque asin Syudad nin Pasay, asin igwa nin pitong kilometrong rayo sa Syudad nin Manila. An mga kaparehas kaining mga palayogan iyo an Pankinàban na Palayogan kan Clark sa Syudad nin Angeles, Pankinàban na Palayogan nin Mactan–Cebu sa Syudad nin Lapu-Lapu asin an Pankinàban na Palayogan nin Francisco Bangoy sa Syudad nin Davao. An Pankinàban na Palayogan nin Ninoy Aquino igwa nin apat na edipisyong terminal na minasirbe sa mga lunadan na panghimpapawid. Bilang pankinàban na palayogan, kinokonekta kaini an Filipinas sa harus 29 na nasyon.
Enrique Zobel de Ayala
Si Enrique Zobel de Ayala namundag sa Madrid, Espanya, iyo an lolohon ni Jaime Zobel de Ayala, an ngonyan chairman emeritus kan Ayala Corporation. Kaidto si Enrique Zobel nagin managing partner kan Ayala y Compañía poon 1901 sungdo' 1913 asin poon 1920 hanggan 1943. Siya man an nagtogdas kan Porcelanica, an pinakaenot na pabrika nin porselana sa Filipinas, kan taon 1903. Kan taon 1904, siya nagmukna man kan sarong glass factory kabakas si Eduardo Soriano.
May pagmakulog sa Artes, hinimo niyang makaadal sa Europa an Artista Nasyunal na si Fernando Amorsolo, asin nagtabang sa paggasto sa paghaman kan Metropolitan Theater. Siya man an kagmukna' kan Premio Zobel, na nagtataong premio asin onra sa mga pinakang marhay na literatura sa Espanyol igdi sa Filipinas.
Pankinàban na Palayogan nin Ninoy Aquino
Ini iyo ipinangaran ki Ninoy Aquino na ginadan digdi kan siya nagbaba sa eroplano gikan sa Estados Unidos kaidtong panahon nin Ley Militar.
Puey Quiñones
Si Rodolfo "Puey" Quiñones, Jr. sarong Pilipinong modista na nakabase sa Manila asin pabalik-balik sa Los Angeles, California. Siya naitampok bilang fashion designer mentor sa The World's Most Fashionable Prison. Saro siya sa mga fashion designer na inimbitaran ni First Lady Liza Marcos sa Palasyo Malacañang para sa mga Pilipinong modista. Kaiba niya sinda Mark Bumgarner, Avel Bacudio, Francis Libiran, Albert Andrada, Ivarluski Aseron, asin JC Buendia.
Si Quiñones namundag kan Pebrero 28, 1980, sa Bobon, Northern Samar. An saiyang ama dating pulis, asin ina dating paratukdo. Tulong taon matapos maggradwar sa University of Eastern Philippines, binayaan niya an isla nin Samar pasiring sa Manila.
Nagpoon an interes ni Quiñones sa fashion kan siya yaon pa sana sa sekondarya sa Bobon. Nagin inspirasyon niya an kataid na si Dennis Lustico, na nagin matriyumpong fashion designer sa Manila.
Everipedia
An Everipedia sarong on-line na ensiklopedya na batay sa wiki. Ini namukna kan Desyembre 2014 asin an sityo kaini pigbungsod kan Enero 2015 bilang sarong "sanga" kan Wikipedia. Rogaring kan Everipedia, Inc., ini sarong kompanyang pang-negosyo namumugtak sa Westwood, Los Angeles, California. Sinasabing an kadaklan kan mga artikulo kaini mga kopya mansana kan mga napapalaman sa Wikipedya kan ini ultimong sini'rip kan Oktobre 2017. An kagtogdas kan Everipedia iyo sinda Sam Kazemian, Travis Moore, Kedar Iyer asin si Mahbod Moghadam gabos mga alumni sa University of California, Los Angeles UCLA
An pangaran na "Everipedia" hale sa pinagdukot na duwang kataga, an "everything" (arinman) asin "ensiklopedya".
An kaibahan na mayor kaini sa Wikipedya iyo, enot, ta an kompanya naggagamit kan inapod na "EOS blockchain technology" ngarig ini dai mabangga' asin mabagat kan ibang mga nasyon asin, ikaduwa, ini nagtataong token o tandan paagi nin crypto currency inapod na IQ ngane dumakol asin magtaba an laman kan ensiklopedya.
Susog sa kagtogdas kaini, "An Everipedia iyo an sunod na entablado sa ebolusyon kan internet - samuyang sinararo an pinakamagayon na kabtang kan Wikipedia, Reddit, asin Google sa sarong binunyog asin tandayagan na ensiklopidya nin kaaraman nin tawo na madaling hanapon. Enot samong himohon an bagay na pig-ngata' asin dai nagibo kan Wikipedia: sarong plataporma na bukas nanggad para kiisayman - asin bako sanang sa magkapirang ribong editor - na makaka'ambag nin teks, toltolan, mga imahe asin video para sa mas mayaman na eksperensya sa ensiklopidya." Mahbod Moghadam Founder @ Everipedia
Si Kazemian, saro sa kabakas, nagsabi na igwa nang 7,000 na taga'ambag asin taga-edit sa websityo asin maski mayo man nin hunta nin mga editor o algorithm sa pagrebyu kan lambang pahina na napupublikar, mismo an mga paragamit iyo an nag'papakaray asin nagbabantay bilang mga editor sa anoman na mga makaduda asin dai suportadong mga artikulo. Alagad, an kaibahan sa Wikipedia, ini inaako mga artikulo manongod sa kun siisayman na maski bako man ngani popular o maoonabihan na mga personalidad.
Tataramon na Aborlan Tagbanwa
An Aborlan Tagbanwa saróng tataramon na tinataram sa Isla nin Palawan in the Filipinas. Dae ini mutually intelligible sa ibang mga tataramon kan mga tawo nin Tagbanwa.
Emperador kan Hapon
An Emperador kan Hapon iyo an namamayo kan estado. An Emperador, siya inaapod na Tenno (天皇) sa tataramon na Hapon, literal na sinasabi "langitnon na kagurangnan". Sa Ingles, tinotomoy siyang Mikado (帝) nin Hapon.
Emperor : Naruhito.
An Emperador iyo an pamayo kan Pamilyang Hadenon nin Hapon. Siya man an pinakahalangkaw na otoridad kan relihiyon na Shinto. An presenteng konstitusyon na minukna kan 1947 dai ginagamit an terminong "pamayo kan estado" kundi tinotomoy an Emperador bilang "simbolo kan estado asin iyo an pagkasararo kan banwaan". Itinogdas an emperador komo panseremonyang representante sa irarom kan pormang monarkiya konstitusyonal. Sa duwa niyang papel bilang pamayo kan relihiyon asin pamayo kan estado, an Emperador nakaagid sa monarkiyang Briton, na "supremong gobernador" kan Simbahan nin inglatierra.
Pescosansonesco
thumb|selyo kan Pescosansonesco An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
1715
An 1715 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Munggo
An munggo (Vigna radiata) iyo an pinakabaratong pighahalian nin protina na may dakul na gamit. An munggo igwa nin 20 hasta 25% protina, carbohydrates, bitamina, asin minerals.
Ini an pinakamarhay na itanom pang-intercropping, crop rotation o kaya relay cropping na inanapod. Dikit an kaipuhan kaining abonong nitroheno ta igwa ini nin nitrogen fixing nodules. Pwede ining pangribay sa soya meal para pambahog sa orig o manok. An mga variety kaini iyo an PSB-Mg1, PSB-Mg2, asin PSB-Mg3.
Tabuan-Lasa
An Tabuan-Lasa sarong ikaanom na klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Basilan, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Camaligan
An Camaligan sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur iyo an pinakasadit na banwaan bako sana sa probinsya kundi sa enterong Rehiyong Bikol. Dukot sa sentro nin komersyo asin negosyo kan probinsya, an Syudad nin Naga. Nasa tersir distrito (3rd district) ini kan Camarines Sur asin igwang 13 barangay na may duwang (2) sitio.
Tabuan-Lasa
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Camaligan
Susog sa sensus kan Mayo 1, 2020, igwa ining populasyon na 25,036 na nag-eerok sa 5,353 na kaharongan.
Napapalibotan ini kan mga banwaan kan Gainza na namumugtak sa sur na parte, mantang sa norte kaini, yaon an munisipalidad kan Canaman asin sa sirangan nakasumpay an Syudad nin Naga. An Camaligan igwang tutal na sukol nin daga na 468.1370 ektarya o 4,681,370 metro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo an.
Kasaysayan
An Camaligan dating inaapod na Kinamaligan, sarong pangaran na gikan sa gurang na tataramong Bikol na an mawot sabihon, lugar kun sain dakol nin camalig. An kamalig o camalig katampad kan Espanyol na tataramong "camarin", sarong suanoy na istruktura na igwang dakulang parte sa buhay kan mga tawong nakaistar sa banwaan kaidto huli ta bako sana ining istaran kundi sarayan man kan saindang mga baroto asin troso. Inaapod na “cortadores” o mantotroso an mga namamanwa kaidto. Sinda nagpuputol nin mga kahoy sa mga haraning bulod sa Siruma asin Tinambac na nagin nang hanapbuhay ninda. Gikan man sa mga napuputol nindang kahoy, naggigibo sinda nin mga baroto, huli ta an banwaan igwa man nin salog na kasumpay kan salog Bikol.
An mga barotong ini saindang sinasaray sa mga sadit na kubo o harong-harong. Dai naghaloy, nagdakol an arog kaining kubo asin inapod na man an lugar na “Kinamaligan.” Hasta sa pinalipot ini sa apod na "Camaligan." Sinasabi man na “Catagbacan” an pinakagurang na ngaran kan Camaligan.
Antes na magin sarong banwaan, an Camaligan saro sanang "visita" hasta sa nagin barrio (barangay) kan Nueva Caceres (Syudad nin Naga ngonian). Kan Hunio 5, 1775, sinasabing nagpadara nin petisyon an mga nakaistar igdi kaidto sa mga Espanyol na opisyal kan simbahan na naglalaman nin kahagadan na matawan an lugar nin kura paroko. Pirmado ini kan mga suboot nagtindog na opisyales kan lugar na sina Andre Casa, Diego, Lobao, Simeon de la Cruz, Manuel del Espiritu Santo, Fernando Valenzuela, Agustin del Espiritu Santo, Marcos David, Domingo Flores, Pedro Negre, Bartolome Rodriguez asin Valentine de los Santos.
Alagad an taon kan pagtugdas kan Camaligan komo banwaan asin suhay sa Syudad nin Naga, nagluluwas na duwa an petsa. Isinaysay ni D. Adolfo Puya y Ruiz, sa saiyang “Camarines Sur – Descripcion General De Està Provincia En Luzon” (Manila: 1887), na “Basado sa magkapira, itinugdas ini kan 1795 asin segun sa iba kan 1829.” Sa isinurat ni Felix de Huerta, nakalaag na an Camaligan itinugdas asin nasuhay sa pagiging suyab kan Syudad nin Naga kan taong 1795 asin si Fray Rafael de Benavente an inot na kura paroko kan banwaan. Harayo ining marhay sa isinurat ni Fray Manuel Buzeta na an Camaligan itinugdas kan taong 1829. Alagad igwang nakuang papeles gikan sa Philippine National Archives na may petsang Nobyembre 25, 1800 na nagsasabing igwa na nin parokya sa Camaligan antes pa an taong 1800. Sa presente, 1795 an binibistong taon nin pagkatugdas kan banwaan asin isineselebrar an foundation anniversary kan Camaligan tuyong Hunio 5, sabay sa foundation anniversary kan Parokya ni San Antonio de Padua na yaon man sa banwaan.
Mientras kun an pag-uurulayan, iyo an pagigin gobyerno sibil kan banwaan durante kan panahon kan Amerikano, opisyal na inistableser an banwaan sa paagi nin Acta kan Lehislatura kan 1902.
Sa bagong dokumentong nakua kan 2021 sa Nasyunal Librarya kan Filipinas na may titulong “History and Cultural Life of Camaligan” na sinurat nina Virginia N. Prado, Mercedes A. Naldoza, Guillerma Diez, Petronila Francisco asin Fermin A. Agomaa na may petsang Abril 22, 1953. Sinasabi igdi na antes masakop kan mga Espanyol an banwaan, inaapod na ini kan mga residentes na “Catagbacan” huli ta dakol nin pananom na “tagbac” sa lugar kaidto bago ini purutulon kan mga Espanyol. Segun pa sa dokumento, an Canaman saro pang kadlagan asin pagputol nin kahoy an hanapbuhay kan mga tawo igdi, alagad nin huli ta mayo nin sarayan, an mga taga-Canaman nagtugdok nin mga “camalig” sa Camaligan. Kan maaraman kan mga prayle na dakol nin kahoy sa mga “camalig” sa Camaligan, ginamit ini para sa pagpatugdok kan simbahan. Basado pa igdi, 1840 itinugdas an banwaan kan Camaligan asin ibinugtak ni Obispo Gainza si Guillermo Tolosa komo inot na Capitan kan banwaan. Kan 1869 itinugdok an presenteng simbahan kan Camaligan sa administrasyon ni Capitan Manuel Almonavar, suhay sa aram na petsa kan pagtugdas kan simbahan kan Camaligan. Kan 1901 sagkod 1906 nagin suyab an Camaligan kan Nueva Caceres. Kan 1906 naggibo an mga residentes kan banwaan nin petisyon sa pamamayo ni Don Mariano Nicomedes, laman an kahagadan na isuhay na an banwaan sa Syudad nin Naga. Kan 1907, naotob ini asin dagos nang nasuhay sa Syudad nin Naga an banwaan kan Camaligan asin nailihir na primerong “presidente” kan banwaan si Don Pedro Bustamante. Kan Hulyo 17, 1909 opisyal na inistableser an Camaligan sa paagi kan Acta Lehislatura, asin ipinadara komo representante kan banwaan sa Provicial Board sina Telesforo Nobleza (Consejal Encargado), Mariano Nicomedes, Telesforo Prado, Petronilo Abias asin iba pa. Saibong kaini, idinuon kan dokumento na mayong kagtugdas an banwaan huli ta nagibo ini sa irarom nin Acta Lehislatura.
Heograpia
An Camaligan an pinakasadit na munisipalidad sa enterong probinsya kan Camarines Sur asin Rehiyon kan Bikol sa sukol nin daga na 468.1370 ektarya o 4,681,370 metro kwadrado asin nababanga sa 13 barangay. Namumugtak duwang (2) metro hali sa Syudad nin Naga asin nasa lokasyong 13°36′ sagkod °38′ Norteng latitud and 123°08′ sagkod 123°11′ Sirangang longitude. An Camaligan 0.09% sana kan kabilogan na sukol nin daga kan Camarines Sur asin 5.55% kun ikukumpara sa hiwas kan Syudad nin Naga. Kinakarkulong un tres (⅓) sana ini kan banwaan kan Gainza asin un dies (1/10) sana kan kagabsan na sukol kan Canaman.
Kaayonan nin Diosnon na Tataramon
Agi-agi
An Kaayonan pinundar sa Steyl, sa Nederlands kan taon 1875 ni Arnold Janssen, sarong pading diocesano, asin kuminua nin mga kag'ayon sa mga pading Aleman asin mga dulag na relihiyoso haleng Nederlands durante kan diringkilan kan estado-simbahanna inapod na Kulturkampf, na nagresulta kan dakul na mga misionerong grupo an pinatulas asin mga seminaryo pinagsara sa Alemanya. Kan 1882, an Kaayoanan nagpoon nang magpadara nin mga misionero sa Probinsya nin Shandong sa Tsina, na sinasabi an saindang mga agtresibong metodo sa pagpalakop saro sa rason kun ano ta nagbu ngkaras an inaapod na Pag'alsang Boxer kan paghinanapos kan 1890. An mga msiionero kaini ipinadara sa Togo, sarong sadit na lugar sa habagatan Aprika kun saen an misyon duminakula sa nlaog nin 15 taon. Sunod na misyon bi nuksan sa New Guineang Aleman. Kan 1898 an ikaapat na mmisyon binuksan sa Argentina, sarong nasyon na ktaoliko, kun saen an Kaayonan tolos kinaptan an magkapirang paroko, eskwelahan asin mga serminaryo sa sa apat na dioseses: sa Buenos Aires, Santa Fe, La Plata, asin Parana na ini gabos nang arkidioseses.
Camaligan
Mga barangay
Nababanga an Camaligan sa 13 barangay. An lambang barangay kompwesto nin mga zona. An barangay Dugcal asin Sua igwang mga sitio. Pitong (7) barangay an nasa población kan Camaligan. An barangay Dugcal an pinakadakulang barangay pag-abot sa hiwas nin daga sa sukol na 106.0669 ektarya mantang barangay Sto. Domingo an pinakasadit na may 4.3287 ektarang sukol nin daga. Ginikanan kan mga Ngaran kan Barangay
Kaayonan nin Diosnon na Tataramon
Agi-agi
Paglaog kan ika-20ng siglo, an Kaayonan orog na nagpadakula, nagbukas nin mga komunidad sa  Australya, Botswana(Gaborone, Gumare asin Ghanzi); Brasil; Kanada (Quebec asin Ontario); South Africa (Phalaborwa, Polokwane asin Pretoria); Sa Estados Unidos (Appalachia asin Illinois) dangan sa  Zambia (Kabwe, Livingstone asin Lusaka).
Camaligan
Mga barangay
Kadaklan kan mga barangay sa Camaligan, ipinangaran sa mga santo, alagad igwa nin apat (4) na dai isinunod sa saindang patron an pangaran kan saindang barangay:
Kaayonan nin Diosnon na Tataramon
Agi-agi
Mga komunidad na dugang pa an binuksan sa Europa, partikular sa Austria (Bischofshofen haraning Salzburg asin Vienna); sa Nederlands (Tegelen); Roma; sa Reyna Unido asin sa bandang Silesia.
Camaligan
Mga barangay
Dugcal — An ngaran kan barangay Dugcal, hali sa Bikol na tataramong “sungkal,” na buot sabihon, pagkalot o pagkutkut kan mga orig gamit an nguso. Inapod kan mga residentes an lugar nin siring kaini huli sa mga orig kaidto na nagbabarasay-basay sa mga natad asin nagpaparasungkal nin mga daga. Sarong gurang hali sa lugar an nagsabi na ini na an ngaran kan barangay antes pa man ining maabot kan mga Espanyol alagad sinasabi man kan sarong parasurat na an barangay Dugcal dating inapod na “Doncal”.
Kaayonan nin Diosnon na Tataramon
Paglaog sa Filipinas
Sa Filipinas, an mga misionero kan kaayonan nag'abot sa Bangued, Abra kan 1909 kun saen nagtogdas nin mga eskwelahan pati na sa Vigan, Ilocos Sur, Syudad nin Laoag sa Ilocos Norte, asin sa iba pang parte kan Filipinas. Ngonyan igwa nang 500 na Filipinong padi asin mga hermanong SVD. Ngonyan igwang 150 Filipinong mga kapadian an yaon sa luwas na mga misyon sa gabos na kontinente.
Tungawan
270px|thumb|too|Katutubong Subanen An Tungawan sarong ikatolong klase na banwaan sa provincia kan Zamboanga Sibugay sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
1716
An 1716 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Darkfel (komiks)
An Darkfel sarong independenteng seryeng komiks na enot na nagluwas kan Mayo 2012. Gibo ini kan parakurit na si Dennis Gonzaga.
Tungawan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
Nababanga an Tungawan sa 25 barangay.
Lambo
An lambô iyo an mga bagong tambô o saha' o supang kan magkapirang species nin kawayan na nasirbeng pagkakan asin linuluto' sa iba-ibang paagi nin pagluto'. Mga species nin kawayan na usong pagkuan saha' iyo an 'Bambusa vulgaris' asin 'Phyllostachys edulis'. Ginagamit ini sa dakulon na gisong Asyano na may sabaw asin igdi sa Filipinas halimbawa, ginugutaan arog kan sa tinomtoman. An lambo tintinda sa iba-ibang pagproseso, pwede la'bas, inalang, o de lata.
An lambô dapat linigan na marhay, hugasan ta igwa ini nin cyanogenic glycosides, natural na toxin niya arog kan sa kamoteng kahoy o namo' na nakakapaling. Alagad an mga ini nawawara mansana sa toltol na pagluto kaini o kun naaagi sa proseso nin paglata.
Camaligan
Mga barangay
Tarosanan — Sabi kan mga gurang sa barangay Tarosanan, an ngaran kan lugar hali sa mga tataramong “tarosan na dalan” asin “tarosan na sulong,” sarong sadit na sulong na nagtatagos sa ‘Tarosanan na sadit' (Camaligan) asin ‘Tarusanan na dakula’ (Milaor). Inapod na “sadit” an Tarosanan kan Camaligan huli ta sadit daa an padi na nagtinir sa barangay kan panahon nin mga Espanyol mantang dakulang padi an nakadestino sa Tarusanan kan Milaor.
Sua — Kan makaabot sa barangay Sua an mga Espanyol, narisa ninda na dakol nin mga puon nin sitro sa lugar arog kan suha, igwa man nin mga lukban, kalpe, kabugao asin iba pa. Huli igdi, napili kan residentes na apodon an lugar na Sua hali sa dominenteng prutas sa barangay na suha.
Saro sa 13 barangay an sinalidahan gikan sa orihinal kaining ngaran. An barangay San Francisco na namumugtak sa balyo kan salog na bistado dati sa apod na "Basud."
Demograpiko
An banwaan kan Camaligan igwang tutal na populasyon na 25,036 susog sa sensus na ginibo kan taong 2020. Igwa nin 0.80% na taunang pagdugang sa populasyon puon kan 2015. Sa populasyon na ini, 12,667 indibidwal an kalalakihan mantang binibilog nin 12,364 an kababayihan. Base pa sa naunambitang sensus, mga residenteng edad 0-9 anyos an may pinakadakulang populasyon sa banwaan na 7,672. Mientras an may pinakadikit na numero iyo an mga edad 65 anyos pataas na kompwesto nin 1,366 indibidwal.
Hanapbuhay
Pagsisira, pag-oma, pag-ataman nin mga hayop asin pagnenegosyo an mayor na hanapbuhay sa Camaligan.
Bako sanang natural na istaran kan man-iba-ibang hayop sa tubig siring kan barayong, kalpi, anrorogat asin bebe an dara kan salog sa Camaligan, hatod man kaini an hanapbuhay sa dakol na residentes kan banwaan. Kaidto, ini an panginot na pinagkukuanan nin dilensia orog na kan mga tawo gikan sa San Francisco asin Tarosanan na harani sa salog. Gulpi kaidto an mga naglaladop nin bebe, nagdadarakop nin ogama asin buyod asin dakol man an mga "paralaya" o parasira na naggagamit nin silo. Alagad ngonian, nanonotaran na kadikit na sana an mga nagsisira sa Camaligan.
Kaayonan nin Diosnon na Tataramon
Paglaog sa Filipinas
An SVD igwang tolong probinsyang eklesiastekal: Philippine North, sakop an trabaho poon Pangasinan abot Aparri, Philippine Central, sakop an trabaho sa National Capital region, sentral nin Luzon, Katagalogan asin ronang Bicol; asin an ikatolo iyo an Philippine South, sakop an pagministro sa enterong Bisaya asin isla nin Mindanaw. An kongregasyon nagbukas nin seminaryo sa Quezon City, an Christ the King Mission Seminary kan 1934 para sa mga aplikanteng Filipino, mala ta an mga misionerong Filipinong SVD iyo na ngonyan an pinakadakulang instituto relihiyoso para sa mga lalaki igdi sa nasyon na Filipinas.
Camaligan
Hanapbuhay
Kun mayo sa agrikultura, pagnenegosyo an ikinabubuhay kan iba. Dakul an mga nagtitienda sa Syudad nin Naga. Lakop man an mga tindahan asin iba pang negosyo sa gabos barangay kan Camaligan orog na sa mga barangay na nasa sentro kan banwaan. Bistado man an banwaan huli sa manlain-lain na produktong gibo kan mga Camaligueño. Pira sa mga ini iyo an maraging na chicharon kan Dugcal, "patadyong" kan mga parahabi kan Marupit, magutang pinagat kan San Roque asin an pusog na samod kan San Jose-San Pablo.
Mga Produkto
Apwera sa pagsisira asin pag-oma, bisto man an mga taga-Camaligan sa pagbilog nin negosyo asin paggibo nin sadiring mga produkto na dinadara sa mga pagtaraid lugar orog na sa Syudad nin Naga.
Turismo
Nakatindog ini sa gilid kan salog Bikol, nakalaag man sa kataid kaini an sadit na daungan nin baroto. Dati kan dai pa nahahaman an Camaligan hanging footbrigde, baroto an panginot na paagi tangani makabalyo sa salog Bikol asin makapasiring sa Poblacion kan Camaligan an mga residente gikan sa saibong na mga barangay kan banwaan (Barangay San Francisco asin Tarosanan).
An Camaligan River Park an solamenteng parke sa Camaligan na yaon sa gilid kan salog Bikol na sakop kan barangay Sto. Domingo asin San Jose-San Pablo. Iyo ini an pinakamadaling maabot na parke sa luwas kan Syudad nin Naga. Inot ining binukasan kan Hunio 2014 komo Camaligan River Cruise Park asin pinaurog pang pakarhay puon kan 2016 asin sa presente, padagos an konstruksyon kan Phase XI kaini.
Pinagsarong proyekto ini kan Department of Tourism Region V asin kan LGU Camaligan, Camarines Sur sa irarom kan Bottom-up Budgeting Program kan taong 2015. Kan 2014, plano ining gibohong daungan sana kan Camaligan River Cruise o M/B Camaligan kun kaya inot ining inapod na Camaligan River Cruise Park.
Opisyal na binuksan kan Pebrero 2019 asin nagbabaybay sa salog Bikol na sakop kan banwaan, nag-oopresir nin masisiram na kakanon sakto sa makagirabong pagsunop kan saldang pagkahapon kasabay kan garo nagbabarayling mga gamgam.
Naraot ini kan Nobyembre 1, 2020 huli sa paglamasa kan Super Typhoon Rolly alagad makalihis an labi sarong taon, liwat na nagbalik an operasyon kan M/B Camaligan kan Nobyembre 27, 2021.
Saro ining tulay na may labang 50 metro asin nagkokonektar sa Poblacion kan Camaligan asin barangay San Francisco na nasa balyo kan salog Bikol.
Nagtatao nin dakulang benipisyo sa mga resedentes kan barangay San Francisco asin Tarosanan na dating nagbabalyo o "nagdadakit” sa salog Bikol gamit an sarong sadit na baroto kaidtong dai pa nahahaman an hanging footbrigde para makapasiring sa eskwelahang pansekondarya kan Camaligan na Camaligan National High School o sa Syudad nin Naga kun sain yaon an kadaklan nindang hanapbuhay.
Gregorio Aglipay
right|thumb|200px|Si Gregorio Aglipay right|thumb|200px|Si Gregorio Aglipay kan siya pading katoliko pa Si Gregorio Labayan Aglipay (8 Mayo 1860 - 1 Sept. 1940) sarong dating pading Katoliko, asin siya an enot na Obispo Supremo kan Iglesia Filipina Independiente.
Adolf Lang
Si Adolf Láng (namundag Adolf Lang; 15 Hunyo 1848 – 2 Mayo 1913), sarong Hunggaro-Aleman arkitekto, saro sa mayor na representante kan mga historisistang arkitekto durante kan paghihinapos kan 1900.
Karera
Si Lang nag'adal sa Vienna asin ta poon 1870 nangagin direktor sa mga patrabaho kan kompanyang responsable sa pagtugdok kan mga tinampo sa Budapest. Siya nagdesenyo man nin mga pribado asin mga pampublikong edipisyo sa kabeserang ini, dangan siya nagtukdo sa Bucharest. Pagbalik niya sa Hunggariya, naglaog siya sa pakikibakas sa mga kontrata ki Antal Steinhardt. An mga ultimong taon niya sa buhay nagpirmi na siya sa Vienna.
Gregorio Aglipay
Kaamayan kan buhay
Si Aglipay namundag sa Batac, Ilocos Norte asin ilong nagdakula sa katatamnan nin tabako sa panahon na maribok na an pagkokolonya kan mga Espanyol sa Filipinas. Hararom an kulog-boot asin dismente sa gobyerno kolonyal huli kan mga pag'aabuso nangyayari sa sistema agrikultural asin huli man kan tinotolod niyang mga repormang radikal sa Simbahan katoliko.
Katorse anyos pa sana, siya pig'aresto ta dai naka'entrega kan tamang quota sa tabako. Dangan kadto, siya nagpasiring sa Manila. Duman nagkua siyang kurso sa ley sa pribadong pagpatokdo ki Julian Carpio. Pakalihis duwang taon, nag'entra sa Colegio de San Juan de Ledtran asin sa Unibersidad kan Santo Tomas. Kan matapos niya an kurso, siya naglaog sa seminaryo sa Ilocos Norte kan taon 1883 asin kan 1890, naordenan bilang sarong pading katoliko. Nadestino siya sa iba-ibang parokya sa palibot nin Luzon.
Apesar siya sarong padi, si Aglipay nag'ayon sa Mason siring kan dakul na mga Filipinong rebolusyonaryo.
An agi-agi kan Iglesia Filipina Independiente
Kan taon 1898, an Katipunan pinamamayohan nin duwang lider, si Andres Bonifacio asin Emilio Aguinaldo. Si Arsobispo Bernardino Nozaleda dinulok si Aglipay asin sinugo na kaulayon an duwang lider na ini sa pagtangro sainda nin autonomiya para sa Filipinas kun oontokon an rebelyon. Si Aguinaldo man sinubol si Koronel Luciano San Miguel ki Aglipay ngane maalok na magbali sa rebelyon. Alagad, kan si Aglipay nagbkiyahe paNorte, tyempong nagputok na an Gerang Filipino-Amerikano. Kan bumalik na siya sa Manila, an mga Amerikano palan inatake asin linaog na ini. Si Aglipay nagbali na logod sa rebolusyon, mala ta kan Oktobre 20, 1898 siya nanombrahan na Vicar Heneral Militar kan mga rebolusyonaryo. Sumunod na aldaw, si Aglipay nagpawarak nin sarong surat sa mga clerigo na hinohorot niya an mga ini na hagaron ki Santo Papa na magnombra na nin mga pading Filipino sa gabos na mga katongdan sa simbahan. Kan Mayo 5, 1899, si Arsobispo Bernardino Nozaleda pig'ekskomonikar si Aglipay sa Simbahan Katoliko.
Kan 1902 kan an Filipinas teritoryo na kan Estados Unidos, si Isabelo de los Reyes piglalakaw na an pagbilog nin sarong Filipinong simbahan. Kan Agosto 3, nagswestyon si de los Reyes na sarong Simbahan, suway asin independiente sa Simbahan Katoliko Romano dapat matogdas na, asin pigsonson niya sa kairiba na si Aglipay an gibohon na Obidpo Supremo. Kan enot, nangutiil si Aglipay sa alok ni de los Reyes ta saro siyang Katolikong deboto
Dinulok siya kan duwang pading Heswita, si Francisco Foradada asin Joaquin Villalonga ta gusto siyang mapapirma sa sarong dokumento na pinapanindogan niya an lealtad niya sa Simbahan Katoliko Romano. An sabi niya mapirma siya kun an Simbahan lakawon an kagustohan niyang madugangan na madugangan an pagnombra sa mga importanteng pwest an mga filipinong padi. Nahapot ni Foradada kun ano man daa ta gusto madagdagan an may mga katongdan na pading filipino ta orog nang mga aliwalas sa trabaho daa an mga filipinong padi asin daing kapinohan. An komentong ini naka'arat na gayo ki Aglipay asin sinasarabi na binuntol daa kani idtong si Foradada. Nangyari logod si Aglipay pinutol na niya an relasyon sa Simbahan Katoliko asin inako an alok ni de los Reyes na siya an mamayo sa naglitik na simbahan filipino.
Kan Enero 18, 1903, si Aglipay pignombrahan bilang Obispo Supremo kan Iglesia Filipina Independiente kan mga obispo sa Manila, Cavite, Nueva Ecija, Isabela, Cagayan, Pangasinan, asin Abra. Bago siya nanombrahan Obispo Supremo totoo, an katongdan na ini pig'alok ki Jorge Barlin, sarong katolikong padi alagad an huri nagsayuma.
Internasyunal na Federasyon kan Asosasyon nin Futbol
An Internasyunal na Federasyon kan Asosasyon nin Futbol (Ingles: International Association of Football Federation, Pranses: Fédération Internationale de Football Association), urog na midbid sa hinayukong FIFA, sarong internasyunal na kasararoan na nagpapadalagan kan mga kompetisyon sa futbol siring kan World Cup. An FIFA namuknâ kan 1904 tanganing magpadalagan kan mga kompetisyon sa mga nasyunal na kasararoan kan Belhika, Denmark, Pransya, Alemanya, Nederlands, Espanya, Sweden asin Switzerland.
Gregorio Aglipay
Kan mga huring aldaw sa buhay
Si Aglipay nagdalagan para presidente sa Komunwelt na Filipinas kaiba si Norberto Nabong kan Partido Komunista nin Filipinas sa lpinagsarong tiket kan Republikano-Komunistang Partido kan 1935, alagad pareho sinda ilinampaso asin nadaog sinda ni Manuel L. Quezon asin Sergio Osmena kan Partido Nacionalista. Si Aglipay napangagom si D. Pilar Jamias y Ver kan 1939 ta tinutugot an pag'agom nin padi, pero siya nagadan pagsunod na taon, Septyembre 1, 1940.
Pag-umaw
Si Aglipay tinata'wan onra sa pagdulot saiya nin kapiyestahan na aldaw na Septyembre 5 sa kalendaryo liturhiko kan Simbahan Episkopal (E.U.).
Camaligan
Turismo
Parte ini kan Phase V kan Camaligan Wharf and Boulevard Improvement Project na tinagamahan nin Php 5.5 million.
Caligula
Maski ngani siya nabunyagan kan pangaran na Gaius Caesar, sa pag'ayog ki Julius Caesar, siya nadukotan kan gaha' na Caligula, na gustong sdabihon "botas kan sadit na soldados", an apod sa sadit na botas (caliga), huli sa pagkampanya sa Germania kan mga tropa kan saiyang ama. Kan magadan si Germanicus sa Antioch kan AD 19, si Agrippina nagbalik sa Roma kaiba an anom niyang aki kun saen siya nakasiplingan si Tiberius. An siplingan na makuri nagresulta sa pagkabuag kan saiyang pamilya na an solong nakaligtas buhay iyo si Caligula. Kan AD 31, inagda siya ni Tiberius na mag'estar sa isla nin Capri. Kan magadan na si Tiberius, siya nagsalida siya igdi komo sunod na emperador kan Roma kan AD 37.
Pagtukaw bilang emperador
Siya bilang ikatolong emperador kan Roma, nabantog na gayo kan saiyang masamwang asin maringis na pamomooon sa apat na taon pagtukaw niya sa saiyang katongdan (AD 37-41). Ining gawe niyang ini na labi-labi paggasto asin pagrawraw kan kayamanan kan Roma asin saiyang pagkamaringis asin madugong pagadministrar, na sinasabing mas labi pa sa gawe kan saiyang pinsan na si Nero, nag'abot sa punto na siya an pinaka'enot na emperador nin Roma na inasasinar.
Camaligan
Turismo
Saro man ini sa mga nadanyaran kan pag-agi kan Super Typhoon Rolly sa Kabikulan. Pirang bulan ining dai naagihan alagad liwat na binuksan kan Marso 8, 2021.
An hermita kan Sto. Domingo sarong kapilya na namumugtak sa dating campo santo o lubungan kan Camaligan. Sentro man ini nin arkeolohika sa lugar huli ta dakol igdi an nakakalot na mga kuron na gamit dati komo laganan nin gadan o burial jars, porcelana asin mga tulang nin tawo asin hayop. Mahihiling sa atubangan kaini an arko kan dating sementeryo na gibo sa largo na ipinatugdok kan panahon pa kan mga Espanyol.
Ini an barangay hall kan San Marcos, Camaligan na itinugdok kan taong 2001. Nagin bantog sa publiko huli kan makabago kaining desenyo. Garo ini tore na nakatindog sa taas kan tinampo na may tamang langkaw tangani na maka-agi an mga behikulo.
Arkeolohiya
Sentro man an banwaan nin arkeolohiya huli sa mga nadudukayang suanoy na mga kagamitan asin tulang nin mga tawo na pigtutubudang nabuhay bago pa an panahon nin mga Espanyol. Hasta sa presente, padagos na nakakakua nin mga lumang kuron asin mga tulang sa banwaan.
Kan 2016, sarong grupo nin mga arkeolohiko asin mga estudyante gikan sa Unibersidad kan California, Los Angeles (UCLA), Unibersidad kan Filipinas (UP) asin mga representante kan Nasyunal na Museo kan Filipinas an nagpasiring sa Camaligan kun sain nakakua sinda nin mga tulang nin tawo asin tiripak na parte nin kuron sa lumang campo santo kan Camaligan sa Brgy. Sto. Domingo. An grupo nagbisita sana kuta sa banwaan para mapag-adalan an mga lumang bagting kan Parokya ni San Antonio de Padua alagad kan magkakan sinda sa sarong kinalasan sa población (atubangan kaini an lumang sementeryo), saindang narisa an mga tulang asin kuron sa mga kalot harani sa lugar kun sain nagkakaigwa kaidto nin konstruksyon nin tinampo. Pinapundo ngona nin kadikit na panahon an nasambit na konstruksyon tangani na mapag-adalan an mga nakuang tulang asin iba pang suanoy na gamit. An mga tulang nin tawo na nakalot, binendicionan ni Reb. Pdr. Abundio "Nono" Nopre Jr., Kura Paroko durante kan taong idto, antes na darhon an mga ini kan grupo sa Manila para sa hararumang pag-aadal. Sa pag-aadal nagluwas na an mga nakuang tulang, tulang kan dai mababa sa kinseng (15) tawo. An mga ini nakalaag sa mga kuron o burial jars na nakua man sa lugar. Apwera igdi, igwa man nin mga tulang nin pagi, orig asin usa na posibleng saindang kakanon.
Huli kaini, kan taon man na idto duwang Bikolanong arkeologo na sina Dr. Stephen Acabado asin Dr. Zandro Villanueva an nanginotan sa sarong proyekto na inapod na “Bicol Archeological Project.” Obheto kaini na makakua nin bastanteng mga ebidensya tangani na mapag-adalan an buhay asin kultura kan mga suanoy na tawo sa banwaan katuwang an Arkidiyosesis kan Caceres asin lokal na gobierno. Taong 2018 liwat na nagbalik an grupo para sa ikaduwang kabtang kan proyekto kun sain dakol man giraray na mga bingkay, kuron, tulang nin tawo asin hayop an nakalot. Kan 2022, nagkaigwa liwat nin mga patrabaho sa kaparehong barangay asin gulping mga tulang asin lumang kagamitan an nakua. Kan Enero 2023, siring man kaini an mga nakalot harani sa plaza kan banwaan.
Festival
An Kamalig Festival ginaganap puon Hunio 5 hasta Hunio 13 sa pagselebrar kan foundation anniversary kan banwaan asin pista ni San Antonio de Padua, paton kan Camaligan (Poblacion).
Saro sa pinakainaabangan durante kan aktibidad iyo an Kamalig Festival Dance competition na binabalihan kan mga jovenes gikan sa manlalain-lain na barangay kan Camaligan kun sain nagpapatiribayan an mga ini sa pagbayle sa dalan asin entablado.
Sigma
An Sigma sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Camaligan
Festival
Parte man kan festival na ini an kompetisyon kan mga barangay sa paggibo nin mga kamalig. Nabilog an siring kaining kompetisyon huli kan sinasabing pinagpunan kan ngaran na Camaligan, an mga kamalig. Nagigibo an lambang barangay nin kamalig na nilalagan ninda nin mga dekorasyon asin mga produktong gibo kan kada barangay.
Raul Castro
Si Raul Modesto Castro y Ruz (namundag, Hunyo 3,1931, sa Biran, Kuba) sarong Kubanong militar asin pulitiko, nguhod na tugang ni Fidel Castro. Siya an Presidente kan Konseho nin Estado kan Kuba asin Presidente man padagos kan Kuba kan siya mapili sa katongdan na ini kan Pebrero 24, 2008 kan Asamblea Nasyunal huli ta si Fidel Castro amay pa nagpahayag na dai na siya boot magtukaw sa siring na katongdan. Siya man an Enot na Sekretaryo kan Komite Sentral kan Partido Komunista nin Kuba, komo naelihir sa opisyong ini kan Abril 19, 2011 sa ika-6 na Kongreso. Si Raul Castro iyo naman an presenteng Komandante Supremo kan Pwersa Armada.
Camaligan
Festival
Makolor an selebrasyon nin Kapaskuhan sa Camaligan. Gulpi nin mga aktibidad sa banwaan tuyong paaboton an Pasko. Saro igdi an kompetisyon sa paggibo nin darakulang parol asin belen asin pagarayunan nin disenyo kan lambang barangay kan Camaligan. Pano man nin mga pailaw an atubangan kan munisipyo asin an Camaligan River Park. Pirang aldaw antes an Pasko nagtitiripon an mga barangay para sa inaapod na "Barangay Night" kun sain binibisto an mga nanggana sa kompetisyon nin dekorasyon.
Mga Tradisyon asin Pagtubod
An mga tawo sa banwaan orog na an mga gurang, dakol nin mga pagtubod na sinusunod sa pang-aroaldaw na pagbuhay. Hinihiling ninda ini komo giya tangani na makalikay sa mga maraot na sirkonstansia. An minasunod, lista kan mga pagtubod asin gawi kan mga taga-Camaligan na namana pa sa mga henerasyong nag-agi.
Sa mga nag-aging dekada, ipinapahiling kan mga lalaki na namomoot sa sarong babayi an saiyang namamati sa paagi nin pagkanta nin kundiman sa daragang buot ilusyunan tuyong banggi sa laog nin halabang panahon. Kun mag-uyon na an mga magurang kan babayi saka pa sana iimbiratan an lalaki sa harong kan iniilusyunan alagad an ama o ina nguna kan babayi an aatubangon kan lalaki huli ta an mga ini man an madesisyon kun pasado o dai an nagiilusyon.
Raul Castro
Huli ta nagbobologoybogoy na si Fidel Castro, si Raul Castro nagkapot na temporaryo kan Konseho nin Estado kan Hulyo 31, 2006. An 1976 na Konstitusyon kan Kuba, Artikulo 94, nagmamando na an Enot na Bise Presidente kan Konseho iyo an maribay asin makapot kan opisyo kun magadan o maghelang an Pamayo.