cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lapulapu
An 1898 na Pagpapahayag nin Katalingkasan kan Filipinas natomoyan si Lapulapu komo "Hadeng Kalipulako kan Mactan"
Pagromdom
An mga Cebuano nagpatindog nin sarong monumento sa pag-onra saiya sa Isla kan Mactan asin pigbago an pangaran kan Opon, pigngaranan nang Lapu-Lapu. Saro man na estatuwa ni Lapulapu ipigregalo kan South Korea sa Filipinas. Ini nakatindog na sa Liwasan Rizal. Si Senador Gordon sa ika-14 Kongreso nagsangat man nin bill na ideklara an Abril 27 bilang Adlaw ni Lapu-Lapu.
Anna Sharyhina
thumb|Si Anna Sharyhina Anna Borysivna Sharyhina (namundag kan 1978) sarong Ukrainian na feminista asin LBGT na aktibista. Siya saro sa mga tagapagtindog kan Sphere Women's Association, sarong lesbian feminista na organisasyon sa Kharkiv, asin kan NGO Kyiv Pride, an taga organisadong komitiba kan Pride Parade sa Kiev.
Lapulapu
Pagromdom
An pigura ni Lapulapu yaon sa opisyal na selyo kan Philippine National Police. An 1-sentabo na takal igwang pigura ni Lapulapu sa barayan niya. Ini totoo pigretiro na bilang kwarta (1967-1974). Sarong sira sa Filipinas nagngangaran na "Lapu-Lapu" alagad mas aram an sirang ini sa Bisaya asin Mindanao na "pugapo" na sa Bikol, boot sabihon sira sa kosa.
Bikaryato nin Santa Ana
Parokya nin Nuestra Señora de la Asuncion
250px|thumbnail|too|Simbahan nin Canaman Sakop kan parokya an mga barangay na ini sa banwaan nin Canaman:
Lapulapu
Pagromdom
Duwang pelikula sa Filipinas inapod na "Lapu-Lapu", pareho manongod sa buhay ni Lapulapu. An chief lapu-lapu (sarong cocktail) ipigngaran sa pag-onra saiya.
Anna Sharyhina
Si Sharyhina asin an saiyang kapareha na si Vira Chemygina, nakikisumaro sa Ukrainian LBGT na komunidad asin mga lesbian na mga organisasyon sa laog kan halos sarong dekada. Sinda an nag-organisa kan inot na paglakaw para sa pagkakapantay-pantay sa Kiev. An panduwang paglakaw sa pagkakapantay-pantay sa Kiev ginibo kan 2015, inibahan kan mga pulis asin igwang dakulang suporta kan mga darakulang tao sa komunidad. Alagad an paglakaw naghaloy sana nin 15 minutos huli sa grabeng biolensiya laban sa mga kasali. Sampolong tawo, kasali an mga pulis na nagbabantay kan pangyayari an nagkakurulugan.
Bikaryato nin Santa Ana
Parokya nin Nuestra Señora del Pronto Socorro
Sakop kan parokya an mga barangay na ini sa banwaan nin Canaman asin Syudad nin Naga:
Parokya nin Nuestra Señora de la Santa Cruz
250px|thumbnail|too|Simbahan nin Bombon Sakop kan parokya an mga barangay na ini sa banwaan nin Bombon:
Anna Sharyhina
Kan Enero 2020, si Sharyhina pigkritiko ni Mike Pompeo  sa pagbisita sa Ukraine na dai nakihilingan sa  mga lider kan LGBTQ na komunidad.
William Kobbe
Buhay asin karera
Siya naggraduar sa eskwelahan sa artilleria kan 1873 asin dinara igdi sa Filipinas asin nagserbi igdi panahon kan Filipino-Amerikanong Gera, 1898-1901 na may ranggong komandante sa ika-3ng Artilleria nin Estados Unidos, koronel kan ika-35 United States Volunteers, asin brigadier general kan United States Army. Siya an namayo kan pinagsarong pwersa kan ekspedisyon naval asin army na naghuros sa Bicol sa pagbukas kan negosyo sa abaka sa komersyo asin man ginibo siyang gobernador militar igdi sa Albay, dangan sa Mindanao asin Jolo. Namayo pa man siya kan Departamento nin Dakota sa Saint Paul poon 1902 sagkod 1904 kun kasoarin siya nagretiro na dara an ranggong major-general.
Fort Kobbe
An Fort Kobbe, na dati Fort Bruja, pigngaran saiya kan Abril 15, 1932, sa pag'onra asin pagromdom saiya asin kan mga naginibohan niya kan siya nagserbi igdi sa Filipinas.
Sonny Belmonte
Feliciano Belmonte, Jr. o alyas ni Sonny Belmonte (n. Oktobre 2, 1936), panginot na politiko kan Filipinas.
Islas Cook
thumb|Wagayway kan Islas Cook An Islas Cook (Ingles: Cook Islands) sarong nacion sa Osyanya.
Islas Virgenes nin Britanya
An Islas Virgenes nin Britanya (Ingles: British Virgin Islands) sarong nacion sa Amerika nin Sur.
Melito di Porto Salvo
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Koteka
right|thumb|250px|An koteka An koteka, horim, o sarong kan putoy iyo an su'lotan o sarongan kumbaga sa ikinabuhay kan lalake ngane an putoy dai makagat kan insekto o mataya' sa helang sa anoman na mga maraot na elemento. Ini uso asin praktis kan etnikong tribung Danai kan New Guinea An paggamit kaini bako man sa pagtahob kan kasosopgan ta an tribu mayo man nin siring na pagsasaboot. An mga antropolgo totoo nagtutubod na bako sana ini ginagamit huli sa siring na rason kundi may seremonyal asin sosyal na kadahelanan sa pag'usar kaini.
An koteka parati gibo sa karakas kan pinaalang na kalabasa (o kapamilya kan tinanom na ini) o an sarongan gibo hale sa lubid o balagon nin tinanom piglinig asin sino-sirikmat na magpormang sarong asin an laba o pakadakula susog sa binoboot na hitsura. Ini may sa'long na nakatakod asin linilibot sa bayag. Igwa pang sa'long na nalibot sa habayan ngane dai maghulog an koteka. Uso man ining gamiton kan mga tribung Yali na nagbabanwa sa Papua, Indonesia asin kan mga Tiom. An koteka soro-sulot nakatingag asin nakatakod sa itaas kan hawak.
Sa Aprika asin sa ibang parte kan dagang Amerika habagatan igwa pa man nag'uusar nin koteka. An ibang mga aborigine sa Australya nagsusulot nin buskay na koteka na pinopinturahan pa. Sa ibang parte kan Amerikang habagatan may mga pakalay na jade o ibang pasamnong gapo mismo sa putoy o bayag kun saen an mga ini itinutusok sa kublit. Alagad an siring bilang sana temporaryong paggamit sa mga ritwal na seremonya. left|thumb|200px|Nakapisong sa koteka
Paghale kan pagsulot nin koteka
An gobyerno kan Indonesia kan mga taon 1971-1972 nagbunsod kan kampanya ("Operasyon Koteka") na maalok asin maagyat an mga taga Papua na magpondo na sa paggamit kan koteka ta bakong susog sa modernong gawe. Naghakot nin mga sarawal asin mga polo pinanao sa mga tribu. Alagad, an mga tribu dai nagkuyog sa ginugusto kan gobyerno. Palibhasa mayong mga sabon asin dai tood sa paglaba kan mga siring na gubing, nagkakaigwa sana sinda nin mga helang sa kublit. Masabi pa, may nag'orosip na ginamit sana si mga sarawal na kupya kan mga lalake saka idtong mga polo nagin mga bag o kaka'gan kan mga babae..
Dai na pinadagos an kampanya kan gobyerno. Pero sa mga opisina, an pagbadobado na sa moderno obligado asin siring man sa mga aki na nagkaklase. Totoo, sa simbahan tinugot pa an pagsulot kan koteka.
Panturistang sarong
Ngonyan na modernong panahon, an mga tagaPapua, New Guinea naggigiribong mga koteka na may mga pintura pa, may mga samno asin kuritkurit na pagayon sa tuyong ipabakal sa mga turista.
Pualas
An Pualas sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Lanao del Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Pualas sa 23 barangay.
Molochio
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Milagros
An Milagros sarong primero klaseng banwaan sa probinsya kan Masbate, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. thumb|251x251px|Baybayon kan Milagros Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Milagros sa 27 barangay.
Tataramon na Tawbuid
An tataramon na Tawbuid saróng tataramon na pigtataram kan mga Tawbuid Mangyan sa provincia kan Mindoro sa nacion na Filipinas. Pigbangâ ini sa duwa; an diyalektos na subangan asin sulnupan. Nagtataram man an mga Bangon Mangyan nin diyalektos na sulnupan kan Tawbuid. Bisto sinda sa paggamit kan mga tubóng pan'aso o smoking pipe, poon pa kan pagkaakí.
Islas Virgenes nin Estados Unidos
right|thumb |150px|Panama right|thumb|150px|An eskudo de armas
Tataramon na Tawbuid
Distribusyong Heograpikal
Nag'eerok an mga Tau-buid (o Tawbuid) Mangyan sa sentral Mindoro.
Islas Virgenes nin Estados Unidos
An Islas Virgenes nin Estados Unidos (Ingles: United States Virgin Islands) sarong nacion sa Amerika nin Sur.
Tataramon na Tawbuid
Distribusyong Heograpikal
Sa Oriental Mindoro, an Subangan na Tawbuid (bistado man bilan Bangon), pigtataram kan 1,130 na katawo sa mga munisipalidad nin Socorro, Pinamalayan, asin Gloria segun sa Ethnologue.
Sa Occidental Mindoro, an Sulnupang Tawbuid (bistado man bilan Batangan), pigtataram kan 6,810 na katawo sa mga munisipalidad kan Sablayan asin Calintaan (Ethnologue).
SM City Naga
An SM City Naga sarong shopping mall na pagsasadiri kan SM Prime Holdings na mabukas sa CBD II, Brgy. Triangulo, syudad nin Naga, Camarines Sur, Filipinas. Ini an magiging enot na SM Supermall sa rehiyon Bikol. Bubukasan ini sa enot na quarto kan 2009.
Magarao
An Magarao sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Datu Salibo
An Datu Salibo sarong ikaanom na klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Maguindanao, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Bikaryato nin Peñafrancia
An Bikaryato nin Nuestra Señora de Peñafrancia saro sa mga apostolikong bikaryato sa Arkidiosesis nin Caceres. Sakop kaini an limang (5) mga parokya kan Nuestra Señora de Imaculada Concepcion, Mater Salutis, San Judas Tadeo asin Nuestra Señora de la Santa Cruz sa Syudad nin Naga, sagkod an Santo Dominingo de Guzman sa Gainza, Camarines Sur.
Mga Nirukitdukit
thumb|Si Estelito Jacob mantang nagbabasa kan saiyang rawit sa sarong okasyon kan Sumaro sa Salog An Mga Nirukitdukit: Mga Rawit-dawit sa Bikol, sarong librong ipigsurat kan Bikolanong parasurat na si Estelito B. Jacob. Ini naipublikar gikan sa pondo asin espwerso kan National Commission for Culture and the Arts and the Authors kan taon 2005. Ini kabali sa The UBOD New Authors Series, proyekto kan National Committee on Literary Arts sa laog kan taon 2001 hasta 2004. Si Marne L. Kilates an nagsurat kan introduksiyon para sa librong ini ni Jacob na igwa man nin titulong "Nirukitdukit: Say Goodbye to 'Local Color'". Sa paenot na tataramon ni Jacob, inako nya na dai man kuta na magkakaigwa nin siring na libro, "Dai ko hinuna na magkakaigwa ako nin 'mga nirukitdukit'. Kun babalikan ko an sakong mga agi-agi, mangangalas an kadaklan na bakong pagsurat an sakong enot na namotan." Alagad, anu paman, nagkaigwa nin 31 na rawitdawit an katipunan nyang ini. Kaayon man digdi an saro sa pinakabantog nyang rawit na igwa nin titulong "Pinagrok". An rawit na ini nagi man nin titulo kan saiyang saro pang libro, "Pinagrok : mga piling rawit-dawit" (Ateneo de Naga University Press, c2014) asin ini nagkaigwa pa nin animated adapatation. Pirmi man ining marurumdoman huli ta pirmi ining kaayon sa poetry performance kan awtor kada beses na igwa nin pagtiripon manungod sa pagpatalubo kan literaturang Bikolnon.
Bikaryato nin Peñafrancia
Parokya nin Nuestra Señora de Imaculada Concepcion
250px|thumbnail|too|Simbahan nin Gainza Sakop kan parokya an duwang (2) mga barangay sa Syudad nin Naga:
Parokya nin Mater Salutis
Sakop kan parokya an duwang (2) mga barangay sa Syudad nin Naga:
Parokya nin San Judas Tadeo
Sakop kan parokya an duwang (2) mga barangay sa Syudad nin Naga:
Nuestra Señora de la Santa Cruz
Sakop kan parokya an tulong (3) mga barangay sa Syudad nin Naga:
Parokya nin Santo Dominingo de Guzman
Sakop kan parokya an kagsarong (11) mga barangay sa banwaan nin Gainza asin Canaman, Camarines Sur:
Mga tataramon na Gorontalo–Mongondow
An mga tataramon na Gorontalo–Mongondow iyo an grupo nin mga tataramon na Austronesyo na pigtataram sa norteng Sulawesi, Indonesya.
An mga tataramon iyo an,
Piglaag ni Blust (1991) an Gorontalo-Mongondow sa subgrupo kan Pinaka Sentral Filipino.
Poona Bayabao
An Poona Bayabao sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Lanao del Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Subic
An Subic iyo sarong primero klaseng banwaan sa probinsya kan Zambales, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Poona Bayabao
Mga barangay
Nababanga an Poona Bayabao sa 25 barangay.
Subic
Mga Barangay
Nababanga an Subic sa 16 mga barangay:
Turismo
thumb|288x288px|SBMA (Subic Bay Metropolitan Authority) Beach Mga bistadong lugar sa sektor nin turismo:
Kulop
An kulop (o eklip'se) sarong pangyayari astronomikal kun saen an sarong obheto sa kalangitan temporaryong natatahoban kun naagi sa anino nin sarong obheto o kun an sarong obheto naagi sa pag'oltan kaini asin an kinamugtakan kan paramasid. An pagkulop sarong tipong syzygy, an pagtaytay nin tolong obheto astronomikal sa kalangitan. An pagkulop parati pigtutumoy an pagkulop nin Saldang kun haen an anino nin bulan naagi sa ibabaw nin Kinaban o pagkulop nin Bulan kun an Bulan naagi sa laog kan anino nin Kinaban.
Ini alagad pwede man magtumoy kan mga pangyayari sa luwas kan Sistemang Kinaban-Bulan arog halimbawa kun an sarong planeta naagi sa tungod kan anino kan saro sa saiyang mga bulan, o an bulan naagi sa anino kan saiyang natotongdan na planeta o an sarong bulan naagi sa laog kan anino nin saro man na bulan.
Samsara
An Samsara sarong librong ipigsurat ni Allan Popa, Bikolanong parasurat gikan sa Catanduanes. Laog kaini an mga rawit/tula na nakasurat sa Tagalog asin Ingles. Ini naisapublikar huli sa pondo asin espwerso kan High Chair (117-B Alley II, Project 6, Quezon City). Kaayon man sa nagtabang tangani na ini mailuwas, iyo an Amado V. Hernandez Resource Center. Pira sa mga rawit/tula na makukua igdi nainot naman na nagruluwas sa Philippines Free Press, Filipino Magazine, Sunday Inquirer Magazine, Montage, fly.com, Sitting Amok, The Beat Report, Hulagway, asin Likhaan Book of Poetry and Fiction 2000. Si Marc Gaba an kagsadiri kan ladawan sa takop kan libro asin sya man an nagdisenyo kan kagabsi kan libro. Sinda Marjorie Evasco asin Conchitina R. Cruz man an nagtau nin mga tuyaw na makukua sa likod na parte kan libro.
Park Min-young
Si Park Min-young (namondag kan 4 Marso 1986) sarong Sur na Koreanong aktres. Nagpoon an saiyang kasikatan sa historikal na drama na Sungkyunkwan Scandal (2010) sagkod iyo buminida na sa mga pantelebisyong serye na City Hunter (2011), Glory Jane (2011), Dr. Jin (2012), A New Leaf (2014), Healer (2014–2015), Remember (2015–2016), Queen for Seven Days (2017), What's Wrong with Secretary Kim (2018), Her Private Life (2019), asin When the Weather Is Fine (2020).
Kan Pebrero 2013, si Park nagtapos gikan sa Dongguk University sa Seoul na igwang degri sa Teatro.
Mga serye sa telebisyon
too|thumb|245x245px|Si Park Min-young sa press conference kan What's Wrong with Secretary Kim.
Patola
An patola (Luffa aegyptiaca; Ingles: sponge gourd, Egyptian cucumber, o Vietnamese luffa),sarong species kan Luffa asin ini inaataman huli kan prutas kani. Taonan nabunga, an patola tubong tal sa Habagatan na Asya asin Sur-subangan na Asya.
Pakinabang
An bunga nin patola, na kakanon komo berdura, mas angay lutoon na hubal pa ta kun lutoon gurang na, ini nagigin makura'sil asin nalataw nna an saiyang garo ginaras na laman asin magunot na. An patolang gurang na ginagamit na panghisong espongha ta magaspang an saiyang pagkagunot. An siring na kagamitan inaapod na siyang luffa sa Ingles.
Nakakahiris man nin lana sa pisog kain na pwede mausar sa pagluto asin an hinirisan kaini pwedeng pambahog sa mga koneho asin mga sira na hito o magsirbe man na pampataba sa tinanom.
An bunga linuluto pwede sa gisa na may karne o pasayan o pwede man may dikit na sabaw kun ini isasabay sa miswa. Sa paggisa pwede man may kasaralak na talong, okra, balatong asin ligbos.
Sa arte
Sa Palestina, an Luffa aegyptiaca halawig nang ginagamit poon pa kan panahon kan Imperyong romano. Mga prutas na hubal naserbing pagkakan asin an sobrang rumon ginagamit panhiso sa pagparigos. Nahihiling man sa panahon Bisantino na sa Palestina iginuhit an porma kaini sa pag'arte sa mga mosaic kan lanob asin salog, orog na sa mga simbahan asin sinagoga.
Valentin de los Santos
Si Valentin de los Santos (c. -ngdn. 1967) iyo an katogdas asin lider kan partido pulitikang inapod na Lapiang Malaya na minukna niya kan mga taon 1940. An mga kaapil igdi gikan sa mga kasaraditan gikan sa Habagatan Luzon, o sa bandang Kabikolan. An saiyang partido pigtotolod an tunay na hustisya, tunay na pagkaparantay asin tunay na katalingkasan. An partido niya alagad pigtutubod an pagkamit kan mga siring na kamawotan sa Ikaduwang Pagdatong ni Hesukristo asin nagsasarig na gayo sa mga pagpangadye asin sa mga surusu'lot na mga darupi' o anting-anting. An partido niya may salak na praktis sa relihiyon arog kan pagpamibi asin pagkomunikar sa inapod nindang 'Bathala', asin sa mga heroe nasyonal arog ki Jose Rizal.
Barack Obama
right|thumb|200px|Si Pres. Barack Obama Si Barack Hussein Obama II (pagsayod: /bəˈrɑːk huːˈseɪn oʊˈbɑːmə/; namundag kan Agosto 4, 1961) an ika-44 na Presidente kan Estados Unidos. Siya an kaenot-enoteng Aprikano-Amerikano na nagtukaw sa pwesto. Si Obama Senador kan Illinois kan Estados Unidos poon Enero 2005 abot Nobyembre 2008, kan siya magdimitr sa pwestong ini ta siya naelihir na komo presidente. An sinundan niyang presidente iyo si George W. Bush.
Valentin de los Santos
Si del los Santos namundag sa Gainza, Camarines Sur.
Barack Obama
Siya gradwado sa Columbia University asin Harvard Law School kun saen siya an pinak-enot na Aprikano-Amerikanong nagin presidente kan Harvard Law Review. Nagin siyang sarong organisador sa komunidad sa Chicago bago siya nagin abogado; dangan nagpraktis siya sa pagka-abogado niya sa Chicago na tolod an isyu nin civil rights. Pakatapos kaini nagsirbi siya sa Senado nin Illinois sa tolong termino, poon 1997 abot 2004. Nagtokdo man siya nin constitutional law sa University of Chicagoi Law School poon 1994 abot 2004.
Valentin de los Santos
Kan eleksyon presidensyal 1957 an partido niya nagpartisipar asin an nagdalagan na kandidato para presidente iyo si Valentin de los Santos asin sa pagkaBise Presidente iyo si Restituto Fresto. Pareho sinda nadaog kan kandidato na sa Carlos P. Garcia asin Diosdado Macapagal, na mayo pang nakuang 0.50% kan boto. An iba man na kaapil nagkandidato sa eleksyon senado kan taon na idto alagad an pinakalataw na kandidato kaini nagkamit sanang 8,915 na boto o ika-41 sa lista sa walong posisyon na pigralabanan.
Barack Obama
Nagkandidato kuta siya sa pagka-Representante kan taon 2000 sa Kongreso alagad dai nanggana, pero pagkandidato kan Nobyembre 2004 para sa pwesto sa Senado kan Estados Unidos, siya nakaluwas. Sa pagtukaw niya, siya yaon sa magkapirang komite: sa Foreign Relations, Environment asin Public Works, Veteran's Affairs, Health, Education, Labor, Pensions, Homeland Security asin Governmental Affairs.
Valentin de los Santos
Alagad, siya daing pagluyang-boot maski nadaog ta pag'eleksyon 1961 kun saen guminana si Diosdado Macapagal, siya kandidato man para presidente, asin siring man kan 1965 kun saen an guminanang kandidato para presidente iyo si Ferdinand Marcos. Kadaklan kan publiko paghiling saiya may diperensya sa payo.
Barack Obama
Mainit asin gitgitan si laban sa nominasyon sa primarya presidensyal kan Partido Demokrata kun saen kalaban niya si Hillary Rodham Clinton. Masabi pa, siya an nakatakma kan nominasyon para sa pagkandidato para presidente. Kan mag-eleksyon heneral na kan 2008, na si John McCain an kalaban asin kandidato kan Partido Republikano, siya an guminana. Nagsumpa siya komo presidente kan Estados Unidos kan Enero 20, 2009.
Reem Frainah
Si Reem Frainah sarong aktibistang nagtutulod nin deretsos nin kababaihan sa Palestina. Pinamamayohan niya an sarong organisasyon na nagtatabang sa kaakian asin kababaihan sa Gaza, Palestina.
Mobo
An Mobo sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Masbate, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Mga barangay
thumb|251x251px|Wagayway kan Mobo Nababanga an Mobo sa 29 barangay.
Sheffield, New Brunswick
An Sheffield sarong komunidad sa Sunbury County sa probinsya nin Kanada na New Brunswick.
Monasterace
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Syudad nin Kuwait
An Syudad nin Kuwait (Arabic: مدينة الكويت‎) an kapitolyo asin pinakadakulang siyudad sa Kuwait. Manunumpungan sa Persian Gulf, asin igwang Kuwait's National Assembly (parliament), haros mga opisina nin gobyerno, headquarters nin mga korporasyon asin banko sa Kuwait, na may maray na politika, kultura asin sentro nin kan emirate. Ini inaapod man na global city.
Mga Amang Kagtogdas
right|thumb|300px|Eksena sa Pagpirirma kan Konstitusyon kan Estados Unidos, pinintura ni Howard Chandler Christy right|thumb|300px|An pinintura ni John Trumbull na pighuna' iyo an An Pamamahayag nin Katalingkasan
An Mga Amang Kagtogdas kan Estados Unidos iyo idtong mga lider pulitikal na nagpirirma sa Pamamahayag nin Katalingkasan kan 1776 o nakadamay man sa Rebolusyon Amerikano sa pag'agaw nin katalingkasan sa kapangyarihan nin Gran Britanya, o siring man idtong mga ka-rapot sa pagpanday asin pag'ama' kan Konstitusyon nin Estados Unidos kan mga taon 1787-1788. Sa mga tataramon na ini, kabali man diyan idtong mga tawong nagpatindog kan bagong gobyerno na sakop kan nasabing Konstitusyon.
Alagad, sa laog kan dakulang aripompon na tinotomoy na "Mga Amang Kagtogdas," igwang duwang mayor na grupo: an mga Kagpirma sa Pamamahayag nin Katalingkasan kan 1776 asin idtong Kagpanday (mga delegado sa Kumbensyon Federal) kan pinaghihimong Konstitusyon kan Estados Unidos.
Dakul man mga historyador tinatawan kahulogan an terminong "Mga Amang Kagtogdas" bilang mas dakulang ripondipon, kairiba na diyan bako sana idtong Kagpirma asin Kagpanday (kan Konstitusyon) kundi idtong mga naimbwelto sa kampanya sa pag'agaw nin Katalingkasan o sa pagmukna asin pagpatindog kan Estados Unidos nin Amerika, magin ini mga pulitiko, mga hurista, mga estadista, mga diplomatiko, mga soldados o mga ordinaryong namamanwaan.
An eminenteng historyador na Amerikano, si Richard B. Morris sa saiyang 1973 na libro tituladong "Seven Who Shaped Our Destiny: The Founding Fathers as Revolutionaries," pinagpili an pitong ini komo mayor na "Mga Amang Kagtogdas": Benjamin Franklin, George Washington, John Adams, Thomas Jefferson, John Jay, James Madison asin si Alexander Hamilton.
Al Francis Bichara
thumb|Bikolanong politiko Si Al Francis Bichara (Setyembre 17, 1952) sarong Bikolanong politiko asin iyo an representante kan Ikaduwang Distrito kan Albay. Lolohon niya si Victor Bichara na kagrugaring kan Bichara Cinema sa rehiyon Bikol kan dekada 1950. Tugang niya man si Maribeth Bichara, sarong parabayle asin personalidad sa telebisyon. Myembro siya kan Partido Nacionalista.
Nagpoon an saiyang karera politikal kan magin alkalde kan Syudad nin Ligao poon 1986 sagkod 1992. Nagtukaw siya nin sarong termino sa Kamara de Representantes kan Filipinas kan 1992, asin naelihir bilang gobernador kan Albay kan 1995, 1998 asin 2001.
Si Bichara nagin embahador kan Filipinas sa Lebanon kan pilion ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo kan 2004 alagad nagbalik man sana sa Kamara de Representantes bilang representante kan Ikatulong Distrito pakalihis nin tulong taon, kan 2007. An saiyang kapangganahan nagtapos sa 42-taon na karera sa politika ni Carlos Imperial. Kan 2013, nakakua siya nin 116,733 boto laban ki Sultan Wally Magdato, sarong independyenteng kandidato, na nakakua sana nin 11,718 boto.
Saro sa mga bantog na propwestong ley ni Bichara iyo an House Bill 2355 na mawot halion an "lehitimo" asin "ilehitimo" sa Family Code kan Filipinas tanganing maprotehiran an kaakian bilang pantay asin mayo nin pagkakaiba o diskriminasyon.
Louis Pergaud
Si Louis Pergaud (22 Enero 1882 – 8 Abril 1915) sarong Pranses na parasurat asin soldados. An saiyang mga obra nabantog bilang mga "Istoryang Hayop" huli ta kadaklan kaini tinatampok mga hayop sa saiyang mga osipon. An pinaka naoonabihan na trabaho niya iyo an nobelang La Guerre des boutons (1912) (Bikol: Gera kan mga Butones). Ini nagluwas na sa tolong polong beses na edisyon asin kalakip sa kurikulum kan Pranses na haiskul.
Ros Sopheap
Si Ros Sopheap sarong lider asin tagatulod kan pagkaparantay na kasarian sa Kambodya. Siya iyo an tagapautob na direktor kan Gender and Development for Cambodia.
Kan 1995, siya nagin parte nin sarong proyekto nin pagsaligsig kan biyolensiya sa kaharongan, an pinakainot sa nasyon asin nagtaong inspirasyon sa saiya tanganing urog pang magin kasurog sa pagtulod kan derestos nin kababaihan. Mantang nabago na an atitud kan kababaihan sa paglihis nin panahon, nagtutubod siya na dai pa naaako kan kababaihan na sinda an may kapot kan saindang sadiring buhay.
Hinihingowa ni Sopheap na maaatid-atid kan kababaihan nin Kambodya an mga ulayon asin makapili nin tama, na dai nagsusunod o nagduduko sa iba huli ta igwang nagpupugol. Para sa saiya, kadakol na babai an sagkod sa ngunyan nakasarig sa saindang mga magurang asin mga tugang
Poon kan ipinagbawal kan 2015 sa Tailanda an pagnegosyo kan pagdarang-aki o commercial surrogacy, nagpasar nin ley an Kambodya na pugolan an mga siring na aktibidad sa nasyon. Pinupugolan kan mga aktibista an pagsangat nin kaso sa kababaihan na imbwelto digdi siring kan kagsarong (11) kababaihan na nakulong huli ta inako an pagdarang-aki kan saindang kliyente.
Ivana Trump
Si Ivana Marie Trump (née Zelníčková, Czech pronunciation: [ˈɪvana ˈmarɪjɛ ˈzɛlɲiːt͡ʃkovaː]; Pebrero 20, 1949 - Hulyo 14, 2022) sarong Amerikanong dugong Tseka na negosyante, autor, socialite, asin dating modelo. Siya an enot na na nagin agom kan negosyante asin dating Presidente kan Estados Unidos na si Donald Trump.
Monreal
An Monreal sarong ikalimang klaseng banwaan sa probinsya kan Masbate, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Montebello Ionico
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Provincia nin Sassari
An Provincia nin Sassari sarong provincia asin banwaan sa rehiyon Sardinia kan Italya. Igwa ining hiwas na 4.281 km², asin populasyon na 334,413.
Motta San Giovanni
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Picong
An Picong sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Lanao del Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Bacolod
Ini an pinakamatawong siyudad kan Rehiyon Sulnopan na Visayas. Bantog ini kan saiyang piyestang MassKara Festival tuyong Oktobre. Inaapod man ining "siyudad nin mga ngirit" asin komo "Siyudad nin futbul kan Filipinas". Ngonyan lang sa sarong surbey kan MoneySense Magazine hinusgahan ini komo "An pinaka magayon na estaran sa Filipinas".
Agi-agi
An pangaran kaini naghale sa tataramon na bakolod, Ilonggo kan "gapong boklod," ta an banwa kaini natogdas kan 1770 sa sarong magapo, buru-boklodon na lugar, na ngonyan iyo na an distrito kan Granada asin kan dating namugtakan kan Bacolod Murcia Milling Company.
Picong
Mga barangay
Nababanga an Picong sa 19 barangay.
Bacolod
Kan panahon nin Kastila
An Bacolod natogdas komo sarong banwaan kan mga taon 1755/56 kun kasoarin an mga habitante sa kosang parte kan Magsungay linusob kan mga tauhan ni Datu Bantilan kan Sulu (Hulyo 14, 1755) asin sinda naghurubo sa buruboklodon na lugar na ihuyo an Bacolod. Nagin ining sarong paroko kan 1788 sa irarom nin pading sekular alagad an padi naghahale pa sa Bago asin kan huri hale na Binalbagan.
Tulay nin West Toodyay
An Tulahy nin West Toodyay nabalagbag sa Salog Avin sa West Toodyay, Australya. Ini tinogdok kan 1902 sa gastos na 500 pounds. Gibo sa mga troso, apat na metro (13 pye) kalakbang asin 120 metro (390 pye) an laba. An tulay pwede sanang agihan saro-sarong behikulo
Bago kan pakagibo kan tulay, may haraning sipi na pwedeng sonsongon. Hanggan ngonyan yaon pa ini sa dating pagkamogtak. Igwa lang magkapirang nnahira.
Kan 1958, an mga trosong lakawan sinalidahan. Kan 1985 may nadanyar sa estruktura asin sa pagsiyasat, igwa na palan ralapang mga harigi. Sa rason na ini orawang hinihirahay may limite an gabat kan awtong maagi. Kan 1988, an tulay pinakarhay na husto. Ginibo na ining mas halakbang ngane pwede nang magsabatan mga auto. An mga harigi sa irarom asero na an isinangle. Dangan an lakawan pigtalapitapan nin konkreto.
Kan 30 Nobyembre 1988, an Tulay nin West Toodyay nagbukas nas ule.
Palanas
An Palanas sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Masbate, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Palanas sa 24 barangay.
Mga Tausug
thumb|Lalakeng Tausug right|thumb|300px|Mga Kawad na Tausug|link=Special:FilePath/Tausug2.jpg right|thumb|225px|Babaeng Tausug An mga Tausug o Suluk sarong etnikong grupo sa Filipinas asin Malaysia. An arapodan na Tausug naggikan sa tataramon na Tau Sug na boot sabihon "mga tawo nin sulog" (Ingles: "people of the current"), na nagtotomoy kan saindang dagang tinubuan sa Kapuroan nin Sulu. An mga Tausug inaapod na Suluk sa Sabah, Malaysia. An mga Tausug kabtang kan mas dakulang etnikong grupo na Moro, an ika-6 na pinakadakulang etnikong grupo sa Filipinas. Igwa sinda kaidto nin nagsasadiring estado na inapod na Sultanato kan Sulu, na dati sinasakop sa kapangyarihan kaini an rona' na sa ngonyan binibilog na kan mga probinsya nin Basilan, Palawan, Sulu, Tawi-Tawi asin kan estado nin Sabah, Malaysia
YouTube
right|thumb|daing kwadro right|thumb|250px|An bagong opisina kan Youtube An YouTube iyo an Americano onlayn na paghiras nin bidyo asin platapormang social media na igwa nin headquarter sa San Bruno, California, United States. Naaakses ini sa bilog na kinaban, enot iyan na linansar kaidtong Pebrero 14, 2005, ni Steve Chen, Chad Hurley, asin Jawed Karim. Iyan pagsadiri kan Google asin iyan an ikaduwang pinakapigbibisita na websityo, pagkatapos kan Google Search. Igwa an YouTube nin labi sa 2.5 billion na paragamit kada bulan, na kolektibong nagdadalan nin labi sa sarong bilyon na oras nin mga bidyo kada aldaw. right|thumb|250px|An mga kagtogdas kan YouTube: sinda Chad Hurley, Steve Chen, asin Jawed Karim Haros gabos na paradalan pwede magdalan kan mga pinapaluwas igdi pwera lang kun mga pang-gurang an tema asin kaipohan dai magbaba sa edad na 18 an makakadalan. Dai inaako an anoman na mga pornograpiya o idtong mga maririgsok o usmak na pasale.
Oppido Mamertina
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
YouTube
Agi-agi
Susog sa mga oro-istorya na liwatliwat nang nakakaag sa media, si Hurley asin Chen daa naisipan an pagkaag nin serbisyong siring kaini gibo kan nasakitan sinda maghiras nin video manongod sa sarong dinner party sa internet. Si Karim dai man ngane palan nagatender sa sinabing okasyon asin nagsabi na dai man idto nangyari manta na si Hurley nagsabi na seguro an siring na "osipon nagin sana man simpleng ipalakop bilang sarong taktika sa marketing".
An enot na pigsa'ngat na video sa YouTube may titulong Me at the zoo asin pinahiling si kagtogdas na Karim yaon sa San diego Zoo. An video pigsangat kan Abril 23, 2005, asin pwede pa ngane ngonyan madalan.
Kun pira man an mga nagdadalan sa YouTube, pagtandaan an ibinuyagyag kan kompaniyang ini na kan Hulyo 2006 labi daang 100 na milyon an nagdalan. Ini tuminaas na maray kan Hunyo 2006. Igwang 2.5 bilyon an nagdalan. Manta 50,000 na video an isina'ngat kan Mayo 2006, asin ini nagtaas man sa 65,000 kan Hulyo, parehong taon.
An YouTube pigtangro ngona sa publiko an sarong beta test kan Mayo 2005, anom na bulan bago an opisyal na pagbungsod sa Nobyembre 2005. An sityo duminakula nin marikason mala ta kan Hulyo an kompaniya nag'anunsyo na sobra sa 65,000 na mga bagong video an pigsasangat aro'aldaw asin ta an sayt nagreresibi nin pagdalan sa mga video mga 100 milyon aroaldaw. Susog sa datos na pinagbalangibog kan kompaniyang market research na comScore, an YouTube iyo na an dominanteng provider nin online video sa Estados Unidos, na may hiras sa merkado nin mga 43 pursyento asin sobra sa 14 bilyon na video an dinalan kan Mayo 2010. An YouTube naghayag na katumbas sa 48 oras na mga bagong video an isinasangat moro-minuto, asin mga tolo may kaapatan kan materyal naghahale sa luwas kan Estados Unidos. Kan 2007 an YouTube nagkunsumo nin bandwidth katumbas sa nakunsumo kan enterong Internet kan taon 2000. An Alexa rinaranggo an YouTube bilang ikatolong nabisitang maray na websayt, sa likod sana kan Google asin Facebook.
An pangaran man kaini may istorya, mala ta nagkaproblema ta an pangaran palan may haros kaagid, an websayt na www.utube.com. Napiritan an kagrogaring kaini, an Universal Tube & Rollform Equipment, na magsangat nin kaso laban sa YouTube kan Nobyembre 2006 huli ta sobra nang napeperwisyo an sityo kaini kan mga tawong an totoong hinahanap iyo an YouTube. An Universal Tube napiritan logod na maghira kan sayt ninda sa www.utubeonline.com. Kan Hunyo 2008, an magasin na Forbes sa sarong artikulo natanto na an ingreso kan 2008 sa YouTube nag'abot $200 milyon asin naglalangkaw an benta kaini sa advertising.
Alhebra
[[Ladawan:Quadratic_formula.svg|thumb|275x275px|An kwadratikong pormula na nagpapahiling sa solusyon kan ekwasyong
ax2 + bx + c = 0
, kun sain an a bakong zero, base sa saiyang mga koepisiyento na
a, b
An alhebra, o algebra sa Ingles (gikan sa الجبر), iyo saro sa mga mahiwas na lado nin matematika, kaiba an teorya nin bilang, heometriya, asin analisis. Sa pinakaheneral na porma kaini, an alhebra iyo an pag-aadal kan mga matematikang simbolo asin an mga kasuguan sa pagmanipula kan mga simbolong ini; bilang sarong urulay pinagsasararo kaini an kagabsan nin matematika. Kaiba sa ladong ini an gabos gikan sa pagsimbag sa mga elementaryang ekwasyon pasiring sa pag-aadal nin mga abstraksyon arug kan mga grupo, singsing, asin kahiwasan.
An pinakabasehang parte kan alhebra iyo inaapod na elementaryang alhebra; an mas abtraktong mga parte iyo inaapod na abstraktong alhebra o modernong alhebra. An elementaryang alhebra iyo heneral na pigkokonsidera bilang esensyal sa maski anong pag-aadal kan matematika, siyensya, o inhenyeriya, pati naman an mga aplikasyon arug kan medisina asin ekonomika. An abstraktong alhebra iyo sarong mayor na lado sa halangkaw na matematika na primerong pig-aadalan nin mga propesyonal na matematiko.
An elementaryang alhebra iyo nalalain sa aritmetika sa paggamit nin mga abstraksyon, arug kan paggamit nin mga letra bilang representante kan bilanng na dae aram o pigtutugutan na magkaigwa nin maski pirang halaga. Halimbawa, sa x + 2 = 5 an letrang x iyo dae aram, pero sa paggamit nin aditibong inberso maaaraman an halaga kain: x=3. Sa
E = mc
, an mga letrang E asin m iyo mga baryable, asin an letrang c iyo sarong konstant, an rikas kan liwanag sa vacuum. An alhebra iyo minataong paagi sa pagsurat nin mga pormula asin sa pagsimbag nin mga ekwasyon sa mas malinaw asin pasil kumpara sa suanoy na paagi nin pagsurat sa kagabsan gikan sa mga taramon.
An taramong algebra iyo nagagamit man sa nagkapirang mga espesyal na paagi. Sarong espesyal na klase nin matematikang bagay sa abstraktong alhebra iyo inaapod na "alhebra", asin an taramon iyo nagamit, halimbawa, sa mga taramong linyar na alhebra asin topolohiyang alhebraiko.
An matematikong minaadal sa alhebra iyo inaapod na alhebrahista.
Juba
right|thumb|250px|Kun dungawon sa itaas an Juba right|thumb|220px|An kinamomogtakan kan Juba sa mapa kan Sudan 220px|right|thumb|Sarong baryo sa Juba An Juba (Arabe: جوبا‎‎) iyo an kabesera kan Republika nin Habagatan Sudan. Ini namomogtak sa salog kan Puting Nilo. Iyo man ini an kabesera alabes kan Central Equatoria, an pinakasadit sa sampolong estado kan Habagatan Sudan.
Populasyon
Kan 2005, an populasyon igdi nag'abot 163,442. Basado sa analisis kan mga retrato sa ayre, an iba nagsasabi na an populasyon kan 2006 naabot nang 250,000. Pero an sensus na ginibo kan Abril-Mayo 2008 kan ika-5ng Populasyon asin Paghaharong na Senso kan Sudan ikinaag sa 372,413 an bilang kan mga nag'eerok igdi, totoo an Autonomong Gobyerno kan Habagatan Sudan dai inako an resulta sa senso. An Juba iyo an saro sa marikason nanggad na magtalubo na siyudad sa kinaban gibo kan ingreso sa asayte asin huli kan mga Intsik na nagdarayo naghahanap nin trabaho asin nagkaraag nin mga proyekto igdi.
Chelsea Manning
Si Chelsea Elizabeth Manning (nmdg., Bradley Edward Manning, Desyembre 17, 1987) sarong soldados sa Hokbong Estados Unidos na nasentensyahan kan Hulyo 2013 paagi nin court-martial nin halawig na mga taon pagkapreso huli sa mga paglapas sa Espionage Act asin iba pang kasalaan kan saiyang ibinuyagyag sa WikiLeaks haros tolong-kaapatan kan milyon na kalasipikadong mga sensitibong mga dokumento militar asin diplomatiko. Si Manning sinapawan kan Agosto 2013 nin sentensyang 35ng taon pagkakulong, na may posibilidad nin parole sa ika-8ng taon, asin pagpatalsik dishonorable saiya sa Hokbo.
Habagatan Sudan
right|150px right|thumb|250px|An wagayway kan Habagatan Sudan right|thumb|250px|An mapa kan aprika kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Habagatan Sudan left|thumb|250px|An namomogtakan kan Habagatan Sudan An Habagatan Sudan, opisyalmente Republika nin Habagatan Sudan, sarong nasyon sa Subangan Aprika na nalilikosan entero nin daga asin dati parte kan Republika nin Sudan. Nagsuway ini bunga kan reperendum kan Enero, 2011 kun saen haros 99% nagpahayag na boot magin independiente asin suhay na sa Republika nin Sudan. Kan Hulyo 9, 2011 pinagpangyari an independensya niya asin an enot na presidenteng nagtutukaw iyo si Salva Kiir Mayardit. left|thumb|250px|An detalyadong mapa kan Habagatan Sudan
An Juba iyo an kabesera kaini asin an mga kadolon niya iyo an Etopya sa subangan; Kenya, Uganda asin an Demokratikong Republika kan Kongo sa habagatan; an Sentral na Aprikanong Republika sa solnopan; asin kan Sudan sa amnayan. An Habagatan Sudan nasasakopan man an mahiwas na ronang katangyanan kan Sudd na binibilog kan Puting Nilo, inaapod kan mga tagaduman na Bahr al Jebel.
An estadong ini dati parte kan Anglo-Ehiptong Sudan, dangan nagin parte kan Republika nin Sudan kan an katalingkasan nakamtan kan taon 1956. Pakatapos kan Enot na Gera Sibil nin Sudan, ini nagin Ronang Autonomo kan Habagatan Sudan taon 1972, asin an siring nag'ayaw nin abot 1983. Alagad, nagputok an Ika-duwang Gera Sibil sa Sudan na natapos lamang kan pigpanday asin pigpirirmahan an inapod na Komprehensibong Pag'oroyon Sa Katoninongan. An autonomiya kan Habagatan Sudan nabalik kan an Autonomong Gobyerno nin Habagatan Sudan itinogdas. Kan Hulyo 9, 2011 alas dose y may sarong minuto nin aga, bunga kan reperendum ginibo kan Enero 2011, namundag an sarong independienteng Habagatan Sudan suway sa kaenterohan na nin Sudan.
Agi-agi
Ginagaom na an populasyon kan Habagatan Sudan na rona nag'aabot sa 8 milyon, totoo pwede ini kuldas na maray ta pira nang dekada dai nagsensus. An ekonomiya niya rural asin nagsasarig sa pag'ooma. Kan katahawan nin 2000, nagkaigwa nin pagbabago asin an urbanisadong mga lugar niya nagprogresong maray, maski ngane apektadong maray an nasyon resulta kan duwang gera sibil ta an gobyerno sudan ginera an hokbong rebelde kan Anyanya poon 1955 abot 1972 sa enot na gera sibil, dangan naman an Sudang People's Liberation Army sa ika-duwang gera sibil na haros nagdurar nin 21 taon, poon 1983. Bunga kaining mga gera nagresulta sa pag'aliwalas kan ekonomiya, an dai pagtalubo kan mga infraestruktura, asin makuring pagkaraot kan mga estruktura asin pagsuruwayan y pagdurulugan (diaspora) kan mga habitantes. Sinasabing sobra sa 2.5 milyon katawo an nagkagaradan, labi sa 5 milyon an nagkaharalean nin mga estaran asin kun saensaen napaduman.
An reperendum na ginibo kan Enero 9-15, 2011 dawa ngane nagpatibay na kan pagboot kan mga taga-habagat na magsuway sa Sudan, na kun saen si mga yaon sa luwas kan nasyon asin si mga taga-norte nagboroto man, igwa pang mga puntos na bakong malinaw. Saro kaini iyo kun panong sistema an paghihiras kan kita sa asayte na susog sa estadistika, 80% naghahale sa ronang habagat. Ini bagay na dakulang potential ekonomiko para sa lugar na ining haloy nang ro'ro'. An rona nin Abyei dai pa determinado kun saen malaog, asin saro pang reperendum hahapoton an mga habitantes igdi kun saen sinda mapasakop, sa norte o sa sur.
Gobyerno
An Interim na Konstitusyon kan Habagatan Sudan 2005 iyo an supremong ley kan estadong ini. An Konstitusyon nagtogdas nin sistema presidensyal na iyo an Pamayo kan Estado, Kumandanteng Poon kan Pwersa Armada asin Pamayo kan Gobyerno. Si John Garang, an kagmukna kan Sudan People's Liberation Army, iyo an nagin enot na Presidente kan autonomong gobyerno sagkod na siya nagadan kan Hulyo 30, 2005, bunga kan paglagpak kan eroplanong saiyang sinasakyan. Si Salva Kiir Mayardit, saiyang deputy, pigpasumpa kan Agosto 11, 2005 bilang kagsangle saiya. An poder lehislatibo yaon sa gobyerno asin sa unicameral na asamblea. An Konstitusyon nagtagama man nin independienteng hudikatura, na an pinakahalangkaw iyo an Korte Suprema.
Mga tataramon
An Habagatan Sudan binibilog nin sobra sa 200 na grupong etniko asin saro ini sa may pinakadakul na mga tataramon sa Aprika, pero totoo kadaklan man kaini saradit asin may pirang ribong mga parataram sana.
An opisyal na lenggwahe Ingles. Tinataram man an Arabe pero an inapod na Arabeng Juba tinataram sa palibot kan kabesera. An lenggwaheng may pinakadakul na parataram iyo an Dinka, sarong dyalektong tinataram nin 2-3 milyon na tawo. An Dinka sarong lenggwaheng Nilotiko naharani sa ikaduwa sa pagkadakul nin parataram, an Nuer. Iba pang mga tataramon na mayor iyo an Bari asin Otubo
Mga panluwas na takod
Gobyerno
Partido Pulitika
Chelsea Manning
Si Manning sarong transgender na babae na, pakatapos kan siya masentensyahan, nagdeklara na mate niya pagkani'aki pa komo sarong tunay na babae asin gustong maapod na Chelsea, asin mawot mag'agi sa sarong hormone replacement therapy. Poon pagkani'aki totoo sagkod sa buhay niyang militar, siya binibisto sa pangaran na Bradley. Natanto siya kan mga doktor na may inaapod na gender identity disorder.
Louis-Maurice Boutet de Monvel
Si Louis-Maurice Boutet de Monve (18 Oktobre 1850 – 16 Marso 1913) sarong Pranses na pintor asin ilustrador na mas bantog sa mga trabaho niya sa watercolor para sa mga pan-aking mga libro. Saro sya sa mayor na pigura sa ika-19ng siglo sa mga pan-aking libro.
Masinloc
An Masinloc sarong primera na klaseng ciudad sa probinsya kan Zambales, Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Barangay
Nababanga an Masinloc sa 13 mga barangay: right|thumb|Opisyal selyo kan Masinloc
Hablondawani
right|thumb|280px|An balangaw right|thumb|280px|Balangaw sa naolantong tubig An hablondawani (< habolon + Dawani, Lisboa; balangaw, dawani) sarong optikal asin meteorolohikong fenomeno na nakawsa nin sarong likobkob na liwanag naluwas sa kalangitan pag an Saldang nabanaag sa ambon na yaon sa atmospera kan Kinaban. An arkong ini nakolor pula sa luwas asin lila sa laog. left|thumb|200px|Hablondawani sa maambon na kadlagan
An balangaw napakita nin daing patod na espektrum nin mga kolor asin an balang banda nin kolor sakop sa paghiling kan ordinaryong mata nin tawo. An mga kolor na mahihiling parati pula, narangha, giyaw, berde, asul, indigo asin lila. Alagad, an hablondawani pwede man magluwas kawsa kan nag'oolanto o nagsusumpit na tubig arog kan sa busay o pagtipwak kan mga halangkaw na alon.
Dara sa paghiling
left|thumb|220px|Kinurit ladawan an hablondawani An hablondawani mamamasdan basta igwang mga ambon sa ayre asin an banaag kan saldang nagtitingraw sa likod kaini sa hababang anggulo. An spektakular na dalanon na hablondawani iyo basta an kabanga kan langit nagdadampog asin an paramasid nakatindog sa lugar na an sa ibong man kan langit maliwanagon sa direksyon kan Saldang. An resulta iyo an maraborab na hablondawani nakata'pil sa malomlom na palibot.
An epekto na agid sa hablondawani nahihiling man parati sa mga busay asin mga tubig na nag'oolanto. Pwede man magpahiling artipisyal na balangaw paagi nin pagwarak sa ayre nin tubig na natatamaan kan liwanag nin saldang.
Pazzano
left|thumb|250px|Pazzano An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Piagapo
An Piagapo sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Lanao del Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Annie Taylor
Si Annie Edson Taylor (Oktobre 24, 1838 – Abril 29, 1921) sarong maestrang Amerikana na, tongod sa saiyang kaaldawan, Oktobre 24, 1901, nagpalitong sa laog nin bariles sa Busay Niagara asin siya an kaenot-enoteng naggibo nin siring na nabuhay. An saiyang motibo iyo na magin siyang bantogan asin magkakwarta sa siring na pogosong akto. An hinahanap niyang kabantogan nagkatotoo alagad dai man siya nagyaman igdi asin duwang polong taon makalihis kan pangyayaring idto, siya nagadan na dukha.
Piagapo
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Piagapo sa 37 barangay.
Juan Luna
Si Juan Luna y Novicio (Oktobre 23, 1857 - Desyembre 7, 1899 sarong Filipinong pintor asin aktibista kan panahon nin Rebolusyon Filipino, kan papinto na an ika-19ng siglo. Namundag siya sa banwaan nin Badoc, Ilocos Norte. Siya an saro sa pinakaenot na binistong artistang Filipino. Tugang niyang nguhod si Antonio Luna, sarong heneral sa Hokbong Rebolusyunaryo Filipino.
All Nippon Airways
An All Nippon Airways Co., Ltd. (全 日本 空 輸 株式会社 Zen Nippon Kūyu Kabushiki gaisha, TYO: 9202), o mas bistado sa Zennikkū (全日空) o ANA, an pinakadakulang palayogan sa Hapon.
Dhanvantari
right|thumb|Iskultura kan diedad sa Karnataka Si Dhanvantari iyo an Hindung dios nin medisina asin avatar ni Lord Vishnu. Nasambit siya sa Puranas bilang diyos nin Ayurveda. Durante kan saiyang inkarnasyon sa daga, siya naghade bilang Hade nin Kashi, na ngonyan inaapod na Varanasi. An mga deboto namimibi ki Dhanvantari na hagadon an saiyang mga bendisyon para sa marahay na salud para sa saindang sadiri asin/o iba pa, nangorogna sa Dhanteras o Dhanvantari Trayodashi ("National Ayurveda Day"). Si Dhanvantari binibisto man na iyong apoon ni Divodasa, sarong mitolohikal na Hade kan Kashi sa Vishnu Purana.
DWHQ-AM
An DWHQ (891 AM) sarong istasyon nin radyo na kagsadiri kan Caceres Broadcasting Corporation. Nakamugtak an istudyu kan istasyon sa Peñafrancia Ave, Syudad nin Naga
Johann Dientzenhofer
Si Johann Dientzenhofer (25 Mayo 1663 – 20 Hulyo 1726) sarong parapatugdok asin arkitekto durante kan peryodong Baroko sa Alemanya.
Placanica
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
El Salvador
thumb|Wagayway kan El Salvador An El Salvador sarong nacion sa Amerika nin Norte.
Mangudadatu
An Mangudadatu sarong ikaanom na klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Maguindanao, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Pio V. Corpuz
An Pio V. Corpuz sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Masbate, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. thumb|251x251px|Isla nin Balangingi Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.