cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bikol Buhi
Bilang sarong suway na tataramon
Bago kan mga ini, may nainot nang pag-adal si Yukihiro Yamada kan 1972 sa mga bokabularyo sa Buhi Bikol asin an librong Boinen, Tao ag Sasabyen ni Judith Noble-Claveria. An gibo ni Yamada, sarong Hapones, susog sa bokabularyo ni Valerio Yaguel, sarong propyeng Buhinon siring ninda Portugal asin Claveria.
Mga prominenteng parataram
Duwa sa mga midbid na tao na nakakataram nin Buhinon iyo sinda Rez Cortez na sarong aktor sa pelikula asin si Victor Wood na sarong parakanta.
Literatura
Kan 2016, ipinublikar an KAAYUPAN, sarong surusadiring publikasyon ni Ryan Cuatrona na pagpalis sa tataramon na ini kan mga pabula ni Esopo. Ibinungsod an babasahon sa Better Living Through Xeroxography Naga kan Disyembre 10, 2016 sa Anthosia Cafe sa Syudad nin Naga.
NHK World
An NHK World iyo an serbisyo kan NHK para sa pankinaban na pagsasahimpapawid. Pangenot na pinagtutuunan kaini nin pansin an mga paradalan dangan mga tagadanog sa balyong dagat.
Pigbubuo an NHK World nin tolong serbisyo:
1771
An 1771 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
DWHW
An DWHW (97.7 mHz Daet, Camarines Norte) Monster HW 97.7 Daet iyo an nangenot na istasyon nin radyo kan Audiovisual Communicators, Inc. sa Filipinas. Ini may FM transmitter na napapamogtak sa Daet, Camarines Norte.
Tataramon na Waray-Waray
An Waray-Waray sarong tataramon na Austronesyo na piggagamit sa mga probinsya nin Samar, Norteng Samar, Subangan na Samar, subangan kan Leyte asin Biliran sa Filipinas.
Miyembro ini kan grupong Warayano na apwera sa Waray-Waray mismo, komponido kan Waray Sorsogon asin Masbate Sorsogon. Ining duwang sinabing tataramon na pigaapod man na Bisakol nin huli ta sa tahaw sinda nin grupong Bisaya sagkod Bikol.
Mga katanog
Igwa an Waray nin kabilugan na 16 na mga ponemang katanog:.
Mga patanog
Igwa an Waray nin tolong katutubo na mga ponemang patanog: /a/, /i/ , asin /u/. Pigagamit an duwa sa subli-taramon na Espanyol.
Dai man nagsasangli an paggamit kan /u/ imbes kan /o/ o /ɔ/ sa boot na sabihon kan sarong kataga. Nin huli ta nasa libreng pagkakaiba-iba, naiiba an paggamit kaini sa manlainlain na mga diyalekto o sosyolekto.
Turrivalignani
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Tataramon na Waray-Waray
Mga numero
Piggagamit an mga katutubong numero para sa mga numero poon saro sagkod sampulo. Para sa kag-saro pataas, eksklusibong piggagamitan ini nin mga numerong Espanyol kan mga Waraynon sa ngunyan, dai na namamangnohan kan kadaklan kan mga katutubo na parataram an mga katutubong katapat kaini (apwera sa  gatos  para sa  gatos  asin  yukot  para sa  ribo ). Ipinagtataram an pira, lalo na an mga bago sa kataid kan mga katapat na Espanyol.
Pirang mga parating kataga asin mga parirala
Nasa ibaba an mga halimbawa kan ipinagtataram na Waray sa Metropolitan Tacloban asin sa hararaning lugar:
Miguel Lino de Espeleta
Si Miguel Lino de Espeleta (1701-1771) saróng Kastilang Obispo asín nagin Arsobispo kan Manila, Governor-General kan Filipinas asin presidente kan Manila Audiencia.
Panay, Capiz
An Panay o Pan-ay sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga barangay
An Panay nababanga sa 42 barangay.
Tataramon na Hiligaynon
An Ilonggo o Hiligaynon sarong tataramon na Austronesio na piggagamit sa Sulnupan na Visayas sa Filipinas. An mga provincia nin Iloilo asin nin Negros Occidental an pinaká dakol na paragamit kaining tataramon. Pigagamit man ini sa iba pang mga provincia arog kan Capiz, Antique, Aklan, Guimaras asin dakol na mga partido nin Mindanao arog nin ciudad nin Koronadal, Cotabato Sur asin Sultan Kudarat.
Pablo Escobar
Si Pablo Emilio Escobar Gaviria (1 Des. 1949 - 2 Des. 1993) sarong hadehade sa druga sa Colombia na huli sa ilegal na pagnegosyo sa cocaine nagyaman na husto asin nalista kan magasin na Forbes kan 1989 na ika-7 sa mga pinaka-mayaman sa bilog na kinaban.
Kinaipuhan kan Presidente kan nasyon na ini na maghagad nin tabang sa Estados Unidos ngane siya masikop asin mapabagsak. An saiyang pwersa talanhok nang labilabi sa impluensya sa gabos na sektor kan hudikatura asin kan pulis. Nagadan siya sa paglaban sa mga nagdadakop saiya sa sarong lugar kan Medelin, Colombia.
Siling Baguio
An Siling Baguio (Capsicum annuum L.) ini pwedeng itanom sa bilog na taon, Pighahalean ini nin vitamina C asin Iron.
Piranha
right|thumb|250px|An piranha right|thumb|160px|Nakaatubang na hitsura kan piranha
An piranha (/pɨˈrɑːnʲə/, /pɨˈrænʲə/, or /pɨˈrɑːnə/; Portuges: [piˈɾɐ̃ɲɐ]) sarong klaseng sira sa tabang na omnivorous na boot sabihon parakakan nin karne. An sira kaiba sa pamilyang Characidae, sa irarom kan order na Characiformes. Ini inaapod sa Beneswela na caribes. An sira may mapapanas na mga ngipon, panra'ngot na gayo sa karne asin tulang alagad ini nakakan man nin mga tinanom, mga insekto asin kapwa sira asin karne man nin baka o laman nin tawo. An piranha tubong natural sa mga kasalogan nin habagatan Amerika.
Pakinabang asin gawe kan piranha
left|thumb|180px|Mga iba-ibang klaseng piranha An mga ngipon kan piranha ginigibong armas o gamit kan mga tinubo. Ini man kinakakan kan mga tios asin sa Peru may pagtubod na an sira na ini importanteng ingrediente sa mga medisinang pampakusog sa pagkalalake, pampaorog sa pagbados nin babae, asin sa presente popular nang souvenir para sa mga turista. Ini bako man nanggad sobrang isog siring kan mga ipinapaheling sa mga pelikula na nanghaha'ngil, kundi aksidente sanang nangangagat kun harani an mga nagkakarigos o mga paralangoy. Masabi na an mga piranha perwisyo nanggad sa mga parasira ta iniikit kaini an mga paon, kinakarakan an mga dakop sa banwit, ginagatob an mga pukot, asin ibang gamit pansira. Syempre kun nariribaraw an gipaw ninda, pwede mangagat.
Nauuso na an mag'ataman piranha sa aquarium pero sa ibang parte kan Estados Unidos ilegal an pag'ataman kani. Sa Filipinas bawal nanggad an pagpalaog sa katubigan kaini kan piranha asin an naglalapas kan ley pwede makonkon sa karsel poon anom na bulan abot apat na taon. An usong atamanon na species iyo idtong may pulang tulak, an Pygocentrus nattereri.
Sinasabi na sa toltol na adal kan sirang ini, an piranha nagipaw bako sa pag'atake sa pighuna nindang kalaban kundi mas sa pagsurog sa sadiri sa anoman na pwedeng magkakan o mag'atake sainda.
Mikrobiyolohiya
too|thumb|240x240px|Sarong platong agar na nagpapahiling nin mga [[mikroorganismo]]
An mga eukaryotikong mikroorganismo iyo igwa nin hasta-membranong mga organelo asin kabali digdi an mga fungi asin protista, kun sain an mga prokaryotikong organismo—gabos iyo mga mikroorganismo—kumbensyunal na pigkaklasipika na mayo nin hasta-membranong mga organelo kun sain kabali an bakterya asin arkeya. An mga mikrobiyolohista iyo tradisyunal na nakadepende sa kultura, pag-ati, asin mikroskopya. Alagad, mas hababa sa 1% kan mikroorganismo na yaon sa ordinaryong kapalibotan an pwedeng makultura sa isolasyon gamit an presenteng paagi. An mga mikrobiyolohista iyo harus nakadepende sa molekular na biyolohiyang kagamitan arug kan sekwensyang DNA base sa identipikasyon, halimbawa an sekwensyang 16S rRNA na ginagamit sa pag-identipika nin mga bakterya.
An mga birus iyo dae sa gabos na oras pigkaklasipika bilang organismo, huli ta sinda iyo pigkokonsidera na masyadong simpleng mikroorganismo o masyadong komplikadong molekula. An mga prion, iyo dae pigkonsidera bilang mikroorganismo, asin iyo pig-imbestigahan kan mga birolohiko, alagad, habang an klinikal na epekto na gikan sainda iyo orihinal na pigtubudang huli sa kronikong impeksyon nin birus, nadiskobre an nakakaimpeksyong protina.
An pagkabuhay nin mga mikroorganismo iyo nahulaan pirang siglo na bago sinda enot na naobserbahan, halimbawa an mga Haino sa Indya asin ni Marcus Terentius Varro kan suanoy na Roma. An pinakaenot na nairekord na obserbasyong mikroskopo iyo an nagpuprutas na lawas nin mga amag ni Robert Hooke kan 1666, pero an Heswitang padi na si Athanasius Kircher siguro an pinakaenot na nakahiling sa mga mikrobyo na saiyang nasambit sa pag-obserba nin gasta asin metryal na putrid kan 1658. Si Antonie van Leeuwenhoek an pigkokonsidera na ama kan mikrobiyolohiya huli ta siya nag-obserbar asin nag-eksperimento sa mga mikroorganismo kan dekada 1670s, gamit an mga simpleng mikroskopo na saiyang sadiring disenyo. An siyentipikong mikrobiyolohiya iyo nahaman kan ika-19 na siglo sa paagi kan gibo ni Louis Pasteur sagkod sa medikal na mikrobiyolohiya ni Robert Koch.
Gertrude Mongella
Si Gertrude Ibengwe Mongella née Makanza (pinangaki kan Septyebre 13, 1945) sarong politikong Tanzanian na iyo an nagin primerong presidente sa Pan-African na Parliamento.
Kinaamayi kan Buhay asin Trabaho
Si Mongella pinangaki kan taon 1945, Ukerewe Island. Kan 1970, si Presidente Mongella nagtapos nin pag-adal sa University of East Africa sa Dar es Salaam. Sa laog nin apat na taon nagi syang tutor sa Dar es Salaam Teachers Training College. Kan taon 1977, nagi syang currriculum developer sa Dar es Salaam Institutes of Education, hasta 1978. Poon 1977 hasta 1992, si Presidente Mongella nagin Miembro kan Central Committee and National Executive Committee kan CCM party. Poon man 1975 hasta 1982, miembro man sya kan Council of the University of Dar es Salaam. Asin man kan panahon na ini saro sya sa mga Board of Directors para sa Tanzania Rural Development. Poon man 1978 hasta 1982, nagi syang School Inspector.
Pan-gobyernong Trabaho
Sa tahaw kan dekada 70, si Presidente Mongella nagin miyembro kan East Africa Legislative Assembly. Sa lawig kan 1980s asin pirang porsyon man kan 1990s, si Mongella nagin miyembro kan Parliament of Tazania. Poon man 1982 hasta 1988, si Mongella nagin Minister of State sa laog kan opisina kan Prime Ministr. Poon duman, naging syang Minister of Lands, Tourism asin Natural Resources, sarong posisyon na pinagkaptan nya poon 1985 hasta 1987. Pakalihis man kaini, poon 1987 hasta 1990, nagi syang Minister Without Portfolio sa laog kan opisina kan Presidente.
Partisipasyon sa Non-Goverment Organization
Si Presidente Mongella miembro kanmga sunod na NGO:
Linyang Agatsuma
An Linyang Agatsuma (吾妻線) sarong lokal na linyang riles sa Gunma, Hapon, dangan parte kan East Japan Railway Company (JR East) network. Pigtatantyang minasunod sa Salog Agatsuma, 55.6 km ini sa tanga kan mga estasyong Shibukawa asin Ōmae.
Mga operasyon
Dawa sa Shibukawa an opisyal na pagpoon kan linya, babagtason na madalagan an gabos na mga tren sa linyang Jōetsu sagkod Takasaki.
Mga lugar nin interes
Bistado an Linyang Agatsuma sa kadakulon na onsen mantang pigbabaybay an ruta. May karanihan sa norte kan linya an bistong mainit na batis sa Kusatsu, alagad mas pigdudurumanan an pirang rural na onsen arog na lang kan mahihiling sa Shima, Sawatari, Kawarayu, asin Shiriyaki.
Mahihiling man sa Linyang Agatsuma an Bukid Asama, Bukid Kusatsu-Shirane, asin an Kanyon kan Agatsuma.
Mahihiling man sa linyang ini an pinakahalipot na lagusang pang-agihang-riles sa Hapon, an Lagusang Tarusawa.
Ruben Ecleo, Sr.
right|thumb|200px|Si Ruben Ecleo, Sr.
Si Ruben Edera Ecleo, Sr. (Desyembre 9, 1934 - Desyembre 20, 1987) sarong Filipino na pulitiko, kagtogdas kan Philippine Benevolent Missionaries Association, Incorporated (PBMA, INC.) kan taon 1965. Siya an nagtukaw pinakahalawig bilang alkalde kan munisipyo nin Dinagat, Surigao del Norte, 24ng taon na gayo, poon 1963 abot 1987.
Kasal ki Glenda Buray, sinda may walong aki: Ruben Junior, Glorigen, Grace, Benglen, Allan I, Allan II, Geraldine asin Gwendolyn.
Siya bilang lider kan grupong relihiyosong PBMA, Inc., tinubod kan mga kaapil na siya may kabatiran magbulong asin magpawara nin mga kahelangan. Sa dakulang pagtingag saiya inaapod siyang Divine Master asin tinutubod na gayo kan mga myembro na siya may kakayahan maglugar sa duwang lokasyon sa parehong momento, sarong ngangalsan inaapod sa Ingles, bilocation.
An saiyang grupong PBMA nagdakula hanggan may 3.5 milyon nang myembro kan 2002 alagad ini nag'ina gibo kan nasa'bit sa mga kaso, an matuang aki niya na nagsalo kan liderato sa grupo. An aki niyang si Junior binabaan nin mandamiento de aresto kan Sandiganbayan kan 2006 huli sa reklamong korupsyon kan ini iyo an Representante kan Dumagat Island. Kan taon 2012, an Regional Trial Court Branch 10 kan Cebu City nagbaba nin desisyon na guilty an saiyang aki sa kasong parricide paggadan sa saiyang agom na si Alona Bacolod.
Rosciano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Siay
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Siay sa 29 barangay.
Islam Karimov
Si Karimov namundag sa Samarkand asin nagin ilo na luwas laog sa paamponan poon 1941 abot 1945. Kan siya nag'edad na, nahingoa niyang makatapos sa pag'adal ekonomiks asin inhenyero. Nagin siyang opisyal sa Partido Komunista kan Unyon Sobyet, asin nakaptan an pwestong Primerong Sekretaryo kan Partido, asin ta siya an enot na Primerong Sekretaryo kan Uzbekistan kan 1989, representado an partido. Kan 24 Marso 1990 nagin siyang Presidente kan Republikang Sosyalista kan Uzbek Sobyet dara kan siya an naelihir na pamayo kan Komunistang Partido nin Uzbek na ini huli ta an sinalidahan niya na si Rafiq Nishonov dai napondo an inter-etnikong diringkilan asin kariribokan sa Ronang Fergana. .
Saiyang pigdeklarang independiente na an Uzbekistankan 31 Agosto 1991, kan an Unyon Sobyet tyempong nagkabaraak, dangan guminana sa pinakaenot na eleksyon presidensyal kan Uzbekistan kan 1991 na nakua an 86% kan boto. Mga grupong internasyonal asin mga oposisyon totoo pigsasabi na dakulon irregularidad sa borotohan gibo kan bakong torotohanan an birilangan maski totoo an kandidatong oposisyon na si Muhammasd Salih tinugotan magbali sa eleksyon.
Polisya kontra Islamikong mga grupo
Si Karimov inipit nanggad anoman na mga hiron kan mga grupong muslim asin an saiyang gobyerno siniguro nanggad na mayong partisipasyon asin anoman na impluensya an mga grupong islamiko sa Uzbekistan. Mala ta kan 1999, reaksyon sa mga hinuhuna na radikalismo kan mga grupong islamiko, an Oliy Majlis pighira an ley dapit sa mga organisasyon na mga relihiyoso asin pinagboot na anoman na konstruksyon nin mga moske kaipohan maghagad ngona nin permiso. Kan nagkaigwang pagngata' sa buhay ni Karimov, orog na nagkusog an pang'iipit sa mga islamikong grupo asin orog pa na mangyari an Septyembre 11 atake sa Estados Unidos kan taon 2001. An Uzbekistan nagin alyado an Amerika sa pagsugpo sa mga pagbubungkaras kan mga muslim orog na ta an Amerika asin saiyang nasyon kontra sa hiro kan Taliban. An Uzbekistan tinugot na magkampo sa teritoryo niya 800 na soldados Amerikano sa base kan Karshi-Khanabad asin suportado pa ngane an pagsakyada sa Apganistan kan E.U. kan taon 2001. Alagad, an relasyon Amerika-Uzbek nagro'ro' poon kan magtuyaw an Amerika kan mga garadanan sa Andijan na gibo mansana kan gobyernong Uzbek. An gobyernong Uzbek gusto nang palayason an mga tropang Amerikano nakadestino sa kampong Karshi-Khanabad. Kan Hulyo 2005, nag'alsa-maleta an mga tropang Amerikano.
Alagad, si Karimov daing ontok sa pagsugpo sa anoman na mga hiro-hiro kan mga Islamiko na hinihiling niyang mga ekstremista mala ta inipit niya an duwang organisasyon islamiko, an Movimiento Islamiko nin Uzbekistan asin an Hizb-ut-Tahrir ta an mga ini daa mga grupong terorista. In absentia, pigsentensyahan an duwang lider kan MIU, si Tohir Yoʻldosh asin Juma Namangani sa kagadanan. Si Namangani nagadan sa Apganistan kan 2001 asin si Tohir Yoʻldosh nagadan sa sarong air strike kan 27 de Agosto 2009.
Mga gilagilang pangyayari sa pagkagadan niya
Sagkod na siya nagadan, lataw an opinyon internashyonal na si Karimov saiya mansanang pinadakula an saiyang poder, asin ginogoop an mga boses kan oposisyon sagkod na an gobyerno aparatu ginagaradan an siisayman na makitusay sa palakaw niya. Daing kalinawan kun siisay an masangle saiya huli ta mayong lideratong siyang pinili na tagamana asin mayong oposisyon nakapatalubo nin pakpak na kaya asin may hustong eksperensyang kumapot kan renda nin gobyerno.
Anatomiya
thumb|285x285px|Saro sa dakula, detalyadong ilustrasyon sa De humani corporis fabrica ni Andreas Vesalius kaidtong ika-16 na siglo, na nagmarka sa pagkamondag liwat kan anatomiya An anatomiya (Ingles: anatomy; Griyego anatomē, 'diseksyon') iyo an sanga kan biyolohiya na dapit sa pag-aadal nin istraktura kan mga organismo asin an saindang mga parte. An anatomiya iyo an sanga kan natural na siyensya na dapit sa istraktural na organisasyon kan mga nabubuhay na bagay. Gurang na ini na siyensya, kun sain nagpoon pa ini kaidto pang prehistorikong panahon.
An anatomiya iyo panginot na katakod sa biyolohiyang pag-uswag, embriyolohiya, komparatibong anatomiya, ebolusyonaryong biyolohiya, asin piloheniya, huli ta ini an mga proseso kun sain an anatomiya iyo nahihimo, parehas na lagpas sa madaralian asin pangharaluyan na sukol nin panahon. An anatomiya asin pisiyolohiya, na minaadal sa istraktura asin paggana nin mga organismo asin an saindang mga parte, minagibo nin natural na pares nin relatibong mga disiplina, asin iyo harus pig-aadalan nin sabay. An pantawong anatomiya iyo saro sa mga importanteng basehang siyensya na pig-aaplikar sa medisina.
John McCain
right|thumb|200px|Si John McCain Si John McCain III (namundag, Agosto 29, 1936 - Agosto 25, 2018) iyo an senior na Senador nin Estados Unidos kan estado nin Arizona. Siya si nominado kan Partido Republikano para sa pagkapresidente sa 2008ng eleksyon presidensyal kan Amerika.
Si McCain nagsunod sa batay kan saiyang ama saka lolohon, na pareho mga apat-na-bitoon na almirante ta siya nag'entra man sa Hokbong Pandagat kan Estados Unidos, asin naggradwar igdi kan taon 1958. Nagin siyang sarong naval aviator, nagpapalayog nin ground-attack aircraft gikan sa mga aircraft carrier. Kan Gerang Biyetnam, oro-ilaga pang mautas an buhay niya duman sa kasulo sa USS Forrestal. Sa sarong misyon nin pagbobomba sa Hanoi narata an saiyang eroplano, labilabing na'erido asin nasikop kan mga byetnamitang pwersa. Nagin siyang preso de gera abot 1973. Sabihon pa, si MacCain nag'agi nin makuring pangkakadog sa kamot kan mga byetnamita. An mga naagihan niyang mga pagka'erido dara kan gera nagwalat sa hawak niya nin kabiyadian na sinasapo niya sagkod ngonyan.
Nagretiro siya sa Pwersang Pandagat komo kapitan kan taon 1981 asin naghubo sa Arizona kun saen nagtapsok sa pulitika. Naelihir sa Kongreso nin mga Representante kan Estados Unidos kan 1982, siya nagsirbe nin duwang termino, dangan naelihir sa Senado kan 1986, asin madalion sanang na re-elihir nin apat na beses sa pwestong ini, an pinakahuri kan taon 2010.
Siya bistado sa pakikisuwayan sa panindogan kan saiyang partido kun minamate niya dai dapat an siring na pagtubod. Nabantog man si McCain sa mga ibang mga iskandalo, arog kan sinasabing "influence peddling" kan mga 1980 bilang kaapil sa "Keating Five" pero dai man nahagop. Ginibo niyang ataman na gayo an pagkampanya sa pagreporma sa pinansya, an higos niya igdi nagbunga kan inaapod na "McCain-Feingold Act" kan 2002. Kan mga 1990, nabisto man siyang maray sa paghingoa niya na mabalik sa normal an relasyon diplomatiko kan Amerika sa Biyetnam. Pero may pagtubod siyang dapat nanggad an gera sa Irak matapos nin matriumpo. Siya nagin man Chairman kan Senate Commerce Committee kun saen binangga nya an mga paggasto na mga hinuhuna niya mga "pork barrel". mansana. Madugang pa, si McCain nangawat na husto sa pagpili kan mga matukaw sa hudikatura.
Siya nagdalagan para sa nominasyon presidensyal kan Partido Republikano kan 2000 alagad nalangtoban siya asin nadaog sa gitgitan na laban sa primarya ni George W. Bush. Nasikwit niya man kuta an nominasyon na siring man giraray kan 2008, alagad sa eleksyon heneral, nadaog siya kan kandidatong si Barack Obama kan Partido Demokrata.
Panitan
An Panitan sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Panitan nababanga sa 26 barangay.
Tataramon na Palawano
An mga tataramon na Palawano pigtataram sa Palawan sa Filipinas.
Igwa ining tolóng magkaano-ano, alagad bakong magkasinabotan na mga tataramon, lambang saró igwang numero kan mga diyalektos na kun saen pig'aapod an sadiri ninda na  "Palawano" (Espanyol, gikan sa endonym na Palawan).
Kaheras kan tolóng tataramon sa isla an iba pang tataramon na bako man karelasyon kaini, dawa totoo sa bokabularyo may diit na pagkaagid. An mga tataramon na ini iyo an mga tataramon na Kalamian asin an tataramon na Banggi sagkod Molbog.
Partido Republikano kan Estados Unidos
An Partido Republikano kan Estados Unidos iyo an saro sa kontemporaryo asin mayor na partido pulitika sa Estados Unidos na kabali na diyan an Partido Demokrata. Inaapod man na GOP (Grand Old Party, Dakulang Gurangan na Partido), ini tinogdas kan mga aktibistang nagkokontra sa paglakop kan kaoripnan, kan taon 1854. An plataporma kan Partidong ini parati pinanalmingan an konserbatismo kan mga Amerikano sa spectrum kan pulitika sa nasyon na ini. Sinasabing konsiderado ining center-right, o sentro-patoo, bakong arog kan mga Demokrata na mas sentro-pawala.
An Partido Republikano igwang ikaduwang pinakadakul na rehistradong botante na, kan taon 2004, nag'aabot sa 55 milyon, bagay na narepresentar kan saro-katolohan kan elektorado. Sa ika-112 na Kongreso, nabotohan kan 2010, an Partidong ini nakakua kan mayoriyang mga tukawan sa Kamara de Representante (242/435), asin minoriya sa Senado (47/100). An Partido kapot an mas dakul na gobernatura (29/50), asin siring man, kapot an dakul na lehislatura sa mga estado asin an kontrol nin sarong kamara sa limang estado.
Better Living Through Xeroxography
An Better Living Through Xeroxography (BLTX) sarong taonan na tiripon nin mga lokal na parasurat, parakurit asin iba pang artista sa Filipinas tanganing makapaghiras kan saindang mga suru-sadiring gibong babasahon, komiks, padukot, poster asin manlainlain na obra na kadaklan naiprodusir gamit an pagpapakopya sa paagi nin siroksograpiya o iba pang baratong paagi nin reproduksyon. Nagpoon ini kan 2010 sa syudad nin Quezon sagkod na naglakop sa iba pang parte kan nasyon sagkod sa syudad nin Baguio, Davao, Cagayan de Oro asin Naga.
Agi-agi
Namundag an BLTX sa sarong restobar sa Cubao, syudad nin Quezon kan 2010. Binalihan an nainot na serye kan tiripon nin mga parasurat na nag-aalok nin mga publikasyon asin iba pang interesanteng bagay-bagay na ginibo nin mano-mano o kun apodon do-it-yourself (DIY). Kadaklan sa mga ini mga babasahon na suru-sadiring pinalagdâ huli sa kawàran nin prensang mapublikar o mayong merkado nin parabasa.
An pagpabantog kan suru-sadiring pagpalagdâ o self-publishing iyo an pinakakatuyohan kaini. Nagpoon an ideya kan taonan na tiripon sa duwang-ribong tataramon na artikulong sinurat kan sarô sa mga kagtugdas kaini na si Adam David. Sa saiyang sinurat na nagluwas sa Philippines Free Press, inagda kaini an saradit na mga parasurat na dai magsarig sa darakulang prensa asin maghanap nin paagi tanganing maipublikar asin maihiras an mga gibo-gibo.
BLTX Naga
Dinara ninda Jay Salvosa asin Ahj Eufracio an BLTX kan Hulyo 30, 2016 pakatapos na makapagpartisipar sa syudad nin Quezon. Dawà na nakabandera an sinyal numero uno huli sa bagyong paaboton, ginibo an tiripon na inapod DIYos Mabalos sa Anthosia Café sa syudad nin Naga. Sinundan tulos ini bàgo matapos an taon sa parehong establisyemento.
Tulong beses nang ginigibo ini sa syudad kun sain an pinakahuri ginibo sa Kape Naga kan Desyembre 15, 2017 mantang nakabandera an sinyal numero 2 sa Camarines Sur.
Popoli
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Domingo Abella (doktor)
Si Domingo Calleja Abella saróng Bikolanong doktor asín an kagsúrat kan Bikol Annals. Nagin siyáng pamayó kan International Association of Historians of Asia. Siyá nagin Direktor kan Bureau of Records Management (mas bantog sa pangaran na, National Archives) kan Filipinas (September 1967 - 1975?).
An mga magúrang niyá iyo sindá Don Leocadio Abella, akì kan si martir na Manuel P. Abella, asín si Dona Felisa Malonda Calleja na matuáng tugang kan ina ni Jose Calleja Reyes.
Si Abella sarong doktor sa medisina alagad mas minoot pang mag'adal asin magsurat manongod sa kultura asin historya. Mala ta gasto niya an personal na pondo, naglibot sa Europa, partikularmente sa mga archivo kan Espanya, sa pagsukit kan mga dokumento manongod sa historya kan Filipinas, orog na kan Kabikolan. Bunga kan saiyang paghingoa, napalagda niya an librong Bikol Anmnals, adal na hararom niya manongod kan historya eklesiastiko sa dioceses kan Nueva Caceres. Igdi pigladawan niya an administrasyon asin buhay kan mga nag'surunod na obispong nagturukaw sa nasambit na dioceses.
Kan siya nagtukaw komo director kan National Archives kan taon 1967 inabotan   niya an burong ini sa baralanggong kamugtakan (na inapod niyang bodega) asin an mga dokumento yaon sa peligrong matunaw sa salang pagsaray asin sa mga aloy.
Enot na ginibo niya an paghubo kan gabos na rekord asin dokumento saray kan Buro hale sa kalye Oroquieta asin ibalyo sa walang parte kan edipisyo kan National Library sa kalye T. M. Kalaw kun saen mas mahiwas asin mas areglado an kamugtakan.
Pinaklasipikar niya gabos na dokumento, pigpisanpisan sa sarayan na kabinet ngane madale an paghanap bako lang kan mga emleyado kundi kan mga iskolar asin mga para'adal. Huli kaini natawan nin toltol na index asin catalogue an mga saray na dokumento.
Sa saiyang pagtukaw komo direktor, ipinagboot niya an pagpalagda kan magasin na Archiviniana, enot na nagluwas kan Hulyo 1968 kun saen an enot na editor iyo si Leonor J. Aureus, saro sa aki ni Leon Aureus. Sa administrasyon niya, an magasin iyo an kwenta publikasyon kan Buro.
Mga artikulong sinurat
Philippine Historical Bulletin; v.iv. 3 Sept. 1960. Binasa sa Symposium pinag'amaan kan Phil. Historical Association sa Manila Auditorium, Agosto 27, 1960.
Pag'alsa sa Wuchang kan 1911
An Pag'alsa sa Wuchang kan 1911 iyo an armadong rebelyon laban sa namomoon na Dinastiyang Qing na nangyari sa Wuchang (ngonyan Distrito nin Wuchang) sa Wuhan), Hubei, Tsina kan 10 Oktobre 1911, na pinagbunga kan inapod na Rebolusyon Xinhai na huli kaini, matrayumpong nabungkal an ultimong dinastiyang imperyal kan Tsina. Ini pinamayohan kan inapod na Bagong Hokbo, impluwensyado kan mga bagong ideya gikan sa Tongmenghui. An pag'alsang ini asin an pinagbunga kaining rebolusyon iyo an direktang nagresulta sa pagbagsak kan Dinastiya Qing, na tolong siglo nin paggogobyernong imperyal, asin dangan an pagkatugdas kan Republika nin Tsina (ROC), na rinurumdom an anibersaryo kan pagpoon kan Pag'alsa sa petsang 10 Oktobre komo iyo an Aldaw Nasyonal kan Republika nin Tsina.
An Republika kan Tsina an inaapod ngonyan na teritoryong sakop asin paggogobyerno kaini kan madaog ini kan mga Komunista sa Gera Sibil nin Tsina iyo an isla nin Taiwan.
Sarah Elago
thumb|Opisyal na ladawan ni Representante Sarah Elago Si Sarah Jane I. Elago (namondag Oktubre 18, 1989) iyo sarong Filipinang aktibista asin politiko. Presente siyang kaapil kan Kamara de Representantes kan Filipinas para sa ika-17 asin ika-18 na Kongreso kaini, kun sain sa kaparehong panahon iyo pigrerepresenta an sektor nin jovenes sa irarom kan Kabataan Party-list. Bago maglaog sa Kongreso, siya man an Nasyunal na Presidente kan National Union of Students in the Philippines. Siya sa ngunyan an pinakaaking babaying tagagibo nin ley sa Filipinas.
Namondag si Elago kaidtong Oktubre 18, 1989, sa Manila. Nag-adal siya nin kolehiyo sa Unibersidad kan Pilipinas Diliman, kun sain nagtapos siya nin cum laude sa degri na Batsilyer nin Siyensya sa Hotel, Restaurant, and Institution Management.
Sándor Bihari
Si Sándor Bihari (19 Mayo 1855, Rézbánya – 28 Marso 1906, Budapest) sarong Hunggarong pintor genero.
Buhay
Namundag sa pamilyang Hudyo, si Sándor sa saiyang pagkaaki nagpirmi sa Nagyvárad. Dati, siya nagtrabaho sa saiyang ama bilang pintor dekoratibo. Kan 1874, naghubo siya sa Budapest, kun saen gibo niya pagreretoke sa sarong studio potograpo mantang siya nag'atender sa sarong eskwelahan sa pagdrowing pinapadalagan ni Bertalan Székely. Duwang taon pakalihis, siya naghubo sa Vienna, na duman linalaoman niyang maka-enrol sa Academy of Fine Arts. Enot naghanap ngona siyang trabaho bilang pararetoke asin ta igdi kuta siya mahahaloy kun dai siya nakaresibi nin regalo na 600 na Forint hale ki Székely, na iyo an ginamit niya pag-enrol sa Academy.
Siya nagbalik sa sadiring lugar kun saen naglapigot tolong taon paggigin portrait painter hasta igwang patron siyang nakagusto sa saiyang trabaho nagtabang saiya na siya makaadal sa Paris. Siya nagpasiring duman kan 1883, asin nag'adal duman sa Académie Julian sa pagmamato ni Jean-Paul Laurens asin ta naparahay niyang gayo saiyang teknik paagi nin pagkopya kan mga Old Masters sa Louvre. Manta yaon duman, siya nagin pamilyar kan inaapod na plein-air na pagpintura asin kan Impressionismo, na iyo nanggad an dakulang impluwensya sa saiyang estilo. Pagbalik sa Hunggariya, siya nagpirmi sa Szolnok, sarong popular na tiponan kan mga pintor, na ngapit siya nagin saro sa kagpundar kan kolonya sa arte duman.
Dagos siya sa pagbyahe, haloy siya naggabay sa Italya urog na, sagkod na an saiyang hawak nagkahelang kan 1893. Durante kan mga ultimong taon niya, siya nagpirmi sa Budapest pero pag tig-init yaon siya sa Szolnok. Kan 1896, siya nata'wan premyo kan Order of Franz Joseph.
Han Hyo-joo
Si Han Hyo-joo (namondag kan Pebrero 22, 1987) iyo sarong Sur na Koreanong aktres sa pelikula asin telebisyon. Bistado siyang maray sa mga pangenot niyang pagganap sa mga telebisyong drama na serye: Spring Waltz (2006); Brilliant Legacy (2009); Dong Yi (2010) and W (2016); pati naman an pelikulang Cold Eyes (2013), kun sain siya guminana na Best Actress sa 34th Blue Dragon Film Awards, sagkod an romantikong pelikula na The Beauty Inside (2015).
Personal na buhay
Si Han Hyo-joo iyo namondag sa Cheongju, North Chungcheong na Probinsya. An saiyang ina iyo sarong paratukdo sa elementarya bago nagin inspektor para sa mga pampublikong eskwelahan, asin an saiyang amaiyo sarong opisyal sa pamhimpapawid na pwersa. Bilang sarong aki, matibay siya sa isports, partikular sa track and field. Sa saiyang ikaduwang taon sa hayskul, nagbalyo siya sa Seoul asin nag-atendir sa Bulgok High School, maski ngani sa pagpugol kan saiyang istrikto asin konserbatibong ama. Naglaog dagos siya sa Dongguk University, kun sain nakisumaro siya sa teatro asin pelikulang departamento.
Si Han iyo tatao magtaram nin tolong lenggwahe: Koreano, Ingles, asin Hapones.
Roccamorice
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Mga tataramon na Bikol
An mga tataramon na Bikol iyo an grupo o pamilya kan pitong tataramon na Bikol sa kapatagan asin tulong tataramon na Agta.
Celedonio Aguilar
Si Celedonio Aguilar (namundag: 6 Marso 1923) sarong Bikolanong parasurat asin paratukdo kan Camalig, Albay. Siya an nag-organisar asin nagin presidente kan Albay Writers Club.
Kainot-inoti niyang isinurat na "Shadow of Self" (1950) na napublikar sa Weekly Women's Magazine. An mga natipon nyang rawitdawit iyo an "Shaken Shadow" (1966), asin "This Season and Night" (1968).
Mga tataramon na Bikol
Nababangâ sa tulo an mga tataramon na Bikol:
Celedonio Aguilar
Nagtapos siya sa National University kan 1951, masteral sa reading sa Unibersidad kan Pilipinas asin creative writing sa Silliman University.
Mga tataramon na Bikol
Bikol man an apod sa halipot na apod sa tataramon na Bikol Sentral.
Arnold Janssen
Si Janssen namundag Nobyembre 5, 1837 sa Goch, Alemanya harani sa pagdolonan kan Nederlands, saro sa pitong magturugang. An enot na eskwelahan na pig'entrahan niya iyo an Catholic Augustinianum High School sa Gaesdonck sa Alemanya na harani sa kinamundagan niya. Nag'adal siya sa kolehiyo, dangan nagkua kan kursong teolohiya asin pig'ordenan sa pagkapadi kan 15 Agosto 1861.
Nagin siyang maestro sa haiskul sa Bocholt, Alemanya na saiyang tinotokdo physiks asin katekesis. An tunay na pagkamoot niya iyo an pagmimisyon. Kan 1867 nagin siyang direktor kan Apostolaat des Gebeds para sa Alemanya asin Austria, dangan nagmukna siyang sarong instituto sa syensia sa Modling, haraning Vienna. Kan 1874 tinogdas niya sarong magasin, an "Kleiner Herz-Jesu Bote" (Aking Subol ni Pusong Sagrado) na an tuyo makaganyat sa mga paratubod sa pagpangadye asin pag'anduyog sa misyon.
Pietranico
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Repolyo
thumb|Sarong plantasyon nin repolyo An Repolyo (Brassica oleracea var. capitata) magayon an tubo sa lugar na medyo malipot siring kan Syudad nin Baguio alagad pwede man ini itanom sa kababaan basta sa panahon na malipot. Ini pwedeng itanom sa sandy o sandy loam na daga. Marhay an tubo kaini sa medyo acidic na daga na igwang pH range na 6.0 hasta 6.8. Mayaman an repolyo sa calcium, bitamina K asin C.
Paramore
thumb|300px|Paramorelogo
Si Paramore sarong United Statesnang parakanta.
Utopia (komiks)
thumb|200px|right|An atubangan na patos kan komiks An Utopia sarong independenteng komiks na gibo ninda Red Patricio asin Noel Cervantez. Manongod ini sa pagbaklay nin duwang mag-amigong hayop sa sarong peligrosong lugar. Naggagamit nin tataramon na Tagalog an komiks na igwang 28ng pahina. Itinatampok man sa komiks an Dickhead Manual asin Hank and Peter.
Biag ni Lam-ang
An Biag ni Lam-ang sarong epikong istorya kan Banwang Iloko naggigikan sa rona' nin Ilocos, Filipinas. Ini maunabihan huli ta iyo an pinakaenot na Filipinong epikong banwa na natala sa pormang nakasurat, asin saro sa epikong banwa na dokumentado durante kan kolonyal Espanyol na peryodo, kasabay kan epikong Ibalong nin mga Bikolano. Ini nanotaran na sarong epikong banwa hale sa mga banwang kapatagan na sinasabing mga "Kristiyano" na (an mga Ilokano), asin may mga elemento nakaramas sa pag'iistorya kaini.
Historiograpya
Bilang literaturang pataram, an rawitdawit pigtutubod na naggikan pa sa pre-kolonyal na panahon, na nagtalubo mantang pinasa-pasa sa masurunod na kapagarakian.
Si Pedro Bucaneg, soboot iyo an nagdikta ngani ini maisurat. Alagad bakong malinaw kun ining "transkripsyon", pigtutumoy sarong kopyang eksistido kan tekstong Biag ni Lam-ang. An ibang teksto, arog kan yaon sa ibro ni Celedonio Aguilar na Readings in Philippine Literature nagsasabi na ini daang transkripsyon ginibo kan 1640 — panahon na haloy na ngani bago kaini na tinutubod si Bukaneg gadan na. Imbes, si historyador na E. Arsenio Manuel pighayag na an enot na nakasurat na dokumentasyon kan Biag Ni Lam-ang an kaggibo iyo an kura paroko kan munisipalidad nin Narvacan, si Fr. Gerardo Blanco asin an publisista asin folkloristang si Isabelo de los Reyes. Si Fr. Blanco an nagpadara kan teksto kan rawitdawit ki De Los Reyes, asin dangan ini an nagpublikar kan teksto, sa Iloko, kaabay nin palis na prosa sa Espanyol, sa saiyang publikasyon, El Ilocano, 1889 sundo 1890.
An Ekstra-ordinaryong pagkamundag ni Lam-ang
Si Lam-ang sarong napapalaen na linalang, na kan siya namundag, nakakataram na tolos, kaya nakapili siya kan pangaran na boot niyang darahon mala ta nagboot siya sa mga tawo na iyo an iapod saiya.
An paghanap sa ama ni Lam-ang
An mga adbentura niya nagpoon kan siya naghanap sa saiyang ama, si Don Juan, na nagbyahe para sa sarong inatubang na batalya alagad dai na buminalik. Mga siyam na bulan haros, si Lam-ang pigsulok an kakadlanganan sa paghanap ki Don Juan na sinabi daa duman ini nagpasiring. May pagkagamiaw na an saiyang aking pambihirang linalang, an saiyang ina na si Namongan tinugotan siyang magbyahe sa paghanap sa ama dawa husto na sana an paglulugo-lugo.
Philippine Benevolent Missionaries Association, Incorporated
right|thumb|160px|An opisyal na eskudo kan PBMA,Inc. right|thumb|180px|An kwartel kan PBMA.Inc. An Philippine Benevolent Missionaries Association, Incorporated (tinogdas, Okt. 19,1965 ) sarong kasararoan na minukna ni Ruben Ecleo, Sr. na an katuyohan bakong sa pulitika, bakong sa relihiyon kundi sa pagtabang asin pagkamagturugang susog sa saiyang rehistro sa Securities and Exchange Commission alagad may makusog na mga elemento sa praktis, gawe, asin sa pagtubod na ini pinapadalagan bilang sarong kulto.
Biag ni Lam-ang
An paghanap sa ama ni Lam-ang
Pakababa niya sa kapatagan, siya nag'isip na magparigos sa Salog Amburayan, kun saen mga daraga duman tinarabangan siyang magparigos. An ugsong niya labis na kahi'bog asin sobra kaati na an gabos na mga sira, mga buyod asin iba pang mga hayop nagsurumo-sumo' asin nagkagaradan kan makabuntog sa saiyang ipinarigos na tubig.
Philippine Benevolent Missionaries Association, Incorporated
Poon kan ini tinogdas, an pamamayo asin an pagdesisyon igdi yaon sa pamilya Ecleo. Inapod kan mga kaapil an kagtogdas kan asosasyon na si Ruben, Sr. bilang "Divine Master" na may kakayahan magbulong, may kabatiran maginterpretar kan "Akashic Records," magtokdo kan mga napapalaman sa Bibliya, asin mag-"bilocate" na boot sabihon yaon sa duwang lokasyon sa parehong momento. An mga myembro nagsasarabi man na si Ecleo, Sr., tataong magtaram Aramaic, Hebreo, Arabo, asin Sanskrito kaya nababasa niya daa an mga tagong kadunongan.
Biag ni Lam-ang
An pag'ilusyon ki Ines Kannoyan
Kan siya nagpuli na, si Lam-ang napag'isip na ilusyonan saiyang nahulogan boot, si Ines Kannoyan na nag'eestar sa Calanutian (Kanluit). Maski habo saiya an ina nin Ines, saiyang masugsog na sundon an saiyang namomo'tan na nagin saro naman na adbentura sa saiyang buhay. Saiyang inatubang an saro sa nag'iilusyon ki Ines asin iba pang mga mampak, asin gabos ini saiyang nadaog asin nagadan. Nagtatabang sa saiya iyo an mga alag niyang ayam saka lalong na may pambihirang kabatiran. An lalong kun magpalak-palak an pakpak asin ta an harong nagagaba'. An penomenang ini natikbahan an ripondipon, orog na si Ines. Dangan an ayam ni Lam-ang basta bumatok, an harong man na nagaba natindog giraray. Naagda kan pamilya ni Ines sa pangodtohan, si Lam-ang pinangalas an mga magurang ni Ines kan saiyang yaman asin ta pagbalik niya duman saiyang pigregalohan an pamilya nin duwang bulawan na bapor.
Philippine Benevolent Missionaries Association, Incorporated
Ini sinasabing nagparadakula asin nakatipon nin mga kaapil naghahale pa sa ibang mga rona' kan Filipinas mala ta nag'abot 3.5 milyon na an myembro kan taon 2002 alagad nagbaba an bilang kan mga kaapil huli sa pagkadamay kan presenteng namamayo kaini na si Ruben Ecleo,Jr sa mga kaso kriminal
Biag ni Lam-ang
An pagkagadan ni Lam-ang asin pagkabuhay-liwat
Kan si Lam-ang nagadan ta nasiba nin dakulaon na sira, an mga tu'lang ni Lam-ang tiniripon asin ta siya nabuhay-liwat paagi sa tabang kan saiyang may-salamngkang mga alag. Si Ines sinugo kan lalong na patoson mga tu'lang sa saiyang patadyong mantang an lalong nagkupa-kupa kan saiyang pakpak asin an ayam nag'agrotong. Bigla, sa sarong kimat, si Lam-ang nabuhay liwat, maogmang nakasaro siya giraray saiyang agom.
Philippine Benevolent Missionaries Association, Incorporated
An kwartel kan PBMA, Inc. yaon sa San Jose, probinsya nin Dinagat Islands, Rehiyon CARAGA, Filipinas kun saen natotogdok an inapod kan mga myembro na "Islander Castle"
Biag ni Lam-ang
Mga elementong makangirit
An Biag ni Lam-ang, maski tagob nin aksyon asin trahedya, igwa man nin elementong makangirit. Sarong prominenteng halimbawa iyo idtong tagbo kan si Lam-ang papuli na sa saiyang harong. Nag'agi siya sa Salog Amburayam (na ini an pinakdakulang salog sa Ilokos sarabi) asin siya naka'isip magparigos. An ugsong asin dugo na nagbulos sa saiyang hawak nakagadan sa mga sira, aniit, asin buyod. Sa pagparigos niya, siya tinabangan nin mga daraga.
Mga elementong Katoliko Romano
An osipon dapit ki Lam-ang, mangta na sige an papasa-pasa sa mga henerasyon komo literaturang pataram asin pigrekord sa peryodo nin kolonyal Espanyol, dai gayod malikayan na mga elemento gikan Katoliko Romano makakalaog asin makakaramas sa istorya, siring kan pagkarasalan ni Lam-ang asin Ines sa Simbahan Katoliko bilang ini sarong sakramento. An Folkloristang si Mellie Leandicho Lopez nagnotar na an "mga huring bersyon kan epiko nag'iba na sa mga lumang teksto huli kan mga dugang na elemento hale sa Kristiyandad asin Espanyol sa mga adbentura kan heroeng kultrural na si Lam-ang."
Mga Impluwensya nin mga epikong Hindu
Maski ngani an ibang mga adal nagsasambit sana kan impluwensya nin Simbahan Katoliko sa epiko, ibang mga libro nagseswestyon na toonan man atensyon na an epiko pwedeng nalahidan immpluwensya kan Mahabharata asin kan Ramayana.
Adaptasyon
Kan 2012, sarong pelikulang adaptasyon kan istorya ni Lam-ang an ginibo. Titulado Lam-Ang, an pelikula pigpapelan ninda Rocco Nacino asin Rochelle Pangilinan. Orihinalmente kuta sarong serye sa TV, alagad pigdesisyonan na gibohon na sanang pelikulang adaptasyon ni Gabriel Lorenzo Quizon logod.
Kan 2018, Biag ni Lam-Ang pig'ilustrar na sarong naratibong single-panel ni Jill Arwen Posadas para sa Ang Ilustrador ng Kabataan na eksibisyon, Enchantment.
1710
An 1710 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Biag ni Lam-ang
Adaptasyon
Kan 2021, an episodyo 3 kan revival kan Legends of the Hidden Temple ipigsaysay an istorya Lam-Ang.
Intsik na Min
An Min o Miin (BUC: Mìng ngṳ̄) sarong dakulang grupo nin baryedad na Tsino na piggagamit kan haros 70 milyong katawo sa aur-subangan na provincia nin Fujian asin magin mga migrante ng lugar sa Guangdong (palibot kan Chaozhou-Swatou, o lugar sa Chaoshan, tangway nin Leizhou asin parte kan Zhongshan), Hainan, tolong kondado sa kasuran nin Zhejiang, Zhoushan archipelago palaot sa Ningbo, pirang nayon sa Liyang, Syudad nin Jiangyin sa provincia nin Jiangsu, asin Taiwan. Hinango an pangaran sa Salog Min) sa Fujian.
Kadakol man nin parataram nin Min sa mga inmigranteng Intsik sa Sur-Subangan na Asya. An pinakahalawig na piggagamit na uri nin Min iyo an Hokkien (kaiba an Hokkien Taiwanes at Amoy). Sa Filipinas, piggagamit sa mga Pilipinong Tsino an Hokkien Pilipino.
Mga tataramon sa Bolibya
right|thumb|380px|Mapa kan Bolibya na ipinaphiling an mga nalulugaran kan mga tataramon
An mga lenggwahe sa Bolibya nagbibilang mga tolong polo may pito (37) alagad an mayor na mga tataramon asin mas lakop magamit iyo an Espanyol, Quecha, Aymara asin Tupi Guarani. Susog sa 2009 Konstitusyon kan Bolibya gabos na mga tataramon na ini, kabali na an Espanyol, anas mga lenggwahe opisyal. An Espanyol asin Quechua tinataram primeramente sa ronang Andes, an Aymara tinataram sa may palibot kan Danaw Titicaca, asin an Guarani sa sur-subangan sa pagdolonan kan Paraguay.
An lista kan iba-ibang mga tataramon:
Masabi pa, an paayaw-ayaw na tataramon asin kultura sa nasyon nin Bolibya nagbunga nin pambihirang diversidad sa arte, sa pagluto, sa literatura, asin sa musika.
Status opisyal
Ini an sinasabi mismo kan 2009 Konstitusyon kan Bolibya:
"An 2009ng Konstitusyon ipinagboboot na na mga minasunod na tataramon iyo an mga lenggwahe opisyal: Espanyol, Aymara, Araona, Baure, Bésiro (Chiquitano), Canichana, Cavineño, Cayubaba, Chácobo, Chimán, Ese Ejja, Guaraní, Guarasu’we, Guarayu, Itonama, Leco, Machajuyaikallawaya (Kallawaya), Machineri (Machiguenga), Maropa, Mojeño-Trinitario, Mojeño-Ignaciano, Moré, Mosetén (Tsimane'), Movima, Pacawara (Pacahuara), Puquina, Quechua, Sirionó, Tacana, Tapiete, Toromona, Uru-Chipaya, Weenhayek (Wichí Lhamtés Nocten, Wichí Lhamtés Vejoz), Yaminawa, Yuki, Yuracaré and Zamuco (Ayoreo). An gobyerno Bolibyano asin an mga departamento kinakaipo na sikyera duwang lenggwahe an gamiton sa saindang operasyon manta na an saradit na mga gobyernong autonomo, siring man duwa, na pirmi dapat yaon an Espanyol".
El Camarinense
An El Camarinense sarong peryodiko kan panahon.
1431 AM (Daet)
An DZEP-AM Daet, Camarines Norte iyo an abangan nangenot istasyon nin radyo kan Raven Broadcasting Corporation
Pontevedra, Capiz
An Pontevedra sarong ikatolong klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Pontevedra nababanga sa 26 barangay.
Talusan
An Talusan sarong ikalimang klase nin banwaan sa provincia kan Zamboanga Sibugay sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Noli Me Tangere
right|thumb|Noli Me Tangere An Noli Me Tangere (Bikol: Hare Sakô Pagdutâ) iyo an nobelang sinurat ni Jose Rizal. Inot ining nalagdâ kan 1887 sa Berlin, Alemanya sa tabang ni Dr. Maximo Viola. Ini ay nakasurat sa Espanyol. An padis kaini sa Ingles dati tituladong Social Cancer alagad an mga bagong iningles kaini piggamit na an orihinal na titulo sa Latin.
Talusan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Noli Me Tangere
An literal na kahulogan kan titulo boot sabihon, Hare Sako Pagdota na sinasabing sinipi' sa Ebanghelyo ni Juan (20: 09-17) sa Bibliya.Pigtutukoy ini sa pangyari kan si Hesus nabuhay-liwat halì sa kagadanan asin sinabi niya ki Maria Magdalena na hare siya pag-dòtan ta dai pa siya nasakat sa saiyang Ama. Alagad, an Sudetanong Aleman na doktor na amigo ni Rizal si Ferdinand Blumentritt, nagsabi na an noli me tangere iyo an garamiton na termino kan mga optalmologo pagtukoy kan kanser sa takob-takob. Maroromdoman si Rizal na sarô man na optalmologo.
Talusan
Mga barangay
Nababanga an Talusan sa 14 barangay.
1711
An 1711 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Cainta
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na 42.99 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito.
Picciano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Toronto
thumb
An Toronto sa ciudad nin probinsya nin Ontario, Kanada. Segun sa sensus kan 2011, igwang 2,615,060 katawo.
Pianella
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Noel Regachuelo
300px|thumb|too|Si Regachuelo (nakatukaw, pinakawala) kaiba an iba pang mga Bikolano Si Noel Regachuelo (namundag sa Syudad nin Naga, igwang alyas na Noel Cervantez) sarong komikero asin kaggibo kan mga independenteng komiks na Utopia asin Project God Program. Siya dating kaapil kan grupong Bikol Komikero, Parasurat Bikolnon asin Sumaro Bikolnon.
San Valentino sa Abruzzo Citeriore
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
De La Salle na Unibersidad
An De La Salle na Unibersidad (Ingles: De La Salle University; Pamantasang De La Salle o Unibersidad ng De La Salle), midbid man bilang DLSU, De La Salle o La Salle, iyo sarong pribado, Katolikong koedukasyonal na unibersidad para sa research na pinapadalagan kan Institute of the Brothers of the Christian Schools sa Taft Avenue, Malate, Manila, Filipinas.