cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roilo Golez
Pagkatawo/Karera
Si Golez namundag Enero 9, 1947 sa banwaan nin Looc, Romblon sa Filipinas. An saiyang ama sarong kapitan sa Philippine Navy. Siya produkto kan eskwela publika. Hale sa sadit na banwaan, siya nag'asenso asin nagin lataw asin nangengenot sa mga paghingowa sa lantad nin akademiko, isports, gobyerno, negosyo, organisasyon sibiko asin pulitika.
Samothrace
thumb|Nike of Samothrace An Samothrace (o, Samothraki) (Griyego: Σαμοθράκη, [samoˈθraci]) sarong isla sa Gresya sa bandang amnayan kan Dagat nin Aegean. Saro ining munisipalidad parte kan Evros nin Thrace. An isla 17 km (11 mi) an laba asin 178 km2 (69 mi kwa.) sa pagkatamanyo, asin may populasyon na 2,859 (2011 na senso). Mayor na industriya igdi iyo an pagsisira, turismo. Mga rekurso iyo an granite asin basalto. Sinasabing an Samothrace an pinaka'karokadlaganon na isla sa Gresya, asin an bukid kaining Saos asin an toktok kaini naabot 1,611 m. sa taas.
Castiglione a Casauria
thumb|mapa kan komyun kan Castiglione a Casauria An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Buug
270px|thumb|too|Katutubong Subanen An Buug sarong ikatolong klaseng banwaan sa provincia kan Zamboanga Sibugay sa Republika kan Filipinas. SAn designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Roilo Golez
Pagkatawo/Karera
Siya nagtukaw bilang kongresista nin 18 taon. An saiyang rekord bilang Diputado sa Kongreso napapalaen na gayo. Siya nagresibi pirmi nin onra bilang One of the Most Outstanding Congressman of the Philippines ta 100% nanggad an saiyang pag'atendir sa mga kasibotan asin tiripon sa Kongreso, mayong palta poon kan siya nagin kongresista kan taon 1992. Komo pirmi siyang gana sa eleksyon sa anom na termino niya, siya nabansagan na "Landslide King of Parañaque.". Nagsirbe siyang Pamayo kan Committee on Public Order and Security, Pamayo kan Committee on National Defense asin bilang Deputy Minority Leader. Siya daa igwang masilyab na rekord bilang iyo an may pinakadakul na napagibong tinampo asin pinakadakul na napatogdok na mga edipisyo nin eskwelahan sa bilog na historya kan Syudad nin Parañaque.
Buug
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Tataramon na Latin
Katunogan
R [ɾ] (arog nin ‘ribo’)
Gil Puyat
Si Gil J. Puyat (Septyembre 1, 1907 – Marso 23, 1980) sarong Filipinong negosyante asin pulitiko. Siya nagsirbe bilang senador kan Filipinas poon 1951 asin bilang Presidente kan Senado poon 1967 sundo 1972 kun kasuarin sinara an Senado pagdeklara nin ley militar ni Presidente Ferdinand Marcos.
Pamilya
Siya ikatolong aki kan si industrialistang Gonzalo Puyat asin Nicasia Juco. Amay pang gayo, an ama niyang si Gonzalo tinokdoan na siya sa mga sekreto sa negosyo, dangan pinakapot na siya na magmaneho sa negosyo kan pamilya, an Gonzalo Puyat & Sons, an kagsakop kan mga iba-ibang negosyo siring kan AMF-Puyat, Puyat Steel, asin Puyat Vinyl.
Si Puyat an napangagom iyo si Eugenia Guidote, sarong parakanta sa opera, asin sarong accountant asin naenot na kaapil sa Philippine Institute of Certified Public Accountants (PICPA. An saindang pagsasaro nagbunga nin pitong aki- Gil, Jr. (gadan na), Vicente (gadan na), Antonio, Victor, Jesusa, Alfonso asin Eugenia.
Edukasyon asin karera
Siya nagtapos kan kursong Komersyo sa Unibersided kan Pilipinas dangan nagin siyang paratukdo sa kursong ekonomiks sa unibersidad na ini. Palibhasa may mahiwas na pagkaaram sa negosyo ta an saiyang mga magurang yaon sa negosyo mismo nin paggibo nin mga bilyaran asin sa paghaman nin mga bowling-an asin siya nakikiaram sa negosyong ini, siya kinua ni Presidente Manuel Quezon na magtukaw bilang Dekano kan College of Business Administration kan Unibersidad nin Pilipinas sa hubin pang marhay na edad 33.
Siya an kagmukna kan Manila Banking Corporation (ngonyan, Chinabank), Manila Bankers Life Insurance Corporation asin kan Loyola Group of Companies na sakop kaini an Loyola Plans Consolidated Inc., Group Developers Inc. asin an Loyola Memorial Chapels and Crematorium Inc. An Group Developers iyo an enot na nagmukna kan konsepto nin mga memorial park asin man an Loyola Memorial Chapels iyo an enot na nagdara kan modernong teknolohiya sa cremation igdi sa Filipinas.
Karera sa pulitika
Lampas duwang dekada an pagtukaw niya bilang senador sa Senado asin komo siring, saro siya sa pinakahalawig nagkapot kan katongdan na ini. Saro sa eminenteng lehislasyon niya iyo an pagbaranga asin pagtataltag kan pondo publiko para sa mga proyekto sa irarom kan ley na inapod Budget Act.
Tataramon na Latin
Katunogan
S [s] (arog nin ‘salog’)
T [t] (arog nin ‘tataramon’)
Gil Puyat
Pagromdom
An Buendia Avenue, na ipigpangaran ki Nicolas Buendia, sarong Aglipayano asin senador kan panahon nin Kumonwelt, bina'go an pangaran asin nginaranan Gil Puyat Avenue kan  Marso 1980 alagad dakul pa man giraray mag'apod kan tinampo sa dating pangaran na Buendia.
Tataramon na Latin
Katunogan
TH [tʰ] (an pagtaram kaini ay may sadit na paros, arog nin Inggles na ‘tin’; harani sa ‘bathala’)
Roilo Golez
Pagkatawo/Karera
Nagsirbe man siyang National Security Adviser sa gabinite kan administrasyon Arroyo na responsable sa programa sa seguridad nasyonal asin sa kontra-terorismo.
Tataramon na Latin
Katunogan
U (halipot) [u] (arog nin ‘supot’)
U (halaba) [uː] (duwang beses mas halaba sa 'u' na halipot asin medyo eksaherado an pantaram, gari sa ‘magayooooonon siya!’)
V [w] (pirmi ining arog kan 'w' sa Bikol ‘lawa’)
X [ks] (arog nin ‘aksaya’)
Y (halipot) [ʏ] (arog sa Pranses ‘cru’, pero ini dating tunog na Griego, siguradong an mayoría kan mga Romano dae nakokopya ini, ta baku natural ini sainda, imbis, an pagtaram ninda parehas sa 'i' na halipot)
Y (halaba) [yː] (arog sa Pranses 'mur', ini ay kinopya nin mga Romano sa mga taram na Griego, an mayoria sainda dae ini nakokopya, imbis, an pagtaram ninda arog sa 'i' na halaba)
Gramatika
Mga Pangnaran (Nouns)
Igwa an Latin na limang deklinasyon. An resulta kaini ay baku man importante an orden kan mga taram sa sarong taramon. Pwedeng ikambyo an orden kan mga taram pero an kasabutan dae man naiba, maski an tono o empasis medyo iba.
Primerong deklinasyon
Saroan (Singular) 	Dakulan (Plural)
Nominatibo: 	ros -a, 	 ros -ae
Bokatibo:	ros -a ,	 ros -ae
Akusatibo: 	ros -am,	ros -ās
Henitibo:	ros -ae, 	ros -ārum
Datibo: 	ros -ae, 	ros -is
Ablatibo:	ros -ā, 	 ros -is
Balalong (dyaryo)
right|thumb|250px|An peryodikong Balalong na nakasurat sa tataramong Bikol right|thumb|250px|An peryodikong Balalong na nakasurat sa tataramong Ingles
An Balalong (1977-1995) saróng semanal na periodiko na rogáring ni Juan Triviño sa Ciudad nin Naga, Filipinas. Minuknâ iní kan 1976.
An nagin editor niya iyo si Alfredo Tria. An editor sa seksyon kan Bikol iyo si Luis Dato asin an Advertising Manager, si Chona T. Gonzales. Duwa mansana an kolumnista kan peryodiko, si Luis General, Jr. (Yesterday in Today) asin si Amanda de los Santos (From a Woman). Kan si Tria nagkaag sadiring peryodiko, an Handiong, an nagsalidang editor kaini iyo mansana si Nonong Triviño, aki kan si dainang Juan Triviño.
An duwang seksyon kan peryodiko, an sa Ingles asin sa Bikol suwian an pakasurat asin pakaimprenta, na kaipohan itanos sa tamang tindog kun babasahon.
An sukol kan papel niya 17.5 pulgada an laba asin 12 pulgada an lakbang asin parati naabot 16 na pahina kan lambang isyu. Ini pinapaimprenta sa Imprenta Bicolana, imprentahan na rogaring mansana ni Trivino, asin namogtak sa Nu. 963 Blumentritt St, sa syudad nin Naga. An opisina kan Balalong yaon man sa edipisyo kan imprentahan.
An peryodikong ini iyo an nagtolod asin nagpangenot sa pagmukna kan kaayonan na Academiang Bikol na pinamayohan ni Juan Triviño asin natogdas kan Des. 1976.
An nasabing peryodiko asin imprentahan pareho mayo na.
Tataramon na Lasalimu
An Lasalimu sarong tataramon na Austronesyo na pigtataram sa Isla nin Buton gamping sur-subangang baybayon kan Sulawesi sa Indonesya. Kabali ini sa sanga nin Muna–Buton kan sub-grupong Selebiko.
1833
An 1833 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Tataramon na Bontok
An tataramon na Bontok (Bontok) sarong katutubong tataramon na tinataram kan mga Bontok sa Mountain Province, sa amihanan na parte kan Filipinas.
Tataramon na Ibanag
An tataramon na Ibanag (Ybanag o Ibanak man), pigtataram kan 500,000 mga parataram, kadaklan partikular sa mga tawo nin Ibanag, sa Filipinas, sa norte-subangan kan mga probinsya nin Isabela asin Cagayan, orog na sa Tuguegarao, Solana, Abulug, Cabagan, asin Ilagan dangan sa mga imigrante sa mga nasyon sa balyong-dagat, na nahihiling sa Katahawan-Subangan, Gran Britanya asin sa Estados Unidos. Kadaklan sa mga parataram kaini, nakakataram man nin Iluko, na lingua franca kan isla nin Amihanan na Luzon. Gikan an pangaran na Ibanag sa prefix na "I" na gustong sabihon, "mga taga-", asin "bannag", na boot sabihon "salog" sa lenggwaheng ini. Harani ini sa Gaddang, Itawis, Agta, Atta, Yogad, Isneg, asin Malaweg.
Perry King
Si Perry Firestone King (Alliance, Abril 30, 1948) dating sarong Amerikanong entertainer.
Dante
Sa panahon ni Dante an Latin an tataramon na piggagamit sa halos gabos na tipo nin suraton. Alagad, sa pagsurat ni Dante nin Commedia sa tataramon na Italiano, na binase niya sa diyalektong natibo niya na Toscano asin iba pa arog nin Siciliano, nagpoon an pagkaimportansya kaini sa peninsula nin Italia na dati mayo man na estandar o nacional na idioma.
Mga Tula
Commedia
La Vita Nuova
Convivio
Mga Tratado
De vulgari eloquentia
Dumalag
An Dumalag sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
1832
An 1832 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Dumalag
Mga barangay
An Dumalag nababanga sa 19 barangay.
Diplahan
An Diplahan sarong ikaapat na klase nin banwaan sa provincia kan Zamboanga Sibugay sa Republika kan Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo an.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Penne, Pescara
thumb|Mapa kan Penne, Pescara An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Imprenta de Nuestra Señora de Peñafrancia
An Imprenta de Nuestra Señora de Peñafrancia iyo an pinakaenot na imprenta sa rehiyon Bikol na pigtogdas kan 1890. Si Mariano Perfecto iyo an kagrogaring kaini.
Concepcion, Tsile
right|320px [[Ladawan:Skylineconce.jpg|310px|right|thumb|Concepción - 36° 46' 22" S 73° 03' 47" W ]]
Kennie Tsui
Si Kennie Tsui sarong taga-New Zealand na inhenyerong pankemikal asin pankapalibutan. Kan Hulyo 2021, sya nanombrahan bilang pamayong ehekutibo kan New Zealand Geothermal Association.
Concepcion, Tsile
An Concepcion (sa Espanyol: Concepción) sarong importanteng ciudad sa Sentral-sur nin Tsile asin kapitolyo nin Bío-Bío region. Segun sa sensus kan 2002, igwang 216.061 katawo.
Kennie Tsui
Biograpiya
Si Tsui an pamayo kan Wellington branch kan Engineering New Zealand. Puon kan 2016, sya nagin pamayo kan International Partnership of Geothermal Technologies. Kan 2019, sya nanombrahan na principal analyst para sa New Zealand Climate Change Commission. Kan 2020, nakaresibi sya kan Fulton-Downter na Gold Medal huli sa saiyang liderato sa industriya nin inhenyeriya.
Valparaiso
thumb|right|336px|Valparaíso An ciudad nin Valparaiso (sa espanyol: Valparaíso) kapitolyo kan region nin Valparaiso, Tsile. Segun sa sensus kan 2002, igwang 270,242 na katawo.
Tataramon na Proto-Mon–Khmer
An tataramon na Proto-Mon–Khmer (Proto-Austroasyatiko) sarong pigpakarhay giraray na pinaghalian kan mga tataramon na Mon–Khmer, an purported na primerang sanga kan pamilya nin tataramon na Austroasyatiko. Alagad, an Mon–Khmer bilan saróng takson, inabandona kan mga nakaaging mga klasipikasyon, na naglaag sa Proto-Mon–Khmer na kapareho sa Proto-Austroasyatiko; an mga tataramon na Munda, kun saen daeng gayo ining nadokumentado, asin pigrestruktura sa paahi nin external language contact, na dae na pig'ibá sa mga rekostruksyon.
Fyodor Dostoevsky
thumb|right|Fyodor Dostoevsky Si Fyodor Mikhailovich Dostoevsky (sa Ruso:Фёдор Миха́йлович Достое́вский, IPA: [ˈfʲodər mʲɪˈxajləvʲɪtɕ dəstʌˈjɛfskʲɪj](11 nin Nobyembre 1821-9 nin Pebrero, 1881) sarong dating nobelistang Ruso asin parasurat nin istorya. An mga sinurat niya, arog nin Crimen asin Castigo, Mga Tugang na Lalaking Karamazov dakola an nagin inpluwensya kaini sa literatura asin isipon nin kinàban.
Sa produktong literaryo ni Dostoevsky piglaladawan niya an pisikolohiya nin tawo sa konteksto na mahiro na panahon kan politika, sosyodad asin espiritualidad na Rusya nin siglong XIX. Dakul an nagkokonsiderar saiya na tagapuun o ninuno nin existencialismo. An saiying Notas Hale sa Irarom nin Daga (1864) pigapod ni Walter Kauffmann na "pinakan makusog na pagbukas kan existencialismo".
Corvara (Pescara)
thumb|opisyal na selyo kan Corvara thumb|mapa kan komyun kan Corvara An Corvara sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Tasa
250px|right|thumb|[[Rococo tasa na may platito, circa 1753, soft-paste porcelain na may glaze asin enamel, Los Angeles County Museum of Art]]
Emmanuel Lucero
Si Emmanuel Lucero (namundag, Nobyembre 15, 1978 sa Mexico City, Distrito Federal, Mexico) sarong Mehikano propesyonal na boksyador. Siya sarong lighweight na boksingero. Nabantog siya sa laban niya ki Manny Pacquiao kan Hulyo 26, 2003, kun saen pigngata' niyang maagaw kuta an titulong IBF Super Bantamweight World Title alagad siya nasubak ta sa ika-3ng hornada pa sana, napalakma' na siya ni Pacquiao. Bantog sa bansag na "El Carnicero" (An Parabuno'), siya igwang residensya sa Scranton, Pennsylvania, Estados Unidos.
Tasa
An tasa sarong gamit na bukas an ibabaw nganing mabugtakan nin mainit o malipot na likido sa pagbubo o pag'inom; Minsan ngani sa pangenot ginagamit sa pag - inom, pwede man iyan na gamiton sa pagtipon nin mga solido para sa pagbubo (e.g., asukar, harina, tipasi, asin). An mga tasa pwedeng gibo sa salming, metal, china, dalipay, kahoy, gapo, polystyrene, plastik, aluminium o iba pang materyales, asin sa parate ibinubugtak na may kapotan, asin iba pang adorno. An mga tasa ginagamit sa pag-ugkad nin pagkapaha sa manlaenlaen na kultura asin grupo sosyal, asin an laen - laen na estilo nin kopa pwedeng gamiton sa laen - laen na likido o sa manlaenlaen na sitwasyon. ⁇ .social class. An mga porma nin tasa na manlaenlaen na estilo pwedeng gamiton sa laen - laen na klase nin likido o iba pang pagkakan (e.g. teacups asin tasang sukolan), sa laen - laen na sitwasyon (e.g. sa mga istasyon nin tubig o sa mga seremonya asin ritwal), o sa dekorasyon.
Emmanuel Lucero
Siya naglaban sa lawig kan karera niya nin 33 na beses: 26 gana (KO 14), 6 daog (KO 4) asin tabla 1.
Janet Wilmshurst
Si Janet Mary Wilmhurst FRSNZ (namundag 1966) sarong taga-New Zealand na paleoecologist na nagtatrabaho sa pagsulit kan nakaaging ekolohiya. Si Wilmhurst nagin katuwang kan Royal Society Te Apārangi puon pa kan 2015. Sya an presidente kan New Zealand Ecological Society, asin sa presente nagtatrabaho bilang panginot na syentista sa longterm ecology sa Manaaki Kanua Landcare Research.
Edukasyon
Namundag sa Andover, Hapshire, Inglaterra, kan 1966, si Wilmhurst nakakua nin BSc sa environmental science sa Unibersidad nin Plymouth kan 1988. Dangan natapos nya an sarong PhD sa Unibersidad nin Canterbury kan 1995, na may thesis tituladong A 2000 year history of vegetation and landscape change in Hawke's Bay, North Island, New Zealand, na pinamahalaan ninda Vida Stout asin Matd McGlone.
Mga gawad asin onra
Kan 2013, ginana ni Wilmhurst an "Te Tohu Taiao Award for Ecological Excellence," na itinao kan New Zealand Ecological Society. Si Wilmshurst nanggana man sa New Zealand Ecological Society nin "Outstanding Publication on New Zealand Ecology" award kan 2016 para sa saiyang papel na Use of pollen and ancient DNA as conservation baselines for offshore islands in New Zealandna ipinublikar sa Conservation Biology.
Si Wilmhurst naelehir bilang katuwang kan Royal Society Te Apārangi kan 2015.
Nicolasa Ponte-Perfecto
Si Nicolasa Ponte-Perfecto sarong Bikolanang parasurat. Siya an kagsurat kan sarswelang An Maimbud na Aqui.
Siya an agom ni Casimiro Perfecto, an kagsadiri kan Libreria y Imprenta Mariana digdi sa banwaan kan Naga (ngonyan ciudad na nin Naga) asin kan Libreria y Imprenta La Panayana duman sa Mandurriao, Iloilo.
Imelda, Zamboanga Sibugay
An Imelda sarong ikaapat na klase nin banwaan sa provincia kan Zamboanga Sibugay sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Imelda sa 18 barangay.
Moscufo
thumb|Coat of arms kan Moscufo An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Nocciano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Jintara Poonlarp
Si Jintara Poonlatp ( (Marso 6, 1969 – ) sarong aktres sa nasyon na Tailandya.
Album
² Pamagat kan album.
1831
An 1831 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Tataramon na Liabuku
An Liabuku sarong tataramon na Austronesyo kan Isla nin Buton, sa gampingsur-subangan kan Sulawesi sa Indonesya. Pigkonsiderar na sarong diyalekto kan Muna, mas kakaiba ini kaysa sa ibang mga diyalektong Muna.
Elektrokimika
thumb|275x275px|An mga Ingles na kimikong si [[John Daniell (wala) asin pisikong si Michael Faraday (too), iyo parehas na pigbibisto bilang an mga kagmokna kan elektrokimika sa ngunyan.]] An elektrokimika (Ingles: electrochemistry) iyo an sanga kan pisikal na kimika na dapit sa relasyon sa tahaw kan elektrikal na potensyal (bilang nasusukol asin penomenang kwantitatibo) sagkod an bistong pagbabagong kimikal (elektrikal na potensyal an kaluluwasan kan partikular na pagbabagong kimikal, o kabaliktadan). An mga reaksyon ini kaiba an mga elektron na naghihiro sa tahaw kan mga electrode sa paagi kan electronically-conducting phase (tipikal, pero dae kinakaipoan, an panluwas na sirkitong elektrikal arug kan sa electrolessplating), na nasusuway kan ionically-conducting asin electronically insulating electrolyte (o mga iyonikong espesye sa solusyon).
Kun an pagbabagong kimikal iyo naepektohan kan sarong diperensyang potensyal, arug sa elektrolisis (electrolysis), o kun an elektrikal na potensyal nagresulta gikan sa reaksyong kimikal arug kan sa baterya o selulang panggatong (fuel cell), ini iyo inaapod na reaksyong elektrokimikal. Bakong arug sa mga reaksyong kimikal, sa reaksyong elektrokimikal an mga elektron (asin kinakaipo na nagresultang mga iyono), iyo dae nababalyo nin direkta sa tahaw kan mga molekula, pero sa paagi kan nasambit na elektroniko- asin iyonikal-konduktibong mga sirkito. An pangyayaring ini iyo an naglalain sa reaksyong elektrokimikal hale sa reaksyong kimikal.
Vicente Sotto
Si Vicente Yap Sotto (Abril 18, 1877 - 1950) saróng Filipinong pulitiko, abogado, peryodista asín dating Senador kan Filipinas.
Pulitika
Nagtapsók siyá sa pulitika kan 1902 kan nagdalágan komo konsehal sa Cebu. Kan l907 nanggána siyá komo alkalde dawà nganì mayò siyá ta nagbalyó sa Hong Kong. Iní huli sa kasong sinàngát laban saíya kan saíyang kalában. Nagbalík siyá kan 1914.
Napilî siyáng Representante kan Segundo Distrito nin Cebu sagkód taón 1925. Kan taán 1946, nagdalágan siyá komo Senador asín nanggána. Nagin siyáng Pamayo kan Senate Committee on Finance abót 1950.
Sa gobyerno asin katalingkasan kan Filipinas
Si Sotto iyo an kag-ama' mayor kan Press Freedom Law (ngonyan inapod nang Sotto Law, Akta Republika Nu. 53) pinagri'gon kan 1946. An Sotto Law nagsusurog sa mga peryodista na dai sinda piriton magtuga' kan mga pigkukuan kan saindang mga bareta.
Kan 1899 (edad niya 22 anyos pa sana), nagtugdas siya kan La Justicia, an pinakaenot na peryodiko sa Cebu napublikar nin sarong namamanwaan na Filipino, kun saen saiyang pigtutulod an katalingkasan kan Filipinas. An peryodiko pinagsuspendir sa pagboot kan Amerikanong gobernador militar.
Kan sunod na semana, an daing-tanyogan na Sotto nagpublikar naman kan El Nacional. Ini pinasara kan gobyerno kolonyal asin si Sotto ikinulong nin duwang bulan asin anom na aldaw sa Fort San Pedro. Huli kan inagihan niyang eksperyensyang ini, siya naggamit na kan tagong-ngaran na Taga Kotta (sa Kota, o nag'eestar sa Kota').
Siya nakuang masapawan kargo bilang sarong traydor ta sinasabing siya kaapil sa sarong komite nin mga rebelde kairiba idtong mga yaon sa Manila asin sa Hong Kong. Kan siya pinalibre kan 1900, nagpublikar siya kan Ang Suga (An Ilaw), na enot nagluwas kan Hunyo 16, 1901.
Sa Hong Kong naman kan 1911 siya nagpaluwas kan duwa-kasemanal Ingles-Espanyol na peryodikong The Philippine Republic. An publikasyon kaini pinapondo pakalihis sarong taon asin an editor pinag'aresto. An extradition ni Sotto tolong beses pinakiulay kan gobyerno Amerikano alagad tolong beses man nagsayuma an Korte Briton. An The Philippine Republic nagpasige kan publikasyon pakatapos kan pakasuspendi kaini nin sarong bulan. Kan 1915, si Sotto nagbalik sa Manila asin nagpoon naman siyang magpaluwas kan semanal na The Independent. Nagpaluwas siya nin espesyal na edisyon kaini sa Paris kan 1929. Kan nabasa ini, sarong senador na Amerikano nagsa'ngat nin resolusyon sa Senado kan Estados Unidos na naghuhurot ta'wan na nin independensya tolos-tolos an Filipinas.
Sa kulturang Sugbuanon
Si Sotto pinaggawadan kan titulong "Ama kan Sebwanong Tataramon asin Letra."
Si Sotto nagpublikar kan Ang Suga, na iyo pinakaenot na peryodikong nasurat sa Sugbuanon kan 1900.
An dula' ni Sotto na Paghigugma sa Yutang Natawhan (Pagkamoot sa Inang Banwaan), ipinagdrama an mala-bayaning pakikipagtusay kan mga Sebwano laban sa pamomoon Espanyol sa modernong kamurugtakan. Siya nagpublikar man kan pinakaenot na halipot na osipon, Maming na nagluwas sa enot na isyu kan Ang Suga.
Siya nagmukna, nagdirihe, asin nagprodyusir kan pinakaenot na dula' tituladong Elena, sarong dula sa tolong akto. Enot ini pigpakawat sa Teatro Junquera kan Mayo 18, 1902. An dula na ini nagsemento kan reputasyon niya bilang sarong playwright.
Idinusay ni Sotto an dula' na ini sa siring na pagtaram, "Sa sakong Inang Banwaan, na ika logod makaromdom kan mamuraway na Rebolusyon na iyo an nagbalukat saimo sa kauripnan. Sakong idinudusay an mahuyong dula na ini saimo."
Mga pagpipilang
Si Carlos P. Garcia, ika-8ng Presidente kan Filipinas, sarong tubong Bohol asin kapwa Bisaya niya, nagkomento dapit ki Sotto: "Si Vicente Sotto sarong gapo nin Gibraltar sa karakter huli sa katagasan kan saiyang pagtubod, an pagkabatutilan kan saiyang kalag, an kadakulaan kan saiyang isog, asin an rarom kan saiyang paniniwala na ultimamente matryumpo an hustisya. An saiyang tuhod dai natiklop, an saiyang pluma mayong hinihira, an saiyang pag'daluso' mayong inaatrasan, asin an saiyang kalag na asero mayong sinusukuan. Biyo an saiyang paghimoyaot asin paggamit kan saiyang impluwensya na masurog an prensa sa ultimong lakdang na ini nanggad danay na talingkas. Sa saiyang pagkagadan, an banwaan nawa'ran nin sarong dakulang patriota, an pamilya niya nawa'ran nin nagpapadangat asin nagmamatong ama, an Senado nawa'ran nin sarong hiyantang kasumaro.....".
Montesilvano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Gene Wilder
Si Jerome Silberman (Hunyo 11, 1933 – Agosto 29, 2016), na bisto sa propesyonal na bansag na Gene Wilder sarong Amerikanong komikong aktor, sa telebisyon asin teatro, autor, screenwriter, asin direktor sa pelikula.
Christine Lambkin
Si Christine Lamkin sarong imbentor asin ilustrador sa syensya, asin Curator kan Entomolohiya sa Museo kan Queensland.
Karera
Nagpuon kan saiyang karera bilang maestro sa syensya sa Sydney asin Brisbane si Lamkin pakagradwar sa Unibersidad nin Queensland nin Bachelor of Science and Diploma of Education kan 1976. Dangan nagin Scientific Illustrator sa Queensland Museum kan 1986, pati man sa Dibisyon kan CSIRO Division of Entomology, Long Pocket, Queensland kan 1993. Si Lamkkin nagtapos nin Batsilyer kan Arte Biswal asin Design sa Kolehiyo kan Arte sa Queensland kan 1994. Sya nag-ayon sa The Department of Entomology sa University of Queensland bilang sarong Scientific Illustrator asin Research Assistant kan 1995. Kan 2001 nakamit nya an PhD sa Unibersidad nin Queensland, asin nagi syang Post-doctoral Fellow (2001-2005) asin Research Scientist (2003-2006) sa Dibisyong CSIRO Division of Entomology, Canberra.
Si Lamkkin nagbalik sa Museo Queensland bilang Curator kan Entomolohiya kan 2006. Sya an Presidente kan Entomological Society of Queensland kan 2008, asin kan 2015 ginawadan nin Honorary Membership.
Sistema nin pangheograpikong koordinasyon
An sistema nin pangheograpikong koordinasyon sarong sistema nin koordinasyon tanganing maitukdô an lambang kinamumugtakan sa kinaban gamit an set nin mga numero, letra o simbolo. An mga koordinasyon pinipilì kun sain an sarô sa mga numero minarepresentar sa patindog na posisyon o latitud, mantang an duwa o tulo sa mga numero minarepresentar sa pahigdang posisyon o longhitud. Ginagamit man na koordinasyon an elebasyon.
Flores de Mayo
An Flores de Mayo (Bikol: "Mga burak kan Mayo") sarong pagseselebrar na piggaganap sa Filipinas sa bulan ng Mayo. Saro ini sa mga seremonyang pigtutubudan sa Mahal na Birheng Maria asin naghahaloy sa bilog na bulan.
Etimolohiya
An pangaran kan Piyestang ini gikan sa tataramon na Espanyol na flores boot sabihon na "mga burak." An ibang pangaran iyo an "Flores de María" ("Mga burak kan Maria") asin "Álay" (Filipino para sa "offering").
Sa Bicolandia
An tradisyunal na "María" na may kani-kanilang mga boot sabihon pigsasabing pagkatapos kan pagsayod nin Salve Regina  sa Espanyol asin kan Litany ng Loreto. Pagkatapos kan seremonya, an mga simpleng meryenda pigtatao sa mga batang nag-iba sa debosyon. Alabasyón  (mula sa Espanyol para sa "pagpupuri") an termino para sa mga panalangin na sinasalamatan sa Banal na Krus.
Bunga
upright=2|thumb|200px|Manlainlain na prutas na nakapakarhay sa sarong bangketa sa saodan kan São Paulo
Sa botanika, an bunga o prutas iyo an istrukturang nagdadara nin pisog sa mga tinanom na nagbuburak na naporma poon sa ovary pakaburak.
An mga prutas iyo an paagi kun saen winawagas kan mga tinanom na nagbuburak (bisto man sa angiosperms) an saindang mga pisog. An mga prutas na nakakakan partikular na igwa nin halawig na pagpalakop gamit an mga paghiro kan mga tawo asin hayop sa relasyon sibiotiko na iyo an paagi para sa paglakop kan pisog para sa sarong grupo asin nutrisyon para sa saro; sa totoo sana; Sa katunayan, an mga tawo asin dakol na hayop nakadepende sa mga prutas bilang gunuan nin kakanon. Bilang resulta, an mga prutas nakakontribwir sa substansyal na kabtang kan agrikultural na pagpunsionar kan kinaban, asin an nagkapira (arog kan mansanas asin pomegranate) nagkaigwa nin dakol na kultural asin simbolikong kahulogan.
Sa komun na gamit sa tataramon, an "bunga" normal na nangangahulogan kan mga pag-asosyar sa pisog na mga laman na estruktura (o produkto) kan mga tinanom na tipikal na mahamis o maalsom asin matagok sa hilaw na kamugtakan, arog kan mansanas, batag, ubas, lemonsito, oranges, asin strawberry. Sa botanikal na gamit, an terminong "bunga" kaiba man an dakol na estruktura na dai parateng inaapod na "bunga" sa pangaroaldaw na pananaram, arog kan nuts, bean pods, kernels, kamatis, asin tipasi nin trigo.
Luhnau
An Luhnau sarong salog sa Schleswig-Holstein, Alemanya. Nagaagos ini sa Kanal Kiel na harani sa Hörsten.
Miliama Simeona
Si Milima Simeona (nagadan kan 27 Setyembre 2020 )) sarong gynaecologist asin obrero, na saro sa duwang babae, kaiba si Nese Ituso-Conway, na nagin inot na mga doktor na babaying taga-Tuvalu. Sya nagklase sa Nanumaga Lotohoni Primary School asin Motufoua Secondary School, dangan, kaiba si Ituuso-Conway, ginawadan nin scholarship sa pagtapos kan segundarya sa Australia sa Townsville Cathedral School, dangan sunod na nag-adal sa Fiji School of Medicine.  Pareho sindang nagbalik sa Tuvalu kan 1999 asin nagpuon na magpraktis nin medisina. Sya nagin Executive Director para sa Tuvalu Family Health Association puon Abril 2011 abot Nobyembre 2016, asin nagtutok sa pagpahiwas kan mga serbisyo kaini sa klinikal. Naglingkod man sya sa magkapirang katungdan sa gobyerno.
1770
An 1770 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Montebello di Bertona
thumb|mapa kan komyun kan Montebello di Bertona An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Ipil
An Alicia sarong primera klase nin banwaan sa provincia kan Zamboanga Sibugay sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga barangay
Nababanga an Ipil sa 28 barangay.
Pancana
An Pancana sarong tataramon na Austronesyo kan Isla nin Buton, sa gamping sur-subangang baybayon kan Sulawesi sa Indonesya. Kabali ini sa sanga nin Muna–Buton sa subgrupong Selebiko.
Mel Hurtig
Si Mel Hurtig, OC (24 Huny 1932 – 3 Agosto 2016) sarong taga-Kanadang taga-publikar, awtor, aktibista sa pulitika, asin pulitiko. Sya nagin presidente kan Edmonton Art Gallery. Bilang aktibista sa pulitika, siya nagsurat magkapirang libro na kritikal sa gobyerno kan Kanada asin kan mga polisya kaini. Sya an kagpublikar kan The Canadian Encyclopedia, bagay na sinabi kan sarong kolumnistang si Dan Braid na iyo na daa ini an pinadakulang kaginibohan sa historya nin publikasyon sa Kanada na sagkod ngonyan mayo pang nakakaarog.
Namundag sa Edmonton, Alberta kan 1932, si Hurtig nagbukas nin sarong tindahan-libro sa puhunan sanang $500 kan 1956. Paglaog taon 1972, igwa na siyang tolong darakulaon na tindahan sa siyudad na dinadayong gayo kan mga suki niya ta kun saen igdi pwedeng magkape-kape, magkawat chess asin ta siya may mga pagbasa pa sa atubangan kan mga suki niya asin mga pasale pangteatro.
Ensiklopedya
Si Hurtig pambihirang pinaghingowa maski ngani hinuhuna kan iba na garo dai magigibo an pagbilog kan The Canadian Encyclopedia (1985 asin 1988) asin kan Junior Encyclopedia of Canada (1990). Pero an saiyang kompanya, an Hurtig Publishers pinabakal niya sa McClelland & Stewart kan 1991, kompanyang nakabase sa Toronto.
Pulitika
Siya dakulang kritiko kan pagtugot nin maluwag sa mga dayuhan na magrogaring asin magkontrol kan mga negosyo sa Kanada. Huli kain siya nagkampanya nin makuri na dai maaprobaran an Free Trade Agreement kan Kanada sa Estados Unidos (NAFTA). Siya nagdalagan bilang kandidato kan Partido Liberal sa federal na eleksyon kan 1972. Dangan nagin siyang kagmuknang myembro kan Committee for an Independent Canada. Siya an kalag asin maigot na tagatolod kan bagong partido, an Partido Nasyonal, sarong partido na masibot nanggad na pigpapaorog an sarong nasyonalista asin popular na mga katuyohan. Siya pa ngani an nagbilog kan pahayag na polisya kaini, tituladong A New and Better Canda. Alagad, sa kampanya para sa eleksyon federal, siya dai nakaayon sa mga debate kan mga lideres kan partido kan 1993 kaya siya nagdemitir kan sunod na taon 1994, na iyo na an ikinasolnop kan nasabing partido.
Mga librong sinurat
An ultimong libro niyang ini na nagluwas kan 2015, nagbentang 25,00 na kopya sa enot na duwang bulan sanang pagpabakal.
Pagkagadan
Si Hurtig nagadan sa edad na 84 sa helang na pneumonia sa Vancouver, British Columbia.
Toltolan
Kategporya:Mga taga-Edmonton, Alberta
Emmerson Mnangagwa
Si Emmerson Dambudzo Mnangagwa (namundag,15 Septyembre 1942) sarong pulitiko sa Zimbabwe na nakatalaan nang magsumpa komo Presidente kan nasabing nasyon sa 24 nin Nobyembre, 2017, salida ki Robert Mugabe, kan an huri napiritan magdimitir sa pwesto pakatapos na nagkaigwang coup de'etat an militar asin nagpoon na kuta an proseso nin impeachment laban saiya sa Parlamento. An siring na paghaklas ki Mugabe sa pwesto hinihiling kan Unido Aprikano bilang lehitimong kama'wotan kan banwaan nin Zimbabwe.
Manoppello
thumb|Manoppello Scalo An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
1779
An 1779 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Flaubert
thumbnail|too|Flaubert Si Gustave Flaubert (12 nin Disyembre, 1821 – 8 nin Mayo, 1880) [gystav flobɛʁ]) sarong dating parasurat na Pranses na pigbibilang na sarô sa mga pinakán grande na nobelista sa kinàbang sulnopan. Pinakan bistado siya sa saiyang primerong nobela na napublikar na Madame Bovary (1857)asin sa pagmomoot o obesyon niya sa arte asin estilo, partikularmente sa pirmi niyang paghahanap kan "le mot juste" (an tama na taram).
Bibliograpiya
Obra na mayor
* Madame Bovary (1857) * Salammbô (1862) * L'Éducation sentimentale (1869) * La Tentation de Saint Antoine (1874) (An Tentasyon ni San Antonio) * Trois contes (1877) (Tulong kwento) * Bouvard et Pécuchet (1881, napublikar ini kan gadan na siya) * Dictionnaire des idées reçues (1911, napublikar ini kan gadan na siya) * November (sinurat enot, 1842)
Obra na menor
* Lettres à la municipalité de Rouen (1872) * Le Candidat (1874), vaudeville * Le Château des cœurs (1880) * Mémoires d’un fou (1838)
* À bord de la Cange (1904) * Par les champs et les grèves (1910) * Dictionnaire des idées reçues (1913) * Œuvres de jeunesse inédites (1910) * Lettres inédites à Tourgueniev (1947) * Lettres inédites à Raoul Duval (1950)
Tataramon na Toba Batak
An Batak Toba, an sarô sa mga Tataramon na Austronesyo na pigtataram sa Norteng Sumatra na provincia sa Indonesia. Parte ini kan grupo nin mga tataramon na pig'aapod na "Batak".
Pigtatantyang mga 2,000,000 an mga parataram nin Batak Toba, na nakaistar sa subangan, sulnupan dangan sa sur na Danaw nin Toba. Kun uusipon nakasurat ini sa iskriturang Batak, alagad sa ngunyan, an Iskriturang Latin an piggagamit sa mga kadaklan nin pagsurat.
Kaiba si Herman Neubronner van der Tuuk sa pagpalis-tataramon kan Kristyanong Bibliya paduman sa Batak Toba.
Monumento ni Rizal sa Daet
An Monumento ni Rizal sa Daet iyo an pinakaenot na monumentong itinindog para ki Jose Rizal sa bilog na Filipinas. Ibiniklad asin inaguraran ini kan Des. 30, 1898 asin nagin ini posible huli sa mga ambag pinansyal kan mga taga-Daet, Camarines Norte na pinamayohan ni Ten. Koronel Ildefonso Alegre asin ni Ten. Koronel Antonio Sanz kan Hokbong Rebulusyonaryo.
Jason Lobel
Si Jason William Lobel sarong lingwista.
Dumarao
An Dumarao sarong ikatolong klaseng banwaan kan provbinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. Tinogdas ini kan mga Kastila kan 1580 sa lindong kan patron Our Lady of Snows.
Mga barangay
• Agbatuan
• Aglalana
• Aglanot
• Agsirab
• Astorga
• Bayog
• Bungsuan
• Cubi
• Dacuton
• Dangula
• Gibato
• Codingle
• Guinotos
• Jambad
• Janguslob
• Lawaan
• Malonoy
• Nagsulang
• Ongol Ilawod
• Ongol Ilaya
• Poblacion Ilawod
• Poblacion Ilaya
• Sagrada Familia
• San Juan
• Sibariwan
• Tamulalod
• Taslan
• Tina
• Tinaytayan
• Traciano / Agsalay
Loreto Aprutino
thumb|mapa kan komyun kan Loreto Aprutino An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Molalidad
An molalidad (Ingles: molality) iyo sarong sukol kan bilang nin moles kan tinunaw (solute) sa sarong solusyon na 1 kg o 1000 g kan pantunaw (solvent). Lain ini sa kahulugan kan molaridad na iyo base sa ispesipikong bolyum kan solusyon.
Sarong bistadong nagagamit na yunit para sa molalidad sa kimika iyo an mol/kg. An solusyon nin konsentrasyon na 1 mol/kg iyo minsan inaapod bilang 1 molal. An yunit na mol/kg kinakaipo na an molar mass maipapahiling sa kg/mol, imbes na an harus na g/mol o kg/kmol.
Abigail de Andrade
Si Abigail de Andrade (1864-1890) sarong parapinta gikan sa Brazil. Nasambitan an ngaran ni Abigail de Andrade, na haros mayo sa mga libro sa historya nin arte, kan pintor asin historyador na si Theodorodo Braga (1872-1953), na ilinista an pirang pag - adal na ipinublikar manungod ki Abigail de Andrade sa librong Artists Painters from Brazil, kan 1942.
Buhay asin karera
thumb|Um canto do meu ateliê (sarong kanto kan sakong istudyo), (1884) Si Andrade namundag sa Vassouras, sa probinsiya nin Rio de Janeiro. Nag - adal siya sa Liceu de Artes e Ofícios kan 1882, sarong taon pagkatapos mag-ako nin mga babayi an institusyon. Kabali sa mga maestro niya si Angelo Agostini asin Joaquim Jose Insley Pacheco. Si Andrade nagpipinta nin mga eksenang genere, buhay na elemento asin retrato.
Si Andrade nag-ayon sa Imperial Academy of Fine Arts kan 1884, na nanggana nin medalyang bulawan. An duwa sa saiyang mga ipininta, O cesto de kupras (basket na pang - saod) asin an Um canto do meu ateliê (Sarong kanto kan sakong istudyo), inumaw kan mga kritiko sa arte.
Personal na buhay
An relasyon ni Andrade sa saiyang maestra na si Angelo Agostini, na igwa nin agom, nagin rason nin iskandalo sa sosyedad kan Rio de Janeiro. An mag - agom naghali sa Brazil kan 1888 pasiring Paris, kaiba an saindang aking babayi na si Angelina Agostini (1888-1973), na nagin parapinta man. Si Andrade may ikaduwang aking lalaki ki Agostini, Angelo, na nagadan sa tuberkulosis pagkamundag. Nagadan si Andrade pakalihis nin sarong taon huli sa iyo man sa nasabing helang.
Cararayan National High School
thumb|An Cararayan National High School thumb|Tatak kan eskwelahan An Cararayan National High School o CNHS saro sa onseng pampublikong eskwelahan pansekundarya sa Syudad nin Naga. Ini yaon sa irarom kan Departamento kan Edukasyon nin Dibisyon kan Syudad nin Naga. Namukna ini kan Marso 18, 1989 sa rekomendasyon kan depuntong alkalde Jesse M. Robredo katabang an iba pang pamayo kan Departamento kan Edukasyon. Namumugtak an eskwelahan sa Zone 1B Cararayan, Syudad nin Naga.
Istorya
An pagdakol kan populasyon sa barangay nin Cararayan huli sa pagpuon kaidto kan paharong asin pagdakol kan mga residente sa barangay iyo an nagin rason kan paghurot na magkaigwa nin eskwelahan sa komunidad.
Ivisan
An Ivisan sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Cararayan National High School
Istorya
Inaprobaran kan konseho kan Cararayan asin opisyales kan Parent-Teachers Association (PTA) nin Cararayan Elementary School an resolusyon na naghahagad suporta sa lokal na gobyerno na maglaag nin pansekundaryang eskwelahan. Nakalaag sa kasuratan na ang eskwelahan kadugtong sana kan Camarines Sur National High School asin ini may katuyuhan na mag-sirbi sa minasunod na mga barangay kan Naga: Cararayan, San Isidro, Del Rosario asin Balatas. Alagad dai nagin matriyumpo an kahurutan kan komunidad huli sa pinansyal na dahilan.
Ivisan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Cararayan National High School
Istorya
Nag-organisar an konseho kan barangay na magkaigwa nin sarong barangay hayskul sa paagi kan dating alkalde Robredo asin an dating Assistant Schools Division Superintendent Dr. Elena C. Tinio. Inaprobraran an pagmukna kan eskwelahan kan Marso 18, 1989 ni DECS Secretary Lourdes Quizumbing. Sakop kan eskwelahan an daga na may sukol na kulang-kulang 10,000 metro kwadrados na donasyon kan lokal na gobyerno.
Ivisan
Mga barangay
An Ivisan nababanga sa 15 barangay.
Aso
thumb|Aso gikan sa [[kasulo]]
Cararayan National High School
Mga Inot na Taon
Sa pagpuon kaini, inookupar kan Cararayan National High School an sarong edipisyo na igwang duwang kwarto sana na pagsasadiri kaidto kan Cararayan Elementary School asin Barangay Chapel. Igwa sana ining limang paratukdo na kinua hale sa Camarines Sur National High School.
Aso
An aso (Ingles: smoke) sarong koleksiyon nin mga particulates asin gas na ilinuwas kun an sarong materyal nagsasairarom sa kombustion o pyrolysis, kaiba an kadakolan nin doros na nalilingling o iba pang bagay na isinalak sa masa. Iyan sa parate iyo an dai magugustuhan na produkto nin kalayo (kaiba an mga kalan, kandila, internal combustion engine, oil lamps, asin fireplaces), alagad pwede man na gamiton para sa pagkontrol nin mga peste (fumigation), komunikasyon (smoke signals), defensia asin ofensiba na mga kakayahan sa militar (smoke screen), pagluto, o pagsigarilyo (tobacco, kan kanabis, et.). Ginagamit iyan sa mga ritwal na diyan sinosolo an insenso, sagd, o gaho tanganing magbunga nin parong para sa espiritwal o mahika na katuyohan. Pwede man ining magin pangnamit na ahente asin pampreserbar.
An paghangos nin aso iyo an pangenot na dahelan nin kagadanan sa mga biktima nin kasulo sa laog nin harong. An aso ginagadan sa paagi kan kombinasyon nin danyos sa thermal, paghilo, asin iritasyon sa bagâ na kawsa kan carbon monoxide, hydrogen cyanide asin iba pang produkto sa kombustion.
An aso sarong aerosol (o mist) nin solidong mga partikula asin likidong mga tagdo na harani sa tamang sokol nin kadakulaan para sa Mie scattering sa naheheling na liwanag.
Lettomanoppello
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Cararayan National High School
Mga Inot na Taon
Kan suminunod na taon, nagkaigwang makaskas na paglangkaw sa enrolment kan mga estudyante na rason kun tano nangaipuhan nin dagdag na paratukdo. An opisyales kan PTA na pinamayuhan ni Mr. Napoleon N. Sarto Sr. nagpasar nin resolusyon na magkaigwang dugang na mga paratukdo sa Sangguniang Panlungsod sa rekomendasyon kan Division Superintendent Dr. Angelita V. Karingal.
Sa Padagos na Pagtalubo
Kan Setyembre 1991, an eskwelahan tinawan nin mga bakanteng posisyon na hale sa gobyerno kaiba an pagtugdok nin sampulong edipisyo. Nin huli kaiyan, an gabos na klase pinag-okupar na an mga bagong edipisyo.
An bagong eskwelahan na iyan tinawan nin dakulang suporta kan opisyales kan gobyerno lokal sa paagi kang DECS, pati an gabos na benepisyo asin pribiliheyo, kaparehas kan iba pang eskwelahan. Tamang pondo ang tig-alukar para sa mga sweldo kan dise-sais na paratukdo asin para man sa mga gamit na kaipuhan kang eskwelahan.
Kan S/Y 2010-2011, an eskwelahan nagkaigwa nin sarong Special Science Class (SSC) susog sa DepEd Order No. 55, s. 2010. Sa mga nagsurunod na taon, sarong SSC kada year level an naidagdag.
Para sa pagpakaray kang performance kan eskwelahan, dakul na programa asin proyekto an naginibuhan. Sa irarum kan Drop-Out Reduction Program (DORP), igwang Open High School Program, mga dagdag na programa arog kan Pamasahe Mo, Sagot Ko, Health Care Program, Project Mo, Sagot Ko. Ini may katuyuhan na tabangan ang mga estudyante na nasa laylayan. Nagka-igwa nin nasambit na Open High School Program kan S/Y 2013-2014 na may onseng estudyante sana pero nadugangan ini ning magkapirang estudyante bawat taon. Sa presenteng taon, igwa nang nobentang (90) estudyante na naka-enrol sa programang ini asin magkapira man ang naka-gradwar sa paagi ka ini.
Kan S/Y 2016-2017, sa irarom kan K to 12 Curriculum, ang eskwelahan nagsunod man sa pagpuon kang Grade 11 Senior High School. Academic Track na may General Academic Strand (GAS) asin Technical Vocational and Livelihood (TVL) Track na may Beauty Care, Shielded Metal Arc Welding (SMAW), asin Electrical Installation Maintenance (EIM) Strands ang tigtau sa mga estudyante na saindang pagpipilian.
Sa Presenteng Taon
Sa presente, ang eskwelahan nagbugtak man ning Grade 12 Senior High School na mga klase. Academic Track na may GAS asin dagdag na Accountancy, Business and Management (ABM) ang tig-offer. Bako lang yan, ta pati TVL Track na may pagpipilian arog kang Automotive, Electronic Products Assembly and Servicing (EPAS), SMAW, EIM, Foods Combo, Information and Communications Technology (ICT) asin Beauty Care Strands an padagos na tig-offer sa mga estudyante.
Kan primerong taon, na igwa sanang 127 na estudyante, hanggang sa ngunyan na school year, masasabi talaga na ang Cararayan National High School sarong dakulang eskwelahan. Igwa na ini ngunyan ning 1,877 enrollees sa Junior asin Senior High School.
Pagpapadalagan ning Eskwelahan
Kan 2017, an eskwelahan nagtutubod sa inaapod na “shared governance” kun sain an Principal II na si Elvin B. Monroy, iyo man giraray an pamayo. Pero may mga taong nagtatabang na saiya para pakarayun ang pagpapadalagan nin eskwelahan. Yaon si Melissa Bobos (Assistant Principal II kang Senior High School), Maria Teresa Ubante (Academic Head- Designate para sa Junior High School), asin si Fernando Carandang (Operations and Learners’ Support Group Head-Designate) para maging pamayo man, asin sinda matabang man sa pagkaka-igwa ning marhay na pagpapadalagan nin eskwelahan.
Sa nakaaging selebrasyon nin World's Teachers Day kan 2017, ginawadan nin pagmidbid si Maria Teresita Rentoy (Teacher na kategorya) asin Fernando Carandang (Master Teacher na kategorya) bilang mga modelong paratukdo sa Dibisyon kan Syudad nin Naga.
Mga Naging Pamayo
thumb|Mga ladawan kan mga nakaaging pamayo kan eskwelahan Dakol na mga pamayo ang mga nag-agi para mapakaray ang Cararayan National High School. Mahihiling sa ibaba ang listahan kang pinaka-enot hanggang sa presenteng pamayo:
Iba pang mga Empleyado
thumb|ang magkapirang empleyado kang Cararayan National High School Ngunyan, igwa nang kwarenta i-otso (48) na paratukdo sa Junior High School, treseng (13) paratukdo sa Senior High School, sarong (1) Guidance Counselor, asin katorse (14) na non-teaching personnel. An apat na paratukdo sa Junior High School ay nagtutukdo man pansamantala sa Del Rosario High School, na sarong bagong tugdok na pampublikong eskwelahan sa siyudad nin Naga. An nasabing eskwelahan na yaon sa Brgy. Del Rosario ay tigpapanginutan man kang mga pamayo kan Cararayan National High School.
Listahan kang mga empleyado:
Sa ibaba mahihiling ang listahan kang mga pangaran kan mga empleyado sa Cararayan National High School. Ang listahan na ini bako kompleto ta may mga empleyado na arog kang mga contractual, job order, asin substitute na dae digdi kaibanan: