cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lsjbot
Uusipon
Kan Pebrero 2020, pigbareta kan Vice na responsable an Lsjbot para sa haros 24 milyon kan 29.5 milyon kan mga nailiwat sa Wikipedyang Cebuano, ngunyan iyo an ikaduwang pinakadakulang edisyon kan Wikipedya sa kinaban, na may mga bot na pigbubuo nin gabos apwera sa limang nanginginot na 35 na paraliwat kan sityo asin mayong mga paraliwat nin tawo sa nanginginot na 10. Alagad, dai na nagmumukna an Lsjbot nin bagong mga artikulo sa mga Wikipedyang Cebuano, Swedish, and Waray-Waray. Ipigpaliwanag ni Sverker Johansson na "an mga opinyon, naglipat" sa laog kan komunidad kan Wikipedya Sweden asin an mga paraliwat kan Waray-Waray, dai makasagibo nin sarong pinagkatatratuhan manongod sa otomatikong pagmukna kan mga artikulo.
Sa press
Nakagibo nin kritisismo an operasyon kaini, gikan sa mga nagsusuhestyon nin mga artikulo na tamboan na kulang nin makamaray-maray na nilalaog asin sarong takod nin tawo. An Sydney Morning Herald, pigkumparar an bot ki Phil Parker, diumano pinakapublikong may-mukna sa uusipon kan tawo, na nagpublikar nin lagpas sa 85,000 mga libro, na an lambang saro, nakumpleto nin mas hababa sa sarong oras gamit an mga kompyuter pigkumparar man kan Popular Science an bot sa anunsyo kan Hulyo 2014 kan Associated Press na ini pigplanuhan na maggamit nin mga bot sa pagmukna nin mga artikulo. Kinontra ni Johansson an mga atake sa kanyang mga paagi sa tanga kan pagmangno na kun dai nagsusurat nin mga artikulo, "kung dai man, lagpas sa gabos, ipinagsutsya ninda an mga huben, mga aki isinulat sila ng mga batang, puti, lalaki na mga nerds asin minasalmin sa mga interes kan lalaki."
Cisterna di Latina
thumb|simbahan sa Cisterna di Latina An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Latina sa rehiyon Lazio kan Italya. An Hardin nin Ninfa namumugtak sa teritoryo kan komyun. An banwaan, na inaapod kaidto na Tres Tabernae ("The Three Taverns") nasambit sa Mga Gibo kan Apostol bilang saro sa mga banwaan kun sain si Santo Pablo nagpundo pasiring sa Roma.
Tataramon na Sian
An Sian (Sihan) saróng tataramon na Kajang kan Brunei asin kan Sarawak.
Hugo Gomez
Si Hugo Gomez dating alkalde kan Canaman, Camarines Sur. Sarô siyá sa mga enot na paratogtóg nin lagaylay.
Alkalde kan Canaman, Camarines Sur
300px|right|thumb|Pamilya Requejo an igwang pinakahalawig na nagserbe sa Canaman, Camarines Sur An mga alkade kan Canaman, Camarines Sur iyo an mga jefe ejecutivo kan banwaan poon kan makatalingkas an Filipinas sa Espanya.
Mantang nagtutukaw si Don Esteban Rosales bilang gobernadorcillo kan 1897 hanggan 1899, nakamtan kan nasyon an katalingkasan. Siya sinanglian ni Don Bernardo Nieto kan sumunod na taon bilang presidente municipal kan Panahon nin mga Amerikano hanggang 1901.
Sa laog nin anom na taon poon 1902 sagkod 1908, isinarô an kadaklan na mga barangay kan Canaman sa Nueva Caceres siring man an mga natadâ sa Magarao. An distritong ini kan Canaman sa Nueva Caceres pinamayohan nin sarong concejal encargado na gikan man sana sa distrito. Si Don Agustin Puertollano an nagin pinakainot na concejal encargado kaini mantang si Don Benito Nicolas man an pinakahuri. Kan naibalik an pagigin sarong banwaan kan Canaman, si Don Juan Requejo an napiling mamayo bilang presidente municipal.
Kan Mayo 13, 2013, napilì si Emmanuel Requejo na mamayo kan banwaan sagkod 2016. Siya an may pinakahalawig na termino sa kasaysayan kan banwaan sa lawig na 18ng taon. Inot siyang nag-elihir kan 1992.
Gamgam
300px|thumb|Mga gamgam napipisan sa iba-ibang [[Order]]
An mga gamgam (Aves) iyo idtong mga balukagon, duwang-bitisan asin naghihilomlom-sugok na mga hayop; sinda napipisan sa inaapod na mga vertebrates. An mga ini iyo an may dakol na sarì na nabubuhay, mala ta tinatayang sinda nagbibilang sampulong ribo. An mga gamgam nasasakop kan subklaseng Neornithes, nabubuhay warak nanggad sa kinaban asin may tamanyong napoon sa sadit-sadit na nasukol 5 sentimetro (2 pulgada) sana arog kan inaapod na Bee Hummingbird abot sa dakulang gamgam na inaapod Ostrich nagsusukol na 2.75 metro (9 na pye). Tinutubod na an mga gamgam nagbutwa sa panahon kan theropod dinosaurs kan periodong Jurassic, mga 150 milyon na taon nakaagi.
Hedy Lamarr
Pagkapoon kan Ikaduwang Gerang Pankinaban, siya asin katuwang si George Anthjell nakahaman nin sarong radio guidance system para sa torpedong Alyansa na naggamit nin teknolohiya na palukso-lukso an frequency ngane masakit mabagat an komunikasyon kan kalaban na poderes Axis. Sinasabing maski dai tolos ginamit an teknolohiyang ini, ini an nagin kalag kan teknolohiya sa WiFi, CDMA asin bluertooth. Mala ta an trabaho nindang ini iyo an nagin dahelan i'apil sinda sa National Inventors Hall of Fame kan 2014.
Jair Bolsonaro
thumb|Si Presidente Bolsonaro Si Jair Messias Bolsonaro (namundag Marso 21, 1955) sarong Brasilianong militar asin pulitiko. Siya an ngonyan ika-38 na Presidente kan Brasil.
Aurora, Isabela
An Aurora sarong ika-duwang klaseng banwaan kan Isabela, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Taekwondo
right|thumb|220px|An laban nin taekwondo thumb|An kawat na Taekeondo An Taekwondo (sinusurat man na Taekwon-Do, Tae Kwon-Do, o Tae Kwon Do; 태권도; 跆拳道) sarong arte nin pagpakilaban na hampangan. Ini ginagamit sa depensa o sa pag'atake sa tunay na laban o bilang sarong kawat sa isports. An arteng ini naggikan sa Korea. Sa Koreano, an tae (태, 跆) boot sabihon "pagsikad o pagsagang kan bitis"; kwon (권, 拳) "pagbuntol o pagsagang kan kamot" asin an do (도, 道) an kahulogan "paagi", "metodo" o "arte". Kaya an taekwondo masasabi na "arte nin bitis asin kamot", o "arte nin pagsuntok asin pagsikad".
Aurora, Isabela
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Taekwondo
Ini kombinasyon nin teknik sa kombat, pagdepensa, isport, ehersisyo, asin kumboot sarong paghorophorop asin saro man na pilosopiya. Kan 1989, an Taekwondo saro sa pinakapopular na martial art sa kinaban sa bilang nin nag'aadal asin nagprapraktis kaini. Ini an nasyonal na isport sa Korea.
Aurora, Isabela
Mga Barangay
An Aurora nababanga sa 33 na barangay:
Juan Alejandria
Si Juan Bolocom Alejandria dating alkalde kan Canaman, Camarines Sur. Tugang niyá an parasurát na si Clemente Alejandria.
Bilang pagromdóm saíya bilang nagin jefe ejecutivo kan banwáan, ipinangáran saíya an saróng tinámpo sa barangay Dinaga.
Pakwan
right|thumb|200px|Bunga nin pakwan An Pakwan (Citrullus lanatus (Thunb.), sakop kan pamilyang Cucurbitaceae) sarong tinanom na nagbabalagon, nagkakamang asin nagsasapot. Ini gikan sa habagatan Aprika dati, alagad lakop nang enterong kinàban. An bunga kaini inaapod asin pinipisan  kan mga botaniko bilang sarong berry na may mahibog na kiri (exocarp) asin  malaman na katahawan (mesocarp asin endocarp). An kiri kaini parating berdeng mairom o pwede man na mapùsaw na giyaw/berde na may koro-kambayang berdeng mairom. An katahawan kaini bunhak, masabaw, mahamis na parati nagkokolor pulang mairom o nagrorosa-rosa pero igwa man na narangha, giyaw o puti man ngane.
Vicente de Castro
Si Vicente de Castro dating gobernadorcillo kan Canaman, Camarines Sur. Napangagóm niyá si Felisa Nicolas asín nagbúnga an saindáng pag-iiribáhan. Akì nindá si Amadeo, Hilaria, Angelo, Nicanor, Jayme asín Felisa. Bilang pagromdóm saíya bilang nagin jefe ejecutivo kan banwáan, ipinangáran saíya an saróng tinámpo sa barangay Pangpang.
Miguel Malvar
Si Miguel Malvar y Carpio (Septyembre 27, 1865 – Oktobre 13, 1911) sarong Filipinong heneral na nagsirbe durante kan Rebolusyon Filipino sa hokbo ni Emilio Aguinaldo asin dangan sa Gerang Filipino-Amerikano. Siya na an namoon kan pwersa Filipino rebolusyunaryo kan si Aguinado nasikop kan mga Amerikano kan 1901. Sarabi kan ibang historyador, dapat siya kuta makaag man sa lista kan mga presidente kan Filipinas, alagad opisyalmente dai siya tinata'wan onra na siring.
Polinesya
An Polinesya ( UK: ; US:, gikan sa  polys "dakol" asin  nēsos "isla", ibig sabihon dakol na isla) sarong subrehiyon kan Osyanya, binubuo ini nin mga 1,000 na mga isla na nakawarak sa kun saen-saen sa sentral dangan sa sur na kadagatang Pasipiko. Inaapod an mga katutubong tawo sa mga isla kan Polinesya na Polinesyano o mga Taga-Polinesya, asin nagheheras nin mga parehong katangian, kaiba an pamilya nin tataramon, kultura, asin mga pagtubod. Sa historiya, igwa sindang makusog na tadisyon sa pandaragat, asin sa paggamit kan mga bituon sa pagnabigasyon pag'banggi.
Aleksandra Kollontai
Si Aleksandra Mikhailovna Kollontai(Александра Михайловна Коллонтай, 31 Marso 1872 – 9 Marso 1952) sarong Rusya, Soviet Unionong pulitiko, philosophers, writers.
Cabanatuan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Robert Blust
Si Robert A. Blust (iminundag kan 1940, ), sarong prominenteng linguwista sa pirang larangan, kaiba an historiyang linguwistiko, leksikograpiya asin etnolohiya. Maorag si Blust sa mga tataramon na Austronesyo asin nakagibo nin mga mayoriyang mga kaarambagan sa larangan kan linguwistikong Austronesyo.
Maasin, Iloilo
An Maasin sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Iloilo, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Maasin sa 50 barangay.
Itri
thumb|kastilyo sa Itri An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Latina sa rehiyon Lazio kan Italya.
Bulacan
thumb|Tila Pilon Hills sa Bulacan An Bulacan sarong provincia kan Republika kan Filipinas sa rehiyon Sentral na Luzon sa Luzon.
Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong area code kaini iyo an.
Lansones
thumb|bunga kan Lansones An lansones (Lansium parasiticum, pamilya Mahogany) sarong tinanom na nagkakahoy asin inaataman, pinapatubo nin huli kan prutas kaini. Sinasabing an tinanom na ini naggikan sa bandang solnopan kan Sur-subangan na Asya, partikularmente, sa bandang Malaysia Peninsular.
Igwang duwang variety an L. domesticum. An saro inaapod na duku, an saro pa inaapod na langsat. Igwa man na salak an duwa, inaapod na duku-langsat variety. An kahoy na ini nabunga sa bulan na Marso-Abril asin sa bulan na Oktobre.
An lansones namimidbid sa manlaenlaen pang apod:
Desyembre 17
Desyembre 17 an ika-351ng aldaw kan taon (ika-352 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 14 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Isla nin Sulawesi
thumb| Ipininta nin pula an Sulawesi
An Sulawesi (kadto bisto sa Selebes) sarong isla kan nasyon na Indonesya. Ini an panlima sa pinakadakulang isla (kaiba na an Borneo asin Nueba Guinea) sa nasyon.
Heograpiya
Nababanga an Sulawesi sa anom na probinsiya: Gorontalo, Sulnupang Sulawesi, Sur na Sulawesi, Sentral Sulawesi, Sur-Subangang Sulawesi, dangan Norteng Sulawesi.
Latina, Italya
An Latina sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Latina sa rehiyon Lazio kan Italya.
Barangay
An Barangay (sinasayod, barang-gay'; bihira ba-ra-ngay) iyo an dati inaapod na barrio (sa Suanoy na Bikol iyo dolohan). Ini na an pinaka-sadit na yunit sa gobyerno lokal kan Filipinas o sa dibisyon administratibo kaini. Sa hayokong na pagsurat, Brgy sana an ikinakaag.
Namukna sana ining termino sa bagong konteksto sa administrasyon ni Pres. Ferdinand Marcos kan saiyang pinagboot bara'gohon an mga baryo-baryo. Ipinakodigo an mga barangay sa lindong kan Kodigo nin Gobyerno Lokal kan taon 1991.
Uusipon
Sa lumang uusipon o kasaysayan, an sarong barangay binibilog sana nin limang polo abot sanggatos na pamilya na inaapod kaidto na duluhan kan dai pa an mga Kastila. An duluhan igwang mga tolong polo sagkod sanggatos na harong na an pupulasyon poon sanggatos abot limang gatos katawo.
Kadakulan kan mga duluhan nabugtak sa mga pampang kan mga salog. Sinasabi ni Legazpi na nagmukna siya nin sarong komunidad na may duwang polo hanggan tolong polo na mga tawo sana. Sa rona kan Kabisayaan harani sa mga pampang, dakul naabotan na mga duluhan na igwa sanang walo abot sampolong harong.
An tataramon na barangay hale mansana sa katagang ba-ra-ngay na, susog ki Marcos de Lisboa sa saiyang Vocabulario de la Lengua Bicol boot sabihon  sarong kasyahan na baroto na mas daro-dakula sa binitang. Tinutubod na sarong bangka' na Malay ini kan panahon asin kan dai pa kolonya an Filipinas, nabilog an mga duluhan sa Filipinas resulta kan pag-arabot kan mga nagdayo igdi huli sa paggamit nin mga baroto harale pang Sur-subangan na Asya.
Mayoriya kan mga komunidad yaon sa pampang nin huli ta mga salog an pinagkukuan nin protina. Sarig an mga tawo sa pagsisira sa saindang pagkakan saka an saindang pagbiyahe parati naagi sa tubig. An pagtalubo kan populasyon nasesentro sa mga kapampangan asin mga baybayon dagat. Sa mga salog diyan nanggad nakua nin tubig na pang-inom, pamparigos o panghugas. Siring man, an mga negosyo asin komersyo nagrambong sa mga gilid salog asin baybayon kun saen aragihan kan mga may manlaenlaen na palakaya asin ini an nagin dalan sa pakikiramas asin pakirelasyon sa mga dayuhan na mga komersyanteng Intsik, mga Indyano asin mga Arabo. Sa siring na hiro, guminantad an kultura kan mga komunidad na yaon sa mga pampang asin baybayon arog kan Manila, Cebu, Jolo asin Butuan.
Kan nag'abot an mga Kastilang mananakop, pira sa mga barangay an pinagsararo ngani maka-biyo' nin mga inaapod na baryo. An namayo kaini inapod na Cabeza de barangay. An nagmamana kan pwesto iyo an mga dato kan panahon alagad kan haloy na, ina-agi na sa pirilian. An katongdan mayor kan mga cabeza iyo an pagtipon asin pagsaray kan buhis.
Kan an mga Amerikano nagdangtol igdi sa Filipinas, an tataramon na barrio iyo an komun na garamiton para sa mga barangay asta ini nasanglean asin sa pagboot ni Pres. Marcos an terminong barangay an ginamit na.
An poder asin trabaho kan Barangay ngonyan
An barangay iyo an pinakasadit na yunit pulitikal kan Filipinas. Nagseserbi ini bilang nangengenot na tagatolod kan mga polisya, programa, proyekto asin mga sisibotan kan gobyerno sa lokal na komunidad. Ini man an nagigin pahayagan asin paontolan kan kulektibong pananaw kan mga taga-batangay ngane an mga ini maaraman asin matawan pag'aasikaso kan mga nanonongdan. Sa barangay man dinadara enot ngona an mga diringkilan ngarig ini maareglo nin matoninong na dai na makaabot sa korte.
An pagmukna kan Barangay
An barangay pwede itogdas sa sarong taraid na teritoryo kun may populasyon dai mababa sikyera nin 2,000 pero sa darakula nang mga syudad o munisipyo na urbanisado nang gayo, pwede an barangay magkaigwa nin populasyon maabot sa 5,000. Sa mga komunidad na kultural nin mga tinubo, an Kongreso pwede man magmukna igdi nin barangay sa orog na pagtao nin kaipohan na mga serbisyo.
An istruktura kan Barangay
Lambang barangay dapat igwa nin punong barangay, pitong kaapil sa Sangguniang Barangay, sarong Sagguniang Kabataan na pamayo, sarong sekretaryo asin sarong tesorero kan barangay. An Sangguniang Barangay, an tagahaman nin layi, kumponido kan punong barangay komo presiding officer, asin pitong regular na kaapil sa Sanggunian na pinipili sa eleksyon asin kaiba man an Pamayo kan Sangguniang Kabataan.
An barangay igwa man nin inaapod na Lupong Tagapamayapa, na binibilog nin 10 abot 20 kaapil asin an Lupon na ini iyo an nagmamato kan mga grupong para-areglo sa rason na magin marikas an pagresolber kan diringkilan.
Siisay an pwedeng magin kaapil sa Sanggunian Barangay
An pwedeng mapili sa pirilian komo sarong punong barangay (kapitan) o myembro man dapat:
Liga nin mga Barangay
May kaborunyogan nin mga barangay sa Filipinas na inaapod Liga nin mga Barangay. Binibilog ini nin 41,939 na barangay asin ini na an pinakadakulang kaayonan pulitikal igdi. Sa ngonyan, an pamayo kaini iyo si James Marty Lim.
Karl Marx
Karl Marx|right|thumb Si Karl Marx (5 nin Mayo, 1818 – 14 nin Marso, 1883) sarong dating pilósopo kan siglo XIX, ekonomistang politiko asin rebolusyonaryo. Pinakamidbid si Marx sa analisis niya kan uusipon. Inapod niya ining Dialektiko Historikong Materyalismo.
An pagtubod ni Marx an kapitalismo babagsakón kan sosyalismo na radikal asin ini man mismo babalyohán asin magin komunismo - boot sabihon sarong sosyedad na parantay an tawo - o dai nin klaseng sosyal.
Kan buhay pa si Marx bakô man siya midbid, alagad pagkagadan niya sa taon na 1883 duminakolà an saiyang reputasyón sagkod an saiyang impluwensya sa mga mobimiento nin mga trabador.
Kwartang papel kan Hapon panahon kan Ika-2ng Gerang Pangkinaban
Kan magsakyada an Hapon asin manakop sa kahiwasan kan Asya, enot naglaog sa Luzon, Filipinas kan Desyembre 10, 1941 asin kan Enero 2, 1942 sayod nang nasakop an kaManilaan. Kan Agosto 1940, an Ministrong Panluwas nin Hapon na si Yosuke Matsuoka ipig’anunsyo an pagtogdas kan inapod na “Greater East-Asia Co-Prosperity Sphere” na bibilogon kan  mga nasyon asin kolonya sa Asya. Ini daa sarong aripompon kan mga nasyon sa Asya na libre sa kontrol kan mga poder kan Solnopan, may sadiring gobyerno asin  independiente sa mga dating nagkolonya kaini. Kaya poon linaog kan Hapon an Filipinas,  nasamsam  kan Hapon  igdi an 20.5 milyon dolyar na kwartang Estados Unidos patin mga cash na yaon igdi sa Filipinas, patin dai mabilang na halaga nin bulyon na bulawan. Ini ginamit ninda sa pamamakal nin materyales asin makinaryang panggera, bagas, armas asin materyales kaipuhan sa saindang mga pabrika ngane masusteneran an pananakyada asin pananakop ninda sa Asya. Sa pakasamsam kan kwartang Filipinas, rinibayan ninda, asin pinalakop an kwartang opisyalmente inapod nindang mga  Southern Development Bank Notes (Japanese: 大東亜戦争軍票 Dai Tō-A Sensō gunpyō, "Greater East Asia War military scrip") pinataltag kan Hapon Militar sa mga nasakop nindang mga nasyon asin  kolonya. Sa Hapon, minukna an duwang banko, an Wartime Finance Bank asin Southern Development Bank. Pareho ini nagpapaluwas nin mga bonds sa pagtipon pundo. An enot nagtatao mga pasubli sa mga industriya militar, arog kan sa mga nagtotogdok bapor, naggigibo mga hydroelectric generators, asin nagpoprodusir  petroleum. An ikaduwa, nataong serbisyo pinansyal sa mga lugar  okupado na kan mga Hapon militar. Nangyari nanggad na an mga Southern Developpment Bank notes, na inapod igdi sa Filipinas na kwartang kenkoy iyo na an nagserbing moneda kan  Hapon militar. Mala ta kan Desyembre 1942, an halagang lataw sa merkado kan mga kwartang kenkoy nag’abot 470 milyon dolyar asin kan Marso 1945, uminabot nang 13 bilyon dolyar. An siring na moneda ginibo kan Hapon may nakasurat sa atubangan “An Gobyernong Hapon”  o nakabantolin an pahayag na an kwarta ginagantariyahan,  asin “pagsusulian  an  siisayman na  kagdara kan nota.”
Alagad, an gabos na kwartang kenkoy saindang pinaimprenta mayong darang halaga kan an Hapon madaog sa gera. Toni-toneladang papel na kenkoy kwarta an sinulo pakatapos kan gera. An mga soldados na Hapon sinugo na gabos na rekord sa banko dapit kan kwartang ini suloon bago an Hapon pormalmente nagsuko. Kan magsara an Ikaduwang Gerang Pankinaban, an mga nasyon asin kolonya na kun saen nawarak an mga kwartang kenkoy kan Hapon iyo an mga minasunod:  Filipinas, Burma (ngonyan Myanmar, North Borneo, asin Sarawak (ngonyan parte na kan Malaysia, Singapur, Dutch East Indies (ngonyan Indonesya, ibang parte kan Oceania, saka kan Mga Isla Solomon asin Gilbert.
Sa Filipinas
Igdi sa Filipinas, an enot na serye nin moneda Hapon pinaluwas kan 1942 na may denominasyon na 1, 5, 10 asin 50 pesos asin kan 1944, nagpaluwas nin nota monedang 100, dangan nota na 500. Harani na sa pagtapos kan gera, taon 1945, nagpaluwas pa nin denominasyon na 1,000 asin  napaimprenta manta an mga soldados na Hapon nagdudurulag na pasiring Baguio ta luminaog na an mga soldados Amerikano sa Manila magpoon kan Pebrero 3, 1945. Huli ngane daa ta nagkukulang-kulang na sa materyales, pinalasaw na an tinta sinalakan kan duplicator fluid ngane dakul mapaluwas.
Sa Singapur, North Borneo, Malaya, Sarawak asin Brunei
An mga Hapon dungan pagbomba sa Pearl Harbor saka man suminakyada sa British Malaya paagi pagbaktas  sa kadagaan sa bandang amnayan asin  dagos-dagos  natalikopan an Singapur kan Pebrero 15, 1942  asin an mga ini hanggan Agosto 1945. Igdi an Hapon nagpaluwas nin monedang papel sa denominasyon na 1, 5, 10 asin 50 sentimo saka 1, 5 asin 10 sa dolyar. Kan 1944, huli sa inflation, nagpaluwas na nin 100 dolyar. Pagpoon numerado ini sa serye alagad hinale na sa mga nasunod na paluwas. Kan 1945, napaluwas pa otro nin 100-dolyar na nota dangan nota na may 1,000 denominasyon. Gabos ini may nakaguhit na paliwang na sadiri kan “Gobyernong Hapon” asin “pinapangakuan na susulian kun siisayman an may kapot kaini”. Sinasabing dai man nagpaluwas nin mga takal na moneda an Hapon gibo kan maipo an mga metal. Gabos na moneda pig’imprenta sa papel sana. Alagad, an Museo sa Moneda kan Bank Negara Malaysia sa Kuala Lumpur igwang saray na pattern coin  nagpapatotoo na an takal na kwarta pigplano kuta dai sana nakadaragos. An naka-eksibit sarong 20 sentimo, sa barayan kaini may pangaran na MALAYSIA asin  petsa 2602 (sa kalendaryong Hapon napalis ini sa 1942) Sa talikod  kaini iyo an tipikal na desinyong Hapon kan  saldang  na may burak nin sakura, saka sa itaas kaini nakaguhit an tataramon na “20 cents”. Pigngalas ta MALAYSIA na an ginamit na dai man uso pa kaidto alagad ini palan iyo an arapodan kan Hapon duman sa rona na idto kan panahon.
Burma
An Hapon linusob an Burma asin linaog ini kan Enero 1942. Nasakop ninda an Mandalay kan Mayo 21, 1942 na napiritan an pwersa armada kan Briton na mag’atras pasiring Indya. Kapot kan Hapon ini hanggan sa ika-duwang kampanyang kan mga Alyado kan 1944. Kan 1942, an Hapon nagpaluwas igdi nin moneda papel sa denominasyon na 1, 5 asin 10 sentimo asin 1/4, ½, 1, 5, saka 10 Rupees.
Kan 1943 an Hapon nagpaluwas igdi nin moneda papel sa 1, 5, 10  na Rupee  na may 100 na Rupee kan 1944. Ini may guhit sa laog, ibaba kan kinahon na hitsura na nagsasabing “Gobyerno kan Dakulang Imperyo nin Hapon”. An selyo sa ibabang too duman nangahulogan kan simbolo nin Ministro nin Pinansya kan Hapon.
Dutch East Indies
Pagrampaog kan Singapur sa pwersa kan Hapon kan Pebrero 1942, an Hapon inatake an Netherland Indies na nasakop mananggad ninda kan Marso 9, 1942 hanggan  Agosto 1945. Kan 1942, tolos nagpaluwas an Hapon nin kwartang papel sa denominasyon na 1, 5, 10 sentimo asin 1, 5 asin  10 na Gulden note. An mga notang ini napapalaen ta gabos ini nakasurat sa Olandes. An mga halaga kaini iyo an Een (1), Vijf (5) asin Tien (10) asin Gulden. Gabos na notang ini may nasusurat na “De Japansche Regeering Betaalt Aan Toonder”, o boot sabihon an “Gobyernong Hapon nangangako na masuli sa pagbayad kaini siisayman an may kapot “. Denominasyon na 100 asin 1000 Roepiah pinaluwas man kan 1944, na may tataramon sa Indones na “Pemerintah Dai Nippon” (Gobyernong Hapon). Sunod nagpaluwas pa man nin serye na may mga denominasyon na ½, 1, 5, 100 Roepiah kan 1944,na may paliwanag nakasurat sa Hapon, “Dai Nippon Teikoku Seiku” (Gobyernong Imperyo kan Hapon).
Oceania
Propaganda
Bilang pagpaluyang boot asin pagtuya-tuya sa gobyernong Hapon, an Estados Unidos nagpa’imprenta nin mga kwartang Rupee sa denominasyon na 5 na may mga mensahe sa lenggwaheng Kachin (sarong Burmes na tataramon) : “ an Gobyernong  militar  kan  Hapon pigordenan an mga soldados kaini na gastoson nang todo an monedang papel na ini sa pagbakal mga kakanon  o anopaman. Alagad, kamo mga Kachin madali sanang magdisponer kan kwartang papel na ini alagad ini mayong tunay na halaga asin masakitan kamong ibakal ini nin mga kakanon asin mga ibang pangangaipo. Dai nindo ini gamiton ta madadaya sana kamo!”
Mga pekeng nota
Pagtapos kan Gera
Kan matapos an gera, igwang kasararoan nagbutwa inapod na "The Japanese War Notes Claimants Association of the Philippines, Inc." (JAPWANCAP). Ini natogdas kan Enero 8, 1953 sa mawot na mabalukat kan gobyerno Estados Unidos o kan Filipinas maski ibang parte lamang kan halaga kan kwartang kenkoy. Alagad, an paghingoa kan organisasyon nagtapos sa mayo ta dai man inonra kan Korte maski ini nagsangat kaso laban sa E.U. kan 1967. Siring man gabos na kaso laban sa Hapon dapit sa pagbalukat kan kwartang kenkoy mayo man kinaabtan huli ta an Tratado sa San Francisco pinirmahan kan Septyembre 1951 kan Hapon, nagtaong restitusyon bako sa indibidwal kundi sa lebel nasyunal.
Maenza
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Latina sa rehiyon Lazio kan Italya.
Andres Albao
Si Andres Albao dating alkalde kan Canaman, Camarines Sur. Bilang pagromdóm saíya bilang nagin jefe ejecutivo kan banwáan, ipinangáran saíya an saróng tinámpo sa hanggán kan barangay Dinaga sagkód Pangpang.
Tataramon na Punan Batu
An Punan Batu saróng mapupuho' o madalî nan mapuho'ng tataramon kan Sarawak.
Lenola, Italya
An Lenola sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Latina sa rehiyon Lazio kan Italya.
Kubikong gamot
[[Ladawan:Cube-root function.svg|thumb|226x226px|An grapo kan
y = 3√x
. An grapo iyo simetriko relatibo sa ginikanan. Sa
x = 0
, an grapo igwa nin patindog na tanhento.]] thumb|226x226px|Sarong yunit na kubiko (gilid = 1) asin an kubiko na may doble na bolyum (side = 3√2 = 1.2599... Sa matematika, an kubikong gamot (Ingles: cube root) kan numerong x iyo an numerong y kun sain an
y3 = x
. An gabos na dae-sero na tunay na numero, igwa nin eksaktong sarong tunay na kubikong gamot asin pares nin complex conjugate na mga kubikong gamot, asin an gabos na dae-sero na kompleksong numero igwa nin tolong mga distiktong kompleksong kubikong gamot. Halimbawa, an tunay na kubikong gamot kan
8
, na pigsusurat bilang \sqrt[3]8, iyo
2
, huli ta an
23 = 8
, mientras an ibang kubikong gamot kan
iyo -1+i\sqrt 3 asin -1-i\sqrt 3. An tolong mga kubikong gamot kan
−27i
iyo an mga:
Sa ibang konstekto, partikular kun an numero na an kubikong gamot iyo tunay na numero, saro sa mga kubikong gamot (sa partikular na kasong ini an sarong tunay) iyo an pig-aapud na prinsipal na kubikong gamot, na pigsusurat sa radikal na senyal An kubikong gamot iyo an kabaliktadan kan kubikong paggana (cube function) kun ikokonsidera sana an mga tunay na numero, pero bako kun ikokonsidera an mga kompleksong numero: maski ngani an saro igwa pirmi nin  an kubikong gamot kan kubiko nin numero iyo dae pirmi an nasambit na numero. Halimbawa, an
–4 + 4i
iyo sarong kubikong gamot kan
, asin (-4+4i)^3=8, pero an
Zambales
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong area code kaini iyo.
Nani Wartabone
Si Nani Wartabone (ika-30 nin Enero 1907 – ika-3 nin Enero 1986) sarong politiko gikan sa Gorontalo na pigdeklarar na saro sa Nasyunal na Heroe kan Indonesya kan 2003. Naimbuwelto si Wartabone sa trabahong sosyal bilang sekretaryo kan Jong Gorontalo sa Surabaya kan 1923. Limang taon an nakalihis, naging chairman siya kan sanga nin Gorontalo kan Partido Nasyunal kan Indonesya (PNI). Pigdeklarar niya an katalingkasan kan Gorontalo sa ika-23 nin Enero 1942, tolong taon bago an proklamasyon kan katalingkasan kan nasyon na Indonesya kan ika-17 nin Agosto 1945. Pagkatapos kan katalingkasan, parte siya kan mga puwersa na kun sain nagtapos an aklas nin Permesta kan pirang mga opisyal nin suldados kan 1958.
Amay na pagkabuhay
Aki si Nani Wartanobe ni Zakaria Watabone, na sarong opisyal na nagtatrabaho para sa Netherlands Indies Government. Hali man sa sarong marangal na ginikanan an saiyang ina. Dawa na nagtatrabaho an saiyang ama sa Dutch, igwa siyang ibang panta'naw sa mga parasakop. Habo niyang magduman sa eskwelahan nin huli ta segun saiya, sobrang pigluluwalhati kan saiyang mga paratukdo na mga igwang nasyonalidad na Dutch an nasyong Kasulnupan dangan pinapasupog an nasyon kan Indonesya. Pigpatalingkas niya man minsan an mga preso nin huli ta dae siyang puso na mahiling an mga tawong pigpaparusahan.
Pakikibaka asin Hiroon
Nagpoon si Nani Wartabone na aktibong naglaban para sa Indonesya poon kan mag-adal siya sa Surabaya. Itigtugdas niya pagkatapos an iribahang Gorontalo Jong sa Surabaya. Kadtong 1928, nagbalik siya sa Gorontalo asin nabuo an sarong asosasyon nin parauma ("hulanga"). Makintal sa mga miyembro kan hulanga an sarong pagmati nin nasyonalidad. Nagtugdas man siya nin mga sanga nin PNI asin Partindo. Matapos mabuta an duwang iribahan, naaging aktibo si Nani Wartabone sa Muhammadiyah.
Sa Persyarikatam Muhammadiyah, medyo aktibo si Nani Wartabone asin nagigibong mahiro an mga rida kan organisasyon.
Sa biograpiya ni Nani Wartabone na pinagsaro kan FKIP Unsrat sa Gorontalo (1985), pigsabi na poon pa kadtong 1930, su Nani Wartabone kaiba si Imam A Nadjamuddin naggibo nin inisyatiba tanganing maitugdas an grupong Muhammadiyah Suwawa. An mawuton ni Nani Wartabone na makalaog sa Muhammadiyah tanganing idirekta an mga Muslim na magsunod sa totoong mga tukdo kan Islam, tanganing an mga pana'naw na nakakaiba sa Islam, pwedeng maibsan asin pwedeng mag-iriwal nin magkakairibahan an mga tawo tanganing makua an katalingkasan. Piggamit niya an pagkakataong mangadal sa paagi kan mga aktibidad kan Muhammadiyah Tabligh sa mga baryo, bilang kadagdagan sa paghahatod nin mga tukdo kan Islam, pinurbaran man niyang hikayaton an kamalayan sa politika kan mga tawo na magkasaro para sa sarong independiyenteng Indonesya. Naging sobrang mahilig an mga tawo kan Gorontalo sa mga lektura ni Nani Wartabone. Kung aram kan komunidad na an nagtatao nin sarong da'wah sainda iyo si Nani Wartabone, maabot sinda in grupo tanganing mag-atendir asin magdangog sa tabligh. Kaya, an saiyang aktibidad nin misyonaryo pirming pigbabantayan kan pulisyang Olandes. Sa katotoohan, pirang beses na pigsabihan kan gobyerno kan Olandes sa paagi kan saiyang tugang na si Ayuba Wartabone, na nagsisirbi man na Wedana Gorontalo, nagtao nin sarong paisi para ki Nani Wartabone na relatibo sa saiyang mga aktibidad nin da'wah, kaiba an banta kan ipapaapon kung siya padagos oa nanggad sa saiyang aktibidad sa saiyang asosasyon.
Mga pangyayari sa Patriotikong Aldaw Enero 23, 1942
Dai nahaloy, nadangog ni Nani Wartabone na pig-okupar na kan mga Hapon an Manado. An mga Olandes nagdulag paduman sa Poso. Ini an nagkawsa sa Olandes sa Gorontalo na matakot asin naghanda sa paghali sa paagi kan enot na panunulo sa daga. Namati niya an pag-abot kan oras kan panlaban kontra sa Olandes.
Kadtong Enero 22, 1942, pigsuluan kan mga Olandes an Kalio motorboat asin warehouse nin kopra sa daungan. Sa pagkakaaram kaini, naghanda siya nin mga armas dangan mga huben na kalalakihan. Biyernes nin aga, Enero 23, 1942, nag-abot gikan Suwawa sa Gorontalo an mga tropa na pinamumunuan niya. Sa kasagsagan kan dalan, dakol na mga tawo an nagbali. Sa oras na 09.00 nin pagkaaga, naaresto gabos na mga opisyal na Olandes sa Gorontalo. Pagkatapos kaiyan, pinamunuan niya an mga tawo na ibaba an wagayway kan Olandes dangan itaas an puti asin pulang wagayway na pigsabayan pa ka kantang Indonesia Raya. Dangan naggibo siya nin sarong pataratara: Sagkod ngunyan, Ika-23 nin Enero 1942, kitang mga tawo kan Indonesya na yaon digdi, independensya na, talingkas, talingkas na sa pananakop kan ibang nasyon. An satuyang wagayway iyo an Merah Putih, an satong nasyunal bna kanta iyo an Indonesia Raya, pigkua na kan gobyerno kan Olandes an nasyunal na gobyerno
Kadtong Hapon, pinangenotan ni Nani Wartabone an sarong pag-uulay tanganing mamukna an Gorontalo Government Headquarters o Pucuk Pimpinan Pemerintahan Gorontalo (PPPG) na minaganap bilang House of Representatives o Badan Perwakilan Rakyat (BPR) asin naluklok si Nani bilang chairman kaini. Pagkalihis kan apat na aldaw, pinalipat ni Nani Wartabone an mga tawo sa sarong higanteng urulay sa Gorontalo Great Land. An layunin kaini tanganing mapamantinir an ipinahayag na katalingkasan sa anumang peligro.
Piggogobyernohan kan Hapon an Gorontalo
Sarong bulan matapos an "Proklamasyon kan Nasyunal na Katalingkasan" sa Gorontalo, nagpoon na maglupad an mga tropang Hapon. Kadtong Pebrero 26 sarong barkong panggera kan Hapon na naghali gikan sa Manado na naka-angkla sa daungan kan Gorontalo. Iniimbitaran ni Nani Wartabone an mga tropang Hapon sa paglaom na makakatabang an saindang presensya sa PPPG. Naging kabaligtadan ini, imbis ipinagbawal kan Hapon an pagtataas kan wagayway na Pula asin Puti dangan pighagad na an mga residente kan Gorontalo, handang magsumite sa Hapon.
Dai nagtugot si Nani Wartabone sa kahagadan na ini. Anupaman, huli sa dai niya kayang magmontra sa mga Hapon, napagdesisyunan niyang maghali sa syudad nin Gorontalo asin magbalik sa saiyang banwaan na Suwawa, ning mayong paglipat kan soberanya.
Sa Suwawa, nagpoon si Nani Wartabone na mamuhay nin simple sa paagi kan pag-ooma. Makipagtabangan an mga tawo ki Nani Wartabone dangan sa wakas nagsagibo nin welga nin masa kaya an Gorontalo garo sarong syudad nin mga gadan. Nahiling an sitwasyon na ini, nagsagibo an Hapon sa paagi kan mga kasabwat kaini nin panraraot-puri, na nag-udyok si Nani Wartabone sa mga tawo na magrebelde kontra sa Hapon.
Bilang resulta kan panraraot na idto, si Nani Wartabone, naaresto sa wakas kadtong Disyembre 30 1943 asin pigdara sa Manado. Digdi, nakaekperyensya si Nani Wartabone nin mga manlaenlaen na mga pagpapasakit. An saro sa mga pasakit kan Hapon na namantinir pa langgad sa girumdoman o memorya kan mga tawo kan Gorontalo sagkod sa aldaw na ini, kang ipigtanom si Nani Wartabone bilog na aldaw apwera sa payo sa baybayin sa likod kan sa ngunyan na Gobernador kan Amihanang Sulawesi. Para sa haros sarong aldaw nagkawat an payo ni Nani Wartabone nin mga alon asin tipasi kan baybay. Pigpalaya man lang kan Hapon si Nani Wartabone kadtong Hunyo 6, 1945, nang magpoon na magbutwa an mga pagigirumduman pagkadaog kan Hapon gikan sa Mga Kaalyado.
Pagkadaog kan Hapon
Pagkatapos kan pasuko sa mga kaalyado, pigrerespeto pa langgad kan Hapon si Nani Wartabone bilang sarong lider kan mga namamanwaan kan Gorontalo. Pinatotoohan ini sa paagi kan pagsuko kan gobyernong Gorontalo gikan sa Hapon paduman ki Nani Wartabone kan Agosto 16 1945. Poon kan aldaw na ito, naglupad pabalik an Saka Merah Putih sa Gorontalo pagkatapos kan mademote ini kan Hapon poon pa kan Hunyo 6, 1942. Kakaibahon, pagkatapos kan paglipat kan kapangyarihan, dai nag-aaram sinda Nani Wartabone asin kan mga tawo kan Gorontalo an manonongod sa Proklamasyon kan Independensya kan Indonesya sa Jakarta kan minasunod na aldaw. Naaraman lang ninda ini kan Agosto 28, 1945.
Tanganing pakusugon an nasyunal na gobyerno sa Gorontalo na nakua sana gikan sa mga kamot kan mga Hapon, hinikayat ni Nani Wartabone an 500 na huben na lalaki tanganing maging seguridad asin puwersa nin depensa. Nila'gan sinda nin mga nakuanang armadas hali sa Hapon asin Netherlands. Pigsanay an puwersang ini ni Nani Wartabone mismo, mantang an kinamumugtakan kan pagsasanay, nakasentro sa Tabuliti, Suwawa. Napaka estratehiko an rehiyon na ini, nasa sarong burol na napapalibutan nin kadakol na sararadit na burol, asin pwedeng masubaybayan an bilog na syudad kan Gorontalo. Sa lugar man na ini, nagtindog an mga kadto pang mga hadi kan Gorontalo kan saindang mga kuta.
Matapos maresibi an barita kan proklamasyon sa Jakarta, kadtong ika-1 nin Setyembre 1945 namukna ni Nani Wartabone an Nasyunal na Konseho sa Gorontalo bilang sarong lehislatibong katabang tanganing tabangan an lider kan pamahalaan. Binubuo an 17-miyembro nin lupon nin mga klero, lider nin komunidad asin lider nin partidong pampulitika. Si Gustaaf Adolf Maengkom na naging Ministro nin Hustisya kan Republika kan Indonesya asin si Muhammad Ali na naging lider kan Customs asin Excise sa Tanjung Priok an duwa sa 17 na miyembro kan lupon.
Nadakop kan Olandes
Sa kasamaang palad, an sitwasyon na ini dai naghaloy nin huli ta sa paglaog kan mga kaalyado. Sa mga Olandes na nakisakay sa Mga Kaalyado kan oras na ito, saro si Nani Wartabone sa seryosong banta sa saindang intensyon na sakupon utro an Indonesya lalo na an Gorontalo. Nagpanggap sindang iniimbitaran si Nani Wartabone na makipag-ayos kan Nobyembre 30 1945 sa sarong kaalyadong barkong, dangan pigdakop siya kan mga Olandes. Tulos-tulos na pigdara si Nani Wartabone sa Manado.
Sa presensiya kan Korte nin Militar kan Olandes sa Manado, pigsentensyahan si Nani Wartabone nin 15 taon sa preso sa pagtatraydor kan Enero 23, 1942. Gikan sa kulugan sa Manado, pigdara si Nani Wartabone sa Morotai na kun sain piglipat sa kulungan nin Cipinang sa Jakarta kan Disyembre 1946. Kagsarong aldaw sana sa Cipinang, pigkulong utro si Nani sa Morotai. Digdi nagsapo na naman siya nin marahas na pisikal na pagpapasakit gikan sa pangrakyadang suldados kan Olandes. Sa Morotai, pigbalik na naman siya sa Cipinang, sagkod pigpaluwas kan Enero 23 1949, pagkatapos kan pagmidbid kan soberanya kan Indonesya.
Pagbabalik sa Gorontalo
Kan Pebrero 2, 1950, nakatungtong na naman si Nani Wartabone sa Gorontalo, sarong nasyon na pinaglaban para sa katalingkasan. Pigtanggap kan mga tawo asin kan Nasyunal na Konseho na nakipaglaban sa saiya na presensya na igwang pagmati nin kagalakan na may halong emosyon asin luha. Sinabat nin may magaan na boot an barkong Bateku na nagdara ki Nani Wartabone sa tahaw nin dagat kan mga tawo kan Gorontalo. Pagkatapos pigdara si Nani Wartabone hali sa daungan tanganing darahon sa palibot kan syudad sa sarong diwa nin pagiging makabanwaan.
Ipiglipat utro ni Nani Wartabone an mga tawo kan Gorontalo sa sarong dambuhalang pag-uurulayan kadtong Abril 6, 1950. An obheto kan dambuhalang pag-uurulayan na ini tanganing habuan an RIS asin magbali sa Republika kan Indonesya. Ipinabisto kanpangyayaring ini na an Gorontalo iyo an enot na teritoryo kan Indonesya na nagpahayag kan paghabo sa RIS.
Labanan kontra sa PERMESTA
Sa karaotan nin palad, dai pa gayong makusog an mga puwersa ni Nani Wartabone kaysa sa mga pwersang rebelde. Samakatuwid, nagpirit na maglaog sa kadlagan an saiyang pamilya dangan mga tropa tanganing makadulag sa pananambang kan hukbo nin mga rebelde. Sa panahon kan gerang gerilya na ini, pig-aapod an mga tropa ni Nani Wartabone na "An mga puwersa nin kadlagan".
Naggamit si Nani Wartabone nin manlaen-laen na mga paagi tanganing makakua siya nin mga armas asin tropa gikan sa Sentro. Kadtong bulan nin Ramadan kan 1958, nag-abot an tabang kan mga tropa nin hukbo hali sa Brawijaya 512 Battalion na kinakapotan ni Kapitan Acub Zaenal asin mga tropa hali sa Detachment 1 Battalion 715 Hasanuddin na pinangenotan ni Kapitan Piola Isa. Mabalos sa tabang kan duwang puwersang ini hali sa Subangan na Haba asin Habagatan na Sulawesi, nakua utro ni Nani Wartabone an gobyerno sa Gorontalo gikan sa mga kamit kan PRRI / PERMESTA kadtong katahawan kan Hunyo 1958.
Politiko
Pagkatapos na madaog an PRRI / PERMESTA sa Gorontalo, pinagkatiwalaan utro si Nani Wartabone na magkapot nin mga importanteng posisyon. Halimbawa na sana, bilang sarong Residente kan Amihanan na Sulawesi sa Gorontalo, dangan sarong miyembro kan DPRGR bilang sarong grupo nin deligado kan parabukid. Pagkatapos kan mga pangyayari nin G30S kan 1965, nagbalik si Nani Wartabone tangáning magtindog sa vanguard kan mga tawo kan Gorontalo sa orden tanganing mahali an mga gamot kan komunismo sa rehiyon.
Kagadanan
Si Nani Wartabone, na dating miyembro kan MPRS Rl, sarô na miyembro kan National Drafting Council asin sarong miyembro kan DPA, naging sarong buta na mata kaiba an Pambiyernes na pamibi tanganging mamibi kan Enero 3, 1986, bilang sarong parauma sa sarong tago na nayon, Suwawa, Gorontalo.
Mga onra
Sa komerasyon kan aldaw nin mga Heroe kan 2003, ipigtao ni Presidente Megawati Soekarnoputri an titulo na Nasyunal na Heroe ki Nani Wartabone sa paagi kan saiyang tagapagmana, pigrerepresentar kan saro sa saiyang mga aking lalaki na si Hi Fauzi Wartabone, sa State Palace kan ika-7 nin Nobyembre 2003. Pigdeklara si Wartabone nin Nasyunal na Heroe base sa Presidential Decree No. 085 / TK / 2003 na pigpetsahan kan Nobyembre 6, 2003.
Tanganing komemoran an saiyang pakikibaka sa Syudad nin Gorontalo, ipigtindog an Tugu Nani Wartabone tanganing magirumdonan kan mga tawo kan Gorontalo an historikong pangyayari kan Enero 23, 1942.
Modesto Madrid
Si Don Modesto Madrid dating alkalde kan Canaman, Camarines Sur. Sarô siyá sa mga enot na paratokdô sa Canaman Central School. Bilang pagromdóm saíya bilang nagin jefe ejecutivo kan banwáan, ipinangáran saíya an saróng tinámpo sa barangay Pangpang.
Demetrio Sonza
Si Demetrio P. Sonza ( Sta. Barbara, Iloilo, Marso 3, 1934) sarong Ilonggong historyador, peryodista, pulitiko, negosyante asin paraoma. Siya nagin man bise-gobernador kan Iloilo (1998). DSASDSADASDASDAASDSASDASDASDASSDASDASDASD
Tapos siya sa Central Philippine University, asin an saiyang naagom iyo si Gloria Jayaon. Siya nagin direktor sa hunta kan Philippine National Historical Society.
Sa presente, siya saro man na myembro sa hunta kan Taytay Sa Kauswagan, Inc., sarong kooperatiba sa syudad nin Iloilo, Filipinas.
Minturno
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Latina sa rehiyon Lazio kan Italya.
Marlango
An Marlango sarong banda sa musika na Espanyol na sinasabing impluensyadong gayo ni Tom Waits. Nabilog kan 2002, ini nakabase sa Madrid, Espanya. An mga kaayon sa banda iyo sinda Leonor Watling (bokalista), Alejandro Pelayo, (piyanista) asin Óscar Ybarra (trompetista).
Atenas
right|thumb|240px Atenas an kapitolyo kan Gresya asin nin munisipyo nin Atenas sa 664.046 na 2011. Ini an pinaká matawong ciudad sa populasyon asin igwa ining 3.8 milyon na katawo.
Bistado an Atenas sa kasaysayan enterong kinàban sa mga 3000 anyos kaini asin sa dakolang demokrasya kan ciudad sa uusipon nin kinàban. Ini an harong nin Partenon ta Acropolis digdi nakamogtak an griyego an pinaká sadit na ciudad na estado sa kinàban.
Desyembre 19
Desyembre 19 an ika-353 na aldaw kan taon (ika-354 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 12 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Liberato Aureus
right|thumb|180px|Si Levy Aureus
Si Liberato "Levy" Aureus (nmndg: Hunyo 23, 1935 - Septyembre 21, 2013) sarong Bikolanong kolumnista, humorista asin kagsurat kan librong An Sabi ni Levy. Ginawadan siya kan 2006 kan Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon kan pagbistong Masirang na Bitoon kan Kabikolan.
Siya namundag sa Bgy. Matoogtoog, Mercedes, Camarines Norte; siya an ika-tolong aki kan mag-agom na Ponciano S. Aureus kan Libmanan, Camarines Sur asin Iluminada Soria kan Basud, Camarines Norte. Nagdakula siya "sa pag-ataman ni Leon Aureus" asin "nakanood magsurat sa madiklom na apat na gilid kan Bicol Mail Printing Press na kaidto yaon sa kanto kan kalye P. Burgos asin Gen. Luna, siyudad nin Naga; nag-eskwela sa University of Nueva Caceres asin Ateneo de Naga, dai nakatapos nin kurso ta nag-agom tolos."
Nagtrabaho siya sa Department of Labor and Employment (DOLE), nagkahilig na magsurat nin rawitdawit na pinapadara sa mga istasyon nin radyo sagkod na siya nabantog na parasurat. Nagin man siyang kolumnista asta konsultant editoryal kan Bicol Mail. An bantog na kolum niya sa peryodiko semanal na ini iyo an Ilampog Ilabay na kan huri binago niya an pangaran sa An Sabi ni Levy. Pirang dekada ini regular na nagluluwas sa peryodikong ini.
Nagin man siyang direktor sa Junta Directiva sa Camarines Sur II Electric Cooperative, Inc (CASURECO II) representado an South District. Kan taon 1998, nagin siyang presidente kan Kooperatiba kan CASURECO asin nagtukaw siya sa siring na kargo nin sampolong taon, abot 2003.
Mga tataramon na Kalamian
An mga tataramon na Kalamian (pigbabaybay man na Calamian), iyo an sadit na kumpol nin mga tataramon na pigtataram sa Filipinas:
Juan Nuñez
Si Juan Nuñez dating alkalde kan Canaman, Camarines Sur. Sarô siyá sa mga enot na paratogtóg nin lagaylay.
Mga tataramon na Kalamian
Sinda an mga pirang tataramon sa Filipinas na kun saen padagós na nagsusurat nin katutubóng mga Iskritura, kadaklan sa mga rawit-dawit.
Klasipikasyon
Si Adelaar asin Himmelmann (2005) ginibo an Kalamian bilan saróng pangenot na sangâ sa pamilya nin tataramon na Filipino.
Benito Soliven
An Benito Soliven sarong ika-apat na klaseng banwaan sa Isabela, Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
An banwa ipinagngaran ki Hon. Benito Soliven, kongresista kan Rehiyon Ilocos kan panahon nin gobyernong Kumonwelt.
Mga Barangay
An Benito Soliven nababanga sa 29 barangay.
Steve Jobs
right|thumb|250px|Si Steve Jobs Si Steven Paul "Steve" Jobs (Pebrero 24, 1955 - Oktobre 5, 2011) sarong Amerikanong entreprenyur sa kompyuter asin imbentor. Siya an kabakas sa pagtogdas, pamayo, asin tagapamahala kan Apple Inc. Si Jobs dati man tagapamahala kan Pixar Animation Studios; nagin siyang myembro kan hunta nin mga direktor kan The Walt Disney Company kan 2006, kan an Pixar nagin rogaring kan Disney.
Si Jobs natantya kan Forbes magazine na iyo an ika-39 na pinakamayaman na Amerikano sa Estado Unidos kan 2009, na an asset sobra sa 7 bilyon na dolyar. .
Miagao
An Miagao sarong ikatolong klaseng banwaan sa provincia kan Iloilo, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Miagao sa 119 barangay.
Facundo Espiritu
Si Facundo Espiritu dating alkalde kan Canaman, Camarines Sur. Bilang pagromdóm saíya bilang nagin jefe ejecutivo kan banwáan, ipinangáran saíya an saróng tinámpo sa barangay Pangpang.
Pontinia
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Latina sa rehiyon Lazio kan Italya.
Tarlac
An Tarlac sarong provincia kan Republika kan Filipinas sa rehiyon Sentral na Luzon sa Luzon. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong area code kaini iyo.
Burgos, Isabela
An Burgos sarong ika-limang klaseng banwaan kan Isabela, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Motorhead
thumb|300px|Motörhead logo thumb|400px|Motörhead live [[2008]] Si Motörhead sarong Ingles na parakanta.
Burgos, Isabela
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An Burgos nababanga sa 14 barangay.
Monte San Biagio
thumb|istasyon nin tren sa Monte San Biagio An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Latina sa rehiyon Lazio kan Italya.
Nicolas Vargas
Si Nicolas Vargas dating alkalde kan Canaman, Camarines Sur.