cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manok
too|thumbnail|300px|An lalong na manok too|thumbnail|300px|An gunâ kaiba an saiyang mga siyô thumb|An puting gunâ An manok (Gallus gallus domesticus) sarong napagarong gamgam. An bagong nadukayan na adal, ini palan 10,000 nang taon kaidto pa pinapagarò asin inaataman sa Byetnam. An pagtubod dati ini an pag-ataman kaini asin pagpagaro nagpuon sa India. Hali sa India an inaataman asin garong gamgam na ini nakaabot man ini sa Persiya, sa lugar kan Lydia, sarong lugar sa Habagatan kan Menor na Asya na yaon sa irarom kan pagsakop an Persiya. Dangan an mga manok na pinagaro naglakop man sa Gresiya mga ika-5 siglo(BCE) an nakaagi. Sa Ehipto, puon pa kan ika-18 Dinastiya, an "gamgam na aro-aldaw nagsusugok," nagdatong sa nasiyon na ini komo sarong tributo haling Babiloniya, ini susog sa kasuratan ni Tutmose III. Mayong nasambitan an manok sa Daan na Tipan.
Mary Jackson (inhinyero)
Pagkatapos nin 34 na taon sa NASA, si Jackson iyo naguno an pinakasenyor na yayaong inhinyerong titulo. Narealisar niya na dae siya makakakua nin mga promosyon nin dae nagigin sarong superbisor. Pig-ako niya an sarong demosyon para magin manager sa parehas na Federal Women's Program, sa NASA Office of Equal Opportunity Programs asin sa Affirmative Action Program. Sa pagganap na ini, nagtrabaho siya para impluwensyahan an pag-ako asin promosyon nin mga babayi sa karera nin siyensya, inhenyeriya, asin matematika sa NASA.
Manok
An mga bagong pag-aadal sa genes kan manok nagpapahiling na ini pwedeng guminikan pareho sa inaapod na Red Junglefowl asin sa Grey Junglefowl (G. sonneratii).
An manok iyo an saro sa pinakalakop na inaataman na hayop. Ini may populasiyon na 24 bilyon kan taon 2000, na mangyari pa an manok iyo na an gamgam na pinakadakol nabubuhay igdi sa kinaban. An mga tawo inaataman ini ta kinakakan ninda an laman asin sugok kaini.
Mary Jackson (inhinyero)
An buhay ni Jackson iyo naitampok sa bakong-piksyon na librong Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Who Helped Win the Space Race kan 2016. Saro siya sa tolong bida sa Hidden Figures, an adaptasyong pelikula na pigluwas kan kaparehong taon.
Kan 2019, si Jackson piggawadan nin Congressional Gold Medal. Kan 2020 an pamayong kwarterya sa Washington, D.C. kan NASA iyo liwat pigpangaranan bilang Mary W. Jackson NASA Headquarters. An NASA iyo nagkaigwa nin sarong birtwal na seremonya sa pagngaran.
Manok
Mga termino dapit sa manok
Sa Estados Unidos, Kanada asin Australya, an may edad nang manok na lalake inaapod na cocks, na kun sa Bikol an apod kaini lalong. An hoben pang manok na lalake, dai malampas sa edad na sarong taon inaapod man sa mga lugar na ini na cockerels., sa Bikol man inaapod na sulog. An hinalian na nin kakayahan na maka-semilya, inaapod man na capons, siring man sa Bikol inaapod na kinapon. An manok na sobra sa sarong taon an edad, inaapod na hens, na kun sa Bikol an apod gunâ asin an inaapod ninda na pullets, apod man kaini sa Bikol, dumaraga.
Sinasabi daa na sa Australia, New Zealand asin Britaniya, may termino para sa arin man na manok na anoman na edad o babae man o lalake: chook, na simpleng inaapod sa Bikol na manok asin an mga umboy pang manok an apod sa mga lugar na iyan chicks na siring man sa Bikol inaapod na siyô o siwô.
Pisikal na porma
thumb|300x300px|Manok na mahihiling sa [[Gaboc, Camrines Norte|Gaboc, Camarines Norte]]thumb|right|250px|Orlof na manok An mga manok daa mga omnivores, na buot sabihon daing pili an tinutuka, na puwedeng dahon, pisog nin tinanom, o puwede man kumakan nin mga hayop. Sa layas, an manok nagkakayas, naghahanap nin mga pisog kan mga tinanom, nagtutuka kan mga layog-layog o mga insekto asin nakakan man ngani kan mga saradit na hayop arog kan lokton, tabili, buru-buaya, o saradit na kinô.
Sa natural na kamugtakan, an manok natagal an buhay nin lima abot onseng taon. Alagad, sa ataman na kamugtakan na pangkomersyo, an manok binubuno na pag edad pa sanang anom (6) na semana. An mga gunang parasugok puwede sumugok nin mga 300 na sugok (bunay) sa sarong taon. Pakalihis nin kagduwang (12) bulan, napuon nang pagluya an pagsusugok kaini asin an mga ini binubuno sa pagproseso nin mga kakanon na pang-umboy, para sa mga ayam asin iba pang kakanon. Natatala sa rekord kan Guinness Book of World Records na an naggurang nanggad na manok nag-edad nin kag-anom (16) na taon, tapos nagadan na ini, atake sa puso.
An lalong maririsa man huli sa saiyang mga balukag na mararaburab an kolor, may haralabang luyloy na lawi saka buntot na makikilyab, mga balukag sa liog na naturangkig kun nakikipurok.
Bistong marhay an lalong sa guna ta siya mas darakula asin haralaba an saka, mas dakula asin giring-giting an palong (papatlongon) na parati makilyab na pula, saka sa liog sa irarom kan tuka niya igwang kayat na malugyat na laman an kolor pula man, na an apod kaini lambi-lambi. An saka kan pampurok na lalong, iyo an tinatambodan kan bulang, sarong mataromon asin mapanason na aserong kawit porma kan gapas.
An ibang kasta nin manok tinutubuan nin pinong balukag na na-itsurang may bigote o bungot sa palibot kan tuka.
An mga manok na inaataman dai kayang maglayog nin harayo, alagad an mga saradit na kasta nakakalayog lampaw sa mga kudal asin nakatutugdon sa halangkaw na sanga kan kahoy kun sain nahapon sinda. Nakaluyap ini sa harayo parati kun nagdudulag sa kinakatakotan.
An mga manok makiramason sa kapwa niya asin nagbubuhay-buhay komo sarong gipaw. Nagsasaro asin nagtatarabang sinda sa paghilumlom sa mga sugok asin pagpadakula kan mga siyo-siyo. An mga manok may sinasabing padaraogan asin uso sainda an turusikan sa pagpahiling kun si isay an kagdaog sainda. An dominante, iyo an may inot na lugar sa kakanan asin sa mga magayon na lugar paggigibong tataghan. Nadidisturbo an relasyon na ini - kun si isay an kagdaog asin kun isay an pahunod- kun may hinahalo sa grupo o may isinasalak sa grupo. Kun minsan naabot sa punto na nagduduruguan sa turusikan asin may nagagadan.
Heidi Cullen
Si Heidi M. Cullen an Direktor kan mga Komunikasyon asin Institusyon Strategic sa MBARI, Monterey Bay Aquarium Research Institute. Si Cullen dating panginot na sientista para sa bakong non-profit environmental organization,an Klimang Sentral, na yaon sa Princeton, New Jersey. Dugang pa, saro siyang bisitang paradiskurso sa kaharaning Unibersidad nin Princeton, asin an autor kan libro, The Weather of the Future. An sarong eksperto asin komentarista manongod sa mga isyu na may koneksion sa klima nagbago asin sa palibot, sya sarong persona sa aire sa The Weather Channel, asin sarong mayor na pagsiyasat kapwa sa Unibersidad nin Pennsylvania (Penn).
Lazi
An Lazi sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Siquijor, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Lazi sa 18 barangay.
Henry Otley Beyer
Si Henry Otley Beyer (Hulyo 13, 1883 – Disyembre 31, 1966) sarong Amerikanong antropologo, na nagtao nin oras kan saiyang buhay para magtukdo nin kultura sa Filipinas. Inaapod ni A.V.H. Hartendorp si Beyer na "Dekano kan Filipinong etnolohiya, arkiyolohiya, asin prehistorya".
Biograpiya
thumb|260px|An sertipikasyon nin pagpili ki Beyer bilang Propesor nin Antropolohiya asin Etnolohiya, Unibersidad kan Pilipinas
Pinangaki si Beyer sa Edgewood, Iowa, sa pamilyang Bavariano an ginakanan asin nagkaigwang interes sa Filipinas kan ini magbisita sa sarong eksibit sa Louisiana Purchase Centennial Exhibition sa St Louis, Missouri kaidtong 1904.
Mariano Abella
An mga magúrang niyá iyó sindá Manuel P. Abella asín Bibiana Isaac. Naaresto siyá kan mga Kastila kan Septyembre 16, 1896 sa salang rebelyon alágad pinawàran salà asín pinalibre huli sa desisyon kan Korte sa saróng pagbista kan Desyembre 29, 1896. Sarô man siyá kan nagin Representante kan Bikol dumán sa tirípon sa Simbahan kan Barasoain, Malolos, Bulacan kan an inaapód na Konstitusyon nin Malolos pinagpandáy. Susog sa historyador na si Jose Barrameda, Jr. siyá nagtúkaw bilang gobernador kan Ambos Camarines nin tolóng beses, kan taón 1898, 1904 asín 1907.
Munisipyo
thumb|200px|An munisipyo kan Calabanga, sarong halimbawa kan munisipyo
Romanya
thumb|Wagayway kan Romanya An Romanya (sa Ingles: Romania) sarong nacion sa Europa.
Rio de la Cruz
Si Rio de la Cruz sarong bantog na Bikolanong entreprenur asin paradalagan gikan sa Bato, Camarines Sur. Minuknâ niya an kompanyang Runrio kan 2007 na ngunyan igwa nin abot sa 35 empleado. Ini an nagpapadalagan kan haros 80% kan mga padalagan sa Metro Manila. Siya man an tagapadalagan kan Run for the Pasig River.
Munisipyo
An munisipyo sarong edipisyo na kinamumugtakan kan opisina kan alkalde kan banwaan o syudad.
Rio de la Cruz
Agi-agi kan buhay
An agi-agi kan saiyang buhay sarog klasikong istorya na hale sa pag-tios asin naging ma-trayumpo sa saiyang napiling propesyon. Saro siya sa mga ini-dolo asin tinitingala pag-abot sa PAG-DALAGAN.Ina-apod siyang "MAESTRO" kan mga aktibidades manungod sa padalagan.
Nguhod siya sa katorseng magturugang, an pito sa parehas na ina. Siyam na bulan pa lang siya kan ipinangaki, kan binayaan sinda kan ina ninda sa pangataman kan saindang ama. An pamilya ni Rio nagbaralyong mag-istar sa manila kaiba an saindang ama kan tolong taon pa lang siya. Nagpabarobalyo sindang istaran hale sa Taguig, Parañaque, sagkod Marikina.
Bilang estudyante, tinios nya an aro-aldaw na paglakaw nin dua hanggang tolong kilometros pasiring sa ini-eskwelahan nya asin may kantidad na pisong balon sana.
Kan dose años na si Rio, nagpaheling na siya nin kabatiran sa pagdalagan. Nadaog nya si mga ka-kontraryo nya sa eskwelahan ninda na nagbarali sa pa-"try-out". Nagdalagan lang siyang naka-bitis. Sa pina-heling niyang tibay sa pag-dalagan, Pig-bali siya kan "coach" ninda sa " 50-100m. sprint", "long jump" sagkod "high jump". Nakua ni Rio an primerong pwesto sa gabos na kategorya. Saro sa mga kagtaraid nindang harong an naherak saiya asin tinawan siyang "Mighty Kid" na sapatos. Alagad halipot ito saiya, kaya tinabas nya an enotan na parte, si sa may muro para lang nanggad magka-igo ito saiya. Gikan sa mga ginanahan nyang kwarta, nakabakal man giraray siya kan pinaka-enot na pades nyang pandalagan na sapatos. "Chuck Taylors" daa an brand, sa kantidad sanang P900.00. Ito an pinili nya ta ma-hibog an swelas, para haloy daang ma-inas ,para ki Rio.
Pagka-agi nin pirang taon, saro na si Rio de la Cruz ngonyan na hinahangaan asin ini-idolo sa larangan nin pagdalagan. Nag-puon lang siyang magdalagan sa edad na dies anyos, ngonyan may sadiri na siyang negosyo. Saro siya sa mga para-endorsar kan NIKe. Kun dati nagdadalagan siyang naka-bitis sana, ngonyan may sang-gatos na pades na siyang sapatos, an kinseng pades dae pa lamang nagagamit. An sukol palan kan bitis nya, 10.5 man lang sana.
Sinabi kadto ni Rio sa sadiri nya na kaipuhan mag-hiro para maka-hawas sa pag-tios.
Kinikunsiderar man giraray ni Rio na dakulang utang na boot an pag-ataman saiya ni Enrg.Juan Ramos, saro man na paradalagan. Kan nasa segundo año pa lang siya sa hayskul, pig-ataman na siya kaining engineer na ini, na ngonyan, iyo an binibisto nyang ama-amaan. Hanggang ngonyan, kaiba mnya pa man giraray an ama-amaan nya asin sabi ni Ro, dae nya ini babayaan. Ta kun bako ki Engr. Juan Ramos, mayo siya sa kinamumugtakan nya ngonyan.
Magsingal
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Magsingal nababanga sa 30 barangay.
Ginikanan kan pangaran kan munisipyo
Sinasabi na an pangaran kan Magsingal naghale sa tataramon na Ilokanong Mayisingal, na boot sabihon hiroon. Pinanongod an pangaran na ini kan an kampanaryo kan munisipyo pinag-isog sa presenting nalulugaran niya. Si Kapitan Juan de Salcedo saro daa sa nagtogdas kan munisipyo.
An mga orihinal na kagbanwa igdi iyo an mga Itnegs na iyo an inabotan ni Salcedo kan siya napa-agi igdi. Naghingoa siyang maalok an gabos na magkugos na sa pagtubod nin Kristianismo alagad bako gabos nagsunod asin an mga ini nagdurulag, nagbanwa na logod duman sa bandang sirangan kan Bantay Bul-lagaw (Bukid nin Bul-lagaw).
Mayor na eskwelahan sa Magsingal
An Saint William's Institute, na pinapadalagan kan mga madre kan Sisters of Saint Paul of Charities iyo an mayor na eskwelahan sa banwaan. Yaon man igdi an Magsingal Institute, sarong haiskul na pribado.
Maria, Siquijor
An Maria sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Siquijor, Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo an.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Barangay
thumb|right|Munisipyo kan banwaan Nababanga an Maria sa 22 barangay.
Lupao
An Lupao sarong ikatulong klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 121.33 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikatulong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
San Fernando, Cebu
An San Fernando sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
290px|right Nababanga an San Fernando sa 21 barangay.
Rusya
thumbnail|220px|Wagayway kan Rusya thumbnail|220px|Kinamumugtakan kan Rusya An Rusya (Россия - Rossiya) - sarong nacion sa Europa.
Dominikanang Republika
thumb|Wagayway kan Dominikanang Republika An Dominikanang Republika (sa Espanyol: República Dominicana) sarong nacion sa Americas.
San Remigio, Cebu
An San Remigio sarong ikatolong klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an San Remigio sa 27 barangay.
Gerang Iran-Iraq
Pagsakyada
Dawa hinuhuna kan Irak na makakabentahe sinda resulta kan maribok asin baralanggong kamugtakan na ibinunga kan rebolusyon asin kaya nag'atake na mayong pormal na patanid, sa totoo limitado an pag'ogsod kan atake sa Iran asin an pag'atake nasumpo tolos-tolos, mala ta an Iran nabawe man kadale an anoman na teritoryong nasakop kan Irak pag'abot kan Hunyo 1982 asin sa mga masurunod na anom na taon, an Iran iyo an agresibo sa laban asin nakakalaog ngane sa teritoryo kan Irak. An gera saro daa sa pinakamakuring balbagan nin duwang nasyon na nasaksihan an mga estratehiyang ginamit sa Enot na Gerang Pankinaban, asin halawig na polpogan sa mga kinalot na posisyon na tinaytayan mga alambreng tunokan, mga posisyon kun saen may mga machine gun, mga daluso nin mga soldados naka de bayoneta, roborobong pagdagas sa kalaban asin an paggamit nin mga armas kemikal kan Irak asin tuyong pagbomba sa mga target na sibilyan. Masabi pa, an mga poderosong nasyon arog kan Estados Unidos asin Unyon Sobyet asin an Saudi Arabia saka Kuwait, kinampihan pa asin tinabangan an kag-sakyadang Irak asin an Iran haros nagsolosolo nakipagpolpogan na mayong gayong suporta kundi hale sa Syria asin Libya. An sobrang walong taon na gera, kapagalan sa laygay na borokbokan, pagkukulang na sa simpaitya sa Irak huli sa sobra na an pagpupuho sa mga sibilyan na populasyon gamit an inapod na weapons of mass destruction, asin nadagdagan pa kan tensyon sa relasyon sa pag'ultan kan Iran asin Estados Unidos, nagresulta sa pagpaki'aram kan Unidong mga Nasyon (UN) na magkaigwa nin untok-putokan sa duwang nagbabalbagan. Nag'oyon man an magkaibong na lado sa untok-putokan sa ri'gon kan Resolusyon kan U.N. Nu. 598 petsado Hulyo 20, 1988.
Binunga kan Gera
Sinasabing kabangang milyon katawong mga Iraki asin Iraning soldados an naputlan-buhay asin pwede pa ngane doble pa kaiyan an nautas asin siring man na bilang an tinatayang nagkagaradan sa populasyon sibilyan sa magka'ibong na lado apwera kan dakulon naerido asin mga kabangang milyon an nagin baldado. Mga 228 milyon na dolyar an tinostos sa gera asin 400 milyon an danyos, kadaklan rinatakan an mga pasilidad nin asayti asin mga syudad paagi nin pagparapaputok kan mga artileriya. Sa tahaw kaini, mayo man nin nahira sa kurit kan saindang teritoryo ta maski inako kan Iran an pagsasadiri na kan Irak kan Salog Shatt-al-Arab, an nasabing Salog ibinalik man giraray kan Irak sa Iran kan taon 1988 ta kaipohan na gayo ni Saddam Hussein an neutralidad kan Iran ta pig'antisipar an nagdadangadang na 1991 Golpong Gera. Dagdag pa, mayo man nganeng reparasyon an naguno sa hararom asin halawig na bokbokan na ini. Igdi pa nasaksi an pagkarampihan kan mga pwersang baliktaran naglado-lado; an Mujahedin Popular kan Iran nagkampi sa Iraking Baatista asin man an Iraking Kurdo kan Partido Demokratiko nin Kurdistan asin Patriotikong Unyon nin Kurdistan naglado sa Iran, asin gabos nagsapo nin makuring tios pakatapos kan dingklilan..
Larena
An Larena sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Siquijor, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Siquijor sa 23 barangay.
Sibonga
An Sibonga sarong ikatolong klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Santander
An Santander sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Sibonga
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Sibonga sa 25 barangay.
Santander
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Santander sa 10 barangay.
Sherlock Holmes
right|thumb|250px|Si Sherlock Holmes
Si Sherlock Holmes sarong karakter na mukna mansana kan parasurat asin doktor na si Sir Arhur Conan Doyle. Sa mga nobela siya sarong detektib nag'eerok sa London, sarong detektib na may pambihirang abilidad sa pagresolber nin mga dipisil na kaso gamit an mapanas na lohika, an pagbabalatkayo sa anoman na hitsura asin an paggamit kan kabatiran sa forensic science.
Nampicuan
An Nampicuan sarong ikalimang klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 52.60 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikalimang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Republika kan Kongo
thumb|Wagayway kan Republika kan Kongo An Republika kan Kongo (sa Ingles: Republic of Congo) sarong nacion sa Aprika.
Sandrine Bony
Si Sandrine Bony-Léna, ne Bony sarong Pranses na klimologo, na iyo an presente na Directeur de rechercherch (Director nin pagsiyasat) sa Centre National de la Recherche Scientifique sa Universitaire Sorbonne, Paris. [Sandrine Bony-Lé.Bonecurecher. Mahalagang marhay na si Bony sarong panginot na awtor kan Nobel Prize (2007) Report kan Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change.
Gunuan
Mga payag - payag: / Lawigw.c.
Santa Lucia
thumb|Wagayway kan Santa Lucia An Santa Lucia (sa Ingles: Saint Lucia) sarong nacion sa Americas.
Mayo 8
Mayo 8 an ika-128ng aldaw kan taon (ika-129 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 237 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Karapatan sa marhay na kapalibutan
An karapatan sa marhay na kapalibutan o an karapatan sa sustenable asin marhay na kapalibutan, sarong karapatan pantawo na tinutulod kan mga organisasyon sa karapatan nin tawo asin kapalibutan tanganing protektaran an ekolohikal na mga sistema na nagtatao nin marhay na salud sa tawo. Interkonektado an karapatan na ini sa iba pang mga pantawong karapatan na nakatutok sa salud, arog baga kan karapatan pantawo sa tubig asin sanitasyon, karapatan sa makakakan, asin karapatan sa salud. Ginagamit kan karapatan sa marhay na kapalibutan an pamamaagi nin karapatan pantawo tanganing protektaran an kalidad kan kapalibutan asin tumangan an legal na teorya na minukna para sa karapatan kan kalikasan na naghihinguwang pahiwason an mga karapatan na ginibo para sa mga tawo o iba pang legal na entidad para gamiton an kalikasan. Pig-oobliga kan karapatan na ini an estado na kontrolon asin ipautob an pankabalibutan na mga batas, kontrolon an polusyon, asin kun dai man, magtao nin hustisya asin mga proteksyon sa mga komunidad na nadanyaran nin mga problemang pankapalibutan. An karapatan sa sarong marhay na kapalibutan nagin mahalagang karapatan sa paggibo nin legal na mga tugmadan para sa climate change litigation asin iba pang isyung pankapalibutan. An karapatan sa marhay na kapalibutan yaon sa ubod kan internasyunal na pamamaagi sa mga karapatan pantawo asin climate change. An internasyunal na mga kasunduan na nagtutuwang sa karapatan na ini iyo an 1972 Stockholm Declaration, an 1992 Rio Declaration, asin an dai pa sana nahahaloy na Global Pact for the Environment. Pigmidbid nin labi sa 150 na estado sa UN an karapatan na ini sa paggibo nin batas, litigasyon, konstitusyunal na batas, pangkasunduan na batas o iba pang legal na awtoridad. An African Charter on Human and Peoples's Rights, American Convention on Human Rights, asin Escazu Agreement kapwa naggamit kan karapatan sa sarong marhay na kapalibutan. An iba pang mga framework sa karapatan pantawo, arog baga kan Convention on the Rights of the Child na nagsususog sa mga isyung pankapalibutan mantang nanunugpong sa pokus kan framework, na sa kasong ini, sa mga karapatan kan kaarakian.
An UN Special Rapporteurs on Human Rights and the Environment na sina John H. Knox (2002–2018) asin David R. Boyd (2018–) naggibo nin mga rekomendasyon kun pano gigibuhon na pormal an mga karapatan na ini sa internasyunal na batas. Pig-endorso ini nin magkapirang komite sa UN, siring man kan mga legal na komunidad na lokal arog kan New York City Bar, kan 2020.
Pantabangan
An Pantabangan sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 392.56 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
San Kristobal asin Niebes
thumb|Wagayway kan San Kristobal asin Niebes An San Kristobal asin Niebes (sa Ingles: Saint Kitts and Nevis) sarong nacion sa Americas.
Zagreb
thumb|Zagreb Hotel Esplanade Mihanovića Zagreb (/ˈzɑːɡrɛb/ ZAH-greb, Croatian pronunciation: [zǎːɡreb] (listen)) an kapitolyo asin pinakadakulang syudad sa Croatia. Manunumpungan ini sa norteng sulnopan kan nasyon, sa gilid kan salog nin Sava, sa parteng sur nin bulod kan kabundukan ninMedvednica. An Zagreb nasa taas na haros approximately 122 m (400 ft) taas kan lebel kadagatan. An populasyon kan syudad ka 2018 igwang haros 810,003 katawo. An populasyon nin Zagreb urban na katiriponan nasa 1.1 na milyon, haros sarong kapat kan buong populasyon kan Croatia.
Sogod
An Sogod sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga barangay
Nababanga an Sogod sa 18 barangay.
Inhinyeriyang elektrikal
thumb|293x293px|Saro sa obheto kan inhinyeriyang elektrikal an marhay na suplay asin transmisyon nin kuryente pasiring sa mga kaharongan. An inhinyeriyang elektrikal (Ingles: electrical engineering) iyo an inhenyeriyang disiplina manungod sa pag-adal, disenyo asin aplikasyon kan kagamitan, mga device asin sistema na minagamit nin kuryente, elektronika, asin elektromagnestismo. Nagin ining sarong bistadong trabaho sa patapos na kabangaan kan ika-19 na siglo pagkatapos kan komersyalisasyon kan elektrikong telegrapo, an telepono, asin an pagmokna nin kuryente, distribusyon, sagkod kagamitan kaini.
An Inhinyeriyang Elektrikal iyo sa ngunyan nababanga sa mahiwas na rango nin mga lado, kaiba na an inhenyeriyang pangkompyuter, inhenyeriyang pangsistema, inhenyeriyang pangkusog, telekomunikasyon, inhenyeriyang pangradyo-prekwensiya, pagproseso nin senyales, instrumentasyon, elektronika, asin optiks sagkod potonika. An pira sa mga disiplinang ini iyo may pagsabat sa iba pang mga sanga kan inhenyeriya, na minasakop sa dakulang bilang nin ispelisasyon kabali na an hardware engineering, elektrinikong pangkusog, elektromagnetiko asin waves, microwave engineering, nanoteknolohiya, elektrokimika, enerhiyang nababago-liwat, mekatroniko, asin siyensyang elektrikal-materyales.
Ang mga Inhinyerong Elektrikal iyo tipikal na may degri sa inhenyeriyang elektrikal o inhenyeriyang elektronika. An mga obrerong inhinyero iyo pwedeng may propesyonal na sertipikasyon asin magin kaapil nin sarong propesyonal na lawas o internasyunal na istandardong organisasyon. Kabali digdi an International Electrotechnical Commission (IEC), an Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) asin an Institution of Engineering and Technology (IET) (nagligad na IEE).
Enrique Villanueva
An Enrique Villanueva sarong ikaanom na klaseng banwaan sa provincia kan Siquijor, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mayor
Iyo ang namumuno kan sarong banwaan Nasa Munisipyo ang saiyang office
Mayo 10
Mayo 10 an ika-130ng aldaw kan taon (ika-131 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 235 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Senegal
thumb|Mapa kan Senegal An Senegal sarong nacion sa Aprika.
Sira
An mga sira' sarong klase kan mga vertebrata sa Kahadean Animalia. An mga ini nabubuhay sa tubig, may mga hasang sa paghangos, asin mayong kalamias o mga muro'.
Geofrey nipales
Si Geofrey Nipales sarong estudyante kan Canaman Central School na sarong manguguhit asin sarong parasurat nin mga artikulo.
Mayo 11
Mayo 11 an ika-131ng aldaw kan taon (ika-132 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 234 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Quezon, Nueva Ecija
thumb|Selyo kan Quezon, Nueva Ecija thumb|Quezon, Nueva Ecija An Quezon sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 68.53 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaapat na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
San Marino
thumb|Wagayway kan San Marino thumb|Mapa kan San Marino An San Marino sarong nacion sa Europa.
Mayo 12
Mayo 12 an ika-132 na aldaw kan taon (ika-133 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 233 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Tabogon
An Tabogon sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Tabogon sa 25 barangay.
Rizal, Nueva Ecija
An Rizal sarong ikaduwang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 120.55 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Pransya
thumb|Francia, 1703
An Pransya (sa Ingles: France) sarong nacion sa Europa.
Karne
thumb|260x260px|Sarong seleksyon nin hilaw asin pulang mga karne An karne (Ingles: meat) iyo an laman nin mga hayop na nakakakan bilang kakanon. An mga tawo minadakop asin minagadan nin hayop poon pa sa prehistorikong panahon. An paglaog kan sibilisasyon an nagtugot sa domestikasyon nin mga hayop arug kan manok, tupa, kuneho, orig, asin baka. Dagos man ining nagpasiring sa kagamitan ninda sa pagmokna nin mga karne sa industriyal na sukol sa tabang nin mga harong-katayan.
Pransya
Etimolohiya asin pagsambit
An ngaran na France gikan sa Latin Francia o "nasyon kan mga Franks". An Modernong Pransya, igwa man nanggad nin ngaran na Francia sa Italyano asin Español, dangan Frankreich man sa Aleman, Frankrijk sa Dutch asin Frankrike sa Swedish. An boot sabihon kan gabos na ini "Daga/teritoryo kan mga Franks".
Karne
An karne iyo pangenot na pigbibilog nin tubig, protina, asin taba. Nakakakan ini na hilaw, pero normal na pigkakakan pakatapos maluto asin pigrerekadohan o proseso sa nagkapirang mga paagi. An mga dae-prosesadong karne iyo magigin panos o lapa sa laog nin oras o aldaw bilang resulta kan impeksyon asin dekomposisyon sa paagi nin bakterya asin fungi.
Pransya
Etimolohiya asin pagsambit
Sa Ingles, an 'France' sinasambit man bilang /fræns/ FRANSS sa Amerikanong Ingles dangan /frɑːns/ FRAHNSS o /fræns/ FRANSS sa Ingles Briton. An pagsambit na igwa nin /ɑː/ nakukulong sa mga gawi nin pagtaram na igwa nin "trap-bath split" halimbawa an Received Pronounciation, dawa pa ini madadangog man sa ibang mga dialekto arog kan Cardiff English, na an /frɑːns/ igwang talingkas na baryasyon sa /fræns/.
Toltolan
<references group=" "History of France". Discoverfrance.net. Archived from the original on 24 August 2011. Retrieved 17 July 2011." />
NIpales geofrey
Nagorganisa kan powerpuffgays sa laog kan Canaman Central School Mga miyembro: Rene Acero Arjay Viterbo
Mayo 14
Mayo 14 an ika-134 na aldaw kan taon (ika-135 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 231 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Mayo 13
Mayo 13 an ika-133 na aldaw kan taon (ika-134 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 232 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Mayo 9
Mayo 9 an ika-129ng aldaw kan taon (ika-130 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 236 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Calbayog
thumb|Baybayon sa Malopalo, Siyudad nin Calbayog thumb|El rio di hibatang sa Calbayog An Calbayog sarong primera klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 880.74 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mayo 16
Mayo 16 an ika-136 na aldaw kan taon (ika-136 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 229 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Calbayog
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An syudad kan Calbayog nababanga sa 157 barangay.
• Jose A. Roño
• Acedillo
• Alibaba
• Amampacang (Tinambacan District)
• Anislag
• Ba-ay (Tinambacan District)
• Bagacay
• Baja
• Bante (Tinambacan District)
• Basud
• Bayo
• Begaho
• Binaliw (Tinambacan District)
• Bugtong (Tinambacan District)
• Buenavista
Peñaranda
An Peñaranda sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 95.00 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaapat na distrito. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Calbayog
Mga Barangay
• Cabacungan
• Cabatuan
• Cabicahan
• Cabugawan
• Cacaransan
• Cag-olango (Tinambacan District)
• Cag-anahaw
• Cagbanayacao
• Cagbayang
• Cagbilwang
• Cagboborac
• Caglanipao Sur (Tinambacan District)
• Cagmanipes Norte (Tinambacan District)
• Cag-anibong
• Cagnipa (Tinambacan District)
• Cahumpan
• Calocnayan
• Cangomaod (Tinambacan District)
• Capacuhan
• Capoocan
• Carayman
• Caybago
• Central (Pob.)
• Dagum
• Dawo
• De Victoria
• Dinabongan
• Dinagan
Quirino, Ilocos Sur
An Quirino sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Ilocos Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
San Antonio, Nueva Ecija
An San Antonio sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 153.56 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Quirino, Ilocos Sur
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
San Antonio, Nueva Ecija
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Quirino, Ilocos Sur
Dati an apod sa banwaan na ini Angkaki, alagad sinanglean an pangaran sa Quirino sa pagtaong-onra ki Elpidio Quirino, an ika-6 na Presidente
Mga Barangay
An Quirino nababanga sa 9 barangay.
Calbayog
Mga Barangay
• Dinawacan
• Esperanza
• Gadgaran
• Gasdo
• Geraga-an
• Guin-on
• Guimbaoyan Norte
• Guimbaoyan Sur
• Hamorawon
• Hibabngan
• Hibatang
• Higasaan
• Himalandrog
• Jimautan
• Jacinto
• Aguit-itan (Pob.)
• Kili-kili
• La Paz
• Langoyon
• Lapaan
• Libertad
• Limarayon
• Looc
• Longsob
• Mabini I (Calbayog District)
Arthur Conan Doyle
right|thumb|250px|Si Sir Arthur Conan Doyle
Calbayog
Mga Barangay
• Mabini II (Oquendo District)
• Macatingog
Arthur Conan Doyle
Si Sir Arthur Ignatius Conan Doyle DL (22 Mayo 1859 – 7 Hulyo 1930 ) sarong eskoses, doktor asin parasurat, na mas nababantog asin namimidbid sa mga osipon niya manongod kan si detektib na si Sherlock Holmes, na konsideradong nagtaong dakulang kontribusyon sa lantad nin crime fiction, asin sring man sa adbentura ni Propesor Challenger. Si Doyle sarong mahigoson na parasurat. Sa mga obra niya iyo an mga istorya sa science fiction, mga pasale, mga romansa,mga rawitdawit, mga saysay asin mga nobelang historikal
Calbayog
Mga Barangay
• Mag-ubay
• Manguino-o (Tinambacan District)
• Malaga (Tinambacan District)
• Malajog (Tinambacan District)
• Malayog (Tinambacan District)
• Malopalo (Tinambacan District)
• Marcatubig (Tinambacan District)
• Mancol
• Mantaong (Oquendo District)
• Matobato
• Mawacat
• Maybog
• Maysalong
• Migara
• Nabang
• Naga
• Naguma
• Navarro
• Nijaga
• Oboob
• Obrero
• Olera
• Oquendo (Pob.)
• Osmeña
• Palanas
• Palanogan
• Panlayahan
• Panoypoy
• Patong
• Peña (Tinambacan District)
• Pilar
• Pinamorotan
• Rawis
• Rizal I  (Calbayog District)
• Rizal II (Oquendo District)
• Roxas I (Calbayog District)
• Roxas II (Oquendo District)
• Saljag (Baut)(Tinambacan District)
• Salvacion
• San Antonio
• San Isidro
Luis Jorge Rivera Herrera
thumb|349x349px|Jorge Luis Herrera, 2011 Si Luis Jorge Rivera Herrera (namundag kan 1972 sa Trujillo Alto, Puerto Rico) sarong Puerto Rican na aktibista sa pangkapalibotan. Ginawadan sya nin Goldman Environmental Prize kan 2016 huli sa saiyang gibo na nagpoprotehir sa Northeast Ecological Corridor Natural Reserve (CEN).
Mayo 15
Mayo 15 an ika-135ng aldaw kan taon (ika-136 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 230 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Calbayog
Mga Barangay
• San Jose
• San Policarpo (Ipao)
• San Rufino
• Saputan
• Sigo
• Sinantan
• Sinidman Occidental
• Sinidman Oriental
• Tabawan
• Tapa-e
• Tarabucan
• Tigbe
• Tinaplacan (Tinambacan District)
• Tomaliguez
• Trinidad (Sabang)
• Victory
• Villahermosa
• Awang East (Pob.)
• Awang West (Pob)
• Bagong Lipunan
Tudela
An Tudela sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Calbayog
Mga Barangay
• Bontay
• Kalilihan
• Carmen
Tudela
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Tabuelan
An Tabuelan sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Calbayog
Mga Barangay
• Danao I (Tinambacan District)
• Danao II (Tinambacan District)
Tudela
Mga barangay
Nababanga an Tudela sa 11 barangay.
Tabuelan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Tabuelan sa 12 barangay.
Calbayog
Mga Barangay
• Gabay
• Pagbalican
• Payahan
• Tanval
• Tinambacan Norte (Tinambacan District)
• Tinambacan Sur (Tinambacan District)
• Cagmanipes Sur (Tinambacan District)
• Manuel Barral, Sr.
Mayo 19
Mayo 19 an ika-139ng aldaw kan taon (ika-140 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 226 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Vulgata
An Vulgata iyo an palis sa Latin kan Bibliya na haros ginibo ni Jeronimo kan Estridon sa kasugoan ni Santo Papa Damaso I kan taon 382 sa pagpakarhay asin pagpaluwas nin mas bagong rebisyon kan su mga lumang pinalis sa Latin kan Bibliya palibhasa si mga naenot nakasurat sa klasikong latin. Paglaog kan ika-13 siglo, an pinalis ni Jeronimo inaapod nang versio vulgata na boot sabihon iyo na an "pinakakomun na gamiton na bibliya nasusurat sa Latin". Ini katapostaposi, iyo na an opisyal asin inaakong bersyon kan Simbahan Katoliko Romano. An lakopan na pag'ako asin paggamit kan bersyon na ini nagresulta sa pagkalangtob kan su mga naenot na bersyon sa Latin, na naapod naman na vetus latina.
San Isidro, Nueva Ecija
An San Isidro sarong ikaduwang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 56.49 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Uyugan
An Uyugan sarong ikaanom na klaseng banwaan kan probinsya nin Batanes, Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Barangay
thumb|right|288px|Kadagatab sa Uyugan An Uyugan nababanga sa 4 na barangay.
Mayo 20
Mayo 20 an ika-140ng aldaw kan taon (ika-141 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 225 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Copenhagen
Copenhagen (Danish: København <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[købm̩ˈhɑwˀn]   (   [[Media:Da-København.ogg|listen]]  ) ) an kapitolyo asin pinakamatawong syudad sa  Denmark. Kan Hulyo 2018, an syudad igwa nin populasyon na  777,218 (616,098 sa Copenhagen Municipality, 103,914 in Frederiksberg Municipality, 43,005 in Tårnby Municipality, asin 14,201 in Dragør Municipality). Ini binubuo kan sentro kan mas mahiwas na urban na lugar sa Copenhagen (populasyon na 1,627,705) asin Copenhagen metropolitan area (populasyon na 2,057,737). An Copenhagen nasa parteng subangan kan pampang kan isla nin Zealand; manunumpungan man an sarong sadit na syudad sa Amager, suway sa Malmö, Sweden,an kipot nin  Øresund. An Øresund Bridge tigsusumpay an duwang syudad kan tren asin dalan.
Tuburan
thumb|Tanawon sa Bagasawe sa siyudad nin Tuburan sa Cebu An Tuburan sarong segunda klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Tuburan sa 54 barangay.
Salcedo
An Salcedo sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Ilocos Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Dati bisto ini sa pangaran na Baugen. Nasanglean an pangaran huli sa Ley Republika Nu. 1627 sa pagromdom kan Kastilang konkistador na si Juan de Salcedo kan Hunyo 20, 1957.
Mga Barangay
An Salcedo nababanga sa 21 barangay.
Nabas
An Nabas sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Aklan, Filipinas. Igwa ining sukol nin 96.82 kilometro kwadradong kadagaan asin namumugtak sa solong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Nabas nababanga sa 20 barangay.
Culasi
An Culasi sarong ikatolong klaseng banwaan kan probinsya nin Antique, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
San Leonardo
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Culasi
Mga barangay
An Culasi nababanga sa 44 barangay.
Mayo 22
Mayo 22 an ika-142 na aldaw kan taon (ika-143 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 223 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Mayo 18
Mayo 18 an ika-138ng aldaw kan taon (ika-139 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 227 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Ruanda
right|thumb|250px|An wagayway kan Ruwanda
right|thumb|250px|An mapa kan tanga' asin subangan na Aprika kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Ruwanda
Gabos kan Ruwanda yaon sa halangkaw na altitud na an saiyang heograpiya haros dominado nin kabukiran sa solnopan, savanna sa subangan asin dakul na mga danaw kun saensaen nakukua sa kahiwasan niya. An klima templado asin may duwang panahon na tig'uran asin duwa man na tig'init.
Mayo 17
Mayo 17 an ika-137ng aldaw kan taon (ika-138 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 228 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Bogo
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Bogo sa 29 barangay.
Itbayat
thumb|The rock formation of Itbayat, Batanes An Itbayat sarong ikalimang klaseng banwaan kan probinsya nin Batanes, Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Barangay
An Itbayat nababanga sa 5 barangay.
San Emilio
An San Emilio sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Ilocos Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An San Emilio nababanga sa 8 barangay.
Kathy Kirby
thumb|right|250px|Kathy Kirby Si Kathleen O'Rourke (Ilford, Inglaterra, 20.10.1938—19.05.2011), bisto sa pangaran niya sa entablado na Kathy Kirby, sarong parakanta, Reyno Unido.
Santo Domingo, Nueva Ecija
An Santo Domingo sarong ikatulong klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 74.88 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikatulong distrito. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Portugal
An Portugal, opisyalmente inaapod na Republika nin Portugal (República Portuguesa ), sarong soberanong nasyon na an kadagaan na hiwas namumugtak sa Peninsula Ibero nin Sud-sulnopan nin Europa, asin an teritoryo kaini sakop an Atlantikong arkipelago nin Azores asin Madeira. Igdi hiling-hiling an pinakasulnopan na punto sa kadagaan nin Europa. An parteng Ibero kaini sinasagkoran sa sulnopan asin habagatan kan Dagat Atlantiko asin sa amnayan subangan kan nasyon na Espanya. Ini sana an may kadolon sa kadagaan sa Portugal. An duwang arkipelago kaini nagbibilog nin duwang autonomong rona' na may sadiring gobyerno rehiyonal. An opisyal asin nasyonal na lenggwahe kaini iyo an Portuges. An Lisbon an kabesera asin pinakadakulang syudad nin Portugal.
An Portugal iyo an pinakagurang asin dagos-dagos na eksistidong nasyon-estado sa Peninsula Ibero asin saro sa pinakalumang nasyon sa Europa, ta an teritoryo kaini daing-patod na pig'eerokan, nasasakop asin pig'iiriwalan na lugar poon pa kan panahon prehistoriko. Ini pinagbanwa kan mga pre-Celtic asin kan Celtic na mga tawo, inagihan kan mga Pinisyo-Kartahines, Gryegong Antigo asin sinakop kan mga Romano, dangan sinundan nin mga pagsakyada asin pagsakop kan Suebi asin mga Bisigodong mga Aleman. Pakalusob kan Peninsula Ibero kan mga Muslim, nagin haros kan teritoryo kaini nakabali sa Al-Andalus. An Portugal bilang sarong nasyon natugdas durante kan kaamayi kan Kristyanong Reconquista. Natugdas kan 868, an Portugal naglataw na husto pakapangyare kan Batalya nin São Mamede (1128). An Kahadean nin Portugal naproklama pakatapos kan Batalya nin Ourique (1139), asin an independensya kaini sa León nabisto pormal sa Tratado nin Zamora (1143).
Ignacio de Loyola
right|thumb|200px|Si Ignacio de Loyola
Si Ignacio de Loyola (Azpeitia, Oktubre 14, 1491 – Roma, Hulyo 31,1556) sarong relihiyosong Espanyol, teologo,  kagtogdas kan Compañía de Jesús. Siya saro man na nagin militar sa hukbong espanyol, para'rawitdawit asin iyo an pinakaenot na Pamayo kan orden na ini. Siya deklaradong Santo kan Simbahan Katoliko. An debosyon ni Loyola sa Simbahan Katoliko husto na sana huli ta lubos an saiyang pagkuyog asin pagtubod sa gabos na pagboot kan Simbahan.
Santa Rosa, Nueva Ecija
An Santa Rosa sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Nueva Ecija, Filipinas. Igwa ining sukol na 147.15 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Ibajay
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.