cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tataramon na Aklanon
An Aklanon (Akeanon), bistado man sa Aklan,, iyo an rehiyonal na tataramon na Bisaya na pigtataram sa provincia nin Aklan sa isla nin Panay sa Filipinas. Naiiba ini sa mga tataramon na Bisaya, ta tibaad ini igwang close-mid back unrounded vowel na [ɤ] na naggaganap bilang parte kan mga  diptonggo asin tradisyonal ining pigsusurat sa letrang E arog kan pangaran na Akeanon (Aklanon). Komo, an ponemang ini nirerepresentar man an mga tugang kaining mga tataramon kan Filipinas, arog kan Itbayat, Isneg, Manobo, Samal asin Sagada.
Tanauan
Mga barangay
• Poblacion Barangay 7
Punay (gamgam)
thumb|Punay
Unibersidad kan Pilipinas, Visayas
thumb|260x260px|Kampus sa Syudad nin Iloilo kan U.P. Visayas An Unibersidad kan Pilipinas, Visayas (sa Ingles: University of the Philippines, Visayas) sarong unibersidad nasyunal sa Miagao, Iloilo, Filipinas. Igwa ining apat na kampus: sa Miagao (pangenot), ciudad nin Iloilo, Tacloban asin Cebu.
Punay (gamgam)
An Punay sarong klaseng layas na salampati. An species na ini nakaagid o pwede kairiba an inaapod sa Ingles na "Negros Fruit-dove Ptilinopus arcanus". Pag babae, an balukag kaini sa loong asin daghan niya mapu'saw na giyaw na nagboboro-berde, an pakpak mairom-irom na berde na sa mga poro kan saiyang balukag nagkokolor man na giyaw. An ikog niya asin parteng lobot maitom an kolor. An lalake namimidbid ta an daghan niya garo may baberong kolor mapu'saw na lila asin siring man an alitoktok kan saiyang payo. An kamoy niya nagkokolor na rosa-rosa. Alagad, igwang punay na an mga balukag nagkokolor kayumanggi asin masabing kapamilya mansana kan berdeng punay.
Sibagat
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An banwaan na ini 29 kilometro an rayo sa syudad kan Butuan. An ekonomiya niya nagsasarig sa agrikultura.
Punay (gamgam)
Sinasabi na "endangered species" o namimiligrong mapuho na huli ta an saindang habitat nadidisturbong maray kan tawo o sa sobrang pangangayam sainda. An gamgam na ini an pigkakan mga prutas sana.
Sibagat
Sinasabi na an taramon na sibagat gikan sa bagat na boot sabihon magtagbo o tagboan. Sosog sa mga uusipon, an salog harani sa Sibagat, na apod man salog Sibagat, iyo an taragboan kan mga nagraralaban na mga tribu. An salog Sibagat sarong sapa kan mas dakulang salog na inapod na salog Wawa. An nadadaog na tribu napailawod sa salog Wawa sa pagdulag.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 51
• Barangay 52
• Barangay 53
Tanauan
Mga barangay
• Sala
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 54
San Vittore del Lazio
thumb|mapa kan komyun kan San Vittore del Lazio An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Rosario, Agusan del Sur
An Rosario sarong ikaduwang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Agusan del Sur, Filipinas. Igwa ining sukol na 385.05 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo.
Tanauan
Mga barangay
• San Jose
• Santol (Doña Jacoba Garcia)
• Santor
• Sulpoc
• Suplang
• Talaga
• Tinurik
• Trapiche
Rosario, Agusan del Sur
Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Barangay
An Rosario nababanga sa 11 barangay.
Tanauan
Mga barangay
• Wawa
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 55
Sibagat
Mga barangay
An Sibagat nababanga sa 24 barangay.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 56
• Barangay 57
• Barangay 58
• Barangay 59
• Barangay 60
• Barangay 61
• Barangay 62
• Barangay 63
• Barangay 64
• Barangay 65
• Barangay 67
• Barangay 68
• Barangay 69
• Barangay 70
• Barangay 71
• Barangay 72
• Barangay 73
• Barangay 74
• Barangay 75
• Barangay 76
• Barangay 77
• Barangay 78
• Barangay 79
• Barangay 80
Otto Warmbier
Si Otto Frederick Warmbier (WARM-beer;[2] Desyembre 12, 1994 – Hunyo 19, 2017) sarong estudyanteng Amerikano sa kolehiyo na pinagpreso kan Norte Korea poon Enero 2016 abot Hunyo 2017 kan masentensyahan huli sa mga "aktong pang'iiwal" laban sa nasyon na Norte Korea. Si Warmbier, edad pa sanang 21 anyos, nagkumpisal na nag'ikit nin poster nin propaganda pulitikal asin huli kaini pigsapawan sentensyang 15 anyos na pagkakulong. Sinasabing an Estados Unidos naghimo paaging mga diplomatikong pakiki'ulay sa nasyon Norte Korea na mapabutsan sa pagkapreso si Warmbier kuta alagad mayong nangyari. Sarong parataram sa Departamento Estado kan E.U. nagtaram na an maringis na trato ki Warmbier balos sana kan Norte Korea sa ginigibong paghihigot sa nasyon na ini huli sa mga nuklear na aktbidad na pigkokondenar kan Estados Unidos. Sabi kan ama ni Warmbier an pangumpisal kaini pinirit sana saiya asin siya dinukot kan gobyerno Norte Korea bilang alas na panlaban sa Amerika.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 81
Bandera kan Subangan na Timor
Sosog sa Sec. 15, Parte I kan Konstitusyon kan Demokratikong Republika ka Subangan na Timor, an nasyunal na bandera kaini palabà asin kompwesto nin duwang triangulong isosceles na igwang parehong base. An sarong triangulo itom asin an sukol kaini parehas sa saro-katulo kan labà na pigsapnayan kan amarilyong triangulo na an sukol kabangâ kan labà kan bandera. Sa tahaw kan itom na triangulo igwang sarong puting bituon na igwang limang puró, nangangahulugan na tingraw. An sarong puró kan puting bituon nakatukdo sa walang kanto kan bandera. An natatadang parte kan bandera kolor pula.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 82
• Barangay 83
Otto Warmbier
Inule si Warmbier kan gobyerno Norte Korea sa Estados Unidos kan Hunyo 2017 pakalihis 18 bulan na pagkakulong asin si Warmbier nahulog na sa makuring pagkabiyade sa isip ta na-coma na. Sabi kan mga otoridad sa Norte Korea an pagka-coma ni Warmbier resulta kan sinapo na botulismo asin pagtomar sleeping pill alagad an mga otoridad Amerikano dudang gayo kan mga sinasabi kan mga Norte Koreano. Nag'abot si Warmbier sa Cincinnati, Ohio kan Hunyo 13 asin idinalagan tolos sa University of Cincinnati Medical Center sa maninigong medikal na pagasikaso asin pagbulong. Siya nadiagnose na siya nagsapo nin makuring helang neurological. An saiyang ama nagtutubod na an aki niya pigparakadog na daing siring sa pagiisip.
Si Warmbier nagadan kan Hunyo 19, 2017, anom na aldaw kan siya ibinalik sa Estados Unidos.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 84
• Barangay 85
• Barangay 86
• Barangay 87
• Barangay 88
• Barangay 89
• Barangay 90
• Barangay 91
• Barangay 92
• Barangay 93
• Barangay 94
• Barangay 95
• Barangay 97
• Barangay 98
• Barangay 99
• Barangay 100
• Barangay 102
• Barangay 103
• Barangay 104
• Barangay 105
• Barangay 106
• Barangay 107
• Barangay 108
• Barangay 109
• Barangay 110
• Barangay 111
• Barangay 112
• Barangay 113
• Barangay 114
• Barangay 116
• Barangay 117
• Barangay 118
• Barangay 119
• Barangay 120
• Barangay 121
• Barangay 122
• Barangay 123
• Barangay 124
Taguig
An Taguig iyo sarong primera klaseng syudad na namumugtak sa rehiyon nin Metro Manila, Filipinas. Igwa ining sukol na 53.67 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot - ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Barangay
An Taguig nababanga sa 28 barangay. • Bagumbayan
• Bambang
• Calzada
• Hagonoy
• Ibayo-Tipas
• Ligid-Tipas
• Lower Bicutan
• Maharlika Village
• Napindan
• Palingon
• Santa Ana
• Central Signal Village (Signal Village)
• Tuktukan
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 126
Taguig
Mga Barangay
• Upper Bicutan
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 127
• Barangay 128
Taguig
Mga Barangay
• Ususan
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 130
• Barangay 131
Taguig
Mga Barangay
• Wawa
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 133
• Barangay 134
Taguig
Mga Barangay
• Western Bicutan
Jack Kevorkian
Kan 1999, si Kevorkian inaresto asin pigbista sa direktang partisipasyon niya sa sarong kasong bulontaryong euthanasia. Siya nasentensyahan sa salang second-degree murder asin nagsirbe sa kulongan nin walong taon sa 10-25 taon na sentensya. Pigparole siya kan Hunyo 1, 2007 sa kondisyon na dai siya matangro kan saiyang konsultasyon, dai ma'asiste, o presente sa anoman na akto o klase nin paghugot imbwelto an euthanasia nin sarong tawo; siring man, dai siya mataong anoman na lektura o pagtaram dapit sa prosedimientong tinabangan-na-paghugot.
Taguig
Mga Barangay
• Central Bicutan
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 135
Jack Kevorkian
Kaamayan kan buhay/Edukasyon
si Kevorkian namundag sa Pontiac, Michigan kan Mayo 26, 1928 sa mga imigranteng Armeniano. An saiyang ama, si Levon, namundag sa baryo nin Passen, haraning Erzurum, asin an ina niya si Satenig, sa baryo nin Govdun, haraning Sivas. An saiyang ama huminale sa Turkiya kan 1912 asin nagpasiring sa Pontiac kun saen siya nakakuang trabaho sa gibohan awto. Si Satenig nagdulag sa Pagpupuho sa Armenia nin 1915 asin nagpaili duman sa mga sadiring-tawo niya sa Paris, dangan nakuang magpasiring sa saiyang tugang na nataon yaon sa Pontiac nag'eestar. Si Levon asin Satenig nagkasumpongan igdi sa siyudad na ini huli kan saindang Armenianong komunidad. Sinda nag'inagoman, nag'aki sa sarong babae si Margaret kan 1926, nasundan ni Jack, asin ultimo, an ikatolo, an babaeng si Flora. Si Kevorkian naggradwar sa Pontiac Central High School na may onra kan 1945, sa edad na 17. Kan 1952, nagtapos siya sa University of Michigan Medical School sa Ann Arbor.Nagkua siyang residency training sa patologo klinikal asin anatomikal asin nag'adal sa pagpalis nin dugo. .
Taguig
Mga Barangay
• Fort Bonifacio
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 136
• Barangay 137
Jack Kevorkian
Kaamayan kan buhay/Edukasyon
Nagadan si Kevorkian sa edad na 83 kan siya ilinaog sa sarong hospital sa Detroit huli sa pneumonia, na mayo man minateng kulog sa paghingagdan.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 138
• Barangay 139
• Barangay 140
• Barangay 141
• Barangay 142
• Barangay 143
• Barangay 144
• Barangay 146
• Barangay 147
• Barangay 148
• Barangay 149
• Barangay 150
• Barangay 151
• Barangay 152
• Barangay 153
• Barangay 154
• Barangay 155
• Barangay 156
• Barangay 157
• Barangay 158
• Barangay 159
• Barangay 160
• Barangay 161
• Barangay 162
• Barangay 163
• Barangay 164
• Barangay 165
• Barangay 166
• Barangay 167
• Barangay 168
• Barangay 169
• Barangay 170
• Barangay 171
• Barangay 172
• Barangay 173
• Barangay 174
• Barangay 175
• Barangay 176
Rio de Janeiro
thumb|mapa kan Rio de Janeiro State thumb|tanawon sa Rio de Janeiro Mountain Sunrise An Rio de Janeiro sarong importanteng ciudad sa sur-subangan nin Brasil asin kapitolyo nin estado nin Rio de Janeiro. Dati ining kapital nin nasyon asin nin Imperio Portugues. An mas comun na ngaran kaini ay Rio sana. Pigaapud man ini sa tataramon na Portugues na A Cidade Maravilhosa.
Taguig
Mga Barangay
• Katuparan
Rio de Janeiro
Bistado an Rio sa magayonun na pagkamogtak kaini sa baybayan asin gilid nin bukid, sa kaining famosa na Carnaval, sa musika na samba buda iba pa, mga playa na pano nin hotel asin resort arog kan midmid sa enterong kinaban na Copacabana asin Ipanema. Bistado man ini sa kaining dakulang problema sa sosyodad arog kan dakula na pagkaiba kan buhay nin mga mayaman asin mga pobre, mga squatter, crimen asin droga. Saro sa mga pinakan midmid na monumento kan ciudad ay an estatuang gigante ni Hesukristo na pigaapud na Cristo Redentor na nakamogtak sa tuktok nin bukid Corcovado. Nanomido ining estatutua sa saro sa mga New Seven Wonders of the World. Bistado man an bukid na pigaapud na Pão de Açúcar sa Portuges o Pan de Azucar sa Espanyol asin an estadio nin Macarana na dating pinakan dakula na estadio nin futbol sa enterong kinaban.
Taguig
Mga Barangay
• New Lower Bicutan
Rio de Janeiro
Igwang 6,136,652 na katawo na nakaistar sa Rio, an kadagaan kan ciudad ay 1,182.3 kilometrong cuadrado. An katawonan sa enterong area metropolitana nin Rio ay naabot sa mga 11-12 milyon na katawo. Nawarara an estatuto nin kapital kaini sa 1960, ta binogtak an bagong kapital sa ciudad nin Brasilia. An mga taga Rio ay pigaapud na Cariocas. An presente na alkalde nin ciudad ay si Cesar Maia. An cancion na opisyal nin Rio ay Cidade Maravilhosa.
Taguig
Mga Barangay
• North Daang Hari
Jesus Antonio Carpio
Si Jesus Antonio Matamorosa Carpio (Oktobre 25, 1931 - Mayo 26, 2010) sarong Bikolanong abogado, parasurat, komentarista sa radyo, maestro, dating soldados. Siya nagin direktor kan National Bureau of Investigation (1986-1989).
Taguig
Mga Barangay
• North Signal Village
Sant'Ambrogio sul Garigliano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Taguig
Mga Barangay
• San Miguel
• South Daang Hari
National Register of Historic Places
An Rehistro Nasyonal kan mga Historikong Lugar kan Estados Unidos iyo idtong lista kan gobyerno federal nin Estados Unidos na hayag sinasakop an mga distrito, mga sityo, edipisyo, estruktura, asin mga bagay na maninigong masaray asin mati'mos o mamantener na an mga ini dai magkawarara, magkararaot, asin makaag sa marhay na kamugtakan. Kun an sarong pagrorogaring o propyedad nakalista sa Rehistro Nasyonal o yaon man sa laog kan Distrito Historiko, ini pwede maka'awod nin insentibo sa buhis batay sa ginagasto sa pagpreserbar kan nasambit na bagay o estruktura.
Nobyembre 25
Nobyembre 25 an ika-329ng aldaw kan taon (ika-330 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 36 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
National Register of Historic Places
An pagkaaprobar kan Akto nin Preserbasyon Historiko Nasyonal kan 1966 nagtogdas kan Rehistro Nasyonal asin an proseso kaini sa pagdugang kan arinman na propyedad. Sa lampas sarong milyon na rogaring sa Rehistro Nasyonal, an 80,000 kaini nakalista indibidwal. An natatada mga nakakaambag na mga rekursos sa laog kan distrito historiko. Taon-taon mga 30,000 na pagrorogaring an nadadagdag sa Rehistro Nasyonal, parte man kan distrito o indibidwal na nakatala.
Bukid Isarog
An pagpasiring sa itaas na parte kan Isarog pwedeng agi sa Panicuason kan Syudad nin Naga, Curry sa Pili, Consosep sa Ocampo, Patagtag sa banwaan nin Tigaon asin iba pa.
Mga nakapalibot na banwaan sa Bukid Isarog
Kun mangyari na tumuga an Isarog giraray, ini an hararaning munisipyo na pwedeng aboton kan bulos nin lahar sa rason na yaon sana sinda sa pamitisan kan bukid na ini: an banwaan kan Tigaon, an banwaan kan Pili orog na an Tinangis asin Curry, Mayangayanga, Sta. Cruz, sa banwaan kan Goa an mga barangay kan Simra, Lamon, Turat, Pinaglabanan, Abucayan, Tagongtong, Buyo asin igdi sa Naga, an barangay kan Panicuason asin Carolina.
Biyodibersidad
thumb|Sarong malumot na [[kadlagan sa Bukid Isarog|wala]] An bukid na ini makukuanan kan gabos na klaseng hayop asin mga tinanom na tubo sa Luzon. Kaiba na igdi an 143 na iba-ibang klaseng gamgam asin mga hayop arog kan opon (baboy damo), kabalang, mga kino arog kan bugkon, mga kulapnit, mga amid asin mga usa. Makukua man digdi an labis 1,300 na klaseng kahoy asin mga tinanom arog kan hamurawon, huyo, labnig, mga pako, asin mga lomot. Igdi manonompongan an pinakadakulang burak sa Filipinas, an "Rafflesia". An bukid iyo an kapu'ngalan kan 16 na mga salog asin sobra sa 30ng busay na nataong malinig na tubig sa 15 banwaan asin mga siyudad kan probinsya nin Camarines Sur. Ini dineklara ni Presidente Manuel Quezon na parke nasyonal kan taon 1937. Kan Hunyo 20, 2002 sa ri'gon kan Proklamasyon Nu. 214, an Bukid Isarog nagin nang protektadong parke nasyonal.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 178
Cabog-Cabog
thumb An Cabog-Cabog sarong ikalimang distritong barangay kan siyudad nin Balanga, Bataan, Filipinas.
Bukid Isarog
Biyodibersidad
Yaon man digdi nageestar an mga Agta asin mga tabangnon (mga mestisong agta). Nabantog an bukid na ini kan tiempong Hapon ta digdi nagkampo an Camp Isarog Guerillas, mga gerilyang pinamayuhan na Ist. Lt. Teofilo Padua asin Kapt. Faustino Flor. Yaon man sa Panicuason, sa pamitisan kan bukid Isarog, an opisina kan Mt. Isarog Protected Area Office na iyo an nagmamato kan bukid na ini.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 180
Bukid Isarog
Mga busay
Igwa nin nagkapirang busay sa Bukid Isarog na nagseserbeng pinagkukuanan na natural na rekurso bilang inomon na tubig sa mga nakapalibot na komunidad digdi. An pira sa mga pamilyar na busay digdi iyo an Malabsay, Nabundulan, Tumagiti asin Magragobdob.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 181
• Barangay 182
Taguig
Mga Barangay
• South Signal Village
Jesus Antonio Carpio
Pamilya
Si Carpio kan Mayo 4, 1954, naagom si Bernardita Zalazar y Alcantara (1933-1994) na tubong syudad nin Lucena. An pagsasaro ninda nagbunga nin 14 aki, tolong babae asin onseng lalake. An duwa kaini nagin mga padi, na iyo si Padre Juan Pablo asin si Msgr. Jose Roberto; an apat nagin mga abogado na iyo sinda Jose Maria, Jesus Antonio, Jr., Jesus Fernando asin Juan Luis. An sarong aki niyang babae na si Dr. Maria Victoria asin an agom kaini (Dr. Christopher C. Bernido) iyo an mga Filipinong 2010 Ramon Magsaysay Awardee huli sa mga pambihirang kagibohan ninda sa pagtokdo' kan syensia sa minukna nindang Research Center for Theoretical Physics sa Bohol.
Kan Marso 10, 1994, an saiyang pamilya nagawadan nin onra ta minidbid na "Model Filipino Family", sa lindong kan Angkan Awards na pig-amaan kan World Family Institute, Inc. asin an paggawad kan award ginibo sa Heroes Hall, Malacanang Palace. An agom niyang si Bernardita saro man na "Gintong Ina Awardee".
Edukasyon asin Karera
Si Carpio nagkua kan duwang taon kan saiyang abogasya sa UP College of Law asin tinapos niya sa San Beda College of Law. Kan nagkua siya kan Bar Exam kan 1962, siya naglugar ika-14.
Si Carpio kan mga enot na taon nagin sarong Army Lieutenant dangan Kapitan asin siya aktibong nagkampanya laban sa Hukbalahap mga taon 1950-60.
Taguig
Mga Barangay
• Tanyag (Bagong Tanyag)
Jesus Antonio Carpio
Edukasyon asin Karera
Alagad, kan siya pinaluwas na sa preso dai man nagluya an boot niyang maglaban sa diktadura asin magsurog sa mga kinakalaboso sa soboot mga krimen pero huli lamang ta nag'kokontra sa administrasyon. Siya an nagin regional coordinator kan Free Legal Assistance Group (FLAG), sarong kaayonan na minukna ni Abogado asin dating Senador Jose Diokno asin nagsusurog y nagtataong libreng asistensya legal sa mga kinakasuhan asin kinakarsel dahel lamang sa saindang pagkontra asin dai pag'oyon sa palakaw pulitika kan yaon sa poder.
Pakaluwas niya sa kulongan padagos man giraray an pagtabang niya sa mga may kasong iniipit kan administrasyon ni Marcos bilang pamayo kan FLAG-Bicol. Kan magputok an People Power Revolution asin makatukaw na si Corazon Aquino bilang presidente, siya kinua ni Aquino asin pignombrahan direktor kan National Bureau of Investigation. Igdi nagtolong taon siyang serbisyo asin pighingoa niyang mabalik an naraot na kredibilidad kan ahensya.
Sa pamamayo niya, dakul an repormang nakaag asin napasunod sa ahensya ngane ini magin katubodtubod asin totoo sa saiyang mandato. Mala ta sa tolong taon niyang pagkapot, darakula asin mga prominenteng mga kaso an tolostolos naresolberan kan ahensya: si Garchiterona Land Scam, si pag-ambus asin pagngata' na gadanon si namamayo kan PUP na si Dr. Nemesio Prudente, si pagkidnap asin pagmurder ki Rolando Olalia, Chairman kan Kilusang Mayo Uno (KMU), si ambus-paggadan ki Alkalde Jose C. Payumo, Jr. kan Dinaluphian, Bataan, asin si paglikidar kan si dating alkalde kan Amadeo, Cavite, si Jeremias Villanueva kadamay an saiyang personal na bantay, si Pat. Virgilio Lascano.
Pinalagda' na libro nin mga rawitdawit
Bako sanang maray na orador kundi maray na magsurat, si Carpio igwang pinaluwas na libro nin mga sonnet asin prosa, “Viva la Virgen!” Verses & Poems & a Pinch of Prose (1995). Ini katiponan kan mga sinurat niyang mga rawitdawit asin saysay manongod kan saiyang naginibo, paghihingoa asin pakikitusay sa buhay sa serbisyo para sa Dios na Kagurangnan asin para sa kapwa. Igdi man saiyang hinayag an lipotok na pagkamoot niya sa saiyang agom si Edith (Bernardita) asin natatala' sa saiyang mga rawitdawit an pagkaDiosnon niya asin an pagkadeboto niya ki Inang Birhen Penafrancia.
Si Carpio nagadan sa edad na 78 huli sa helang na Parkinson's disease asin ilinubong igdi sa syudad nin Naga.
Caloocan
Mga barangay
• Barangay 183
• Barangay 184
• Barangay 185
• Barangay 186
• Barangay 187
• Barangay 188
Nobyembre 26
Nobyembre 26 an ika-330ng aldaw kan taon (ika-331 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 35 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Unibersidad kan Pilipinas, Mindanao
thumb|Unibersidad kan Pilipinas Mindanao An Unibersidad kan Pilipinas, Mindanao (sa Ingles: University of the Philippines, Mindanao) sarong unibersidad nasyunal sa ciudad nin Davao, Filipinas. An UP Mindanao an solamenteng konstitwenteng unibersidad kan UP na namukna gibo kan lehislatibong aksiyon.
Sant'Apollinare
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Sant'Elia Fiumerapido
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Nobyembre 27
Nobyembre 27 an ika-331ng aldaw kan taon (ika-332 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 34 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Calinog
An Calinog sarong segunda klaseng banwaan sa provincia kan Iloilo, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Calinog sa 59 barangay.
Unibersidad kan Pilipinas, Bukas na Unibersidad
An Unibersidad kan Pilipinas, Bukas na Unibersidad (sa Ingles: University of the Philippines, Open University) sarong unibersidad nasyunal sa Los Baños, Laguna, Filipinas.
Sarawak
An Sarawak saro sa duwang estado kan Malaysia sa isla nin Borneo. Saro man ini sa mga estadong nagtugdas kan pederasyon nin Malaysia, kaiba an norteng Borneo (Sabah), Singapura asin kanPederasyon nin Malaya. Igwang awtonomong ley an Sarawak, lalo na pag'abo sa pandarayuhan na kaiba sa mga estado kan Rawis nin Malaysia. Bistado an estado bilan Bumi Kenyalang ("Kadagaan kan mga Kalaw").
Nobyembre 28
Nobyembre 28 an ika-332 na aldaw kan taon (ika-333 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 34 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Settefrati
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Ibu Pertiwiku
An " 'Ibu Pertiwiku' " (Sakong Inang-Banwaan) an opisyal na awit kan estado nin Sarawak, Malaysia. An awit, pinapusog kan 1988, kasabay kan pag-aampon kan bagong bandera kan Estado, kasabay kan ika-25 na anibersaryo kan Katalingkasan kan Sarawak sa laog kan Malaysia. Pigsurat an musika sa paagi kan Sarawakong parasurat-kanta na si Dato 'Haji Wan Othman, mantang an mga likiro pigsurat ni Ismail Hassan.
Pedro Abad Santos
Si Pedro Abad Santos (31 Enero 1876 - 15 Enero 1945) sarong Filipinong doktor, abogado, Marxista asin pulitiko na nagin lider kan saro sa duwang rebelyon na ginibo kan mga komunista sa Filipinas kan mga taon 1930 abot 1950. Saro siyang ilustradong Katipunero na nakipaglaban sa mga Amerikano kan ini nagsakyada sa Filipinas. Siya man an nagtogdas kan Partido Sosyalista kan Filipinas na ngapit, pag'abot kan mga mananakop na Hapon nakipagsaro na sa Partido Komunista kan Filipinas na minukna man ni Crisanto Evangelista.
Nobyembre 29
Nobyembre 29 an ika-333 na aldaw kan taon (ika-334 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 32 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Sgurgola
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Serrone
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Tomasitos
An mga Tomasitos (Ingles: Thomasites) iyo idtong naglilimang gatos (500) na mga Amerikanong maestro asin maestra na sinobol sa Filipinas kan gobyerno Amerikano kan 1901 nganì magtokdô sa mga Filipino.
Sinda nagarabot sa nacion kan Agosto 23, 1901. Sainda nagpoon an sistemang edukasyon na pampubliko, orog na sa katuyohan na matàwan halakbang na adal an mga Pilipinong paratokdô kun pâno an paggamit kan tataramon na Ingles bilang iyo an medium sa pagtokdô. Masabi na poon 1863, nakaag na an pampublikong edukasyon elementarya kan mga Kastila huli sa sarong dekreto. Alagad, orog na pinalakbang asin pinagantad an sistemang edukasyon pampubliko kan mga Tomasitos asin ginagamit nang tataramon sa pagtokdo an Ingles.
An taramon na "Tomasitos" halì sa pigsakayan kan mga ini. Sarong sasakyan pandagat, an pangaran USS Thomas, (apod dati,Minnewaska),an nagdara sainda sa pampang kan Solâ nin Manila. Igwa na totoo nin duwang grupo nin mga Amerikanong mga maestro nag'arabot bago an mga lunad sa USS Thomas, alagad nabansagan na an gabos na ining amay nagarabot huli ta an bapor na ini iyo an may dara kan pinakadakulang aripompon nin mga maestro na nag'abot sa Filipinas. Si mga nag'arabot pa nganeng huri inaapod man na mga Tomasitos. left|thumb|200px|An pigsakayan na bapor kan mga Tomasito Si mga Tomasitos, 400 lalaki asin 160 mga babae naglayag sa Pier 12 kan San Francisco kan Hulyo 23, 1901 na nag'agi sa kadagatan Pacifico pasiring Sur-subangan na Asya. An gobyerno kan Amerika naggastos nin mga $105,000.00 para sa ekspidisyon. Dakul pang nagsurunod kaining mga maestrong Amerikano kan 1902, kaya nag'abot na an bilang na 1,074 kan mga paratokdong Amerikanong nagpasiring sa Filipinas.
Mga Amerikanong soldados enot na mga paratokdô
Bago pa nag'arabot an mga sakay sa bapor na USS Thomas, an mga soldados kan Estados Unidos nagporoon nang tokdoan an mga Pilipino kan tataramon na Ingles, kaya sinda kumbaga an enot na nagkaag kan tugmadan kan sistemang eskwelahan pampubliko sa Filipinas. An mga Amerikanong soldados enot nagbukas nin eskwelahan pampubliko sa Isla kan Corregidor, pakarogbâ ni Almirante George Dewey kan flota armada kan Espanyol sa Solâ nin Manila kan Mayo 1, 1898. Mga amay pa nin pirang semana bago an mga Tomasitos, sarong grupo man nin 48 mga paratokdong Amerikano an nagdatong sa Filipinas sakay sa bapor na Sheridan.
Kan manombrahan ni Pres. William McKinley si William Taft komo pamayo kan Komisyon na responsable sa pagpadagos kan pino'nan na trabaho edukasyonal kan mga soldados, an Komisyon ni Taft tolostolos pinasar an Akto Edukasyon Nu. 34 kan Enero 21, 1901 na iyo an nagtogdas kan Departamento nin Pampublikong Instruksyon. An Departamentong ini an natokahan na magmuknâ kan sistema eskwelahan pampubliko sa bilog na Filipinas. An Komisyon ni Taft nagboot pa man nin dagdag na pagtaltag kan sangribong (1,000) edukador haleng E.U. pasiring Filipinas.
Mga lokoy (toka) kan mga Amerikanong paratokdô
Kan sinda duwang aldaw nakwarantin pagdatong nindang Agosto 21, 1901, an mga Tomasito pinalogsad na sa bapor. Nag'estar ngona sinda sa Linikosan na Intramuros kan Manila dangan itinaltag para sa kun anong mga lokoy ninda, sa mga minasunod na probinsya: Albay, Catanduanes, Camarines Norte, Camarines Sur, Sorsogon, Masbate, Samar, Batangas, Zambales, Aparri, Jolo, Negros, Cebu, Dumaguete, Bataan, Batangas, Pangasinan asin Tarlac.
Pamana kan mga Tomasitos
An mga Tomasitos nagin libyano sa pagpoon huli sa mga ambag na trabaho kan Hokbong Amerikano. Dangan sinda iyo na an nagtorogdok kan eskwelahan elementarya asin mga institusyon edukasyonal arog kan Philippine Normal School asin kan Philippine School of Arts and Trades (PSAT) kan 1901, kan Tarlac High School kan Septyember 21 1902 asin kan Quezon National High School (ngonyan, Tayabas High School), kan taon man 1902.
Sinda man an nagbukas liwat kan Philippine Nautical School na tinogdas kan taon 1839 kan mga Espanyol. Labi sa sanggatos kan mga Tomasitos an nagpirirmi na igdi sa Filipinas pakatapos kan saindang lokoy nin pagtokdô. Sinda an naghira kan Filipinas na magin iyo an ikatolong pinakadakulang nasyon sa bilog na kinâban na tataong magtaram Ingles. Masabi na sinda an sinundan kan nagdatong na mga bolunter na Peace Corps kan huring mga aldaw.
Huli sa matagom na ambag ninda sa lantad nin Edukasyon Pilipino, an Thomasites Centennial Project minuknâ sa sanggawad kan American Studies Associations in the Philippines, kan Philippine-American Educational Foundation, kan Embahada kan Estados Unidos igdi sa Manila, asin kan iba pang mga kultural asin edukasyonal na kaburunyogan igdi sa Filipinas.
Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol
An Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol (JAFWPB) o Pagsurat Bikol sarong dating sarong rehiyonal na workshop para sa mga nagpopoon na magsurat sa literaturang Bikolnon. Namuknâ ini kan taon 2003 sa pagromdom ki Juliana Arejola-Fajardo asin pinapadalagan kan Arejola Foundation for Social Responsibility. Bukas ini sa mga edad 16 pataas asin nagsusurat nin rawitdawit, usipon, saysay asin dula. Kan 2010, nagin ekslusibo sana ini sa mga estudyante kan St. Louise de Marillac School of Pili asin Universidad de Santa Isabel.
Nabilog man ni Carlos Arejola kan 2004 an ideya nin sarong panrehiyon na patiribayan sa pagsurat nin literaturang Bikolnon matapos an ikaduwang Pagsurat Bikolnon, an Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon (PTALB). An mga inisyatibang ini pinagmidbid kan 2007 Mayoral Recognition Award kan Syudad nin Naga asin kan Unyon ng Manunulat sa Pilipinas (UMPIL) kan 2008. Huring ginibo an rehiyonal na workshop kan 2012 sa Crown Hotel sa Syudad nin Naga, Camarines Sur mantang liwat na binuhay an premyo kan 2016, an huring edisyon kan patiribayan.
Sarô sa mga nagin panelista sa inot na JAFWPB iyo si Estelito Jacob na iyo an nagin tagapadalagan kan ikaduwang edisyon kaini kan 2005.
Nagin katood na parasurat o writing fellow si Jose Jason Chancoco para sa rawitdawit sa inot na edisyon na ginibo sa Pili, Camarines Sur kan Desyembre 26 abot 28, 2003. Si Chancoco nagtukaw bilang sarong panelista kan 2005 kun sain saro sa mga partisipante si Jason Tabinas kan Bula, Camarines Sur. Nagin tagapadalagan man siya kan ikatulong edisyon kaini na ginibo sa Camarines Sur State Agricultural College, ngunyan Sentral na Bikolanong Unibersidad nin Estado kan Agrikultura kan Mayo 18 abot 20, 2006. Nagin bisita sa okasyon si Maria Lilia Realubit.
Kan 2009, sampulong katood na mga parasurat an napilì para sa tulong aldaw na hunglonan nin pagsurat. An mga ini si Jonher Cañeba kan Iriga, Troy Christopher Carretas kan Legazpi, Wilbert Cipria kan Tabaco, Juan Escandor Jr. kan Naga, Richard Madrilejos kan Tabaco, Ma. Bernadette Negrite kan Calabanga, Camarines Sur, Eilyn Nidea kan Ragay, Camarines Sur, Fe Peralta kan Pili, Camarines Sur, Jan Kevin de Quiroz kan Naga, asin man si Eduardo Uy Jr. kan Gubat, Sorsogon.
Tsekoslobakya
thumb|Wagayway kan Tsekoslobakya thumb|250px thumb|250px An Tsekoslobakya (sa Ingles: Czechoslovakia) sarong dating nacion sa Europa. Nabangâ na ini sa duwa: Tsekya asin Slobakya.
Yakkha
An Yakkha (Nepali याक्खा, Yākkhā) sarong etnikong grupo sa Nepal na agid sa pamilyang Kirat na binibilog kan mga tribung Limbu, Sunuwar, asin Rai na Mongoloid an pisonomiya. Saro ini sa ginikanan kan mga prehistorikong dinastiya kan Nepal na yaon kan 100 BC. An mga tawong Yakkha mga paraoma na nag'eerok sa ibabang banda kan Arun valley sa subangan Nepal. Sinda nagbibilang na sana nin pirang ribo asin an saindang tataramon pawara na.
Populasyon
Susog sa senso sa Nepal kan 2011, igwang 24,336 na mga Yakkha sa Nepal na nababanga susog sa saindang mga relihiyon: 81.43% mga Kirat, 14.17% mga Hindu asin 1.04% mga Buddhist. Igwang magkapirang ribong Yakkha nag'eerok sa distrito nin Darjeeling, Sikkim asin sa bandang amnayan-subangan na mga estado kan Indya.
Nobyembre 30
Nobyembre 30 an ika-334ng aldaw kan taon (ika-335 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 31 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Candon
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Ekonomiya
An syudad kan Candon harani sana an distansya sa nasyunal na tinampo asin sa mga kataning na banwaan asin ini nagin rason para sa marikas na mobilisasyon sa ekonomiya, sosyal asin kultural na mga aktibidad. Pigmidbid ini kan Department of Trade and Industry bilang "Center for Trade and Commerce" sa Ilocos Sur.
Desyembre 1
Desyembre 1 an ika-335ng aldaw kan taon (ika-336 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 30 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Pugot payo
Maigot an urulay dapit sa anoman na papel, kahulogan asin motibasyon kan pagsasaray nin pinugot na payo. Mga temang nalataw sa mga surat antroplogo iyo na an pagsasaray payong pugot iyo na ini sarong madahas na ritwal, pagpasakit sa pinugotan, pagpahiling pagkalalake, kanibalismo, pagpamansag, asin paagi madakop an serbisyo kan gadan sa ikaduwang buhay.
An mga kagurubay na mga iskolar totoo nagkakaoroyon na an enot na sirbi kaini seremonyal sana asin parte kan pag'eestruktura, pagpatibay asin pagpa'orog sa mga hirarkiyang relasyon sa pag'ultan kan mga komunidad asin mga indibidwal. Ibang mga eksperto nagsusunod sa teoriya na an pagpugot payo asin pagsaray kaini huli sa pagtubod na an payo iyo an sarayan kan "kalag" o pwersa espiritu na pwedeng makulong asin makataong darupi sa kagsaray kan pinugot.
Sentral na Aprikanong Republika
thumb|Wagayway kan Sentral na Aprikanong Republika right|thumb|236x236px|An Sentral na Aprikanong Republika
An Sentral na Aprikanong Republika (sa Ingles: Central African Republic) sarong nacion sa Aprika.
Jose Maria Peñaranda
Si Jose Maria Peñaranda saro sa Espanyol na nagtukaw bilang gobernador kan probinsya nin Albay, Filipinas asin siyam na taon nagtukaw sa katongdan na ini poon 1834 sundo 1843. Siya sarong inhinyero militar asin sinasabi na sa mga naginibohan niya, "pinakusog niya an mga kota asin mga panagang na konstruksyon sa mga pampang dagat panlaban sa mga pagsasakyada kan mga pirata, nagpatogdok nin mga tinampo asin mga tulay, nagtabang sa paghaman kan kapitolyo nin Albay, asin kan Katedral ni San Gregorio Magno dangan orog na pinakusog an sektor kan agrikultura asin  industriya."
Desyembre 2
Desyembre 2 an ika-336 na aldaw kan taon (ika-337 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 29 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Valenzuela
An Valenzuela (Tagalog: Lungsod ng Valenzuela) iyo sarong primera klase syudad na namumugtak sa rehiyon nin Metro Manila, Filipinas. Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
May sukol na 47.02 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot asin ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini yaon sa rango kan.
An syudad iyo nagligad na parte kan probinsya nin Bulacan sa rehiyon nin Tahaw kan Luzon. Ngunyan, parte ini kan Metro Manila partikularmente sa kahiwasan nin CAMANAVA kaiba an mga syudad nin Caloocan, Malabon, asin Navotas.
Mga Barangay
An Valenzuela nababanga sa 33 barangay. • Arkong Bato
• Bagbaguin
• Bignay
• Bisig
• Canumay East
• Canumay West
• Coloong
• Dalandanan
• Hen. T. De Leon
• Isla
• Karuhatan
• Lawang Bato
• Lingunan
• Malanday
• Malinta
• Mapulang Lupa
• Marulas
• Maysan
• Parada
Desyembre 3
Desyembre 3 an ika-337ng aldaw kan taon (ika-338 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 28 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Valenzuela
Mga Barangay
• Pariancillo Villa
• Paso De Blas
• Pasolo
• Poblacion
• Pulo
Carles
An Carles sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Iloilo, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Valenzuela
Mga Barangay
• Punturin
Carles
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Valenzuela
Mga Barangay
• Rincon
Ryan Abecina
Si Ryan Remiter Abecina (namundag kan Desyembre 10, 1980) sarong Bikolanong pintor asin rehistradong inhinyero gikan sa Syudad nin Naga. Siya nagpoon magkurit kan yaon sekondarya bilang artist sa opisyal na publikasyon na Trailblazer sa Unibersidad kan Nueva Caceres. Naitampok an saiyang mga gibo sa Pintanaw Art Exhibit kan Enero 2003 sa unibersidad asin sa babasahon na Bangraw kan Arte, Literatura asin Kultura (NCCA) kan Oktobre 2008.
Valenzuela
Mga Barangay
• Tagalag
Carles
Mga barangay
Nababanga an Carles sa 33 barangay.
Ryan Abecina
Magurang niya si Efren Granada Abecina asin Gloria Remiter Abecina.
Valenzuela
Mga Barangay
• Viente Reales
• Wawang Pulo
Stockholm
right|thumb|240px An Stockholm sarong kapitolyo asin ciudad sa Suesya. Stockholm an pinakamatawo asin munisipyo nin probinsya asin ikaduwang pinakamatawong populasyon sa 1.372.565.
Terelle
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Strangolagalli
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Integer
thumb|163x163px|An simbolong Zahlen na harus nagagamit sa pagpapahiling sa grupo nin gabos na mga integer An integer (gikan sa Latin na integer, boot-sabihon "bilog") iyo kolokyal na pigtatawan kahulugan bilang sarong numero na pwedeng maisurat nin mayong praksyonal na komposisyon. Halimbawa, an 21, 4, 0, asin −2048 iyo mga integer, mientras an 9.75, 5 1⁄2, asin
√2
iyo bako.
An grupo nin mga integer iyo pigbibilog nin kawaran, an mga positibong numerong natural (, , , ...), inaapod man bilang mga bilog na numero o nabibiling na numero, asin an saindang aditibong kabaliktadan (an mga negatibong integer, i.e., −1, −2, −3, ...). An grupo nin mga integer iyo harus pigpapahiling nin boldface (
Z
) o blackboard bold na letrang "Z"—orihinal na gikan para sa Alemang taramon na Zahlen ("mga numero").
Tataramon na Temiar
An Temiar sarong tataramon na Sentral Asliyanong (Mon–Khmer) na pigtataram sa Kasulnupang Malaysia kan mga tawo nin Temiar. Saro an Temiar sa pinadakulang mga tawong parataram nin Asliyano na pigbilang mga 30,000 kan 2017.
Ratak An Ati
Rawitdawit na tinokda' ni Leonor Dy-Liacco, sinapi' sa libro niyang An Bikolana:
Integer
Mga nota
<references group="lower-alpha" />
Ratak An Ati
RATAK AN ATI
Torre Cajetani
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Supino
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Vigan
An Vigan sarong ikaapat na klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Ilocos Sur, Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Cabatuan, Iloilo
An Cabatuan sarong ikatolong klaseng banwaan sa provincia kan Iloilo, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
• Acao
Tabaco
An Syudad nin Tabaco sarong ikaapat na klaseng syudad sa Filipinas kan Albay sa Filipinas. Kataid kaini an Malinao sa norte, an Polangui asin Oas sa sulnupan, an Bulkan Mayon sa sur, an Malilipot sa sur-sirangan asin an Golpo nin Lagonoy sa sirangan. An designadong zip code kaini iyo.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Amerang
• Amurao
Tabaco
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Anuang
Tabaco
Mga barangay
Nababanga an Tabaco sa 47 barangay.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Ayaman
• Ayong
Luis Dimarumba
Si Padre Luis Dimarumba (25 Agosto 1890- ? )sarong pading sekular sa Naga, Camarines Sur, sarong edukador asin parasurat. Siya kaiba sa pagtogdas kan Academia Bicolana asin kan Sanghiran Nin Bikol. Siya man an nagin enot na Direktor kan Camarines Sur Catholic Academy (1927) na iyo na ang Ateneo de Naga University, kan ini pinagmuknà kan Simbahan Katoliko sa Naga.
Tabaco
Osipon
May saro daang daraga an rinani ki sarong nangangalagkalag na Espanyol para maghapot kun ano ang pangaran kan lugar na inabtan niya. Mala sa diperensiya sa tataramon, dai tulos nasabutan kan daraga su kaipuhan saiya kan dayo. Mantang nangyayari ini, natanawan su duwa kan maimunon na ama kan babayi. Mala ta huna pigkursunada su saiyang aki, nagparagasod ining "Tabak ko! Tabak ko!" hanap-hanap su saiyang umal para garo ipantigbas sa Kastila. Nakadulag su Espanyol, dara-dara an paghuna na an pangaran kan lugar na nadumanan niya Tabak ko.
Luis Dimarumba
An mga magurang niya iyo sinda Pedro Dimarumba asin Frisca Aytona. Nag'adal siya sa Seminario-Colegio de Nueva Caceres na kinua an Bachiller en Artes, asin Sagrada Teologia, dangan nag'adal pa sa Unibersidad kan Sto. Tomas sa kursong Derecho Canonigo.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Bacan
Luis Dimarumba
Si Dimarumba nagin man kura paroko sa Bacacay, Albay, Fiscal Eclesiastico kan diocesis, asin Vicario Foraneo kan Tabaco, Albay. Siya nagin Direktor man kan Catholic Central School, eskwelahan kan Simbahan Katoliko na namomogtak asin nagooperar sa Tabaco, Albay kan panahon na idto, 1941.
Osaka
Panhistorikal na saróng syudad nin kalakal, bisto man an Osaka bilang dangan pigseserbi bilang saróng sentro para sa rice trade sa kasagsagan kan Panahon nin Edo.
Tabaco
Istorya
Sa Estado Geografico Estadistico Historico na sinurat ni Padre De Huerta kan 1805, nagpuon an nakasurat na istorya kan syudad kan 1587 sa paagi kan mga misyonaryong Pransiskano. Kan 1616 naging enot na permanenteng ministro si Padre Pedro De Alcareso kun kasuarin man naitugdok an simbahan para ki San Juan Bautista na, sagkod ngonian iyo an patron kan syudad.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Balabag
• Baluyan
Tabaco
Istorya
Pero dawa kaini, kan 1731 sana enot na may nailistang Presidente kan banwa, sa pagkatawo ni Martin Aguirre. An nakatukaw ngonian na si Krisel Luistro, na an titulo na Alkalde kan Syudad ay pan 177 nang nagkapot kan poder.
Desyembre 4
Desyembre 4 an ika-338ng aldaw kan taon (ika-339 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 27 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Tabaco
Istorya
Naging syudad an banwaan kan Tabaco kan Marso 4, 2001 sa irarom kan House Bill No. 7851 buda Republic Act No. 9020. An Opisyal na Selyo dinisenyo hali sa ospion kan kapangaranan kan Tabaco, na ngonian piggagamit sa paagi kan Municipal Council Resolution No. 29 kan Pebrero 23, 1966.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Banguit
• Bulay
Tabaco
Ekonomiya
An Tabaco dating kapitolyo na ekonomiya nin Albay, bago pa naging importante an Legazpi. Maski ngonyan, an Puertong Internasyonal nin Tabaco an pinaka mahigos na puerto sa enterong Rehiyon Bikol. An pinaka importanteng produkto kan ciudad iyo an bagas, mais, kamote, gulay, niyog asin abaka. Importante man an pag-aataman kan mga manok, orig asin an pagdadakop kan mga sira sa Golpo nin Laganoy.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Cadoldolan
• Cagban
• Calawagan
Torrice
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Calayo
• Duyanduyan
Concepcion, Iloilo
An Concepcion sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Iloilo, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Trevi nel Lazio
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Concepcion, Iloilo
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Concepcion sa 25 barangay.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Gaub
• Gines Interior
• Guibuangan Tigbauan
• Inabasan
• Inaca
• Inaladan
• Ingas
• Ito Norte
• Ito Sur
• Janipaan Central
• Janipaan Este
• Janipaan Oeste
• Janipaan Olo
• Jelicuon Lusaya
• Jelicuon Montinola
• Lag-an
• Leong
• Lutac
Desyembre 5
Desyembre 5 an ika-339ng aldaw kan taon (ika-340 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 26 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Manguna
• Maraguit
• Morubuan
Talacogon
An Talacogon sarong ikaduwang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Agusan del Sur, Filipinas. Igwa ining sukol na 405.25 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Pacatin
Talacogon
Mga Barangay
An Talacogon nababanga sa 16 na barangay.
Cabatuan, Iloilo
Mga barangay
• Pagotpot
• Pamul-Ogan