cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Canaman
Mga sikat na gamit
Ini saro sa pinagkakakitaan kan mga babae sa munisipyo kan poro Del Rosario, Mangayawan,Iquin,Pangpang,San Nicolas saka San Agustin. Saro ining gamit na nakukua sa mga lumang papel kan sarong munisipyo. Ngonyan nagin nang sarong hanapbuhay ta dakul nang mga taga-banwa an naggigiribo kaini asin pinapabakal sa sentro.
An mga taga-banwaan, orog na an mga taga Sta. Cruz, an hanapbuhay iyo an paggibo nin mga ba'yong asin abaniko gibo hale sa bulos o anahaw. Alagad, huli ta maipo na an materyal na ini, napedir pa sa katagalogan kan anahaw.
Pampribado
Kolehiyo
Lapinig
An Lapinig sarong ikalimang klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 57.30 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Marso 17
An Marso 17 an ika-76 na aldaw kan taon (ika-77 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 289 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Ibalong Festival
thumb|300px|Ibalong Festival An Ibhalong Festival sarong pagromdom asin pagrokyaw kan mga pangyaring gugurang igdi sa Kabikolan siring kan ipinamalas sa istorya kan epikong Ibalong. An tampok sa selebrasyon iyo an pagpadayaw sa tinampo nin mga sayaw, drama asin mga awit nagmumustra kan ralaban kan mga heroe sa epiko na sinda Handyong, Baltog asin Bantong asin kun pano ninda nadaog asin nasupil sa Oryol, Rabot buda an mga tandayagan na hayop arog ki Tandayag, asin mga opon na nagraratak sa mga tanoman kan mga Bikolnon.
Makolor an selebrasyon, kun anon-anong pasamno sa lawas an sinusulot sa mga maraborab na kolor sa pagpahiling nin kaogmahan kan banwaan sararo sa pagtubod asin sa ginikanan.
An selebrasyon sarong semana na gayo. Napoon sa Oktobre 25 abot 31 kan taon. Pano ini nin mga iba-iba pang aktibidad siring sa Pagpasale kan mga manlaenlaen na lutong bikolnon, Patagalan sa pagkaon ki maharang na sili, pagpa-ayon sa mga isports, pagpatinda kan mga produktong Bikol siring sa handikrafs, kontes sa Pagarayonan nin mga Daraga.
An selebrasyon pinapahiling man an katibayan, an orag sabi kaiyan, an kaisogan sa tahaw nin anoman na kalamidad, bagyo man, linog, baha o pagputok kan magayon na Ma'yong asin padagos an paghhingoa na daing pagluya nin boot.
An pagrokyaw kan Ibalong Festival tongod sa Oktobre 25 abot Oktobre 31 taon-taon. Ginigibo ini sa syudad kan Legazpi. Kan 2008, an Sorsogon Donsol National High School iyo an kampeon para sa " Best in Exhibition" asin siring man sa "Costume and Props". an Camarines Norte State College guminana para sa "Best in Street Dancing". An Matacon National High School kan Albay iyo an nakasikwit kan premyo sa "Best in Music and Sound" award.
Marso 15
An Marso 15 an ika-74ng aldaw kan taon (ika-75 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 291 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Badian
An Badian sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Dong Hoi
right|Map of Quang Binh showing the location of Dong Hoi An Dong Hoi sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Quang Binh, Vietnam. Susog sa senso kan 2006, igwang 103,988 katawo na nageerok igdi.
Badian
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
230px|thumb|right|Poblacion Nababanga an Badian sa 29 barangay.
Dong Hoi
Mga Barangay
An Tibiao nababanga sa 16 barangay.
Asturias
An Asturias sarong ikatolong klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Asturias sa 27 barangay.
Marcha Real
An La Marcha Real (o "Maharlikang Martsa") iyo an nasyunal na kanta kan Kahadean kan Espanya, asin saró sa pinaka suanoy na nasyunal na kanta sa bilog na kinában, si Bartolome Perez Casas asin Fransisco Grau an kaggibo kan nasyunal na kanta alagad dae bisto an nagsurat kaini, enot na naimprenta an melodiya kaini sa saróng dokumentos kan 1761 na pigtituluhang Libro de Ordenaza de los toques militares de la Española (sa Ingles: The spanish infantry's book of military Bulge and Fife calls), na ipigsurat ni Manuel de Espinosa. Asin kadtong 1770, pigpangaranan ini kan Hade na si Carlos-III na La Marcha Real, bilan kaonrahan sa maharlikang pamilya, hasta sa ika-duwang republika kan Espanya (1931-1939), pigribayan ini nin El Himno de Riego, asin kan magkaigwa nin gerang sibil, pigbalik ni Francisco Franco an La Marcha Real bilan opisyalmenteng nasyunal na kanta kan Espanya,
Marso 20
An Marso 20 an ika-79ng aldaw kan taon (ika-80 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 286 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Las Navas
An Las Navas sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 282.61 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Bessie Love
Si Bessie Love (1898–1986) sarong aktres na nagpuon sa silent films, asin nagpadagos sa sound films, radyo asin telebisyon. Aktibo man siya sa teatro. An saiyang karera nagpuon sa American film; pakatapos niya maglipat sa England kan 1935, nagtrabaho siya sa mga produksyon sa U.K. sa  British production hali Europa.
Sound: 1928–1983
All of Love's sound films are extant.
Balamban
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Balamban sa 28 barangay.
Marso 21
An Marso 21 an ika-80ng aldaw kan taon (ika-81 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 285 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Siyensya nin pagkakan
thumb|280x280px|Sarong laboratoryo para sa pag-aadal kan siyensya nin pagkakan An siyensya nin pagkakan (Ingles: food science) iyo an basehang siyensya asin aplikasyong siyensya kan pagkakan; an mga sakop kaini iyo may pagsabat sa agrikultural na siyensya asin nutrisyonal na siyensya sagkod iyo minataong dalan sa mga siyentipikong aspeto kan ligtas na pagkakan asin pagproseso nin pagkakan, na naghahaman sa pag-uswag kan teknolohiyang pagkakan.
An siyesnya nin pagkakan iyo pinagsasaro an nagkapirang mga siyentipikong disiplina. Minaguno ini nin mga konsepto gikan sa mga lado arug kan kimika, pisika, pisiyolohiya, mikrobiyolohiya, asin biyokimika. An teknolohiyang pagkakan bilang halimbawa iyo minaguno nin mga konsepto gikan sa inhinyeriyang pangkimika.
An mga aktibidad kan mga siyentista nin pagkakan iyo kabali an paghaman nin mga bagong produkto nin pagkakan, desinyo kan mga proseso para mahimo an mga pagkakang ini, pagpili nin pampatos na materyales, pag-aadal sa pagigin presko kan produkto, sensory na ebalwasyon kan produkto gamit an mga masurbey na panel o potensyal na konsumidores, pati naman an mikrobiyolohikal asin kimikal na pagtesting. An mga siyentista nin pagkakan pwede pang paurogon an pag-aadal sa pundamental na pangyayari na iyo direktang nakatakod sa produksyon nin mga pagkakang produkto sagkod an mga karakter kaini.
Virac
An Virac sarong primera klaseng banwaan asin iyo an kabisera kan probinsya nin Catanduanes, Filipinas. Ini an ikatulong pinakadakulang banwaan sa sukol kaining 188 kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo an.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
An banwaan napapalibotan kan Kadagatan Pacifico sa subangan hasta habagatan, kan halangaw asin berdeng tarakod na kabukidan kan San Miguel sa amihanan, asin kan San Andres sa sulnopan.
Mga barangay
Nababanga sa 63 mga barangay an Catanduanes.
• Antipolo Del Norte
• Antipolo Del Sur
• Bigaa
• Buenavista
• Buyo
• Calabnigan
• Calampong
• Calatagan Proper
• Calatagan Tibang
• Capilihan
• Casoocan
• Cavinitan
• Gogon Sirangan
• Concepcion (Pob.)
• Constantino (Pob.)
• Danicop
• Dugui San Vicente
• Dugui San Isidro
• Dugui Too
• F. Tacorda Village
• Francia (Pob.)
• Hawan Grande
• Hawan Ilaya
• Hicming
• Igang
• Juan M. Alberto (Poniton)
• Lanao (Pob.)
• Magnesia Del Norte
• Magnesia Del Sur
• Marcelo Alberto (Pob.)
• Marilima
• Pajo Baguio
• Pajo San Isidro
• Palnab Del Sur
• Palta Big
• Palta Salvacion
• Palta Small
• Rawis (Pob.)
• San Isidro Village
• San Jose (Pob.)
• San Juan (Pob.)
• San Pedro (Pob.)
Tataramon na Sara Bakati'
An tataramon na Sara saróng tataramon kan Kalimantan sa Indonesya kan mga 200 katawo.
Virac
Mga barangay
• San Vicente
Phong Nha-Ke Bang
200px|Phong Nha-Ke Bang|thumb|right An Phong Nha-Ke Bang (Byetnam: Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng) saro na parkeng pangbanwaan sa Quang Binh, Vietnam, 50 km dapit sa amihanan kan Dong Hoi
Virac
Mga barangay
• Ibong Sapa (San Vicente Sur)
• Santa Cruz
• Santa Elena (Pob.)
• Santo Cristo
• Santo Domingo
• Santo Niño
• Simamla
• Sogod-Simamla
• Sogod-Tibgao
• Tubaon
• Valencia
Uusipon
Kan nag-abot an mga Kastila sa baybayon kan Catanduanes, an Virac sarong sadit na komunidad na pinamamayohan ni Datu Lumibao asin an saiyang agom na si Milbigan. An saidang matuang aking lalaki iyo si Macacao na nakaistar sa gilid kan sapa.
Marso 24
An Marso 24 an ika-83 na aldaw kan taon (ika-84 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 282 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Marso 22
An Marso 22 an ika-81ng aldaw kan taon (ika-82 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 284 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Angel Alcala
Si Angel Chua Alcala, ONS, (namondag Marso 1, 1929 - Pebrero 1, 2023) iyo sarong Filipinong biyolohista na pinangaran bilang sarong Nasyunal na Siyentista kan Filipinas kaidtong 2014. Si Alcala bistado sa saiyang kagibohan sa pagtogdas nin mga santuwaryo asin pagpromotar nin biyodibersidad sa akwatikong ekosistema sa Filipinas.
Siya sa presente an Pamayo kan Board of Advisers nin Angelo King Center for Research and Environmental Management na yaon sa Silliman University. Bilang responsable sa pagpublikar nin mas dakol sa 200 na mga peer-reviewed na artikulo asin libro, an saiyang biyolohikal na ambag sa kapalibotan asin mga ekosistema an naghimo saiya bilang bistadong heroe para natural na siyensya sa Filipinas.
Marso 26
An Marso 26 an ika-85ng aldaw kan taon (ika-86 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 280 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Lope de Vega
An Lope de Vega sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 280.00 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Lavezares
An Lavezares sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 119.50 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Marso 23
An Marso 23 an ika-82 na aldaw kan taon (ika-83 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 283 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Mapanas
An Mapanas sarong ikalimang klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 117.85 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mariano Perfecto
Si Mariano Perfecto (1853 - 3 Nobyembre 1913) iyo an ika-5ng Gobernador (1910-1912) kan Camarines Sur, alagad an nasabing probinsya saro pa sa Camarines Norte asin inapod na Ambos Camarines. Si Perfecto minimidbid man na "Ama kan Literaturang Bikol" sagkod "Ama kan Literaturang Hiligaynon." Kagmuknâ siya kan peryodikong An Parabareta (1899-1900), an pinakainot na peryodikong Bikolnon. Sa mga sinurat niya may beses an ipinapakaag niya sana komo kagsurat, iyo an M.P..
Si Perfecto namundág sa Ligao, Albay asin bantóg bilang sarong parapaimprenta, dramatista asin parasurát sa tataramon na Bikol sagkód Hiligaynon. Siya sarô man na negosyante. Kan 1877, tinogdas niya an imprentahan na La Panayana sa Mandurriao, Iloilo.
Agi-agi
An nasambit ni Realubit si Mariano Perfecto nakaabot sa Iloilo kan 1873 ta si tugang niyang Padre Juan nadestino duman. Siya duman an nagin "mayordomo, kusinero, muchacho, akolito asin sakristan". Alagad, nasurat man totoo ni Salvador Pons na an tugang niyang si Juan Perfecto nagin popular sa Iloilo asin  pig'aaragitongan nang pirmi kan mga paratubod sa Simbahan Katoliko ta siya daa garo sarong "faith healer" na nakakabulong kan mga malaen na kahelangan. Huli kaini, sabi ni Pons pig-urihan siya kan mga Kastilang kapadian asin pinadakop asin itinapok "sa Puerto :Princesa sa poro nin Paragua" kun saen duman na siya nagadan.
Si Mariano dai na ngona naghale sa Iloilo asin duman nagtukdo nin matematika, gramatika nin Latin sa sirong kan harong ni Kapitan Ignasio Tarrosa sa Barotak Viejo. Digdi nagpoon na siyang magsurat mga osipon asin vida sa tataramon na Hiligaynon. Mala ta saro sa nagbentang marhay iyo an Vida ni San Eustaquio. Nagkua na siyang mga katabang sa pagbenta alagad pinapaimprenta niya ini sa Manila pa. Hale sa Jaro, siya naghubo sa Mandurriao kun saen siya nagpirmi na. Huli ta maswerte nanggad na nanggana siya sa loteria sa Manila, nagtugdas siya kan Libreria de Mandurriao Iloilo kan taon 1877. Kan 1882, binago niya an pangaran sa Libreria Panayana. Kan taon 1884 iyo si pagbungsod niya kan nabantog na gayong Almanaque Panayano Kon Kalendario. Kan 1906, sa tabang kan tagamana niyang si Casimiro Perfecto, sinda nagkaag na nin paimprentahan igdi.
Nagkaag siya nin sarong libreria sa Mandurriao, Iloilo asin digdi husto siyáng nabangkág sa pagsurat. Huli ta igwáng kabatiran sa pagnegosyo, nakatugdás siyá kan tindahan-libro na Libreria y Imprenta La Panayana kan taon 1877. An libreria na iní guminantád nanggád, dangan paglaóg kan taon 1906 nagdugang siyá nin paimprentahan na makusóg an pagpaluwás nin mga novena, mga cartilla asin iba-ibáng sinúrat na saiya man na Binikol o Hiniligaynon.
An paimprentahan na ini iyo an nagpabaskóg kan literaturang Hiligaynon huli ta bakô saná iní nag-iimprenta nin mga novena, mga devocion, mga corrido, asin cartilla kundì nagpupublikar man kan mga literaryong pagsusurat sa Hiligaynon. Hanggán sa ngunyán, padagos pa an pagpalagdâ kainí sa Iloilo kan saiyang mga tagamana. An pinùnan na Almanaque ni Mariano Perfecto dinará man sa Bikol kan taon 1921 kan sarô sa tagamaná niyá na si Casimiro Perfecto. An pigdaráng pangaran kainí iyó an Almanaque Calendariong Bicol asin iní nagin Calendariong Bicol kan an nagpapalagdâ na kainí iyó an Cecilio Press pakagadán ni C. Perfecto kan Enero 10, 1953.
Pagbalik sa sadiring rona
Kan siya nagbalík sa Nueva Caceres, pinakapót siya kan paimprentahan na Imprenta de la Sagrada Familia na pagsasadiri kan Simbahan Katolika. Alagad sosog ki Maria Lilia Realubit tibaad nakibakas si Perfecto sa negosyong iní. Nasambít pa man ni Realubit na si Perfecto nagbugták nin paimprentahan na an pangaran Imprenta de Nuestra Señora de Peñafrancia sa Nueva Caceres kan taon 1890. Kun arín an nainot, daí pa nin kalinawan o tibaad binàgo man saná an pangaran. Alagad, malinaw sa mga imprentadong materyal na nasasaray, igwá siyang tinugdás na paimprentahan sa pangaran na Libreria y Imprenta Mariana. Siring man, iní daí pa determinado kun iyó man saná si lumang Imprenta de Nuestra Señora de Peñafrancia. Namugták an Imprenta Mariana sa lugar na ngunyán iyo na an natutugdokán kan edipisyo nin Philamlife sa kanto kan kalye Paz asin abenida nin Peñafrancia sa ciudad nin Naga.
Ambag sa literatura
Sosog pa man ki Antonio Guevara y Mendoza, saróng Katipunero, na nagsúrat kan saíyang memoirs (yaon sa tataramon na Espanyol) na enot inimprenta ni Perfecto sa Imprenta la Bicolana de M. Perfecto sa Nueva Caceres kan taon 1899, inákò niyáng dakúlà an tabang kainí sa rebolusyon laban sa mga Kastila bagay na inómaw niyá ki Perfecto. An memoirs na iní Iningles ni O.D. Corpus kan 1988 sa titulong History of One of the Initiators of the Filipino Revolution. An tinarám niyáng iní nagtaóng karibóngan huli ta minaluwás dakúlon nang paimprentahan na itinogdás si Perfecto, iyo na nganì an Imprenta de la Sagrada Familia, Imprenta de Nuestra Señora de Peñafrancia, Libreria y Imprenta Mariana asín Imprenta la Bicolana de M. Perfecto. Alágad, sa kawàrán pa nin rekord kun ano an nangyari, mahuhúnà na binabàgó saná ni Perfecto an pangáran kan paimprentahan niyá. Naririsáng an mga paimprentahan na nasambít nagbutwâ sa mga-1890.
An mga bantógan na parasaligsig arog nindá G. F.Zaide asín M. Kalaw sinasábi na siyá an "Ama Kan Literaturang Bisaya" asín siring man "Ama Kan Literaturang Bikolnon" sa libro nindá Veloso, Enriquez, asin Alejandro na pinublikar kan Philippine Book Company kan 1973. Tamà saná gayód sabíhon na iní nin huli ta dakól siyáng sinúrat sa duwáng tatarámon na iní.
Natomoyán pa si Perfecto na saróng parasurát na may pagka-lingwista huli sa mga librong bokabularyo na hinamán niyá dapít sa tatarámon na Bikol asín Hiligaynon. Mababansagán man si Perfecto, segon ki Realubit, na "Ama kan Prensang Bikolnon" huli ta siyá an pinakaenot na nagpalagdâ nin peryodiko sa tatarámon na Bikol, An Parabareta (1899-1900).
Siya nagin man editor kan peryodikong La Union (1896-1899) na pinundar ni Fulgencio Contreras sa munisipyo kan Naga, Ambos Camarines asin nasusúrat iní sa lenggwaheng Kastila.
An pagkahigós ni Perfecto sa pagparasúrat narisá man kan saróng Amerikano na si Frank R. Blake. Sinábi niyáng si Perfecto iyó an sarô sa igwáng pinakadakól na sinúrat sa lokal na tatarámon sa panahón na patapós na an rehimen Kastila. Siring man nabanggít man kan sarong Kastilang exclaustradong Agustinong prayle na si Salvador Pons y Torres si M. Perfecto, na inapód niyáng "queridisimo amigo", igwáng labí sa "ochenta las obras en dialectos regionales escritas y publicadas."
Pulitika
Kan si Elias Angeles nagbilog kan gobyerno probisyonal kan 1898, si Mariano Perfecto nagtukaw komo saro sa kaapil kan Hunta Probinsyal.
Palau
thumb|Wayaway kan Palau An Palau, opisyalmente Republika kan Palau, sarong islang nasyon na namumugtak sa gamping sulnopan kan Kadagatan Pacifico sa Kontinente nin Osyanya. Minabilog kan nasyon an haros 340ng kaiislahan, asin igwa nin sakop na 466 kilometro kwadrado (180 mi kwa). An pinakamatawong isla iyo an Koror. Namumugtak an kabisera kaini sa Ngerulmud sa kataid na isla kan Babeldaob, sa Estado kan Melekeok. Minaabay an hanggan nin kadagatan kan Palau sa Filipinas, Indonesya, asin Estadong Federal nin Mikronesya.
Heneral
An kaheneralan, heneral o pagigin opisyal na heneral, saróng opisyal na igwang halangkaw na ranggo sa militar, paratì sa hukbong suldados, asin sa pirang mga nayon, sa hukbong himpapawid. An katagay iyo an halawingang piggagamit kan kadakol na nacion kan kinában, asin pag naggamit nin ibang kaapudan an saróng nasyo, igwang katampad na titulo na pigtatao.
An taramon o katagang Heneral, piggagamit sa duwang mga paagi: bilang saróng ordinaryo o henerikong titulo para sa gabos na mga grado nin opisyales na heneral; asin bilang saróng espesipikong ranggo. Bilang kadagdagan, an heneral o presidente kan hukbo, saróng opisyal sa pwersas armada na nasa halangkaw na linyada kan militar. Piggagamit an apod o katumbas kaini sa haros gabos nin mga nasyon sa kinában. Pwede man gamiton an heneral bilang saróng ordinaryong kaapudan para sa gabos na mga grado o ranggo nin mga opisyal na heneral, o espesipikong apod sa sarong sasarong ranggo na pig-aapod sanang heneral. Magpoon kan kahurihan kan ika-20 siglo, an ranggo kan Heneral paratì iyo an pinakahalangkaw sa mga aktibong ranggo kan saróng militar na dai nakikigera.
Mariano Perfecto
Pulitika
Kan matogdas an administrasyon kolonyal kan Amerikano, siya nagkandidato para gobernador kan Ambos Camarines sa eleksyon kan Nobyembre 2, 1909 asín naelihir siya sa botong 2,518 kontra sa botong 174 kan saiyang kalaban na si Isabelo Aguilar. Sa panahón na siyá nagtúkaw bilang gobernador (1910-1912), nagin maribók si saíyang termino. Napiritán siyáng magsàngát nin kasong libelo laban ki Fulgencio Contreras asín ki Julian Ocampo huli sa artikulo na nagluwás sa peryodikong El Camarinense (1908-1913) na kun saen soboót dinuduhágì an saíyang dangóg asín reputasyon. Nakaabót an kaso sa Korte Suprema asin kan 1914, kun kasuarin gadan na siya, siyá an nanggána sa kaso kan ibinabâ an desisyon.
Karibongan sa pagkatao niya
Si Perfecto kontrobersyal na personahe huli sa piráng bagay siríng kan saíyang etnisidad asin kun baga siya talagang padi o bako.
na kun Bikolon:
Alágad, sinasabi ni Realubit na si M. Perfecto saróng Bikolano na namundág sa Ligao, Albay asin an sarô niyá nganing akì, si Gregorio Perfecto digdí niyá pinaádal huli ta igwá pa siyáng mga sadíring tawo na maasikaso asín maatáman ki Gregorio. An tugang niyáng si Juan Perfecto na sarô man na padì sinábi ni Salvador Pons y Torres na "natural de albay o de Iloilo, Presbitero..."
Si Perfecto daa an ama Ilonggo na taga-Jaro, Iloilo
Alagad, si Angel Magahum manta nagsasabi sa sarong sinurat niyang artikulo dapit sa agi-agi kan Imprenta Panayana na si Mariano Perfecto maski midbid bilang Bikolano, sa totoo daa an ama kaini sarong Ilonggo na tagaJaro, Iloilo asin an ina Bikolanang taga-Ligao,Albay.
Monico Perfecto asin Juan Perfecto, mga tugang na padi ni Mariano Perfecto
An sarô pang kontrobersya iyó, an ibá nagsasábing bakô man nanggád padì iníng si M. Perfecto. An bagay na iní nakumplikar pa huli ta nunca nagsábi si Maria Lilia Realubit na si M. Perfecto nangáging saróng padì alágad sa magkapiráng sinúrat niyá saíyang nasambít na igwáng mga tugang na padì an huri, sindá Juan asín Monico. Pero si Salvador Pons y Torres direktang sinambit si M. Perfecto na saro sa mga pading parasurat igdi sa Nueva Caceres. Si Manuel Artigas sarong mestisong Espanyol na historyador, sinambit man ngane na si Salvador Pons piglista an dakul na mga presbiteros (padi) sa libro kaining Clero Secular Filipino.
An sarô man na parasaligsíg alágad doktor sa medisina, si Dr. Luciano P.R. Santiago (igwáng magkapiráng libro na napalagdâ sa saíyang kredito, asín an saro kainí manongód sa mga enot na mga pading Filipino kan panahon nin Kastila, an The Hidden Light: the First Filipino Priests, Q.C. New Day Publication, 1987 nakipagngutiíl na bakóng "pading sekular" si M. Perfecto.
Sa saíyang mga rekord sa Simbahan Katoliko kainíng Dioceses nin Caceres, "lay professional" na nag-adal asin naggradwar si M. Perfecto, alágad sa ibáng kasuratán mismo kan Simbahan na ini sinasábing pading gradwado si M. Perfecto sa Seminario kan Caceres. Bàgo kan taón 1865 daí nin toltól na rekord kan mga pading nagin estudyante sa Seminario. Iní huli ta natoltól saná an mga rekord kan ipiglíto ni Obispo Francisco Gainza an administrasyon kan Colegio-Seminario de Nueva Caceres sa mga Pading Paul.
Totoo, sa awtentikong, orihinal na libro kan Seminaryo yaon sa pangangataman kan Museo del Seminario Conciliar de Nueva Caceres, na sinurat kan panahon bago naglaog an 1900, an talagang nakaguhit na naggradwar kan 1884 bako an Mariano Perfecto kundi an "Monico Perfecto." Mahihiling sa pagbilang kan edad ni Mariano Perfecto, garo imposibleng masabi na si Monico Perfecto iyo si Mariano, asin an malinaw saro sanang tipograpikong pagkakasala an nakaag sa publikasyon opisyal kan Seminaryo.
Mga sinurat
An nagkapirá sa mga sinúrat niyá sa tatarámon na Bikol asin Ilonggo:
Pagpipilang iginawad
Sa pagrokyaw kan Sentenaryo kan Katalingkasan nin Filipinas, an Komite kan Arteng Panliteratura kan Pambansang Komisyon sa Kultura at mga Sining (NCCA), naggawad nin sarong pagpilang sa mga parasurat sa iba-ibang rona' kan banwang Filipinas. An inapod na Gawad Bonifacio sa Panitikan iginawad ki Mariano Perfecto kan taon 1998.
Kan Hunyo 23, 2013, sa okasyon nin pagsurumpa sa katongdan kan mga opisyales kan Sumaro Bikolnon, Inc., sa Senor Avelino Restaurant an kaayonan na ini naggawad man ki Mariano Perfecto nin sarong gawad postuma sa dakulang pagmidbid kan saiyang mga naginibohan para sa kulturang Bikolnon asin Hiligaynon.
Ginunoan
Philippines. 1988. 447n pages. Hilnga pahina 433. Philippine Book Co., 1973. Hilnga pahina 38.
Ogob
thumb|Bunga kan Ogob An Ogob (Artocarpus camansi Blanco) nagkakahoy na tinanom. Kapamilya kan ogob an rimas, langka asin an gomihan.
Tamanyo
Nalangkaw an ogob abot kaglimang (15) metro o lumabi pa ngani. An "habayan" niya naabot man sarong metro o sobra pa an diametro na dai na matangkoros nin saro katawo. May mapulot na puting tagok kun linulugad ini magin man sa hawak o sa bunga. Napusog siya huli sa pagtubo (kun ini naggugurang na asin naglalangkaw) sa palibot kan poon niya nin mga dalig (oroldot na gamot na higda sa daga). An kublit kan hawak niya sarama sana asin garo may mga malamuting "pamalit".
An dahon
An dahon niya pagdakula naabot poon kag-anom (16)sagkod duwang polo may apat (24) na pulgada asin sa tig-ibong na gilid kaini nababanga-banga ini sa mga oro-espada na nabilang poon apat (4) abot anom (6) na panas, bakong arog kan rimas na dikit sana an mga oro-espada, parati tolo (3) o apat (4) sana. Berdeng matabri an dahon kani na sa likod mahibo.
Burak
Enot natuhaw an "lalakeng" burak na napormang batuta loyloy paibaba na an apod "aboyaboy". An kolor kan aboyabos giyaw asin kun paluyos na nagigin kayumanggihon. An laba kan aboyabos naabot kag-apat (14) na pulgada, na an "habayan" kani naabot saro may banga' na pulgada. An "babaeng" burak natuhaw sa mga poro na garo mga payo-payo na dusok nin pirinong mga burak na naoldot mga duwang pulgada asin :labing sarong pulgada an diametro. Ini an nabibilog na bunga kan ogob.
An bunga kan ogob patos palibot nin mga "tunok-tunok", matabilog, asin poon 5 abot 8ng pulgada an laba na natimbang haros 2 libra. An kublit kan bunga nagkokolor bugro' na berde asin kun pahinog na nagkokolor nang mala-giyaw na berde. An balodbod niya malamuting giyaw kun pahinog na. An bunga niya bakong gayo kapinsod asin kadusok arog kan rimas.
An aboyabos kaini ginagamit kan mga Agta na garo kwenta katol. Pakabalada ini na nagin agil na nanggad, ini sinusubsoban. Luway-luway na pinapa-pa an aboyabos asin an aso kaini garo mansana arog kan sa katol na padulag sa namok.
Pisog
An tu'lang kan ogob naabot sarong pulgada an laba. Dai parareho an bilang kan pisog na nakukua sa bunga niya. Ini pwedeng poon kag-duwa (12) asin umabot sanggatos may limang polo (150) na pisog ta dakul man an klase kan ogob. Linala'bonan o sinasanlag an pisog pero igdi sa Pilipinas an bilog na bunga paka-ubaki, ginigiris asin ginugulay sa guta kairiba na an mga pisog. An pisog kaini mayaman sa protina.
SAEN INI NATURAL NA NATUBO Natural ini sa New Guinea asin mas lakop ini sa Pilipinas na kun saen tinatanom sa mga natad ta kuanan nin gulayon. Maipo ini sa New Caledonia, Pohnpei, Marquesasx, Tahiti, Palau asin Hawaii asin kadaklan ngani kan mga ogob igdi dinara kan mga imigranteng haleng Pilipinas.
MGA ARAPODAN KAN OGOB SA IBA-IBANG LUGAR Breadnut(Ingles), castaño (Kastila), chataignier (Pranses), tapiak (New Guinea), kamansi, dulugian, pakau, kolo, ugod (Pilipinas), kulur, kelur, kulor, kuror (Malaya, Java), pana de pepitas (Puerto Rico)
Nicolás Maduro
Si Nicolás Maduro Moros (Espanyol: [nikoˈlas maˈðuɾo ˈmoɾos]; namundag 23 Nobyembre 1962) sarong pulitikong Benesolano na Presidente kan Beneswela poon pa kan siya nagtukaw kan taon 2013. Dati siya nagsirbe sa gabinete ni Presidente Hugo Chavez bilang Ministro sa Panluwas na Relasyon poon 2006 abot 2013 asin komo Bise Presidente kan Beneswela poon 2012 sundo 2013.
Tataramon na Cheq Wong
An Cheq Wong (Ceq Wong, Chewong) saróng tataramon na Austroasyatiko na pigtataram sa Rawis nin Malay. Kaiba ini sa Norteng sub-sanga kan mga tataramon na Asliyano. Pigliyabel kan Norteng Asliyano an Dyahaiko sa nakaagi.
Tibulaka
An tibulaka iyo an nagpapatos sa sugok asin ini pwedeng matagas o hanak-hanak na garo goma. Ini iyo an nagsasaray kan embryo manta ini nagtatalubo. An tibulaka kan sugok may mga pinong-pinong mga saromsoman na nagsisirbeng alisngawan asin hangosan kan embryo na pwedeng mag'abot 17,000 sa pagkadakul. Sa kadakulan kan mga sugok nin gamgam an laog kan tibulaka linalaman kan inaapod na "kapulahan" (Ingles, yolk)  asin "kaputian" (Ingles, albumen). An tibulaka sinasabing gibo haros sa kristal na calcium carbonate. Ining membranong ini pwede igdi maglagbas an duros asin an alumahad. Sa ibabaw kaini may mahimpis na patos na inapod na cuticle na ngane dai makalaog an mga bacteria asin alpog. Sa pag'oltan kan tibulaka asin kaputian, igwa pa siyang duwang silag na makunot-kunot na membrano na gibo sa protina na ini naman kalasag sa anoman na paglaog nin bacteria. An silag na membrano sinasabing keratin an kinagibohan, siring kan nakukua sa buhok nin tawo.
Hitsura kan tibulaka sa mga sugok
An hitsura asin kolor kan tibulaka nin sugok iba-iba depende sa klase kan hayop, gamgam man, sira, insekto o mga kuhol, asbp. Igwang puting-puti kaini, kolor itom, gatason, may burik-butikon, malakayumanggihon, abohon, asin an iba man may mga kurit-kurit. An porma pwedeng bilogon, talipni, matilaba, balisongsong, o oval na pasadit sa sarong poro. Pwede man an ibabaw kan tibulaka magaspang, mahalnas, o gurudol-gudol. Igwa man tibulaka na garo silag.
Mga tibulaka nin mga crustacean
Inaapod man sa Bikol na tibulaka an patos na nagtatahob asin nagtataong proteksyon sa hawak kan mga aniit, kasag, ogama, umang, asbp. )
Caracas
An Caracas sarong syudad sa Venezuela.
Marso 25
An Marso 25 an ika-84ng aldaw kan taon (ika-85 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 281 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Kusog nin duros
thumb|Istasyon nin enerhiyang duros sa Xinjiang, China thumb|An nahihimong enerhiyang duros sa kada rehiyon sa pag-agi nin panahon.
An kusog nin duros (Ingles: wind power) o enerhiyang duros (Ingles: wind energy) iyo an paggamit nin duros tanganing makatao nin mekanikal na kusog sa paagi nin mga turbinang pangduros para mapagana an mga elektrinong generator para sa kuryente. An kusog nin duros iyo sarong popular na naipapadagos, nababago liwat na gunuan nin kusog na may kadikiton na impak sa kapalibotan kumpara sa pagsulo nin mga fossil fuel.
An mga wind farm iyo pigbibilog nin nagkapirang mga indibidwal na turbinang pangduros, na iyo konektado sa pangtransmisyong network nin kuryente. An mga onshore wind iyo sarong baratong gunuan nin kuryente, kompetitibo o sa pirang lugar iyo mas barato kaysa sa coal o planta nin gas. An mga onshore wind farm igwa nin dakulang biswal na impak sa tanawon kaysa sa ibang istasyon nin kuryente, huli ta sinda dapat maglakop sa mas mahiwas na kadagaan asin dapat harayo sa katawohan. An mga offshore wind iyo mas pusog asin mas makusog kaysa sa daga asin an offshore farms igwa nin mas kadikit na biswal na impak, pero an konstruksyon asin an gasto nin pagmantinido iyo signipikong mas halangkaw. An saidt na onshore wind farms pwede makatao nin pirang enerhiya sa grid o makatao nin kuryente sa isoladong mayo sa grid na lokasyon.
Kan 2019, an duros nakasuplay nin 1430 TWh kan kuryente, na iyo 5.3% kan pankinabang namoknang kuryente, kun sain an pankinabang naitogdas na kapasidad kan enerhiyang duros iyo mas halangkaw sa 651 GW. Ini iyo paglangkaw nin 10% kumpara sa 2018.
Bantayan
thumb|Sunset sa Bantayan An Bantayan sarong segunda klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Bantayan sa 25 barangay.
Duhat
An duhat o lomboy (Syzygium cumini, sa Ingles kumon na inaapod na jambolan, Java plum, black plum o jamun, sarong tropikal na tinanom sakop kan pamilyang Myrtaceae. An tinanom tubong natural sa Subkontinenteng Indya, sa mga kadolon kan Sur-subangan na Asya, Tsina asin sa Queensland. An huna kan iba ini iyo mansana an inaapod na blackberry (Ingles), alagad an huri iba man na prutas na mayo man relasyon igdi saka sakop kan ibang order. An Syzygium cumini napalakop na kan mga emigranteng mga Indyano asin ngonyan kumon sa mga dating kolonya kan mga Briton.
Deskripsyon
Sarong maluyang magtalubong pecies, nalangkaw ining abot 30 metro asin pwedeng magtagal an buhay nin 100 na taon. Ini may mahi'bog asin marambong na kadahonan na nataong limpoy. Mala ta inaataman ini huli kan lindong niya bilang ornamental. Sa poon kaini an ubak magaspang asin mairom na abohon, na nagpupu'saw na abohon sa pagtaas kaini. An poon matagal sa tubig asin an kahoy ngani matibay sa tubig saka dai tolos nalapa' kaya ginagamit sa mga riles bilang pada'tolan. Nagagamit man ining materyales sa pagharong o sa muebles pero magisik asin madaling magsi'lak.
An mga dahon kaini may amyong garo arog kan turpentine, rosa-rosa, dangan nagigin makunot asin makintab na berdeng mairom, na may gusok na nagdudulaw. An mga dahon pwedeng pambahog sa mga hayop na ataman.
Boljoon
An Boljoon sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Boljoon sa 11 barangay.
Mondragon
An Mondragon sarong ikatulong klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 288.90 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Panama
right|thumb|150px|Panama right|thumb |150px|Wagayway kan Panama right|thumb|150px|An eskudo de armas thumb|Litrato kan Panama Canal An Panama sarong nacion sa Amerika nin Norte.
Barili
An Barili sarong ikatolong klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
An Sakong Tinanom
AN SAKONG TINANOM
Barili
Mga barangay
230px|thumb|right|Poblacion Nababanga an Barili sa 42 barangay.
FC Kuban Krasnodar
History
The club was founded as Dynamo in 1928, but was named Neftyanik in 1954, Kuban in 1958, and Spartak in 1960. In 1963 the club was renamed Kuban and has been known by this name ever since.
Kuban and their predecessors mainly played at the lower levels of Soviet football, winning the RSFSR championship four times. Kuban played in the Soviet Top League in 1980-1982, achieving their best result (13th position) in 1981.
In 1992, due to the dissolution of the USSR, Kuban were entitled to play at the top level instead of being relegated to the Second League. They finished 18th out of 20 teams and were relegated. After spending several seasons in First and Second divisions, they won promotion back to the Premier League for 2004, but were again relegated straight away. This happened again in 2006 when they won promotion for the 2006-2007 season and then finished second to bottom.
Sulu (klaripikasyon)
An Sulu pwedeng manonongod sa:
Borbon
An Borbon sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Borbon sa 19 barangay.
Simbahan nin Quiapo
right|thumb|300x300px|Simbahan nin Quiapo
An Simbahan nin Quiapo sarong simbahan kan Romano Katoliko na nakalugar sa Quiapo, Manila sa Filipinas. Inaapod man ini na Basilika Menor nin Itom na Nazareno. Bantogan an simbahan na ini huli kan saiyang estatuwa na Itom na Nazareno na iyo an sentro kan debosyon kan mga Katoliko tuyong Enero 9 taon-taon. Naitindog an simbahan na ini kan 1582 asin makangalas na dai narumpag kan Ika-2 Gerang Pangkinaban apesar an palibot kaining mga edipisyo biyo nagkarurunot resulta kan gera. Pininturahan gatason ini pakatapos masulo an orihinal na edipisyo sa arkitekturang baroque Mehikano kan taon 1928.
Sa presente, an simbahan na ini sakop kan Arkeodiosesis nin Manila, asin an rektor ngonyan iyo si Rev. Msgr. Jose Clemente Ignacio na nagsangle' ki Msgr. Josefino Ramirez kan an huri natokahan na rektor sa Arkeodiosesis na Santuario kan Divina Misericordia sa Maysilo, syudad kan Mandaluyong.
Agi-agi
Kan si Gobernador Heneral Santiago de Vera tinogdas an Distrito nin Quiapo kan Agosto 29, 1586, an mga misionerong Pransiskano tinogdok an pinaka-enot na simbahan sa Quiapo gibo sana sa kawayan asin tiklad. Nasulo ini kan taon 1639. Naitindog liwat ini asin pahoro-hirahay asin pagpagayon kaini nagin pusog an edipisyo na parte narumpag naman kan paglinog kan 1863. Sa superbisyon kan mga Pading Eusebio de Leon asin Manuel Roxas, an ika-3 simbahan natindog naman kan taon 1899, na si P. Roxas ngane naka-amot nin kontribusyon nag'abot Php 40,000.00. Sa kasulo kan Oktubre 10, 1928, natomtom na gayo ini asin natada na sana an mga pader saka kampanaryo. Si Doña Encarnacion Nakpil de Orense, na namayo kan Komite kan Paroko, naghingoa makadamot nin kwarta ngane mapatindog liwat an simbahan. Si Arkitekto Juan Nakpil iyo an nagin responsable sa pagtogdok kaini. Milagrosong gayo na ini dai narumpagt asin narunot kan Ika-2 Gerang Pangkinaban dawa ngane an mga naka-palibot saiyang mga edipisyo nagkarurunot.
An Estatuwa ni Itom na Nazareno
An mga prayleng Agustinos Recoletos dinara an estatuwa ni Itom na Nazareno sa Simbahan ni San Juan de Bautista sa Bagumbayan, na ngonyan  parte na kan Parke ni Rizal/Luneta, kan Mayo 31, 1606. An imahen na ini idinakit naman sa Simbahan Recoleto kan San Nicolas de Tolentino kan taon 1608. Dangan kan 1787, si Bsilio Sancho de Santas Junta y Rufina, S.P., na iyo kaidto an Arsobispo kan Manila, pinag-boot na ihubo an imahen sa Simbahan kan Quiapo.
An Debosyon ki Itom na Nazareno
thumb|226x226px|Sarong misa sa Kapistahan kan Itom na Nazareno sa Simbahan nin Quiapo An Simbahan kan Quiapo, tuyong soro-semana igwang panobena pagbiByernes, asin may prusisyon taon-taon tuyong ika-9 nin Enero para sa pagdedebosyon kan ginatos na ribong mga Katoliko. Roborobo an mga deboto nadulok asin napangadye sa atubangan kan imahen ni Itom na Nazareno sa paglaom na mararahay sinda asin magigianan sa mga problema kun ini idulok ninda igdi sa tinutubod na milagrosong imahen ni Hesukristo.
Marso 28
An Marso 28 an ika-87ng aldaw kan taon (ika-88 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 278 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Marso 29
An Marso 29 an ika-88ng aldaw kan taon (ika-89 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 277 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Marso 27
An Marso 27 an ika-86 na aldaw kan taon (ika-87 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 279 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Francisco Grau
Si Francisco Grau Vegara (Iminundag 22 Enero 1947) saróng musikanong Espanyol, parakompose asin Heneral sa Pwersas Armadas kan Espanya.
Karera
Iminundag sa Bigastro, Alicante, nagpoon siyang nagpatugtog nin mga instrumento sa saiyang sinirangang banda sa edad na pito. Kalaunan, nagkakompose siya nin mga 700 piyesa asin poon kan 12 Oktuber 1997, siya an kaggibo kan opisyalmenteng nasyunal na kanta kan Espanya (nakaaging Marcha Granadera). Miembro man siya kan Real Academia de Bellas Artes de San Fernando sa Madrid, an Real Academia de la Virgen de la Arrixaca sa Murcia asin an Academia de San Carlos sa Valencia. Poon kan 1988, nagin direktor na siya kan musika para sa Maharlikang Guardia nin Espanya asin nagin direktor kan Akademiya Militar nin Espanya kan Musika poon kan ini piggibo.
Kan Enero 2008, nagin enot na Heneral kan musika sa Pwersas Armadas kan Espanya si Grau, na nagin kolonel kan pirang nakalihis na mga taon.
Nagadan siya kan ika-21 Hulyo 2019 sa Albacete, sa edad 72.
Habagatan-subangan na Asya
285px|thumb|right|Mapa kan kinàban na ipinapahiling an kinamomogtakan kan Sur-Subangan na Asya An Habagatan-subangan na Asya o Sur-subangan na Asya (Ingles: Southeast Asia) sarong sub-rehiyon kan Asya na kompwesto kan mga nasyon na namumugtak sa sur kan Tsina, subangan kan Indya asin norte kan Australya.
Bangâ
An Sur-Subangan na Asya iyo an kahiwasan na binibilog kan mga nasyon na:
Heograpiya
Nababangâ an Sur-subangan na Asya sa duwang rehiyon, an Kadagaan na Sur-Subangan na Asya asin an Kadagatan na Sur-Subangan na Asya.
Marso 30
An Marso 30 an ika-89ng aldaw kan taon (ika-90 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 276 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Marso 31
An Marso 31 an ika-90ng aldaw kan taon (ika-91 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 275 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Dong Hoi Airport
200px|right|thumb|Dong Hoi Airport
An Dong Hoi Airport (Byetnam: Cảng hàng không Đồng Hới or Sân bay Đồng Hới) sarong palayugan sa Dong Hoi, Quang Binh, Vietnam. An palayugan na ini namomogtak sa Loc Ninh commune 6 na kilometro an rayo sa amihanan kan syudad nin Dong Hoi, na kabesera kan probinsya nin Quang Binh.
Palapag
thumb|Talon nin Jangtud sa Palapag, Northern Samar An Palapag sarong ikatulong klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 179.60 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Dong Hoi Airport
An palayugan nagookupar nin 173 na ektarya, sa baybayon na lugar na naghahanggilid sa kosa kan South China Sea. An padalaganan nagrarani sa kosa na mismo asin haros nag-aabay sa Highway 1A. Dati ini ginibo kan mga nagkolonyang Pranses dai pa aspaltado kan mga taon 1930 ta nagsirbe sa Enot na Gerang Indotsina. Pinakarhay ini kan mga Byetnamo komo base ninda kan Gerang Byetnam.
Palapag
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Dong Hoi Airport
Kan Agosto 30 2004, pino'nan an pagmoderno kaini asin nakatalaan kuta na mabuksan kan 2006, alagad natapos nanggad asin nainaguraran kan Mayo 2008. Kan Mayo 18, 2008, pigdeklara na ining opisyalmente bukas na asin an enot na palayug komersyal naghale sa Internasyonal na Palayugan kan Noi Bai kan Hanoi. An Palayugan kan Dong Hoi iyo an ikatolong Palayugan Internasyonal, an duwa pa iyo an Palayugan kan Phu Bai sa Hue (90 milya an rayo sa habagatan kan Dong Hoi) asin an Palayugan kan Vinh sa probinsya nin Nghe An (97 milya an rayo sa amihanan kan Dong Hoi). An padalaganan kaini nagsusukol na 2400 m x 45 m, enterong aspaltado.
Magdalena Leones
Si Magdalena Leones (Agosto 19, 1920 – Hunyo 16, 2016) iyo sarong Filipinang intelehenteng opisyal durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. Siya an pinakaenot asin kasarosarong Asyano na nakaresibe nin Silver Star Medal para sa saiyang kontribusyon sa panahon nin giyera.
Personal na buhay
Si Leones iyo namondag sa Lubuagan sa sarong pang-ebanghelyo na misyonaryo. Nagsirbe siya bilang sarong She served as a diyakonisa sa United Evangelical Church.
Si Leones iyo nagtatrabaho bilang sarong paratukdo asin nagpreparar bilang sarong madre kan uminabot an mga Hapones sa Filipinas.
Pakikipaglaban sa giyera
Kan an simbahan ninda nagin pamayong kwarterya kan batalyon, si Leones nagtabang sa pagbulong kan mga nalugadang soldado. Sa pagbagsak kan Bataan, dae siya suminuko sa rehimeng Hapones sagkod dagos na tuminago. Sa panahong ito, nag-adal siya nin lenggwaheng Nihongo.
Si Leones nagkua asin nagdara nin intel, medikal na mga suplay asin parte nin radyo sa mga teritoryo asin checkpoint kan mga kalaban. Nagsirbe man siya bilang tagapalis sa tahaw nin mga parataram nin Ilokano asin Ingles. An saiyang koneksyon sa simbahan asin kaaraman sa Nihongo iyo bentahe niya sa pagbiyahe asin pagguno nin impormasyon.
Pigkredito ki Leones an pag-identipikar nin mga barko kan kalaban na uminabot sa San Fernando, kaiba an mga kontento kaini asin mga respektibong kapitan. Siya an namayo sa pagpasabog nin mga eroplano kan Hapones sa Tuguegarao. Si Leones nag-ipon nin mga parte nin radyo asin nag-rekrut nin mga tekniko para sa saiyang konsistenteng komunikasyon ki Heneral McArthur, hasta sa pagbabalik niya sa Filipinas sagkod an pagreklamar kan Leyte.
Si Leones iyo naaresto nin tolong beses kan mga Hapones sagkod nakakadulag man dagos. Sa saiyang huring pagkadakop, inagi niya sa mahimas na pakikulay an bantay niyang gwardya kaya siya nakadulag.
Si Leones pormal na buminali sa Philippine army bilang sarong korporal. Miyembero kan signal corps hasta tuminapos an giyera.
Abril 2
Abril 2 an ika-92 na aldaw kan taon (ika-93 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 273 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Magdalena Leones
Pagkatapos nin giyera
Si Leones nag-istar sa California kan 1969. Nagtrabaho siya sa Pacific Bell bilang sarong sekretarya asin tinago an saiyang mga ambag sa panahon nin giyera.
An aki ni Leones naaraman an ambag kan saiyang ina sa giyera kan ini naggigibo kan saiyang research. An saiyang makuapo iyo sarong beses nagsurat dapit saiya bilang sarong heroe nin giyera pero dae nagtubod an paratukdo niya. Kaya pigdara kan saiyang makuapo an medalya niya para ipahiling na totoo an saiyang nasurat.
Pagkagadan
Si Leones iyo nagadan kan Hunyo 16, 2016 sa Richmond, California sa edad na 95 taon.
An saiyang lawas iyo pigbalik sa Filipinas asin piglubong sa Libingan ng mga Bayani sa Taguig.
Abril 3
Abril 3 an ika-93 na aldaw kan taon (ika-94 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 272 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Catmon
An Catmon sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.