cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San Juan, Metro Manila
An San Juan sarong primera klase syudad na namumugtak sa rehiyon nin Metro Manila, Filipinas. Igwa ining sukol na 5.95 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa solong distrito.An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Kapitolyo
Sa Politika, an sarong kapitolyo, inaapod man na kapitolyong syudad o kapitolyo politikal — dawà na ngani na an huri igwang ikaduwang kahulugan, iyo an panginot na syudad o banwaan kan sarong gobyerno nin sarong nasyon.
An tataramon na "kapitolyo" gikan sa Latin na caput na nangangahulogan na "payo," asin an terminong "kapitol" iyo an edipisyo kun sain piggigibo an mga trabaho kan gobyerno.
Roma
Roma an kapitolyo kan Italya asin nin Rehiyon nin Latium. Ini an pinaká matawong ciudad sa nacion asin igwa ining 2.87 milyon na katawo (2017).
Bistado an Roma sa enterong kinàban sa mga monumento kaini asin sa dakolang importansya kan ciudad sa uusipon nin kinàban. Ini an harong nin Iglesia Katoliko ta digdi nakamogtak an Ciudad nin Vaticano, an pinaká sadit na nacion na independente sa kinàban.
An Roma ay sarô sa sentrong pankinaban nin turismo asin an sentro nin ciudad ay sarô sa mga World Heritage Site na pinangaran nin UNESCO.
Uusipon
Segun sa tradisyon, an pagpoon kan banwa nin Roma ay sa Abril 23, 753 antes ni Hesukristo. Ini an nagin kapital nin Imperio Romano asin pigaapud ining Caput Mundi sa tataramon na Latin. Nagin kapital ini kan Reyno nin Italia sa 1871 asin sa 1946 nin bagong Republika nin Italia.
Dula
An dula sarong porma nin literatura.
Roma
Transporte
Mga Panlayogan
Tataramon na Siang
An Siang, o Ot Siang, saróng tataramon na Barito kan sentral Kalimantan, Indonesya.
Sirigwelas
An sirigwelas (Spondias purpurea) sarong species nin tinanom na nagbuburak, kaayon sa pamilya kan kasoy, Anacardiaceae, na ini tubong natural sa Amerika. Bisto man ini sa pangaran na jocote, na hale sa tataramon na xoctl, lenggwaheng Nahuatl na an boot man nganeng sabihon maalsom o maanta' na prutas. Iba pang arapodan kaini: red mombin, purple mombin, hog plum, ciruela huesito (Venezuela), sineguela, asin siriguela.
Hinog na an prutas kaini kun bako nang berde asin namumula o giyaw-giyaw na o pwede nagkokolor nang lila-lila.
An tinanom
Ini sadit o kasyahan na tinanom na nagkakahoy, naabot 25 pye. An mga dahon kaini nagtata' sa tig-init alagad narata' na sana kun pig'uugbosan na nin bagong mga dahon. An mga burak saradit, mamulamulang lila. An prutas matilaba pero bilogon, 3-5 sentimetro an laba asin 2-3.5 sm an lakbang, napula kun pahinog na pero minsan nadulaw asin minsan berdeng lila. An bunga igwang saro-saro' sanang pisog. Lakop na gayo na ini sa mga ronang tropikal asin inaataman huli kan saiyang prutas, asin napatood nang magtubo sa mga iba-ibang lugar arog kan Filipinas asin Nigeria. Dagya' man ini sa Jamaica asin Amerika Sentral. Sa Florida natubang sana ini sa lugar na medyo tropikal asin ini nagagadan o natulpos sa mga temperaturang tiglipot arog kan sa Palm Beach county pasiring amnayan.
An bunga kinakakan pag hinog na, asin an namit kaini garo masorosakrot na manamis-namis. Ini pwede man atsarahon. Mismo an pisog iyo an pwedeng itanom kun boot magpatambo o an gurang nang giriw pwede man italdok.
Chiranjivi
An Chiranjivi (Sanskrito: चिरञ्जीवि, IAST: ciranjīvi) an walong imortal na magdadanay na buhay sa Daga sagkod sa katapusan kan presenteng Kali Yuga, segun sa Hinduismo.
An katagang Sanskrito na Chiranjivi boot sabihon "imortal," dawa totoo dai ini nanonongod sa "eternal". An termino kombinasyon nin "chiram" (halawig) and jivi (buhay).
Saysay
An Saysay sarong porma nin literatura.
San Rafael, Bulacan
An San Rafael sarong ikaduwang klaseng banwaan kan provincia nin Bulacan, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An San Rafael nababanga sa 34 barangay.
Usipon
An osipon sarong porma nin literatura. An mga osipon pagsasadiri kan tawo, siring man na an mga tawo pagsasadiri kan mga osipon.
Oktobre 21
Oktobre 21 an ika-294ng aldaw kan taon (ika-295 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 71 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Serbisyo kan ekosistema
An mga serbisyo kan ekosistema iyo an dakol asin manlain-lain na pakinabang sa mga tawo na itinatao kan natural na kapalibutan na gikan sa marhay na ekosistema. Kaiba sa siring na mga ekosistema, halimbawa, iyo an mga agroekosistema, ekosistemang kadlagan, ekosistemang kadudutan, asin ekosistemang akwatiko. An mga ekolohiyang ini, na nagpupunsyonar sa marahay na mga relasyon, nag-aalok nin mga bagay na arog baga kan natural na polinasyon kan mga pananom, malinig na duros, mitigasyon sa maraot sa panahon, asin mental asin pisikal na kamugtakan nin tawo. Sa kabilugan, an mga pakinabang na ini inaapod na serbisyo kan ekosistema, asin mahalaga sa pagtao nin kakanon, pagtao nin malinig na tubig-inumon, dekomposisyon nin basura, asin produktibidad nin mga ekosistema sa kakanon.
Dawa ngani dakol nang dekada na pinag-ulayan nin mga syentista asin enviromentalista an mga serbisyo kan ekosistema, an Millennium Ecosystem Assessment (MA) an nagpabantog kan konseptong ini kan kaamayi kan 2000. Duman, an mga serbisyo sa ekosistema piggrupo sa apat asin mahiwas na kategorya: pagtao, arog baga kan produksyon nin kakano asin tubig; pagkontrol, arog baga kan pagkontrol sa pagbago nin klima asin hilang; pagsuportar, arog baga nin mga siklo nin nutrient asin produksyon nin oksiheno; asin kultural, arog baga kan pakinabang na espiritwal asin libangan. Tanganing matabang an mga paragibong desisyon, dakol sa mga serbisyo kan ekosistema an pinag-eebalwar tanganing makaresibi nin katumbas na kumparasyon sa mga gibong-tawo na mga imprastraktura asin serbisyo.
An estuarine asin mga ekosistemang kostal kapwa mga ekosistemang dagat. Pag magkaibanan, an mga ekosistemang ini an naggigibo kan apat na mga kategorya nin mga serbisyo kan ekosistema sa manlain-lain na paagi: Kaiba sa "mga serbisyo nin pagkontrol" iyo pagkontrol sa klima siring man an waste treatment asin pagkontrol sa hilang asin mga buffer zone. Kabali sa mga "mga probisyunal na serbisyo" iyo an mga produkto kan kadlagan arog kan kahoy, tubig-tabang, mga hilaw na materyales, asin mga bayokemikal asin henetikong rekurso. Kabali sa mga "kultural na serbisyo" kan mga ekosistemang kostal iyo an mga aspektong inpirasyunal, libangan asin turismo, syensya asin edukasyon. Kaiba sa mga "pantuwang na serbisyo" kan ekosistemang kostal iyo nutrient cycling, byolohikal na irukan, asin panginot na produksyon.
Alvito
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Rawitdawit
thumb|250px|An [[An Barongbarong ni Clemente Alejandria]] An rawitdawit (Ingles: poetry) sarong porma nin literatura. Ini an Bikol na apod para sa mga naratibong poesya.
Ginikanan kan termino
Ini rapot sa katagang yawit na boot sabihon "komento" (Ingles, remark).
Saro pa man na tibaad kapùngalan kan terminong "rawitdawit" iyo an mga tataramon na "rawì" asin "'di awit."
Oktobre 22
Oktobre 22 an ika-295ng aldaw kan taon (ika-296 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 70 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Barotong panturista kan Naga
right|thumb|300px|Mga barotong panturista (Septyembre 2013) right|thumb|300px|Doongan sa Tabuco An Barotong panturista kan Naga iyo idtong baroto gibo sa fiberglass asin sampolo (10) an pasaherong pwedeng isakay na mabaktas sa kalabaan kan Salog Naga, Bicol, Filipinas. Ini nahaman asin inaguraran kan Septyembre 12, 2013 sa Danlugan ni Ina, kun saen minukna man an Naga City Tourism and Transport Boats. Sa intensyon mapakusog an paggamit kan salog komo modo nin transportasyon kan mga taga-Naga asin man mata'wan kalingaan an mga turista, kaya ining mga baroto pinahaman. Sa ngonyan duwa pa sana an napagibo asin nagdadarang pangaran na M/V Peñafrancia asin M/V Divino Rostro.
Bilang doongan, dalhugan asin sangkayan, nagpagibo an syudad nin Naga nin limang istasyon na halatan: saro sa Tulay Sabang, saro man sa gilid kan Tulay Tabuco kahampang na gayo kan Naga City People's Mall, ikatolo diyan sa gilid kan Tulay Panganiban, ikaapat sa gilid kan Tulay Colgante, asin an ikalima yaon namomogtak sa gilid kan Tulay Magsaysay.
Paka'inagurar kan duwang lantsang panturista iyo man an pagdusay nin mga burak asin pangadye duman sa mga biktimang nagkagaradan sa tongod kan Tulay Colgante kan ini magrampaog kan Septyembre 16, 1972, aldaw na gayo nin pagsakay sa imahen ni Inang Penafrancia pabalik sa Simbahan Penafrancia.
An nasabing mga baroto asin mga halatan parte kan proyekto kan Naga sa irarom kan Naga River Revitalization Project kun saen damay an mga barangay nin Sabang, Dinaga, Mabulo, Lerma, Balatas, San Felipe, Dayangdang, Peñafrancia asin Tabuco na an katuyohan nanggad iyo na mabuhay, mapalinig an salog saka mapakaray an kamugtakan sa mga palibot kaini bilang iyo ini an historikong salog na igdi isinasakay an Satong Inang Penafrancia taon taon tuyong Septyembre.
Siring man, an Naga dati nang pusog na banwa sa gilid nanggad kan salog na ini mayo pa ngane an mga Kastila. Kan mga 1570, susog sa rekord kan mga Kastilang eksplorador, nasasambit na ninda an banwang Naga, banwang Tabuk, banwang Milaod, banwang Minalabag asin banwang Canaman; mga banwang anas nagsasarig sa pagbuhay sa pagsira asin pagkomersyo sa kalabaan kan salog na ini. An salog na ini nabulos an tubig niya pasiring Sola nin San Miguel hale pang Libon, Albay ta an pagkatiko-tiko niya na garo halas sundo sa nasabing banwa.
Sukol kan baroto asin kamugtakan sa salog
An duwang baroto haros parehas an pagkadakula asin sukol. Ini nay labang 18 pye (5.5 metro), lakbang na 80 pulgada (2.0 metro) asin may rarom na 20 pulgada (0.51 metro) saka nagtutukaw nin duwang polong pasahero, duwa sa lambang tukawan. Ibong-ibong sa duwang gilid nakataytay an limang fiberglass na tukawan. An M/V Divino Rostro mas harohalakbang, harohalaba kadikit sa M/V Penafrancia asin an saiyang atop mas harohalangkaw man. An barotong ini tinakodan kan overboard motor na Yamaha 40 Kabalyos. Duwa katawo maasikaso sa paglarga kan baroto, sarong timonel sa olin asin sarong tauhan niya sa dulong kaini.
An baroto kayang baktason an salog pasiring sa doongan Magsaysay sa laog sana nin 10-12 minutos kun daing poropondo alagad an biyahe kaini lambang anom na oras sana ta mahalat nin pagtaob. Kun halimbawa ati pag'alas 8 nin aga, mahalat nin alas 2 nin hapon ngane hararom na an tubig asin dai masagrad sa irarom. Apektado man an mga biyahe kaini kan pagbilog asin pagsadit kan bulan huli ta an higop kaini iyo an nataong sukol sa pagtignarakul asin paghubas kan mga dagat asin mga salog.
Dai makadoong sa may Tulay Sabang
An ikalimang doongan na yaon sa Tulay Sabang dai madodoongan kan mga barotong panturista huli ta bagat kan floodgates naka'kana sa Tulay Sabang. An ikalima pigtatagama sa pigbabana'banang ikaag na resto boat kan siyudad, na ini mabaktas kan salog paluwas Canaman o Minalabac asin garo floating restaurant alabes casino.
Anagni
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Sidney
An Sidney namomogtak sa sur-subangan na baybayon kan Australia. Nakatindog an ciudad sa palibotan nin Port Jackson, kaya ini pigaapod na Harbour City. Ini an pinakadakolang sentro nin pinansya sa Australia asin harong ini kan Australian Stock Exchange.
An Sidney ay sarô sa mga pinakáimportanteng destinasyon kan mga turista sa kinàban. Bistado ini sa kaining mga playa asin duwang monumentong famoso: an Sydney Opera House asin an Harbour Bridge. An area metropolitana kaini na sa tahaw kan mga manlaenlaen na parke, mga bahia asin mga salog. Ining ciudad sarô sa mga pigaapod an ciudad pankinaban. Napili ining harong nin dakol na mga karawatan na internasyonal, nakabilang saini an 1938 British Empire Games, Karawatan Taginit nin 2000 (2000 Summer Olympics) asin an 2003 Rugby World Cup.
An Sidney sarô sa pinakámultikultural sa enterong kinàban ta ini haloy na nagreresibo nin mga inmigrante na hale sa mga manlaenlaen na nacion. Ini man an pinakán mahal na ciudad sa Australia asin an ika-21 na pinakán mahal sa kinàban.
Klima
An pinakámainit na bulan sa Sidney ay Enero, na an temperatura sa palibot nin 18.6 asin 25.8 na grado (sentigrado). Hulyo an pinakámalipot na bulan, na an temperatura nagiiro sa palibot nin 8 asin 16.2 na grado. An pinakán mainit na temperatura na narehistro sa aldaw nin 14 nin Enero, 1939 ta uminabot an termometro sa 45.3 na grado. Pinakan malipot ay 2.1 na grado. Halos dae nagnyeyebe sa Sidney, an ultimong beses sa dakadang 1830 pa.
Aquino
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Ocean Park Hong Kong
right|thumb|250px|An Daratangan kan Ocean Park Hong Kong right|thumb|250px|An Ocean Park, kun tanawon sa itaas nin gondola An Ocean Park Hong Kong (Chinese: 香港海洋公園), komun na inaapod Ocean Park, sarong parkeng marino asin mammal, oceanarium, panhayop na theme park asin parkeng lingaan, namomogtak sa Wong Chuk Hang asin Nam Long Shan sa Distritong Habagatan kan Hong Kong. Minukna ni dating Gobernador kan Hong Kong kan 1977, si Sir Murray MacLehose, an Ocean Park ngonyan duminakula na sa 35 atraksyon asin mga lunad-lunadan. An Parke nagguno na nin pirang award, kabali na diyan an bilang Ika-7ng Pinakapopular na Parkeng Lingaan kan Kinaban asin an Ika-33 na Pinakang Binibisitang Atraksyon Panturista kan Kinaban.
Alatri
thumb|Centro Storico di Alatri An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Paraoma
An paraoma sarong tawo na an kinasisibotan sa paghanap-buhay yaon sa agrikultura, siring sa pag'ataman nin mga pananom o hayopan sa tuyong magkaigwa nin pagkakan sa sadiring konsumo o ipapabakal sa merkado o sa saodan. An kasibotan na ini sakop na diyan an pagtatanom asin pag'ataman kaini ngane ini magdakul asin maggusi kan anoman na produkto maguguno sa mga tinanom. Siring man, an paraoma pwede man idtong nag'aasikaso sa mga paghahayop, arog kan bakahan, manokan o origan. An paraoma pwedeng sadiri an oma o daga na pigkukultibar niya, o an hayopan arog kan poulty, sadiri niya sa pagpuhunan kaini asin an paraoma igwang mga tauhan na tandanan niya asin katuwang sa hanap-buhay.
Sa mga ekonomiya na gantad nang gayo, an pag'ooma dai nang gayo nagagamit an mga kamot nin tawo sa paggudak, pagbanhi sagkod sa pag'ani kan mga bunga kan mga tinanom kundi igwa nang mga makinarya na saro o magkaqpira sana an operador asin an paggusi haros lagdoan sa dikit sanang oras nakukunsomo. Resulta kaini dikit na sana an mga tandanan na tauhan na nagsisibot sa kahiwasan kan inektaryang omahan o bakahan na ginatos an bakang pinag'aataman o dakul na kulongan nin mga sirang piyak na pigpapatalubo hanggan sa oras na gusihon na. Totoo, an paraoma igdi iyo an masasabing kagsadiri kan palakaya.
Historya kan pag'ooma
An pag'ooma nasususog pa kaidtong Neolitikong Anoy. Kan magtongtong na sa Anoy nin Bronse, an mga Sumeriano igwang mga tuyong trabahador sa pag'oma, mga bandang 5000–4000 BCE, asin sarig na gayo sa patubig kan saindang mga pananom. Nagdedepende sinda sa tolohan na mga aripompon sa pag'ani kun tig'aranihan na. An mga antigong Ehipto nag'ooma asin nagkukua sinda nin pagpapatubig sa bulos haleng Salog Nilo.
An paghahayop na tuyong ginigibo katakod sa saindang paguusar nin hayop ngane magian an pag'oma, dati nang praqktis poon pang pirtang ribo nang taon. An ayam napagaro' na poon pa nakaagoing 15,000ng taon. nan mga kanding asin karnero pinagaro' asin inataman poon pa kan 8000 BCE igdi sa Asya. An orig napagaro asin napaataman kan 7000 BCE sa Tangang Subangan asin Tsina. An kabayo man namanso asin inataman kan mga 4000 BCE.
Mga peligro sa pag'ooma
An paraoma iyo an pigsasarigan na gayo sa mga ekonomiya na an mayor na produksyon yaon sa agrikultura asin dakulang angat sa mga nasyon kun an mga paraoma o an mga aki kan mga pamilyang yaon sa pag'ooma pinipili nang maghubo sa mga siyudad sa paghanap nin mga ibang klaseng trabaho. An para'oma man natatambara sa dakul na klaseng peligro sa buhay siring sa mga kagat nin mga mararang insekto, tuka nin mga halas o kagat nin mga layas na hayop. An paraoma man dai harayo sa kadimalasan kun nabagyo, nabaha na resulta kaini an pagkadestroso kan mga pananom kaini o an pagkagadan kan mga inaataman na hayop. An saro sa panagang sa siring na mga malaen na pangyayarng dai pighuna iyo an pagbugtak kan inapod na crop insurance, pagseseguro na dai totalmente malugi an hanap-buhay.
An paraoma man natataya' sa dai maantisipar na paglagpak o paglakma kan presyo sa merkado na ikakalugi kaini ta haros dai na sulit sa gasto sa pag'oma kan presyong barakalan sa mga saodan. An siring na sitwasyon nangyayari kun binabaha' nin dagyang suplay an merkado ta kun nasu'dol an produksyon kan sarong produkto agrikutural o pinapalaog sa lokal na merkado an mga produktong nakalusot huli sa smuggling.
Nonito Donaire
right|thumb|250px|Si Nonito Donaire Si Nonito Donaire, Jr. (namundag Nobyembre 16,1982) sarong Filipino-Amerikanong propesyonal na boksyador. Binansagan na "Filipinong Silyab", si Donaire apat-na-dibisyon na kampyon pangkinaban asin iyo an ngonyan nagtutukaw na kampyon sa Super Bantamweight kan WBO asin IBF. Siya saro man sa dating bantamweight kan WBC asin kan WBO, dangan pa Interim WBA Super Flyweight asin kampyon kan IBF Flyweight. Siya rinaranggo komo ika-limang libra por librang boksyador kan kinaban.
Namundag sa Talobon, Bohol, bisto siya na mahusay nanggad maghira-hira kan estilo nin pagboksing, pwede kalawite o sa normal na gawe nin pagbuntol. Sa mga laban niya poon 2001, dai pa siya nadaog.
Propesyonal na karera
Mayor na mga pankinaban na mga titulo''
Menor na mga pankinaban na titulo:
Rehyonal/Internasyonal na mga titulo:
Sa popular na kultura
Si Donaire nagin nang pananahuon sa telebisyon asin nagbali sa ika-3 season kan Celebrity Duets mga episodyo sa GMA.
Arce
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Nonito Donaire
Sunod na laban
An sunod na laban ni Donaire mangyayari sa Oktobre 13, 2012 sa Carson, California. An saiyang kalaban iyo si Toshiaki Nishioka, sarong Hapon na boksyador, na nagraranggong Nu. 1 sa The Ring sa titulong super bantamweioght. Pati an super bantamweight na titulo ni Donaire nakataya saka man an bakanteng Super Bantamweight kan The Ring.
An resulta sa laban niya ki Nishioka, saiyang sinawsawan ini asin ta sa ika-9 na hurnada, napalakma niya. Segun sa mga nagmamasid sa mga eksperto na nagdaralan, harayo na maray makapuntos si Nishioka asin kontrolado nanggad ni Donaire an buntolan.
Iloilo
An Iloilo sarô sa mga provincia kan Republika kan Filipinas na namomogtak sa Rehiyon Sulnopan na Visayas sa Visayas. An ciudad Iloilo an kapitolyo kaini. Inookopar kan provincia an sur-subangan na porsyon kan islang Panay asin napapalibotan kan Capiz sa norte, Dagat Visayan sa subangan, isla kan Guimaras sa sur asin Antique sa sulnopan.
Ganso
An inaataman na ganso (Anser anser subsp. domesticus or Anser cygnoides subsp. domesticus) mga pinagaro' na ganso (pwedeng idtong inaapod na Grey geese, kun sa Ingles) na pigpapadakul asin pigmamantener huli sa pakinabang kan saindang karne, sogok asin mga balukag poon kan mga antigong pang panahon.
Amaseno
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Oktobre 25
Oktobre 25 an ika-298ng aldaw kan taon (ika-299 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 67 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Prague
thumb|New Provost Residence, Prague Castle Ang Prague sarong kapitolyo sa syudad kan Republika Tsekya parasurat kaamayi kan populasyon sa 2 milyon.
Padre Garcia
An Padre Garcia sarong ikatolong klaseng banwaan sa probinsya sa Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
An daan na pangaran kan Padre Garcia Lumang Bayan, na iyo an sentro kan gobyerno dati kan kataid na banwaan nin Rosario, Batangas.
Ini napapagdolonan sa amnayan kan Siyudad nin Lipa, sa subangan kan munisipyo nin San Antonio, Quezon, sa habagatan kan Rosario, Batangas asin sa solnopan kan banwaan nin Rosario saka kan siyudad nin Lipa.
An pangaran ngonyan na Padre Garcia kinua sa pangaran kan sarong aki kan banwaan na bantogan na gayo, si Padre Vicente Garcia, sarong tubo sa Brgy. Maugat. Siya an saro sa enot na maray na nagsurog kan librong Noli Me Tangere, na tokda' ni Jose Rizal. Nataon sinda ni Rizal mag'amigong maray.
An banwaan nin Padre Garcia iyo an inaapod na "The Cattle Trading Capital of the Philippines" ta igdi nagdakula na gayo an barakalan nin buhay na baka, asin nasapawan pa ngane an Rosario, Batangas, enot na "bakahan". Igdi natiripon an mga paranegosyo nin baka hale pa sa hararayong lugar sa pagbenta kan mga bakang buhay.
Mga Barangay
An Padre Garcia nababanga sa 18 barangay.
Katutubo asin komunidad nin pinapangataman na lugar
An mga indigenous and community conserved area (ICCA), o mga pinapangatamanan na mga teritoryo asin lugar kan mga katutubo asin kan komunidad, iyo an mga espasyong na de facto na pinamamahalaan nin mga katutubo o mga lokal na komunidad na may malinaw na positibong resulta para sa konserbasyon nin byolohikal asin kultural na dibersidad. Sa mga ICCA, an pagpapadagos, pagbuhay-liwat, o paghira kan tradisyunal na mga kaugalian (na an nagkapira kaiyan suanoy an ginikanan) asin/o bagong mga inisyatiba mapanggana sa pagprotehir asin pagbalik kan natural na mga rekurso asin kultural na pagpapahalaga sa atubangan nin bagong mga peligro o oportunidad. An ibang ICAs yaon sa hararayong ekosistema na kadikit an impluwensya nin tawo, mantang an iba sakop an mga lugar na manlain-lain an mga regulasyon asin kadakulaan sa laog nin mga rehiyon na apektadong marhay o naimpluwensyahan nin paglaog nin tawo. An mga ICCA pwede o dai pwedeng maglaog sa pakahulugan kan IUCN nin "protektadong lugar" alagad, kun iyo, pwede sindang maglaog sa arinman na mga kategorya nin protektadong lugar kan IUCN.
Ginagamit an minasunod na tulong karakteristiko tanganing mamidbid an sarong ICCA:
Fidel V. Ramos
Si Fidel Valdez Ramos (namundag: Marso 18, 1928) an ika-labing dalawang presidente (12) Presidente kan Filipinas. Sinanglian niya si Corazon Aquino. Siya nagtukaw sa pwesto abot taon 1998 kan siya naman naribayan na ni Joseph Estrada. Siya an pinakainot na protestanteng Presidente kan Filipinas.
Las Piñas
An Las Piñas sarong primera klase syudad na namumugtak sa rehiyon nin Metro Manila, Filipinas. Igwa ining sukol na 32.69 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa solong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Fidel V. Ramos
Kan panahon ni Presidente Marcos, siya nanggad an nagpautob kan Ley Militar na pigdeklara kan inot, ta siya an Hepe kan Constabulario kan Filipinas. Kan mangyari an People Power Revolution, tinalikondan niya si Marcos asin nagkampi sa oposisyon. Mangyari pa, ini an saro sa dakulang kabiglaanan sa balanse kan pagkakapot poder ni Marcos asin huli kaini pati ibang mga haralangkaw na ranggong militar nag-alyado na ki Ramos. Sa siring na pangyayari, napahale si Marcos sa pwesto sa haros matoninong na paagi.
Las Piñas
Mga Barangay
An Las Piñas nababanga sa 20 barangay.
Fidel V. Ramos
Masasabi na sa inot na kabanga kan 6-na-taon na termino niya sa pagkapresidente, makusog an pag-uswag sa ekonomiya asin igwang matoninong asin pusog na kamugtakan an nasyon. Sa saiyang pagkapot poder totoo igwa siyang inaatubang na mga problema huli sa komunistang insurgencia asin sa mga separatistang Muslim. Nasabayan pa ini kan lamasa kan si 1997 krisis pinansyal sa Asia.
Oktobre 24
Oktobre 24 an ika-297ng aldaw kan taon (ika-298 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 68 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Fidel V. Ramos
Kaamayan kan Buhay asin Adal niya
Si Fidel Ramos namundag sa Lingayen, Pangasinan. An saiyang ama iyo si Narciso Ramos (1900-1986), sarong abogado, peryodista, asin 5-terminong lehislador sa Kongreso na pakahaloy nagin ngani Secretary of Foreign Affairs. An saiyang ina iyo si Angela Valdez-Ramos (1905-1977), sarong edukador, tagapagsurog kan kababaihan asin gikan sa respetadong pamilya kan mga Valez kan Batac, Ilocos Norte, bagay na iyo an dahilan kun ano ta ikaduwang pinsan niya si Ferdinand Marcos. Kinua niya an saiyang elementarya sa Lingayen asin an segundaryang adal sa University of the Philippines Integrated School asin sa Centro Escolar University Integrated School.
Kan taon 1946, pira pa sanang bulan sa pag-enrol sa Philippine National University, naisipan maglaog sa Philippine Military Academy komo kadete asin duman nakapasar siya sa sarong scholarship kan gobyerno para sa pag'adal sa United States Military Academy duman sa West Point. Nagkua pa siyang dagdag na adal sa engineering pakagraduar niya sa West Point kun saen natapos asin nakamit niya an Masters Degree sa Civil Engineering duman sa University of Illinois. Sa Unibersidad na idto saro man siyang iskolar kan gobyerno taon 1951. Siring man, nagin siyang lisensyadong civil engineer igdi sa Filipinas komo nakapasar siya sa board exam kan 1953, na nakua an ika-10ng lugar. Kan 1960, nakamit niya an pinaka-halangkaw na grado sa pagkua niya kan Special Forces-Psy Operations-Airborne Course duman sa Fort Benning.
Si Ramos may bitbit man na Master's Degree sa National Security Administration sa National Defense College of the Philippines asin Master's in Business Administration (MBA) sa Ateneo de Manila University.
Arpino
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Steve Zahn
Si Steven James "Steve" Zahn (Marshall, Nobyembre 13, 1967) dating sarong Amerikanong recording artist, entertainer asin negosyante.
Arejola Foundation for Social Responsibility
An Arejola Foundation for Social Responsibility Inc. iyo an nagpapadalagan kan Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol, Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon, asin Cry of Resistance Outreach Program. Resipyente an pundasyon kan 2007 Naga City Mayoral Awards asin 2008 Gawad Pedro Bucaneg Award huli sa pagpaorog asin pagtulod kaini kan literatura asin kulturang Bikolnon.
An kagtugdas na pamayo kaini iyo si Ramon A. Arejola asin dating pinamamayohan ni Carlos Arejola.
Arnara
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Ajuy
An Ajuy sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Iloilo, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.thumb|An tatak kan munisipyo nin Ajuy
Mga barangay
Nababanga an Ajuy sa 34 barangay.
Atina (FR)
An Atina sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Tanglad
thumb|Tanglad sa natad An tanglad (Cymbopogon citratus, sa pamilyang Germineae; Ingles, lemon grass) sarong tinanom nagtutubo sa mga lugar na maimbong asin tropikal na rona. Ini yaon sa dakulaon na genus mala ta igwang mga 500 na species an nabisto na. An duwa kaini, an cymbopogon citratus asin cymbopogon flexuosus na komun inaapod sa Ingles na lemon grass iyo an pighahalean kan lana kaini na komersyal an produksyon. Sa pagluto usong marhay ini sa kusina huli kan saiyang mahamoton na parong asin sa namit na agid sa lemonsito asin lâya.
May sinasabing tanglad na pula asin tanglad na puti alagad mas mahamot asin mas makusog an parong kan puti.
Gamit
Tubong Indya, an tanglad mahiwas an gamit komo sarong rekado sa pagluto. Pwede ining baladon, alangon asin gibohon pulbos, o pwede man gamiton na la'bas.
Ginagamit man na gayo ini sa tsa, sopa, asin curry. Angay sa pagluto nin poltri, sira, o sa dagat na hayop arog kan pating, pagi, asbp.
An lana hale sa tanglad nagagamit komo pestisidyo asin pampatagal sa dai pagkalapa o pagkaraot kan mga papeles asin manuskrito, arog kan ginigibo sa Indya ta dai pinapadukot an pagka'alumahad sa papel mala ta dai napapara an teksto igdi.
Nadukayan man na an asayti sa tanglad igwang kari'gonan panlaban sa mga fungus.
Panlaban sa kanser
An dakulang kanoodan nadukayan kan sarong grupo nin mga para'adal sa Ben Gurion Univerwsity sa Israel iyo na an tanglad igwang kari'gonan sa paglaban sa helang na kanser. Ini nadiskubre ninda mabantig pala sa pagtunaw kan mga cell na kinakanser mala ta sa aktwal na adal ninda na in vitro namasdan nindang gayo na an molekulong citral nakukua sa tanglad ginagadan an mga makanser na cell manta dai apektado an mga malinig na cell
Amir Hamzah
Si Tengku Amir Hamzah (28 Pebrero 1911 – 20 Marso 1946) sarong Indones na makatta asin heroe nasyunal kan Indonesya. Namundag sa sarong aristokratikong pamilya sa Sultanato nin Langkat sa Sumatrang Amnayan, siya nag'adal sa Sumatra asin sa Java. Kan siya yaon sa senior haiskul sa Surakarta mga 1930, siya naimbwelto sa makabanwang hiron mala ta pigbabantayan na an mga hiro niya kan mga Olandes na administrador.
Kan 1937 si Amir pinabalik sa Sumatra ta ipina'agom saiya an aking babae kan Sultan asin ta siya nasibot na sa mga responsabilidad sa sultanata. Totoo, mamundo siya kan pangyaring ini ta bago kaiyan may kailusyon na siyang kaklase na si Ilik Sundari na halawig na katrato niya maski pa ngane kan siya naparayo ta nagkuang abogasya sa Batavia (ngonyan Jakarta) asin ta sindang duwa magka-ugos pa nanggad. Kan nakamit na kan Indonesya an katalingkasan kan 1945, nagin siyang representante kan gobyerno sa Langkat. Pagsunod na taon siya nadamay sa mga ginadan huli sa kariribokan kan magbungkaras an rebolusyon sosyalista pinamayohan kan Partai Komunis kan Indonesya. Ilinubong siya sa lubongan na komun.
An mga rawitdawit ni Amir may tema sa pagkamoot asin relihiyon asin nagpapanalmingan nin hararom na pagkakasiplingan sa pinaka'ubod kan saiyang boot. Gamit Malayo asin Java'ng tataramon, asin batay sa mga pinalakwas na estrukturang tradisyonal, nagpapahiling nin ritmo asin pagkasarambit sa kawat nin pagrarawit gamit an mga simbolismo sa mga tinatakin-takin na mga tataramon. An mga amay niyang mga obra manongod sa mga maludok na paghihidaw na pagkamoot, na naglalabyog sa duwang mate, erotika asin mabining pagkamoot; manta an mga huri na niyang pinagrawit nagkaigwa nang tugkadon na kahulogan dapit sa relihiyon. Sinasabi na sa duwang aripompon, an Nyani Sunyi an binibistong mas gantad. Si Amir konsideradong iyo an "Hade sa Panahon kan mga Makattang Poedjangga Baroe", asin siya an midbid na poetang Indones sa lantad internasyunal sa periodong bago nag'abot an Makabanwang Rebolusyon kan Indonesya.
Mga tinokda
Gabos'gabos si Amir nagtokda nin limang polong rawitdawit, kagwalong saysay, kagduwang artikulo, apat na halipot na osipon, tolong kadamotan nin mga rawit, asin sarong orihinal na libro. Kadakulan kan saiyang mga mukna nalagda sa magasin na Poedjangga Baroe, magasin na tinogdas niya kan taon 1933 katuwang sa Armijn Pane asin Sutan Takdir Alisjahbana Si Amir nagpalis man hale sa ibang lenggwahe nin duwang polo may apat na rawitdawit, sarong prosa, asin sarong libro.
Selena
Si Selena Quintanilla-Perez (Lake Jackson April 16, 1971 – Corpus Christi, March 31, 1995) dating sarong Amerikanong recording artist, entertainer asin negosyante. Siya nagawadan kan titulong "pinakamahusay na Latinong artista sa mga taon 1990" asin "pinakamabentang artistang Latino sa dekada" kan Billboard huli sa saiyang katorseng sampolong nangengenot na singles sa Top Latin Songs chart.
San Martin del Castañar
An San Martín del Castañar sarong munisipyo sakop kan probinsya nin Salamanca, Castilla asin Leon, Espanya. Susog sa senso kan 2004, an munisipyo igwang populasyon na 276 katawo.
Bukid Everest
thumb|Bukid Everest An Bukid Everest o Qomolangma o Sagarmatha (सगरमाथा, sa Sanskrito "dios kan langit") o Chomolungma (sa Tibetano "ina kan uniberso"), iyo an pinaká halankáw na bukid sa enterong kinâbán, kun susukolon an kahalankawan kan alituktók kaini halè sa nibel nin dagat na naabot sa 8,844.6 na metros. Am pangaran na inglés kaini halè ki Sir George Everest ), sarong dating heógrapong Británico. Nakabugták an bukid sa kordilyerang Himalaya sa kontinente nin Asya asin naagihan ini kan kasagkoran nin nasión na Nepal budâ an territorio nin Tibet.
Bertrand Russell
Si Bertrand Arthur William Russell, ika-3ng konde Russell, OM, FRS[58] (Trellech,18 Mayo 1872 -Penrhyndeudraeth, 2 Pebrero 1970) sarong pilosopong Ingles, lohiko, matematiko, historyador, parasurat, kritiko sosyal, aktibista sa pulitika, asin premyado kan Nobel sa Literatura. Sarong prolipikong parasurat, dawa ano na sana an napapaki'araman niyang tuyawon o magtaong komentaryo. Siya nagdarang impluensya sa pilosopiyang analitiko, asin kan saiyang mga trabaho sa matematiko. Siya saro man na aktibista sosyal. Apat na beses nag'agom, igwa siyang tolong aki. Sa pirang punto kan buhay niya, inako niyang siya sarong liberal, sosyalista asin pasipista pero bako daa sabi niya sa pagtubod na gayong hararom. Siya kontrang gayo sa mga gera asin itinolod niya nin maigot an disarmamento nuklear. Bilang saro sa matagom na intelektwal kan kinaban na hiniling siyang may maninigong autoridad moral, robo-robong tawo an nagtitingag saiya sa pagdangog kan saiyang mga tinataram manongod sa buhay, sa politika, sa pilosopiya asin maski sa mga saradit na bagay na saiyang namamasdan. Namundag siya sa Monmouthshire sa saro sa mga prominente asin aristokratikong pamilya sa Reyno Unido.
Ausonia (FR)
An Ausonia sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Bertrand Russell
Mga piling bibliograpiya
Sarong bibliograpiya kan mga libro sa Ingles ni Rusell, pasunodsunod susog sa taon nin publikasyon :
Amenhotep I
right|thumb|180px|Si Amenhotep I Si Amenhotep I (minsan sinasayod na Amenophis I, na an boot sabihon "Si Amun kontento") iyo an ika-2ng Faraon kan ika-15ng dinastiya kan Ehipto. An saiyang kahadean ginagaom nagpoon 1526 sungdô 1506 BC. An mga magurang niya iyo sinda Ahmose I asin Ahmose-Nefertari. Bako siya an pighuhuna na masangle sa trono kan saiyang ama ta igwa siyang tugang na enot mamana kani alagad sa dai piglaoman nagadan an tugang niya. Siya imbes an nagtukaw asin namoon siyang halawig, uminabot 21 taon.
Tataramon na Malgatse
An Malgatse o Malagasy sa tataramon na ingles, sarong tataramon na Austronesyo asin an nasyunal na tataramon kan nacion na Madagaskar.
Bukabolaryo
Iniheras kan Malagasy an haros gabos na panginot na bokabularyo kaini sa tataramon na Ma'anyan, sarong tataramon gikan sa rehiyon kan Salog Barito sa habagatan kan Borneo. Kaiba man sa tataramon na Malagasy an pirang mga pagsubli gikan sa Arabo asin mga tatramon na Bantu(espesyalmente sa sanga nin Sabaki na gikan sa kung sain naghali an pinaka-kapansin-pansin na Swahili), asin mas kamakailan gikan sa Pranses asin Ingles.
An mga minasunod na halimbawa iyo an diyalekto na Merina o Estandarteng Malagasy, na ipinagtataram sa kabisera ng Madagaskar asin sa tahaw na halangkaw na lugar o "talampas", istaran kan mga tawong Medina. Pangkagabsang nasasabutan ini kan kabilugan kan isla.
Marte
251x251px|thumb|Marte (2009) An Marte (simbolo: ) iyo an ikaapat na planeta poon sa Saldang asin an panduwang pinakasadit na planeta sa Sistemang Solar pagkatapos kan Merkuryo.
Sa tataramon na Ingles, nagdadara an Marte nin sarong pangaran nin Romanong diyos kan digmaan, asin pirming minatukoy bilan "Pulang Planeta" ta an mapula-pula na oksido kan bakal na karaniwan sa ibabaw kaini nagtatao nin sarong mapula-pula na porma na risa-risa sa panhiling sa mata.
An Marte sarong terestriyal na planeta na igwang mahimpis na kapalibutan, na igwang mga tampok sa ibabaw na nakapagpapaalaala sa parehas na mga craters kan Bulan dangan mga lambak, mga disyerto, asin polar ice caps kan Kinában.
Mga tataramon na Mansakan
An mga tataramon na Mansakan, iyo an grupo kan mga tataramon na Austronesyo na pigtataram sa Filipinas. An Dabawenyo iyo an prinsipal na natibong tataramon kan Rehiyon Davao; alagad, igwa ining halangkaw na degree kan bilinguwalismo sa Cebuano sa buong parataram kaini.
Pangabusan-na-ideya
An mga tataramon na Mansakan iyo an:
Gallman (1974)
An sub-grupong Mansakan sa ibabâ gikan ki Gallman (1974).
Kublai Khan
right|thumb|250px|Si Kublai Khan
Mga tataramon na Mansakan
Gallman (1974)
An mga tataramon na Indibiduwal pigmarkahan nin italics, asin an pangenot na mga sangâ bold italics.
Kublai Khan
Si Kublai Khan (Septyembre 23, 1215 - Pebrero 18, 1294 ) iyo an makuapo kan si manlulusad asin kagtogdas kan Imperyong Mongol na si Genghis Khan. Siya nagin pamayo kan Imperyong Mongol, kan Dinastiyang Yuan sa Tsina asin Mongolia. Tinogdas niya an Dinastiyang Yuan kan 1271.
Buaya
An buaya o barangitaw (subpamilya Crocodylinae) o tunay na mga buaya semi-akwatiko reptil na nageerok sa kahiwasan kan tropiko nin Aprika, Asya asin sa Australya, Crocodylinae, na gabos na ini mga myembro kan konsideradong mga tunay na buaya, pigpipisan sa suway man na biyoholikal na subpamilya.
Igdi an "buaya" manongod sana sa espesye na yaon sa subpamilyang Crocodylinae. Totoo, kun minsan an terminong "buaya" binabali man an mga kabali order Crocodilia, na kun saen kaiba igdi an mga alligator asin caiman,  (pamilya Alligatoridae), an gharial asin an sinasabing pekeng gharial (pamilya Gavialidae), asin iba pa.
Nobela
An nobela sarong porma nin literatura. Ini sarong osipon na halawig pero dapit sa mga istoryang bako man totoo asin sinurat sa pag'aling sana man sa mga parabasa. Sa porma nin prosa, naiiba ini sa histograpiya ta an huri sarong pagngata' iladawan an tunay na mga nakaaging pangyayari sa gibogibo kan mga tawo sa sarong lugar sakop nin sarong panahon. An nobela napunto sa realidad na pwede personal, politikal o sosyal dapit sa sarong lugar o panahon na mas may orog na kalinawan asin detalye asin tinata'wan doon an mga siplingan, dingkilan, pagkamoot, mga kamatean, asin mga relasyon na minsan dai naman sinasambit sa sarong historya.
Internasyunal na Federasyon nin Basketbol
right An Internasyunal na Federasyon nin Basketbol (Ingles: International Basketball Federation, Pranses: Fédération Internationale de Basketball), orog na bisto sa hinayokong FIBA, sarong kasararoan nin mga nasyunal na kaburonyogan na nagpapadalagan kan internasyunal na kompetisyon sa basketbol. Dati ining bisto komo Fédération Internationale de Basketball Amateur (kayâ man FIBA), kan 1989 pighalì an Amateur sa oficial na ngaran kaini alagad pigpadanay an initialismo, huli kan enot na duwang letra kan tataramon na basketbol.
Nobela
An ibang mga nobelista, arog ki Nathaniel Hawthorne, Herman Melville, Ann Radcliffe, John Cowper Powys, mas pinipili an terminong "romansa" sa paglaladawan kan saindang mga nobela.
Internasyunal na Federasyon nin Basketbol
Uusipon
An kasararoan ipigmuknâ sa Geneva kan 1932, duwang taon antes kan opisyal na pigbisto kan Internasyunal na Olimpikong Komite (IOC) an kawat. Walong naciones an nagmuknang miembros kaini: Argentina, Tsekoslobakya, Gresya, Italya, Latbya, Portugal, Romanya, asin Suisa. Durante kan 1936 Olimpikong Tig-init na piggibo sa Berlin, pigngaranan kan Federasyon si James Naismith (1861-1939), an kagmuknâ kan basketbol, komo Honorary President kaini.
ВОЛОДЯ ШАРКО ВОЛОДЯ ВЕРЕМЕЕНКО И ЕГОР МЕЩЕРЯКОВ ЛУЧШИЕ ИГРОКИ В БАСКЕТБОЛ ИНФА 100%. КОБИ БРАЙАНТ БРЕЕТ ЖОПУ ТОПОРОМ. ВСЕ КТО НЕ ПЬЕТ ВОДКУ - МУДАКИ!! ВСЕМ БЕЛЯШАМ ПРИВЕТ МЯСО ЭТО ВКУСНО И ТЕСТО ТОЖЕ. ОЧЕНЬ КРУТО КАДЫШЕВОЙ ВАМ НЕ ПОНЯТЬ, ТЕМЕНЬ. БАСКЕТБОЛ ЛУЧШАЯ ИГРА, ОСОБЕННО КОГДА ОНА С МЯЧОМ
Mga torneo
Para sa mga nasyunal na koponan:
Mga komisyon:
Mga Heroe Nasyunal kan Indonesya
An Heroe Nasyunal kan Indonesya (Indones: Gelar Pahlawan Nasional Indonesia) iyo an pinakahalangkaw na titulo iginagawad kan Indonesya. Ini postumang itinatao kan Gobyernong Indones huli sa mga aktong masasabi heroiko, asin ini pinapakahulogan na "mga gibong tunay kan sarong namamanwaan na maroromdoman na gayo asin kaomaw-omaw, pwedeng pag'arogan kan siisayman na syudadano," o "sarong serbisyong ekstraordinaryo na nag-uusol kan intereses kan banwaan asin kan namamanwa."
An Ministro kan Sosyal na Serbisyo nagtaong pitong panoytoyan na an sarong indibidwal dapat masunod:
Oktobre 28
Oktobre 28 an ika-301ng aldaw kan taon (ika-302 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 64 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Jeff Garlin
Si Jeffrey Todd "Jeff" Garlin (Chicago, Hunyo 5, 1962) dating sarong Amerikanong recording artist, entertainer asin negosyante.
Via Campesina
An La Vía Campesina (hali sa Kastila: la vía campesina, lit. 'an paagi kan mga pesante') sarong internasyunal na organisasyon nin mga paraoma na minukna kan 1993 sa Mons, Belgium, na binilog nin 182 na mga organisasyon sa 81 na nasyon, asin ilinadawan an sadiri kaini bilang "sarong internasyunal na paghiro na minakoordinar kan mga pesanteng organisasyon nin saradit asin tahaw na mga prodyuser, mga trabahador sa agrikultura, mga kababaihan sa rural, asin mga katutubong komunidad hali sa Asya, Aprika, Amerika, asin Europa."
An Via Campesina pigbubusol an sustenableng agrikultura na namumugtak sa mga umahan na sadiri nin pamilya, asin iyo an grupo na nag-imbento kan terminong "food sovereignty." An La Vía Campesina naggigibo nin mga kampanya tangani na surugan an karapatan kan parauma sa mga tulang, punduhon an kadahasan sa mga kababaihan, suportaran repormang agraryo, asin sa pangkagabsan para itulod an pagmidbid sa karapatan kan mga pesante.
Belmonte Castello
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Frosinone sa rehiyon Lazio kan Italya.
Tataramon na Haji
An Haji (Aji) sarong tataramon na Malayan na tinataram sa isla kan Sumatra sa Indonesya. An katolo sa mga bokabularyo kaini gikan sa Lampung.
Sola nin Manila
right|thumb|250px|An Pagsolnop kun tanawon sa Bay City kan Pasay, harani sa SM Mall of Asia right|thumb|250px|An mapa kan Luzon na pinapaheling an namomogtakan kan Sola' nin Manila An Sola' nin Manila, saro sa pinakamarhay asin pinakapwerteng doongan sa Sur-solnopan na Asya, ini nanggad an nagtaong kagianan sa pagtalubo kan komersyo asin negosyo sa pag'oltan kan Filipinas asin kan saiyang mga kadolon na nasyon mala ta huli kaini nagbulos an pag'asenso sa mga paralibot na lugar kan Manila dawa kan dai pa naabot an mga Kastila. ,
Ini may hiwas na 1,994 km2 (769.9 sq mi), asin laba nin kosang 190 km (118.1 mi). Namomogtak sa bandang habagatan kan Luzon, an mga kadolon kaini iyo an Kabite asin Metro Manila sa subangan, an Bulakan asin Pampanga sa amnayan, asin Bataan sa solnopan saka norte-solnopan. An laogan sa sola' may bukang 19 km (11.8 mi) na napadakula abot 48 km (29.8 mi) sa pinakahalakbang na parte kaini. Pero an hiwas niya naghihira, poon sa 22 km (13.7 mi) sa saiyang ngawngaw asin nabuka padakula sa 60 km ( (37.3 mi) sa pinakahalagwat na banda.An mga isla nin Corregidor asin Caballo binabanga an ngawngaw kaini sa duwang lusatan, an saro  mga 3.2 k m (2 mi) an lakbang kaini pasiring Norte asin saro naman mga 10.5 km (6.5 mi) pasiring bandang Habagatan. An Mariveles, parte kan probinsya nin Bataan, doongan sa may laog sana kan norteng daratangan asin an Sangley Point iyo an dating kinamomogtakan kan Cavite Naval Base.
Nabalagbag sa daratangan niya iyo an Corregidor, 3 km an rayo sa Bataan asin kaiba an isla nin Caballo, sinuwsuway sa duwang lusatan an ngangaw kaini, saro sa Norte asin saro sa Sur. Sa lusatan sa habagatan yaon an Isla nin El Fraile asin medyo sa luwas kan daratangan kaini, pasiring sur, iyo an Isla nin Carabao. An El Fraile, sarong magapo na isla, mga 1.6 na ektarya an hiwas, iyo an namugtakan kan Fort Fort Drum, sarong matagom na konkreto asin aserong rogba na tinogdok kan Hokbong Estados Unidos sa pagkobkob kan daratangan sa sur kan Sola'. Sa harani sana sa norte asin sur kaini dakul pang mga pantalan kun saen namomogtak an mga lokal asin internasyonal na mga pwerto. Dakul na bilang nin mga bapor sa Norteng asin sa Sur na mga doongan an nagsusuporta sa mga aktibidad marino igdi sa sola' kani.
Mga tataramon na Niger-Congo
The mga tataramon na Niger–Congo, iyo an saro sa mga mayoriyang pamilya nin tataramon kan kinàban asin pinakadakula sa Aprika sa mga larangan kan hiwas nin geograpikal, bilang kan nga parataram asin bilang kan mga distinct languages.
Larry David
thumb|Si Larry David asin si Jeremy Gursey Si Lawrence Gene "Larry" David (Brooklyn, Hulyo 2, 1947) dating sarong Amerikanong recording artist, entertainer asin negosyante.
Heograpiya
thumb|275x275px|Pisikal na mapa kan [[Kinaban (Taon 2016)]] thumb|275x275px|Politikal na mapa kan Kinaban An heograpiya (Ingles: geography; gikan sa Griyego γεωγραφία, geographia, literal na boot-sabihon: "paglaladawan sa kinaban") iyo sarong lado nin siyensya na pig-aadalan an mga kadagaan, karakter, nag-eerok, asin dae normal na bagay sa kinaban.
An enot na tawo na naggamit nin tataramong Griyego na γεωγραφία iyo si Eratosthenes (276–194 BC). Yaon sa kahiwasan kan heograpiya an gabos na disiplina na pigpipirit na manudan an kinaban asin mga tawo kaini pati na man an natural na pagkakumplikado kaini. Dae lamang an mga bagay kaini an pig-aadalan, pati man kun papano an mga ini iyo nagbago asin naglataw.
Klasipikasyon
Harus pigtatawan nin boot-sabihon an heograpiya sa duwa kaining klasipikasyon: an heograpiyang pantawo asin heograpiyang pisikal. May kinaaraman an heograpiyang pantawo sa pag-aadal nin tawo asin an saidang mga komunidad, kaaraman, ekonomiya, asin pakikipag-takod ninda sa kalibotan sa paagi nin pag-aadal kan saindang kabilogang takod sa nasasakupan asin lugar. Mantang an heograpiyang pisikal iyo may kinaaraman sa pag-aadal kan proseso asin disenyo sa kalibotan arug kan atmospera, hidrospera, biyospera, asin heospera.
Bicol Mail
An Bicol Mail sarong semanahan o semanal na peryodiko sa rehiyon Bikol na tinogdas ni Leon Aureus kan taon 1953 sa syudad nin Naga. An pinaka-enot na isyu kaini nagluwas kan Abril 4, 1953 sagkod 1972. Paramyentras na nagtiklop an peryodiko kan Hulyo 28, 2022 huli sa pagluya kan operasyon dara kan CoViD-19 pandemic matapos an regular na pagluwas giraray ini poon kan 2003.
Agi-agi kan peryodiko
An nangataman kaini bilang pinakaenot na editor iyo si Alfonso Ocampo nasundan ni Francis T. Nacianceno, Jr, asin sunod man saiya na editor iyo si Leonor Aureus; alagad, an presenteng tagapagpalagda' kan peryodiko, si Nilo P. Aureus, nagsasabi na an talagang pinaka-enot na editor iyo si Francis Nacianceno, Jr.
An mga napalaman kaini sa mga enot na isyu manongod sa People and Events, Schools, Hot Line asin Points of Observation. Igwa man pitak sa Bikol na pino'nan, inapod na Tingog nin Kabikolan na saro sa nagin editor kan pitak iyo si Luis Dato. An Bicol Mail nakamit an napapalaen na onra kan ini binisto kan Philippine Press Institute bilang Best Edited Provincial Paper (1962) sa bilog na Filipinas.
An mga enot na mga parasurat asin kolumnista kan semanal iyo sinda Cirilo Diaz, Jr., Ignacio Meliton, Nick Prieto, na nagin bantogan sa nakaka-aling na gayong kolum niyang Miscellaneous, Francis Nacianceno kan saiyang Time In, si Luis Dato kan saiyang kolum na As We See It.