cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Literaturang Bikolnon
Taon 2012
Nagpoon na man na ipaluwas sa takilya an manlainlain na pelikulang Bikolnon na independyenteng iprinodusir arog kan pelikulang Posporo (2013) ni Bernardo Miguel Aguay, Jr. asin Angustia (2013) ni Kristian Cordero.
Mga bagong parasurat
thumb|too|Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol kan 2012, an ultimong edisyon kan worksyap Pinapadalagan kan Parasurat Bikolnon poon kan 2011 an Saringsing Writers Workshop sa Camarines Sur katuwang kan mga lokal na gobyerno asin manlainlain na institusyon asin organisasyon sa probinsya. Ginigibo ini tuyong tig-init bàgo an anibersaryo kan organisasyon maliban kan 2011 asin 2014. Ipinublikar man kan parehong taon an librong Sagurong: 100 na Kontemporanyong Rawitdawit sa Manlain-lain na Tataramon Bikol na pinakarhay na Paz Verdades Santos asin Kristian Cordero. Ginibo an ultimong edisyon kan Juliana Arejola-Fajardo Workshop sa Pagsurat-Bikol kan 2012 sa New Crown Hotel, Syudad nin Naga.
Pinonan ni Jerome Hipolito kan 2014 an CBSUA Writers Workshop (CBSUAWW), sarong hunglonan nin pagsurat para sa mga estudyante kan Sentral na Bikolanong Unibersidad nin Estado kan Agrikultura (CBSUA) sa banwaan nin Calabanga, Camarines Sur. Sa parehong taon, ginibo an inot na TALA Poetry Workshop na ginibo kan sa Ateneo de Naga na Unibersidad. Taon 2017, minuknâ an San Miguel Bay Writers Workshop (SMBAWW) sarong ekstensiyon na programa kan Kolehiyo kan Edukasyon kan CBSUA para sa mga parasurat hali sa mga banwaan nin Canaman, Magarao, Bombon, Calabanga, Tinambac asin Siruma, mga munisipalidad na harani sa Baya nin San Miguel sa probinsya nin Camarines Sur asin iyo man an mga komunidad na pinagseserbihan kan institusyon.
An Better Living Through Xeroxography Naga (BLTX Naga), sarong kabtang kan Better Living Through Xeroxography sa syudad nin Naga ginibo kan 2016. Pinònan ini ninda Jay Salvosa asin Ahj Eufracio kan Hulyo 30, 2016 pakatapos na makapagtisipar sa BLTX sa syudad nin Quezon. Dawà na nakabandera an sinyal numero uno huli sa bagyong paaboton, ginibo an tiripon na inapod DIYos Mabalos! sa Anthosia Café sa syudad nin Naga. Sinundan tulos ini bàgo matapos an taon sa parehong establisyemento. Tulos beses nang ginigibo ini sa syudad kun sain an pinakahuri ginibo sa Kape Naga kan Desyembre 15, 2017 mantang nakabandera an sinyal numero 2 sa Camarines Sur. An aktibidad tiripon nin mga lokal na parasurat, parakurit asin iba pang artista sa rehiyon Bikol tanganing makapaghiras kan saindang mga suru-sadiring gibong babasahon, komiks, padukot, poster asin manlainlain na obra na kadaklan naiprodusir gamit an pagpapakopya sa paagi nin siroksograpiya o iba pang baratong paagi nin reproduksyon.
Gawad sa panurat Bikolnon
thumb|too|An tatak kan Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon (2004-2012) Sarô sa nagin rehiyonal na patiribayán sa pagsurat nin literatura sa mga tataramon na Bikol iyo an Premio Tomas Arejola para sa Literaturang Bikolnon (PTALB) o Premyo na nagdalagan poon 2004 sagkod 2009, dangan binuhay-liwat kan 2012 asin 2016. Taon 2009 kan piglunsar an Gawad ABKAT para sa Literaturang Tabaknon sa tabang kan lokal na gobyerno kan Syudad nin Tabaco. Sarô ining patiribayan sa pagsurat na inintrahan kan mga taga-Tabaco asin kan mga kataraning na banwaan.
Nagtao si Bernardo Miguel Aguay, Jr. nin Gawad Obrang Literaturang Bikolnon (GOLB). An patiribayán nin mga panurat Bikolnon nangurog na sa rawitdawit, saysay asín usipon na ginigibo bulan-bulan sa Facebook nagdurar nin anom na bulan poon Abril sagkod Setyembre kan 2012. Minuknâ an patiribayán sa katuyohan na tàwan nin pagbisto an mga panurat nin parasurát na naaabot kan internet.
Pinadrinohan man kan 2013 kan Parasurat Bikolnon sagkod Bicol Mail an TigsTXT, sarong bulanan na patiribayan sa pagtigsik gamit an cellphone bilang behikulo. Siring man, igwa nin impromptu Tirigsikan poon kan 2010 sa Padurunongan, sarong taonan na patiribayan kan mga eskwela sa DepED Canaman District sa pakikipagtabangan kan lokal na gobyerno kan banwaan nin Canaman, Camarines Sur, asin iba pa.
Kan 2016, ibinungsod kan Kabulig-Bikol an Kabulig Writers Prize, sarong premyo nin patiribayan sa pagsurat ni rawitdawit na erotika kun sain ginana ini ni Emmanuel Barrameda kan Virac, Catanduanes.
Pienza
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Siena sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Jeff Bennett
Si Jeffrey Glenn "Jeff" Bennett (Houston, Oktobre 2, 1962) dating sarong Amerikanong entertainer.
1856
An 1856 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Miraya Bikol
An Miraya Bikol sarô sa mga tataramon na Bikol na pigtataram sa probinsya nin Albay, Filipinas. Sosog sa Summer Institute of Linguistics, igwa ini nin haros 300,000 na parataram kan 2009 sa mga banwaan nin Guinobatan, Camalig, Daraga asin Jovellar, Albay; sagkod Donsol, Sorsogon. Igwa ini nin nagkapirang diyalekto na nagkakairibaiba sa lambang banwaan. Nakakaagid an tataramon sa West Albay Bikol.
Ini an ikaduwa sa pinakadakol na parataram sa mga tataramon na Bikol sunod sa Bikol Sentral. Kabali ini sa grupo nin mga tataramon sa Kadagaan na Bikol sagkod an Rinconada Bikol, Mt. Iriga Agta, Buhi Bikol, Libon Bikol asin West Albay Bikol.
Literatura
Mayo nin ipinapamugtak na pamantayan o estandarteng diyalekto an tataramon huli sa limitadong gamit kan tataramon asin nakasurat na literatura.
Nagkapirang mga rawitdawit an nakasurat sa tataramon na ini siring kan mga panurat ni Marne Kilates kan Daraga, Albay sa diyalektong Daragueño. Sa duwang antolohiyang Kalapakapa: mga Rawitdawit na pinakarhay ni Eduardo Uy, mababasa man an nagkapirang rawitdawit sa manlainlain na diyalekto kan Miraya Bikol.
Parasurat
200px|thumb|too|Si Jose Rizal, an saro sa pinakabantog na parasurat asin heroe kan Filipinas An sarong parasurat iyo an siisay man na naggigibo nin sarong gibong nakasurat o panurat, alagad an tataramon na ini piggagamit sa mga taong nagsusurat para sa arte o sa ikabubuhay, siring man duman sa mga nakasurat na sa manlainlain na porma.
Miraya Bikol
Literatura
Sarong halimbawa nin halipot na usipon na nakapalis sa diyalektong Camalig iyo an "An Guryon" ni Joey Napay kan Kirangay, Camalig, Albay. An sarong halimbawa nin suanoy na kasabihan sa diyalektong Daragueño iyo an "Su indi tataw makarumdom nung ginitan, indi makaabot sa adunan."
Numero
Nakasurat sa baba an mga numero sa Miraya Bikol.
Toga
An toga, sarong gubing na uso sa antigong Roma, na ini tela naabot mga 20 pye sa laba asin hinaharikos sa hawak sa ibabaw nin tunic. An toga gibo sa pranela asin an tunic sa irarom parati gibo sa linen. Pakalihis kan ika-2ng siglo BCE, an toga sinusulot na sana kan kalalakihan na Romano. An mga babae an sinusulot iyo an stola.
An toga pwede man panongod sa sinusulot na harikos na parati itom, kun an sarong estudyante natapos o nagraduar sa pag-adal.
Tataramon na Virac
An Habagatang Catanduanes Bikol, o Virac, an sarô sa mga tataramon na Bikol kan Catanduanes kan Filipinas. An tataramon na ini kabali sa pamilya nin tataramon na Austronesyo.
Walter Breuning
right|thumb|250px|Si Walter Breuning, sa edad na 113 kan Abril, 2010
Si Walter Breuning (Septyembre 21, - Abril 14, 2011) sarong Amerikanong supercentenario. Siya an nabantog na ultimong tawo na namundag kan taon 1896. Siya man an natala na pinakagurang na Amerikano. Siya an saro sa pinakagurang sa 50 katawo nabuhay sa kinaban.
Marco Antonio Barrera
Si Marco Antonio Barrera y Tapia (namundag, Hunyo 17, 1974 sa Mexico City) sarong Mehikanong propesyonal na boksingero. Ginana niya dakul na titulong pangkinaban sa tolong iba-ibang timbang; siya dating duwang-beses na WBO Super Bantamweight (122 na libra), an WBC & The Ring Featherweight (126 na libra), asin WBC & IBF Super Featherweight na kampyon. Nagranggo siyang ika-43 sa 50 Greatest Boxers Of All Time kan ESPN.
Rosas
thumb|300x300px|Kulay rosas na mga flamingo An rosas (Ingles: pink) iyo sarong kulay na malungsing tinta nin pula asin iyo pigpangaranan pakatapos sa burak nin kaparehas na ngaran. Ini iyo enot na nagamit bilang ngaran nin kulay sa kataposan kan ika-17 na siglo.
Segun sa mga surbey sa Europa asin sa Estados Unidos, an rosas iyo an kulay na harus pigsusugpon sa kagayonan, karahayan nin ugali, sensitibidad, kalumoyan, hamis, kaakian, kababaihan, asin romansa. An salak nin rosas asin puti iyo pigsusugpon sa kalinigan asin pagka-inosente, sagkod man an salak kan rosas asin itom iyo pigsusugpon sa erotisismo asin seduksyon.
Montefino
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
1857
An 1857 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Linya
Sa heometriya, an nosyon kan linya (Ingles: line) o matanos na linya iyo naiheras kan mga suanoy na matematiko para magrepresenta sa mga matanos na bagay (i.e., mayong kurbada) na dae pigkokonsidera an hibog asin rarom. An mga linya iyo sarong ideyalisasyon kan mga bagay, na iyo harus pigpapaliwanag sa paagi nin duwang punto (e.g., ) o pigpapahiling gamit an solong letra (e.g., \ell).
Sa modernong matematika, an konsepto kan linya iyo haraning nakatakod sa kun pano pigpapaliwanag an heometriya. Halimbawa, sa analitikong heometriya, an linya sa plano iyo harus may kahulugan bilang grupo nin mga punto kun sain an mga koordinato pigsasatispika an sarong linyar na ekwasyon, pero sa mas abstraktong kamugtakan, arug kan insidenteng heometriya, an linya pwede magin talingkas na bagay, na lain sa grupo nin mga punto na yaon saiya.
Monticiano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Siena sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Isola del Gran Sasso
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Solana
An Solana sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Cagayan, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Manobo
thumb|Gubing kan mga Manobo An mga Manobo sarong etnolingwistikong grupo sa Mindanao, Filipinas.
Solana
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Solana sa 31 barangay.
Martinsicuro
thumb|mapa kan komyun kan Martinsicuro An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Nike (Mitolohiya)
An Nike (/ˈnaɪki/; Greek: Νίκη, "Kapangganahan", Antigong Griyego: [nǐːkɛː]), sa soanoy na relihihyon kan Gresya, siya ini an diyosa na representasyon kan kapangganahan, na bisto man sa apod na Pakpakan na Diyosa nin Kapangganahan. Sa mga Romano, midbid siya sa apod na Victoria. Depende sa panahon kan iba-ibang mito, siya pinabisto bilang aki ni Titan Pallas asin ni diyosang Styx, tugang man ni Kratois (Kusog), Bia (Pwersa), asin Zelus (Kaigotan).
Piancastagnaio
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Siena sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Nike (Mitolohiya)
Antigong toltolan
Si Nike asin saiyang mga tugang ugos na pag'iriba ni Zeus, an dominanteng diyos kan Griyegong panteon. Susog sa soanoy na mito, si Styx dinara an magturugang ki Zeus kan panahon na ini nagtitipon nin mga kakampi sa saiyang laban kontra sa mga gugurang na mga diyos-diyos, na apod Gera nin mga Titan. Si Nike nagpapel bilang sakay sa karwahe guyod nin mga kabayo. Siya naglalayaw-layaw sakay sa siring sa lantad nin batalya, nagpapanao sa mga manggarana nin kabantogan asin kamurawayan, na sinisimbolo nin putong na dahon laurel.
Si Nike pirming nahihiling na may pakpak sa haros gabos na estatuwa asin mga pinta niya, na saro sa bantog na marhay iyo an Pakpakan nin Kapangganahan nin Samothrace. Haros gabos na mga diyosang may pakpak pigrepresentar na kan panahon klasikal na mayo nang mga pakpak. Si Nike pigtata'naw pa bilang saro pang representasyon nin kusog, rikas, asin  kapangganahan. Si Nike ugos na amiga man ni Atena. An pigura niya iyo an komun na linaladawan sa mga takal na kwarta kan Griyego.
Kubismo
An hiron nin Kubismo napu'nan ninda Pablo Picasso asin Georges Braque, asin binalihan ni Jean Metzinger, Albert Gleizes, Robert Delaunay, Henri Le Fauconnier, Juan Gris, saka ni Fernand Léger. Sarong nangengenot na impluwensya na nagkawsa kan pagbutwa nin Kubismo iyo an tolong-dimensyonal na porma sa mga huring trabaho ni Paul Cézanne. Sarong pagpapadayaw kan mga pintura ni Cézanne ginibo sa Salon d'Automne kan 1904, mga presenteng trabaho niya pigpadayaw man sa 1905 asin sa 1906 Salon d'Automne, na nasundan pa nin duwang pagpaeksibit pakagadan niya kan 1907.
Sa Pransya, mga bunga kan Kubismo nagburutwa, arog kan Orpismo, arteng abstraksyon asin dangan an Purismo. An epekto nin Kubismo nagin mahiwas asin hararom. Sa Pransya asin ibang nasyon an Futurismo, Suprematismo, Dada, Constructivismo, Vorticismo, De Stijl asin Art Deco nagtalubo bilang baga simbag sa Kubismo. Mga amay na pagpinturang Futurista asin pagsabay sa Kubismo nagresulta sa pagdurukotan kan temang nakaagi asin kan presente, an representasyon nin iba-ibang punto de bista kan tema na ipigladawan durungan o sunod-sunod, na inapod perspektibong multiple, pagdudurungan o multiplisidad, manta an Constructivismo naimpluwensya kan teknik ni Picasso sa paggamit niya nin manlaen-laen na  materyales sa pag'eskultura. Iba pang mga komun na tursido nagsusurulok igdi sa mga suruway-suway na hiron iyo an pagpasimple kan mga pormang geometriko asin an pagsaralak kan modernong buhay saka an mekanikal na mga elemnto igdi.
Historya
An mga historyador pigbaranga an historya nin Kubismo sa mga peryodo. Sa sarong eskema, an enot na peryodo nin Kubismo, na pigbistong "Pag'uugid na Kubismo" ("Analytic Cubism"), sarong panaram na minukna ni Juan Gris posteriori, pareho radikal asin maimpluensya alagad halipot asin makahulogan na hiron sa arte, na nagkusog sa pag'ultan nin 1910 asin 1912 igdi sa Pransya. Ikaduwang peryodo, Sintetikong Kubismo, nagdanay siyang makusog sundo mga 1919, kan an Surrealistang hiron nagin urog na popular. Si Briton na historyador sa arte Douglas Cooper nagswestyon nin saro pang eskema, na pigladawan an tolong peryodo nin Kubismo sa saiyang librong, The Cubist Epoch. Susog ki Cooper igwang "Early Cubism", (poon 1906 abot 1908) kun saen an hiron enot na nagtalubo sa mga studio ninda Picasso asin Braque; an ikaduwang peryodo inapod na "High Cubism", (poon 1909 abot 1914) kun saen sa panahon na ini si Juan Gris nagbutwa bilang importanteng taga-usol (lihis nang 1911); asin dangan si Cooper tinutukdo an "Late Cubism" (poon 1914 abot 1921) na iyo daa an ultimong peryodo kan Kubismo komo sarong radikal avant-garde na hiron. An pagpipisan-pisan ni Douglas Cooper gamit an siring na mga nagkukulong na mga termino sa pagdistingir kan mga trabaho ni Braque, Picasso, Gris (poon 1911) asin Léger (sa mas hababang lebel) nagtataong pakahulogan nin tinutuyong pagsaboot sa mga bagay na ini.
Giulianova
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Montepulciano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Siena sa rehiyon Tuscany kan Italya.
1858
An 1858 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Monteroni d'Arbia
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Siena sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Fano Adriano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Murlo
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Siena sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Molave
An Molave sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Zamboanga del Sur, Filipinas. Igwa ining sukol nin 251.50 kilometro kwadrado kadagaan asin namumugtak sa unang distrito. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An Molave nababangâ sa 25ng barangay.
Tuao
An Tuao sarong ikatolong klaseng banwaan sa provincia kan Cagayan, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Tuao sa 32 barangay.
Tataramon na Koreano
Koreano an opisyal na tataramon kan Korea del Norte asin Korea del Sur. Ini man an sarô sa duwang opisyal na mga tataramon sa Yanbian Korean Autonomous Prefecture kan Tsina. Igwa nin haros 80 milyon na parataram nin Koreano na may darakulang grupo sa manlain-lain na mga estadong Dating-Sobyet asin kan mga populasyon sa Tsina, Australya, Estados Unidos, Canada, Brasil, Hapon, asin an pinakáhuri an Filipinas.
An sistemang pansusurat kan Koreano ay pigaapud na Hageul o Hangul. Ini ay sarong sisteming alpabetiko asin ponetiko. Dakula an utang kan Koreano sa tataramong Intsik. Naabot sa 50% kan bokabularyo kaini na hale sa Intsik.
Mitolohiyang Griyego
An Mitolohiyang Griyego iyo an kadamotan kan mga mito asin katokdoan kan mga soanoy na Griyego, manongod kan saindang mga diyos-diyos, mga heroe, an katalagahan kan kinaban, asin an kapo'ngalan asin kahulogan kan saindang mga kulto asin mga ritwal. Ini kabtang kan antigong relihiyon kan mga gugurang na Griyego. An mga iskolar sa modernong panahon inaadalan daa ini sa paghingoa na makataong paliwanag sa mga institusyon  politikal asin relihiyoso kan Antigong Griyego asin an sibilisasyon kaini, asin man marorop an tunay na kahulogan sa pagmumukna nin mga mito.
An mitolohiyang Griyego nahahayag sa mga dinamot na osipon sa lawig nin panahon asin man itinotokdo sa mga arte kan mga Griyego sa saindang mga ginuhit, mga pintura asin mga iskultura. Sa siring na mga istorya nasasambit an mga buhay-buhay, mga adbentura kan manlaen-laen na mga diyos asin mga diyosa, mga heroe, asin mga mampak mitolohikal. An mga uru-usipon na ini enot naglalakop sana sa paaging nguso bilang mga rawit-dawit o orog-orog; alagad, an mga katokdoan na ini sa mitolohiya nanono'dan na paagi kan literaturang Griyego.
An pinaka'antigong ginikanan kan mga istorya yaon makukua sa mga epikong rawitdawit tinokda ni Homer, an "Iliad asin Odyssey", orog na sa Gerang Trojan asin an mga pinagbunga kan istoryang ini. Duwang rawit-dawit ni Homer, an Hesiod, Thegony, asin an Trabaho asin mga Aldaw, linalaman an osipon kan ginikanan kan kinaban, an pasurunod kan mga diosnon na mga hade, an pasurunod kan edad kan historya nin tawo, an kapinonan kan pagsarakit kan tawo, asin an pino'nan kan mga praktis sa pagsasakripisyo o pag'atang. Mga mito nasaray man sa mga naistorya sa mga Awiton ni Homer, sa mga pira-pidasong epikong rawitdawit na nagkatarada' pa, asin mga toklos kan mga para'istorya nin trahedya asin kan mga komedyante kan ika-5ng siglo BC na an saindang sinurat nasaray sa mga kasuratan kan mga iskolar asin mga makatta kan Panahon Helenistiko, asin sa mga dokumentong nati'mos sa Imperyong Romano, siring kan mga ginuhit ninda Plutarch asin Pausanias.
Carrara
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Massa-Carrara sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Hans Christian Andersen
thumb Hans Christian Andersen
Aulla
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Massa-Carrara sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Crognaleto
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Tataramon na Filipino
An tataramon na Filipino (Wikang Filipino, ,siring man Wikang Pambansa) iyo an nasyunal asin sarong opisyal na tataramon kan Filipinas arog kan pigsasabi sa 1987 Konstitusyon kan Filipinas. Saro ining tataramon na Austronesyo na de facto estandarteng barayti kan tataramonn na Tagalog,. Ini an enot na tataramon kan mga nag-eerok sa Metro Manila asin kan 24 laksa na katawo o haros saro-kapat kan populasyonn kan Pilipinas poon pa kan 2019 asin ikaduwang tataramong kan 45 laksa na katawo na Filipino. Saro an Tagalog sa 185 na tataramon kan Filipinas na midbid sa Etnologo. Opisyalmente, tinawan nin boot sabihon an Filipino kan Komisyon sa Tataramo na Filipino (Komisyon sa Wikang Filipino sa Tagalog o pinalipot na KWF) bilang "sarong natibong diyalekto, pigtataram asin pigsusurat, sa Metro Manila, an Nasyunal na Rehiyon ninn Kapital, asin sa iba pang urban centers kan kaiislahan". Sagkod 2000, haros 90% kan populasyon an nakakataram nin Tagalog, pigtatanyang 80% an nnakakataram ninn Filipino asin 60% a nakakataram nin Ingles.
An Filipino, arog kan iba pang mga tataramon na Austronesyo, parating nagagamit nin berbo–subheto–obheto na pagkasunod-sunod alagad naggagamit man ini nin subheto-berbo-obheto na pagkakasunod-sunod. igwa ining ireksyon na inisyal na pamayo. Saro ining tataramon na aglutinatibo alaga nagpapahiling man ini nin inpleksyon. Bako ining tatataramon na tonal asin pigkokonsidirar na tataramon na tarik-doon asin sarong tataramon na igwang oras nin silaba.
Ronald dela Rosa
thumb|SI Dela Rosa bilang hepe kan kapulisan Si Ronald Marapon dela Rosa (namondag Enero 21, 1962), bistado man bilang Bato, iyo sarong Filipinong politiko asin retiradong pulis na opisyal na presenteng nagsisirbe bilang sarong senador kan Filipinas poon 2019. Nagsirbe man siya bilang hepe kan Nasyunal na Kapulisan kan Filipinas poon Hulyo 1, 2016 sundo Abril 19, 2018 asin Direktor Heneral kan Bureau of Corrections poon Abril 30 sundo Oktubre 12, 2018.
Nag-ikalima si Dela Rosa sa saiyang kandidatura sa Senado asin nakaguno nin 19 milyong boto sa pang-senadong eleksyon kan Filipinas kaidtong 2019. Kan Oktubre 8, 2021, an paksyon nin PDP–Laban na nagsusuporta ki Presidente Rodrigo Duterte nag-anunsyo na si dela Rosa an saindang kandidato para presidente kan Filipinas sa maabot na eleksyon na 2022, sa kaparehas na aldaw na nagsumite kan saiyang sertipiko nin kandidatura sa Komisyon kan Eleksyon.
1840
An 1840 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Bagnone
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Massa-Carrara sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Oscar De La Hoya
right|thumb|250px|Si Oscar de la Hoya Si Oscar De La Hoya (namundag, Pebrero 4, 1973 sa East Los Angeles, California) sarong Mehikano-Amerikanong boksingero. Nabansagan "The Golden Boy", si De La Hoya nagkamit nin medalyang bulawan sa Barcelona Olympic Games pakagraduar niya sa Garfield High School. Siya hale nanggad sa pamilya nin mga boksingero. An lolo niyang si Vicente, si ama niyang si Joel, Sr., asin an tugang niyang si Joel, Jr. anas boksingero. Si De La Hoya iyo an "Fighter of the Year" kan magasin na The Ring kan taon 1995 asin kan 1997 asin 1998, an magasin na ini inapod man siyang "Pound for Pound Fighter." Nagretiro siya sa isport na ini kan opisyalmente pig'anunsyo niya an saiyang pagreretiro sa sarong kumperensya sa prensa kan Abril 14, 2009.
Si De La Hoya nanaog sa 17 kampyon nin kinaban, asin ginana an 10 na titulong pangkinaban sa anom na iba-ibang kategorya nin timbang. Siya an nagkakwarta nin husto, labi pa sa isayman na boksingero sa historya kan isport na ini, na tinataya mga $695 million pay-per-view na kita.
Tuguegarao
An Ciudad nin Tuguegarao sarong ikaduwang klaseng ciudad sa provincia kan Cagayan, Filipinas. Ini an kapitolyo kan provincia asin rehiyonal na sentro kan Rehiyon Cagayan. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Oscar De La Hoya
Nagpundar siya kan Golden Boy Promotions, sarong combat sport promotional firm. Siya man an pinaka'enot na Amerikanong dugong gikan sa Espanyol na nakarogaring nin sarong nasyonal na pamboksing na kumpanya promotor kan isport na ini.
Tuguegarao
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Oscar De La Hoya
Ultimong laban ni De La Hoya bago siya nagretiro iyo idtong laban niya ki Manny Pacquiao (47-3-2) sa MGM Grand, Las Vegas na ipigtolod kan Golden Boy Promotions asin Top Rank, Inc, mga kumpanya na sadiri mansana ni De La Hoya. An laban 12-hornadang dai-tituladong pagboboksing sa 147-librang limite nin welterweight. Igdi nadaog si De La Hoya, asin an saiyang korner pinapondo na an laban pakatapos kan ika-8ng hornada.
Tuguegarao
Mga barangay
Nababanga an Tuguegarao sa 49 barangay.
Sublimasyon
too|thumb|Madiklom na berdeng kristaliko nin nickelocene na nagsublima sagkod iyo preskong nadeposito sa sarong "malipot na nguro"
An sublimasyon (Ingles: sublimation) iyo an pagbabago nin sarong substansya gikan sa istadong solido pasiring sa gas nin direkta, na iyo ngani dae minaagi sa likidong istado. An sublimasyon iyo sarong endotermikong proseso na nangyayari sa temperatura sagkod presyon sa irarom kan tripleng punto nin sarong substansya sa diyagramong pang-istado kaini, na iyo minapahiling sa pinakahababang presyon kun sain an substansya pwedeng magin sarong likido. An kabaliktadang proseso nin sublimasyon iyo an deposisyon o desublimasyon, kun sain an sarong substansya naliliwat nin direkta gikan sa gas pasiring sa solidong istado.
An sublimasyon iyo nagagamit man bilang sarong henerikong termino para ipaliwanag an solido-pasiring-gas na pagbabago (sublimasyon) na pigsusundan nin sarong gas-pasiring-solido na pagbabago (deposisyon). Mientras an pagsangaw (baporisasyon) kan likido pasiring sa gas iyo nangyayari bilang ebaporasyon gikan sa ibabaw kan bagay kun sain ini yaon sa irarom kan punto nin pagkalakaga kan likido sagkod bilang pagkalakaga sa pormasyon nin mga bula sa interyor kan likido kun nangyayari ini sa punto nin pagkalakaga, sa kaso nin sublimasyon mayong arug kaining distinksyon huli ta an solido-pasiring-gas na pagbabago iyo nangyayari pirmi sa ibabaw kan sarong bagay.
Sa normal na presyon, an kadaklan na kompuwestong kimikal sagkod elemento iyo igwang tolong manlainlain na istado sa manlainlain na temperatura. Sa mga kasong ini, an transisyon gikan sa solido pasiring sa istadong gas iyo kaipohan nin tahaw na likidong istado. An presyon na nasambit iyo an partidang presyon kan substansya, bako an kabilugang (halimbawa bilang atmosperiko) presyon kan entirong sistema. Kaya an gabos na solido na may tamang bapor na presyon sa sarong temperatura iyo harus pwedeng magsublima sa ere (halimbawa an yelo sa irarom nin 0 °C). Sa nagkapirang mga substansya, arug kan karbon asin arseniko, an sublimasyon iyo mas pasil kaysa sa ebaporasyon gikan sa pagkatunaw huli ta an presyon kan saindang tripleng punto iyo halangkaw na maray sagkod masakit an mga ini makua bilang likido.
Cortino
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Nereto
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Common Greenshank
thumb|Common Greenshank sa Bulua, Cagayan de Oro, Misamis Oriental An common greenshank (Tringa nebularia) sarong wader sa dakulang pamilya kan Scolopacidae, an tipikal na mga wader. An genus na ngaran na Tringaan bagong Latin na ngaran na tinao sa green sandpiper ni Aldrovandus kan 1599 base sa Ancient Greek trungas, sarong thrush-sized, white-rumped, tail-bobbing wading na gamgam na sinabi ni Aristotle. An nebularia hali sa Latin na nebula nangangahulugang "mist". Arog kan Norwegian Skoddefoll, ini nagtutukoy sa istaran kan greenshank.
Shane Mosley
right|thumb|250px|Si Shane Mosley
Si Sugar Shane Mosley (namundag, Septyembre 7, 1971) sarong Amerikanong propesyonal na boksingero, ipinangaki sa Pomona, California. Ginana niya an magkapirang titulong pangkinaban sa tolong magkakaibang kategorya nin timbang. Siya dati man na kampyon sa WBA Welterweight Super Champion.
Naatubang niya sa laban si Manny Pacquiao kaining Mayo 7, 2011 para sa welterweight title sa MGM Grand sa Las Vegas, California, asin siya nadaog sa unanimeng desisyon kan tolong hurado. Sa ikatolong hornada pa sana, siya nahagop nin waki ni Pacquiao kan walang kamaoo asin natumba. Apat na minuto bago nagpirit magtindog ta hustong natanyog an payo. Poon kaidto sa bilog na natadang sampolong hornada, linalapag ni Pacquiao asin dai nakikinosnosan ta naglilikay dai tamaan.
Marilao
An Marilao sarong primera klaseng urbanisadong banwaan kan probinsya nin Bulacan, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Sinasabi sa sarong report kan sarong instituto (Blackskmith Institute) basado sa Nueba York na an banwaan na ini saro sa 30 most polluted places sa mga nasyon na pauswag pa sana. Nasabi ini nin huli ta sa saindang adal an mga ati na industriyal arog kan buga kan mga pabrika sa metal asin mga tannery inuula sana sa mga Salog kan Meycauayan, Marilao asin Obando. An makatriste ta an tubig hale sa mga salog na ini iyo an pigkukuan kan inumon asin kan tubig gamit sa agrikultura kan kadagaan nin Marilao asin Meycauayan.
Lagonoy
thumb|Simbahan kan Lagonoy thumb|Salog sa Lagonoy thumb|Beach sa Lagonoy An Lagonoy sarong ikatolong klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Napapalibotan an banwaan kan Dagat Filipinas sa norte, mga banwaan kan Garchitorena asin Presentacion sa subangan, Golpo nin Lagonoy sa sur-subangan, San Jose sa sur, asin Goa sagkod Tinambac sa sulnopan.
1849
An 1849 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Marilao, bulacan
thumb|800px thumb|An banwaan kan Marilao, Bulacan An Marilao sarong primera klaseng urbanisadong banwaan kan probinsya nin Bulacan, Filipinas. Susog sa senso kan 2007, igwang 160,452 katawo na nageerok igdi. Sinasabi sa sarong report kan sarong instituto (Blackskmith Institute) basado sa Nueba York na an banwaan na ini saro sa 30 most polluted places sa mga nasyon na pauswag pa sana. Nasabi ini nin huli ta sa saindang adal an mga ati na industriyal arog kan buga kan mga pabrika sa metal asin mga tannery inuula sana sa mga Salog kan Meycauayan, Marilao asin Obando. An makatriste ta an tubig hale sa mga salog na ini iyo an pigkukuan kan inumon asin kan tubig gamit sa agrikultura kan kadagaan nin Marilao asin Meycauayan.
Mga Barangay
An Marilao nababanga sa 16 barangay.
Steve Harvey
Si Broderick Stephen "Steve" Harvey (Welch, Enero 17, 1957) dating sarong Amerikanong entertainer.
Antonio Margarito
right|thumb|250px|Si Antonio Margarito
Si Antonio Margarito Montiel (namundag, Marso 18, 1978 sa Torrance, California) sarong Mehikano-Amerikanong propesyonal na boksingero. Siya dating kampyon sa dibisyon na welterweight kan tolong organisasyon sa boksing: an World Boxing Association, International Boxing Federation, asin World Boxing Organization An reputasyon ni Margarito namu'ritan nanggad kan an mga kalado niya pigbo'tan an patos sa saiyang kamot asin sinoksokan nin sulpur asin kalsyum na nadiskubre kan CSAC. Ini natagas asin nagigin eskayula kun nasalak sa oxygen Siya pinag'ensayo ni Roberto Garcia, sarong dati man na IBF Super Featherweight Champion. Si Antonio nag'aasikaso man sa pag'ensayo ki Miguel Vasquez, sarong IBF Lightweight Champion. Nageestar si Margarito sa Tijuana, Mexico kasaro an saiyang agom na si Michelle Margarito.
Norzagaray
An Norzagaray sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin Bulacan. Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Norzagaray nababanga sa 13 barangay.
Tsai Ing-wen
Si Tsai Ing-wen (Chino: 蔡英文; pinyin: Cài Yīngwén; namundag 31 Agosto 1956) sarong Taiwanesang pulitiko na napiling presidente kan Republika kan Tsina, an pinakaenot na babaeng naelihir sa siring na katongdan. Siya man an pinakaenot na gikan sa dugong Hakka asin aborigine (1/4 Paiwan hale sa saiyang lolahon). Siring man, siya an pinakaenot na daragang naelihir asin dai pa lamang nagkapot nin katongdan sa gobyerno. Siya an magigin ikaduwang pamayong babae sa Asyang Subangan sunod ki Park Geun-hye, kan Sur nin Korea. Siya ngonyan an pamayo kan Progresibong Demokratikong Partido asin ta sa sunod-sunod na eleksyon kan 2012 asin 2016, siya an itinayang kandidato. Enot pa kaini, si Tsai nagtukaw bilang pamayo kan Partido poon 2008 sundo 2012.
Pietracamela
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Antonio Vivaldi
right|thumb|200px|Si Antonio Vivaldi right|thumb|200px|An saiyang pirma Si Antonio Lucio Vivaldi (Marso 4, 1678 – Hulyo 28, 1741), binansagan il Prete Rosso ("An Pulang Pirata") huli sa namumulaag na buhok niya, sarong Italyanong Baroque na kompositor, sarong padi, asin pulidong byolinista, namundag sa Venice. Si Vivaldi mas bisto sa pagtokda' nin mga instrumental na concerto, orog na para sa byolin, asin man kan mga sagradong choral na obra asin man kan halos sobra pa sa 40 na opera. An pinakabantog na obra niya iyo an The Four Seasons, serye nin mga byolin na concerto.
Tamil
An Tamil (தமிழ் tamiḻ; IPA: /t̪ɐmɨɻ/) sarong tataramong Drawida na piggagamit partikularmente sa estado nin Tamil Nadu sa nación nin India, asin sa norte-subangan nin Sri Lanka. Ini ang ikaduwang idiomang Drawida na pinaká dakol na parataram asin sa gabos na grupong Drawida, an literatura kaini ay an pinakámayaman. An total na parataram kaini ay sobrang 50 milyón na katawo sa enterong kinàban. An Tamil pigdara kan saiyang mga parataram sa Malaysia, Byetnam, Singapur asin sa mga ciudad na Europea arog kan Londres.
An tradisiong literaria nin Tamil iyo an sarô sa pinakágurang sa enterong India. An pinakámatuang texto kaini iyo an Tolkapiyyam na puede ser na hali pa sa ikalimang siglo antes ni Hesukristo.
Kamara de Representantes kan Filipinas
An Kamara de Representantes kan Filipinas iyo an hababang kamara kan Kongreso kan Filipinas. An Senado iyo an halangkaw na kamara. Inaapod na Kongresista an mga myembro kan kamara asin Representante an saindang titulo. Pig-eelihir an mga kongresista sa tulong-taon na terminoo asin pwedeng maelihir liwat, alagad dai pwedeng magserbe nin sobra sa tulong surunod na termino.
Igwa nin duwang klase nin representante sa kamara: an mga representante gikan sa mga lehislatibong distrito asin an mga representante kan partido-lista. Walumpulong porsyento (80%) kan mga representante magikan sa mga lehislatibong distrito na an lambang saro igwa nin sarong representante. Alagad an lambang distrito kaipohan igwa nin dai mababa sa 250,000 na populasyon. An mga probinsya igwa nin dai mababa sa sarong lehislatibong distrito, dawa pira an populasyon. Nagkapirang mga syudad an igwang representasyon suhay duman sa probinsya, alagad kaipohan igwa nin dai mababa sa 250,000 na populasyon.
Richard Kind
Si Richard Bruce Kind (Trenton, Nobyembre 22, 1956) dating sarong Amerikanong entertainer.
Tataramon na Butuanon
An Butuanon saróng panrehiyon na tataramon na Austronesyo na pigtataram sa Agusan del Norte asin Agusan del Sur, na may pirang natibong mga parataram sa Misamis Oriental asin Surigao del Norte. Parte ini kan pamilya nin tataramon na Bisaya asin kaano-ano kaini an mga tataramon na Filipino. Ngunyan na 2007, pigtutubudan na an Butuanon pigtataram kan mababa sa 500 na mga huben sa Butuan mismo.
Mark Spitz
Si Mark Andrew Spitz (namundag Pebrero 10, 1950) sarong Amerikano asin dating paralangoy na pankompetisyon, nagin kampyon siyam na beses sa Pakawat Olimpiko, asin dating nagkapot kan rekord sa pitong event. Nasikwit niya pitong medalyang bulawan sa Olimpikong Pakawat sa Tig-init 1972 na ginibo sa Munich, na an nakalampas sana iyo si Michael Phelps kan an huri nakua an walong bulawan sa Olimpikong Pakawat sa Tig-init 2008 sa Beijing. Si Spitz nagtala nin pankinaban na rekord sa pitong event na saiyang binalihan asin ginanahan nin bulawan kan 1972.
Tataramon na Butuanon
Mas kaano-ano kan Butuanon an Tataramon na Tausug kan Sulu asin an tataramon na Surigaonon kan kataid na Provincia nin Surigao del Sur asin Surigao del Norte.
Mark Spitz
Sa pag'oltan kan 1968 asin 1972, si Spitz nanggana nin siyam na Olimpikong bulawan, sarong pirak asin sarong tanso, limang Pan Amerikan na bulawan, 31 titulo sa Amateur Athletic Union (AAU) asin walong titulo sa  National Collegiate Athletic Association. Durante kan mga taon na ini, nagtala siya nin 35 pankinaban na rekord, alagad an duwa kaini bakong opisyal. Nagawadan siyang bansag na World Swimmer of the Year kan 1969, 1971 asin 1972 kan magasin na Swimming World.
Si Spitz amay nagretiro sa propesyonal na paglangoy asin sa edad na 22 nagpondo na siya pagbali sa Olimpikong Pakawat. Sinibotan niya an iba-ibang hanap-buhay siring sa pagendorso sa mga komersyal na produkto, paglaog sa pagbentang daga bilang realtor sa California asin pagigin aktor sa mga pelikula asin bilang host sa mga programa sa telebisyon. Nagbalik pa man kuta siya kan 1991 sa kompetisyon asin makakuang lugar sa U.S. Olympic swimming team sa tuyong makalaog liwat sa Olimpikong Pakawat alagad dai siya nagkwalipikar. .
Pamilya
An mga magurang ni Spitz iyo sinda Arnold Spitz asin Leonore Smith. Kan 1973, si Spitz inagom si Suzy Weiner, sarong UCLAng estudyante sa teatro, asin an pagsasaro ninda nagbunga nin duwang aki, si Matthew asin Justin..
Inadalan
Si Spitz naghaiskul sa Santa Clara High School, Santa Clara, Caifornia asin pagkolehiyo, siya nag'adal sa Indiana University Bloomington.
Bikol Sulnopan na Albay
An Bikol Sulnopan na Albay o West Albay Bikol (Mga alternatibing apod : Bicol Ligaoeño, Oasnun, Oasnün, Polanguinon) sarô sa mga tataramon na Bikol na pigtataram sa probinsya nin Albay, Filipinas. Tinataram ini sa mga banwaan nin Polangui, Oas, Pio Duran asin Syudad nin Ligao, Albay. Igwa ini nin haros 260,000 na parataram kan 2009. Haros kaagid ini sa Miraya Bikol. Igwa ining nagkapirang diyalekto na nagkakairibaiba sa lambang banwaan.
Ini an ikaapat sa pinakadakol na parataram sa mga tataramon na Bikol sunod sa Bikol Sentral, Rinconada Bikol asin Miraya Bikol. Kabali ini sa grupo nin mga tataramon sa Kadagaan na Bikol sagkod an Rinconada Bikol, Mt. Iriga Agta, Buhi Bikol, Libon Bikol asin Miraya Bikol.
Literatura
Mayo nin ipinapamugtak na pamantayan o estandarteng diyalekto an tataramon huli sa limitadong gamit asin nakasurat na literatura. Nagkapirang mga rawitdawit an nakasurat sa tataramon na ini.
Igwa man mga rawitdawit sa manlainlain na diyalekto kan tataramon na ini an napalagda sa duwang antolohiyang Kalapakapa: mga Rawitdawit na pinakarhay ni Eduardo Uy. An iba pang diyalekto kan Bikol Sulnopan na Albay iyo an Ligaoeño asin Polanguinon.
1848
An 1848 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Facebook
right|thumb|Facebook.com
An Facebook saróng pankinàban na social networking website.
San Miguel Bay Writers Workshop
An San Miguel Bay Writers Workshop (SMBWW), dating Bay Area Writers Workshop (BAWW) sarong ekstensiyon na programa kan Kolehiyo kan Edukasyon kan Sentral na Bikolnon na Unibersidad nin Estado kan Agrikultura (CBSUA) para sa mga parasurat hali sa mga banwaan nin Canaman, Magarao, Bombon, Calabanga, Tinambac asin Siruma, mga munisipalidad na harani sa Baya nin San Miguel sa probinsya nin Camarines Sur asin iyo man an mga komunidad na pinagseserbihan kan institusyon.
Ginibo an inot na Bay Area Writers Workshop kan Hulyo 12-14, 2017 kun sain siyam an nagin katood na parasurat o fellows: Albert A. Asanza, Estefi E. Becilla, Kassandra Cristy M. Cabrejas, Francia Uranza Cadague, Ramil U. Estuya, Paulo Peñaranda, Clarkjuzzhua C. Locario, Richard T. Pineda, asin Jan Oliver Tabinas.
Nagtukaw bilang mga panelista an pira sa mga alumni fellows kan CBSUA Writers Workshop na iyo sinda Edwin S. Breva, Jr., Mary Krisma Cabrador, Clinton Caceres, Jett Gacer, Mon Joar Imperial, Rose Ann Nidea, Olivia Obias, Meden Orbita, John Chris Pineda, Cynthia Ruby Reganit, Ken Romero, Abegail Sta. Ana, Jessica Tarala, asin Wende Tolalian.
An SMBAWW pinapadalagan katuwang an The Writer's Project asin Parasurat Bikolnon Calabanga Chapter.
Cabadbaran
An Cabadbaran sarong ikaapat na klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Agusan del Norte, Filipinas. Igwa ining sukol na 214.44 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. SAn designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
San Miguel Bay Writers Workshop
Kan 2018, si Abegail Sta Ana asin Wende Tolalian an mga tagapadalagan kan workshop.
Notaresco
thumb|Guardia Vomano sa Notaresco thumb|Notaresco An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
San Miguel Bay Writers Workshop
Dungan na ginibo an CBSUAWW asin SMBWW kan 2019. An 15ng napiling katood na parasurat iyo si: Lyzavit Abogado (Tinambac, Camarines Sur), Lhea Rose T. Agor (Tinambac, Camarines Sur), Ronald Basco (Sipocot, Camarines Sur), Ma. Victoria Cantor (Tinambac, Camarines Sur), Joyce Andrea Capal (Calabanga, Camarines Sur), Gil Roy Copino (Calabanga, Camarines Sur), Jorge Ecalner (Sipocot, Camarines Sur), Joan Hemedez (Sipocot, Camarines Sur), Peter Paul Hernandez (Lagonoy, Camarines Sur), Sarah Heidi Macaraig (Calabanga, Camarines Sur), Korina Muella (Sipocot, Camarines Sur), Pearly Panibe (Calabanga, Camarines Sur), Archie Perpetua (Sipocot, Camarines Sur), Marlene Ramos (Calabanga, Camarines Sur), asin Trisha Lorraine Vila (Sipocot, Camarines Sur).
Cabadbaran
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Cabadbaran sa 31 barangay.
Lope K. Santos
Si Lope K. Santos (namundag Lope Santos y Canseco, Septyembre 25, 1879 – Mayo 1, 1963) sarong Filipino na parasurat asin saro sa nangagin senador kan Filipinas. Siya bantog na gayo kan saiyang sinurat na nobelang titulado Banaag at Sikat (1906) asin kan saiyang ambag sa pagpatalubo kan Filipino na gramatika asin kan Ortograpiyang Tagalog. Dagdag pa, siya sarong kritiko, abogado, editor, organisador, peryodista, pararawit. Nagin siyang gobernador man kan probinsya nin Rizal (1910-1913) kan ini bako pang parte kan Metro Manila.
Si Lope K. Santos namundag sa Pasig, Probinsya nin Manila (ngonyan parte na kan Metro Manila), sa pangaran na Lope Santos y Canseco sa saiyang mga magurang na sinda Ladislao Santos, tubong tal nin Pasig asin si Victorina Canseco, na taga San Mateo kan Septyembre 25, 1879. An saiyang ama napreso durante kan Rebolusyon Filipino ta may nakua sa pagrorogaring niya kan libro ni Jose Rizal, an Noli Me Tangere asin kopya kan Ang Kalayaan.
Mga obra
An mga tokda' ni Santos kairiba an mga minasunod:
Siya an binabansagan na "Ama ng Balarila ng Pilipinas".
Wolof
An Wolof sarong tataramon sa Aprika.
Joshua Clottey
right|thumb|200px|Si Joshua Clottey
Si Joshua Clottey (namundag, Marso 16, 1976 sarong Ganayanong propesyonal na boksingero na ngonyan nag'eestar na sa Bronx, Nueba York, pero siya ipinangaki sa Accra, Gana. Dati siyang IBF na kampyon sa welterweight. Si Judas Clottey, beteranong boksingero, asin si Emmanuel Clottey, sarong propesyonal na parafotbul, mga tugang niya.
Pineto
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Lozi
An Lozi sarong tataramon sa Aprika.
Portal:Historya
{| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background: white; border-style:solid; border-width:3px; border-color:red;"
TigsTXT
thumb|TigsTXT Participant An TigsTXT sarong patiribayan nin paghaman nin tigsik kan Parasurat Bikolnon sa katuyohan na buhayon asin ipasa an tradisyon nin pagtuyaw kan mga Bikolnon sa paagi nin matalinhagang mga tataramon. Sa ipinaluwas na antabay kan patiribayan, "Minamàwot kan patiribayan na buhayon an tradisyon nin pagtao nin tuyaw sagkod reparo sa paagi kan pagkawat sa mga tataramon, asin darahon ini sa bagong henerasyon."
Portal:Historya
{| id="mp-lower" style="margin:4px 0 0 0; width:100%; background:none; border-spacing: 0px;" {| id="mp-bottom" style="vertical-align:top; background:honeydew; color:#000; width:100%" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:3px; background:#ddcef2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em"> Katakod sa Wikimedia
TigsTXT
Nanggarana sa inot na edisyon
Bukas an patiribayan sa mga Bikolano kun sain an lambang partisipante makakapadara nin sagkod sa limang (5) entra lambang bulan. Minadalagan an kontes sa laog nin apat na bulan kun sain igwa nin tema na titigsikan sa lambang bulan an mga partisipante. Nagdalagan poon Desyembre 2012 sagkod Marso 2013 an inot na edisyon na igwa minasunod na tema: Inosenteng Kaakian (Desyembre) – karahayan asin naturalesa kan mga aki na dai pa nin pagkaaram sa kinàban; Pagpoon sa Poon (Enero) – gawì-gawì asin ugalì sa pagpopoon dapit sa ano man na gibo-gibo o sa buhay; Urastigon na Bikolnon (Pebrero) – tibay asin talento kan Bikolnon sa lado kan Arte; dangan An Kababaihan Ngunyan (Marso) – katungdan kan babai sa pamilya asin komunidad.
Napili an minasunod na tigsik bilang pinakamarahay sa lambang bulan kan patiribayan:
Filattiera
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Massa-Carrara sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Eminem
Si Marshall Bruce Mathers III (St. Joseph, Oktobre 17, 1972) dating sarong Amerikanong entertainer.
Licciana Nardi
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Massa-Carrara sa rehiyon Tuscany kan Italya.
1847
An 1847 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Balay Ibalon
An Balay Ibalon sarong paimprintahan na pagrurugaring ni Godehardo Calleja. Namumugtak ini sa Ottawa, Kanada asin igwa ining sanga sa Rawis, Syudad nin Legazpi, Filipinas. Ipinapalagdâ kaini an babasahon na Burak.
Fivizzano
thumb|mapa kan komyun kan FivizzanoAn  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Massa-Carrara sa rehiyon Tuscany kan Italya.
Kimi no Na wa
An Your Name (君の名は.), sarong pelikulang Hapon na ipinadalan kadtong 2016 na idinerekta dangan ipigsurat ni Makoto Shinkai. Pigsagibo an animasyon kan CoMix Wave Films asin ipigheras man ini kan Toho. Pigbase ini gikan sa kapangaran na nobela na pigsurat ni Shinaki, na enot na ipigheras kadtong ika-18 kan Hunyo 2016.
Sanskrito
An Sanskrito (संस्कृतम् Saṃskṛtam) sarong tataramon kan pamilya na Indo-Europeo. Iyo an lenguaheng Klasiko kan India asin lenguaheng panrelehiyon kan Hinduismo, Budismo asin Haynismo. Ini an sarô sa 22 na mga tataramon na opisyal kan India. An posisyon kaini sa kulturang India asin sa kulturang sur-subangan Asiatika arog sa Latin o Griego sa Europa.
An kadakulan na paggamit kan Sankrito panrelihiyon na lenggwahe kan mga Hindu sa pangangadyi ninda sa mga diyos asin diyosa sa saindang relihiyon huli ta ini ngani sarong sistemang panteyistiko na dakul ang mga diyos. An pinakánggurang na porma kan tataramon na ini pig-aapud na Sanskrito na Vediko. An pinakán gurang na teksto kan Sankrito iyo an RigVeda na pwede ser na ginibo na kaitong 1500 na taon antes ni Hesukristo.
Tataramon na Ratagnon
An Ratagnon (pigpapalis-taramon man minsan sa Latagnon o Datagnon, asin Aradigi) sarong panrehiyon na tataramon na tinataram kan mga ratagnon, sarong katutubo na grupo na gikan sa Occidental Mindoro. Parte ini kan family nin mga tataramon na Bisaya asin kaano-ano kaini an iba pan mga tataramon na Filipino. An '''mga parataram kaini nagshishifting sa Tagalog, asin harani na ining mapuho'.
Valle Castellana
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Pitogo, Zamboanga del Sur
An Pitogo sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Zamboanga del Sur, Filipinas. Igwa ining sukol nin 95.94 kilometro kwadrado kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An Pitogo nababangâ sa 15ng barangay.
thumb|right|Presidente Arroyo sa Dimataling, Pitogo
Carmen, Agusan del Norte
An Carmen sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Agusan del Norte, Filipinas. Igwa ining sukol na 311.02 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Rocca Santa Maria
thumb|mapa kan komyun kan Rocca Santa Maria An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Teramo sa rehiyon Abruzzo kan Italya.