cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ludovico Arejola
Pag'abot kan mga Amerikano
Ipinahiling niya an superior na talento niya sa pagkapot nin hokbo ta naorganisar niya an mga probinsya nin Ambos Camarines asin Catanduanes sa limang sona militar. An enot na sona kumpunido kan Nueva Caceres (Naga), Milaor, Minalabac, San Fernando, Bula, Nabua asin Bato. Ini pinamayohan ni Tinyente Koronel Bernabe Dimalibot. An ika-duwang sona kumponido kan Pasacao, Pamplona, Canaman, Camaligan, Gainza, Libmanan, Sipocot, Lupi, Ragay. An namamayo si Maj. Isidro Martinez. An ika-tolong sona binibilog kan Calabanga, Bombon, Quipayo, Pili, Baao, Mabatobato(Ocampo), Iriga, Buhi. sa irarom kan pamamayo ninda Tenyente K<oronel Pedro Pantonilla asin Pedro Otivat. An ikaapat na sona sakop an Tinambac, Siruma, Lagonoy, San Jose, Goa, Tigaon, Sangay, Caramaoan, Catanduanes. Sinda Kap. Florentino Era asin Kap. Eliseo Nisola an namamayo. Sa ikalimang sona, na kumponido kan Daet, San Vicente, Basud, Labo, Paracale, Mambulao (Vinzons), Indan, Calasagasan, Capalonga, an namomoon iyo si Tenyente Koronel Raymundo Segovia.
Sa gabos na sona, si Dimalibot pinagboot na lambang sona magkaag nin mga korte militar asin kulongan para sa pagpaorog nin disiplina sa mga kawad. Siring man, ipinabantolin niya an orden ni Arejola na gabos na namamayo magtaong regular na report manongod sa mga nagkakagaradan ngane matawan kumpensasyon an mga pamilya kaini.
Kan napakusog na asin toltol nang naorganisar an hokbo, si Arejola nagboot nin mga kampanya militar laban sa mga amerikano. Mala ta nasaksihan an mga batalya sa iba-ibang lugar sa pag'agaw armas asin sa tuyong mapaluya an pwersa kan mga amerikano. Sunodsunod na pinulpog an mga Amerikano sa may salog kan San Jose, Pili, sa Anayan asin sa mga omahan kan Pili, sa Tagilid, San Fernando, sa salog nin Taban, Minalabac, kun saen nag'ayaw nin onseng oras an makuring borokbokan. Liwat nagkaigwa nin sagupaan sa Agdangan, Buhi, Sibagat, Tinambac. Sa Libmanan, tolong madugong batalya laban sa mga sangribong tropang Amerikano an natapsokan kan grupo ni Koronel Vicente Ursua asin ni Tenyente Koronel Wenceslao Mercado kan Pebrero 1900.
Sa tahaw kan paghingoa kan tropa ni Arejola na masabat an pwersang superior kan mga amerikano, igwa man mga kababaehan na nagtatarabang sainda. Mala ta ini inapod na Damas Benemeritas de la Patria, na iyo sinda: Dona Faviana Sierra Vda. de Jacob (tagaNaga), Dona Rita Garchitorena (tagaSan Jose), Dona Antonio Cecilio Vda. de Pardo (tagaNaga), Dona Fabiana Arejola Vda. de Reyes (tugang ni Ludovico), Dona Encarnacion Arejola de Hilado (sa Pili, tugang ni Ludovico), Dona Emilia Nisola de Reyes (tagaNaga), Dona Marta Bera Vda. de Llamas (tagaMinalabac), Dona Laureana Sierra de Valenciano (tagaNaga). An mga ini nagtataraong mga pagkakan arog kan bagas, mga bado, kwarta, bulong asin iba pang mga karaipohan kan tropa; sinda man an nag'aataman kan mga nagkakarulugadan asin nagheherelang.
Masabi pa, pati an ama ni Ludovico, si Antonio Arejola, bukas kamot an labilabing pag'asiste sa mga tropa. Mala ta siya mismo nagtitipon nin mga mabali sa pwersa ni Ludovico asin mismong yaman niya ipig'ambag niya sa ikakaginhawa kan mga soldados ninda. Susog sa rekord, sabi ni Soriano, 1,500 baka, 1,200 damulag, asin 500,000 bugkos na paroy an itinao sa pwersa ni Ludovico. Gusto man ngane kutana magkapot nin grupo na makilaban alagad, huli gayod sa kagurangan, si Antonio dai tinugotan kan aki niyang si Ludovico.
Kasabay sa pakikibaka sa lantad, si Arejola nagpublikar nin peryodiko, El Oriente, kan 1900 sa pag'ilusyon sa puso asin boot kan mga Bikolano manongod sa pagsurog sa mga interes pulitika kan banwaan laban sa nagdadangadang na pagsakop kan mga Amerikano. Ining publikasyon nag'antos pa ngane abot 1902.
Pagsuko
Alagad, dawa yaon pa man an bagsik asin kusogboot ni Hen. Arejola sa pakikilaban, an daing ontok na pag'atake kan mga amerikano, an maringis kaining pagtrato sa mga sibilyan, siring pa man an makuring katikapohan sa armas asin pansustento kan tropamg filipino, asin pagherelang-helang kaini, iyo an mga bagay na nagtolod ki Hen. Arejola na magsuko na sana.
Dinulok siya kan duwang opisyal sa hokbong Amerikano, si 1Lt. George Curry asin si 2Lt. George V.H. Mosely kan 9th Cavalry duman pa sa Baliwag, anom na milya an rayo sa Minalabac na mayong kairibang tropa, asin sa lugar na ini pinaki'ulayan siyang sumuko na. Enot pa man ngane kaidto, an tugang niyang padi si Padre Leoncio Arejola, pig'uulayan na siyang tapuson na an pakilaban huli ta masakit nang maray an sitwasyon ninda sa kabukidan.
Kaya kan Marso 31, 1901, si Hen. Arejola, kaiba an 30 opisyal (1 koronel, 3 Tenyente Koronel, 5 major, 21 junior na mga opisyal) asin 800 sa tauhan, nagpasiring sa Nueva Caceres, kaantabay an duwang opisyal na Amerikano, asin nagsuko sa atubangan ni Koronel Edward Moale, CO kan ika-15ng Infantaria kan Estados Unidos. Bitbit nindang mga hamo na ipinag'entrega ninda iyo an 43 na riple, 12 rebolber, asin ginatos na sundang. Sabi ni Soriano, dai pa ngane siya nasuko may naenot nang duwang kolum na nagsuruko na sa mga Amerikano, an mga opisyales kaini may bitbit pang 34 badil.
Si Hen.Arejola pig'alok na magin gobernador sibil kan Ambos Camarines alagad pigmarhay niyang magsayuma. Ngapit, inako niya an trabaho sa Korte bilang eskribano. Maski pa siring, yaon pa an saiyang paglapigot na makamit an independensya kan Filipinas. Mala ta kan siya Presidente kan kaayonan nin mga beteranong rebolusyonaryo (inapod, Veterans of the Revolution Pro-Independence of the Philippines) sinda, sa sarong pagtiripon kan Oktobre 12, 1929, nagpasar resolusyon na pighohorot an Amerika na warasan na an banwaan filipina nin katalingkasan.
Mga onra asin pagmidbid
Sa Taban, Minalabac pigkaagan nin sarong marker sa pagromdom kan ika-sanggatos na taon kun kasuarin nagtiripon an dakulang ripondipon nin mga Bikolanong milicias teritoriales sa pamamayo ni Ludovico Arejola asin nagsumpa nin maigot asin maisog na paglaban sa mga mananakop na amerikano. Sa okasyon na ini na nangyari kan Marso 10, 1900, ipigdeklara man si Ludovico Arejola bilang sarong heneral asin pinakahalangkaw na opisyal na mataong direksyon kan kampanya militar kontra sa mga amerikano.
Igdi sa salog nin Taban, nangyari an sobra sa sampolong oras na sagupaan kan mga milicias asin amerikano kun saen sinulo kan mga kagsakyadang amerikano an mga tambobong kan Arejola ta duman nasasaray an ginatos na sakong paroy. An marker napapatindogan sa duwang ibong kaini nin duwang darakulang harigi na maitom sa pagkasulo ta an mga ini harale pa sa nasulong mga tambobong na sinasabing nag'ayaw pirang semana bago nagwara an karaba.
Sa Siyudad nin Naga
Sa Siyudad nin Naga ipigngaran saiya an sarong eskinita nagsasanga sa Kalye Penafrancia haros kahampang kan Kalye Paz (ngonyan Kalye Iglesia na).; An kalyehon na ini may 2.5 metros an lakbang asin mga 75-80 metros an laba. An nasabing koro-kalye halipot asin natapos sa pampang kan Salog Naga. Dakul nagmamasid na dai lamang bagay na an sarong mayong kamugtakan na eskinita iyo an paagi pag'onra ki Ludovico Arejola kun titimbangon an saiyang kalibre asin an dai maarog na rekord niya bilang sarong tunay na Filipino itinao an gabos pati na an rekursos kan saiyang pamilya sa pagsabat sa superior na hokbo kan amerikano. Pero an iba man nagsasabi na maray na ini, harambiling mayo sanang makaromdom.
An pagpangaran nangyari huli sa ri'gon kan Ordinansa Nu. 2001-051 na pig'amaan ni Kgwd. Cecilia V. De Asis; ini napasar kan Agosto 1, 2001.
Karina Pankievich
thumb|Karina Pankievich thumb|Preparativos en la Asociación Trans de Uruguay (ATRU) para la marcha del 8 de marzo de 2019. Montevideo, Uruguay. Si Karina Pankievich sarong dating aktibista nin mga deretsos nin trans kan Uruguay. Siya an pamayo kan Asociación Trans del Uruguay.
Ferdinand Magellan
right|thumb|250px|Si Fernando de Magallanes Si Ferdinand Magellan (Espanyol: Fernando de Magallanes; Portuges: Fernão de Magalhães), (1480 - 27 Abril 1521) sarong maritimong eksplorador na Portuges, na kan yaon sa serbisyo kan Koronang Espanyol, naghingoa na makahanap nin pasolnopan na ruta pasiring sa Malacca, Indonesia. Huli kaini, siya an enot na persona na namoon nin ekspidsyon baktas sa Kadagatan Pacifico. An ekspidsyon iyo man an enot na pagngata' na nakaantos sa paglikos kan Kinaban na natala sa Salaysay. Dawa ngane dai niya nakumpleto an enterong byahe (nagadan siya sa Sagupaan sa Mactan, Filipinas), enot pa kaidto nakadangtol na siya sa Malacca paagi nin pasubangan na ruta kaya kumbaga nasumpay niya an saiyang paglikos sa duwang magkaibang panahon nin paglayag.
Si Antonio Pigafetta may makolor na salaysay kan biyahe ninda na Magellan pasiring sa Kadagatan Pacifico kun saen, pagdangtol sa Filipinas si Magellan natigbas asin nagadan kan siya pigsururogan kan mga kabwan ni Lapulapu.
Datu Anggal Midtimbang
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Lista kan mga Nasyon na an Pranses Opisyal na Tataramon
Mga nasyon kun saen an Pranses opisyal na lenggwahe
thumb|right|400px|An sampolong mas nagtataram nin Pranses na mga nasyon susog sa CIA "World factbook". Pagrisa na an Pranses bakong de jure opisyal na lenggwahe sa Morocco asin Algeria
An Pranses sa Cameroon saralaksalak. Iba man sa Pranses na tinataram sa Pransya, Kanada, o sa Gabon. Dangan igwa pa man manlaenlaen kan Pranses sa Cameroon, iba an sa amnayan sa tinataram sa habagatan. Ini huli ta bakong sararama ini sa kultura o sa buhay sosyal. Kaya natural lamang na iba-iba an Pranses sa lambang probinsya. .
Sa Kanada, an Pranses nakalaog kan ika-17ng siglo kan an Pranses na eksplorador Jacques Cartier nagtongtong duman kan taon 1534. An Quebec naman natogdas ni Samuel de Champlain, sarong Pranses, kan 1608. Sa presente an mga opisyal na lenggwahe sa Kanada iyo an Ingles asin Pranses, alagad, an Quebec sana man an may mayoriyang mga parataram Pranses. Darodakula man na mga ripondipon nin mga parataram Pranses an makukua sa New Brunswick, Ontario, asin Manitoba.
Gioia Tauro
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Kameron
thumb|Wagayway kan Kameron An Kameron (sa Ingles: Cameroon, Pranses: Cameroun) sarong nacion sa Aprika.
Lista kan mga pambanwang parke kan Filipinas
An Mga Pambanwang Parke kan Filipinas (Filipino: Pambansang Liwasan ng Pilipinas, Ingles: National Parks of the Philippines) iyo an mga lugar na natural o pangkasaysayan sa Filipinas na pinagdesignar para sa proteksyon asin paggamit na nasusustenir kan Departamento kan Kapalibotan asin Natural na Rekursos (DENR) sa irarom kan National Integted Protegted Areas System Act (1992).
Kan 2012, igwang 240 protektadong mga lugar sa Filipinas, na kun sain 35 an klasipikadong mga Pambanwang Parke. Kan Hunyo 22, 2018, huli sa dugang pang 94 na mga kritikal na lugar inapod na pambanwang mga parke, duminakol na an bilang sa 107, kan si Presidente Rodrigo Duterte nagpirma sa E-NIPAS Act of 2018.
Mga pambanwang parke
Pankinaban na Pamanang Lugar o kabtang kan sarong Pangkinaban na Pamanang Lugar.
Rekado asin Rekwerdo
An Rekado asin Rekwerdo sarong librong ipigsurat ni Maria Leny E. Felix. An librong ini nasa kategorya nin non-fiction na mga libro. Laog kaini an mga agi-agi kan awtor bilang sarong paralutô orog naman idtong mga putahe na nanudan nya sa saiyang ina na si Matilde Escobido Felix. Kaiba sa librong ini an mga ladawan na kua man ni Gerard Jan M. Asay, sarong photograper.
Publikasyon
Ipigpublikar asin isinaimprenta an libro kan Goldprint Publishing House na makukua sa Goldprint Building, Concepcion Grande, Syudad kan Naga, Pilipinas, 4400.
Tsad
thumb|Wagayway kan Tsad An Tsad (sa Ingles: Chad) sarong nacion sa Aprika.
Eat Bulaga!
Eat Bulaga! sarong telebisyon kan GMA Network nin Quezon City, Metro Manila, Filipinas.
Gioiosa Ionica
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Adgaw
right|thumb|280px|An mga bunga kan adgaw An adgaw (premna odorata, Blanco; Ingles, Fragrant premna) saróng nagkakáhoy na tinanóm na minalangkáw abót 3-8 metro asín an mga dahon matipanás an poró, asín an bunga birilogbílog na mairóm na lila. An burak kainí berde asin malamutî. An ginàgâ nin mga dahon asín burak kainí marháy sa hapò, sa pagpatukál kan dukót na plema, pampaluwas gànot, pampatìgab sa duros na nasáray sa tulák. Marháy man iní sa mga nag-aábo.
Monkayo
An Monkayo sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin Davao de Oro, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Adgaw
Iní tubo' saná sa Filipinas asín sarô na iní sa pinapamugták na bulóng sa nasyon. An ginàgâ kainí marháy pa man sa tuberkolusis, asín an ogbós na ginàgâ marháy na pampahalì nin halod. Marháy man an ginàgâ na pampòpô sa ikinabuhay asín siring man pamparígos sa mga ombóy.
Monkayo
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Igwa ining 21 barangay asin an Mt. diwata (Diwalwal) iyo an poinakadakulang barangay na may populasyon na 16,.965 katawo. An Monkayo sarong banwaan na agrikultural, may mahiwason na pawa natatanom sa paroy asin batag. An banwaan na ini iyo man an natutukawan kan mayaman-sa-bulawan na Bukid nin Diwata na popular sa pangaran na Bukid nin Diwalwal (diwalwal, sa Bikol "walwal na dila"). an Bukid na ini may langkaw na 1,000m asin bantog nanggad sa deposito niya kan bita (ore) nin bulawan. An sentro kan MOnkayo yaon sa barangay Poblacion,, 120 kilometro an rayo sa sentrong rehiyonal kan Mindanao, an Davao City.
Halipot na Agi-agi
An Monkayo namukna huli sa Orden Ehekutibo ni Pres. Ramon Magsaysay kan Sep. 14, 1954. Bago an Ika-2 Gerang Pangkinaban, an mga namanwa igdi mga lumad na iyo an Mandaya, Bihabawon, Mansaka, asin an Manobo. Sinda haros an nakakalakop sa bilog na Monkayo. An banwang ini nasa irarom dati kan gobyerno nin Compostela-Nabunturan.
Balud
An Balud sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Masbate, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Monkayo
Halipot na Agi-agi
Pakagera, an paguswag kan munisipiyo nagrikas ta guminantad an negosyo kan abaka sa palibot kan Salog Agusan na nabaktas sa banwaan. Mga Kristiyanong kag-banwa harale pang Bisaya asin Luzon nagbulos pasiring igdi kaiba na an mga Instik na nagburugtak nin mga negosyo sa ngangaan kan Salog Agusan sa tongod kan lugar na ngonyan barangay San Jose na.
Balud
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Monkayo
Halipot na Agi-agi
Si pagpagibo kan Daan Maharlika na nagsumpay na kan Agusan asin Davao orog na nagpatibay asin nagpauswag kan ekonomiya kan banwaan. Dakul na negosyo nagralaog. An biyahe haleng syudad nin Butuan pasiring Davao napalipot na maray huli sa mga tinampong nakaag asin madali na an byahe pasiring sa mga mayor na sentro kan Mindanao.
Mga Barangay
An Monkayo nababanga sa 30 barangay.
Wao
An Wao sarong banwaan sa provincia kan Lanao del Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Wao sa 26 barangay.
Gottfried Wilhelm Leibniz
Si Gottfried Wilhelm (von) Leibniz ( o ; – Nobyembre 14, 1716) sarong Aleman na pilosopo, matematiko, siyentista, diplomat asin polymath. Saro siyang prominente sa lantad nin kasaysayan nin pilosopiya asin matematika. Bilang pilosopo, siya saro sa matibay na ngrepresentar kan 17th century rationalism.Bilang matematiko, an saiyang pinaka naakomplisyar iyo an pagpaurog nin mga ideya sa differential and integral calculus, iba man na kaisipan ki Isaac Newton.
Mga Bibliograpiya
An updated bibliography of more than 25.000 titles is available at Leibniz Bibliographie.
Ehekutibo
An ehekutibong (Ingles: executive) nin sarong gobyerno an kabtang kan gobyerno na may sarong poder o responsibilidad sa pang-aroaldaw na pagmanehar nin burokrasya nin estado. An pagbaranga o dibisyon nin kapangyarihan sa suhay na mga sangay nin gobyerno an sentral na ideya sa separasyon nin mga kapangyarihan.
An sistema nin separasyon nin mga kapangyarihan iyo linikha nganing ihiras an kapangyarihan gikan sa ehekutibong sangay na sarong pagtatangka nganing malikayan an indibidwal na katalingkasan bilang simbag sa sarong pamamayo na malanit sa bilog na kasaysayan. Ang opiser na ehekutibo iyo bakong maninigo na gumibo nin ley na sarong tungkulin nin lehislatura o pakahulugan an mga ley na tungkulin nin hudikatura. An tungkulin nin ehekutibo iyo ipaotob an ley siring kan isinurat nin lehislatura asin pinakahulugan kan hudikatura.
An mga tungkulin nin pinakahalangkaw na namamayo na ehekutibong sangay iyo kinabibilangan kan:
Sa sistemang presidensyal (presidential), an namamayo (presidente) nin ehekutibong sangay an sabay na namamayo nin estado asin namamayo sa gobyerno. Sa mga sistemang parliamentaryo, an punong ministro na namamayo sa gabinete an iyo man na namamayo sa gobyerno mantang an sarong seremonyal na monarko (hade o reyna) o sa sarong presidente an namamayo sa estado.
Kabo nin Berde
An Kabo nin Berde (sa Ingles: Cape Verde) sarong nacion sa Aprika.
Hudikatura
thumb|right|333px|An Commonwealth Law Courts Building sa [[Melbourne, an lokasyon sa Melbourne kan mga sanga nin Federal Circuit Court of Australia, an Federal Court of Australia, an Family Court of Australia, siring man an okasyonal na High Court of Australia sittings]]
An hudikatura (bisto man sa apod na hudisyal na sistema, hudisyal na sanga, mga hudikatibong sanga, asin sistema nin korte o sistemang hudikatura) iyo an sistema nin mga korte na nag-aadjudicates nin mga legal na iriwal/dai pagka-uruyon asin nag-iinterpretar, nagsusurog, asin iinaaplikar an ley sa legal na mga kaso.
Winston Churchill
right|thumb|280px|Si Winston S. Churchill thumb|Si Joseph Stalin, Franklin D Roosevelt asin Winston Churchill, sa Teheran, 1943
Si Sir Winston Leonard Spencer-Churchill, KG, OM, CH, TD, PC, FRS (Nobyembre 30, 1874 - Enero 24, 1965), sarong pulitikong Briton na bistong gayo sa saiyang liderato kan Reyno Unido durante kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. Siya hinihiling na saro sa dakulang lider kan panahon nin gera. Nagsirbe siya bilang Primer Ministro poon 1940 abot 1945, dangan ulit poon 1951 sungdo 1955. Komo sarong notadong estadista asin orador, siya opisyal sa Hokbong Briton, sarong historyador, parasurat asin artist. Siya sana, hanggan ngonyan, an Primer MInistrong Briton na nagkamit kan Nobel Prize sa Literatura, asin man an pinakaenot na tawong binistong sarong syudadano kan Estados Unidos.
Amman
An Amman (Ingles: /ɑːˈmɑːn/; Arabiko: عَمّان‎ ʻammān pigsayod nin [ʕamːaːn]) an kapitolyo asin pinakamatawong siyudad sa Jordan, dangan sentro nin ekonomiya, politika, asin kultura. Nasa norteng parte nin Jorda, sentro an Amman nin administratibo kan Amman Governorate. An siyudad igwa nin populasyon na 4,007,526 na katawo asin may sukol na  1,680 kilometro kuwadrado (648.7 milya kuwadrado). Ngunyan an Amman an tigsasabing pinakamodernong siyudad sa Arab. Ini an mayoryang dumanan nin mga turista sa rehiyon, lalo na an mga turista sa Arabo asin Europa.
Kolombya
right|thumb|150px|An wagayway kan Colombia right|thumb|150px|An eskudo de armas An Kolombya (sa Ingles: Colombia) sarong nacion sa Amerika nin Sur.
Aksyon Demokratiko
An saiyang dinadara na plataporma iyo an Agenda Nin Paglaom. An ikinukurahaw kan Partido iyo an Magbakle! Makilabot! Abante sa Bagong Pilipinas!
An mga opisyales kan AD iyo sinda: Chairperson: Sulpicio "Cho" Roco, Presidente: Herminio "Hermie" Aquino, Secretary-General: Mr. Jose "Jay" Sonza, '''Treasurer & VP Intl. Affairs''': Atty. Perfecto "Jun" Yasay, VP National Capital Region: Cong. Antonio Aquino, VP N. Luzon & Spokesperson: Atty. Melanio "Batas" Mauricio, VP S. Luzon: Mayor Tomas "Tom" Bongalonta, VP Visayas : Mr. Vicente "Vic" Dumon, VP Mindanao: Ms. Irene "Inday" Santiago, '''Exec. Director''': Mr. Ernest Ramel
Sinasabi na an partidong ini tangang makawala. An tinatawan na maray nin doon kan partidong ini iyo an pagpagantad kan mga kakayahan asin abilidad kan mga namamanwaan orog na an kababaihan asin bagong tubo, ta iyo daa ini an ginigikanan kan makuring kusog asin tubong yaman kan kaenterohan kan banwaan. An tuyaw lang sa partidong ini ta kulang sa tradisyonal na makinarya asin nagsasarig sana sa mga nagboboluntaryo hale sa mga hubenes asin middle class, sa pagtolod kan saiyang kampanya.
Laganadi
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Batuan
An Batuan sarong ikalimang klaseng banwaan sa probinsya kan Masbate, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Batuan sa 14 barangay.
Datu Blah T. Sinsuat
An Datu Blah T. Sinsuat sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Maguindanao, Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Barangay
An Datu Blah T. Sinsuat nababanga sa 13ng barangay:
Costantino Cedini
Si Costantino Cedini (1741 – 5 Abril 1811) sarong Italyanong pintor asin propesor sa arte.
Siya namundag sa Padua. Poon 1768 abot 1771, siya kaayon sa "Fraglia dei Pittori di Venezia" (kasararoan nin mga pintor). Enot niyang obra saro sa apat na pintura dapit sa historya ni Alexander asin Darius na kinontrata ni Ferrigo Venier para sa palasyo kan pamilya kaini sa Dorsoduro (ginaba na). Siya nag'entra sa Accademia di Belle Arti di Venezia, kun saen siya nag'adal kasarabay niya sinda Giovanni Battista Piazzetta, Giambattista Tiepolo asin orog na si Jacopo Guarana.
Kosta Rika
thumb|Wagayway kan Kosta Rika An Kosta nin Rika (sa Ingles: Costa Rica) sarong nacion sa Amerika nin Norte.
Tukô
thumb| Tuko sa siyudad nin Cagayan de Oro sa Misamis Oriental thumb|sadit na tuko An tukô sarong klaseng hayop sa pamilya Gekkonidae, nakakaagid sa hitsura kan tabili alagad mas daro-dakula igdi. Ini nagkakakan mga insekto asin mga hayophayop asin nag'eerok sa mga luhô o bungag nin kahoy. An gurang na kaini nasampolong pulgada an laba kaiba na an ikog. Ini burikbutikon o may korokambayang puting kuritkurit sa saiyang hawak, asin an saiyang payo mas dakula en relasyon sa saiyang hawak saka an saiyang mata botlog.
Nidal Al Achkar
Si Nidal Al Achkar (namundag kan 1934) sarong Lebanong aktres asin direktor sa teatro na ikinukonsiderar bilang "the grande dame of Lebanese theater".
Buhay
Si Nidal Al Achkar aking babae kan politikong si Asad al-Achkar kan Syrian Social Nationalist Party. Siya nag-adal sa Royal Academy of Dramatic Arts in Londres. Kan 1967 saiyang idinireher an inot niyang drama sa entablado sa Beirut, asin nagpadagos sagkod maitugdas an Beirut Theatre Workshop huring parte kan mga-1960s.
Pakatapos kan Lebanese Civil War, si Nidal Al Achkar itinugdas an Al Medina Theater kan 1994, dangan naibalik kaini an lumang Saroulla Cinema.
Si Nidal Al Achkar nag-ako kan Lifetime Achievement Award sa 2012 Murex d'Or. An naggawad saiya iyo an Lebanese Minister of Culture na si Gabi Layyoun kun sain inapod siyang "totoong tagapahayag kan kaliwanagan asin kultura kan Lebanon".
Sa sarong interbyu kan 2019, saiyang ipinahayag na imposible na magkaigwa nin teatro sa kinaban nin Arabo na mayo nin "tunay, rebolusyon nin pagbabago" na makapagtugot nin katalingkasan kan pagpahayag asin pagigin bukas.
Tugaya
An Tugaya sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Lanao del Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Elizabeth Van Lew.
Si Elizabeth Van Lew(Oktobre 25, 1818 – Septyembre 25, 1900) sarong pilantropo asin espiya na taga-Richmond, Virginia na nagbilog asin nag'operar nin sarong mahiwas na network nin mga espiya para sa Estados Unidos kan panahon nin Amerikanong Gera Sibil. Siya asin an kairiba niya nagmamangno kan mga hiro-hiro kan mga Confederado.
Mga enot na taon
Si Elizabeth Van Lew namundag kan Oktobre 25, 1818 sa Richmond, Virginia ki John Van Lew asin Eliza Baker. An ama niya sarong alkalde sa Philadelphia poon 1976 abot 1798 alagad naghubo sa Richmond kan 1806 sa edad na 16 asin sa laog nin 20ng taon nakapundar asin napadakula an negosyong hardware asin ini may rogaring siyang mga surogoon. Siya pinadara sa Philadelphia na mag'adal asin pinalaog siya sa sarong eskwelahan na Quaker na kun saen nagkusog an saiyang pagtubod na dapat haleon an pag'ooripon kan mga itom.
Siya gustong gayo mawara na an pagka'oripon kan mga itom sa Amerika. Kan magadan na an saiyang ama, kinumbinsi niya an saiyang ina na palibrehon na sa pagkaoripon an saindang mga surogoon, mala ta sinunod siya ka saiyang ina. Siya asin an saiyang tugang na si John Newton Van Lew, na iyo na an nagpalakaw kan negosyo kan ama, ginigibo ninda an pagdayo sa mga pabakalan nin mga negrong oripon asin saindang binabakal ngani sana ipalibre.
Kendall Jenner
Si Kendall Nicole Jenner (namundag kan Nobyembre 3, 1995) sarong Amerikanong negosyante, socialite, personalidad sa telebisyon, modelo, asin sarong aktres.
Si Jenner namundag sa Los Angeles, California, an aki kan abogadong si Bruce Jenner asin si Kris Jenner (née Houghton).
Tugaya
Mga barangay
Nababanga an Tugaya sa 23 barangay.
Jibaro
right|thumb|250px|Sarong babaeng Shuar, nag'iinom right|thumb|250px|Shuar nagtitinda right|thumb|250px|Si Pwanchir Pitu, pamayo kan tribung Shuar An mga Jibaro (sinasayod /hiba.ro/) mga kaapil sa mga tribo na nageerok sa mga sapa na gamping iraya kan Salog Marañon; ini namumugtak sa bandang amnayan kan Peru asin bandang subangan kan Ecuador,. Sinda napipisan sa mayor na minasurunod na grupo: Shuar, Achuar, Humabisa, asin Aguaruna. Kadakulan sinda yaon nakaestar sa bandang Ecuador totoo, asin tinataya na ngonyan na panahon may populasyon sinda sa pag'oltan 10,000 abot 30,000.
An mga grupo grupong ini mga parataram nin mga tataramon na sakop nin sarong lenggwaheng pamilya pero dakul sainda tataong magtaram sa Quecha, sarong tataramon lakop sa ronang kabukiran nin Andes. Mga antropologo sinasabing an mga ini mga barobanwang manlaenlaen may pagkaribong sa pagkakaiba ninda nin huli ta sinda napangaran kan saindang pagkamidbid minsan sa tinataram ninda pero minsan man sa salog na saindang pig'eerokan. Kaya sinda nabibisto sa pangaran kan salog na saindang naeestaran pero haros parehas man an hitsura, an tinataram na lenggwahe asin ta nababansagan nin kun anoano na logod asin an lambang grupo an mate iba man sa ibang grupo.
Cataingan
Mga barangay
Nababanga an Cataingan sa 36 barangay.
Jibaro
An mga ini, dawa pararehas an lenggwahe, an mate napapalaen sinda huli ta lambang ripondipon sainda independiente sa pagbuhay ekonomiko asin bilang sarong organisasyon sosyal asin mayong pakiaram sa iba mala ta sinda mismo nag'iiriwal asin naggagaradanan. Orog na ini kan an mga Europeo dai pa nalaog sa teritoryo ninda sa pagkolonya.
Kan mga inot na panahon na dai pa sinda nakokolonya, midbid sindang marhay sa pamumugot sa mga kaiwal asin an pagpakupos kan payong pinugot, na inaapod ninda sa saindang tataramon, tsantsa.
Laureana di Borrello
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Sa Irarom kan Rosas na Bulan
An librong Sa Irarom kan Rosas na Bulan sarong koleksyon nin mga rawit sa lengguaheng Bikol na isinurat ni Edna B. Campana, sarong Bikolanang parasurat. Ipigpublikar ini kan taon 2012. Base sa saiyang pataratara sa libro ini an saiyang rason kun tano nahaman an koleksiyon: "Sinurat ko an koleksiyon na ini nin mga rawitdawit tanganing ihiras an manlain-lain na ladawan nin pagkamoot, tunay o bako, na sakuyang namasdan sa kinaban."
Antonio Pigafetta
Daing gayo malinaw kun ano an agi-agi sa buhay niya kan siya sadit pa. Alagad, narekord na kan 1515, siya sarong konde na myembro sa Order of St. John of Jerusalem, na nakabase sa Isla nin Rhodes, sa Miditerraneano. Pwede ser daa na komo sarong soldados, naagihan niya an pakikisagupa sa mga enkwentro laban sa mga Turko.
Kan siya nagpa-Espanya, natongod man na gayo na pighahanda an ekspidisyon ni Magellan pasiring Solnopan sa pag'dangtol pa-Oriente ta an katuyohan maghanap nin mga rekado (spices) na minmawot na gayo sa Europa. Naghagad siya nin permiso ki Hadeng Carlos kan Espanya na maka-iba sa sinabing ekspidisyon.
Sa paglayag asin sa pagbyahe ninda, aro-aldaw sinusurat niya an gabos na namasdan niya asin nadumanan asin kun anong mga nangyayari. Huli sa pagtala niya, naisihan kan bilog na kinaban an mga adbentura na Magellan asin na Elcano sa paglibot sa kinaban.
Nakatala man sa saiyang sinurat na diario an pinaka-enot na deskripsyon kan sarong tataramon igdi sa Filipinas, an Cebuano.
Si Pigafetta ipinalagda niya an saiyang diario kan 1523, sangkap kan mga mapa kan saindang nadumanan pero totoo sa tataramon na Italyano asin man pinalis sa Pranses kan ibang mga parasurat.
Community Pantry
=== Lista kan mga Community Pantry sa Pilipinas === Magpuon kan Abril 19, 2021 igwa na nin labi sa 28 mga aktibong community pantry sa intirong nasyun asin pigsasabing nasa 5,000 na mga benepisyaryo na an natabangan kan siring na programa. Marikas na naglakop an community pantry sa Pilipinas huli naman sa kakulangan sa pagkakan asin nutrisyon ngunyan na panahon kan pandemya, susog ki Ana Patricia.
Kasaysayan kan Community Pantry
Kaidto pang 2013, igwa naman nin parehong programa an nagbutwa sa Estados Unidos. Ini yaon sa mga unibersidad tangani na magtau nin ayuda sa mga estudyante na dai nin pambakal nin mga kakanon hulli sa saindang mga utang. Igwa man nin nagbutwa sa Thailand kan nakaagi sanang 2020, an Too Pan Sook (pastries of sharing). Alagad igwa man nin sadiring bersyon ining nangyari sa Pilipinas huli ta magpuon sa mga kagsadiri kan mga darakulang kakanan, hasta sa mga parauma sa Tarlac, nagtau kan saindang mga porsyon tangani na makatabang sa community pantry.
Kakundian kan programa
Makalihis man na ini mabantog sa manlain-lain na porma nin media, tulos man ining pinangarugan kan nagpaparagulping komunidad. Alagad, igwa nin sarong beses na nagpundo an pagwaras kan community pantry na nakabase sa Maguinhawa huli sa paghandal ni Ana Patricia Non sa saiyang seguridad. Pirang myembros kan pulisya, partikular kan Quezon City Police District an nagpasiring sa lugar tangani na magkua nin mga litrato asin hagadon an pirang impormasyon ki Ana Patricia manungod sa saiya asin sa saiyang pigpapadalagan na programa. Kan pareho man na aldaw, nagpaluwas an National Task Force Ending Local Communist Armed Conflict (NTF-ELCAC) nin sarong Facebook post kun sain ipigkokonekta an siring na programa sa mga propaganda kan mga komunistang grupo. Maduon na pigkontra man ni Ana Patricia an pagtakud saiya sa siring na mga grupo. Alagad, sa nakaaging pakikipag-ulay ki Lieutenant General Antonio Parlade, an pamayo kan National Task Force to End Local Communist Armed Conflict (NTF-ELCAC), sinabi kaini na si Non, an kagtugdas kan Maginhawa Community Pantry, piglansi sana an mga tawo siring sa gibo ni Satanas. Sa paglinaw, an saiya daang pigtutukdo iyo idtong mga posibleng darakulang organisasyon sa likod kaini, asin bako man partikular na si Ana Patricia Non. Mantang ipigsugo man ni Pulis Heneral Debold Sinas sa Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) asin pira pang pan-rehiyonal na opisina kan kapulisan na ipundo an pag-red tag o an gawi nin pagtatakud sa mga siring kaining proyekto sa mga subersibong grupo.
Locri
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Gapô (libro)
An Gapô sarong libro nin mga rawit na ipigsurat ni Elbert Olaso Baeta. Iyo ini an saiyang primerong libro na naisapublikar. Laog kaini an saiyang mga rawit sa Bikol asin nagkakapirang dakit-taramon sa Filipino. An libro isinapublikar kan Parasurat Bikolnon Inc., Syudad nin Naga, Filipinas, 4400 kan taon 2018. Si Ryan Cuatrona man an kag-disenyo kan bilog na libro. Mantang si Frank V. Peñones, Jr. man an kag-surat kan pataratara kan libro.
Claveria
An Claveria sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Masbate, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Claveria sa 22 barangay.
Tubaran
An Tubaran sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Lanao del Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Tubaran sa 21 barangay.
Kinunas
An kinunas iyo an maluto na ilinahid sa tada-tadang tondag o walat kan mga linuto sa kawali o kaldero, arog kan adobo, eskabetse, o anoman na luto na may natatadang sarsa sa linutuan na kawali o sartin. An tuyo kaini iyo makua an namit kan linuto asin magin masiram an maluto. Pwede man tinapay an ikunas, na sa siring na gibo garo mansana nagkaag nin palaman sa sandwich. Masabi pa, ini haros pag'arahit asin pag'ademohan kan nawalat na mga tadang pirinong karne asin sarsa.
Sa restoran nauuso naman magserbi kan kinunas kan sarong giso hale sa linutuan na kawali o sartin kapag ginusto asin pinagpakiulay kan parakakan na kustomer.
Helga Weisz
Si Helga Weisz (namundag kan 1961 sa Villach) sarong Austriyanong ekolohista, syentista sa klima, asin propesor sa industriyal na ekolohiya asin pagbago nin klima sa Institute for Social Sciences sa Humboldt University of Berlin. Sya an namamayo kan FutureLab "Social Metabolism & Impacts" sa Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK).
Buhay
Si Weisz naggradwar sa Unibersidad nin Vienna nin masteradong digri mikrobiolohiya kan 1995. Naresibi nya an saiyang doktorado sa cultural studies sa HU Berlin kan 2002. Kan 2006, naggradwar sya sa Alpen-Adria University nin Venia Docendi (Habilitation) sa sosyoekolohiya. Puon 1991 sagkod 2009 nagkapot sya nin manlain-lien na syentipikong katungdan sa Faculty for Interdisciplinary Research and Continuing Education sa Vienna. Nagin bisitang propesor sya sa University of St. Gallen and Yale School of Forestry & Environmental Studies. Puon 2009 sagkod 2012 sya co-chair kan PIK research domain II: Climate impacts & vulnerability, asin puon 2012 sagkod 2018 sa domain nin pag-adal para sa interdisiplinaryong mga konsepto asin metodo.
Naginibuhan
An pag-adal ni Weisz nakasentro sa responsableng na pagprodusir nin hilaw na materyales asin enerhiya, pagkakombertir nin hilaw na materyales sa mga produkto asin serbisyo, asin an paggamit saka pag-apod sa kapalibutan bilang basura, mga emisyon, asin init, na kun magkaibanan binibilog an sosyal na metabolismo.
Minalungao National Park
thumb|too|Minalungao National Park An Minalungao National Park sarong pinapangatamanan na lugar sa Filipinas na namumugtak sa banwaan kan General Tinio, Nueva Ecija sa Central Luzon. Sakop kan parke an 2,018 ektarya na yaon sa Peñaranda River na nahahanggan sa tig-ibong nin abot sa 16-metrong langkaw na limestone sa pamitisan kan kabubuldan nin Sierra Madre. Namukna ini kan 1967 sa rigon kan Akta Republika Num. 5100.
An parke pigkokonsiderar na saro sa pira na sana sa natatadang natural na kapalibotan sa rehiyon na ini sa norte kan Manila. Pinapabantog ini kan lokal na gobyerno bilang destinasyon sa ekoturismo na nag-aalok nin magagayon na tanawon nin berdeng preskong tubig salog asin napapalaen na mga porma nin gapo. An sistema nin mga kuweba na dai pa nababantog igwa man nin potensyal na atraksyon. An mga pasilidad para sa piknik, paglangoy, pagsisira, pagbarsa asin pagtabsong gikan sa ampas iyo man an ikinakaag sa pagganyat nin mas dakol na bisita..
Sistema nin panurat
An sistema nin pagsurat iyo an anumang maginoo paagi nin biswal na minakapot sa panberbang komunikasyon. Mantang magagamit na maray an parehas na pagsusurat asin pagtaram sa pagdara kan mga mensahe, naiiba an pagsurat sa pagiging sarong malalaoman na paagi nin imbakan nin impormasyon asin paglipat. An proseso kan encoding asin decoding na mga sistema nin pagsusurat kasangkot an pagkakaintindi sa tanga kan mga parasurat asin mga parabasa kan kahulugan sa likod kan mga hanay nin mga karakter na nakakamukna nin iskritura. Parating natatala an pagsulat sa mapusog na daluyan, arog kan papel o elektronikong sarayan, bagaman pwede man gamiton an di-mapusog na mga paagi, arog kan pagsurat sa sarong display nin komputer, sa sarong pisara, sa baybay, o sa paagi kan surat-kalangitan o skywriting sa ingles. An pagbasa nin teksto pwede magibo sa isip arog nin internal na proseso, o pagpahayag nin pagtaram. thumb|Modernong karakter na (ri) [[Radical 72|na nangangahulugang "aldaw" o "saldang"]] thumb|Bibliya na nakaimprinta sa iskrip na  [[Iskriturang Balines|Balinese ]] thumb|300x300px|Mga direksyon nin pagsurat na ginagamit sa kinaban An mga sistema kan pagsurat pwede mailaag sa mga halawig na kategorya arog kan mga alpabeto, mga silabaryo, o mga logograpiya, dawa na an anuman na partikular na sistema pwede igwang mga katangian kan lagpas sa sarong kategorya. Sa kategorya kan alpabeto, an sarong parating linyada kan letra minakapot sa tanog kan pagtataram. Sa sarong silabaryo, an lambang simbolo naitatakod sa sarong pantig o mora. Sa isang logograpiya, an lambang karakter, minakapot sa sarong semantikong yunit arog kan sarong taga o morpema. Magkakalain an Abjad sa mga alpabeto na an mga patanog dai ipinapahatod, asin sa mga abugida o alpasilabaryo na lambang karakter minakapot sa sarong pades nin katanog – patanog. Parating minagamit an mga alpabeto nin sarong linyada na mas hababa sa 100 mga simbolo tanganing ganap na maipaabot an sarong tataramon, mantang an mga silabaryo, pupwedeng magkaigwa nin pirang gatos, asin an mga logograpia pwede magkaigwa nin ribu-ribong mga simbolo. Kadakol na mga sistema nin pagsurat an nagkakairibanan man sa sarong espesyal na linyada nin mga simbolo na midbid sa bantas na minagamit tanganing tabangan an pagtatao nin depinisyon asin makatabang na makua an mga upang tulungan ang pagbibigay kahulugan at makatulong na makuha ang mga pananarinari asin pagkakainlain sa depinisyon kan mensahe na ipinapaabot sa taga kan mga paabot sa  tiyempo, tono, duon, pagbabago kan tanog o intonasyon.
Teksto, pagsurat, pagbasa asin ortograpiya
An generic na terminong text minatumoy sa pagsurat o pagtaram na materyal na sinasalin sa iba-ibang paagi. An pagbuo asin pagkurit nin mga teksto iyo an pagsurat, an paghiling asin pagsabot sa teksto an pagbasa. An Ortograpiya an paagi nin istruktura nin pagsurat (literal na kahulugan "tamang pagsurat"), partikular na sa mga sistema nin alpabeto, kaiba na an pagbaybay.
Xu Caihou
250px|right|thumbnail|Si Xu Caihou
Si Xu Caihou (Intsik: 徐才厚; pinyin: Xú Cáihòu; namundag kan Hunyo 1943) sarong dating myembro (2007—2012) kan Politburo kan Partido Komunista kan Tsina, Ikaduwang Pamayo kan Sentral na Komisyon nin Militar asin Heneral kan Chinese People's Liberation Army. Sinundan niya si Hu Jintao sa pwesto kan Setyembre 19, 2004.
Nagtapos si Xu sa Harbin Institute of Military Engineering nin Electronics Engineering kan 1968.
Siya napatalsik sa Partido Komunista kan Hunyo 2014 asin iniimbestigaran huli sa korupsyon. Si Xu nahahampang man court martial kan militar.
Burkina Faso
An Burkina Faso sarong nasyon barat sa daga' sa Sulnopan Aprika na naglalaklak sa kahiwasan na 274200 km2 asin tinataidan kan Mali sa norte-sulnopan, kan Niger sa norte-subangan, sa Benin sa sud-subangan, sa Togo asin sa Ghana sa habagatan, dangan sa  Ivory Coast sa sud-sulnopan. An populasyon kan Hulyo 2019 kan nasyon na ini, susog sa tantya kan United Nations nag'aabot 20,321,378. Ini dati inapod na Republika nin Upper Volta (1958–1984), alagad binago na sa pangaran na "Burkina Faso" kan 4 Agosto 1984 ni Presidente Thomas Sankara. An mga namamanwaan igdi inaapod na Burkinabé o Burkinabè. An kabesera kaini iyo an kabesera aasin an pinadakulang siyudad iyo an Ouagadougou.The largest ethnic group in present-day Burkina Faso is that of the Mossi people, who settled the area in the 11th and 13th centuries. They established powerful kingdoms such as the Ouagadougou, Tenkodogo, and Yatenga. In 1896, it was colonized by the French Empire as part of French West Africa and on 11 December 1958, Upper Volta became a self-governing colony within the French Community. On 5 August 1960 it gained full independence with Maurice Yaméogo as President. In its early years, the country was subjected to instability, droughts, famines and corruption. Various coups have also taken place during the country's history in 1966, 1980, 1982, 1983, 1987, an attempt in 1989, 2015, and 2022. Thomas Sankara ruled the country from 1982 until he was killed in the 1987 coup led by Blaise Compaoré who became president and ruled the country until his removal on 31 October 2014. Under Sankara's leadership, he renamed the country Burkina Faso and launched an ambitious socioeconomic programme which included a nationwide literacy campaign, land redistribution to peasants, railway and road construction and the outlawing of female genital mutilation, forced marriages and polygamy.
An pinakadakulang grupong etniko sa presenteng Burkina Faso iyo an mga Banwang Mossi na nagbanwa igdi sa lugar na ini kan ika-11 asin ika-13ng siglo. Sinda nagtogdas nin mga poderosong kahadean arog kan Ouagadougou, Tenkodogo, asin Yatenga. Kan 1896, ini nakolonya kan Imperyong Pranses bilang parte kan Sulnopan Aprika Pranses asin kan 11 Desyembre 1958, an Upper Volta nagin nang magsadiring-paggogobyernong kolonya sa laog kan Komunidad Pranses. Kan 5 Agosto 1960 nakamit kaini an bilog na independensya bilang si Maurice Yaméogo iyo an Presidente. Sa mga enot na taon kaini, ini nag'agi nin instabilidad, paltik, pagkatingating asin korupsyon. Magkapirang mga coup an nagbungkaras sa historya kan nasyon arog kan mga minasunod: 1966, 1980, 1982, 1983, 1987, pagngata' kan 1989, 2015, asin an 2022. Si Thomas Sankara namoon igdi poon 1982 sundo 1987 kun kasuarin siya naputlan-buhay sa 1987 coup na pinamayohan ni Blaise Compaoré na iyo na an nagsunod na presidente asin namoon siya asta siya nahale sa pwesto kan 31 October 2014. Sa liderato ni Sankara, ginibo niyang sanglean na an pangaran kan nasyon asin pinangaranan niyang Burkina Faso, dangan siya nagbungsod nin ambisyosong programa sosyo-ekonomiko na kun saen yaon an kampanya sa literasiya, distribusyon nin daga sa mga tios, patugdok nin perokaril asin mga kalsada asin an pagbawal kan "pagtuturi" kan babae sa paagi pagtapyas kan itil, pwersahan na karasalan asin poligamiya.
Harvey Logan
Si Harvey Alexander Logan (1867 - Hunyo 17, 1904), midbid man sa bansag na Kid Curry, sarong Amerikanong bandido asin pistolero na kaiba ni Butch Cassidy asin kan grupong Wild Bunch na si Sundance Kid an lider. Dawa daa an bandidong ini bakong gayong bantog kumpara sa kairiba niya, siya naoonabing iyo an "pinakamaisog sa mga kasararo niya sa grupong Wild Bunch". Soboot ini si Logan dai mababa sa siyam na mga pulis an saiyang nagadan imbwelto sa limang okasyon nin baradilan, asin duwa pang nadamay sa magkapira pa man na enkwentro.
Mammola
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Harvey Logan
Si Kid Curry namundag sa Richland Township, Tama County, Iowa. May duwa siyang tugang, si Hank asin si Lonny. Kan may nabisto siyang tawo pangaran "Flat Nose" George Curry asin naamigo niya, pinagmarhay niyang gamiton na an apelyido kaini. Pati si duwang tugang niya nag'arog naman. Si nasabing sagkod taon 1883, an hanapbuhay ni Kid Curry iyo an pagmanso nin mga kabayo. An tolong magturugang mga mahihigos sa trabaho alagad mgs parainom asin mahilig maglinga sa babae.
Naba'go asn buhay n iya kan an saiyang tugang na si Han k saka kabakas kaini na si Jim Thornhill nakabakal nin rantso sa Rock Creek, Montana na dati inaapod na Chouteu County. Harani an rantso sarong sarong minahan pagrorogaring ni Powell "Pike" La ndusky, minero asin pulis. Si Landusky pinag'atubang asin pinagkolgan si Kid Curry asin pigsudya na nakikirelasyon sa aki niyang si Elfie. Pakatapos kan insidente, si Kid Curry pa an pigdsa'ngatan kaso, pigbanog asin kulong. Nakaluwas sana sa preso ta may duwa siyang amigo si A. S. Lohman asin Frank Plunkett nagbayad piyansang $500. Kan Des. 27, 1894, nanagboan ni Curry si Landusky sa sarong inoman asin saiyang binuntol sa kaanggotan. Pagtalikod niya hinulbotan siyang pistola ni Landusky alagad gta siya mahyong badil, an amigo niyang si Jim Thornhill, pinasahan siyang padali nin badil asin sa pagbaradilan, an badil ni Landusky nagbara kaya napurohan niya duman tolos. Sa pagtubod na dai mansana siya makakakua nin hustisya ta idtong huwes amigo ni La ndusky, pinagmarhay niyang magdulag na asin maghale sa banwang idto.
Igdi na nahirang gayo an buhay niya.
Buhay bandido
Alagad, nag'empleo pa sinda sa rantso sa Sand Gluch, Colorado. Manta sinda saka si Walt Putnam asin George Curry nagbilog nin sadiring gang sa tuyong manglaog asin magha'bon.
Datu Hoffer Ampatuan
An Datu Hoffer Ampatuan sarong ikaanom na klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Maguindanao, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Varina Davis
Si Varina Anne Banks Howell Davis (Mayo 7, 1826 – Oktobre 16, 1906) iyo an ikaduwang agom kan pulitikong si Jefferson Davis, na nagin presidente kan Confederadong mga Estado nin Amerika kan 1861. Siya nagsirbi bilang Enot na Gining kan bagong nasyon na an kabesera iyo an Richmond, Virginia, dawa ngani daa nagduduwang-isip manongod kan gera. Namundag asin duminakula sa Habagatan asin may toltol na pag'aadal sa Philadelphia, igwa siyang pamilya sa magkaibong na rona asin may mga kaisipan na naiiba para sa sarong babae na may katongdan sa publikong buhay. Saiyang inaanduyogan an pananaw kan Confederado dapit sa oripon asin katanosan nin estado.
Muslim
Inaako kan kadaklan na mga Muslim bilang kapwa Muslim an siisay man na matapat na sinayod an Shahada, sarong ritwal na pagpahayag nin pagdusay sa Diyos asin an paninindogan na si Muhammad an huring propeta. Isinasaladawan kan mga Muslim an mga dakul na karakter sa Tanakh asin Bibliya, siring nina Musa (Moses) asin Isa (Hesus), bilang mga Muslim, huli ta, bilang mga propeta, idinusay ninda nin biyo an saindang sadiri sa Diyos.
Sa Islam, kinakaipuhan na mamuhay an mga Muslim susog sa mga panundon kan pamumuhay na itinalaga kan Diyos asin sa nakasaad sa mga pahayag na nag-agi sa Arabong propetang si Muhammad kan nabubuhay pa siya. Huli digdi inaapod man an mga Muslim bilang mga Mohamedano, alagad mas minamawot kan mga paratubod sa Islam na apudon sinda bilang mga Muslim o Moslem. Pira sa mga kadahilan kun tano mas gusto nindang apudon sindang mga Muslim an saindang pagsamba solamente sa Diyos, bako sa kay Muhammad asin huli na man sa kadakol nang iba pang mga Muslim bago pa uminabot si Muhammad, kaya't dai sinda dapat na pangaranan segun sa pangaran ni Muhammad.
Para sa mga Muslim, saro sana sa saindang mga propeta si Hesus. Dai sinda tinataguriang mga Kristiyano huli ta dai sinda nagtutubod na aki nin Diyos si Hesus.