cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iridyo
Alagad, sa temperatura nin kwarto asin istandardong atmosperikong presyon, an iridyo iyo nakakalkula sa densidad na 22.65 g/cm3, 0.04 g/cm3 na mas halangkaw sa osmyo sa kaparehas na pagsukol. Giraray, an kristalograpiyang X-ray na eksperimento an pigbibistong pinakatama, asin an iridyo an pigkokonsidera bilang an ikaduwang may pinakahalangkaw na elemento sa mga elemento. Ini an pinakaresistanteng metal sa korosyon, maski sa temperatura na lebel kan 2000 °C. Alagad nagkapira sanang asin sagkod haloheno an korosibo sa solidong iridyo, an pinong alpog nin iridyo iyo an mas reaktibo asin pwedeng marikas na masulo.
Kwantum
thumb|Si [[Max Planck an pigbibistong ama kan teoryang kwantum.]] Sa pisika, an kwantum (Ingles: quantum; darakulan: quanta) iyo an pinakasadit na bilang nin maski anong pisikal na entidad (pisikal na karakter) na kaiba sa sarong interaksyon. An pundamental na nosyon na an pisikal na karakter pwedeng "ma-kwantisa" iyo pigsasambot bilang "an hipotesis kan kwantisasyon". Boot-sabihon kaini na an magnitudo kan pisikal na karakter pwedeng magkua sana nin diskretong bilang na pigbibilog nin mga multipleng integer kan sarong kwantum.
1695
An 1695 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Kwantum
Halimbawa, an photon iyo sarong kwantum nin liwanag (o nin maski anong ibang porma nin elektromagnetikong radiasyon). Sa kaparehas, an enerhiya kan elektron na katakod sa atomo iyo na-kwantisa asin pwedeng magpirmi sana sa pirang mga diskretong bilang. (An mga atomo asin materya iyo pusog huli ta an mga elektron nabubuhay sana sa diskretong enerhiyang lebel sa laog kan atomo.) An kwantisasyon (quantization) iyo saro sa mga pundasyon kan mas mahiwas na pisika nin mekanikang kwantum (quantum mechanics). An kwantisasyon kan enerhiya asin an impluwensya kaini sa kun paano an interaksyon kan enerhiya asin materya (elektrodinamikang kwantum) iyo parte kan pundasyon para sa pag-intindi asin pagpapaliwang kan kapalibotan.
Montalto di Castro
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Bago
An Bago sarong ikaduwang klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Negros Occidental, Filipinas. Igwa ining sukol na 401.20 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaapat na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Monte Romano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Alpabetong Hanunó'o
An  Hanunó’o saro' kan mga katutubong pagsurat kan Pilipinas asin piggagamit sa ngunyan kan mga Mangyan kan Sur-parte kan Mindoro sa pagsurat kan tataramon na Hanunó'o. Ini sarong abugida na nagguno' sa Brahmic scripts, kaagyod kan Baybayin, asin ini bantog huling pigsusurat patindog alagad pang paitaas, ki na paibaba' arog kan iba pang mga pagsurat (alagad, binabasa ining palipyaw(?), wala pa-to'o).Ini urog na pigsusurat sa butong gamit an takras(?kutsilyo). Kadakol na mga kasuratan na Hanunó'o dai pa halos nahahaloy huli ta madaling maraot an butong. Kun kaya masakit na talastason an kasaysayan kan pagsurat.
Hanunó'o sa Unicode
An Unicode range para Hanunó'o iyong U+1720–U+173F:
Ay, Neneng!
Ay, Neneng!
Bhumi
right|thumb|Idolo ni diosa Bhumi sa sarong templo sa Tamil Nadu
Si Bhumi (Sanskrito: भूमि, romanisado: Bhūmi), na midbid man sa ngaran na Bhudevi asin Vasundhara, sarong diosang Hindu na iyo an personipikasyon kan Daga.
Siya sarong konsorte kan diyos na si Vishnu. Segun sa tradisyon na Vaishnava, siya an ikaduwang aspekto kan konsorte ni Vishnu na si Lakshmi kaiba an mga aspekto ni Sridevi asin Niladevi. Si Varaha, an ikatolong avatar ni Vishnu, ilinigtas siya sa demonyong si Hiranyaksha asin kan huri naagom niya, na ginibo siyang saro sa saiyang mga konsorte. Siya an tinuturing na ina ni Narakasura, Mangala, asin Sita.
Mick Wingert
Si Mick Wingert (Lemoore, Hulyo 4, 1974) dating sarong Amerikanong entertainer.
McDonald's
thumb An McDonald's sarong restoran.
Poligono
too|thumb|400x400px|Manlainlain na klase nin mga poligono: (1) buka (daeng kasagkoran), (2) kapurohan sana (mayong laog), (3) sarado (igwa nin kapurohan asin laog), asin (4) poligonong minalbayo sa sadiri.
Sa heometriya, an poligono (Ingles: polygon) o poligon (Kastila: polígono; gikan sa Suanoy na Griyego: πολύγωνον polúgōnon, πολύς polús "kadakol" + γωνία gōnía "angulo") iyo sarong plano o plane na pigtatakdaan nin mga saradong kapurohan o sirkito na binibilog nin mga may limitasyong sekwensiya (sunod-sunod) kan mga tanos na linyang segmento (o nin saradong poligonal na kadena). An rehiyong plano, an kapurohan, o an parehas, pupuwedeng apudon na sarong poligono.
An mga segmentong poligonal na sirkito iyo inaapod na mga gilid (edge o side) asin an mga punto na nagsasabatan iyo inaapod na mga bertiko (vertex o corner). An interiyor (laog) iyo minsang inaapod na lawas. An n-gon iyo sarong poligono na may n na gilid. Halimbawa, an sarong triangulo iyo sarong 3-gon.
An simpleng poligono iyo saro kun sain an mga gilid iyo dae minabalyo. Harus, nagtatrabaho an mga matematiko sana sa simpleng poligon, asin tatawan ninda nin kahulogan an mga ini. Pwedeng minabalyo an sarong poligono sa saiyang sadiri sagkod makakahimo nin arug kan poligonong bitooon asin iba pang klase nin poligonong nakikipagsabatan sa sadiri.
An poligono iyo duwang-dimensyonal na halimbawa nin mas heneral na politopo (polytope) sa anuman na bilang nin mga dimensyon. Dakulon pang klase nin mga poligono sa manlainlain na mga katuyohan.
Alviero Martini
too|thumb Si Alviero Martini (pinangaki kan 1950) sarong Italyanong tagadesinyo nin moda na pinangaki sa Cuneo asin midbid sa 1A Classe na mga bado, aksesorya kaiba na an mga relo na may "mapa" na motif.
Siya sa ngayon tagadesinyo nin ALV (Andare Lontano Viaggiando) nga koleksyon nin mga handbags, bado asin mga aksesorya na may "passport stamps" motif.
Froy Beraña
Si Froy P. Beraña sarong kagubay na Bikolanong parasurat nin mga rawitdawit sa mga tataramon na Rinconada Bikol asin Bikol Sentral. Nagtapos siya nin kolehiyo sa Sentral na Bikolanong Unibersidad nin Estado kan Agrikultura (CBSUA) sa banwaan nin Pili, Camarines Sur. Nagin siyang pamayo kan Parasurat Bikolnon, sarong kasararoan nin mga parasurat sa rehiyon Bikol na nagpapadrino kan taonan na Saringsing Writers Workshop sa Camarines Sur.
Siya an naghusay kan trilohiyang librong pang-aki na Boom Boom Boom An mga Aki kan Camarinezoom'' na isinurat ni Carlos Arejola.
Kan 2020, an Parasurat Bikolnon nagpublikar nin anom na na libro sa saindang Writers Series kaiba an mga panurat niya asin ninda Eilyn Nidea, Edwin Breva, Jr., Jerome Hipolito, Jerome Hipolito, Elbert Baeta, asin Irvin Sto. Tomas sa mga tataramon na Bikol Sentral, Rinconada Bikol, asin Filipino/Tagalog.
Balete, Aklan
An Balete sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Aklan, Filipinas. Igwa ining sukol nin 118.93 kilometro kwadrado kadagaan asin namumugtak sa solong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Biriran
An biriran o balimbing (Averrhoa carambola; Ingles, carambola, star fruit, five-corner) sarong species nin nagkakahoy na tinanom na pinapadakul huli sa saiyang mga bunga gamit sa medisina asin sa pagluto.
An tinanom na ini na pirming dinadahon bilog na taon, tal na tubo sa Sur-subangan na Asya asin sa subkontinenteng Indya. An A. carambola sadit sanang tinanom na nalangkaw abot 5-12 na metro na may burak kolor lila o pulang-lila. Mga burak kaini saradit, garo kampanilya hitsura asin may limang namumuting gulod-gulod. Sa tama nang panahon, pirmi ining nagbuburak bilog na taon.
Balete, Aklan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Balete nababanga sa 10 barangay.
Kaagihan
Linaog an Balete kan pwersa nin Hapon kan taon 1942 alagad kan 1945, nalungkas an banwaan na ini sa mga mananakop huli sa pinagsarong kusog kan mga gerilya asin kan mga kawad na Pilipino.
Montefiascone
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Francisco Franco
Si Francisco Franco y Bahamonde (Espanyol: [fɾanˈθisko ˈfɾaŋko]; Desyembre 4, 1892 – Nobyembre 20, 1975) sarong Espanyol na heneral, diktador asin pamayo kan estado nin Espanya poon Oktobre 1936- dangan bilang an nasyon na ini saro nang burunyog na estado - asin de facto regent ksn pinagpatukaw ule' na Kahadean nin Espanya poon 1947 sagkod na siya nagadan kan Nobyembre1975. Nagsakat siya sa poder komo sarong prominenteng kaapil kan movimientong Falange, dawa totoo mayo man siyang naapilan na partido pulitika bago siya nagin Pamayo kan Estado. Bilang Pamayo, ginagamit niya an titulong Caudillo de Espana, por la gracia de dios, na boot sabihon Lider siya kan Espana huli sa balaog nin Kagurangnan, pero inaapod man siyang An Kagalanggalang, Pamayo kan Estado.
Susunghan
An susunghan iyo an labot na agihan nin primeramente paghangos kan mga gamgam o mga mamalia. Ini sa pagpaluwas ayre nasanga sa duwang labot. Sa paghigop hinangos, an dungo' pinapaimbong an ayre, sa pagbuga kan ayre, hinahale an anoman na pagkaalumahad kaini. Sa paghangos, an hinihigop oxygen asin an ibinubuga carbon dioxide. Alagad, an susunghan iyo man an inaagihan kan mga parong asin luwasan man kan mga sipon. Sinasabing an dungo' kan tawo kayang magsa'ngab nin sarong trillion na iba-ibang klaseng parong. An sira dai nahangos paagi sa dungo kundi sa duwang sadit na labot na alabes ginagamit sa pagpamarong.
Kushti
An kushti (o, pehlwani) sarong porma nin gumolan komo sarong isport uso sa parte kan Habagatan Asya. Ini nagtalubo asin guminantad sa Imperyo nin Mughal. Ini daa kumbinasyon kan tradisyonal na mall-yuddhana impluensyado kan Persyanong 'varzesh-e bastani. An katagang kushti asin pehlwani gikan sa Persyanong kataga koshti asin pahlavani. An disipulo sa isport na ini inaapod na pehlwan asin an maestro igdi inaapod na ustad.
Tataramon na Seko
An Seko saróng karaniwan na pangaran oara sa duwang magkaano-ano na mga tataramon na Austronesyo kan Sulawesi, Indonesya, viz. Seko Padang (Sua Tu Padang) asin Seko Tengah. An duwang mga tataramon na ini magkaiba sa lambang saró na gikan sinda sa Panasuan.
1694
An 1694 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
1693
An 1693 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Nepi
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Sentimo sa nguso kan sira
An sentimo sa nguso kan sira iyo an saro sa milagro ni Hesus sa Ebanghelyo ni Mateo 17ː24-27.
Sa Ebanghelyo, pinag'osipon na an mga kobrador sa Capernaum pighahapot si Pedro kun si Hesus naqbabayad lamang kan 2-drakma na buhis sa templo. Simbag ni Pedro iyo. Kan magbalik kun saen sinda nagpipirme, si Hesus nagtaram, hinapot niya si Pedro, "Kiisay nagkokolekta an mga hade nin mga renta asin buhis? - sa saindang mga aki o sa ibang tawo?" Simbag ni Pedro, "sa ibang tawo", asin ta si Hesus nagsimbagː "Di kun siring, libre an mga aki. Alagad, tangane dai ta sinda maiskandalo, lakaw magpa-dagat ka asin mamanwit, kuaha an enot na sira magsubad, asin pagbukas mo kan nguso, makakakua ka nin kwartang plata. Kuaha asin tawan sainda para sako asin para saimo".
Dai naman nasumpaqy an istorya kun si Pedro nakakua talaga kan si sentimo o takal sa nguso. Apat na drakmang takal (shekel) tama ibayad para sa duwang tawo sa buhis sa templo (2-drakma). An "sentimo sa nguso kan sira" simboliko alagad dai man nalilinaw kun ano an kahulogan na tunay kaini. Sa Bibliya dai man sinabi kun anong species nin sira an dinakop ni Pedro.
Alagad, si Hesus nagsabi saindaː "Madya, sunod sakoǃ, asin gigibohon ko kamong mga parasira nin tawo." (Mateo 4ː19)
Cadiz, Negros Occidental
An Cadiz sarong ikaduwang klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Negros Occidental, Filipinas. Igwa ining sukol na 524.57 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo 6121.
Ramaida Centrum
right|thumb|300px|An Ramaida Centrum An Ramaida Centrum sarong edipisyo sa kalabaan kan Kalye Elias Angeles sa Syudad nin Naga, Filipinas.
Monterosi
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Surigao del Norte
thumb|City Hall sa Surigao
An Surigao del Norte sarong provincia kan Republika kan Filipinas sa rehiyon Caraga sa Mindanao. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong area code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Politikal
Nababanga an Surigao del Norte sa 20 banwaan asin 1 ciudad.
Ryan Cuatrona
Si Ryan C. Cuatrona sarong kagubay na Bikolanong parakurit asin parasurat nin mga rawitdawit sa mga tataramon na Bikol Buhi, Bikol Sentral asin Filipino. Nagtapos siya nin Batsilyer kan Siyensya sa Digital Illustration and Animation sa Ateneo de Naga na Unibersidad sa Syudad nin Naga.
Ipinublikar niya an KAAYUPAN sarong surusadiring publikasyon na pagpalis sa tataramon na Buhinon kan mga pabula ni Esopo. Ibinungsod ini sa Better Living Through Xeroxography Naga kan Disyembre 10, 2016 sa Anthosia Cafe sa Syudad nin Naga. Siya man an ilustrador kan librong An Enot na Puon nin Kalunggay (2017) na isinurat ni Carlos Arejola. Kaiba si Celine Belino, pigbisto bilang pinakamatibay sa kategoryang Disenyong Biswal para sa pelikulang Hinulid sa 24th Filipino International Cine Festival  sa Estados Unidos kan taon 2017.
Sarô siya sa mga partisipante kan pinakainot na Saling-Panitik Bienvenido Lumbera Translation Seminar-Workshop na ginibo kan Pebrero 8-10, 2018 sa Unibersidad kan Pilipinas, Diliman, Syudad nin Quezon.
Saringsing Writers Workshop
thumb|Si Cuatrona sa Saringsing Bikol Writers Workshop 2019 Si Cuatrona sarô sa sampulong kaayon sa Ikapitong Saringsing Writers Workshop na ginibo kan 2017 sa Pasacao, Camarines Sur. Kan 2018, siya an nagin tagapadalagan kan hunglonan nin pagsurat na ginibo sa Buhi, Camarines Sur. Nagin panelista siya kaini kan gibohon an workshop sa Virac, Catanduanes kan 2019.
Dating myembro asin nagin kahilom o sekretaryo siya kan Parasurat Bikolnon, sarong kasararoan nin mga parasurat sa rehiyon Bikol.
Project Susog
Kan 2017, minuknâ ni Cuatrona an sarong proyekto na nagbubusog kan pagpabantog kan kultura asin arteng Buhinon sa saiyang banwaan.
Vayu
right|thumb|Vayu (dikpala), nakalunad sa saiyang, gazelle
Si Vayu (Sanskrito वायु, IAST: Vāyu) sarong panginot na diyos nin Hindu, kagurangnan kan duros saka dios nin hinangos asin an espiritwal na ama ni Hanuman, Bhima, asin Madhva.
Siya inaapod man na Anila ('aire, duros'), Vyana ('air'), Vata ('ayreng elemento'), Tanuna ('an doros), Pavana ('an purifier'), asin Prāṇa ('an pwersa nin buhay').
Solar Impulse
An Solar Impulse sarong eksperimental na proyekto kan sarong pribadong Swiso kun saen nagpapalayog nin eroplano na nagkukua nin pwersa asin enerhiya sa saldang sana nanggad asin an katuyohan maglibot sa ayre palibot nin kinaban sa pagpahiling na pwede an enerhiyang ini gamiton sa paglayog nin sarong pang-ayreng lulunadan. An pangaran na Solar Impulse iyo padagos an pig'ngaran sa duwang operasyonal na eroplano gamit sa proyekto. An proyekto pribadong tinotostosan asin pinapangenotan kan enhinyero asin negosyanteng Swiso na sinda André Borschberg asin sikiyatra na si Bertrand Piccard, na saro pa man na aeronauta, asin an huri ngane nagpiloto na sa Breitling Orbiter 3, an pinaka'enot na balon na naglikos sa kinaban na mayong ontok. An proyekto tinatarabangan pa man nin iba-ibang mga ahensya asin mga indibidwal asin sinasabing an eksperimento nagkagasto na nin sobra sa 150ng milyon na euro, poon kan 2003 sundo 2015. An pilosopiya sa likod kan eksperimento iyo na dapat malinig na teknolohiya an gamiton na dai nakakahilo sa kapalibotan, asin magtolod sa mga praktis na dai nagtataong polusyon sa kinaban, manta na an pigkukuan nin enerhiya mayong kaubosan.
Bigg's Diner
Igwa nin anom na (6) sanga an restoran sa Naga (BMC, Miranda Ave., Centro, Bagumbayan, SM Naga, Magsaysay Ave.; 3 sa  Camarines Sur (Goa, Pili, asin  Iriga), 4 sa Albay (Daraga, Rizal St., Pacific Mall, asin sa La Piazza Hotel, an tolong huri gabos ini sa Legazpi, 1 sa SM Batangas asin 1 sa Pampanga na nabantog huli sa makalumang tema nin dekorasyon kaini. Nagkaigwa man ini nin sanga sa Metro Manila alagad nagsara bàgo magsarong taon.
1692
An 1692 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Subangan na Asya
An Subangan na Asya, sarô sa mga rehiyon kan Asya na pwedeng minatukdo sa paaging geograpikal o kultural. Sa heograpiya, pigtutukoy kaini an rehiyon na binibilog kan Republikang Popular kan Tsina (kaibá an Hong Kong asin Macau), Amihanan na Korea, Habagatan na Korea, Hapon, Mongolya asin Taywan. Minasakop ini sa hiwas na 12,000,000 kilometro kuwadrado (4,600,000 milya kuwadrado), o dai malagpas sa 28% na populasyon kan kontinente nin Asya.
Pandemya
thumb|320x320px|Kabilugang kumpirmadong mga kaso nin COVID‑19 kada milyong tawo An pandemya o damat (Ingles: pandemic) (gikan sa taramong Griyego na πᾶν, pan, "gabos" asin δῆμος, demos, "lokal na tawo" an 'surusuan') iyo sarong epidemya nin sarong nakakaulakit na kahelangan na naglakop sa dakulang rehiyon, halimbawa sa dakulon na kontinente o sa bilog na kinaban, na nakaapektar nin substantong numero nin katawohan. An lakop na endemikong kahelangan na igwang pusog na numero nin naulakitang tawo iyo bako sarong pandemya. An lakop na endemikong kahelangan na may pusog na numero nin naulakitang tawo arug kan pagbalik liwat nin pana-panahong influenza iyo heneral na dae pigbabali bilang pandemya huli ta nangyayari sinda nin sarabay-sabay sa darakulang rehiyon imbes na luminakop sa bilog na kinaban.
Sa kabilugan nin uusipon kan katawohan, igwa na nin bilang kan pandemya nin mga kahelangan arug kan smallpox asin tuberkulosis. An pinakamalain na pandemya sa nairekord na uusipon iyo an "Itom na Pagkagadan" (bistado man bilang The Plague), na guminadan nin estimadong 75–200 na milyong tawo sa ika-14 na siglo. An termino iyo dae ginagamit kaidto pero iyo na sa suminunod na pandemya arug kan 1918 influenza na pandemya (Spanish flu). An mga presenteng pandemya iyo kabali an COVID-19 (SARS-CoV-2) asin an HIV/AIDS.
Carles Puigdemont
thumb|carles Puigdemont, 2010 Si Carles Puigdemont i Casamajó (pagsayod sa Catalan: /'karɫəs pudʒðəˈmon i kazəmə'ʒo/; namundag 29 Decembro 1962) sarong Espanyol na pulitiko na  President kan Catalonia kan 2016 kan an Convergència Democràtica de Catalunya guminana asin sinawsawan an ibang karibal na partido sa eleksyon heneral.
Lutesyo
An lutesyo iyo suway na nadiskobre kaidtong 1907 kan Pranses na siyentistang si Georges Urbain, Austriyanong mineralohista na si Baron Carl Auer von Welsbach, asin Amerikanong kimiko na si Charles James.
Peder Severin Krøyer
Si Peder Severin Krøyer ['peːdə 'seveʁin 'kʁojə] (23 Hulyo 1851 – 21 Nobyembre 1909), midbid sa propesyonal na pangaran niyang P. S. Krøyer, sarong Noruwegong pintor kabali sa inapod na Mga Pintor nin Skagen, komunidad nin mga pintor nagpipirme sa Skagen, Denmark. Siya an binibistong lider man ngaya kan grupo.
Escalante
An Escalante sarong ikaapat na klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Negros Occidental, Filipinas. Igwa ining sukol na 192.76 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Padurunongan 2016
An Ikapitong Padurunongan sa Canaman, Camarines Sur ginibo kan Agosto 27, 2017 bilang parte kan Bulan nin Tataramon sagkod Bulan nin Kasaysayan. Pinadalagan ini kan lokal na gobyerno sa pakikipagtabangan kan Departamento kan Edukasyon sa banwaan nin Canaman asin kan Sumaro Bikolnon. Pinadrinohan ini kan Parasurat Bikolnon, Apolonio B. Sto. Tomas Foundation, asin nin mga indibidwal na nagtutulod kan kulturang Bikolnon.
Sa ikaduwang pagkakataon, nagunò liwat kan Palo Elementary School an kampeonato sa Tigsik huli sa eskwelang si Chris Ryan S. Madrid, siring man kan Kurtland Grade School an kampeonato sa Dama nin Tataramon sa ngaran ni Nasha Mae T. Obaña huli kaini nakamtan man kan eskwelahan an Tropeo nin Kampeonato.
Ginawadan sa okasyon si Danilo Gerona nin pagmidbid kan Sangguniang Bayan na inirepresentar ni Kagawad Sabas Chica kan Canaman, Camarines Sur huli sa saiyang librong Ferdinand Magellan: The Armada De Malucco and the European Discovery of the Philippines asin onrang nakamtam huli kaini. Nagin bisitang tagapagtaram man siya sa okasyon.
An mga paratukdô na sinda Sabina Decasola (South Villazar Elem. School) asin Gemma Mandia (Tara Elem. School) kan Sipocot District, asin Anthony Diaz asin Imelda Brazal kan Parasurat Bikolnon, iyo an nagin mga hurado sa patiribayan sa Tigsik.
Rehiyon Sentral na Visayas
An Sentral na Visayas (Ingles:Central Visayas Region o Region VII) sarô sa mga rehiyon kan Republika kan Filipinas na kompuesto kan anom na mga provinciang: Bohol, Cebu, Negros Occidental asin Siquijor. An rehiyonal na sentro kaini iyo an ciudad nin Cebu. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Provincia
<ul></ul>
1691
An 1691 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Portal:Tataramon/Kategorya
Lingguwistika: Lingguwistikang Kompyutasyunal • Gramar • Lingguwistikang Kompyutasyunal • Morpolohiya • ponetiko • Ponolohiya • Mga Pragmatiko • Pagbabasa • Semantiko • Sosyulingguwistika • Sintaks • Pagsusurat
Tataramon na Gayo
An Gayo saróng tataramon na Austronesyo na tinataram kan mga 100,000 tawo (2000) sa Kabukidan na rehiyon kan Aceh sa palibot kan mga rehensiyang Sentral Aceh, Bener Meriah asin Gayo Lues. Pigklasipikar ini bilan kaayon sa sangâ kan Sulnupang Malayo-Polinesyo kan mga tataramon na Austronesyo, alagad dae ini magkaano-ano sa ibang mga tataramon. Piglista kan Ethnologue an Deret, Lues, Lut, asin Serbejadi-Lukup bilan mga diyalektos kaini.
Portal:Tataramon/Kategorya
Mga tataramon: Mga pamilya nin tataramon • Pidyin asin kreole • Pansinyal na mga tataramon
Tataramon na Gayo
Kakaiba an Gayo sa ibang mga tataramon sa Aceh. Signipikanteng kakaiba man an arte asin kultura kan mga tawo nin Gayo kun ikokompara sa iba oan mga grupong etniko sa Aceh.
Kan 1907, Sinurat ni G.A.J. Hazeu an kaenot-enotang diksyonaryong Gayo–Olandes para sa mga otoridad na kolonyal kan Dutch East Indies.
Eraño Manalo
Siya an ika-lima sa aki ninda Felix Y. Manalo, an kagmukna kan INC asin Honorata De Guzman. Napangagom niya si Cristina Villanueva asin nagkaigwa nin anom na aki.
Portal:Tataramon/Kategorya
Mga tamboan: Mga pigpakarhay na tataramon • mga tataramon • Lingguwista • Mga pidyin asin kreole • Tipograpiya • Bokabularyo asin paggamit • sistema nin pagsusurat
Nipa
right|thumb|280px|An tanom na nipa right|thumb|200px|Bunga kan nipa thumb|harong na gibo sa Nipa An nipa (nypa fruticans) sarong palma na bisto sa mga pangaran na Attap Palm (Singapore), Nipa Palm (Philippines), asin Mangrove Palm o Nipah palm (Indonesia, Malaysia), Dừa Nước (Vietnam), Gol Pata (Bangladesh), Dani (Burma). Ini sana man an kinokonsiderar palma na nabibilang sa mangrove, mga tinanom na nabubuhay sa mga katangyanan, na boot sabihon lugar na matubig na piglalaog nin askad huli ta harani sa dagat o sola' na katakod kan dagat.
Portal:Tataramon/Kategorya
Pilion an [►] tanganing matanawan an pang-irarom na mga kategorya
Dinuguan
thumb|right|300px|Dinuguan
Nipa
An species na ini natural natubo sa Habagatan na Asya asin sa Amihanan na Australya. May mga indikasyon asin ebidensya na kadto pang 70 milyon na taon nakaagi, may nabuhay nang nipa.
Dinuguan
An dinugoan (Ingles, pork blood stew) sarong luto na an mayor na sangkap iyo an dugo kan orig, na pinasiram paagi sa pagluto kaini sa suka, sinalakan nin bawang asin dai piglugad na siling dakula asin iba pang rekado arog kan sibulyas, la'ya, dahon laurel, kinsamsay, asin diit na paminta. Sa pagtaong dikit na alsom, pwedeng iba', o sampalok an ikaag pa. Sa orog na pagsangkap kan lutong ini, pwede man idugang mga pinidasong karneng samsam, menudensya arog kan bituka, katoy, mga pinidasong talinga, ungos, asin bato kan hayop na ini o an tinuktok na banga o maskara kaini. Syempre may gasiprot na asin sa pagtaong namit.
Nipa
Pakinabang kan nipa
thumb|left|180px|Pongot na burak kan nipa thumb|left|180px|Suka' kan nipa (sukang paombong)
Dinuguan
Sa lutong Bikol, parati ginugutaan an dinugoan.
Nipa
Pakinabang kan nipa
An nipa dakula an pakinabang sa Filipinas asin sa dakul na parte kan Asya, orog na sa pwera-pwera. Primeramente, an dahon kaini ginigibo na pan-atop o panlanob sa mga harong o sa mga payag-payag. Sa pagtiklad kaini, mas magayon kun an mga dahon na dagongdongan an pilion ta haralakbang an napapaluwas na tiklad, palibhasa an mga langkoy kaini haralaba asin haralakbang ta mga gurang na an saiyang pala'pa'. An ogbos dahon sinisikmat sa paghaman nin kupya, sildok, kapote, asin pamatos man sa ibos o pamatos sa tabako. An gosok kan dahon ginigibong sighid na gihoy asin an ibang parte nagigin pang-amak o songo.
Onano
thumb|mapa kan komyun kan Onano An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Nipa
Pakinabang kan nipa
Sa pagbulong-bulong, an gina'ga' kan ogbos dahon gamit sa ulcer, an tagok kan ogbos kaini, na sinalakan kan guta' nin niyog maray man daa sa herpes. An abo kan gamot asin dahon ginagammit sa kulog-payo asin kulog-ngipon. An pinahaloy na saray kan digta, tinimpla sa tubig, ginigibong panlahid sa matang naggagatok. An bunga kaini kinakakan man.
Sa nipa pwede man makagibo nin alkohol, tuba, o suka.
An rakoy kaini (pongot nin kaburakan) bago magbu'kad, pwedeng kagoton ngane mapaturo an tagok na mahamis na iyo an ginigibong inomon, an tuba. An sinasalod igdi inaapod na darikon. An tuba sinasaray man nin pirang semana sa mga tapayan o damawana sa paghaman man nin suka siring kan praktis igdi sa Filipinas. Igdi igwang inaapod na sukang Paombong, suka na ginigibo sa Paombong, Bulacan.
Attap chee ("chee" boot sabihon "pisog" sa ibang dyalektong Intsik) pangaran kan mga hubal pang bunga kaini, mahamot ini, silag na mapulot-pulot, sarong ingredienteng panhamis sa Malaysia asin Singapore. Sa isla kan Roti asin Savu, an dagta' kan Nipa hinahalo sa bahog-orig. Ini daa pigtutubod na nataong mahamot na parong sa karne kan orig. Sa Burma, ginagamit man na palataw sa pag-adal paglangoy an darakulang pala'pa' kaini.
An nipa matagok mala ta kun ini kinokonberter sa paghaman nin ethanol, pwede makapaluwas nin abot 20,000 na litro na panggatong an sarong ektaryang nipa. Kun ibabaing, an sarong ektaryang tubo nakakaprodusir sana nin abot 8,000 na litrong ethanol asin an sarong ektaryang mais, 2000 sanang litro an mahahaman.
1690
An 1690 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Makatanusan na transisyon
An makatanusan na transisyon sarong framework na pighimo kan paghirong unyon obrero tanganing punan an manlain-lain na sosyal na interbensyon na kaipuhan tanganing makua an mga karapatan asin pagbuhay kan mga trabahador kun an mga ekonomiya nagsasangli pasiring sa sustenableng produksyon, na sa panginot linalabanan an pagbago nin klima asin pinoprotehiran an byodibersidad. Sa Europa, an mga parasuportar sa makatanusan na transisyon gustong pagsaruon an hustisyang sosyal asin klima, halimbawa, para sa mga trabahador sa karbon sa mga nag-uuswag na rehiyon na nakadepende nin karbon na mayo nin ibang mga oportunidad sa trabaho lain sa karbon.
Kahulugan
Kan nakaaging mga taon, magkapirang organisasyon an piggamit an ideya nin sarong Makatanusan na Transisyon mapadapit sa hustisyang pankalibutan asin/o klima.
Internasyunal na polisiya
Sa United Nations Climate Change Conference sa Paris, France, o COP 21, an mga union asin parasuportar nin makatanusan na transisyon nakumbinsir an mga Partido na iiba an lenggwahe mapadapit sa makatanusan na transisyon asin paggibo nin disenteng trabaho sa preambulo kan Kasunduan sa Paris.
Sa 2018 United Nations Climate Change Conference in Katowice, Poland, o COP 24, inadoptar kan an mga Pamayo kan Estado asin Gobyerno an Solidarity and Just Transition Silesia Declaration, na itinatampok an kahalagahan nin makatanusan na transisyon siring kan nasambitan sa Paris Agreement, an Panundon kan ILO, asin an United Nations 2030 Agenda for Sustainable Development. An Deklarasyon ineenkaminar an gabos na may kinaaraman na mga ahensya kan United Nations na iimplementar asin konsideraron an isyu dapit sa makatanusan na transisyon pag minaplano asin minaimplementar nin mga nationally determined contribution, o NDC.
Soccsksargen
An SOCCSKSARGEN sarô sa mga rehiyon kan Republika kan Filipinas na komponido kan mga provincia nin South Cotabato, Cotabato, Sultan Kudarat asin Sarangani, sagod mga ciudad nin ciudad nin Cotabato asin General Santos. An rehiyonal na sentro kaini an ciudad nin Koronadal na namómogták sa provincia nin Cotabato Sur. An ciudad nin Cotabato, dawâ na namómogták sa provincia nin Maguindanao, parte kan SOCCSKSARGEN asin suhay sa provinciang idto. An Maguindanao parte kan sarong espesyal na rehiyon, an ARMM na an sentro iyo an ciudad nin Cotabato.
Provincia
<ul></ul>
Rehiyon Subangan na Visayas
An Subangan na Visayas (Ingles:Eastern Visayas Region o Region VIII) sarô sa mga rehiyon kan Republika kan Filipinas na komponido kan anom na mga provincia: an Biliran, Subangan na Samar, Leyte, Norteng Samar, Samar, asin Sur na Leyte. Arog kan MIMAROPA, mayô ining kataid na rehiyon sa kadagaan. An rehiyonal na sentro kaini iyo an ciudad nin Tacloban. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Gumamela
An gumamela o Hibiscus iyo sarong genus nin mga nagbuburak na tinanom sa pamilyang mallow na Malvaceae. An genus na ini iyo dakulaon, na pigbibilog nin nagkapirang gatos na mga espesye na iyo katutubo sa mainit na temperado, subtropikal, asin tropikal na mga rehiyon sa bilog na kinaban. An mga kaapil na espesye iyo bisto sa saindang dakula, magarbong burak sagkod an mga espesyeng ito iyo harus nabibisto bilang "gumamela", hibiscus, o minsan iyo rose mallow. An iba pang mga ngaran iyo hardy hibiscus, rose of sharon, asin tropical hibiscus.
Oriolo Romano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Gumamela
Kabali sa genus na ini an parehas na taunan asin haraluyan na herbaceous na mga tinanom, pati naman an makahoy na shrubs asin sadit na mga puno. An henerikong ngaran iyo gikan sa Griyegong ngaran na ἰβίσκος (ibískos) na iyo pigtao ni Pedanius Dioscorides sa Althaea officinalis (c. 40–90 AD).
Rehiyon Subangan na Visayas
Provincia
<ul></ul>
Gumamela
Nagkapirang mga espesye an mahiwas na napatubo bilang ornamental na mga tinanom, notable an Hibiscus syriacus asin Hibiscus rosa-sinensis.
Sarong tsaa hale sa burak kan gumamela an bistado sa manlainlain na ngaran sa bilog na kinaban sagkod iyo nahihimo sa parehas na mainit asin malipot na temperatura. An inomon iyo bistado sa pulang kulay, namit na tart, asin laog na bitamina C kaini.
Museo Nasyonal nin Historyang Katalaghan
An Museo Nasyonal nin Historyang Katalaghan (Ingles, National Museum of National History) namomogtak sa New Delhi, Indya. Minukna kan 1972 asin binuksan kan 1978 sa publiko, an museo nag'ooperar sa lindong kan Ministro nin Kapalibotan asin Kadlagan kan gobyerno nin Indya. Yaon nakakaag sa Tinampo Barakhamba sa Tansen Marg sa sentral na tongod kan New Delhi, nag'aatubang sa embahada kan Nepal, harani sa Connaugfht Place metro station. Kan Abril 26, 2016, an edipisyo kan museo natomtom asin an enterong kuleksyon naradas nanggad.
An museo, na tinogdas kan 1972, igwang kadamotan kan mga presebardong mga kulagbaw, asin mga reptilia, taxidermy asin modelo nin dinosaur na kadakula kan tunay na siring na hayop.
Kamote
An kamote (Ipomoea batatas) sarong klaseng tinanom na nagkakamang asin nagbabalagon. An pakinabang kaini bako sana an dahon ogbos kaini sinasalak bilang berdura sa mga luto kundi an laman o unod kaini na pwedeng la'bonan, pritoson, isalak na berdura sa mga sinabawan. Ginagamit man an unod na pambahog sa mga hayop. Gabos na laman kan tinanom na natubo sa irarom kan daga inaapod na duma.
Orte
thumb|tanawon sa komyun kan Orte An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Piansano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Asyanong Karawat nin Kaaakian
An Asyanong Karawat nin Kaaakian (Ingles: Asian Youth Games o AYG) sarong internasyunal na karawat na piggigibo lambang ikaapat na taon tangarig idungan sa presenteng Asyanong Karawat. An enot na Asyanong Karawat nin Kaaakian pigsibotan kan Singapur komo amdam para sa Olimpikong Karawat nin Kaaakian (YOG).
Himamaylan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
An Sanduguan
An An Sanduguan (Espanyol: El Pacto de Sangre ; Filipino: Ang Sanduguan), sarong 1886 “historiko asin historikal' na pinta kan parapintang Pilipino na si Juan Luna.
Banga, Aklan
An Banga sarong ikatulong klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Aklan, Filipinas. Igwa ining sukol nin 84.53 kilometro kwadrado kadagaan asin namumugtak sa solong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
An Sanduguan
Pagsasaladawan
An An Sanduguan pinapahiling an 1565 na Sandugo sa tanga ni Datu Sikatuna kan Bohol asin ni Miguel López de Legazpi dangan napapalibutan pa kan iba pang mga parasakop. Iniladawan si Datu Sikatuna na 'pagiging mapiot sa ladawan ni Miguel López de Legazpi asin kan saiyang mga kapwa parasakop'.
Syudad nin Cotabato
An Cotabato sarong ciudad sa rehiyon Bangsamoro, Filipinas. Namomogtak ini sa provincia nin Maguindanao. An designadong zip code kaini iyo. Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
thumb|250x250px|An Syudad nin Cotabato hali sa ibabaw Nababanga an Cotabato sa 37 barangay.
1797
An 1797 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Banga, Aklan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Proceno
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Banga, Aklan
An sadit na banwaan na ini magkapirang beses na guminana komo "Pinakamagayon na Banwaan" sa mga pakontes sa bilog na nasyon. Igdi man nakabugtak an popular na maray na unibersidad, an Aklan State University.
Sharon Cuneta
Si Sharon Gamboa Cuneta Pangilinan sarong Filipinang aktres, TV host asin parakantang propesyonal. Nagluwas na siya sa 53 na pelikula, 10 pasale sa telebisyon asin nagrekord na nin 40 album sa pagkanta. Siya man an saro sa celebrity na pinakahalangkaw bayadan bilang tagapabantog nin mga produkto sa lantad nin advertising.
Pelikula
... aka When You Left Me (International: English title)
Olimpikong Karawat nin Kaaakian
An Olimpikong Karawat nin Kaaakian (Ingles: Youth Olympic Games o YOG) an planong internasyunal na mangiriba-ibang karawat na piggigibo lambang ikaapat na taon.
Tataramon na Kamoro
An tataramon na Kamoro saróng tataramon na Asmat–Kamoro na pigtataram sa Nueva Guinea kan pigtatatyang 8,000 katawo.
Banga, Aklan
Mga Barangay
An Banga nababanga sa 30 barangay.
An Sanduguan
Historikal na Palikod na Impormasyon
Nakompleto ni Juan Luna an An Sanduguan kan 1886, sarong taon pagkatapos kan siya naglipat sa Paris para magbuka nin sarong estudyo. Ini man an taon pagkatapos naging magkaibigan sina Luna asin si Félix Resurrección Hidalgo, saro pang bistong Pilipnong parapinntao painter. Kan 1904, nanggan an pinta nin enot na premyo sa Paris, Pransya asin sa St. Louis Exposition sa Estados Unidos. Ipigpinta an obra maestra ni Luna sa kasagsagi kan saiyang apat na taong  pensionadoship  hali sa Ayuntamiento de Manila, na pagpapagana sa saiya tanganing magpadagos sa pag-aadal kan pagpipinta sa Roma. Saro ini sa tolong mga pinta na ipigtao ni Luna sa Gobyerno kan Espanya, dawa na obligado sana siyang magpinta nin sarong kanbas sa panahon kan pensionadoship. An iba pang mga pinta, iyo an Don Miguel Lopez de Legazpi, sarong pinta na nasulo sa kasagsagi kan Gerang Filipinas-Espanya, asin an Governor Ramon Blanco, sarong gibo na naging parte kan koleksyon kan Museo nin Lopez. Ini an saro sa huring pinta naginibo ni Luna.
Sa ngunyan na pinapahiling an  An Sanduguan sa Palasyo nin Malakanyang, an opisyal na istaran kan Presidente, na madudugangan sa tuktok kan Grand Staircase na paduman sa Ceremonial Hall.
Eksibisyon
Kadtong 2008, naging parte an An Sanduguan asin iba pang mga gibo ni Luna sa duwampulo may tolong eksibisyon nin pagpipinta gikan sa koleksyon kan Bank of the Philippine Islands. Ipigbangkete kan pampublikong eksibisyon an ika-tulumpulong taong anibersaryo kan Bank of the Philippines Islands, asin pigmarkahan an enot na pagkakataon na ipinahiling sa tinaguriang "BPI collection" sa publiko. Pigkokonsiderar an  An Sanduguan asin iba pang mga kanbas na gibo nq 'ekspresyon kan pag-abot nin edad kan Pilipino asin an pagsirang kan Filipinas bilang sarong nasyon sa huri na ika-19 na siglo.'
Mekanikang kwantum
An mekanikang kwantum (Ingles: quantum mechanics) iyo sarong pundamental na teorya kan pisika na minatao nin deskripsyon sa pisikal na karakter kan kapalibotan sa sukol nin mga atomo asin sub-atomikong partikulo. Ini an pundasyon kan gabos na pisikang kwantum kabalo an kimikang kwantum, teoryang kwantum na lado, teknolohiyang kwantum, asin an siyensyang kwantum na impormasyon.
An klasikal na pisika, an deskripsyon kan pisika bago an teorya nin relatibidad asin mekanikang kwantum, iyo pigpapaliwanag an nagkapirang aspeto kan kapalibotan sa ordinaryong (makroskopikong) sukol, mientras an mekanikang kwantum nagpapaliwanag sa mga aspeto kan kapalibotan sa sadit (atomiko asin sub-atomiko) na sukol, kun sain an klasikal na mekanika iyo dae sapat. An kadaklang teorya sa klasikal na pisika iyo pwedeng maderiba gikan sa mekanikang kwantum bilang sarong aproksimasyong balido sa dakulang (makroskopiko) sukol.
An mekanikang kwantum iyo lain sa klasikal na pisika kun sain an enerhiya, momentum, angular na momentum, asin iba pang kantidad kan sarong katakod na sistema iyo narerestriktohan sa diskretong bilang (kwantisasyon), an mga bagay iyo parehas na may karakteristiko ka parehas na partikulo asin wave (wave-partikulo na dualidad), asin igwa nin mga limitasyon sa kun pano kamarhay an halaga kan sarong pisikal na kantidad kayang mahulaan bago an pagsukol kaini, sa kompletong katiripunan nin mga kapinunang kondisyon (an daeng-kasiguradohang prinsipyo).
Luzviminda Ilagan
Si Luzviminda "Luz" Calolot-Ilagan sarong Pilipinong development worker asin dating kongresista. Nirerepresentar niya an GABRIELA Women Partylist sa Ika-14 na Kongreso kan Pilipinas poon 2007 hasta 2016.
Kadtong Setyembre 2017, hinirang siya kan Presidnte na si Rodrigo Duterte bilang Undersecretary for Legislative Liaison Affairs asin Special Presidential Directives sa Rehiyon nin Mindanao kan Department of Social Welfare and Development.
Amay na pagkabuhay asin karera
Agom si Luzviminda Ilagan ni Atty. Laurente "Larry" Ilagan. Pighirang siya na konsehal kan syudad sa panahon kan administrasyong Cory Aquino, dangan nahalal sa eleksyon kan 1998.
Nagreresibi siya nin mga Onra nin Datu Bago kan 2007.
Pambobomba sa Batasang Pambansa
Kan 2007, nalugadan si Kongresista Ilagan sa sarong pambobomba sa Philippine House of Representatives Building, kaiba an Kongresista kan Negros Oriental na si Pryde Henry Teves na kung sain nadanyusan nin sobra an mga eardrums asin tuhod. Nagadan man kadto an kongresista kan Basilan na si Wahab Akbar.
Ronciglione
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Tataramon na Mentawai
An tataramon na Mentawai saróng tataramon na Austronesyo na tinataram kan mga tawo nin Mentawai kan kaiislahang Mentawai, Sulnupang Sumatra.
Mga Diyalektos
Segun sa Ethnologue, An mga diyalektos na Mentawai kaiba: Silabu, Sipura – Simalegi, Sakalagan, Saumanganja – Norteng Siberut, Sur na Siberut – Taikaku – Pagai.
Piglista ni Syamsir Arifin, et al. (1992) an Kagduwáng diyalektos kan Mentawai:
An mga diyalektos sa Isla nin Siberut iyo an:
Kabankalan
An Kabankalan sarong primera klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Negros Occidental, Filipinas. Igwa ining sukol na 697.35 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaanom na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
1799
An 1799 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Kabankalan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Domingo Guevara
Si Domingo Mariano Guevara (Enero 2, 1909 - mga 1990) sarong industrialista, negosyante asin kagmukna kan Radiowealth Corporation.
Siya namundag sa banwaan nin Iriga (ngonyan Siyudad nin Iriga), nagdakula sa Pili, Camarines Sur asin nag'adal kan saiyang sekundarya sa banwaan nin Naga (ngonyan Siyudad nin Naga), sa Camarines Sur School of Arts and Trades (ngonyan, BISCAST). An saiyang naagom iyo si Carmen San Buenaventura, sarong taga Naga. Alagad, mga taon 1930, siya naghubo sa San Juan, Manila asin duman enot niyang napundar iyo an sarong radio repair shop.
An saiyang korporasyon kan kasagsagi naggigibo na nin mga piyesa sa radyo, mga piyesa sa air con, asin nagbibilog na nin mga radio unit, mga electric fan, asin manlaen-laen pang mga produktong elektroniko. Itinogdas niya man an DMG (Diesel Motors of Germany) na pinakaenot nagpagibo nin mga awto, prangkesa sa Volkswagen, Alema asin pinaluwas an nabantog na modelong Sakbayan na may makina nin Volkswagen asin nagpoon naman magpagibo kan mga saradit na piyesa kan awto arog kan air filter, oil filter, condenser, air con auto part, asin iba pa.
Kan itindog an ley militar, si Guevara pinondo an saiyang nagdadakulang negosyo asin nagpaAmerika ta an saiyang mga negosyo hinihiling niya mayo na matalubo sa kamugtakan kan higot na palakaw-militar kan si Presidente Ferdinand Marcos, na sabi niya "pigkakakamkam" an saiyang negosyo kan nasabing presidente.
Femonationalismo
An Femonationalismo, o minsan inaapod man na feminationalismo, an asosyasyon sa tahaw kan nasyonalistang ideolohiya asin magkakapirang feministang ideolohiya, orog na kun igwa nin xenophobic na motibasyon.
An termino orihinal na ginamit kan tagasaliksik na si Sara R. Farris para magtukoy kan mga proseso kun sain ang kapangyarihan nakalinyada kairiba an mga paghirong feminista para tawan hustisya an mga racist, xenophobic asin aporophobic na posisyon, base sa saindang mga pagtubod na ang mga migrante dapat sexista asin an Subangan na Sosyudad gabos egalitarian.
Hilingon man
• Purplewashing
• Homonationalism
• Islamophobia
• Islamic feminism
• Black feminism
• Postcolonial feminism
• Pinkwashing (LGBT)
Batan
An Batan sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Aklan, Filipinas. Igwa ining sukol nin 79.22 kilometro kwadrado kadagaan asin namumugtak sa solong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Batan nababanga sa 20 barangay.
Ruterpordiyo
thumb|287x287px|An ika-104 na elemento iyo pigpangaran pakatapos ki Ernest Rutherford An ruterpordiyo (Ingles: rutherfordium) iyo sarong sintetikong elementong kimikal na may simbolong Rf asin atomikong bilang na 104, pigpangaranan pakatapos sa taga-New Zealand na pisikong si Ernest Rutherford. Bilang sarong sintetikong elemento, dae ini nahahanap sa kapalibotan asin pwede sanang mamokna sa laboratoryo. Ini iyo radyoaktibo; an pinakapusog na isotopo, an 267Rf, igwa nin kabangang-buhay na harus 1.3 na taon.
Kaidtong 1960s, kadikiton na bilang na ruterpordiyo an namokna sa Joint Institute for Nuclear Research sa Soviet Union asin sa Lawrence Berkeley National Laboratory sa California. An prayoridad sa pagkadiskobre asin dagos sa pagpangaran sa elemento iyo pinag-iwalan kan mga Sobyet asin Amerikanong siyentista, asin dae hasta 1997 kan an International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) pinagdesisyonan na "rutherfordium" an magigin opisyal na ngaran kan elemento.
São Paulo
right|320px 310px|right|thumb|São Paulo
Dumalneg
thumb|bandera kan Dumalneg sa Ilocos Norte An Dumalneg sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Ilocos Norte, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
Nababanga an Dumalneg sa 4 na mga barangay:
Giyaw (gamgam)
right|thumb|250px|An gamgam na giyaw An giyaw (Ingles: golden oriole) sarong klase nin gamgam.
Kana
An Kana  (<span class="t_nihongo_kanji" lang="ja">仮名 <sup class="t_nihongo_help noprint"><span class="t_nihongo_icon" style="color: #00e; font: bold 80% sans-serif; text-decoration: none; padding: 0 .1em;">? )   iyo an papantig na sistema nin pagsurat kan tataramon na Hapones na parte kan kabilugan na sistemang panurat kan mga Hapones. Harayo ini sa sistemang logograpikong na panitik kan mga Intsik na inaapod naman Na "kanji" ( 漢字 ) sa Hapon. Igwang tolong tipo nin suraton na kana: an pakulot na hiragana ( ひらがな ),  an papanas na katakana ( カタカナ ), asin an suanoy na paggamit kan kanji na pig'aapod na man’yōgana ( 万葉仮名 ) pinaghalean kan duwang naenot na naitaram na panurat. An Hentaigana (変体仮名, "iba pan kana") an mga makahistoriyang tipo kan mga makabagóng hiragana. Sa makabagong tataramon na Hapones, an hiragana asin katakana an duwang sakto na magkatambal na panurat na nagtutugma sa kada saro (magkaibang mga letra para sa sasarong pantig o tanog).
Minatugma an kada letra sa kana sa sarong pantig kan tataramon na Hapones. Pirmi ining katanog-patanog arog kan "ka", "ki" asbp., o bilan solong patanog arog kan a, i, u, e, asin o puwera sa nagsosolong solong letra na "n".
<span style="background-color: rgb(254, 252, 224);">Uusipon
An kaenot-enotang kana piggagamit na man'yōgana, saróng lupon nin kanji na piggagamit para sa saindang tanog, imbes na boot sabihon kaini. Arog ini kan paggamit ngunyan sa mga panitik nin Intsik na piggagamit tanganing isurat an mga taramon na banyaga. An Man'yōshū (万葉集) na saróng antolohiya nin mga rawit-dawit na pigbuo kadtong 759 na pigsusurat gamit an sinaenot na panurat kaini. Nabuo an Hiragana hale sa pakulot na man'yogana, samantalang nabuo naman an katakana gikan sa mga parte kan mga letra nin man'yogana na piggagamit bilan pambaybay o sa pagtatao nin paliwanag sa mga sutrang Buddhista. Nabuo an hiragana para sa marikas na pagsurat samantalang nabuo naman an katakana para maisurat nin sararadit.
An Hiragana asin Katakana
Pig'ayos an mga minasunod gamit an batayang gojūon. An a, i, u, e, o (pababa, enot na raya), asin an ka, ki, ku, ke, ko (pababa, ikaduwang raya) pagkatapos asbp. Igwang sadiring raya an letra na n. An markang asterisk para sa mga dae na piggagamit na tambalan nin letra.
Mga Kudlit
An mga pantanog na nagpupuon sa mga katanog na [g], [z], [d] asin [b] pigbabaybay sa kana puon sa mga letra na k, s, t asin h na nilagan nin "dakuten". An mga pantig na nagpupuon sa "p" pigbabaybay gamit an letra para sa "h" na nilagan nin "handakuten".
Mga Digrapo
An mga pantig na nagpupuon sa mga katanog na pigsasayod gamit an ngala-ngala an pigbabaybay gamit an pitong katanog na kana poon sa raya na "i" kasunod an sararadit na letra para sa "ya", "yu" asin "yo". An mga digrapho na ini pig'aapod na yōon.