cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santo Stefano sa Aspromonte
An Santo Stefano sa Aspromonte sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Danglas
Mga barangay
298px|right Nababanga an Danglas sa 7 barangay.
Zsa Zsa Padilla
Si Zsa Zsa Padilla, (ipinangaki na Esperanza Perez Padilla kan Mayo 28, 1964), siya inot na nabisto bakong parakanta kundi artista. Aki siya kan dating reperi sa boksing na si Carlos Padilla, Jr. Siya nag luwas sa pelikulang Huwag Kang Malikot na pinanginotan nina Mat Ranillo III at Trixia Gomez kan taong 1978.
Alagad makalipas an pelikulang idto nagkonsentra siya sa pag-adal kan dekada 80s na kan maisipan niyang magbalik sa pelikula sa lindong kan Seiko Films.
Dolores, Abra
An Dolores sarong ikalimang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Abra, Filipinas. Igwa ining sukol na 47.45 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa kasasarong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Dolores sa 15 barangay.
Antoine de Saint Exupery
right|thumb|250px|Si Antoine de Saint Exupery
Si Antoine de Saint-Exupéry (Hunyo 29, 1900 – Hulyo 31, 1944) sarong Pranses na parasurat asin abyador. Siya mas naroromdoman kan saiyang sinurat na novella, The Little Prince (An Sadit na Prinsipe) asin kan saiyang mga libro manongod kan mga adbentura niya bilang abyador, kabali diyan an istoryang Night Flight (Paglayog na Banggi) asin an Wind, Sand and Stars (Duros, Baybay asin mga Bitoon)
Bago an Ika-2 Gerang Pangkinaban, siya sarong piloto sa mga pangkomersyong eroplano. Naglaog siya sa Armee de l'Air (Pwersang PangAyre kan Pransya) kan pumutok an gera, asin ta siya naglalayog sa mga misyon sagkod na magkaigwa nin armistice sa Alemanya. Nagsuratsurat man siya kan yaon sa Estados Unidos, dangan naisipan magbali sa Free French Forces. Siya basang nawara kan nagpapalayog sa ayre kan Mediterraneo sa pagbabatiaw kan pwersa kan Aleman, asin ini nangyari kan Hulyo 1944. Magkapira an mga hunahuna sa saiyang pagkawara'. Tibaad daa narata' an eroplano kan pwersa aleman, an iba nagsasabi nagkaproblema an eroplano asin luminagpak sa dagat; asin may hunahuna pa ngane na tibaad daa naghugot siya.
Kapistahan nin Peñafrancia
thumb|right|300px|An aserong pagoda pinakaenot nasakayan ni Ina' kan Septyembre 15, 1990
Seminara
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Kapistahan nin Peñafrancia
An Peñafrancia Festival saróng rehiyonal na relihiyosong selebrasyon na nakasentro sa Siyudad nin Naga asin ipigseselebrar sa Kabikolan asin manlaen-laen na parte kan kinàban. Ipigseselebrar iní sa kapiyestahan ni Nuestra Señora de Peñafrancia asin sarô iní sa pinakadakulà asin pinakapopular na relihiyosong okasyon sa nasyon.
Traslación asin Pagsakay
Napoon an kapiyestahan sa Traslación na iyo an pagdakit kan ladawan ni Nuestra Señora de Peñafrancia halè sa Santuario ni Nuestra Señora de Peñafrancia, pasiring sa Metropolitan Cathedral.
thumb|left|280px|Sakay nin Ina (2010) Siyam na aldaw an pagnonobena. Sa ika-siyam na aldaw ibinabalik giraray sa Santuario kan Peñafrancia sa Peñafrancia Basilica Minore kun saen tinatapos an nobenaryo. An pagbalik kan ladawan pinapaagi sa pagsakay sa salog Naga. Pig-aapod ining Fluvial Procession.
Vientiane
An Vientiane (/vjɛnˈtjɑːn/; French pronunciation: ​[vjɛ̃ˈtjan]; Lao: ວຽງຈັນ; Thai: เวียงจันทน์, Viang chan, IPA: [wíəŋ tɕàn]) an kapitolyo asin pinakadakulang siyudad sa Laos, sa pampang nin Mekong River harani sa hangganan kan Thailand. An Vientiane nagin kapitolyo kan 1563 sa takot na masakop nin Burmese na kinalaunan napabagsak nin mga Siamese (Thai) kan 1827. Ini an administratibong kapitolyo kan pananakop nin mga Pranses, dara kan paglangkaw nin ekonomiya kan mga nkaagi, ini na an sentro nin ekonomiya sa Laos. An syudad igwa nin populasyon na 820,000 katawo kan 2015.
Kapistahan nin Peñafrancia
Kagpoon kan debosyon
An debosyon ki Nuestra Señora de Peñafrancia na inaapod kan mga deboto na "Inâ" napoonan ni Padre Miguel Robles de Covarrubias. An pamilya ni Miguel Robles na mga Kastila naghubo asin nag-estar sa Cavite. Si Miguel Robles na aki kan pamilya sarong magpapadion sa Unibersidad kan Santo Tomas. Siya gamay an hawak asin mahehelangon. Alagad, huli sa malaad na pagdebosyon niya ki Birhen Maria, siya naomayan asin nagpanuga na mapagibo siya nin sarong gapong santuario para ki Birhen Maria duman sa pangpang kan Salog nin Pasig.
Alagad an pangako niyang ini dai naotob ta nadestino siya sa diyosesis kan Nueva Caceres. Dai niya pa maisihan kun saen niya ibugtak an haloy niya nang boot itogdok na santuario. Kun sa anong kapaladan, may nagdurulok saiyang mga cimarrones (mga tawong habong magpasakop sa Kastila asin nag-eerok sa bukid Isarog) na naghahagad nin kapilya na harani sana sa pagtalostos ninda haleng Bukid Isarog.
Kaya siya pinasabngan na magpagibo nin sarong kapilya gibo sa gogon diyan sa lugar na ngonyan sakop kan barangay nin San Felipe. Kan panahon na idto, an simbahan Katedral nakamugtak sa lugar na ngonyan namumutagkan na kan pampublikong saod. Kaya an santuario ni Ina na gibo sa gogon mga sarong kilometro an rayo sa katedral na harani sa may Tabuko.
Si Covarrubias nagpa-labra nin ladawan na huwad na gayo kan imahen ni Nuestra Señora de Peñafrancia. Pinaarogan niya lang sarong estampita kaini na daro-dara niya. Segun sa tradisyon, ginamitan pa nin dugo nin ayam ngani mata'wan kolor asin mapaitom an lalawgon ni 'Ina". Inapon daa an ayam duman sa salog na nagkaburugkos an apat na bitis. Nahiling kan mga tawo na nabuhay an ayam asin naglangoy pasiring pampang.
An pinaka-orihinal na estatuwa kan Nuestra Señora de Peñafrancia nakotkot ni Simon Vela, sarong Prayleng Pranses, kan Mayo 14, 1434 pero ini tinutubdan na nakalubong ini kan taon pang 711 duman sa sarong "magapo na boklod" ("peña de francia") namugtak sa Sierra de Francia. An Sierra de Francia sarong kanap-na-kabubuldan yaon sa pag-oltan kan Salamanca asin Cáceres, duwang probinsyang bantogan sa Espanya. Sa pamitisan kan napagdukayan kan imahen iyo an sitio nin San Martin del Castañar, lugar na ginikanan kan pamilya ni Miguel Robles de Covarrubias.
Dakul na mga milagro pa an nawaras saiya kan Virgen na Peñafrancia asin an mga ini sinaro-saro niyang isinalaysay sa mga surat niya sa capellan kan Santuario kan Peñafrancia duman sa San Martin de Castañar kan mga taon na 1710, 1711, asin taon 1717.
An Santuario orog na napakarhay kan panahon ni Obispo Isidoro Arevalo kan mga taon na 1750. Siring man, pinag-ataman na gayo ni Obispo Francisco Gainza ini kan siya an nakatukaw na Obispo, mala ta nagdesignar siya nin capellan komo ini sarong permanenteng posisyon na iyo an mamato kan Santuario. Bako sana iyan, si Obispo Gainza iyo an pinakaenot nagsurat kan agi-agi kan Debosyon ki Inang Peñafrancia, poon kan an ladawan nakotkot ni Simon Vela sagkod na ini magin sarong pusog na debosyon sa diosesis kan Nueva Caceres. Sinurat niya ini sa Kastila alagad pina-Bikol niya sa sarong padi nagngangaran Don Santiago Ariston Ojeda, kura interino sa Gubat, hokoman nin Albay (ngonyan, sakop na nin probinsyang Sorsogon).
Alagad, enot pa ka'yan an sinundan niyang obispo na si Obispo Manuel Grijalvo (1841-1861), nagboot na maggibo nin sarong nobenaryo para ki Inang Peñafrancia. Ini nasurat sa Bikol asin tinokda ni Don Domingo Imperial, sarong padi asin kura sa banwaan nin Pili kaidto. Iyo si Obispo Gainza an nag'orden na an nobenaryo ipalagda sa Imprenta de M. Sanchez y Cia asin ipalakop sa mga deboto. An salaysay asin nobenaryo sabay pinaluwas kan taon 1867. thumb|150px|left|Pinakaenot na salaysay kan Debosyon ki Inang Penafrancia thumb|150px|left|Nobena sa Inang Penafrancia Huli ta nagpipiot na an espasyo kan Santuario ni Ina sa nagrorobo-robo nang mga deboto nagtitiripon para sa selebrasyon, si Obispo Manuel Grijalvo nagpaluwas nin dekreto eklesiyastikal kan taon 1853 na an milagrosong ladawan ni Ina, si Nuestra Señora de Peñafrancia ihubo' na sana sa Katedral kun saen mahiwas na gayo, asin duman pagnobenahan.
Koronasyon bilang patrona kan Nueva Caceres asin kan Kabikolan
Kan Hunyo 10. 1895, an Santo Papa Leo XIII nag-orden sa sarong rescript na gibohon espesyal na patrona kan Nueva Caceres si Nuestra Señora de Peñafrancia Alagad, kan Septyembre 20, 1924, pinagmarahay na ini gibohon logod patrona kan enterong ronang Kabikolan. Sa sarong solemneng okasyon nangyari an siring na bagay asin an namoon sa opisyal na koronasyon ni Nuestra Señora de Peñafrancia bilang Patrona kan ronang Kabikolan iyo si Monsignor Guillermo Piani, an Delegado Apostoliko kan Roma. Igdi enot nanggad inusar an sagyap na korona ni Ina na tinampokan mga mamahalon na gapo, pinagibo ni Msgr. Casimiro Lladoc sa Manila asin ginarastosan kan mga kaapil kan Asosayon ni Peñafrancia.
An selebrasyon dati bulan na Hulyo
Sa kun anong rason, si Obispo Jorge Barlin (1905-1909) hinagad sa Vaticano na an selebrasyon kan piyesta ni Nuestra Senora de Peñafrancia, na dati ipigrorokyaw sa bulan nin Hulyo, i-isog sa bulan nin Septyembre. Kaya poon taon 1906, an selebrasyon  kan kapiyestahan ginigibo na sa bulan nin Septyembre. (vide, Bikol Annals, ika-210 na boklit)
Traslacion o paghubò ki Ina
thumb|Imahe ni Ina nagbabaktas sa Kalye Penafrancia (2016) thumb|left|250px|Inang Peñafrancia, haleng Katedral
Susog na sa kinaugalian, an traslacion (paghubò ki Ina) ginigibo sa ikaduwang Biyernes kan Septyembre alagad an pagnobena napoon pag-Sabado asin an ika-9 na aldaw na iyo an kataposan kan nobena natotongod sa Dominggo. Pag-Dominggong hapon an ladawan ni Ina saka kan Divino Rostro iprinoprosesyon pasiring sa dalhogan sa Salog Naga duman sa gilid kan Tabuk. Pa'san siya nin dai-mabilang na abaga kan mga tawong inaapod na "Boyadores" (o mga paraboya), na anas nakabiritis. Manta nagsosoro-sayasay an ladawan ni Ina sa pagpasan kan haros mag-aragawan na boyadoes, nagkukururahaw nin Viva la Virgen!!! asin Viva el Divino Rostro!!! asin isinasakay sa Pagoda (dati apod kaini "sampan" kan mga gurang, hayag na terminong Intsik) asin diyan napasikad an inaapod na "fluvial procession" o sakay na prosesyon asin nadangtol ini duman sa sangkayan sa gilid-pampang man giraray kan Salog Naga sa atubangan kan Peñafrancia Basilica Minore sa tinampong Balatas. Manta, sa enterong kalabaan kan prosesyon an kanta ki "Ina" na nangalatikat sa kahiwasan iyo an Resuene Vibrante, sarong awit na makatanyog-mate para sa mga debotong Katoliko.
An pagdara sa estatuwa ni Ina pasiring sa pampang kan Salog Naga dati nakalunad sa andas na de ruweda asin ini tinotolod sana. Nangyari sa mga surunod na taon pinapa'san na kan mga parabuya (o voyadores) na nadara nin tensyon ta sige an saro'sayasay kan ladawan. Ngonyan na taon 2009, nagpagibo an Simbahan nin sadya na karo na an mga ruweda, ruweda pa nin eroplano asin purusog na batbat (lansang) an nakapalibot sa karo. An siring na paghira, nabalik naman an dating gawe na pigtotolod sana an andas sa prosesyon. left|thumb|200px|Andas ni Ina right|thumb|200px|Andas ni Divino Rostro (Traslacion 2011) right|thumb|200px|An sarayan kan Andas ni Ina asin kan Divino Rostro nakaag sa walang parte kan Plasa P. Miguel Robles de Covarrubias right|thumb|200px|An [[Pagoda ni Inang Peñafrancia|pagoda yaon sa sarayan kaini sa sirong kan Museo ni Inang Peñafrancia]] right|thumb|200px|An [[Danlugan ni Ina]] right|thumb|200px| An [[Daungan ni Ina]] 160px|right|thumb|Marker sa Daungan Sabihon pa, pag yaon na an sakay sa salog, an magkaibong na pampang kan salog may mga deboto nataldok nin mga kandilang sinuloan asin pag-agi ni Ina nagwawagayway nin mga panyo sa malodok asin masanggayang pagsabat saiya.
Anopa, an prosesyon sa salog na ini solemneng gayo, pano nin maimbod na pagpangadye manta na an pagoda ni Ina ginogoyod nin dai mababa sa limang polong baroto na hale pa sa mga gilid-salog na mga banwaan arog kan Milaor Gainza, Cabusao, Pamplona, San Miguel asin ngani naghahale pa sa Pasacao, Camarines Sur.
Paglaog sa Basilica, duman tinatapos an ika-siyam na nobenaryo asin may Misang seniselebrar sa pagkabangging iyan.
An selebrasyon na ini nagpoon na sarong malodok, makolor asin makahulogan na pag-omaw ki Birhen Maria na tinatanaw kan mga Katolikong Bikolano na iyo an Parasurog kan ronang Bikol asin paalawan ninda sa panahon nin makuring pangangaipo. Ribo-ribong tawo bako sana harale igdi sa manlaenlaen na banwaan kan Bikol an natiripon sa Naga sa pag-otob kan saindang mga pangako sa pagbabanal kundi maski sa luwas kan Bikol dakul man an napasiriring igdi orog idtong mga Bikolanong nageerok na sa hararayo.
Katakod kan selebrasyon na ini, an Arsobispado nin Caceres nagbungsod kan inapod na Bishop Gainza Trade Fair kan taon 2010 na kapiyestahan sa pag'arog asin pagromdom ki Obispo Francisco Gainza na iyo an enot na nagbugtak nin siring na agro-industrial fair kan taon 1875 sa pagbusol kan pagnenegosyo kan mga taga-Caceres. Ngonyan na taon 2013 iyo na an ikaapat na beses paggibo kan Bishop Gainza Trade Fair alagad idinugang an aqua fair kun saen itinampok an mga produkto nin pagsisira kan mga Bikolano asin an yaman-dagat kan peninsula. right|thumb|200px|Bishop Gainza Trade Fair An gobyerno kan syudad kan Naga, pirmi man nakikisumaro sa Simbahan sa pagrukyaw kan kapiyestahan ki Ina mala ta sinasabayan man nin kun ano-anong mga kasibotan ngani magin maogma asin digarbong piyesta. Katakin kan selebrasyon, an syudad nagmukna kan Voyadores Festival, nagpapakondukta kan military asin civic parade na kabali an haros gabos na mga eskwelahan sa mga boro-banwaan asin mga syudad sa rona, kompetisyon sa drum-asin-lyre, pag-sponsor nin mga pasaleng kultural sa Plaza Quezon asin, katuwang an pribadong sektor, pagkondukta kan Miss Bicolandia Beauty Pageant.
An pagsabay sa prusisyon kan Ladawan ni Divino Rostro
thumb|left|220px|An imahe kan Divino Rostro An debosyon ki Divino Rostro (An Diosnon na Lalawgon) nagsabay sa piyestang Peñafrancia, kan Agosto 26, 1882 ta ipinagboot ni Obispo Casimiro Herrero (1824- 12 Nob. 1886) na isabay na an debosyon na ini sa debosyon ki Ina' sa pag'arang sa Diyos na mapondo na an makangirhat na epidemyang kolera sa Manila kan 1882 asin magkapirang kaso nin kolera nakaabot na man ngani sa Nueva Caceres. Ipigswestyon ini ni Padre Pedro de la Torre y del Pozo, an vicar general na taga Osa de la Vega, Espanya. Naromdoman kaya kan huri na an banwaan niya dai nadukotan kan epidemya kan mga taon 1834, 1854 asin 1855 huli sa maigot na pagdebosyon ki Divino Rostro.
Panahon nin gera
Dikit an nakakaaram na kan magputok an Guerra Mundial Dos (Ikaduwang Gerang Pankinaban) asin nagsakyada an Hokbong Hapon igdi sa Naga kan Enero 1942, an imahen ni Ina tolos-tolos itinago kan Simbahan Katoliko sa representasyon ni Padre Higino Saavedra, duman sa laog kan inaapod na "shelter" na pinagibo kan pamilya Ortega sa solar ninda sa barangay San Felipe. An "shelter" na ini iyo an pailihan ni Fructuso Bragais Ortega asin kan saiyang pamilya tuyong nagboboromba igdi sa Naga. Duman an imahen ni Ina nasaray nin haros apat na taon, hanggan 1945, ta hinalat na magtapos an gera. An mismong natad asin paralibot kan Santuario Peñafrancia ginibong tambakan kan mga gamit asin kasangkapan kan mga Hapon siring kan lugar kan Ateneo de Naga
An tunay asin orihinal na sagyap ni Inang Penafrancia na may tampok 12ng diyamante, itinago sa irarom nin sarong poste sa Palasyo Arsobispado sa orden ni Arsobispo Pedro Santos sa ha'dit na ini samsamon kan mga Hapon, orog na ta an halaga kan mga tampok naabot na 7 milyon na pesos kan ini pigta'wan halaga ni Dr. Domingo Abella kan taon 1982.
Pagrampaog kan tulay na Colgante, 1972
Kan Septyembre 16, 1972 mantang nagkokono-konò ini sa ginatos na tawo asin sinda nagdadalan sa pag-agi ni Ina sa pagsakay, an tulay kan Colgante nagrampaog. Nag-abot sobra sa sanggatos na tawo an na-erido ta an iba nalamos, an iba naipit, asin an iba nakuryente bunga kan pagkayat kan mga alambre sa kuryente. Sabi kan sarong historyador, an nautasan buhay sa makagiram-giram na aksidente nag-abot 72 katawo. Alagad, sa nagluwas na artikulo pa sana kan Setyembre 15, 2011 sa Bicol Mail sinabing 134 katawo an nautasan buhay pero an artikulo nagbuyagyag na 73 pa sanang pangaran kan nagadan an nadukayan ninda sa mga rekords sa City Hall asin sa mga dokumento sa RTC Branch 20. May planong gibohan nin solemneng seremonya nin pagromdom para sa mga biktima sa trahedyang ini sa 2012, an ika-40ng anibersaryo kan mangirhat na pangyari.
left|thumb|180px|Hinawasan Interior An Sakay Ki Inâ sa pagpaule niya sa saiyang Santuario pirming nakakatanyog nin puso sa mga deboto ta malaad an pagtubod ninda sa danay na pagsangkob niya sa sainda sa mga pag'alaman o peligro. Alagad, sa kun anong misterio na Dios sana an nakakasabot, an Sakay ni Ina kan Septyembre 16, 1972 nagbunga nin dakulang trahedya.
Sultanato nin Sulu
thumb|280x280px|Mapa na nagpapahiling sa hiwas kan Sultanato nin Sulu kaidtong 1822 kaiba an border kan mga modernong nasyon-estado. An Sultanato nin Sulu (Jawi: سلطنة سولك, Arabic: سلطنة سولك‎) iyo an dating estado nin Muslim sa mga isla sa Dagat Sulu, parte kan Mindanao, Sabah, asin Norteng Kalimantan. An sultanato namukna kan Nobyembre 17, 1405 ni Sharif ul-Hashim na nag-erok sa Buansa, Sulu. An sultanato nakatalingkas sa Imperyong Brunei kan 1578.
Torre Eiffel
right|thumb|230px|An Torre Eiffel
Kapistahan nin Peñafrancia
Pagrampaog kan tulay na Colgante, 1972
An ladawan ni Inâ dai na nakadagos isakay abot sa Santuario niya. Isinangkay na sana sa lugar kan Matoninong saka ipig-ule lunad sa dyip. An lugar na hina'wasan sa ladawan ni Ina inapod nang Hinawasan Interior. Alagad, an tinampo pigpangaranan man na Hina'wasan Street kan Barangay nin San Francisco na sarungat sa ginibong Ordinansa kan Siyudad (Ordinansa Numero 2001-051) na pigtao an pangaran sa kalyeng ini na L. Arejola St. kan taon 2001.
Sultanato nin Sulu
Kan 1885, an Gran Britanya, Alemanya asin Espanya nagpirma kan Kasundoan nin Madrid tanganing mapasairarom kan Espanya an Sultanato asin mga isla kan Filipinas. Sa nasabing kasundoan, binutasan kan Espanya an pagsakop kan Norteng Borneo na dating kbtang kan Sultanato.
Kapistahan nin Peñafrancia
Pagrampaog kan tulay na Colgante, 1972
An dating tulay (Colgante) na nakonekta kan Peñafrancia Avenue sa likod kan Colegio de Santa Isabel asin kan kalye Blumentritt sa lugar nin Dayangdang kaidto gibo sana sa kahoy asin daing kapusogan. An tulay na ini, siring sa duwa pang tulay nabaktas sa Salog Naga arog kan sa Panganiban asin sa Magsaysay, pirming rinuruso' nin mga paradalan sa pagaagi ni Ina sa tongod kan salog.
Torre Eiffel
An Torre Eiffel (Pranses: Tour Eiffel, tuʁ ɛfɛl) sarong sinala-salang torreng lansang namomogtak sa Champ de Mars sa Paris na ginibo kan 1889 bilang arkong daratangan kan 1889ng Pangkinaban na Peria.
Kapistahan nin Peñafrancia
Pagrampaog kan tulay na Colgante, 1972
Sabihon pa, su ibang pamilya na nagadanan, kinasuhan an siyudad kan Naga. Pakalihis nin halawig na pagbista, ginana ninda an kaso asin natawan nin indemnisasyon.
An Ladawan ni Inâ hina'bon kan 1981
An orihinal na ladawan ni Ina na nageedad na haros tolong gatos na taon, maitom an lalawgon asin inaalikboyan nin manto na iba-iba an kolor asin ini mga regalo kan mga deboto. Kan dai pa naguerra, an korona ni Ina sinasabing may mga tampok na diamanteng nagkakahalagang Php 30,000. Sa likod kan korona iyo an areola, mga sirang na gibo sa bronse asin tinampokan nin makikilyab na kristal. Ini, saka an saiyang kahoy na estatuwa na antigo nang maray nagin dakulang kaaraan sa mga tampalasan.
Pedro Panday
right|thumb|250px|Si Dr. Pedro R. Panday (rebulto)
Kapistahan nin Peñafrancia
An Ladawan ni Inâ hina'bon kan 1981
Mala' ta kan Agosto 16, 1981 sa dai mahunahuna na pangyayari asin sa pagkakolba kan bilog na ronang Bikol, an milagrosong ladawan ni Ina hinabon sa saiyang santuario. Dai makatubod na may mga tawong pangahas asin magibo kan mapaglanghad na akto. An pangyayaring ini nagkawsa nin kagadanan nin huli ta saro sa pulis na nagsasagonson kan paghahabon, nabadil sa sarong ambus sa tongod kan Bolo Sur. Siya si P/Sgt. Reynaldo C. Neola.
Pedro Panday
Siya namundag sa banwaan nin Goa, Camarines Sur, aki kan mag-agom na sinda Dr. Juan Belleza Panday asin Socorro Diaz Ramirez.
Mga tataramon na Tamaniko
An mga tataramon na Tamaniko iyo an saróng sadit na grupo kan mga tataramon kan Indonesya na Borneo: An klasipikasyon kan mga tataramon na Tamaniko, solo talagang pigrerepresentar kan Embaloh, na dae pa malinaw. Halabang nawalat na dae maklasipikar, pigpanukala kan lingguwistang Aleman na si K.A. Adelaar na igwang espesyal na haraní sa Bugines dangan kabalí ini sa mga tataramon na Sur na Sulawesi.
Torre Eiffel
Ini nagin padagos sarong icon na pangkinaban para sa Pransya asin sarong midbid na gayong estruktura sa bilog na kinaban. An Torree Eiffel na iyo an pinakahalangkaw na edipisyo sa Paris iyo man an pinakang binibisitang monumento sa kinaban na bayaran. Minilyon katawo an nahilig nasakat igdi. An kag'gibo kan maka'ara na estruktura na ipigngaran ngane saiya, iyo si enhinyero Gustave Eiffel.
Pedro Panday
Edukasyon
Nagkua siya kan saiyang elementarya sa Goa Elementary Schol (1945), kan saiyang sekundarya sa Partido High School (1948) asin kinua niya an kurso sa Pre-Med sa UST (1950) kun saen natapos niya man an bilog na kurso sa medisina(1955). Poon 1955, siya nagpraktis kan saiyang pagkadoktor, alagad nagin siyang konsehal sa Goa, Camarines Sur sa duwang termino.
Torre Eiffel
An torre natindog sa langkaw na 324 metro (1,063 pye), kasayaw niya haros an 81ng soson na edipisyo. Dati ini na an pinakahalangkaw na estruktura sa kinaban kan dai pa natogdok an Edipisyong Chrysler sa Nweba York kan taon 1930. Ini an sunod sa pinakahalangkaw na edipisyo sa Pransya, an 2004 Millau Viaduct.
St. John Hospital
right|thumb|250px|An St. John Hospital
An Saint John Hospital, Inc. sarong tertiary hospital namomogtak sa siyudad nin Naga sa Kalye Panganiban. Ini tinogdas ni Dr. Pedro R. Panday asin nagbukas kan Enero 28, 1972.
Kapistahan nin Peñafrancia
An Ladawan ni Inâ hina'bon kan 1981
Lampas sarong taon kan mangyari an panghaha'bon, sa dai maipaliwanag na sitwasyon, ipinag-entriga kan sarong tawo kan Sept. 2, 1982 sa opisina ni Msgr. Florencio Yllana sa Manila, an dating Rector kan Santuario kan Peñafrancia an imahen ni Ina' na nakapatos sa sako. Daing pagdaranggan an pagrokyaw kan mga Bikolano manta na nagpaMisang concelebrado pontifical kan bangging idto pag'abot sa syudad kan Naga, Sept. 8, aldaw na maoranon asin nagbabagyo ta an Bagyong Ruping naglalamasang gayo sa ronang Bikol. Masabi pa, sa pagromdom kan historikong insidenteng ini, si Ina nakalunad sa sarong Pantranco bus numerado 2037 asin sinarabat nin rinibong tawo sa tulay kan Mabolo.
Napalos si Ina' asin nahulog sa salog kan taon 1987
Saro pang insidente na inapod na garo patagolaen kan sarong historyador na si Jose Fernando Obias, iyo an pagpalos asin pagkahulog kan imahen sa madalnak na salog kan ini ibabalyong gayo sa saiyang pagoda. Nangyari an mamondong insidente kan Septyembre 17, 1987. Rinorip ni Rector Msgr. Juan Celso alagad an naha'was niya na lang iyo an ladawan, an manto asin korona pero nawalat asin dai nakua si areola dawa pirang rorip na sa paghahanap.
Pinaghuna ini kan mga nagmamasid na sarong patagolaen. Mala ta dai pang duwang bulan, Okubre 3, 1987, rinadas sa nag'aagabaab na sulo an enterong ibaba kan saod, an Naga Supermarket. Nobyembre 26, parehon taon, an Bagyong Sisang naglamasa sa rona, may darang nag'iingaw na duros sa 220 kph, na pinalampog an kadakul na mga power lines poon Sorsogon abot Casmarines Norte, na nagdulot pa nin kagadanan sa ginatos na tawo nag'eerok sa mga baybayon asin kosa.
An parehong taon, natongod man, iyo an taon na pinarongkab sa bomba kan New People's Army an tolong tulay sa Sipocot, Del Gallego asin sa Milaor, Camarines Sur.
Alagad, kan Agosto, 2008, an areola ni Ina' nadukayan asin naiha'was sa parehong madalnak na lugar sa salog kan ini pinagdraga sa pag'andam kan Sakay ni Ina sa kapiyestahan.
Poon kan nawara an orihinal na ladawan ni Inâ, dakul nang replica kaini an pinagibo. Ngonyan an imahen ni Inâ sa Basilica Minore asin sa Santuario kan Peñafrancia sa dating simbahan pareho na replica. Idtong orihinal kinaag na sa altar kan kombento nin Basilica asin ta medyo gabok na an kahawakan kaini. An Paghubo' ki Inâ (traslacion) man nahale na sa Basilica Minore asin bako nang sa Santuario niya sa Simbahan kan Peñafrancia siring kan dating gawe.
An kapiyestahan sa bilog na kinàban
Kun saen an Bikolano, dinadara niya an piyesta ni Ina sa tamang bulan nin Septyembre. Sinasarabi kan mga gurang sa Gumaca, Quezon na an piyesta duman na nakasentro ki Nuestra Señora de Peñafrancia an kagporoon daa iyo si mga enot na Bikolanong naghurubo duman. Igwa man nin sakay sa gilid nin dagat para ki Inâ asin sa dagat ogaring ta mayo nin salog na masakayan.
Sa Amerika, kadakul an mga asosasyon nin mga Bikolano na nakasentro sa pagrukyaw nin kapiyestahan para ki Inâ. Mala ta pinagsabi kan opisina kan rector kan Peñafrancia Basilica si Rev. Msgr. Romulo A. Vergara, na umabot nang apat na polong (40) syudad sa Estados Unidos an may selebrasyon sa pagdebosyon ki Inâ, na iyo an mga minasunod: Ang Angeleños, California, USA, Batoeños of California, Bay Area Bicol Association kan Sta. Cruz, California, Bicol Association of Charleston, South Carolina, Bicol Club of Guam, Bicol Club of Hawaii, Bicol Club of Los Angeles, California, Bicol club of San Diego County, Bicol, Inc. of Jacksonville Florida, Bicolandia Association, Inc. of Spring Valley, New York, Calabanga Association of USA, Calolbon Civic Association of USA, Camarines Norte Association, San diego, California, Guam Peñafrancia Movement, Iriga Bicol Association of the Kingdom of Saudi Arabia, Irigueños of Southern California, Nabua Association of USA, Nabua Bay Ara Club, USA, Nabueños of southern California, Inc., Naga Metropolitan Cal. Association sa San Francisco, California, Naga Metropolitan Society, USA, Oasnon, USA, Pagiribsang Bikolnon, sa San Diego, CA., Peñafrancia Association of New Jersey, Pili Club of California, Polangueños, USA, Sorsogon Association of California, Sorsogon Club, USA, Tinambac Association of California, United Bicolandia Los Angeles, California Southland, Peñafrancia Festival of Bicol, USA, Houston Chapter, Bicol Association of Tidewater, Virginia, Austria asin sa iba pang mga nasyon.
Pagsungko ni Ina
Nagin ugale sa Simbahan katoliko igdi sa diosesis nin Caceres na ilibot an imahen ni Inang Penafrancia tuyong Agosto abot Septyembre bago mag'abot an nobenaryo sa siyudad nin Naga sa mga pamilya asin mga institusyon arog kan mga banko asin mga opisina na nagpakiulay na magsungko an imahen kan Penafrancia asin ini pangadyean. Ginigibo ini kan Simbahan ngane daa dai na makisusoan an mga taga-Naga tuyong piyesta sa pagbisita ki Ina, asin magtaong ganan sa mga debotong dayo.
Mga Selyo sa Surat Pinaluwas
An Philippine Postal Corporation nagpaluwas kan Septyembre 8, 2010 nin magkapirang selyo sa pagrukyaw kan selebrasyon na tersentenaryo kan Debosyon ki Inang Penafrancia sa ronang Bikol. Ini pinaluwas sa limitadong edisyon sana, poon Septyembre 8, 2010 abot Septyembre 11, 2011. An mga selyo nagprepresyong Php 10.00, an souvenir sheet Php 40.00, enot na isyu Php 50.00, folder sa presyong Php 500.00 asin souvenir frame, Php 5,000.00.
Lista kan mga Filipinong pintor
Lista ini kan mga Filipinong  pintor.
(A-Z)
Antoine de Saint-Exupéry
right|thumb|250px|Si Antoine de Saint Exupery
Si Antoine de Saint-Exupéry (Hunyo 29, 1900 – Hulyo 31, 1944) sarong Pranses na parasurat asin abyador. Siya mas naroromdoman kan saiyang sinurat na novella, The Little Prince (An Sadit na Prinsipe) asin kan saiyang mga libro manongod kan mga adbentura niya bilang abyador, kabali diyan an istoryang Night Flight (Paglayog na Banggi) asin an Wind, Sand and Stars (Duros, Baybay asin mga Bitoon)
Siyentista
thumb|311x311px|Naresibe ni Wilhelm Röntgen an pinakaenot na [[Nobel Prize sa Pisika para sa saiyang pagkadiskobre sa X-ray.]] An siyentista o siyentipiko (Ingles: scientist) iyo an tawo na minahimo nin mga siyentipikong pag-aadal para pauswagon an kaaraman sa sarong lado nin interes.
Sa klasikal na panahon, mayo nin totoong suanoy na analogo nin sarong modernong siyentista. Imbes, mga pilosopo an nag-enganyo sa pilosopikal na pag-aadal nin kapalibotan na inaapod na pilosopiyang natural, sarong prekursor kan siyensyang natural. Dae hasta ika-19 na siglo kan an terminong siyentista iyo uminabot sa regular na paggamit pagkatapos na ini mamokna kan mga teyolohiko, pilosopo, sagkod historyador kan siyensya na si William Whewell kaidtong 1833.
Sa modernong panahon, an nagkapirang mga siyentista iyo may mga halangkaw na degri sa sarong lado nin siyensya sagkod nagpupursigi nin karera sa manlainlain na sektor kan ekonomiya arug kan akademya, industriya, gobyerno, sagkod dae pangkomersyong kapalibotan.
Alang na sirâ
thumb|250px|right|Korokamalig na may paalangan sira – [[Vincent van Gogh|Van Gogh 1882]]
An la'bas na sira' madaling mabotod, alagad dai mararaot kun igwang paagi na mapreserbar ini. An pagbalad kan sira sa saldang sarong paagi na mahale igdi an tubig ta kun naalang ini dai na natubo an mga mikroorganismo. An pagbalad sa init kan saldang asin pagpaduros kan kakanon iyo an soanoy nang praktis sa pagpreserbar kan kakanon. Nawawara' an tubig sa sira huli ta naaatyanan sa aksyon kan pagbalad igdi, sa pagpaduros, o sa pagpa'agon. Pero sa kaso nin freeze-drying, an kakanon sinasaray sa makuring lipot sagkod na tumagas ini asin hinahale an tubig igdi aasinani inpaagi nin sublimation. Anoman na bacteria, alamag kaipohan an tubig ngane tumubo asin sa anoman na alang, dai sinda natalubo. Kaya mas agil pakabalad, mas dai mararaot, pero mas segurado kun ini inasinan alagad totoo mas gusto kan parabakal na bako labi an pagkaaskad kaini.
An sira naprepreserbar sa mga metodong tradisyonal arog kan pagbalad, pagtapa asin sa pagpasaromsom kaini sa asin. An pagbalad asin sa pagpaduros iyo an soanoy na paagi sa pagpreserbar nin kakanon asin an inalang na sira natagal nin pirang taon dai nararaot. An metodo bakong magasto asin naasir sa tamang klima. An siring na trabaho madali para sa pamilya kan parasira asin an produkto madaling darahon sa saod.
Psusennes I
right|thumb|200px|An bulawan na maskara ni Psusennes I right|thumb|An pantyon ni Psusennes I sa Tunis, Ehipto
Alang na sirâ
Sa Filipinas, an mga sirang saradit inaalang na dai na hinihinulakan saka dai naman binabadi. Kun daradarakul na, ini binabadi ngona, na iyo an paglaplap kaini napoon sa may talodtod pasiring sa tulak asin binubukang maglapnad hiling an saiyang dugi. Sa siring na paagi, madali siyang mabalad asin dusok kun empakehon kun dadarahon na sa saod.
Rimas
thumb|Bunga kan rimas thumb|itsura kan laog kan Rimas An Rimas o kulo' (Artocarpus altilis (Parkinson) Fosberg; Ingles, breadfruit) nagkakahoy na tinanom. Nalangkaw ini sagkod sa 26 metros, nadakula an kahawakan asin an poon napusog huli sa mga dalig (oldot na darakulang gamot) niya. An dahon niya makintab na berde, may mga "oro-espada" an palibot asin an irarom may hibo'. Darakula an dahon niya, na an laba poon 9 abot 36 na pulgada asin an lakbang kaini 8 abot 20 pulgada.
Serrata
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Rimas
An bunga niya nakakaagid sa bunga nin ogob, matabilog pero may kalabaan asin may mga mata-mata pero mayong mga "tunok" na arog kan ogob. Kadaklan kan rimas mayong pisog an bunga, pero igwa man ibang klaseng rimas na may pisog. Igdi sa bikol, an klase kan rimas na lakop madaling mabisto sa ogob kun ini may bunga pero kun mayong bunga, madaling midbiron sa bilang kan oro-espadang mga panas sa palibot kan darakula niyang dahon. An rimas tolo sana parati an mapapanas na "espada" sa ibong-ibong kan dahon, orawang an ogob dai nababa sa limang 'oro-espada' an mga panas niya ibong-ibong kan dahon.
An bunga kan rimas parati prinipritos asin may namit arog kan kamote. Pero pwede man luto na pinakro. Sa ibang lugar kakanon ining pan-oroaldaw na ginugulay man o kwenta maluto.
Scido
thumb|mapa kan komyun na Scido thumb|Eglise de Christ Roi An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
La Paz, Abra
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga barangay
Nababanga an La Paz sa 12 barangay.
Philip Jaisohn
Si Philip Jaisohn o Seo Jae-pil (Korea:서재필, January 7 1864 – January 5 1951) iyo sarong independenteng aktibista, parapahayag, doktor sa Sur na Korea.
Tataramon na Embaloh
An Embaloh (Maloh) saróng tataramon na Austronesyo (Dayak) kan Borneo. Sumpay sa Taman, dae ini magkaano-ano sa iban mga tataramon, asin halaba nang kontrobersiyal an klasipikasyon kaini. Nagpanukala sina Adelaar asin Himmelmann (2005) na espesyalmente na haraní ini sa Bugines. Alagad, prekwentilidad ining binayaan bilan saróng suway sa (Nukleyar) Malayo-Polinesyo.
Pwedeng saróng naiibang tataramon an Kalis (Kalis Maloh).
Bae Suzy
Si Bae Su-ji (namondag kan Oktubre 10, 1994), na mas bistado bilang si Bae Suzy, iyo sarong Sur na Koreanong parakanta, aktres, asin modelo. Nagin siyang miyembro kan babaying grupo na Miss A sa irarom kan JYP Entertainment. Si Suzy dagos naman nagdebyu bilang sarong aktres sa telebisyong serye na Dream High (2011), sagkod buminida naman sa mga serye arug kan Gu Family Book (2013), Uncontrollably Fond (2016), While You Were Sleeping (2017), Vagabond (2019) asin Start Up (2020). Nagdebyu siya sa lado nin pelikula sa Architecture 101 (2012). Poon kan saiyang matrayumpong debyu sa pelikula, siya iyo binansagan bilang "The Nation's First Love" kan saiyang ginikanang nasyun.
Personal na buhay
Si Suzy iyo namondag sa Buk District, Gwangju, Sur na Korea kan Oktubre 10, 1994, kinda Bae Wan-young asin Jeong Hyun-sook. Igwa siya nin nakakagurang na tugang na babayi asin nguhod na tugang na lalaki. Nag-atendir siya sa School of Performing Arts Seoul asin naggradwar kan taon 2013. Bago an saiyang debyu, siya iyo sarong modelo sa lado nin online shopping.
Danaw nin Buhi
An Danaw nin Buhi sarong danaw na namumugtak sa Buhi, Camarines Sur. Igwa ini nin hiwas na 18 kilometro kwadrados asin katamtaman na rarom na 8 metros. Namumugtak an danaw sa tanga kan duwang bulkan na Asog asin Malinao.
Mga kagamitan
Namidbid an danaw huli ta saro ini sa mga hawak nin katubigan kun sain nabubuhay an tabyos o sinarapan (Mistichthys luzonensis) na iyo an pinakasadit na sira na nakakakan sosog sa Guinness Book of Records.
An danaw iyo an panginot na pinagkukuanan kan suplay nin tubig para sa National Power Corporation Hydro Electric Plant. An planta na tinugdas kan 1952 nakakagibo nin katamtaman na 2.8 megawatts. Ginagamit man ini kan National Irrigation Administration sa pagpatubig sa dai mababa sa 100 kilometro kwadrado na kadagaan sa Ikatulong Distrito kan Camarines Sur.
Kan Setyembre 22, 2007 nagkaigwa nin pagburutwa nin sira sa danaw huli kan labing sulfur dioxide gikan sa pagtaraid na bulkan sosog sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) na pinahimukan kan Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs).
Bakasyunan asin lingaan
Mismo sa gilid kan danaw, sa barangay kan Cabatuan yaon an pinakamoderno asin pinakasangkap sa pasilidad na resort para sa mga boot magbakasyon sa Buhi, an Lake Buhi Resort na pagsasadiri ni Cyrus Obsuna, sarong Buhi'non namundag mismo sa barangay na ini.
Saro man sa mga tinutuyong pasyaran sa gilid sana kan danaw nin Buhi iyo an Maguindara Resort na imenamanehar kan lokal na gobyerno kan municipalidad. Ini ginagamit bilang sarong kamping site asin venue kan manlaen-laen na okasyon arog kan kasalan, bunyag asin iba pa.
Upi
An Upi sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Maguindanao, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga Barangay
Ang banwaan nin Upi nababanga sa 23 na barangay.
Kremlin
An Kremlin (Московский Кремль) sarong pinagpatibay komplex yaon sa tahaw kan Mosku tinugdas kan Rurikid na dinastiya. Ini an pinakabantogan na kremlin (Rusong sitadel), asin linalaman ini nin limang palasyo, apat na katedral, asin nalilikosan kan Pader Kremlin na igwang mga Kremlin na mga tore. Dugang pa igdi, sa laog kan komplex iyo an Palasyo Grand Kremlinna dati iyo an residensya sa Mosku kan kan dating Tsar. An komplex nagsisirbe na ngonyan na opisyal na residensya kan Presidente kan Rusong Pederasyon asin bilang sarong museo na kan 2017 igwang mga bisita uminabot tolong milyon. An Kremlin nagtata'naw sa Salog Moskva sa habagatan, Katedral ni Santo Basil asin Red Square sa subangan, asin Alexander Garden sa sulnopan.
An "Kremlin" boot sabihon "kota' sa laog nin syudad", asin parati nagagamit na kataga' na representasyon na mismo kan gobyerno nin Rusong Pederasyon. Dati ini pinapanongdan an gobyerno kan Unyon Sobyet (1922–1991) asin an mga haralangkaw na opisyales igdi (arog kan mga sekretaryo heneral, premier, presidente, ministro, asin komisar). An terminong "Kremlinolohiya" dapit sa pag'adal nin Sobyet asin Rusya'ang politika.
Kwartel kan Gwardya Sibil sa Nueva Caceres
An Kwartel kan Gwardya Sibil sa Nueva Caceres iyo an toltolan kan mga gwardya sibil sa Nueva Caceres kan panahon na kolonya pa an Filipinas kan Espanya hanggan taon 1898. An lugar na ini tagbo kan dakulang historikong pangyayari kan an mga gwardya sibil na pinamayohan na Kabo Elias Angeles asin Felix Plazo nagtumang sa mga Kastilang pamayo ninda asin resulta kaini narumpag ninda an gobyerno kolonyal sa bilog na Ambos Camarines. Huli kaini, sunod-sunod na nagdurulag an mga administrador sibil na Espanyol sa iba-ibang banwaan sa Ronang Bikol.
Kremlin
Toltolan
[[Kategorya:Mga Ika-15ng siglong establisimyento sa Rusya]
Kwartel kan Gwardya Sibil sa Nueva Caceres
Sa presente, an lugar na ini okupado kan Naga City Police Office asin an lote na may hiwas na 1,045 metro kwadrado (bakong 1,547 metro kwadrado siring sa nababareta sa Bicol Mail, yaon sa pagrorogaring kan Republika nin Filipinas. Kan taon 1913, si Gobernador-Heneral William Cameron Forbes, sa sarong dekreto ipinagboot na an loteng ini ipanongod sa paggamit kan Philippine Constabulary.
Huli sa dakula an papel kan lugar kan dating kwartel, sa historya asin kultura kan ronang bikol, dakul na mga kaayonan sa siyudad nin Naga an naghuhurot sa gobyerno lokal na matagama na nanggad an paggamit kan nasabing lote bilang sarong historikong sityo sa pagromdom kan historikal na pangyayari kan 1898.
Lacub
An Lacub sarong ikalimang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Abra, Filipinas. Igwa ining sukol na 295.30 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa kasasarong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Lacub sa 6 na barangay.
Mga panluwas na takod
}
Siderno
thumb|Chiesa Matrice (Arcipretale) di Siderno Superiore An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Reggio Calabria sa rehiyon Calabria kan Italya.
Tataramon na Maiwa (Papua Nueba Guinea)
An Maiwa sarong tataramon na Papuano kan Nueba Guinea.
Salog Wankinco
An Salog Wankinco sarong salog sa subangan kan Massachusette na nasanga hale sa Salog Wareham asin ini nabulos pasiring Buzzards Bay. An laba kaini 7.3 milya (11.7 km).
Dati ini sinusurat na Wankinquoah, na naggikan sa "Wonqun" na boot sabihon "tiriko".
An Salog Wankinco nahale sa sarong pond, an Eaast Head Reservoir na yaon namogtak sa Myles Standish State Forest, asin ini nadalahay pasiring habagatan dangan pagbulos kaini inaagihan magkapira pang mga sarayan-tubig dangan sa poro nawawa sa Salog Agawan, harani sa sentro kan Wareham, Massachusetts, asin ta ini pinoporma an Wareham na salog na may pantalan. May rarom ining 12 pye (3.7 m). Ini nasirbe man na partisyon o pagdolonan kan Carver asin Plymouth, Massachusetts.
The Last Sacristan Mayor and The Most Expensive Mass for the Dead
An librong The Last Sacristan Mayor and The Most Expensive Mass for the Dead: Tales from Ticao katiponan nin mga halipot na osipon gikan sa banwaan kan Ticao, Masbate. Ini pinagsurat kan Bikolanong parasurat asin kritikong si Tito Genova Valiente. Ipigpublikar ini kan taon 2017 sa irarom kan Ateneo de Naga University Press. An kagdisenyo kan takop asin kan kagabsan kan libro iyo si Ryan Cuatrona.
Kalamay
right|thumb|250px|An kalamay (sa wala)
The Last Sacristan Mayor and The Most Expensive Mass for the Dead
*sarong saysay an Listening to Enchantment:Fieldwork and Folklore
Toltolan
*Valiente,Tito Genova,The Last Sacristan Mayor and The Most Expensive Mass for the Dead: Tales from Ticao, 2017,Ateneo de Naga University Press
Panluwas na Takod
https://www.manilatimes.net/2019/08/25/weekly/the-sunday-times/literary-life/tales-from-ticao-island-full-of-enchantment-and-temptation/605357/
Todd Livingston
Si Todd Livingston sarong paragibo pelikula asin autor.
Biograpiya
Si Livingston nagin sarong komedyante sa sarong naomaw na gayong grupo, an quintette na 'Open Season'. Naglibot ini sa EU asin Kanada, sa mga klab asin mga kolehiyo saka ini nagin regular na sa Comey Store sa LA, sa Comic Strip kan Nweba York kun saen an grupo kadurungan sa entablado an mga bangtogan arog ki Jerry Seinfeld, Adam Sandler asin Chris Rock. Kun tigluya, si Livingston na-akting sa telebisyon asin mga pelikula, arog kan Unsolved Mysteries asin Hitcher in the Dark.
Si Livingston man katuwang pigsurat asin pigderihir an comedy'ing So, Hou've Downloaded a Demon sa Accidental Films asin iba pa siring kan America Jr., The Black Forest asin Wicked West asin pa an The Living and the Dead, Chopper Zombie asin an serye'ng The Odd Squad.
Mga naroromdoman asin nagpabantog saiyang mga iba pang pelikula iyo an: Omega Models, Fury of Solace (2008) asin Grindsploitation (2016).
Leonhard Euler
Si Leonhard Euler ( 15 Abril 1707 -18 Septembre 1783) sarong Swiss na matematiko, pisiko, astronomo, heograpo, lohiko asin inhinyero na naggibo nin importante asin impluwensiyal na pagkadiskobre sa ibang mga sanga nin matematika, arog kan infinitisimong kalkulus asin teorya nin grapo, mientras naggigibo nin mga pangenot na kontribusyon sa ibang mga sanga arog nin topolohiya asin analitikong teorya nin bilang.
Pinamidbid niya man an mga modernong terminolohiya asin notasyon, partikular na sa matematikang analisis, arog kan nosyon nin sarong matematikang function. Popular man siya sa saiyang mga kagibohan sa mekanika, pluwidong dinamika, optika, astronomiya, asin teorya nin musika.
Sabah
250px|thumbnail|too|Wayaway kan Sabah thumb|Mosque kan Kota Kinabalu An Sabah iyo an estado kan Malaysia na namumugtak sa pinakasubangan na gampi kan isla nin Borneo. Saro ini sa mga kagmuknang myembro kan pederasyon nin Malaysia kaiba an Kolonya kan Sarawak, Singapura, (nagsadiri kan 1965) asin an Pederasyon kan Malaya.
Etimolohiya
Dai nin nakakaaram sa pinaghalian kan ngaran kan Sabah. Gulpi nin mga teorya na nagbutwa susog kaini. An sarong teorya, kan panahon na ini parte pa kan Bruneian Sultanate, pinagmidbid ini bilang Saba huli sa pagigin presente kan klase nin batag na an apod pisang saba(bistado man bilang pisang menurun). Ini nagtatalubo sa parteng gayo kan kostal na rehiyon sa Brunei. An komunidad kan Bajau pinagbisto man ini billang pisang jaba. Mantang an ngaran na Saba kapareho man an boot sabihon sa mga Tagalog asin Bisaya bilang sarong klase nin batag, an tataramon na ini sa Bisayas nangangahulugan man bilang "noisy" o maribok. Baad huli sa lokal na dialekto, an tataramon na Saba pinagtataram man bilang Sabah sa lokal na komunidad. Mantang an Brunei basal na estado kan Majapahit, an gurang na Javanese na eulohiya kan Nagarakretagama na pinaglaladawan man bilang lugar na ngunyan pinagmimidbid bilang Sabah o Sebulang.
Paul F. Tompkins
Si Paul Francis Tompkins (Mount Airy, Septyembre 12, 1968) dating sarong Amerikanong entertainer.
Basilica Minore de San Sebastian
thumb|right|220px|An Simbahan ni San Sebastian
An Basilica Minore de San Sebastian, na mas bantog sa arapodan na Simbahan ni San Sebastian (Ingles, San Sebastian Church), sarong Romanong Katolikong basilika minor namomogtak sa Manila, Filipinas. Ini an sentro kan Paroko ni San Sebastian asin sarong Santuario Nasyonal ni Nuestra Señora del Carmen.
Itinaong pangaran
An "itinaong pangaran" sa pormal na pagtaram sa lenggwaheng Bikol, iyo mansana an "kangaranan". Halimbawa, an 'kangaranan" (ngaya) ni Presidente Ferdinand "Bongbong" Marcos, Jr. iyo an "Ferdinand", an gaha' niya iyo an "Bongbong", an apelyido niya iyo an "Marcos" an "Jr." boot sabihon kasangay niya mansana an ama niya.
Tutankhamun
right|thumb|200px|An maskarang bulawan ni Tutankhamun
Nadukayan an pantyong ni Tutangkhamun kan duwang arkeolohiko na sinda Howard Carter asin George Herbet, an ika-5ng earl nin Carnavon asin ta pambihira an pagkakadiskubre nin huli ta haros bilog na bilog pa an lubongan ni Tutankhamun. An pagkadukay na ini nagsabrit nin dakulang interes naman sa Antigong Ehipto, asin an panglubong na maskarang bulawan ni Tutankhamun iyo an nagin popular na simbolo kaini. Mga eksibit kan mga artifak hale sa saiyang lubongan naglibot na sa bilog na kinaban. Kan Pebrero 2010, an resulta kan mga eksamen sa DNA nagpatotoo na siya aki ni Akhenaten (mummy KV55) asin kan saiyang agom/tugang na dai man isi an pangaran alagad nginaranan na "Hubin na Babae" (mummy KV35YL).
Lagangilang
AnLagangilang sarong ikalimang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Abra, Filipinas. Igwa ining sukol na 101.44 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa kasasarong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Craig Shoemaker
Si Craig Shoemaker (Philadelphia, Nobyembre 15, 1958) dating sarong Amerikanong entertainer.