cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rimoranon
Estaran
Nakukua asin lakop an rimoranon sa isla nin Luzon, isla nin Mindoro, Catanduanes asin Masbate. An halas na ini naestar sa mga kapatagan, mga kakadlaganan kun saen harani an mga karaan, kadootan, gobgob na kakahoyan, mga omahan asin sa mga binabanwa kan tawo, parati yaon man nakukua sa mga bungag kan kino. Yaon man ini makukua hararani sa may tubig arog kan salog o li'mawan ta suno kaini an tubig. An sugok kaini matilaba, naabot sarong pulgada an laba na may tibulakang naghahanak-hanak sana kun pilditon.
Kamandag
An rimoranon kayang itopga an saiyang kamandag sa rayong tolong metro asin ini na daa an saro sa pinakamakandag sa mga kobra sa kinaban. Kun natopga, ini nabigak asin na'ansyas patindog sa akto nin pag'atake. An kagat kaini naresulta sa kagadanan huli sa paralisis sa laog sana nin kabangang oras.
Sintomas kun natutuka
An klase kan kamandag yaon sa rimoranon inaapod na "potent neurotoxin". Pag ini nanogwak asin nagsaromsom na sa hawak kan biktima an kamandag, an mga sintomas na namate iyo an kulog-payo, pagdidigwa, pagkaliyo, kulog tulak, pagbugris asin pagpiot kan hinangos, pagkamol pagtaram saka pagtuyob kan salang. An kamandag sarong neurotoxin na apektado an cardiac asin respiratoryong parte kan hawak na pwede magresulta sa kagadanan kun dai mata'wan tolos nin pantambal.
Bulong asin kakanon an rimoranon
Dakul an nagtutubod na an apdo, dugo asin ibang parte kan rimoranon nagsisirbing bulong sa mga kamatean arog kan arthritis, hapo, diabetes asin iba pa. Alagad, an laman kaini, pakahale kan kamandag kaini, pwedeng kakanon. Linuluto na adobo o paksiw.
Braulio E. Dujali
An Braulio E. Dujali sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Davao del Norte, Filipinas. Igwa ining sukol na 91.00 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Pi
thumb|344x344px|Pagpapahiling kun papano makukua an numerikal na bilang kan π An numerong  iyo sarong matematikong konstant. May kahulugan ini na rasyo kan sirkumperensya sa saiyang diyametro sa sarong bilog, asin igwa man nin manlainlain na kaparehas na depinisyon. Minaluwas ini sa nagkapirang mga pormula sa gabos na lado nin matematika asin pisika. An pinakaenot na aram na paggamit kan Griyegong letrang  tanganing irepresenta an rasyo kan sirkumperensya sa saiyang diyametro sa sarong bilog iyo huli sa Welsh na matematikong si William Jones kaidtong 1706. Harus parehas ini sa 3.14159. Pigrerepresenta ini kan Griyegong letrang "Pi (letter)" poon sa katawahan kan ika-18 na siglo, sagkod iyo pigbabaybay bilang "pi". Inaapod man ini bilang Archimedes' constant.
Bilang sarong irasyonal na numero, an dae pwedeng maipapalis sa ordinaryong praksyon, alagad an mga praksyon arug kan 22/7 iyo harus nagagamit sa pag-aproksimar kaini. An desimal na representasyon man kaini dae nagtatapos asin mayo nin permanenteng pauro-utrong paterno. An desimal (o ibang basehan) kaini na mga digit minaluwas na purakan an distribusyon, asin iyo nakonhekturar para masatispika an sarong ispesipikong klase nin estadistikong pagkapurakan.
Bistado man an bilang sarong transendental na numero: bako ining gamot (root) nin maski anong polinomyal na igwang rasyonal na mga koepisyento. An pagigin transedental kan iyo nagpapahiling na imposibleng masimbag an suanoy na hamon na pagkwadrado kan bilog gamit an kompas asin straightedge.
Acquaformosa
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
Mais
An mais (haleng Espanyol, maiz) sarong tipasian na tinanom na haloy nang pig'ataman kan mga tinubo sa Mesoamerika. An paklang kaini may mga bunga na pano sa pisog asin ginigibong gawgaw o armidol.
Uusipon
An pagtubod kan mga parasaligsig, inot na inataman an mais sa Mehiko, sa parteng sur-sulnopan mga 8,700 nang taon nakaagi hale sa sarong layas na doot inapod na teosinte. . An mga tribung Olmec asin Mayan pigkultibar ini sa kahiwasan nin Mesoamerika asin ini linala'bonan asin ginigiling. Poon 2500 BC, an pananom naglakop na sa kahiwasan kan Amerika. Pag'abot kan mga eksplorador na europeo sa Amerika kan kaamayan nin ika-16 na siglo, an mais bilang pananom nadara na sa Europa. An mais naglakop nanggad sa kinaban nin huli sa abilidad kaini na magtubo sa iba-ibang klima. Manlaen-laen na produkto an napaluwas sa mais arog kan sweet corn na mayaman sa asukar bagay na pagkakan ni tawo, an iba naman angay na pambahog sa hayop, an iba minamasa asin hinihigris sa paggibo nin lana o pinapagurang sa paggibo nin arak na alkoholiko arog kan bourbon whiskey o kemikal na sinasalak sa pambahog.
An mais ngonyan sarong pananom lakop sa Amerika asin 332 milyon tonelada metriko an naproprodyusir sa Estados Unidos, an 40% kan patubo ginagamit sa paggibo nin corn ethanol. . Ngonyan man 85% kan tinatanom sa Estados Unidos kan taon 2009 anas na mga sinasabing "genetically modified maize".
Iba-ibang paagi sa pagkakan o pakinabang kan mais
An natural na mais berdura sa mga kakanon na may sabaw, pwede man kakanon bilang sarong inasal, lina'bonan, ginute' o ginarip ngane isalak sa salad, sa maluto', sa ginatan o pangtaong namit sa mga iba-ibang giso. An ubak kan bunga, makunot, mahalnas asin malamuti na naggigiyaw-giyaw, nagsaserbing gayo sa paggibong handikraft o ornamental na mga gamit panharong.
Mga taksal kan mais pamberdura
Igwang mga mais na natural saradit sana, dai nadakula asin an taksal kaini an sinasalak na pamberdura sa tsapsoy asin iba pang mga luto. An kunod o mga tipasi kaini durukot sa palibot kan taksal asin rulumbod pang maray, asin tuyo nganeng ibiniberdura na lombod pa nanggad ini.
Aspirin
An aspirin, midbid na acetylsalicylic acid (ASA), sarong bulong para sa kulog, kalintura, asin paggatok. An mga ispesipikong paggatok na nabubulong kaini iyo an Kawasaki disease, pericarditis, asin rheumatic fever. An pagtao nin aspirin matapos an atake sa puso nakakatabang para malikayan an pagkagadan. An aspirin iyo nakakatabang para malikayan an atake sa puso, ischaemic strokes, asin pagbilog nin dugo sa mga tawong halangkaw an posibilidad na magkaigwa kaini. Nababawasan man an tiyansa na magkaigwa nin iba-ibang klase nin kanser partikular na an colorectal cancer. Sa kulog o kalentura, an epekto kaini mapuon pakatapos nin trenta minutos. An aspirin sarong nonsteroidal anti-inflammatory drug (NSAID) asin may epekto na parehas kan ibang NSAIDs mientras pinupugulan kaini an normal na paggana kan mga platelets.
An aspirin iyo an pinakaginagamit na bolong sa kinaban, na igwang tinatantiyang nasa 40000 tonne (50 hanggang 120 billion pills) pagkunsumo kada taon. Kaiba ini sa listahin kan World Health Organization's List of Essential Medicines. Iyo man ini an bolong sa pangkagabsan. Kan 2018, ini an ika-40 na nirereseta sa Estados Unidos na igwang with more than 19 milyong million preskripsyon.
Produksyon
An sintesis kan aspirin iyo pigkaklasipika bilang sarong reaksyong esteripikasyon. An salicylic acid iyo pigtatrato nin acetic anhydrise, sarong deribatibo nin asido, na minakawsa nin reaksyong kimikal na minaliwat sa hydroxyl na grupo kan salicylic acid pasiring sa sarong ester na grupo (R-OH → R-OCOCH3). An prosesong ini nagmomokna nin aspirin asin asidong asetiko, na iyo pigkokonsidera na lain na produkto kan reaksyong ini. An saditon na kantidad nin asidong sulpuriko (sagkod minsan iyo asidong posporiko) iyo harus ginagamit pirmi bilang kataliko. An paaging ini iyo harus pigtutukdo sa mga pangtukdong laboratoryo.
sentro|thumb|490x490px|Kabubuan nin Aspirin sentro|thumb|800x800px|Mekanismo na Acetylation nin salicylic acid
An mga pormulasyon na may halangkaw na konsentransyon nin aspirin iyo harus may parong na suka huli ta an aspirin pwedeng malapa sa paagi nin hidrolisis sa mabasa-basang kondisyon, na iyo dagos nagmomokna nin mga asidong salicylic asin asetiko.
1676
An 1676 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Tataramon na Tuwali
An Tataramon na Tuwali saróng natibong tataramon na katutubó sa Ifugao. Pangenot ining pigtataram sa bilog na provincia. Ini igwang kakaibang klase na nagkaklaripika kan munisipalidad.
An Kiangan an pinakasuanoy na banwaan sa provincia. Gikan an pangaran ka ini sa Kiyyangan, an sinaenot na nayon na haraní sa saluhang-tubig kan Salog Ibulao na nasa Lambak nin Lagawe.
Boryo
thumb|An elemento 107 iyo orihinal na pigheras na ipangaran pakatapos ki Niels Bohr, sa ngaran na nielsbohrium (Ns). An ngaran na ini iyo dagos na pigribayan kan [[IUPAC sa bohrium (Bh).]] An boryo (Ingles: bohrium) iyo sarong sintetikong elementong kimikal na may simbolong Bh asin atomikong billang na 107. Pigpangaran ini pakatapos kan Danish na pisiko na si Niels Bohr. Bilang sarong sintetikong elemento, pwede ining mamokna sa laboratoryo pero dae mahihiling sa kapalibotan. An gabos na aram na isotopo kan boryo iyo radyoaktibong marhay; an pinakapusog na aram iyo an 270Bh na may kabangang-buhay na harus 61 segundo, maski an dae pa nasisigurong 278Bh pwedeng igwang mas halabang kabangang-buhay nin harus 690 segundo.
Sa peryodikong tableta, saro ining d-block na transaktinidong elemento. Kaapil ini kan ika-7 na peryodo asin yaon sa grupo 7 na elemento bilang an ikalimang kaapil kan 6d serye nin transisyong metal. An mga kimikang eksperimento nakakasiguro na an boryo may kaugalian bilang mas magabat na homologo sa renyo sa grupo 7. An kimikal na karakter nin boryo iyo pigkakarakterisa sana nin partida, pero nakukumpara sinda nin marhay sa kimika nin iba pang mga grupo 7 na elemento.
Kadagatan na Habagatan-Subangan na Asya
. An Kadagatan na Sur-Subangan na Asya iyo an kadagatang rehiyon kan Sur-Subangan na Asya na kabaliktadan kan Kadagaan na Sur-Subangan na Asya asin binubuo ini ngunyan kan mga nacion; an Malaysia, Brunei, Filipinas, Singapura, Indonesya, asin Timor Leste. Minsan inaapod an Kadagatan na Sur-Subangan na Asya na "island Southeast Asia" o  islang Sur-Subangang Asya or "insular na Sur-Subangan na Asya". An terminong ika-16th na siglo nin East Indies, asin minasunod an terminong ika-19th na siglo nin Kaiislahan na Malay, tumutukoy sa pakabuuhang nin parehong hiwas.
Bianchi, Italya
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
Hans Gericke
thumb|Bundesarchiv Bild, Bergarbeiter, Ehrung Si Hans Gericke (27 Hulyo 1912 – 15 Pebrero 2014) sarong arkitektong Aleman asin urban planner. Poon 1953 abot 1958, sya an katuwang na direktor sa Institutes für Theorie und Geschichte der Baukunst para sa Deutschen Bauakademie. Kan 1965, nagin siyang hepeng arkitekto sa East Berlin, East Germany (ngonyan, Berlin, Germany). Para sa saiyang trabaho, siya nagawadan kan manlaenlaen na organisasyon. Namundag siya sa Magdeburg, Saxony-Anhalt, Imperyong Aleman.
Si Gericke nagadan 15 Pebrero 2014. Kan nagadan an edad niya nag'abot 101 taon.
1670
An 1670 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Amadou Toumani Toure
right|thumb|230px|Si Amadou Toumani Toure
Si Amadou Toumani Touré (namundag, Nobyembre 4, 1948 ) sarong Malianong pulitiko, na nagin presidente kan Mali poon 2002 sungdo 2012. Saiyang napatalsik sa pwesto si Presidente Moussa Traoré kan Marso 1991 sa sarong kudeta militar asin iyo an nag'ama sa sarong paghihira kun saen napangyari niya an eleksyon na multi-partido na. Saiyang ipiglito an poder sa mga otoridad sibilyan kan Hunyo 1992. Pakalihis sampolong taon, pakaretiro sa hokbo, nagtapsok siya sa pulitika biolang sarong sibilyan asin ginana niya an presidensyal na eleksyon kan 2002 na nakuang mahiwas asin lakopan na suporta. Libyano siyang naelihir ule para sa ikaduwang asin ultimong termino. Siya tuminago kan Marso 2012 kan an mga sungail na mga soldados nagtumang sa gobyerno asin nagbungsod nin sarong kudeta, pira na sanang bulan bago siya talagang maretiro na.
An mga soldados na nagkudeta ipinagbareta na pinamamayohan nin sarong kapitan nagngangaran Amadou Sanogo asin soboot nag'alsa sa kabaldean sa gobyerno na dai sinda tinata'wan sangkap asin bastanteng mga armas sa paglaban sa mga nagrerebeldeng mga Tuareg, sarong etnikong grupo asin minoridad na nag'eerok kadaklan sa parteng desyerto kan Sahara na nasasakop kan Mali.
Laak
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An Laak nababanga sa 40 barangay.
Tataramon na Mandar
An Mandar (bisto man sa Andian, Manjar, Mandharsche) sarong tataramon na Austronesyo na pinagtataram kan mga etnikong grupo nin Mandar na nag-eerok sa probinsiyang Sulnupa na Sulawesi kan Indonesya, nangurog na sa baybayon kan Majene asin Polewali Mandar, siring man sa nagkapirang lugar sa isla kan Distritong Pangkep (bisto man sa Kapuroan nin Spermonde) asin Ujung Lero, sarong sadit na rawis harani sa Pare-Pare).
Baybayon na Bikol
An mga tataramon sa Baybayon na Bikol (Ingles: Coastal Bikol) sarô sa tulong grupo o pamilya nin mga tataramon na minabilog kan mga tataramon na Bikol. Kabali digdi an dai nang Mt. Isarog Agta asin Mt. Iraya Agta, sagkod Bikol Sentral kabali an diyalektong Viracnon.
Etnologo
Piggrupo an mga tataramon na Bikol susog sa Ethnologue:
Acri
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
Tataramon na Mandar
Nakasurat ini sa Iskriturang Lontara.
Leon B. Postigo
An Leon B. Postigo (Bacungan) sarong ikatolong klase nin banwaan sa provincia kan Zamboanga del Norte sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Calvin Coolidge
thumb|right|Calvin Coolidge Si  an ika-30ng Presidente kan Estados Unidos.
Lemery, Batangas
thumb|255x255px|Simbahan ni San Roque An Lemery sarong primera klaseng banwaan sa probinsya nin Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga establisyimento
An mga eskwelahan na yaon igdi iyo an: Gov. Feliciano Leviste Memorial National High School, Payapa Ilaya National High School, Ananias C. Hernandez Memorial National High School, St. Mary's Educational Institute asin an St. Jerome International School. An theme park na Fantasy World yaon man digdi.
Mga barangay
An Lemery nababanga sa 46 barangay.
Warren G. Harding
Si  an ika-29ng Presidente kan Estados Unidos.
E. Arsenio Manuel
Si Esperidion Arsenio Manuel (1909 - Desyembre 27, 2003) sarong Filipinong akademiko, historyador, asin antropologo. Siya mas bisto sa saiyang mga adal manongod sa antropolohiya sa Filipinas, historya, literatura asin linggwistika. . Sa saiyang tolong dekadang karera sa Unibersidad kan Filipinas, nagsurat siya nin mga pagsukit dapit sa mga banwang osipon asin epiko kan Filipinas mala ta may mga libro siyang ipinalagda manongod sa mga epikong istorya kan mga komunidad nin mga Manobo, Matigsalug asin Ilianon.
Siya sinasambit man na "Dekano kan Filipinong Antropolohiya" asin "Ama kan Foklorikong Filipino".
Pamilya
Namundag sa Sto. Domingo, Nueva Ecija kan taon 1903, siya nagkuang kurso sa Li.B. sa University of Manila kan 1935, kan Master of Arts sa Unibersidad kan Pilipinas kan 1954, asin kan saiyang Ph.D. sa University of Chicago kan 1969. Nagin siyang student assistant sa UP Department of Anthropology poon 1927 abot 1929, asin kan periodong 1929 sundo 1945, siya library assistant sa College of Law. Poon 1948 sundo 1976 kun kasuarin siya nagretiro, siya maestro asta nagin lubos na propesor sa Antropolohiya sa UP Diliman. Siya pinaggawadan kan titulong professor emeritus sa ikaduwang semester kan AY 2001-2002.
Ilinubong siya kan Enero 7, 2003 sa Himlayang Pilipino sa Quezon City.
Mariano Aureus
right|thumb|200px|Si Mariano S. Aureus
Si Col. Mariano S. Aureus (Desyembre 7, 1918 - Enero 16, 2003) sarong Bikolanong peryodista asin beterano. May ranggong koronel, naimbwelto siya sa laban kan Ikaduwang Gerang Pankinaban. Sa mawot niyang mata'wan hustisya an mga beterano mahigos niyang pinamayohan, kun saen siya nagin Sekretaryo Heneral, an Veterans Federation of the Philippines poon 1975 abot 1984. Pakaretiro niya sa halawig na serbisyo sa gobyerno nin Filipinas, siya naghubo asin nag'erok na sa Nweba York asin duman saro siya sa kagmukna kan Philippine American Veterans Organization of New Jersey and New York asin, katuwang niya an mga beteranong nagbabanwa na duman, pinaglakaw na matawan nin toltol na benepisyo an mga beterano.
Kan yaon siya sa Jersey City, nanombrahan pa siyang Chairman kan Mayor's Commission on Senior Affairs.
Siya nagadan huli sa kumplikasyon kan helang niya sa prostrate asin kidney sa St. Luke's Hospital, sa Quezon City sa edad na 84.
WikiForHumanRights Challenge/Participants
{{Campaign message box
Paghaman nin bagong artikulo
Kun kamo mahaman nin bagong artikulo:
Pagpalawig kan haman nang artikulo
Kun kamo mapalawig kan haman nang artikulo:
Mga ladawan
}}
Piotrowice (Powiat Otwocki)
An Piotrowice saróng village sa Polonya. Ini igwang nag-eerok na 352 an nakaistar digdi (noong 2013).
Alfred Arndt
Si Alfred Arndt (1896 Elbing- 1976 Darmstadt) sarong arkitektong Aleman. Siya konektado sa eskwela Baiuhaus. Kan 1927, inagom niya si Gertrud Arndt (1903-2000). Kan 1948, naghubo sinda sa Darmstadt.
Carmen, Davao del Norte
An Carmen sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Davao del Norte, Filipinas. Igwa ining sukol na 166.00 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Ronald Rebutica
right|thumb|220px|Si Ronald Rebutica Si Ronald Rebutica (Syudad nin Ligao, Albay) sarong premiadong Bikolanong direktor sa pelikula.
Siya an direktor kan Noy-Am na nakagunò kan Best Director, Best Cinematographer asin Best Short Film sa Inot na Magayon Film Festival kan Abril 2009. Sa Ikatulong Magayon Film Festival kan Abril 2012, siya nanggana man sa kategoryang Best Travelouge asin segunda premyo sa kompetisyon sa Short Film. Kan Oktobre 2013, an saiyang halìpot na pelikulang Sakay: Andas sa Barotong Papel iyo an ginawadan kan Best Picture asin People's Choice Award sa Inot na Peñafrancia Short Film Festival. Siya man kagsinematograpiya kan Posporo na idinehir ni Buboy Aguay.
Si Rebutica nagtapos nin Communication Arts Major in Audio Visual Communication sa Bikolanong Unibersidad Kolehiyo kan Artes asin Letras (BUCAL) sa Syudad nin Legazpi. Sa ngunyan, siya empleado sa ABS-CBN Bicol bilang pangkabtang na produser asin editor kan Mag TV Na Oragon.
Pilmograpiya ni Natalie Wood
thumb|263x263px|Si Wood sa 1960 publicity photo Si Natalie Wood (1938–1981) sarong Amerikanang aktres. Siya nagluwas sa pelikula ni Irving Pichel bilang sarong aki. An enot niyang credited role iyo an Austrian war refugee sa Pichel-directed Tomorrow Is Forever (1946) kaiba si Claudette Colbert asin Orson Welles. Kan sumunod na taon, nagluwas siya bilang aki na dae nagtutubod ki Santa Claus sa iChristmas comedy-drama na Miracle on 34th Street (1947) kaiba si  Maureen O'Hara, John Payne, asin Edmund Gwenn.
Pelikula
thumb|Wood kan 1951 publicity photo thumb|Si Wood sa publicity photo para sa [[Gypsy (1962 film)|Gypsy (1962)]] thumb|Si Wood sa publicity photo para sa[[Inside Daisy Clover (1965)]]
Telebisyon
thumb|Si Wood (too) asin Tom Bernard (wala) sa serye sa telebisyon na [[The Pride of the Family (1953–1954)]] thumb|Si Wood too) asin[[Jacques Sernas (wala) saThe Deadly Riddle (1956)]]
Luzon hornbill
thumb|Luzon Hornbill thumb|Luzon Hornbill o Tarictic sa Subic Bay Forest Reserve, Zambales An Luzon hornbill (Penelopides manillae),minsan inaapod na Luzon tarictic hornbill, sarong species kan hornbill sa pamilya Bucerotidae. Ini endemic sa mga kagubatan sa Luzon asin hararaning isla sa norteng parte kan Filipinas. Sa kaso kan gabos na Philippine tarictic hornbills, ini kinonsiderar na subspecies kan P. panini.
Acholi
right|thumb|250px|Mga aking Acholi (2005)
An Acholi (pigbabaybay man na Acoli) sarong grupong etniko makukua sa mga distrito nin Agago, Amuru, Gulu, Kitgum, Nwoya, Lamwo, asin Pader sa bandang Ugandang Amnayan (sarong lugar na inaapod man na Acholilandia), asin sa Magwe County nin Habagatan Sudan. May 1.17 milyon Acholi an nabilang sa Sensus Uganda kan 2002, asin 45,000 pa an nabilang na nag'eestar sa Habagatan Sudan kan 2000.
Tataramon
An Lenggwaheng Acholi sarong Western Nilotic na lenggwahe, klasipikado bilang Luo, asin magkaibong na nagkakasinabotan sa Lango asin sa iba pang mga lenggwaheng Luo.
Miss Intercontinental 2018
An Miss Intercontinental 2018 iyo an ika-47 edisyon kan Miss Intercontinental pageant na ginibo sa Mall of Asia sa Pasay, Metro Manila, Filipinas. Si Miss Intercontinental 2017 Veronica Salas Vallejo kan Mexico pigkoronahan si Karen Galman kan Filipinas bilang iyo an nanggana asin kagsangle saiya. Iyo ini an pinakaenot na pangyari na sarong Filipina an nakasikwit kan korona. Ini man an pinakaenot na pagkakataon na an Filipinas iyo an ginibohan kan pageant na ini.
Acholi
Tataramon
An "Awit ni Lawino" (Song of Lawino) iyo an saro sa pinakalataw na Aprikanong literatura. Ini sinurat ni Okot p'Bitek sa Acholi, na kan huri ipigpalis naman sa Ingles.
Miss Intercontinental 2018
Kamurugtakan
§ – People's Choice
Acholi
Lokasyon
thumb|300px|Acholilandia, Uganda
An Acholilandia (sinasabi man ini na subrehiyon nin Acholi) sarong bakong-eksaktong termino para sa rona na tradisyonal na estaran kan mga Acholi. Binibilog ini kan sa presenteng Mga Distrito nin Uganda siring kan Gulu, Kitgum, asin Pader, kaiba na padagos an bagong mukna na distrito nin Amuru, Nwoya, Lamwo asin Agago. Sinasakop kaini an lumabi-kumulang onseng ribong milya kwadradsng kahiwasan nin daga harani sa pagdolonan kan Ugands asin Sudan.
An populasyon kaini ngonyan ginagaom na nag'aabot nang 600,000 na tawo o 4% kan total na populasyon nasyonal. Igwa man totoo nin mga Acholi na nag'eestar sa bandang amnayan kan Sudan, pero an mga Sudanong Acholi dai ainasakop sa pagkasabot pulitikal kan terminong Acholilandia.
Aiello Calabro
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
Xidi
An Xidi sarong baryo sa Banwaan nin Xidi, Yi County, Syudad nin Huangshan  kan makasaysayan na rehiyon nin Huizhou kan kahukuman nin Anhui, China. Pifdeklara ini bilang sarong parte kan Lugar na Pamana kan Kinaban kan "Suanoy na mga baryo kan kahabagatan na Anhui" kan UNESCO kadtong 2000, kaiba kan Hongcun.
Mareco Broadcasting Network
Ken Mareco Broadcasting Network ay radyo network
Vhong Navarro
Si Vhong Navarro iminundag sa ngaran na Ferdinand Hipolito Navarro kan 4 Enero 1977 sa siyudad nin Makati, saróng Pilipinong aktor na kaidto miembro kan grupo nin mga parabayle sa Streetboys.
DZNY
Ken DZNY (94.3 FM Naga City) ay pangenot istasyo nga radyo ken Mareco Broadcasting Network, Naga City
Arara
An Arara ciudad nin estado nin Paraíba, Brasil. Segun sa sensus kan 2014, igwang 13.258 katawo.
Mabini, Davao de Oro
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An Mabini nababanga sa 11 barangay.
Aieta
thumb|Tanawon sa Aieta An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
Siruma
An Siruma sarong ikalimang klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Siruma sa 22 barangay:
• Bagong Sirang
• Bahao
• Boboan
• Butawanan
• Cabugao
• Fundado
• Homestead
• La Purisima
Tataramon na Ilongot
An Ilongot saróng tataramon kan katutubóng mga tawo nin Ilongot kan Amihanan na Luzon, Filipinas.
Siruma
Mga barangay
• Malaconini
Tataramon na Ilongot
Distribusyon
Piglista kan Ethnologue an mga minasunod na provincia na kun saen tinataram an Ilongot.
Siruma
Mga barangay
• Nalayahan
• Matandang Siruma
• Pinitan
Tataramon na Ilongot
Mga diyalektos
Alternatibong mga pangaran kaiba an Bugkalut, Bukalot, asin Lingotes.
Siruma
Mga barangay
• Poblacion
• Pamintan-Bantilan
• Salvacion
• San Andres
• San Ramon (Daldagon)
• Sulpa
• Tandoc
• Tongo-Bantigue
• Vito
Albidona
thumb|tanawon sa Albidona An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
1669
An 1669 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Marso
Hi :3
Alessandria del Carretto
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
1660
An 1660 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Baliguian
An Baliguian sarong ikatolong klase nin banwaan sa provincia kan Zamboanga del Norte sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Harry Elte
Si Harry Elte (namundag sa pangaran na Hartog Elte, Amsterdam, 3 Septyembre 1880 – Theresienstadt, 1 Abril 1944) sarong Hudyo-Olandes na arkitekto an saiyang estilo iyo an sa sinasabing Eskwelahn Amsterdam.
Baliguian
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Baliguian sa 17 barangay.
Altilia
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
1661
An 1661 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Godod
An Godod sarong ikaapat na klase nin banwaan sa provincia kan Zamboanga del Norte sa Republika kan Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga barangay
Nababanga an Godod sa 17 barangay.
Sipocot
thumb|Munisipyo kan Sipocot thumb|mga tanom na nyog sa Sipocot thumb|Binahian Elementary school sa Sipocot An Sipocot sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Sipocot sa 46 barangay:
• Aldezar
• Alteza
• Anib
• Awayan
• Azucena
• Bagong Sirang
• Binahian
• Bolo Sur
• Bolo Norte
• Bulan
• Bulawan
• Cabuyao
• Caima
• Calagbangan
• Carayrayan
• Cotmo
• Gaongan
• Lipilip
• Lubigan Sr.
• Malaguico
• Malubago
• Manangle
• Mangga
• Manlubang
• Mantila
• North Centro (Pob.)
• North Villazar
• Salanda
• Salvacion
• San Isidro
• San Vicente
• Serranzana
• South Centro (Pob.)
• South Villazar
• Taisan
• Tara
• Tible
• Tula-tula
• Vigaan
• galagala
Kapalong
An Kapalong sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Davao del Norte, Filipinas. Igwa ining sukol na 830.01 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Seryo
thumb|273x273px|Sarong halimbawa nin seryo An seryo (Ingles: cerium) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong Ce asin atomikong bilang na 58. An seryo iyo malumoy, duktilo, asin mala-pirak na puting metal na nawawara an lustro kapag nailuwas sa palibot nin ere, asin malumoy na maray para mabanga nin kutsilyo. An seryo iyo an ikaduwang elemento sa lantanidong serye, asin maski na nagpapahiling ini nin +3 oksidasyong estado na karakter kan serye, igwa man ini nin pusog na +4 estado na dae nakakahimo nin oksidasyon sa tubig. Pigkokonsidera man ini bilang saro sa mga bihirang-pankinabang elemento. An seryo mayo nin biyolohikal na pagganap sa mga tawo asin dae masyadong nakakalason.
Chris Pratt
right|thumb|Chris Pratt Si Chris Pratt (namundag Hunyo 21, 1979) sarong Amerikanong aktor sa entablado, sa sine asin sa telebisyon.
Herbert Hoover
thumb|right|Herbert Hoover Si Herbert Clark Hoover an ika-31ng Presidente kan Estados Unidos.
1662
An 1662 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
New Corella
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Bikol Daily
right|thumb|150px|An Bikol Daily, Bikol na pitak 150px|right|thumb|An Bikol Daily, Ingles na pitak An Bikol Daily (1996-1997) sarong peryodikong aldawan pinapaluwas sa Syudad kan Naga na nakasurat sa duwang tataramon: Ingles asin Bikol. Ini pinalalagda ni Jose R. Malbarosa asin siya an editor katuwang sa Jose B. Perez (Managing Editor), Jose Fernando Obias (Associate Editor), Patricia S.J. Lacerna (Feature Editor), Edilberto B. Ordas, Jr. (Chief, News Department), Jose Ma. C. Natividad (Chief, Manila Bureau), Ramon R. Brillante (Editorial Consultant), asin si Henry V. Briguera (Legal consultant).
An Bikol Daily iyo an pinakaenot asin iyo pa sana an napublikar na peryodiko na aro-aldaw pinapaluwas bako sana igdi sa syudad kan Naga kundi sa enterong rehiyon Bikol. An peryodiko pagsasadiri kan Community News Group, Incorporated asin may opisina kaidto sa Dy-Chiao Building, Mayon Avenue, Syudad nin Naga.
Gutalac
An Gutalac sarong banwaan sa provincia kan Zamboanga del Norte sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Gutalac sa 33 barangay.
Cristiano Ronaldo
thumb|345x345px|Si Ronaldo kaiba an Portugal sa 2018 World Cup Si Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro GOIH ComM (namondag 5 Pebrero 1985) iyo sarong Portuges na propesyonal na parakawat nin futbol kun sain siya minakawat bilang sarong forward para sa Serie A club na Juventus asin iyo kapitan kan nasyunal na koponan kan Portugal.
Harus pigkokonsidera bilang an pinakatibay na parakawat sa kinaban asin mahiwas na pigbibisto bilang saro sa mga pinakamatibay na parakawat sa gabos na panahon, si Ronaldo iyo nanggana nin limang Ballons d'Or asin apat na European Golden Shoes, an pinakadakol para sa sarong parakawat na Europeano. Siya iyo nanggana nin 34 na mayor na tropeyo sa saiyang karera, kaiba an pitong titulo sa liga, limang UEFA Champions Leagues, sarong UEFA European Championship, asin sarong UEFA Nations League. Si Ronaldo kapot an rekord para sa pinakadakol na internasyunal na goal (109, kaparehas ni Ali Daei), pinakadakol na goal (134) asin assists (42) sa Champions League, asin pinakadakol na goal sa European Championship (14). Siya iyo saro sa nagkapirang nairekord na parakawat na nakagibo nin lagpas 1,100 na propesyonal na karerang pagluwas, asin iyo naka-iskor nin lagpas 780 opisyal na senyor na karerang goal para sa club asin nasyon.
Unibersidad nin Harayong Subangan
An Unibersidad nin Harayong Subangan (Ingles: Far Eastern University, inaapod man bilang FEU) iyo sarong pribadong unibersidad sa syudad nin Manila, Filipinas. Itinogdas kaidtong 1934 poon sa pagsaro kan duwang institusyon, an Far Eastern College asin Institute of Accounts, Business, and Finance, sa irarom kan pag-giya kan tagabusol kaini asin enot na presidente, Dr. Nicanor Reyes Sr.
Bilang enot na paadalan nin akawnting asin negosyo para sa mga Filipino, an unibersidad, sa pag-agi kan panahon, iyo pinahiwas pa an mga kursong itinutukdo sa lado nin arte asin siyensya, arkitektura, edukasyon, inhenyeriya, turismo asin pag-ako, abogasiya, narsing, asin medisina. An FEU igwa nin siyam na kampus sa Metro Manila, Cavite, asin Rizal. Ini nag-aalok nin pag-aadal poon elementarya, sekondarya, tersiyaryo, hasta graduate studies.
Maco
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An Maco nababanga sa 37 barangay.
Universidade Fundação Mineira de Educação e Cultura
right|thumb|380px|Universidade Fundação Mineira de Educação e Cultura Universidade Fundação Mineira de Educação e Cultura (o FUMEC) sarong unibersidad sa Belo Horizonte, Brasil. Tinogdas ini kan 1965.
Amantea
thumb|Selyo kan Amantea thumb|tanawon sa Amantea An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
Artista Nasyunal kan Filipinas
An Order of National Artists of the Philippines (Filipino: Orden ng mga Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas) sarong orden na iginagawad kan Pilipinas sa mga Pilipino na nakagibo nin signipikanteng kontribusyon sa pagpapalago kan Sining sa Pilipinas. An mga miyembro kan orden inaapod na Artista Nasyunal. Orihinal na binuo bilang sarong gawad, itinaas na an estado kaini bilang sarong orden kan.
An Orden pinapadalagan kan Cultural Center of the Philippines uyon saproklamasyon ni Presidente Ferdinand Marcos na Proclamation № 1001 kan Abril 2, 1972 asin kan National Commission for Culture and the Arts. An pinakainot na gawad sa pintor na si Fernando Amorsolo.
Depinisyon
An orden igwa nin pinakahalangkaw na estado kan onra na itinatao sa mga indibidwal na hinihiling na igwa dakulang kontribusyon sa saindang larangan. An mga indibidwal dapat inirekomenda kan Cultural Center asin kan National Commission for Culture and the Arts bago maresibe an gawad. An mga tawo magkakaigwa nin titulo, base sa Proklamasyon kan Presidente, na Artista Nasyunal (Filipino: Gawad Pambansang Alagad ng Sining, "National Servant of the Arts Award"), asin ilalaog sa Orden.
Bikol Amihanan na Catanduanes
An Bikol Norteng Catanduanes o Pandan Bikol sarô sa mga tataramon na Bikol na pigtataram sa Catanduanes. Pigtataram ini kan haros 77,500 na tao (2000) sa mga banwaan nin Pandan, Caramoran, Viga, Panganiban, Bagamanoc, asin Gigmoto.
Pronouns
Pinapahiling sa ibaba an mga Nomitatibong Demonstratibong pronouns kan Pandan Bikol.
Queen
Si Queen sarong Englandnang parakanta.
Ahmad Shah Massoud
thumb|Ahmad Shah Massoud Si Ahmad Shah Massoud (احمد شاه مسعود- Aḥmad Šāh Mas'ūd; Septyembre 2, 1953 – Septyembre 9, 2001) sarong Apganong estudyante nin inhenyero sa Kabul na nagin lider militar asin dakulang gayo an papel sa pagpalayas kan Hokbong Sobyet sa nasyon kan Apganistan. Huli kaini, siya nabansagan "Leon nin Panjshir"; an mga parasunod niya inapod siyang Āmir Sāhib-e Shahīd (An Samong Namomotan na Kumandanteng Martiryo). Sinasabing sarong debotong Sunni Muslim, na pirming may bitbit kan libro ni Ghazli (sarong Sufing mistiko), siya maisog na sinikwal an mga interpretasyon kan Islam kan mga Taliban, kan Al Qaeda asin kan mga Saudita na nag'aandorog sa Taliban. An mga tagasunod niya hinihiling siyang gayo bako sana bilang sarong lider militar kundi komo sarong lider espiritual.
Kan mag'atras na an mga tropang Sobyet sa Apganistan, an Wall Street Journal binunyagan siyang "An Apganong ginana an Cold War". Kan maglakma' na an komunistang gobyerno na suportado kan mga Sobyet (1992), an Republikang Demokratiko nin Apganistan na pinamayohan ni Mohammad Najibullah, si Massoud nagin Ministro kan Defensa sa gobyerno ni Burhanuddin Rabbani. Alagad pag'abot kan taon 1996, panahon na nagbungkaras an pwersa kan Taliban asin naagaw kani an poder, si Massoud nagbalik sa papel niyang lider sa oposisyon. Ginibo siyang kumander militar asin lider pulitikal kan United Islamic Front. Sa Solnopan, inapod an grupong oposisyon na ini na Northern Alliance.
Kan Septyembre 9, 2001, duwang aldaw bago kaidtong atake Septyembre 11 sa Estados Unidos, si Massoud naasisinar sa probinsya nin Takhar, Apganistan kan duwang pinagsasahotan na mga Arabong myembro kan al-Qaeda na nagsaginsagin mga peryodista na mainterbyu saiya. Siya sunod na taon pigbunyagan bilang sarong heroe nasyunal sa pagboot ni Apganong Presidente na si Hamid Karzai.An aldaw kan saiyang kagadanan, Sept. 9, pigroromdom ngonyan bilang "Aldaw ni Massoud" kan nasyon. Nominado man siya kan 2002 bilang kandidato para sa Nobel Peace Prize.
Mga panluwas na takod
(documentary film directly from the year 1989 explaining the beginning of the turmoil to follow) (poon 1992: sarong bulan pakatapos nagbagsak an komunistang rehimen, kan si Hekmatyar mapalayas asin nagdalagan sa habagatan na luwasluwas kan Kabul, bago siya nagparabomba naman kan Kabul, na suportado kan mga Pakistani)
Bari (tataramon)
An Bari sarong lenggwaheng Nilotic kan banwang Karo, tinataram sa mahiwas na lugar sa estado nin Central Equatoria sa Habagatan Sudan, bandang norte-solnopan na gilid kan Uganda asin pa man sa Democratic Republic of Congo.
Burubuaya
An buru'buaya (Ingles, gecko) sarong klaseng hayop kapamilya kan tabili asin tukô. Sa Filipinas, igwa ining "burubuayang berde", igwa man 'burubuayang kayumanggihon'.
Sinasabing mga hayop na ini kaiba sa order na Gekkota, nakukua sa mga maimbong na klima sa bilog na kinaban. May laba ining poon 1.6 abot 60 sentimetro. An mga ini dai nagkikimat pero dinidilaan an mata ngani malinig saka pirming mayo'mo'. Igwa ining lente sa kalintataw na nagdudurudakula sa diklom ngane makalaog an mas dakul na liwanag. Medyo naiiba daa ini ta an bura' ninda iyo an ginagamit sa pag'apod sa kapwa. May dakul na species an hayop mala ta naabot 1,500 na species sa bilog na kinaban. An New Latin gekko asin Ingles na "gecko" guminikan sa Indones-Malay na gēkoq, na arapodan agid sa saiyang pagbura'. An mga species na nokturnal igwang marigmat na paghiling sa banggi. Sinasabing an mata kaini 350 na beses kasensitibo sa liwanag kisa sa mata nin tawo.
An mga buru'buaya, tuko asin mga tabili pwedeng ipabaya na maputol o mautas an saindang ikog sa laban ngane mabuhay, asin ini natalubo mansana. Kadaklan kan mga species igdi may mga murong nag'uupot ngane madali makakamang sa mga mahalnas na bagay kun gustong sumakat sa mga tindog na kamangan. Dakul man kaini nabubuhay na ngane sa laog kan harong asin tinutugot man ngani kan tawo ta nagkakakan ini kan mga insekto arog kan mga namok asin layog-layog.
An mga buru-buaya mga parakakan laman karne, arog kan kinakakan kaini mga insekto, mga olod asin pwede ngani mga saradit na gamgam, mga halas-halas saka mga kino arog kan bagto. Igwa man mga specie nin buru-buaya totoo na nagkakan lumot.
Totoo huli sa saindang pagkasadit dakul man an magdarapo igdi arog kan mga halas ta sinda man paboritong pagkakan kaini. Mga iba pang magdarapo igdi iyo an mga darakulang lawa, mga gamgam asin ibang mga specie nin mammal.
Pakasagbatan, an buru-buayang babae nahilomlom sa duwang sugok na namulotpulot na igwang hanak-hanak na tibulaka saka puti an kolor. Pakalihis pirang oras an mga tibulaka kaini nataragas ngane dai basang maipit asin marunot an sa laog kaini. Naayaw nin saro sa tolong bulan bago ini maghimsa dawa totoo depende sa specie an lawig nin paghihimsa saka an lugar na namomogtakan kan specie. Daing ugale an buru-buaya na mag'ataman kan mga bagong pahimsa ninda.
1664
An 1664 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Maragusan
An Maragusan sarong ikatolong klaseng banwaan kan probinsya nin Davao de Oro, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
An Maragusan nababanga sa 24 barangay.
Kadagaan na Bikol
An mga tataramon sa Kadagaan na Bikol (Ingles: Inland Bikol) sarô sa tulong grupo o pamilya nin mga tataramon na minabilog kan mga tataramon na Bikol. Kabali digdi an Rinconada Bikol, Mt. Iriga Agta, Buhi Bikol, Libon Bikol, West Albay Bikol sagkod Miraya Bikol.
Aprigliano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
Aries Spears
thumbnail Si Aries Spears (Chicago, 1975) sarong dating Amerikanong entertainer.
Jose Dalman
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Jose Dalman sa 18 barangay.
Siegfried & Roy
Si Siegfried & Roy (Rosenheim / Nordenham, Hunyo 13, 1939 / Oktobre 3, 1944 – Mayo 8, 2020) dating sarong Amerikanong entertainers.
1665
An 1665 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Ngeremasch
An Ngeremasch (pigbabaybay man na Ngaramasch, ゲレマッシュ) sarong baryo sa Palau, asin an kapitolyo kan estado kan Angaur. Nakamugtak an Ngaramasch sa sulnupan kan Angaur, may mga ferry man na nagtatakod sa Angaur pa Koror. Kan 2009, nasa 135 an populasyon kaini. Bisto kadto an lugar bilang Banwaan nin Saipan (Saipan Town.
Peñafrancia Short Film Festival
thumb|Pagoda ni Ina thumb|Sakay ni Ina (2010) An Peñafrancia Short Film Festival sarong patiribayan nin haralìpot na pelikula sosog sa temang Growing in Catholic Faith in Jesus Christ with Mary at the Service of Social Transformation. Ini pinadrinohan kan Arkidiosesis nin Caceres sa pakikipagtabangan kan Lokal na Gobyerno kan Syudad nin Naga.
An mga pelikula pinili susog sa minasunod: yaon sa tema (30%), orihinalidad (20%), komposisyon asin kaangayan kan tanog asin imahe (25%) asin kalidad kan sinematograpiya (25%).
Nag-akò an mga nanggarana nin premyong P100,000, P75,000 asin P50,000 para sa inot, ikaduwa asin ikatulong lugar. Pinili man an People’s Choice Award kan mga nagdaralan asin nag-akò nin P25,000.
Manuel Roxas
Si Mamuel Acuña Roxas (1 Enero 1892 - 15 Abril 1948) enot na presidente kan independienteng Republika kan Filipinas (1946-1948). Dai niya natapos an turno niya ta nagadan sa atake sa puso.
Kaamayan kan Buhay asin Karera
Namundag si Manuel Roxas sa Capiz, Capiz ki Rosario Acuña. An ama niyang si Gerardo nagadan kan binabados pa sana siya. Igwa siya nin duwang tugang, si Mamerto asin Milagros. Siya may dugong Basque-Kastila, dugong Intsik, asin dugong Mehikano.
An napangagom niya iyo si Trinidad R. de Leon kan Bulacan asin nagkaigwa sinda nin duwang aki: si Ma. Rosario "Ruby", na an naagom si Vicente Roxas asin si Gerardo "Gerry" Roxas, naagom si Judy Araneta.
Siya nagadal sa Unibersidad kan Manila dangan nagkua siya kan abogasiya sa Unibersidad kan Pilipinas asin kan nagkua siya nin eksamen sa pagkaabogado, nakamit niya an primer na pwesto. Nabuntog siya tolos sa lantad nin pulitika asin sa serbisyo sa gobyerno na nagpoon kan siya nagin piskal sa probinsya kan Capiz. Kan 1921 nagin siyang Kongresista. Sunod tolos na taon nagin Tagataram kan Kamara.
Kan maitindog an Philippine Commonwealth, siya nagin myembro sa Asamblea Nasyonal. Siya man nagsirbe komo Secretary of Finance (1938-1941) sa gabinete ni Presidente Manuel Quezon. Nabotohan man siya sa Senado alagad dai nakatukaw tolos huli kan pagbungkaras kan Ika-2 Pangkinaban na Guerra.
Huli ta myembro siya sa Reserve sa Pwersa Armada, bago kan guerra, ginibo siyang liaison officer sa pagtangaan kan Gobyernong Commonwealth asin kan kwartel ni Hen. Douglas MacArthur kan Pwersa Armada sa Harayong Subangan kan Estados Unidos.
Kaiba siya ni Pres. Manuel Quezon sa Corregidor kun saen pinatunaw ninda an kwartang Pilipinas dai lang mahulog sa kamot nin mga Hapon. Kan magsuwayan sinda Quezon, siya nagpaMindanao. Bago nagpaamerika si Quezon, pinagdesignar siyang Executive Secretary asin taga-salida ki Quezon asin Osmeña kun an duwa magadan sabay o madakop man na dungan.
Alagad si Roxas natoklo (1942) kan mga Hapon asin pakalihis nin periodo pagkapreso, dinara siya sa Manila asin pirit pinamirma saiya an promulgasyon kan Konstitusyon na pinasar kan mga Hapon sa pagtogdas kan saindang pig-amaan na Republika. Siya ginibong responsable sa polisya sa ekonomiya sa lindong kan gobyerno ni Jose Laurel. Kan oras man na idto nagsirbe siya komo intelligence agent kan mga Pilipinong gerilya. Nag-ngata' man kuta siya makadulag asin makabalyo sa teritoryo kan mga Alyado alagad dai siya naka-asba. An nagbalik na pwersa kan mga Amerikano dinakop siya komo Japanese collaborator.
Pakatapos kan guerra, si Douglas MacArthur sinurog siya asin ibinalik saiya an komisyon komo opisyal kan Pwersa Armada kan Amerika. Ano pa, igdi nabuhay liwat an karera niya sa pulitika.
Kan an Kongreso pinagtipon kan 1945, si mga lehislador na na-elihir kan 1941 ginibo siyang Pamayo kan Senado. Sa eleksyon nasyonal igdi sa Filipinas na ginibo kan 1946, siya nagdalagan sa pagka-presidente na suportado ni MacArthur asin iyo an nominado kan mga liberal na grupo sa laog kan Partido Nacionalista. Si Sergio Osmeña an saiyang kalaban na, sabihon pa, habo magkampanya ta aram daa kan enterong banwaan an serbisyo niyang magayon. Naripol ni Roxas an 54 porsyento kan boto asin mayoriya kan tukawan sa Kongreso nakua kan mga myembro kan Partido Liberal. Kan an Estados Unidos itinao na sa Filipinas an saiyang independisya, petsa July 4, 1946, si Roxas an nagin enot na presidente kaining bagong republika.
An Pagtukaw Niya sa Pagka-presidente
Kan siya na an presidente, taon 1948, tinawan niyang amnestiya an gabos na arestado komo kolaborador kan mga Hapon, maliban sana duman sa mga nakakumitir nin mga krimen na violento. Alagad, igdi sa panahon niya nagpoon nang magin problema an Hukbalahap na an lider iyo si Luis Taruc.
Nagadan siya bigla kan Abril 15, 1948 sa edad na 56, kan siya nagdidiskurso duman sa Clark Air Base sa Angeles City huli sa makuring atake sa puso.
San Isidro, Davao del Norte
An San Isidro sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Davao del Norte, Filipinas. Igwa ining sukol na 152.49 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Walter Gropius
Si Walter Adolph Georg Gropius (18 Mayo 1883 – 5 Hulyo 1969) sarong arkitektong Aleman-Amerikano asin iyo an kagtogdas kan inapod na Eskwela Bauhaus, asin kadurungan sinda Ludwig Mies van der Rohe, Le Corbusier saka si Frank Lloyd Wright, iyo an hinihiling na pinakaenot na nagmukna kan inaapod na arkitekturang modernista.
Tataramon na Karao
An Karao (pigbabaybay man ini nin Karaw) sarong tataramon kan Amihanan na Luzon, Filipinas. Pigtataram ini sa mga lugar nin Karao, Ekip, asin Bokod kan Sulnopan na Benguet, asin sa habagatan-sulnopan na kanto kan Ifugao. Pinangaran an tataramon sa barangay kan Karaw sa banwaan nin Bokod, Benguet.
Belvedere Marittimo
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Cosenza sa rehiyon Calabria kan Italya.
Lian
An Lian sarong ikatolong klaseng banwaan kan probinsya nin Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
An patron kan Lian iyo si San Juan de Bautista. Kada HUnyo 24 rinorokyaw an saiyang kapiyestahan.
Mga barangay
thumb|288px|Balsa thumb|right|288px|Matabungkay Beach. An Lian nababanga sa 19 barangay.
Klima
An panahon igdi nababanga sa duwa, an tig'init na napoon sa bulan kan Nobyembre abot Abril asin an tig'oran parati napoon Mayo sungdo Oktobre.