cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Helikopter
thumb|upright=1.35|Sarong [[Bell 206 helicopter kaiba an LAPD]] An helikopter sarong klase nin rotorcraft na kun saen nag-iitaas asin nag-aabante iyan nin huli sa makosogon na mga nag-iitok na elisi. Ini minatogot sa helikopter na humale asin maglanding nin vertical sa daga, maglayog, dangan maglayog paitaas. An mga atributong ini minatogot sa mga helikopter na gamiton sa mga lugar na may suruksukan o harayong marhay kun saen an mga eroplanong STOL (Short TakeOff and Landing) o STOVL (Short TakeOff and Vertical Landing) na aircraft na dai magigibo kun mayo nin padalagan.
Kan 1942, an Sikorsky R-4 an nagin pinakainot na helikopter na nakaabot sa full-scale na produksyon.
Minsan ngani an kadaklan na mas naenot na mga disenyo naggamit nin labi sa sarong mayor na rotor, an konpigurasyon nin sarong pangenot na rotor na may kaibang patindog na anti-torque na taol rotor (i.e. unicopter, na dai dapat ikaribong sa single-blade na monokopter) iyo an nagin pinakakomun na konpigurasyon nin helikopter. Alagad, an twin-main roter (bikopter), kun bakong tantdem o transverse rotor konpigurasyon, kun minsan ginagamit huli sa mas payload na kakayahan kisa sa disenyong monorotor, asin coaxial-rotor, tiltrotor asin compound helicopter na naglalayog pa sa ngunyan. An Quadrotor helicopters (quadcopter) payunir kaidto pang 1907 sa Pransya, asin kaiba an iba pang klase nin multicopter, prinsipalmenteng minukna para sa espesyalisadong aplikasyon arog kan drones.
Ganot
right|thumb|Mga tagdo kan ga'not sa kublit An ga'not, na inaapod man na hinang asin daplos, iyo an pagprodusir nin mga pluwido na linuluwas kan mga glandula nin ga'not sa kublit nin mga mamalya.
Duwang klase nin glandula nin ganot an manonompongan sa mga tawo: eccrine glands asin apocrine glands. An mga glandula nin eccrine idinistribuwir sa kadaklan na parte kan hawak asin responsable sa pagpaluwas kan matubig, brackish sweat sa parate huli sa sobrang temperatura sa hawak. An apocrine sweat glands na nalilimitaran sa mga takyag asin mga pirang iba pang lugar kan hawak asin nakakagibo nin mayong parong, malana, opaque secretion na kun siring nakukua an karakteristikong parong kaini sa dekomposisyon nin bacteria.
Sa mga tawo, an pagluwas nin ga'not sa pangenot sarong paagi nin pag-thermoregulation, na nagigibo sa paagi nin pagluwas nin secretion na mayaman sa tubig na eccrine glands. An mga bilang nin sweat rates kan mga adulto na nasa edad na pwedeng maabot sa 2-4 litro kada oras o 10-14 litro kada aldaw (10-15 g/min·mo2), alagad mas dikit sa mga aki bago magin tinedyer. An ebaporasyon nin ganot hale sa ibabaw kan kublit igwa nin nagpapalipot na epekto huli sa evaporative cooking. Huli kaini, sa mainit na panahon, o kun nagpapainit an kalamnan kan sarong indibidwal huli sa exertion, mas dakol an ga'not na napoprudusir. An mga hayop na dikit an ganot na glandula, arog baga nin mga ayam, naggigibo nin kaagid na temperatura regulation resulta nin paghingal, na nag - aalintoto nin tubig hale sa alumaad na palibot kan nguso sa oral cavity asin pharynx.
Minsan ngani an pagluwas nin ga'not manonompongan sa kadakol na manlainlain na klase nin mamalya, pipira sana (an mga pagsiyasat kaiba an mga tawo asin kabayo) iyo an nagpapaluwas nin dakol na ganot tanganing maglipot.
Reynang konsorte
An sarong reynang konsorte iyo an agom kan sarong namamayong hade, o sarong emperatris na konsorte sa kaso kan sarong emperador. Parating hiniheras kan reynang konsorte an kamugtakan sosyedad asin ranggo kan saiyang agom.
Glenn Chong
Buhay Personal
Si Chong namundag kan Hulyo 12, 1974 sa Naval, Biliran. Siya sarong abogado asin accountant. Nagawaran siya nin Doctor of Humanities (Honoris Causa) na degree kan University of San Carlos.
Eroplano
An eroplano iyo an sarong lunadan na panduros na pinapaandar nin makina nin eroplano, propeller, o makina sa rocket. An mga eroplano manlaenlaen an sokol, korte, asin konpigurasyon kan pakpak. Kaiba sa mahiwas na spectrum nin mga kasangkapan para sa mga eroplano an pag-aling-aling, transportasyon nin mga produkto asin tawo, militar, asin pagsiyasat. Sa bilog na kinaban, an komersyal na abyasyon nagdadara nin labing apat na bilyon na pasahero taon-taon sa mga airliner asin nagdadara nin labing 200 bilyones na tonelada-kilometro nin kargamento taon-taon, na mayo pang 1% kan pagtransportar nin kargamento sa kinaban. An kadaklan na eroplano pinapalayog nin sarong piloto na nakasakay sa eroplano, alagad an nagkapira dinisenyo na palayugon nin remot o kontrolon nin kompyuter arog baga nin mga drones.
An magtugang na Wright nag'imbento asin nagpalayog kan enot na eroplano kan 1903, minimidbid bilang "an enot na nag'ataman asin nagkokontrol kan urog na magabat-kisa-duros na paglayog". Nagtugdok sinda kan mga isinurat ni George Cayley na kaidto pang 1799, kan maitugdas niya an konsepto kan modernong eroplano (asin kan huri nagtugdok nin mga modelo asin mga matrayumpong pampasaherong gliders) asin an trabaho kan Aleman na payunir na si Otto Lilienthal, na, sa pag-ultanan kan 1867 asin 1896, nag-adal man nin heavier-than-air na paglayog. An mga pagprobar ni Lilienthal sa paglayog kan 1891 iyo an ibinibilang na kapinonan kan paglayog nin tawo. Kasunod kan limitadong paggamit kaiyan sa Guerra Mundial I, an teknolohiya nin eroplano padagos na nagtalubo. Nagkaigwa nin presensya an mga eroplano sa gabos na darakulang ralaban kan Giyera Mundial II. An enot na eroplanong jet iyo an Aleman na Heinkel He 178 kan 1939. An enot na jet airliner iyo an de Havilland Comet, iinintrodusir kan 1952. An Boeing 707, an kaenot-enoteng matrayumpong komersyal na jet, nasa komersyal na paglilingkod sa laog nin labing 50 taon, poon kan 1958 sagkod sa haros 2013.
Reynang konsorte
Pigkakaptan niya an pambabaying katumbas kan pang-monarkiyang titulo kan hade, alagad sa kasaysayan, dai niya hiniheras an mga poder pampolitika asin militar na rehente.
Sa kabaliktaran, an reynang reynante iyo an sarong babaying monarko na namamayo suo jure asin parating nagigin reyna sa paagi kan pagmana kan trono sa pagkagadan kan nakaaging monarko.
An reynang byuda iyo an byuda kan sarong hade, asin an inang reyna iyo an dating reynang konsorte na iyo an ina kan presenteng monarko.
Inang reyna
An sarong inang reyna iyo an sarong reynang byuda na ina kan sarong namamayong monarko. Piggagamit an kaaapodan na ini sa Ingles na queen mother poon pa kaidtong dai mababa sa 1560. Naglataw ini sa mga pigmamanang monarkiya sa Europa asin piggagamit ini tanganing iladawan an nagkapirang kaagid alagad laen na konsepto sa bakong Europeo na sosyedad sa bilog na kinaban.
Glenn Chong
Hinipa
An ama ni Glenn A. Chong, na si Charlie, pinaghipa' alagad dai man nakulgan, sa atubangan lang kan harong kaini sa Biliran kan Hunyo 7, 2008. An duwa niyang bantay iyo an nagadan sa pagtambang asin saro pa naerido. Apat na armadong lalake, an saro pulis nagngangaran "Saul" imbwelto soboot sa panhihipa'. Sabi ni Chong an mga kaiwal niya sa politika iyo an may pakana' sa panghihipa ta an ama niya nagsa'ngat nin kaso nin graft kontra sa Gobernador nin Biliran na si Rogelio Espina sa Ombudsman.
Lista nin mga salog sa New Zealand sa pagkalaba
Lista ini kan pinakaharalaba na salog sa New Zealand, asin kan mga prominenteng iba pang salog, pighusay sa pagkalaba kan mga sinabing salog.
An mga salog sa South Island markadong "SI", asin an mga salog sa North Island markadong "NI".
Arthur Defensor Sr.
Si Arthur "Art" Doligosa Defensor Sr. (namondag Desyembre 25, 1941) iyo sarong Filipinong politiko na nagsirbre bilang Gobernador kan Iloilo poon 1992 sundo 2001, asin liwat kan 2010 sundo 2019. Nagsribe man siya bilang Representante kan Ika-tolong Distrito kan Iloilo poon 2001 sundo 2010. Siya an Mayoryang Lider kan Ika-14 na Kongreso kan Filipinas. Siya presenteng kaapil kan PDP–Laban. Agom niya si Cosette Rivera Defensor.
Naggradwar siya nin igwang onra hali sa Mina Elementary School, pati naman sa Iloilo High School. Naguno niya an saiyang Asosyado sa Arte na degri hali sa Unibersidad kan Pilipinas, Syudad nin Iloilo kan 1959 asin an saiyang Batsilyer nin Ley na degri hali sa Unibersidad kan Pilipinas sa Diliman, Syudad nin Quezon kan 1963.
Alice Walker
Si Alice Malsenior Tallulah-Kate Walker (namundag Pebrero 9, 1944) sarong Amerikanong nobelista, halipot na parasurat nin istorya, poeta, asin aktibistang sosyal. Kan 1982, siya an nagin inot na babaying Aprikano-Amerikano na nanggana kan Pulitzer Prize for Fiction, na iginawad saiya huli sa saiyang nobelang The Color Purple. Sa lawig kan saiyang karera, si Walker nagpublikar na nin disisyeteng nobela asin halipot na osipon, doseng non-fiction na mga gibo, asin koleksyon nin mga komposisyon asin tula.
Buhay
Si Alice Malsenior Walker pinangaki sa Eatonton, Georgia, sarong banwaan sa probinsiya nin pag-ooma, ki Willie Lee Walker asin Minnie Tallulah Grant. An mga magurang ni Walker pareho mga kahiras, minsan ngani an saiyang ina nagtrabaho man bilang paratahi tanganing makaganar nin dagdag na kwarta. Si Walker, an pinakangohod sa walong magturugang, enot na nag-enrol sa eskwelahan kan siya apat pa sanang taon sa East Putinam Consolided.
Kan siya walong taon, si Walker nagkaigwa nin danyos sa saiyang toong mata pakatapos na an saro sa saiyang mga tugang makaputok nin badil na BB. Mantang an saiyang pamilya mayo nin kotse, si Walker dai nakakua nin tolos - tolos na medikal na atension, na nagin dahelan na siya magin permanenteng buta an saiyang mata iyan. Pakatapos kan danyos sa saiyang mata, pinonan ni Walker an pagbasa asin pagsurat. An pinilaan hinale kan si Walker 14 anyos, an marka yaon pa man giraray. Iyan ilinaladawan sa saiyang komposisyon na "Beauty: When the Other Dancer is the Self"
Marie Yovanovitch
Si Marie Louise "Masha" Yovanovitch (namundag Nobyembre 11, 1958) sarong Kanadyano-Amerikanong dating diplomata asin retiradong senyor na myembro nin United States Foreign Service. Siya nagserbi sa magkakapirang State Department na pwesto, kabali an pagigin niyang Senior Advisor sa Under Secretary of State for Political Affairs (2004–2005), Embahador kan E.U. sa Kyrgyzstan (2005–2008), Embahador kan E.U. sa Armenia (2008–2011), Prinsipal Deputy Assistant Secretary para sa Bureau of European and Eurasian Affairs (2012–2013), asin Embahador sa Ukranya (2016–2019). Si Yovanovitch sarong diplomata in residence sa Institute for the Study of Diplomacy sa Georgetown University. Kan Enero 31, 2020 ipigpahayag na siya nagretiro na sa State Department.
Kan siya embahador sa Ukranya, si Yovanovitch nagin target nin mga pag balu'bagi', na pinaurog pa man ni Presidente Donald Trump asin saiyang mga alipores. Kan Mayo 2019, si Trump bigla na sanang pinaapod si Yovanovitch sa saiyang namumugtakan na pwesto sa Ukranya huli kan mga pagsotsot kan mga parasunod ki Trump na sinasabi ninda na siya pigsasalubot an mga paghingowa ni Trump na mapirit an Ukranya na imbestigaran an saiyang karibal sa politika na si dating bise-presidente asin 2020 E.U. presidensyal na kandidato si Joe Biden. An paghaklas ki Yovanovitch sa pwesto nasundan kan Hulyo 2019 na apod sa telepono ni Trump kun saen siya ngata' na pigpipirit an Ukranyang presidente si Volodymyr Zelenskyy na imbestigaran si Biden. Kan magputok an sudya ki Trump manongod kan saiyang pag'apod asin mga hiro na matago' ini, bagay na ibinuyagyag nin sarong whistleblower, sarong impeachment inquiry kontra ki Trump an binuksan kan U.S. House of Representatives. Si Yovanovitch nagtestigo sa magkapirang bista sa mga House committee katakod kan mga pagsiyasat na ini.
DZOE-AM
An DZOE-AM iyo an nangenot na estasyon ng Ditse Lala Broadcasting Company asin Radio Mindanao Network
Bagyong Sarika
An Bagyong Sarika, na mas bisto sa Pilipinas bilang Bagyong Karen, sarong mapuwersang buhawi sa tropiko na nakaapektar sa Pilipinas, Sur Tsina, asin Vietnam sa kabangaan kan 2016. An ika-21 nginaranan na bagyo asin ikasampulong bagyo kan taonan na panahon nin Pasipiko, an Sarika nagtalubo hale sa tropikal na kariribokan sa sirangan kan Pilipinas kan Oktubre 13.. An palakaw padagos na napakusog mantang iyan nagbibiahe pasolnopan, na nagin tropikong bagyo pakalihis kan aldaw na idto dangan sarong bagyo kan Oktubre 15. An radisyon nagpuon kan si Sarika magduman sa sulnupan na parte kan Luzon, na uminabot sa pinakahalangkaw na tensiyon kaiyan bago pa man magtubo nin daga sa Aurora kan Oktubre 16. Nanluyang marhay si Sarika mantang iyan nag - aagi sa daga, na luminuwas sa Dagat nin Timog Tsina bilang sadit na bagyo, dangan nagluluya pasiring sa makosogon na tropikong bagyo kan Oktubre 17. Pinapagdanay ni Sarika an kosog kaiyan sa natatada pang kabtang kan aldaw asin naggibo sia nin daga sa probinsia nin Hainan sa Tsina kan Oktubre 18. Sa pagduman sa amihanan - solnopan, nagluya tolos si Sarika kan iyan lumuwas sa Golpo nin Tonkin, bago magbalyo giraray sa Guangxi probinsia kan Oktubre 19. An palakaw nawara dai nahaloy pakatapos kaiyan.
Meteorolohiyang Kasaysayan
Sarika was first noted by the United States-based Joint Typhoon Warning Center (JTWC) as a disorganized tropical disturbance on October 11, while it was about 1050 km southeast of Manila. The system quickly consolidated within a favorable environment of low wind shear and high sea surface temperatures of about 30 C, leading the JTWC to issue a Tropical Cyclone Formation Alert. By 00:00 UTC on October 13, the system's low-level circulation center became increasingly symmetric as it tracked northwestwards and the Japan Meteorological Agency (JMA) upgraded the disturbance to a tropical depression. The JTWC followed suit six hours later. Intensification slowed thereafter as an upper-level anticyclone suppressed outflow on the eastern side of the system. However, the system managed to intensify into a tropical storm by 18:00 UTC on October 13 as it traveled west-northwestwards along a subtropical ridge. At this point, the system was given the name Sarika by the JMA. The Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), which had been tracking the storm since October 12, assigned it the local name Karen.
Mga Danyos
An Sarika, naggibo nin makabuluhang epekto sa Pilipinas bilang sarong makosog na bagyo. An makosog na doros asin pagbaha nin uran na nagin sanhi kan pagtupag nin daga, pagkawaran nin kuryente, asin pagkawara nin serbisyo sa telekomunikasyon. Nag-abot nin halos 13,000 an naraot nin harong asin higit 200,000 katao an nawara. An distroso kan agrikultura sa Pilipinas ay matindi na nag-abot nin ₱3.63 bilyon (US $ 75.0 milyon). An pinsala kan imprastraktura ay nagkakahalaga nin ₱226 milyon (US $ 4.67 milyon). Mayong nagadan na nanyari, bagaman kadakol taga-bundok asin mandaragat an naisalbar. Habang, dae gayong makosog an kasunod na pagtubo nin daga sa Tsina. Iniba an Sarika sa hilagang-silangan nin tag-uran para makagibo nin makosog na pag-uran sa buong Timog Tsina asin hilagang-silangan nin Vietnam. Nahiling kan Hong Kong an oras-oras na rekord kan uran sa bulan nin Oktubre na nagraot nin bagyo puon sa Sarika kaidtong Oktubre 19. Sarong tao an nawara matapos an sarong baroto na nagdalagan harani sa Isla nin Wang Chau. Makosog na doros asin makosog na uran ang nakaapektar sa Hainan, Guangxi, asin Guangdong. Sa partikular, an Sarika an pinakamakosog na bagyo kaidtong Oktubre na nagtama sa Hainan puon kaidtong 1971, kun sain halos 6,000 na harong an naraot, 130,000 katao an nawaran nin access sa mga serbisyo sa telekomunikasyon, asin halos 381,000 ektarya (940,000 ektarya) nin batag,balinghoy, tapayas, asin rubber crops an mga nagkaapektaran. An direktang pagkalugi nin ekonomiya sa probinsiya na nag-abot sa ₱4,56 bilyon (US $ 676 milyon). Saro pang 165,000 ektarya (410,000 ektarya) nin mga pananom an naraot sa Guangxi at Guangdong. Sa kabuuan, nanggadan si Sarika nin dawa sarong tao na nagdara nin pagkalugi sa ekonomiya na nag-abot sa US $ 894 milyon.
Bismuto
thumb|285x285px|Kristalikong porma kan elementong kimikal na bismuto An bismuto o bismut (Ingles: bismuth) iyo sarong elementong kimikal na may simbolo na Bi asin atomikong bilang na 83. An masang atomiko kaini iyo 209. Partida sana an pagigin radyoaktibo kaini. Nin huli ta dikiton an radyoaktibidad kaini, normal na pigtatanaw ini bilang dae-radyoaktibo. Nahihiling sana an bismuto bilang natural na sarong isotopo, na siya an saro sa pinaka-dae-radyoaktibo. Na-estima kan mga siyentipiko an radyoaktibidad kaini asin napatunayan sa paagi nin pag-aadal sa metal na ini. Ini man iyo nasa Grupo 15 sa ibabaw kan talaang peryodiko.
Emperatris byuda
An emperatris byuda (pigbabaybay man na byudang emperatris o inang emperatris) (Intsik asin Hapones: 皇太后; pinyin: húangtàihòu; rōmaji: Kōtaigō; Korean: 황태후 (皇太后); romaja: Hwang Tae Hu; Vietnamese: Hoàng Thái Hậu (皇太后)) an Ingles na traduksion kan titulo na itinao sa ina o babaeng balo nin sarong Intsik, Hapones, Koreano, o Vietnamese emperador sa rona nin kultura kan Tsina.
An titulo itinao man minsan sa ibang babae kan parehong henerasyon, mantang an sarong babae hale sa nakaaging henerasyon kun minsan tinatawan nin titulo na dakulang Emperatris byuda (Intsik asin Hapones: 太皇太后; pinyin: tàihúangtàihòu; rōmaji: Taikōtaigō; Korean: 태황태후 (太皇太后); romaja: Tae Hwang Tae Hu; Vietnamese: Thái Hoàng Thái Hậu (太皇太后))
Kadakol na emperatris byuda an nagkaigwa nin rehente durante kan pagreynar nin mga emperador na menor de edad. An dakol sa pinakaprominenteng mga emperatris byuda nagtao man kan saindang kontrol sa halawig na mga panahon pakatapos na an emperador nasa gurang nang edad para mamahala. Ini ginikanan nin kariribokan sa pulitika susog sa tradisyonal na pananaw kan historya nin Intsik.
An titulong byudang emperatris itinao sa agom nin nagadan nang emperador nin Rusya o Banal na Emperador nin Roma.
Mia Mottley
Si Mottley dating myembro nin Parlamento sa distrito nin Saint Michael North East poon pa kan 1994. Poon 199 sundo 2008, siya sunod-sunod nagkapot nin mga katongdan bilang ministro kaiba na diyan an pwesto bilang Attorney-General nin Barbados na siya an pinakaenot na babae na kagkapot nin siring. Siya kaapil man kan inaapod na Inter-American Dialogue.
Si Mottley magkaduwang beses nagin Lider kan Oposisyon Harong nin Asambliya nin Barbados enot poon kan 2008 sundo 2010, dangan poon 2013 abot 2018. Kan 2018, an pinangengenotan ni Mottley'ng BLP nakamit an husto asin biyo' na kapangganahan sa 24 Mayo eleksyon heneral, na nasikop kaini an gabos na 30ng tukawan sa Kamara— na iyo sana sinda an enot na partido nakamit an siring, palaen pa kan nakakua ini nin 72.8% kan botong popular, na iyo na ini an pinakahalangkaw na heras nakamit nin sarong partido sa eleksyon heneral.
967
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Pilmograpiya ni Stephanie (Parakanta sa South Korea)
Si Kim Bo-kyung (pinangaki kan Oktobre16, 1987), mas midbid na Stephanie Kim o Stephanie, saraong Amerikanang parakanta, ballerina and musical actress asin aktres sa musical Youth Best Selection Competition kan Pebrero 2004. Matapos an halawig na training, nagpuon siya bilang miyembro kan South Korean girl group na The Grace ikan Abril 2005. Kan Oktobre 2012, nagpuon si Stephanie kan saiyang solong karera na may niluwas na single album na The New Beginning.
2005-2010: The Grace (banda) asin solong karera
Si Stephanie nagpuon bilang miyembro kan South Korean girl group na The Grace kan 2005. Puon kan 2005, nakapaluwas an grupo nin tolong studio album asin sampolong kanta. Kan 2010, nagkaigwang problema an grupo nin huli sa problema ni Stephanie sa salud samantalang an ibang mga miyembro nagpadagos sa solo nindang karera.
Kan 2011, nagbali si Stephanie bilang miyembro kan Los Angeles Ballet.
Kan Oktobre 8, 2012, nagpuon si Stephanie kan saiyang solong karera sa irarom kan music label Media Line na igwang enot na solo single album The New Beginning kaiba an titulo kan kantang "Game". IKan Abril 2014, binareta na mapaluwas si Stephanie nin solong kanta sa summer sa irarom kan bagong label Mafia Records na dae nadagos sa manlaenlaen na kadahilanan. An saiyang digital single na "Prisoner" niluwas kan Agosto 2015. An sumunod iyo digital single na "Blackout" na niluwas kan huring Setyembre 2015. Niluwas ni Stephanie an enot niyang EP "Top Secret" na may titulong "Up, Up" kaiba anTeen Top's L.joe kan Oktobre 2015.
2016-hanggang ngunyan:Paghali sa SM asin WK Media
Nagluwas si Stephanienin ikatolong digital single na "Tomorrow" kan Mayo 6 2016. Sa katapusan kang Mayo 2016, napaso an kontrata ni Stephanie sa SM Entertainment. Pinadagos niya an pagiging solo sa irarom kan record label Mafia Records.
Kan Abril 2019, nagbali si Stephanie sa WK Media pakatapos kan saiyang kontrara sa Mafia Records. Naglaon, nagluwas siya nin digital single na "Man on the Dance Floor" kan Abril 18.
Mekanismo nin Antisitera
An Mekanismo nin Antisitera  sarong Antigong Griyegong mano-manong planetaryong mekanismo, na sinasabing iyo an pinaka-antigong halimbawa nin sarong analogue kompyuter   na ginagamit sa paghula' nin mga astronomikal na posisyon asin mga pagkulop dekadang abanteng marhay sa panahon. Ini pwede man mausar sa pagsoysoy kan apat-na-taon na siklo nin atletikong karawat nakakaagid sa Olympiad, an siklo kan antigong karawat Olimpiko.
This artefact was among wreckage retrieved from a shipwreck off the coast of the Greek island Antikythera in 1901. Kan 17 Mayo 1902, ini namidbid kan arkeologoong si Valerios Stais na igwang engranahe. An kasangkapan, nakakaag sa kahang kahoy na may pakadakula na 34 ×,  nadukayan sa sarong pagkadurukotan, ngapit nagkaturutarangkas sa tolong mayor na pedaso na ngonyan nabanga-banga sa 82 na suway-suway na parte pakahimuro kaini nin luway-luway asin malikay na paagi kan mga nagbutingting kan nasabing gamit. Apat kan mga pidaso kaini oigwang mga engranahe, manta namaanan na igwang mga eskritura sa ibang mga piyesa. An pinakadakulang engranahe nagsusukol mga 13 cm sa diametro asin orihinalmente igwang 223 na mga ngipon.
Labi
An Labi sarong libro nin mga katiripunan nin mga tula kan Bikolanong parasurat na si Kristian Sendon Cordero. Ipigluwas ini sa irarom kan Ateneo de Manila University Press kan taon 2013. Pira sa mga tula na makukua sa libro na ini, inot naman na nagruluwas sa pirang peryodiko arog kan Bicol Mail, Vox Bikol, o mga dyurnal siring kan Heights asin Matanglawin kan Ateneo de Manila University dangan Ani: The Annual Literary Journal of Cultural Center of the Philippines, Ideya: Journal of the Humanities kan De La Salle University, Likhaan: Journal of Contemporary Philippine Writings para sa mga isyu kan 2008 asin 2009 kan Institute of Creative Writing kan Unibersidad kan Pilipinas - Diliman. Nagluwas pa man an iba igdi sa mga e-zines siring kan Poet's Picturebook asin Highchair.com dangan sa antolohiya na Dadaanin (Anvil/Academic Publications kan De La Salle University). Guminana naman an ibang pyesa igdi sa 2009 Maningning Miclat Poetry Prize asin 2012 Don Carlos Palanca Memorial Prize for Literature.
Mga Tuyaw sa Koleksyon
"Sa koleksiyong ito, sinusuyod ng tingin at ginagalugad (tulad ng uwak sa "Ang Parabula ng Uwak") ng persona ang mga "labi ng pinsala" at sa proseso ay ibinubunsod at inililigaw niya ang sarili (inililigaw dahil laging may pagkamangha't sorpresa sa bawat masumpungan: halimbawa'y "isla ng mga bangkay sa dulo ng bahaghari" o "natutunaw na asin sa pinagpapawisang mga palad") sa ibang lupain, malalawak na parang at disyerto, gayundin sa malalayong karagatan habang tila kasabay na iminamapa ang isang "bagong mundo"-na hindi pa man ganap na naitatatag ay pinag-iisipan na rin "kung paano [ito] mauubos." Patunay lamang na, sa Labi, kapwa masidhing udyok at magkatagis na puwersa ang paglikha at pagwasak; at hindi mahalaga anuman ang "[kalabasan] ng di sadyang pag-uusisa" ng makata-ni Kristian Sendon Cordero-ang mahalaga ay ang kanyang "[pagsipol]" ng bagong Awit ng mga Awit."
- Mesándel Virtusio Arguelles
"Pagkatapos ng trahedya, ng natural na mundo, ng alaala, ng digmaan, ng lipunan, ng pagkaguho ng pananalig at alamat, ng puso at espirito, pinatutunayan ni Kristian Cordero na ang pagtindig sa mga labi ang pinakamatibay na tuntungan ng panulaan ng malupit nating panahon. Tinuturuan tayo ng mga tulang ito na makipagtitigan sa mga labi, gaano man karahas, gaano man kalala ng pinsala, gaano man karumal-dumal ang makita: "walang nalalabi kundi labi."
"Kung may sikmura ang kaluluwa, doon ka sisikuhin ng matatalas na taludtod ni Kristian Cordero. Pinaghalong haba ng kay Inang prusisyon at haplit ng bulkang Mayon ang kung baga sa sugat ay hindi maampat na pulandit ng kanyang imahinasyon. Alam na alam mong anak siya ng ngangayunin at bagyuhing Bicol, ngunit damang-dama mo rin na kainuman niya ang mga musa sa ibang daigdig, sa ibang panahon. Tagapuna at tagapunas ng bayani at banal, tagapagtanggal ng peluka ng relihiyon at rebolusyon-ito ang maamong kordero na walang sinasanto."
-  Albert E. Alejo, SJ
Hilingon man
90px Pinopoonan an artikulong ini.
Emperatris Kōken
Si Emperatris Kōken (孝謙天皇), midbid man bilang si Emperatris Shōtoku (称徳天皇) pagkatapos kan saiyang ikaduwang pagtukaw sa trono, iyo an ika-46 (gamit an ngaran na Emperatris Kōken) asin an ika-48 na monarka kan Hapon (gamit an ngaran na Emperatris Shōtoku), segun sa tradisyonal orden nin pasurunod-sunod.
An aki ni Emperador Shōmu, si Emperatris Kōken nagin kasalihid kan trono sa edad na 31, pagkatapos kan pagrenunsiasyon liwat kan saiyang ama. Inot siyang naghade puon 749 hanggan 758. Durante kan peryodong ini, an gobyerno naimpluwensiyahan na marhay kan saiyang ina, an dating konsorteng emperatris na si Kōmyō, asin an sobrino kan huri, na si Fujiwara no Nakamaro. Pag-abot nin panahon sinalidahan siya kan saiyang paryente, si Emperador Junnin, na an pamamahala nagpapadagos sa rehimen ni Nakamaro. Durante kan peryodo nin pag-oltanan kan saiyang paghade, an retiradong si Emperatris Kōken sinasabing nagin harani sa sarong monghe na mayo nin nobleng pinaghalean, na an ngaran iyo si Dōkyō, kan 762. An saindang eksaktong relasyon nagdadanay na misteryo, minsan ngani igwa nin sarong komun na bersiyon na iyan sarong romantikong bagay. An retiradong emperatris nanumpa nin Budista asin nagin madre, alagad nagdanay an dai mapagdududahan na kabtang sa politika. Pagkagadan ni Kōmyō kan Hulyo 760, paorog nang paorog na nagin dai malilikayan an nagdadakulang pag-iriwal nin kapangyarihan sa pag-oltanan kan mga grupo ni Kōken asin Nakamaro. Kasunod kan pagpugol kan Rebelyon na Fujiwara no Nakamaro asin kan paggadan sa saiya, inotro ni Kōken an pagtukaw sa trono bilang si Emperatris Shōtoku kan 764 asin namahala sagkod na siya magadan kan 770, na isinentro an gobyerno sa saiyang sadiring kamot. Si Dōkyō nanombrahan Grand Minister sa laog nin sarong taon. Kan 766, nababantog siya sa Hōō (pading emperador) asin kan mga 769 prinobaran na magtukaw sa trono mismo, na nagbunga nin iskandalo; saro ini sa pira sanang nakarekord na pangyayari kan magkaigwa nin pagprobar na taposon an dinastiyang Yamato. An pagkagadan kan emperatris, na posibleng hale sa sadit na smallpox, asin paglaban sa aristokrasiya rinaot an saiyang mga plano. An pangyayaring ini sarong rason sa huring hiro kan kapitolyo nin Hapon hale sa Nara (Heijō). Si Emperatris Kōken iyo an saro sa pinakamakapangyarihan na babayi sa politika sa historiya nin Hapon: an suminunod na mga emperatris iyo sana an ritwal na mga namamahala, mantang an gobyerno dominado kan mga shogun (militar na mga diktador).
Sa kasaysayan kan Hapon, si Kōken/Shōtoku iyo an ikaanom sa walong babae na nagkapot kan papel nin emperatris reynante. An limang babaeng monarkiya bago saiya iyo sinda Suiko, Kōgyoku/Saimei, Jitō, Genmei asin Genshō, asin an duwang babaeng soberano na nagrereynar pagkatapos ni Kōken/Shōtoku iyo sinda Meishō asin Go-Sakuramachi.
Reynang byuda
An sarong reynang biyuda o inang reyna (kumpara: prinsesang biyuda o inang prinsesa) iyo an sarong titulo o kamugtakan na pangkagabsan na nanonongod sa sarong byuda nin sarong hade. Sa kaso nin byuda nin sarong emperador, ginagamit an titulong byudang emperatris. Malinaw an bilog niyang kahulugan gikan sa duwang katagang binibilog nin: reyna na pinapahiwatig na an indibidwal nagsirbeng reynang konsorte (i.e. agom kan sarong hade), mantang pinapahiwatig nin byuda an sarong babayi na kun saen gadan na an agom (sarong reyna na namamayo sa sadiri niyang karapatan asin bakong huli sa kinasal siya sa sarong hade iyo an sarong reynang reynante).
An sarong inang reyna iyo an sarong byuda na ina nin sarong namamayong monarko. Kaidtong 2019, igwang apat na nabubuhay na reynang byuda: sinda Kesang Choden kan Bhutan (na solamenteng lolang reyna sa bilog na kinaban), Norodom Monineath kan Cambodia (na inang reyna man), Lisa Najeeb Halaby (Noor Al'Hussein) kan Jordan, asin Sirikit Kitiyakara kan Thailand (na inang reyna man). Si Reyna Ratna kan Nepal iyo an reynang byuda sagkod binuwag an monarkiyang Nepales kaidtong 2008.
966
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Raf Simons
Si Raf Jan Simons (namundag 12 Enero 1968) sarong paradisenyo nin moda na Belhiko. Magpoon sa desenyo sa muebles, si Simons naglansar kan sadiri niyang tatak na badong panlalaki kan 1995. Nagi siyang direktor sa Jill Sander (2005-2012), Christian Dior (2012-2015) asin Calvin Klein (2016-2018). Kan 1 Abril 2020, siya an co-direktor kan Prada, kairiba si Miuccia Prada.
Kaamayi kan buhay asin edukasyon
Si Raf Simons namundag kan 1ika- 12 nin Enero 1968 sa Neerpelt, Belgium, ki Jacques Simons, sarong bantay sa hukbo, asin si Alda Beckers, sarong paralinig sa harong.
Suzuki Jimny
thumb|Suzuki Jimny|242x242px An Suzuki Jimny (Hapones: Suzuki Jimunī) an serye nin apat-na-wheel na nagmamaneho pasimin SUVs, gibohan asin saod nin Hapon autoker na si Suzuki poon pa kan 1970.
Dating kabilang sa klase sa kei, an magian na buhis sa Hapon/legal class, an kompanya padagos na nagbebenta nin kei-complienteng bersion para sa mga saod sa Hapon asin sa bilog na globo siring kan Jimny, saka nin mga bersion na labi pa sa mga limitasyon nin kei-class. Jimny. Suzuki nagdana na nin 2.85 milyon Jimnys sa 194 nasyon sa paagi kan Setyembre 2018. An kumboot igdi na may kakayahan na si Suzuki Jimny iyo an enot na pangkinaban na kapangganahan ni Suzuki, na tinatawan ining pangaran na pagmidbid asin pag'onra sa mga saodan sa bilog na kinaban. An Jimny nagtoon pasiring sa sarong syudad na dai natapos an siwang sa saod.
Dennis Concepcion
Si Dennis Concepcion sarong pintor na gikan sa Syudad nin Legazpi, Albay. Siya an kagtugdas asin presidente kan Art Lif PH Bicol asin nagin pamayo kan GUHIT Pinas - Albay kan 2017. Kan 2022, siya an nanaog sa Premyo Gualberto Manlagnit Regional Painting Competition for Young Bicolnon.
Naitampok an saiyang mga obra sa eksibit na Kanigoan kan Robinsons Land ARTablado sa Robinsons Galleria kaiba an mga Bikolanong pintor. Obheto kaini na ipahiling an pagkakaiba-iba kan saro siring man tanganing ipamidbid an arteng Bikolnon.
Bidyograpiya ni Kelly Clarkson
Poon sa saiyang ikatulong album sa studio na My December, tulong mga music video an ipinaluwas tanganing ibali sa "Never Again", "One Minute", asin "Don't Waste Your Time". Kan 2009, an pan-apat na album nin studio ni Clarkson na All I Ever Wanted nagpaluwas nin tulong video nin musika para sa mga kantang "My Life Would Suck Without You", "I Do Not Hook Up", asin "Already Gone", kaiba sa mga nanginot sa pag-ako nin nominasyon para sa MTV Video Music Award. Poon 2011 hanggan 2012, tulong mga music video an ipinaluwas gikan sa saiyang ikalimang studio album na Stronger tanganing iiba an mga kantang "Mr. Know It All", "Stronger (What Doesn't Kill You)", asin "Dark Side", gabos ini bilang kolektibo, nakakua nin tulong mga nominasyon para sa sarong MTV Video Music Award asin ManyMusic Video Award. Sinundan an Stronger kan saiyang pinakadakulang hit album, an Greatest Hits – Chapter One na nagluwas ninmga music video na "Catch My Breath", "Don't Rush" asin "People Like Us", an huring duwa digdi pinaghirang para sa sarong gawad kan CMT Music asin sarong MTV Video Music Award, sosog sa pakasambit. Poon 2013 hanggan 2014, tulong mga music video an pinaluwas niya tanganing i-promote an saiyang inot na Christmas album Wrapped in Red: duwang live na video nin pagganap para sa mga kantang "Underneath the Tree" asin "Silent Night" gikan sa espesyal na telebisyon na Kelly Clarkson's Cautionary Christmas Music Tale, asin video para sa titular track. Sa bilog na 2015, an saiyang ika-pitong record sa studio na Piece by Piece nagpaluwas nin tulong video sa musika para sa "Heartbeat Song", "Invincible" asin "Piece by Piece". An ikawalong album ni Clarkson, Meaning of Life, nagpaluwas nin mga video nin musika para sa "Love So Soft", "I Don't Think About You", asin "Meaning of Life".
Bilang kadagdagan sa saiyang mga gibong pangmusika, si Clarkson nagluwas sa pelikula asin telebisyon bilang sarong artista asin isang tampok. Ginibo niya an debut kan pelikula bilang lead actress sa tampok na 2003 From Justin to Kelly. Bago manggana nin American Idol, si Clarkson nagluwas bilang dagdag na artista sa serye sa telebisyon That '80s Show asin Sabrina the Teenage Witch kan 2002. Nagpamidbid siya sa telebisyon bilang sarong aktres sa programang American Dreams kan 2003 asin nagluwas bilang bisita asin sarong tagatukdo sa manlainlain na mga kumpetisyon sa telebisyon, kabilang an American Idol, Canadian Idol, X Factor, asin The Voice. Si Clarkson nagluwas bilang sarong hurado at tagatukdo sa dai naghaloy na serye na Duets kan 2012 asin ginampanan an pagigin sarong coach sa ika-kag-apat na edisyon kan The Voice kan 2018. Nag-host man siya kan saiyang sadiring daytime talk show, an Kelly Clarkson Show kan 2019. Nagin taga-indorso man siya kan mga tatak na Ford, NASCAR, Pepsi, Amazon Kindle, asin Citizen Watches.
2023 Saint Petersburg na pagbomba
Kan 2 Abril 2023, sarong pagbomba nangyari sa Street Food Bar №1 café sa Universitetskaya Embankment sa Saint Petersburg, Rusya. An Rusong blogger militar na si Vladlen Tatarsky, tunay na pangaran Maxim Fomin, nagadan resulta kan pagboag kan bomba  asin 42 katawo nagkarulugadan asin dinara sa ospital, an anom yaon sa kritikal na kamugtakan.
DWFD-AM (Legazpi)
An DWFD-AM (1485 kHz) Radyo Albay ay nangenot na estasyon ng Ditse Lala Broadcasting Company asin Audiovisual Communicaters Inc.
Domenico Dolce
thumb|250x250px|Dolce & Gabbana sa Kobe, Japan Si Domenico Mario Assunto Dolce (namundag kan 13 Agosto 1958) sarong Italyanong paradisenyo nin moda asin negosyante. Kaiba ni Stefano Gabbana, kabanga niya sa luxury fashion na Dolce & Gabbana (D&G). Puon kan matugdas an D&G kan 1985, si Dolce nagin saro sa pinakamaimpluwensyang paradisenyo nin moda sa kinaban asin sarong icon nin industriya.[3]
Atang de la Rama
Si Honorata de la Rama-Hernandez (Enero 11, 1902 – Hulyo 11, 1991), bantog na inaapod sa pangaran na Atang de la Rama, sarong parakanta asin aktres sa bodabil asin siya an pinakaenot na Filipinang aktres sa pelikula.
Domenico Dolce
Kaamayi kan buhay asin edukasyon
Si Dolce namundag sa Polizzi Generosa, Sicily, kan 1958. An saiyang ama sarong paratahi asin an saiyang ina nakapabakal nin mga tela asin bado. Naglipat siya sa Milan para magklase sa eskwelahan nin moda na Istituto Marangoni, alagad naghali siya bago mag-gradwar, may kumpiyansa na aram niyang igo na an trabaho niya sa industriya. An saiyang pangarap iyo an magtrabaho para ki Armani..[3]
Karera
Kan 1980, namidbid ni Dolce si Stefano Gabbana paagi sa katrabaho ni Dolce, paradisenyo nin Giorgio Corregigiari. Kan 1983, si Gabbana asin Dolce naghale sa Correggiari tanganing magtrabaho nin solo; makalihis an duwang taon, minuknâ ninda an Dolce & Gabbana S.p.A. (D&G).[3]
Pahamot
An mga suanoy na teksto asin arkaeolohikong excavations nagpapahiling nin mga gamit kan mga pahamot sa ibang amay na sibilisasyon kan tawo. Nagpoon an modernong perfumery kaidtong huring ika-19 na siglo kaiba an mga komersyal na sintisis kan aroma compounds siring kan vanillin o coumarin, kun saen nagtutugot para sa komposisyon kan mga pahamot na igwa nin parong na dating nakakamit sana gikan sa natural na mga aromatiko.
Daisy Avellana
Si Daisy Avellana (Enero 26, 1917 – Mayo 12, 2013) sarong Filipinong aktress sa entablado. Si Avellana ginawadan onra kan siya nadeklarang Artista Nasyonal kan Filipinas sa teatro asin pelikula kan 1999.
Si Avellana namundag na Daisy Hontiveros kan Enero 26, 1917, sa Capiz, Capiz, (ngonyan Roxas City). An saiyang agom iyo si Lamberto Avellana, saro man na direktor sa pelikula, asin sa entablado, na nadeklara man na Artista Nasyonal kan 1976. Si Daisy asin si Lamberto Avellana tuwang pigtogdas an Barangay Theater Guild (BTG), na katarabang an 48 mga katuwang, kan taon 1939.
Si Avellana nagadan kan Mayo 12, 2013 sa edad na 96.
Atang de la Rama
Si Atang de la Rama namundag sa Pandacan, Manila kan Enero 11, 1902. Sa edad pa sanang 7, siya nagpapapel na sa mga zarzuelang Espanyol arog kan Mascota, Sueño de un Vals, asin Marina. Pag'edad 15 siya nagpapel sa sarsuelang Dalagang Bukid, kun saen nabantog siya na nagkanta kan Nabasag na Banga.
Si de la Rama, sadit pa nailong-lubos na asin nagdakula sa pag'ataman kan saiyang matuang tugang na nakaagom sa sarong kompositor nin mga sarsuela asin huli kaini, siya hararom naimpluensya sa mga pagsisibot sa mga pasale igdi. Mala ta si de la Rama natampok bilang nangengenot na aktres sa sobra sa 50 sarsuela asin nagpapel bako sana sa mga bantogan na mga pasalihan kundi pati sa mga natad kan mga plasa asin mga bulangan.
Kan panahon na kolonya an Filipinas kan Amerika, si Atang de la Rama pinapaorog na gayo an kundiman, sarong importanteng awit-banwaan kan Filipinas asin man an sarsuela, sarong dulang musikal na tinotonggo mga kontemporaryong isyu kan Filipino siring kan usura, pagbulang, asin an inapod na mentalidad kolonyal.
Mga kapagaraki nin mga artistang Filipino asin tagadalan konsiderado na an talento ni Atang de la Rama sa pagkanta asin pag'akting iyo an responsableng gayo sa marhay na eksito kan mga orihinal na mga Filipinong sarsuela arog kan Dalagang Bukid, asin mga drama arog kan Veronidia. Siya saro pa man na produsyer sa teatro, parasurat asin talent manager. Siya an nagprodyus asin nagsurat kan mga drama siring kan Anak ni Eva asin Bulaklak ng Kabundukan. Sa saiyang mga kahamanan asin kaambagan sa arte, siya naibinalangibog bilang Reyna nin Kundiman asin Sarsuela kan 1979, sa edad na 74.
Mga sinibotan
Si de la Rama iyo an pinakaenot na aktres sa pinakaenot na pelikulang Tagalog kan siya matampok na aktres sa Dalagang Bukid (1919), pelikulang ginibo ni Nepomuceno ibinatay sa sarsuelang pareho an titulo. Mga iba pang pelikula kun saen siya nagpapaheling iyo an "Dugong Silangan" (1930), "Ay Kalisud" (1938), "Batong Buhay" (1950) asin "Ang Buhay at Pag- ibig ni Dr. Jose Rizal".
Si De la Rama kinanta mga Kundiman na tokda' kan magkapirang matagom na kompositor kan mga 1920 asin 1930. Siya an nagpabantog kan mga kantang "Bituing Marikit", "Madaling Araw", "Mutya ng Pasig" and "Anak Dalita". Siya man an nagsurat kan letra kan kantang "Pag-asa", na an musika tokda' ni L. Ignacio. Siya pa man nagsurat nin mga komedya sa Espanyol, Ingles asin Tagalog arog kan "Hele-Hele", "Kabayanihan" asin "Milagros ng Birhen", kun sasambiton magkapira. Siya igwa man mga halipot na osipon sa Tagalog arog kan "Doon sa Dakong Timog", "Sa Malayang Lupain", "Nakukubling Tala" (sa tagong-ngaran na Herminia de la Riva) asin "Kahinahinayang na Pag-ibig" (sa pangaran na Matimtimang Laqui).
Si Atang nagsurat man nin apat na operata, an "Bulaklak sa Kabundukan", "Aking Ina", "Anak ni Eva", "Puri at Buhay".
Kan magsakyada an mga Hapon, si Atang de la Rama nagtabang man sa mga kahimanwang gerilya ta siya nadara nin mga mensahe para sainda nakasoksok sa irarom kan saiyang buhok.
An naagom niya iyo si Amado V. Hernandez (1932) na saro man na Artista Nasyonal kan Filipinas.
Enerhiyang heotermal
thumb|260x260px|Enerhiyang heotermal na istasyon sa [[Filipinas]] thumb|260x260px|Sarong plantang heotermal sa nasyon nin Iceland An enerhiyang heotermal (Ingles: geothermal energy) iyo sarong klase nin enerhiya na gikan sa init, na nakatago asin nabibilog sa irarom kan daga. An enerhiya kan init iyo nagsasabi kan temperatura nin sarong bagay. An taramong heotermal iyo gikan sa mga tataramong Griyego na γη (ge), kinaban, asin θερμος (thermos), mainit.
An enerhiyang heotermal nin crust kan kinaban iyo gikan sa orihinal na pagkakabilog kan planeta (20%), asin hali sa burak na radyoaktibo nin mga bagay (80%). An pagkakaiba kan temperatura sa ibabaw kan kinaban asin kan tahaw kaini an inaapod na geothermal gradient. Ini an minatao nin dagos-dagos na enerhiya sa porma nin init, hali sa tahaw hasta sa ibabaw kan kinaban.
Mga kagamitan
An enerhiyang heotermal hali sa mga maiinit na bukal iyo an piggagamit na pankarigos puon pa kadtong panahong Paleolitiko, asin bilang pampainit nin mga kwarto puon pa kadtong panahon nin mga Romano. Pero sa ngunyan, nagagamit na ini sa paggibo nin kuryente. Sa bilog na kinaban, 11, 700 megawatts (MW) an nakua hali sa enerhiyang heotermal kan taong 2013. Igwang 28 gigawatts na kapasidad para sa direktang pangpainit hali sa enerhiyang heotermal an idinagdag kan taong 2010 para sa pampainit nin mga harong, spa, prosesong pang-industriyal, desalination, asin sa mga gamit pang-agrikultura.
Benepisyo
thumb|260x260px|An benepisyo kan enerhiyang heotermal iyo hali sa init gikan sa irarom kan kadagaan. An enerhiyang heotermal iyo sulit, malalaoman, asin malinig sa kapalibotan, pero nalilimitahan lang ang distribusyon kaini sa mga harani sa puro kan tectonic plate. An presenteng pag-uswag kan teknolohiya sa lado an nagpadakula sa hiwas asin dakul nin gamit kan nasambit na rekurso. Ini urog na bilang pangpainit nin mga harong, na nagbukas sa potensyal sa mahiwasang gamit nin enerhiyang heotermal.
An mga heotermal na kuanan iyo an nagpapaluwas nin mga nakatalbong na mga gas na greenhouse sa irarom kan daga, pero an polusyong dulot kaini iyo dae hamak na mas hababa kaysa sa pigbubuga kan mga panggatong na fossil. Kaya an enerhiyang heotermal may potensyal na pagianon an epekto nin pag-init kan globo kun ini an gagamiton bilang karibay kan panggatong na fossil.
965
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Kapiyestahan nin Binalbal
An Binalbal Festival sarong taonan na kapiyestahan na ginigibo sa enot na kabtang kan Enero sa Tudela, Misamis Occidental, Filipinas. Iyan sarong kakaiba selebrasyon nin maogmang pagsabat sa bagong taon para sa banwaan nin Tudela.thumb|320px|right|Sarong kabali sa Tudela Kapiyestahan Binalbal na inapod na "Black Knights" (Ladawan: Mamre Lim) An mga partisipante nakatago sa paggamit nin mga maskara na nagtotogot sainda na lubos na katalingkasan na makalaog durante kan bagong taon na selebrasyon. Sa selebrasyon, an mga tawo o paradalan nagsusulot nin mga maskara asin panluwas na gubing na marepresentar sa saindang sadiring pakahulogan sa "Binalbal."
An Binalbal hale sa lokal na diyalekto na "Balbal" na iyo an Cebuano; manonongod ini sa sarong lihis sa natural na genus nin mga kakaibang-buhay: Mga dwende, mangkukulam, ogre, asin kaagid kaiyan Siring na gayo sa sarong higanteng Halloween na costume party, an Binalbal na Kapiyestahan sarong importanteng gayong selebrasyong kultural kun saen dakul na mga mariribok nakasulot nin bado na bayolente.
Maria Montessori
Si Maria Tecla Artemisia Montessori (, ; Agosto 31, 1870 – Mayo 6, 1952) sarong Italyanong doktor asin edukador na bantog sa saiyang pilosopiya sa edukasyon na nagdadara kan saiyang pangaran, asin saiyang mga sinurat dapit sa sayantipikong pedagohiya. Sa amay na edad si Montessori nag'enrol sa mga klase nin sa eskwelahan teknikal na panlalaki, sa pigmawot na magin siyang inhenyero. Naghira isip niya asin naglaog logod sa eskwelahan medikal sa Sapienza University of Rome, kun saen sya nagtapos may onra kan taon 1896. An saiyang metodo edukasyonal gamit-gamit ngonyan as bilog na kinaban sa mga pampubliko asin pribadong mga eskwelahan.
Pagkamundag asin pamilya
Si Montessori namundag kan Agosto 31, 1870, sa Chiaravalle, Italya. An ama niya si Alessandro Montessori, edad 33, sarong opisyal sa Ministro nin Pinansya na nagtatrabaho sa sarong lokal na pabrika nin tabako. An saiyang ina si Renilde Stoppani, edad 25, sarong edukada asin nakakapinsan sa Italyanong geologo asin paleontologo na si Antonio Stoppani. Manta na siya mayo man partikular na mentor, siya ugos na gayo sa saiyang ina na siya pirmi nang pighuhurot magpapdagos sa pag'adal. Siya igwa man maasikasong ama maski ngani dai uyon sa saiyang ruta sa edukasyon.
Malang (pintor)
Si Mauro Malang Santos (Enero 20, 1928 - Hunyo 10, 2017), na midbid sa gahang Malang, sarong Filipino asin premyadong karikaturista, ilustrador, asin mahusay na parapinta. Bilang sarong parakurit sa komiks nabisto siyang marhay sa seryeng Kosme the Cop, Chain Gang Charlie asin Beelzebub.
Si Malang aki ni Dan Santos asin Juliana Malang. Napangagom niya si Maria San Pedro, na nagkaigwa sindang apat na aki kabali an mga pintor man na si Steve Santos asin Soler Santos.
Nagpoon siyang makanood nin pagkurit ki Teodoro Buenaventura, sarong pribadong paratukdo, kan siya dyes anyos. Nag-adal siya sa Antonio Regador Elementary School kan 1934, asin nagklase siya nin sekondarya sa Arellano High School kan 1941. Sa laog nin sarong semestre, si Malang nag-adal sa Kolehiyo kan Fine Arts kan Unibersidad kan Pilipinas kan 1946. Nagpondo siya sa pag-eskwela nin pormal sa edad na 19 tanganing magtrabaho para sa departamento sa arte kan Manila Chronicle. Kan siya yaon pa sa peryodiko, nag-adal siya sa lindong kan karikaturistang si Liborio "Gat" Gatbonton. Durante kan 1972, si Malang nagklase sa Otis Art Institute sa Los Angeles, California, sa irarom nin tolong-bulan na iskolarsyip.
Tataramon na Bima
An tataramon na Bima, o Bimanes (Bima: Nggahi Mbojo, Malay: Bahasa Bima), sarong tataramon na Austronesyo na ipinagtataraman sa kabangabg subangan kan Isla nin Sumbawa, Indonesia, na kung sain nagheheras ini sa mga parataram nin tataramon na Sumbawa. Kaiba sa mga teritoryo kan Bima an Rawis nin Sanggar, na kung sain an puho' nang tataramon na Papuano na Tambora na minsan ipigtataram. Sarong exonym an "Bima"; an autochthonous na pangaran para sa teritoryo iyo an "Mbojo" asin minatukoy para sa tataramon iyo an "Nggahi Mbojo." Igwang lagpas kabangang milyon na parataram nin Bima. Ni an mga tawo nin Bima o an Sumbawa, igwa nin alpabeto para sa saindang sadiring mga alpabeto para gamiton ninda an alpabeto kan Bugis asin an Tataramon na Malay na msgkaiba.
Haloyon na naisip na haraning natatakod sa mga tataramon kan isla nin Sumba sa habagatan-subangan, dai inako an palagay na ini ni Blust (2008), na piggigibong pangenot na sangay kan Bima sa laog kan subgrupo nun Sentral-Subangan na Malayo-Polinesyo.
Mga diyalekto
Kaiba an Kolo, Sangar (Sanggar), Toloweri, Bima, asin Mbojo sa mga diyalekto (Etnologo).
An Donggo, ipinagtataram sa mabukid na mga rehiyon sa sulnupan kan Suba' nin Bima arog sana kan Doro Ntika kan lugar nin Doro Oromboha, na haraning magkaano-ano sa pangenot na diyalekto kan Bima. Pigtataam ini ka haros 25,000 na katawo na kaidto dating mga Kristiyano asin mga animista; kadaklan nagbalyo na sa Islam.
Distribusyon
Ipigtataram an Bima sa Sumbawa, Banta, Sangeang, asin sa mga isla nin Komodo (Etnologo).