cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bayugan
An bugtak kan pagkasyudad
Alagad, an Korte, sa petisyon kan inapod na "League of 16 Cities," pigbaliktad an siring na desisyon kaini. Kaya an Bayugan, kaiba an kaglimang siyudad, nakabalik sa pagkasyudad.
Marso 2
An Marso 2 an ika-61ng aldaw kan taon (ika-62 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 304 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Casiguran, Aurora
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Casiguran nababanga sa 24 barangay.
Andorra la Vella
An Andorra la Vella (Pagsayos sa Catalan: [ənˈdorə lə ˈβeʎə], Espanyol: Andorra la Vieja, Pranses: Andorre-la-Vieille), iyo an kapitolyo kan Prinsipalidad kan Andorra. Manunumpungan ini sa halangkaw na parte kan subangan Pyrenees, sa tahaw kan Pransya asin Espanya. Ini man ang ngaran kan parokya na napapalibutan kan kapitolyo.
Kan 2015, an siyudad igwa nin populasyon na 22,886, asin parteng urban, kaiba na an Escaldes-Engordany asin mga baryo na igwang lampas 40,000 na nkaistar.
1123
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Agusan del Sur
An Agusan del Sur sarong probinsya kan Republika kan Filipinas na likos nin kadagaan asin dai minanaduta' sa dagat. Ini namumugtak sa Rehiyon Caraga, sa Mindanao. An saiyang kabesera iyo an Prosperidad asin ini an mga kalinderos niya- sa amnayan paitok nin relo, Agusan del Norte, Surigao del Sur, Davao Oriental, Davao de Oro, Davao del Norte, Bukidnon, asin Misamis Oriental.
Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong area code kaini iyo.
Relihiyon
An dominanteng relihiyon Katolika Romana o 79% kan populasyon. Iba pang mayor na mga relihiyon iyo an Seventh-day Adventist Church, Aglipay, Iglesia ni Cristo, asin an United Church of Christ of the Philippines.
Limang grupo nin mga tribu an yaon sa probinsya: Ayta, Mamanwa, Bagobo, Higaonon asin Manobo. An mga Manobo yaon nageestar kadaklan sa mayor na highway asin sa mga banwaan sa gilid-salog pasiring sa pagdolonan kan Compostela Valley. An mga Higaonon yaon nageerok kadaklan sa parteng solnopan kan Salog Agusan, natitipon k adaklan sa Esperanza pasiring sa pagdolonan kan Bukidnon.
Masabi na an populasyon kan Agusan del Sur kadakulan mga imigrante haleng Bisaya. An pag'aragoman kan mga imigrante asin mga tinubo nagpapadikit kan bilang kan mga lumad.
Ekonomiya
Basado sa 1995 na sensus, 75% kan trabahador yaon sa sektor kan agrikultura asin pangangadlagan. An paroy, mais asin iba pang prutas iyo an mga mayor na produkto sa agrikultura.
Rekursos Pantawo
An Agusan del Sur may 287,000 na mga trabahador, kadaklan kaini yaon sa agrikultura asin pangangadlagan. May magkapira man igdi nin mga kolehiyo, may sarong unibersidad asin masabi na huli kaini igwa siya nin mga trabador na edukado, tatao magtaram sa Ingles asin madaling makanood kun kaipohan i-agi sa mga training. Dai man ini nagpapahuri sa mga bagong teknolohiya asin an mga paadalan nagtatao nin mga kurso sa teknolohiya arog kan sa Informatrion Techonology.
Agrikultura
An paroy iyo an may pinakamahiwas na tanoman. Nagaabot 243.84 km² an may patubig kaini asin 165.73 km² an sarig sa oran. Tinataya na sa enot nagusi nin 410 t/km² asin sa huri nin 300t/km². Ginagaom na an produksyon sa paroy kaya magpakakan sa 1,072,456 katawo.
An tanoman sa mais naabot 255.25 km² sa puti asin yelong mais na may total na produksyon na 55,767 na tonelada kan taon 2000 na may surplus na 31,106 MT, magkakanigo sa sobra 2 milyon katawo, o apat na beses kadakul sa populasyon kan provincia.
An batag saro man na pananom na dagya' asin lakop ini sa kahiwasan na 127.45 km². Anopaman, nahihiling ini dawa saen na sana pero bako sa pagtanom siring sa mga inektaryang paagi. Mga giniris na batag o banana chips pigproproducir man igdi.
An oil palm pigkukultibar man asin ini naokupar nin 118 km² na hiwas. An negosyo pagrorogaring nin pagbakasan kan negosyanteng Filipino-Malaysiano. Sa Rosario, asin sa Trento nagproproseso kan lanang ini.
An niyog man natatanom sa hiwas na 393.36 km².
Pagkakarne
Pag'abot sa pangangaipo sa karne, magin man sa manok, orig, baka asin iba pa, an lugar na ini maluya sa produksyon asin nagkukulang-kulang ngani. Nagkukua pa sa Ciudad nin Davao asin sa Cagayan de Oro sa paghipnô kan kakulangan.
Pagsisira
An Agusan del Sur sarig na gayo sa Surigao del Sur asin iba pang provincia sa suplay kan produktong dagat na mga sira, alagad, dagya man ini sa mga sira sa-ta'bang aroig kan hito, puyo asin tilapia.
Marso 3
An Marso 3 an ika-62 na aldaw kan taon (ika-63 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 303 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Capul
An Capul sarong ikalimang klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 35.56 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo an.
Tangcong Vaca Guerilla Unit
250px|thumb|right|Monumento kan TVGU sa Requejo Park sa Canaman, Camarines Sur An Tangcong Vaca Guerilla Unit, siring man "Tancong Vaca Guerilla Unit" (TVGU), sarong gerilyang grupo laban sa mga Hapon na pigtogdas ni Elias Madrid kan Marso 8, 1942 sa San Nicolas, Canaman, Camarines Sur. Pigpamayohan ini ninda Major Juan Q. Miranda, pamangkin ni Madrid, asin Leon Aureus na taga-Libmanan, Camarines Sur.
Nabawì kan grupo an kapitolyo kan Camarines Sur sa pakikipagtabangan kan iba pang gerilyang grupo asin mga agta. An pinakamatriyumpong operasyon kan grupo iyo an an pagsakyada sa Taguilid Pass sa Pamplona, Camarines Sur kan Nobyembre 1942 na 186 na mga Hapon an nagadan kaiba si Heneral Takano.
Pagromdom sa TVGU
Sarong monumento na nagtataong onra asin pagromdom an mahihiling sa Requejo Park sa Canaman, Camarines Sur. Sa San Nicolas parehong banwaan, sarong tandâ an ibinugtak kun sain namundag an gerilyang grupo.
Sa sarong makahulogan na akto, an gobyerno lokal kan barangay nin San Nicolas, Canaman nagpatindog nin sarong monumento kan Marso 8, 2017 para sa tolong mga gerilya na iyo sinda Elias Madrid, Juan Q. Miranda, asin Leon Aureus sa pagtala' sa historya bilang sinda an kagmukna kan Tangkong Vaca Guerilla Unit na mismo tinogdas sa laog kan nasabing barangay.
Tangcong Vaca
An Mt. Bernacci, sarong bulod sa Libmanan, Camarines Sur, inaapod na "Tangcong Vaca" huli sa hitsura niya na kun tatanawon sa harayo garo na nakakaagid sa tangkong kan baka.
Marso 4
An Marso 4 an ika-63 na aldaw kan taon (ika-64 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 302 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Oolohiya
An Oolohiya sarong sanga sa Ornitolohiya na iyo an pag'adal kan mga sugok nin gamgam, kan mga tataghan o salagan kaini asin pagmamaro' kaini. An tataramon na ini guminikan sa Griyegong katagang "oion", boot sabihon "sugok". An adal na ini pwede man dapit sa lingaan na pagkolekta o pagdamot nin mga sugok kan mga layas na gamgam, sarong pagsibot na ngonyan ilegal na sa dakul na mga hurisdiksyon.
Pagkolektang sugok
An pagkolekta nin mga sugok, orog na kan mga layas na gamgam, sarong lingaan kan mga kaamayan kan ika-20ng Siglo alagad an lingaan na ini pigpawaraan nang saysay ta nagtataong peligro sa padagos na pagdakul kan mga gamgam na layas na namemeligrong mapuho.
Lehislasyon arog kan Protection of Birds Act 1954 asin Wildlife and Countryside Act 1981 sa Reyna Unido pinagbawal na nanggad an pagkolekta maliban sana kun may permiso para sa syantipikong pag'adal asin siring man an pagpabakal kan mga nasabing sugok ipinapangalad nang gayo.
Bella Thorne
Si Annabella Avery Thorne (ipinanganak Oktubre 8, 1997) ay isang Amerikanong artista, mang-aawit, direktor, at dating modelo ng bata. Pinatugtog ni Thorne si Ruthy Spivey sa serye sa telebisyon na My Own Worst Enemy (2008) at Tancy Henrickson sa ika-apat na panahon ng Big Love (2010), bago nakuha ang katanyagan para sa kanyang papel bilang CeCe Jones sa seryeng Disney Channel Shake It Up (2010–2013 ). Inilarawan din niya si Paige Townsen sa seryeng drama ng Freeform na Sikat sa Pag-ibig (2017–2018), at lumitaw sa ilang mga pelikula, kasama ang Blended (2014), The DUFF (2015), Alvin at ang Chipmunks: The Road Chip (2015), You Get Me (2017), Amityville: The Awakening (2017), The Babysitter (2017), Midnight Sun (2018), at Assassination Nation (2018).
1124
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Marcelo H. del Pilar
right|thumb|200px|Sa tanga' nakatindog si Marcelo H. del Pilar
Si Marcelo Hilario del Pilar y Gatmaitan (Agosto 30, 1850 - Hulyo 4, 1896) sarong Pilipinong lider rebolusyonario. Siya an nguhod sa sampolong (10) aki kan mag-agom na Don Julian del Pilar asin Blasa Gatmaitan.
An naagom niya iyo man sana an saiyang pinsan na si Marciana del Pilar. Nagkaigwa sinda nin pitong aki.
Si del Pilar matalento. Maray maggitgit nin biyulin, magpiyano asin magplawta. Maray man siya sa eskrima. Sa panahon nin Flores de Mayo asin sa mga harana, magagayon an mga kinakanta niya asin mga tinutogtog niya sa biyulin. Mahusay siya magsurat asin, bakong arog ki Rizal na nagparasurat sa taramon na Kastila, siya ginamit an Tagalog sa pagsurat asin nasabotan na gayo an mga panunuya' niya kan mga karara'tan kan mga Kastilang administrador. Sa bangketa, sa mga bulangan madaling naintindihan an mga dinadara niyang propaganda.
Kan siya pig-initan na kan mga Kastila, duminulag siya asin nagpasiring sa Espanya. Duman nagin siyang maigot na taga-ambag nin mga artikulo sa peryodikong La Solidaridad, sarong peryodikong ibinongsad kan mga repormistang Pilipino sa Madrid, Espanya sa katuyohan na magkampanya para sa ikakarahay kan kamugtakan kan Pilipinas. Si del Pilar nagsurat duman gamit an bansag na Plaridel.
Gdańsk
thumb|250px|Gdańsk thumb|mapa kan Gdansk Orunia Górna-Gdańsk Południe An  Gdańsk (pop. 461 489 (2014)) sarong ciudad sa Polonya.
1120
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Marcelo H. del Pilar
Nabisto siya nin husto duman sa Espanya komo sarong parasurat asin sabi ngane kan peryodikong Kastila na La Politica de España en Filipinas, sarong pahayagan kan mga prayle, ".. si Marcelo H. del Pilar iyo na an pinakadakula na peryodista na guminikan sa lahing Pilipino."
Nagadan siya sa tuberkulosis sa sarong Publikong Ospital sa Barcelona, Espanya kan taon 1896 sa edad na 46.
Si del Pilar sa totoo lang bakong rebolusyonaryo na maghorot nin katalingkasan. Siya sarong repormista na boot man lang maparahay an makuring sitwasyon pulitikal asin sosyal igdi sa Pilipinas. Kasaro kan mga kapwa niya repormista sa Espanya, minamawot ninda an mga minasunod:
1121
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
1122
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Bobon
An Bobon sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 130.00 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Marso 5
An Marso 5 an ika-64ng aldaw kan taon (ika-65 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 301 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Bobon
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga Barangay
thumb|Simbahan sa Bobon, Northern Samar
Tomas Pinpin
Si Tomas Pinpin binibisto na pinakaenot na Pilipino-Intsik na parasurat asin nabansagan siyang "Prinsipe nin Paralalagdang Filipino."
Gavino Trono
Si Gavino Trono Jr., Ph.D. (namondag kan 1931) iyo sarong Filipinong biyolohista asin pigbansagan bilang "Ama kan Kappaphycus na pagpapadakula". Piggawadan siya nin rango na Nasyunal na Siyentista kan Filipinas sa saiyang kontribusyon sa pag-aadal kan tropikal na marinong pikolohiya, na nakapokus sa biyodibersidad kan mga seaweed. Sa ngunyan, siya nagtatrabaho bilang teknikal na konsultante para sa Food and Agriculture Organization (FAO) Aquaculture Seaweed Research and Development sagkod iyo sarong professor emeritus kan Marine Science Institute sa Unibersidad kan Pilipinas.
Tomas Pinpin
Nag'adal siya sa paglalagda' kan mga taon 1608 sa sarong imprentahan na pagsasadiri kan mga pading Dominiko. An imprentahan na ini nababaro-balyo mala ta ini enot yaon namugtak sa Calle San Gabriel (na dangan nangaranan man na Calle Juan Luna, idtong pintor) kun saen yaon duman an simbahan asin kumbento kan mga prayleng Dominiko.
Igdi sa imprentahan na ini saiyang nalagda' kan taon 1610 an kaenot-enoteng libro dapit sa tataramon na Tagalog, an "Arte y Reglas de Lengua Tagala", obra ni Fray Francisco Blancas de San Jose. Kan 1612 nalagda' niya man an libro ni Padre San Buenaventura, an Vocabulario de Lengua Tagala.
Mga tataramon na Mahakam
An mga tataramon na Mahakam o Barito-Mahakam iyo an saróng mag-agom kan magkaano-anong maray na mga tataramon na Dayak (Austronesyo) kan Borneo:
Tomas Pinpin
An magkapira pang nalagda' niya iyo an mga minasonod:
Dai aram kun kasuarin man siya nagadan.
Alcoy
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Tomas Pinpin
Mga pag'onra saiya
Bilang siya an enot na Pilipino na may adal sa pag'imprenta, saiya ipinagaran an kalye ngonyan na T. Pinpin sa sarong distrito kan Manila, asin sarong monumento man an ipintindog diyan sa Plaza Cervantes sa mapadangat na pagromdom saiya.
Alcantara
An Alcantara sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Alcantara sa 9 barangay.
Marso 7
An Marso 7 an ika-66 na aldaw kan taon (ika-67 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 299 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Lista kan pasurunod na Santo Papa sa Simbahan Katoliko
:Pinaka-enot sundô Ika-5ng Siglo
PETRUS
Mga orden relihiyoso
34 papa an nagin myembro kan Orden relihiyoso katoliko. Mga kairiba na igdi:
Mga nota sa pagpasurunod kan papa
Magkapirang anomaliya dapat ta'wan paliwanang:
Catarman
An Catarman sarong primera klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 464.43 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa inot na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Swardspeak
An Swardspeak (bisto sa Bekimon, gayspeak, Bekines o "gay lingo") saróng argot o kant slang gikan sa Tagles (Tagalog-Ingles na code-switching) asin piggagamit kan mga numero kan homoseksuwal sa Filipinas.
Catarman
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Sarsyado
An sarsyado sarong klaseng luto nin sira'. Ini parati pag'otro pagluto kan dati nang pinagpritos na sira, arog kan pinageskabetse. Pakagisa kan bawang, kamatis, sibulyas, asin diit na pulbos na paminta, ikakaag na an prinitos na sira, kaagan nin dikit na tubig. Halaton magbula-buga, saka raramasan nin binating sugok asin ngane dai mag'garalapod, luwayluway na inuukag manta na pinaluya nang maray an kalayo. Dikit sanang minuto ukagon, ta luto naman an sira. An resulta may soro-sarsya an pinainit na prinitos, kaya inapod na sarsyado.
Marso 6
An Marso 6 an ika-65ng aldaw kan taon (ika-66 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 300 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Alegria
An Alegria sarong ikalimang klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Alegria sa 9 barangay.
Emmanuel Macron
thumb|Si Emmanuel Macron kaiba si Angela Merkel kan Disyembre 9 Si Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron (Pranses: [ɛmanɥɛl makʁɔ̃]; namundag 21 Desyembre 1977) sarong Pranses na pulitiko na bagong-pili na Presidente kan Pransya. Dating empleado sa gobyerno asin sarong investment banker, siya nag'adal pilosopiya sa Paris Nanterre University, nagtapos Masterado sa public affairs sa Sciences Po, asin naggraduar sa École nationale d'administration (ENA) kan 2004. Siya nagtrabaho bilang Inspector of Finances sa Inspectorate General of Finances (IGF) dangan nagin sarong investment banker sa Rothschild & Cie Banque.
Sa edad na 39, siya an matukaw na pinakahubin na presidente kan Pransya.
Catubig
An Catubig sarong ikatulong klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 214.99 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Marso 9
An Marso 9 an ika-68ng aldaw kan taon (ika-69 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 297 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Catubig
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Marso 10
An Marso 10 an ika-69ng aldaw kan taon (ika-70 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 296 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Ximena Navarrete
right|thumb|200px|Si Ximena Navarrete Si Jimena "Ximena" Navarrete Rosete (namundag, Pebrero 22, 1988) sarong modelong Mehikano asin kagpugol-titulo sa pagarayonan na iyo an nakasikwit kan Miss Universe 2010 Enot pa, siya napili nang Nuestra Belleza México 2009.
Buhay personal
Si Navarrete namundag asin nagdakula sa Guadalajara, an kabiserang syudad kan Jalisco, Mexico. Saro siya sa duwang magtugang na namundag sa mga dentistang magurang na sinda Carlos Navarrete asin Gabriela Rosete. Nagpoon siyang magmodelo sa edad na dise says, asin nag'adal nutrisyon sa Valle de Atemajac University bago nagbali sa pangkinaban na pagarayonan
Araullo na Unibersidad
An Araullo na Unibersidad (sa Ingles: Araullo University) sarong daing sektang institusyon para sa halangkaw na pag-adal sa syudad nin Cabanatuan, Filipinas. Iminukna ini kan 1950.
Nag-aalok ini nin elementarya, sekondarya, kolehiyo, asin mga programang gradwado. Kabali sa mga kurso sa kolehiyo iyo an nursing, kriminolohiya, commerce asin accounting, edukasyo, political science, asin civil & geodetic engineering. Kabali man sa mga programang gradwado iyo an Law, Master of Arts, Master of Science in Business Administration, asin Doctor in Philosophy.
Ng
thumb|right|190px|An minasimbolo sa tanog kan letra na Ng (pagsayod: /nga/) sa suanoy na [[baybayin kan Filipinas.]] An NG [dakulang porma], asin Ng [dakulang porma man], o ng [sadit na porma] (bagong gawi kan pagsayod: /endzi/ asin /nang/ kun nag-sosolo; suanoy na pagsayod: /nga/), saróng digrapo kan alpabetong Latin. Sa tataramon na Tagalog, ini an pinag'iribang mga letra na N asin G o g (pirmeng enot an letra na N). Ini an pankag-limang letra sa makabagong alpabetong Tagalog, asin an kagduwa sa suanoy na abakadang Tagalog.
Sugok
Sa Bikol inaapod pa an sugok na "bunay" (Albay), "itlog" (Rinconada), "salag" (Miraya)
Iba-ibang tamanyo
An natala' na pinakadakulang sugok iyo daa an sa butanding, asin may tamanyong 30 sm × 14 sm × 9 sm (11.8 pul × 5.5 pul × 3.5 pul). An sugok kan butanding daa ugaleng ihimsa mismo sa laog kan tulak kan inang butanding. An sugok kan ostrich iyo na an pinakadakula sa mga gamgam dawa totoo idtong mga extinct nang mga elepanteng-gamgam asin ibang dinosaur labi kadakula an mga inoolpot na sugok. An bee hummingbird naman iyo na an may pinakasadit na sinusugok, natimbang sanang kabangang gramo (mga 0.02. onsa), pero pwede an mga sugok man kan ibang reptilya asin dakul na mga sira pwedeng mas saradit pa an sugok, asin idtong sa mga insekto asin ibang invertebrate soro-saradit nanggad.
An kapulahan
An kapulahan o yolk linalaman nin mas dakul na protina, mga bitamina asin mineral asin taba' man kan  sugok. May bitamina A, D, iron, phospuros riboflavin, thiamine asin calcium ini. Igwa man ining lecitin. An kolor kan kapulahan pwedeng mapu'saw na giyaw sagkod sa mairom na narangha depende kaya sa klase kan bahog asin kasta kan gona'.
An kaputian
An kaputian o albumen dusok sa 40ng iba-ibang klaseng protina o an inapod na protinang albumin asin may kasalak mansanang tubig. Ini namumulotpulot sa kapot
Namibya
250px|right|thumb| Wagayway kan Nambya 250px|right|thumb|Eskudo de Armas
right|thumb|320px|An mapa kan Aprikang Solnopan na kun saen ipinapaheling an kinamomogtakan kan Namibia
An Namibya (sa Afrikaans: Republiek van Namibië, Aleman: Republik Namibia) sarong nacion sa Aprikang Solnopan, na opisyalmente inaapod Republika nin Namibia. An saiyang pagdolonan sa solnopan iyo na an Kadagatan Atlantiko. Sa amnayan, kadolon niya Angola asin Zambia, sa subangan, kadolon niya an Botswana, sa solnopan asin subangan, kadolon niya an Aprika Sur. Nakamit niya an katalingkasan kan Marso 21, 1990 sa Aprika Sur pakatapos kan si inapod na Gerang Namibia para sa Katalingkasan. An kabesera kaini asin an pinakadakula siyudad iyo an Windhoek. An Namibia kaapil sa Sararong mga Banwa (UN), sa Southern African Development Community (SADC), sa Sararong Aprika (AU) asin sa Commonwealth of Nations.
Mga kariribokan, mga pag'alsa asin mga paghorot kan mga lider Aprikano iyo an nagpirit sa Mga Sararong Nasyon na kapotan direktamente an teritoryo nin Namibya. Binisto kan Nagsasararong Nasyon an South West Africa People's Organization (SWAP0) bilang iyo an lehitimong representante kan banwang Namibyano kan taon 1973. Alagad, sa panahon na ini an nag'aadministrar kan teritoryo iyo pa an Sur Aprika. Huli sa makuring kariribokan, an Sur Aprika nagkaag nin gobyernong interim sa Namibya kan 1985. Pero kan 1990, nakamit kan nasyon na ini an lubos na katalingkasan sa Sur Aprika, dai sana kabali igdi an Walvis Bay, asin mga Isla Penguin na kontrolado pa kan Sur Aprika abot 1994. May populasyon an Namibia na kan 2009 tinatayang sobra sa 2,108,665 katawo. An sistema de gobyerno niya sarong demokrasyang mult-partidong parlamentaryo. Mayor na nasuporta asin nabuhay sa ekonomiya kan Namibya iyo an agrikultura, pagpapasto, turismo asin pagmimina. Sa pagmina, kabali diyan an pagminang diamante, uranium, bulawan, pirak asin mga base metal. Huli kan panggang na desyerto Namib, purakputak an populasyon asin iyo ini an saro sa bakong dusok na binabanwa sa kinaban. Haros kabanga kan populasyon yaon sa ibaba kan sukol nin internasyonal na linea nin kapobrehan. Nag'aaroroy man na gayo an nasyon na ini sa epekto kan HIV/AIDS, ta 15% gayo kan populasyon nin mga may tamang edad legal an naduktan na nin HIV kan 2007.
An mga rehiyonal na lenggwahe igding binibisto iyo an mga minasunod: Herero, Rukwangali, Silozi, Setswana, Damara/Nama, Afrikaans, Aleman, asin Oshiwambo.
Marso 8
An Marso 8 an ika-67ng aldaw kan taon (ika-68 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 298 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Pakistan
Pinaghalian
An ngaran na Pakistan literal na nangangahulugan na "land of the pure" sa Urdu asin Persia. Sunod sa tataramon na پاک (pāk), boot sabihon "pure" sa Persia asin Pashto. An sufixo ـستان (stān) sarong sufixong Persian na boot sabihon  the place of  .
Sunmi
Si Lee Sun-mi (namondag na Sun Mi kan Mayo 2, 1992), bistado man bilang Sunmi (pigsusurat man na SUNMI), iyo sarong Sur na Koreano na parakanta asin parasurat-kanta. Nagdebyu siya kaidtong 2007 bilang sarong miyembro kan babaying grupo na Wonder Girls sagkod huminale sa grupo kan 2010 para magpursigi nin akademikong karera. Pagkatapos nin tolong taon na hiatus, nagbalik liwat si Sunmi para sa saiyang karera bilang soloista kaiba an 2013 debyu extended play na Full Moon– na pigbibilog kan "24 Hours" and "Full Moon" sa nasyunal na Gaon Digital Chart.
Kan 2015, pig-anunsyo ni Sunmi an pagbalik kan promosyon kaiba an Wonder Girls hasta sa pagkawara kan grupo kaidtong 2017. Dagos naman niyang pigwalat an JYP Entertainment asin nagpasiring sa MAKEUS Entertainment (bistado ngunyan bilang an ABYSS Company), na nagpaluwas kan suminikat niyang solo na "Gashina". An saiyang ikaduwang extended play na Warning iyo luminuwas kan 2018 sagkod nagmokna pa nin duwa pang suminikat na solo: an "Heroine" asin "Siren".
Personal na buhay
Si Sunmi iyo namondag kan Mayo 2, 1992 sa Iksan, Norteng Jeolla, Sur na Korea. Nag-atendir siya sa Hwangnam Elementary School, Chungdam Middle School asin Chungdam High School, asin dagos nagmayor nin musikal na teatro sa Dongguk University.
Pigheras ni Sunmi sa sarong episode nin Talkmon kan 2018 na nagdesidio siya magin artista kan siya 12 na anyos pa sana, pagkatapos ma-ospital kan saiyang ama huli sa komplikasyon sa baga dara kan tuberkulosis. Na-inspira siya ki BoA na nagdebyu sa edad na 13, asin para saiya an "pinakamarikas na paagi sa paggibo nin kwarta" ngarig maataman niya an saiyang ina asin duwang nakakaaking tugang na lalaki. Nagpasiring siya sa Seoul para mag-audition sagkod nagin sarong JYP Entertainment trainee sa edad na 14, alagad an saiyang ama iyo nagadan tolong bulan bago an saiyang debyu sa Wonder Girls. Dagos niy naman pigkua an apelyido kan saiyang amahon na Lee mientras nasa kolehiyo sagkod pigsalak an orihinal niyang ngaran sa apelyido kaya nagin Lee Sun-mi.
Tessa Khan
Si Tessa Khan sarong abogado sa kapalibutan na nakaistar sa United Kingdom. Saro sya sa mga kagtugdas asin katuwang na direktor kan Climate Litigation Network, na nagtutuwang sa mga legal na kasong konektado sa mitigasyon sa pagbabago kan klima asin hustisya sa klima.
Ipinangatanusan ni Khan na an mga gobyerno nasyunal tuyong nagganansya sa naglalangkaw na lebel nin carbon dioxide asin nagkawsa nin danyos sa kapalibutan, kabali na an pagigin parte sa mahalagang ehemplong Climate Case Ireland.
Agi-agi
thumb|Korte Suprema kan Netherlands, An Hague Imbwelto si Tessa Khan sa batas sa karapatan pantawo asin sa pagkakampanya nin adbokasiya.
Sa Thailand, nagtrabaho siya para sa sarong non-profit na organisasyon para sa karapatan pantawo kan mga kababaihan. Mantang sya yaon duman kan 2015, naaraman nya an sarong hatol sa Hague na nagbubuot sa Netherlands na padikiton an greenhouse-gas emissions. Nainspirar kan kaso, si Khan nagbalyo sa London tanganing magbali sa legal team kan Urgenda Foundation kan 2016.
Pigmukna ni Khan an Climate Litigation Network kaiba an Urgenda Foundation tanganing suportaran an mga kaso dapit sa klima sa bilog na kinaban. Nagsirbi sya bilang katuwang na direktor kan Climate Litigation Network. Sa paagi kan organisasyon, mapangganang tinabangan nya an mga grupo nin aktibista na magsangat nin kaso kontra sa sadiri nindang mga gobyerno. Nag-aako ini nin kaso gikan sa manlain-lain na parte kan kinaban, kaiba an Canada, Netherlands, New Zealand, Norway, Pakistan, asin South Korea.
Sinuportaran nya an mga kaso sa Netherlands asin Ireland na mapangganang inangat an kakulangan nin mga plano kan gobyerno na inaan an mga emisyon. Kan Disyembre 2019, sa kasong State of the Netherlands v. Urgenda Foundation, an Korte Suprema kan Netherlands pigbuot na tapyasan kan gobyerno an kapasidad kan mga planta nin karbon asin magbutas nin EUR3 bilyones na puhonan sa pagtulod para inaan an mga emisyon nin karbon. An kapangganahan na ini ipigladawan kan The Guardian bilang "pinakamatrayumpong asuntong panklima kan panahon na idto."
Kan Agosto 2020, sa binibisto ngunyan bilang Climate Case Ireland, nagdesisyon an Korte Suprema kan Ireland na an gobyerno kaini gumibo nin bago asin mas ambisyosong plano tanganing inaan an mga emisyon. Nag-iikatulo an Ireland sa greenhouse gas emissions per capita sa mga nasyon sa European Union.
Nakaresibi si Tessa Khan nin Climate Breakthrough award kan 2018. Kan 2019, ibinali sya kan Time sa lista nin 15 kababaihan na nanginginot sa pakikilaban kontra sa pagbago kan klima.
Siyensya asin teknolohiya sa Filipinas
thumb|240x240px|An edipisyo kan Nasyunal na Instituto kan Molekular na Biyolohiya asin Biyoteknolohiya sa [[Unibersidad kan Pilipinas, Diliman|U.P. Diliman.]] thumb|240x240px|National Science Complex sa [[Unibersidad kan Pilipinas, Diliman|U.P. Diliman.]]
An siyensya asin teknolohiya sa Filipinas iyo nagpapahiling sa siyentipiko asin teknolohikal na pag-uswag na nahimo kan Filipinas sagkod an mga analisis na relatibo sa mga isyung pampolisiya. An pangenot na ahensya na responsable sa pagmanehar kan siyensya asin teknolohiya (S&T) iyo an Departamento kan Siyensya asin Teknolohiya (DOST). Igwa man nin mga sektoral na konseho para sa Siyensyang Pangkadlagan, Agrikultura asin Akwakultura, an Industriya nin Metal, Nukleyar na Pag-aadal, Pagkakan asin Nutrisyon, Salud, Meteyorolohiya, Bulkanolohiya, asin Sismolohiya.
An siyensya asin teknolohiya iyo sarong interdisiplinaryong urulayan na minasakop sa siyensya, teknolohiya, asin an saindang mga interaksyon:
An siyensya iyo sarong sistematikong lado na minahaman asin minaorganisa kan mga kaaraman sa porma nin eksplanasyon asin prediksyon manungod sa kapalibotan asin sa uniberso. An teknolohiya iyo an koleksyon nin mga teknik asin proseso na ginagamit sa paghimo nin mga kalakal o serbisyo, o an akomplisimiyento kan mga katuyohan arug kan siyentipikong imbestigasyon.
Aloguinsan
An Aloguinsan sarong ikaapat na klaseng banwaan sa provincia kan Cebu, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. thumb|Salog Bojo Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Aloguinsan sa 15 barangay.
Marso 12
An Marso 12 an ika-71ng aldaw kan taon (ika-72 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 294 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Ayam
right|thumb|300px|iba ibang klaseng ayam An ayam (Canis lupus familiaris) sarong klase kan inaapod na canine, na sarong klaseng mammal sa orden kan Carnivora. An terminong ini sinasakop an gabos na hayop na mga layas (feral) asin idtong mga pina-garo' (domestikado) alagad dai sakop igdi an mga inaapod na canids arog kan mga lobo. An ayam saro sa kadakul na hayop na inaataman kan tawo sa lawig nin panahon. Nagin kontrobersyal an ayam ta manta ini pinapadangat na ataman kan tawo, ginigibo man kakanon (somsoman) asin uso an kinaugalean na ini sa magkapirang kultura, bagay na kinkontra kan mga aktibistang grupo na may pagmakulog sa mga kahayopan, na an saindang pananaw an mga ini dapat tratohon nin maboot asin dai pagringisan.
Iba-ibang pangaran kan ayam sa Bikol
Sa Bikol, inaapod man an ayam na dayo', ido, tito'  (parati kun sadit pa), damayo' , gamadya' o gadya'  (kun anggot, pero an huring kataga' na ini, susog ki Lisboa, (p. 132) boot sabihon elepante
Tinola
thumb|An itsura kan tinola sa Pilipinas thumb|manok na tinola na igwang tapayas tapos lemongrass An Tinola sarong luto na Filipino na may sabaw na sarong pamapagana o panira na may maluto. Sa tradisyunal, an lutong ini may halong manok o sira, tapayas asin dahon nin siling labuyo na may laya, sibulyas asin patis.
Mga klase
An ibang klase nin luto pwedeng sira, seafood o orig. An Chayote o calabash (upo) pwede man iribay sa tapayas. Imbes sa dahon nin paminta, pwede man an ibang gulay arog nin pechay, kangkong o malunggay saka mustasa asin iba pa. Dagdag na mga rekado an patatas o kamatis.
Kaparehas na Luto
An Tinola parehas sa binakol asin ginataang manok, nagkakaiba lang sa paggamit nin niyog asin gata. Kaparehas man kan tinola an lauya nin mga Ilocano. Pero an lauya gibo sa orig o baka, bakong manok. thumb|Tinolang manok A similar soup dish is known as sinabawang gulay (lit. "vegetable soup", also utan Bisaya), which is made from moringa leaves and various vegetables.
Salampati
An Salampati asin punay sakop sa pamilya nin mga gamgam na igwang 42 na genera asin 310 na species.
Gamay
An Gamay sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 115.10 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Salampati
An mga salampati nagibo nin mga salagan na bakong purusog ta gamit lang mga giriw asin mga dahon-dahon na sinasarangat sana sa mga soksok kan mga edipisyo o mga sanga nin kahoy. An salampati nasugok parati duwa lang na sugok asin an duwang magurang ribay-ribay nag'aasikaso asin nagbabantay, naghihilomlom. Pakahimsa, 7 abot 28ng aldaw an pagtener sa tataghan depende sa species. Kun saradit pa, binabahog asin pinapapakakan ini kan magurang nin suka hale sa butse kan magurang, lalaki o babae man, paagi kan pagluwa kaini sa akab na mga tuka kan sadit.
Pilmograpiya ni Son Ji- Hyun
Si Son Ji-hyun (pinangaki Nam Ji-hyun kan Enero 9, 1990) isarong aktres sa South Korea asin dating parakanta. Midbid siya bilang lider asin bokalista kan dating grupo sa South Korea na 4Minute.
Buhay
Si Nam Ji-hyun pinangaki kan January 9, 1990 sa Seoul, South Korea. nag audition siya sa JYP Entertainment pero ini natanggal sa kompetisyon. Pero siya giraray nagbali Cube Entertainment na naglaon naghanap si Hong Seung-sung, founder kan Cube Entertainment ning mga miyembro para mabuo 4Minute.
Minsk
An Minsk (Мінск, ; Минск) an kapitolyo asin pinakadakulang syudad sa f Belarus, manunumpungan sa Svislač sa Nyamiha Rivers. Bilang kapitolyo, igwa an Minsk ning ispesyal na estado ning administratibo sa Belarus asin sentro nin administratibo kan Minsk Region (voblasć) dangan Minsk District (rajon). An populasyon kan Enero 2018 nagin 1,982,444, ini nagin ika 11 na pinamatawong syudad sa Europa. Ini man an kapitolyo kan administratibo nin Commonwealth of Independent States (CIS) asin puwesto kan Executive Secretary.
Pilmograpiya ni Son Ji- Hyun
Buhay
Kan Pebrero 24, 2015, siya nagtapos sa Sangmyung University nakaresibe siyang degree sa Contemporary Ballet asin lifetime achievement award sa graduation ceremony.
Minsk
Bibliograpiya
Thomas M. Bohn: Minsk – Musterstadt des Sozialismus. Stadtplanung und Urbanisierung in der Sowjetunion nach 1945. Böhlau, Köln 2008, ISBN 978-3-412-20071-8 Бон, Т.М. «Минский феномен». Городское планирование и урбанизация в Советском Союзе после Второй мировой войны / Томас М. Бон ; [пер. Е. Слепович]. — Москва : РОССПЭН, 2013. — 416 с. Бон, Т.М. «Мінскі феномен». Гарадское планаванне і ўрбанізацыя ў Савецкім Саюзе пасля 1945 г. / Томас М. Бон ; пер. з ням. мовы М. Рытаровіч ; навук. рэд. Г. Сагановіч. — Мінск : Зміцер Колас, 2016. — 436 с.
Pilmograpiya ni Son Ji- Hyun
2009–2014: Debut asin solo activities
Si Ji-hyun pinili na maging miyembro nin 4Minute kan 2009. An grupo igwang 5 miyembro na nagpuon kan Hunyo 18, 2009 na igwang debut single "Hot Issue" sa \M Countdown.
Kan 2011, siya Ji-hyun yaon sa weekend drama na A Thousand Kisses, siya tugang na babayi ni  Ryu Jin.
Kan Pebrero 2013 siya nagluwas man sa Love and War 2, sarong sitcom na manungod sa mga isyu na inaatubang kan mga may agom. Kan Oktobre, si Ji-hyun naging bida sa mobile drama na Please Remember, Princess.
Kan Abril 2014, siya naging cast kan sarong teen drama sa KBS naHigh School. Pero siya nagpundo sa pagkakaigwang conflict sa iskedyul niya sa ibang bansa. Kan Setyembre, siya naging cast kan web drama na Love Cells. Kan parehas na taon, siya nagbida sa anthology film naThe Youth.
2016 hanggang ngunyan: An pagsuruwayan kan 4Minute asin karera sa pag-arte
Kan Hunyo 13, 2016, inanunsyar kan Cube Entertainment an pagsuruwayan kang grupo na 4Minute. An mga miyembro nag uurulay pa kan pagpirma ninda giraray nin kontrata. Kan Hunyo 15, opisyal ng inanunsyo kan Cube Entertainment na natapos na an kontrata ni Jihyun, Gayoon, Jiyoon asin Sohyun kan Hunyo 14 on June 14 dangan dae na nagpirma sa giraray an mga miyembro, nagresulta ini kan paghali ninda sa Cube Entertainment. Kan nagsuruwayan an grupo, si Ji-hyun  nagpirma nin panibagong kontrata sa Artist Company para sa karera niya sa pag-arte.
Kan 2017, siya nagbida sa KBS youth romance drama kan KBS na Strongest Deliveryman. Kan 2017, inanunsyar kan Artist Company na nagribay na ini nin pangaran na Son Ji-hyun.
Kan 2018, siya nagbida sa TV Chosun's historical drama na  Grand Prince.
Moon Jae-in
Si Moon Jae-in (Koreano: 문재인; Hanja: 文在寅; namundag 24 Enero 1953) iyo an ika-12 asin presenteng Presidente kan South Korea. Alagad, sa bilang kan mismong gobyerno kaini, siya dapat iyo an ika-19 ta an pagkapresidente binabase sa termino nin pagtukaw kaini. Siya dati abogado sa pangtawong deretso asin aktibistang estudyante. Si Moon naelehir pagkatapos kan impeachment kan saiyang sasalidahan na si Park Geun-hye.
Dating chief of staff sa opisina ni Presidente Roh Moo-hyun, si Moon nagsirbe bilang lider kan Partido Minjoo nin Korea (2015–2016) asin myembro sa ika-19ng Asamblea Nasyonal (2012–2016). Siya man an nagin kandidato kan Democratic United Party sa eleksyon presidensyal 2012 pero nadaog siya ni Park Geun-hye.
Inomon
thumb|247x247px|An tsaa an pankinabang ikaduwang pinakainiinom na inomon thumb|Sarong inomon na juice An inomon (Ingles: drink o beverage) iyo sarong likido na para sa pagkonsumo nin katawohan. Dugang sa saindang pangenot na sirbi na mapundo an paha, an mga inomon iyo may mga importante man na pagganap sa pantawong kultura. An mga bistadong klase nin mga inomon iyo an ordinaryong tubig, gatas, kape, tsaa, mainit na tsokolate, juice, asin soft drinks. Dugang pa kaiyan, an mga inomong alkoholiko arug kan wine, serbesa, asin likor, na igwa nin droga na etanol, iyo nagin nang parte kan pantawong kultura lagpas 8,000 na taon na an nakaagi.
An mga dae-alkoholikong inomon harus minasignipika nin mga inomong normal na igwa nin alkohol, aruga kan serbesa asin wine, pero iyo nahimo sa tama sanang hababang konsentrasyon nin alkohol base sa bolyum. An kategorya iyo binabale man an mga inomong na napasairarom sa prosesong paghali nin alkohol arug kan mga dae-alkoholikong serbesa asin mga de-alkoholisang wine.
Tataramon na Ida'an
An tataramon na Ida'an ( Idahan man) saróng tataramon na Malayo-Polinesyo na pigtataram kan mga tawo nin Ida'an kan Sabah, Malaysia. An tataramon igwang saróng halabang literaryong historiya, an pangenot na bistong pagsurát sa tataramon na Idahan iyo an manuskrito na pigpetsahan mga 1408 A.D. An manuskrito na Jawi, nagtao nin pigpapabisto kan Ida'an na lalaki na an pangaran Abdullah kan suba' nin Darvel na pigkugos an Islam asin nagin saró sa mga pinakaamay na bisto nin mga rehiyon sa Malaysia na pigkugos an Islam.
Mga barayti
Piglista ni Lobel (2016) an Sungai Seguliud asin Begak bilan mga tataramon na Idaaniko (mga barayti nin tataramon na magkaano-anong maray sa sentrong Ida'an). An diyalektos na Begak na nanganganib sa pagkapuho', bilan na an huben na parataram minabalyo sa Malay.
Bandera kan Filipinas
thumb An wayaway o bandera kan Filipinas igwa nin desenyong pantay na sukol nin pabalagbag na kolor asul sagkod pula, asin igwang sarong puting ekwilaterong triyangulo na nakahandig sa gilid na takodan; sa tahaw kan triyangulo iyo an bulawan na saldang na igwang walong panginot na sirang, lambang saro kaini natatahawan nin saradit pang sirang; asin sa lambang rokrok kan triyangulo iyo an sarong bulawan na bitoon na lima an panas. Pigpapahiling an bandera na yaon an asul sa itaas sa mga oras nin katuninongan, asin an pula itaas sa mga oras nin guerra.
Inot na pig-isip an bandera kan heneral kan Rebolusyong Filipinong si Emilio Aguinaldo kan 1897 durante kan saiyang exile sa Hong Kong. Ipigbali sa desenyo an ibang mga simbolo komon sa mga banderang piggamit kan Katipunan. An inot na bandera pigtahì ni Marcela Agoncillo, kan saiyang daragang si Lorenza, asin si Doña Delfina Herbosa de Natividad na sobrena ni Jose Rizal na nasyonal na heroe kan Filipinas. Sarong lehislasyon an pigpasar kan 1920 na piggamit an desenyo bilang opisyal na bandera kan Filipinas.
Simbolismo
Sosog sa opisyal na interpretasyon, an triyangulong puti sa bandera an pakahulogan Kapantayan asin Pagkamagturugang; an asul na parte Katuninongan, Katotoohan, asin Hustisya; an pulang kabtang natindog para sa Patriotismo asin Kaisogan. An walong panginot na sirang kan saldang natindog para sa walong probinsya kan (Batangas, Bulacan, Cavite, Laguna, Manila, Nueva Ecija, Pampanga, asin Tarlac) na inot na nag-alsa laban sa Espanya asin ipinairarom kan mga Espanyol sa ley militar kan magbungkaras an Rebolusyon Pilipino kan 1896. An tulong bituon an natindog para sa tulong mayor na isla kan nasyon: an Luzon, Visayas asin Mindanao.
An Daghan Mo Neneng
AN DAGHAN MO NENENG
Marso 13
An Marso 13 an ika-72 na aldaw kan taon (ika-73 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 293 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
An Tingog Ni Nanay
An Tingog Ni Nanay
Marasapa Baya
MARASA PA BAYA'
Paghugot
thumb|Pag'utas kan sadiring buhay sa paagi kan pag lukso sa halangkaw na lugar An paghugot iyo an tuyong pag'utas kan sadiring buhay. Mga mental disorder (kabali an depresyon, bipolar disorder, schizophrenia, personality disorder, anxiety disorder), physical disorders (siring kan chronic fatigue syndrome), asin substance abuse (kabali an alkoholismo asin an paggamit nin drugang benzodiazepine asin dangan pagbutas igdi, iyo an mga risk factors.  An ibang paghugot mga basang na gawe huli sa binubungang stress kan sarong problema (arog kan gikan sa pinansyal o kasakitan sa akademya), mga problema sa karelasyon (siring kan pagbulagan o dibursyos), o harassment asin bullying.  Igwa nin halangkaw na posibilidad na mag'otro sa maabot na panahon idtong mga dati nang nagngata' na maghugot. An epektibong paglikay sa paghugot na mga espwerso kabali an limiting access sa mga paagi sa paghugot siring kan firearms, droga, asin mga hilo; pagbulong sa helang-sa-isip asin pag-abuso sa substance; maingat na pagreport kan media dapit sa paghugot; asin sa pagpaurog sa kamugtakan ekonomiko. Minsan siring na komun na gikanan an crisis hotline, dai pa naaadalan nin marhay an saindang pagigin epektibo.
Marso 14
An Marso 14 an ika-73 na aldaw kan taon (ika-74 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 292 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Laoang
thumb|Simbahan kan Laoang An Laoang sarong ikaduwang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Northern Samar, Filipinas. Igwa ining sukol na 246.94 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Argao
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Aargao sa 45 barangay.
Amamanggi
An mga ini igwang dakul na nabistong hayop sa siring na mga specie sa bilog na kahadean kan mga kahayopan, na naabot 25% kan gabos na hayop, 40% kan nabisto nang mga specie nin insekto (mga 150,000 na specie) asin ta dakul pa an nadudukayan. Ginagaom na naabot an total na bilang kan mga specie kaini nin pag'oltan 5 abot 8 milyon. An pinakadakul kaining pamilya yaon sa order na ini, an mga weevils, o snout beetles, Curculionidae.
Marso 16
An Marso 16 an ika-75ng aldaw kan taon (ika-76 sa mga ogdong taon) sa Gregoryanong kalendaryo. Igwang natatadang 290 na aldaw sagkod kan katapusan nin taon.
Hagar
Si Hagar (/heɪˈɡɑːr/ hay-GAR; Hebrew: הָגָר, Modernong Hagar, Tiberianong Hāgār, dai aram ginikanan, Arabo: هاجر‎‎ Hājar; Latin: Agar) sarong persona nasasambit sa Libro nin Genesis kan biblia. Siya sarong surogoon ni Sarah na dugong Ehipto na itinao niya sa saiyang agom na si Abraham ngane magkaigwang aki ta siya gurang na asin dai na maaki. Mala ta an pagsaro kan duwa nagbunga ki Ismael, an matua ni Abraham, na siya an kapu'ngalan kan mga Ismaelita.
An pangaran na Hagar yaon sa Libro nin Genesis asin ta ini padupyas sanang natomoyan sa Koran kun saen siya an sinasabing ikaduwang agom ni Abraham. Sa Kristianismo hinihiling si Hagar na sarong sambay ni Abraham.
Canaman
thumb|Silyo kan Canaman An Canaman sarong ikaapat na klaseng banwwan na namumugtak sa katahawan kan probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Napapalibotan an banwaan kan Magarao sa norte, Syudad nin Naga sa subangan, Camaligan sa sur, asin salog Bikol sa sur-sulnopan. Kurting baoo an sakop kaini na yaon sa 123°-04’-00” hanggan 123°-11’-00” mga latitud asin 12°-36’-40” hanggan 13°-36’-40”-00 mga longhitud. An sukol kaini 6 na kilometro poon norte hanggan sur asin 14 km. poon subangan hanggan sulnopan.
"Bangon Canaman!" an kurahaw kan presenteng municipio. Bisto an banwaan sa mga apod na "Ronâ nin Pinakapurong Tataramon na Bikol" (Home of Purest Bicol), "Tambobong nin Kulturang Bikolnon" (Citadel of Bicol Culture), asin "Minundagan kan Tangcong Vaca Guerilla Unit" (Birthplace of Tangcong Vaca Guerilla Unit). Digdi madadalan an Lagaylay tuyong bulan nin Mayo.
Saro sa taga-Canaman na may hararom na ambag sa Kulturang Bikolnon iyo si Clemente Alejandria, namundag sa barangay kan Dinaga. Siya sarong makatta na segun sa mga presenteng parasurat garo "bulos nin tubig sa sapa" an mga rawitdawit.
Sarô sa mga bistong namamanwaan kaini iyo an historian asin profesor na si Danilo Gerona. Taga-Canaman o Canamanon (alagad mas pigpipili an naenot huli sa pagiging purong Bikol kan pantakod na taga), an apod sa mga nageerok digdi.
Mga barangay
Nababanga an Canaman sa 24 barangay.
• Baras (Pob.)
• Del Rosario - "Tacolod"
• Dinaga (Pob.)
• Fundado
• Haring
• Iquin
• Liñaga
• Mangayawan
• Palo
• Pangpang (Pob.)
• Poro
• San Agustin - "Gotob" (dating saróng sitio)
• San Francisco - "Bawà"
• San Jose East - "Calambog (mambog) na Sadit"
• San Jose West - "Calambog (mambog) na Dakulà"
• San Juan
• San Roque
• San Vicente
• Santa Cruz (Pob.)
• Santa Teresita - "Gogon"
• Sua
• Talidtid
• Tibgao (Pob.)
San Francisco
An "San Francisco" saro sa bienti kuatrong barangay na sakop kan Munisipyo nin Canaman. Bistado an barangay na ini sa apod na Barangay "Bawa". Sosog sa mga gurang sa barangay na ini, "Pawa" an dating ngaran kan barangay na ini. An barangay na ini bistado pa sa bansag na "Pulang Isla". Inapod ining arog kaiyan huli ta haros gabos na nakaistar igdi mga paramama. Dawa magsarain kaya ang mga tao igdi nagmamarama kaya inapod na "Pulang Isla". Ini igwang sadiring elementarya na kun sain an mga kaakian matatawan na nin maray edukasyon. San Francisco Elementary School an ngaran kan eskwelahan. An eskwelahan na ini haros trentang taon na. Igwa man ini nin sadiring simbahan na kun sain an patron iyo si San Francisco de Asisi. Igwa ini haros dos mil na tao na nakaistar igdi sa ngonian taon.
Opisyales kan barangay
An mga minasunod iyo an mga nanggana sa eleksyon kan Oktubre dos mil trese:
Mga kaugalian
An mga taga Bawa mahihigos na tao, tataong magmakulog sa iba, mapinadangat sa lambang saro, maginalang-galang lalo na sa mga gurang, makusog an pagtubod sa Kagurangan, matinabang tabang sa mga nangangaipo asin nagkakaburunyog asin nagkakasararo sa dawa ano mang unos an pinag aaragihan.