cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San Ignacio de Loyola
An agi-agi ni San Ignacio de Loyola sarong tutuong-buhay na istorya nin pagkamuot asin
milagro kan kusog buot kan sarog tao na pinakusog kan langitnon na grasya. Si Ignacio sarong taong mapang-abaw-abaw asin ambisyosong soldados kan hadi na kan na-convertir sa Kristyanismo, nagi lugod makusog na soldados ni Kristo.
Namundag siya kan Disyembre 24, 1491, pinaka-nguhod sa doseng magturugang. Kan naka-nuod sanang magbasa asin surat si Ignacio, pinadara na siya sa korte ni Fernando asin Isabella na maging taga-anunsyo kan kahadean ninda. Nagi siyang para-surat nin mga romantikong suraton asin dawit.Naging ispirasyon nya sa pagsurat si Prinsesa Juana asin kadakul siyang mga ginibo para digdi. Bilang soldados, ipina-heling nya man an saiyang kakusugan asin isog sa pa-agi nin pag-kontrol sa mga tao.
Kan si mga Pranses sinakop an Pamplona, nalugadan si Ignacio sa tabay habang nakikilaban sinda sa mga ini. Pagkatapos kan si operasyon saiya, nagkahelang siya nin grabe asin haros mawaraan na siyang hinangos. Itinao na saiya si huring Sacramento, an pag-olyo. Sarong milagro na na-ulian pa siya. Kan siya nagpaparahay, duang libro an binasa nya: An Agi-agi Ni Kristo asin An Mga Burak kan mga Santos. Sa pagbasa nya sa mga librong ini, nagkaigwa siyang ma-imbod na mawuton na maging arog kan mga santong nabasa nya, an pagserbihan, bako an kahadean sa kinaban na ini kan mga tao, kundi an Kahadean mismo ni Kristo digdi sa daga.
Kan bisperas kan Anunsiyason kantaon 1552, niribay ni Ignacio si magarbo nyang kubing sa sarong parakilimos sa tinampo asin naglaog siya sa simbahan ni Nuestra Señora de Monserrat. Pig-sabit nya si saiyang espada sa pamitisan kan imahen. Pagkatapos nin magdamlag na pag-tenir nya sa simbahan, inako nya an Banal na Hawak ni Kristo asin pinunan nya na an saiyang paglakaw paduman sa Manresa. Kadakol na tentasyon asin pag-ulog-ulog an saiyang nasabatan asin na-agihan, pero dae an mga ini naging ulang para ipadagos nya an ispiritwal nyang mga ginigibo. Sa pa-agi kan Grasya kan Kagurangnan, ma-trayumpo nya ang mga ining nalampasan. Pagka-agi nin pirang taon, sinuratan nya an Duke kan Gandia, na saiyang taga-sunod, kan saiyang usip kan tutuong penitensya. " Kun an hawak may ka-matean, dae an kalag makaka-panksyunar na marhay...Kamutan ta asin pangatamanon an satuyang mga hawak ta ini an makakatabang asin magiging masinunod-sunod sa satuyang mga kalag. Sa pa-aging ini, an kalag makaka-pagserbing marhay sa satuyang Kagurangnan. Isikwal an anuman na klase ni pangkukulog, pag-tiris nin dugo...mas marhay na idulot sa Kagurangnan an mga kasakitan, i-atang an mga luha para sa kasalan, ini an pampa-kusog kan pagtubod,pag-laom, ka-ogmahan, pagma-kulog sa kapwa, ispiritwal na katoninongan asin kamurawayan sa Dios."
Nagpahingalo muna si Ignacio sa pagbabalangibog nya kan Marhay na gibo-gibo asin nag-adal siya en preparasyon para sa ma-abot pa nyang mga misyon. Nag-adal siya sa manlaen-laen na colegio sa Espanya asin Pransya. Nag-gradwar siya sa Unibersidad kan Pransya.
Sa saiyang mga pag-viaje, naging kaibahan nya sina Padre Faber, Francisco Xavier asin iba pa. Kan Agosto 15, 1534, siya asin an anom nya pang kaibahan, inako ninda an udok sa buot na pagtios asin kalinigan. Kan 1537, siya asin si mga kaibanan nya pa, naka-ulay si Papa Paulo III, na na-ogmang marhay sa saindang mawuton na pagbalangibog kan marhay na bareta asin gibo-gibo kan Kagurangnan. Kaya sinda pigbasbasan asin pig-ordinan. Naresibe asin na-regognisar officialmente an Kompanya ni Hesus kan Setyembre 27, 1540. Maski kontra sa kagustuhan ni Ignacio, na-elehir siyang Enot na Heneral kan Sociedad. puon kadto, mantang pinapadagos nya an saiyang mga gibo sa pagbalangibog kan Banal na Tataramon, nag-aataman sa may kahelangan,pag-tabang sa mga babaeng na-api, nakulugan,  asin iba-iba pang marhay na mga actibidades, an pinaka-obheto nya iyo an matapos an saiyang sinusuratt na libro,"  Ehersisyo Ispiritwal ". Bako na siyang militanteng soldados kan kinaban, kundi soldados ni Kristo na idefensa an Simbahan asin palakupon an Kahadean kan Kagurangnan.
An saiyang labi-labing kamawutan na mag-solo-solo asin maghurophurop an nag-tulod saiya na maghale na bilang Heneral kan Sociedad, pero an mga miyembros nagkontra kaini. Kaya ipinadagos nya an pag-giya sa mga ini lalo na sa panahon nin kasakitan asin pagpurbar na raoton an Sociedad. An pinaka-huri iyo an kan naging Papa si Caraffa kan 1556, na dati nyang ka-kontraryo pa kadto sa Paris. Pig-purbaran ni Caraffa na baguhon asin ribayan an mga  Kasundan kan Sociedad. Sa panahon na idto na labi-labing pagpurbar na ra-uton an saiyang halos buong buhay nyang mga pigtrabahuhan, naka-sumaro nya an Kagurangnan asin dae siya nawaran paglaom. Ipina-batid nya sana ini sa pa-agi kan mga tataramon na:
" Kun kakulugan man ma-abot sakuya,kun an mga ini bako man na sakuyang sala,maski an Sociedad mag-tunaw arog kan asin sa dagat, minatubod ako na an kag-apat na oras na Kaiba ko an Kagurangnan, bastante na ma-aling asin magdulot sakuya nin katoninongan ".
Sa mga lalaki, babae, joven asin gurang, duman sa nagpapara-hadit sa saindang yaman, kwarta asin katanyagan,si Ignacio an ehemplo kan kalmadong katoninongan.
Kan amay na parte kan taon 1556, si Ignacio nagka-helang...Pagal na an hawak nya sa tinaon na pagpinitensya,magabat na trabaho asin pagbalangibog kan mga Gibo asin Tataramon kan Kagurangnan, garo siya kandilang nasusulo sa pagkamuot sa Diyos asin banwaan. Kinalintura siya asin nagpa-aram kan ika-31, Hulyo, 1556, sa edad na sisenta y cinco años. Binayaan nya sa pamamahala an Sociedad sa tolong Heswitang Ka-padian: Sina Padres Polanco, Madrid asin Natal. Pig-beatificar ni Papa Paulo V si San Ignacio de Loyola asin pig-canonizar kan taon 1628 ni Papa Gregorio XV.
Kan panahon na naglalakop an Protestanismo, dakulang parte kan Europa an nawara sa simbahan, si San Ignacio an Soldados ni Kristo na nakipag-laban. An dakulang ispiritwalidad nin pag-handuyog nya sa saiyang mga kaibanan asin taga-sunod sa enterong kinaban nin Kristyanismo, nakapa-laog sa saiyang librong sinurat, bistado bilang Pundasyon kan Ehersisyo Ispiritwal : " An tao piglalang para omawon asin magserbi sa Kagurangnan, para ma-salbar an saiyang kala. Asin an ibang bagay sa lalawgon kan kinaban ginibo para sa tao para matabangan siya sa pagsunod kan obheto kan siya piglalang. Kaya, an tao dapat gamiton an mga "piglalang" (creatures) digdi sa kinaban para siya matabangan asin mag-rayo/hale digdi kun an mga ini nagiging olang sa pagsunod kan obheto kun tano an tao piglalang. "
Si San Ignacio de Loyola, edukador kan ka-akian,. Ngonian, an mga colegio kan Heswita, unibersidades asin isntitusyon pang-edukasyon, an mga instrumento/ agihan para ma-edukar an mga ka-akian, mag-guno nin idealismo, karakter asin inspirasyon sa buhay. An sabi nya sa mga gustong mag-sunod ki Kristo, gibuhon an gabos," para sa Urog Na Kamurawayan Kan Kagurangnan." FOR THE GREATER GLORY OF GOD!
Graffignano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Louis Vuitton
thumb|Louis Vuitton at Champs-Elysées An Louis Vuitton Malletier,mas midbid na Louis Vuitton  o sa inisyal na LV, sarong Pranses na fashion house asin luxury goods na kompanya na minukna kan 1854 ni Louis Vuitton. An tatak na LV monogram nagluluwas sa mga produkto kaini, puon sa luxury trunks asin leather goods na ready-to-wear, sapatos, relo, alahas, mga aksesorya, sunglasses asin libro. An Louis Vuitton saro sa mga nanginginot na mga internasyunal na fashion houses. Nabebenta an mga produkto sa mga standalone boutiques, mga paupahan na high-end departmental stores, asin sa mga seksyon nin e-commerce sa mga websityo kaini.
Sa surunudan na anom na taon (2006–2012), an Louis Vuitton pinangaran na pinakamahalagang luxury brand sa kinaban. An halaga kaini kan 2012 nagin US$25.9 na bilyon. Kan 2013, an halaga kaini umabot sa US$28.4 na bilyon na may revenue na US$9.4 bilyon. An kompanya igwang tindahan sa lampas 50 na nasyon na nasa 460 sa kinaban. too|thumb|Louis Vuitton's "LV" logo
Ensaladang pako
An ensaladang pakô sarong lutòng Bikolnon.
Pag-andam
An pinaka ogbos kan pako iyo an inensalada. An mga ogbos hinohoom sa suka na may asukar asin may dikit na rinonot na pamienta. Medyo pahaloy haloyon ngani saromsom nangggad an namit kan sinalak na suka saka asukar sa ogbos pako. Pwede nang kakanon, estilo nin Hapon.
Bésame Mucho
An "Bésame Mucho" ("Hadokan mo kong husto") sarong kanta na sinurat kan taon 1940 kan Mehikanong parasurat-kanta na si Consuelo Velazquez. An sarong bantogan na bersyon daa kaini iyo an kinakanta kan Trio Los Panchos. Ini saro sa lakop nang maray na musika para sa bolero, sarong klaseng maliksing bayleng Kastila.
An kanta pinaluwas sa pelikulang Follow the Boys (5 Mayo 1944) kan ini ikinawat ni Charlie Spivak kan saiyang orkestra. Nagluwas pa man ini sa Cowboy and the Senorita (13 Mayo 1944) na tinawan boses ni Dale Evans.
Sita
right|thumb|Sita in exile, a lithograph based on [[Raja Ravi Varma's work]]
Si Sita (Sanskrito: सीता; IAST: Sītā) na inaapod man na Janaki asin Vaidehi sarong Hindung diyosa asin an babaeng protagonista kan epikong Hindu, Ramayana.
Siya an konsorte ni Rama, an avatar kan diyos na si Vishnu, asin tinuturing na sarong porma kan konsorte ni Vishnu, na si Lakshmi. Siya man an pamayong diyosa kan mga tradisyon na Rama-sentriko na Hindu. Midbid si Sita huli sa saiyang dedikasyon, sadiring pagsakripisyo, kusog nin boot, asin kadalisayan. Saro siya sa pitong heroe nasyonal (rastriya bibhuti) kan Nepal.
Pigladawan sya bilang aking babayi ni Bhūmi (an daga), si Sita pinadakula bilang ampon na aki ni Hading Janaka kan Videha. Si Sita, sa saiyang pagkahoben, pinili si Rama, an prinsipe kan Ayodhya bilang saiyang agom sa swayamvara.
Pagkatapos kan swayamvara, inibanan niya an saiyang agom sa saiyang kahadean, alagad sa huri pinili niyang ibanan an saiyang agom, kaiba an saiyang tugang na lalaki na si Lakshmana, sa saiyang pagkatapok. Mantang nakadistiero, an trio nag - istar sa kadlagan nin Dandaka hale sa lugar kun saen siya kinidnap ni Ravana, an hade nin Rakshasa sa Lanka.
Nabilanggo siya sa hardin nin Ashoka Vatika, sa Lanka, sagkod na siya ilinigtas ni Rama, na ginadan an saiyang nambihag. Pagkatapos kan guerra, sa nagkapirang bersion kan epiko, hinagad ni Rama ki Sita na umagi sa Agni Pariksha (sarong ordeal nin kalayo), na sa paagi kaiyan pinatutunayan niya an saiyang kadalisayan, bago siya akoon ni Rama, na sa kaenot - enote naaanggot sa saiya an saiyang tugang na si Lakshmana.
Sa nagkapirang bersyon kan epiko, si Maya Sita, sarong imahinasyon na minukna ni Agni, kinua an lugar ni Sita asin inidenahan ni Ravana asin nabihag siya, mantang an tunay na Sita nagtatago sa kalayo. May mga teksto man na nagsasabi na an saiyang nakaaging pagkamundag iyo si Vedavati, sarong babae na si Ravana nagmamaigot na maglupig. Pakatapos na patunayan an saiyang kadalisayan, si Rama asin Sita nagbalik sa Ayodhya, kun saen sinda kinoronahan bilang hade asin reyna. Sarong aldaw, hinapot nin sarong lalaki an kadalisayan ni Sita asin tanganing patunayan na siya daing sala asin papagdanayon an dignidad kan kahadean, isinugo ni Rama si Sita sa kadlagan harani sa sagang si Valmiki. Pakalihis nin dakol na taon, si Sita nagbalik sa matris kan saiyang ina, an Daga, para sa pagkabutas sa maringis na kinaban asin bilang patotoo kan saiyang kadalisayan, pakatapos na pasaroon nia liwat an saiyang duwang aking lalaki na si Kusha asin Lava kaiba an saindang ama na si Rama.
Alpabetong Buhid
An  Buhid sarong iskriturang Brahmic sa Pilipinas, hawig kan Baybayin, asin ini piggagamit pa sa ngunyan kan mga Mangyans sa pagsurat kan saindang tataramon, an Buhid.
Unicode
An iskriturang Buhid ipigbale sa Unicode Standard kan Marso, 2002 katakod kan pagpaluwas kan bersyon 3.2 kaini.
An Unicode block para sa Buhid iyong U+1740–U+175F:
1697
An 1697 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Bethlehem
right|thumb|250px|Tanawon kan parte kan syudad nin Bethlehem right|thumb|250px|An teritoryo kan Palestino kun saen namomogtak an Bethlehem An Bethlehem (Arabe: بيت لحم‎ Bayt Laḥm o, Bēt Laḥm, literal na kahulogan, "Harong nin Tinapay"; Hebreo: בֵּית לֶחֶם‎ Bēt Leḥm, Moderno: Bet Leḥem, IPA: [bet ˈleχem], literal, "Harong nin Tinapay;" Griyego: Βηθλεέμ Bethleém) sarong Palestinong syudad sa tanga' na gayo kan sa Pampang na Solnopan (West Bank), mga 8 kilometro (5.0 mi) an rayo' subangan kan Jerusalem, na may populasyon nin lumabi kumulang 30,000 katawo. Ini an kabesera kan Bethlehem Governorate sakop kan Palestinian National Authority asin sentro nin kultura asin turismo kan mga Palestino. An Biblia kan Hebreo binibisto an Beit Lehem komo iyo an syudad na ginikanan ni David asin kun saen siya pigputongan bilang hade kan Israel. An Ebanhelyo kan Bagong Tipan ni Markos asin Lukas sinasabi na an Bethlehem iyo an kinamundagan ni Hesukristong Nazaret. An banwang ini eneerokan kan pinakagurang na Krsitiyanong komunidad sa kinaban, dawa ngane totoo nagparasadit na an komunidad huli sa paghurubo' kan kadaklan sa ibang lugar. Mala' ta sa dating 90% Kristiyano igdi, ngonyan an mga Kristiyano 30% na sana kan kabilogan kan populasyon. Ini huli ta an kahiwasan kan kadagaan kaini, na dati rogaring kan mga pamilyang Kristiyano, pagsasadiri na kan mga Israelitang nagbaranwa igdi.
April Sunami
Si April Sunami sarong mixed-media artist na nakabase sa Columbus, Ohio.
Mga kolaborasyon
Si Sunam nagkontribwir sa mga gibo kan Creative Arts of Women and Mother Artists at Work, asin naggibo nin indibidwal na mga konsyerto sa mga artistang biswal kaiba sinda Stephanie Rodd, Queen Brooks asin Lisa McLymont; asin mga poeta na sinda Naki Akrobettoe, Caroline Bennett, Dionne Custer Edwards, Barbara Fant asin Katerina Harris.
Bibliograpiya
Itinampok an gibo ni Sunami sa librong ''Are You Entertained? Black Popular Culture in the 21st Century'' (Duke University Press), na pigpakarhay ni Simone Drake, Ph.D & Dwan Henderson, Ph.D.
Kinunot na page
Pag-andam asin pagluto
Enot sinasangkutsa an laman kan page. An pagsangkutsa linuluto na malasado o medyo hilaw pa. Pakasangkutsa, kinakaros an kublit kani ta ini maragasnas na garo may baybay. Tapos hugasan sa tubig na maglinig siya. Manta, an guta linuluto na sa kawali na kairiba na an mga rekado: bawang, sibulyas, laya, pamienta asin darakulang sili. Importante an sili saka pamienta ta ini panghale kan garo "mahangot" na parong kan page. Natao ini nin hamot sa guta'. An pageng kinunot mairom-irom sa kolor manta an kinunot na pating maputi na marhay sa hitsura.
Orawang linuluto an guta', inuukag ini ngani dai maggaralapod. Luto na ini kun medyo mapulot-pulot na asin nag-agi na sa pagbulad-bukad. An laman kan pating kinukunot na. Sabay naman ikaag an pighimorong kalunggay o idtong giniris na paklang kan kangkong. Kun an isip gibohon ining maharang, an sili pinupurotol asin ikinakaag ini kun madali nang haonon. Syempre tatakopan an kawali pag nakaag na an gabos na sangkap.
Rehiyon Nasyunal na Kapitolyo
An Rehiyon Nasyunal na Kapitolyo (Ingles:National Capital Region o NCR), Metro Manila, Kadakulaan na Manila, o Kamaynilaan iyo an pigtutukawan kan gobyerno asin saro sa tolong metropolitanong lugar sa Filipinas. Ini sarô sa mga rehiyon kan Republika kan Filipinas na namómogták sa sentro kan isla nin Luzon.
An rehiyon iyo an sentro nin politika, komersyo, sosyedad, kultura, asin edukasyon kan Filipinas. Dapit sa iprinoklamang ''Sugo nin Pangpamayuhan Blg. 940'', an kabilogan nin Kadakulaang Manila iyo an sentro nin gobyerno kun sain an Syudad nin Manila an kapitolyo. An pinakadakulang syudad sa Kamaynilaan iyo an Syudad nin Quezon, mientras an pinakadakulang distritong pangkomersyo iyo an Syudad nin Makati.
Columbio
An Columbio sarong ikaduwang klaseng banwaan kan probinsyanin Sultan Kudarat, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Rehiyon Nasyunal na Kapitolyo
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Columbio
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Rehiyon Nasyunal na Kapitolyo
Mga syudad asin banwaan
Pigbibilog an rehiyon kan Metro Manila kan syudad nin Manila, an kapitolyo kan nasyun, asin disi-sais (16) na kataid syudad kaini asin sarong munisipyo.
Columbio
An mga Barangay
An Columbio nababanga sa 16 barangay.
Grotte di Castro
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Ischia di Castro
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Shatrughna
right|thumb|Shatrughna, an pinakaaking Prinsipe kan Ayodhya
Si Shatrughna (Sanskrito: शत्रुघ्न, romanisado: śatrughna, lit. 'paragadan nin mga kaiwal') sarong prinsipe kan Ayodhya, asin tugang ni Prinsipe Rama sa epikong Hindu na Ramayana.
Siya inaapod man na Ripudaman (vanquisher of foes). Siya an kakambal ni Lakshmana. Maimbod siya ki Bharata, arog ni Lakshmana ki Rama. Segun sa Valmiki Ramayana, si Shatrughna sarong aspekto kan manipestasyon ni Vishnu (Rama). Nagluwas man siya bilang ika-412 na pangaran ni Vishnu sa Vishnu Sahasranama kan Mahabharata. Segun sa Ramayana, si Rama iyo an ikapitong avatar ni Vishnu, mantang si Lakshmana, Shatrughna, asin Bharata an mga avatar ni Sheshanaga, Panchajanya, asin an Sudarshana Chakra.
Ikaanom na Asesment Report kan IPCC
An Ikaanom na Asesment Report (Ingles: Sixth Assessment Report o AR6) kan United Nations (UN) Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) iyo an ikaanom sa mga serye nin report na pig-aases an syentipiko, teknikal, asin socio-ekonomikong impormasyon mapadapit sa pagbago nin klima. Pigtatrabaho nin tulong Working Groups (WGI, II, asin III) an minasunod na mga topiko: The Physical Science Basis (WGI); Impacts, Adaptation and Vulnerability (WGII); Mitigation of Climate Change (WGIII). Sa mga ini, an inot na pag-adal napublikar kan 2021, an ikaduwang report kan Pebrero 2022, asin an ikatulo kan Abril 2022. An pinal sintesis report dapat na matapos kan kahurihan nin 2022.
An inot sa tulong working groups nagpublikar kan report kaiyan kan 9 Agosto 2021, Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Nagsusuma-tutal nin 234 syentista hali sa 66 na nasyon an nagkontribwir sa inot na working group (WGI) report. An mga awtor nagtindog sa labing 14,000 na syentipikong papel tanganing gumibo nin 3,949-pahinang report, na inaprubaran kaidto kan 195 gobyerno. An dokumentong Summary of Policymakers (SPM) pigsurat nin mga syentista asin inuyunan linya-por-linya nin 195 gobyerno sa IPCC sa laog kan limang aldaw bago an 6 Agosto 2021.
Segun sa report kan WGI, posible sanang likayan an pag-init nin 1.5 °C (2.7 °F) o 2.0 °C (3.6 °F) kun dakula asin tulos-tulos na mga pagbawas sa greenhouse gas emissions an magibo. Sa sarong front-page story, ilinadawan kan The Guardian an report bilang "its starkest warning yet" nin sarong "major inevitable and irreversible climate changes", sarong tema na ipig-aniningal nin dakol na peryodiko siring man nin mga pulitikal na pamayo asin aktibista sa bilong na kinaban.
Adobong Goto
Kun ano an pag-andam nin adobo kan karneng orig o baka, siring man an pag-andam sa pagluto kaini.
The Rescuers
An The Rescuers sarong 1977 na pelikula nin adbentura na pig-animar kan Amerikano na pigprodyuser kan Walt Disney Productions asin iniluwas sa Buena Vista Distribution.
Carlo J. Caparas
Si Magno "Carlo" Jose Caparas (Desyembre 14, 1948, sa Pampanga) sarong paragibong komiks, parasurat, asin direktor sagkod parapagibo nin pelikula.
Tataramon na Tae’
An tataramon na Tae’ saróng tataramon na Austronesyo na tinataram kan mga Tana Luwu sa Sulawesi sa Indonesya.
Irlandya nin Norte
An Irlandya nin Norte (sa Ingles: North Ireland; Irlandes: Tuaisceart Éireann) sarong nacion sa Reyno Unido.
Migranteng pankapalibutan
An mga migranteng pankapalibutan (Ingles: environmental migrant) mga tawo na napiritan bayaan an saindang sadiring rehiyon huli sa bigla o halawig na pagbabago sa saindang lokal o rehiyunal na kapalibutan. An mga pagbabagong ini ikinokompromiso an saindang marahay na kamugtakan o pagbuhay, asin kaiba an pinaurog na tigmara, desyertipikasyon, paglangkaw kan dagat, asin pagkaraot kan patter kan panahon (arog baga kan mga amihan ). Minsan ngani mayo nin parareho, malinaw na pakahulugan sa pankapalibutan na migrasyon, an ideya nakakakuang atensyon huling an mga naggigibo nin polisiya asin soyal na mga syentista nagpuprubar na ikonseptwalisa an posibleng sosyal na mga epekto kan pagbago nin klima asin iba pang pagkaraot sa kapalibutan, halimbawa na an deporestasyon o pangana na eksploytasyon.
An "migranteng pankapalibutan" asin "migrante sa klima" (o "climate refugee") ginagamit nin sanglian sa kaparehong mga termino, arog baga kan ecological refugee, environmental refugee, forced environmental migrant, environmentally motivated migrant, environmentally displaced person (EDP), disaster refugee, environmental displacee, eco-refugee, ecologically displaced person, o environmental-refugee-to-be (ERTB). An pagkakalain-lain kan mga terminong ini pinagdedebatehan pa hasta sa ngunyan.
Zoroaster
Siya tinotongod na nabuhay mga 1000 BCE o mas amay pa alagad an iba ibinubugtak siya sa ika-7 asin ika-6ng na siglo BCE, na kagurubay ninda Cyrus an Dakula asin ki Darius. An Zoroastrianismo dati nang antigong relihiyon kan ini natala sa rekord asin ini an opisyal na relihiyon kan Antigong Persya. Si Zoroaster iyo an kagsurat kan Yasna Haptanghaiti asin kan Gathas, mga himno na iyo an ubod kan liturhikang pilosopiya kan relihiyon na ini. Si Zoroaster namimidbid sana man huli kan saiyang mga nawalat na mga kasusuratan.
Pilosopiya
Si Zoroaster nagsasabing pinasabngan siya ni Ahura Mazda (Madunong na Kagurangnan) sa sarong bisyon na magtokdo kan katotohanan. An saiyang tinogdas na relihiyon may elemento nin monoteismo (sarong Kagurangnan) asin dualismo (an laban kan pwersa nin tama sa pwersa nin sala). Pinapamugtak kan mga iskolar na an relihiyon na ini may dakulang impluensya sa mga nagsurunod na katinubdan arog kan Judaismɔ asin sa mga Abrahamikong relihiyon nin Kristiyandad asin Islam.
Sa Gathas, si Zoroaster hinbihiling an kundsisyon kan tawo bilang sarong pagpapakitusay sa pag'oltan kan aša (katotohanan) asin druj (kaputikan). An konseptong katugmaran kan aša pinong tinatawan kahulogan asin mapawot matawan sayod na kahulogan mala ta ini an pundasyon kan gabos na doktrinang Zoroasteriano, siring sa linalang (ini aša), eksistensya (ini man aša), asin ta ini an kamugtakan kan talingkas na boot. An katuyohan kan sangkatawhan asin gabos na linalang iyo na magdanay sa aša. Para sa katawhan, ini mangyayari sa aktibong partisipasyon sa buhay asin an pagsaboot kan mga poasitibo mga marayrahay na mga kaisipan, mga tataramon asin mga kaginibohan.
Si Zoroaster pigtawan doon an matalingkas na bugtak kan sarong indibidwal sa pagpili kan tama o sala asin an responsibilidad niya para sa anoman na saiyang ginibo. An personal na pagboot sa pag'ako nin aša o arta (orden na langitnon) asin pagsikwal kan druj (kamangmangan asin kabalanggohan) sarong desisyon na personal asin bakong dikta kan Ahura Mazda. Para ki Zarathustra, sa pag'isip nin maray na mga kaisipan, pagtaram maray na mga tataramon, asin paggibo nin marhay na gibo (arog halimbawa pagtabang sa mga tikapo o nagtitios) naresulta sa pagpalangkaw kan pwersang langitnon na aša o arta sa kinaban asin sa satuya mansana, asin orog na napaparani kita sa dalan nin eternal pasiring sa Kaglalang.
Mga panluwas na takod
Zoroastrianismo. Kinua 07-23-17]
Kadagatan nin Gatas
thumb|[[Vishnu asin si Lakshmi sa Shesha duman sa Kshira Sagara - The Ocean of Milk, ca 1870|280x280px]]
Sa kosmolohiyang Hindu, an Kadagatan nin Gatas (Sanskrito: Kṣīra Sāgara, Tamil: Tiruppāṟkaṭal, Malayalam: Pālāḻi) an ikalima sa sentro kan pitong kadagatan.
Napapalibutan kaini an kontinente na inaapod na Krauncha. Segun sa mga tekstong Hindu, an mga deva asin asura nagtarabangan sa laog nin sarong milenyo tanganing ponan an kadagatan asin buhion an mga amrita, an nectar nin inmortal na buhay. Pigtataram ini sa kapitulong Samudra Manthana kan Puranas, sarong grupo nin suanoy na mga osipon na Hindu. Inaapod iyan na Tiruparkadal (Sagradong dagat nin gatas) sa Tamil, asin iyo an lugar kun saen si Vishnu nag - iistar sa Adishesha, kaiba an saiyang konsorte na si Lakshmi.
Altavas
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Altavas nababanga sa 14 barangay.
Passi
An Passi sarong ikatulong klase syudad na namumugtak sa probinsya nin Iloilo, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Tataramon na Komering
An Komering saróng tataramon na Malayo-Polinesyo na tinataram sa Indonesya, sa Sur na parte kan Sumatra.
Kinamumugtakan
Mahihiling an Komering sa Provincia nin Lampung sa Sur na Sumatra, sa mga gilid kan Salog Komering.
Klasipikasyon
Parte an Komering sa grupo kan mga tataramon na Lampung, saró sa grupo yaon sa sangâ nin Malayo-Polinesyo kan pamilya nin Austronesyo.
Premna
An Premna sarong genus kan mga tinanom na nagbuburak na yaun sa mint na pamilyang Lamiaceae, inot na ipinaliwanag para sa modernong siyensiya kan 1771. Ini nagwarak sa tropikal asin subtropikal na mga rehiyon sa Aprika, Habagatan Asya, Amihanan na Australya, asin sa mga pulo-pulo sa Pasipiko asin Kadagatang Indyano.
Sun Tzu
Si Sun Tzu sarong Tsinong heneral, paraestrahiya militar, parasurat, asin pilosopo na nabuhay sa peryodo nin Zhou'ng Subangan nin Antigong Tsino. Si Sun Tzu pinagtutubodan na iyo an kagsurat kan An Arte sa Pakikigera, sarong obra dapit sa estratihiya militar na nakaimpluwensyang gayo sa Sulnopan asin Asyanong Subangan na pilosopiya saka dapit sa pag'isip militar. An saiyang trabaho nasentrong gayo sa mga alternatibong paagi sa pakikibaka, siring kan panlalansi, pag'abala, paggamit nin mga espiya asin alternatibo mismo sa pakigera, an pakiki-alyansa, an paggamit nin panlalansi, an makiuyon na magpahunod, sikyera temporaryo, sa mas makukusog na kalaban. Si Sun Tzu iginagalang nanggad sa Tsinong kultura asin sa Subangan Asyanong kultura komo sarong pigurang militar asin historikal. An saiyang pangaran pagkamundag Sun Wu asin luwas kan saiyang pamilya bantog siya sa pangaran na kortesiyang pangaran  Changqing. An bansag na Sun Tzu na igdi mas popular siyang apodon, sarong honoripiko na boot sabihon "Kagurangnan Sun".
Sinasabi na an tunay pagkatawo ni Sun Tzu historicity pigdududahan pa. An Dinastiyang Han na istoryador na si Sima Qian asin ibang tradisyonal na mga historyador na Tsino ikinakaag siya bilang ministro ki Hadeng Helü nin Wu asin ikinakaag an panahon niya sa 544–496 BC. An mga modernong iskolar na inaako an pagkatotoo niya tinatantya na an saiyang librong An Arte sa Pakikigera sa panahon na Peryodong Pagdiringkilan nin mga Estado basado sa estilo nin komposisyon asin deskripsyon kan pag'gegera. An ibang tradisyonal na usipon nagsasabi na an makuapo kan heneral na si Sun Bin nagsurat man nin treatise dapit sa taktika militar, titulado man na The Art of War. Nin huli ta sa mga lumang klasikal na Tsinong mga ginuhit si Sun Wu asin si Sun Bin parehong tawo nagngangaran na Sun Tzu, asumido an duwa parehong tawo, bago nadiskubre totoo an treatise ni Sun Bin kan 1972.
An trabaho ni Sun Tzu naumaw na gayo asin ginamit sa Asyanong Subangan na mga gera poon kan ini nagkabarasa. Kan ika-20ng siglo, an An Arte nin Pakikigera nagin popular na marhay asin nahiling tolos an praktikal na aplikasyon maski sa sosyedad nin Sulnopan man. Ini dagos na naimpluwensya an dakul na mga pagkompetensyang mga paghingoa sa kinaban, sa kultura, politika, negosyo, asin isports.
Surigao del Sur
An Surigao del Sur sarong provincia kan Republika kan Filipinas sa rehiyon Caraga sa Mindanao. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong area code kaini iyo.
Gamal Abdel Nasser
right|thumb|200px|Si Gamal Abdel Nasser Si Gamal Abdel Nasser Hussein (Arabe: جمال عبد الناصر حسين‎, ʕæbdenˈnɑːsˤeɾ ħeˈseːn]; Enero 15, 1918 – Setyembre 28, 1970) iyo an ikaduwang Presidente kan Ehipto poon 1956 sagkod na siya nagadan. Saro siyang koronel sa Hokbong Ehipto asin siya an namayo sa 1952 na Ehiptong Rebolusyon katuwang si Muhammad Naguib kun saen saindang rinumpag an monarkiya (Muhammad Aling Dinastiya). An administrasyon niya nagsaksi sa maigot na modernasisasyon, pagpaotob nin marikas na nasyonalisasyon, asin an pagburak kan pan-Arabong nasyonalismo.
Sarong matagom na pigura sa pulitika asin historya kan Arabo maski ngonyan na modernong panahon, siya hinihiling sya kan mga Arabo bilang simbolo asin kampyon kan mga intereses kan mga Arabong nasyon asin tagasurog kan katalingkasan asin dignidad kaini. Masabing saiyang napondo an pagkanap kan imperyalismo sa dagang Arabo. Siya man an kagmukna kan sinasabing Non-Aligned Movement kun saen an grupo niya daing kinakampihan sa pulitika sa kinaban asin iriwal kan mga nasyon na poderoso.
Si Nasser naomaw na gayo sa mga nasyon na Arabo kan dai siyang duwaduwa na binawe niya an mga negosyong mahalagang gayo sa ekonomiya kan ehipto na kontrolado kan mga dayuhan arog kan industriya sa pagmina nin mga mineral asin pagprodusir nin asayti asin, orog na, an pagpirit niya na makua kan Ehipto an pagkontrol asin pag'administrar kan Suez Canal kun saen an mga bapor kan darakulang nasyon naagi sa pagtransportar nin mga produkto. Maski ngane medyo namo'ritan an saiyang imahe huli kan pagsakyada kan Israel asin kapangganahan kaini sa Gerang Anom-na-aldaw, si Nasser minimirar pa kan dakulon na Arabo bilang sarong tunay na lider.
Rehiyon Norteng Mindanao
An Norteng Mindanao (Ingles: Northern Mindanao Region o Region X) sarong rehiyon kan Republika kan Filipinas na mina-okopar kan norte-sentral na parte kan isla nin Mindanao asin isla kan Camiguin. Komponido ini kan provincia nin Bukidnon, Camiguin, Lanao del Norte, Misamis Occidental asin Misamis Oriental. An ciudad nin Cagayan de Oro an rehiyonal na sentro kaini. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Provincia
<ul></ul>
Pagbago nin klima asin kaakian
An kaakian mas bulnerable sa mga epekto kan pagbabago nin klima kisa sa mga may edad na. Kinakarkulo kan World Health Organization na an 88% kan nag-eeksistir na pankinaban hilang konektado sa pagbago nin klima na nakakaapektar sa mga aki edad 5 anyos pababa. Sa pagrepaso kan Lancet sa salud asin pagbago kan klima ilinista an mga aki bilang an pinakanaaapektuhan na kategorya huli sa pagbago nin klima. An mga aki mas posibleng marhay man na magadan huli sa mga pankapalibutan na dahilan, giraray na naggigibo saindang pinakabulnerable. An mga nasa syudad maaapektaran nin mas hababang kalidad nin duros asin labi-labi paghibo kan populasyon, asin masasakitan na marhay na pakarhayon an saindang sitwasyon.
An kaakian mas bulnerable sa pisikal na aspekto sa pagbago nin klima sa gabos kaining porma. An pagbago nin klima nakakaapektar sa pisikal na salud nin sarong aki asin sa saindang marhay na kamugtakan. An lakop na dai pagkapantay-pantay, sa tahaw asin sa laog nin mga nasyon, nagdedeterminar kun pano pigdadanyaran kan pagbago nin klima an kaakian. An kaakian mayo nin boses o atensyon dapit sa pankinaban na reaskyon sa pagbago nin klima.
Padre Lamberto Fulay
Si Padre Lamberto Fulay (Abril 16, 1890 - ? ) sarong padi bantog bilang parasurat, historyador, orador asin poeta sa tataramong Bikolnon. Siya namundag sa Barcelona, Sorsogon sa mga magurang niyang si Esteban Fulay asin Ana Solano. Siya an nagsurat kan historya kan devocion ki Nuestra Señora de Salvacion sa Joroan Tiwi, Albay. Siya nag adal man sa Colegio de San Javier, Liceo de Manila asin sa Seminario Conciliar de Nueva Caceres.
Marta (VT)
An Marta sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Inadobong takal
An Inadobong Takal sarong lutong Bikolnon nin takal.
Esperanza, Sultan Kudarat
An Esperanza sarong ikatolong klaseng banwaan kan probinsya nin Sultan Kudarat, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Inadobong takal
Pag-andam
Magbakal por kilo kan hiningap na laman kan takal. Hugasan ngona ini sa tubig ngani mahale an mga ati-ati. Sa sarong kilong hiningap na takal, ulaan mo nin sarong kap na tawyo saka kabangang kap na suka. Ramason mo ini kasabay na an mga rekado: bawang, sibulyas, dinokdok na pamienta, diit na la'ya saka betsin. Ngani orog na manamit, kaagan nin kinsamsay. Ikaag an ramas sa kawali, tapos tubigan na medyo lantop. Kalayuhan na. Lokdoan asin halaton na mag-ati
1696
An 1696 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Esperanza, Sultan Kudarat
Mga Barangay
An Esperanza nababanga sa 19 barangay.
Inadobong takal
Pag-andam
An adobong takal masiram na somsoman sa inuman.
Esperanza, Sultan Kudarat
Hinabyog Festival
An Hinabyog Festival pinu'nan iselebrar sa banwaan na ini kan Nobyembre 2005. An "hinabyog" boot sabihon "ipigduyan" siring sa nagtatarotabyon arog kan duyan na kawayan. Sa parada, ipinapaheling an iba-ibang klaseng pakagibo kan duyan na kawayan. Ini binabalehan nin mga parabahyle hale sa mga eskwelahan, na inaabayan nin mga togtog asin musika kan mga tribu.
Pio Valenzuela
Si Pío Valenzuela y Alejandrino (Hulyo 11, 1869 – Abril 6, 1956) sarong Filipinong doktor asin lider rebolusyunaryo. Sa edad na 23, siya nagbali sa organisasyon kan Katipunan, sarong paghiro na ipinaglalaban an katalingkasan kan Filipinas asin mapondo an pagkokolonya kan Espanyol igdi. An Katipunan na iyo saindang itinindog kan pag'iriba, iyo an namoon sa Rebolusyon Filipino. Kasaro si Andrés Bonifacio asin Emilio Jacinto, sinda nagbilog kan sekretong kamara kan organisasyon inapod na Camara Reina. Siya an namahala pagpaluwas kan publikasyon na Ang Kalayaan, na iyo an enot asin iyo-iyong publikasyon kaini. Si Valenzuela iyo an nagkiulay ki José Rizal kan ini nadestierro sa Dapitan, na mag-ayon sa pag'aalsa kan organisasyon. Siya, alagad, an saro man totoo na nagtestigo sa korte kontra ki Rizal durante kan an huri yaon sa irarom nin imbestigasyon na nagresulta sa pagkasentensya kan huri nin kagadanan.
Buhay sa Katipunan
Siya napiling piskal kan kaayonan na sekreto kan Desyembre 1895. Pinasumpa siya kadurungan mga ibang opisyales na napili sa harong ni Bonifacio kan aldaw nin Bagong Taon kan 1896. "Dimas Ayaran" (dai madutaan) an gamit niyang alyas sa kaayonan na ini.
Pakasumpaa, siya naghubo' sa distrito nin San Nicolas sa Manila ngane maatoman niya an publikasyon opisyal kan organisasyon kun saen siya man nagsurat nin mga artikulo gamit an alyas na "Madlang-Away" (Siplingan nin Banwaan). Si Valenzuela siya kuta daa an magigin editor kaini alagad an pinili iyo si Emilio Jacinto na iyo man ngane logod an nag'asikaso sa pagpaimprenta kan publikasyon.
Si Valenzuela nagsabi na siya an nagswestyon na Kalayaan (Katalingkasan) an ipagpangaran kaini. Ngarig ribongon an mga awtoridad Espanyol, an ikinaag na editor iyo si Marcelo H. del Pilar asin Yokohama, Hapon an lugar kan publikasyon.
An enot na luwas kan Kalayaan petsado Enero 18, 1896, naiwarak kan Marso 1896 asin sangribong kopya an pinagtaltag sa mga kaapil kan Katipunan. Alagad nakapaluwas sana nin ikaduwang isyu huli ta an Katipunan nadiskubre na kan mga awtoridad. Sinasabi niyang an pinakaimportanteng naginibo kan kamarang sekreto ninda na binibilog nindang tolo kaiba si Bonifacio asin Jacinto, iyo ining napaluwas na publikasyon nin Kalayaan.
Sa sarong pagtiripon kan sekretong kamara kan Hulyo 1896, boot kuta kan kamara na maasasinar an Agustinong prayle na iyo an nagbuyagyag sa awtoridad alagad dai ninda napaotob ini. Kan nagkaharayagan na, sabi ni Valenzuela sa saiyang Memoirs na sinda Bonifacio nagpaluwas nin surat na nakalista an mga ibang mga mayayaman na Filipino na nagtatao sainda nin kontribusyon maski dai man ta makadamay lang sinda orog na ta habo man magtabang pinansyal an mga nakalista sa saindang asosasyon.
Siya myembro man sa komite na iyo an mapalusot nin armas para sa Katipunan haleng Hapon. Kairiba niya man sinda Bonifacio, Jacinto asin Procopio Bonifacio kan pinagorganisar an Konseho kan Katipunan sa Cavite. Sa sekretong pagtiripon heneral na pinaapod ni Bonifacio kan Mayo 1, 1896, sa Barrio Ugong, sa Pasig, si Valenzuela nagproponer na mag'awod nin mga kontribusyon na pambakal armas asin mga bala sa Hapon. Naaprobaran an siring alagad sa kondisyon na dapat daa ini oyonan ngona ni Rizal. Siya nagduman ki Rizal sa Dapitan alagad sabi ni Rizal dapat makua ngona an suporta kan mga mayayaman na Filipino asin dai ngona magpadagos kan rebolusyon kun dai pang hustong armas.
Amnestiya
Kan madiskubre an Katipunan, si Valenzuela nagdulag pasiring Balintawak (parte kan Quezon City na) kan Agosto 20, 1896. Alagad, nag'ako siya kan amnestiya kan gobyerno. Pagsuko niya, dineportar siya sa Espanya, asin duman binista asin pinagpreso sa Madrid, dangan binalyo sa Malaga, asin hinubo naman siya sa sarong lugar kan Espanya sa Aprika. Nalangob siya nin duwang taon.
Karera
Pagbalik niyang Filipinas kan Abril 1899, nagpadagos siya kan praktis niya pagka-doktor, alagad tiniklo' siya kan mga Amerikano. Pigtubodan siya na pwedeng mangalok siya nin pag'alsa tumang sa pagkolonya kan bagong mananakop. Manta napreso siya, an banwaan niyang Polo pigpili siyang presidente munisipal kaya an mga Amerikano binutsan siya ngane magkapot kan saiyang katongdan. Poon 1921-1925, siya nagtukaw bilang gobernador kan Probinsya nin Bulakan.
Amay na mga taon
Si Pío Valenzuela namundag sa Polo, Bulacan (ngonyan siyudad nin Valenzuela) sa mga magurang niya sinda Francisco Valenzuela asin Lorenza Alejandrino, na pareho gikan sa mga pamilyang mayaman. Si Pío ikatolo sa apat na magturugang: Agustina (namundag 1861), Severo (namundag 1865) asin Tomás (namundag 1871). An ama niya hale sa mga prominenteng ginikanan asin pamilya nin mga gobernadorcillos kan Polo.
Siya pinaentra sa Colegio de San Juan de Letran. Dangan kan 1888, pinalaog siya sa Unibersidad nin Santo Tomas asin natapos niya an saiyang adal komo saro nang Licenciado en Medicina kan 1895. Nagpraktis siya sa Manila asin sa Bulacan.
Kan Hulyo 1892, kan siya estudyante medikal nag'ayon siya sa sekretong kasararoan nin Katipunan kan an huri haros sarong semanan pa sana nabibilog. Nagin siyang ugos na amigo kan kagtogdas kaini na si Andrés Bonifacio. Mala ta siya pa an nagtubong sa bunyag kan matuang aki ninda Bonifacio asin Gregoria de Jesús. Kan masulo an harong ni Bonifacio, an pamilya kaini naki-estar pa sa harong ni Valenzuela.
Mga pagromdom
An tinubuan na banwaan niya na iyo an Polo, pigbago sa pangaran, Valenzuela kan 1960. An iba pang mga lugar asin estruktura na nagdara na kan pangaran niya:
An Dr. Pio Valenzuela Scholarship Program minukna kan gobyerno munisipal kan Valenzuela kan 1995 sa pagwaras nin tabang pang-edukasyon para sa saiyang mga estudyanteng nangangaipo.
Sa kulturang popular
Lubriano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Viterbo sa rehiyon Lazio kan Italya.
Tulsi Gabbard
Si Tulsi Gabbard (namundag Abril 12, 1981) sarong politikong Amerikano nagsisirbe para sa ikaduwang distrito kongresyonal kan estado nin Hawaii poon pa kan 2013. Sunod kan siya maelihir sa eleksyion 2012 sa Kamara de Representante nin Estados Unidos siya an nagin pinakaenot na Amerikanong Samoano asin pinakaenot na Hindu na kaapil sa Kongreso kan E.U. Siya kaapil sa Democratic Party. Si Gabbard sinasabing sarong Demokratang moderato.
Si Gabbard nagserbi sa yunit medikal kan Hawaii Army National Guard sa sona nin labanan sa Iraq poon 2004 abot 2005 asin natoka man sa Kuwait poon 2008 sundo 2009. Siya nagserbi sa Kamara de Representante nin Hawaii poon 2002 abot 2004. Kan siya naelehir sa Kamara kan Representante nin Hawaii, sa edad na 21, si Gabbard iyo na an pinakahubin na naelehir sa lehislaturang estado kan E.U. Si Gabbard nagin vice chair kan Democratic National Committee sundo Pebrero 28, 2016, kun kasuarin siya nagdemitir sa pag'endorso ki Senador Bernie Sanders para sa nominasyon presidensyal Demokratiko taon 2016.
Atsarang tapayas
An Atsarang Tapayas iyo an pinakakomun na atsara na pirming yaon sa piyestahan o dulaan arog kan karasalan o burunyagan. An ginagamit syempre iyo an pig-iraid na laman kan hilaw na tapayas.
Pag-andam
Enot makua ka nin hilaw na tapayas o pwede man idtong hubal na. Iraidon mo kan pan-iraid na may batakan na bilog-bilog. Ma-olsit an mga tapayas kaini haralaba pero bilogon an hitsura. Matimpla ka nin suka sa asukar. An proporsyon yaon na sana saimo kun gurano kaisog an gusto mo depende sa saimong panamit. Tapos ihoom (ilogom) mo na an mga pinag-iraid na tapayas igdi sa pinahamis na suka. Magdokdok ka nin pirang gurot na la'ya saka pirang putol na langkawas saka mo isalak igdi. Ngani may arte, salakan mo pa nin mga pasas ta iyo ini an matimbang sa nagkakagat-kagat na na'gom. Pwede man salakan nin pulang bell pepper para sa dagdag na namit saka dugang na kolor.
Mas nasiram an atsara kun haloy nang saray, garo arog kan pigpapalaon na arak.
An atsara masiram na kibit-kibiton kaagom kan karneng manok, litson karahay o prinitos, halimbawa, na tilapya. An atsarang tapayas iyo an pinakakomun na atsara na pirming yaon sa piyestahan o dulaan arog kan karasalan o burunyagan.
Rehiyon Sentral na Luzon
An Sentral na Luzon (Ingles: Central Luzon Region o Region III) sarong rehiyon kan Republika kan Filipinas. Komponido ini kan provincia nin Aurora, Bataan, Bulacan, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac asin Zambales. An ciudad nin San Fernando an rehiyonal na sentro kaini.
Ibinalyo an provincia nin Aurora hali sa Region IV kan Orden Ehekotibo No. 103. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Provincia
thumb|300px|right|Political na mapa kan Rehiyon Sentral na Luzon <ul></ul>
Beirut
An Beirut iyo an tinutukawan kan gobyerno nin Lebanon asin mayor na nangangawat sa ekonomiya kaini huli sa saiyang mga sentro: Hamra, Verdun, Ashrafieh, kun saen nakamorogtak an mga darakulang kompanya asin mga bangko. Ini man an sentro nin kultura asin bantog siya sa mga peryodiko, mga teatro, asin mga aktibidad kultural saka kaalingan sa banggi. An syudad naranggo kan taon 2009 kan The New York Times bilang saro sa nangengenot na Sampolong Syudad na Dapat Mabisita kan turista. Ini nakabali man sa Sampolong Syudad na Masibot asin Buhay na Buhay, kan Lonely Planet kan taon 2008.
Mahoma
Si Muhammad sarong Arabo, an kagtogdas kan Islam. Namondag sya mga 570 A.D. sa banwaan kan Mecca, ngonyan parte kan Hejaz, Saudi Arabia.
Emily Bichara
Pamilya
Sinasabing an pamilya Panayotti maykaya asin igwa nganing binayaan sa Bethlehem na mansion na an bilang kan kwarto nag'aabot 30.
Kun napa'no ta napadpad an pamilya ni Emily igdi sa Naga, halawig na istorya. An saiyang ama si Miguel kan mabalo na ki Katrina, nagdesidir na maghubo sa Amerika asin duman nakapundar nin harong sa Colorado, alagad an saiyang rogaring binawe kan gobyerno ta sa irarom kaini, bulawan pala an pwedeng minahon. Huli kaini, asin pakadangog na an Filipinas saro nang teritoryo kan Amerika, tolos nakaisip na magpasiring igdi sa Filipinas asin saka na lang pinasunod an tolo niyang aki na nawalat sa Bethlehem.
Enot nag'estar sinda sa Sorsogon kun saen igwang tindahan an ama' niya, dangan naghubo sa Iriga (igdi nabisto kan pamilya an magtugang na Miguel asin Victor Bichara ta duman nag'eerestar) asin, katapostaposi, naglipat na sa banwaan kan Naga. Apat na taon sinda sa Sorsogon asin si Emily saka an duwa niyang tugang, nag'aradal duman sa eskwelahan publika kun saen siya nakanood nin toltol pagtaram Ingles palibhasa mga Amerikanong maestro an mga paratokdo.
An matuang tugang ni Victor Bichara, si Miguel, maaagom an saiyang tugang na si Julia asin si Victor mismo nagkagusto saiya alagad hubinon pa siyang maray kaidto, edad pa sana 15, asin si Victor nag'eedad nang 30. Hinalat ni Victor na mag'edad siyang 18, pakatapos pagklase sa Manila saka siya inagom. Kan Desyembre 5, 1920, napangagom niya si Victor Masoud Bichara, Sr., sarong Libanes na namundag sa Beirut, Lebanon. An saindang pagsasaro nagbunga nin doseng aki: Alfredo, Alfonso, Susana, Jaimito, Benjamin, Miguel, Milagros, Julia, Emily, Esther, Victor, Jr., asin si Alex.
Kaya, duwang magtugang si Julia asin Emily naagom kan duwa man magtugang, si Miguel asin Victor Bichara, na an siring na relasyon inaapod na mag'idas sa Bikol.
Ginikanan kan mga Bichara
An mga Bichara'ng magturugang na iyo si Miguel, Victor asin Juan sinasabing naggikan sa Maaaser II Chouf, sarong baryo sa rona nin Mount Lebanon, 57 kilometro an rayo sa Beirut. Alagad, naenot si Miguel maghubo sa Filipinas kan mga 1900 asin saiyang inagda an saiyang tugang na si Victor asin Juan na magsurunod saiya.
left|thumb|140px|Si Victor Bichara, Sr. (pintura)
Karera
Tolong taon pakakasal sainda (1923), si Victor an saiyang agom, nagpundar kan Cine Bichara kabakas an matuang tugang si Miguel Bichara. An Cine Bichara, na nakapwesto sa tongod kan presenteng Bichara Commercial Complex, na an lote kaini dati sadiri ni abogado Robert E. Manly, sarong Amerikanong pilantropo asin negosyante, iyo an pinaka-enot na sinehan sa Bicol asin ini idtong dai pang boses. An negosyong ini iyo an pino'nan kan mag'agom sa labis na pagyaman ninda asta an pamilya ninda dominado nanggad an negosyo sa sine sa bilog na rona, mala ta sa kagasgasan kan saindang negosyo nakapundar an pamilya nin 32 na sinehan sa laog kan Naga asin sa iba-ibang banwaan kan Camarines Sur, Camarines Norte asin Albay. . Mala ta an Bichara and Sons kaidtong panahon kan administrasyon Sibulo asin Felipe, iyo an pinakadakulang parabuhis sa Naga, alagad, kan 2013 ika-18 an korporasyon kan mga Bichara sa langkaw nin buhis na pigbabayad. . Manta, an buhay ni Emily asin Victor nakasentro sa negosyo nindang mag'agom asin igdi sa laog kan syudad nin Naga lima an saindang minamato: an Bichara, Alex, Vic, Emily asin Advent. Alagad, huli ta siya sarong Katolikong serrado, nagin siyang maigot na myembro sa mga organisasyon kan Simbahan arog kan Penafrancia Association asin kan Catholic Women's League kun saen pareho siya igdi nagin presidente.
Bilang sarong pilantropo, dakul siyang tinostosan na mga seminaristang magpapadi' asin dakulang gastos an saiyang pinaluwas sa pagtogdas nin pailihan sa mga gurang na mayo nang madagosan.
Iridyo
thumb|230x230px|Mga pidaso nin purong iridyo An iridyo (Ingles: iridium) iyo sarong elementong kimikal na may simbolong Ir asin atomikong bilang na 77. Sarong matagason, barion, mala-pirak na puting transisyong metal sa grupo nin platino, an iridyo iyo pigkokonsidera bilang an ikaduwang may pinakahalangkaw na densidad sa mga natural na metal (pakatapos kan osmyo) sa densidad na 22.56 g/cm3 gikan sa kristalograpiyang X-ray na eksperimento.