cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alejo Arce
Ginawadan siya kan Premio Zobel kan 1962 huli sa saiyang librong El Bicolano y su Ambiemte (An Bikolano asin saiyang Kapalibotan). Ini sarong obra niya sa Espanyol na nagguno nin pinakahalangkaw na premyo sa bilog na Filipinas.
Saro man siyang tagaambag sa Sanghiran Nin Bikol. Magkapira man an sinurat niyang mga artikulo sa syensia arog kan detalyadong pag'oogid niya sa mga buskay asin mga sira sa dagat alagad dai nasaray ta napabayaan mati'mos.
Kan mga taon 1930, siya nagin adviser (auditor?) kan Parents-Teachers Association kan Naga Central School sa Naga (ngonyan Syudad nin Naga), Camarines Sur na iyo an nagpagibo kan pinaka-amay na rebulto ni Jose Maria Panganiban, taon 1930.
Herman Vetterling
Si Carl Herman Vetterling (1849–1931), na bisto man sa bansag na Philangi Dasa,[1] sarong pilosopong Swedenborgiano na nagkugos sa relihiyon na Budhismo kan 1884 asin nagbagong pangaran na Arabo-Sanskrito, Philangi Dasa (boot sabihon sarong Debotong taga Solnopan). siya an an saro sa pinakaenot na Amerikanong opisyalmente nagkugos na sa Budhismo. Saiyang tinogdas an The Buddhist Ray sa Santas Cruz, californiakan 1887, na iyo an pinakaenot na magasin dapit sa Budhismo sa E$stados Unidos.
An mas bantog na obra niya iyo an Swedenborg the Buddhist, o The Higher Swedenborgianism: Its Secrets and thibetan Origin, poinublikar kan 1887. Saro ining piksyon na kuno uru-urulay espiritwal sa pag'ultan ni Swedenborg, sarong mongheng Budhista, sarong Bramin, sarlong Parsi, sarong Indyan na Aztec, sarong Intsik, sarong dai bistong babae asin si Vetterling mismo. Pakalihis nin anom na taon, ini pigpalis sa Hapon.
Huli daa sa pagsorosaralak kan mga iba-ibang pagtubod nin Swedenborgianismo, Teosopo, Buddhismo, asin Espiritwalismo, dakul na mga iskolar kagurubay niya dai nagtutubod na siya tunay na Budhista.
1838
An 1838 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Naum Torbov
Si Naum Torbov (Наум Торбов) (1880-1952) sarong Bulgarong arkitekto.
Biograpiya
Si Torbov namundag kan 18 Nobyembre 1880 sa baryo nin Gopesh sa Ottoman Macedonia. An pamilya niya nagemigrar sa Prinsipalidad nin Bulgaria asin nag'estar sa banwaan nin Oryahovo. Si Naum nag'entra sa arkitektura sa National University of Arts sa Bucharest, Romania, asin ta siya naggradwar kan 1904. Pakatapos kan saiyang pag'adal nagbalik siya sa Bulgaria asin nagpoon nang magtrabaho sa Ministry of Public Buildings and Roads. Kan 1906 si Torbov nanombrahan kan munisipalidad nin Sofia na pamayo kan departamento nin arkitektura kan Unibersidad nin Sofia. Kan 1908 nagpoon siya kan saiyang pribadong praktis.
Si Naum Torbov parasunod kan romantikong estilo sa arkitektura. Sobra sa gatos na mga edipisyong pampubliko, residensyal asin industriyal an natugdok kan mga proyekto niya sa mga banwaan nin Sofia, Oryahovo, Silistra, Botevgrad, Mezdra.
Mga trabaho
Sa mga bantogan na mga edipisyong napatugdok niya, iyo ini:
Libreria y Imprenta la Panayana
Ini nagpoon sana komo tindahan nin libro (Kas. libreria) na nagkukua pa kan mga paninda niya sa Manila alagad paglaog kan taon 1906 nagdugang na nin imprentahan. Alagad kan taon 1964, susog ki Milagros Perfecto-Sanchez, aki ni Casimiro Perfecto pinagbenta na ninda an mga makinarya sa imprentahan asin anopaman na pinapalagda' nindang literaryong publikasyon arog kan Almanaque Panayanhon pinapa-imprenta na lang ninda sa ibang imprentahan.
Mga tataramon na Makro-Tsibtsan
An Makro-Tsibtsan sarong pigsusuhestyon na paggugrupo kan mga tataramon nin mga pamilya kan Lenkano, Misumalpano, asin Tsibtsan paduman sa sarong saro sanang dakulang pilo (makropamilya).
Uusipon
An mga tataramon na Lenkano asin Misumalpano kabali kadto sa sentro nin pamilyang Tsibtsan, alagad isinuway mantang naghahalat nin kadagdagan na kapusugan huli ta an pamilyang idto, nagin pusog na naitugdas. Nahanap ni Kaufman (1990) an pagkakakonekta sa Tsibtsan – Misumalpano na nakakumbinsi, kun dai pa man napapatotoohan, dawa na pigdududahan ini ni Campbell (1997). An pamilyang Xincano iniiba kadto sa Makro-Tsibtsan, alagad nakakapagsuda ini ngunyan.
Inapod ni Constenla (2005) an ipig-alok na pilo na "Lenmichí" (Lenkano – Misumalpano – Tsibtsan) asin nagtatao nin 85 set na nakakatakod na nagpapahiling kan regular na pagsurat kan tanog sa tolong pamilya. Pig-alok niya na an Tsokowano pwede man maitakod.
Nag-alok si Greenberg nin sarong halawigon na paglilihi nin Makro-Tsibtsan, saro na pinawarang bisa kan mga lingguwista na nagtotoklos sa mga pamilyang pinag-uurulayan. Kabali digdi an Yanomam, Purépecha, asin Cuitlatec sa kadagdagan sa Tsibtsan–Misumalpano–Xinca–Lenca. Ibinali ni Greenberg (1987) an Mga tataramon na Paezano sa Tsibtsan-Paezan stock na igwang Barbakoano, Tsibtsan, Tsokowano, Jirajarano, asin an nakasuway na Betoi, Kamsá (Sibundoy), Yaruro, Esmeraldeño, Mochica, Cunza, Itonama, asin Yurumanguí.
Sa automated computational analysis (ASJP 4) ninda Müller et al. (2013) nahiling man an leksikal na pagkakaarog sa tanga kan Tsibtsan asin Misumalpan. Arog pa man kaito, nin huli ta an analisis awtomatikong namukna, an paggugrupo pwedeng nin huli sa kapwa leksikal na pagsubli o pamana kan henetiko.
Pagpapakarhay-utro
Pigpakarhay-utro ni Constenla (2005) an limang mga patanog asin kag-sarong mga katanog para sA Proto-Lenmitsiyano, na igwang mga minasunod na repleksya:
Mga katanog
Igwa man nin mga seryo kan mga nasal na patanog.
Mga toltolan
Makro-ĉibĉa lingvaro
Béla Lajta
Si Béla Lajta (hanggan 1907 Béla Leitersdorfer) (Óbuda, 23 Enero 1873 – Vienna, 12 Oktobre 1920) sarong prominenteng Hunggarong arkitekto.
Karera
Si Lajta nagtapos kan saiyang degree sa Budapest Technical University asin madalian nagtrabaho ki Alajos Hauszmann bago nagsarong taon may kabanga sa Italya, na haros sa Rome. Durante kan panahon na idto, siya nagsibot man sa pagpintura asin pag'iskultura. Dangan siya naghubo asin nagtrabaho sa Berlin asin sa London. Nagbalik siya sa lugar niya kan 1899 ta nagpartisipar sa sarong kompetesyon sa pagdesenyo nin sinagoga na saiyang ginana an primer premyo. An enot niyang trabaho kan 1900 iyo an pwesto kan Banda sa musika sa kalye nin Kossuth Lajos, na saiyang natapos kan 1900. Si Ödön Lechner iyo an masasabing dakulang impluwensya saiya kan panahon na idto. Sindang duwa may pigtarabangan na mga proyekto sa Kozma Street Cemetery na iyo an kripto ni Schmidl. Siya man nagdesenyo nin mga edipisyo sa estilo nin Hunggarong Art Nouveau, na naapod na szecessziósa Hunggarong tataramon, na an maunabihan na gayo iyo an harong ni Rózsavölgyi sa Budapest duman sa Szervita square.
Kan 1909 siya nagdesenyo, sa estilong Art Deco kan Parisiana, Paulay Ede utca, Budapest, ngonyan New Theatre (Új színház).
Bolognano
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Harrier
thumb|Babaying Pied Harrier sa Camarahan Ridge Brgy.Pagatpat Cagayan De Oro City, Misamis Oriental thumb|An female pied harrier thumb|An male pied harrier An harrier sarong species kan diurnal hawks minsan yaon sa subfamily Circinae kan bird of prey family Accipitridae. An mga Harrier nagdadakop sa pagbaba sa daga, nagkakan ninsadit na mga mammal, reptiles, o gamgam. An mga aki na species kaini minsan inaapod na ring-tail harriers. Sinda igwang halabang pakpak, halabang ikog, maluya asin hababang layog sa kadudutan asin kakaibang bungo. An mga ini sinasabing nagdakol sa paglawak nin mga kadudutan asin pagkaigwa nin mga C4 grasses na nasa 6 hasta 8 milyong taong nakalihis kan  Late Miocene asin Pliocene. too|thumb|A male [[Montagu's harrier displays the signature upswept wings and grassland habitat.]]
Asukar
thumb|250x250px|Mga asukar (ikot-orasan poon sa ibabaw-wala): puting napino, dae-napino, muscovado, asin kayumanggi thumb|An mala Kristal na asukar thumb|An gibuhan kan asukar An asukar (Ingles: sugar) iyo an henerikong ngaran para sa mahamis, natutunaw na karbohidrato, kun sain an nagkapira iyo nagagamit sa pagkakan. An tablang asukar, granyuladong asukar, o regular na asukar, iyo inaapod na sukrosa, sarong disakarido na pigbibilog nin glukosa asin pruktosa.
An mga simpleng asukar, inaapod man bilang monosakarido, iyo kabali an glukosa, pruktosa, asin galaktosa. An mga kompuwestong asukar, inaapod man na disakarido o dobleng asukar, iyo mga molekula na pigbibilog nin duwang monosakarido na pigtakod sa paagi nin sugpong glikosidiko. An mga bistong halimbawa iyo an sukrosa (tablang asukar) (glukosa + pruktosa), laktosa (glukosa + galaktosa), asin maltosa (duwang molekula nin glukosa). Sa lawas, an mga kompuwestong asukar iyo pighihidrolesa pasiring sa mga simpleng asukar.
An mas halabang kadaena nin mga monosakarido iyo dae pigbibisto bilang mga asukar, asin iyo inaapod bilang oligosakarido o polisakarido. An gawgaw (starch) iyo sarong glukosang polimero na nahahanap sa mga tinanom, asin an pinakaabundanteng gunuan nin enerhiya sa pagkakan nin tawo. An ibang kimikal na substansya, arug kan gliserol asin asukar na alkohol, pwedeng may mahamis na namit, pero dae pigkaklaspika bilang asukar.
Francavilla Fontana
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Brindisi sa rehiyon Puglia kan Italya.
Tataramon na Tboli
An Tboli (roughly ), Tagabili man o T'boli, saró ining tataramon na Austronesyo na pigtataram sa sur na parte kan isla nin Filipinas, an Mindanao, pangenot sa provincia kan South Cotabato alagad iyo man sa mga kataraid na mga provincia kan Sultan Kudarat asin Sarangani. Segun sa Philippine Census kadtong 2000, harani sa 100,000 na mga Pilipino na pigtutukoy an T'boli o Tagabili bilan saindang katutubong tataramon.
Tubay
An Tubay sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Agusan del Norte, Filipinas. Igwa ining sukol na 138.09 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
1837
An 1837 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Portal:Literatura
{| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#FFFFFF; border-style:solid; border-width:3px; border-color:lime;"
{| id="mp-lower" style="margin:4px 0 0 0; width:100%; background:none; border-spacing: 0px;" {| id="mp-bottom" style="vertical-align:top; background:honeydew; color:#000; width:100%" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:3px; background:#ddcef2; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #a3b0bf; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em"> Katakod sa Wikimedia
Portuges
An Portuges (português o língua portuguesa) sarong tataramon na Indo-Europeo. Aki ini kan Latin na sa Tiyempo Klasiko pigdara kan mga sundalong Romano sa rehiyon nin Galicia sa Espanya asin sa norte kan Portugal. Sa pagkatopos kan Reconquista, nagin lenguahe ini kan enterong Portugal. Dinara kan mga Portuges an saindang tataramon sa mga koloniya ninda durante sa mga siglong 15 asin 16. An resulta kaini ay sa presenteng tiyempo an Portuges ay ikaanum na tataramon na pinaká dakol na panataram. Sa enterong kinàban igwang 200 milyon mas o menos na katawong nangagamit kaini, partikularmente sa Brasil(182 na milyon), sa Portugal (10.3 na milyon) sa Angola, Mosambik asin sa Timor Oriental.
Civitella Casanova
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Alice Bush
Karera sa Medisina
Si Alice Stanton namundag kan 1914 asin naglaog sa Otago Medical School sa Unibersidad nin Otagoo, Dunedin, kan 1933, asin tinapos an saiyang MB asin ChB kan 1937. Ninombrahan sya bilang Resident sa Auckland Hospital kan 1938. Nagbali sya sa mga medikal na tawihan sa Auckland's Truby King Karitane Hospital and Mothercraft Care facility kan 1940, asin nagpadagos sa siring hasta na sya magadan.
Kan 1940s, nakabali sya sa mga pulitika sa medisina. Kapwa kagsurat sya kan dokumentong nagrerekomendar sa A National Health Service (1943) para sa New Zealand, asin makalihis kaini naagom nya man si William Bush kan 1940. Nagsirbi sya bilang Sekretaryo (1945–1946) asin Presidente (1948, 1953) kan Auckland branch kan New Zealand Medical Women's Association. Nagbali man sya sa Royal Australasian College of Physicians (1946) asin nagin fellow sa parehong organisasyon, asin inot na babaying makagibo kaini (1955). Kan 1947, nagpasiring man sya sa London asin nagin doktor sa Hospital For Sick Children, bago magbwelta sa New Zealand kaiba an saiyang agom, kun sain nagtabang sya sa pagmukna kan Pediatric Society of New Zealand sa pareho man na taon.
Pagplano kan Pamilya asin Aktibismo sa Aborsyon
Sa katapusi kan 1940s, nagi man syang imbwelto sa New Zealand Family Planning Association asin nagtabang sa pagpakarhay kan organisasyon na kaidto ngani kontrobersyal, huli sa pagsasapubliko asin pagdidistribwer nin mga kontraseptibo. Nagsirbi sya sa board kaini (1947) asin nagtukaw sa medical advisory committee (1960), bago nagin liaison sa New Zealand Medical Association bago mag apruba an New Zealand sa pagpapanao nin mga kontraseptibo (1961). Naisurat man an mga nahaman nyang ini sa kasaysayan kan Family Planning Association asin an kagsurat man kan saiyang biograpiya na si Faye Hercock nagsabi na pigtawan nya nin duon an backstreet abortion asin an pagigin konserbatibo kan saiyang mga kairibang lalaki sa ligal asin baratong aborsyon sa New Zealand. Paghaloy-haloy, napapusog man ni Alice an saiyang posisyon asin nagin saro sa mga kagmukna kan Abortion Law Reform Association of New Zealand. Kan sya magadan, kan 1974, an Auckland Medical Aid Centre nagbukas man asin nagtao ini nin libreng abortion clinic asin primero ini sa New Zealand.
Kaitlyn Maher
Si Kaitlyn Ashley Maher (Novi, Enero 10, 2004) dating sarong Amerikanong entertainer.
Tataramon na Kaimbulawa
An Kaimbulawa saróng tataramon na Austronesyo kan Isla nin Siompu sa sur-sulnupang Isla nin Buton, na kun saen ini nasa gamping sur-subangang baybayon kan Sulawesi sa Indonesya. Kadayon ini sa sangâ nin Muna–Buton kan sub-grupong Selebiko.
Collecorvino
thumb|mapa kan komyun kan Collecorvino An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Dilma Rousseff
Si Dilma Vana Rousseff (namundag 14 Disyembre 1947) sarong ekonomista asin pulitiko sa Brasil. Siya an ngonyan ika-36 na Presidente kan Brasil. Siya an enot na babae sa pwesto. Dati man siyang Chief of Staff ni Presidente Luiz Inácio Lula da Silva poon 2005 abot 2010.
Si Rousseff opisyalmenteng hinaklas sa opisyo niya komo presidente kan Agosto 31, 2016 kan an Senado nin Brasil nagboto na 61-20 a pabor sa impeachment niya. Siya hinaklas sa katongdan huli sa paglapas sa ley na kinaipohan may surplus sa budget na dai niya naotob alagad tinahoban an bagay na ini paagi kan pagsubli sa mga bangkong publiko paluwason sana may surplus. . An Bise Presidente nin Brasil na si Michel Temer iyo an nagsalida saiya sa pwesto.
Tataramon na Pranses
right|frameless|upright=2 An tataramon na Pranses (français, la langue française) sarong tataramon na romanse na apwera sa Pransya piggagamit sa mga dakolun na naciones sa kontinenteng Aprika asin sa Belhika, Swisa, Monaco, Luksemburgo, Canada (partikularmente sa provincia nin Quebec). Igwa ining mga 130 milyon na panataram sa enterong kinàban. An Pranses ay sarô sa mga tataramong aki kan Latin. Sa XVII na siglo nagin ini lenguaheng diplomatiko asin internasyonal bago pa dumakul ang importansya kan Ingles.
Civitaquana
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Taksonomiya
thumb|An basehang iskema kan modernong klasipikasyon, Nagkapirang mga lain na lebel an pwede pang gamiton; an dominyo, an pinakahalangkaw na lebel nin buhay, iyo parehas na bago asin bako pang bilog na pig-aako. Sa biyolohiya, an taksonomiya (Ingles: taxonomy, gikan sa Suanoy na Griyegong taramon na τάξις (taxis) 'pagpakarhay', asin -νομία (-nomia) 'paagi') iyo an siyentipikong pag-aadal nin pagngaran, pagtao nin kahulugan, asin pagklasipika nin grupo kan mga biyolohikal na organismo base sa saindang pararehas na karakter.
An mga organismo iyo nagugrupo sa mga taxa (sararoan: taxon) asin an mga grupong ini iyo pigtatawan nin sarong taksonomikong rango; an mga grupo nin mga nasambit na rango iyo pwedeng masararo para makamokan nin mas inklusibong grupo nin mas halangkaw na rango, para dagos na makahimo nin sarong taksonomikong hirerkiya. An mga prinsipal na rango sa modernong paggamit iyo an dominyo, kahadean, phylum (an "dibisyon" iyo minsan ginagamit sa botanika bilang karibay kan phylum), klase, order, pamilya, asin espesye. An Suwekong botaniko na si Carl Linnaeus iyo an pigbibistong kagmokna kan presenteng sistema nin taksonomiya sa paghaman niya kan nakarangong sistema na "Taksonomiyang Linanyo" (Linnaean taxonomy). Ini iyo nagkakategorisa sa mga organismo asin nomenklaturang binomyal para sa pagngaran nin mga organismo.
Sa pag-uswag sa teorya, datos, asin analitikal na teknolohiya kan mga biyolohiyal na sistemitika, an sistemang Linanyo iyo naliwat pasiring sa sistema nin modernong biyolohikal na klasipikasyon para sa pagpapahiling nin mga ebolusyonaryong relasyon sa mga organismo, parehas sa nabubuhay asin nawara na.
Michelin Guide
thumb|Guide michelin 1929 couverture An Michelin Guide (Mga Giya kan Michelin) (Pranses: Guide Michelin [ɡid miʃ.lɛ̃]) serye nin mga librong panggiya o nagtataong giya. An publikasyon ipinapaluwas kan kompanyang Michelin, sarong Pranses na kompanyang naggigibo nin mga gulong para sa mga behikulo. An sinasabing publikasyon sobra nang sarong siglo pinupublikar. Ini taonan na edisyon asin inaapod Michelin Red Guide, an pinakagurangan na daang giya asin toltolan dapit sa kamugtakan, kagayonan man o bako, kan mga hotel asin mga restoran sa Europa, sa paagi nin pagtaong gawad sa pormang mga bitoon, mga bitoon-Michelin inapod, para sa pinakamarayrahay na mga establisyemento asin ta an paggawad pili sana nanggad. An pagkakua o pagkawara nin bitoon may epektong gayo sa dangog o pagkaraot kan dangog nin sarong restoran o hotel. An Michelin nagpupublikar man nin mga giya heneral manonongod sa mga ruta asin mga importanteng impormasyon dapit sa mga siyudad, mga rona' o mga nasyon, na ini inaapod man na Green Guides.
Cuartero
An Cuartero sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo an. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Cuartero nababanga sa 22 barangay.
Doreen Thomas
Si Doreen Thomas, propesor sa Mechanical Engineering sa Unibersidad nin Melbourne, nakakua nin B.Sc na porma sa Unibersidad nin Cape Town, B.Sc (Hon) hali sa Unibersidad nin Wiitwatersrand. Sa Oxford, nakakua sya nin M.Sc. asin sarong D.Phil kan 1976, na may mathematical dissertation na igwa nin titulong Problems in Functional Analysis.
An saiyang matematikong trabaho sa pag-analisar sa mga network nagbunga kan saiyang mga kontribusyon sa inhenyeriyang elektrikal asin mekanikal.
Bilang propesor sa dakol na eskwelahan sa inhinyeriya, sa matematika asin estadistika asin bilang asosyadong dean sa pagsiyasat asin pag-adal sa pagsiyasat sa Melbourne dakol an ginibo nya tanganing enkaminaron an mga babae na magin inhenyero. An mga paratukdo kan inhenyeriya kan Unibersidad nin Melbourne nagtaong onra sa saiyang trabaho paagi sa pag-alok nin mga scholarship na postdoctoral sa saiyang pangaran. Sya kaapil kan Australian Academy of Technological Sciences and Engineering and a Fellow of Engineers Australia Pinagnegosyo nya an saiyang mining software na nagpamarhay kan disenyo sa pagmimina sa paagi kan kumpanyang MIneOptima na pigbakal man kan kumpanyang mining software na RPM.
Neri Colmenares
Namondag sa Bacolod, Negros Occidental, nakiiba si Colmenares sa mga paglaban sa diktaturya kan nagligad na Presidente Ferdinand Marcos kan 1976. Aktibo siya sa College Editors Guild of the Philippines (CEGP) asin Student Christian Movement of the Philippines (SCMP), asin nagin rehiyonal na pamayo sa Visayas kan Student Catholic Action (SCA). Pakatapos magin miyembro kan nasyunal na konseho kan SCA, siya iyo pig-aresto. Sa pagtapos kan saiyang detensyon, napasiring si Colmenares sa Manila kun sain nagbali siya sa manlainlain na mga relihiyosong organisasyon. An aktres na si Angel Locsin (Angelica Locsin Colmenares sa totoong buhay) iyo tiyaon ni Colmenares, alagad mas gurang siya nin 25 na taon. Segun sa mga report, an ama kan duwa iyo relatibo, pero mayo nin padagos na detalye an pigtao manungod sa bagay na ini.
Tataramon na Kumbewaha
An Kumbewaha (Umbewaha) saróng tataramon na Austronesyo na pigtataram sa Isla nin Buton sa gamping sur-subangang baybayon kan Sulawesi sa Indonesya.
Cepagatti
An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Leptospirosis
An leptospirosis sarong malalang helang na kung saen nagpuon sa ati o bakterya na nakukua sa ihi kan hayop lalo na sa ihi kan kino. An ati na ini mina puon sa tubig - baha na may halong ihi nin mga kino. Naturalimente an arog kaning helang pag tag uran saka tag-baha. An ati hali sa ihi nin kino na pwedeng mag laog sa lawas kan sarong tawo pag sinda igwa nin lugad sa bitis, takyag, asin iba pang parti kan lawas na may lugad na malalaugan nin tubig baha na may kaibang ihi nin kino. An impeksyon na ni kawsa nin ating korte cocrkcrew na bistado sa apod na Leptospira. Igwa nin mga senyales asin pagkamate na pede magpuon sa mayo hangan dikit kulog payo, kulog nin lawas, asin kalintura; asta malalang pagdugo nin baga o an pag gatok kan parti nin alimatak na kun apudon Meninges. Kung an impeksyon nagkawsa kan pag iba nin kulay kan kublit, kulay yelo, an pagkaka igwa nin abnormalidad sa atay na may kaibang pagdugo, an apodon kayan ay helang na Weil. Kun sirin an pagdugo nin baga ay midbid na malalang pagdugo sa laog kan pulmonya.
Santiago, Tsile
thumb|253x253px|right|Santiago de Chile Santiago (Espanyol: Santiago de Chile) an kapitolyo kan Tsile. Segun sa sensus kan 2002, igwa ining 5.428.590 katawo.
Leptospirosis
Hangan trese na manlaen-laen na klase nin Leptospira na pede magin kawsa nin helang sa tawo. Nai babalyo an helang arog sa maisog asin ataman na hayop. An pinaka dakol na pagrawas nin helang nani hale sa mga rodentes. Naisasaren ini sa ihi kan hayop, pede nahalo sa tubig o sa daga na nakontaminar kan nasabing ihi na naka duta sain nakalaog sa lawas kan tawo na igwa nin lugad sa kublit, mata, ngurapak, asin dungo. Sa mga arog tang banwaan asin ibang nasyon, pinaka dakol na nagkakaigwa nin arog kaning helang an mga paratanom asin mga kapobrehan na nakaistar sa ciudad. Sa mga progresibong nasyon, nakukua ini sa mga manlaen-laen na aktividades sa luwas kan mainit o malipot na lugar. Maaraman ta an arog kaning helang sa pag heling kan antibodies kontra sa bakterya o makukua sa DNA kan dugo. Mga gibuhon para maka ibitar sa helang nani kasali an pagsulot nin ppe (personal protective equipment) nganing dai magdukot sa lawas ta asin kublit habang nagtatrabaho sa lugar na may mga rodentes, pag hugas pagkatapos maka dukot sa kontaminadong tubig asin daga, pagbawas nin mga rodentes sa lugar kan tawo. An bulong kani na antibiotic doxycycline pag tigtumar para maka ibitar sa arog kaning impeksyon lalo na sa mga dayo igwa nin bakong malinaw na beneficiar. An mga pantudok para sa hayop tig gibo para sa manlaen-laen na Leptospira para dai maglakop an helang sa tawo. An bulong sa leptospirosis ay antibiotics arog kan mina sunod: doxycycline, penicillin, o ceftriaxone. An resulta nin helang na Weil asin malalang pagdugo kan pulmonya ay kagadanan na nasa dakulang porsyento kesa sa 10% asin 50%, maski igwa nin pagbubulong kan minamate.
Alicia, Zamboanga Sibugay
An Alicia sarong ikaapat na klase na banwaan sa provincia kan Zamboanga Sibugay sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Alicia sa 27 barangay.
Ruso
frameless|upright=1.5|right
An Ruso (русский язык russkiy yazyk, [ˈruskʲɪj jɪˈzɨk]) an tataramon na pinakámarabas sa Eurasya asin ang pinaká dakol na parataram sa gabos na idiomang Slabo. Miyembro ini kan pamilyang Indo-Europeo asin sarô sa mga tulo na buhay pang tataramon sa mga idiomang Slabong Subangan.
An pinakágurang na teksto kan Ruso hale pa sa Ikasampulong Siglo despues ni Hesu Kristo. Sobra sa 160 milyon na ka dakol na tawo ang nagagamit kan Ruso na tataramong natibu. Kun bibilangon pa ang iba pang naggagamit kan tataramon na ini masubra ini sa 280 na milyon.
Rumano
An Rumano iyo an unikong tataramon na romanse sa Europa Sabangan. Pigagamit ini kan sobrang 60 milyon na katawo, an mayoria sa Rumania asin sa Moldobya huli ta ini an saindang lengua opisyal. An Rumano tataramon man sa ibang partido kan Serbia, Hungriya asin Ukraynya. Dakul man na mga Rumano ang nakaerog sa Italya, Espanya, Israel, Estados Unidos, Pransya sagkod Alemanya.
József Hild
Si József Hild (namundag Josef Hild, 8 Desyembre 1789 – 6 Marso 1867) sarong Hunggaro-Aleman na arkitekto. Saro sa mga arkitektong tagatulod kan inapod na neoklasikong arkitektura kan panahon, siya nagpapel na gayo sa pag-remodel kan Pest durante kan sinasabing anoy nin reporma (kaamayi nin ika-19ng siglo).
Buhay asin karera
Si Hild amay na nagkainteres sa arkitektura huli sa saiyang ama, saro man na Bohemiong arkitekto, asin ta siya nag'adal sa Vienna Academy mantang nagtatrabaho sa pamilya nin mga Esterhazy. Digdi siya nagtrabaho sa pagmamato ni Charles de Moreau sa Kismarton asin Vienna. Pakagadan kan saiyang ama kan 1811, nauntok saiyang pag'adal alagad naghimong magin master builder na tinao man manta na siya nagpapalawig nin eksperensya. Ini nagin paagi sa saiyang pagbyahe sa Italya, kun saen natapos niya saiyang pag'adal sa Naples, Roma, Florence asin Milan. Pagbalik niya sa sadiring lugar kan mga 1820 luway-luway siya nagpahiwas kan saiyang reputasyon na ini nag'abot sa punto na saiyang napakarhay an Pest pakapangyari kan baha' kan 1838. Kan 1844 siya nagin master builder asin poon 1845 siya nanombrahjan komo arkitekto kan syudad nin Pest.
Trabaho
An estilong klasisismo ni Hild nakatabang na gayo sa paghira kan Pest kan kaamayi nin ika-19ng siglo. Sa mga ultimong dekada kan buhay niya, si Hild nagpraktis nin mas maluwag na estilong historisista, pero an mas bantogan asin mas mahusay na mga obra niya mga neoklasisista pa man giraray, orog na namamasdan sa mga pigdesenyo niyang mga simbahan.
Salvator Mundi (Leonardo)
An Salvator Mundi sarong pintura ki Hesus Kristo komo siya Salvator Mundi (Paraligtas kan Kinaban) na tinatanya ginibo mga 1500 asin tinutubod kan mga nangengenot na mga iskolar na sarong obra ni Leonardo Da Vinci poon kan ini otro madukayan kan taon 2005. Totoo, ibang mga may adal dai oyon sa siring na pagtubod. Haloy nang nawara, kan ini nadukayan liwat, ini piglinig asin pigpaeksibit kan 2011. An pintura piglaladawan si Kristo sa gubing Renaissance, nagbabasbas kan saiyang nakataas na toong kamot na may naka-ikis na moro, manta an walang kamot salo an sarong kristal na bola. An pinturang ini napabakal pa sana sa sarong subasta kan 15 Nobyembre 2017 sa halagang $450.3 milyon, bagay na nagtaong bagong marka bilang iyo na an pinakamahal na pintura naibenta.
Nagsasabing ki Leonardo
Saro sa nangengenot na eksperto sa mga obra Leonardo, si Martin Kemp na nagtabang sa pag'ogid kan obra, nagtataram na tolostolos inabotan siyang kaba kan mahiling niya an pintura asin dai siyang duda an pintura tunay na obra ni Leonardo.
Alagad, si Jacques Franck, sarong historyador sa arte asin saro man na espesyalista sa Leonardo, na pirang beses nang pinagmaanan an nasabing pintura, nagsabi na "An obrang ini bakong ki Leonardo. Magayon na trabaho sa studio asin pwede gayod masabing may dikit na istilong Leonardo." An saro pa, si Dr. Cqarmen Bambach, espesyalista sa Arte Renaissance Italyano sa Metropolitan Museum of Art, pigkwestyon an pagsarabi kan iba na lubos ki Leonardo an siring na pintura ta sabi niya "garo an pam-ibabaw na agi kan pinta gibo ni Boltraffio alagad may pahid brutsa si Leonardo mismo sa ibang kabtang, siring kan toong kamot ni Kristo, ibang parte kan takyag, an walang kamot asin an bolang kristal na kapot." Saro pang art historian si Profesor Charles Hope nagtaram na siya "dai tubod na tunay na Leonardo an pintura asin kun itaed sa mga awtentikong mga Leonardo dai ngani magluwas na marayrahay sa hitsura. Kalokohan na paghunaon ini obra Leonardong tunay. Mayo sa toltol na pag'iisip na masabi ini tunay."
Città Sant'Angelo
thumb|opisyal na selyo kan Stemma Ufficiale di Città Sant'Angelo thumb|tanawon sa Citta Sant Angelo An  sarong komyun asin banwaan sa Provincia nin Pescara sa rehiyon Abruzzo kan Italya.
Lupi
An Lupi sarong ikatolo na klaseng banwaan sa probinsya kan Camarines Sur, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Napapalibotan an banwaan kan Del Gallego sa amihanan, provincia kan Camarines Norte sa norte, Sipocot sa subangan hanggan sur, Golpo nin Ragay sa sur-sulnopan, asin Ragay sa sulnupan.
Mga barangay
Nababanga an Lupi sa 38 barangay:
Plaridel
An Plaridel sarong primera klaseng banwaan kan probinsya nin Bulacan, Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo an.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Rusoan pa kan Manila
thumb|right|288px|Sarong kapilya sa Plaridel Sa sigeng pagdakula asin paghiwas kan Manila, an lugar na ini kaiba na sa rusoan kan Manila hanggan abot sa San Ildefonso sa may porong amihanan na parte.
Uusipon
An Plaridel dati bisto sa pangaran na Quingua. Igdi nagadan si Col. John Stotenberg sa inaapod na Batalya sa Quingua kan magsagupaan an mga tropa ni Gregorio del Pilar asin kan mga Amerikano sa inapod na Giyerang Pilipino-Amerikano. Sarong tanda an nakatindog sa Barangay Agnaya sa pagromdom kan madugong laban na ini.
Nasususog an kalakawan kan banwaan na ini poon kan 1595 kan uminabot an mga Kastila. Kaidto diit-diit pa sana an tawo igdi. Iba-iba an mga hinalean ninda, may mga Ilokano, Pampango, Pangasinan. Lambang grupo may lider na inaapod na tandis. An kahiwasan kan daga tanayad na patos nin mahibog na kadlagan asin kagogonan. An Salog Angat nabulos na biko-biko pasiring Calumpit kun saen sinasabat an Salog Pampanga asin man an Salog Tabang na sanga sana kaini na naaagi sa tahaw kan Poblacion nabulos pasiring sa Sola' kan Manila (Manila Bay), na naagi man sa mga banwaan kan Guiguinto asin Bulacan. An tubig kaining salog inaapod na tabang, o tubig na ta'bang, boot sabihon.
Sa lawig nin panahon, naisipan sanglean na an pangaran. Sa pag-onra sa dakulang heroeng si Marcelo del Pilar, kan Bulacan an Quingua pigngaranan PLARIDEL, asin nangyari ini kan Des. 29, 1936 na atendido an okasyon kan mga darakulang tawo siring ki Speaker Gil Montilla, Representante Pedro Magsalin, Nicolas Buendia, Eulogio Rodriguez. Elpidio Quirino, asin si Gob. Jose Padilla, Sr..
Luminaog igdi an pwersa armada kan Hapon taon 1945 alagad sa madugong laban kan 1945, napatalsik an mga Hapon kan pwersang pinagsaro kan mga tropa nin mga Amerikano asin Filipino.
Mga Barangay
An Plaridel nababanga sa 19 barangay.
Men Going Their Own Way
thumb|MGTOW logo na ipinahiling sa episode na "Men at War" sa BBC series na Reggie Yates' Extreme UK
An Men Going Their Own Way (MGTOW) sarong kontra-feminista, misoginistiko, kadaklan-online na komunidad nag-aadbokar sa mga lalaki na isuway an saindang sadiri sa mga babae asin sa sarong sosyedad na tinutubod ninda na rinaot nin feminismo. Parte an komunidad kan manospera, sarong koleksyon nin mga kontra-feministang mga websityo asin mga komunidad nin online na kaiba man an hiroan kan karapatan nin mga lalaki, mga incel, asin mga artistang pickup.
Arog kan iba pang komunidad nin mga manosphere, an MGTOW nakasuon sa alt-right asin sa white supremacist movements, asin ini ipinaparisa sa online harrasment kan mga babae. Pigklasipikar kan Southern Poverty Law Center an MGTOW bilang parte kan lalaking supremasistang ideolohiya.
Durian
An durian o duryan (/ˈdjʊriən/) (sci. name, Durio zibethinus) prutas kan nagkakahoy na tinanom na naabot langkaw na 50 metro. Ini inapod na durian, hale sa Malayo-Indones na lenggwahe na duri o mga tunok na nakapalibot sa bunga kaini. Igwang 30 species kaini sa genus na Durio, na an siyam kaini igwang bungang pwedeng kakanon, asin igwa man ining sobrang 300 na variety sa Tailandya. Sinasabi na an Durio zibethinus iyo mansana an species na makukua sa merkado internasyonal; an ibang species tinitinda sana man sa mga lokal na rona. Ginatos man an patamboon kaini (cultivar) asin depende na lang sa mga kunsomidor an ginugusto nindang itanom ta sa pagtubod mas masiram, asin mas mahal an presyo sa saod.
Pinakpakan na Kapangganahan kan Samothrace.
An Pinakpakan na Kapangganahan kan Samothrace, (c. 220-185 BC ) na inapod man Nike kan Samothrace, sarong iskultorang marmol sa panahon na Helenistiko, representasyon kan diyos-diyosan na Nike kan Griyego na saboot nahaman kan ika2ng Siglo BC. Poon pa kan 1884, ining rebultong marmol prominenteng nakadispley sa Museo nin Louvre asin iyo an saro sa inoomaw nanggad na iskultora sa bilog na kinaban. Saro sana ini sa kakadikit na estatuwang Helenistiko na sa orihinal, bakong kahuwad na kopya na Romano.
Durian
Hinihiling kan mga taga Sur-subangan na Asya na "hade nin mga prutas", an durian nabibistong gayo sa pagkadakula kan bunga, makasumo-sumo' na parong, asin mahibog na ubak na patos sa tunok. An prutas naabot 30 sentimetro (12 pulgada) asin 15 sentimetro (6 na pul) sa diametro. Naabot saro abot tolong kilogramo (2 abot 7 libra) sa gabat. An porma kaini pwedeng matilabaon o bilogon, an kolor kan patos berde o kayumanggihon, asin an laman malungsi na giyaw o namumula, depende sa species.
Pinakpakan na Kapangganahan kan Samothrace.
An pinakpakan na diyosa nin Kappangganhan sinasabing nakatindog sa dulong nin bapor sa isla nin Samothrace. An monumento daa sarong pag'atang kan banwaan nin Rhodes sa pagromdom kan sarong kapangganahan sa ralaban sa dagat kaamayi kan ika2ng siglo BC. An tindog niya na garo sa teatrong postura, mabagsik sa aktong paghiro asin sulot na nag'aalon-alon sarong iskultorang Helenistiko sa Periodong Klasiko bago mag'abotan istilong baroque kan mga iskultor na Pergamene.
Durian
An bungang durian palibhasa may mga matagas na tunok pwedeng ikadisgrasya sa tawo kaya ini sa ibang lugar sinasalo nin hikot ngane dai makahulog sa payo nin mga tawo.
Pinakpakan na Kapangganahan kan Samothrace.
An pigura
An pigura mismo gibo sa marmol na Parian asin an baroto asin tugmaran na tongtongan gibo sa abohon na marmol na Rhodian. An langkaw kan tindog naabot 8 pye (2.44 metro). An enterong pigura natao nin sentido na garo hale sa langit asin maliksing naghugpa sa dulong kan baroto sa akto nin panggana, pagdominar manta an saiyang bulos naglaladawan nin maarteng pagbabado na garo ipigduduros kan makusog na hoyop sa dagat.
Durian
Medisinang sa gugurang
Sa Malaysia, an ginagang dahon saka gamot pigreresita sa kalentura asin an tagok kan dahon piglahid sa angog kan may kalentura.
Pinakpakan na Kapangganahan kan Samothrace.
An pigura
Sinasabing an pagsinsil kan estatuwa iyo an pagselebrar nin sarong laban sa dagat na hinuhuna iyo an Batalya nin Salamis kan 306 BC o an iba man pwede daang an Batalya nin Actium kan 31 BC. Nadukayan an estatuwa kan taon 1863 kan si Pranses na arkeologong si Charles Champoiseau sa isla nin Samothrace sa pira-pidasong kamugtakan ta posible nagkabaraak huli kan linog kan ikaanom na siglo A.D., dinara sa Paris asin binilog asin dinispley sa Museo nin Louvre pero kulang nin payo, mga takyag asin mga kamot.
Durian
Medisinang sa gugurang
Sa mga gugurang na pagtubod sa Asya asin sa mga pagbulong kan mga Intsik,, an durian nakakapainit sa hawak sagkod na garanoton an magtomar kaini. An metodong tradisyonal ngane dai mangyari, magkaag daa nin tubig sa patos kan durian na kinaros na an laog, asin ini inomon. An bados daa saka an may halangkaw na presyon nin dugo dai dapat magkakan nin durian. An mga taga Java man pigtutubod na an durian nakakaorog sa urag nin tawo sa seks. An kasabihan sa Indones na durian jatuh sarung naik, na boot sabihon "an durian narikdag, an tapis nataas" may pakahulogan kaini sa pagkikirag. An mga patanid manongod sa prutas na ini na nakakapukaw nin hugophugop sa laman nabantog na gayo sa Sulnopan mala ta an Swisong pilosopo na si Herman Vetterling nagtuyaw dapit sa erotika kan bungang ini kaamayi pa kan ika-20 siglo.
Nutrisyonal na halaga kan durian
An durian pano nin bitamina asin mga mineral. Igwa ini nin bitamina C, folic acid, thiamin, riboflavin, niacin, B6 asin bitamina A. Mga mineral na arog kan potassium, iron, calcium, magnesium, sodium, zinc, phospuros makukua man sa prutas na ini. May protina asin phytonutrients man ini.
Mga pakinabang sa buhay-bagsik nin tawo
An durian soksok na gayo sa fiber o awat kaya an siring napaorog sa pagbulos kan mga tagok na pandihestyon asin gastriko na natabang na gayo sa magian na paguudo asin mawara an pagtutubol. An paglinig kan mga bara sa bituka na an siring naresulta sa pagbu'dal, sobrang duros sa tulak, kalambre asin indihestyon nalilikayan na gayo sa pagkakan kan prutas na ini. Ini nasagang man sa posibleng kanser sa colon o sa rectal na kabtang kan organo.
Mayaman man na pagkukuanan nin potassium an durian. Ta sinasabing an potassium kaipohan na gayo sa balanse nin asin saka kan fluid sa selula kan hawak, an lebel kan elementong ini madeterminar kan lebel man kan presyon nin dugo sa pagbulos kaini sa bilog na hawak. Pag dagya an potassium, an mga tubo na dinadalaydayan kan dugo naluag asin natugak, na napababa sa pagkakidit kan sistema cardiovascular na an siring linilikay an hawak sa posibleng helang na atherosclerosis, atake sa puso, asin stroke. An pagbaba man kan stress sa mga ugat asin arteryo napadugang man kan pagbulos kan dugo na mayaman sa oxygen pasiring sa hutok, asin an mga adal nagpapahiling daa na an dagdag na lebel nin potassium nakakatabang sa pagtoon sa memorya, bagay na rinarayo an tawo sa helang na Alzheimer's asin dementia. Sinasabi pa man na an durian may kalidad na panlaban sa pagugurang(anti-aging) asin sa insomnia o dai pagkaturog na toltol.
Saro pang nadiskubre na an durian talagang nakakapukaw, nakakapakusog sa sekswal na kakayahan nin tawo. An prutas man na ini pano-pano sa mga bitamina asin mga nutrients, organiko kemikal na an mga ini nasirbeng mga antioxidant naglalaban sa sinasabing free radicals na iyo an nagraratak sa DNA kan tawo na nabunga sa pagbutwa nin mga maykanser na tumor.
Palibhasa an durian dagya sa elementong magnesium, potassium, manganese, asin copper, asin an mga ini nangangawat sa pagsustenir kan pagkagadot asin pagkatibay kan mga tu'lang. An potassium dagdag na naparikas sa pagsaromsom kan mga nutrient kaipohan kan mga selula na orog nataong magayon na pagkusog asin paghigot kan tulang. Mga bagay na ini syempre irinarayo an tawo sa osteoporosis o an pagtapo' kan mga tu'lang.
Patanid
An durian sana daa pano man nin fat o taba tolo kadakul sa ibang mga prutas, kaya idtong may problema sa pagtataba, dai dapat magpasobra pagparakakan nin durian.
Eurasian whimbrel
thumb|Grupo nin whimbrels sa Misamis Oriental An Eurasian whimbrel (Numenius phaeopus )sarong wader sa dakulang pamilya na Scolopacidae. Ini saro sa mga dakol na curlews, na igwa s subarctic  Asia asin Europa hanggang sa timog kan Scotland. An mga asin an Hudsonian whimbrel nagsuway, dawa an mga awtoridad sa taksonomiya kinikonsiderar sindang magkaibanan.
An whimbrel sarong gamgam na migratory na nasa Africa, asin South Asia na Australasia. Saro man ining gamgam na coastal sa migration.
1834
An 1834 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Brown-throated sunbird
thumb|Brown-throated sunbird sa siyudad nin Cagayan de Oro, Misamis Oriental An brown-throated sunbird (Anthreptes malacensis), mas midbid na plain-throated sunbird, sarong species nin gamgam sa pamilya nin Nectariniidae. Ini manunumpungan sa malawak na bukas na istaran sa south-east Asia, puon Myanmar hanggang Lesser Sundas asin west Philippines. An grey-throated sunbird mahihiling sa Filipinas asin kinokonsiderar na subspecies kan brown-throated sunbird, pero an duwa magkaiba sa sukol asin plumage, asin mayong ebidensya nin  intergradation sa duwa.
Grace Lynne Haynes
Si Grace Lynne Haynes sarong Amerikanong biswal na pintor kun sain an saiyang mga gibo nagbutwa na sa mga solo asin pan-grupong mga eksibisyon; magin sa mga publikasyon, kairiba an pirang mga panluwas sa takop kan The New Yorker.
Edukasyon
Kan 2017, nag-gradwar si Haynes sa Art Center College of Disenyo na na igwa nin BFA. Si Haynes, sa presente, tinatapos an saiyang MFA sa Paadalan sa Mason Gross sa Arts.
Takop kan New Yorker.
Yaon an mga gibo ni Hayne an takop kan Aug 3-10, 2020 isyu kan The New Yorker. An bagong ladawan sa abolitionist Sojourner Truth, na ipininta para sa istorya kan takop kan The New Yorker, may titulong “Sojourner Truth, Founding Mother.” An pinta asin an feature sarong pagrumdom sa Katotohanan sa onra kan ika-100 na anibersaryo kan ratipikasyon kan ika-19 na amendment.
Bawang
thumb|right|Mga bawang too|thumbnail|200px|Mga butil kan bawang too|thumbnail|An bawang An bawang (Allium sativum; Ing. garlic) sarong klaseng tinanom na panrekado na nagtataong namit sa pigluluto. Kun sa klasipikasyon, sarong species ini na yaon sa pamilyang sibulyas na inapod Alliaceae. Haraning kapinsanan kaini iyo an sibulyas mismo. Sa lawig nin panahon, dati na ining ginagamit sa pagluto asin sa pagbulong. May namit ining maharang-harang, nangangagat o maramismis asin may makusog na parong. Ini nagkakabaraak-baak sa mga magkapirang butil. An mga butl ginagamit bilang pisog, pagkakan (hilaw man o bako), o komo panbulong. Kinakakan man an mga dahon, mga sanga-sanga o paklang, asin burak kaini, orog na kun lombod asin ogbos pa. An mga mahimpis na ubak asin gamotgamot kan bunga nin bawang an dai lang kinakakan. An maisog na parong kaini naghahale sa dara niyang kompound na asupre.
Pagpatubo kan bawang
Pasil sana an pagpatubo kan bawang. Ini natubo bilog na taon sa klimang banayad. Sa malipot na klima, an mga butil dapat itanom anom na semana bago mag lipot asin tumagas an daga, asin ini maaani sa hurng periodo kan tigburakan (spring).An bawang bakong perestehon. Pwede sinda totoo atakihon kan inaapod na pink root, sarong helang na nasokro' sa pagtalubo kan mga gamot kaini asin nagigin ini kolor pula o rosa-rosa. An tinanom na bawang pwede rintok itanom, na tadaan sana nin lugar makadakula an mga laman, saka ini madale man patuboon sa mga kaka'gan na may hustong kararoman.
Produksyon kan bawang sa kinaban
An bawang pigtatanom sa bilog na kinaban alagad an Tsina iyo an may pinakahalangkaw na ani kan bawang. Mala ta 10.5 bilyon na kilo (23 bilyon na libra) an nagugusi taontaon, na narepresentar kan 77% kan naaani sa bilog na kinaban. An limang nasurunod sa Tsina iyo an: Indya (4.1%), South Korea (2%), Rusya (1.6%) asin an Estados Unidos (1.4%). An tadang 16% na produksyon katiponan kan iba pang mga nasyon na an lambang saro may ani na hababa pa sa 2%. Sa Amerika, nasesentro an produksyon kan bawang sa Gilroy, California. Huli kaini an estadong ini nag'apod sa sadiri niya na "Kapital kan bawang sa kinaban".
Tataramon na Latin
An Latin sarong gurang na tataramon na Indo-Europeo na sa Tiyempo Klasiko piggagamit sa rehiyon kan Latium. Sakop kaini ang Roma. Sa poder kan Imperyong Romano nagin ining pinakádominanteng tataramon sa Europa na piggamit sa gabos na sitwasyon na pormal asin relehiyosa bago pa dumakul an importansya kan Pranses asin Ingles.
An Latin an magurang na tataramon kan mga modernong lenguaheng Italiano, Espanyol, Pranses, Portuges asin Romano. Dakulaun an impluwensya kaini sa mga tataramon na Europeo, halimbawa sa Ingles.
DZGL
An DZGL (1089 kHz Syudad nin Sorsogon) iyo an nangenot nin istasyon kan Quest Broadcasting Inc.
Tataramon na Latin
Katunogan
A (halipot) [a] (Arog nin mga "a" sa "ataman")
A (halaba) [aː] (mas halabâ an pagtaram kaini, asin medio mas bukás an ngimot, arog nin "a" sa mapulî)
AE [aj] (arog nin "ay" sa "kapay")
1835
An 1835 sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Tataramon na Latin
Katunogan
C [k] (pirmi ining arog nin "k" sa "kakan", baku sa "c" kan "ciudad")
CH [kʰ] (harani sa Tagalog na taram ‘dukha’)
E (halipot) [e] (arog nin 'e' kan ‘apuera’)
E (halaba) [eː] (harani sa Pranses na ‘été’, o sa Aleman na ‘Leben’, an pantaram kaini duwang beses mas halaba sa 'e' na halipot)
EU [ew] (arog nin Espanyol sa ‘europeo’; harani sa Tagalog sa ‘ewan’)
F [f] (arog sa pagtaram sa Espanyol nin ‘Filipino’ - ikaag an untó sa ngábil, asin maghayóp)
G [g] (pirmi ining arog nin ‘gibo’, baku arog nin 'g' sa 'Ginebra')
GN [ŋn] (arog nin 'ngn' sa ‘pangnaran’)
H [h] (arog nin ‘hanap’ o 'harong')
I (halipot) [i] (arog nin ikaduwang 'i' sa taram na Tagalog 'singsing')
I (halaba) [iː] (harani sa "i" sa malipot, pero medio mas halaba, gari sa Pranses na 'rire', martyr)
L [l] (arog nin ‘lakaw’)
M [m] (arog nin ‘mayo’)
N [n] (arog nin ‘niyog’; bago sa C, G, o Q, arog nin /ŋ/ sa ‘tanglay’)
O (halipot) [o] (arog nin ‘Ano?’ sa pagtaram kaini kan mga Tagalog)
O (halaba) [oː] (arog nin 'Ano?' sa pagtaram kaini kan mga Bikolano o mga Bisaya pero mas halaba asin medyo eksaherado; harani sa Pranses na ‘eau’, sa Aleman na ‘wo’)
OE [oj] (arog nin ‘Oy!’, asin sa Ingles na 'boy')
P [p] (arog nin ‘patos’)
Dao
An Dao sarong ikaapat na klaseng banwaan kan probinsya nin Capiz, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Tataramon na Latin
Katunogan
PH [pʰ] (arog Inggles na ‘pit’, muya sabihon igwang paros an pagtaram kan 'p')
Roilo Golez
Si Roilo Solis (Enero 9, 1947 – Hunyo 11, 2018)[1] sarong Filipinong pulitiko. Siya nagserbing anom na termino sa Kongreso kan Filipinas sa ika-9, ika-10, ika-11, ika-13, ika-14 asin ika-15ng Kongreso kan Filipinas, na pigrepresentar niya an Ikaduwang Distrito kan Siyudad nin Parañaque. Sarong beteranong lehislador, anas dakulang mayoriya an nasikwit niyang boto sa eleksyon kan 1992, 1995, 1998, 2004, 2007, asin 2010.
Tataramon na Latin
Katunogan
QU [kʷ] (arog nin ‘kwarto’)
Lapay
An lapay (Ingles: pancreas) sarong glandula na an hitsura matilabang lapnad na hararom nakasoksok sa pag'oltan kan tulak asin talodtod an sarong parte kaini asin an ibang kalabaan nasasalo kan kurbada kan inaapod na duodenum (enot na kabtang kan sadit na bituka).
Ini importanteng gayong parte kan hawak ta ini natabang nanggad sa pagtunaw kan mga kinakakan asin kritikal na tagakontrol kan lebel kan inaapod na blood sugar o glucose. Huli ta haros tago an lapay, dai mamate sa duta o pagdoon kun ini may tumor na resulta kan kanser. Naririsa sana ini kun medyo dakula na an tumor asin ini nakakabalatingaw na sa trabaho kan lapay o kan ibang organo siring kan estomago, duodenum, katoy, asbp.
Dao
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
An Dao nababanga sa 20 barangay.