cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tuwad-tuwad (gamgam)
Deskripsyon
An tuwad-tuwad, 19 sm sa laba, may itom na banda sa halanuhan alagad sa tongod kan daghan asin tulak abot lubot anas na puti an balukag. May kiray na puti sa itaas kan mata niya, ini itom an tuka' asin kamoy. An mga balukag niya sa pakpak asin ikog maitom na may diit na karo-kayumanggi. An ikog niya prominente asin sobra sa laba kan kahawakan. An ikog sa tanga itom alagad sa mga gilid may mapuputing balukag. An bura' kaini malagting. An tataghan na gibo kaini pormang cup asin matibay ta dinurukot nin lapat kan lawa'.
Jesse Robredo
Alkalde kan Naga
An tiyoon niyang si Luis Villafuerte, iyo an nag-agyat saiya na lumaog sa pulitika asin sa suporta kan gurang, siya nagdalagan para alkalde sa syudad nin Naga asin siya nakatukaw sa sinabing pwesto kan 1988 asin huli kaini, siya na an pinakahuben na persona sa edad na 29, sa bilog na Filipinas, na nagkapot kan siring na katungdan. Si Robredo nabirik an kamugtakan kan Naga hale sa mabublay asin mayong kabuhaybuhay na syudad asin nagin ini saro sa "Most Improved Cities in Asia" ("Mga Gantad na gayong mga Syudad sa Asya"), siring sa ginawad na pagbisto kan Asiaweek Magazine kan 1999.
Masabi na kan siya nagtutukaw alkalde kan syudad, si Robredo naumaw na gayo ta huli saiya napakusog nanggad an partisipasyon kan mga namamanwaan sa paggogobyerno, bagay na iyo an nagbalik sa syudad an preeminenteng posisyon kaini bilang nanginginot na syudad sa ronang Bikol. Kan 1995, bilang pagbisto kan saiyang kakayahan asin kabatiran komo sarong namomoon sa pagpadalagan nin lokal na gobyerno, si Robredo napili mamayo bilang Presidente kan League of Cities of the Philippines, an kasararoan nin mga alkalde nin mga syudad. Poon man 1992 abot 1998, si Robredo naelehir man Chairman kan Regional Development Council, sarong konseho na nagkokoordinar asin nagpaplano kan kauswagan kan anom na probinsya asin pitong syudad sa Kabikolan.
Mauritanya
An Mauritanya (sa Ingles: Mauritania) sarong nacion sa Aprika.
Tuwad-tuwad (gamgam)
Pagbuhay
An tuwad-tuwad paboritong kakanon mga layog-layog o insekto arog kan alibangbang, kutakti, kulagbaw, ulod, lawa, langaw asin iba pa. Minsan man ini nakakan prutas. Sa paghanap kan mga insekto pwede ining magsuwi sa mga sanga madakop sana mga nasa irarom. Dai ini nagbabahog sa daga'. An saiyang tuka' igwang gari'gi' na madaling makaipit sa dakop kaini. An babae lalaking magurang pareho nag'aatom sa pagbahog kan mga himsa' asin namasdan na ini binabahog an mga siyo-siyo' lambang sampolong minuto!, o mga sanggatos na beses sa sarong aldaw. Nasugok ini mga 2-5 sugok asin hinihilomloman sa laog nin 14 aldaw. An mga siyo' nagpapakusog sa laog nin 13 aldaw bago makasadiring maglayog.
Jesse Robredo
Alkalde kan Naga
Kan siya alkalde kan Naga, napalangkaw niyang gayo an koleksyon sa buhis, napasemento an pinakarokrok na mga tinampo sa syudad, naparikas an pagtaong permanenteng mga daga asin estaran sa dakul sa urban poor, napagantad an mga serbisyo kan mga barangay asin pinaotob an sarong "silag na paggogobyerno" ta gabos ibinibiklad sa publiko an anoman na dokumento, transaksyon asin gasto kan banwaan. Mala ta an mga bidding asin procurement kan gobyerno lokal ibinabalangibog paagi nin pagpublikar kaini sa mga buletin asin sa websayt mismo kan syudad. Masabi pa, napapondo niya an mga sugal arog kan jueteng, pinataralsik niya sa luwas kan Naga an mga imat-imat na nagpapasaling mga huba asin huli ta nakita niyang nagpipiot nang maray an mga tinampo sa sentro, binalyo niya gabos na terminal nin bus asin jeepney sa luwasluwas ngane dai makaulang sa trapik. An mga lakdang na ini marasa pa ta iyo an nagbuhay sa negosyo asin estado kan siyudad. Hale sa ikatolong klaseng siyudad, ta nagro'ro' nang gayo, nabawe' niya an posisyon na dati na iyo an pinakaprimera sa rehiyon.
Tuwad-tuwad (gamgam)
Pagbuhay
An tuwad-tuwad tolong paagi an pagdakop insekto. Enot, namasid sa halangkaw na lugar ngane mahiling an may aripumpon nin mga insekto saka diretso naatake ining man'tuka. Ikaduwa, kun mahibog an kagobgoban, nalayog sa lugar na nagriribok ngane matarog saka magralayog an mga layog-layog, dangan bwelo siyang mandakop. An ikatolo, sinusunod kaini ibang gamgam na naghahanap man pagkakan saka an nagdudurulag saiyang inaabangan na madakop.
Arog kan ibang mga gamgam, an tuwad-tuwad iyo man an darakopon kan mga ibang hayop arog kan ikos, kino, o mga gamgam na mas dakula saiya asin pwede siyang sakloton.
Jesse Robredo
Sekretaryo kan Departamento nin Interior asin Gobyerno Lokal
Si Presidente Benigno Aquino III iyo an nagkapot nguna kan posisyon nin Sekretaryo kan Interior asin Gobyerno Lokal poon Hunyo 30 sundo Hulyo 9, 2010 kun kasuarin pignombrahan ni Aquino si Robredo sa katungdan na ini. Alagad, duwang pulitiko sa Bikol, si Luis Ortega, dating konsehal kan Naga, asin Luis Villafuerte, Sr., an Kongresista kan terser distrito kan Camarines Sur, an nagbabangga kan saiyang kompirmasyon sa Commission on Appointments kun sain an huri myembro man digdi. Kan Marso 2012, pigloktawan an nominasyon ni Robredo. Kan Hunyo 2012 linoktawan naman an saiyang nominasyon. Saro naman kutang pagbista kan saiyang kompirmasyon an itinalaga sa Agosto 29, 2012 alagad mayo nang kamanungdanan ta nagadan na si Robredo.
Maski siring an pangyari, si Robredo pighingoa man giraray an udok sa boot na pagkapot kan saiyang katungdan asin nagkaag siya nin mga lakdang mapakarhay an padalagan kan mga gobyerno lokal na yunit. Saro sa lakdang na ini iyo an ipigpapasunod niyang Full Disclosure Policy (FDP), sarong polisya kun sain an gobyerno lokal obligado na ibuyagyag sa mga publikong lugar an 12 dokumentong pinansyal na nagpapahiling tulos kun sain mananggad nagdaragos asin pigtostos an pondo. An pagkuyog sa polisiyang ini saro sa karaipohan ngani an sarong gobyerno lokal makamit an sinasabing Seal of Good Housekeeping (SGH), na iginagawad taontaon sa mga gobyerno lokal na nagsunod sa polisya. An Seal of Good Housekeeping kumbaga nag-aagyat sa mga gobernante nin pagkahonesto asin mahusay na pagpapalakaw sa gobyerno. Sa bagay na ini, higot an saiyang pagtubod na kun danay na sinusukol an resulta kan mga trabahong ginigibo kan mga yunit nin gobyerno lokal, an praktis na ini mayong ibang ibubunga kundi an mapakarhay an saindang mga trabaho. Sa pagkapot niya sa mga katungdan sa gobyerno, saiyang tinatawan doon na dapat an mga transakyon sa gobyerno silag asin barang sa mga namamanwaan ngani yaon an pagtitiwala kaini sa mga lider kan banwaan. Masabi pa, maigot an kampanya niya sa pagbungkal kan mga kabuktotan asin korupsyon sa mga gobyerno lokal asin sa kapulisan.
Saro sa magabat na memorandum (DILG MC 2010-101) na pinaluwas ni Robredo iyo an memo nagpapangalad sa pagpadukot, pagtaplak asin pagpaskil kan retrato o pangaran man kan sarong opisyal sa anoman na billboard dapit sa sarong proyekto nin gobyerno sa simpleng rason bako man personal na kwarta an ginagasto sa proyekto, sayod na 'pag'alsa kan sadiring tukawan' mansana an gibong ini kan opisyal.
right|thumb|220px|Sarong misa requiem dinolot ki Sekretaryo Robredo sa Basilica Minore de Nuestra Señora de Peñafrancia. right|thumb|220px|An ataul niya, pasiring sa ultimong huhulidan (Agosto 28)
Pagkabiriyang ni Robredo asin ni Villafuerte
Bantog sa bilog na probinsya na sa pulitika, luwayluway nagkabiriyang sinda Robredo asin Luis Villafuerte huli suboot nagsahongsahong pa si Villafuerte sa pagpadalagan kan syudad asin habo man magin "tao-tao sa posporo" an alkalde. Sa igot na mawot ni Villafuerte mabungkal sa poder si Robredo, pirang beses si Villafuerte nagkaag asin nagsuporta sa kalaban ni Robredo tuyong nareeleksyon, alagad an bilog na Naga, huli sa makusog na pagtubod pa saiya, binobotohan pa siya. Matingog na maray an kurahaw niya sa kampanya na "Ubos kun ubos, gabos kun gabos!" mala ta totoo mananggad mayo nakalusot ni saro sa linyada kan mga kandidatong para konsehal lado sa kandidatong kalaban ni Robredo pero dakul an duda kan kalaban na dinadaya suboot ni Robredo an resulta ta dai makatubod na entero sindang naboboklo.
Talisayan
An Talisayan sarong ikaapat na klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Misamis Oriental, Filipinas. Igwa ining sukol na 140.33 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaapat na distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Jesse Robredo
Pagkabiriyang ni Robredo asin ni Villafuerte
Nag-abot sa punto na pati an isyu kan citizenship ni Robredo binulitlit pa ni Villafuerte asin mismo an sobrino niyang si Jojo Villafuerte na linabanan siya sa pagka-alkalde pero nadaog nagsàngat nin mga kaso sa Commission on Elections nagkekwestyon kan saiyang kwalipikasyon na magkandidato ta siya daa sarong 'alien'.
Mga pagmidbid asin onra
Sa marayrahay na naginibohan ni Robredo sa lantad nin serbisyo publiko, 14 mayor na onra an ipiggawad saiya, na masambit an magkapira kaini:
Talisayan
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Tengai Retrogical
An Tengai Retrogical (天外レトロジカル Tengai Retorojikaru?, subtitulo "How I Learned to Stop Worrying and Love the Crisis") sarong seryeng manga na ginibo ni Rin Asano.
Nicolas Prieto
Pamilya
Si Prieto, na inaapod kan saiyang mga amigo na "Kulas" o "Nick", napangagom si Ramona "Monita" Bartilet, sarong kolehiyalang taga-Canaman, gradwado sa Colegio de Sta. Isabel (ngonyan Universidad de Sta. Isabel na). An saindang pagsasaro nagbunga nin pitong aki: Jojo Prieto Vertido, Becky Prieto Intal, Bernadette Prieto Prego, Roberto Prieto, Nicolas, Jr., May Prieto Garrovillo, asin si Raymund Prieto.
Jesse Robredo
Mga pagmidbid asin onra
Si Robredo saro man na trustee sa Synergeia Foundation Inc., koalisyon nin mga indibidwal, mga institusyon asin mga kaayonan na sararong nagtatarabang mapagantad an edukasyon sa Filipinas. An pundasyon nakikidamay sa mga gobyerno lokal, sa Departamento nin Edukasyon, mga grupong sibiko, mga eskwelahan, mga maestro, mga magurang asin mga estudyante ngane mapangyari an mga sistimatikong programa na mapakarhay an mga proseso, sistema asin estruktura nin pag'adal asin pagtokdo.
Nicolas Prieto
Pamilya
May saro-saro siyang tugang an pangaran Marcos na nagin sarong abogado, na ngonyan nag' eerok sa La Union, sa rona' kan Ilocos.
1189
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Jesse Robredo
Mga pagmidbid asin onra
Kaiba man sinda Gobernador Grace Padaca kan Isabela asin Gobernador Ed Panlilio kan Pampanga, sinda nagbunsod kan Kaya Natin! movement, sarong hiron na nagpoon kan Hunyo 2008 pagtiripon sa Ateneo de Manila na Unibersidad kun sain ini hinihiling na hiron na naghohorot nin tunay na pagbabakli, paghihira, asin lideratong ethikal sa Filipinas.
Nicolas Prieto
Pamilya
Saro sa mga guinibong libro ang " The Best of the Beast". The of Nick V. Prieto.
Personalidad asin personal na buhay
Kun maguno sa mga pagladawan saiya, sabi ni Tony Carpio, siya an "irreverent columnist, the punster inveterate..". Sabi man ni Mike Julia kan Weekly Informer, si Nick Prieto ".. never held back his punches. Like ... boxer Muhammad ali, he danced like a butterfly but stung like a bee. The sidesteps inside the ring of his columns could easily duck the counterpunching of his targets, but more so, were his telling blows."
Jesse Robredo
Mga pagmidbid asin onra
Tolostolos an siyudad nin Naga sa ri'gon kan Ordinansa Nu. 2012-043, petsado Agosto 29, 2012, ipigngaran saiya an Coliseum nin Naga huli sa "marayrahay asin napapalaen na naginibohan bilang alkalde kan Naga asin komo Sekretaryo kan Departamento nin Interior asin Gobyerno Lokal." An siyudad kan Naga makaag nin sarong museo kun saen matitipon asin masasaray an gabos na memorabilia kan dainang Sekretaryo na aaporon Jesse M. Robredo Museum and Memorabilia, mapepwesto sa laog kan Raul S. Roco Library harani sa City Hall.
An Bicol University sa Legazpi City pinagmarhay na ipangaran saiya an bagong muknang Institute of Local Governance sa sarong pormal na pagbungsod kan Septyembre 20, 2012.
Nicolas Prieto
Personalidad asin personal na buhay
Si Juan G. Frivaldo nagsurat ki Prieto sa siring na tenor: "My dear Nick: I roared in laughter when you called me in your April Oragon column "extra terrestial denizen capable of 50 push-ups on a bare mattress or mistress."
Jesse Robredo
Personal
Si Robredo simple an pagbuhaybuhay, dai nag'iinom asin dai man nagsisigarilyo asin sa tiripon seguro sa paglikay sa disgrasya, dai nainom basta kan dinuduhol saiyang inomon na malipot. Mayo siyang mga bisyo siring kan naheheling sa mga tipikal na pulitiko. Sa anuman na okasyon sosyal na tinutungahan, an pagpahiling niya bastante na asin amay tolos na nahale. An saiyang "pagkakuripot" bantog-bareta sa bilog na syudad. Yaon diyan an surubahan na naglalakop na si Robredo daa agit-agitan na tagahanga ni Pacquiao, sarong padaprig saiya ta si Pacquiao parati naparetrato higot na gogom an duwang kamot. Binansagan na "Pogi", siya kan Alkalde pa, maski sa mga kontrata sa gobyerno sinisi'rip nanggad na makua kan gobyerno an pinakabentahe sa kaban kan siyudad ta habo siya kan masamwang o marawraw na paggasto kan kwarta nin banwaan. Sa paglaog sa trabaho amay pirme asin pinakahuri sa napule ta saro siyang "workaholic". Estrikto siya pero bakong laggod magtaram sa pagtuyaw sa mga sakop niya sa opisina. Mahuyo an boot, mayong ayre, asin parati ngane mahiling sa sentro kan Naga nakashorts sana. Alagad man, siya may katagasan nin boot sa pighuna niya tamang desisyon asin tamang gibo.
Nicolas Prieto
Personalidad asin personal na buhay
Si Prieto maski kun minsan pasubang nainsulto, siya tataong maghilothilot sa ino'olog'olog niya. Masanggayang pirmi, siya maki'amigohon, buhay na buhay kun mag'istorya sarabi kan saiyang mga amigo. Siya pirming laman sa mga tiripon asin irinoman kan saiyang kapwa mga peryodista. Makusog mag'inom, alagad siya an sentro parati kan aripompon. Malatoy nanggad an tiripon pag yaon siya. Mahilig man siya magkanta orog na kan mga klasikong kundiman asin magsurat sa Ingles nin mga rawitdawit.
Jesse Robredo
Personal
Gusto niya an mga gibohon magibo tolos, daing abala ta resulta saiya an importante. Mala ta sabi ni DENR Secretary Ramon Paje, saro man na Bicolano, an pirmeng pagsadol saiya, "Giboha na Mon. Giboha na." Totoong gayo ta an pilosopiya sa buhay niya iyo an "Kun bako ngonyan, noarin pa!"
Nicolas Prieto
Karera
Sa paghanapbuhay, iba pa sa pagkamoot niya sa pagsurat (na, sabi niya, dai nagharok saiya nin dakulang pirak), nagin siyang empleyado sa munisipyo kan si Leon SA. Aureus an alkalde kan banwaan nin Naga, empleyado sa San Miguel Corporation kun saen nagin siyang "top salesman" kan mga produkto nin Coca-cola, sarong correspondent kan Philippines Herald asin dangan sarong ehekutibo sa sarong kompaniya sa seguro (insurance firm). Enot pa kaini, hubin pang maray, siya halipot na panahon nagtrabaho sa Philippine Navy.
Jesse Robredo
Personal
An pamilya niya tinatàwan nanggad importansya asin parati napuli sa pangudtohan ngani makasaro an saiyang pamilya sa pagkakan, asin kan siya Sekretaryo na, pagtatapos kan semana tulos nauling Naga sa tuyong makasaro niya an saiyang agom asin mga aki. Seguro huli sa mapanas na memorya maski sarong beses na pinabisto saiya dai nalilingawan asin tinitìno sa dalan kun masabatan
Nicolas Prieto
Karera
Siya bantog na gayo bilang humorista. An mga sinusurat niya parati mapangisi, malanit kun makalatob, asin pano nin mga pagmasid na may pagolog'olog asin pagtutuya sa mga gibong kalokohan kan mga opisyales sa gobyerno o kun bako man, sa simpleng pagtuyaw sa mga kaluyahan o kabulastogan kan mga tawong saiyang nasusumpongan sa buhay. An sentido kan saiyang pagsurat hinahanap an kontradiksyon sa sitwasyon o kinakawat an paggagamit kan tataramon na an parabasa mayong ibang reaksyon kundi magharakatak o mapapusngak. Sabi kan iba, may pangwaki' o sima' an mga panaramtaram niya pero naaaling nanggad an mga parabasa. Sabi ni Francis T. Nacianceno, Jr. saiyang amigong kaugos nanggad, ".. an saiyang mga kolum nag'ani saiya nin reputasyon na (siya) may pagkapogoso sa pag'isip." asin "...an pagsurat-kolum, na iyo na an alitoktok sa libreng periodismo, iyo an sayon niyang gayo." Sa saiya, sapa' niyang maray an pagsurat, sa pagsubasuba kun natuyaw asin pagkodesya sa tawo na nakangirit dawa grabe na an labod kan saiyang hinahaplagan.
Jesse Robredo
Kagadanan
right|thumb|180px|Arog kaining eroplano (The Piper Seneca PA 34-200) an nalunadan ni Robredo na luminagpak sa dagat kan Masbate
Nicolas Prieto
Karera
Regular siyang taga-ambag sa iba-ibang peryodiko semanal sa Camarines Sur, orog na igdi sa siyudad kan Naga asin Legazpi, kolumnista siyang halawig sa Bicol Mail, kontributor sa Philippine Free Press, sa Oragon Newsmagazine, Weekly Reporter, Philippine Daily Inquirer, The Bicol Chronicle. Weekly Informer, Power Magazine, Bicol Post, Bicolspeak, Bicol News Today, Bikol Banner, Sorsogon Chronicle, Power Newsmagazine, Kislap, Black and White, Weekly Women's magazine,The Saturday Herald Magazine, The Manila Times Daily Magazine, The Phjilippines Herald, The Manila Chronicle, asin sa Kislap-GRAPHIC.
Jesse Robredo
Kagadanan
Kan Agosto 18, 2012 an eroplanong Piper PA-34 Seneca lunad si Sekretaryo Robredo haling Syudad nin Cebu kun sain siya imbitado sa inagurasyon kan sarong bagong edipisyo kan Philippine National Police asin pasiring nang Syudad nin Naga.
Nicolas Prieto
Karera
An karera niya sa pagsurat bilang peryodista, kolumnista asin feature writer naglawig nin sobrang apat na dekada, poon 1951 abot mga taon 1990. Nagpoon siyang magsurat sa Bicol Examiner, na tinogdas asin pinapalagda ni Magno Pasadilla kan mga taon 1950.
Jesse Robredo
Kagadanan
Nawalat ni Robredo an saiyang agom na si Maria Leonor Robredo asin tulong aki. Tuyong mapuli si Robredo sa saiyang pamilya urog na ta gusto niya mag-atender sa swimming competition na kinakabalihan kan nguhod niyang aking si Jillian kan mangyari an trahedya.
Nicolas Prieto
Karera
Siya nagin kaapil kan Naga Press and Radio club asin kan National Press Club.
Jesse Robredo
Kagadanan
Si Presidente Aquino nagpaluwas nin Proklamasyon Nu. 460, s. 2012 na nagboboot nin walong aldaw na pagloloto, poon Agosto 21 sagkod Agosto 28, 2012, para sa nagtalikod nang si Robredo. Bago gawadan nin inaapod na state funeral, si Robredo dinuholan nin onra ni Aquino, an Philippine Legion of Honor na may katambay na ranggong Chief Commander.
Paghotad asin paglubong
right|thumb|300px|An lolobngan ni Jesse M. Robredo Pighotad si Robredo poon Agosto 22 abot Agosto 24 sa Chapel of the Good Sheperds sa laog kan Arsobispado kan Arkideosesis nin Caceres asin agang amay isinakay sa eroplano ta duman sa Kalayaan Hall kan Palasyo Malakanyang papatentehan. Domingo ibinalik sa Naga kun saen gagawadan nin sarong solemneng 'state funeral' kan gobyerno asin planong ipacremate pakatapos. An gobyerno totoo nagtangro sa pamilya na pwede ilubong sa "Libingan ng mga Bayani". An pamilya nagdesisyon na igdi sa Naga si Robredo ultimong ihuhulid ta sabi kan agom iyo ini an gustong balikan kan saiyang agom, an saiyang "maogmang lugar", an saiyang kinamundagan. An saiyang abo isinaray sa mausoleo kan pamilya sa kamposantong Eternal Gardens sa Bgy. Balatas, siyudad nin Naga.
Mga sahot asin alegasyon kontra ki Robredo
Siring sa mga nagmamasid na iba, dai dapat daa sobrang paka-omaw ki Robredo na yaon na sa lebel nin sarong heroe. Sa eksaktong sinurat kan sarong Bikolano sa Letter to the Editor sa Bicol Mail (Agosto 30, 2012): "...Sa momento, an pagsulwak kan mga pakikidumamay haros masumô-sumô na kita. An pagkurôkuso nin dagmang na pag'omaw haros malangtoban na kita na mawa'ran nang malay. Sa kagadanan, si Jesse ibinikyaw sa kataas-taasing pedestal, asin, sa pagsangkap kan panganâ na aleluya, seguro mas halangkaw pa sa mga dios-diyosan." (At the moment, the outpouring of condolences have almost drowned us. The heaps and heaps of endless praise have almost overwhelmed us out of our senses.  In death Jesse has been raised to a high pedestal, and, to complete the hyperbole, maybe even higher up there among the gods.")   Ta dagdag niya pa,  "... alagad, sa tunay na buhay  bako nanggad santo siya. Saro sana siyang ordinaryong tawo asin an pagka-simple niya ngane nasambit komo saro sa saiyang birtud. ... ano man naginibohan niya bako man sobrang kataas na dai na kayang aboton kan siisay man na ordinaryo, simple asin makasâlanon na tawo. " (In life, however, Jesse was definitely not a saint. He was just an ordinary man, his ordinariness and simplicity cited as one of his virtues....  whose accomplishments are low enough to be within the reach of any ordinary, simple, and sinful man.)
Taipei
An Taipei (/ˌtaɪˈpeɪ/; Hokkien POJ: Tâi-pak), opisyal na midbid na Taipei City, ini an kapitolyo asin munisipyo kan Taiwan (opisyal na Republika kan Tsina, "ROC"). Manunumpungan sa norteng puro kan isla, an siyudad nin Taipei sarong lugar kan munisipyo nin Bagong Syudad nin Taipei na nasa 25 km (16 mi) sur sulnopan kan norteng daungan kan siyudad nin Keelung. An siyudad manunumpungan sa Basin nin Taipei na sarong suanoy na kamang-danaw o lakebed. An basin kinamumugtakan nin makikipot na mga lambak kan sapa nin Keelung asin Xindian, na nagdudugtong para mabuo an Salog Tamsui sa hangganan nin sulnopan na parte kan siyudad.
Maurisyo
An Maurisyo (sa Ingles: Mauritius) sarong nacion sa Aprika asin namumugtak sa Kadagatan Indio.
Diyos ng taoismo
ang mga diyos nito ay si alfredo at si ayay at si jason
Jesse Robredo
Mga sahot asin alegasyon kontra ki Robredo
Alagad, sa pagkulibat, seguro tinuyo sa kawat nin pulitika an siring, ta ma'eleksyon asin kaipohan an pwersa nin simbolo na magatongan an imahinasyon kan mga botante asin makua an simpatiya ninda.
Natahoban sa sibot kan mga pangyayari an katotoanan na si Robredo nag'aatubang sa dakulon na kaso administratibo asin kaso kriminal na nakasângat sa Ombudsman, anas kaso sa paglapas kan "Anti-Graft and Corrupt Practices Act (R.A. No. 3019) . Sobra 50 kaini isina'ngat ni Emilio Aguinaldo sa Ombudsman kan si Robredo alkalde pa. Ining mga isyu na ini dinara sa Commission on Appointments kan an posisyon ni Robredo bilang Sekretaryo sa DILG yaon sa pagrebyu asin pag'aprobar kan nasabing komisyon. Sa totoo lang, nagadan si Robredo dai man nagin pormal an nombramiento niya komo Sekretaryo kan DILG.
1
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
1188
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Dumaran
An Dumaran sarong ikaapat na klase nin banwaan sa provincia kan Palawan sa Republika kan Filipinas. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Mga barangay
Nababanga an Dumaran sa 16 barangay.
Oktobre
An Oktobre iyo an ika-10ng bulan kan taon sa Gregoryanong kalendaryo asin sarô sa pitong Gregoryanong bulan na igwang 31 aldaw.
2
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Aroyo
An Aroyo kakanon gibo sa giniling na pulotan, pero pigkoloran sana man.
An pulotan ginigiling na pino asin rinaramas sa guta' nin niyog, asukar asin pangkolor na lila. Alagad, bago iramas an guta, ini linuluto ngona sagkod na magbuladbukad asin maglanalana. Tapos iramas na sa giniling na pulotan kasarabay na an pulang asukar asin pangkolor. Dangan pinapatos sa lombod na dahon nin batag na linobloban. Pakaparatos na matilaba pero bilogon an hitsura, dinudupil an duwang pinatos asin binubugkos sa tig aporo. An mga pinatos linala'bonan sa laog kan kaldero. Lantop an tubig pero kun nagaati pwede dugangan an tubig sagkod na malutò.
Hunyo
An Hunyo iyo an ika-6 na bulan kan taon sa Gregoryanong kalendaryo asin sarô sa apat na Gregoryanong bulan na igwang 30 aldaw.
Bogo, Cebu
right|thumb|280px|An mapa kan Cebu na ipinapaheling an kinamomogtakan kan Bogo
An Bogo (Sugbuanon]: Lungsod sa Bogo, Tag. Bayan ng Bogo) sarong banwaan sa parteng amihanan kan probinsya nin Cebu, Filipinas. Susog sa senso kan 2007, igwang 69,123 kartawo na nageerok igdi.
Mga Barangay
An Bogo nababanga sa 29 barangay.
Kalakawan kan banwaan
Sa plebesito para sa pagigin syudad kan Bogo, na ginibo kan Hunyo 16, 2007, 97.82% kan mga botante nag'oyon na magin syudad ini. Ipinag-bantolin ni dating Representanteng si Clavel Asas-Matinez na kun siring ratipikado na an bagay na pagkasyudad kan banwaan.
Alagad, kan Nobyembre 19, 2008, an syudad kan Bogo ibinalik sa dating pagka-banwaan sana, kairiba an 2 pang syudad sa Cebu asin an 13 iba pa sa bilog na Filipinas huli ta an mga ini dai nakaabot sa mga maninigong kairipuhanon ngani pwede sindang gibohon syudad.
Rafael Nepomuceno
Si Rafael "Paeng" Nepomuceno (ipinanganak ng Enero 30, 1957 sa Manila) isang Filipinong bowler na nanalo ng anim na beses at Kamponeato sa World Bowling. Nanalo uli siya sa World Cup of Bowling ng apat na beses (1976, 1980, 1992 at 1996). Si Nepomuceno ay din ng 1984 World's Invitational Tournament at rin kamponeato sa World Tenpin Masters ng 1999.
Noong Septyembre 2003 ay nailigtas ito, ang Prestigious Bowlers Journal International ay palagi nang naging kay Paeng kahit na ang pinakamagaling na Performance Bowling sa  High Season.
Siya ginawaran sa Order of Lakandula ng Pilipinas  bilang kanyang kahalili sa kanyang bowling allegations.
Villanueva
An Villanueva sarong ikaduwang klaseng banwaan na namumugtak sa probinsya nin Misamis Oriental, Filipinas. Igwa ining sukol na 48.80 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa ikaduwang distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Sinuman
An sinuman o suman kakanon na pulotan na pinaghamisan. Parati sangkaka' an ginagamit ngani magkolor siya nin mairom na bulawan.
An Pag'andam asin Pagluto
An pulotan pinapalbag sa tubig sagkod na maglubag. Kun pirang takad an napalbag na pulotan, iyo man an bilang kan takad na guta' na isasalak. An sarong kilong pulotan (dai pa napalbag) sarong takob kan sangkaka' an gamiton. Kun pigluluto na, diit-diit pag-ukagon ngani ramas na maray siya asin madali maisihan kun nagpupulot na siyang gayo.Luto na ini kun nagluwas na an kapulotan niya asin nag'ati na.
Tataramon na Zazaki
An Zazaki sarong tataramon na Indo-Europeana, arog kan Gileki, Mazenderani, Persian asin iba pang idiomang parehas. Sa enterong kinàban sobra sa 4 milyones na katawo an nagagamit kan Zazaki. An pigaapud na "Zazaki" iyo an tataramon na standard asin su mga malainlain na diyalektos.
Tawong Tabon
thumb|too|250px|An mga kuweba kan Tabón, kung sain nadugangan an mga labi kan Tawong Tabón.
An Tawong Tabon minatakod sa mga labing nadiskubre sa Tabon Caves sa Lipuun Point sa Quezon, Palawan sa Filipinas. Nadiskubre ini ninda Robert B. Fox na sarong Amerikanong Antropolohista kan Nasyunal na Museo kan Filipinas, kadtong Mayo 28, 1962. An mga labi na ini iyo an fossilized fragments kan sarong bungo kan sarong babae asin mga panga kan tolong mga indibidwal na pigtutubudan na pinakaamay na labi nin katawuhan na bisto sa Filipinas, na kun sain napetsahan ini mga 16,500 taon an nakakalihis, sagkod kan nadiskubre an metatarsal na hali sa Tawong Callao kan 2007 na pigpetsahan kan 2010 sa paagi kan uranium-series dating  bilang pagiging 67,000 taon an nakakalihis. Gayunpaman, pig-iisip kan pirang mga siyentipiko na kinakaipuhan an kadagdagang kapusugan tanganing kumpirmahon an mga fossil na ini bilang sarong bagong espesye, imbes na sarong lokal na inangkop na populasyon kan iba pang mga populasyon nin  Homo , arog sana kan H. erectus o Denisobano.
Pinangaranan an mga kapirasong Tabon sa Tabon Caves, na kung sain ini nadukayan na yaon sa sulnupan baybayon kan Palawan. Nagbubutwa an cave complex na sarong tipo nin pabrika na Panahon kan gapo, na may parehas na natapos na gapong flake na mga kasangkapan asin basurang core flakes an nahiling sa apat na suway na mga lebel sa panginot na chamber o silid. An mga nawalat na uring gikan sa tolong mga pagtitipon kan mga apoy sa pagluluto, igwang Carbon-14 - napetsahan sa haros 7000, 20,000, asin 22,000 BCE. Nadiskubre an toong sihang o mandible kan sarong  Homo sapiens , na nagpetsahan sa 29,000 BC, kaiba an sarong skullcap. Pigkokonsiderar an kopyang bungo kan Tabon na pinakaamay na nadugangan na kopyang bungo kan modernong tawo sa Filipinas, asin pig-iisip na kagsadiri ini kan sarong huben na babae. An sihang kan Tabon an pinakaamay na ebidensya kan mga labi kan tawo na nagpapahiling nin arkaykong mga katangian kan mga sihang asin ngipon. An kapiraso kan Tabon tibia na sarong tu'lang gikan sa ibabang bitis an nadugangan sa pagkakalot utro sa Tabon Cave complex kan Nasyunal na Museo kan Filipinas. Ipinadara an tu'lang sa Nasyunal na Museo kan Historyang Natural sa Pransya tanganing pag-adalan. An sarong pinarikas na diskarte sa pagpetsa kan carbon an nagbulgar nin sarong napetsahan, mga 47,000 ± 11,000 taon an nakakalihis, an nagbugtak kaini sa pinakagurang na fossil nin tawo na nadukayan sa complex.
Pinangaranan an Tabon Cave complex sa "Gamgam na Tabon" (Tabon scrubfowl, Megapodius cumingii), na idineposito an makapal na matagas na mga patong kan guano sa kasagsagan kan mga panahon na kan dai pa naeerokan an kweba, sa gayon nagerok an mga nagtagumpay na grupo nin mga tagagibo bin kagamitan sa sarong salog na arog kan semento kan ati kan gamgam. Haros kabanga kan 3,000 nanarekuber na mga espesimen na pigeksaminar an iniapon an mga cores kan sarong materyal na kaipuhanang maipadara gikan sa daing karayuan. Nag-iindikar ini na nag-okupa an mga nag-eerok digdi sa pagmamanupaktura kan kagamitan. Pigkokonsiderar an Tabon fossil na nag-abot gikan sa ikatolong grupo kan mga nag-eerokan, na nagtatrabaho sa kweba sa tanga kan 22,000 asin 20,000 BCE. Naglalaog an sarong mas amay na lebel kan kweba na nasa ibaba kan lebel nin mga pagtitipon kan sulo na dapat na kinakalawasan kaini an mga petsa kan Upper Pleistocene arog kan 45,000 o 50,000 taon an nakakalihis. Ipinagkatiwala kan antropologo na si Robert Fox, na namuno sa mga pagkakalot, na an kumplikadong Tabon Cave, sarong istaran kan mga tawo sa laog kan panahon na 40,000 taon, poon 50,000 sagkod 9,000 taon an nakakalihis.
Nag-uyon an mga pisikal na antropologo na nag-eksaminar sa kopyang bungo na kabaling sa mga modernong tawo na Homo sapiens, bilang nabibisto hali sa katahawan kan Pleistocene  Homo erectus  na espesye. Iniindikar kaini na  pre-Mongoloid  (an terminong Antropolohiya na Mongoloid an piglalapat o piggagamit sa mga populasyon na naglaog sa Sur-subangan na Asya sa panahon kan Holoseno asin pighihigop an naenot na mga tawo tanganing makamukna nin modernong Malayo, Indones, Pilipino, asin mga tawong "Pasipiko") an mga tawong Tabon. Nagtao nin opinyon an duwang mga eksperto na an sihang o mandible, sarong "Australyano" sa pisikal na tipo asin pinakaharani an mga sukat nin kopyang bungo sa mga tawong Ainu o Tasmanyano. Mayong pwedeng tapuson an manungod sa pisikal na lalawgon kan indibidwal hali sa nabawi na mga kapiraso na bungo apwera na bako siyang sarong Negrito.
Kinamumugtakan
Sarong serye nin kweba an Tabon Cave Complex na nasa sarong limestone promontory sa Lipuun Point sa Habagatan-sulnupan na Palawan. Minasakop ini sa 138 ektarya asin piggamit ini bilang sarong isla, alagad ngunyan, sarong kadlagan nin kagubatan ng bakawan an minakonekta sa pinakakadagaan kan Palawan. Igwang haros 218 kuweba, 38 sa mga ini, mayaman sa arkeolohiko asin antropolohikal na natagpuan. Pigbubuo an Lipton Point nin 25 milyong taong gulang na apog o limestone asin pigbubuo nin magagapong darakulang mga doma o dome, harararom na bangin, asin matarik na burol. Sa lugar na ini, ang pagsakop sa kuweba kan sarong isporadiki o pansamantalang kalikasan nin mga modernong tawo, tila ipinahiwatig sa enot na parte kan Holoseno. Sa mas amay na Holoseno, dakol na mga sityo o lugar an nagpapahiling nin mas masinsinan o madalas na trabaho; nagbubutwa an mga lokal na tawo na mahigpit na nakatuon sa mga mapagkukuanan na segun sa daga, riverine, asin estuarine; asin sa dakol na mga kaso, bisto an dagat na dakol na mga kilometro an rayo gikan sa mga lugar kan kuweba. Nagproprotektar an Proklamasyong Pangulo Blg. 996, na ipigtugdas kadtong Abril 11, 1972, sa Tabon Caves Complex asin Lipuun point hali sa pagkalbo asin pagkawasak. Pigdeklara ini bilang sarong Pagreserba kan Lugar na Museo asin pigpreserba para sa ngunyan asin sa mga puturong henerasyon.
1186
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Coronel Fabriciano
An Coronel Fabriciano ciudad nin estado nin Minas Gerais, Brasil. Segun sa sensus kan 2014, igwang 108.843 katawo. thumb|left|200px
3
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Pilikaaiea
Si Pilikaʻaiea (o Pili-auau; an pinali'pot na porma: Pili) sarong Aliʻi Nui kan Haway. Saro siyang hade nin soberaniya o chief, na nagpatalsik kan pinuno kan katutubong na si Kapawa.
Pangaran
An katagang Hawayano na pili, sarong katutubong pangaran nin Hawayano para sa Heteropogon contortus.
Mga toltolan
,
1185
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Binotong
thumb|Binòtong An binòtong saróng lutò kan pulotán na bagás sa gutâ.
Sodomia
An Sodomia o tinataram man kan pipira Salubutan (salubotan), iyo an pagkikitoan bako sa tamang lugar kan babae asin lalake kundi sa lubot (igot-igot) o sa nguso an ginagamit o ginagamitan sa akto, o sa siring man na mga gibo kan duwang lalake o dapit sa aktong an tawong nakikipagkitoan sa hayop (bestialismo). An terminong sodomia orihinalmente ginuno sa osipon kan Sodom asin Gomorra sa kapitolyo 18 asin 19 kan Libro nin Genesis sa Bibliya asin estriktamente dapit sana sa pagseks sa lubot. Mga leyes sa sodomia sa dakul na nasyon pinaggibong sarong krimen an aktong ini asin iba pang mga aktibidad sa pagkikito na hinihiling bakong maninigo asin dai nagkukuyog sa naturalisa. Sa bandang solnopan kan kinaban, dakul kaining mga pagboot binungkal na o dai naman higot na pinapasunod.
Binotong
Pag-andam
An pulotán binibinsâ saká pinapatitì. Tapos an gutâ sa niyóg bàgo iramas sa bagás na pulotán inaasinán na magnámit dikít saká linulutò sagkód na magbuladbukád. Irarámas na an pulotán igdí sa gutâ. An ipapatós kainí iyó idtóng lombód na dahon kan sàba (o dahon kan abaka) na pinagloblobán ngarig magkúnot iní saká daí magpàkit. Higót na pupuyóson na iní sa dahon asín burugkosán man na marháy na daí magtarós an tubig.
Nasyunal na Siyentista kan Filipinas
An rango asin titulo nin Orden kan mga Nasyunal na Siyentista kan Filipinas, pig-aabrebar man na ONS (Filipino: Pambansang Alagad ng Agham ng Pilipinas) o an Orden kan mga Nasyunal na Siyentista iyo an pinakahalangkaw na gawad na pigtatao sa mga Filipinong siyentista kan gobyerno kan Filipinas.
Binotong
Pag-andam
Làbonán na iní sa tubig na lantóp sa mga kinaág na binòtong na lulutóon. Sa pagtangáan kan paglulutò, bukasón an sarô asín hilingón kun naggigiyaw-giyáw na an gutâ, tandâ na lutò na an mga binòtong.
Nasyunal na Siyentista kan Filipinas
An gawad iyo namokna kan Desyembre 16, 1976 ni Presidente Ferdinand Marcos sa paagi kan Presidensyal na Dekri na Nos. 1003 asin 1003-A, na iyo nagmokna man sa Nasyunal na Akademya kan Siyensya asin Teknolohiya. Para sa katuyuhan kan ley, an sarong siyentista iyo may depinisyon na (sa Ingles) “an individual who has earned a doctoral degree in any field of the sciences” and “has demonstrated and earned distinction in independent research or significant innovative achievement in the basic and applied sciences, including agricultural, engineering, and medical sciences, in mathematics and in the social sciences as manifested by published works in recognized scientific and technical journals.” Pigsangat ini sa Orden kan mga Nasyunal na Siyentista kaidtong 2003.
Binotong
Pag-andam
Duwáng kutsaron na gutâ an irarámas sa duwá man na takad nin pulotán. An takaran kan pulotán iyó idtóng takóp kan boteng nescafe na dakula. Syempre, imamantener an proporsyon na iní kun dakól nang marháy an lulutóon. An pamatós ikakaág sa sadít na mangkô nganì madalî an pagsoksók kan tinimpla bàgo puyóson.
Fabián de la Rosa
Si Don Fabián de la Rosa y Cueto (Mayo 5, 1869 – Desyembre 14, 1937) sarong Filipinong pintor. Siya pinsan asin mentor kan artista nasyonal kan Filipinas na si Fernando Amorsolo, asin kan saiyang tugang na si Pablo. Siya hinihiling na "maestro sa genre" sa arteng Filipinas.
Biograpiya
Si Fabián de la Rosa namundag sa Paco, Manila sa mag'agom na si Marcos de la Rosa asin Gorgonia Cueto. Tinutubod na sobrino pa kan sarong pintor, si Simón Flores y de la Rosa. An naagomniya iyo si Gorgonia Tolentino.
Pag'adal asin pag'ensayo
Nakamit niya an enot niya ng adal sa pagpinta kan siya sampolong taon pa sana an edad sa saiyang nanahon na si Mariana de la Rosa. Nagensayo siya ki Agustin Saez orawang nag'aadal siya sa Escuela de Bellas Artes y Dibujo (School of Fine Arts and Portraits),dawa totoo nag'ayaw sana siya nin tolong taon duman. Sa kamot ni Lorenzo Guerrero asin ni Miguel Zaragoza nakapag'ensayo siya. Kan 1908, siya natangroan nin oportunidad na magin iskolar sa Europa kun saen siya naka'entra pa Académie Julian sa Paris, France.
4
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
El Nido
An El Nido sarong primera klase na banwaan sa provincia kan Palawan sa Republika kan Filipinas. Igwa ining sukol na kilometro kwadrado. An designadong zip code kaini iyo.
Susog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Mga barangay
Nababanga an El Nido sa 18 barangay.
Turismo
An El Nido bantogan na destinasyon nin mga turista orog na sa mga pararorip huli sa yaman-dagat sa irarom kan mga lagoon asin mga katubigan harani sa pampang kaini: mga sira, mga gasang asin mga manlaenlaen na buskay nageestar sa irarom asin abang gayon pagparamasdan kun an pararorip nag'iisnorkel o nag'iiscuba diving man.
An El Nido man dakul sa mga saradit na isla, mga lagoon, mga baybayon asin iba pang mga dadalawon arog kan inapod na Secret Beach, Hidden Beach, Collasa Beach, 7 Commando Beach, Matinloc Shrine, Helicopter Island, Snake Island, Entalula Island, Inabuyutan Island, Simizu Island, Codugnon Cave, Small Lagoon, Big Lagoon asin an inapod na Secret Lagoon.
An Dalan kan ASEAN
An "The ASEAN Way" (Bikol Setral: An Dalan kan ASEAN) iyo an opisyal na kantaon kan Asosasyon kan mga Nasyon nin Habagatan-Subangan na Asya. Sinurat ni Payom Valaiphatchra (พยอม วลัยพัชรา) an liriko asin an nagmukna kan musika iyo si Kittikhun Sodprasert (กิตติคุณ สดประเสริฐ) and Sampow Triudom (สำเภา ไตรอุดม), an nanggana nin entrada sa gabos na 99 na mga pinalista kan gabos na sampulong mga nasyon kan ASEAN.
Patiribayan sa Awiton kan ASEAN
Pigbusol an kompetisyon asin pig-anunsyo sa gabos na kaapil na mga estado kan ASEAN, sa sarong tawad na makahanap nin sarong opisyal na awit tanfaning maribayan an kadtong awit na rehiyonal na de facto, Himo nin ASEAN, na minibidbid na kulang sa kaugmahan asin mawoton kan kadakol na miyembrong estado. Buka an kumpetisyon sa gabos nin mga nasyonal kan ASEAN, na naglilimita sa 20 mga entrada kada miyembro kan estado. An nangganang entrada nakaako nin lagpas sa US $ 20,000 na premyo asin idineklara bilang opisyal na panrehiyong awit kan Habagatan-subangan na Asya. Ang panel kan mga hukom nagkakasararo na magboto kan "The ASEAN Way" bilang opisyal na panrehiyong awit kan Association of Southeast Asian Nations sa huring pag-itok kadtong Nobyembre 20, 2008.
Panel kan mga huwes
Asin an tolong bakong-ASEAN na mga huwes:
Mga panluwas na takod
ASEAN: The ASEAN Way with lyrics by the official channel of the ASEAN secretariat About the ASEAN Anthem
1184
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Malhey's Canteen
thumb|Tatak kan Malhey's Canteen An Malhey's Canteen sarong sadit na kakanan o karinderya na mahihiling o yaon sa laog kan eskwelahan nin Central Bicol State University of Agriculture sa Pili, Camarines Sur, asin nagpoon ini kan Agosto 8, 2022, An mga pagkakan digdi masisiram asin an menu mga pagkakan na luto sa harong.Bukas an Canteen sa aldaw kan Lunes hanggang Biyernes tapos aldaw kan Domingo pwera lang pag aldaw Sabado sarado ini.
Barlig
An Barlig sarong ikalimang klase banwaan na namumugtak sa probinsya nin Mountain Province, Filipinas. Igwa ining sukol na 228.64 kilometro kwadrado na kadagaan asin namumugtak sa solong distrito. An designadong zip code kaini iyo. Sosog sa sensus kan, igwa ining katawong nag-eerok digdi sa  kaharongan.
Igwa ining sukol na kilometro kwadrado.
Montreal
thumb|250px
Montreal an kapitolyo kan Canada sa probinsya na Quebec, sa norte nin ciudad sa Amerika nin Norte, sa sentro kan rehiyon nin Quebec.
1183
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Emilio Gaston
right|thumb|180px|Si Gob. Emilio Gaston
Si Emilio Maquiling Gaston Sr. (1890 - Hunyo 13, 1937 ) saro sa nagin gobernador kan Negros Occidental sa gobyerno kolonyal kan Filipinas, taon 1934-37.
Siya nagadan sa kanser sa Manila sa edad na 47.
BusinessWorld
An BusinessWorld sarong aldawan na peryodikong pangnegosyo minukna ni Raul Locsin. An pinu'nan kaini iyo an "Business Day" na tinogdas niya kan 1967 alagad nagsara pakalihis nin 20 anyos huli sa problema sa mga trabahador kaini. Saiyang pinadagos kan Hulyo, 1987 alagad sa pangaran nang "BusinessWorld" kun saen an mga empleyado kahiras na sa pagrorogaring kan peryodiko.
Sinasabing an peryodikong ini napalaen huli ta natanom niya an pusog na imahe bilang sarong peryodiko na higot na sinusunod an estandarte nin pagkamatanos, kredibilidad asin integridad, mga prinsipyo na pinangatamanan na gayo kan kagtogdas kaini, si dainang Raul Locsin, na an saiyang pagkapropesyonal asin integridad nagrayo' saiya sa mga daing kadatahan na diringkilan asin sa salang paggamit kan poder kan print media orog na sa personal na katuyohan o pagbalos.
5
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Dushanbe
An Dushanbe (Tajik: Душанбе, IPA: [duʃænˈbe]) an kapitolyo asin pinakadakulang siyudad sa Tajikistan. An Dushanbe nangangahulugang Lunes sa Tajik language, an lokal na lengguwahe iyo an Parya language. Ipinangaran ini huli ta nag usbong ini na baryo na igwang sikat na bakalan kasa Lunes. Kan 2016 [update], an Dushanbe igwa nin populasyon na  802,700.
6
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Latik
An latik pareho mananggad an paglutò asin an pagtimpla sa ibos. An kaibahan lang iyo an pagpatos. Imbes na langkoy nin niyog, an ginagamit iyo an linobloban na dahon nin batag na sa'ba, asin pinupurmang rektanggulo. Pakaburugkosi ini, kinakaag sa kaldero asin pinapakala'kaga' sa tubig na lantop. An tubig kaini pinuga' sa mga dahon nin sili ngani magtaong arok na berde asin may gasiprot na asin man sa pagtaong dikit na namit askad.
An liputok na guta' linuluto na may diit na hamis nin asukar asin ini an pinaglalahid sa ibabaw kan naunog nang latik.
Ibos
Ikaag sa kaldero asin tubigan na lantop. Pagdugangan na lang nin tubig kun naaati na asin dai pa luto.
Taon
An taon iyo an panahon na nalilibot kan Kinaban an Saldang nin sarong beses.
An Bandera
An Bandera an sarò sa mga tokdang rawitdawit ni Clemente Alejandria.
Arin Ngani
ARIN NGANI...?
Gloria Macapagal-Arroyo
Si Maria Gloria Macaraeg Macapagal-Arroyo (namundag kan Abril 5, 1947) an ika-katorseng (14) presidente kan Filipinas. Siya an ikaduwang babaing presidente kan nasyon asin an aking babai ni dating Presidente Diosdado Macapagal.
Sarong profesor sa ekonomiks, naglaog sa serbisyo publiko si Arroyo kan 1987 komo assistant secretary asin undersecretary kan Department of Trade and Industry sa imbitasyon ni Presidente Corazon Aquino. Pakatapos siya magserbe komo senador poon 1992 hanggan 1998, na-elihir siya sa pwesto na Bise Presidente sa irarom ni Presidente Joseph Estrada, dawa ngani nagdalagan siya sa ibong na linyada. Si Pres. Estrada kinua siya asin pignombrahan Sekretaryo kan Social Welfare and Development
Kan si Estrada pig-akusahan nin korupsyon, nagdemitir siya sa sinabing pwesto, asin nag-ayon sa oposisyon na naghohorot na bumaba na sa pwesto an presidente. Kan si Presidente Estrada nagaatubang nin impeachment, nagparakusog an mga demonstrasyon na pinipirit nanggad na humale na sa pwesto si Estrada. Kaya nangyari napiritan si Estrada bumaba sa pwesto nin matoninong huli sa inaapod na EDSA II na an iba nagsasabi pagkakoromplotan mansana kan mga darakulang tawo sa negosyo, sa pulitika, sa militar asin sa simbahan na gusto na siya talagang patalsikon sa kargo niya.
Oras sana an binilang bago naghale sa Malakanyang si Estrada, kan Enero 20, 2001, si Gloria Macapagal-Arroyo pinasumpa ni Poon na Hukom HIlario Davide, Jr. komo kasalidang presidente ni Estrada.
Si Gloria Macapagal-Arroyo na-elihir sa anom-na-taon na termino pagkapresideente sa maribok na eleksyon kan Mayo 2004.
Pangkinaban na onra
Honorary Degrees
Mga pagmidbid
7
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Marcus Aurelius
thumb|right|Marcus Aurelius Si Marcus Aurelius Antoninus Augustus (Abril 26, 121 – Marso 17, 180) an emperador kan Roma poon 161 AD hanggan sa saiyang kagadanan kan 180 AD. Sarò man siyang pilosopong Stoiko.
Bangkok National Museum
An Museo Nasyonal nin Bangkok (Thai: พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร) iyo an mayor na sanga kan Museo Nasyonal sa Tailandya asin iyo man an pinakadakulang museo sa Sur-subangan na Asya. Tinatampok igdi an historya asin arte kan Tailandya. An museo namomogtak sa 4 Na Phra That, Bangkok 10200, Tailandya, na linalaklakan an dating palasyo kan hadeng bise (o, Front Palace), sa pag'oltan kan Thammasat University, asin kan National Theater, nag'aatubang sa Sanam Luang. An museong ini tinogdas asin binuksan kan 1874 ni Hadeng Rama V ngane ipa-eksibit an mga relikya gikan sa pamomooon ni Hadeng Rama IV. Sa presente an mga galeriya kaini nagmomostra kan Historyang Thai poon pa sa mga Panahon Neolitiko. An pagtitipon kabali an inaapod na The King Ram Khamhaeng Inscription,na itinala' sa Memory of the World Programme Register kan 2003 kan UNESCO sa pagmidbid kaini bilang sarong pagromdom kan hararom na kahulogan kaini sa kinaban.
An museo, manta' na maigot sinasaray an mga artifak pinapanahon pa sa periodo nin Dvaravati, Srivijaya, abot Sukhothai asin Ayutthaya, ini man nagsasaray man nagdisdispley nin mahiwas na kuleksyon kan mga rehiyonal na arteng Budhismo arog kan Indyanong Gandhara, Tsinong Tang, Indones na Java, asin kan arteng Kambodyang Khmer..
1182
An  sarong taon sa Gregoryanong kalendaryo.
Puławy
thumb|Palasyo kan Pulawy 1909 thumb|Bandera kan Pulawy thumb|Coat of Arms kan Pulawy An Puławy (pinagsasambit bilang [puˈwavɨ]) sarong syudad sa sirangan kan Poland, sa probinsya kan Lublin sa taas kan Lesser Poland, nakapamugtak sa kompliwensya kan salog kan Wisla asin Kurówka. Sigun sa GUS census estimate, an syudad igwa nin total na populasyon na 49,839 kan taon 2006. An Pulawy iyo an kapital kan Pulawy County, asin pinagmidbid man bilang Nowa Aleksandria, o Nowo Aleksandria, poon 1846 hasta 1918 kan magkabaranga-banga an Poland. An coat of arms kaini iyo an Pahonia.
An Pulawy inot nang namensyonar sa mga dokumento kan ika-15 siglo. Kan panahon na idto, pinagbabaybay pa ini bilang Pollavy, asin an ngaran man kaini sinasabing hali sa Vistula river ford, na makukua sana sa harani kaini. An syudad nagin lokal na sentro nin siyensya, industriya, asin man turismo, kairiba kan hararaning banwaan kan Nałęczów asin Kazimierz Dolny. An Pulawy iyo an pinamumugtakan kan inot na museo sa Poland, asin porta sa salog kan Vistula. An banwaan igwa nin duwang tulay, apat na estasyon nin tren, na nagseserbeng sumpayan kan mga tinampo. Sa kataning kaining Deblin, igwa man nin aeropuerto. Igwa nin nagkakapirang sports club igdi, an pinakabantog ngani iyo an Wisła Puławy (men’s football 2nd Division kan 2016/17, swimming, track and field, weight lifting) asin man an KS Azoty-Puławy (men’s handball 1st Division).