cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Венгрия опера театры
Венгрия дәүләт операһында Джакомо Пуччини ике тапҡыр үҙенең операларын ҡуя. Был театрҙа төрлө йылдарҙа Отто Клемперер, Бела Барток, Ламберто Гарделли, Янош Ференчик, Беньямино Джильи, Ева Мартон, Йожеф Шиманди  кеүек билдәле дирижёрҙар һәм артистар эшләй.
Чертково станцияһы
Тарихы
Станцияға 1869 йылдың 14 авгусында, Көньяҡ-Көнсығыш тимер юлының көньяҡ тармағын төҙөгәндә, Дон ғәскәре өлкәһе һәм Харьков губернаһы сигендә нигеҙ һалына. Станция Ғәскәри атаман Чертков Михаил Иванович хөрмәтенә аталған, уның үтенесе буйынса тимер юл линияһы төҙөлә башлаған була.
Стефка Костадинова
Биографияһы
Костадинова Стефка Георгиева 1965 йылдың 25 мартында Болгария Халыҡ Республикаһының ҙурлығы буйынса икенсе булған һәм илдең көньяғында урынлашҡан Пловдив ҡалаһында тыуған.
Таганрог-Пассажир станцияһы
Таганрог-Пассажир (I Таганрог) — Ростов өлкәһенең Таганрог ҡалаһында урынлашҡан, Төньяҡ-Кавказ тимер юлының Ростов төбәгендәге тимер юл станцияһы. Ҡаланың яңы тимер юл вокзалы.
Короткевич Владимир Семёнович
Яҙыусының ижадына романтизм йүнәлеше һыҙаттары, илһөйәрлек тойғоһо һәм гуманизм хас, уның ижади мәҙәниәте кимәле бик тә юғары. Короткевич белорус әҙәбиәтенә яңы темалар һәм жанрҙар индереп, уның интеллектуаль һәм фәлсәфәүи рәүештәрҙә өр-яңы кимәленә юл асҡан. Шағир булараҡ та билдәле Владимир Короткевич үҙенең туған теленә Гай Валерий Катулл, Джордж Байрон, Адам Мицкевич, Иван Франко, Мәхтүмкүли, Мостай Кәрим әҫәрҙәрен тәржемә иткән. Үҙенең әҫәрҙәре иһә шулай уҡ тиҫтәләгән телдәргә тәржемә ителгән (инглиз, болгар, поляк, рус, сыуаш, үзбәк, француз, эстон һ.б.). Әҙип белорус теленең һәм мәҙәниәтенең үҫеше, архитектура һәм тәбиғәт ҡомартҡыларын һаҡлау өсөн көс һалған, үҙ туған халҡының тормошо һәм рухи байлығы тураһында әҫәрҙәр ижад иткән.
Панчо Владигеров
Ғаиләһе
Улы — композитор һәм пианист Александр Владигеров (1933—1993).Могила Панчо Владигеров в Центральном кладбище Софии
Елань (станица)
Географияһы
Район үҙәгенә тиклем ара, транспорт менән барыуҙы иҫәпкә алғанда, — 24 км.
Абрамов Алексей Фёдорович
Биографияһы
1943 йылда Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла, ләкин хәрби комиссариатҡа ваҡытында барып өлгөрмәй. Шунлыҡтан уны трибуналға бирәләр. Трибунал тарафынан мобилизациянан ҡасып йөрөүсе итеп таныла һәм 8 йылға хөкөм ителеп, штраф батальоны менән фронтҡа оҙатыла. 1943 йылдың авгусында 11-се айырым армия штраф ротаһы составында Духовщина ҡалаһы өсөн беренсе алышҡа инә. 1943 йылдың 21 ноябрендә Витебск өлкәһе Лиозненский районы Рамшин ауылы янында барған һуғышта ҡаты яралана. Төмән өлкәһендә урынлашҡан госпиталдә өс ай дауаланғандан һуң запастағы полкка ебәрелә. Унда танк орудиеһының ҡороусыһы һөнәрен үҙләштерә.
Бөтә 3-сө дәрәжәле Дан ордендары уға 1945 йылдың 21 апрелендә (№ 320487), 6 июнь һәм октябрҙә (№ 497587) тапшырыла.
60-сы йылдар аҙағында ҡабул ителгән закон буйынса Дан орденының тулы кавалерҙары Советтар Союзы Геройҙарына тиңләштерелә. Ә Абрамов «Советтар Союзы Геройы» булып һаналмай. Шуға ул дуҫтарының кәңәше буйынса наградаларын ҡайтанан ҡарау тураһында үтенес менән мөрәжәғәт итә.
Матьяш I (Венгрия короле)
Матьяш Хуньяди һәм мәҙәниәт
1476 йылда Матьяш, тәүе ҡатыны үлгәндән һуң, неаполитан короле Фернандо I-нең ҡыҙы Беатрисе Арагонскаяға өйләнгән, һәм Венгрия итальян Ренессансы мәҙәниәтенә ылыҡҡан; батшабикә (королева) халыҡ араһында билдәлелек менән файҙаланған, королдең мәғрифәтселек эшмәкәрлеген хуплаған. Беатриса үтенесе буйынса, Матьяш Италияға, Мәхмәт II баҫып алған Отранто ҡалаһын азат итеү маҡсатында, генерал Балашты ебәргән, һәм ҡала төрөктәрҙән 1481 йылда тартып алынған. Король менән Беатрисаның улдары булмауы уларҙы хәсрәтләндергән.
Хәрби һәм хеҙмәт даны монументы (Шахты)
Тарихы
Хәрби һәм хеҙмәт даны монументы ҡоролмалары комплексы составына инә: стела, «Кем совет власын яулаған, нығытҡан һәм яҡлаған, шуларға» тигән яҙыулы таҡта һәм шахтер лампаһы. Стела һәм лампа Луганск өлкәһенең Антрацитовск руда ремонт заводында (АРРЗ)тутыҡмай торған ҡоростан эшләнгән. Стела постаментҡа ҡуйылған һәм биш саталы йондоҙ менән осланған, унда ошондай яҙыу бар: Советтар Союзы Геройҙары: Шапкин Николай Васильевич, Пульный Василий Фёдорович, Татаркин Пётр Евпсифович]], Горовец Александр Константинович, Федюнин Александр Кузьмич. Социалистик Хеҙмәт Геройы Андрианов Илья Петрович. Башта стелала «Октябргә Дан» тигән яҙыу була. Стела аҫтында сәскә түтәле эшләнгән.
Иван Вазов
Биографияһы
1866 йылда Пловдив гимназияһының 4-се синыфына уҡырға инә, бында француз телен өйрәнә, Пьер Беранже һәм Виктор Гюго шиғриәте менән мауыға.
Ижады
Болгар йәмғиәте тормошон «Чичовцы» повесында Иван Вазов бөтөнләй икенсе юҫыҡтан асып бирә: Төркиә хакимлығы тамамланыуынан алдағы осорҙа йәшәүсе ябай болгарҙарының ғөрөф-ғәҙәте һәм образдары гротеск һәм сатирик формалар менән матур итеп бирелгән, бынан тыш әҫәрҙәге ҡайһы бер сюжет һәм эпизодтар «Под игом» романында һүрәтләнгән хәл-ваҡиғалар менән дә бәйле.
Болгар әҙәбиәтендәге тәүге драма әҫәрҙәре булараҡ Вазов-драматургтың «Хъшове», «Към пропаст» һәм «Борислав» исемле пьесалары тиҙ арала танылыу ала. Үҙен яҙыусы һәм шағир итеп танытҡан әҙиптең эпик һәм лирик әҫәрҙәре болгар әҙәбиәте үҫешендә билдәле бер этапты билдәләй, — Иван Вазовтың әҙәби-тарихи әһәмиәте нәҡ ошонда сағыла. Болгар телен лексик һәм эвфоник яҡтан, йәки аһәңлек яғынан байытыуы менән дә Иван Вазов милли әҙәбиәт тарихында һиҙелерлек урын биләй.
Библиография
На английском:
Башҡортостандың махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре исемлеге
2020 йылға ҡарата Башҡортостан территорияһында 242 махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре иҫәпләнә: ҡурсалыҡ (3), милли парк (1), тәбиғәт парктары (5), тәбиғәт заказниктары (28), тәбиғәт ҡомартҡылары (197), ботаник баҡса (1), дауалау-һауыҡтырыу урындары һәм курорттары (7).
Донской тәбиғәт паркы
Флора һәм фауна
Паркта биләмәһенең ландшафты төрлөлөгө менән айырылып тора. Далалы урындары ла, ылыҫлы һәм япраҡлы урмандары ла, һыу ятҡылыҡтары ла, һаҙлыҡтары ла бар. Бында һирәк осраған, ҡыҙыл китапҡа ингән үҫемлек һәм хайуандар күп.
Фаунаһында 330 төр иҫәпләнә. Шуның 35 төрө 2014 йылда «Ҡыҙыл китап»ҡа индерелгән. Ростовской области. Флораһындағы 697 төр үҫемлектең 12-һе Ростов өлкәһенең «Ҡыҙыл китабы» исемлегендә тора.
Песчанокопский районының тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы
Музей тарихы
Ростов өлкәһе тыуған яҡты өйрәнеү музейында Донецк милли университет профессоры Евглевский А. В. атрибуция һәм тикшеренеү эштәре үткәргәндән һуң, «Половецк X быуат таш һыны» музей предметы «Таш һындарҙың Бөтә донъя каталогына» индерелә.
Төньяҡ Македония иҡтисады
Төньяҡ Македония Республикаһы 1991 йылдың сентябрендә бойондороҡһоҙлоҡ ала. Уның иҡтисады башҡа элекке югослав республикалары, айырыуса Словения һәм Хорватия менән сағыштырғанда, насарыраҡ хәлдә була. 1990—1993 йылдарҙа Македонияла хосусилаштырыу программаһы тормошҡа ашырыла. Артабанғы йылдарҙа Македония Хөкүмәте тарафынан финанс өлкәһендә реформалар үткәрелә. Македония Республикаһы түбән инфляция һәм ҙур булмаған дәүләт бурысы менән макроиҡтисади тотороҡлолоҡ һаҡлай, ләкин сит ил инвестициялары йәлеп итеүҙә һәм эш урындары булдырыуҙа артта ҡала.
Сәнәғәте
2009 йылда сәнәғәт етештереүенең үҫеше минус 7,7 процент кимәленә тиклем ҡырҡа кәмей. Илдә төп сәнәғәт тармаҡтары: тәмәке, шарап етештереү, туҡыу сәнәғәттәре.
Байрасова Киҫәнбикә
Тормош юлы һәм ҡаһарманлығы
1736 йылда Уралда башҡорт ерҙәре күпләп тартып алыныу сәбәпле башҡорттар баш күтәрә. Каратель отрядтары был сығыштарҙы аяуһыҙ баҫтыра.
Сәнғәттә
Шаулап үткән премьеранан һуң спектаклде күрһәтеү тыйылған. Театр артистары хәбәр итеүенсә, постановканы тыйыу тураһындағы указ Башҡортостан Республиканың мәҙәниәт министрынан килгән.
Әҙәбиәт
ГАСО. Ф.24. Оп.1. Д.818, стр.243-245 А. Н. Старостин. Ислам в Свердловской области. — М.: Логос, 2007. — 144 с. — (Ислам в России / Под ред. проф. А. В. Малашенко). — ISBN 978-5-98704-268-2. — С.28.
Димитрий Чуповский
Биографияһы
Һуңынан уҡыуын Белградта һәм Санкт-Петербургта дауам иткән. Ул ваҡытта Санкт-Петербургта йәшәгән болғар көрәше яҡлы революционер Христо Шалдев Чуповскийҙы Рәсәй яҡлы кеше тип ҡылыҡһырлаған. Санкт-Петербургтағы йәшерен македон түңәрәге ағзаһы һәм Эске македон революцион ойошмаһы (ВМРО) Шалдев мәғлүмәте буйынса, Чуповский серб профессоры Стоян Новакович, Йован Цвиич һәм Александр Белич кеүек идеологтар йоғонтоһонда булған. Бигерәк тә Новакович, Санкт-Петербургта 1902 йылда нигеҙ һалынған Македон әҙәби йәмғиәтенә һәм ул йәмғиәттең Чуповский кеүек ағзаларына таянып, идеяларын тормошҡа ашырыу маҡсатында, үҙенең Санкт-Петербургтағы дипломатик ролен файҙаланған.
Ул Санкт-Петербургта 1902 йыл да Македон әҙәбиәт йәмғиәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе һәм 1902-1917 йылдарҙа уның президенты булған. Чуповский - бик күп мәҡәләләр һәм рәсми документтар авторы, Македон колонияһы бюллетенен сығарған, күп кенә македон ойошмаларын ойошторған. Ул рус һәм македон телендә шиғырҙар яҙған. Ул шулай уҡ тәүге македон-рус һүҙлеге сығарған, македон грамматикаһы һәм Македония һәм македонлылар тураһында энциклопедик монографияһы сығарыу өҫтөндә эшләгән; Македонияның этник һәм географик картаһын төҙөгән.
Антипов ҡарағайлығы
Һүрәтләмә
Антипов ҡарағайлығы Шолохов территориаль бүлегенең Антипов урмансылығы кварталдарының береһен биләй. . Айырыуса һаҡланыусы был тәбиғи биләмәнең хәле ҡәнәғәтләнерлек. Майҙаны — 23,3 гектар Был Дондағы иң ҡарт ҡарағай ағастсрынан торған биләмә. .
Каменка (Боков районы)
Каменка — Ростов өлкәһе Боков районындағы утар.
Ғәбитов Фәрит Фатих улы
Биографияһы
Фәрит Фатих улы Ғәбитов оҙайлы ауырыуҙан һуң 2020 йылдың 12 ноябрендә Өфө ҡалаһында вафат булды.
Каменка (Боков районы)
Иҫтәлекле урын
Ростов өлкәһе территорияһында неолит осоронда уҡ кешеләр йәшәгән. Уларҙың йылға буйҙарында йәшәгәндәре емеш-еләк йыйыу, балыҡ тотоу менән шөғөлләнгән. Осһоҙ-ҡырыйһыҙ дала малсылыҡ менән шөғөлләнеүселәр өсөн ҙур көтөүлек була. Шул ваҡыттарҙа йәшәп, вафат булған кешеләрҙең ҡәберлектәре бында бик күп.Ҡурғанлы һәм ҡурғанһыҙ ҡәберлектәр дәүләт тарафынан закон буйынса һаҡлауҙа тора.
Боков районы Каменкаутары янында бер нисә иҫтәлекле урын — археологик ҡомартҡылар бар. Улар «Рәсәй Федерацияһы халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» 25.06.2002 Федераль закондың 73-ФЗ ҡарарына һәм 25.06.2002 «Ростов өлкәһе халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» Ростов өлкәһе 22.10.2004 Дәүләт башлығы 178-ЗС ҡарарына ярашлы рәүештә дәүләт тарафынан һаҡлауға алынған. О
Ғәбитов Фәрит Фатих улы
Ижади эшмәкәрлеге
Ғәбитов Фәрит Фатих улы республиканың кино музейына нигеҙ һалыусы. Кино сәнғәте тарихын ентекләп өйрәнеп, кинематографияға ғүмерен арнаусы шәхестәрҙең исемдәрен мәңгеләштереү өҫтөндә эшләй.
Башҡортостан Республикаһының Кинематографсылар союзы рәйесе. Рәсәйҙең Кинематографсылар Союзы ағзаһы (2011). Рәсәйҙең почётлы кинематографсыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
Урыҫ армияһының яҙғы һөжүме (1919)
Ике яҡтың пландары
Юғары Главком Адмирал Колчактың ставкаһы стратегик планына ярашлы, операцияның беренсе фазаһында Пермь — Вятка һәм Һамар — Һарытау йүнәлештәрендә беренсе һөжүм башланырға тейеш була. Һөжүм ике төп көс менән ике йүнәлештә дауам итергә һәм артабан төньяҡтан, көньяҡтан һәм көнсығыштан Мәскәүгә табан үҫешергә тейеш була. Хәҙерге заман тарихсыһы А. В. Ганин фекеренсә, историографияла аҡтарҙың төп ударҙың йүнәлеше тураһындағы бәхәс бөгөнгө көнгә тиклем яуапһыҙ ҡала.
Һөжүмдең аҙаҡҡы маҡсаты — Мәскәүҙе азат итеү; ошо уҡ ваҡытта төп ҡаршылыҡты дошман Сембер һәм Һамар тирәһендә күрһәтәсәк, тип фаразлана.
Генераль һөжүмдең барышы
Көнбайыш армияһы Ҡаҙан һәм Сембер йүнәлешендә һөжүм башлау тураһында бойороҡ ала.
Апрель
Апрель башынан аҡ армияларҙың һөжүме 5 йүнәлештә алып барыла: Минзәлә, Бөгөлмә, Бәләбәй, Быҙаулыҡ һәм Ырымбур. Ҡыҙылдарҙың 5-се армияһы тәртипһеҙ рәүештә, күп юғалтыуҙар аша, әсирлеккә эләккән һәм төрлө яҡҡа ҡасып ҡотолғандар менән, сигенә. Аҡтар яғына ҡыҙылармеецтар бөтөн подразделениелары менән күсәләр. Тулы составта, мәҫәлән, бер ниндәй һуғышһыҙ 10-сы Мәскәү полкы бирелә. Ошо уҡ ваҡытта әсирҙәр үҙ ирке менән Аҡ армияға инергә ынтылалар.
Аҡтарҙың Себер һәм Көнбайыш армиялары ҡыҙылдарҙың 2-се һәм 5-се армияларын ҡыйрата. 5 апрелдә Көнбайыш армияһы ҡабаттан Минзәләне яулай. 7 апрелдә уның полктары Бәләбәйҙе ала, ә 14 апреллдә Боғоросланды алыу өсөн һуғышҡа инә, Боғорослан 15 апрелдә баҫып алына. 13 апрелдә Бөгөлмә лә алына. 21 апрелдә Ханжин ғәскәрҙәре хәҙерге ваҡыттағы Яр Саллы районында Кама йылғаһына сығалар, трофей итеп 18 пароходты һәм 47 баржаны ҡулдарына төшөрәләр. Ҡыҙыл Чистополе хәүеф аҫтында ҡала, бынан ҡурҡҡан В. И. Ленин, 26 апрелдә Мәскәүҙән Көнсығыш фронтының Реввонсоветы ағзаһы С. И. Гусевҡа (Я. Д. Драбкинға) телеграмма һуға: "Надо принять экстренные меры помощи Чистополю. Достаточно ли внимательно отнеслись Вы к этому? Все ли возможности исчерпали? Телеграфируйте." телеграмма ебәрелгән көнө ҡаланы Ханжин алған була, Ҡазанға ла реаль хәүеф янай. Каманың уң яҡ яры «аҡ» тулыһынса була.
Һөҙөмтәләре һәм әһәмиәте
Хәҙерге заман тарихсыһы Хандорин, РККА-ның командованиеһы килеп сыҡҡан хәлгә дөрөҫ баһа бирмәүен һәм аҡтарҙың стратегик ниәтен аңлай алмауын күрһәтә, ҡайһы бер совет тарихсылары ла быны билдәләп үткән (Н. Е. Какурин, Г. Х. Эйхе). Аҡтарҙың Троицк — Силәбе йүнәлешендә һөжүме большевиктарҙың Урыҫ армияһының Көнсығыш фронты тылына сығыу генераль планын юҡҡа сығара.
Большевиктар ҙа Аҡтар хәрәкәтенең Көнсығыштағы уңыштарына иғтибар бирә. Ленин Колчакты Совет республикаһының төп дошманы тип иғлан итә һәм «уның менән көрәштә бөтә көстө тупларға» өндәй. 1919 йылдың йәйендә совет дәүләте Колчактың башы өсөн 7 млн долларлыҡ премия тәғәйенләй.
Мартыновка (Ростов өлкәһе)
Мартыновка — Ростов өлкәһе Тарасов районындағы утар.
Коньков (Боков районы)
Ростов өлкәһе Боков ауыл биләмәһе составына инә.
Земцов (Ростов өлкәһе)
Достопримечательности
Боков районы Земцов утары янында бер нисә иҫтәлекле урын — археология ҡомартҡылары бар. Улар «Рәсәй Федерацияһы халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» 25.06.2002 Федераль закондың 73-ФЗ ҡарарына һәм 25.06.2002 «Ростов өлкәһе халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» Ростов өлкәһе Дәүләт башлығы 178-ЗС ҡарарына ярашлы рәүештә дәүләт тарафынан һаҡлауға алынған.
Башҡортостанда спорт
Тарихы
1923 йыл да Башҡорт үҙәк башҡарма комитет ы янында Физкультура юғары советы булдырыла, шул уҡ йылда Беренсе бөтә башҡорт олимпиадаһы үткәрелә. Олимпиада программаһына еңел атлетика, футбол, баскетбол, теннис, гимнастика, йөҙөү, велосипедта уҙышыу һәм татар-башҡорт милли уйындары индерелә.
Спидвей
Республикала спидвей буйынса беренсе ярыштар Өфөлә 1959 йылда үтә. Ошо ваҡыттан алып Өфө, Салауат, Октябрьский һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларында спидвей буйынса Донъя,  Рәсәй һәм СССР чемпионаты үткәрелә. Башҡортостанда  спидвей мастерҙарының ике мәктәбе бар, улар Рәсәйҙә иң көслөләр иҫәбенә инә. Спидвей - 2011 буйынса Рәсәйҙең команда чемпионатында биш команданан  — икәүһе Салауат һәм Октябрьский ҡалаларынан Башҡортостан өсөн сығыш яһай. Тректар шулай уҡ Мәләүез, Учалы һәм Белорет ҡалаларында эшләйҙәр.
Көрәш
Элекке ваҡыттан уҡ милли көрәш башҡорттарҙа йыйындар ҙа һәм һабантуй ҙарҙа традицион ярыш һанала. Көрәш башҡорт фольклорында киң һүрәтләнә («Зөһрә менән Алдар» һәм башҡалар). Тәүге тапҡыр көрәш 1932 йылда Урал —Кузбасс спартакиадаһы программаһына индерелә. 1948 йылдан башлап Республика чемпионаты үткәрелә. Башҡортостанда спорт мәктәбтәрендә көрәш буйынса 70-кә яҡын бүлексә эшләй, унда 2012 йылға 12 меңдән ашыу кеше шөғөлләнә. Республика спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре күп тапҡыр РСФСР, донъя һәм Рәсәй чемпионы, донъя кубогы һәм башҡа халыҡ-ара ярыштар еңеүселәре булып китәләр. 1966 йылдан милли көрәш буйынса Федерация — Башкортостан Республикаһы көрәше эшләй.
Биатлон
Республикала биатлон ХХ быуаттың 1950 йылдарында үҫешә башлай. Өфөлә биатлон буйынса Олимпия резервы спорт мәктәбе 1987 йылда асыла. 2000 йылдан алып Башҡортостан Республикаһы биатлонсылар федерацияһы эшләй.
Бобслей
Республикала бобслей 1980-се йылдарҙа үҫешә башлай. 1982 йылда Мәләүез районы Туманчино ауылы нда СССР-ҙың беренсе  сана-бобслей трассаһы төҙөлә. 1989 йылда Башҡорт АССР-ы йыйылма командаһы бобслей буйынса  СССР халыҡтары спартакиадаһы чемпионы була.
БАССР-ҙың 1978 йылғы Конституцияһы
БАССР-ҙың 1978 йылғы Конституцияһы структураһы
БАССР-ҙың 1978 йылғы Конституцияһы ҡыҫҡа инеш һүҙенән, 161 статьянан, 10 бүлектән 16-киҫәктән тора:
Башҡортостанда спорт
Атаҡлы спортсылар
Башҡортостан Республикаһында «Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы» исеме булдырылған.
Башҡорт теленең орфографияһы
Тарихы
Орфографияны эшләгәндә хәрефтәрҙең фонетик системаға тап килмәү проблемаһына; башҡорт теле диалекттарына хас тел билдәләрен һайлауға; сингармонизм закондарының үтәлеүенә бәйле мәсьәләләр хәл ителә :
Ҡыҙыл яҙ сауҡалығы
Ҡыҙыл яҙ сауҡалығы, шулай уҡ «Весна» йәки Краснокутск сауҡалығы — урман паркы. Ростов өлкәһендә, Новочеркассктан көнбайыштараҡ урынлашҡан. Сауҡалыҡтан алыҫ түгел, «Черёмушки» микрорайоны ята. Ҡыҙыл яҙ сауҡалығы — урындағы әһәмиәттәге һаҡланыусы тәбиғәт ҡомартҡыһы. Ростов өлкә советының 87-се номерлы ҡарары менән (22.04.1992)һаҡ аҫтына алынған. Тәбиғәтте һаҡлау әһәмиәтенән тыш, мәҙәни һәм ял итеү урыны ла.
Тарихы
2014 йылда ҡала властары субботниктар ойоштора. Һуҡмаҡтар, баҫҡыстар, эскәмйәлар ҡуйыла. Яҡтылыҡ үткәрелә. 60 төп артыш ултыртыла. Клумбаларҙы һуғарыу ҡоролмалары ҡуйыла. Афган һуғышсыларына арналған һәйкәл алдына пушка ҡуйыла һәм мәңгелек ут ҡабыҙыла.
Позднеевка (Миллерово районы)
Археологик ҡомартҡылар
Миллерово районы Позднеевка утары янында бер нисә иҫтәлекле урын — археология ҡомартҡылары бар. Улар «Рәсәй Федерацияһы халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» 25.06.2002 Федераль закондың 73-ФЗ ҡарарына һәм 25.06.2002 «Ростов өлкәһе халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» Ростов өлкәһе Дәүләт башлығы 178-ЗС ҡарарына ярашлы рәүештә дәүләт тарафынан һаҡлауға алынған.
Әлибай Мырҙағолов
Биографияһы
1774 йылдың апрель башында Е. И. Пугачёв тарафынан Өфөгә һөжүм итергә ебәрелә. Батша хөкүмәтенә көрәштең перпективаһы булмауын аңлап, 7 апрелдә Нуғай даруғаһы старшиналары төркөмө рәтендә Өфө провинциаль канцелярияһына «ғәйептәрен танырға» килә. Ҡасҡын Һамаровтың, Ҡаранай Моратовтың хәрәкәтен нейтралләштерергә тырыша.
Әлибай Мырҙағолов сығышы менән Ырымбур губернаһы Нуғай даруғаһы Ҡырҡөйлө-Мең улусы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Шишмә районы Әлбәй ауылы) Суҡраҡлы ауылы башҡорттарынан.
Ҡырҡөйлө-Мең улусы старшинаһы, Нуғай даруғаһының төп старшинаһы вазифаларын башҡара.
1770-се йылдар аҙағы — 1790-сы йылдар башында Ҫыбы-Мең, Сарт, Ҡырҡөйлө-Мең улустарының старшинаһы булып хеҙмәт итә. 1793 йылдан һуң яҙышы билдәһеҙ.
Ференц Лист
Композитор булараҡ Лист гармония, мелодика, форма һәм фактура өлкәһендә күп асыштар яһай. Яңы инструменталь жанрҙар (рапсодия, симфоник поэма) сығара. Бер өлөшлө цикллы форманы хасил итә, был форма Шуман менән Шопенда тойомланһа ла, әллә ни ҡыйыу үҫтерелмәгән була.
Һуңғы йылдары
1886 йылдың 19 июлендә уның һуңғы концерты була. Лист шул уҡ йылдың 31 июлендә ҡунаҡханала камердинер ҡулында вафат була.
Париж
1835 йыл тирәһендә Листтың Франциялағы социаль хәле тураһындағы, Шуман тураһындағы һ. б. мәҡәләләре сыға. Ошо осорҙа Лист педагогик эшмәкәрлеген дә башлай, артабан уны бер ҡасан да ташламай.