cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ексяв-Игол
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Екон-Игол
Екон-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Полька йылғаһының һул ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Төньяҡ Кельтма
Төньяҡ Кельтма — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының һул ярына тамағынан 709 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 155 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Ельцовая (Вах ҡушылдығы)
Ельцовая  — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вах йылғаһының һул ярына тамағынан 882 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ерган-Еган
Ерган-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сабун йылғаһының һул ярына тамағынан 241 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 98 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рамаллаһ
Рама́ллаһ (رام الله, רמאללה) — Иордан йылғаһының көнбайыш яры территорияһының үҙәк өлөшөндә, Иерусалим (әл-Ҡудс) ҡалаһынан төньяҡтараҡ 13 км алыҫлыҡта урынлашҡан.
1993 йылдан алып Фәләстин Дәүләтенең административ баш ҡалаһы булып тора.
Халҡы 27 460 кеше (2007).
Тарих
Ҡалаға XVI быуат уртаһында нигеҙ һалына.
1948 йылда Ғәрәп-израиль конфликты барышында Трансиордания биләмәләренә инә.
1967 йылда Алты көнлөк һуғыш осоронда Израиль ғәскәрҙәре менән баҫып алына.
1993 йылда «Ослолағы килешеүҙәр» менән ҡала Фәләстин автономияһы составында ҡала.
2002 йылдың майында Израиль ғәскәрҙәре Рамаллаһ ҡалаһынан сығалар.
2004 йылда Рамаллаһ ҡалаһында Ясир Арафат ерләнгән.
Төньяҡ Расья
Төньяҡ Расья — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Маджа йылғаһының уң ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Ерган-Игол
Ерган-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ерган-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ильясов Ғәзим Ғәлим улы
Ильясов Ғәзим Ғәлим улы (27 февраль 1967 йыл) — башҡорт йырсыһы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2012) һәм атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997), халыҡ-ара, төбәк-ара һәм республика йыр бәйгеләре еңеүсеһе, Күгәрсен районының Зәйнәб Биишева исемендәге премияһы лауреаты (2012).
Биографияһы
Ғәзим Ғәлим улы Ильясов 1967 йылдың 27 февралендә Башҡорт АССР-ының Күгәрсен районы Үрге Һаҙ ауылында тыуған. Үҙҙәрендәге һигеҙ йыллыҡ мәктәптән һуң 1984 йылда ауыл Советы үҙәге Мәҡсүттәге урта мәктәпте тамамлай.
Хәрби комиссариат йүнәлтмәһе буйынса Мораҡтағы 90-сы һөнәрселек-техник училищеһендә водитель һөнәре үҙләштерә һәм 1985—1987 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәттә була. 1988-1989 уҡыу йылында Үрге Һаҙ һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә йыр дәрестәре алып бара. Артабан 1991 йылғаса Мәләүез химия заводында автотейәгес машинисы булып эшләй.
Ижади эшмәкәрлеге
1992 йылда Ғәзим Ильясовты Күгәрсен район мәҙәниәт йортона эшкә саҡыралар һәм шул ваҡыттан бирле уның тормошо туранан-тура сәнғәт менән бәйле. Сәхнәгә үҙешмәкәр йырсы булараҡ килеп, тәбиғәттән бирелгән моңло һәм матур тауышы, башҡарыу оҫталығы арҡаһында тиҙ арала төрлө йыр бәйгеләрендә танылыу ала.
Төньяҡ Сыз
Төньяҡ Сыз — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Сыз йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Төньяҡ Чортас
Төньяҡ Чортас — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чортас йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Senior Group
ООО «Сениор Групп», Senior Group — ҡарттар (оло йәштәге кешеләр) йорттарын төҙөү һәм ҡарттарҙы аҫрау менән шөғөлләнгән шәхси компания. 2007 йылдан алып башлыса Мәскәү өлкәһендә эшләй. Эксперттар мәғлүмәттәре буйынса Рәсәйҙә социаль эшҡыуарлыҡтың был өлкәһендә иң ҙур ойошма булып тора.
Тарих
Компанияны 2007 йылда эшҡыуар Николай Кобляков ойоштора. Быға тиклем ул Лондон иҡтисад һәм сәйәсәт фәндәре мәктәбен татамлаған һәм ете йыл дауамында Парижда йәшәгән. Уның диплом проектының темаһы булып оло йәштәге кешеләр өсөн шәхси резиденциялар төҙөү булған, һәм һөҙөмтәлә ул был идены тормошҡа ашырырға уйлаған: «Беҙ бик күп бизнес-пландар яҙҙыҡ һәм уларҙы инвестицион фондтарға ебәрҙек». Башланғыс капитал булараҡ Кобляков дуҫтарынан 1 миллион евро аҡса бурыс итеп ала, был аҡсаға Мәскәү өлкәһенең Монино ҡасабаһында шифахананы ҡуртымға ала, ә һуңыраҡ дәүләт ҡарамағында булмаған «Муллыҡ» («Благосостояние») пенсион фонды уның уҙаҡташы булып китә һәм унан тағы ла 2 миллион евро ала.
Контракттың йөкләмәләрен боҙоу арҡаһында (процент түләүҙәрҙе төшөрөп ҡалдырыу), 2010 йылда Николай Кобляков ойошторолған пансионатты «Муллыҡ» фонды милкенә бирергә мәжбүр була, әммә быға тиклем ул тағы ла бер нисә пансионат асып өлгөрә һәм был бизнес менән эшен дауам итә. Ваҡыт үтеү менән Мәскәү өлкәһенең Акулово, Дубки, Лапино, Улиткино ҡасабаларында махсуслаштырылған ҡарттар йорттары барлыҡҡа килә.
2011 йылда Николай Кобляков әүҙемлекте Көнсығыш Европа илдәренә йүнәлтергә ҡарар итә һәм крмпанияһын эшҡыуар Алексей Сидневҡа һәм тағы ла бер уҙаҡташына һата. Алексей Сиднев компанияның яңы генераль директоры булып китә. Яңы етәкселәр резиденциялар селтәрен киңәйтәләр һәм төбәк франшиза төҙөп булған бизнес-модельды яңырталар. Шул уҡ технологиялар буйынса Киров һәм Калининград ҡалаларында пансионаттар асыла. Киләсәктә компания ололар йорттарының һанын арттырырға, дәүләт ҡарамағында булмаған пенсион фондтарҙан һәм был баҙарҙағы ҙур сит ил ойошмаларынан инвестициялар йәлеп итергә ниәтләй.
2014 йылда проектҡа яҡынса 600 миллион һум һалып Европа медицина үҙәге Senior Group компанияһы акцияларының контроль пакетын алыуға ирешә.
Эшмәкәрлеге
Senior Group компанияһы «Оло йәштәге быуын кешеләре донъяһы» («Мир старшего поколения») оло йәштәге кешеләрҙең тормошон яҡшыртыуға булышлыҡ иткән коммерция булмаған хеҙмәттәшлектең ғәмәлдәге ағзаһы булып тора. Хеҙмәттәшлектең маҡсаты — хеҙмәттең максималь сифатлы һәм уңайлы булыуына килтереү өсөн Рәсәй Федерацияһында дәүләт ҡарамағында булмаған оло йәштәге кешеләр өсөн хеҙмәт күрһәтеүселәренә үҙ яйында булған институт төҙөү.
Компанияның төп клиенттары булып мул тормошта йәшәгән кешеләрҙең ата-әсәләре булып тора. Мәҫәлән, күрһәтелгән хеҙмәттәрҙең төрөнә ҡарап 2012 йылда пансионаттарҙа йәшәү хаҡы айына 55 меңдән алып 90 мең һумға тиклем тәшкил иткән. Пансиондар кешеләрҙең үҙаллылыҡ дәрәжәһе буйынса айырылалар, хәтерен юғалтҡандар, ҡартлыҡ деменцияһы, шул иҫәптән Альцгеймер ауырыуы менән яфаланғандар өсөн махсус корпустар ҡаралған. Компанияның барлыҡ объекттары махсус ҡулланмалар, лифттар, бәләкәй инвалид техника саралары, функциональ карауаттар һәм башҡа мөмкинлектәре сикле булған оло йәштәге кешеләр өсөн тәьмин ителгән.
Аҙнай
Аҙнай — күп мәғәнәле һүҙ.
Ершовая (Вах ҡушылдығы)
Ершовая  — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вах йылғаһының һул ярына тамағынан 516 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Севь-Ю
Севь-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Локчим йылғаһының уң ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Салауат (станция)
Салауат станцияһы — Куйбышев тимер юлы Башҡортостан бүлексәһенең Башҡортостан Республикаһы Салауат ҡалаһындағы тимер юл станцияһы. Ул 1951 йылда ҡала төҙөлөүгә бәйле сафҡа индерелгән. Тимер юл вокзалы һуңғараҡ, 1956 йылда асыла.
Тимер юлы вокзалы
Салауат станцияһының вокзалы ике ҡатлы бинанан тора. 1953—1957 йылдарҙа төҙөлгән. Ул Павел Николаевич Рагулиндың (1907—1991) шәхси проекты буйынса төҙөлгән. 1961 йылғаса унда автовокзал һәм тимер юлы вокзалы кассалары булған. Вокзал яны майҙанынан ҡала-тирә рейс автубостары ебәрелгән. Ҡоролманың тышҡы майҙаны периметры буйынса 842 м2;хеҙмәтләндереү майҙаны 337,5 м2; файҙаланыуға яраҡлы майҙан 494,5 м2. Вокзалдың һыйҙырышлылығы проект буйынса 100 кеше тип иҫәпләнгән. Вокзалдың эске яҡтағы стеналары мауыҡтырғыс итеп һыланған. Ул эште скульпторҙар Александр Шутов һәм Колодяжный Владимир Павлович башҡарған. Шулай уҡ кассалар залында урынлаштырылған ҡышҡы баҡса бик матур. Унда 50-се йылдарҙағы рәссамдарҙың бик матур картиналары эленгән.
Вокзалда вестибюль, пассажирҙар залы, касса залы, оҙайлы ял бүлмәһе, вокзал башлығы кабинеты, вокзал башлығының ярҙамсы бүлмәләре урынлашҡан.
Пассажирҙар залында икенсе ҡатҡа күтәрелеү юлы эшләнгән. Беренсе ҡатта станция эшселәре өсөн көнкүреш бүлмәһе, бәҙрәфтәр; икенсе ҡатта ял итеү бүлмәләре, вокзал башлығы кабинеты һәм урын-ер ҡаралдыһы бүлмәһе. Залда 40 кеше ултырырлыҡ 10 диван ҡуйылған, юлсылар өсөн эсәр һыу һемәге бар. Вестибюлдә икенсе һанлы билет кассаһы, багаждарҙы алып-биреп тороусы дежурный - вокзал башлығы ярҙамсыһы бүлмәһе, белешмәләр бюроһы, автоматик һаҡлау камераларының бер секцияһы урынлашҡан. Залда пассажирҙар һәм йөк ташыусы поездарҙың йөрөү расписаниеһы, юлсыларҙы һәм уларҙың йөктәрен тимер юлдаҙан ташыу буйынса ҡағиҙәләр өҙөмтәләре эленгән.Түшәмдәр матур архитектуралы биҙәктәр менән һылап йәбештерелгән. Бинаның алғы өлөшөндә 50-се йылдарҙағы хеҙмәт тематикаһы буйынса барельеф ҡуйылған.
Вокзалдың икенсе ҡатында юлсылар өсөн майҙаны 45 м2 булған оҙайлы ял бүлмәләре (алты урынлыҡ ике бүлмә), юлсыларҙы теркәү бүлмәһе, бәҙрәф, вокзал башлығы бүлмәһе урынлашҡан. Тимер юлын файҙаланыусы юлсыларға уңайлыҡтар булдырыу өсөн Салауат станцияһы түбәндәге ҡоролмаларҙы һәм ҡулайламаларҙы булдырған:
Вокзалда юлсыларҙы хәүефһеҙ һәм уңайлы ултыртып ебәреү өсөн перрон эшләнелгән, ул 400 метр оҙонлоҡта һәм 5,5 метр киңлектә, дөйөм майҙаны 2200 м2   тәшкил итә.
Оҙайлы ял бүлмәһе
Оҙайлы ял бүлмәләре вокзалдың икенсе ҡатында урынлашҡан. Ял итеү бүлмәләре барлығы икәү, алты урын. Берәүһе ике, икенсеһе дүрт кешелек. Йәшәү хаҡы - бер урын 200 һум. Ял итеү ваҡытына ҡарап түләүҙәр ҙә ҡаралған.
Барьерһыҙ ара
Рәсәй тимер юлдары ААЙ-те физик мөмкинселеге сикләнгән юлсыларҙы хеҙмәтләндереүҙе яҡшыртыу программаһына ярашлы, станция вокзалына еңел инеү  һәм платформаға күтәрелеү өсөн пандустар ҡуйылған. Шулай уҡ, ҡулланыуҙы еңелләштереү маҡсатында тәпәш тәҙрәле беренсе һанлы касса булдырылған. Станцияның кассалар залында тәпәш тәҙрәле поездар йөрөү, билет хаҡтары, урындар барлығы тураһында белешмә биреүсе  терминал ҡуйылған.
Әҙәбиәт
П. Журавлёв "Стальные артерии или Очерк о создании и развитии ППЖТ (1948–2011 годы)" Уфа. 2011. Изд. Скиф.
Ершовая Речка (Вах ҡушылдығы)
Ершовая Речка  — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Вах йылғаһының уң ярына тамағынан 305 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Нед Тозун
Нед Тозун (Ned Tozun, ; 28 июль 1978 йыл) — Америка социаль эшҡыуары һәм менеджеры, донъяның ярлы ҡатламдарын ҡояш электроэнергетикаһы менән тәьмин иткән «D.light Design» (CEO, 2011) компанияһын ойоштороусыларҙың береһе һәм етәксеһе.
Биографияһы
Нед Тозун Стэнфорд университетында компьютер фәндәре өлкәһендә бакалавр дәрәжәһен, ә аҙаҡтан МВА дәрәжәһен ала (2007).
2005 йылдың март айынынан башлап со-ойоштороусыһы булып сығыш яһай һәм 2006 йылдың декабренә тиклем Namewaves, Inc. компанияһының баш техник директоры (СТО) булып эшләй.
2003 йылдың ғинуарынан башлап 2007 йылдың ғинуарына тиклем балаларға музыкаль альбомдар эшләүҙә һәм һатыуҙа шөғөлләнгән Made For You Music, Inc. компанияһының со-ойоштороусыһы һәм етәксеһе булып эшләй.
Стэнфордта уҡыған ваҡытта Сэм Голдман менән таныша, ә Сэм Африкала йәшәгән ваҡытындағы күҙәтеүҙәрен һөйләп бирә һәм ярлы илдәрҙә йәшәгән халыҡтар өсөн булған яҡтырта торған приборҙар эшләү һәм уларҙы таратыу пландары менән бүленә.
2007 йылда Нед Тозун Сэм Голдман менән бергә «D.light Design» компанияһын ойоштора һәм уның президенты була. 2011 йылдың март айында етәкләүҙән китеп тора, ул стратегик менеджмент өлкәһендә компанияла эшләй башлай.
Наградалары һәм премиялары
2013 йылда Forbes Нед Тозунды һәм Сэм Голдманды 30 иң яҡшы социаль эшҡыуарҙар исемлегенә керетә.
2014 йылда Нед Тозун, Донн Тайс һәм Сэм Голдман , D.light Design компанияһында үҙ эштәре өсөн Шваба фонды уларҙы йыл социаль эшҡыуарҙары исемлегенә керә.
Сед-Вож (Парч ҡушылдығы)
Сед-Вож  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Парч йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ершовая Речка (Колик-Еган ҡушылдығы)
Ершовая Речка  — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Колик-Еган йылғаһының уң ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ехканъеган
Ехканъеган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1730/195/41 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 157 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рождество Пресвятой Богородицы сиркәүе (Тацинская)
Рождество Пресвятой Богородицы сиркәүе  — Ростов өлкәһе Тацин станицаһындағы православие сиркәүе.
Адресы: Ростов өлкәһе, Тацин районы, Тацин станицаһы, Калинин майҙаны.
Тарих
Октябрь революцияһына тиклем станицала ике сиркәү булған. Уларҙың икеһе лә һуғышҡа тиклем емерелгән. 1930 йылда Никольский сиркәүе, ә 1937 йылда икенсе йорт ватылған. Уның урынында ваҡытлыса ағас ҡорам ҡуйғандар. Һуңыраҡ уны ашлыҡ һаҡлағысҡа әйләндергәндәр, аҙаҡ бөтөнләй һүткәндәр. 1946 йылда ағас сиркәүҙән ҡалған материалдарҙан ғибәҙәт ҡылыу йорто ҡорғандар. Был ҡоролмала 1960 йылдарға тиклем ғибәҙәт ҡылғандар. Хрущев ваҡытында был йортто япҡандар, мәхәлләһен регистрациянан төшөргәндәр.
Тацин станицаһында Рождество Пресвятой Богородицы мәхәлләһе 1989 йылдың 9 ноябрендә иҫәпкә ҡуйылған һәм Песчаный урамындағы 27-се һанлы йортта урынлашҡан. Уның беренсе хужаһы дин әһеле Виктор Воронов булған. Унан һуң сиркәү хужаһы булып тәғәйенләнгән дин әһеле протоиерей Александр Минин эшләгән ваҡытта станицала сиркәү төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителгән. 1993 йылдың 12 сентябрендә уның беренсе нигеҙ ташы изгеләндерелгән. 1994 йылда сиркәү мәхәлләһенең руханийы итеп протоиерей Василий Маштанов тәғәйенләнгән. Ул архитектор И. В. Ганус эшләгән буласаҡ сиркәү поектын һайлап алған.
Яңы төҙөлгән сиркәүҙә 1999 йылдың 21 сентябрендә тәүге тапҡыр ғибәҙәт ҡылыу үткәрелгән. 2003 йылда сиркәүҙең эске һәм тышҡы эштәре тамамланған, иконостас ҡуйылған. 2010 йылдың 21 майынан алып сиркәү хужаһы — иерей Ростислав Сагинашвили Сиркәү адресы — Калинин майҙаны, 42-се һанлы йорт.
Шуныһы мәғлүм, Тацин районында һуғыш алдындағы йылдарҙа Карпово-Обрывский утарындағы емерелгән. Икона Божьей Матери сиркәүенән башҡа ярты быуаттан артыҡ районда бер ниндәй ҙә эш итеүсе сиркәү булмаған.
Бахчисарайцевтың килемле йорто
'''Г. Х. Бахчисарайцевтың килемле йорто''' — Дондағы Ростовта, Социалистик урамы һәм Буденновский проспекты (Буденновский пр, 26/57) киҫелешендә урынлашҡан йорт. Бина XX быуат башында төҙөлә  һәм  Ростов ҡала думаһының гласныйы һәм Ростов суд-мировой округтың почетлы мировой судьяһы, ҡалала билдәле һәүәҫкәр-баҡсасы Бахчисарайцев Григорий Христофорович  (ысын исеме  - Бахчисарайцев Крикор Христофорович  йортто баһалау документтарында һәм Дондағы Ростовтың төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекттары исемлегендә хужа итеп күрһәтелә) милкендә була. 1910 йыл да Бахчисарайцев Г. Х. беренсе Ағас ултыртыу байрамын ойоштороу буйынса советҡа етәкселек итә.
Хәҙерге ваҡытта йорт архитектура һәйкәлдәре исемлегенә инә.
Тарихы
Бина XX быуат башында модерн стилендә төҙөлә. XIX быуат аҙағындағы, XX быуат башындағы килемле йорттарҙың уртаҡ һыҙаты булып уларҙың беренсе ҡатында сауҙа биналары урынлашыуы тора. Йорттоң беренсе ҡатын "Рудольф Лей" акционерҙар йәмғиәтенең "Лорелей" автомобилдәрен һатыу менән  шөғөлләнгән "Звена" сауҙа-сәнәғәт предприятиеһы ҡуртымға ала.
1920 йылдарҙа бина дәүләткә тапшырыла — юғары ҡаттар торлаҡ өсөн бирелә, ә подвалда студенттар ашханаһы урынлаша, беренсе ҡат сауҙа бинаһы булараҡ файҙаланыла. Бөйөк Ватан һуғышы  ваҡытында Г. Х. Бахчисарайцевтың килемле йорто ныҡ зыян күрә, ә уның менән күршеләш йорттар ( Г. Пустовойтов һәм К. Чернов йорто) тулыһынса тиерлек  емерелә һәм уларҙы тергеҙеү мөмкин булмай.
Килемле йорт 2005 йылда реставрациялана. Бөгөн бинала магазин, кафе һәм китап супермаркеты урынлашҡан.
Әҙәбиәт
26), принадлежавшем Г. Х. Бахчисарайцеву] // Новая городская газета. 1998. 20-26 февp. С. 17.
Сед-Ёль (Локчима ҡушылдығы)
Сед-Ёль  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Локчим йылғаһының һул ярына тамағынан 101 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сед-Ёль (Тимшер ҡушылдығы)
Сед-Ёль  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тимшер йылғаһының уң ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Имам майҙаны
Координаталар: [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=ru&pagename=%D0%9F%D0%BB%D0%BE%D1%89%D0%B0%D0%B4%D1%8C_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D0%B0&params=32_39_28_N_51_40_38_E_type: landmark <span class="geo-dms" title="Был урын өсөн төрлө карталар"> 32°39′28″ с. ш. 51°40′38″ в. д.  ﻿ / ﻿ <span class="geo-dec" title="Был урын өсөн төрлө карталар">32.65778° с. ш. 51,67722° в. д. ﻿ / 32.65778; 51.67722   ] <sup class="geo-google noprint" title="Это место на Картах Google">[//maps.google.com/maps?ll=32.65778,51.67722&q=32.65778,51.67722&spn=0.03,0.03&t=h&hl=ru (G)] <sup class="geo-osm noprint" title="Это место на карте OpenStreetMap">(O)    Имам майҙаны (میدان امام‎), элекке исеме Нахʼш-е Джахāн майҙаны— Исфахана (Иран) ҡалаһы уртаһындағы майҙан, ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы объекты. 1979 йылға тиклем майҙан Шах (میدان شاه‎) исемен йөрөткән. Имам майҙаны Исфахан ҡалаһының тарихи үҙәгендә Гөлбаһар районында урынлашҡан. Майҙандың көньяғында Имам мәсете, көнбайышында Алий-Гапу һарайы, көнсығышында Лотфулла шәйех мәсете урынлашҡан. Ислам революцияһынан һуң Имам майҙанында йома намаҙҙары уҡыла.
Майҙан төньяҡтан көньяҡҡа 560 метрға, көнбайыштан уөнсығышҡа 165 метрға һуҙылған. Майҙандың хәҙерге күренеше XVI быуатта, Исфахан Сәфәүиҙәр империяһы дәүерендә биҙәлә. 1589 йылда шах Бөйөк Аббас I баш ҡаланы Исфаханға күсереп әүҙем төҙөлөш башлай.
Һылтанмалар
]
Сед-Ёль (Пожёг ҡушылдығы)
Сед-Ёль  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пожёг йылғаһының һул ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Западная (Сарм-Сабун ҡушылдығы)
Западная  — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сарм-Сабун йылғаһының һул ярына тамағынан 168 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вах йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Васюган йылғаһынан Вахҡа тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Имән (Ростов өлкәһе)
Имән (Ростов өлкәһе) — регион кимәлендәге тәбиғәт ҡомартҡыһы. Рәсәйҙең уникаль ағастары исемлегендә № 195 номер менән тора. Йөҙйәшәр (оҙон ғүмерле) ағас (123 йәш). Был имән Ростов өлкәһе Морозовский районының Трофименков утары биләмәһендә үҫеп ултыра. Утар Костино-Быстрянское ауыл биләмәһенең составына инә һәм унан 15 км алыҫлыҡта ята. Имән кеше эшмәкәрлеге тәьҫиренә бирелмәгән. Йөҙ йәштән олораҡ ағастар — оҙон ғүмерле ағастар иҫәпләнеп, «йөҙйәшәр ағастар» исемлегенә инеп китәләр. Һаман да әуҙем тереклеге һәм тәбиғәттәге әһәмиәте менән, баһалап бөткөһөҙ ҡиммәткә эйә булып торалар.
Киң йоморо сатыры, 15 см оҙонлоғондағы ябай, ситтәре уйып алынған япраҡтары менән үҙе бер йәм булып, балҡып ултыра. Ҡабығы ҡара-һоро төҫтә, борғосланып торған тәрән буй-буй бураҙналар һәм арҡыры ярыҡтар менән сырмалған.
Емештәре — оҙонсай йомро (оваль) формалағы сәтләүектәр. Бер нисәүһе бергә, оҙон һапта ултыралар. Сәтләүектәре 3,5 см тирәһе ҙурлыҡта, һап яғынан осо (1/5 өлөшө) йомро һауыт эсендә ултыра.
Йөҙйәшәр ағастың тарихы
Борондан дон казактары йылға буйҙарына килеп урынлашҡандар. Каяле (ныне река Быстрая) йылғаһы ярындағы Трофименков хуторы ла бик боронғоларҙан һанала. Ивановтарҙың хужалығы ла нәҫелдән-нәҫелгә улдарына күсеп килгән. Ғәиләләре бик күренекле казактар затынан булған. Данлыҡлы баҡсасылар булғандар. 1876 йылда Ивановтарҙың Спиридон исемле улы тыуа. Спиридондың 12 балаһы була. Өлкән ҡыҙы Клавдияны 15 йәшендә Золотовский Яковҡа кейәүгә бирә. Улының был иҫтәлекле көнөнә арнап, ҡоҙаһы Стефан Демьянович имән ағасы ултырта.
Бөйөк Ватан һуғышында имән зыян күрмәй. Һәйбәт һаҡлана. Тик йылдар ғына олонона үҙенең мөһөрөн баҫа. Золотовскийҙар ғәиләһенең тарихы һәм иҫтәлеге булып бөгөн дә үҫеп ултыра. Һуғыштан һуңғы йылдарҙа хутор халҡы күсеп китеп бөтә. Имәнде лә бер аҙға онотоп торалар. Даны, «Ағастар- тәбиғи ҡомартҡылар» тигән Бөтә Рәсәй программаһы арҡаһында ҡалҡып сыға.
Хәҙер имәнде тәрбиәләп кенә тоталар. Кәртәләп алғандар. Ботаҡтарына терәү ҡуйылған. Яраларын таҙалап, дауалап торалар. Ярыҡтарын, өңөлгән ерҙәрен ямағандар. Закон менән һаҡлана. Региондың айырым һаҡлана торған тәбиғи объекты булып тора.
Өҫтәлмә материал
Сертификацион комиссия, «Ағастар — тәбиғи ҡомартҡылар» тигән бөтә Рәсәй программаһында тикшереп, сайттағы ғаризаны раҫлай www.rosdrevo.ru. Тәүге этапта был иҫтәлекле ағасты № 195 номеры менән «Рәсәйҙең йөҙйәшәр уникаль ағастары» исемлегенә индерәләр. Йәшен, тарихи ваҡиғалар менән бәйләнешен, исемен, номерын, һүрәтләмәһен биреп, алтаҡта ҡуялар.
Журавлиная (йылға)
Журавлиная  — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Глубокий Сабун йылғаһының һул ярына тамағынан 124 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Микрокредитлау
Микрокредитлау (ингл. microcredit ) — граждандарға, бик фәҡир булғанлыҡтан банк кредитына дәғүә итә алмаған ваҡ эшҡыуарҙарға ҙур булмаған күләмдә үтес биреп тороусы финанс тармағы.
Үҫеш кисереүсе илдәрҙә микрокредитлау ҙур мохтажлыҡта көн күргәндәргә ваҡ эшҡыуар булып китеү һәм матди хәлен яҡшыртыу мөмкинлеген бирә. Микрокредилау — микрофинанслауҙың мөһим бер өлөшө ул.
Берләшкән Милләттәр ОйошмаһыныңГенераль Ассамблеяһы 2005 йыл ды Халыҡ-ара микрокредитлау йылы тип иғлан итте, бының менән ул микрокредитлауҙың бөтә донъялағы фәҡирлекте кәметеүгә индергән өлөшөн билдәләне.
Тарихы
Микрокредитлау концепцияһы [источник не указан 16 дней] иҡтисад профессоры Мөхәммәт Юныс тарафынан эшләнә. Профессор АҠШ -та белем ала, сығышы менән ул — донъялағы иң фәҡир илдәрҙең береһе булған Бангладеш тан. 1974 йылда Юныс тыуған илендә аслыҡҡа ҡаршы көрәшкә ҡушыла. Ошо көрәш барышында ул бәләкәй генә кредиттың да фәҡир кешене ас үлемдән ҡотҡарыр көскә эйә булыуын аңлай. Тәүге микрокредитты ул, үҙ кеҫәһенән сығарып, бамбуктан мебель эшләүсе 10 ҡатынға бирә, кредит суммаһы ни бары 27 доллар була. Юныс, ярлыларға көтәсәккә бирелгән аҡсаның кире ҡайтарылмау ихтималлығы ҙур булғанлыҡтан, ҡәҙимге банктарҙың уларға кредит бирә һалып бармауын да күрә.
1983 йылда Юныс үҙенең «Грамин » тигән банкын аса, был банк ярлы бангладештарға микрокредит биреү менән шөғөлләнә. 1983 йылдан алып ул йәмғеһе 5 миллиард долларлыҡ 4 миллион кредит бирә. Кредиттарҙың ҡайтарылыуын тәьмин итеү өсөн банк әйләнәле яуаплылыҡ системаһы ҡуллана: кредитор алыусыларҙың формаль булмаған төркөмдәре төҙөлә, уларҙың ағзалары бер-береһе өсөн яуап бирә һәм кәрәк саҡта бер-береһенә ярҙам итә. Грамин банкы альтернатив кредитлауҙың башҡа юлдарын да эҙләй. Микрокредиттан тыш, банк торлаҡҡа кредиттар, хужалыҡ итеү һәм ауыл хужалығы кредиттары бирә, венчур капиталы менән шөғөлләнә, вкладтар ҡабул итә.
Грамин индергән моделдең уңышлылығы үҫеш кисереүсе башҡа илдәрҙең, хатта, АҠШ-ты ла индереп, алдынғы илдәрҙең дә финансистары иғтибарын йәлеп итә. Махсус ҡатын-ҡыҙҙарға төбәлгән микрокредитлау проекттары ла бар, сөнки, был проекттарҙы эшләүселәр фекеренсә, улар фәҡирлектән айырыуса ныҡ яфалана һәм ғаиләне ҡарауға киткән сығымдарҙың, бигерәк тә тулы булмаған ғаиләләрҙә, ҙур өлөшөн күтәрә. Грамин микрокредиттарының 96%-ы ҡатын-ҡыҙҙарға бирелгән.
Аға хандың микрофинанслау агентлығы (ингл.  The Aga Khan Agency for Microfinance, AKAM ) — тағы бер инновацион ойошма. Агентлыҡ финанс хеҙмәттәре күрһәтә, шул иҫәптән микростраховкалау, торлаҡ микрокредиттары биреү, һаҡлыҡ вкладтары, белем алыу һәм медицина хеҙмәттәренә иҫәптәр асыу менән шөғөлләнә. Агентлыҡ шулай уҡ эшмәкәрлеге мәҙәни ҡиммәттәрҙе аяҡҡа баҫтырыу менән бәйле ваҡ эшҡыуарҙарға төрлө ярҙам күрһәтә. Агентлыҡ Аға хандың үҫеш селтәренең бер өлөшө булып тора (ингл.  Aga Khan Development Network, AKDN ).
Ҡаҙаныштары, етешһеҙлектәре һәм киләсәге
Халыҡ-ара банк мәғлүмәттәре буйынса, донъяла 7 меңдән ашыу микрофинанслау ойошмаһы бар, улар үҫеш кисереүсе илдәрҙә һәм өсөнсө донъя илдәрендә йәшәгән 16 миллион самаһы кешене хеҙмәтләндерә. 2002 йылдың ноябрендә 100 илдән 2 меңләп делегат Нью-Йорк ка «Микрокредитлау буйынса саммитҡа» йыйыла. «Саммит» 2005 йылға донъялағы 100 миллион иң фәҡир ғаиләгә микрокредит биреү маҡсатын ҡуя. Был маҡсатҡа өлгәшеүҙә билдәле сәйәсмәндәр һәм финанс институттары ярҙам итә. 2005 йылдан алып, микрокредитлау идеяһын БМО ла әүҙем хуплай.
Микрокредитлау хәрәкәтен тәнҡитләүселәр ҙә бар, улар фекеренсә, микрокредитлау программаларының ҡайһы берҙәренә кредит буйынса үтә ҙур процент билдәләнгән. Шулай уҡ микрокредитлау өсөн аҡсаның һаулыҡ һаҡлау, мәғариф һәм эсәр һыуҙы таҙартыу өлкәләрендәге бик мөһим гуманитар программалар иҫәбенән алыныуы ихтимал. Кредит программалары ярлыларға матди хәлен яҡшырта төшөү мөмкинлеген бирә ала, ләкин улар инфраструктураға һәм башҡа төп социаль хеҙмәттәргә булған ихтыяжды ҡәнәғәтләндерә алмай.
Бына микрокредитлауҙың дөйөмләштерелгән проблемалары: Микрокредитҡа бәйлелек йәһәтенән эксперттарҙың фекере айырылды. Берәүҙәр кире ҡарашта тора. Икенселәр алдынғы илдәрҙә күпселектең торлаҡ кредитына бәйлелеген миҫалға килтерә һәм халыҡтың бай булмаған ҡатламдары шунһыҙ йәшәй алмауына һылтана.
Һиндостанда микрокредитлау
ҺиндостандаАуыл хужалығы һәм ауыл үҫеше милли банкы үҙ-ара ярҙам төркөмдәренә кредиттар биреүсе 500-ҙән ашыу банкты финанслай. Был төркөмдәрҙең ағзалары һаны 20-нән артмай, уларҙың күпселеге — түбәнге касталар һәм ҡәбиләләләрҙән сыҡҡан ҡатын-ҡыҙҙар. Төркөм ағзалары ай һайын фондҡа (үҙ-ара ярҙам кассаһына) бер нисә рупия һала, төркөмдөң һәр ағзаһы унан аҡса алып тора ала. Төркөм үҙенең фонды менән уңышлы идара итергә өйрәнгәс, ул берәй бизнесҡа йә ауыл хужалығы эшмәкәрлегенә инвестициялау өсөн банктан кредит һорай ала. Банк ғәҙәттә төркөмдөң үҙ-ара ярҙам кассаһында булғандан дүрт тапҡырға күберәк күләмдә кредит бирә. Бындай төркөмдәргә кредит ғәҙәттә йылына 11-12 % менән бирелә. Хәҙер Һиндостанда бындай кредитты 1,4 миллион үҙ-ара ярҙам төркөмө ала, уларға 20 миллион ҡатын-ҡыҙ инә. Микрокредитлауҙың һинд моделе донъяла иң ҙур микрофинанслау программаһы булып тора. «Catholic Relief Services», «CARE», «APMAS» һәм «Oxfam» кеүек ойошмалар ярҙамында быға оҡшаш программалар Африка ла һәм Көньяҡ-Көнсығыш Азияла ла үҫеш ала.
Казахстанда микрокредитлау
Микрокредитлау Казахстанда экоңомиканың үҙеүендә маһим рөл уйнай. Был финанс инструменты кече һәм урта бизнестың үҙ проекттарын өҫтәү өсөн кәрәкле ваҡытлы средстваларҙы алыуға мөмкинлек бирә. Микрокредитлау ойошмалары уңышлы кредитлау шарттарын ҡулланып берә, был бир нык ялһан борҫлыҡ процесс менән ниҫәнләүен йәһәлләй. Ләкин, юғары фәәле процент ставкалары менән байланышлы рисктар тураһында уйлап ҡарарға кәрәк. Һуңғы йылдарҙа Казахстан һөкүмәтее микрокредитлау секторын регулироватьлау буйынса эш башҡарырға башлаған, был рисктарҙы кәметләү маҡсаты менән.
Рәсәйҙә микрокредитлау
Рәсәйҙә микрокредитлау микрофинанслау эшмәкәрлеге тип атала, уны микрофинанс ойошмаһы статусына эйә булған юридик берәмектәр һәм Рәсәй ҡануниәтенә ярашлы микрозаемдар биреү (микрофинанслау) буйынса микрофинанслау эшмәкәрлеге алып барыуға хоҡуҡлы башҡа юридик берәмектәр тормошҡа ашыра
Ҡануниәттә шундай билдәләмәләр бар: Фонд, коммерцияға ҡарамаған автономиялы ойошма, учреждение (бюджет учреждениеһынан башҡа), коммерцияға ҡарамаған партнерлыҡ, хужалыҡ йәмғиәте йәки ширҡәт рәүешендә теркәлгән юридик берәмек уның тураһында мәғлүмәттәр микрофинанс ойошмаларының дәүләт реестрына индерелгән көндән микрофинанс ойошмаһы статусын ала һәм был мәғлүмәттәр ошо реестрҙан алынған көндән микрофинанс ойошмаһы статусын юғалта.
Кредит ойошмалары, кредит кооперативтары, ломбардтар, аҡса туплаусы торлаҡ кооперативтары һәм башҡа юридик берәмектәр микрофинанслау эшмәкәрлеген Рәсәй Федерацияһының бындай юридик берәмектәр эшмәкәрлеген көйләүсе ҡануниәтенә ярашлы тормошҡа ашыра.
Рәсәйҙә микрофинанс баҙары 3 төп төркөмгә бүленә: Рәсәйҙә микрокредитлауҙы түбәндәге документтар көйләй: Микрофинанслау баҙары ҡатнашыусыларының милли ассоциацияһы мәғлүмәттәренән күренеүенсә, Рәсәйҙә микрозаемдарға йыллыҡ ихтыяж күләме 250—300 млрд һум тәшкил итә. 2010 йылға, мәҫәлән, дөйөм микрокредиттар портфеле 22-23 млрд һум тип баһалана, был ихтыяждың 14%-ын ғына ҡәнәғәтләндерә ала.
Рәсәй Сауҙа-сәнәғәт палатаһының финанс баҙарҙары буйынса комитеты етәксеһе Я. М. Миркин фекеренсә : Область (российской экономики), на которую страшно смотреть, — это микрофинансовые организации. В 2012 году их число выросло до 2,4 тысяч, в 1,8 раз. К ноябрю 2013 году — еще в 1,7 раз, и теперь их более 4700. Пока это зона ростовщичества, полной непрозрачности, кредитов до «получки» под 1000 % в месяц и обещаний инвесторам выплатить 20-25 % годовых, по меньшей мере. Это мыльный пузырь, который обязательно лопнет с огромными скандалами.
Микроэшҡыуарлыҡ өлкәһендә донъя премиялары
2004 йылдың ноябрендә БМО-ның Капиталь үҫеш фонды, «Ситигруп» фонды (ингл.  Citigroup Foundation ) һәм донъяның танылған университеттарынан профессионалдар менән аспиранттар төркөмө түбән килемле эшҡыуарҙар ярышына старт бирер өсөн съезға йыйылды. Микроэшҡыуарлыҡ өлкәһендә бөтә донъя премиялары программаһы (ингл.  Global Microentrepreneurship Award (GMA) Programme ) тип аталған был ярыш бай булмаған эшҡыуарҙарға иғтибар йәлеп итеү маҡсатын ҡуя.
Был программа фәҡирлеккә төшкән йәмғиәттәрҙә микрокредитлауҙың ниске итеп эшҡыуарлыҡ рухы уятыуын күрһәтә. Программа бәләкәй эшҡыуарлыҡтың тотош донъяла ғаиләләргә иҡтисади тотороҡлолоҡ килтереүен һыҙыҡ өҫтөнә ала. Был инициатива шулай уҡ бағыусылар, дәүләт һәм бизнес яғынан микрофинанслауға иғтибар арттырыуҙы күҙҙә тота.
Микрокредитлау өлкәһендә бөтә донъя премияларын уйнатыуҙа 2004 йыл да 8 ил ҡатнаша. Беренсе Программаның уңышы киләһе йылына 22 илде, шул иҫәптән Рәсәйҙе, йәлеп итә.
Марк Килбургер
Марк Килбургер (Marc Kielburger; 1977 йылда, Канадала тыуған) — канада социаль эшҡыуары, менеджер, йәмәғәт эшмәкәре, публицист, балалар хоҡуғы өсөн көрәшеүсе, ҡустыһы Крейг Килбургер менән бергә, Балаларға азатлыҡ ойошмаһына һәм Me to We нигеҙ һалыусы һәм етәксеһе (Free the Children).
Биография
Марк Килбургер 1977 йылда Канадала тыуған.
Ул шәхси колледждарҙа уҡыған: Collège Jean-de-Brébeuf Торонтола (Канада) һәм Neuchâtel Junior College Невшателдә (Швейцария).
Марк Гарвардский университетының халыҡ-ара бәйләнештәр һөнәрен уңышлы тамамлай. Родс стипендияһын алғас, Килбургер Оксфордский университетын хоҡуҡ өлкәһе дәрәжәһендә тамамлай.
Шул ваҡытта Крейг ҡустыһы, Пакистандан ҡоллоҡтан ҡасҡан Икбал Масих малай тураһында ишетеп,  , үҙенең классташтарын балалар ойощмаһы төҙөргә өгөтләй, һыңыраҡ ул ойошма бөтә донъяға билдәле «Балаларға азатлыҡ» ойошмаһына әүерелә (Free the Children).
Тәүге уңыштарҙан һуң ойошманың эштәре килеп сыҡмай һәм финастары тиҙ аҫҡа тәгәрәй. Улар ҡуртымға алынған офистарҙан китеп, ата-әсәләренең әйәнә ҡайтырға тура килә. Шул ваҡытта Крейгка ағаһы ярҙамға килә.
Марк ауыр ваҡытта ҡустыһының башланғыстарына ярҙам итергә була, Уолл-стриттағы тәҡдимдән баш тарта һәм ойошманың нигеҙ һалыусыһы булып сығыш яһай.
2008 йылда Марк ҡустыһы Крейг менән бергә Me to We ойошмаһын төҙөйҙәр, уның эшмәкәрлеге социаль әһәмиәтле проекттары тормошҡа ашырырға һәм экологик таҙа аҙыҡ-түлекте пропагандалау була. Me to We килемдең яртыһын «Балаларға азатлыҡ» ойошмаһына ярҙамға ебәрәләр, икенсе өлөшөн компанияны үҫтереүгә йүнәлтәләр.
Награда һәм премиялары
2010 йылдың 7 апрелендә генерал-губернатор Марк Килбургерҙы Канада ордены менән бүләкләй — Канаданың юғары дәүләт дәрәжәһен ала.
Марк Королева Елизаветта II Бриллиант юбилей медален ала.
Марк Килбургер бер нисә университеттың хөрмәтле докторы, шул исәптән: Карлтон, Гуэлф , Капилано һәм башҡалар.
Шәхси тормошо
Марк Килбургер Роксанне Джоялға өйләнгән (Roxanne Joyal), Free the Children һәм Me to We проекттарының идара итеүсеһе, уларҙың ике балаһы бар.
Марк бала саҡында регби менән шөғөлләнә, һәр йәй һайын спорт лагерында ял итә. Гарвардта уҡығанда ла ошо спорт төрө менән шөғөлләнә.
Башҡултай
Башҡултай (Баш-Ҡалтай, Башҡорт Ҡалтай ; Баш-Култаево) — Пермь крайының Пермь районындағы тарихи башҡорт ауылы, Ҡултай ауыл биләмәһенә керә.
Халыҡ һаны
2012 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ауылда 698 кеше теркәлгән.
Тарихы
Тарихсы Ә.З.Әсфәндиәровтың ғилми хеҙмәттәрендә ауылда йәшәүселәр ғәйнә ҡәбиләһенә ҡараған башҡорттар тип иҫкә алыналар
Был фекер ревизия мәғлүмәттәре менән дә иҫбатлана. 1816 йылда ауылда 229, ә 1834 йылда 576 башҡорт теркәлгән. 1859 йылда үткәрелгән X ревизия ауылда 441 ир һәм 354 ҡатын-ҡыҙҙың йәшәүе тураһында мәғлүмәт бирә.
Тарихсы Ә. З. Әсфәндиәров ревизия мәғлүмәттәренә таянып ауылда йәшәүсе башҡорттарҙың исемлеген баҫтырған:
XIX быуатта ауылда шулай уҡ мәсет һәм тирмән булған.
Иҫтәлекле урыны
Ауыл янында тимер дүңгәләктәрҙән торған, бейеклеге 7 метрға етә яҙған монументаль һәйкәл эшләнгән. Уны ябай слесарь-сантехник Әнәс Мырҙаҡаев тимер торбаларҙан киҫеп дүңгәләктәр эшләп беркетеп яһаған. "Батыр торҡаһы" тип атаған ул үҙенең башҡорт батырҙарына бағышланған әҫәрен. Эш 4,5 йыл буйы барған.
Автор вафат булған
Әнәс Мырҙаҡаев үҙе тураһында бик күп яҡты иҫтәлектәр ҡалдырған кеше. Ул Псков өлкөһенә бер нисә йыл барып, шунда емерелеп ятҡан ҡәбер һәйкәлдәрен, ҡоймаларын тәртипкә килтергән,ә тыуған ауылдарында һуғыш ҡорбандарына бағышлап һәйкәл һалған, ауыл зыяратының кәртәһен тәрбиәләп торған
Сёд-Ёль (Коньяҡ Мылва ҡушылдығы)
Сёд-Ёль  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Көньяҡ Мылва йылғаһының һул ярына тамағынан 81 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 56 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Саламин янындағы һуғыш
Саламин һуғышы — б. э. т. 480 йылдың 28 сентябрендә Грек-фарсы һуғышы барышында грек һәм фарсы флоты араһында Афинанан алыҫ булмаған Эгей диңгеҙенең Сароникос ҡултығында (Саронико́с) Саламин утрауҙары янында булған диңгеҙ һуғышы.
Алыш алдынан һуғыштың артабанғы барышына ныҡ йоғонто яһарлыҡ бер нисә ваҡиға булған. Фарсы ғәскәрҙәре Афина ҡалаһын биләй һәм емерә. Ҡала халҡы алдараҡ яҡындағы Саламин утрауына эвакуацияланған. Утрау менн материк араһындағы тар боғаҙҙарҙа бөтә грек союз флоты (Эсхилға ярашлы — 311 карап, Геродот буйынса — яҡынса 380) тупланған була. Эллиндар араһында етди килешмәүсәнлек барлыҡҡа килгән. Хәрби начальниктарҙың күпселеге Саламиндан китергә һәм көстәрҙе Коринф муйынын һаҡлауға йүнәлтергә тигән тәҡдим яһаған. Афина стратегы Фемистокл фәҡәт тар боғаҙ шарттарында ғына гректарҙың суднолар һаны буйынса ла, моряктарҙың әҙерлек сифаты яғынан да өҫтөн торған фарсы флотын еңеү мөмкин булыуын аңлатҡан. Башҡа ғәскәр башлыҡтарының ҡарарына тәьҫир итә алмауын белгәнлектән, Фемистокл хәйләле юл һайлаған. Фарсы батшаһы Ксеркс I-гә ышаныслы атсабары аша гректарҙың ҡасырға йыйынғанын һәм, әгәр батша грек флотын юҡ итергә теләһә, уға шунда уҡ һуғыш башларға кәрәклеген еткерергә бойороҡ бирә.
Гректар өсөн тәүәккәл диңгеҙ еңеүенең берҙән-бер мөмкинлеге — дошман һаны тигеҙләнгән һәм тар арауыҡта алыш. Материк менән Саламин араһындағы боғаҙҙарға ингәс, фарсылар үҙҙәрен өҫтөнлөктән мәхрүм иткән. Саламин янындағы һуғыш башланыуы улар өсөн хәл иткес стратегик хатаға әүерелгән, ул һуғыш һөҙөмтәһен һәм һуғыштың артабанғы барышын билдәләй.
Сығанаҡтар
Геродоттың «Истории» тигән китабының VIII китабы Саламин эргәһендәге диңгеҙ һуғышын тасуирлаған бөгөнгө көнгә тиклем килеп еткән төп сығанаҡ булып тора. Китаптағы ваҡиғаны фарсы батшаһы Артаксеркс II һарайында йәшәгән Книдтан Ктесий «Персидская история» («Фарсы тарихы») әҫәрендә тасуирлаған. Боронғо грек драматургы һәм Саламин һуғышында ҡатнашыусы Эсхилдың «Персы» трагедияһы ла тарихи ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Унда Саламин янындағы һуғыштың туранан-тура шаһиты фарсы флотының һәләк булыуы айҡанлы барлыҡҡа килгән тойғоларын тасуирлай.
Саламин янындағы һуғышҡа һәм грек-фарсы һуғыштарының башҡа ваҡиғаларына һуңыраҡ йәшәгән антик тарихсылар Диодор, Плутарх һәм Корнелий Непот етди иғтибар бүлә.
Тәүтарихы
Афина һәм Эретрияның грек дәүләттәре б. э. т. 499—494 йылдарҙа Фарсы батшаһы Дарий I-нең хакимлығына ҡаршы барған уңышһыҙ ихтилалда Ионияның туғандаш грек полистарына ярҙам иткән. Әһәмәниҙәр империяһы был осорҙа ярайһы йәш булған. Уны йыш ҡына буйһонған халыҡтарҙың ихтилалдары тетрәндергән. Баш күтәреүселәр афиндар менән берлектә мөһим империя ҡалаһын һәм сатрапияның баш ҡалаһы Сарданы яулап ала һәм яндыра. Дарий ҙенә буйһонмаған ихтилалда ҡатнашҡан гректарҙан үҙенән дә үс алырға теләгән.
Шулай уҡ Дарий тарҡау боронғо грек ҡалаларын яулап алыу мөмкинлеген күргән. Б. э. т. 492 йылда фарсы хәрби башлығы Мардонияның хәрби экспедицияһы ваҡытында Фракия яулап алына, Македония фарсы батшаһының хакимлығын таный. Шулай итеп, фарсылар үҙҙәренең ҡоро ер ғәскәренә Боронғо Греция биләмәһенә үтеүҙе тәьмин итте. Б. э. т. 491 йылда Дарий, уларҙың фарсыларға буйһоноуы һәм власын таныуын аңлатҡан «ер һәм һыу» талап итеп, бөтә бойондороҡһоҙ грек ҡалаларына үҙенең илселәрен ебәргән. Әһәмәниҙәр дәүләтенең көсөн һәм хәрби ҡеүәтен аңлап, Спарта менән Афинанан тыш, боронғо Элладаның бөтә ҡалалары кәмһетеүле талаптарҙы ҡабул иткән. Афинала илселәр судҡа тоғро булған һәм язалап үлтерелгән. Спартаға барып, ер-һыу алырға тәҡдим иткән фарсыларҙы ҡоҙоҡҡа ташлағандар.
Б. э. т. 490 йылда Афинаны яулар өсөн Датис һәм Артаферн етәкселегендәге фарсы флоты ебәрелгән булған. Афинаға барғанда Эретрия буйһона һәм емерелә. Ғәскәр Аттика территорияһына килеп төшә, әммә Марафон эргәһендәге һуғышта афиналылар һәм платейҙар тарафынан ҡыйратыла. Был уңышһыҙ экспедициянан һуң Дарий бөтә Грецияны яулар өсөн ҙур ғәскәр туплай башлаған. Уның пландарына Мысырҙағы ихтилал ҡамасаулай б. э. т. 486 йылда Дарий вафат була. Тәхетте уның улы Ксеркс биләй. Мысыр ихтилалын баҫтырып, Ксеркс Грецияға походҡа әҙерләнеүен дауам итә.