cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кесе Пильга
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рогожкино (Аҙау районы)
Рогожкино — Рәсәйҙең Ростов өлкәһенең Аҙау районы утары. Рогожкино утары Ростов өлкәһе Рогожкино ауыл биләмәһенең үҙәге булып тора. Халҡы — яҡынса 1000 кеше.
Утар башлығы (ауыл биләмәһе башлығы) — Николенко Рита Владимировна.
Географияһы
Утар Дон йылғаһы тармағы Ҙур Кутерьма ҡултығының уң ярында урынлашҡан.
Урамдары
2004 йылда урамдарҙың береһе асфальтланған.
Инфраструктураһы
Рогожкино утарында мәктәп, китапхана, мәҙәниәт йорто, 3 магазин, ресторан, үҙенең профсоюзы менән балыҡ артеле кәмә станцияһы, почта , һыу инеү өсөн пантон , «Рогожкино» ҡунаҡханаһы бар. Ауылға газ, электр үткән, һыу үткәргес һәм телефон бар.
Иҫтәлекле урындары
Рогожкино утарына бай археологик ҡомартҡы насип булған. Унан 2,2 км көнсығышта һуңғы бронза осоронда «Бубнов Ерик» археологик комплексҡа ингән өс ауыл булған. Был ауылдарҙа төрлө боронғо күсмә халыҡтар йәшәгән. Тарихсылар ауылды оҙайлы период, б.э.тиклем IV меңйыллыҡтан X быуатҡа тиклемге тип даталайҙар. . Урта быуаттарҙа бында огуз ҡәүемдәре төпләнә, улар араһында балыҡсылыҡты, малсылыҡты һәм игенселекте берләштереүсе комплекслы хужалыҡ алып барған төркөмдәр була. Тап огуздарҙың булыуы XII быуатта яңы ултыраҡ ауылдарҙың барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ иткән, моғайын. Ауыл «Дон дельтаһы» тәбиғәт һәм тарихи-археологик комплекстың бер өлөшө булып тора. Ул дәүләт һаҡлауы аҫтында, сөнки Рәсәй Федерацияһының урындағы әһәмиәткә эйә мәҙәни мираҫы тип танылған.
Утарҙың уртаһында, фельдшер-окушер пункт һәм мәктәп баҡсаһы эргәһендә төрлө мәҙәни ҡатламдарҙа археологтар беҙҙең эраның беренсе мең йыллығына ҡараған ауылдар төркөмөн табалар. Бында үҙенсә уникаль комплекс һәм юрта һымаҡ торлаҡ тикшерелә.
Утарҙың көнсығышында Кабачный йырыны һәм Рогожкино балыҡ хужалығы быуалары араһында тупраҡ ҡәберлек (грунтовый могильник) табылған. Бер нисә бер кешелек тупраҡ һәм ҡурған ҡәберлеге билдәле. Уларҙың береһе, һыбайлы ҡәберлеге.
Яйю (Шомвуква ҡушылдығы)
Яйю  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шомвуква йылғаһының һул ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кесе Шайтанка (Ягыл-Ях ҡушылдығы)
Кесе Шайтанка  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ягыл-Ях йылғаһының һул ярына тамағынан 164 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кесе Сильга
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Нидерау
Нидерау (Niederau) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 4018 кеше йәшәй. Майҙаны — 35,21 км2. Диңгеҙ кимәленән 117 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1689 һәм автомобиль коды MEI.
Нидервиза
Нидервиза (Niederwiesa) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 5057 кеше йәшәй. Майҙаны — 16,17 км2. Диңгеҙ кимәленән 300 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9577 һәм автомобиль коды FG.
Ғиззәтуллин
Ғиззәтуллин — башҡорт һәм татар фамилияһы.
Кесе Широкая
Кесе Широкая — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Широкая йылғаһының һул ярына тамағынан 35 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кесе Ай-Игол
Кесе Ай-Игол — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Игол йылғаһының һул ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ғофран (мәсет)
Ғофран" мәсете ( — ғәфү итеү) — Өфө ҡалаһы мосолмандары дини ойошмаһы (Башҡортостан республикаһы). Ленин районы Мосолман зыяраты биләмәһендә урынлашҡан.
Тарихы
Ағиҙел йылғаһы буйындағы мосолмандар зыяраты XIX быуаттың аҙаҡтарында булдырылған һәм һәм беренсе мәртәбә 1897 йылдағы карталарҙа билдәләнгән. Зыярат майҙаны 1904 йылда киңәйтелә, ә 1909 йылда бында ике ҡатлы ағас мәсет төҙөлә, уны Бишенсе йәмиғ мәсете тип атай башлайҙар. Мәсет 1960 йылда янғын ваҡытында зыян күрә һәм һүтелә.
Яңы мәсет 1994 йылда асыла һәм «Ғофран» исемен ала, ғәрәп теленән «ғәфү итеү» тип тәржемәләнә. Мәсеттең төҙөлөшө Өфөнән изгелек күрһәтеүсе «Планета» концерны, «Социнвестбанк» һәм"Сентябрь" предприятиеһының шәхси аҡсаларына төҙөлдө. Мәсет архитекторы — Илдар Сабитов. Беренсе имам-хатибы Ғәли хәҙрәт Хәсәнов була.
Хәҙер «Ғофран» мәсете — ябай һәм ҙур булмаған зыярат мәсете, бында ерләү йолалары, мосолман байрамдары һ. б. үткәрелә. Мәсет янында Ҡөрьәнде һәм ислам нигеҙҙәрен өйрәнеү буйынса йәкшәмбе балалар мәктәптәре, ә йәй көндәрендә — лагерь эшләй. Йома намаҙҙары синхрон рәүештә татар теленән урыҫ теленә тәржемә ителә. Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең тыуған көнөнә мәсеттә балалар араһында Ҡөрьән уҡыусылар конкурсы үткәрелә, ҡунаҡтар өсөн мәҙәни-мауыҡтырғыс программалар һәм традицион сәй менән былау ойошторола.
2008 йылдан алып «Ғофран» мәсетенең имам-хатибы Нух хәҙрәт Хәсәнов, алдағы имам-хатибының ағаһы.
Мәсет манараһын, ә һуңыраҡ мәҙрәсә һәм хәләл аҙыҡ-түлек магазины төҙөлөү планлаштырыла.
ABBA
ABBA1974 йылда Евровидение конкурсында еңеү яулағас бик популяр булып китә. «Dancing Queen», «SOS», «Mamma Mia», «Waterloo» кеүек бик күп йырҙары хитҡа әйләнә. Күпселек йырҙарҙв Ульвеус һәм Андерссон яҙа.
1982 йылда төркөм тарҡала, ә уның музыкаһы әлегә тиклем популяр булып ҡала. Йырҙары киноларҙа (шул иҫәптән Австралия фильмдарында) башҡарыла.
Альбомдары
ABBA 1973 йылдан 1981 йылға тиклем һигеҙ альбом яҙҙыра һәм бер нисә йыйынтыҡ сығара.
Ай-Ю
Ай-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лопь-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Нидервюршниц
Нидервюршниц (Niederwurschnitz) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2832 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,06 км2. Диңгеҙ кимәленән 420 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9399 һәм автомобиль коды STL.
Кесе Ай-Саз
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мозаһитов Риф Имам улы
Мозаһитов Риф Имам улы (8 ғинуар 1932 йыл — 21 август 2016 йыл) — театр актёры. 1960—1975 һәм 1992—2004 йылдарҙа хәҙерге Салауат башҡорт дәүләт драма театры, 1975—1992 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1990).
Биографияһы
Риф Имам улы Мозаһитов 1932 йылдың 8 ғинуарында Башҡорт АССР-ының Ҡарағош районы Иҫке Хәлекәй ауылында тыуған. 1957 йылда Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ мәҙәни-ағартыу мәктәбен тамамлай. 1951-1960 йылдарҙа Стәрлебаш район мәҙәниәт йорто директоры.булып эшләй. 1960—75 йылдарҙа, 1983—1984 йылдарҙа, 1999—2000 йылдарҙа һәм 2004 йылда — Салауат драма театры актёры, 1975—1982 йылдарҙа, 1989—1992 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт академия драма театрында, 1992—1994 йылдарҙа, 1996—1999 йылдарҙа Туймазы татар драма театры актёры. Риф Имам улы Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрына 1975 йылда саҡырыла, Сәләмәтлегенә бәйле сәбәптәр менән театрҙан айырылып торған саҡтары ла була. Риф Тойғонов актёр тураһында былай тип яҙа:
Ижады
Риф Имам улы — бай репертуарлы актёр. Ул драматургияның төрлө жанрҙарында сығыш яһай. Салауат башҡорт драма театрында уйнаған төп ролдәре: Харис бай («Зимагорҙар», С. М. Мифтахов; дебют, 1961), Ғәни бай («Еҙнәкәй», Х. К. Ибраһимов), Ҡазый Ризуан («Ҡыйыу ҡыҙҙар», Т.Ғиззәт),А. А. Дударевтың «Ҡояш байыр алдынан» («Вечер»; 2002) спектаклдәрен һ.б. ҡуя.
Башҡорт драма театрында — Сәлмән («Зәйтүнгөл», Н.Асанбаев), Дионис («Ташлама утты, Прометей!»), Ирдәүләт («Ҡыҙ урлау»; икеһе лә — М.Кәрим).
Туймазы татар драма театрында — Хәбир Исламов («Йондоҙом минең», Ш. Р.Рәхмәтуллин), Нурмөхәмәт («Илгизәр+Вера», Т.Ғ.Миңнуллин), Солтанбәк («Аршин мал алан», У. А.Ғәджибәков). Туймазы татар драма театрында Л. В.Вәлиевтең «Их, кәләше лә кәләше!» (1992).
Амидз-Шор
Амидз-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сысола йылғаһының һул ярына тамағынан 180 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ярёнга
Ярёнга — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының уң ярына тамағынан 200 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 281 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кесе Варен-Еган
Кесе Варен-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Варен-Еган йылғаһының һул ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Нидеркуннерсдорф
Нидеркуннерсдорф (Niedercunnersdorf) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1593 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,17 км2. Диңгеҙ кимәленән 348 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 2708 һәм автомобиль коды ZI.
Кесе Екыльчак
Кесе Екыльчак — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Екыльчак йылғаһының уң ярына тамағынан 168 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мәғәсүмов Мансур Мәғәсүм улы
Мәғәсүмов Мансур Мәғәсүм улы (15 март (27 март) 1891 йыл — 12 июнь 1936 йыл) — медик, совет органдары хеҙмәткәре, йәмәғәтсе. Беренсе донъя һуғышында ҡатнашҡан.
Биографияһы
Мансур Мәғәсүм улы Мәғәсүмов 1891 йылдың 27 мартында Пермь губернаһы Шадринск өйәҙе (хәҙерге Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районы) Ҡоншаҡ ауылында тыуған.
1909 йылда Златоуст заводы рудниктарында, 1910 йылда — Ҡоншаҡ дауаханаһында хеҙмәт итә.
Хәрби хеҙмәте
Двина ҡәлғәһендә фельдшер мәктәбендә махсус уҡыу үтә.
1913—1914 йылдарҙа полктың сирлеләрҙе ҡабул итеү бүлеге фельдшеры.
1914 йылдың июненән Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша.
Ауырыу сәбәпле, демобилизациялана, Ҡоншаҡҡа әйләнеп ҡайта.
Хеҙмәт юлы һәм йәмәғәтселек эшмәкәрлеге
Артабан Шадринск өйәҙе Һолтай ауылына күсерелә.
1915 йылдан йәмәғәт эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә: уҡыу урыны булған китапхана, өлкәндәргә киске курстар, санитар пунктын астырыуҙы юллай.
1917 йылдың октябрендә Арғаяш кантон революцион комитетын, 1918 йылда Һары ауылында (хәҙер Троицк районы) Советтарҙың 1-се кантон съезын ойоштороусыларҙың береһе. 1919 йылда Аҡтар ҡулына эләгә, Силәбе ҡалаһы төрмәһендә тотола.
1919 йыл ахырынан Арғаяш хәрби комиссариатының мобилизациялау бүлеге начальнигы.
1920 йылдан Арғаяш кантоны һаулыҡ һаҡлау бүлеге мөдире.
1921 йылдан аслыҡтан зыян күреүселәргә ярҙам комиссияһы етәксеһе: йоғошло сирлеләр өсөн барактар ҡороуға, балалар йорттарын, ас кешеләрҙе ашатыу өсөн ашханалар асыу эшенә булышлыҡ итә.
Себергә аслыҡтан миктәгән балалар тейәлгән санитар поезы эшелонын оҙатыуҙы юллаған.
Асығыусыларға Америка ярҙам хакимиәте менән бәйләнеш тотҡан.
1922 йылда, һаулыҡ һаҡлау бүлеге рәйесе булараҡ, (Троицк ҡалаһы эргәһендә) Соболев ҡымыҙ менән дауалау урынын (кумысолечебница) асҡан.
1923 йылдан кантон, ауыл хужалығы союзы рәйесе.
1924 йылда Силәбе өйәҙенең Ҡоншаҡ, Мөслим һәм башҡа ауылдарында мәктәптәр төҙөткән.
Силәбе өйәҙе Мөхәмәтҡолой ауылында ҡулланыусылар кооперацияһы, Әсән һәм Һатлыҡ ауыл Советтары территорияһында ауыл кооперацияһы үҫешенә булышлыҡ иткән.
Ҡоншаҡ улус башҡарма комитеты рәйесе. 1-се һәм 2-се баҫҡыслы мәктәптәр төҙөтөү маҡсатында, халыҡтан үҙ ирке менән аҡсалата ярҙам йыйыу комиссияһын ойошторған.
1925 йылда 5-се Бөтә Башҡортостан Советтары съезында ҡатнаша.
1925—1926 йылдарҙа ауыл хужалығы советы идаралығы рәйесе.
1930—1936 йылдарҙа Силәбе трактор заводының санитар табибы, фельдшеры.
1936 йылдың 12 июнендә Арғаяш ауылында вафат була.
Анвой
Анвой — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вуктыль йылғаһының уң ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мөхәмәтйәнов Рәшит Абдулла улы
Мөхәмәтйәнов Рәшит Абдулла улы (10 сентябрь 1940 йыл — 6 ғинуар 2019 йыл) — уҡытыусы, журналист, тыуған яҡты өйрәнеүсе. 1-се Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаты (1995).
Биографияһы
Рәшит Абдулла улы Мөхәмәтйәнов 1940 йылдың 10 сентябрендә Силәбе өлкәһе Үрге Урал районының Яңы Ахун ауылында тыуған.
Түбәнге Тагил педагогия институтының художество-графика факультетын, 1978 йылда «журналистика» һөнәре буйынса Горький ҡалаһындағы Юғары партия мәктәбен тамамлаған.
1962 йылда Үрге Урал ҡалаһының 1-се урта мәктәбендә рәсем һәм һыҙма уҡытыусыһы булып эш башлай.
1964 йылдан Үрге Урал район гәзите «Красный уралец» менән хеҙмәттәшлек итә.
1973 йылдан редакция штатына даими эшкә ҡабул ителә. Артабанғы осорҙа журналист мәҡәләләренең төп темалары: тыуған яҡ тарихы, дин, фольклор, башҡорт һәм татар халыҡтарының мәҙәни һәм ғаилә-көнкүреш йолалары. Ул беренселәрҙән булып яҡташтарын райондың күренекле башҡорт һәм татар ғаиләләре, уларҙың фото архивтары менән таныштыра.
1979—1985 йылдарҙа Рәшит Мөхәмәтйәнов Силәбе өлкәһенең Чесма районының «Степные зори» гәзите мөхәррире булып эшләй.
1985—1990 йылдарҙа «Красный уралец» гәзите мөхәррире.
1993 йылға тиклем Үрге Урал район Советы башҡарма комитеты аппаратында, һуңынан Форштадт мәктәбендә уҡытыусы булып эшләй.
Рәшит Абдулла улы Мөхәмәтйәнов 2019 йылдың 6 ғинуарында Верхнеуральск ҡалаһында вафат була.
Ижади эшмкәрлеге
Архивтарҙа һәм музейҙарҙа күп йыллыҡ эҙләнеүҙәр менән шөғөлләнә, Көньяҡ Урал яҙыусылары һәм тарихсылары менән хеҙмәттәшлек итә. Һөҙөмтәлә «Урал йылғаһында» исемле белешмә китабы 1999 йылда «Заповедные уголки Южноуралья» серияһында «Рифей» нәшриәте тарафынан баҫып сығарыла. Китапта Верхнеурал һәм район тарихы, археология, мәҙәниәт, тәбиғәт ҡомартҡылары тасуирламалары, күренекле яҡташтар, утарҙарға нигеҙ һалыусылар, шулай уҡ утар һәм предприятие хужалары тураһында бай мәғлүмәт тупланған. Баҫмала «Батырҙар галереяһы», «Верхнеурал ере йылъяҙмаһы», «Биографик һүҙлек» исемле бүлектәр бар.
Нидерфрона
Нидерфрона (Niederfrohna) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2414 кеше йәшәй. Майҙаны — 10,1 км2. Диңгеҙ кимәленән 305 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9243 һәм автомобиль коды GC.
Нуғаев
Нуғаев — фамилия.
Кесе Карай
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ҡушаев Ҡәйүм Ҡушай улы
Ҡушаев Ҡәйүм Ҡушай улы (18 ноябрь (1 декабрь) 1908 йыл — 15 февраль 2007 йыл, Силәбе) — тимер юлдар төҙөүсе инженер, крайҙы өйрәнеүсе.
Аныб-Ю
Аныб-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының һул ярына тамағынан 607 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 84 км.
Ҡушаев Ҡәйүм Ҡушай улы
Биографияһы
1922 йылдан Хафиз Ҡушаев Өфөлә БашЦИК-та эшләй башлай, ул ҡустыһын ер төҙөлөшө техникумының төҙөлөш һәм мелиорация бүлегенә уҡырға урынлаштыра. 1926 йылда каникул ваҡытында Күҙәштә комсомол ячейкаһын ойоштора. 1929 йылда йылда ағаһын Мәскәүгә СССР-ҙың Үҙәк башҡарма комитетына (ЦИК) күсерәләр. Ҡәйүм башта әҙерлек курсында уҡый, шунан һуң Мәскәү транспорт инженерҙары институтына (МИИТ) уҡырға инә.
Аныб-Ю
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ҡушаев Ҡәйүм Ҡушай улы
Биографияһы
1929 йылда Мәскәү тимер юл транспорты инженерҙары институтына (МИИТ) уҡырға инә, әммә «ғаиләһе менән араһын өҙмәгән» кулак улы тигән ғәйепләү арҡаһында институттан ҡыуыла. Бынан һуң тыуған яғына ҡайтып, Арғаяшта волисполкомда бер йылға яҡын эшләй.
1936 йылда яңынан шул уҡ Мәскәү тимер юл транспорты инженерҙары институтына ҡабат уҡырға инә һәм 1941 йылдың 30 июнендә уны тамамлай. Ҡәйүм тырышып уҡый, сөнки ул тик стипендияға ғына ҡарап тора.
Был саҡта ағаһы Хафиз (1888—1937) репрессияға эләгеп, атып үлтерелгән була. Үҙен уҡытып, кеше иткәндәре өсөн ағаһы менән еңгәһенә ул һәр саҡ рәхмәт әйтә, уларҙың фотоһүрәттәрен ҡәҙерләп һаҡлай. Еңгәһе Рабиға Ҡушаеваны эштән ҡайтышлай билдәһеҙ кешеләр үлтерә. Уларҙың ҡыҙҙары Таңһылыуҙы Ҡәйүм Ленинградҡа хореография училищеһына кире илтеп ҡуя, ә улдары Иректе балалар йортона урынлаштыра. Тик һуғыш ваҡытында Ирек Мәскәүҙән балалар йорто менән эвакуацияға китә һәм уның эҙҙәрен Ҡәйүм Ҡушаев таба алмай.
1941—1962 йылдарҙа Свердловск тимер юлында эшләй.
1947 йылдан «Свердловсктрансстрой» тресының 29-сы (СМП-29) төҙөлөш-монтаж поезының баш инженеры.
1941 йылдың йәйе-көҙө Силәбе станцияһында өҫтәмә тимер юлын, Шершни станцияһына тармағын төҙөүҙә, һуңыраҡ бик ауыр шарттарҙа Сосьва — Алапаевск, Түбәнге Тагил — Вагай һәм башҡа тимер юл линияларын һуҙыуҙа ҡатнаша.
1962—1968 йылдарҙа Алапаевск индустриаль техникумында уҡыта, тимер юл өсөн кәрәкле 206 техник хеҙмәткәрҙе әҙерләүҙә ҡатнаша.
Уралда үҫешкән революцион хәрәкәтте, башҡорт тарихын өйрәнә.
Материалдарын башҡорт гәзиттәре һәм журналдарында, Силәбе һәм Свердловск матбуғатында баҫтыра. Башҡорт тирмәһенең ентекле һыҙымы өлгөһө килтерелгән ҡулъяҙма брошюра авторы. Тирмәнең 1:5 масштабындағы 10 макетын әҙерләй (Арғаяш, Башҡортостан Республикаһы музейҙарында ҡуйылған). Силәбе крайҙы өйрәнеү музейына ысын дәүмәлдәге тирмә (нигеҙендә — 5 м, бейеклеге — 4 м) әҙерләй. Ваҡытлыса Ҡоншаҡ район музейына ҡуйыла.
Йәмәғәт эшмәкәрлеге
Көҙәш ауылында яңы урта мәктәп төҙөтөүҙе хәстәрләшә, артабан музей ойоштороша. Арғаяш район музейына башҡорт халҡының тарихына ҡағылышлы үҙе йыйған 50 фотоһүрәтте «Башҡорт халҡының көнкүреше һәм мәҙәниәте» тигән альбом төҙөү өсөн бирә. Башҡорт милли биҙәүестәрен үҙ аҡсаһына һатып алып, район музейына бүләк итә.
Хәтер
Хафиз Ҡушаев исемен мәңгеләштереү буйынса ҙур эш башҡара. Ҡәйүм Ҡушаев фекеренсә, уның иң мөһим эше — ағаһы Хафиз Ҡушай улы Ҡушаевты аҡлау. Ҡәйүм Ҡушаев йыйған архив справкалары, Хафиз Ҡушаевтың һәм уның ғаиләһенең фотоһүрәттәре Көҙәш мәктәбе музейында һаҡлана.
Ҡәйүм Ҡушаев ярҙамы менән журналист Рәүеф Насиров Хафиз Ҡушаев һәм Рабиға Ҡушаева тураһында ентекле мәҡәләләр яҙа. Хафиз Ҡушаев тураһында «Башҡортостан» гәзитендә «Хафиз-кантун» (1992 й., № 179—185), Рабиға Ҡушаева тураһында «Милләтебеҙ инәhе» тигән мәҡәләләр баҫылып сыға. Октябрь революцияһының 70 йыллығына Силәбе радиоһында Хафиз Ҡушаев тураһында тапшырыу ойошторола. Ҡәйүм Ҡушай улы ағаһы һәм еңгәһе тураһында «Ағайым тураһында хәтирәләр» («Воспоминания о брате») тигән китап яҙа. Был китапта ул ағаһы һәм еңгәһе, уларҙың көрәштәштәре тураһында һөйләй.
Кирәев Шаймөхәмәт Шаһийыһан улы
Кирәев Шәймөхәмәт Шаһийыһан улы 5 июнь 1922 йыл — 26 февраль 1993 йыл) — урман хужалығы хеҙмәткәре. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. КПСС-тың Силәбе өлкә комитеты ағзаһы (1971). Өпәле леспромхозының Почет китабына индерелгән (1966).
Биографияһы
Кирәев Шәймөхәмәт Шаһийыһан улы 1922 йылдың 5 июнендә Ҡаракөсөк ауылында тыуған (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Саҡмағош районының Үрнәк ауылы).
Белеме — тулы булмаған урта.
1938 йылда Саҡмағош районының Куйбышев исемендәге совхозда тракторсы булып хеҙмәт юлын башлай.
1941—1945 йылдарҙа Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Курск дуғаһында һуғыша, Львов, Брно, Будапешт ҡалаларын азат итеүҙә ҡатнаша, Берлинға тиклем барып етә. Бөйөк Ватан һуғышы барышында күрһәткән батырлыҡтары өсөн «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1943), «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы (1945), I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985) менән бүләкләнгән.
Аныб (Прупт ҡушылдығы)
Аныб  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Прупт йылғаһының уң ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Кирәев Шаймөхәмәт Шаһийыһан улы
Биографияһы
1946—1952 йылдарҙа СССР Дәүләт именлеге министрлығында эшләй. Мәскәү ҡалаһында юл хәрәкәтен көйләүсе, 82-милиция бүлеге милиционеры булып хеҙмәт итә.
Аныб (Прупт ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Кирәев Шаймөхәмәт Шаһийыһан улы
Биографияһы
1952 йылдан алып — «Челябметаллургстрой» тресының «Прокатстрой» төҙөлөш идаралығы бригадиры, һуңынан йөк ташыусы, ағас ҡырҡыусы, ботаҡ киҫеүсе, артабан Силәбе өлкәһе Өпәле леспромхозының «Красный стан» участкаһы бригадиры булып эшләй. Хеҙмәттәге уңыштары өсөн «Хеҙмәт Ҡыҙыл байраҡ» ордены (1966), Ленин ордены (1971) менән бүләкләнә.
Аныб (Прупт ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кирәев Шаймөхәмәт Шаһийыһан улы
Биографияһы
Өпәле леспромхозының Ш. Ш. Кирәев етәкләгән бригадаһы һигеҙенсе биш йыллыҡ (1966—1970) һөҙөмтәләре буйынса леспромхоздың социалистик ярышының авангардында бара һәм иң яҡшы бригада тип таныла. Ул етәкләгән бригада алдынғы тәжрибә мәктәбе булып тора һәм «Дисциплина — бөтә эштең дә төп күсәре, дуҫлыҡ — хеҙмәт ярҙамсыһы» девизы аҫтында эшләй, девиз һөҙөмтәһе булып производство йөкләмәләрен арттырып үтәү тора.
1971 йылдың 7 майындағы СССР Юғары Советы Президиумы Указына ярашлы биш йыллыҡ планды утәү барышында урман һәм ағас эшкәртеү сәнәғәтен үҫтереүҙә күрһәткән уңыштары өсөн Кирәев Шәймөхәмәт Шаһийыһан улына Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.
Ш. Ш. Кирәев Силәбе өлкәһенең урман комплексын үҫтереүҙә эшләү менән бер рәттән Үрге Өпәле ҡалаһының һәм Силәбе өлкәһенең йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем ҡатнаша. КПСС-тың Силәбе өлкә комитеты ағзаһы (1971) була.
1982 йылда пенсияға сыға.
Өпәле леспромхозының Почет китабына индерелгән (1966). 1993 йылдың 26 февралендә Силәбе өлкәһенең Үрге Өпәле ҡалаһында вафат була.
Нидерштригис
Нидерштригис (Niederstriegis) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1214 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,73 км2. Диңгеҙ кимәленән 249 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 4741 һәм автомобиль коды DL.
Әмин Ибраев
Әмин Ибраев (18-се быуаттың сиреге — 1780 йылдарҙан һуң) — Емельян Пугачёв етәкселегендәге 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы. Тиләү улусы старшинаһы Е. И. Пугачёв полковнигы.
Биографияһы
1774 йылдың май — ноябрь айҙарында Әмин Ибраев отряды алты йөҙгә яҡын кеше менән Себер даруғаһында хәрәкәт итә. Салауат Юлаев һәм Юлай Аҙналиндар менән берлектә И. И. Михельсон етәкселегендәге хөкүмәт ғәскәренә ҡаршы һуғыштарҙа ҡатнаша. Ҡытау-Ивановск заводын штурмлауҙа һәм Ҡытаутамаҡ заводын алыуҙа ҡатнаша. 1774 йылдың көҙөнә тиклем хөкүмәт ғәскәренә ҡаршы һуғышып йөрөүе билдәле.
Крәҫтиәндәр һуғышы баҫтырылғандан һуң ғәйебен танып килә, хөкүмәт вәкилдәре алдында ант итә. 1777 йылдарға тиклем Тиләү улусы старшинаһы булғаны тураһында мәғлүмәттәр бар.
Легенда
Әмин батыр тураһында легенда телдән-телгә, быуындан-быуынға күсеп килә. Унда Әмин ауылына көтмәгәндә утыҙлап һалдаты менән кенәз Брагиндың килеп төшөүе һәм «Ташҡаҙған» тигән тауҙан аҡ кварц ташып сығартып, кирбес һуҡтыра башлауы, тимерлек төҙөтөп, балта, кәрәк-яраҡтар эшләтеүе тураһында һөйләнә. Егеттәр Брагиндың рөхсәтенән башҡа өйләнә алмағандар. Әмин был мыҫҡыллауға түҙә алмай, Брагинды Талҡаҫ күле буйында һағалап тороп, уҡ менән атып үлтерә. Батша кешеләре Брагинды кем үлтергәнлеген һорап йөрөһәләр ҙә халыҡ батырын һатмай. Батша кешеләре килеп ауылды яндырып китә. Легендала ауылдың 1790 йылдар аҙағында тергеҙелеүе һәм Ташауыл исеме менән йөрөтөлөүе тураһында телгә алына. XIX быуат аҙағында Әмин батыр хөрмәтенә ауылды Әмин тип йөрөтә башлайҙар.
Шулай уҡ ҡарағыҙ
1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиән һуғышында ҡатнашҡан башҡорт юлбашсылары исемлеге
Кесе Кулай
Кесе Кулай — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ягыл-Ях йылғаһының уң ярына тамағынан 323 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Зенцов Пётр Иванович
Зенцов Пётр Иванович (9 июнь 1889 йыл — 26 август 1920 йыл) — революция хәрәкәте эшмәкәре. 1905 йылдан РСДРП(б) ағзаһы. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. Өфө губернаһы Ғәҙәттән тыш комиссияһының (Уфимская губЧК) беренсе рәйесе (апрель—июль 1918).
Тормош юлы һәм эшмәкәрлеге
Пётр Иванович Зенцов 1889 йылдың 9 июнендә Пермь губернаһы Уҫы өйәҙе Тауш улусы (хәҙерге Пермь крайы Чернушка районы) Слудка ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Бала саҡ йылдарында ата-әсәһе менән Өфө губернаһының Бөрө өйәҙендәге Николо-Берёзовка ауылына артабан йәшәргә күсә. Николо-Берёзовкалағы земство башланғыс училищеһын тамамлағас, 1902—1905 йылдарҙа ауылдан Кама йылғаһы буйлап 20 саҡрымда өҫтәрәк ятҡан Камбаркалағы (хәҙер Удмурт Республикаһындағы ҡала) һөнәрселек техник мәктәптә уҡый. Шул уҡ йылда, 16 йәшендә, Өфө ҡалаһына килә һәм тимер юлы оҫтаханаһында токарь булып эшләй башлай. Шул уҡ йылда большевиктар партияһы сафына алына һәм революцион хәрәкәттә тағы ла әүҙемерәк ҡатнаша башлай. Икенсе йылға РСДРП-ның Өфө ойошмаһы хәрби дружинаһына ағза булып инә. Ошо йылдарҙа ул ҡурҡыу белмәҫ һәм көслө ихтиярлы революционер булып үҫә. Йәшерен революцион эш алып барғаны өсөн Өфө 1906—1908 йылдарҙа бер нисә тапҡыр ҡулға алына һәм жандармерияның ныҡлы күҙәтеүе аҫтына эләгә. Шуға лда бер ни тиклем ваҡыт Благовещен ҡалаһында йәшәргә мәжбүр була, бында ауыл хужалығы ҡоралдарын йүнәтеү буйынса оҫтахана ойоштора. Аҙаҡтан Һамар ҡалаһына күсенә. 1909 йылдың октябрендә Өфөгә ҡайтҡас, Зенцовты дүртенсе тапҡыр ҡулға алалар. 1910 йылда революцион хәрби ойошмалар эшендә ҡатнашҡаны өсөн батша суды тарафынан үлем язаһына хөкөм ителә. Партиялаш иптәштәре ҙур тырышлыҡ менән бәлиғ булмаған революционерҙың был язаһын ғүмерлек һөргөн менән алмаштырылыуына ирешә. Аяҡ-ҡулдары бығауланған егет киң билдәле Александр төрмәһенә (Александровский централ) оҙатыла.
Рындзюн һыу менән дауалау йорто
Рындзюн һыу менән дауалау йорто — айырым йорт, XIX быуат аҙағында бында — Дондағы Ростовтың Киров районында Социалистик урамының 94-се йортонда — табип Рындзюн Илья Галилеевич ҡалала беренсе һыу менән дауалау дауаханаһы ойоштора. Йорт тарихи һәм архитектура әһәмиәтенә эйә була. Ваҡыт үтеү менән ул авария хәленә ҡала, ә аҙаҡ 2014 йылда бөтөнләй емертелә.
Тарихы
Матильда Рындзюн Дондағы Ростовта, ул ваҡыттағы Никольская урамындағы 92-се бинаға, өс ҡатлы айырым йортҡа эйә була. 1895 йылда уның ире Илья Рындзюн был йортта ҡалала беренсе һыу менән дауалай торған дауахана аса.
Унда ауырыуҙарҙы нур (яҡтылыҡ) менән һәм һыу менән дауалайҙар. Табип үҙенең методтарын «рациональ һыу терапияһы» тип атай, ул осорҙа Ростовта был бөтөнләй яңы күренеш була. Табип Илья Рындзюн Дондағы Ростовҡа Петербургтан күсеп килә, профессиональ белемде ул Император хәрби-медицина академияһында ала. Методтарының яңы булыуына ҡарамаҫтан, Рындзюндың һыу менән дауалау дауаханаһы бик ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ҡала халҡы араһында популяр булып китә. Үткәрелгән дауалау процедуралары спектры яйлап киңәйә бара: һыу менән массажға, дауалаусы һәм һауыҡтырыусы ванналарға тағын нур (яҡтылыҡ) менән дауалау өҫтәлә. 1901 йылда Илья Рындзюн үҙенең дауалау ысулдары тураһында бәләкәй тираж менән үҙенең китабын баҫтырып сығара. Китаптар шунда уҡ һатылып бөтә. Яҙыусы Антон Павлович Чехов, Дондағы Ростовта булғанда, шулай уҡ Рындзюн һыу менән дауалау дауаханаһында булған тип уйларға нигеҙ бар.
1917 йылдан һуң был йортта коммуналь фатирҙар ҡоралар. 2004 йылға тиклем элекке һыу менән дауалау йорто мәҙәниәт министрлығы һаҡлау реестрында регион әһәмиәтендәге тарихи һәм мәҙәни мираҫ объекты сифатында иҫәптә тора. Артабан йә бинаны емерергә тейештәр, берсә һаҡларға кәрәк тигән мәғлүмәт килеп сыға.
Кесе Коленсал
Кесе Коленсал — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нюролька йылғаһының уң ярына тамағынан 152 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Рындзюн һыу менән дауалау йорто
Тарихы
2009—2010 йылдарҙа ростовлылар йортто емереүгә ҡаршы акциялар үткәрә. Бынан һуң, 2012 йылда бина торғы менән һатыуға ҡуйыла, йортто тарихи фасадты һаҡлау шарты менән һатырға тейеш булһалар ҙа, аукцион үткәрелмәй. 2013 йылғы торошҡа ҡарата йорт авария хәлендә була.
Кесе Коленсал
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Рындзюн һыу менән дауалау йорто
Тарихы
2014 йылда һыу менән дауалау йорто приватизациялана, ә аҙаҡ барыбер емертелә. Емереү ауыр техниканы ҡулланмай башҡарыла, йортто ҡул менән һүтәләр.
Кесе Коленсал
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рындзюн һыу менән дауалау йорто
Һүрәтләмә
Рындзюн йорто көньяҡ урыҫ эклектика стилендә төҙөлә, ваҡыт үтеү менән ул юғала. Фасад биҙәгенең төп элементы булып мул осраған һылап яһалған биҙәктәр була. Йорттоң тәүге ике ҡатында һыу дауаханаһы урынлаша, ә өсөнсө ҡатта табип ҡатыны һәм дүрт балаһы менән йәшәй.
Анна Багряна
Анна Багряна (Анна Багряна, Багрянцева Ганна Юріївна ; 24 март 1981 йыл, Фастив, Киев өлкәһе) — Украина шағиры, прозаик, драматург һәм тәржемәсе. Тәржемәләре поляк, болгар, македон һәм рус тедәренән.
Кесе Кыненок
Кесе Кыненок — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кын йылғаһының һул ярына тамағынан 47 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Асыв-Вож (Аныб-Ю ҡушылдығы)
Асыв-Вож  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Аныб-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 73 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рәхмәтуллин Рафаэль Ғиниәт улы
Рәхмәтуллин Рафаэль Ғиниәт улы (3 ғинуар 1929 йыл) — актёр, үҙешмәкәр театр режиссёры, РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре.
Кесе Неголток
Кесе Неголток — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чижапка йылғаһының һул ярына тамағынан 300 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.
Рәхмәтуллин Рафаэль Ғиниәт улы
Биографияһы
Баймаҡ дәүләт драма театрында эшләй.
Кесе Неголток
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Асыв-Вож (Жежим-Ю ҡушылдығы)
Асыв-Вож  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Жежим-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Кесе Неголток
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Асыв-Вож (Жежим-Ю ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Анью
Анью — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Воль йылғаһының һул ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.
Рәхмәтуллин Рафаэль Ғиниәт улы
Биографияһы
1963—2002 йылдарҙа «Магнитогорск металлургия комбинаты» ААЙ Мәҙәниәт һәм техника һарайының художество етәксеһе.
Асыв-Вож (Жежим-Ю ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рәхмәтуллин Рафаэль Ғиниәт улы
Биографияһы
1970—1979 йылдарҙа «Ләйсән» ансамбле етәксеһе.
Анью
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Рәхмәтуллин Рафаэль Ғиниәт улы
Биографияһы
Был театр 26 тапҡыр өлкә, зона, һәм Бөтә Союз үҙешмәкәр ижад ярыштарында һәм конкурстарында призёр, еңеүсе һәм лауреат исемдәренә эйә булды.
1963-1999 йылдарҙа Ҡазан, Ырымбур, Өфө, Силәбе, Башҡортостан Республикаһына гастроль менән йөрөнөләр.
1971 йылда үҙешмәкәр театр халыҡ коллективы исеменә лайыҡ булды.
Театрҙа һуңынан профессиональ артистар булып танылған һәләтле йәштәр үҙ көсөн һынаны: - Татар АССРының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре композитор Р. Бакиров - Татар АССР-ының халыҡ артисы Г. Рәхимҡолов (Магнитогорск) - Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы Р. Ғәлләмов (Екатеринбург) - Халыҡ-ара вокалистар конкурс-фестивале лауреаты Р. Яппарова (Татарстан Республикаһы) - Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәрҙәре А. Ғайсина, М. Мырҙағәлин, Р. Хәкимова.
Рәхмәтуллин Рафаэль Ғиниәт улы — бик күп дөйөм ҡала милли байрамдары, башҡорт һәм татар яҙыусылары һәм драматургтары менән осрашыуҙар инициаторы,ойоштороусыһы һәм ҡатнашыусыһы булды.
Үтәп Яратҡолов
Үтәп Яратҡолов (тыуыу һәм вафат булыу датаһы билдәһеҙ) — Емельян Пугачев етәкселегендәге 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы, полковник.
Биографияһы
Үтәп Яратҡолов хәҙерге Силәбе өлкәһе Арғаяш районының Яратҡол ауылында йәшәгән. Иҫәт провинцияһының Әйле улусы башҡорттарынан. Шул уҡ улустың сотнигы. 1772 йылда старшина Байғаҙы Ҡоҙамышев командаһында сотник булған.
1773 йылдың көҙөндә Иҫәт провинцияһы тарафынан үҙен батша тип иғлан иткән Пугачёв ғәскәренә ҡаршы башҡорттарҙы мобилизациялағанда Үрге Яйыҡ ҡәлғәһенә саҡырып алына һәм 469 кеше иҫәбендә Троицк батальоны командаһына индерелә (Ҡыҙыл ҡәлғәһе коменданты командир секунд-майор И. Демидов була). Әммә ул башҡа Иҫәт башҡорттары менән берлектә Е. И. Пугачёв яғына күсә. Ошо провинция территорияһында хөкүмәт ғәскәрҙәренә ҡаршы бәрелештә ҡатнаша.
1774 йылдың май-июнь айҙарында Пугачев бойороғо буйынса Хөкүмәт ғәскәрҙәренә ҡаршы ҡаҙаҡтар менән уртаҡ сығыш яһау планын эшләү һәм ҡораллы ярҙам тураһында һөйләшеүҙәр алып барыу өсөн башҡорттарҙың өс делегацияһы Урта йөҙ хакимы Әбләй-ханға ебәрелә. Икенсе делегацияны Үтәп Яратҡолов, Һөйәрғол Яманаев һәм Сағыр Иләймәнов тәшкил итә. Мөһимлеге һәм компетентлығы өсөн барлыҡ өс дипломатҡа ла Пугачёв полковник чинын бирә. Дипломатик миссияның һөҙөмтәләре билдәһеҙ. С.У. Таймасовтың раҫлауҙары буйынса, 1774 йылдың көҙөнә тиклем Үтәп Яратҡолов Пугачёв ғәскәрендә көрәшеп йөрөүен дауам итә. Һуңғараҡ үҙ ғәйебен танып, подполковник И. Л. Тимашевҡа бирелә. Яратҡол ауылы янында генерал-аншеф П.И. Паниндың поход канцелярияһы документтарында Үтәп Яратҡолов полковник тип билдәләнгән. Үтәп Яратҡоловтың артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.
Мөхәмәт Сәфәров
Мөхәмәт Сәфәров — Емельян Пугачев етәкселегендәге 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашҡан старшина, Пугачёв полковнигы.
Биографияһы
Мөхәмәт Сәфәров — Иҫәт провинцияһы Ҡара-Табын улусына ҡараған Сәфәр (тәүҙә Айыт тип атала, кем хөрмәтенә бирелеүе билдәһеҙ)  (хәҙер — Башҡортостан Республикаһының  Учалы районы Сәфәр ауылы) типтәр ауылы кешеһе. Әнүәр Әсфәндиәровтың тип аталған китабында уның 1467 йылда типтәрҙәр старшинаһы булыуы тураһында яҙыла. 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашҡан.
1774 йылда Баҙарғол Юнаев һәм Юламан Ҡушаев менән үҙҙәре йәшәгән биләмәләрҙә хәрәкәт итә.
1774 йыл ахырында «ғәйебен таныуын» белдереп, властар ҡулына бирелә.
1777 йылдан отставкалағы старшина.
Нойгерсдорф
Нойгерсдорф (Neugersdorf) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2009 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 6 015 кеше йәшәй. Майҙаны — 5,53 км2. Диңгеҙ кимәленән 433 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 2727 һәм автомобиль коды GR (элек: ZI, LOB).
Нойензальц
Нойензальц (Neuensalz) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2340 кеше йәшәй. Майҙаны — 33,45 км2. Диңгеҙ кимәленән 417 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8541 һәм автомобиль коды V.
Рәхимов Рәйес Сәйетғәле улы
Рәхимов Рәйес Сәйетғәле улы (24 февраль 1942 йыл) — инженер-механик. Техник фәндәр докторы (1990), профессор (1992). Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2002).
Биографияһы
Рәйес Сәйетғәле улы Рәхимов 1942 йылдың 24 февралендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Асҡын районы Билгеш ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
1971 йылда кандидатлыҡ диссертацияһы, 1990 йылда «Повышение эффективности технологического процесса работы противоэрозионных почвообрабатывающих машин» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.
1993—2012 йылдарҙа игенселек һәм сәсеү машиналары кафедраһы мөдире, шул уҡ ваҡытта 2002—2008 йылдарҙа һынауҙар буйынса проректор, 2002—2005 йылдарҙа Урал ауыл хужалығы техникаларын һынау үҙәге директоры (Силәбе ҡалаһы).
2012 йылдан хәҙергә тиклем тракторҙар, ауыл хужалығы машиналары һәм игенселек кафедраһы профессоры.