cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Поль Сезанн
Сезанндың ижади методы
Уйланыусан, иғтибарлы тамашасы « Сезанн картиналары алдында, уның рәсем сәнғәтенең ҙур булмаған фрагменты менән ләззәтләнеп, сәғәттәр буйына баҫып тора аласаҡ. Әммә уның шул уҡ ваҡытта ҡатмарлы арауыҡ системаһы рәссамдың һынлы сәнғәтенә өҫтән генә күҙәтеүсе ҡарашты ҡабул итмәй. Сезанн үҙе көсһөҙлөк һәм даими ҡәнәғәтһеҙлек тоя, хатта үҙе: „Мин бик яй эшләйем“, — ти ,—», сөнки натура… миңә бик ҡатмарлы тойола. Мин маҡсатыма ирешә алам, ләкин мин оло йәштә, иртәрәк вафат булып ҡуймаһам". А. Воллар хәтерләй: «әлегә ул натюрморт яҙғанда, алмалары сереп өлгөрә, шул саҡта ул ҡағыҙ сәскәләр яһай, ләкин улар уңалар, ҡәбәхәттәр…». Сезанн яҡшылары булмағанлыҡтан популяр журналдар иллюстрацияләрен, Шарден картиналары репродукцияларын ҡулланырға мәжбүр була. Воллар портреты өҫтөндә йөҙ ҙә ун биш сеанс буйы эшләп, бер генә һүҙ әйтә: "Мин күлдәктең алды менән ҡәнәғәт түгелмен, тип әйтә алмайым " ..Сезанн үҙенең бик ныҡ яратҡан иҫке оҫталар: венециан, кесе голландтар кимәленә күтәрелергә теләгән. Ул абсолют гармонияға ирешергә теләй. Эмиль Бернар, Сезанндың элекке уҡыусыһы, оҫтаһының эш алымын «ҡулында бумала менән фекерләү… Закондарҙы ғөмүмләштереп, ул унан шартлы рәүештә ҡулланылған принциптар сығарған: шулай итеп, ул нимә күрғәнен яҙмаған, ә аңлатҡан».
Бигерәк тә Сезанн Поль Гоген тураһында ҡәнәғәтһеҙлек менән яҙған, уның эштәрен « буялған ҡытай һүрәте» тип, уның йоғонтоһо башҡа рәссамдарҙың һынлы сәнғәтенә насар һәм, — Гоген сәнғәте «мәғнәһәҙлек», сөнки унда «форма юҡ». Бернарҙан башҡа, импрессионистарҙан, Сезанндың хәҙер инде элекке дуҫтарынан, бары уның гениаллегенә Писсарро Камиль Писсарро (һәм, бәлки, Амбруаз Воллар) ышанған Ижад алымдарында айырмалыҡтар булыуына ҡарамаҫтан Сезанн менән Писарро ғүмер буйы дуҫ булып ҡалалар. Шартлы рәүештә "һыу кереүселәр"тип аталған һуңғыраҡ осор картиналарында, Сезанн үҙенә генә билдәле һәм бер кемгә аңлайышлы булмаған формаль проблемалар рөхсәт иткән. Һыу кереүселәр, ысын мәғәнәһендә, уны ҡыҙыҡһындырмай. Провинциаль Экс ҡалаһында шәрә ҡатын-ҡыҙ моделен таба алмағас, ул бер инвалид ҡартты саҡыра, ул бөтә картиналарында ҡатын-кыҙҙарҙы уңышлы алмаштыра. Күптәр, Сезанндың ҡатын — ҡыҙ тәненә "ымһындырғыс матурлыҡ"тип, ерәнеп ҡарауын күрә бында.
Һынлы сәнғәт теле һәм формаһы ҡатмарлы булыуына ҡарамаҫтан, Сезанн картиналары яҡты, үтә күренгән колоритлы. Ваҡыт үтеү менән, Сезанн акварелдәр менән мауыға башлағанда, ҡайһы бер алымдарын акварельдән майлы буяуға күсерә: аҡ ерлектәге киндерҙә яҙа башлай. Был полотноларҙағы буяу ҡатламы булһа еңеләйтелә, әйтерһең, һынлы арауыҡ эстән яҡтыртыла. Сезанн үҙ эшен өс төҫ менән сикләй башлай: йәшел, зәңгәр һәм охра, киндерҙә аҡ төҫ яҡтыһы төшкән, күп урында туҡыма фонын махсус тотонмай ҡалдырған, ул тасуирлау көсөн һыҙыҡ өҫтөнә алған.
Сезанн һәм сәнғәт традициялары
Рәссам үҙенең ижадында классика һәм хәҙерге заманды бик ҙур тырышлыҡ менән татыулаштырырға ынтыла, Пуссен сәнғәте һәм тәбиғәтте, зур стиль закондарын һәм шәхси ижад методтарын һайлау хоҡуғын. Сәнғәт стилдәре төрлөлөгө дәүерендә, эстетик мәсьәләләрҙе айырыу һәм шәхсиләштереү осоронда «тарихи стиль» рәссамдар өсөн өлгө була алмай, уларҙың һәр береһе үҙ сәнғәт юлын һайлаған, үҙенең эске күңел үҙенсәлектәренә генә буйһоноп, ә сәнғәт мәктәбенең традицияларына һәм талаптарына түгел. Шуға күрә, Сезанн үҙ алдына ҡуйған бурыс, үтәп булмаҫтай булғанлыҡтан, рәссамда даими шик тыуҙыра. Бер үк ваҡытта шәхси азатлыҡ һәм классик ҡанундары раҫларға мөмкин түгел. Әммә Сезанндың сәнғәттәге һөҙөмтәләре, шулай булыуға ҡарамаҫтан, шул тиклем тәьҫирле, XIX—XX быуат сәнғәт йүнәлештәренең төрлө вәкилдәрендә ихтирам уята.
Сезанн сәнғәте рәссамдарға ҙур йоғонто яһай. Уның картиналары орфист, пурист, неопластицист, рәссамдар берекмәһе «Алтын киҫелеш», «Квадрат һәм әйләнә», "Де Стейл"дарҙа һоҡланыу уята. . Әммә модернистар, авангард рәссамдарынан айырмалы булараҡ, миҫал өсөн, кубистар йә форманы өлөштәргә айырғандар, йә Сезанн принцибын ябайлаштырғандар, неопластицист һәм пуристар һымаҡ. Ике осраҡта аналитик ынтылыш өҫтөнлөк иткән, ә синтетик түгел. Бында Сезанндың билдәле һүҙҙәре бик үк яхшы булмаған роль уйнауған: «тәбиғәтте цилиндр, шар, конус ярҙамында аңлатығыҙ…», артыҡ тура мәғнәлә аңлай уны күптәр.
Сезанн картиналары классика һәм хәҙерге заман араһындағы бәйләнеште ышандырырлыҡ итеп күрһәткән, ҡатмарлы булһа ла, ул ниндәйҙер өмөт барлыҡҡа килтерә, төҫтәрҙең нәфислеге һәм сәнғәт үҫеше процесында үҙ формаһы һәм сәнғәт критерийҙарын юғалтмай. Классика тигеҙлек һәм тотороҡлоҡ принциптары һаҡлай, уны Сезанн тәбиғәттә эҙләгән. Ул Яңырыш һәм классицизм вәкилдәре кеүек үк ышанған, йәшәйеш нигеҙендә тәртип ята, ә хаос түгел, бөтә ижади көс, хаостан гармония булдыра.
Сезанн күп замандаштары сәнғәтенә тиҫкәре ҡараған — новаторҙар Гоген, Ван Гог, Сёра, сөнки уларҙың эшендә субъективлыҡ һәм произвольность күп. Ошо уҡ сәбәп буйынса, Сезанн декоратив һынлы сәнғәткә лә ҡаршы булған.<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
Тарихи перспективала Сезанн «Сезанндан һуң» сәнғәт ағымдарының башланғысы булған, уларҙың береһе — кубизм. Әммә кубизм, хатта Пикассо йөҙөндә лә, йөкмәтке буйынса Сезанн рәсем сәнғәтенән ярлыраҡ була, сөнки төҫтәр байлығы, ҡат — ҡат яҙыу кеүек сәнғәт сифаттарын юғалтҡан, Сезанн уларға ныҡышмалы хеҙмәте һөҙөмтәһендә өлгәшкән. Кубизм Пикассо өсөн этап, аңлы тәжрибә, әҙәби уйын булған, шуға ла Пикассо эске эштәре йөкмәткеһе кубизм дәүерендәге Сезанндың иң яҡшы эштәре йөкмәткеһенән күпкә ярлыраҡ булған. </blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
Тәнҡит һәм эйәреүселәр
XX быуат башында рус сәнғәте рәссамдар берекмәһе «Бубновый валет» Сезанн сәнғәте менән ҡыҙыҡһына. Шағир, әҙәби тәнҡитсе һәм рәссам М.&nbsp;А.&nbsp;Волошин Сезаннды «көрәштәш, сүрәттә мәжүсилек һынташтары» һәм «хәҙерге заман һынлы сәнғәте Савонарола»һы тип атай.
«Сезанн аҫтында» рус рәссамдар-сезаннистар натюрморттар яҙа: П П. Кончаловский, А В. Куприн, Иван И. Машков, Р.. Р. Фальк. Сезанндың формаль эҙләнеүҙәре уларға ят була, уларҙы төҫ, һынлы сәнғәт киңлектәре, сағыу буяуҙар, декорация арбай. Шуға күрә улар "Сезанн һынлы сәнғәте"нең тышҡы билдәләренә өҫтөнлөк бирә, ул да оҙаҡҡа түгел. Урыҫ рәссамдары Сезанн картиналары менән И.&nbsp;А. Морозов &nbsp;Мәскәүҙә С. И. Щукин. йыйылыштарында таныша. Сезанн сәнғәтендә урыҫтар нимә күрәһеләре килгән, шуны ғына күргәндәр, к улар яңы быуын вәкилдәре һәм сезаннизмды П. Гоген синтетизмы, понт-авен төркөмө рәссамдары эштәре һәм наби, декоративизм А. Матисс һәм рәсәй «кубофутуризм» аша билдәләгәндәр..
1998 йылда «XX быуат башындағы урыҫ авангарды һәм Поль Сезанн» күргәҙмәһе Санкт-Петербургта урыҫ музейы залдарында үткәрелгән. Бәйләнеште генә түгел,ә Сезанн менән авангардистарҙың айырмаһын да күрһәткән.Ҡайһы бер А. В. Куприн, И. И. Машков, А А. Осмеркин картиналары ғына француз рәссамы ижадына яҡынлаша. Шулай итеп, француз кубизмы ла, рәсәй авангардизмы ла, XX быуат сәнғәтендәге башҡа ағымдар ҙа сезанндыҡыса булып китмәй.
Рәссам-өйрәнсек Уинстон Черчилль үҙен Сезанн уҡыусыһы тип йөрткән, Биограф Дмитрий Медведев һүҙҙәре буйынса, тәбиғәт сифатында "күп яҡтылыҡ , уларҙың формаһы һәм өҫтө ауыр айырыла һәм сағыштырмаса әһәмиәте ҙур булмауы, төҫтәрҙә ялтырауыҡтар һәм тоҡаныу өҫтөнлөк итә ".
Мираҫ
Сезанндың 800-ҙән ашыу сәнғәт мираҫ эше май менән, акварелдәр менән башҡа эштәрен иҫәпләмәгәндә. Оҙаҡ йылдар буйы рәссамдың ижад юлында үҙе тарафынан тамамланмаған һәм юҡҡа сығарылғандарын иҫәпләү мөмкин дә түгел.. Көҙгө салонда 1904 йылда Парижда Сезанн картиналары өсөн ҙур зал бирелә. Был күргәҙмә беренсе ысын уңыш килтерә, улай ғына ла түгел — рәссамдың триумфы була. 1904 йылда Сезанн картиналары ретроспективаһы Көҙгө салонда, ә күп картиналары 1905 һәм 1906 йылдың Көҙгө салонында күрһәтелә, уның үлеменән һуң ике иҫтәлекле ретроспектив күргәҙмәһе 1907 йылда була.
Болгарҙар
Болга́ры (болгарҙар) экзоэтнонимы (болгар теле българи) — көньяҡ славян телле , иртә Урта Быуаттар дәүерендә болғар һәм славян ҡәбиләләре урындағы халыҡ, Балҡан, иң элек фракийҙар ҡалдыҡтары менән ҡушылыуы һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән халыҡ. Болгарияның төп халҡы.
Болгарҙар Украина һәм Молдавияның көньяғында, Болгария менән сиктәш райондарҙа, Төньяҡ Македония, Греция, Сербия, Румыния райондарында, шулай уҡ АҠШ-та, Канадала, Көньяҡ Америкала һәм Австралияла йәшәй. 2011 йылда Болгария халҡының 85%-н тәшкил иткән.
Теле — болгар теле. Яҙмаһы нигеҙендә — кириллица.
Этногенезы
Ҡара: Антропологические и генетические исследования болгар (Антропологични и генетични проучвания на българите)
Хәҙерге заман болгарҙары бында алдараҡ йәшәгән, VII быуатта Ҡара диңгеҙ буйы далаларынан күсеп килгән өс этностың ҡушылыуы һөҙөмтәһендә, хәҙерге Болгария ерҙәрендә йәшәгән боронғо славяндар ҡәбиләләренән, һәм славяндар килгәнгә тиклем шул ерҙәрҙә йәшәгән фракийҙарҙан, барлыҡҡа килгән.
1917 йылдың октябрь башына Рәсәй империяһы территорияһында 300 меңгә яҡын болгар-колонистар йәшәгән. Улар Рәсәйгә нигеҙҙә XVIII—XIX быуаттың беренсе яртыһында, болгар ерҙәре Оттоман империяһы власы аҫтында булған осорҙа килгән: 15 меңгә яҡын йәшелсә үҫтерегә ялланған сезон ауыл хужалығы эшселәре һәм 1,5 меңдән артыҡ хәрби әсирҙәр һәм тотҡонланғандар (интернированные).
Болгар генетиктары Болгарияның өс некрополендә ерләнгән VIII—X быуаттарҙа йәшәгән ун өс кешенең митохондриаль гаплотөркөмдәрен өйрәнеү һөҙөмтәһендә, боронғо болгарҙар менән хәҙерге болгарҙар араһындағы генетик оҡшашлыҡты тапты. Боронғо болгар митохондриаль гаплотөркөмдәренә оҡшаған мәғлүмәт хәҙерге осор Европа һәм Көнбайыш Евразия популяцияларында табылды. Хәҙерге заман болгарҙарында 41,9 % йышлыҡҡа эйә митохондриаль гаплотөркөм H (мтДНК) — H гаплогруппаһы 13 протоболгар өлгөһөнөң 7-һендә табылған. Болгарияла йәшәп килгән ир-ат һыҙыҡтарын ҙур репрезентатив тикшереү болгарҙарҙа таралған Y-хромосом гаплотөркөмдәрҙе — I2Y-a1b-M423 (20,2 %), E1b1b1a1b (Y-ДНК) (E1b1b1a1b-V13) гаплотөркөмдәрҙе (18,1 %), R1a1a (Y-ДНК) (R1a1a-M17/M198) гаплотөркөмдәрҙе (10,0 %), R1a1a1b1-M458 (7,5 %), R1b1a2a-L23* (5,2 %), I1 (Y-ДНК) (I1-M253) гаплотөркөмдәрҙе (4,3 %), J-M241 (J2b2-M241) гаплотөркөмдәрҙе (3,8 %), J2a-M530 (2,4 %), E1b1b1c1-M34 (1,9 %), G2a2b2a1b-L497 (1,9 %), J2a1-Page55* (1,7 %), T1a-M70 (1,6 %) күрһәткән. Хәҙерге заман болгарҙары бронза быуаты йәки ямный мигранттары (ВАВ) һәм иртә Европа игенселәре (EEF) ҡушылмаларында булмаған өҫтәлмә кавказ ҡатламын күрһәтә. Хәҙерге болгарҙарҙың кавказ ҡатышмаһын өс компонентҡа бүлә алдылар. Хәҙерге заман болгарҙарын башҡа балҡан халыҡтарынан айырыусы иң көслө кавказ компоненты протоболгарҙарға салт-маяҡ мәҙәниәтенә ҡараған аландарҙан күскән. Хәҙерге заман болгарҙары миной компонентын нигеҙҙә Византия менән халыҡтарҙы алмашыу иҫәбенә, ә бронза быуаты фракий компонентын — иртә урта быуат славяндары менән ҡатнашыу арҡаһында үҙләштергән.
Теле
Болгар теле һинд-европа тел ғаиләһенең славян төркөмөнә ҡараған көньяҡ төркөмсәһенә ҡарай. Донъяла болгар телендә һөйләшеүселәрҙең дөйөм һаны — 9 миллиондан ашыу кеше.
Яҙмала кириллицаға нигеҙләнгән болгар алфавиты ҡулланыла. Унда «Э», «Ы» һәм «Ё» хәрефтәре юҡ, ә «Ъ» хәрефе «табор» рус һүҙендәге баҫымһыҙ өнгә яҡын яңғырау [ɤ] өнөн аңлата.
Күпселек славян телдәренән айырмалы рәүештә, болгар телендә килештәр юғалған, уның ҡарауы «нулевой» тип аталған айырым билдәлелек артиклы ҡулланыла.
Блогар теленең фонетикаһы башҡа славян телдәре менән сағыштырғанда нәҙегәйтелгән (палатализованный) тартынҡыларҙың булмауы менән айырыла.
Лексикаһы буйынса болгар теле боронғо славян (старославянский) һәм македон телдәренә ныҡ яҡын, һәм хәҙерге көнгә тиклем көнсығыш славян телдәрендә архаик тип һаналған күп һанлы һүҙҙәрҙән тора.
Күп быуаттар дауамында төрөк бойондороҡлоғо аҫтында йәшәргә тура килгәнлектән, болгар телендә төрки сығышлы һүҙҙәр күп.
Болгар теле — Болгария Республикаһының рәсми теле. Болгар телендә күп нәфис әҙәбиәт һәм ғилми хеҙмәттәр яҙылған. Бессарабия Украинаһында һәм Молдавияла ул болгар общинаһының рәсми теле булып тора.
Этнографик һәм субэтник төркөмдәр
Элек болгарҙар төрлө төбәк: диалект, конфессиональ, мәҙәни һәм көнкүреш билдәләре менән айырылған, һәм был күренеш әле лә һаҡлана. Теге йәки был төбәктә болгар халҡының айырымланған: рупцы, полянцы, балканджии, шопы, македонцы, тракийцы, добруджанцы һәм башҡа этнографик һәм субэтник төркөмдәр барлыҡҡа килгән.
Глинка Сергей Фёдорович
Глинка Сергей Фёдорович  (7 сентябрь 1855 йыл — 18 апрель 1933 йыл) — Рәсәй империяһы һәм СССР ғалимы, геология минералогия фәндәре докторы һәм Мәскәү университетының атҡаҙанған профессоры.
Биографияһы
Сергей Фёдорович Глинка 1855 йылдың 7 сентябрендә (26 август) Пермь губернаһы Сысерть заводында тыуған. Мәскәү губернаһың дворяндары нәҫеленән. Башланғыс белемде 2-се Ҡазан гимназияһында ала.
Ҡаҙан Император университетының физика-математика факультетының математика бүлегенә уҡырға инә. Артабан Санкт-Петербург университетына күсә, уны 1883 йыл да тәбиғи фәндәр кандидат дәрәжәһе менән тамамлай.
1885 йылдың декабренән кристаллография буйынса приват-доцент дәрәжәһендә лекциялар уҡый башлай. Бер йылдан тимер юл инженерҙары институтының репетиторы итеп тәғәйенләнә, 1891-1896 йыл дарҙа унда анализдар етештереү буйынса химик вазифаһын биләй.
1889 йылдың декабрендә минералогия һәм геогноз магистры дәрәжәһе бирелә. («Рус ятҡылыҡтарынан альбиттар»); 1896 йыл аҙағында Ҡазан университетында « Рәсәй ятҡылыҡтарынан альбиттарҙың оптик үҙенсәлектәре һәм химик составы» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
1897 йылдың сентябренән Санкт-Петербург тарих-филология институты. уҡытыусыһы итеп раҫлана.1890-1910 йылдарҙа Бестужев курстарында профессор, шулай уҡ 1894 йылдың октябренән Император художество академияһы ҡарамағындағы юғары художество училищеһында уҡыта (1905 йылдың ғинуарынан — профессор).
1911 йылдан — ординар профессор, Мәскәү университетының минералогияһында, («Кассо эштәре») буйынса протест билдәһе йөҙөнән бер төркөм профессорҙар киткәс, кафедра мөдире к.
1922 йылда — Мәскәү Император университетының атҡаҙанған профессоры.
1913 йылдың 1 ғинуарынан — Тулы хоҡуҡлы статский советник.
1919 йылдың 22 майынан С. Ф. Глинка Рәсәй дәүләт китапханаһының.ғилми бүлеге мөдире.
1922 йылдан — кристаллография кафедраһы профессоры.
1933 йылдың 18 апрелендә Мәскәүҙә вафат була. Ваганьков зыяратында ерләнә.(4 уч.).
Хеҙмәтәре
60-тан ашыу фәнни хеҙмәт авторы. , улар араһында:
Пуй-Я
Пуй-Я — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ингатья (күл) куленә ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 45 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ғайсин Лоҡман Мәсәлим улы
Ғайсин Лоҡман Мәсәлим улы (8 март 1908 йыл — 14 декабрь 1988 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, гвардия сержанты
Биографияһы
Лоҡман Мәсәлим улы Ғайсин 1908 йылдың 8 мартында хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Көбәк ауылында тыуған. Ҡыҙыл Армия сафына 1941 йылда Бүздәк район хәрби комиссариаты тарафынан алына.
Хәрби юлы
62-се гвардия кавалерия полкының 76 миллиметрлы пушкалар батареяһының төҙәүсеһе (тоҫҡаусы) булып хеҙмәт итә. 1942 йылда Курск өлкәһенең «Ҡыҙыл Яр» колхозы өсөн алышта, шулай уҡ 1943 йылда Украина ССР-ның Чернигов өлкәһе Клочково ауылы янындағы яуҙа, 1945 йылда Польшаның Радевишт пунктын һәм Германияның Браденбург ҡалаһы янындағы бәрелештәрҙә үҙенең батырлығы, ҡыйыулығы, тиҙлеге менән башҡаларҙан айырыла. Ике тапҡыр еңелсә яралана. 1946 йылда демобилизациялана һәм тыуған ауылында эшләй. 1988 йылдың 14 декабрендә вафат була, тыуған ауылы Көбәктә ерләнә.
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Награда тураһында документтары
Юлдыбай мәктәбе (Йылайыр районы)
Юлдыбай мәктәбе — Башҡортостан Республикаһы Йылайыр районы Юлдыбай ауыл Советы биләмәһендәге уҡыу йорто. Юлдыбай ауылы, Кооператив урамы, 42 адресы буйынса урынлашҡан
Тарихы
Юлдыбайҙа донъяуи мәктәп 1919 йылда Ғүмәрҙә (Тәүкәт) ауылында Үҙән йылғаһы аръяғындағы ҡалҡыулыҡта урынлашҡан бәләкәй генә ағас бинала асыла. Элек Юлдыбай ауылы Ғүмәр һәм Юлдыбай ауылдарынан торған. Тәүге уҡытыусы — Юлдыбай ауылында тыуып үҫкән Рәхмәтулла Ҡоҙашев. 1925 йылға 30 уҡыусы башланғыс белем алып сыға.
Заманса мәктәп Юлдыбай 20-се быуаттың уртаһында барлыҡҡа килә.
1935 йылда мәктәп тулы булмаған, 1937 йылда уртасаға үҙгәртелә. 1939 йылда мәктәптең ике ҡатлы ағас бинаһы төҙөлә башлай. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында 7 — 9 класс уҡыусылары фронтҡа китә йәки фабрика-завод училищеларына ебәрелә.
1970 йылға тиклем — ете йыллыҡ мәктәп. 1948 йылда — урта мәктәп (10 йыллыҡ). 1958 йылдан алып мотлаҡ 8 йыллыҡ уҡытыу индерелә. 1970 йылға тиклем киске мәктәптә эргә-тирәләге ауылдарҙан йыл һайын 700-гә тиклем уҡыусы белем ала. 1970 йылға тиклем мәктәптә Воскресенск, Ҡашҡар, Ҡыпсаҡ, Бәләкәй Юлдыбай, Мәҡсүт ауылдарынан балалар уҡый, мәктәп ҡарамағында интернаты була. 1971 йылда 5-11 класс уҡыусылары өсөн кирбестән бина төҙөлә.
1950 йылдан алып 2000 йылдарға тиклем мәктәпте 3600 уҡыусы тамамлай. Алтын һәм көмөш миҙалдар 20 уҡыусыға бирелә.
Инәк (Оло Эйек ҡушылдығы)
Инәк  — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы Күгәрсен һәм Ейәнсура райондары, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Эйек йылғаһының һул ярына тамағынан 163 км өҫтәрәк Оло Эйеккә барып ҡушыла. Йылғаның оҙонлоғо 82 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кунерма (станция)
Кунерма — Төньяҡ-Байкал төбәгендәге Көнсығыш-Себер тимер юлының Байкал-Амур магистралендәге (982 км) станцияһы.
Ҡала тибындағы Кунерма ҡасабаһы Иркутск өлкәһенең Казачинско-Ленский районында урынлашҡан.
Тасуирлама
Станция тимер юл линияһы электрлаштырылған.
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Ковалёв Фёдор Иустинович
Федор Иустинович Ковалев (1898 йыл — 26 март 1954 йыл) — совет геологы, тау инженеры, 1921 йылдан ВКП(б) ағзаһы (1923 йылда троцкизм өсөн сығарыла, ҡабаттан тергеҙелә, 1937 йылда ҡабаттан сығарыла). Көньяҡ Урал битләүҙәрендә баҡыр колчеданы ятҡылыҡтарын, стратиграфияны өйрәнә. Сталин премияһы лауреаты (1949).
Биографияһы
Федор Иустинович Ковалев 1898 йылда хәҙерге Курск өлкәһе Любимовка ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. 1935—1937 йылдарҙа партия начальнигы, Төньяҡ-Көнбайыш Ҡытайҙа (Синьцзян) эшләгән СССР Наркомтяжпромының Главникельолово махсус тәғәйенләнештәге экспедицияһының начальник урынбаҫары була. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Ғилми тикшеренеүҙәре баҡыр колчеданы ятҡылыҡтары менән бәйле. Федор Иустинович Ковалев ҡатнашлығында Сибай баҡыр колчеданы ятҡылығы асыла. 1943 йылда Таналыҡ-Баймаҡ районының геологик картаһын төҙөүҙә ҡатнаша (масштабы 1:1000 000). 1943 йылда геология-минералогия фәндәре кандидаты дәрәжәһен ала. 1944 йылда Ирәндек свитаһынан Баймаҡ-Буребай һәм Ҡарамалышташ свиталарын айыра. 1946 йылда З. И. Иконникова менән бергә Таналыҡ-Баймаҡ районының геология картаһын төҙөй (масштабы 1:100 000). 1949 йылда Сталин премияһына лайыҡ була.
Федор Иустинович Еовалев 1954 йылдың 26 мартында Мәскәүҙә вафат була. Сибай урамдарының береһе уның исемен йөрөтә.
Ростов зоология паркы
Ростов зоология паркы — Рәсәйҙең иң эре зоопарктарының береһе (майҙаны 90 гектарҙан артыҡ), үҙенең бай традициялары булған зоология паркы. Дондағы Ростовта урынлашҡан.
Тарихы
1927 йылдың июнендә C. M. Будённый исемендәге мәктәптең йәнле мөйөшө базаһында, уҡыусылар һәм Ростов мәктәптәренең береһенең уҡытыусыһы арҡаһында нигеҙ һалынған (хәҙер был Будённый проспектындағы 43-сө мәктәп, йорт 64).
1927 йылдың 26 июнендә мәктәп яны участкаһында күмәкләп килеп ҡарау өсөн Зоология баҡсаһы асыла.
1929 йылдың көҙөндә мәктәптең хайуандар коллекцияһын ҡала ситенә күсерәләр. Унда хайуандар өсөн биш ҡала дачаһы бүленгән була. Зоология баҡсаһының беренсе директоры мәктәп уҡытыусыһы һәм натуралистәр түңәрәген ойоштороусы — Владимир Вильгельмович Кегель була.
1935 йылда Ростов зоопаркында эму дөйәғошо нәҫел килтерә. Ҡала был ҡоштар менән илдең бөтә зоопарктарын, шулай уҡ ике сит илдең — Ҡытай һәм Румынияның зоопарктарын тәьмин итә.
2009 йылдың 5 сентябрендә Ростов зоопаркы Берлиндың Фридрихсфельде зоопаркынан килтерелгән өс филде ҡабул итә. Егерме йылдан артыҡ зоопарктың филдәре булмай, ә хәҙер уларҙы аҡ айыу балаһына алмаштырып алалар. Ләкин бының менән генә тарих тамамланмай әле: 2010 йылдың декабрендә зоопаркта көтмәгәндә фил балаһы тыуа, ҡыҙыҡай. Инә фил Ростов зоопаркына быуаҙ булған килеш килтерелгән булып сыға.
Коллекция
Зоопарк Рәсәй территорияһында иң эре зоопарктарҙың береһе. Унда 400 төргә ҡараған 5 меңгә яҡын хайуан бар. Шуның менән бергә, уларҙың 105 төрө Халыҡ-ара тәбиғәтте һаҡлау союзының Ҡыҙыл китабына индерелгән, 33 төрө — Pәсәйҙең Ҡыҙыл китабына, ә 132 төрө ҡырағай хайуандар һәм үҫемлектәр донъяһының бөтөп барыусы төрҙәре менән халыҡ-ара сауҙа итеү буйынса килешеүгә (CITES) ҡушымта исемлегенә ингән.
Ростов зоопаркы хайуандарҙың юғалып бөтөп барыусы һәм һирәк осрай торған төрҙәрен һаҡлау мәсьәләләре менән шөғөлләнеүсе донъяның төп фәнни һәм йәмәғәт ойошмалары менән бәйләнеш тота. Бында Халыҡ-ара Ҡыҙыл китапҡа, шулай уҡ юғалып бөтөп барыусы һәм һирәк осрай торған хайуандарҙың төбәктәрҙәге исемлегенә ингән күп һандағы хайуан төрҙәре бар.
Ростов зоопаркы аҡҡойроҡ- диңгеҙ бөркөтөн үрсетеү буйынса Европала беренсе урындарҙың береһен биләй.
Зоопаркта шулай уҡ аквариум секцияһы бар, унда һыу аҫты донъяһының төрлө-төрлө йән эйәләре — Дон яғындағы балыҡтарҙан алып Көньяҡ Американың сөсө һыуҙа йәшәүсе скат һәм диңгеҙ ҡыҫалаларына тиклем бар. Террариумда Көньяҡ-көнсығыш Азиянан килтерелгән крокодилдар, төрлө ташбаҡалар, Урта Азиянан, Африканан, Американан килтерелгән йыландар, шулай уҡ башҡа экзотик һөйрәлеүсе хайуандар йәшәй.
Клоков Всеволод Иванович
Клоков Всеволод Иванович (25 июнь 1917 йыл — ) — тарих фәндәре докторы, профессор, Украина Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы, Украина Дәүләт премияһы лауреаты, Украинаның атҡаҙанған фән эшмәкәре, Советтар Союзы Геройы, Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Украинала, Чехословакияла партизан көрәшенең актив ҡатнашыусыһы, партизан бригадаһы комиссары.
Биографияһы
Клоков Всеволод Иванович 1917 йылдың 25 июнендә Силәбе өлкәһенең Усть-Катав ҡалаһында эшсе ғаиләһендә тыуа. Урыҫ. 1947 йылдан КПСС ағзаһы. Урта мәктәптә уҡый, артабан рабфакта белем ала.
1932 йылда ВЛКСМ-ға инә. 1934 йылда Томск тимер юл транспорты инженерҙарының электромеханика институтына инә. 1939 йылда уҡыуын уңышлы тамамлағандан һуң, уҡытыу эшенә ҡалдырыла. Студенттарға лекциялар уҡыуын ғилми-тикшеренеү эштәре менән бергә алып бара.
Совет-герман һуғышы башланғанда Клоков Белоруссияла була. Артиллерия подразделениелары составында немец-фашист илбаҫарҙары менән тәүге ҡаты алыштарҙы Минскиҙың көнбайышында ҡаршылай. И. Клоков еткәселек иткән пушка расчеты гитлерсыларҙы һәм уларҙың техникаһын уңышлы ҡыйрата.
Гомель районында В. И. Клоков һуғышҡан полк ҡамауға эләгә. Аяуһыҙ һуғышта совет яугирҙары ҡамауҙы өҙөп, көнсығышҡа сығырға тырыша. Белорус урмандары аша, дошман ҡулында ҡалған ауыл һәм ҡалаларҙы урап үтеп, 26 совет яугиры, улар араһында И. Клоков та була, 1941 йылдың октябрендә Чернигов өлкәһенең партизан отрядының бер төркөмөнә ҡушыла.
Уларҙы «26 төркөмө» тип атайҙар, һәм бер ни тиклем ваҡыттан һуң улар иң яҡшы хәрби төркөм була. Оло ерҙән тәүге партия шартлатҡыстар алынғас, В. И. Клоков махсус ойошторолған диверсия төркөмөнә индереүҙәрен үтенә. Унда ул мина-шартлатыу эшен өйрәнә һәм квалификациялы шартлатыусы булып китә.
1943 йылдың 11 мартында Чернигов өлкәһенең партизан берләшмәләре Волынға рейдҡа сыға. Рейд ваҡытында В. И. Клоковтың диверсия төркөмө дошманға ҡаршы ете диверсия акты ҡыла. 1943 йылдың йәйендә, Чернигов-Волынск партизан берләшмәһе Украинаның һәм Белоруссияның көнбайыш өлкәләрендә хәрби хәрәкәттәр башлағас, В. И. Клоковтың диверсион төркөмө Брест-Пинск тимер юлы участкаһына ебәрелә. Көсөргәнешле эшләп, диверсанттар август-сентябрҙә дошман һалдаттары, техникаһы һәм боеприпастары булған 33 эшелонды юҡ итә.
1943—1944 йылдың ҡышында В. И. Клоков Ковель — Сарны тимер юлы участкаһындағы арлыҡ диверсия төркөмдәренең начальнигы итеп тәғәйенләнә. 1944 йылдың апрелендә, Чернигов-Волынск партизан отрядтары берләшмәһе Ҡыҙыл Армия частары менән осрашҡан ваҡытта, В. И. Клоков командалығындағы шартлатыу төркөмдәре иҫәбендә 102 шартлатылған эшелон була. В. И. Клоков шәхсән дошмандың 6 эшелонын шартлата.
1944 йылдың йәйендә, Украина партизандар хәрәкәте штабы ҡарарына ярашлы, В. И. Клоков бер төркөм иптәштәре менән бергә Чехословакиятерриторияһына ташлана. 1944 йылдың авгусынан 1945 йылдың февраленә тиклем ул Ян Жижа исемендәге партизандар бригадаһының штаб начальнигы була, ә 1945 йылдың февраль-майында — Чехословакиялағы Суворов исемендәге партизандар берләшмәһенең комиссары.
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 2 майындағы указы менән немец-фашист илбаҫарҙарына ҡаршы көрәштә дошман тылында командованиеның хәрби заданиеһын үтәгәндә күрһәткән ҡаһарманлығы, батырлығы һәм Украина партизандар хәрәкәтен үҫтереүҙәге айырым ҡаҙаныштары өсөн Всеволод Иванович Клоковҡа Советтар Союзы Геройы исеме бирелә, Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 7431) тапшырыла.
Һуғышынан һуң В. И. Клоков фәнни эшмәкәрлеген дауам итә. Украина СССР-ы Фәндәр академияһының Бөйөк Ватан һуғышы тарихы комиссияһы бүлеге мөдире булып эшләй, Украинаның Архив идаралығы бүлеге мөдире, Украина Фәндәр академияһы Тарих институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, ә 1962 йылдан — ошо институттың бүлек мөдире була.
В. И. Клоков илдең ижтимағи-сәйәси тормошонда актив ҡатнаша, Һуғыш ветерандарының совет комитеты ағзаһы булып тора, Украина һуғыш, хеҙмәт һәм Ҡораллы Көстәр ветерандары советының беренсе рәйесе, Халыҡ-ара ҡаршылыҡ көрәше федерацияһы бюроһы ағзаһы, СССР Халыҡ депутаттарының һуңғы саҡырылыш депутаты. Украина Юғары Радаһында Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытындағы элекке партизандар эштәре буйынса комиссия рәйесе урынбаҫары була, Украина Милли фәндәр академияһының Хәрби-шефлыҡ комиссияһы ағзаһы.
В. И. Клоков Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында совет халҡының батырлығына арналған бер нисә фундаменталь эш авторы.
2004 йылдың 11 октябрендә вафат була. Киев ҡалаһының Байков зыяратында ерләнгән.
Наградалары
СССР наградалары
Украина наградалары
Балыҡлы
Балыҡлы (Балыклы) — Башҡортостандың Фёдоровка районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 677 кеше. Почта индексы — 453296, ОКАТО коды — 80254810001.
Тарихы
1842 йылда 522 кешегә ужым игене — 512, яҙғы иген 1824 бот сәселә. 1920 йылдағы халыҡ иҫәбен алыу 1-се Балыҡлылағы 296 ихатала 1495 башҡорт һәм 2-се Балыҡлылағы 78 ихатала 383 татарҙың йәшәүе тураһында мәғлүмәт теркәлә. Хәҙерге ваҡытта Фёдоровка районында бер генә Балыҡлы ауылы бар.
Балыҡлы ауылында XVIII—XX быуат башында 1-се йәмиғ мәсете эргәһендә мәҙрәсә эшләй.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Ростов дәүләт ҡурсаҡ театры
Ростов дәүләт ҡурсаҡ театры — Дондағы Ростовта 1935 йылда нигеҙ һалынған ҡурсаҡ театры.
Театрҙың тарихы
Төрлө йылдарҙа театр менән билдәле режиссёрҙар: Борис Сахновский — Константин Сергеевич Станиславскийҙың уҡыусыһы, Леонид Стельмахович — Всеволод Эмильевич Мейерхольдтың уҡыусыһы етәкселек итә.
Театрҙың художество етәксеһе булып 35 йылдан артыҡ С. В. Образцовтың уҡыусыһы — Былков Владимир Сергеевич эшләй.
Театрҙың тарихы уның асылыу башланғысында торған һоҡланғыс артистарҙы хәтерендә һаҡлай. Улар араһында: Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы С. Исаева, М. Кушнаренко (ейәнсәре Елена Мельпоменаға уңышлы хеҙмәт итеүен дауам итә), С. Улыбашев, Л. Чубков, Г. Пидько, А. Деркач һәм башҡа бик күптәр.
Театр эшләгән осорҙа биш меңдән артыҡ спектакль ҡуйыла.
Театрҙың ҡыуылып сығыу тарихы
Театрҙың әлеге бинаһы 1960-сы йылдарҙың уртаһында, емерелгән Благовещение грек сиркәүе урынына төҙөлгән була. Благовещение грек сиркәүе бында 1909 йылдан алып эшләп килә. 1930-сы йылдарҙа балаларҙың техник станцияһына үҙгәртеп ҡорола. Ҡурсаҡ театрын төҙөү сиркәү фундаментында, емергәндә һаҡланып ҡалған сиркәү стеналарын өлөшләтә ҡулланып башҡарыла.
Ҡурсаҡ театрын бинаһынан ҡыуып сығарыу идеяһы 2000-се йылдар башында тыуа. Был идеяны ҡурсаҡ театрының элекке грек сиркәүе урынында урынлашыуы менән нигеҙләйҙәр. Һуңғараҡ ҡала властары сиркәү төҙөү өсөн алыҫ түгел, халыҡ өсөн асыҡ китапхана эргәһендә урын бирә. Ләкин бер аҙҙан епархия Ростов өлкәһенең милек мөнәсәбәттәре министерствоһына, сиркәү ерҙәрен кире ҡайтарып биреү тураһындағы законға һылтанып, бинаны ҡайтарып биреү талабы менән мөрәжәғәт итә.
2014 йылдың майында «Крәҫтиән» Нәшриәт йорто (Дондағы Ростов), Ростов дәүләт ҡурсаҡ театрын Ростов епархияһы дәғүә иткән бинанан ҡыуып сығарыуға юл ҡуймаҫ өсөн, ҡултамға йыйыу ойоштора. 2016 йылдың март башында губернатор урынбаҫары С. Бондарев театрҙың бинаһы Ростов Православие сиркәүенә бирелә тип белдерә. Театр Ҡыҙыл армия урамындағы бинаға 2019 йылдың 30 октябренән ҡалмай күсергә тейеш була.
Александровка (Ҡариҙел районы)
Александровка (Александровка) — Башҡортостандың Ҡариҙел районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 41 кеше. Почта индексы — 452377, ОКАТО коды — 80234840006.
Соин Сергей Викторович
Соин Сергей Викторович (31 март 1982 йыл, Мәскәү) — ветеран-спортсы, тренер. 1998—2018 йылдарҙа профессиональ хоккейсы, үҙәк һөжүмсе. 2015—2018 йылдарҙа Өфөнөң «Салауат Юлаев» хоккей командаһы уйынсыһы. Мәскәүҙең «Крылья Советов» хоккей клубы тәрбиәләнеүсеһе. Рәсәйҙең Континенталь хоккей лигаһының иң юғары бүләге — «Гагарин кубогы»н ике тапҡыр яулаусы, йәштәр араһында донъя чемпионы.
2017/2018 йылдар миҙгелендә Континенталь хоккей лигаһында сығыш яһаған «Лада» хоккей клубында профессиональ карьераһын тамамлай.
Карьера
Сергей Соин хоккей менән шөғөлләнеүҙе Мәскәүҙә «Крылья Советов» спорт мәктәбендә үҙәк һөжүмсе позицияһында башлай. 1998 йылда Мәскәү йыйылма командаһы составында региондар араһында Рәсәй беренселеген еңә. Тәүге тренеры — Евгений Полеев.
«Крылья Советов» (1998—2003)
Сергей 16 йәшендә шайбалы хоккей буйынса Рәсәй суперлигаһында «Крылья Советов» өсөн тәү тапҡыр уйнай. Чемпионаттың беренсе этабында ул 20 уйын уҙғара һәм 3 (2+1) мәрәй йыя. Клуб даими миҙгелдә 17-се урын ала, ике мәрәй генә плей-оффҡа эләгер өсөн етмәй. Ә юғары лигаһының командалары менән Суперлигала ҡалыр өсөн турнирҙа һуңғы булалар һәм юғары лигаға күсергә мәжбүр була. Был этапта Сергей 14 осрашыуҙа 2 һөҙөмтәле пас бирә. Киләһе миҙгелдә юғары лигала «Крылья Советов» Көнбайыш дивизионында етенсе урынды ала һәм артабанғы көрәштә ҡатнаша алмай. Сергей 32 осрашыуҙа 16 (8+8) мәрәйгә өлгәшә.
Миҙгел тамамланғас, уны МХЛ драфтында «Колорадо Эвеланш» икенсе раундта дөйөм 50-се һан аҫтында һайлай. Шулай уҡ уны Канада хоккей лигаһы импорт драфтында беренсе раундта дөйөм 64-се һан аҫтында «Виндзор Спитфайр» хоккей клубы һайлай. Әммә Соин Төньяҡ Америкаға барырға йыйынмай ине. 2000/01 йылдар миҙгелендә «Крылья Советов» өсөн юғары лига чемпионатының беренсе этабында 19 уйында 9 (6+3) мәрәй йыя, ә командаһы Суперлигаға күтәрелер өсөн турнирҙа ҡатнашырға хоҡуҡ ала. Һәм ике йыллыҡ тәнәфестәр һуң был команда Рәсәй хоккейының элитаһына ҡайта. 2001/02 миҙгелендә Суперлигала Сергей 40 осрашыуҙа 12 (5+7) мәрәй йыя. «Крылья Советов» плей-оффҡа эләкһә лә, был этапта Соинға уйнарға бәхет теймәй. Яңы 2002/03 миҙгеле алдынан клубтың капитаны команданан китә. Ә был вазифа 20 йәшлек Сергейға бирелә. Капитан билдәһе менән ул 49 осрашыуҙа 17 (6+9) мәрәй йыя. Тик командаға был ярҙам итмәй һәм ул һуңғы урында ғына була.
ЦСКА (2003—2005)
Миҙгел тамамланғас, «Крылья Советов» юғары лигаға төшә, ә уның капитаны Мәскәүҙең икенсе командаһына — ЦСКА-ға күсә. Яңы командала 2003/04 миҙгелендә ул 49 уйында 7 (1+6) мәрәй йыя, ә ЦСКА даими миҙгелде 10-сы урында тамамлап плей-оффҡа эләкмәй. Киләһе миҙгелдә Милли хоккей лигаһында локаут иғлан итәләр һәм күп билдәле уйынсылар Рәсәйгә уйнарға килә. Мәҫәлән, ЦСКА составын Александр Фролов, Мартин Штрбак, Николай Жердев, Олег Кваша, Андрей Николишин һәм Олег Сапрыкин көсәйтә. Шуға күрә Сергей Суперлигала 19 уйын ғына үткәрә. Башҡа ваҡытын ул ЦСКА-2 өсөн беренсе лигала уҙғара. Шунда ул 11 уйында 11 мәрәй йыя.
«Северсталь» (2005—2011)
2005/06 миҙгеле алдынан Сергей Суперлиганың Череповецтан «Северсталь» хоккей клубына күсә. Тәүге йылда ул бөтәһе 52 уйында 19 тапҡыр һөҙөмтәле һөжүмдә ҡатнаша, ә «Северсталь» плей-оффтың тәүге этабында ЦСКА-ға еңелә. Киләһе йылда Сергей 104 уйында 50 мәрәй йыя. «Северсталь» 2007/08 йылдар миҙгелендә буласаҡ чемпионға — «Салауат Юлаев» хоккей клубына сирекфиналда отола. Көйәрмәндәр үткәргән команданың иң яҡшы уйынсыһын һайлауҙа Сергей икенсе урынды ала.
2008 йылда Континенталь хоккей лигаһы барлыҡҡа килә. Шунда Рәсәйҙең бөтә тиерлек иң яҡшы һәм сит илдәрҙән командалар инә. 30 октябрҙә КХЛ-да тәүге шайбаһын керетә. 14 ноябрҙә Тольяттиҙа уйында Сергей биш һөҙөмтәле пас бирә һәм биш мәрәй йыя — был уның КХЛ-да рекорды була. «Северсталь» КХЛ-дың тәүге миҙгелендә Гагарин кубогы өсөн плей-оффҡа эләгә алмай. Әммә шул йылда Сергей 51 осрашыуҙа 26 (7+19) мәрәй йыя — был уның өсөн мәрәйҙәр һаны буйынса карьераһында иң яҡшы күрһәткес. 2009/10 йылдар миҙгелендә Соин тағы ла Гагарин кубогында ҡатнаша алмай, ә даими миҙгелдә 52 уйында 20 мәрәй йыя.
2010/11 йылдар миҙгелендә «Северсталь» тәү тапҡыр плей-оффҡа эләгә һәм конференциялар сирекфиналында «Атлант» хоккей клубына отола. Шул йылда Сергей бөтәһе 60 осрашыуҙа 15 (5+10) мәрәй йыя. Был команда өсөн уның һуңғы миҙгеле була.
«Динамо» Мәскәү (2011—2015)
2011 йылдың 16 май көнөндә Сергей Соин Мәскәүҙең «Динамо» хоккей клубы менән ике йыллыҡ килешеү төҙөй. Яңы клубта ул үҙенә 6 һанын ала. 17 октябрҙә ул тәү тапҡыр бер уйында ике гол керетә. «Динамо» даими миҙгелде Көнбайышта өсөнсө урында тамамлай. Мәскәү хоккейсылары плей-оффта бер-бер артлы Минскиҙан «Динамо», «Торпедо», СКА һәм «Авангард» командаларын ота һәм тәү тапҡыр Гагарин кубогын еңә. Сергей даими миҙгелдә 52 уйында 22 тапҡыр һөҙөмтәле һөжүмдә ҡатнаша, ә плей-оффта бөтә 21 осрашыуҙа ла була, әммә бер генә мәрәй йыя. Соин Гагарин кубогы менән КХЛ һәм Рәсәй чемпионаттарының алтын миҙалдарын еңә.
2012/13 йылдар миҙгеле башында Сергей СКА командаһына ҡаршы уйында умрау һөйәген йәрәхәтләндерә. Бының өсөн ул даими миҙгелдә 35 уйын ғына үткәрә һәм 9 (5+4) мәрәй йыя. Ләкин ул Гагарин кубогында иң яҡшы яҡтан ғына үҙен күрһәтә. «Динамо» тағы ла был трофейҙы еңә, ә Сергей Соин 21 осрашыуҙа 11 (4+7) мәрәйгә өлгәшә һәм команданың был кубокты еңергә тос өлөш индергән уйынсыларҙың береһе була. Миҙгел тамамланғас, ул «Динамо» менән ике йылға яңы контракт төҙөй.
2013/14 йылдар миҙгеле башында уҡ Сергей тағы ла умрау һөйәге йәрәхәтен ала. «Динамо» табибы фаразлауы буйынса, Сергей 8 аҙна дауаланырға тейеш. Шулай килеп сыға ла — 13 ноябрҙә генә ул боҙға рәсми уйында сыға. Был миҙгел уның уңышлы булмай, күп тапҡыр йәрәхәтләнеү арҡаһында уйындар ҡалдыра. Даими миҙгелдә ул 19 осрашыу ғына үткәрә, әммә 13 (7+6) мәрәй йыйып өлгөрә. Ә Гагарин кубогында ике уйында ғына ҡатнаша, һәм «Динамо» конференция сирекфиналында уҡ еңелеп ҡала. Миҙгел тамамланғас, команданың баш тренеры Олег Знарок Рәсәй йыйылма командаһын етәкләй, ә уның урынын Знароктың ярҙамсыһы Харийс Витолиньш ала. 2014/15 йылдар миҙгелендә бөтәһе 51 уйын үткәрә, шуларҙа 14 (6+8) мәрәй йыя, ә «Динамо» конференциялар ярымфиналында буласаҡ чемпионға СКА хоккей клубына еңелә. Апрель бөтөү менән Сергейҙың Мәскәү командаһы менән килешеү ваҡыты тамамлана.
«Салауат Юлаев» (2015—2017)
2016/17 йылдар миҙгеленең икенсе уйынында уҡ шул умрау һөйәген йәрәхәтләндерә һәм боҙға 8 ноябрҙә генә сыға. Шәбәйеп ҡайтҡас, биш уйын үткәрә лә тағы «ватыла» — умрау һөйәге йәрәхәтенең рецидивы. 2017 йылдың 9 февралендә Сергей Соин боҙҙа күнекмәләргә ҡушыла. Әммә был миҙгелдә башҡа бер уйын да үткәрмәй. «Салауат Юлаев» даими миҙгелде конференцияла алтынсы урында тамамлай, ә Гагарин кубогының беренсе раундында «Аҡ Барс» хоккей клубына серияла 1-4 иҫәбе менән отола.
«Лада» (2017—2018)
2017 йылдың 1 май көнөндә Сергей Соиндың «Салауат Юлаев» менән контракты тамамлана. 8 августа Сергей «Лада» менән һынаулы контракт төҙөй. Ә 15 августа клуб менән тулы хоҡуҡлы бер йылға килешеү төҙөй. Даими миҙгелдә Соин бары тик 26 осрашыуҙа ғына ҡатнаша һәм бер гол керетә, дүрт һөҙөмтәле пас бирә. «Лада» Гагарин кубогы өсөн плей-офф уйындарына эләкмәй. Ә миҙгел тамамланғас КХЛ етәкселеге Тольятти командаһын Лига составынан сығара. «Лада» хоккей клубы Сергей Соин һуңғы профессиональ командаһы була. 2019 йылдың 15 июлендә билдәле хоккейсы спортсмен карьераһын тамамлай һәм тренер булып «Крылья Советов» спорт мәктәбенә эшләргә күсә.
Рәсәй йыйылма командаһында
1999 йылда Сергей Соин 1982 йылғы үҫмерҙәр араһында халыҡ-ара турнирҙа Рәсәй йыйылма командаһы составында ҡатнашырға алына. Шунда Рәсәй беренсе урынды ала, ә Сергей 3 уйында 2 (1+1) мәрәй йыя. Шулай уҡ ул шул йылда 18 йәштән йәшерәк уйынсылар араһында донъя чемпионатына барып ҡайта, шунда Рәсәй алтынсы урынды ғына ала. Киләһе йылда ул Рәсәй U18 составында Словакияла үткән халыҡ-ара турнирҙы еңә, ә юниорҙар араһында донъя чемпионатынан көмөш миҙалдарын алып ҡайта. Киләһе йылда ул бер тапҡыр ғына милли командаға саҡырыла. Йәштәр йыйылма командалары араһында Санкт-Петербургта үткән халыҡ-ара турнирға саҡырыла һәм шунда беренсе урынды яулай.
2001/02 йылдар миҙгелендә тәүҙә ул Финляндиянан 1982 йылғылар араһында халыҡ-ара турнирҙан икенсе урын менән ҡайта, ә һуңынан ул йәштәр араһында донъя чемпионатына саҡырыу ала. Чехиялағы форумда Рәсәй йәштәре финалда Канада командаһын еңеп донъя чемпиондары исемен яулай. Сергей Соин был турнирҙа ике гол керетә. Бынан һуң ул ҙурҙар Рәсәй йыйылма командаһында уйнай башлай. 2002/03 миҙгелендә ул Еврохоккейтурҙың өс этабы Балтика кубогы, Карьяла кубогы һәм Швеция хоккей уйындарында ҡатнаша һәм 11 уйында 3 тапҡыр һөҙөмтәле пас бирә. 2003 йылда Финляндияла үткән донъя чемпионатында ул 7 уйын үткәрә һәм 2 (0+2) мәрәй йыя, ә Рәсәй сирекфиналда Чехияла еңелә һәм миҙалдар өсөн көрәшә алмай.
Киләһе тапҡыр ул Рәсәй йыйылма командаһына 2013 йылда ғына донъя чемпионатына әҙерләнер өсөн Чехия хоккей уйындарына Гагарин кубогын ике тапҡыр еңеүсе булараҡ саҡырыла. Ә Финляндия менән Швецияла үткән донъя чемпионатында ул 8 уйын уҙғара һәм 4 (1+3) мәрәй йыя. Рәсәй командаһы сирекфиналда АҠШ командаһына 3:8 иҫәбе менән еңелә. 2013/14 миҙгеле — Ҡышҡы Олимпия уйындарының йылы була. Сергейҙың Сочиҙа үтәсәк турнирҙа ҡатнашырға мөмкинселектәре бар ине. Шул ҡалала декабрҙә үткән Беренсе каналы кубогына саҡырыла. Әммә шунда бер уйын ғына уҙғара, башҡаларында ҡатнашмай — уға йәрәхәттәре ҡамасаулай. Зинәтула Биләлетдинов Олимпиадала ҡатнашасаҡ әйткән составта Соин да була. Әммә шул ярыштарға бер айҙан әҙерәк ҡалғанда ул тағы ла йәрәхәтләнә. Ә 2014 йылдың 20 ғинуарында Сергейҙың Олимпиядала ҡатнаша алмауы билдәле була. Шунан башҡа ул Рәсәй йыйылма командаһына саҡырылмай.
Шәхси тормошо
Сергейҙың Александр исемле игеҙәк ағаһы бар. Ул әле КХЛ-да баш судья булып эшләй. Уның Ксения исемле ҡатыны бар. 2014 йылдың 27 октябрендә уларҙың ҡыҙҙары тыуа. Шулай уҡ уларҙа Влад исемле улдары бар.
Пуломья
Пуломья — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Тап йылғаһының һул ярына тамағынан 82 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Конда йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Конда, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Калмычиха
Калмычиха — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Эйек  йылғаһының уң ярына тамағынан 319 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Урал һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Эйек йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Урал (бассейндың рәсәй өлөшө).
Нуленсе километр (Өфө)
«Нуленсе километр» билдәһе— Өфөләге символик геодезия тамғаһы. Ул Өфө һәм Рәсәй Федерацияһы, шулай уҡ донъя ҡалалары араһындағы юлдың оҙонлоғон иҫәпләүҙә башланғыс нөктә булып тора.
Тарихы
«Нуленсе километр» тамғаһы 2007 йылдың 14 сентябрендә сәғәт 12-лә Ленин урамындағы Почтамт эргәһендә ҡуйыла. Диск рәүешендәге бронза билдәнең диаметры 1,5 метр, ауырлығы 700 килограмм. Ул Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең ҡойоу цехында ҡойола. Тамғала Башҡортостан Республикаһының милли символикаһы, «0» һаны һүрәтләнә һәм «Башҡортостан Республикаһының автомобиль юлдарының нуленсе километры» тигән һүҙҙәр яҙылған.
Баш почтамтың фасадына иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйыла, унда Мәскәү, Калининград, Владивосток, Мурманск һәм Сочиға тиклемге арауыҡ күрһәтелгән. Шулай уҡ Нуленсе километр билдәһенең Башҡортостандың Рәсәйгә инеүенә 450 йыл тулыуға бағышлап ҡуйылыуы ла бәйән ителә.
Рәсми билдәне ҡуйыу тантанаһында Өфө ҡалаһы мэры Павел Качкаев, "Рәсәй почтаһы"ның Өфө филиалы директоры Альберт Дүсәлимов, Өфө почтамты начальнигы Айрат Минасов, Өфө мотороҙар эшләү предприятиеһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Александр Артюхов, Өфө почтамты коллективы исеменән «Мисс Рәсәй почтаһы» титулын яулаусы Наталья Сарычева ҡатнаша.
Албанияла ислам
Ислам — Албаниялағы һәм ғөмүмән албандар өсөн иң йәш дин булып тора. Албанияны ҡәҙимге мосолман иле тип атап булмаһа ла, бында йәшәгән халыҡтың яҡынса 82.1 проценты Ислам дине тота тип әйтеп була. Косово Республикаһынан айырмалы, дөйөм Европа даирәһенә инә бара Албанияла ислам йоғонтоһо кәмей. Шуға ҡарамаҫтан, оҙаҡ ваҡыт Албания тулыһынса Европала урынлашҡан, халҡының күпселеге мосолман булған берҙән-бер ил булып һаналып килә.
Һаны
Албанияның күпселек халҡы хәҙергә тиклем Ислам дине тотоуын дауам итә. Шуныһы иғтибарға лайыҡ — 2002—2007 йылдарҙа ил президенты булып торған Альфред Моисиу Албанияны нәсрани ил тип атағас, бер мосолман ойошмаһы хатта протест белдерә. Дәүләт башлығына бынан һуң үҙенең сығышынан баш тартырға тура килә.
1942 йылғы итальян йәниҫәбенә ярашлы, Албанияла йәшәгән 1,128,143 кешенән мосолмандар 69 % (779,417 кеше) тәшкил иткән. Хәҙерге ваҡытта, CIA World Factbook мәғлүмәттәренә ярашлы, халыҡтың 70 % — мосолман. Мәгәр Pew Research Center мәғлүм итеүенсә, 2009 йылда Албания мосолмандары һаны процент нисбәтендә 79,9 % булыуы ихтимал.
Албанияның 2011 йылғы йәниҫәбенән ярашлы, илдә 1,587,608 мосолман (дөйөм халыҡтың 56,70 %) йәшәгән һәм 58,628 бекташ (2,09 %) иҫәпкә алынған.
Исламдың инә башлауы
Хәҙерге Албания территорияһына Ислам дине XIV быуаттан, Ғосман империяһы Балҡан ярымутрауын яулап алған ваҡыттан үтеп инә башлай. Албан феодалдарының күпселеге баштан уҡ ислам диненә күскән, сөнки үҙ мөлкәтен, өҫтөнлөктәрен һаҡлау һәм нығытыу өсөн кәрәк булған. Хатта Ғосман хакимиәте урынлаштырғандан һуң да әле халыҡ христиан динендә ҡала бирә. Төрөк тарихсыһы О. Барк мәғлүмәте буйынса, 1530—1535 йылдарҙа Эльбасан санжағында 8916 христиан (94,5 процент) һәм 526 (5,5 %) мосолман хужалығы булған. Һәм яҡынса шундай уҡ хәл күҙәтелә. Шкодра санжағында ла хәл яҡынса шулай булып ҡала.
Мосолманлаштырыу XVI быуатта башланып, XVII быуатта киң ҡолас ала, быға ғосманлыларҙың һалым сәйәсәте сәбәпсе була. Нәсраниҙарҙан йән башынан йыллыҡ һалым — жизйә бер нисә тапҡырға арта (Мәҫәлән, Влёр санджағында XVI быуатта хужалыҡтан 40-50 аҡса (иҫәпләшеү берәмеге) алынһа, XVII быуат башында 305 ааҡсаға барып баҫа). Ислам ҡабул иткән ғаиләләр бындай һалымдан азат ителгән, шуға күрә һалым ауырлығынан ҡотолор өсөн мосолманлыҡҡа күсә бара. Төньяҡ Албанияла күпләп Ислам ҡабул итеү XVII быуатҡа тура килә, XVIII быуаттың тәүге яртыһында был процесс Көньяҡ Албанияла ныҡ ҡеүәтләнә. XVII быуаттың тәүге тиҫтә йылдарында Төньяҡ Албания халҡының яҡынса 30 — 50 % өлөшө ислам ҡабул итә. Исламды тәү сиратта ир-ат ҡабул итә, ә ҡатын-ҡыҙ йыш ҡына ғүмере буйы нәсрани булып ҡала. Әммә киләһе быуын мосолманлыҡҡа күсә.
Дини үҙенсәлектәр
Албанияның төпкөлдә урынлашыуы, шулай уҡ даими рәүештә төрлө телле, төрлө динле халыҡтарҙың һөжүм итеп тороуы албан халҡының дин тотоуында, шул иҫәптән албан-мосолмандарҙа үҙенсәлекле сағылыш таба. Көнсығыш мосолмандары албандарҙың ҡайһы бер йолаларын абсурд тип күрә. Православие, католиклыҡ, мосолман һәм хатта йыш ҡына боронғо иллирия культы бер ғаилә эсендә һаҡлана, хатта исемдәр бер үк ваҡытта христиан һәм мосолман исемдәре ҡушыу күҙәтелә. Шуға күрә, көньяҡ славян халыҡтарынан айырмалы рәүештә, албандар араһында бер ҡасан да дин-ара ыҙғыш күҙәтелмәй. Төрлө дини йүнәлештәр буталыу һөҙөмтәһендә бекташ тигән йүнәлеш барлыҡҡа килгән. Тап улар Албания бойондороҡһоҙлоғо өсөн көрәш үҙәгенә әйләнә. Нисек кенә булмаһын, этник албандар һәр саҡ дингә ҡарағанда милләт-тел берлеген юғарыраҡ ҡуя.
Хәҙерге заманда
Бойондороҡһоҙлоҡ алғандан һуң илдә исламдың йоғонтоһо бик тиҙ кәмей башлай. Күп ҡатынлылыҡ юҡҡа сығарыла, намаҙ албанса, аяғөҫтө уҡыла. 1967—1991 йылдарҙа ил рәсми рәүештә атеистик йүнәлешле булған. Улай ғына ла түгел, илдең элекке президенты Альфред Моисиу Албанияны христиан иле тип әйтеп ебәреп, тәнҡиткә дусар була. Мәгәр йоғонтоло мосолман ойошмаһы йәшәп килә әле, һәм уның ағзалары президентты был һүҙҙәренән баш тартырға мәжбүр итә
Гостеприимный ауыл советы
Ҡунаҡсыл ауыл советы — ауыл биләмәһе. Рәсәй Федерацияһының Ырымбур өлкәһе Светлинский районының ауыл биләмәһе.
Административ үҙәге — Гостеприимный (Ҡунаҡсыл) ҡасабаһы. Гостеприимный (Ҡунаҡсыл) ауыл советының майҙаны 653,51 квадрат километр тәшкил итә. Ауыл Советы биләмәһендә өс тораҡ пункты урынлашҡан. Өс тораҡ пунктында 696 кеше йәшәй.
Тарих
2004 йылдың 2 сентябрендәге Ырымбур өлкәһенең «Ырымбур өлкәһенең муниципаль берәмектәренә муниципаль район, ҡала округы, ҡала биләмәһе статусын биреү һәм муниципаль берәмектәрҙең сиктәрен билдәләү һәм үҙгәртеү тураһында» № 1424/211-III-ОЗ Законына ярашлы Гостеприимный ауыл советына ауыл биләмәһе сиктәре һәм статусы бирелгән.