cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Муса Мортазин музейы
Тарихы
Музейҙы булдырыуҙа һәм асыуҙа «Озерный» совхозының элекке директоры Ж. М. Хәйретдинов Ж. М., партком секретары З. Ғ. Шакирьянов, яҙыусылар Рәүеф Насиров, Мәүлит Ямалетдинов, «Урал» халыҡ үҙәге рәйесе А. М. Ғибәҙәтов, Учалы райсоветы рәйесенең урынбаҫары Н. В. Даутова индергән өлөшө ифрат ҙур була. Муса Лут улы Мортазиндың шәхесенә ҡағлышлы мәғлүмәттәрҙе йыйыу буйынса эште Учалы 30-сы ҡала профтехучилищеһы мастеры Ниғмәтуллин Р. М. Һәм Милли музей ғилми хеҙмәткәре Муғаттаров Ғ. С. алып барҙылар. Төрлө дәүләт архивтарынан мәғлүмәттәр, документтар, фотографиялар алына. Муғаттаров Г. С. үҙе беренсе музей экспозицион планын төҙөй. Экспозицияны эшләү өсөн рәссам — скульптор, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Х. Х. Ғарипов саҡырыла. Геройҙың 110-йыллығына экспозиция яңыртыла. Яңы экспозицион план музей мөдире Мөхәмәҙиева Г. Х. тарафынан башҡарыла.
1992 йылда музей Башҡортостан Республикаһының Милли музейы составына филиал булараҡ индерелә. 2006 йылдан Учалы районы Амангилде ауыл Советы составында муниципаль бюджет учрежениеһы, 2013 йылда Башҡортостан Республикаһы Учалы районы муниципаль районы муниципаль бюджет учреждениеһы тип үҙгәртелә, йәғни үҙаллы музей итеп үҙгәртелә.
Музей етәкселәре
Йәмғиәт башланғысы нигеҙендә музейҙың тәүге директоры — «Озерный» совхозының элекке парткомы секретары ''Шакирйәнов З. Г. була, 1992 йылдан алып 2002 йылға тиклем музей менән Муса Мортазин исемендәге премияһы лауреаты Г. Х. Мөхәмәҙиева'' етәкселек итә. 2002 йылдан алып 2015 йылға тиклем музей директоры — ''Сунарғолова Х. Г.''.
Музей фонды
Музей экспонаттары батырҙың тормош һәм хәрби юлын кәүҙәләндерә. Бөгөнгө көндә музей фондында Муса Мортазиндың тормошон һәм эшмәкәрлеген сағылдырған 900-ҙән ашыу шәхси әйберҙәр, фото һәм документаль материалдар һаҡлана. «
Музей тупланмаһының төп өлөшөн китаптар, документтар, фотграфиялар, М. Мортазин туғандарының хат-хәтирәләре тәшкил итә. Мортазин репрессияға дусар ителеү сәбәпле шәхси әйберҙәре һәм документтарының төп нөсхәләре бик аҙ, башлыса архив документтары күрһәтелгән. Музей экспонаттары араһында айырыуса ҡиммәтле булып һаналалар:
Муса Мортазиндың өлкән ҡыҙы, РСФСР-ҙың һәм Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, К. Станисллавский һәм Ғ. Сәләм премиялары лауреаты Шәүрә Мортазинаның хәтирәләренән өҙөк:
"„… Атайым тәбиғәттән бирелгән абсолют ишетеү һәләтенә һәм матур моңло тауышҡа эйә ине. Ул бер үк ваҡытта батыр генерал, нескә артистик натура, юғары намыҫлы атай ҙа булды. Минең өсөн иң ҡәҙерле кеше — ул минең атайым “"
Атаһына булған һөйөүе һәм ихтирамы уны 2006 йылда „Шипы и розы комбрига Муртазина“ исемле фильм һәм китап сығарыуға этәргес көс була (авторы уның уҡыусыһы- Раиса Устинова). Китаптың экземпляры шулай уҡ музей фондында һаҡлана ».
Музей фойеһында Яковлевтың «Ҡыҙыл командирҙан» һүрәтенең репродукцияһы (авторы Р. Ғәйнуллин, оригиналы Мәскәү ҡалаһында Ҡыҙыл Армия һәм Флоты музейында һаҡлана).
Шулай уҡ музей фойеһында Геройҙың барельефы урынлашҡан. Уны М. Мортазиндың 110-йыллығына Учалы ҡала администрацияһы бүләк иткән (авторы Х. Х. Ғарипов).
Музейҙа шулай уҡ тыуған яҡты өйрәнеү буйынса эш алып барыла. Этнография, нумизматика әйберҙәре, ҡорал төрҙәре туплана. Улар экспозиция бүлегендә күрһәтелә. Башҡорт халҡының мәҙәниәтен һәм көнкүрешен сағылдырған мөйөш булдырылған.
Музей эшмәкәрлеге
Бөйөк Ватан һуғышының 70-йыллығына тағы ла бер Герой, ошо ауыл шәхсе, алты орден кавалеры подполковник Таһиров Зияф Саяп улына стенд асыла. Музейҙың эшләү осоронда М. Мортазиндың 100, 110, 115, 120, 125 йыллығына буклеттар сығарыла, экспозициялар яңыртылып тора, бинаға косметик ремонт эшләнә. Музей хеҙмәткәрҙәре район һәм ауылда үткәрелгән бөтә сараларҙа әүҙем ҡатнашалар.
Музейҙа мәктәп уҡытыусылары менән берлектә Ҡаһарманлыҡ дәрестәре, класс сәғәттәре үткәрелә. Студенттар музей фондында диплом эштәре өсөн мәғлүмәттәр алалар. Бында бик йыш һуғыш ветерандары менән осрашыуҙар үткәрелә, Мортазин тураһында фильмдар күрһәтелә.
Музейҙа Муса Мортазиндың тыуған көнө айҡанлы үткәрелгән саралар сиктәрендә бик күп күргәҙмәләр, викториналар, конкурстар, семинарҙар, ғилми-ғәмәли конференциялар үткәрелә.
2015 йылда музей «Ауыл поселениеһы территорияһында урынлашҡан иң яҡшы муниципаль мәҙәниәт учреждениеһы» дипломына лайыҡ була, музейға 100 мең һумлыҡ премия тапшырыла. Шулай уҡ музей мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә гранттар юллау республика конкурсында еңеүсе тип табыла һәм уға виртуаль музей булдырыу маҡсатында 90 мең һум аҡса бүленә.
Ловзеньга
Ловзеньга (Ловзанга) — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волошка йылғаһының һул ярына тамағынан 172 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ҡара сәпсәү
Ҡара сэпсәү, ҙурлығы сыйырсыҡтай (черныш) (Tringa ochropus)
Ҡылыҡһырлама
Яңғырауыҡлы һыҙғыра: «тйүүй-тйүүй» йәки «тйүй-титиит-тңүй».
Йәшәү рәүеше
Шарлыҡтарҙа, һаҙлыҡтарҙа, йылға буйҙарында йәшәй. Төрлө бөжәктәр менән туҡлана. Күомә ҡош. Киң генә таралған. Ағасҡа оялай. Күберәк башҡа ҡоштарҙың иҫке ояларынан файҙалана. Көрән таплы 4 бөртөк һарғылт һоро йомортҡаһы була.
Визинга (Түбәнге Пузла ҡушылдығы)
Визинга  — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Түбенге Пузла йылғаһының һул ярына тамағынан 17 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень йылғаһы башынан Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Алдар (фольклор персонажы)
Алдар («алдаҡсы» һүҙенән) — башҡорт фольклоры персонажы, көнкүреш әкиәттәре геройы.
Ҡылыҡһырлама
Башҡорт әкиәттәренең персонажы Алдар «Алдар менән Ямар», «Алдар менән сәсән», «Пеләш Алдар һәм муллалар», «Алдар һәм Зөһрә» һәм башҡа башҡорт халыҡ әкиәттәрендә осрай.
Зирәк Алдар образы — алдаҡсы, хәйләкәр һәм йылғырҙарҙың йыйылма образы ул.
Алдар — үҙендә халыҡ аҡылын туплаусы ла. Алдар образы наҙанлыҡты, һаранлыҡты сағылдырыусы образдарға ҡапма-ҡаршы ҡуйыла.
Башҡорт әкиәттәрендә Алдар хан, мулла йәки һатыусы менән осраша. Ғәҙәттә, бындай осрашыуҙар уларҙың Алдарҙан алданыуы менән тамамлана. Алдар йә кешенең атын урлап, хәйлә тоғо артынан өйөнә ҡайтып китә, йә, йәнәһе лә, кәкре ҡайынды терәп торорға ҡушып, ҡасып китә, шул рәүешле язанан ҡасып ҡала («Хан менән Алдар», «Алдар менән һатыусы малайҙары», «Алдар менән шайтан» һәм башҡа башҡорт халыҡ әкиәттәре).
Алдар хәрәкәт иткән әкиәттәр өсөн афористик һығымтаһы булған тамамланыу хас.
Алдар персонажы башҡа төрки телле халыҡтар әкиәтендә лә популярлыҡ яулаған (ҡаҙаҡтарҙың «Алдар Косе тураһында әкиәттәре», осетиндарҙың «Алдар һәм көтөүсе» һәм башҡалар). Башҡорт әкиәттәрендә Алдар образына таҙ образы яҡын тора. Рус халыҡ әкиәттәрендә лә Алдарға оҡшаған образ бар, әммә уның исеме аталмай, бары йылғыр һәм зирәк крәҫтиән тип алына.
Әҙәбиәт
Башкирское народное творчество (БНТ). т. I—VIII — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1987—1995. т. V — Бытовые сказки.
Изге Николай соборы (Любляна)
Изге Николай соборы — Словенияла Любляна ҡалаһындағы католик собор. Любляна архиепархияһының кафедраль соборы, архитектура ҡомартҡыһы. Изге Николай Мирликийскийға бағышланған.
Собор Кирилл һәм Мефодий майҙанында баш ҡаланың үҙәгендә Любляна ратушаһы бинаһынан һәм ҡала баҙарынан алыҫ түгел  урынлашҡан,   Заманса  бина XVIII  быуатта төҙөлгән.
Изгек Николай соборы боронғо  роман сиркәүе урынында тора, уның  тураһында 1262  йылда телгә алына 1361 йылдағы янғындан һуң, сиркәү  барокко стилендә яңынан төҙөлә. 1461 йылда Любляна епархия үҙәге була, ә изге Николай сиркәүе  собор статусын ала. Әммә 8 йылдан һуң 1469 йылда сиркәү тағы яна,  фараздар буйынса уны төрөктәр яндыра
Яңы соборҙы төҙөү ҡарары XVIII быуат башында   ҡабул ителә. Ҡараҙың инициаторы булып декан Янез Антон Дольничар тора, рәссам Анджело Путти эшләгән уның портреты соборҙа һаҡлана. Барокко стилендәге соборҙың проектын  данлыҡлы итальян архитекторы Андреа дель Поццо башҡара. Быуат уртаһына сиркәү көмбәҙҙән тыш әҙер була. Сиркәүҙә был осорҙа ялған көмбәҙ урынлаштырыла, ә ысын көмбәҙ тик  1841 йылда ғына төҙөлә.
Соборҙың стеналарында һәм көмбәҙендә 1720 йылдарҙа Джулио Квальо һәм 1840 йылдарҙа Матевж Лангус эшләгән фрескалар  айырылып  тора. Эске йыһаздарының айырым элементтары интерьерына һуңыраҡ өҫтәлә, XX  быуатта соборҙа төп инеү урынының ишектәре ҡуйыла. Шулай уҡ XX быуатта соборҙа епископ кафедраһы һәм суҡындырыу купеле барлыҡҡа килә.
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="">
Лара Фабиан
Лара Фабиан  (Lara Fabian, тыуған саҡтағы исеме — Лара Софи Кэти Крокарт (Lara Sophie Katy Crokaert), 9 ғинуар 1970 йыл) — канада-бельгия-француз телле йырсы, сығышы буйынса фламанд-итальян, йырҙар авторы һәм композитор. Француз, инглиз, итальян, испан, рус һәм башҡа телдәрҙә йырҙар башҡара. "1988 йылғы Евровидение"ла Люксембургтан сығыш яһай.
Бала сағы һәм тәүге уңышы
Лара Фабиан 1970 йылдың 9 ғинуарында Брюссель ҡалаһы биҫтәһе Эттербекта тыуа. Уның әсәһе Мария Луиза (Серио) Сицилиянан, ә атаһы Пьер Крокарт — Бельгиянан. Тәүге биш йылды Лара Сицилияла йәшәй, һәм тик 1975 йылда ғына уның ата-әсәһе Бельгияла төпләнә. Атаһы уның йырлау һәләтен күргәндә, Лараға 5 йәш була. 8 йәшендә ата-әсәһе уға пианино һатып ала, унда ул үҙенең тәүге көйҙәрен ижад итә. Шул уҡ ваҡытта Фабиан Брюссель консерваторияһында уҡый башлай.
Лара карьераһын 14 йәшендә башлай. Уның атаһы гитарасы була һәм ҡыҙы менән бергә музыкаль клубтарҙа сығыш яһай. Параллель рәүештә Лара консерваторияла музыка дәрестәрен дауам итә. Ул конкурстарҙа ҡатнаша. Мәҫәлән, 1986 йылда «Трамплин» («Tremplin de la chanson») конкурсында еңеү яулай. Төп бүләк пластинка яҙҙырыу була. 1987 йылда Лара үҙенең беренсе «ҡырҡ бишенсе» «L’Aziza est en pleurs» йырын, уны ул хөрмәт йөҙөнән Даниэль Балавуанға бағышлай:
«Балавуан — ул өлгө алыу өсөн үрнәк. Компромисһыҙ, башҡаларҙың фекеренә ҡарамаған һәм намыҫ хаҡында тик үҙ фекеренә нигеҙләнгән, ысын ир заты. Бөтөн бер быуын һоҡланған кеше».
Лараның халыҡ-ара карьераһы 1988 йылда — Люксембургтан Евровидение-88 конкурсында сығыш яһағанда — башлана, унда ул Croire («Ышанырға») йыры менән дүртенсе урынды ала. «Croire» Европала 600 мең дана һатыла һәм немец («Glaub») һәм инглиз («Trust») телдәренә тәржемә ителә.
Европала беренсе уңышынан һуң Лара "Je sais"тигән икенсе пластинкаһын яҙҙыра.
Канада
Карьераһында һынылышлы мәл −1990 йылдың 28 майы, тап ошо көндә Лара Брюсселдә Рик Эллисон (Rick Allison) менән таныша. Бер нисә айҙан улар Квебекта бәхетен һынап ҡарарға ҡарар итә һәм икенсе континентҡа күсеп китәләр.
Регенсбург
Регенсбург (Regensburg, Rengschburg, Castra Regina, Ratisbona, Řezno) — Германияның Бавария ерендәге ҡалаһы. Дунай һәм Реген йылғалары ҡушылған урында, Дунайҙың төньяҡтағы бөгөлөшөндә, урынлашҡан. Ҡаланан көнсығыштараҡ Бавария урманы башлана ҠалаҮрге Пфальц өлкәһенең баш ҡалаһы һәм рим-католик сиркәүе епискобының резиденцияһы. Халыҡ һаны 2014 йыл мәғлүмәттәре буйынса 157 234 кеше тәшкил итә. Ошо уҡ йылда Германияның туристар өсөн иң шәп урын булараҡ билдәле Регенсбург исемлегенә инә. Был ҡала халыҡ һаны буйынса Бавариялағы (Мюнхен, Нюрнберг һәм Аугсбургтан һуң) дүртенсе урындағы ҡала. Иҫке ҡала ЮНЕСО-ның бөтә донъя мираҫы тип танылған.
Дүсмәт (Благовар районы)
Дүсмәт (Дусметово) — Башҡортостандың Благовар районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 110 кеше. Почта индексы — 452745, ОКАТО коды — 80214822012.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Регенсбург
Тарих
Регенсбург — Германияның иң боронғо ҡалаларының береһе.
Регенсбург янындағы Дунай бөгөлөшөндә таш быуатта уҡ кешеләр йәшәгән. 2006 йылдың башында һуңғы рим лагерында кельт ҡәберҙәре табыла, унда табылған әйберҙәр б. э. тиклемге 400 йылдар менән даталанған.
Рим лагеры (б. э. тиклем 500 йыл дәүерендә)
Регенсбургтың рим тарихы Кастра Регина ҡлғәһен яҡынса б. э. тиклемге 79 йылда төҙөүҙән башлана, ул хәҙерге Кумпфмюль (Kumpfmühl Kastell) районында урынлашҡан. Ул Наб һәм Реген йылғаларын күҙәтеү посы итеп төҙөлгән, ҡаҙыҡтар һәм соҡорҙар менән уратып алынған, ә һуңыраҡ таш диуар менән уратылған. Унда яҡынса 500 һыбайлы, ҡоралланған ир-ат йәки пехотала хеҙмәт иткән яҡынса1000 ир-егетт һыйған. Бөгөнгө ҡаланың көнбайышындағы ауыл һәм боронғо рим һыра ҡайнатыу урыны ошо уҡ осорға ҡарай. Ауыл һәм ҡәлғә 160 йылдарҙа ҡалаға һөжүм иткән маркомандар тарафынан емерелгән.
Маркомандарҙы еңгәндән һуң император Реген йылғаһы янындағы лагерь төҙөтә. Был лагерҙа яҡынса 6000 легион һалдаты урынлашҡан. Лагерь сама менән 10 м бейеклегендәге диуар менән уратып алынған.
Бавария герцогтары һәм епископтың резиденцияһы (500 −1200 йылдарҙа)
Яҡынса 500—788 йылдарға тиклем Регенсбург Бавария герцогтары Агилольфингтар өсөн баш ҡала булып торған; 788 йылда был ырыуҙың иң һуңғы герцогы Тассилон III Бөйөк Карлға буйһона.
Регенсбург — Германияның иң боронғо епископлығы (диоцез). 739.йылда изге Бонифаций тырышлығы менән бында христианлыҡ епископлығы булдырыла. 845йылда ун дүрт чех принцы суҡындырыла һәм шулай итеп бында чехтар христиан диненә йәлеп ителә. Регенсбургтың ул ваҡыттағы иң билдәле епискобы миссионер Вольфганг († 994) була.
Епископтың резиденцияһы барлыҡҡа килгәс, бында Изге Петр кафедраль соборы һәм баптистерий (Изге Иоганн сиркәүе) булдырыла. Изге Петр соборының таш бинаһы Каролингтар ваҡытында XI быуатта төҙөлә, уның бейеклеге яҡынса 15 метр була, бында манара һәм ике атриум төҙөлә. Ун икенсе быуатта ул янғындан ныҡ зыян күрә һәм ун өсөнсө быуат уртаһында һүтелә, уның урынында готика стилендә яңы собор бинаһы күтәртелә. Хәҙерге заманда уның бары тик манараһы ғына һаҡланып ҡалған.
Xii быуатта Регенсбург ҡалаһы Германияның иң бай ҡалаһы була, ул Париж, Венеция һәм Киев менән сауҙа итә. Ошо осорҙоң именлек символы булып ҡалалағы Таш күпер (Brücke Steinerne) тора. Ул 1135—1146 йылдарҙа төҙөлә һәм инженерҙар фекеренең һәм эшенең күптәр өсөн иң шәп, мөғжизәле өлгөһө булып тора. 1147 йылдың майында ошо күпер Конрад III һәм 1189 йылда м Фридрих I Барбаросса тарафынан 2-се һәм 3-сө Тәре походтарнда Дунай аша сығыу өсөн ҡулланылған.
Император ҡалаһы (1200—1803 йылдар)
1207 йылда король Филипп Швабский Регенсбургҡа император ҡалаһы статусын бирә, 1245 йылдың 10 ноябрендә ҡала «бургомистр һәм совет булдырыу» хоҡуғына эйә була. Был ҡаланың килемен арттыра һәм муниципалитетты нығыта. Шуның арҡаһында 1255 йылда Бавария герцоглығы, епископ менән Регенсбург муниципалитеты араһында конфликт башланып китә һәм ул бер нсә йөҙ йыл дауам итә, иҡтисади көрсөккә килтерә. 1485/86 Бавария яҡлы партия ҡаланы Бавария-Мюнхен герцоглығына тапшыра. Әммә Регенсбургтың бойондороҡһоҙ император ҡалаһы статусы 1492 йылда ғына тергеҙелә. Шул уҡ ваҡытта ҡала бойондороҡһоҙлоҡ статусын юғалта һәм бары император ҡалаһы ғына булып ҡала. Эске сыуалыштар дауам итә бирә, шуға күрә император Максимилиан I 1500 йылда көсләп Регенсбург ҡалаһына яңы конституция, «идара итеү тәртибе» индерә. Был тәртип әҙ генә үҙгәрештәр керетелеп, 1514 йылдан алып 1803 йылға тиклем дауам итә.
Яҡынса 1300 йылда ҡаланы биш ҡапҡалы, бер нисә манаралы диуар менән ураталар, шул уҡ ваҡытта монастырь диуары ҡаланың тирә-яғында урынлашҡан фортификация ҡоролмаларының бер өлөшөнә әүерелдерелә, ә монастыры үҙе ҡала һыҙатына индерелә. Ошо диуарҙың фрагменттары хәҙерге көндәргә тиклем һаҡланған, ә райондың диуар эсендәге өлөшө Иҫке ҡала тип атап йөрөтөлә. Шул уҡ ваҡытта 13-16 быуаттарҙағы тарихи төҙөлөш ҡоролмалары бында һаҡланып ҡалған. Ҡала патрицийҙарының бер-береһе менән ярышып иң бейек бина төҙөүҙәре арҡаһында Регенсбургта 1260 йылда төрлө панорамаларҙан ҡарағанда ла бик яҡшы күренеп торған Wahlenstraße урамында Алтын манара төҙөлә. Максимилиан I вафат булғандан һуң властың хужаһыҙ тороуынан файҙаланып, 1519 йылдың 21 февралендә ҡала властары йәһүдтәрҙе ике аҙна эсендә ҡаланан һөрөп сығарырға тигән ҡарар ҡабул итә. Гетто (ҡарағыҙ: Регенсбургта йәһүдтәр тарихы) һәм синагога мәктәп менән бергә яндырыла, залогтар конфискациялана, ҡиммәтле пергаменттар китаптар тышлап көпләү өсөн ҡулланыла. Зыярат соҡола, 4000-дән ашыу ҡәбер таштары емертелә, ә ҡайһы берҙәрен кешеләр йорт стеналарына трофей итеп ҡуя. Йәһүдтәрҙең күп өлөшө Польша һәм Көньяҡ Тиролға китә. Гетто урынында Мария сиркәүе (Neupfarrplatz урамында) төҙөлә. Бары тик 1669 йылда ғына телгә Регенсбургта йәһүд общинаһытелгә алына, бында раввин Исаак Александр, фәлсәфәүи әҫәрҙәрен немец телендә яҙыусы беренсе йәһүд) эшләй. Ғибәҙәт ҡылыу өсөн йәһүдтәр Straße Hinter der Griebты ҡулланалар.
1542 йылда Регенсбург протестанттар ҡалаһына әйләнә, уның муниципалитеты лютерандарға ҡарай, был 1803 йылда, Карл фон Дальберг ваҡытында, Регенсбург кенәзлеге барлыҡҡа килгәнсе дауам итә. Бындағы үҙгәртеп ҡороуға ҡарамаҫтан, ҡала Рим-католик епископтарының һәм бер нисә аббатлыҡтың торған урыны булып ҡала. Шунлыҡтан Регенсбург рейхстагта биш бойондороҡһоҙ субъекттарынан тора:
Император II Рудольф ваҡытында Регенсбургта рейхстаг үткәреү йолаһы барлыҡҡа килә, ә 1663 йылдан башлап Изге Рим империяһының Даими рейхстаг үткәреү урыны була, унда Изге Рим империяһы кенәздәре генә түгел, ә бөтә Европанан килгән илселәр ҙә була. Шул уҡ ваҡытта император Prinzipalkommissare тип күпселек осраҡта тәҡдим ителә. Был вазифаға 1748 йылда императорҙың почтмейстеры (Generaloberpostmeister) кенәз Александр фон Фердинанд Турн-и-Таксис (Alexander Ferdinand Thurn Taxis von und) тәғәйенләнә. Ул ошо форсаттан файҙаланып үҙ ғаиләһенең резиденцияһын Франкфурттан Регенсбургҡа күсерә; XIX быуатта уның ғаиләһе Регенсбургтың иң күренекле ғаиләләренең береһе була. Даими рейхстаг ваҡытының архитектура таныҡлығы — Регенсбург урамындағы күп һанлы дипломатик вәкиллектәр.
Лара Фабиан
Канада
Шул уҡ ваҡытта Лараның атаһы Пьер Крокер (Pierre Crockaert) уның беренсе альбомын финанслай, альбом 1991 йылдың авгусында сыға. «Le jour ou tu partiras» һәм «Qui pense a lamour» синглдары шунда уҡ һатылып бөтә. Һәр концертта уны йылы ҡабул итәләр һәм 1991 йылда ул «Felix» (эквиваленты Victoires de la Musique) премияһына тәҡдим ителә
Регенсбург
Регенсбург кенәзлеге (1803—1810 йй.)
1797 йылда Кампо-Формио солохо арҡаһында Франция Изге Рим империяһының Рейн йылғаһы буйындағы ерҙәрен ала һәм ундағы ерҙәрен юғалтҡан кешеләргә император компенсация итеп яңы биләмәләр бирергә тейеш була. Һөҙөмтәлә архиепископ Майнц Карл фон Дальберг компенсация сифатында 1803 йылда Регенсбург кенәзлеген төҙөү хоҡуғын ала. Әммә ундағы аббатлыҡ ерҙәре һәм сиркәүҙре мәхәллә ҡулына күсә. Атап әйткәндә, 1809 йылда Изге Эммерама аббатлығы Турн-и-Таксис милкенә күсә һәм хәҙер һаҡланған ғаилә замогына (und Schloss Taxis Thurn) әйләнә. Ысынбарлыҡта был кенәзлек бары тик биш йыл ғына йәшәй: Регенсбург 1809 йылда наполеон алып барған һуғыш яланына әйләнә, ә 1810 йылдың 22 майында Наполеон бьаҫымы арҡаһында Дальберг Регенсбургты Бавария короллегенә бирергә тейеш була, шул уҡ ваҡытта Дальберг үҙенең архиепископ вазифаһын башҡарыусы итеп ҡалдырыла. Ул үҙе үлгәнсе, 1817 йылға тиклем, компенсация сифатында уның өсөн ойошторолған Бөйөк Франкфурт герцоглығын (Großherzogtum Frankfurt) биләп тора.
Лара Фабиан
Канада
1994 йылда Канадала «Carpe Diem» исемле альбомы донъя күрә һәм ике аҙна үтеүгә алтын дәрәжәһен яулай. Шул уҡ ваҡытта Лара Канаданың егерме биш ҡалаһында "Sentiments acoustiques"исемле спектаклен тәҡдим итә. Һуңыраҡ шул уҡ альбомдан" Si tu maimes " йырын Лара үҙе башҡара, тик португал телендә һәм был йыр «Клон» сериалының саундтрегына әйләнә.
1995 йылда ADISQ awards (канада тауыш яҙҙырыу ассоциацияһы) тантанаһында Лара Фабиан «Йылдың иң яҡшы башҡарыусыһы» һәм «Иң яҡшы спектакль» наградаларына лайыҡ була. Был ваҡытта Лара Фабиан хәйриә акцияларында әүҙем ҡатнаша башлай.
Регенсбург
Бавария провинцияһы
Регенсбург ҡалаһының Бавария првинцияһына әйләндерелеүе Изге Рим империяһының тарҡалыу ваҡытына тура килә. 1806 йылдың 1 авгусында үткәрелгән рейхстагтың аҙаҡҡы ултырышында Рейн союзы дәүләте үҙенең немец милләтле Изге Рим империяһы составынан сығыуы тураһында иғлан ителә.
Баварияла Регенсбург районы барлыҡҡа килеп, ҡала был райондың баш ҡалаһына әйләнә (Regenkreis), 1838 йылдан башлап — Регенсбург районы һәм Үрге Пфальц Регенсбург, ә 1953 йылдан алып—административ округы Үрге Пфальц административ округының баш ҡалаһына әүерелә. Регенсбургтың статусы яйлап үҫә бара: 1859 йылда Нюрнберг һәм Мюнхен ,Регенсбург ҡалалары араһында тимер юл бәйләнеше булдырыла, 1962 йылда Регенсбурггта университет асыла.
Иҫтәлекле урындары
Регенсбургтың Иҫке ҡалаһы — урта быуаттың иң эре «иҫке ҡалаһы», унда 1 500 ашыу боронғо биналар һәм ҡоролмалар, шулай уҡ матур ландшафт бар. Баш ҡаланың иҫке өлөшөндә урынлашҡан күп иҫтәлекле урындары бар, улар араһында:
Лара Фабиан
«Pure» Һәм Европаны яулау
Уның өсөнсө альбомы — «Pure» — 1996 йылдың сентябрендә Канадала сыға һәм ике аҙнанан да кәмерәк ваҡыт эсендә платина кимәлен яулай. Ни өсөн һуңғы альбомын «Pure» тип атауы тураһындағы һорауға Лара былай тип яуаплай: «Был һүҙ минең үҙемде бөтә асыҡлыҡ менән белдереү манерамды бик яҡшы һүрәтләй. Һыу кеүек, һауа кеүек… таҙа, был минең ижадымдан айырылғыһыҙ». Был альбом өсөн 1997 йылда Лара «Йыл альбомы» номинацияһында Felix-ты ала. 1997 йылда Европа континентына ҡабаттан ҡайта. Лара «Emilie Jolie» конкурсында ҡатнаша, унда ул Филипп Шатель (Philippe Chatel) яҙған «La Petite fleur triste» йырын йырлай.
Регенсбург
Тирә-яҡ
Регенсбург тирә-яғында ике мөһабәт ҡоролма бар, улар Людвиг I Баварский тарафынан төҙөлгән һәйкәле һәм милли патриотизм немец сифаты бөйөклөгө:
Лара Фабиан
«Pure» Һәм Европаны яулау
«Pure» альбомы Францияла 1997 йылдың 19 июнендә сыға. Уңыш үҙеноҙаҡ көттөрмәй, һәм 18 сентябрҙә Лара үҙенең беренсе Европа алтын дискына лайыҡ була. 1997 йылдың йәйенән ул бөтә телевизион тапшырыуҙарҙа һәм иң ҙур француз журналдары тышлыҡтарында күренә. Шул уҡ йылда Лара Фабиан Sony Music менән инглиз альбомдарын яҙҙырыу буйынса контракт төҙөй.
Регенсбург
Тирә-яҡ
Бынан тыш, шулай уҡ билдәле аббатлыҡ Вельтенбург аббатлығы бар (Kloster Weltenburg).
Лара Фабиан
«Pure» Һәм Европаны яулау
1998 йылдың 3 ноябренән ҙур турне башлана, уның дауамында Франция, Монако һәм Швейцарияла концерттар планлаштырыла. Был триумф була. 1999 йылдың февралендә Лара икеләтә Live сығара. 24 сәғәттән был альбом француз хит-парадтарының иң юғары нөктәһенә күтәрелә һәм хатта «Notre-Dame de Paris» мюзиклын артта ҡалдыра. Шул ваҡытта уҡ ул Victoires de la musique премияһына «Йыл йырсыһы» номинацияһына тәҡдим ителә. 1999 йылдың 5 майында Монакола World Music Awards бүләктәрен тапшырыу тантанаһында Лара Фабиан «Бенилюкс илдәренән иң яҡшы йырсы» номинацияһында еңә.
Беренсе инглиз телле альбом
1999 йылдың 30 ноябрендә йырсы үҙенең беренсе инглиз телле альбомын сығара. Был альбом өҫтөндә эшләгәндә, ул иң билдәле композиторҙар менән хеҙмәттәшлек итә, улар — Барбара Стрейзанд, Мэрайя Кэри, Мадонна һәм Шер. Шул уҡ ваҡытта Лара бер нисә йыр испан телендә яҙҙыра. Роман телдәренәүҙенең симпатияларын аңлатып, ул был телдәрҙең ритмы уның характерына тап килә тип әйтә. Ғөмүмән, Лара 4 телдә — итальян, француз, испан һәм инглиз телдәрендә һөйләшә. Лара 1999 йылды 31 декабрҙә TF1 каналында ҡатнашып тамамлай, унда ул бер нисә йыр башҡара, атап әйткәндә, Патрик Фьори менән дуэтта «L’hymne a l’amour» башҡара.
Регенсбург
Музейҙар һәм күргәҙмәләре
Регенсбургта бөтәһе 20 музей бар. Иң билдәлеләре араһынан, мәҫәлән, — Дахауплатцтағы «Регенсбург тарихи музейы» ҡаланың тарихына арналған, элекке Иҫке ратуша бинаһында Империя парламенты музейы (Reichstagsmuseum), ул ҡаланың Изге Рим империяһы ваҡытындағы тормошон һүрәтләй. Кеплерҙың мемориаль йорто (Keplergedächtnishaus) билдәле астроном һәм математик Иоганн Кеплерҙың тормошон кәүҙәләндерә. Ҡала Leerer Beutel арт-галереяһы сәнғәт әҫәрҙәре, фильмдар һәм мәҙәни фестивалдәр тәҡдим итә.
Лара Фабиан
Беренсе инглиз телле альбом
2000 йыл дауамында Лара үҙенең альбомын АҠШ-та рекламалау менән шөғөлләнә. 2001 йылдың 29 ғинуарында Лара Infoires спектаклен яҙҙырыуҙа ҡатнаша. 2 майҙа Монте-Карлола 2001 йылғы World Music Awards тантанаһы үтә, унда Лара Фабиан Бенилюкс илдәрендә һатыуҙары өсөн приз ала.
Регенсбург
Музейҙар һәм күргәҙмәләре
Бынан тыш, бында епископ музейҙары бар.
Лара Фабиан
«Nue»
2001 йылдың йәйендә Лара американ фильмдары өсөн ике йыр яҙҙырыуҙа ҡатнаша. Шуларҙың береһе — дуэт Джош Гробан менән дуэт — «For Аlways», ул Стивен Спилбергтың «Яһалма аҡыл» фильмының төп темаһы булып тора. Икенсһе — «Һуңғы фантазия: Рухтар эстә» анимация фильмы.
Регенсбург
Театр
Бисмаркплатцтағы Регенсбург театрына 200 йыл, ул ҡаланың төп театры. Унда опера, оперетта, мюзиклдар һәм балет ҡуйыла.
Лара Фабиан
«Nue»
2001 йылдың 28 майында «Nue» альбомы Монреалдә рәсми рәүештә сыға. Альбом Европала сығыуы айҡанлы 5 сентябрҙә Лара өс француз ҡалаһында — Марселдә (сәғәт 12-нән 13-кә тиклем), Лионда (16 сәғәттән 17-гә тиклем) һәм Парижда (21 сәғәттән 22 сәғәткә тиклем) Virgin Megastore-ҙә осрашыуҙар ойоштора. 2001 йылдың 28 сентябрендә Монреалдә Molson сәхнәһендә Лара башҡа күп кенә артистар менән хәйриә концертында ҡатнаша, уның аҡсаһы АҠШ-тағы 11 сентябрҙәге теракт ҡорбандарының ихтыяждарына китә.
Регенсбург
Кино
Йыл һайын бында халыҡ-ара ҡыҫҡа метражлы кино миҙгеле үткәрелә. Бынан тыш ҡалала бер нисә кинотеатрҙар бар, шуларҙан «CinemaxX» иң ҙур кинотеатр.
Архитектура
Регенсбургтың Иҫке ҡала районында яҡынса 1 500 иҫке йорт архитектура ҡомартҡыһы булып тора һәм дәүләт тарафынан һаҡлана.
Ял
Иҫке ҡала тулыһынса «Йәшел билбау» менән уратылған. Йәшел парктарҙа кешеләр тормош мәшәҡәттәренән ял итә.
Лара Фабиан
«Nue»
2004 йылдың 1 июнендә яңы инглиз телле «A Wonderful Life» альбомы сыға. 2004 йылдың 18-20 ноябрендә Лара Autour de la guitare спектаклендә ҡатнаша, һәм һуңғы кистә ул Ж. Ф. Лаланн (Jean-Felix Lalanne) ижад иткән «Jai mal a ca» йырын йырлай.
«9»
2005 йылдың 25 февралендә Лара Фабиандың «9» исемле яңы альбомы сыға, уның Беренсе синглы — Ж.-Ф. Лаланн тарафынан яҙылған La Lettre.
Регенсбург
Мемориал һәм һәйкәл
Хөкүмәт расизмға ҡаршы көрәш, кеше хоҡуҡтарын яҡлауға арналған бер нисә һәйкәл төҙөгән.
Лара Фабиан
«9»
2005 йылдың сентябренән 2006 йылдың июненә тиклем Лара Франция буйлап гастролдәрҙә була. Уның «Un Regard 9» шоуы уңышҡа өлгәшә. Тиҙҙән шоу яҙмалары менән CD һәм концерттың видеоверсияһы менән DVD дискылары сығарыла.
Регенсбург
Мемориал һәм һәйкәл
Шулай уҡ ҡалала «Камни Преткновения» бар, ул национал-социализм ваҡытында үлтерелгән һәм депортацияланған йәһүдтәр тураһында иҫтәлек итеп урамдарҙа түшәлгән.
Лара Фабиан
«9»
2007 йылдың июнендә Лара үҙенең рәсми сайтында көйәрмәндәргә мөрәжәғәтнамәһендә йөклө булыуы тураһында хәбәр итә. «Был мин һеҙгә хәбәр итә алған иң матур яңылыҡ», — тип яҙа ул. Ысынлап та, йырсы интервьюларында, әгәр әсәй була алмаһа, үҙен тулыһынса бәхетле тоймаясағын күп тапҡырҙар әйтә. Әммә, йөклө булыуына ҡарамаҫтан, Лара ҡыҙы тыуғанға тиклем төрлө концерттарҙа һәм телешоуҙарҙа ҡатнаша.
Регенсбург
Ваҡиға
Ҡалала йылына ике тапҡыр «Халыҡ байрамы» (Volksfest) йәрминкәһе үткәрелә. Декабрҙә ҡалала Раштыуа ҡала баҙарҙары күпләп асыла.
Лара Фабиан
«9»
2007 йылдың 20 ноябрендә бәпес донъяға килә, уға Лараның әсәһе хөрмәтенә Луиза хөрмәтенә Лу исеме бирелә. Ҡыҙҙың атаһы — билдәле француз режиссеры Жерар Пулличино.
Регенсбург
Төнгө тормош
Регенсбургта 500-ҙән ашыу бар, ресторан, клуб һәм башҡа күңел асыу урындары бар, улар күпләп ҡаланың иҫке өлөшөндә урынлашҡан.
Лара Фабиан
«9»
Артабанғы бер нисә ай Лара ғаилә мәшәҡәттәре менән мәшғүл була. Әммә 2008 йылдың яҙында ул бөтә донъя буйлап бер нисә ҙур концерт бирергә әҙер булып сыға. Лара Фабиандың Мини-турнеһы Грецияла башлана, унда ул Мариос Франгулис (танылған грек йырсыһы) менән сығыш яһай, артабан сығыштары Рәсәйҙә дауам итә. Рәсәйгә Лара һәр яҙ һайын килә, һәм һуңғы тапҡыр Украинаға килә, унда йырсы беренсе тапҡыр килә.
«Бөтә ҡатын-ҡыҙҙар миндә»
2008 йылдың йәйендә Лара яңы альбом әҙерләй башлай. Ул уны үҙенең тормошона һәм ижадына йоғонто яһаған ҡатын-ҡыҙҙарға бағышларға ҡарар итә. Сығарыу датаһы октябргә билдәләнә, әммә әлеге дата бер нисә тапҡыр күсерелә. Һөҙөмтәлә,күптән көтөлгән «TLFM» («Toutes les femmes en moi» йәки «Бөтә ҡатын-ҡыҙҙар миндә») донъя 2009 йылдың майында ғына күрә. Ҡояшлы һәм яҡты поограмма йәй алдынан меломандарҙың күңеленә хуш килә.
Регенсбург
Иҡтисад
Регенсбург иҡтисады Германияның иң динамик һәм иң йылдам үҫеүсе иҡтисады булып тора. Төп баҫым етештереү сәнәғәте, автомобилдәр төҙөү һәм электр проектлауға яһала.
Лара Фабиан
«Бөтә ҡатын-ҡыҙҙар миндә»
Һуңыраҡ — 2009 йылдың октябрендә «Every Woman in Me» исемле альбомы сыға, уның өсөн Лара үҙенең яратҡан инглиз телле йырсыларының йырҙарын башҡара. Был альбомды ул бары тик фортепиано оҙатыуында ғына яҙҙыра.
Регенсбург
Компаниялар
Регенсбургта BMV автозаводы эшләй.
Ҡалала OTTI, the Eastern Bavaria Technology Transfer-Institut e.V компанияһының штаб-фатирҙары урынлашҡан
Туризм
2012 йыл мәғлүмәттәре буйынса ҡалала 912 238 тапҡыр ҡунаҡханаларҙа туристар йоҡлаған һәм 531 943 кеше йәшәгән. Һуңғы 15 йылда туристар һаны ике тапҡырға тиерлек, артҡан. Регенсбург Германияның сит ил туристары өсөн иң төп иҫтәлекле урындары исемлегенә инә.
Һаулыҡ һаҡлау
Хәҙерге Европалағы иң заманса йыһазландырылған университет госпитале (Regensburg Universitätsklinikum) Регенсбургта урынлашҡан. Бынан тыш, «Barmherzige Krankenhaus Brüder» һәм «St. Josef-Krankenhaus». «Өлкә клиникаһы» (Bezirksklinikum) бар. Дауахана койка һаны буйынса 1000 кешегә ҡалала 19,4 урын тура килә, был бик юғары күрһәткес. Табиптар һаны буйынса Регенсбург өсөнсө урында (100 000 кешегә 339 табип тура килә).
Университеттар һәм академиялар
Регенсбургта иң билдәле һәм иң ҙуры уҡыу йорто — Регенсбург университеты. Уға 1962 йылда нигеҙ һалынған, ул бөтә донъя буйынса иң яҡшы 400 университеттар исемлегенә ингдерелгән. Университет менән бәйле билдәле кешеләр араһында элекке рим папаһы XVI Бенедикт, Удо Стайнер һәм Вольфганг Вигард бар. Университеттың капмусыРегенсбург ғәмәли фәндәр университеты менән бер районда урынлашҡан.
Лара Фабиан
«Бөтә ҡатын-ҡыҙҙар миндә»
Альбомдарҙың донъя күреүе көнбайыш һәм көнсығыш Европа ҡалалары буйлап гастролдәр менән оҙатыла. Шул иҫәптән Лара Мәскәү, Санкт-Петербург, Киев Һәм Одессала концерттар менән сығыш яһай.
Ҡырғыҙ (Краснокама районы)
Ҡырғыҙ (Киргизово) — Башҡортостандың Краснокама районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 124 кеше. Почта индексы — 452945, ОКАТО коды — 80237835003.
Регенсбург
Университеттар һәм академиялар
С 1874 йылда ҡалала Католик музыка колледжы эшләй.
Лара Фабиан
«Бөтә ҡатын-ҡыҙҙар миндә»
Мәскәүҙә сығыш яһаған саҡта йырсы яңы альбом ғына түгел, ә яңы дуэт та тәҡдим итә. Лара менән бергә сәхнәлә билдәле рус композиторы Игорь Крутой сығыш яһай. Улар ике йыр башҡара: Lou (Лара уны ҡыҙына бағышлай) һәм Demain nexiste pas (тәржемәһе — «Иртәгә юҡ»).
Ҡырғыҙ (Краснокама районы)
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Лара Фабиан
«Мадемуазель Живаго»
Лара Мәскәү тамашасыһына үҙенең яңы тандемын тәҡдим иткәндән һуң Рәсәй композиторы Игорь Крутой менән хеҙмәттәшлеге үҫешә башлай һәм тотош альбомға әйләнә, музыкаһын — Игорь Крутой, ә һүҙҙәрен традицион рәүештә Лара үҙе яҙа. Унда дүрт телдә — инглиз, француз, итальян һәм испан телдәрендә — йырҙар инә. Бынан тыш, Лара тәүге тапҡыр йырҙы рус телендә яҙҙыра — Алла Пугачева репертуарынан «Любовь, похожая на сон» йырын башҡара. Альбом Пастернактың «Доктор Живаго» романы героиня хөрмәтенә «Мадемуазель Живаго» тип атала, Лара үҙенең исеме менән уға бурыслы.
Альбом сыҡҡандан һуң Лара Фабиан һәм Игорь Крутой ҙур булмаған турнеға сыға һәм Киевта, Минскиҙа, Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта шул уҡ исемле программа менән сығыш яһай.
Альбомға өҫтәмә булараҡ, бер музыкаль фильмға берләштерелгән клиптар серияһы төшөрөлә. Фильмдың премьераһы 2013 йылдың апрелендә була.
2010 йылдың көҙөндә Лара Фабиандың «Best of» исемле дискы сыға. Диск йырсының иң яҡшы композицияларын һәм ике яңы йырҙы үҙ эсенә ала: On saimerait tout bas һәм Ensemble (Рэй Чарльз менән виртуаль дуэт).
«Le Secret»
2013 йылдың 15 апрелендә Лара Фабиан "Le Secret(Секрет) исеме аҫтында яңы альбом сығара, ул ике дисктан һәм 17 йырҙан тора, шул иҫәптән Mirage һәм Le secret йырҙары, уларҙы элек Лара Фабиан акустик концерттарында башҡара. 2013 йылдың февраль аҙағында яңы альбомынан беренсе синглы — Deux ils, deux elles (Улар икәү, улар ике), ә 4 апрелдә был йырҙың клибы сыға, уны төшөрөүҙә йырсының фанаттары ҡатнаша. Шулай уҡ альбом сыҡҡан көндә Лара ҙур булмаған концерт-презентация үткәрә, унда «Секрет» альбомынан йырҙар башҡарыла. Альбомға тауыш йыйыу өсөн донъя турнеһы 2013 йылдың сентябрендә башланырға тейеш була һәм төрлө мәғлүмәттәр буйынса, Бельгияла, Францияла, Швейцарияла, АҠШ-та 60-тан 80-гә тиклем концертты үҙ эсенә алырға тейеш була (мәҫәлән, билдәле нью-йорк Карнеги-холлында) Һәм Рәсәйҙә (Мәскәү, Кремль; Калининград), Белоруссияла (Минск ҡалаһы) Һәм Латвия (Рига). 2014 йылдың ғинуарында Лара медицина сәбәптәре буйынса (ишетеү һәләте менән проблемалар башлана) тур туҡтатыла тип хәбәр итә.
2015 — Сан-Ремо фестивале
Лара 2015 йылда 65-се Сан-Ремо итальян йыры фестивалендә ҡатнаша, унда ул «Voice» (Тауыш) йырын башҡара.
Иҫкәрмәләр
Комментарии
<references group="цитата"/>
Үлмәҫбаева Тәнзилә Абдулла ҡыҙы
Үлмәҫбаева Тәнзилә Абдулла ҡыҙы (14 март 1963 йыл) — радиожурналист, Рәсәйҙең һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союзы ағзаһы (1999). Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2014), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2003), Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге республика премияһы лауреаты (2006).
Биографияһы
Тәнзилә Абдулла ҡыҙы Үлмәҫбаева 1963 йылдың 14 мартында Башҡорт АССР-ының Мәләүез районы Баш Әлмәс ауылында тыуған. Хәҙер был ауыл Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районына ҡарай һәм Әлмәс исемендә.
1988 йылда Михаил Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының журналистика факультетын тамамлаған. 1981—1982 йылдарҙа Күгәрсен районының «Хеҙмәткә дан» гәзите хәбәрсеһе. 1988 йылдан — «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы хеҙмәткәре. 1995 йылдан башлап «Даирә» ижади берекмәһе етәксеһе, 2000 йылдан «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһының радио тапшырыуҙары студияһында баш мөхәррир.
Замандаштар тураһында тапшырыуҙар әҙерләүсе «Мосафир» ижади берекмәһе етәксеһе, ҡыҙыҡ яҙмышлы кешеләр һәм әхлаҡи ҡиммәттәр тураһында «Шәмсыраҡ», «Даирә» радио тапшырыуҙары авторы һәм алып барыусыһы.
Регенсбург
Мәктәптәр
Регенсбургта 18 башланғыс мәктәп, шулай уҡ тулы урта белем биреүсе дәүләт һәм шәхси мәктәптәре бар. Ҡалала 8 гимназия, 5 «реаль мәктәп», 6 махсус һәм 4 профессиональ училище бар. Бынан тыш, ғаиләләргә мәктәп-ара Регенсбургский (International School Regensburg — RIS), халыҡ-ара уҡыу мөмкинлеге тәҡдим ителә http://www.ihk-regensburg.de/ihk-r/autoupload/officefiles/RIS_Unternehmen_engl.pdf (недоступная+һылтанма).
Футбол
«SSV Jahn Regensburg» — урындағы футбол клубы, уның фанаттары бик күп.
Боҙҙағы хоккей
«EV Regensburg» — урындағы хоккей клубы, әлеге ваҡытта Юғары лиганың көньяҡ дивизионында уйнай. Был өсөнсө немец һөнәри лигаһы.
Бейсбол
Донауштауфер урамында «Armin-Wolf-Baseball-Arena» бейсбол стадионы урынлашҡан.
Атлеттарҙың урындағы клубы «LG Regensburg FINANZ TELIS» Германияның иң уңышлы клубтарының береһе булып һанала.
Эпоним
Регенсбург исемен йөрөткән астероид, 1920 йылда асылған.
Носаль Евдокия Ивановна
Носаль Евдокия Ивановна ( — ) — 46-сы гвардия төнгө бомбардировка авиация полкы (218-се төнгө бомбардировка авиация дивизияһы, 4-се һауа армияһы, Төньяҡ-Кавказ фронты) эскадрилья командиры урынбаҫары, гвардия кесе лейтенанты. Советтар Союзы Геройы.
Биографияһы
Евдокия Ивановна Носаль 1918 йылдың 13 мартында Украинаның Запорожье өлкәһендә, крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Украинка. Ире — Григорий Филиппович Перепелица.
Николаев ҡалаһында уҡытыусы булып эшләй. Аэроклубты, 1940 йылда Херсон авиация мәктәбен тамамлай. Николаев аэроклубында инструктор-осоусы булып эшләй
Ҡыҙыл армияла 1941 йылдан. Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында 1942 йылдың майынан. 46-сы гвардия төнгө бомбардировка авиация полкында (218-се төнгө бомбардировка авиадивизия, 4-се һауа армияһы, Төньяҡ-Кавказ фронты) эскадрилья командиры урынбаҫары, гвардия кесе лейтенанты Е. И. Носаль дошмандың объекттарын бомбаға тотоу буйынса 354 хәрби осош яһай, дошмандың тере көсөн һәм техникаһын юҡ итә.
1943 йылдың 22 апреленән 23-нә ҡарай төндә хәрби заданиенан ҡайтышлай Е.Носаль осороп алып килгән самолет немец самолеты тарафынан һөжүмгә дусар була. Һөҙөмтәлә Евдокияның сикәһенә снаряд ярсығы ярсығы эләгеп, үлә. Штурман И. Каширина самолетты үҙаллы аэродромға еткерергә һәм уңышлы ултыртыуға өлгәшә. Евдокия Носаль Пашковская станицаһында (хәҙер Краснодар биҫтәһе) полк осоусылары П. Макогон, Л. Свистунова һәм Ю. Пашкова менән йәнәш туғандар ҡәберлегендә ерләнә.
46-сы гвардия Таман полкында беренсе булып «Советтар Союзы Геройы» исеменә лайыҡ була (үлгәндән һуң).
Украин Милли Берләшмәһе
Украин Милли Берләшмәһе (УМБ) (Український Національний Союз, УНС) — Украинаның хәрбиләшкән милләтселек һәм уң-киҫкен ижтимағи-сәйәси ойошмаһы. 2009 йылда ойошторолған. Хәҙерге лидеры — Виталий Кривошеев.
Тарихы
Украин Милли Берләшмәһе йәмәғәт ойошмаһы 2009 йылдың декабрендә Олег Голтвянский ойошторолған. Ойошма тәүге көндәренән үк, Украинаға ҡаршы, иң беренсе Рәсәй яҡлы һәм сепаратизм йүнәлешендәге көстәр менән көрәшә. Ойошманың ойоштороу съезды 2009 йылдың 19 декабрендә үтә. Ойошмаһың беренсе бүлектәре Харьковта һәм Полтавала төҙөлгән. 2012 йылдың апрелендә сираттан тыш конференцияла УНС башлығы итеп Виталий Кривошеев һайлана һәм шул көндән алып Украин Милли Берләшмәһен рәсми рәүештә етәкләй. Барлыҡҡа килгән көнөнән үк ойошма йәмғиәттә сәйәси резонанс тыуҙырған даими акциялар үткәрә. Шул иҫәптән: Украина баш күтәреү армияһы ветерандарына дәүләт статусы биреүҙа хуплау. 2012 йылдың майында Олег Голтвянский ҡулға алынған. Украина Милли Берләшмәһенең яңы башлығы Виталий Кривошеев булып китә. 2013 йылдың апрелендә ойошманың лидерҙары сәйәси партия нигеҙләргә ниәт тураһында иғлан иттәләр. 2015 йылда Олег Голтвянский Люботин ҡала советының депутат итеп һайлана.
Бәҙретдинов Йәғәфәр Зәйнәғетдин улы
Бәҙретдинов Йәғәфәр Зәйнәғетдин улы (12 февраль 1912 йыл — 16 июнь 2001 йыл) — финансы-иҡтисадсы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (1974). Бөйөк Ватан һуғышы яугире, 24-се гвардия уҡсылар дивизияһында Госбанктың 867-се һанлы ялан кассаһы начальниге, интендант хеҙмәтенең гвардия өлкән лейтенанты. ВКП(б)-КПСС ағзаһы (1941). Стәрлетамаҡ өлкә Советы Башҡарма комитеты сәркәтибе (1952—1953). Бәҙретдинов Ратмир Сәрүәр улының туғаны.
Биографияһы
Йәғәфәр Зәйнәғетдин улы Бәҙретдинов 1912 йылдың 12 февралендә Өфө губернаһы Златоуст өйәҙе Оло Ҡошсо волосы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районы) Ләмәҙтамаҡ ауылында тыуған. Ейәне Олег Купцов үҙенең хәтирәләрендә Йәғәфәрҙең 1914 йылдың 17 апрелендә тыуыуы һәм рәсми документтарҙа ике йыл өҫтәлеүе тураһында аңлата.
1920 йылда атаһы Зәйнәғетдин Граждандар һуғышында, 1921 йылда әсәһе Гөлйыһан аслыҡтан үлә. Йәғәфәр менән бер туған һеңлеһе Ғәлиә йәтим ҡалалар.
1922—1927 йылдарҙа хәлле крәҫтиән Хафизовтарҙа көнләксө булып, ауыл көтөүен көтөп йән аҫрай.
1927—1930 йылдарҙа Дыуан-Мәсетле ауылының II баҫҡыслы мәктәбендә уҡый, мәктәп янындағы балалар йортонда тәрбиәләнә.
1930 йылда, мәктәпте тамамлағандан һуң, Оло Ҡыҙылбай ауылы мәктәбенә уҡытыусы итеп ебәрелә. Бер үк ваҡытта шул йылды Өфө рабфагын тамамлай.
1931 йылда Ҡазан совет төҙөлөшө һәм хоҡуҡ институтына уҡырға инә һәм 1933 йылда тамамлай.
1933 йылда Башҡорт АССР-ының Үҙәк Башҡарма Комитеты (ҮБК/ЦИК) Президумында инструктор булып эш башлай.
1937 йылдың февраль айында был эшенән китә һәм Башҡорт АССР-ы Финанс министрлығының Гострудсберкассалар һәм Госкредит идаралығы юристконсульты булып эшкә урынлаша. Шул уҡ йылдың ноябрь айында оператив бүлек начальнигы итеп тәғәйенләнә.
1941 йылдың июль айында һуғышҡа алына, шул йылдың август айынан 1943 йылдың июль айына тиклем Японияға ҡаршы торған Ҡыҙыл байраҡлы Алыҫ Көнсығыш фронтында хеҙмәт итә. 1942 йылдың апрель- 1942 йылдан Сталинград (08.1942—01.1943), Көнъяҡ (01.1943—03.1943), 4-се Украина (03.1943—06.1944), 1-се Балтика яны (06.1944—12.1944), 3-сө Белоруссия (01.1945—05.1945) фронттарында хәрби хәрәкәттә ҡатнаша. Ҡыҙыл Армия сафында 1946 йылдың май айына тиклем хеҙмәт итә. 1946—1954 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Финанс министрлығының Гострудсберкассалар һәм Госкредит идаралығы начальнигы урынбаҫары, оператив бүлек начальнигы (01.01.1948—05.06.1949) булып эшләй.
Шул уҡ арауыҡта Башҡорт АССР-ы халыҡ депутаттарының Стәрлетамаҡ өлкә Советы башҡарма комитеты сәркәтибе (1952—1953) булып эшләй.
1954—1956 йылдарҙа Ленинград финанс академияһының көндөҙгө бүлегендә уҡый һәм тамамлай.
1956—1980 йылдарҙа Өфө ҡала Советы башҡарма комитетының финанс бүлеге мөдире булып эшләй.
1980-се йылдан хаҡлы ялда.
2001 йылдың 16 июнендә Өфө ҡалаһында вафат була. Өфө ҡалаһының мосолмандар зыяратында ерләнгән.
2-се Украин фронты
Икенсе Украин фронты — Икенсе донъя һуғышы ваҡытында совет ғәскәрҙәренең оператив-стратегик берекмәһе.
Тарихы
1943 йылдың 20 октябрендә көньяҡ-көнбайыш йүнәлештә ВГК Ставкаһы бойороғона ярашлы 1943 йылдың 16 октябрендәге Дала (Степной) фронты исемен үҙгәртеү һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән.
1943 йылдың октябрь-декабрь айҙарында фронт ғәскәрҙәре Кременчугтан Днепропетровскиға тиклемге участкала Днепрҙың уң ярындағы плацдармды киңәйтеү буйынса Пятихат һәм Знаменск операцияларын үткәрә һәм 20 декабрҙә Кировоград һәм Кривой Рог ҡалалры тирәһенә килеп сығалар.
Ҡыҙыл армияның Уң яр буйы Украинала стратегик һөжүм барышында 1944 йылдың ҡышында фронт ғәскәрҙәре Кировоград операцияһын үткәрә, артабан 1-се Украин фронты менән берлектә — Корсунь-Шевченко операцияһын, уның һөҙөмтәһендә 10 дошман дивизияһы ҡамауға алына һәм юҡ ителә.
1944 йылдың яҙында фронт Умань-Ботошан операцияһын тормошҡа ашыра һәм 8-се немец армияһын һәм 1-се танк армияһы көстәренең бер өлөшөн тар-мар итә. 1-се Украин фронты менән берлектә немецтарҙың «Көньяҡ» армиялар төркөмө оборонаһың йыра, Уң яр буйы Украинаның һәм Молдавия ССР-ының байтаҡ өлөшө азат ителә, уның ғәскәрҙәре Румыния сиктәренә инә.
1944 йылдың август айында 2-се Украин фронты Яссы-Кишинёв стратегик операцияһында ҡатнаша, уның барышында 22 немец дивизияһы һәм барлыҡ румын дивизиялары ҡыйратыла, ә Румыния Германия яҡлы һуғыштан сығарыла. сығара. Тиҙлек йыйған һөжүмде туҡтатмайынса, сентябрҙә фронт ғәскәрҙәре Бухарест-Арад операцияһы барышында румын ғәскәрҙәре менән берлектә тулыһынса тиерлек Румынмя территорияһын азат итәләр һәм дошманға бик ҙур зыян килтерәләр.
1945 йылдың март-апрель айҙарында 2-се Украин фронтының һул ҡанаты ғәскәрҙәре, Вена стратегик оперцияһында ҡатнашып, 3-сө Украин фронты менән берлектә Венгрияны яулауҙы тамамлайҙар, Чехословакияның байтаҡ өлөшөн, Австрияның көнсығыш райондарын, уның баш ҡалаһы Венаны азат итәләр. Шул уҡ ваҡытта фронттың уң ҡанаты ғәскәрҙәре Карпатала Банск-Быстрицк һөжүм операцияһын үткәрәләр.
6-11 майҙа 2-се Украин фронты Прага стратегик операцияһында ҡатнаша, уның барышында Германия ҡораллы көстәре тар-мар ителә, Чехословакия тулыһынса азат ителә. 10 майҙа фронттың һул ҡанаты берләшмәләре американ ғәскәрҙәре менән Писек һәм Ческе-Будеевице районында осрашалар.
1945 йылдың 10 июнендә ВГК Ставкаһының 1945 йылдың 29 майындағы директиваһы нигеҙендә 2-се Украин фронты тарҡатыла, фронттың ялан идаралығы уның базаһында Одесса хәрби округын булдырыу өсөн ВГК Ставкаһы резервына сығарыла.
Составы
Иң башта:
Артабан үҙ эсенә индерә:
Командованиеһы
Хәрби советы ағзалары:
Штаб начальнигы
Земледелец (Күмертау)
Тарихы
1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙан һуң барлыҡҡа килә һәм 1925 йылда Стәрлетамаҡ кантонының Мәләүез улусы территорияһында урыҫтар тарафынан «Земледелец» ширҡәте кеүек нигеҙ һалына. Күршелә шул уҡ йылдарҙа «Ҡырмыҫҡа» ширҡәте ойошторола. Икеһе лә улус үҙәге — Мәләүез ауылынан 20 саҡрым алыҫлыҡта урынлаша. 1925 йылда һәр береһендә 6 ихата  иҫәпләнә. Артабан ике ширҡәт тә Земледелец ауылы булараҡ иҫәпкә алына.
1952 йылдың 1 июненә Көйөргәҙе районының Ира ауылында үҙәге менән Подгорный ауыл Советына инә.
1960 йылдың 31 октябрендә Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының  № 6-2/159 «Земледелец тораҡ пунктын Көйөргәҙе районының административ-территориаль бүленеше буйынса иҫәп-хисап мәғлүмәттәренән төшөрөп ҡалдырыу тураһындағы» Указы менән иҫәпкә алыу мәғлүмәттәренән төшөрөп ҡалдырыла.
Әммә даими халыҡтың булыуы һәм Күмертауҙың яҡында урынлашыуы 1964 йылда бөтөрөүҙе ғәмәлдән сығарырға һәм Земледелец тораҡ пунктын Күмертау ҡалаһы составына күсерергә мөмкинлек бирә (Башҡортостан Рсепубликаһының административ -территориаль бүленеше тарихы (1708—2001). Документтар һәм материалдар йыйынтығы. Өфө: Китап, 2003. — 536 б. 317 б.ф) «Күмертау ҡалаһынан өс километрҙа урынлашҡан Мәләүез районы Подгорный ауыл Советының Земледелец тораҡ пунктында хәҙерге ваҡытта 738 кеше даими йәшәй. Барлыҡ өлкән кешеләр Күмертау ҡалаһының учреждениеларында һәм предприятиеларында  эшләй  һәм улар тарафынан хеҙмәтләндерелә. Күмертау һәм Мәләүез ҡала советы башҡарма комитеты һәм Земледелец тораҡ пункты халҡының үтенесен иҫәпкә алып, Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумы ҡарар итә:
1. Мәләүез районы Подгорный ауыл Советының Земледелец тораҡ пунктын хеҙмәтсәндәр депутаттарының Күмертау ҡала Советы административ буйһоноуына тапшырырға.