cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Әминә Семие Онасья
Биографияһы
1866 йылдың 28 мартында Ғосман империяһының баш ҡалаһы Истанбулда тыуған. Әхмәт Йәүҙәт пашаның менән Адвие Рабиға ханымдың ҡыҙы һәм яҙыусы Әлиә Фатима Топуздың һеңлеһе була. Ул Ғосман империяһы ҡатын-ҡыҙҙары араһынан тәүгеләрҙән булып Европала белем алған. Әминә Семие ете йыл дауамында Францияла һәм Швейцарияла психология һәм социологияны өйрәнә.
Латушка
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Әминә Семие Онасья
Шәхси тормошо
Оҙаҡ ваҡыт Парижда йәшәй. Ике мәртәбә кейәүҙә була. Уны беренсе иренең исеме Мостафа бей була, икенсеһе — Рәшит паша. Ике никах та айырылышыу менән тамамлана. Әминәнең улы — Йәүҙәт Лагаш. Әминә Семие 1944 йылда Истанбул ҡалаһында вафат була.
Хциси Яхъя сиркәүе
Хциси Яхъя сиркәүе, Грузияла, Шида-Картли төбәгенең Хашури муниципалитетындағы Хциси ауылынан 1,5 км алыҫлыҡта урынлашҡан.
Тасуирламаһы
Сиркәүҙең көнсығыш фасадындағы яҙыуға ярашлы сиркәү Баграт III осоронда, 1002 йылда төҙөлгән тип хәбәр ителә. Ҡомартҡы шул типтағы иң яҡшы сиркәү өлгөләренең береһе иҫәпләнә. Сиркәүҙең иң иғтибарға лайыҡ үҙенсәлеге булып баҫтырып эшләнгән хайуан фигуралары һәм бай биҙәктәр тора. Сиркәүҙән көньяҡҡа ҡарай ҙур булмаған часовня урынлашҡан, уның өҫкө өлөшө һәм аркалары емерелгән. Сиркәүгә ике инеү урыны бар, береһе көньяҡ яҡта, икенсеһе көнбайыштан. Көнбайыш, көньяҡ һәм көнсығышта берәр тәҙрә урынлашҡан. Көнсығыш диуарында өс аркаһы бар, урталағы бүлкәте ҡалған икеһенә ҡарағанда оҙонораҡ. Шулай уҡ төньяҡ һәм көнбайыш яҡта урталағы бүлкәттәр оҙонораҡ.
2006 йылда Хциси сиркәүе Грузияның милли әһәмиәттәге мәҙәниәт ҡомартҡылары исемлегенә индерелә
Сахратов Роман Фәнис улы
Сахратов Роман Фәнис улы (1958 йыл) - Яңауыл районының почетлы гражданины
Ҡарлыман (Ҡырмыҫҡалы районы)
Ҡарлыман (Карламан) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 633 кеше. Почта индексы — 453011, ОКАТО коды — 80235835005.
Сахратов Роман Фәнис улы
Биографияһы
Роман Сахратов 1958 йылда Донецк өлкәһендә Горловка ҡалаһында тыуған. 1982 йылда Сарапул электр техник лабораторияһына электр монтеры булып эшкә урнаша, артабан Алыҫ Себерҙә эшләй. 1994 йылда Роман Фәнис улы «Электр селтәрҙәре» муниципаль унитар предприятиеһында мастер булып эшләй башлай, бер йылдан етәксе вазифаһына күтәрелә. Предприятиела үҙғәрештәр башлана, террритория төҙөкләндерелә, нигеҙ яйға һалына, махсус яңы техника алына. Уҙған сирек быуатта предприятие ҡеүәтен өс тапҡыр арттыра һәм Яңауыл районында алдынғыларҙың береһенә әүерелә. «Яңауыл электр селтәрҙәре» акционер йәмғиәте саралар үткәреүҙә даими спонсоры, үҙ аҡсаһына ҡаланы Яңы йыл иллюминацияһы менән биҙәй.
Ҡарлыман (Ҡырмыҫҡалы районы)
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) барышында өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (95 %).
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Тарихы
XVIII быуат аҙағында шул уҡ исемдәге йылға буйында урынлашҡан Үрге һәм Түбәнге Ҡарлыман ауылдары билдәле була. Уларҙың беренсеһе XIX быуат башында Ҡарлыманбаш, икенсеһе — Ҡарлыман тип атала. 1795 йылда Ҡарлыманда 33 йорт һәм 150 кеше йәшәгән. Һуңғы һандар ауылға нигеҙ һалыныуын ревизия алдынан булыуын күрһәтә. 1850 йылда ауылда 47 йортта 388 кеше йәшәй. Уның артабанғы үҫешен 1920 йылдағы мәғлүмәттәр иҫбатлай: Ҡарлыманда 694 кеше һәм 143 йорт булған.
Ҡарлыман ауылынан 1812 йылдағы һуғышта ҡатнашыусылар араһында Дауыт һәм Мәхмүт Ҡолғаниндар, Ҡотлотүзә Аваҡаев, Хәбибулла ла Илбулдин, Юныс Сәғитов, Байсура Юлсурин була.
1839 йылда 274 ҡарлыман кешеһенең 500 аты, 600 һыйыр, 100 һарығы, 60 кәзәһе була. Умартасыларҙың 90 умартаһы булған. Ауылда ике һыу тирмәне эшләгән. Төп хужалыҡ тармаҡтарынан тыш, ауыл халҡы ылаусылыҡ менән шөғөлләнгән — мәғдән һәм тоҙ ташыған, ауылдың бер өлөшө һунарсылыҡ менән шөғөлләнгән
Тарка-Пдеза-Яха
Тарка-Пдеза-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ляккато-Се йылғаһының уң ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Лыс-Мыльк-Юнко
Лыс-Мыльк-Юнко — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Тань-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 40 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ликина
Ликина — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лозьва йылғаһының уң ярына тамағынан 107 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 78 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Йыуаса (йыр)
«Йыуаса» — (Юаса) — 1) башҡорт халыҡ йыры, ҡыҫҡа көй. 2) Башҡорттарҙың күмәк уйын бейеүе.
Башҡорт халыҡ йыры
«Йыуаса» йырын яҙып алған ваҡыт аныҡ билдәле түгел, 1958 йыл тип фаразларға була. Йырҙы яҙып алған урын да аныҡ күрһәтелмәгән: Башҡорт АССР-ының Әбйәлил районы Билал ауылы тип фаразларға ҡала. «Башҡорт халыҡ йырҙары» китабында Х. Ф.Әхмәтов яҙмаһында баҫылып сыға.
«Йыуаса» — башҡорт туйҙарында башҡарылған билдәле шаян бейеү йыры. Туй йолаһы йыры йәки «күстәнәс тураһында» башҡорт йыры.
Башҡорт әҙәбиәте һәм фольклоры кафедраһы фольклор архивының 3-сө томында теркәлгән. Фольклор экспедицияларының төрлө йылдарҙа Башҡортостандың төрлө райондары буйлап тупланған материалдарында бар «Йыуаса» йыры.
Туй барышында Йыуаса көнө — кейәү яғында ла, кәләш яғында туған-тыумасаны йыйып һыйлау мәжлесе ойошторола.
Туй үтеп киткәндән һуң, ике яҡ та Йыуаса һандығына ҡунаҡ саҡыра.
Йырҙың һүҙҙәре
Уйын бейеүе
Башҡорттарҙың «Йыуаса» тип исемләнгән күмәк уйын бейеүе булған. Кәләштең ағаһы йәки ҡайнаға кейәүгә йырлаған:
Башҡарыусылары
— «Мираҫ» ансамбле
— Флүрә Килдейәрова, Тәнзилә Үҙәнбаева, Илдус Ғөбәйҙуллин, Гүзәлиә Татлыбаева башҡара
— «Йыуаса» йырын композитор Анатолий Кукубаев эшкәрткән. Йырсылар йырҙы башҡарғанда, Николай Махней баянда оҙата.
Табидзе Тициан Юстинович
Тициан Юстинович Табидзе (1895 йылдың 21 марты (2 апреле), Рәсәй империяһы Кутаиси губернаһы Чквиши ауылы — 1937 йылдың 16 декабре) — грузин һәм совет шағиры, прозаик, тәржемәсе.
Биографияһы
Ауыл дин әһеле ғаиләһендә тыуған. Шағир Галактион Табидзе (1892—1959) Тициандың ике туған ағаһы.
1905 йылдан ул В. В. Маяковский уҡыған Кутаиси гимназияһында уҡый.
1917 йылда Мәскәү университетының тарих-филология факультетын тамамлай. Мәскәүҙә рус символистары менән яҡынлаша. «Зәңгәр мөгөҙҙәр» (1915) грузин символист төркөмөн ойоштороусыларҙың береһе, был төркөмдөң «Баррикадалар» органын мөхәррирләгән.
Тбилисиға килгән һәр шиғри ҡунаҡты, ҡағиҙә булараҡ, тәүгеләрҙән булып Тициан Табидзе һәм Паоло Яшвили ҡаршы алған.
Был йәһәттән Табидзе данлыҡлы шағир Александр Чавчавадзеның традицияларын дауам иткән. Осраҡ ихтыяры буйынса, ул нәҡ Александр Чавчавадзеның йорто торған ерҙә йәшәгән.
1924 йылдың сентябрь айында улар Сергей Есенинды, 1926 йылдың мартында — Владимир Маяковскийҙы ҡаршы алған.
1931 йылда Грузияға Борис Пастернак килгән, был артабан дуҫ булып аралашҡан ике шағирҙың тарихи осрашыуы булған. Пастернактың, Заболоцкийҙың, Әхмәтованың тәржемәләрендә Тициандың ижады рус әҙәбиәтенә лә ингән.
1937 йылдың башында Мәскәүҙә һәм Ленинградта Тициан Табидзеның ижад кисәһе үтә. Шул уҡ йылда ул төрлө (протоколға ярашлы Мдивани Буду, Л. Гасвиани, Г. Мгалоблашвили, Сакварелидзе, В. Дарахвелидзе, Г Элиава, Н. Мицишвили, Д. Церетели, А. Микадзе, Д. Ломадзе һәм Б. Квиташвили ) шаһитлығы буйынса, милләтселектә, зыян килтереүҙә, француз разведкаһына эшләүҙә ғәйепләнеп, репрессиялана) — Грузин ССР-ы Эске эштәр комиссариаты эргәһендәге Тройканың 1937 йылдың 15 декабре ҡарары менән 1937 йылдың 16 декабрендә атып үлтерелгән. Үлгәндән һуң, 1954 йылдың 26 июнендә СССР Юғары Суды Хәрби коллегияһының 4н-06912/54 һанлы билдәләмәһе менән, аҡланған.
Ҡатыны — Табидзе Нина Александровна (1900—1964).
Хәтер
сайты битендә
Тар-Яга
Тар-Яга — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Пага йылғаһының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 57 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Бебеха
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сирена (хикәйә)
Сирена — А. П. Чехов хикәйәһе. Әҫәр 1887 йылда яҙылған, тәүге тапҡыр "Петербург гәзите"нең 231-се һанында 1887 йылдың 24 авгусында баҫыла.
Баҫмалар
Хикәйә тәүге тапҡыр "Петербург гәзите"нең 231-се һанында 1887 йылдың 24 авгусында «Летучие заметки» бүлегендә «А. Чехонте» ҡултамғаһы аҫтында баҫыла. Хикәйәнең стилен бер аҙ үҙгәртеп, Чехов уны әҫәрҙәре йыйынтығының беренсе томына индерә, Адольф Маркс был йыйынтыҡты 1899—1901 йылдарҙа нәшер итә. Чехов шулай уҡ Болгарияла булған ваҡиғаларға кинәйәләрҙе хикәйәнән алып ташлай, ҡайһы бер деталдәрҙе өҫтәп яҙып ҡуя.
Эрльбах-Кирхберг
Эрльбах-Кирхберг (Erlbach-Kirchberg) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1719 кеше йәшәй. Майҙаны — 15,88 км2. Диңгеҙ кимәленән 350 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9385 һәм автомобиль коды STL.
Сирена (хикәйә)
Баҫмалар
Автор үҙе тере саҡта хикәйә немец, поляк, серб-хорват һәм швед телдәренә тәржемә ителә.
Фон
Александр Лазарев-Грузинский әйтеүе буйынса, был хикәйәне яҙыусы Бабкинола бер көн эсендә яҙған. Михаил Чехов хикәйәлә ағаһы Антон Павловичтың звенигородтағы тәьҫораттары һүрәтләнгән тип иҫәпләй. Звенигородта А. П. Чехов «өйәҙ съездарына йөрөгән һәм ундағы түрәләрҙең тормошо, көнкүреше менән танышҡан».
Сюжет
Бер көндө суд чиновниктары судта ҡаралған эштән һуң кәңәшмәләр залында суд рәйесенең залға сығып үҙенең махсус фекерен әйтәсәген көтөп ултыра. Төшкө аш ваҡыты үтеп киткәнлектән, улар барыһы ла асыҡҡан. Участка мировой судьяһы Жилин ашау тураһында һөйләй башлай, һәм ул ҡасандыр үҙенең хыялы булған керән һалып бешерелгән бала сусҡа ите уны истерикаға килтергәнен иҫенә төшөрә. Барыһы ла тәмле аштар менән бәйле ваҡиғаларҙы ҡыҙып һөйләй башлай. Уларҙың бик ныҡ ашағыһы килеп китә, һәм чиновниктар, бер-бер артлы кәңәшмә бүлмәһенән сығып, ашап инә. Уны-быны абайламай ҡалған, ебегән рәйес, үҙенең шәхсән махсус фекерен уны көтөп ултырыусыларға әйтеп тә тормай, шулай уҡ ашарға сығып китә.
Кихть
Кихть — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кубена йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 70 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Медла
Медла — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының һул ярына тамағынан 450 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Клара Цеткин
Кла́ра Це́ткин (Clara Zetkin, ҡыҙ фамилияһыАйснер (Eißner); 5 июль ,1857, Видерау, Германия — 20 июнь, 1933, Архангельское, Мәскәү өлкәһе, СССР) — немец йәмғиәт эшмәкәре, немец һәм халыҡ-ара  коммунистик хәрәкәт етәкселәренең береһе,   Германия коммунистар партияһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе,  ҡатын-ҡыҙҙар хоҡуҡтары өсөн көрәштең әүҙем ҡатнашыусыһы.
Клара Цеткин Икенсе интернационалды булдырыуҙа ҙур роль уйнай, уның Булдырыу (Учредительный) когресы өсөн ҡатын-ҡыҙҙарҙың революцион көрәштәге роле тураһында сығыш әҙерләй. Ул Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙарҙың берҙәм көрәш көнөн — 8 мартты тәҡдим итеүсе тип иҫәпләнә.
Әхмәт (Саҡмағош районы)
Әхмәт (Ахметово) — Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 326 кеше була. Почта индексы — 452225, ОКАТО коды — 80256855002.
Тарихы
Кантон системаһы осоронда йорт старшинаһы Ҡыҙрас Атдимасов, поход есаулы Ибраһим Үмәрбаев, поход хорунжийы Шаһиәхмәт Ибраһимов, йорт есаулы Смағил Үмәрбаев, поход старшинаһы Әхтәм Үмәрбаев, йорттоң йөҙ башы Ноғоман Атдимасов, мөәзин Ардыуан Зәбировтар ауылдың юғары ҡатламына ҡарай, тип билдәләргә була.
1870 йылда Әхмәт ауылы төрлө исем аҫтында йөрөй: Рафиҡ, Дөмәй. 1795 йылда Әхмәт ауылында 70 башҡорт һәм 14 типтәр, 1816 йылда - 100 башҡорт һәм 28 типтәр, 1834 йылда 117 башҡорт һәм 26 типтәр йәшәй. Ә 1859 йылдағы рәүиз документтарында ауылда йәшәгән 196 кеше башҡорт булараҡ теркәлә. 1870 һәм 1920 йылда ауыл халҡы тулыһынса башҡорт булараҡ теркәлә, һәм ауыл Бәләкәй Әхмәт тип атала.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Башкиров Андрей Николаевич
Андрей Николаевич Башкиров  (22 декабрь 1903 йыл, Түбәнге Новгород — 3 ноябрь 1982 йыл, Мәскәү) — совет химик-органигы, СССР фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1958).
Биографияһы
Башкиров Андрей Николаевич Түбәнге Новгород ҡалаһында тыуған.
1929 йылда Мәскәү химик-технология институтын пироген производстволары инженер-технологы һөнәре буйынса тамамлай. Н. М. Караваевтың уҡыусыһы.
Эш урындары: Мәскәү химик-технология институтын тамамлағандан һуң шул уҡ институтта пироген лабораторияһында эшләй, 1932 йылдан Бөтә Союз яһалма шыйыҡ яғыулыҡ институтынның Себер филиалында, 1946 йылдан Нефть институтында (СССР-ҙың Фәндәр академияһы нефтехимик синтезы институты) һәм ошо уҡ ваҡытта, 1943 йылдан, Мәскәү йоҡа химик технология институтында уҡыта.
Фәнни ҡыҙыҡһыныу өлкәһе: органик химия, яғыулыҡ технологияһы, нефтехимик синтезы. Ул тәүгеләрҙән булып углерод диоксидынан һәм водородтан этанолды бүлеп сығарыуға өлгәшә. Тимер катализаторҙарҙы ҡулланып, ул углерод һәм водород оксидтарынан углеводородтарҙың, юғары беренсел спирттарҙың, этил спиртының, алкиламиндарҙың сығыуын ентекләп әҙерләй, юғары икенсел алифатик спирттарҙың синтезын булдыра. Уның технологияһы буйынса СССР-ҙа 1959 йылда етештереү ойошторола. Нефтеоргсинтез өлкәһендәге эштәре өсөн ике орден һәм миҙалдар менән бүләкләнә.
Ғүмеренең аҙғынаса Мәскәүҙә Новопесчаный урамда йәшәй. 1982 йылда вафат була. Кунцево зыяратында ерләнә.
Kоlibri Kapital
Kоlibri Kapital — Норвегияның үҫеш илдәрендә фәҡир ҡатламдарға микрофинанс кредиттары биреү өлкәһендә эшмәкәрлек алып барыусы инвестициялау компанияһы. 2000 йылда асылған, штаб-фатиры Ослола урынлашҡан.
Концепцияһы
Kаlibri Kapital — үҙ акцияларын сығарып, улар менән Swedbank интернет-магазины аша Норвегияның эске баҙарында сауҙа итеүсе инвестицион компания. Акциялар һатыуҙан килгән аҡсаны компания үҫеш илдәрендә микрофинанслау институттары асыуға һала, ә улар үҙ клиенттарына льготалы шарттарҙа кредит бирә. Кредит ҡайтарылғандан һуң, аҡса, ҙур булмаған процент өҫтәлеп, Kаlibri Kapital'ға ҡабат әйләнеп ҡайта, шул рәүешле компания үҙ акцияларын тотоусыларға дивидендтар ҙа түләү мөмкинлеген ала. 40 000-дән ашыу кеше компания акционеры булып тора.
Компания һайлаған йүнәлешкә ярашлы кредиттар үҫеш илдәрендәге үҙ эшен асҡан фәҡирҙәргә эшмәкәрлеген йәйелдереү йәки йәшәү йә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн бирелә. Кредиттар шәхси активтар, мәҫәлән, ювелир изделиелар, көнкүреш техникаһы менән йә булмаһа үтескә алыусылар төркөмө тарафынан тәьмин ителә ала. Кредиттар, ҡағиҙә булараҡ, ҡыҫҡа ваҡытҡа һәм ҙур булмаған күләмдә бирелә.
2012 йылға компанияның әйләнештәге капиталы 21,2 миллион Норвегия кронаһы тәшкил итә.
Компания нигеҙҙә Латин Америкаһы, Азия һәм Африка илдәрендә кредит бирә.
2015 йылға компания үҙенең аҡсаһын түбәндәге төбәк микрофинанс институттарына һала: Компания мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 10 000 кронаға алынған акциялар 30 фәҡир ғаиләгә 5 йыл буйы ярҙам итә.
Линтовка
Линтовка — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тавда йылғаһының уң ярына тамағынан 694 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 84 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Макар-Рузь
Макар-Рузь — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Хара-Матолоу йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тар-Нгыня-Се
Тар-Нгыня-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь мороно ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Тиня-Силова-Шор
Тиня-Силова-Шор — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сейда йылғаһының уң ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Во-ле-Виконт
Во-Ле-Виконт (франц. Château Vaux de-le-Vicomte ) — XVII быуаттың классик француз усадьба-һарайы, Мелёндың Париждан көньяҡ-көнсығышҡа ҡарай   55 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Во һәм Мелёндың виконты, Людовик XIV янындағы финанс суперинтенданты Николя Фуке өсөн  1658—1661 йылдарҙа төҙөлгән.
Тарихы
1641 йылда 26 йәшлек Фуке Фонтенбло һәм Венсенела король резиденцияларын тоташтырған юлға яҡын ерҙә ҙур булмаған  Во-ле-Виконт поместьеһын һатып ала. 15 йылдан һуң, Францияла баш финансист вазифаһына еткәс, Фуке шул уҡ ваҡыт өсөн иң яҡшы шәхси   һарай  төҙөргә ниәтләй, бының өсөн өс оло профессионалды — архитектор Луи Левоны, ландшафт архитекторы Андре Ленотрҙы һәм  интерьерҙар буйынса рәссам Лебрен Шарльды саҡыра. Өс оҫтаның хеҙмәттәшлеге Людовик XIV стиленең беренсе өлгөһө булған ҡомартҡы барлыҡҡа килтерә, ул архитектура, эске биҙәү һәм парк ландшафты берҙәмлегенә таянған. Төп йорт дүрт яҡтан һыулы йырын менән уратып алынған. Тәбиғи һуғарыу арҡаһында (электән участкала ике йылға аға) Ленотр Фуке өсөн партерҙар, фонтандар һәм каналдар  менән даими парк ойоштора. Парк тирәләй һөрөнтө ерҙәрҙә һарай менән бер үк ваҡытта урман ултыртыла.
1661 йылдың 17 авгусында Фуке тантаналы өй туйы үткәрә, унда Мольер һәм Лафантен сығыш яһай. Зиннәтле һатып алған нәмәһе Кольбер тарафынан (башҡа ғәйепләүҙәрҙән тыш) Фукеға ҡаршы һөжүм итеү өсөн ҡулланыла, король ризалыҡ бирә, һәм 5 сентябрҙә Фукены Д 'Артаньян ҡулға ала. Король Во-ле-Виконтты конфискациялай; Лево, Ленотр һәм Лебрен командаһы Версалдә король һарайын төҙөүгә күсә. Фуке үҙе 1680 йылда төрмәлә вафат була, әммә уның ҡатыны конфискациянан һуң ун йыл үткәс Во-ле-Виконтты кире ҡайтарып ала. Фукеның улы вафат булғандан һуң замок маршал де Вилларға күсә. Француз инҡилабы ваҡытында герцог Вилларҙар һарайҙа йәшәүен дауам итә, сөнки эргә тирәләге крәҫтиәндәр хужаларға изге эштәре өсөн рәхмәт белдерә. Париждан хужаларҙы сығарып, һарайҙы емереү тураһында бойороҡ килгәс, герцог ҡатыны, замок хужабикәһе, сәнғәт буйынса Комитетҡа замокты һаҡлап ҡалыу буйынса үтенес менән мөрәжәғәт итә. Замокты емермәйҙәр, әммә герцогтарҙы унан сығаралар.
Вилларҙарҙан һуң һарай Шуазельдарға күсә. 1840 йылда герцог Шуазель-Прален замокта үҙенең ҡатынын үлтерә; усадьба 30 йылға бушап ҡала. 1875 йылда уны аукциондан Альфред Сомьеға, шәкәр сәнәғәтсеһенә, ташландыҡ хәлдә һаталар. Сомье һәм ландшафт архитекторы Габриэль Десталье хеҙмәттәре менән усадьба тергеҙелә.
Во-Ле-Виконт бөгөнгө көнгә тиклем шәхси милек булып ҡала (граф Вогюэларҙыҡы).
Во-ле-Виконт һарайы бөтә донъянан туристарҙы йәлеп итә. Йәйге миҙгелдә Во-ле Виконтта кистәрен шәмдәр яндырып романтик барыуҙар ойошторола: һарайҙа һәм паркта 2000 май шәм ҡуйыла һәм музыка яңғырай.
Туристар өсөн практик кәңәштәр
Әгәр һеҙ шоссе буйлап автомобилдә сәйәхәт итһәгеҙ, иҫәпкә алығыҙ, Во-ле-Виконт замогы Мелёндан көнсығыштараҡ 7 километр алыҫлыҡта урынлашҡан, ул, үҙ сиратында, Париждан 46 км көньяҡ-көнсығышта урынлашҡан. Мелёнға тиклем А-4  автострадаһы буйлап барырға мөмкин  (Мелён Сенарға).
Әгәр һеҙ поезда барырға булһағыҙ, һезгә ябай поезда Мелёнға барып етергә мөмкин  (40 минут, 13,40 евро), ул Лион  вокзалынан китә, ә һуңынан   рейс  автобусына күсеп ултыраһығыҙ, һеҙҙе ул туранан-тура һарайға килтерә (тик ял көндәрендә, ҙур интервал менән).
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="">
Фетисов Вячеслав Александрович
Фетисов Вячеслав Александрович (20 апрель 1958 йыл) — СССР һәм Рәсәй хоккейсыһы, дәүләт эшмәкәре, СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1978), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған тренеры (2002), Рәсәй Федерацияһының 1 класлы ғәмәли дәүләт советнигы (2003).
Спорт карьераһының ҙур өлөшөндә, 1976 йылдан 1998 йылға тиклем, ЦСКА, «Нью-Джерси Девилз» һәм «Детройт Ред Уингз» клабтарында һаҡсы позицияһында уйнай. Ике тапҡыр олимпия чемпионы, ете тапҡыр донъя чемпионы, ике тапҡыр Стэнли Кубогына лайыҡ була. Халыҡ-ара хоккей федерацияһының йөҙ йыллыҡтың шартлы йыйылма командаһының 6 ағзаһы иҫәбенә инә. «Өсәүлеләрҙең алтын клубы» ағзаһы.
Биографияһы
Вячеслав Александрович Фетисов 1958 йылдың 20 апрелендә Мәскәүҙә, баш ҡала составына яңы индерелгән Дегунино районында тыуа. Коровино шоссеһындағы 4-се йорттоң ихата командаһында хоккей уйнай башлай. Коровино шоссеһындағы 19-сы ЖЭК-тың ихата командаһы менән «Алтын шайба» ҡала турниры финалына үтә.
12 йәшендә ЦСКА-ға тренер Юрий Александрович Чабаринға эләгә. 18 йәшендә ЦСКА-ның үҫмерҙәр командаһы составында хоккей турнирында ҡатнаша.
1973—1989 — ЦСКА-ла, майор званиеһына тиклем үрләй (1988 йылда ҡыҫҡа ваҡытлы өҙөклөк менән СССР йыйылма командаһының да капитаны була), 1994 — "Спартак"та (М).
Асы минераль сығанаҡтары
Асы минераль һыу сығанаҡтары (Ассинские минеральные источники) — Башҡортостандың Белорет районында федераль кимәлендәге гидрогеологик тәбиғәт ҡомартҡыһы. Тоҙйылға гөрләүегенең һул яҡ яры буйлап ер өҫтөнә 17 шишмә сыға, уларҙың ун дүртендә һыу минераллы. Сығанаҡтар тирәһендә минераль батҡаҡлы тоҙло һаҙлыҡ барлыҡҡа килгән. Шишмәләр карстлы. Иң ҡеүәтле шишмәнең дебиты — 840 л/сәғ. Ҡалған сығанаҡтарҙың дөйөмләштерелгән дебиты — тәүлегенә яҡынса 900 литр. Асы минераль сығанаҡтары Олотау тау битендә урынлашҡан. Шишмәләр бер ни тиклем газ сығаралар, уның составында күпселектә азот, углекислый газ, кислород, көкөртлө водород.
Фетисов Вячеслав Александрович
Биографияһы
1980-се йылдарҙа СССР йыйылма командаһында һәм ЦСКА клубында Ларионовтың легендар бишәүе составында Сергей Макаров, Игорь Ларионов, Владимир Крутов һәм Алексей Касатонов менән бергә һаҡсы позицияһында уйнай. 1980-се йылдарҙа бағыусыларҙың тиҫтәләрсә мең долларлыҡ премияларына лайыҡ була, 1988 йылда S-класлы Mercedes-Benz-та йөрөй, шунан яңы Volvo-лы була.
Асы минераль сығанаҡтары
Һыу ятҡан горизонты — протерозойҙың өҫкө ҡатау свитаһының сатнаңҡыраған эзбизташы.
Гидрохимик составы буйынса сығанаҡтарҙағы хлорид-натрий-кальций төрөнә ҡарай. Һыуҙа шулай уҡ ион сульфаты, калий, кремний кислотаһы, тимер, литий, стронций, марганец бар.
Фетисов Вячеслав Александрович
Биографияһы
СССР һәм Рәсәй чемпионаттарында: 480 матч, 153 гол.
Ленинград хәрби физик культура институтын тамамлай.
Асы минераль сығанаҡтары
Һыуҙың минераллылығы кимәле буйынса шишмәләр бер төрлө түгел. Беренсе төркөм шишмәләрендә хлорид-натрийлы яҡынса 15 градус температуралы һыуы ныҡ минераллы, икенселәрендә — 8 градусҡа яҡын температуралы һәм сульфаттары көсәйтелгән эстәлекле хлорид — гидрокарбонатлы аҙ минераллы һыу.
Фетисов Вячеслав Александрович
Биографияһы
1989—1994 йылдарҙа — «Нью-Джерси Дэвилз», 1994—1998 йылдарҙа — «Детройт Ред Уингз» составында. НХЛ чемпионаттарында: 546 матч, 36 гол, 192 тапшырыу. Стэнли Кубогы турнирҙарында: 116 матч, 2 гол, 26 тапшырыу. Туғыҙ йылда кәм тигәндә 10 миллион доллар эш хаҡы ала, 1990-сы йылдар башында Мәскәүҙә торлаҡ һатып алыу менән мәшғүл була, сит ил мебеле, компьютерҙар, тәмәке, «Буш боттары» һ.б. сауҙаһы менән шөғөлләнә.
Асы минераль сығанаҡтары
Асы минераль һыу сығанаҡтары Асы курортында шифахана дауалауында ҡулланыла.
Фетисов Вячеслав Александрович
Биографияһы
Стэнли Кубогына тәүге еңеүенән һуң 1997 йылдың 13 июнендә Фетисов командалашы Владимир Константинов һәм массажсы Сергей Мнацаканов менән клуб кисәһенә китеп барғанда прокатҡа алынған автомобилдә етди юл һәләкәтенә осрай. Константинов менән Мнацаканов зәғифләнеп ҡала, ә Фетисов еңелсә генә зыян күрә һәм тиҙ арала һауығып дауахананан сыға.
Асы минераль сығанаҡтары
Элегерәк «Ассинская» сауҙа маркаһы менән шешәләргә ҡойолған.
Фетисов Вячеслав Александрович
Биографияһы
1998—2000 йылдарҙа — "Нью-Джерси Дэвилз"тың баш тренеры ярҙамсыһы, уның менән 2000 йылда Стэнли Кубогын яулай.
2000 йылдың 25 авгусында Мәскәүҙә Вячеслав Фетисовтың хушлашыу матчы була: унда Макаров, Ларионов, Крутов, Каменский, Быков, Буре, Мартин Бродо, Яри Курри, Скотт Стивенс, Ларри Робинсон һәм Геннадий Цыганков ҡатнаша. Рәсәй йондоҙҙары — Донъя йыйылма командаһы-2000 — 7:6 (2:1, 2:2, 3:3).
2002 йылда — Солт-Лэйк-Ситиҙағы Олимпия уйындарында шайбалы хоккей буйынса Рәсәй йыйылма командаһының баш тренеры һәм генераль менеджеры. Фетисов етәкселегендә Рәсәй йыйылма командаһы бронза миҙал яулай.
2002 йылдан «„Спорт Рәсәйе“ Бөтә Рәсәй ирекле йәмғиәте» йәмәғәт ойошмаһының Юғары советы рәйесе.
Бөтә донъя допингҡа ҡаршы агентлыҡтың (ВАДА) ойоштороусылар советы ағзаһы. 2007 йылдың 1 февралендә ЮНЕСКО-ның Спортта допинг менән көрәш тураһындағы халыҡ-ара конвенцияһын яҡлаған илдәрҙең конференцияһы рәйесе була.
2008 йылдың 21 октябренән 2012 йылдың 21 ғинуарына тиклем  — Континенталь хоккей лигаһының Директорҙар советы рәйесе.
2009 йылдың 29 апреленән 2012 йылдың 21 ғинуарына тиклем — ЦСКА хоккей клубы президенты.
2009 йылдың 11 декабрендә ЦСКА клубына, лигаға, ғөмүмән, хоккейға иғтибар йәлеп итеү маҡсатында ЦСКА өсөн бер рәсми йорт матчын уйнай.
2009 йылдан Г. В. Плеханов исемендәге Рәсәй Иҡтисад университетының спорт индустрияһы менеджменты кафедраһы мөдире.
2012 йылдың 5 апреленән — Рәсәй һәүәҫкәр хоккей лигаһы идараһы рәйесе.
2016 йылдың июненән «Звезда» телеканалында «Фетисов» программаһын алып бара.
Спорт ҡаҙаныштары
Донъя хоккейының бөтә юғары титулдарына эйә:
Мафия менән бәйләнеше тураһында
ФБР отчётына ярашлы (ә Америка журналисы Роберт Фридман нәҡ уға һылтана), 1993 йылда Фетисов Мәскәүҙәге төрлө предприятиеларға аҡса һала һәм «ҡыйығы» булған Отари Квантришвилиға түләп тора. Квантришвили вафат булғас, Вячеслав Иваньков (Япончик) хоккейсының «яҡын » әйләнә. Фетисов исеменә Нью-Йоркта «Slavic, Incorporated» фирмаһы теркәлгән була, ул, ФБР мәғлүмәттәренә ярашлы, Иваньков тарафынан аҡса йыуыу һәм Рәсәйҙә эш визалары һатыу өсөн файҙаланыла. Фетисовтың үҙенең һүҙҙәренә ҡарағанда, ул бер ҡасан да эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнмәгән һәм енәйәтсел эшмәкәрлеккә йәлеп ителмәгән, ә компанияны үҙенең Виктор исемле эмигрант дуҫы менән асҡан. .
Дәүләт эшмәкәрлеге
2002 йылдың апреленән 2004 йылдың мартына тиклем — Рәсәй Федерацияһы Физик культура һәм спорт буйынса дәүләт комитеты рәйесе.
2003 йылдың сентябрендә Фетисов «Берҙәм Рәсәй» партияһының Юғары советы ағзаһы булып китә.
2003 йылдан — Рәсәй Федерацияһының 1 класлы ғәмәли дәүләт советнигы.
2004 йылдың мартынан ноябренә тиклем — Физик культура, спорт һәм туризм буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе.
2004 йылдың ноябренән 2008 йылдың октябренә тиклем — Физик культура һәм спорт буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе.
2007 йылдың ноябрендә Фетисовҡа рәсми рәүештә «Берҙәм Рәсәй» партияһы билеты тапшырыла.
2008 йылдың сентябрендә «Ведомости» хәбәр итеүенсә, «Берҙәм Рәсәй»ҙең генераль советы президиумы Фетисов кандидатураһын Федерация Советында Приморье крайының Закондар сығарыу йыйылышы вәкиле итеп һайларға тәҡдим итә. Шул уҡ көндө Фетисов Приморье сенаторы булырға ризалығын бирә. 2008 йылдың 17 октябрендә Приморье крайынан Федерация Советы ағзаһы итеп һайлана. 2008 йылдың 27 октябренән — Федерация Советының Физик культура, спорт һәм олимпия хәрәкәтен үҫтереү комиссияһы рәйесе. Федерация Советының Урындағы үҙидаралыҡ мәсьәләләре буйынса комитеты ағзаһы. Федерация Советының Йәштәр эштәре һәм туризм буйынса комиссияһы ағзаһы.
2011 йылдың 4 декабрендә Приморье крайының Закондар сығарыу йыйылышы депутаты итеп һайлана, ләкин Федерация Советына йәнә төбәк парламенты вәкиле итеп һайланыу сәбәпле, депутат мандатынан баш тарта.
2011 йылдың 16 декабренән — Федерация Советының Социаль сәйәсәт буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары.
2016 йылдың 18 сентябренән — Дәүләт Думаһының Физик культура, спорт, туризм һәм йәштәр эштәре буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары.
«Гражданлыҡ тураһында» законға төҙәтеүҙәр
Сенаторҙарҙың закон сығарыу инициативаһы киң мәғлүмәт сараларында һәм интернетта ҙур шаңдау таба, сөнки быны күптәр элекке СССР республикаларынан мигранттарҙың күсеүенә мөмкинлек биреү тип иҫәпләй. Левада-үҙәктең ноябрь аҙағында баҫылып сыҡҡан тикшеренеүҙәренә ҡарағанда, рәсәйлеләрҙең 63 проценты мигранттар һанын кәметеү яҡлы була, ә 71 проценты мигранттар илдә енәйәтселек үҫешенә сәбәпсе тип, 67 проценты мигранттар рәсәйлеләрҙең эш урындарын тартып ала тип иҫәпләй.
Октябрь аҙағында Дәүләт Думаһының Конституцион закондар сығарыу буйынса комитеты төҙәтеүҙәрҙе бирелгән вариантта индерергә тәҡдим итә, декабрь башында Дәүләт Думаһы закон проектын беренсе уҡыуҙа ҡарарға тейеш була. Ләкин һуңғы мәлендә документ көн тәртибенән юҡҡа сыға һәм ҡабат ҡарау өсөн комитетҡа ҡайтарыла.
Фетисов үҙ инициативаһын 2006 йылда ватандаштарҙы ҡайтарыу тураһында ҡабул ителгән закондың коррупцион төҫтә булыуы, ә йәш рәсәйлеләрҙең байтағы сит илгә китергә йыйыныуы менән аңлата.
Мөлкәте
2013 йылдың сентябрендә бер интернет баҫмаһы Федерация Советының Юғары палата ағзаларының килемдәренә һәм сығымдарына контроллек итеү буйынса комиссияһына Фетисовтың ҡатынының Мәскәү уртаһындағы 1051 квадрат метрлы торлағының декларацияға индерелмәгәнлеген тикшереүҙе һорап мөрәжәғәт итә. Киң мәғлүмәт сараларының байтағы    комиссияға ебәрелгән был үтенесте Алексей Навальный блогында Фетисовҡа тағылған ғәйепләүҙәр менән бәйләй. Әммә мөлкәтте тикшереү комиссияһы 2011 һәм 2012 йылғы декларацияларҙа дөрөҫ булмаған мәғлүмәттәрҙе тапмай. Фетисов үҙе был ғәйепләүгә «Итоги» журналына интервьюһында яуап бирә.
2015 йылдың 17 мартында Алексей Навальныйҙың Коррупция менән көрәш фонды Фетисовтың Кипрҙа өс офшоры булыуы тураһында мәғлүмәт баҫа «Айырым категорияға ингән кешеләргә Рәсәй Федерацияһы территорияһынан ситтә урынлашҡан сит ил банктарында счеттар (вкладтар) асыуҙы һәм тотоуҙы, ҡулаҡса средстволарын һәм ҡиммәтле әйберҙәрҙе уларҙа һаҡлауҙы, сит ил финанс инструменттарына эйә булыуҙы һәм (йәки) файҙаланыуҙы тыйыу тураһында»ғы Федераль законға ярашлы, Фетисов сенатор вазифаһынан бушатылырға тейеш була.
Ғаиләһе
Ҡустыһы — Анатолий Фетисов (26 июль 1967 — 11 июнь 1985) — хоккейсы, ЦСКА уйынсыһы.
Ҡыҙы — Анастасия, 1990 йылдың 10 июлендә Нью-Йоркта тыуа, Рәсәй һәм АҠШ гражданы, 5 йәштән — АҠШ-тағы мәктәптә, 12 йәшенән Мәскәүҙә инглиз-американ мәктәбендә уҡый, продюсер ярҙамсыһы сифатында Голливудта практика үтә, 2016 йылдың майында Нью-Йорк университетының кинематография мәктәбе аспирантураһына инә, режиссёр булырға йыйына, Нью-Йоркта Трамп башняһында алты миллион ярым долларлыҡ 200 квадрат метр майҙанлы фатирҙа йәшәй.
Һылтанмалар
https://www.вячеслав-фетисов.рф/ - сайт с информацией
Бөҙрәханала (хикәйә)
Бөҙрәханала —Антон Павлович Чехов яҙған хикәйә. 1883 йылда яҙылған, тәүге тапҡыр 1883 йылдың 7 февралендә «Зритель» журналының 10-сы һанында  «Драма в цирульне» исеме аҫтында: Человек без селезенки ҡултамғаһы менән баҫыла.
Баҫмалар
Рассказ А. П. Чеховтың «Бөҙрәханала» хикәйәһе 1883 йылда яҙылған, тәүге тапҡыр 1883 йылдың  7 февралендә «Зритель» журналының 10-сы һанында  «Драма в цирульне» исеме аҫтында: Человек без селезенки ҡултамғаһы менән баҫыла. Хикәйә А. Ф. Маркс нәшер иткән А. П. Чехов әҫәрҙәре йыйылмаһына индерелгән.
Был йыйылма өсөн автор хикәйәләге персонаждар образдарын һәм уларҙың телен үҙгәрткән.
Чехов тере саҡта хикәйә венгр, немец, поляк, серб-хорват, фин, чех һәм швед телдәренә тәржемә ителә.
Сюжет
Иртә таңда Калуга ҡапҡаһы янында урынлашҡан бөҙрәхананың хужаһы, Макар Кузьмич Блесткин, үҙ оҫтаханаһын йыйыштырыу менән булыша. Ишектәге ҡыңғырауҙы тартып, йортҡа Макар Кузьмичтың суҡындырған атаһы, Эраст Иваныч Ягодов, килеп инә. Ул слесарлыҡ менән шөғөлләнә һәм бөҙрәхананан байтаҡ алыҫта торған Ҡыҙыл быуа янынан уҡ сәс алдырырға килгән.
Ягодов эше тығыҙлығына зарлана ла үҙенең сәсен татарҙарҙыҡы кеүек тап-таҡыр итеп ҡырыуҙы һорай. Хужа уның сәсен ала. Әңгәмә барышында Макар Кузьмичтың күҙе төшөп йөрөгән Ягодовтың ҡыҙын Шейкинға йәрәштереүе асыҡлана. Нишләп бының шулай килеп сығыуына Макар Кузьмич бик ныҡ хайран ҡала, сөнки Макар Кузьмичтың атаһы үлгәс, Ягодов унан диван һәм ун һум аҡса алып тора ла кире ҡайтарып бирмәй.
Ягодов Макар Кузьмичты битәрләй башлай: «Һинән ниндәй кейәү егете, Макар? Һин кейәү егетеме? Аҡсаң да, дәрәжәң дә юҡ, һөнәрең дә бүстәк кенә… Шейкиндың «залогта ғына мең ярым һум аҡсаһы ята».
Быны ишеткән Макар Кузьмич башҡаса эшләй алмай һәм ул Ягодовҡа үҙ янынан сығып китергә ҡуша. Эраст Иванычтың башы яртылаш ҡырылған көйөнсә ҡала һәм ул каторгаға ебәрелгән яуызға оҡшап тора. Ул башын шәл менән урай ҙа бөҙрәханан сығып китә. Иртәгеһенә ул яңынан килә һәм ҡалған сәсен ҡырыуҙы һорай. Әммә Макар Кузьмич унан эшләйәсәк эшенә алдан уҡ аҡса түләүҙе талап итә. Эштең былайға боролоуы Ягодовҡа бер ҙә оҡшамай — аҡсаға сәс алдырыуҙы ул байлыҡтан ҡотороуға һанай. Ул бер һүҙ ҙә әйтмәйенсә бөҙрәхананан сығып китә һәм ҡырылған сәсенең үҙенән-үҙе үҫеп еткәнен көтә. Ярым таҡыр башлы көйөнә ул ҡыҙының туйында йөрөй.
Экранлаштырыу
1977 йылда А. П. Чехов хикәйәләре, шул иҫәптән «Бөҙрәханала» хикәйәһе, мотивтары буйынса Мосфильмда «Смешные люди!» нәфис фильмы төшөрөлә. Уны сценарисы һәм ҡуйыусыһы — Михаил Швейцер. Бөҙрәханасы Макарҙы Валерий Золотухин, Ягодов ролен Евгений Перов уйнай.
Белозерка (Вятка ҡушылдығы)
Белозерка  — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 1201 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ковеньга
Ковеньга — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вондожь йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Коссебау
Коссебау (Kossebau) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 282 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,45 км2. Диңгеҙ кимәленән 27 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39606 һәм автомобиль коды — SDL.
Байбулат
Байбулат (Байбулатово) — Башҡортостандың Саҡмағош районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 205 кеше. Почта индексы — 452222, ОКАТО коды — 80256845002.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Эспенхайн
Эспенхайн (Espenhain) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2498 кеше йәшәй. Майҙаны — 28,15 км2. Диңгеҙ кимәленән 164 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 4579 һәм автомобиль коды L.
Тарседа-Яха (Небя-Яха ҡушылдығы)
Тарседа-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Небя-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Башҡорт йорто болдоро
"Башҡорт йорто болдоро" — башҡорт совет рәссамы, 1937 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы, башҡорт рәссам сәнғәтенә нигеҙ һалған Дәүләткилдеев Ҡасим Сәлиғәскәр улы әҫәре.Рәсем ҡағыҙға акварель буяу менән төшөрөлгән, дәүмәле 29,1×47. Ул М.В.Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында һаҡлана.
Рәссамдың биографияһынан
Дәүләткилдеев Ҡасим Сәлиғәскәр улы 1887 йылдың 11 апрелендә Өфө губернаһы Күгел ауылында (хәҙерге Благовар районы) донъяға килгән. Йәшләй етем ҡалыу сәбәпле, Өфө ҡалаһындағы туғандарында тәрбиәләнә. Петербургта Юғары художество-сәнәғәт училищеһын тамамлап, Художество академияһына уҡырға инә, әммә уны тамамлай алмай, 1917 йылда Өфөгә ҡайта. Бында ул ғүмеренең ахырынаса (1947 йылғаса) йәшәй һәм ошонда вафат була. Ул Өфөләге Мосолман зыяратында ерләнгән.
Лоймья
Лоймья — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Черная йылғаһының һул ярына тамағынан 137 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.
Башҡорт йорто болдоро
Рәссамдың биографияһынан
1926 йылда Өфөлә сәнғәт училищеһы асылғас, Ҡасим Дәүләткилдеев унда эшләй башлай, ул башҡорттар араһынан беренсе рәсем сәнғәте уҡытыусыһы була.
Лоймья
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Башҡорт йорто болдоро
Рәссамдың биографияһынан
20-се һәм 30-сы йылдарҙа ул халыҡ сәнғәте әҫәрҙәрен йыйыу маҡсаты менән республика буйлап сәфәрҙә йөрөй, 1928 йылда ул төпкөл Белорет районына ла барып сыға һәм ошонда башҡорт рәсем сәнғәте хазинаханаһына инеп ҡалырлыҡ әҫәрҙәрен ижад итә (Зәңгәр күлдәкле башҡорт ҡыҙы, «Һунарсы башҡорт», «Башҡорт йортоноң болдоро» һ. б.).
Лоймья
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Башҡорт йорто болдоро
Рәсемдең тарихы
Бер төркөм рәссамдар Ҡасим Дәүләткилдеев, Юлий Блюменталь, Александр Тюлькин 1928 йылдың йәйендә республика буйлап ижади экспедицияға юллана. Улар төпклдә урынлашҡан Тамъян-Ҡатай кантоны (хәҙерге Белорет районының) Инйәр ҡасабаһына киләләр, өс саҡрымда ғына урынлашҡан Уҫманғәле ауылында уҡытыусы Зәйнулла Хажиәхмәтовҡа фатирға төшәләр. Ҡасим Дәүләткилдеев тап ошо йорттоң болдорон мәңгеләштереп ҡалдырған да инде. «Башҡорт йортоноң болдоро» тип атала был әҫәр.
Йорт хужаһы Зәйнулла Хажиәхмәтов ауылдың беренсе уҡытыусыһы, революцияға тиклем Үтәш мәҙрәсәһен, педагогия институтын тамамлаған юғары белемле кеше була. 1937 йылда ул контрреволюцион эшмәкәрлектә ғәйепләнеп, ҡулға алына. 1942 йылда аҡланып ҡайта, әммә тиҙҙән һуғышҡа ебәрәләр. Ул Курск дуғаһында һәләк булып ҡала.
Халыҡ хужалығы менән идара итеү институты
Халыҡ хужалығы менән идара итеү институты (ИУНХ) — етештереүҙе ойоштороу, планлаштырыу һәм алдынғы идарә итеү ысулдарын өйрәнеү өлкәһендә халыҡ хужалығы етәкселәре һәм белгестәренең квалификацияһын күтәркү маҡсатында 1970 йылда Фән һәм техника буйынса СССР Дәүләт комитеты эгидаһы менән ойошторолған юғары уҡыу һәм ғилми-методик уҡыу йорто.
Тарихы
1970 йылда СССР Министрҙар Советы ҡарары нигеҙендә Мәскәүҙә халыҡ хужалыҡы менән идара итеү институты исеме аҫтында юғары аҡыу һәм ғилми-методик уҡыу йорто асылды, ул производствоны ойоштороу менән бәйле тематика буйынса Халыҡ хужалығы етәкселәре һәм белгестәренең квалификацияһын күтәреү, шулай уҡ идара итеүҙең һәм планлаштырыуҙың заманса ысулдарын өйрәнеүгә махсуслаштырылды.
Халыҡ хужалығы менән идара итеү институтында уҡыу ваҡыты өс ай тәшкил итте. Халыҡ хужалығы менән идара итеү институтының төп тыңлаусылары — Бөтә Союз һәм республика министрлыҡтары һәм ведомстволары, дәүләт комитеттары, эре етештереү берләшмәләре һәм предприятиелар етәкселәре араһынан юғары белемле кешеләр, шулай уҡ социалистик блок илдәренән халыҡ хужалығы хеҙмәткәрҙәре һәм белгестәре.
1975 йылда Халыҡ хужалыгы менән идара итеү институтының уөыу структураһында ғиломи-методик бүлек, иҡтисади-математик ысулдарҙы һәм операцияларҙы тикшерүҙең проблемалы ғилми-тикшеренеү лабораторияһы була, шулай уҡ дүрт төп профильле кафедра була: икътисади-математик ысулдарҙы планлаштыру кафедраһы, социаль-иҡтисади фәндәр кафедраһы, идара һәм прогнозлау кафедраһы, социологик һәм психологик аспекттар  кафедраһы.
Халыҡ хужалыгы менән идара итеү институты системаһында үҙәк уҡытыу-иҫәпләү институты төҙелә, ул Фәнни идара итеү алымдары өлкәһендә халыҡ хужалығы етәкселәренең квалификацияһын күтәреү институттары эшмәкәрлеген координациялаү һәм методик етәкселек итәүҙе өйрәнә һәм ғәмәлгә ашыра.
1977 йылда СССР Министрҙар Советы ҡарары менән халыҡ хужалығы менән идара итеү институты базаһында "СССР Министрҙар Советы ҡарамағында халыҡ хужалығы Академияһы" исемеле яңы юғары уҡыу йорто нигеҙләнде, ул СССР халыҡ хужалығы менән идара итеү органдары менән бәйле министрлыҡтар һәм ведомстволар етәкселәре һәм белгестәрен әҙерләүҙе һәм яңыдан әҙерләүҙе камиллаштырыү мәсьәләләрен хәл итте.
Тройная
Тройная — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Уса йылғаһының һул ярына тамағынан 39 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ғүмәров Әхмәт-Ясауи Әҙеһәм улы
Ғүмәров Әхмәт-Ясауи Әҙеһәм улы (Гумеров Ахмет-Ясави Адигамович; 17 (29) сентябрь) 1895 йыл — 8 декабрь 1937 йыл) — дәүләт эшмәкәре. Башҡорт АССР-ының эске эштәр буйынса халыҡ комиссары (1921—1922).
Биографияһы
Ғүмәров Әхмәт-Ясауи Әҙеһәм улы 1895 йылдың 17 (29) сентябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы ) Иҫке Айыу ауылында тыуған. Шул уҡ ваҡытта башҡа сығанаҡтарға ярашлы, уның тыуған ере — Стәрлетамаҡ өйәҙенең Шәрәй ауылы тип күрһәтелгән. Милләте башҡорт.
Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша, подпоручик, полк командиры була. Рәсәйҙәге Граждандар һуғышы осоронда большевиктар яғында була.
1921 йылдың ноябренән 1922 йылдың июленә тиклем — Башҡорт АССР-ының эске эштәр буйынса халыҡ комиссары.
1925 йылдан Бәләбәй кантоны прокуроры ярҙамсыһы була. Һуңыраҡ Башҡорт дәүләт нәшриәтендә тәржемәсе-мөхәррир булып эшләй.