cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нирим (Кама ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Керкау
Керкау (Kerkau) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 225 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,09 км2. Диңгеҙ кимәленән 29 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 29416 һәм автомобиль коды — SAW.
Кесе Вострокса
Кесе Вострокса — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Монза йылғаһының һул ярына тамағынан 67 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Имам Хөсәйен мәсете (Баҡы)
Имам Хөсәйен мәсете, йәки «Ашумов мәсете» (İmam Hüseyn məscidi; Мечеть имама Хусейна) — Әзербайжан, Баҡы ҡалаһының Ясамал районындағы мәсет. Абдулла Шаиғ һәм Сөләймән Тағизадә урамдары киҫелешендә урынлашҡан. 1896 йылда архитектор Адольф Эйхлер проекты буйынса төҙөлгән.
Мәсет тарихы
Мәсет төҙөү идеяһын Баҡы миллионеры хажи Хажи-баба Ашумов тәҡдим иткән. 1895 йылда Эйхлерҙы үҙенең участкаһында, Чемберекенд районында төҙөргә теләгән мәсеттең архитекторы итеп һайлай. Шул уҡ йылда бинаның проекты төҙөлә. 1896 йылда мәсет Үрге Таулы (хәҙер — Абдулла Шаиғ) һәм Почта (хәҙер — Сөләймән Тағизадә) урамдары мөйөшөндә төҙөлә. Шул ваҡыттан алып мәсет Ашумов мәсете булараҡ билдәле була.
Әзербайжан Республикаһы Министрҙар кабинетының тарихи һәм мәҙәни ҡомартҡылар тураһындағы бойороғона ярашлы, Имам Хөсәйен мәсете «урындағы әһәмиәткә эйә тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡыһы» булып тора.
Архитектураһы
Планда мәсет өс неф менән һалынған. Бинаның архитектураһында урындағы традициялар ҡулланылған. Интерьеры вестибюлдән һәм көмбәҙле, ике колонналы намаҙ уҡыу залынан тора. Колонналарҙы осло аркалар менән тамамлай, улар барыһы ла нефтарҙың семәрле көмбәҙҙәре аҫтында урынлашҡан. Зал осонда декоратив михраб бар. Көмбәҙҙең барабан ы тәҙрә уйымдарына барып сыға, улар аша, архитектор А. Эйхлерҙың уйынса, мосолмандар ғибәҙәтханаһына «йәшәйештең изге нуры» үтеп инергә тейеш булған.
Нисть
Нисть — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Суч йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Нанги-Тоолык-Тальба
Нанги-Тоолык-Тальба — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ния-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 26 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Кесе Езань
Кесе Езань — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Езань йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Таура
Таура (Taura) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2502 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,11 км2. Диңгеҙ кимәленән 304 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9249 һәм автомобиль коды MW.
Ножва
Ножва — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Весляна йылғаһының уң ярына тамағынан 20 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Өйрәктәр
Рәсәйҙә өйрәктәрҙең 30 төрө билдәле. Өйрәктәрҙең ауыл хужалығанда әһәмиәте ҙур.
Вульков
Вульков (Wulkow) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 402 кеше йәшәй. Майҙаны — 33,48 км2. Диңгеҙ кимәленән 32 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39307 һәм автомобиль коды — JL.
Меза
Меза — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Горький (зал. Костромаой) ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 125 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
18 июль
18 июль — григориан стиле буйынса йылдың 199-сы (кәбисә йылында 200-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 166 көн ҡала.
{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} ||
һәм иҫтәлекле даталар
}}
Нырмыч
Нырмыч — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кама йылғаһының һул ярына тамағынан 1406 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 98 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Нангыт-Юган
Нангыт-Юган — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Яй-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Сафин Станислав Ғәзиз улы
Сафин Станислав Ғәзиз улы (17 июнь 1950 йыл) — физик. Техник фәндәре докторы (2008), профессор (2008). РАЕН ағза-корреспонденты, фәнни-техник өлкәһе эксперттарының федераль реестры эксперты, Рус география йәмғиәтенең ғәмәлдәге ағзаһы, Рус география йәмғиәтенең Архангельск бүлеге президиумы ағзаһы
Биографияһы
Сафин Станислав Ғәзиз улы 1950 йылдың 17 июнендә Башҡорт АССР-ы Ғафури районы Еҙем-Ҡаран ауылында донъяға килгән.
1975 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
1975 йылдан «Азнакаевскнефть» нефть-газ сығарыу идаралығында инженер булып эшләй. 1977 йылдан — «Нижневартовскнефтегаз» йәмғиәтендә өлкән инженер, лаборатория мөдире, 1982 йылдан — Когалым ҡалаһында «Повхнефть» нефть-газ сығарыу идаралығында лаборатория мөдире.
1986 йылдан «Ноябрьскнефтегаз» йәмғиәтендә эшләй. 1988 йылда Свердловск халыҡ хужалығы институтын тамамлай.
1998 йылдан «Заполярнефть» нефть-газ сығарыу идаралығында баш геолог, ә 1999 йылдан «НоябрьскНИПИнефтегаз» директорының урынбаҫары.
2000 йылдан — «Архангельскгеолдобыча» йәмғиәте генераль директорының урынбаҫары, 2001 йылдан Архангельск өлкәһе хакимиәте башлығы урынбаҫары.
2002 йылдан «Поморнефтегаз» йәмғиәте генераль директоры вазифаһын үтәй.
2004 йылда Архангельск дәүләт техник университетында уҡыта.
2008 йылда Энергоресурстар транспорты проблемалары институтында «Геотехнологические основы повышения эффективности добычи нефти из недонасыщенных нефтью высокотемпературных полимиктовых пластов» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
2010 йылдант Төньяҡ (Арктика) федераль университетында нефть һәм газ институтының транспорт, нефть, газ һәм нефть-газ промыслылары ҡоролмалары кафедраһы профессоры вазифаһында эшләй.
Мурзя
Мурзя — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кенга йылғаһының уң ярына тамағынан 395 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лапседа-Яха
Лапседа-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Малыгина ҡултығы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Мезенда
Мезенда — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кострома йылғаһының һул ярына тамағынан 148 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Саба (утрау)
Саба (нидерл. Saba) — Кариб диңгеҙендә Наветренный утрауҙары составындағы утрау (Кесе Антиль утрауҙары), Изге Мартин утрауынан 46 саҡрым көньяҡ-көнбайыштараҡ, Синт-Эстатиустан 32 саҡрым төньяҡ-көнбайыштараҡ. Майҙаны — 13 км². Нидерландтың айырым бер общинаһы булып тора, әммә ул Нидерланд провинцияларының береһенә лә инмәй, ә Кесе Антиль утрауҙарындағы ике община, шулай уҡ Кариб Нидерланды тип тә йөрөтөлгән Бонайре, Синт-Эстатиус һәм Саба менән бергә Нидерланд биләмәһен тәшкил итә.
Географияһы
Утрау Маунт-Синери һыу аҫты янартауының түбәһе булып тора, ул һыу өҫтөнән 890 метрға (төбәктең Голландия биләмәләренең иң бейек утрауы) һәм төбө кимәленән 1500 метрға күтәрелә. Бында йылғалар йәки даими аҡҡан һыу ағымдары юҡ, ә ел иҫкән яғы ҡоро һәм ҡоро кактустар һәм ҡыуаҡлыҡтар менән ҡапланған. Шул уҡ ваҡытта Сабаның ел (көнсығыш) яғы ҡоро көнбайыш менән киҫкен ҡапма-ҡаршылыҡтан ғибәрәт — бында тау битләүҙәрендә күп һанлы ағас һымаҡ абағалар, пальма, ҡыҙыл ағас, олеандр, гикус һәм орхидея үҫә, ә урман япмаһында ҡоштар, бер нисә төр кеҫәртке, ағас тәлмәрйене һәм һ.б. оялай.
Тарихы
Сабаға 1300 йылдан ашыу элек аравак ҡәбиләләре күсеп ултырған. Яңы донъяға икенсе сәйәхәте барышында, 1493 йылдың 13 ноябрендә, Христофор Колумб Европа кешеһенән беренселәрҙән булып Саба яры янынан уҙа. (утрауға төшөргә баҙнат итмәй, сөнки Сабаның ҡаялы ярҙары төшөү өсөн уңайлы булмай). Голландтар 1632 йылда утрауға үҙ хоҡуҡтарын белдерә, ә тәүге колонистар бында 1640 йылда Синт-Эстатиустан килә. Европалағы Наполеон һуғышы тамамланғандан һуң, оҙаҡ ваҡыт утрауҙы үҙ ҡулында тотҡан инглиздәр 1816 йылда уны Голландияға кире ҡайтарырға мәжбүр була, һәм шунан алып ул илдең иң алыҫ райондарының береһе тип иҫәпләнә.
Халҡы
Халҡы 1991 кеше (2013). Боттом (административ үҙәк) һәм Уиндвардсайд (утрауҙың иң ҙур ҡалаһы) ҡалалары, шулай уҡ бәләкәйерәк торамалар ҙа бар. Рәсми тел — нидерланд теле, шулай уҡ инглиз теле киң ҡулланыла. Утрауҙа африкандар менән ҡатнашыусы голландтарҙың, эритроцитландтарҙың, ирландтарҙың тоҡомдары, шулай уҡ Вест-Һиндостандың төрлө утрауҙарынан һуңыраҡ күсеп килеүселәр йәшәй.
Иҡтисады
Килеменең төп сығанағы — туризм (йылына 25 мең турист).
Тауха
Тауха (Taucha) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 14352 кеше йәшәй. Майҙаны — 33,7 км2. Диңгеҙ кимәленән 128 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 4425 һәм автомобиль коды DZ.
Нар-Ю
Нар-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Юн-Яга йылғаһының һул ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Нюба (Порыш ҡушылдығы)
Нюба  — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Порыш йылғаһының уң ярына тамағынан 104 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лата-Яха (Нго-Яха ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Мәшһүр Йосоп исемендәге мәсет
Мәшһүр Йосоп исемендәге мәсет (Мәшһүр Жүсіп мешіті) — 1500 кеше һыйҙырылшы, Павлодар ҡалаһының үҙәгендә, 6 гектар майҙанлыҡ паркта урынлашҡан һәм Кутузов, Кривенко, Каирбаев урамдарынан инеү мөмкин булған мәсет.
Хинсдорф
Хинсдорф (Hinsdorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 522 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,53 км2. Диңгеҙ кимәленән 84 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6386 һәм автомобиль коды — ABI.
Мәшһүр Йосоп исемендәге мәсет
Тасуирлама
434 лампочканан торған һәм мәсет биҙәге булған «Зумрад» гәлсәр люстра Ташкентта эшләнә. Мәсеттең архитектураһы тыныслыҡ һәм изгелек өсөн асыҡ йөрәккә оҡшаған.
Мәсеттең беренсе ҡатында мәҙрәсә кластары, 300 урынлыҡ ҡатын-ҡыҙҙар өсөн ғибәҙәт урыны, никах залы, 300 урынлыҡ ашхана һәм ярҙамсы бүлмәләр, тәһәрәтхана, гардероб урынлашҡан. Үҙгәреп торған бүлге ярҙамында никах залы ашхана менән ҙур залға берлештерелергә мөмкин. Икенсе ҡатта 1200 урынлыҡ балконлы ғибәҙәт залы, Ислам мәҙәниәте музейы, китапхана, видеозал, ярҙамсы бүлмәләр, холдар бар. Бинаның төп ишеге икенсе ҡатҡа алып бара.
Попова Вера Евстафьевна
Попова Вера Евстафьевна (17 сентябрь 1867 йыл — 25 апрель 1896 йыл) — ғалим, химия фәндәре докторы; билдәле рус хирургы, медицина-хирургия академияһы профессоры Е. И. Богдановский ҡыҙы. Беренсе рус ҡатын-ҡыҙ-химиктарының береһе.
Биографияһы
Вера Евстафьевна Попова (ҡыҙ фамилияһы Богдановская ) Евстафий Иванович һәм Мария Алексеевна Богдановскийҙарҙың ҡыҙы. Белемде Санкт-Петербургта Смольный институтында ала (1883 йылда сығарыла), ә һуңынан, 1883—1887 йылдарҙа, Ҡатын-ҡыҙҙарҙың юғары курсында тәбиғи бүлектә уҡый. Химияны Женева университетында өйрәнә, унда 1892 йылда «Исследования дибензилкетона» темаһына диссертация яҡлап, химия фәндәре докторы дәрәжәһен ала. 1890 йылдан — ауыл хужалығы һәм урмансылыҡтың Яңы Александрийский институтында химия уҡытыусыһы булып эшләй, 1892 йылдан Санкт-Петербург ҡалаһында Ҡатын-ҡыҙҙарҙың юғары курстарында стереохимия буйынса лекциялар уҡый.
1895 йылдың көҙөндә Я. К. Поповҡа кейәүгә сыға. Сығышы менән дворян булған ире хәрби академияны тамамлағандан һуң оҙаҡ ваҡыт Санкт-Петербург патрон заводында эшләй, ә туйға тиклем бер йыл элек Ижевск ҡорал һәм ҡорос яһау заводтарының начальнигы булып тәғәйенләнә. Шул уҡ йылдың көҙөндә ире менән Санкт-Петербургты ҡалдырып, Ижесвк заводтарында, Вятка губернаһында урынлашалар. Унда Попова йорт химия лабораторияһын ойоштора, бынан тыш завод лабораторияһында ла эшләй.
1896 йылда, лабораторияла эшләп, тикшеренеүсе аҡ фосфор һәм цианлы водород кислотаһы араһында реакциялар үткәрергә тырыша. Был ике матдә менән булған ампула шартлай һәм ул дүрт сәғәттән һуң алған яраларынан һәм ағыуланыуҙан вафат була. Александро-Невский соборында йыназа уҡыйҙар, ә һуңынан ире ҡатынының кәүҙәһен Чернигов губернаһындағы нәҫелдән килгән имениеға алып китә (Сосницкий өйәҙе, Шабалинов ауылы). В. Е. Богдановская-Попова ерләнгән кәшәнә (Совет власының беренсе көндәрендә юҡ ителә), хәҙер авария хәлендә, ә уны биҙәгән һәйкәл Сосницкий крайҙы өйрәнеү музейында һаҡлана.
Фәнни эшмәкәрлеге
Кетон берләшмәләре химияһы менән шөғөлләнә. Докторлыҡ диссертацияһында ул һелтеле мөхиттә һәм һауа тогында дибензилкетон йылығанда кислородты берләштереүен һәм күпмелер кимәлдә бензой кислотаһын барлыҡҡа килтереүен күрһәтә һәм шулай итеп кетондарҙың альдегидтар кеүек үк молекулаларға тарҡалмайынса кислоталарға күсеү һәләтен билдәләй.
Мерзкая (Светица ҡушылдығы)
Мерзкая  — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Светица йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Поштанарка
Поштанарка — Рәсәй йылғаһы. Сыуашстан биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Цивиль йылғаһының һул ярына тамағынан 83 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цивиль йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга ҡушылдыҡтары Ҡуйылыһыу аралығында, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Урал Республикаһы
Урал Респу́бликаһы — 1993 йылдың 1 июленән 9 ноябренә тиклем Свердловск өлкәһе сиктәрендә барлыҡҡа килгән, Рәсәй Конституцияһында ҡаралмаған Рәсәйҙең субъекты. Республика Рәсәй Федерацияһы эсендә Свердловск өлкәһенең статусын күтәреү өсөн, иҡтисади һәм закон сығарыу үҙаллылығы өсөн төҙөлә.
Республика Рәсәй Федерцияһы Президенты указа нигеҙендә Свердловск өлкә советы таратылғас, һуңынан хакимиәт башлығы Эдуард Россель эшенән бушатылғас бөтөрөлә.
Шия (Вятка ҡушылдығы)
Шия  — Рәсәйҙәге йылға. Удмурт Республикаһы, Татарстан Республикаһы, Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 68 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Вятские Поляны ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Һуна өйрәк
Һуна өйрәк (лат. Anas platyrhynchos) ҡаҙ һымаҡтар отрядының өйрәктәр ғаиләһенә ҡараған ҡош. Был билдәле һәм киң таралған ҡырағай өйрәк. Ата һуна өйрәктең оҙонлоғо 62 см тирәһе, инәнеке - 57 см тирәһе, ауырлығы 1 – 1,5 кг-ға етә. Ата өйрәктең башы һәм муйыны йәшел, боғағы һәм түше ҡыҙғылт-көрән, арҡаһы һәм ҡорһаҡ яны һоро төҫтә (арҡыры таптар менән). Инә өйрәктең төҫө ҡыҙғылт-көрән һәм ҡарараҡ таптар менән ҡапланған. Ҡорһағы һорғолт-көрән (булы таптар менән). Ата һәм инә өйрәктең ҡанаты күкһел-фиолет булып ялтырап тора.
Ҡайһы ваҡыт ҡышларға йылы яҡҡа осмайҙар. Аҙ тоҙло йәки сөсө һыуҙарҙа йәшәй. Һуңғы ваҡытта байтаҡ ҡоштар ҙур ҡалалар тирәһендәге туңмаған һыуһаҡлағыстарҙа ҡышлайҙар. Һуна өйрәккә кәсеп һунар һәм спорт һунары объекты булып тора. . Һуна өйрәктән селекция ярҙамында әлеге выҡытта киң таралған өй өйрәктәре породаларын сығарғандар, ҡалғандары мускус өйрәгенән.
Систематика
Беренсе тапҡыр һуна өйрәкте 1758 йылда швед табибы һәм натуралисы Кард Линней «Тәбиғәт системалары» баҫылмаһында фәнни рәүештә тасурилаған. Линней яңылыш ата өйрәкте Anas boscas төрөнә («A. rectricibus intermediis (maris) recurvatis, rostro recto»), ә инә өйрәкте Anas platyrhynchos төрөнә («A. macula alari purpurea utrinque nigra albaque, pectore rufescente») индергән.
Тышҡы ҡиәфәте
Ҙур ныҡ кәүҙәле, ҙур башлы һәм ҡыҫҡаҡ ҡойроҡло һыу ҡошо. Оҙонлоғо 51 – 62 см., ҡанат йәйеме 80 – 100 см, ата өйрәктең ҡанаты 27,5 - 30,6 см, инәнеке 25,2 – 28,5 см, ауырлығы 0.75 – 1.5 кг. Томшоғо киң, яҫы, ситендә мөгөҙсә пластиналар ныҡ үҫешкән. Ата һәм инә өйрәктең томшоғо төҫтәре менән айрыла. Ата өйрәктең (күгәлдең) нәҫел ҡалдырыу периодында томшоҡ төбө охра-оливка төсөндә, осонда – ҡуйы охра төҫө йәки һары, иң осонда яҫы ҡара «тырнаҡ» бар. Үҫеп ҙурайған һуна өйрәктәрҙең томшоҡ төҫө оливка төҫөнән алып ҡара-һоро була (сите оранжевый), әммә ҡайһы берҙә бөтөнләй оранжевый була ала. Инә өйрәктең томшоҡ төбөндә тиктәлә бер-нисә бәләкәс ҡара таптар була.
Венда (бантустан)
Республика Венда - (ҡитға исеме) лағы дәүләт.
Көнсығыш Сараево университеты
Көнсығыш Сараево университеты (Источно-Сараево университеты; Универзитет у Источном Сарајеву) — Босния һәм Герцеговина Серб Республикаһының Көнсығыш Сараево (Источно-Сараево Источно Сарајево, Istočno Sarajevo) ҡалаһындағы юғары уҡыу йорто.
Шлайц (Саксония-Анхальт)
Шлайц (Саксония-Анхальт) (Schlaitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1003 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,94 км2. Диңгеҙ кимәленән 98 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6774 һәм автомобиль коды — ABI.
Көнсығыш Сараево университеты
Тарихы
Университет 1992 йылдың 14 сентябрендә Серб Републикаһы Халыҡ йыйылышы ҡарарына ярашлы Сараево университетының дауам итеүсеһе булараҡ ойошторола.
Бөгөнгө көндә университеттың ике академияһында һәм ун биш факультетында 15 меңгә яҡын студент белем ала.
Левая Саб-Яха
Сол Саб-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Саб-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 125 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Тауша
Тауша (Tauscha) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1466 кеше йәшәй. Майҙаны — 23,88 км2. Диңгеҙ кимәленән 167 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1561 һәм автомобиль коды RG.
Комаров Алексей Никанорович
Комаров Алексей Никанорович (13 октябрь 1879 йыл — 31 март 1977 йыл) — Рәсәй империяһы һәм СССР рәссамы,, анималист.
Биографияһы
Алексей Никанорович Комаров Тула губернаһының Скородный ауылында тыуған. Тула эргәһендәге атаһының имениеһында йәшәй, һуңынан ғаиләләре менән ҡалаға күсәләр. Тула реаль училищеһында, МУЖВЗ-да уҡый. Тулала, Ҡазанда, Мәскәүҙә йәшәй. 1906 йылда күп сәйәхәт итә. Балалар өсөн сығарылған китаптар, «Мурзилка» журналы иллюстраторы булараҡ билдәле.
Эштәре
Уның эштәре Дарвинов Дәүләт музейы (Мәскәү), Курск өлкә картиналар галереяһы, Мәскәү өлкә тыуған яҡты өйрәнеү музейы (Истра), Коломен районы тыуған яҡты өйрәнеү музейы (Коломна), К. А. Тимирязев исемендәге Биология музейы (Мәскәү), Тарус картиналар галереяһы (Таруса) һ. б. музейҙарҙа һаҡлана.
Ижадында Башҡортостан
А. Н. Комаров күп сәйәхәт итә. Әстрхан, Ҡырым, Ҡаҙағстан, Кавказ, Алтай ерҙәрен гиҙә. Булған ерҙәрендә хайуан, кейек, ҡоштарҙың һүрәттәрен төшөрә. 1912 йылда Урал буйлап йөрөй. Сәйәхәттәре тураһында хикәйәләр яҙа. Башҡортостанда ҡунаҡта булған осорҙағы ғүмер хәтирәләрен «Пикник», «Ещё одно воспоминанье», «Табынская икона», «Мулла», «Чёрный аист» хикәйәләрендә яҙып ҡалдыра. «Пикник» хикәйәһендә Торатауға менеүҙәре тасуирлана.
Ғаилә хәле
Вальтер Наталья Александровнаға өйләнә.
Неру-Ю
Неру-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Адзьва йылғаһының уң ярына тамағынан 103 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Юкачи (Шия ҡушылдығы)
Юкачи  — Рәсәйҙәге йылға. Удмурт Республикаһы, Татарстан Республикаһы, Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шия йылғаһының һул ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Вятские Поляны ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Местыш
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сен-Мартен ( Франция биләмәһе)
Диңгеҙ аръяғындағы Сен-Мартен берләшмәһе - (ҡитға исеме) лағы дәүләт.
Лонгалин-Яха
Лонгалин-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Нурма-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 42 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Нерцета (Лемва ҡушылдығы)
Нерцета — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Лемва йылғаһының һул ярына тамағынан 70 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 65 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Митинка
Митинка — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Обнора йылғаһының һул ярына тамағынан 79 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Брёккау
Брёккау (Bröckau) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 390 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,9 км2. Диңгеҙ кимәленән 230–284 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6724 һәм автомобиль коды — BLK.
Седанг (короллек)
Седанг короллеге - (ҡитға исеме) лағы дәүләт.
Лекаптама-Яха
Лекаптама-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Матюй-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 50 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
19 июль
19 июль — григориан стиле буйынса йылдың 200-се (кәбисә йылында 201-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 165 көн ҡала.
{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} ||
һәм иҫтәлекле даталар
}}
Лонг-Морты-Яха
Лонг-Морты-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Нурма-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 104 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Тиендорф
Тиендорф (Thiendorf) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2237 кеше йәшәй. Майҙаны — 50,49 км2. Диңгеҙ кимәленән 153 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1561 һәм автомобиль коды RG.
Туғай Кинйәһе (Беренсе Кинйәабыҙ) ауылы тарихи-мәҙәни ҡурсаулығы
Ҡурсаулыҡ 2003 йылда республикабыҙҙың билдәле рәссамы, скульптор Ҡобағошов Өлфәт башланғысы менән төҙөлдө. Ҡурсауыҡ үҙ эсенә тарихи ауыл 1-се Кинйәабыҙҙың урынын, Кинйә мәмерйәһен һәм өс әүлиә ҡәбере булған зыяраттарҙы эсенә ала. Унда шулай уҡ легендар ҡойо, бошман ҡыпсаҡтарҙың изге ағасы иҫәпләнгән бер нисә быуатҡа тиң ғүмерле ҡарама ағасы ла ингән.
Ер- һыу атамалары
Ғәзиз тауы- ҡаршылағы бейек тау. Ауылыбыҙҙың күренекле шәхесе Ғәзизйән Хәлилов ошо тау итәгенә йорт һалған.
Өскисәр туғайы- ауыл янындағы туғайлыҡ. Өс ерҙә кисеп сыҡанға күрә шулай аталған.
Ҡойоло түбә- был ҡалҡыулыҡтан шифалы шишмә ағып сыҡҡан. Хәҙер ул ҡороно.
Юраш
Юраш — Рәсәйҙәге йылға. Удмурт Республикаһы, Татарстан Республикаһы, Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Юрашка йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Вятские Поляны ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ломовка (Барда ҡушылдығы)
Ломовка — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Барда йылғаһының уң ярына тамағынан 135 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Нерчейю
Нерчейю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Войят күле - Колвавис йылғаһы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Лымбада-Яха
Лымбада-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Салета йылғаһының уң ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.
Тирперсдорф
Тирперсдорф (Tirpersdorf) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1429 кеше йәшәй. Майҙаны — 19,45 км2. Диңгеҙ кимәленән 515 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8606 һәм автомобиль коды V.
Лымбада-Яха
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Хемертен
Хемертен (Hämerten) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 211 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,74 км2. Диңгеҙ кимәленән 34 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39590 һәм автомобиль коды — SDL.
Неча (Косью ҡушылдығы)
Неча — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Косью йылғаһының һул ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 84 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Хәлил (Ҡариҙел районы)
Хәлил (Халилово) — Башҡортостандың Ҡариҙел районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 224 кеше. Почта индексы — 452369, ОКАТО коды — 80234872005.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Тарихы
Хәлил ауылы — Һунлар башҡорттары торамаһы, унда Яҡуп Чинмырзиндың улы, Һунлар улусы старшинаһы Хәлил Яҡупов төпләнгән.
Икенсе яҙманан күренеүенсә, 1765 йылғы Хәлил Яҡупов Һыу-Танып волосын да етәкләгән.
Пугачев хәрәкәте йылдарында Хәлил Яҡупов Ҡолой Балтасов менән ихтилалға ҡаршы яҡта була. Өфө эргәһендәге Чесноковка лагерында уны баш күтәреүселәр тотҡан һәм язалап үлтергән.
1795 йылда — 86, 1834 йылда — 231, 1859 йылда — 346, 1870 йылда — 368, 1896 йылда — 360, 1906 йылда — 428, 1920 йылда 499 башҡорт теркәлгән. 1795 йылда — 15, 1920 йылда 100 йорт иҫәпләнгән. 1834 йылғы 8-се ревизия 7 кешеһе менән Хәлил утарын иҫәпкә алған.
Зауряд-яҫауыл Сәйфелмөлөк Балтин 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Ауыл халҡы игенселек (1842 йылда 480 бот ужым һәм 720 бот яҙғы иген сәскән, 2 һыу тирмәне булған), малсылыҡ (115 йылҡы, 117 һыйыр, 88 һарыҡ һәм 70 кәзә), умартасылыҡ (1017) менән шөғөлләнгән, умартасылыҡ һәм солоҡ менән шөғөлләнгән.
Хәлил утарҙарында йәшәүселәр 72 бот ужым һәм 120 бот яҙғы иген сәскән.
1820 йылдан мәсет була. 19 быуат аҙағында 2 бакалея кибете һәм мөгәзәй) асалар.
Православие сиркәүенең мосолмандарҙы һәм мәжүсиҙәрҙе суҡындырыу буйынса эшмәкәрлеге был яҡтарға ла барып еткән. Был ауылда йәшәгән 57 йәшлек Хөснийәр Ирғәлиндың улы Ғилмийәр Хөсниәров 1859 йылда православие динен ҡабул итә һәм 1863 йылда Петр Александров исеме менән хәрби хеҙмәткә инеү өсөн башҡорттар араһынан сығарыла.
Рыкша
Рыкша — Рәсәй йылғаһы. Сыуашстан биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/1939/31 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цивиль йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга ҡушылдыҡтары Ҡуйылыһыу аралығында, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Нерь-Ю
Нерь-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Уса йылғаһының уң ярына тамағынан 279 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Тифенбах (Саксония)
Тифенбах (Саксония) (Tiefenbach) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2007 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 3462 кеше йәшәй. Майҙаны — 43,9 км2. Диңгеҙ кимәленән 300 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9661 һәм автомобиль коды MW.
Мокса (Обнара ҡушылдығы)
Мокса  — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Обнора йылғаһының уң ярына тамағынан 93 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Нельмач
Нельмач — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Парабель йылғаһының һул ярына тамағынан 143 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Мокса (Обнара ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Нельмач
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ямышка
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Вятские Поляны ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ломовка (Большая Биза ҡушылдығы)
Ломовка — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Бизь йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Түбәнге Ильяс
Түбәнге Ильяс (Нижнеильясово) — Рәсәй Федерацияһы Ырымбур өлкәһенең Ҡыҙыл Гвардия районындағы ауыл. Туҡ (Тоцк) ауыл биләмәһе составына инә.
Географик урынлашыуы
Туҡ йылғаһы буйында урынлашҡан.
Тарихы
Түбәнге Ильяс — ҡара табын башҡорттарының ауылы. Тарихсы Нурислам Ҡалмантаевҡа ярашлы, XIX быуат аҙағында Ильяс (Урта Ильяс) ауылы кешеләре Түбәнге Ильяс һәм Үрге Ильяс ауылдарына нигеҙ һала.
Революциянан һуң Башҡортостан автономияһының (1919 йылдан Башҡортостан АССР-ының) Туҡ-Соран кантоны составына инә. 1923 йылдан республиканың Бәләбәй кантоны ҡарамағында була. ВЦИК ҡарарына ярашлы 1924 йылдың 21 октябрендә Ҡаҙаҡ АССР-ы составына бирелә. 1934 йылдан — Ырымбур өлкәһе составында.
Халҡы
2002 йылғы бөтә Рәсәй йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы ауылда башлыса башҡорттар (99 %) йәшәй.
Ломовка (Сылва ҡушылдығы)
Ломовка — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сылва йылғаһының уң ярына тамағынан 455 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Нечавож
Нечавож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Неча йылғаһының һул ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Мотьма (Тутка ҡушылдығы)
Мотьма  — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тутка йылғаһының һул ярына тамағынан 40 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Азваж
Азваж — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Рубка йылғаһының уң ярына тамағынан 8,6 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Монза (Кострома ҡушылдығы)
Монза  — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кострома йылғаһының уң ярына тамағынан 176 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 96 км.
Азваж
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Монза (Кострома ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Мотьма (Тутка ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Штрасберг (Гарц)
Штрасберг (Гарц) (Straßberg) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 777 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,78 км2. Диңгеҙ кимәленән 399 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6493 һәм автомобиль коды — HZ.
Тойма (коммуна)
Тойма (коммуна) (Theuma) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1078 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,82 км2. Диңгеҙ кимәленән 483 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8541 һәм автомобиль коды V.
Нершо
Нершо — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кенга йылғаһының һул ярына тамағынан 404 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Песочня (Волга ҡушылдығы)
Песочня  — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волга йылғаһының уң ярына тамағынан 3413 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 65 км.