cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Колокольня (йылға)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Перовский (йыр)
Перовский —— башҡорт халыҡ йыры.
Риүәйәте
Беҙҙең яҡҡа Ырымбур губернаторы Перовский килергә булғас, Ҡыуатов көнәз быны бик яҡшы итеп ҡаршы алмаҡ булла. Һый әҙерләтә. Юлдаш ауылынан Шафиҡ тигән ҡурайсы саҡырта. Шафиҡ бик оҙаҡ һалдат хеҙмәтен үтәгән кеше була.
Көнө еткәс, Ҡыуатов бер уяҙ урында (шул урынды әле лә «Перовский уяҙы», тип йөрөтәләр) һалдаттарҙы теҙҙерә. Ат өҫтөндә килгән Перовскийҙы күреү менән, Шафиҡ ҡурайсы марш уйнап ебәрә. Һалдатта уйнаған маршы булды микән, әллә Перовскийҙың үҙенә төбәп сығарған көй булдымы — быныһын хәҙер әйтеп булмай. Губернатор ат өҫтөндә килеш һалдаттар алдынан әйләнеп сыға. Шафиҡ ҡурай уйнай. Уның ҡурайына башҡа егеттәр ҙә ҡушылып китә. Марш көйөнә Перовскийҙың аты бейегән һымаҡ итеп юрғалай икән.
«Перовский» — өс өлөштән торған көй ул. Бейеүгә һалабыҙ, тип, көйҙөң һөлдәһен генә ҡалдырҙылар хәҙер.
Кершаль
Кершаль — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Пелым йылғаһының уң ярына тамағынан 410 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Сиратывис
Сиратывис — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Колва йылғаһының һул ярына тамағынан 391 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Чёрный Кишкиль
Чёрный Кишкиль — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кишкиль йылғаһының һул ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Яңы Ләлә ҡала округы
Яңы Ләлә ҡала округы (Новолялинский городской округ) — Рәсәй Федерацияһы Свердловск өлкәһендәге муниципаль берәмек, ул Төньяҡ идара округына ҡарай. Административ үҙәге — Яңы Ләлә ҡалаһы.
Өлкәнең административ-территориаль ҡоролошо буйынса Яңы Ләлә ҡалаһы Яңы Ләлә районы административ-территориаль берәмегенә инә.
Тарихы
1924 йылдың 27 февралендә Урал өлкәһенең Тагил округы составында Яңы Ләлә районы барлыҡҡа килә. 1934 йылдан район Свердловск өлкәһе составында.
1963 йылдың 1 февралендә Яңы Ләлә сәнәғәт районы итеп үҙгәртелә.
1995 йыл 17 сентябрендә урындағы референдум буйынса Яңы Ләлә районы Яңы Ләлә районы муниципаль берәмеге итеп үҙгәртелә.
2004 йылдың 12 октябрендә Яңы Ләлә районы муниципаль берәмеге Яңы Ләлә ҡала округы итеп үҙгәртелә.
2006 йыл 1 ғинуарынан Яңы Ләлә районы муниципаль берәмегенең атамаһы Яңы Ләлә ҡала округы'тип үҙгәртелә.
Өлкәнең административ-территориаль ҡоролошо буйынса Яңы Ләлә районы административ-территориаль берәмек булып иҫәпләнеүен дауам итә.
Составы
Ҡала округы һәм район составына 24 тораҡ пункты инә. 2017 йылдың 1 октябренә тиклем районға 7 административ-территориаль берәмек ингән була: 1 ҡала һәм 6 ауыл Советы.
Зиптенфельде
Зиптенфельде (Siptenfelde) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 605 кеше йәшәй. Майҙаны — 12,7 км2. Диңгеҙ кимәленән 406 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6507 һәм автомобиль коды — HZ.
Ключи (Ита ҡушылдығы)
Ключи — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ита йылғаһының һул ярына тамағынан 62 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Ураҙбай (Хәйбулла районы)
Ураҙбай (Уразбаево) — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 147 кеше. Почта индексы — 453814, ОКАТО коды — 80255810004.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Кузь-Иоль
Кузь-Иоль — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Антипа-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Иҙел (Белорет районы)
Иҙел (Идель) — Башҡортостандың Белорет районы Сәрмән ауыл советына ҡараған ауыл. Почта индексы — 453521, ОКАТО коды — 80 211 843 008.
Тарихы
2011 йыл 20 июнь Башҡортостан Республикаһы законы менән Белорет районы Сәрмән ауыл советында булдырыла.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Сира-Ты-Вис
Сира-Ты-Вис — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Уса йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Верденьга
Верденьга — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кубена йылғаһының һул ярына тамағынан 179 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сидя-Яха
Сидя-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ниливой-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 10 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Заятүләк (йыр)
Заятүләк —— башҡорт халыҡ йыры.
Йыр һүҙҙәренең бер варианты
Ауыҙы ҡанлы бүре алды, ти;
Алпан толпан атлаған
Һоро айыу алды, ти;
Күл яғалап йөрөгән,
Һылыу ҡыҙҙай биҙәнгән
Ҡолағы миңле төлкөнө
Тағы ул аны алды, ти…
Тауҙы тауға оҡшатып,
Тимер менән ҡоршатып,
Алып килгән тауығыҙ -
Балҡантауым был түгел.
Бүлә-бүлә йөрөгән
Бүреһе күп Балҡантау.
Айыуы күп Балҡантау.
Ҡыҙ балалай биҙәнгән
Төлкөһө күп Балҡантау
Оя яһар, түл йәйер
Ҡоштары күп Балҡантау.
Майлап һалған ҡайыштай
Йыланы күп Балҡантау.
Йәйеп ҡуйған бәрхәттәй
Урманы күп Балҡантау
Алып килгән тауығыҙ ҙа, -
Дмитриевка (Ҡырмыҫҡалы районы)
Дмитриевка (Дмитриевка) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 205 кеше. Почта индексы — 453023, ОКАТО коды — 80235820006.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Ров (йылға)
Ров (Рів, Ров) — Украиналағы йылға. Хмельницкий өлкәһенең Виньковцы районы һәм Винница өлкәһенең Бар һәм Жмеринка райондары аша көньяҡҡа табан аға. Көньяҡ Бугтың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 104 километр. Бассейн майҙаны - 1162 км².
Крёльпа-Лёбшюц
Крёльпа-Лёбшюц (Crölpa-Löbschütz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 546 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,82 км2. Диңгеҙ кимәленән 269 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6628 һәм автомобиль коды — BLK.
Евклидтыҡы булмаған геометрия
Евклидтыҡы булмаған геометрия — һүҙмә-һүҙ аңлағанда — Евклид геометрияһынан айырылған һәр төрлө геометрик система; әммә традицион рәүештә «Евклидтыҡы булмаған геометрия» термины тағы ла тарыраҡ мәғәнәлә ҡулланыла һәм тик традицион Евклидтыҡы булмаған геометрик системаларға ҡарай: Лобачевский геометрияһы һәм сфера геометрияһы (йәғни уға оҡшаған Риман геометрияһы).
Евклид геометрияһы һымаҡ был геометриялар даими кәкрелек киңлегенең метрик геометрияларына ҡарай. Ноль кәкрелеге Евклид геометрияһына тап килә, ыңғай кәкрелек — локаль үҙенсәлектәре буйынса сфера йәки Риман геометрияһына тура килә, тиҫкәре кәкрелек — Лобачевский геометрияһы.
Яҫылыҡ өсөн метрика
Бер төрлө планиметриялар өсөн метриканың төрө һайланған (кәкре һыҙыҡлы) координаталар системаһына буйһона; артабан ярым геодезик координаталар өсөн формулалар килтерелә:
Куноват
Куноват — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының уң ярына тамағынан 511 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 362 км.
Перчаткин Василий Михайлович
Перчаткин Василий Михайлович (28 март 1919 йыл — 9 декабрь 2015 йыл) — яҙыусы, журналист. 1945 йылдан — КПСС, 1958 йылдан СССР Яҙыусылар һәм СССР Журналистар союздары ағзаһы. РСФСР-ҙың (1981) һәм Башҡорт АССР-ының (1976) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
Биографияһы
Василий Михайлович Перчаткин 1919 йылдың 28 мартында Ырымбур губернаһы Силәбе өйәҙе Перчаткино утарында урта хәлле крәҫтиән ғаиләһендә тыуған ). 1932 йылда Перчаткиндар Башҡорт АССР-ының Белорет ҡалаһына күсеп килә.
1938 йылда урта мәктәпте тамамлағандан һуң, Василий Перчаткин «Белорецкий рабочий» гәзитендә эшләй башлай: артабан әҙәби хеҙмәткәр, яуаплы сәркәтип, радиотапшырыуҙар мөхәррире була.
1948 йылда Өфөлә ике йыллыҡ Өлкә партия мәктәбен тамамлай һәм «Советская Башкирия» республика гәзитендә эшкә ҡалдырыла. Партия тормошо, совет төҙөлөшө, мәҙәниәт һәм көнкүреш, әҙәбиәт һәм сәнғәт бүлектәре мөдире була.
1962 йылда Бөрө район гәзите «Победа»ға мөхәррир итеп тәғәйенләнә. Ике йылдан һуң Өфөгә ҡайта һәм оҙаҡ йылдар «Советская Башкирия» гәзитенең ауыл хужалығы мөдире вазифаһын уңышлы башҡара.
1993—1997 йылдарҙа яңы сыға башлаған «Известия Башкортостана» гәзитендә эшләй.
XX быуаттың 30-сы йылдар аҙағында әҙәби әҫәрҙәр яҙа башлай.
Кожойка
Кожойка — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ита йылғаһының һул ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Кеми
Кеми (фин. Kemi, швед. Kemi , с-саамск. Giepma ) —   Финляндияла  Лаппи провинцияһында ҡала коммунаһы. Ботник ҡултығының яры буйында, Кемийоки   йылғаһы  тамағы эргәһендә, Торнио ҡалаһынан алыҫ түгел ерҙә урынлашҡан.
Кеми коммунаһы 747,44 км² майҙанды биләй, шуның  102,59 км² майҙаны ҡоро ер, ҡалғаны ҡултыҡтың яр буйы һыуҙары һәм һыу ятҡылыҡтарына тура килә.
Коммунаның халҡы 22 581 кеше тәшкил итә.
Тарихы
Ҡултыҡҡа сығыуҙы тәьмин итеү өсөн Кемиға 1869 йылда император Александр II   указы буйынса    нигеҙ һалына.
Райондары
Кеми  ҙур Саувосаари, Койвухарью, Кивикко, Сювякангас һәм Хепола райондарына бүленә. Кеми үҙәге Саувосаари районында урынлашҡан.
Иҡтисады
Ҡаланың иҡтисади нигеҙен ҡағыҙ һәм ҡатырға етештереү   тәшкил итә.
Рәсәй ҙән туристарҙы йәлеп итеү акценты менән
туристик бизнес үҫешә.
Транспорты
Кеми тимер юл станцияһы дәүләт тимер юлы компанияһы VR  идаралығы аҫтында.
Кеми аша автомагистраль 4 һәм (фин. 4 Valtatie ) һәм E8, E75 европа маршруттары  үтә.
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="">
Леонтьев Алексей Фёдорович
Биографияһы
Алексей Фёдорович Леонтьев 1917 йылдың 27 апрелендә Түбәнге Новгород губернаһының Яковцево ауылында тыуған. Ҙур крәҫтиән ғаиләһендә ун өсөнсө бала була.
1929 йылда Алексей Федорович беренсе баҫҡыс ауыл мәктәбен тамамлай һәм уҡыуын Дзержинск ҡалаһында, унан һуң Горький ҡалаһында дауам итә.
1939 йылда Горький дәүләт университетын тамамлай. Унан һуң аспирантурала уҡый (ғилми етәксеһе — профессор И. Р. Брайцев). 1941 йылда Алексей Фёдорович халыҡ ополчениеһына инә һәм Горький ҡалаһы тирәләй оборона ҡоролмалары төҙөүҙә ҡатнаша, ә 1942 йылда «Дифференциаль-төрлөлөклө тигеҙләмәләр» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. Артабан ул Козьмодемьянск ҡалаһында Мари педагогия институтында эшләй, математиканан лекциялар уҡый.
1942—1954 йылдарҙа Горький университетында уҡыта. 1945 йылда А. Ф. Леонтьев СССР ФА В. А. Стеклов исемендәге Математика институтының докторантураһына инә (ғилми етәксеһе — СССР ФА мөхбир ағзаһы А. О. Гельфонд).
1948 йылда Горький университетында «Дирихле полиномдары рәттәре тарафынан билдәләнгән функциялар класы тураһында» тигән темаға докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
1948—1954 йылдарҙа Горький университетында юғары математика кафедраһы мөдире.
1954—1962 йылдарҙа Мәскәү энергетика институтының математика кафедраһы мөдире, МЭИ-ҙың юғары математика буйынса махсус курсы кафедраһы мөдире.
1962—1971 йылдарҙа СССР ФА В. А. Стеклов исемендәге Математика институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр, бер үк ваҡытта МЭИ-ҙа уҡыта.
1971 йылдан СССР ФА БФ Физика һәм математика бүлексәһенең функциялар теорияһы секторы мөдире, Башҡорт дәүләт университетының математика факультетында кафедра мөдире.
Уның етәкселеге аҫтында Өфөлә комплекслы үҙгәреүсәндең функциялары теорияһы буйынса математик фәнни мәктәп формалаша.
А. Ф. Леонтьевтың фәнни эшмәкәрлек даирәһе: комплекслы үҙгәреүсәндең функциялары, экспоненталар полиномдарының эҙмә-эҙлелеге, күсәрҙә свёртка тигеҙләмәләрен сисеү һәм комплекслы өлкәлә элементар сиселештәр ярҙамындағы аппроксимация мәсьәләләре, сикһеҙ тәртиптәге тигеҙләмәләр теорияһы. Уның тарафынан математиканың экспоненталар полиномдары эҙмә-эҙлелектәренең үҙенсәлектәрен тикшереү йүнәлеше барлыҡҡа килтерелә, ирекле аналитик функцияларҙың экспоненталар рәттәре менән вәкәләтле булыуы теорияһы эшләнә.
Алексей Фёдорович квазианалитик дауамлылыҡ теорияларын иҫбатлай, дифференциациялауға ҡарата вариантһыҙ ярҙамсы арауыҡтарҙың спектраль синтезы мәсьәләләрен өйрәнә.
Горькийҙа, Мәскәүҙә һәм Өфөлә бик күп уҡыусылар әҙерләй, уларҙың утыҙ бише — фән кандидаты, һигеҙе фән докторы булып китә.
Алексей Федорович Леонтьев Мәскәүҙә Кунцево зыяратында ерләнә.
Ҡыҙыҡлы факттар
Башҡорт дәүләт университетында математика факультеты студенттары өсөн — А. Ф. Леонтьев исемендәге стипендия, ә Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы тарафынан математика өлкәһендәге күренекле хеҙмәттәр өсөн СССР ФА мөхбир ағзаһы А. Ф. Леонтьев исемендәге премия булдырылған. Ул дүрт йылға бер тапшырыла.
Флури Жасмин
Флури Йәсмин (Jasmine Flury; йыл Давос, Швейцария) — Швейцарияның тау саңғысыһы, Донъя кубогы этабы еңеүсеһе. Тиҙ йөрөшлө дисциплинала шөғөлләнә. Пхенчханда 2018 йылғы ҡышҡы Олимпия уйындары ҡатнашыусыһы.
Биографияһы һәм спорт карьераһы
Флури Давоста үҫә һәм өс йәшендә саңғыға баҫа. Ун бер йәшендә тәүге тапҡыр тау саңғыһы спорты буйынса төбәк-ара һәм милли йәштәр спорт ярыштарында ҡатнаша. 2008 йылдың декабрендә ул тәүге тапҡыр халыҡ-ара саңғы спорты федерацияһы ойошторған халыҡ-ара спорт ярыштарында ҡатнаша. 2009 йылдың февралендә ул үҙенең тәүге еңеүен яулай. 2010 йылдың ғинуарында ул Европа кубогы этабында беренсе тапҡыр сығыш яһай.
2011 йылдың мартында Флури милли чемпионаттың супергигантында еңеү яулай. 2012 йылдың 7 февралендә Яснела Европа кубогы этаптарында ул беренсе тапҡыр 1-се баҫҡысҡа күтәрелә. 2014 йылдың 11 ғинуарында Цаухензеяла Донъя кубогы этабында беренсе тапҡыр сығыш яһай, унда тиҙлек менән шыуыуҙа 33-сө урынды биләй.
2014/15 йылдар миҙгелендә Флури Европа кубогы этаптарында өс ярышта еңә. Был ярыштың дөйөм зачетында ул өсөнсө була, шулай уҡ тиҙ йөрөшлө һәм супергигантта икенсе урынды яулай.
Янбаш йәрәхәте арҡаһында 2015/16 йылғы миҙгилдә бер ярышта ла ҡатнаша алмай. Донъя кубогында тәүге мәрәйҙәрен ул 2016 йылдың 18 декабрендә яулай, Валька-д ' Изерҙа супергигантта 11-се булып килә. Флури 2017 йылдың 9 декабрендә, Санкт-Мориц супергигантында еңеп, Донъя кубогы этаптарындағы тәүге еңеүен яулай.
2017 йылда Швейцарияла Санкт-Морицтағы донъя чемпионатында Жасмин тиҙ йөрөшлө ярышта сығыш яһай, унда финишҡа 12-се булып килә, ә супергигантта 17-се була.
Көньяҡ Кореялағы ҡышҡы Олимпия уйындарында, Флури супергигантта ҡатнаша һәм йомғаҡлауҙа 27-се урынды биләй.
2019 йылда Швециялағы донъя чемпионатында Швейцария спортсыһы супергигант ярыштарында ҡатнаша, әммә дистанцияны тамамламай, тиҙ йөрөшлө ярышта 20-се булып килә.
Штригисталь
Штригисталь (Striegistal) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 5266 кеше йәшәй. Майҙаны — 87,02 км2. Диңгеҙ кимәленән 240–373 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 9661 һәм автомобиль коды MW.
Үрге Кизьма
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сихорей-Се
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Чукша (Лаж ҡушылдығы)
Чукша  — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лаж йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сийвтивя-Яха
Сийвтивя-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Нгарка-Монгота-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Куралым-Юган
Куралым-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Логась-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 178 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Чуча (Немда ҡушылдығы)
Чуча  — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Немда йылғаһының һул ярына тамағынан 118 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Slum Dwellers International
Ҡалаларҙағы ярлыларға голобаль солидарлыҡ 1990-сы йылдарҙа, Көньяҡ Америкаһының емерек өйҙәрҙә йәшәүселәре һәм Мумбай ҡалыһының өйһөҙ булған кешеләр араһында бәйләнештәр килгән саҡта, тыуа. «Slum Dwellers International» Джокин Арпутхам етәкселеге аҫтында емерелгән, бәлкәй һәм насар өйҙәрҙә тороусыларҙы федерацияларға һәм профсоюздарға берләштерә, уларға тәжрибәһе менән алмашырға ярҙам итә, трущобаларҙың етәкләү структураларына ҡатын-ҡыҙҙарҙы индерә, ярлылар өсөн приюттар, үҙ-ара ярҙам кассаларын, һаҡлап тотоу һәм кредитлы учреждениялар ойоштора. Ойошманың икенсе эше — шул насар өйҙәрҙең хужаларын уларҙың тормошон үҙгәртә алған (өйҙәр, һыу үткәргестәр, канализациялар, дауаханалар, медицина пунктарын һәм мәктәптәрҙе төҙөү) дәүләт органдары, төрлө хәйриә фондтары һәм социаль предприятиелар менән бәйләү.
«Slum Dwellers International» айырым программалары һаҡлап тотоу һәм кредитлы учрежденияларҙы микрофинанслау ярҙамында трущобаларҙың берләшмәләрендә ҡатын-ҡыҙҙарҙы лидер позицияларына урынлаштырыуға йүнәлгән. «Slum Dwellers International» бүлексәләре ошо илдәрҙә бар:Һиндостан, Непал, Шри-Ланка, Пакистан, Филиппин, Таиланд, КАР, Кения, Намибия, Эсватини, Зимбабве, Уганда, Малави, Лесото, Танзания, Замбия, Ангола, Сьерра-Леоне, Буркина-Фасо, Гана, Нигерия, Ботсвана, Того, Либерия, Мысыр, Бразилия, Аргентина, Боливия, Колумбия һәм Гаити Республикаһы.
«Slum Dwellers International» халыҡ йәшәгән урындар буйынса БМО программаһы, Санта-Фе институты, Билл һәм Мелинда Гейтс фонды, Форд фонды, Сколл фонды, «Habitat for Humanity International», «Cities Alliance», «Association of African Planning Schools», «Swedish International Development Cooperation Agency» һәм Арджун Аппадураи менән эшләй. В 2007 году Slum Dwellers International основала Urban Poor Fund International (UPFI). 2014 йылда «Slum Dwellers International» Сколл фондынан социаль эшҡыуарлыҡ өсөн премия ала.
Хыялдар (хикәйә)
«Хыялдар» — Антон Павлович Чеховтың хикәйәһе. 1886 йылда яҙыла, 1886 йылдың 15 ноябрендә гәзитенең 3849-сы һанында Ан. Чехов ҡултамғаһы менән тәүге тапҡыр баҫыла.
Баҫма
А. П. Чеховтың «Хыялдар» хикәйәһе  1886 йылда яҙыла, 1886 йылдың 15 ноябрендә «Яңы ваҡыт» гәзитенең 3849-сы һанында Ан. Чехов ҡултамғаһы менән тәүге тапҡыр баҫыла. 1887 йылда йыйынтығында, 1898 йылда Мәскәү грамоталылыҡ йәмғиәтендә айырым баҫма булып сыға, яҙыусының А. Ф. Маркс нәшер иткән әҫәрҙәре йыйынтығына индерелгән.
Тәнҡит
«Күҙәтеүсе» журналында тәнҡитселәр хикәйәлә "туғанлығын белмәгән берәҙәкте ҡылыҡһырлау" бик оҫта һүрәтләнгән тип билдәләгәндәр.
Чехов хикәйәләр оҫтаһы булғанлыҡтан, К. К. Арсеньев «Хыялдар» әҫәрен хикәйәләү өлгөһө тип иҫәпләй, «һайланған тема ул кескәй сиккә еңел һәм иркен һыйғанлыҡтан, киң үҫеш талап итмәй». Уның фекеренсә, «ҡатнашыусыларҙың үткәненә үтеп инмәһә лә, улар менән ентекләп  танышмаһа ла», «авторға кинәт ҡалҡып сыҡҡан күңел кәйефен яңынан тергеҙеү мөмкин булған». Тәбиғәт күренештәрен һүрәтләүҙә хикәйәнең көслө яғын күргән: «Ул тәбиғәтте йәнләндереү сәнғәтенә эйә, уны нәҡ кеше тормошо менән йәшәргә мәжбүр итә...».
М. Белинский,, , һәм  хикәйәләре «авторҙы күҙәтеүсе генә түгел, ә шағир, аҡыл эйәһе генә түгел, ә кешелекле кеше итеп күрһәтеүсе наҙлы һәм моңһоу тойғоларға бай булғанлыҡтан» Чеховты «урыҫ Боккачиоһы» тип атаған.
Сюжеты
Хикәйәләге ваҡиғалар һуң көҙ көнө ике сотский Себергә конвой менән берәҙәкте оҙатып килтергән бысраҡ юлда бара. Юлда барғанда, сотский менән берәҙәк бродяга араһында һүҙ ҡуҙғала. Берәҙәк үҙенең исемен хәтерләмәй. Был сотскийҙың ҡыҙыҡһыныуын тыуҙыра. үҙенең бала сағы, әсәһе  хаҡында һөйләй — үҙенең атаһын хәтерләмәй. Ҡасандыр ул әсәһе менән бер булып баринды мышаяҡ менән ағыулап үлтерә. Әсәһенә 20 йыл бирәләр, ә уға, енәйәттәшкә (баринға ағыулы стакан биргән) — 7 йыл каторга. Һуңынан ул ҡасып йөрөгән һәм был  турала сотскийҙарға асыҡтан-асыҡ һөйләй.
Берәҙәк Себерҙән ҡурҡмай. Ул әйтте: «Себер — шулай уҡ Рәсәй, алла һәм батша ла шундай уҡ һәм бында ла,  һинең менән минең кеүек, православиеса һөйләшәләр. Тик унда хөрриәт һәм халыҡ та байыраҡ йәшәй». Ул балыҡ тотоу тураһында хыяллана, балыҡ тотоу нескәлектәре тураһында йәнле итеп һөйләй: «Мин үҙ ғүмеремдә күпме балыҡ тотҡанмындыр! Үҙем дә белмәйем...»  Себерҙәге тормошто ирекле тип һанай. Сотскийҙар ирекле тормош картиналарын күҙ алдына баҫтыра һәм берәҙәккә, һаулығы торошо буйынса, һөргөн урынына әллә етер, әллә юҡ, тип әйтәләр.
Игнац Филипп Земмельвайс
Игнац Филипп Земмельвайс (ҡайһы бер сығанаҡтарҙа: Семмелвейс; Ignaz Philipp Semmelweis, ; 1 июль 1818 йыл — 13 август 1865 йыл) — венгр ғалим-табибы, акушер, профессор, асептикаға нигеҙ һалыусыларҙың береһе.
Биографияһы
Вена университетын хирургия һәм акушерлыҡ буйынса махсуслашып тамалаған. 1846—1850 йылдарҙа Веналағы бала табыу йортонда эшләй. 1851 йылда Пештҡа күсеп килә һәм Изге Рох (Святой Рох) дауаханаһын етәкләй. 1855 йылдан бер үк ваҡытта Будапешт университеты профессоры.
1847 йылда, бала табыусы күп кенә ҡатындарҙағы бәпесләгәндән һуң ҡан ағыуланыу (сепсис) сәбәптәрен, айырым алғанда, дауаханала бала табыуҙан һуң үлем осраҡтары өйҙә бәпесләгәндән һуң үлеүҙәрҙән күпкә (30—40 һәм хатта 50 процентҡа) артыҡ икәнен, — аңларға тырышып, Земмельвайс «инфекцияны дауахананың инфекцион һәм патологоанатомик бүлектәренән килтерәләр» тигән фекергә килә. Ул ваҡыттарҙа табиптар, мәйет ярыу бүлмәһендә эшләп, ҡулдарын ҡулъяулыҡтары менән генә һөрткөләп, туп-тура бала табыусы янына килер булған. Бынан сығып, Земмельвайс ауырлы һәм бәпесләгән ҡатындар янына барасаҡ дауахана персоналын ҡулдарын хлорлы эзбиз иретмәһәнә тығып алып йоғошһоҙландырырға (зарарһыҙландырырға) мәжбүр итә. Һөҙөмтәлә ауырлы һәм бала тапҡан ҡатындар, яңы тыуған сабыйҙар араһында үлем осраҡтары 7 тапҡырҙан күберәккә кәмей — 18-ҙән 2,5 процентҡа төшә.
Статистика женской смертности от родильной горячки в Венской больнице в 1784-1849 гг.
Әммә Земмельвайстың фараздары тиҙ генә танылыу алмай. Ул ғына түгел, был асышты ҡулланыу күп ҡаршылыҡтарға осрай: ҡаты тәнҡит асышҡа ғына түгел, табиптың үҙенә ҡаршы ла йүнәлтелә — һөнәрҙәштәре Земмельвейстан туранан-тура көлөп кенә ҡалмай, хатта уны, яла яғып, эҙәрлекләй башлай.
Клиникала үлем осраҡтары ҡырҡа кәмеһә лә, уның директоры доктор Клейн, ҡулдарҙы стерилләүҙе индергәндән һуң үлемдең кәмеүен күрһәткән статистиканы баҫтырып сығарыуҙы тыйып, Земмельвейсты эштән ҡыуа. Өҫтәүенә, Клейн статистиканы баҫып сығарыуҙы донос итеп һанаясағын да белдерә.
Земмельвейс танылған табиптарға хаттар яҙа, төрлө медицина конференцияларында сығыш яһай, үҙ иҫәбенә табиптарҙы яңы алымға өйрәтә, 1861 йылда «Этиология, сущность и профилактика родильной горячки» (Die Aetiologie, der Begriff und die Prophylaxis des Kindbettfiebers) исемле айырым ғилми хеҙмәт баҫтыра. Алдынғы ғалим-табиптың бөтә был тырышлыҡтарына ҡарамаҫтан, уның асҡан ысулы үҙе тере саҡта бөтөнләй тиерлек алмай һиҙелерлек киң танылыу алмай, ә бөтә донъяла бала табыусы ҡатындарҙың сепсистан үлеүе дауам итә.
Хәтер
Игнац Земмельвайс үҙенең асышын күренекле инглиз хирургы һәм ғалимы, хирургик антисептик уйлап табыусы Джозеф Листерҙан 18 йыл алда яһай. Земмельвайстың асептика уйлап табыуҙа һәм уны практикаға индереүҙә беренсе булыуы бары тик ул үлгәндән һуң ғына танылыу ала.
Новошахтинский тарих-крайҙы өйрәнеү музейы
Новошахтинский тарих-крайҙы өйрәнеү музейы — Новошахтинск ҡалаһындағы музей.
Музей тарихы
Йәмәғәт башланғысындағы музей асыу тураһында ҡарар 1968 йылда уҡ ҡабул ителгән. Дүрт йылға яҡын экспонаттар йыйыу һәм музей экспозицияһын биҙәү дауам иткән. Уны булдырыуҙа музейға ағастан эшләгән скульптураларын тапшырған үҙенә генә хас талант эйәһе скульптор (самобытный) И. Т. Гилко ҙур өлөш индергән. Музейға үҙҙәренең бик күп картиналарын рәссамдар Б. В. Сухоруков («Иҫке шахта»), Н. Д. Маяков («Һыуһау», «Алыштан һуң»), А. А. Рамонов («Скифтар»), үҙенә генә хас талант эйәһе рәссам А. В. Зайцев бушлай тапшырған. 1972 йылдың 23 февралендә музей рәсми рәүештә асылған һәм тәүге килеүселәрҙе ҡабул иткән. Новошахтинск ҡалаһының почётлы гражданины, Бөйөк Ватан һуғышы һәм хеҙмәт ветераны Александр Иосифович Пушкаренко музейҙың тәүге директоры булған.
Хәҙерге ваҡытта музей фондында 2209 һаҡланыусы берәмек бар. Музейҙың бөтөн экспонаттары өс залда («Хеҙмәт даны», «Хәрби дан» һәм күргәҙмә) һәм ете бүлектә («Беҙҙең крайҙың тәбиғәте», «Археология», «Геология», «Көнкүреш (XIX б. аҙағы — XX б. башы)», «Сәнғәт», «Нумизматика») урынлаштырылған.
2013 йылдың ғинуарында музей һаҡлау йөкләмәһе алған, уның шарты — 2017 йылға саҡлы Көньяҡ-Көнбайыш фронты штабының блиндажын ремонтлау буйынса саралар үткәрелергә тейеш булған.
Адресы
Музей түбәндәге адрес буйынса урынлашҡан: Ростов өлкәһе, Новошахтинск ҡалаһы, ул. 4-се Пятилетка урамы, 20-се йорт.
Елагин Андрей Владимирович
Андре́й Влади́мирович Ела́гин (12 декабрь 1964 йыл) — Рәсәй социаль эшҡыуары, Рәсәйҙә инвалид коляска етешереүсе иң ҙур шәхси компанияларҙың береһе һәм инвалид-спортсылар өсөн титан коляскаларын эшләүсе берҙән-бер булған «Катаржина» компанияһын ойоштороусы һәм уның етәксеһе.
Биографияһы
Андрей Владимирович Елагин 1964 йылдың 12 декабрендә тыуған. Юғары белемде Рәсәй дәүләт физик культура, спорт, йәштәр һәм туризм университетында «Физик культура һәм спорт» йүнәлешенең «Кешене физик реабилитациялау» махсуслаштырыуы буйынса ала. 1984 йылда юл-транспорт фажиғәһендә алған йәрәхәт арҡаһында коляскала йөрөүсе инвалид булып ҡала.
1990 йылда Андрей Елагин инвалидтарҙың сәләмәтлеген тергеҙеү (реабилитация) өлкәһендә ҙур ғына уңыштарға өлгәшкән «Rekryterings Gruppen» швед компанияһының сәләмәтлеген нығытыу йыйындарында ҡатнаша. Нәҡ ошонда уның еңеләйтелгән инвалид коляскалары етештереү ниәте тыуа, һәм Елагин фекерҙәштәре менән Рәсәйҙә шуға оҡшаш производство ойошторорға ҡарар итә. 1995 йылда инвалидтар өсөн әүҙем кресло-коляскаларҙы камиллаштырыусы һәм етештереүсе автономлы коммерцияға ҡарамаған «Катаржина» ойошмаһына нигеҙ һала һәм уның генераль директоры була. Компанияның етәксеһе булараҡ Юрий Лужков, Дмитрий Медведев, Владимир Путин менән осраша.
Бүләктәре һәм премиялары
Елагин Андрей Владимирович Рәсәй Федерацияһының сауҙагәрҙәр һәм сәнәғәтселәр йәмғиәтенең «Ватан даны өсөн» («Во славу Отечества») миҙалы менән бүләкләнгән.
Благовещен арматура заводы
2013 йылдың февраленән «Благовещен арматура заводы» «Берләштерелгән металлургия компанияһы» составына ингән.
Благовещен баҡыр иретеү заводы
Рөхсәт менән Берг-коллегия рөхсәте менән 1756 йылда Симбирск сауҙагәре Матвей Семенович Мясников иретеү заводтары төҙөлә башлай. Төньяҡҡа Өфө ҡалаһынан төньяҡҡа табан 35 саҡрым алыҫлыҡта Ағиҙел йылғаһы ҡушылдығы Үкәшле (Потехин) йылғаһы янында баҡыр иретеү заводын төҙөй башлай. Артабан Благовещен заводы христиан байрамы «Благовещение» хөрмәтенә «Благовещен» тип атала. Завод төҙөү өсөн ер башҡорттарҙан һатып алына.
1757 йылдың 9 авгусында (башҡа сығанаҡтар буйынса 16 август ) заводта беренсе тапҡыр баҡыр иретмәһе сығарыла.
Төп ваҡиғалар хронологияһы
1755 йылдың 21 декабре — Берг-Коллегия М. С. Мясниковҡа завод төҙөргә рөхсәт бирә.
1756 йылдың 21 майы — М. С. Мясников завод төҙөү өсөн ер һатып алыу тураһында документ (купчая крепость) ала һәм Рәсәйҙең башҡа губерналарынан 109 крепостной крәҫтиәнде күсереп алып килә.
1757 йылдың 9 авгусы — «Благовещен баҡыр иретеү заводтары мәғдәндән баҡыр иретеп сығарыуы ғәмәлғә инә». Завод продукцияһы Екатеринбург ҡалаһындағы аҡса эшләү йортона ебәрелә.
1757 йылда — заводтың 2 төп бинаһы төҙөлә: йыуыу һәм иретеү фабрикаһы, Потеха (Үкәшле) йылғаһында дамба төҙөлә һәм быуа һыу менән тултырыла.
1758 йылда — сүкештәр ҡоролмаһы барлыҡҡа килә.
1758-59 йыл — тимер-сүкеш ҡоролма-йыһаздары ҡуйыла.
1756-72 йыл — Матвей Семенович Мясников завод хужаһы булып китә.
1772-75 йыл — М. С. Мясников үлгәндән һуң завод биләмәһе уның улы Мясников Иван Матвеевичҡа күсә.
1775 йылда — И. М. Мясников бөлгөнлөккә төшә, аукционда заводты генерал-аудит Петр Кириллович Хлебников һатып ала.
1777 йылдан — завод биләмәһе П. К. Хлебниковтың ҡатыны Ирина Яковлевнаға күсә.
1783 йылда — завод хужаһы И. Я. Благовещен сиркәүен төҙөтә. 1797 йылда- заводты Хлебниковтарҙың улы — гвардия прапорщигы Николай Петрович гвардия Хлебников мираҫҡа ала. Ул хужалыҡ иткән саҡтарҙа крепостной крәҫтиәндәр йәшәгән Николаев биҫтәһе (хәҙерге Николаевка) барлыҡҡа килә.
1806 йылда — П. К. һәм И. Я. Хлебниковтарҙың ҡыҙы — статский кәңәшсеһе Анна Петровна Полторацкая заводтың хужаһына әйләнә.
1813 йылда — Благовещен халҡы беренсе тапҡыр заводтағы тәртипкә ҡаршы сығыш яһай.
1835 йылда заводты ирле-ҡатынлы Елизавета Васильевна һәм Дмитрий Васильевич Дашковтар һатып ала. 1839 йылда завод биләмәһе Е. В. Дашковаға һәм уның улдары Андрей, Дмитрийға күсә. 1856 йылда Дашковтар заводтың 100 йыллыҡ юбилейын тантаналы билдәләй. Был иҫтәлекле ваҡиға Дашковтар иҫтәлекле миҙал сығара. Уның бер яғына, «1756 йылда Благовещен баҡыр иретеү заводына Матвей Мясников нигеҙ һалған» тип яҙылған.
1856 йылда заводтың хөрмәтенә 100 йыллыҡ хөрмәтенә ағалы-энеле Дашковтарҙың әсәһе иҫтәлеген мәңгеләштереү өсөн Елизавета Васильевнаның инициалының баш хәрефе «Е» хәрефе формаһында яңы бина төҙөлә башлай. Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы ҡарары № 390 менән 1976 йылдың 19 июнендә был бина («заводтың төп корпусы») ХIХ быуат архитектура һәйкәле исемлегенә индерелә һәм закон менән һаҡлана.
1860 йыл — Дашковтар заводты тиер эшләү заводына әйләндерә, унда металл эшкәртеү, суйын ҡойоу һәм механик оҫтаханалар ойошторола.
1860-62 йылда 2 баҡыр иретеү мейесе базаһында суйын иретеү мейесе ҡуйыла һәм Англиянан ярты тонналы Мориссон пар сүкеше һатып алына.
1863 йылда завод 5000 боттан артыҡ суйын иретеп ала. Ауыл хужалығы өсөн төрлө йыһаздар һәм ауыл хужалығы ҡоралдары: һабан, веялка, молотилка, башҡа ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге изделиелар, янғын һүндереү арбаһы-эшләп сығарыла.
1867 йыл — Дашковтар баҡыр иретеүҙе туҡтата, суйын етештереү һәм механик оҫтаханаларҙы ғына ҡалдыра.
1868 йыл — «Благовещен заводы эргәһендә ярҙамсылыҡ һәм һаҡлыҡ кассаһы» — заманса һаҡлыҡ кассаһының тәүге өлгөһө — ойошторола.
1876 йыл — Д. Д. Дашков менән уның ағаһы, Андрей Дмитриевич инициативаһы менән Благовещен уҡытыусылар семинарияһы (Кирилл-Мефодий сиркәүе менән бергә) асыла, уның эргәһендә башланғыс мәктәп ойошторола.
1879 йылда — масштабы элеккегә ҡарағанда бәләкәй күләмдә баҡыр иретеү тергеҙелә.
1880 йыл — Д. Д. Дашков заводы табибы С. Я. Елпатьевский менән берлектә завод эшселәрен һәм ҡасаба халҡын дауалау өсөн амбулатория аса. Ошоноң менән Благовещендә һәм волоста системалы һаулыҡ һаҡлау нигеҙе һалына.
1897 йылда — 920 һуңғы бот баҡыр ҡойола һәм уны етештереү Дашковтар тарафынан тулыһынса туҡтатыла.
1903 йыл — А. Д. Дашков аҡсаһына Аудитория, йәғни Халыҡ йорто төҙөлә.
1904 йыл — А. Д. Дашков ярҙамы менән земство дауаханаһы төҙөлә.
1904 йыл — А. Д. Дашков үлгәндән һуң завод уларҙың туғаны, апаһы Аннаның ҡыҙы, кенәз Екатерина Адамовна Радзивилл ҡулына күсә. Радзивилл завод ҡорамалын һата, ә бинаһын Өфө земствоһына ҡуртымға бирә. Был ойшма завод бинаһында «Уфимка» веялкалары етештерә. Беренсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында (1914—1917 йылдарҙа) завод армия өсөн ҡорамалдар: артиллерия санаһы, фургон, арба — етештерә.
Йылдың сентябренән 1917 йылдың сентябрендә Благовещен заводында хәрби дружина эшләй башлай.
1918 йылда Благовещен заводы национализациялана. Дәүләт завод хужаһы була.
1919 йыл — сәнәғәт тормошо заводты тергеҙеүҙән башаланып китә. Башсовнархоз Благовещен заводы менән идара итеүгә тәүге совет идарасыһы — Александр Ефимова Терентьевичты ебәрә. Ул совет заводының беренсе директоры булып йөрөй.
1923 йыл — завод мәктәбе янында фабрика-завод мәктәбе (ФЗУ) биналары төҙөлә, уның базаһында Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында 13-сө һөнәрселек училищеһы ойошторола.
1924 йыл — заводта янғын сыға, ул барлыҡ технологиялар етештереү урынлашҡан төп корпустың яртыһын юҡҡа сығара. Заводты ябыу ҡурҡынысы тыуғас, эшселәр уны үҙ көстәре менән тергеҙә.
1924 йыл — заводҡа ТОЗ (ерҙе эшкәртеү ширҡәттәре), колхоз, совхоздар өсөн баҫыу ҡорамалдары: трактор тағылмалары һәм ялан вагонсыҡтары — етештереү ҡушыла.
1926 йылда Благовещен заводына П. В. Точисский (В. И. Лениндың фекерҙәше, Башҡортостанда Совет власын урынлаштырыу өсөн барған көрәштә ғүмерен фиҙа ҡылған әүҙем большевик) исемендәге ауыл хужалығы машиналары төҙөү заводы исеме бирелә.
1925-26 йылдар — әҙер продукция келәте төҙөлә, яңы завод биналары аҫтында проходная һәм янғын һүндереү депоһы (был урында әлеге ваҡытта мосолман мәсете урынлашҡан) барлыҡҡа килә. Төп корпустың тышҡы яғындағы уң ҡанатында 420 ат көслө (л.с.) ҡеүәтле локомобиль өсөн төкәтмә эшләнә.
Был 1927-28 йылдарҙа — таҡта киптереү ҡоролмаһын төҙөү, бөгөнгө көндә уның базаһында ремонт-механика участкаһы урынлашҡан.
1928 йылда тәүге биш йыллыҡың Благовещен заводына ҡошсолоҡ продукция үҙләштереү өсөн — инкубатор һәм уның ҡорамалдарын төҙөү йөкмәтелә.
1928-29 — ағас эшкәртеү заводы төҙөлә, бөгөн уның бинаһында ремонт-төҙөлөш участкаһы тора.
1929 йылда завод РККА өсөн мунса-кер йыуыу ҡорамалдары етештерә башлай.
1929-30 йылда локомобилдәр өсөн бина төҙөлә, ағас эшкәртеү заводы янында көс станцияһы күтәртелә (хәҙерге энергоцех бинаһы).
1932 йылда Благовещен ауыл хужалығы машиналары заводы П. В. Точисский исемендәге мунса-кер йыуыу ҡорамалары заводы итеп үҙгәртелә.
Кордяга
Кордяга — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының һул ярына тамағынан 103 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 68 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Үрге Печеньга
Үрге Печеньга — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кубена йылғаһының уң ярына тамағынан 242 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Цебиц
Цебиц (Zehbitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 374 кеше йәшәй. Майҙаны — 10,98 км2. Диңгеҙ кимәленән 77 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6369 һәм автомобиль коды — ABI.
Штруппен
Штруппен (Struppen) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2560 кеше йәшәй. Майҙаны — 20,68 км2. Диңгеҙ кимәленән 123–337 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1796 һәм автомобиль коды PIR.
Кутоп-Сезынг-Юган
Кутоп-Сезынг-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ногор-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 40 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мольер
Жан-Батист Поклен (Jean-Baptiste Poquelin), театр псевдонимы — Мольер (франц.Molière; 15 ғинуар 1622 йыл, Париж — 17 февраль 1673 йыл, шунда уҡ) — XVII быуатта Францияның һәм яңы Европаның комедиографы, классик комедиялар ижад итеүсе, һөнәре буйынса актёр, вазифаһы буйынса театр, йәғни Мольер труппаһы директоры (de Troupe baptiste poquelin, 1643—1680).
Иртә йылдары
Жан-Батист Поклен бер нисә быуат буйы көпләүсе-драпировкалаусы һөнәре менән шөғөлләнгән боронғо буржуаз ғаиләһенән сыға. Жан-Батистың әсәһе Мария Поклен-Кресс (1632 йылда үлгән), туберкулездан вафат була, атаһы, Жан Поклен (1595—1669), батша һарайында обойсы һәм Людовик XIII камердинеры була, ул улын абруйлы иезуиттар мәктәбенә — Клермон коллежына уҡырға бирә (хәҙер Парижда Бөйөк Людовик лицейы), Жан-Батист латинды төплө өйрәнә, шуға күрә рим авторҙарын төп нөсхәһендә еңел уҡый, һәм хатта ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, Лукрецийҙың «Ғәҙәттә була торғандар тураһында» тип аталған фәлсәфәүи поэмаһын француз теленә тәржемә итә (тәржемә юғалған). 1639 йылда коллежды тамамлағандан һуң Жан-Батист Орлеанда хоҡуҡтар лиценциаты исеменә имтихан тота.
Актёрлыҡ карьераһының башы
Атаһының һөнәре һымаҡ юридик карьера ла ылыҡтырмай, һәм Жан-Батист театраль Мольер псевдонимы алып, актёр һөнәрен һайлай. Комедианттар Жозеф һәм Мадлена Бежар менән осрашҡандан һуң, Мольер 21 йәштә «Сағыу театр» башында тора (Illustre Théâtre), был 10 актёрҙан торған яңы париж труппаһы баш ҡала нотариусы тарафынан 1643 йылдың 30 июнендә теркәлә. Парижда популяр булған Бургундия ҡунаҡханаһы һәм Марэ труппалары менән көслө конкуренцияға инеп, 1645 йылда еңелә. Мольер дуҫ актёрҙары менән бергә провинцияларҙа бәхет эҙләргә ҡарар итә һәм Дюфрен етәкслегендәге күсмә комедианттар труппаһына ҡушыла.