cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ваткуль
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Оло Липовица
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, тамағынан Тамбов ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Антон Дончев
Антон Николов Дончев (Антон Николов Дончев; 14.09. 1930, Бургас), болгар прозаигы һәм сценарисы,  Болгария Фәндәр академияһы академигы.
Яҙыусының иң билдәле романы — «».
Биографияһы
Ғаилә ҡаланан ҡалаға күсенеп йөрөй, ғаилә башлығы отставкаға сыҡҡас, Велико-Тырново ҡалаһында төпләнә. Бында Антон 1948 йылда гимназия тамамлай, шунан изге Климент Охридский исемендәге  София университетының юридик факультетын тамамлай. Уҡығанда автомобиль һәм тимер юлдар төҙөлөшөндә лә эшләй. Университетты тамамлағас, 1953 йылда Велико-Тырновола бер нисә ай судья булып эшләй. Эштән киткәс, үҙен тулыһынса яҙыусылыҡ эшенә арнай.
Ике тапҡыр өйләнә. Беренсе ҡатыны, шахматистка Эвелина Троянская, 2000 йылда һәләк була. Беренсе никахтан улы Никола тыуа.
79-сы йәшендә 64 йәшлек Райна Василеваға өйләнә.
Ижады
Мәктәп йылдарында уҡ шиғыр яҙыу менән мауыға, тәүге ике романын яҙа. Димитр Мантов менән берлектә яҙған «Пробуждение» (1956 йыл) тигән тарихи әҫәр баҫылып сыҡҡан тәүге романы була.
Үҙ аллы яҙған тәүге китабы —  «Сказание о времени царя Самуила» (1961 йыл), уға Болгар яҙыусылары союзының премияһы бирелә.
Артабан Дончев кинематографистар, телевидение менән әүҙем хеҙмәттәшлек итә, сценарийҙар яҙа, шул иҫәптән үҙенең романдары буйынса ла.
1998 йылда «Странный рыцарь Священной книги» романы өсөн  халыҡ-ара әҙәби премияһы  менән бүләкләнә.
Яҙыусының башҡа романдары араһында — «Калоян» (1963 йыл), «Сказание о хане Аспарухе, князе Славе и жреце Тересе» (4 том, 1968—1992 йылдар), «Девять лиц человека» (1989 йыл), «Три жизни Кракры» (2007 йыл), «Тень Александра Великого» (2016 йыл).
Бер нисә тапҡыр әҙәбиәт буйынса Нобель премияһына тәҡдим ителә.
«Час выбора»
Антон Дончев хәтерләүенсә, «Час выбора» романын ул 41 көндә яҙған.
Китаптағы хәл-ваҡиғалар XVII быуатта Родоп тауҙарында  Болгарияны Ғосман империяһы баҫып алғандан  һуң бара; был осорҙа болгарҙарҙы исламға күсереү бара. Романда власть, көсөргәнешле тарихи осорҙарҙа ҡабул ителгән ҡарарҙарҙың бер нисә быуат буйы  бөтә халыҡ яҙмышына йоғонто яһауы мәсьәләләре күтәрелә; шәхси һәм дини ҡиммәттәр бәрелеше һүрәтләнә. Геройҙарҙың эш-ғәмәлдәре ҡаһармандарса һәм фажиғәле итеп тасуирлана; килеп тыуған ҡармарлы мораль-этик мәсьәләләр тынғынан яҙҙыра, роман һәләкәткә дусар булғанлыҡ идеяһы менән һуғарылған.
Китап ҡат-ҡат нәшер ителә, 25-тән ашыу телгә тәржемә ителә, ә 1987 йылда режиссёр Людмил Стайков уның буйынса «» тигән фильм төшөрә.
Зәйнәб бинт Һүзәймә
Зәйнәб бинт Һүзәймә (زينب بنت خزيمة‎;  — Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең (с.ғ.с.) хәләл ефеттәренең береһе, хаҡ мосолмандар Инәһе.
Биографияһы
Зәйнәб бинт Һүзәймә Әмир ибн Сасә ырыуынан булған. Фәҡирҙәргә һәм меҫкендәргә рәхимлелеге, шәфҡәтлелеге өсөн уға Үмм Мискин (меҫкендәр инәһе) тигән ҡушамат биргәндәр. Тәүге ире  Туфайл ибн Харис исемле булған. Туфайл менән айырылышҡас, Зәйнәб Үбәйд ибн Харисҡа сыҡҡан, ул ире Бәҙер һуғышында һәләк булған.
Һижрәнең 3-сө йылында Әмир ибн Сасә ырыуы Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең яҡындарын ҡырған, шул арҡала уларҙың мосолмандар менән мөнәсәбәттәре ныҡ киҫкенләшкән. Ҡан ҡойошто туҡтатыр өсөн Мәхәммәд Пәйғәмбәр ошо ырыуҙан Зәйнәбте хәләл ефетлеккә алырға ҡарар иткән. Уларҙың никахы Һижрәнең 4-се йылында уҡылған. Туйҙан һуң бер нисә ай үтеүгә Зәйнәб донъя ҡуйған. Игелекле, тәҡүә был ҡатын күп ваҡытын ғибәҙәттәргә бағышлаған, хәйер-саҙаҡаға йомарт булған. .
Петь-Хабер-Яха
Петь-Хабер-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Индирчато-Се йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Алматы өлкәһе
Алматы өлкәһе (Алматы облысы, Алматинская область) — Ҡаҙағстандың көньяҡ-көнсығышта урынлашҡан төбәк. Төбәктә 1 692 951 кеше (2010 йыл) йәшәй.
Халыҡ
Алматы өлкәһендә ҡаҙаҡтар (68,2 %), урыҫтар (16 %) һәм уйғырҙар (6,2 %) йәшәйҙәр.
Административ бүленеш
16 район:
һәм 3 ҡалалар өлкә буйһондороу менән:
Вытемка
Вытемка — Рәсәйҙәге йылға. Тула өлкәһе, Липецк өлкәһе, Орёл өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Красивая Меча йылғаһының һул ярына тамағынан 105 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ошлань
Ошлань — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Воя йылғаһының уң ярына тамағынан 143 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Уң Грубе-Ю
Уң Грубе-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Грубе-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Максимовский төбәге
Максимовский төбәге (Максимовское урочище) — төбәк әһәмиәтендәге ботаник тәбиғәт ҡомартҡыһы (2005).
Тасуирламаһы
Әлшәй районы Клиновка ауылынан көньяҡҡа табан 3 саҡрым алыҫлыҡта Липовка йылғаһының һул ярындағы таулы участка. Майҙаны — 6,6 гектар. Пермдең татар ярусы терриген тоҡомдарынан тора. Ландшафы төньяҡ текә битләүҙәрҙә сәскәгә бай ҡоро болондарҙан һәм киң япраҡлы имән, йүкә, йыла ҡатнаш урмандарҙан ғибәрәт. Башҡортостан Республикаһының һәм Рәсәй Федерацияһының Ҡыҙыл китаптарына ингән ҡаурый ҡылған, ҡыҙыл ойошһеркә, шырттөклө еҙүлән, орхидея кеүек һирәк үҫемлек төрҙәре үҫә. Башҡортостанда реликт ҡуян кәрешкәһе үҫкән берҙән-бер урын булып тора.
Ҡомартҡы фәнни һәм экологик әһәмиәткә эйә.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2018 йылдың 11 апрелендәге 161-сө Ҡарары менән урман ултыртыу йәки ҡырҡыу (санитариянан башҡа), көтөүлек, үҫемлектәрҙе йыйыу, битләүҙәрҙе һөрөү, геологик разведка, теләһә ниндәй төҙөлөш, тау эше һәм тракт биоценозының йәшәү шарттарының насарайыуына һәм экосистеманың бөтөнлөгөн боҙоуға килтереүе мөмкин булған теләһә ниндәй эшмәкәрлек тыйыла.
Эм Виктория Вячеславовна
Виктория Вячеславовна Эм (20 ғинуар 2001 йыл) — Рәсәй регбисы, ЦСКА командаһы уйынсыһы, проп һәм үҙәк позицияла  сығыш яһай.
Хоккейсы карьераһы
Виктория Эм «регби» йүнәлеше буйынса «Көньяҡ Тушино» 103-сө Олимпия резервы спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе. Регбиға килгәнгә тиклем баскетбол һәи гандбол менән шөғөлләнгән. ЦСКА өсөн 2019 йылдан сығыш яһай. 2020 йылда регби буйынса Рәсәй Кубогына эйә. 2020 йылдың днекабрендә Рәсәй регби федерацияһы версияһы буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы йәш уйынсыһы призына лайыҡ була.
2021 йылдың апрелендә ЦСКА составында регби-7 буйынса Рәсәй чемпионы була, әммә ВВА-ға ҡаршы финал уйынына (еңеү 15:0) эләкмәй :  5-се турҙа ҡатнаша (13-14 март), финал уйында ВВА-ға ҡаршы ынтылыш менән  билдәләнә.
Бутаков Борис Иванович
Бутаков Борис Иванович (Борис Іванович Бутаков; 26 сентябрь 1938 йыл) — СССР һәм Украина ғалимы, техник фәндәре докторы (1993), профессор.
Металдар һәм иретмәләрҙең физик-механик үҙенсәлектәренә һәм структураһына тышҡы физик йоғонто өлкәһендәге эре белгес. Уның тарафынан деталдарҙың, ҡойолмаларҙың физик-техник үҙенсәлектәрен күтәреүҙең фәнни принциптары булдырылған. 600-ҙән артыҡ ғилми хеҙмәт, шул иҫәптән 3 китап авторы, шулай уҡ 80 СССР авторлыҡ танытмаһы, Рәсәй патенттары һәм Украина уйлап табыуҙарының эйәһе.
Биография
Борис Иванович Бутаков Свердловск өлкәһе Тугулым районы Ертарский ҡасабаһында 1938 йылдың 26 сентябрендә тыуа.
1960 йылда Урал ауыр машиналар эшләү заводында (хәҙер «Уралмашзавод») хеҙмәт юлын башлай. 1961—1976 йылдарҙа Уралмашзаводының ТЯЖМАШ Ғилми-тикшеренеү институтында инженер-тикшеренеүсе һәм өлкән ғилми хеҙмәткәр булып эшләй. 1966 йылда Урал политехник институтының киске бүлеген тамамлай (УПИ, хәҙерге Урал дәүләт техник университеты) һәм 1974 йылда аспирантура тамамлай. «Исследование и разработка способов обкатывания роликами винтов и червяков с крупным шагом в тяжелом машиностроении» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
Вош-Юган (Обь ҡушылдығы)
Вош-Юган  — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Обь йылғаһының уң ярына тамағынан 383 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.
Бутаков Борис Иванович
Биография
Импульслы процестарҙы һәм технологиялар институтының бүлек мөдире булып эшләй, 1976 йылдан 1998 йылға тиклем Бутаков Украинаның Милли фәндәр академияһында, Николаев ҡалаһында, импульс процестары һәм технологиялары бүлегендә мөдир булып эшләй. Был осорҙа, 1993 йылда, «Основные принципы технологии импульсного и малоскоростного воздействия на структуру и свойства металлов и сплавов» темаһына докторлыҡ диссертацияһы яҡлай. 1998 йылдан 2002 йылға тиклем Николаев глинозем заводында баш белгес булып эшләй. Борис Иванович Бутаков 2002 йылдан алып машина-трактор паркы техник сервисы һәм эксплуатациялау кафедраһы мөдире, ә 2011 йылдан алып Николаев Милли аграр университетының транспорт технологиялары һәм техник сервис кафедраһы мөдире булып эшләй. Ғилми етәксеһе һәм яуаплы башҡарған фәнни эштәр 20 ғилми хеҙмәттең ғилми етәксеһе һәм 12 ғилми хеҙмәттең яуаплы башҡарыусыһы булып тора, уның етәкселегендә ике кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлана. Шулай уҡ уның етәкселеге аҫтында университет студенттары Бөтә Украина һәм төбәк ғилми конкурстары һәм олимпиадаларының еңеүселәре һәм призерҙары була.
Борис Иванович Бутаков фәнгә ҙур өлөш индерә, ул бөгөнгө көндә уларҙың аналогы булмаған бер нисә принципиаль яңы методологияларҙы эшләй. Украинала, Рәсәй предприятиеларында ул эшләгән инновациялы технологиялар ҡулланыла. Уның тикшеренеүҙәренең һөҙөмтәләре Украина, Рәсәй, Беларусь, АҠШ, Польша, Англия, Франция, Италия һәм Япония мәғлүмәт сараларында киң яҡтыртыла.
Вош-Юган (Обь ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ютрихау
Ютрихау (Jütrichau) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 512 кеше йәшәй. Майҙаны — 18,22 км2. Диңгеҙ кимәленән 74 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39264 һәм автомобиль коды — ABI.
Кариан
Кариан — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/386 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 48 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, тамағынан Тамбов ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Чукля
Чукля — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ручь йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Антоновка (Ҡырмыҫҡалы районы)
Антоновка (Антоновка) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 238 кеше. Почта индексы — 453023, ОКАТО коды — 80235820003.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Пеунто-Се
Пеунто-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Се-Яха (Зеленая) йылғаһының уң ярына тамағынан 116 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 83 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Цайтхайн
Цайтхайн (Zeithain) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 6157 кеше йәшәй. Майҙаны — 81,49 км2. Диңгеҙ кимәленән 98 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1619 һәм автомобиль коды RG.
Вершина (Лабута ҡушылдығы)
Вершина — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лабута йылғаһының һул ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Чула (Кама ҡушылдығы)
Чула  — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кама йылғаһының уң ярына тамағынан 1487 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Галица
Галица — Рәсәйҙәге йылға. Тула өлкәһе, Липецк өлкәһе, Орёл өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Гоголь йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Вирвитуп
Вирвитуп — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ушма йылғаһының һул ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Галица
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Красивая Меча йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Вирвитуп
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ошма (Пижма ҡушылдығы)
Ошма  — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пижма йылғаһының уң ярына тамағынан 178 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 74 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Присниц (Наумбург)
Присниц (Наумбург) (Prießnitz (bei Naumburg)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 315 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,49 км2. Диңгеҙ кимәленән 239 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6618 һәм автомобиль коды — BLK.
Мәмбәт (Хәйбулла районы)
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса башҡорттар 100 % тәшкил итә.
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Тарихы
«Тораҡ урындар исемлеге. Ырымбур губернаһы. 1866.» тигән китапта яҙма бар: Орск өйәҙе, 2-се стан, 775-се Мәмбәт ауылы (Ҡаҙаҡлар), башҡорт, Таналыҡ йылғаһы буйында, Орск ҡалаһынан алып Верхнеурал ҡалаһына тиклем иҫке юлдың уң яғы һәм һул почта юлы араһында урынлашҡан. Өйәҙ ҡалаһынан алыҫлығы 125 саҡрым, стан фатирынан 25 саҡрым, ихата һаны 86, халыҡ һаны: ирҙәр 243, ҡатын-ҡыҙҙар 251. Ауылда мәсет бар. Шулай уҡ уҡығыҙ: Камалов А. А. Камалова Ф. У. Атайсал
Кензарь
Кензарь — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нару-Тамбов йылғаһының һул ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, тамағынан Тамбов ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Цвёниц
Цвёниц (Zwonitz) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 11193 кеше йәшәй. Майҙаны — 52,74 км2. Диңгеҙ кимәленән 550 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 8297 һәм автомобиль коды STL.
Поды-Яха
Поды-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Холе-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 116 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Витим-Ятия
Витим-Ятия (Витимъятня) — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лозьва йылғаһының уң ярына тамағынан 520 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Гоголь (Красивая Меча ҡушылдығы)
Гоголь  — Рәсәйҙәге йылға. Тула өлкәһе, Липецк өлкәһе, Орёл өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Красивая Меча йылғаһының уң ярына тамағынан 146 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 62 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мәзитов Шәфҡәт Әхмәтғәҙи улы
Мәзитов Шәфҡәт Әхмәтғәҙе улы (25 июль 1971 йыл) — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре
Биографияһы
Шәфҡәт Әхмәтғәҙе улы Мәзитов 1971 йылдың 25 июлендә Башҡорт АССР-ы Бөрйән районы Яңы Усман ауылында тыуған. Яңы Усман мәктәбенән һуң 2006 йылда Стәрлетамаҡ ҡалаһында Башҡорт республика мәҙәниәт техникумын тамамлай.
«Тарыуал» театрына нигеҙ һалыусы һәм художество етәксеһе.
Паравойка
Паравойка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Байса йылғаһының уң ярына тамағынан 37 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Шалим (Кама ҡушылдығы)
Шалим  — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кама йылғаһының һул ярына тамағынан 1530 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лесной Тамбов
Лесной Тамбов — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/365 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 89 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, тамағынан Тамбов ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Волчимья
Волчимья — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тавда йылғаһының һул ярына тамағынан 398 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 129 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Шамья
Шамья — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сюзьва йылғаһының һул ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Айхенбарлебен
Айхенбарлебен (Eichenbarleben) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1169 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,66 км2. Диңгеҙ кимәленән 120 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39167 һәм автомобиль коды — BK.
Уң Кечь-Пель
Уң Кёчь-Пель — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Кечь-Пель йылғаһының уң ярына тамағынан 44 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Вулы-Хот-Юган
Вулы-Хот-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Нярт-Хунгл-Посл ҡылымығының һул ярына тамағынан 12 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сәғитов Мөхтәр Мофаззал улы
Мөхтәр Мофаззал улы Сәғитов (Мөхтәр Мофаззал улы Сәғитов, 1933—1986) — башҡорт ғалим-фольклорсыһы, филология фәндәре кандидаты (1965).
Биографияһы
Сәғитов Мөхтәр Мофаззал улы 1933 йылдың 27 авгусында Башҡорт АССР-ының Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылында тыуған.
1963 йылда филология факультетын тамамлай Башҡорт дәүләт университеты.
1964—1986 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының башҡорт фольклор һәм сәнғәт бүлегендә эшләй, ә 1970 йылдан — өлкән фәнни хеҙмәткәр.
1986 йылда Мөхтәр Сәғитов Төркиә республикаһында үткәрелгән халыҡ-ара конгрессҡа барғанда автокатастрофала һәләк була. Өфө ҡалаһында ерләнгән.
1987 йылда үлгәндән һуң Салауат Юлаев исемендәге республика премияһына лайыҡ була.
Фәнни эшмәкәрлеге
Сәғитов Мөхтәр Мофаззал улы башҡорт эпосын киң масштабта тикшеренеүсе булараҡ йылдан-йыл билдәлелек яулай.
60-тан ашыу фәнни хеҙмәт авторы, 15 фәнни һәм фәнни-популяр йыйынтыҡтар төҙөүсеһе башҡорт эпосы, алты китап тупланмаһы Башҡорт халыҡ ижады (китаптар серияһы) һәм «СССР халыҡтары эпостары» серияһындағы «Башҡорт халыҡ эпосы» йыйынтығы (Мәскәү, 1977).
Башҡорттарҙан тәүгеләрҙән булып фольклор материалдары йыя Яҡутстан. «Әҙәби мираҫ» серияһында уның «Ғүмерлеккә ҡалған яра» тигән хикәйәләр, юл яҙмалары һәм фәнни-популяр мәҡәләләр йыйытығы сыҡты («Ғүмерлеккә ҡалған яра», 1993).
Балтатау һәм Топортау тауҙары
Балтатау һәм Топортау тауҙары (Горы Балта-тау и Топор-тау) — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы биләмәһендәге ботаник тәбиғәт ҡомартҡыһы. Ҡомартҡының майҙаны — 323,0 гектар.
Тасуирламаһы
Тәбиғәт ҡомартҡыһы Ирәндек һыртының көньяҡ осоноң көнбайыш битләүендә, Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районының Богачев ауылынан көнсығышҡа табан 4-5 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Балтатау һәм Топортау тауҙары Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2013 йылдың 21 февралендәге «Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районында тәбиғәт объекттарын һәм комплекстарын республика әһәмиәтендәге тәбиғәт ҡомартҡылары тип иғлан итеү тураһында» 49-сы ҡарары менән ботаник тәбиғәт ҡомартҡыһы статусына эйә була. Балтатау (620,3 м) һәм Топортау (566,4 м) тауҙары айырым сусаҡлыҡтың осонда торған ҡаялы ҡалдыҡ тауҙар рәүешендәге асыҡ күренгән түбәләрҙән ғибәрәт, улар Ирәндек һыртының көнбайыш тау итәктәрендә, уның көньяҡ өлөшөндә урынлашҡан. Балтатау менән Топортау битләүҙәренең өҫкө өлөшөндә ҡуйы ҡыҙыл төҫтәге ҡарағусҡыл йәшмәләрҙән торған һынлы ҡаялар һәм үҙенсәлекле елгә ашалыу формалары бар. Башҡа төҫтәге һәм төҫмөрҙәге (йәшел, буй һәм башҡалар) йәшмә һирәгерәк осрай. Балтатау түбәһендә йәшмәнән һалынған боронғо ҡурған бар. Тауҙар ағас үҫемлектәренән мәхрүм тиерлек. Бәләкәй ҡайын һәм уҫаҡ сауҡалыҡтары төньяҡ экспозицияларҙа һәм ҡулауыҡтарҙа ғына осрай. Үҫемлектәр донъяһында Урал аръяғы далаларының яҡшы һаҡланған төрлө варианттары өҫтөнлөк итә: петрофитлы далалар, ысын һәм болонло далалар, дала ҡыуаҡлыҡтары. Тау итәгендә тоҙло далаларҙың ҙур булмаған участкаларында Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына ингән Коржинский ҡурйын үләненең һирәк төрө үҫә. Далаларҙа Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән түбәндәге төрҙәре осрай: ҡаты япраҡлы еҙүлән, йомшаҡ ҡылған, йөнтәҫ япраҡлы ҡылған, Залесский ҡылғаны, кәрлә ирис, Карелин астрагалы, урыҫ сыбар сәскәһе, нескә етен үлән, көмөш тәңкәғуҙаҡ, шиңмәҫгөл һәм башҡалар. Тәбиғәт ҡомартҡыһы биләмәһендә Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән баҡыр йылан һәм бесәнсе ҡомаҡ осрай. Һирәк осраған бөжәктәрҙән махаон һәм подалирий күбәләктәре бар. Ҡомартҡы тәбиғәтте һаҡлау һәм фәнни әһәмиәткә эйә.
Арыҫлан (Ҡырмыҫҡалы районы)
Арыҫлан (Арсланово) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 209 кеше. Почта индексы — 453005, ОКАТО коды — 80235870004.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Кинта-де-Тилькоко
Кинта-де-Тилькоко (Quinta de Tilcoco) — Чилилағы ҡала. Шулай уҡ шул исемдәге коммунаның административ үҙәге. Ҡала менән коммуна Качапоаль провинцияһына ҡарай. Ҡала халҡы — 5 850 кеше (2002).
Коммунаның майҙаны — 93,2 км². Халыҡ һаны — 11890 кеше (2006). Халыҡ тығыҙлығы — 127,58 кеше/км².
Географик урыны
Өлкәнең административ үҙәгенән 33 саҡрым (31 км) көньяҡ-көнбайышта урынлашҡан.
Коммуна сиктәштәре:
Демографик мәғлүмәттәр
Милли статистика институты, халыҡ иҫәбе алыу (INE-2002) мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны:
28 июль
{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} ||
Пижанка(Иж ҡушылдығы)
Пижанка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Иж йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Голубки
Голубки — Рәсәйҙәге йылға. Тула өлкәһе, Липецк өлкәһе, Орёл өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Красивая Меча йылғаһының һул ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Красивая Меча йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Туркевич-Лукиянович Стефания
Бала сағы
Ғаиләлә тәүге бала булып донъяға килгән. Атаһы -- рухани, хормейстер, катехет һәм музыка тәнҡитсеһе Иван Туркевич (1872–1936) әсәһе София Комошив. Һеңлеһе Ирена һәм ҡустыһы Лев бар. Атаһы һәм олатаһы көнсығыш католик руханиҙары булған, әсәһе иһә пианинола уйнаған, остаздары Кароль Микули һәм Вильям Курц. Тотош ғаиләһе төрлө ҡоралдарҙа уйнаған: ҡусты-һеңлеһе скрипка һәм виолончелде һайлаһа, Стефания үҙе пианино, арфа, гармониумды хуп күргән.
Баден-Баденда Фаберже музейы
Фаберже музейы — тотошлайы менән бөйөк ювелир Карл Густавович Фаберженың ижад фирмаһына бағышланған музей. А. Н. Иванов тарафынан нигеҙләнгән. Немец ҡала-курорты Баден-Баден да урынлашҡан.
Экспозиция
Музейҙың уникаль коллекцияһында 700-ҙән ашыу экспонат иҫәпләнеп, Фаберже фирмаһы әҫәрҙәренең Император пасха йомортҡаларынан алып Беренсе донъя һуғышы осорондағы тимер изделиеларға тиклем бөтөн спектр ҡуйылған. Ювелир әйберҙәренең ҙур коллекцияһынан менән бер рәттән, музейҙа портсигарҙарҙың, анималистик жанрҙың миниатюр һындары, көндәлек ҡулланылыштағы көмөш, алтын, аҫыл һәм ярым аҫыл таштарҙан эшләнгән әйберҙәрҙең ҙур коллекцияһы тупланған.
Иң әһәмиәтле экспонат булып 1902 йылда Барон Эдуард де Ротшильдтың (de Baron Rothschild Edouard) йәрәшеүе хөрмәтенә бүләк итеп эшләнгән Фаберже йомортҡаһы була. Иванов уны 2007 йылдың 28 ноябрендә Кристис (Christie' ' s) аукционындағы халыҡ-ара торгтар ваҡытында һатып ала. Уның хаҡы 9 миллион британия фунты (ошо ваҡытҡа 18.5 миллион доллар) тәшкил итә. Иванов һүҙҙәре буйынса — «ул Фаберженың иң яҡшы эше».
Музей коллекцияһында Ротшильдта булған Фаберже йомортҡаларын тыш махсус рәүештә 1917 йылғы Пасха ға кролик формаһында эшләнгән көмөш графин, карел ҡайынынан эшләнгән, алтын һәм гәүһәр менән ҡапланған император Пасха йомортҡаларыбар. Әммә батша Николай II уны әсәһенә бүләк итеп өлгөрмәй, тәхеттән ҡолатыла. Ҡайһы бер эксперттарҙа был йомортҡа шик тыуҙыра, сөнки элек уның барлығы тураһында билдәле булмай. Хәҙер Иванов Рәсәй дәүләт архивтарының тикшеренеү фондтарынан йыйған һәм йомортҡаның ысын булыуын раҫлаған документтарға эйә. Ул күп кенә халыҡ-ара күргәҙмәләрҙә ҡуйыла һәм уның төп нөсхә булыуы ҡайһы бер ғалимдар тарафынан таныла.
Тарихы
Фаберже музейы Баден-Баден курорт ҡалаһында 2009 йылдың майында Мәскәү коллекционеры Александр Иванов тарафынан асыла.
Иванов һүҙҙәре буйынса, музейҙы алыу һәм уны реновациялау 17 яҡынса миллион евроға бурып баҫа, был суммаға бер миллион евроға төшкән һаҡ системаһы ла инә. Иванов Германия>ның көнбайыш сиге эргәһендә булған Баден-Баденды юҡҡа һайламай, сөнки «курорт Франциянан алыҫ түгел һәм бай публика араһында ҙур популярлыҡ менән файҙаланыла; бынан тыш ул рустар араһында ла электән иң популяр булып тора». Шулай уҡ урындағы хөкүмәт тә баштан уҡ проект идеяһын хуплай.
Тиҙҙән Фаберже музейында яңы бүлек асыласаҡ, ул өҫтәмә рәүештә 600 метр күргәҙмә киңлеген өҫтәйәсәк һәм Европаның боронғо оҫталарына, Перуҙың Колумбҡа тиклемге ювелир әйберҙәренә арналасаҡ. Шулай уҡ раритет автомобилдәрҙе һаҡлау өсөн бина 2 000 квадрат метрҙан ашыуға киңәйтеләсәк. Ивановтың 1890 йылдан 1930 йылға тиклем сығарылған 50-ләгән Америка һәм Европа раритет автоһы бар. Улар барыһы ла яҡшы торошта. Иванов Хорватияла, Дубровникта тағы ла бер Фаберже музейын асырға планлаштыра. Әле ҡала хакимиәте менән уны асыу буйынсаһөйләшеүҙәр алып барыла.
2009 йылдың апрелендә, Фаберже музейы асылырға бер ай ҡалғас, Кайман Утрауҙарында теркәлгән Faberge Ltd компанияһы «Фаберже» атамаһына үҙенең генә хоҡуғы булыуын раҫлап, музейға иск яҙа. Был суд эше музейҙың беренсе йылдағы эшмәкәрлеген ҡатмарлаштыра, сөнки уға «Фаберже» атамаһын ҡулланыу тыйыла, был хатта алтаҡталарҙы ла элеү мөмкинлегенән яҙҙыра. Асылғандан һуң 12 ай үткәс музей 500 000 евро күләмендә килем ала, ә 1 000 000—1500 000 евро булыры күҙалланған була, -тип һөйләй Иванов. Ул йылына миллион кеше килеп, һәр кем 10 евро түләр тип өмөтләнә. Процесс һөҙөмтәһе булып 2010 йылдың ғинуарында Майндағы Франкфуртта арбитраж судының Музейҙың Карл Фаберже исемен ҡулланыуға рөхсәт биреү генә түгел, судҡа биреүсе компанияға барлыҡ суд сығымдарын түләүҙе йөкмәтә. Ҡарар нигеҙендә, билдәле тарихи шәхестең исеме коммерцияла файҙаланыу өсөн тартып алынырға тейеш түгел, сөнки ул барыһы ла файҙалана алған мәҙәни мираҫ булып тора, тигән постулат ята.
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="">
Шер-Сия
Шер-Сия — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сия йылғаһының уң ярына тамағынан 7,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Михайловка (Хәйбулла районы)
Михайловка (Михайловка) — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 148 кеше. Почта индексы — 453811, ОКАТО коды — 80255825003.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Баҡалы районы
Баҡалы районы (Бакалинский район) — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһындағы муниципаль район. Административ үҙәге — Баҡалы ауылы. Районда 31 886 кеше йәшәй.
Баҡалы районының административ үҙәге — Өфө ҡалаһынан 173 километрҙа һәм Туймазынан 75 километрҙа урынлашҡан Баҡалы ауылы.
Географик урыны
Башҡортостандың көнбайышында урынлашҡан, Илеш, көнсығышта - Саҡмағош, көньяҡта - Шаран райондары, көнбайышта Татарстан менән сиктәш. Район майҙаны 1951 км² тәшкил итә.
Район Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығының төньяҡ армыттарында урынлашҡан, ул һөҙәгерәк төньяҡҡа, Ағиҙел йылғаһы үҙәненә табан төшкән. Климаты континенталь һәм уртаса дымлы булыуы менән айырыла. Һыу айырғыстарҙың күтәренке өлөшөнә - ҡатнаш киң япраҡлы урмандар, түбән өлөшөнә имән, ҡайын-имән һәм ҡайын-уҫаҡ урмандары хас. Урмандар район территорияһының 44 %-ын биләй. Район территорияһынан Сөн йылғаһы, уның көньяҡ-көнбайыш сите буйлап - Ыҡ йылғаһы аға. Һоро һәм ҡараһыу һоро урман тупрағы таралған, тап-тап булып йыуылған ҡара тупраҡ осрай.
Ер аҫты ресурстары нефть ятҡылыҡтарынан (Мостафа, Ҡатай), кирбес сеймалынан (Баҡалы, Ҡатай, Иҫке Ҡорос, Мәлкән) һәм ҡом-ҡырсын ҡатнашмаһынан (Карпов, Киләй) тора.
Тарихы
Район 1930 йылдың 20 авгусында ойошторола, Бөтә Рәсәй Үҙәк башҡарма комитеты президиумы ҡарары менән Башҡорт Автономиялы Республикаһын кантондарға бүлеү бөтөрөлә һәм 48 район ойошторола. 1937 йылда РСФСР Юғары Советы Указы менән Татар АССР-ының Мөслим районынан Яңы Әғбәҙ ауыл советы Башҡорт АССР-ының Баҡалы районы составына күсерелә.
Халҡы
Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығы күҙаллауынса, киләсәктә халыҡ һаны тәшкил итәсәк: :
2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуға ярашлы: башҡорттар - 17,3 %, татарҙар - 53,4 %, урыҫтар - 22,3 %, сыуаштар - 3 %, мариҙар - 2,7 %, башҡа милләт кешеләре - 1,1 %.
Административ бүленеше
Баҡалы районына республиканың административ-территориаль берәмеге булараҡ 17 ауыл советы инә.
Урындағы үҙидара сиктәрендә бер үк исемле муниципаль районға ауыл биләмәһе статусына эйә 17 муниципаль берәмек инә :
Тораҡ пункттар
Баҡалы районында 96 тораҡ пункт.
Иҡтисады
Район иҡтисадының төп тармағы - ауыл хужалығы, иген етештереүҙә, сөгөлдөрсөлөктә, картуфсылыҡта, һөт-ит малсылығында, сусҡасылыҡта һәм умартасылыҡта махсуслаша.
Сәнәғәт тармаҡтары: урындағы ауыл хужалығы, урман хужалығы сеймалын эшкәртеү, сыр заводы, урман комбинаты һәм Баҡалы кирбес заводы.
Транспорты
Автомобиль юлдары районды Өфө (Саҡмағош ауылы аша) һәм Туймазы ҡалалары менән тоташтыра.
Мәғариф һәм мәҙәниәт
Районда юғары профессиональ училище һәм һатыусылар әҙерләү мәктәбе (Баҡалы ауылы), 62 дөйөм белем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 18 урта мәктәп бар; 29 асыҡ китапхана, 54 клуб учреждениеһы, 2 дауахана бар. Район гәзите сыға.
Дин
Районда мосолмандар һәм православие динендәгеләр йәшәй. Баҡалы районы территорияһында Буғабаш ауылы эргәһендә Богородица Одиктриевский (Буғабаш) ҡатын-ҡыҙҙар монастыры урынлашҡан, уға 1900 йылда нигеҙ һалынған, 2000 йылдар башында тергеҙелгән. Монастырҙа православие христиандары тарафынан хөрмәт ителгән, риүәйәт буйынса быуат аҙағында ташта күренгән Смоленск Божья Матерь иконаһы һаҡлана, күренеү урыны буйынса "Буғабаш" иконаһы тип аталған. Икона кеше ҡулы эшләй алмай торған, мөғжизәле тип иҫәпләнә. Монастырь ғибәҙәт ҡылыу урыны булып тора.
Липовица
Липовица — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/375 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 52 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, тамағынан Тамбов ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Рали Добсон
Рали Добсон (Rhali Dobson, тыуған 21 апрель 1992 йыл) — һөжүм итеүсе позицияһында сығыш яһаусы Австралия футболсыһы.
Клубта
Рали футболда 5 йәштән үҙенең тыуған   ҡалаһында урындағы команда өсөн уйнай башлай. Унда ҡатын-ҡыҙҙар У-Лигаһында «Ньюкасл Джетс»   составында  клуб ойошторолған ғына ваҡытта 2008 йылда беренсе тапҡыр уйнай.
2012 йылда Добсон Төньяҡ Яңы көньяҡ Уэльс чемпионатында «» клубы өсөн сығыш яһай. Артабан «Джетс» составына әйләнеп ҡайта, әммә «» һәм «Мэриузер Юнайтед» клубына ҡуртымға  китә  (2017 йылда һуңғыһы өсөн уйнай). 24 сентябрҙә Австралияның эшләп килгән чемпионадр командаһы «» клубына күсә.
2021 йылдың 25 мартында ул үҙ карьераһында һуңғы тапҡыр — «» клубына ҡаршы үҙ клубы уйынында уйнай,  2:1 гол иҫәбе менән үҙ клубына еңеү килтерә
Йыйылма командала карьераһы
Добсон Австралия йыйылма командаһы өсөн  2007 йылда өс уйында, шул иҫәптән Австралия үҫмерҙәр олимпия фестивалендә  һәм 16 йәшкә тиклемге ҡыҙҙар араһында Азия чемпионатында ҡатнаша. Австралия командаһында беренсе һәм һуңғы уйынын 2014 йылдың   6 апрелендә Брисбенда Бразилияға ҡаршы уҙғара (еңелеүе 0:1).
Шәхси тормошо
Һөнәре буйынса терапевт була. Уның ике туған һеңлеһе футболсы.
Рали Добсон үҙ карьераһын тамамлауы тураһында 2021 йылдың 25 мартында  баш мейеһендә шеш булыуы асыҡланған егете Мэтт менән йәрәшеү көнөндә иғлан итә. Мэтт уға Рали хушлашҡандан һуң тәҡдим яһай: ҡыҙ киләсәктә үҙ ваҡытын күберәк иренә бағышларға ҡарар итә.
Волья (Тавда ҡушылдығы)
Волья — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тавда йылғаһының һул ярына тамағынан 385 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Һағыш (хикәйә)
Һағыш — А. П. Чехов хикәйәһе. 1886 йылда яҙылған, беренсе тапҡыр «Петербург» гәзитендә 1886 йылдың 16 ғинуарында баҫылып сыҡҡан.
Баҫмалар
Хикәйә беренсе тапҡыр Петербург гәзитенең 26-сы һанында 1886 йылдың 16 ғинуарында ''«А. Чехонте»'' ҡултамғаһы аҫтында баҫылып сыҡҡан. Әҙ генә үҙгәртеүҙәр менән Пестрые рассказы йыйынтығында баҫылған. 1895 йылда Проблески антологияһында баҫтырыла. Бик әҙ генә үҙгәрештәр индереп, Чехов хикәйәне нәшерсе Адольф Маркс 1899—1901 йылдарҙа сығарған әҫәрҙәр йыйынтығының өсөнсө томына индергән.
Чехов тере саҡта хикәйә болгар, венгр, немец, серб-хорват, словак, фин, француз һәм чех телдәренә тәржемә ителә.
Сюжет
Йөк ташыусы Ионаның улы үлеп китә. Атай кеше үҙ ҡайғыһының бик ауыр булыуын һәм улының үлеме уны аяҡтан йыға яҙыуы тураһында төрлө кешеләргә һөйләй. Ҡайғыһына түҙә алмайса, ул хатта үҙ аты менән дә һөйләшә.
Тәнҡит
Хикәйә Петербургские Ведомости гәзитендә (№ 167, 1886) тәнҡитсе И. Н. Ладожский, Леонид Оболенский тарафынан Русское богатство гәзитендә ыңғай хуплана. Улар Чеховтың ябай әйберҙәр артындағы йәшерен драманы оҫта күрһәтеү һәләтенә эйә булыуы өсөн яҙыусыны маҡтайҙар. Һағыш хикәйәһе бының идеаль миҫалы булып тора. Константин Арсеньев үҙенең «Писатели нашего времени» эссеһендә («Вестник Европы», № 12, 1887) «Һағыш» хикәйәһен ул ваҡыттың иң яҡшы хикәйәләре иҫәбенә индерә. Лев Толстой хикәйәне Чеховтың иң шәп әҫәрҙәренең береһе тип һанай.
Цабенштедт
Цабенштедт (Zabenstedt) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 222 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,89 км2. Диңгеҙ кимәленән 152 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6347 һәм автомобиль коды — MSH.
Уң Лагорта
Уң Лагорта — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Лагорта йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Абдрахманов Адик Асҡар улы
Биографияһы
Адик Асҡар улы Абдрахманов 1962 йылдың 16 ғинуарында Силәбе өлкәһе Силәбе ҡалаһында тыуған.
1984—1987 йылдарҙа М. П. Мусоргский исемендәге Санкт-Петербург опера һәм балет театры оркестрында эшләй. 1987 йылдан М. И. Глинка исемендәге Силәбе опера һәм балет театры оркестры солисы һәм дирижёры. Артабан Силәбе дәүләт мәҙәниәт һәм сәнғәт академияһында, 1996—1999 йылдарҙа М. П. Мусоргский исемендәге Екатеринбург дәүләт консерваторияһын эшләй.
2003 йылдан Силәбе дәүләт мәҙәниәт һәм сәнғәт академияһында ҡыллы, тынлы һәм ҡаҡҡыс оркестр ҡоралдары кафедраһы мөдире була.
1994 йылда фекерҙәш-музыканттар төркөм менән берлектә Силәбе дәүләт филармонияһы ҡарамағында «Классика» камера оркестрын төҙөй һәм уның художестволы етәксеһе һәм дирижёры була.
Абруйлы премиялар лауреаты. 2008 йылда «Алтын скрипка асҡысы» премияһына лайыҡ була.
2012 йылда уның етәкселегендә «Классика» камера оркестры «Признание-2012» премияһына эйә була.