cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кондратьев Виктор Николаевич
Биографияһы
Виктор Николаевич Кондратьев 1902 йылдың 1 февралендә Ярославль губернаһының  Рыбинск ҡалаһында сауҙагәр старообрядсы ғаиләһендә тыуа. 1920 йылда ул Петроградта Беренсе политехник институтының физика-механика факультетына уҡырға инә, һәм икенсе курста, Ю.Б. Харитон һәм А.Ф. Вальтер менән Н.Н. Семёновтың саҡырыуы буйынса, А.Ф. Иоффе нигеҙ һалған һәм директоры булған Дәүләт физика-техник рентген институтындағы лабораторияла ғилми эш башлай. Институтты тамамлағандан һуң 1924 йылда дипломды яҡлай һәм тәүҙә ассистент, 1934 йылдан алып молекуляр спектроскопия һәм фотохимия кафедраһында профессор булып эшләй.
Төп фәнни эшмәкәрлеге 1931 йылда төҙөлгән СССР Фәндәр академияһының Химия физикаһы институты менән бәйле була, унда ул 1931 йылдан 1948 йылға тиклем элементар процестар лабораторияһын етәкләй, ә 1948 йылда ошо институттың директор урынбаҫары булып китә.
1943 йыл да СССР Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты итеп һайлана, ә 1953 йылда — мөхбир ағзаһы.
Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары
1923 йылда Семёнов лабораторияһында Дәүләт физика-техник рентген институтында Рәсәйҙә тәүге (һәм донъяла өсөнсө) масс-спектрометрия ҡулайламаһы төҙөлә, унда Кондратьев электрон һуғыу тәьҫирендә тоҙ молекулаларының ионлашыуын һәм диссоциацияһын өйрәнә. .
Айырыуса билдәле эштәре газ фазаһында химик үҙ-ара тәьҫир итешеүҙең ябай акттары барышы менән бәйле. Кондратьев һәм хеҙмәткәрҙәр тарафынан бергә бик күп мөһим химик реакцияларҙың кинетик константаһы ҡиммәттәре алына, был химик процестарҙың һан яғынан кинетик анализы үҫешенә этәргес бирә.
Тематик өҙөмтә индексы
Тематик өҙөмтә индексы (Тематический индекс цитирования, ТИЦ) — «Яндекс» эҙләү машинаһы технологияһы, сифат характеристикаларын иҫәпкә алып, интернет-ресурстарҙың абруйын билдәләүҙән — уларға башҡа сайттарҙан һылтанмалар яһауҙан тора. Ғилми-тикшеренеү һәм проект-конструкторлыҡ үҙәге әҙерләнгән махсус алгоритм буйынса иҫәпләнә, унда ресурстың һәм уға һылтанма яһалған сайттарҙың тематик яҡынлығына ҙур әһәмиәт бирелә. Был күрһәткес тәү сиратта «Яндекс» каталогы рубрикаларында ресурстарҙың урынлашыу тәртибен билдәләү өсөн файҙаланыла. Һылтанма яһалған бөтә сайттар ҙа «Яндекс» менән индексацияланырға тейеш. Шул уҡ ваҡытта каталогтың тейешле биттәрендә түңәрәкләнгән һандар буйынса күрһәтелә, улар бүлек ресурстарының абруйын яҡынса билдәләүгә ярҙам итә.
Тематик өҙөмтә индексы интернет-ресурсҡа һылатаныусы сайттарҙың дөйөм күләме менән билдәләнә.
Тематик өҙөмтә индексына түбәндәге осраҡтар иҫәпкә алынмай:
Ҡулланыуҙы туҡтатыу
2018 йылдың 31 авгусында Яндекс тематик өҙөмтә индексын барлыҡ ресурстар өсөн иҫәпләүҙе һәм сағылдырыуҙы туҡтатты һәм яңы баһалау күрһәткесе — «Сайт сифаты индексы» индерҙе. Сайт сифаты индексы интернет-ресурстар абруйын тематик өҙөмтә индексын һәм башҡа сифат күрһәткестәре менән берлектә иҫәпләй.
Волхона
Волхона — Рәсәй йылғаһы. Тула өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Волхона йылғаһының һул ярына тамағынан 4,7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Ҡәҙер
Ҡәҙер һүҙенең бер нисә мәғәнәһе бар.
Волхона
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Упа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Хар-Соим (Хар-Юган ҡушылдығы)
Хар-Соим — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Хар-Юган йылғаһының һул ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Үрге Мәмбәт
Үрге Мәмбәт (Верхнемамбетово) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 182 кеше. Почта индексы — 453676, ОКАТО коды — 80206807003.
Исеменең килеп сығышы
Мәмбәт антропонимынан алынған: ауылға нигеҙ һалыусы Мәмбәт Әбдрәшитовтың исеме бирелгән.
Географик урыны
Таналыҡ йылғаһының Йәноҙаҡ-Һаҙ ҡушылдығы янында урынлашҡан
Тарихы
1816 йылда Йомаш, Мырҙаҡай һәм Ярат ауылдарынан бүленеп сығыусылар Мәмбәт ауылына нигеҙ һала. Ауылға тәүгеләрҙән булып күскән Мырҙаҡай ауылы кешеһе Мәмбәт Әбдрәшитов исеме бирелгән.
Ҡыуандыҡов Факил Афзал улы
Ҡыуандыҡов Факил Афзал улы (13 март 1956 йыл) — фельдшер. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре (2002).
Үрге Мәмбәт
Тарихы
Мәмбәттәр Һарытау өлкәһендә
Хәҙерге Һарытау өлкәһе биләмәһендә Пугачев һәм Перелюб райондары составында башҡорт ауылдары барлыҡҡа килә. Сәбәбе — XVIII быуат аҙағында ҡалмыҡ ханлығы Рәсәй империяһына буйһондоролғандан һуң буш ятҡан ерҙәргә төрлө улустарҙан башҡорттар күсә башлай. Ҡунаҡбай (икенсе исеме Хәсән) ауылына 6-сы кантондың Мәмбәт ауылынан башҡорттар күсә башлай. Мәмбәт халҡы — бөрйәндәр.
Совет осоро
1931 йылда РККА-ның 46-сы һанлы Баймаҡ йылҡы заводын ойошторған саҡта уның подразделениеһы була. 1956 йылда йылҡы заводы базаһында «Баймаҡ» сиҙәм совхозы ойошторола, Үрге Мәмбәт совхоз составында ҡала, һуңынан унда «Баймаҡ» ПСК-һы була.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Ауылда 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, бөрйән ырыуы башҡорттары (97 %) йәшәй.
Видеояҙмалар
— Баймаҡ районы Мәмбәт ауылы халҡы ярҙам һорай
Персей
Персей (һ. б.-греч. Περσεύς ) — боронғо грек мифологияһының батыры, Зевс һәм Данаяның (Аргос батшаһы Акрисийҙың ҡыҙы) улы. Горгона Медузаны еңеүсе, батша ҡыҙы Андромеданы ҡотҡарыусы. "Илиада"ла телгә алына (XIV 320).
Тыуыуы
Аргос батшаһы Акрисий оракулдан үлеме тураһында һорағас, оракул уның үлеме ейәненән - Даная ҡыҙының улынан буласағын әйтә. Тәҡдиренә яҙылғанды булдырмаҫ өсөн, Акрисий ҡыҙы Данаяны баҡыр башняға ябып ҡуя, ә башҡа фараздарҙың береһе буйынса — бронза һәм таштан төҙөлгән ер аҫты бүлмәләренә бикләй. Йәшен йәшнәтеүсе, күк күкрәтеүсе алла Зевс Данаяға ғашиҡ була һәм уның янына алтын ямғыр рәүешендә үтеп инә. Шунан һуң Даная Персейҙы таба. Баланың тауышын ишеткән Акрисий Даная янына килә, баланың кемдән икәнен һораша, Зевстан икәненә ышанмай. Ҡото осҡан Акрисий ҡыҙын һәм ейәнен һандыҡҡа яптырып, ҡаҙаҡ менән ҡаҙаҡлатып, диңгеҙгә ташларға бойора.
Һандыҡты тулҡындар Серифос утрауына сығарып ырғыта, Даная менән Персей шулай үлемдән ҡотолоп ҡалалар.
Ил гиҙеү
Персей башта Серифос вельможаһы (башҡа фараз буйынса, балыҡсы) Диктис йортонда тәрбиәләнә. Диктистың ағаһы Полидект батша Данаяға ғашиҡ була. Ләкин уның юлында Данаяның улы Персей тора, унан ҡотолор өсөн Полидект Персейҙы ғифрит Горгона Медузаның башы артынан ебәрә. Горгона Медузаның күҙ ҡарашынан кеше ташҡа әйләнер булған.
Афина һәм Гермес Персейға ярҙам итәләр. Аллаларҙың кәңәше буйынса Персей башта күрәҙәсе өс ҡарсыҡты таба — апалы-һеңлеле Грайиҙар, уларҙың өсөһөнә бер генә күҙ һәм бер теш була. Персей хәйлә ярҙамында уларҙың күҙен һәм тешен урлай, аҙаҡ уларҙы Таларииҙарға - ҡанатлы сандалиҙарға алыштыра. Грайиҙар уға Нимфаларға юл күрһәтәләр.
Нимфалар уға Аиданың бүреген, сандалиялар, һалған әйберҙең күләменә ҡарап йә ҙурайған йә бәләкәсәйгән тылсымлы моҡсай бүләк итәләр . . Гермес уға ҡылыс бүләк итә, сөнки Персей менән Гермес туғандар, уларҙың аталары бер - Зевс.
Нимфалар, ҡайһылыр фараздарҙа Грайиҙар Персейға Горгонаға юлды өйрәтеп ебәрәләр. Был бүләктәр менән ҡоралланғас ҡына Персей Горгонаға килә. Ҡанатлы сандалиҙарҙа һауаға күтәрелеп, ул алмас ҡылысы менән Медузаның башын сабып өҙә. Апалы-һеңлеле өс Горгона араһында Медузаны ғына үлтереп була, ҡалғандары үлемһеҙ була. Алышҡанда Персей Медузаның үҙенә ҡарай алмай, сөнки Медузаның ҡарашы бөтә тере йәндәрҙе ташҡа әйләндерә. Батыр Афинаның ялтыр ҡалҡанына ҡарап һуғыша. Ғифриттең апаларынан Персей кейгән кешене башҡаларҙың күҙенә күрендермәгән кәпәсте кейеп ҡаса, ә Медузаның башын тылсымлы моҡсайына һала.
Ҡайтып барғанда Персейҙың күҙенә Аҡдиңгеҙ ярындағы Йоппа ҡалаһы янында ҡаяға бығауланған батша ҡыҙы Андромеда салына.
Андромеданың әсәһе Кассиопея, мин нереидаларға ҡарағанда ла һылыуыраҡмын, тип маҡтанған булған. Ғәрләнгән алиһәләр Посейдондан Кассиопеянан был һүҙҙәре өсөн үс алыуын үтенгәндәр. Посейдон диңгеҙ ғифритен ебәрә. Кефей батшалығы ғифриттән юҡ итеү ҡурҡынысы аҫтында ҡала. Оракул Аммона, алиһәләрҙең ярһыуын баҫыр өсөн Кефей ҡыҙы Андромеданы ғифриткә ҡорбан итергә тейеш, тип иғлан итә. Кефей батшалығының халҡы Кефей батшаны был ҡорбанды килтерергә мәжбүр итә. Андромеданы ҡаяға бығаулап, ғифриткә ҡалдыралар.
Был хәлдә уны Персей күреп ҡала. Персейҙың Андромеданың һылыулығына хушы китә. Персей, әгәр Андромеда уға кейәүгә сығырға риза булһа, ғифритты үлтерәсәген хәбәр итә. Атаһы шатланып ризалығын бирә, Персей ғифриткә Горгона Медузаның башын күрһәтә. Ғифрит ташҡа әүерелә. Икенсе версия буйынса, Персей Медуза горгонаны үлтергән Гермес ҡылысы менән ғифритте үлтерә. Диңгеҙ ғифритен үлтергәндән һуң Персей ҡанды Йоппа ҡалаһының һыуһаҡлағысында йыуа, һыу ҡыҙылға әйләнә. Туй барғанда Кассиопеяның ағаһы Андромеданың элекке кейәү егете менән килеп инә. Улар Андромеданы алып ҡалырға булғандар. Персей көндәшенә Медуза горгонаның башын күрһәтеп, уларҙы ташҡа әйләндерә.
Серифҡа килгәс, Персей әсәһе Данаяны храмда таба, унда ул Полидектан ҡасҡан була.Персей шулай уҡ әсәһен эҙәрлекләгән Полидект батшаға һәм уның ярҙамсыларына ла Медуза горгонаның башын күрһәтеп, уларҙы ташҡа әйләндерә һәм Диҡтис утрауының хакимы булып китә.
Батыр өйөнә ҡайтҡас, Даная һәм Персей Акрисийҙы күреп китергә теләйҙәр, ләкин күрәҙәсенең һүҙҙәрен иҫләгән Акрисий уларҙы индермәй. Күп йылдар уҙа, бер тапҡыр уйындарҙа Персей яңылыш дискты тамашасылар яғына ташлай, улар араһында Акрисий була. Диск уға эләгеп, уны һәләк итә.
Хакимлығы
Ҡартатаһын яңылыш үлтергәндән һуң Персей хакимлыҡ итергә теләмәй, тәхетен үҙенең туғаны Мегапенфҡа ҡалдыра, ә үҙе Тиринфҡа китеп бара. Микены ҡалаһына нигеҙ һала. Төрлө фараздар буйынса, Персей шул тирәләрҙә ҡылысының наконечнигын (микс) юғалта, шуға ла ҡалаға Микены исемен бирәләр; икенсе версия буйынса микс исемле бәшмәк таба һәм унан һыу эсеп һыуһынын ҡандыра. Тиринф батшаһы булғас, Мидея һәм Микен ҡалаларын бәлә-ҡазаларҙан һаҡлар өсөн нығыта, ә Немеи янындағы Апесант тауында беренсе мәртәбә Зевс Апесантийға ҡорбан килтерә. Микен емереклектәре араһында ер аҫтынан сыҡҡан Персей шишмәһе әле лә бар, тиҙәр.
Андромеда  Персейға Горгофона  исемле ҡыҙ һәм алты малай таба: Перс, Алкей, Сфенел, Элей, Местор һәм Электрион, шулай уҡ уның улы тип Эрифраны ла атайҙар. Өлкән улдары Перстан фарсы халҡы киткән тип иҫәпләнә. Алкей — Амфитрион атаһы, Сфенел — Еврисфейға атай, Электрион — Алкменға.
Персейҙан башлап Гераклға тиклем булған батырҙарҙың статуялары Дельфала була. Афинаның ихтыяры буйынса батыр үлгәндән һуң йондоҙлоҡҡа әүерелә. Горгона тураһындағы миф Геракл ҡалҡанында һүрәтләнә. Бер интерпретация буйынса Персей шөғөлләнгән гимназияла Гермес йүгереүҙең ҡурсалаусыһы була.
Пратин һәм Аристийҙың, билдәһеҙ авторҙың «Персей» исемле, Софоклдың «Андромеда» (фр. 126—129, Радт), «Ларисейцы» (фр. 374—382, Радт) исемле трагедияларының геройы. Акцийҙың «Персеиды» трагедияһы була.
Дохна
Дохна (Дохна) — Украиналағы йылға. Винница өлкәһенең Крыжополь, Тростянец, Чечельник һәм Бершадь райондары аша көньяҡҡа табан аға. Көньяҡ Бугтың һул ҡушылдығы, Ҡара диңгеҙ бассейнына ҡарай. Оҙонлоғо — 74 километр. Бассейн майҙаны — 1280 км².
Йүкәлекүл
Йүкәлекүл һүҙенең бер нисә мәғәнәһе бар.
Зандбайендорф
Зандбайендорф (Sandbeiendorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 280 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,9 км2. Диңгеҙ кимәленән 42 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39517 һәм автомобиль коды — BK.
Безымянница
Безымянница — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пима йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һәләк булған яугир-афғандар һәйкәле (Донецктың Киев районы)
Һәләк булған яугир-афғансылар һәйкәле (яугир-интернационалистар һәйкәле) — Донецк өлкәһенең һәләк булған яугир-афғансылар хөрмәтенә скульптура композицияһы
Донецк өлкәһе территорияһында афған һуғышында һәләк булған 302 кеше ерләнгән (1979—1989) һәм был һуғыштан 300 ашыу кеше инвалид булып ҡайтҡан.
Тасуирламаһы
Һәйкәл 1996 йылдың 7 майында Ленин комсомолы исемендәге паркта асылған. Һәйкәлдең авторҙары — скульптор А.Н. Порожнюк һәм архитекторы Е.М. Темкин
Һәйкәл «Донбассты азат итеүселәргә» монументы эргәһендә урынлашҡан, был Бөйөк Ватан һуғышы һәм афған һуғышы быуындарының бәйләнешен сағылдыра.
Һәйкәл Афғанстан ҡаяларын символлаштырған таш киҫәгендә яугир һыны скульптураһынан ғибәрәт. Таш тирәләй 254 һәләк булғандарҙың фамилияһы менән 36 мемориаль таҡта урынлашҡан һәм парк менән булдырылған тынлыҡ зонаһына бүленгән.
Һәйкәлдең скульпторы Александр Порожнюк һүҙҙәре буйынса, уның тарафынан ҡуйылған һәйкәлгә ҡарағанда уңышлыраҡ проект төҙөлгән. Проект буйынса һәйкәл ҙур ҡая кеүек күренергә тейеш, уның эсенә һалдаттар сафы инә — береһе ингән тиерлек һәм уның елкәһе генә күренә,  икенсеһе тик әҙ генә ингән. Ҡая Афғанстанды яулап алыу мөмкин   түгеллекте сағылдыра һәм һалдаттар уның эсенә инеүе һис бер нәмә лә бирмәй. Әммә был проект тормошҡа ашмай.
2009 йылда, «Донбасс-Арена» стадионын төҙөү сәбәпле һәйкәлде яңы урынға күсерергә тейеш булалар. Уны «Донбассты азат итеүселәргә» монументы эргәһенә ҡуялар, ике һәйкәл дә берҙәм ансамблде тәшкил итә.
Шулай уҡ ҡарағыҙ
6 сентября 2006 года в Петровском районе Донецка был открыт ещё один памятник воинам-интернационалистам, погибшим в Афганистане.
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="">
Холь-Юган
Холь-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лыхма йылғаһының һул ярына тамағынан 85 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Буранғолова Альбина Ванцет ҡыҙы
Буранғолова Альбина Ванцет ҡыҙы (Бурангулова Альбина Ванцетовна; 10 май 1961 йыл, Өфө ҡалаһы) — ғалим-табип, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2007). Башҡортостан Республикаһының дүртенсе һәм бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Йәмәғәт эшмәкәре. «Берҙәм Рәсәй» Бөтә Рәсәй сәйәси партияһы ағзаһы. Милләте — башҡорт.
Биографияһы
Альбина Ванцет ҡыҙы Буранғолова 1961 йылдың 10 майында Өфө ҡалаһында Башҡорт АССР-ы Юғары суды судьяһы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған юрисы Буранғолов Ванцет Камил улы ғаиләһендә тыуған.
Юғары белемле — Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын 1996 йылда Өфө ҡалаһының 17-се клиник дауаханаһында табип-интернат булып эшләүҙән башлай.
1985 йылдан — Өфө ҡалаһы 31-се ҡала балалар поликлиникаһында участка табибы.
Агата Кристи (рок-төркөм)
«Агата Кристи» — 1990-сы йылдарҙың уртаһында һәм икенсе яртыһында илдәге иң киң танылған СССР һәм Рәсәй рок-төркөмдәренең береһе. 1985 йылда Свердловскиҙа Вадим Самойлов, Александр Козлов һәм Петр Май ВИА «РТФ УПИ» исеме аҫтында нигеҙләгән. Төркөмдөң рәсми тарихы 1988 йылдың 20 февралендәге концерттан башлана. Шул уҡ йылдың башында, «Икенсе фронт» альбомын яҙҙырғанда, төркөмгә Вадимдың ҡустыһы Глеб ҡушыла. Һуңынан төркөм составы бер нисә тапҡыр үҙгәрә, әммә ағалы-ҡустылы Самойловтар йырсы һәм етәксе булып ҡала. Шулай уҡ улар, Александр Козлов менән бергә, төркөмдөң бөтә йырҙарының авторҙары булып тора.
Буранғолова Альбина Ванцет ҡыҙы
Биографияһы
1989 йылдан — Өфө ҡалаһы 6-сы балалар поликлиникаһының баш табибы.
1996 йылдан Өфө ҡалаһының 8-се балалар поликлиникаһының баш табибы.
Агата Кристи (рок-төркөм)
Төркөмдөң ижады күп төрлө һәм рок-музыканың төрлө йүнәлештәре — готик-рок, постпанк, альтернатив рок, психоделик рок , глэм-рок һәм башҡалар менән киҫелешә.
Буранғолова Альбина Ванцет ҡыҙы
Йәмәғәт эшмәкәрлеге
2008 йылда Башҡортостан Республикаһының дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты итеп һайлана, Социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау буйынса комитет рәйесе була. Башҡортостан Республикаһының 5-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайына Берҙәм республика һайлау округынан депутат итеп һайлана, Һаулыҡ һаҡлау, социаль сәйәсәт һәм ветерандар эштәре буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары булып эшләй.
Агата Кристи (рок-төркөм)
Төркөмдөң иң билдәле йырҙарына «Viva Kalman!», «Һуғышта кеүек», «Истерика», «Әкиәти тайга», «Ҡара ай», «Диңгеҙсе», «Келәм-вертолет» һәм «Сер» композицияларын индерергә мөмкин.
Буранғолова Альбина Ванцет ҡыҙы
Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
2007 йылдың 9 июнендә Буранғолова Альбина Ванцет ҡыҙына Башҡортостан Республикаһы Президентының УП-250-се Указы менән «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы» тигән маҡтаулы исем бирелә.
Агата Кристи (рок-төркөм)
Төркөм иҫәбендә ун студия альбомы, биш йыйынтыҡ, ике ремикстар альбомы, өс макси-сингл, ун һигеҙ видеоклип. Был 2009 йылда музыканттар төркөмдөң таралыуы тураһында белдерә, Рәсәй һәм яҡын сит илдәр буйынса йомғаҡлау турнеһына юллана. 2010 йылдың йәйенә төркөмдөң һуңғы альбомы — «Эпилог» яҙҙырыла. Шулай уҡ «Эпилог» тип аталған турға нөктә ҡуйып, «Агата Кристи» «Нашествие» рок-фестивалендә хушлашыу концертын бирә.
Төркөм тарҡалғандан һуң, Глеб Самойлов клавишник Константин Бекрев һәм һуғыусы Дмитрий Хәкимов менән берлектә «Самойлоff Глеб & The Matrixx» төркөмөн ойоштора (һуңынан The Matrixx).
Буранғолова Альбина Ванцет ҡыҙы
Ғаиләһе
Тормошта. Ғаиләлә бер ҡыҙ тәрбиәләп үҫтергәндәр
Ситләтелгән һалым
Ситләтелгән һалым — тауарҙарҙың һәм хеҙмәттәрҙең хаҡына йә тарифына өҫтәмә рәүешендә билдәләнә торған һалым. Тауарҙар етештереүсе йә хеҙмәттәр күрһәтеүсе өҫтәмәне иҫәпкә алып һата һәм дәүләткә төшөмдән тейешле һалым суммаһын түләй, йәғни ул —һалымды йыйыусы, ә һатып алыусы ситләтелгән һалымды түләүсе булып тора.
Ребекка Лильеберг
Ребекка Лильеберг (Rebecka Liljeberg; 13 май 1981 йыл, Turinge) — швед актёры.
Биографияһы
Ребекка Лильеберг 1981 йылдың 13 майында тыуғанда әсәһе Кристинаға 18 йәш, ә атаһы Юркиға (Jyrki) — 24 йәш була. Ребекка яртылаш фин, яртылаш швед милләтенән. Уның ҡустыһы Самуэль (Samuel, 1992) һәм ике һеңлеһе — Осе (1993) һәм Клаудия (1988) бар. Ребекка Стокгольмдың Нюнэсхамень (Nynäshamn), биҫтәһендә үҫә. Дөрөҫөн әйткәндә, ул Стокгольм эргәһендәге Эльвш, Багармоссен, Нюнэсхамень, Мариефред һәм башҡа 8-10-лап урындарҙа йәшәй. Стокгольмдың һәм Нюнэсхамнаның бер нисә мәктәбендә уҡый. Улар күп күсенеп йөрөй, 15 йәшендә Ребекка Стокгольмда төпләнер өсөн, йортон ҡалдыра.
Хартес
Хартес — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Щекурь-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 59 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.
Ребекка Лильеберг
Биографияһы
1993—1997 йылдар осоронда 'Teater Nynäshamns Ungdoms' (Нюнэсхамна йәштәр театры) театрында һәүәҫкәрҙәр төркөмөндә эшләй. Кастинг төркөмө мәктәбендә булып үткән саҡта ул кинонаға эләгә. Беренсе тапҡыр 9 йәшендә Суненың Раштыуаһы швед телесериалында Софи Бликст ролендә ҡатнаша. 1997 йылда ул ҡыҫҡа метражлы (Närkontakt) Яҡын бәйләнеш фильмында төп ролдә уйнай. 1998 йылда Күрһәт миңә мөхәбәтте фильмында төп ролде башҡара, шунан һуң киң билдәлелек ала. Артабанғы ике йылда ул дүрт фильмда һәм ике сериалда уйнай, төп ролдәрҙе лә, икенсе пландағы ролдәрҙе лә башҡара. 2002 йылда өлкән Сергей Бодровтың Айыу үбеүе фильмында төп ролдә уйнай''. ''Был уның беренсе инглиз телле фильмы була.
Хартес
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ребекка Лильеберг
Биографияһы
Шуға ҡарамаҫтан, Ребекка тормошон актерлыҡ карьераһына бағышларға йыйынмай, үҙен актриса тип һанамай һәм табип булырға ниәтләй. 2005 йылдың октябрендәге мәғлүмәттәр буйынса ул Стокгольмда Каролин институтында педиатрға уҡый.
Ребекка Александр Шепп менән фактик никахта йәшәй, 2002 йылдың июнендә уларҙың улы Гарри тыуа. 2005 йылдың беренсе ғинуарында ҡыҙҙары Вера донъяға килә.
Ҡыя башня (Риека)
Ҡыя башня (хорв. Kosi toranj ) — Хорватияның Риека ҡалаһында Непорочная Дева Мария сиркәүенең манараһы булған венеция төҙөлмәле ауыш башня. Башня сиркәүҙең төп инеү урыны эргәһендә урынлашҡан, ләкин башҡа стиль һәм башҡа ваҡыттың айырым ҡоролмаһы булып тора. Башня 1377 йыл менән билдәләнә Ваҡыт үтеү менән башня бер аҙ ҡырыная һәм урында «Ҡыя башня» (хорва.  Kosi toranj ) исемен ала
«Ҡыя» башня-манараның барлыҡҡа килеү тарихы
Был башня урынлашҡан урында беҙҙең эраның I быуатында йылғаға яҡынлығы менән бәйле шәхси термаль комплекс урынлаша. Шул саҡта бында рим ауылы була
Иҫке термаль комплекс IV быуатҡа тиклем тора һәм шул уҡ урында яңы термаль комплекс төҙөлә
Беҙҙең эраның V һәм  VI быуаттарында термаль комплекстың өлөшө Христиан культы урыны өсөн бирелә
XX быуаттың беренсе яртыһында башняның өҫтөндә бейек осло көмбәҙ булған,  күрәһең, башняның ҡырынайыуы сәбәбе менән ул тергеҙелмәй
Волхонка (Упа ҡушылдығы)
Волхонка (Волкона) — Рәсәй йылғаһы. Тула өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Упа йылғаһының уң ярына тамағынан 135 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Иҫке Яндыҙ
Иҫке Яндыҙ (Староянтузово) — Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 586 кеше. Почта индексы — 452306, ОКАТО коды — 80224834001.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Хой-Тальбей-Яха
Хой-Тальбей-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Нярма-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 53 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Жданов Андрей Александрович
Жданов Андрей Александрович (14 (26) февраль 1896 йыл, Мариуполь, Рәсәй империяһы — 31 август 1948 йыл, «Валдай» шифаханаһы, РСФСР, СССР ) — совет партия һәм дәүләт эшмәкәре.1939 йылдан — ВКП (б)-ның Үҙәк комитеты Политбюроһы ағзаһы (1935 йылдан алып кандидат), 1934 йылдан ВКП (б) Үҙәк комитеты секретары һәм 1930 йылдын ВКП (б) Оргбюроһы ағзаһы (1925 йылдан кандидат). Генерал-полковник (18 июнь 1944).
ВЦИК-тың һәм СССР-ҙың Үҙәк башҡарма комитеты ағзаһы, 1-се һәм 2-се саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаты.
Биографияһы
Халыҡ училищелары инспекторы Александр Алексеевич Ждановтың (1862—1909) ғаиләһендә тыуған. Әсәһе яғынан Мәскәү Рухани академия инспекторы Павел Платонович-Горскийҙың ейәне.
Атаһы вафат булғандан һуң, ғаилә — әсәһе, уның өс һеңлеһе һәм Андрей — Тверь губернаһына күсә. 1910 йылда реаль училищеһында уҡырға инә, уны гел бишлегә тиерлек тамамлай. 1915 йылдан большевиктар партияһы ағзаһы.
1916 йылдың июлендә хәрби хеҙмәткә Царицын студенттар батальонына саҡырыла, артабан Тифлиста пехота прапорщиктары училищеһында уҡый, 1917 йылдан Шадринск ҡалаһында 139-сы запас пехота полкында хеҙмәт итә.
1918 йылда Шадринскиҙа эсерҙарҙың «Народная мысль» гәзитен яптыра һәм «Путь к коммуне» совет гәзитен ойоштора.
8-се Бөтә Рәсәй Советтар съезында ВЦИК ағзаһы итеп һайлана
1922 йылдың апрель-июлендә Тверь губерна башҡарма комитеты рәйесе. Артабан 1934 йылға тиклем Түбәнге Новгородта партия крайкомының беренсе секретары.
1934 йылдан Мәскәүҙә партия эшендә, совет яҙыусыларының беренсе съезын ойоштороуыларҙың береһе. 1930 йылдан алып партияның абруйлы идеологы, Сталин һәм Киров менән берлектә тарихты уҡытыу һәм өйрәнеүҙең төп принциптары буйынса иҫкәрмәләр авторҙашы (1936 йылда нәшер ителә). "ВКП (б) тарихының ҡыҫҡа курсы"н төҙөүҙә ҡатнаша.
Кировты үлтергәндән һуң, 1934 йылдың 17 ғинуарынан 1945 йылдың 15 декабренә тиклем Ленинград өлкә комитетының һәм ВКП (б) ҡала комитетының 1-се секретары, Ленинград хәрби округы Хәрби советы ағзаһы (1935—1941)).
Ҙур террор йылдарында Жданов атыу исемлектәренә (расстрельные списки) ҡул ҡуйған Үҙәк комитеты Политбюроһының ағзаларының береһе була. 1937 йылдың көҙөндә Башҡорт партия ойошмаһында, шулай уҡ Татар АССР-да һәм Ырымбур өлкәһендә репрессиялар инициаторы була.
1939 йылдан (ВКП (б)-ның XVIII съезы) алып вафатына тиклем — Политбюро ағзаһы.
Шулай уҡ ҡарағыҙ
Башҡортостанда сәйәси репрессиялар
Һуғыш һәм һуғыштан һуңғы осор
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында — Төньяҡ-көнбайыш йүнәлешендәге Хәрби советы ағзаһы һәм 1944 йылға тиклем — Ленинград фронты Хәрби советы ағзаһы. КПСС Үҙәк комитеты һәм Политбюро ағзаһы булараҡ, идеология һәм тышҡы сәйәсәт өсөн яуаплы була, 1946 йылдың апреленән агитация һәм пропаганда Идаралығын һәм Тышҡы сәйәсәт бүлеген етәкләй, август айынан Маленков урынына Үҙәк комитеты Оргбюроһы ултырыштарында рәйес була. 1946 йылда яңы партия программаһының проектын тәҡдим иткән комиссияны етәкләй.
Һуғыштан һуң идеология фронтында социалистик реализмын яҡлап компартия линияһын үткәрә. 1946 йылдың авгусында А. Ахматова һәм М. Зощенконы, шулай уҡ Мережков Дмитрий, Вячеслав Иванов, Михаил Кузмин, Андрей Белый, Зинаида Гиппиус, Фёдор Сологуб кеүек күренекле шағирҙарҙы тәнҡит утына тотҡан доклад менән сығыш яһай. Шул доклады «Звезда» һәм «Ленинград» журналдары тураһында" тип аталған партия ҡарарына нигеҙ һалды.
Ауырыуы һәм вафаты
Жданов 1948 йылдың 31 авгусында оҙайлы йөрәк сиренән ВКП (б) Үҙәк комитетының Валдай күле янындағы шифаханаһында вафат була. Кәүҙәһен матәм поезында Мәскәүгә алып киләләр. Ҡыҙыл майҙанда Кремль стенаһы некрополендә ерләнә.
Ждановтың вафатынан алда бер нисә көн элек врач Лидия Тимашук Үҙәк комитетына Ждановты дауалағанда ебәрелгән хаталар тураһында хат менән мөрәжәғәт итә ; 1952 йылда был яҙыуға иғтибар бирелә һәм ул «врачтар эшен» әҙерләгән саҡта өҫкә ҡалҡа. Жданов «ҡоротҡос-врачтарҙың» ҡорбандарының береһе булған тип иғлан ителә, ә 1953 йылдың 20 ғинуарында Тимашук Ленин ордены менән бүләкләнә.
Хәтер
СССР-ҙа бик күп объекттарға Жданов исеме бирелгән була, шул иҫәптән уның тыуған ҡалаһы Мариуполгә, Ленинград университетына, Санкт-Петербургтағы Ғалимдар йортона, Мәскәү, Киев һәм Ленинград ҡалалары урамдарына, Мәскәү метроһындағы станцияға (хәҙер «Выхино»), крейсерға, хәрби училищеларға, заводтарға, институттарға, совхоздарға һ. б.
Үҙгәртеп ҡороу осоронда КПСС етәкселеге тарафынан Жданов исеме рәсми рәүештә хөкөм ителде. 1989 йылдың ғинуарында КПСС Үҙәк комитетының «А. А. Жданов иҫтәлеген мәңгеләштереү менән бәйле хоҡуҡи акттарҙы ғәмәлдән сығарыу тураһында» ҡарары сыҡты, бер ниндәй ғәйептәре булмаған совет кешеләренә ҡарата 30 — 40 йылдарҙағы массауи репрессияларҙы ойоштороусыларының береһе булыуы аныҡланды. 1989 йылдың 13 ғинуарында КПСС Үҙәк комитетының 46-сы һанлы ҡарары менән А. А. Ждановтың иҫтәлеген мәңгеләштереү акттарын юҡҡа сығарҙы
Мариуполь ҡалаһына үҙ исеме ҡайтарылды. Ҡалала бер аҙны эсендә өс һәйкәл һүтелде, уның исемен йөрөткән музей халыҡ көнкүреше музейына үҙгәртелде. Әммә Рәсәйҙә хәҙерге көндә лә бер нисә ҡасаба һәм ауыл (Түбәнге Новгород, Воронеж өлкәләрендә, Дағстанда), шулай Жданов дачаһы янындағы күл (Ждановское озеро) уның исемен йөрөтә.
2016 йылда, Декоммунизация законына ярашлы, Украинаның Днепропетровск өлкәһендә ҡасаба һәм Хмельницкий өлкәһендә ауыл исемдәре үҙгәртелде.
Шмальцероде
Шмальцероде (Schmalzerode) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 287 кеше йәшәй. Майҙаны — 1,25 км2. Диңгеҙ кимәленән 289 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6295 һәм автомобиль коды — MSH.
«Подгорица» ҡала стадионы
«Подгорица» стадионы (черног. Стадион «Под Горицом» / Stadion «Goricom Pod» ) — Черногорияның баш ҡалаһы Подгорицала күп функциялы стадион. Черногорияның төп һәм иң ҙур күп кеше һыйҙырышлы стадионы. 15230 тамашасы үҙ эсенә ала. Был стадионда Черногорияның милли йыйылмаһы һәм «Будучност» клубы командалары үҙ уйындарын үткәрә. Шулай уҡ был стадионда Черногория Кубогының финалы уҙғарыла.
Бөгөн
«Подгорица» футбол буйынса Черногория йыйылма командаһы стадионы булып тора, һәм Венгрияға ҡаршы тәүге уйын бында уйнала.
Стадион тәүҙә 7000 тамашасы һыйҙыра, һуңынан төньяҡ һәм көньяҡ трибуналары төҙөлөп, тамашасы урыны 17000-гә тиклем арттырыла. Стадиондың көнсығыш өлөшөндә яҡын арала тағы ла бер төҙөү күҙаллана, шуның арҡаһында ул 20000 кеше һыйҙырышлы буласаҡ.
Футбол майҙаны 105 х 70 метр тәшкил итә, газон 2006 йылда алмаштырыла.
Стадион 1950 йылдарҙа тулыһынса янып бөтә, әммә һуңынан тергеҙелә.
Төньяҡ трибуна «Будучность» көйәрмәндәре иркенә бирелә, улар «Варвари» (черног. Varvari) исеме аҫтында билдәле. Ул стадиондың дөйөм һыйҙырышлығының дүрттән бер өлөшөн тәшкил итә. Ҡалған трибуналар ҡарау өсөн ирекле. «Будучность» уйнағанда, «Варвари» йыш ҡына ҡатнашыусыларҙың күпселек өлөшөн тәшкил итә. Улар Черногорияла иң ҙур ультрас булып тора.
Кавалер йорттары (Петергоф)
Кавалер йорттары  — Петергофта  тарихи  биналар комплексы. 1799 — 1801 йылдарҙа төҙөлгән. Федераль әһәмиәттәге мәҙәни мираҫ объекттары. Идара урамында урынлашҡан.
Тарихы
Әлеге йорттар архитектор Ф.П. Броуэр проекты буйынса һарай яны чиндарын һәм хеҙмәтләндереүсе штатты урынлаштырыу өсөн төҙөлгән. Башта кавалер йорттары ағастан булған, улар 1732 йылда М.Г. Земцов проекты буйынса төҙөлгән. Йорттар артында Кавалер Һәм Һөнәрселәр ихаталары булған. Иҫке йорттар  урынына   хәҙерге Кавалер йорттары төҙөлә, элекке ағас йорттарҙың бер өлөшө  1853—1858 йылдарҙа улар урынына ике Фрейлин йорто төҙөлгәнгә тиклем һаҡланып ҡалған
Санкт-Петербург проспектына сығыусы манаралы йорт айырым урын биләй. Ҡыңғырау өсөн тәғәйенләнгән манараһы баштағы ағас комплекста  була,  ул Петергофта төҙөүселәрөсөн эш көнөнөң башланыуын хәбәр итеп торған. Һуңынан йорт таштан үҙгәртеп төҙөлгәс (проектлауҙа Броуэрҙан тыш И.Е.Старов та ҡатнашҡан, әммә төҙөлөштө Броуэр алып барған), яңы башняла иҫке ҡыңғырауҙы һаҡлап ҡалалар. Йортта Петергоф һарай идаралығы, шулай уҡ һыҙым архивы урынлаша. Идаралыҡтан үҙенең исемен Идара урамы ала. 1831 йылда башняның беренсе ҡатында Крестовоздвиженский сиркәүе йыһазландырыла, ул Яңы Петергофта берҙән-бер сиркәү була. 2005 йылдың 9 сентябрендә Петергофтың 300-йыллығы айҡанлы башняла катильон асыла. Йорт өлөшләтә торлаҡ булып ҡала
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="">
Хар-Юган (Лейв-Горт-Юган ҡушылдығы)
Хар-Юган — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лейв-Горт-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 42 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Березовица (Охтома ҡушылдығы)
Берёзовица — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Охтома йылғаһының һул ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Вьевка
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Упа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша йылғаһы ҡушылған урындан алып Ока ҡушылдыҡтары бассейны, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ведерников Николай Степанович
Ведерников Николай Степанович (18 июнь 1925 йыл — 29 декабрь 2011 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, уҡсылар полкының пулемёт расчеты командиры, старшина. Советтар Союзы Геройы (1945).
Биографияһы
Николай Степанович Ведерников Башҡорт АССР-ының Бөрө кантоны Үрге Тәтешле ауылында тыуған. Тиҙҙән уның ғаиләһе Пермь өлкәһенең Чернушка районына күсеп китә.
Ҡыҙыл Армияла 1943 йылдан, айлыҡ командирҙар курсын тамамлағандан һуң 1943 йылдың июленән Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша.
Пулемет расчеты командиры өлкән сержант Н. С. Ведерников 1944 йылдың авгусында Висла йылғаһын аша сыҡҡанда һәм Доротин плацдармын (Польша) тотҡанда һәм киңәйткәндә батырлыҡ күрһәтә. 207,8 бейеклектә дошман атакаһы ваҡытында ул һөжүм итеүселәрҙе яҡын аралыҡҡа ебәрә һәм пулемёттан 150 немец һалдатын һәм офицерын юҡ итә.
Штригау (Германия) ҡалаһында 1945 йылдың 14 февраленән 18 февраленә тиклем һуғыштың киҫкен минутында, расчет сафтан сыҡҡан мәлдә, пулемёт артына ята һәм дошман атакаһын кире ҡаға. Штригау ҡалаһы өсөн алыштарҙа Н. С. Ведерников тарафынан бөтәһе 8 һөжүм кире ҡағыла һәм бер роталыҡ гитлер һалдаты юҡ ителә, ике ут пулемёт нөктәһе баҫтырыла.
Бреслау (Вроцлав, Польша) ҡалаһы өсөн барған алыштарҙа 1945 йылдың 10 мартында өлкән сержант Николай Ведерников штурм төркөмөнә ярҙам итеп, үҙенең пулемётынан дошмандың 3 пулемёт нөктәһен юҡ итә, һөҙөмтәлә штурмлаусы төркөм юғалтыуһыҙ кварталды яулап ала.
1944 йылдың йәйенән Н. С. Ведерников мәргәнлек сәнғәте эшен бик яҡшы үҙләштерә. Һуғыш аҙағына пулемёт уты менән һәм мәргәнлек винтовкаһынан шәхсән 300 гитлерсыны юҡ итә.
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 26 июнендәге указы менән командованиеның хәрби заданиеларын өлгөлө үтәгәне һәм немец-фашист илбаҫарҙары менән алыштарҙа күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн өлкән сержант Николай Степанович Ведерниковҡа Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 8642) тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә. Старшина званиеһында демобилизациялана. Пермь өлкәһендә комбайнсы, баҫыусылыҡ бригадаһында бригадир, ат заводында хәүефһеҙлек техникаһы буйынса инженер булып эшләй. Мул уңыш алғаны өсөн Ленин ордены менән бүләкләнә. Пермь өлкәһенең Тауыш ауылында, һуңынан Пермь крайының Чернушка ҡалаһында йәшәй.
2011 йылдың 29 декабрендә Пермь крайының Чернушка ҡалаһында вафат була.
Хомка
Хомка — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Карымкарская йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кино (рок-төркөм)
«Кино» — 1980-се йылдарҙа иң популяр совет рок-төркөмдәренең береһе. Төркөмдөң лидеры һәм барлыҡ тиерлек музыка һәм текстарының авторы Виктор Цой була, ул үлгәндән һуң, туғыҙ йыл эсендә студия альбомдарында йөҙҙән ашыу йыр, бер нисә йыйынтыҡ һәм концерт яҙмалары сығарған төркөм йәшәүҙән туҡтай.
Стиль яғынан төркөм урыҫ рок-музыкаһының күп традицион элементтарынан ситкә китә, мәҫәлән, ябай һуғыу ҡулайламалары урынына күп осраҡта драм-машиналар ярҙамында булдырылған төрлө эффекттар ҡулланыла, был ҡайһы саҡ яңғырашҡа дискотека һәм поп-музыка төҫмөрө бирә. Башланғыс ижадтарында үҫмерлек тормошо ғәҙәтилеге һәм драматик һөйөү кисерештәре сағыла, шуға музыканттарҙы «яңы романтиктар» тип атайҙар, һуңыраҡ йырҙарында героика һәм килешмәүсәнлек ысынбарлыҡтың фажиғәлелеген тойоу менән бергә ҡушыла.
"Кино"ның танылғанлығы йылдан-йыл арта, тәүҙә музыканттар фатир концерттарында ғына сығыш яһап, рәсми һәм йәшерен матбуғаттың ҡаты тәнҡитенә эләкһә, 80-се йылдар аҙағына уларҙың пластинкалары миллионлы тираждар менән тарала, ә концерттарына тулы стадион кеше йыйыла. Төркөм Виктор Цойҙың фажиғәле үлеменән һуң бигерәк тә көсәйгән һәм әле лә йәшәп килгән «киномания» феноменын барлыҡҡа килтерә — музыканттың эш урыны фанаттарының күмәк сәйәхәт урынына әйләнә, ә Кривоарбатский тыҡрығында (Мәскәү) Цой диуары барлыҡҡа килә, уны «киномандар» йыр цитаталары һәм төркөм ижадына һөйөү һүҙҙәре менән тултыра. «Кино» поп-мәҙәниәттә йыш сағылыш таба, уларҙың ижади мираҫы музыка күҙәтеүселәре һәм белгестәре тарафынан юғары баһалана.
XVI быуат
16-сы (XVI) быуат  Григориан календары буйынса 1501 йылдан алып 1600 йылғаса һуҙыла.
Усманова Фәриҙә Ғәлимйән ҡыҙы
Усманова Фәриҙә Ғәлимйән ҡыҙы (Усманова Фарида Галимьяновна; 26 декабрь 1918 йыл — 21 май 1983 йыл) — медицина хеҙмәте капитаны. Фронт хирургы — 1096-сы пушка артполкының өлкән табибы.
Биографияһы
Фәриҙә Ғәлимйән ҡыҙы Усманова 1918 йылдың 26 декабрендә хәҙерге Башҡортостан Республикаһы-ның Благовар районы Иҫке Һынны ауылында РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, өс һуғышта ҡатнашҡан, Ленин ордены кавалеры уҡытыусы Ғәлимйән Усманов ғаиләһендә тыуған. Ауылдың боронғо исеме — Илсенбәт, Ҡазан даруғаһы Ҡаңлы улусында аҫаба башҡорттар нигеҙ һалған.
1941 йылдың 24 июнендә Башҡорт медицина институтын тамамлау тураһында диплом алған. 3 ағаһы кеүек үк, үҙ теләге менән фронтҡа киткән. 1941 йылдың 1 июленән Ҡыҙыл Армияла хеҙмәт иткән.
1943 йылдың 2 мартында Новгород ҡалаһында Фәриҙә Усманова брезент палаткала операция яһап торғанда, көслө бомбаға тотоу башлана. Эргәлә шартлаған граната ярсығы докторҙың арҡаһын йәрәхәтләй. Уның терелеүен өмөтһөҙ һанап, моргҡа алып барып ташлайҙар. Осраҡлы рәүештә үҙе ҡотҡарған һалдаттар күреп ҡалып, уны дауаларға алыуҙы талап итәләр. 24 йәшлек ҡыҙ ауыр йәрәхәттән терелә.
Артабан Ленинград, Латвия, Польша, Германия,Чехословакия ерҙәрендә яу тотоусыларҙы дауалай, меңдәрсә яралыны үлемдән ҡотҡара. Еңеүҙе Прагала ҡаршы ала. 1945 йылдың майында капитан Ф. Усманова Глац ҡалаһында (Германия), СССР-ҙың репатриацияға дусар булған граждандары өсөн госпиталь начальнигы итеп тәғәйенләнә.
Һуғыштан һуң Өфө ҡалаһының 1-се ҡала дауаханаһының хирургия бүлеге мөдире булып эшләй. Депутат итеп һайлана.
Ул үлемдән ҡотҡарған яҡташтары ла Фәриҙә Ғәлимйән ҡыҙының мәрхәмәтлелеген, үҙ эшенең оҫтаһы икәнен онотмай. Мәҫәлән, Учалынан Ғәзиз Әйүп улы Ғибадуллинды ҡотҡарған була ул. Уны бик ауыр хәлдә Фәриҙә Усманова таба һәм, дауалап, аяҡҡа баҫтыра. Ул хатта һәләк булғандар исемлегенә индерелгән булған. Әммә тыуған яғына ҡайтып, 44 йыл ғүмерен йәш быуынды тәрбиәләүгә бағышлай.
1983 йылдың 21 майында Өфөлә вафат булған. Өфө ҡалаһында Мосолман зыяратында ерләнгән.
Брена
Брена (Brehna) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 2956 кеше йәшәй. Майҙаны — 19,14 км2. Диңгеҙ кимәленән 95 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6796 һәм автомобиль коды — ABI (30.06.2007 тиклем BTF).
Хонде-Яха (Харасовая ҡушылдығы)
Хонде-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Харасовая йылғаһының уң ярына тамағынан 174 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 70 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Мөфәссир
Мөфәссир (مُفسر) — Ҡөрьәнгә, аят-сүрәләренә аңлатма биреүсе белгес, тәфсирсе.
Мөфәссиргә талаптар
Тәфсирсенән Ҡөрьәнде тәфсирләп аңлатҡанда билдәле бер фәнни һәм теоретик әҙерлек талап ителә, шуның өсөн ҡатмарлы эштәрҙән һанала. Традицион Исламда мөфәссиргә түбәндәгесә талаптар ҡуйыла:
Тәүге билдәле мөфәссирҙәр:
Абдулла ибн Ғәббәс, Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең ике туған энеһе, Мәккәлә беренсе булып Ҡөрьән тәфсире буйынса мәктәпкә нигеҙ һалған. Уның уҡыусылары араһында киң билдәле билдәле тәфсирселәр Мөжәһит ибн Жәбер булыуынса (721 йылда вафат), Ата ибн Әбү Рабаһ (733 йылда вафат), Иҡримә әл-Бәрбәри ( 723 йылда вафат), Сәйет ибн Жөбәйер (714 йылда вафат), Тавус ибн Ҡайсан (724 йылда вафат). Мәккәләге Ибн Ғәббәстең мәктәбенән тыш та яңылары асылған. Мәҫәлән, Абдуллаһ ибн Мәсуд - Ираҡта, а Зәйед ибн Әсләм Мәҙинәлә мәктәп асҡан. Зәйедтең уҡыусыһы Мәлик ибн Әнәс булған.
Хобе-Ю
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Лихенология
Лихенология (от λειχήν — лишай, лишайниктар) — лишайниктар тураһында фән. Ботаник а фәненең бер бүлеге булып һанала.
Үҫеш тарихы
Лишайниктар тураһында башлап Теофраст яҙмаларында телгә алына.
Лихенология фәненең башы булып 1803 йыл һанала. Тап ошо йылда Карл Линнейҙың уҡыусыһы, швед ғалимы Ахариус Эриктың (1757—1819) «Methodus qua omnes detectos lichenes ad genera redigere tentavit» (лат.) тигән («Лишайниктарҙы һәр кемгә билдәләргә ярҙам итә торған ысулдар») хеҙмәте баҫылған.
Ахариус Эрик лишайниктарҙы айырым төркөмгә бүлгән. Уларҙы лишайниктың тәне — ҡатлансығының төҙөлөшөнә нигеҙләнгән система булдыра. Уның системаһына шул ваҡытта билдәле булған 906 төр лишайник инә.
Лихенологияны популярлаштырыу
Тәбиғи сәбәптәре арҡаһында <sup class="" style="white-space: nowrap">['' <span style="" title="Википедия:Избегайте неопределённых выражений">күпме? ] лихенология буйынса фәнни-популяр әҙәбиәт.<sup class="noprint" style="white-space: nowrap">[ <span style="" title="не указан источник на утверждение (5 ноября 2015)">1143 сығанағы көн күрһәтелмәгән ''] бик әҙ баҫыла. Шуға ла, 2011 йылда <sup class="noprint" style="white-space: nowrap">[ <span style="" title="не указан источник на утверждение (5 ноября 2015)">1143 сығанағы көн күрһәтелмәгән ] лишайниктар буйынса Финляндия ла сыҡҡан белешмә (справочник-определитель) «Suomen jäkäläopas » бигерәк тә иғтибарға лайыҡ. Тап ошо белешмә Финляндиялағы фәнни-популяр әҙәбиәт өлкәһендәге иң абруйлы премия лауреаты (Tieto-Finlandia-palkinto ) була.
Иҫкәрмә
<references group="" responsive="">
Бетон
Бәйләүес матдә буйынса
Бетон бәйләүес матдә төрө (цементлы, силикатлы, гипслы, шлаклы-һелтеле, битумлы, полимерлы-цементлы) һәм тәғәйенләнеше (ғәҙәти, гидротехник, юл һәм аэродромдар өсөн, махсус тәғәйенләнешле — эҫегә, к‑таға сыҙамлы), әҙерләү ысулы (монолит, йыйылма) буйынса классификациялайҙар.
Бетон төп үҙенсәлектәре
Уның үҙенсәлектәрен яҡшыртыу өсөн ныҡлыҡ, һалҡынға сыҙамлылыҡ, һыу үткәрмәүсәнлекте арттырыусы, түбән т‑рала бетон ҡатырыусы һәм уны тиҙләтеүсе өҫтәмәләр, ҡорос коррозияһы ингибиторҙары ҡулланыла. Бетон иң боронғо һәм төп төҙөлөш материалдарының береһе, уны б.э.т. 3 б. алып ҡулланғандар.
Башҡортостанда 13 быуат башында Турахан кәшәнәһен төҙөүҙә файҙаланыла; уның стеналары ярым бут һалыу системаһыменән ҡоролған, йәғни ике параллель стена араһындағы ҡыуышлыҡ бутобетон (эзбизташ иҙелмәһендәге ваҡ таш) менән тултырылған.
Һуңынан Бетон ҡулланыу өлөшләтә туҡтала һәм 19 б. 2‑се ярт., гидравлик бәйләүес матдәләр уйлап табылғандан һәм сәнәғәт портландцементын етештереү ойошторолғандан һуң, уны киң даирәлә файҙаланыу мөмкинлеге тыуа.
Керамзит‑бетондан ҡаплау плиталары, өс ҡатлы стена панелдәре, призматик, центрифугала тотолған ҡыуыш йомро һәм һуғыуға сыҙамлы свайҙар, күпертелгән полистиролдан айырыуса еңел, автоклавта әҙерләнгән күҙәүле, ваҡ төйөрлө (ҡомдан), еңел конструкция Б. алыу технологиялары уйлап табыла.
Бетон өсөн эффектив пластификаторҙар һәм күпертеүселәр (ЛИГФОЛ-01, ЛЕГПОР-01) эшләнә (Р. И. Буранғолов, Д. М.Хәбиров) һәм 90-сы йй. башынан төҙөлөштә ҡулланыла.
60—70-се йй. респ. Б. бөтә төрҙәрен һәм заманса технологиялар б‑са унан изделиелар (йыйылма тимер-бетон, ферма, балка, плита кеүек көсөргәнеште үҙенә алыусы конструкциялар, бетонлы стена таштары) етештереү;