cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бабенко Эктор
Биографияһы
Экторҙың кинокарьераһы уҙышсы Эмерсон Фиттипальди тураһында «O Fabuloso Fittipaldi» документаль кинотаҫмала режиссёр Роберт Фариасҡа ярҙамсы сифатында ҡатнашыуҙан башлана. Бразилияла Экторға билдәлелек килтергән үҙаллы режиссерлыҡ эштәре булып  «Король ночи» (1975) һәм «Лусиу Флавиу, пассажир Агонии» (1977) тора,  һуңғы фильм Бразилияла хәрби диктатураның ҡанһыҙлығы тураһында бәйән итә.
Жозе Лоузейруның «Детство мертвых» китабы буйынса төшөрөлгән кинотаҫма - «Пишоте,закон самого слабого» (1981, иң яҡшы сит ил фильмы булараҡ «Алтын глобус» номинацияһы) һәм Мануэль Пуиганың «Поцелуй женщины» романын экранлаштырыу (1985, 1 Оскар премияһы (иң яҡшы актёр) һәм Оскарға башҡа 3 номинация) кеүек фильмдар уға донъя кимәлендә танылыу килтерә.
Уның «портфолио»һында киләһе ике кинофильм - «Чертополох» (1987 йыл, төп ролдәрҙә Мерил Стрип һәм Джек Николсон менән) һәм «Игра в полях господних» (1991) «тик Америка» проекттары. Ете йыллыҡ тәнәфестән һуң уның сираттағы режиссерлыҡ эше «Просветленное сердце» була, уның нигеҙенә үҫмерҙәр осоро хаҡында үҙенең хәтирәләре һалынған.
2003 йылғы «Карандиру» фильмы, Драузио Варелланың бестселлерын экранлаштырыу (ул 2002 йылға тиклем төрмәлә ултырған, тотҡондар тормошоноң ысынбарлыҡтағы тарихына нигеҙләнгән) режиссёрҙың кинокарьерында яңы этапҡа әүерелә. Был фильмда ул элек «Поцелуй женщины-паука» фильмында ҡуҙғатылған төрмәлә гомосексуализм темаһына әйләнеп ҡайта.
2012 йылда 34 Мәскәү халыҡ-ара кинофестивалендә төп конкурс жюрийын етәкләй.
Шәхси тормошо
Эктор Бабенко — Ракель Арно һәм  Фиорелла менән никахтан булған ике ҡыҙҙың атаһы (Мира һәм Жанка) .Уның өсөнсө ҡатыны Бразилия актрисаһы Шуша Лопес булған.
«Поцелуй женщины-паука» фильмын төшөргәндән һуң унда лимфа системаһының яман шеше табылған. 1995 йылда уға елек күсереп ултыртыу буйынса операция яһала. 15 йыл дауамында уның онкологы «Карандиру» фильмының сценарийы нигеҙенә ятҡан китап авторы Драузио Варелла була.
КХО Хәрби клиник госпитале (Дондағы Ростов)
КХО Хәрби клиник госпитале — Ростов өлкәһе Дондағы Ростов ҡалаһындағы госпиталь.
Адресы: Дондағы Ростов, Дача урамы, 10
Тарих
«1602 ВКГ» МО РФ госпиталендә яҡынса 50 дауалау-диагностик бүлектәре, клинико-диагностик лабораториялар һ. б. бар. Бында 209 табип һәм провизорҙар эшләй, улар араһында 2 фән докторы һәм 10 медицина фәндәре кандидаты бар.
Әлеге ваҡытта госпиталь төрлө биналарҙа урынлашҡан. Һуғыштан һуң ул Ростов өлкәһе Пролетар районы дауаханаһы бинаһында эшләй. 1952 йылда хәрби госпиталь өсөн төп дауалау корпусы тергеҙелә. Унда 1953 йылдарҙа төп дауалау бүлектәре күсерелә. 1955 йылда инфекция һәм туберкулез бүлексәләре өсөн 2 ҡатлы яңы корпус төҙөлә. 1957 йылда — 2 ҡатлы госпиталь идаралығы бинаһы, 1961 йылда — психиатрик бүлексә өсөн барак тибындағы бина һалына. Цоколь ҡатында 1962 йылда физиотерапевтик бүлексә һыу менән дауалай башлай. 1964 йылда казарма корпусында отоларингология һәм күҙ ауырыуҙары бүлексәһе урынлаштырыла. 1966 йылда 300 урынлыҡ ашхана төҙөлә.
1968 йылда госпиталдә китапхана булдырыла. 1974 йылда 4 ҡатлы 200 койкалыҡ хирургия корпусы төҙөлә. 2008 йылда актовый заллы булған 245 койкалык ете ҡатлы корпус төҙөлә.
Медицина хеҙмәте полковнигы Павел Евгеньевич Крайнюк госпиталь начальнигы була.
Төп бинаһы
Өс ҡатлы төп бина дорик ордерлы алты колонналы, өс мөйөшлө портиклы, сарҙаҡ тәҙрәле итеп төҙөлгән. Бинаның беренсе ҡаты рустовкалы. Штукатурланған кирбес бинаның ҡаттары араһында кәрниздәр бар, өҫкө ҡаты шулай уҡ кәрниз менән ослайып тамамлана. Бинапилястрҙар менән, ә тәҙрәләре йоҙаҡ формаһындағы ғы таштар менән биҙәлгән. Үҙәк инеү ишеге тапҡырындағы өсөнсө ҡаттың ярым циркулле тәҙрәләре шулай уҡ йоҙаҡ таштар менән биҙәлгән. Бина һары төҫкә буялған, ваҡ архитектура деталдәре һәм колонналары аҡ төҫтә. Бинаның ярым подвалы һәм бер нисә төкәтмә бүлмәһе бар.
Автонормаль заводы (Бәләбәй)
Тулы атамаһы «Бәләбәй автонормаль заводы» акционерҙар йәмғиәте".
Тарихы
1967 йылдың 4 февралендә СССР Министрҙар Советы постановлениеһы менән Волга заводы өсөн комплектлаусы изделеиелар етештереү буйынса яңы предприятиелар, шул иҫәптән Бәләбәй нормалдәр һәм метиздар заводы төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителә.
1970 йылдың ноябрендә Волга автозаводына беренсе партия продукция — 500 машина комплектына 10 төр деталь оҙатыла.
1971 йылда, производство киңәйтелеүгә бәйле, Кама автозаводын нормалдәр менән тәьмин итеү маҡсатында предприятие «Автонормаль» Бәләбәй заводы тип үҙгәртелә.
1992 йылдың 2 декабрендә «Автонормаль» заводы базаһында «Автонормаль» асыҡ акционерҙар йәмғиәте төҙөргә ҡарар ителә.
2002 йылдың 17 майында акционерҙарҙың дөйөм йыйылышында «Автонормаль» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, унан «Автонормаль» Бәләбәй заводы" (ОАО «БелЗАН») айырылып сығыу сәбәпле, тарҡатыла.
Эшмәкәрлеге
«Автонормаль» Бәләбәй заводы " — заманса машиналар эшләүсе предприятие. Ул автомобиль сәнәғәте өсөн нығытыу изделиелары һәм пружиналар эшләүгә махсуслаша. «UTAC» француз ойошмаһы уҙғарған аудитор тикшереүе нигеҙендә, ISO 9001:2000 (2006 йылдың 15 сентябренән № SQ/1706) стандарт талаптары сифатының менеджмент системаһына яраҡлылыҡ сертификатына эйә. «БелЗАН» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә my SAP ERP программа тәьминәте нигеҙендә интеграцияланған мәғлүмәт системаһы индерелгән.
Завод менән идара итеүҙә Һамарҙың «СОК» компаниялар төркөмө ҡатнаша. Шулай уҡ «Ижевск автомобиль заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте лә заводтың акционеры булып тора. 2013 йылдың сентябренән активтар Тольятти ҡалаһының „АвтоВАЗагрегат“ асыҡ ркционерҙар йәмғите тарафынан һатып алынған.
Бәләбәй заводы асыҡ акционерҙар йәмғиәте продукцияһын ҡулланыусылар араһында ватан автоетештереүселәренең барыһы ла тиерлек бар: АвтоВАЗ», «КамАЗ», «УАЗ», «ГАЗ», «GM-АвтоВАЗ», АМО «ЗИЛ», «ИжАвто».
Владимир Владимирович Рафеенко
Биографияһы
Донецк милли университетын (рус филологияһы һәм мәҙәниәтте өйрәнеү) тамамлай. «БАО», «Кассиопея» нәшриәттәрендә мөхәррир булы п эшләй. «Многоточие» журналы мөхәррире ярҙамсыһы; халыҡ фәне һәм ғәмәли характерҙағы китаптар, детективтар авторы һәм төҙөүсеһе. 1992 йыл да өлкә матбуғатында баҫыла башлай. Тәүге китабын 1998 йыл да баҫтырып сығара. Һуғышҡа тиклем Донецкиҙа йәшәй, шунан һуң Киевҡа күсеп килә.
2018 йылда «Рәсәйгә украинса яҙа башлау өсөн күп көс һалырға тура килде» тип аталған интервьюла ошо хаҡта хәбәр итеп, ижадта украин теленә күсергә хәл итеүе хаҡында иғлан итә. Рафеенконың украин телендәге «Мондегрин. Үлем һәм мөхәббәт хаҡында йырҙар» тип аталған китабы 2019 йылда донъя күрә һәм әҙәбиәт тәнҡитсеһенән ыңғай баһа ала: атап әйткәндә, шағир һәм прозаик Олег Коцарев китапты украин әҙәбиәтендә «үҙенсәлекле яҙыусы, нескә биҙәлгән стилист» булараҡ баһаланы.
Проза
Романдар авторы:
Хикәйәләр «Сәйер хикәйә антологияһы» (Донецк: STEP-Ellipsis, 1999), «INTRE» йыйынтыҡтарына индерелгән. «Донецк прозаһы китабы» (Донецк, 2001), «Одесса юморының ҙур фонтаны» (EKSMO, 2009).
Шиғриәте
Шиғри йыйынтыҡтар авторы.:
Шиғырҙар «Азат ителгән Улис» (Мәскәү, 2004) антологияһына индерелгән. «Новый мир», «Знамя», «Знамя» «Honeycomb», «Шашка», «Грани», «Яҙыусылар союзы», «Һауа», «Византия фәрештәһе», «Фонтан», «Жванецк», «Крещатик», «Ҡояш плексы», «Эллипсис», «Айҙың дүрт сантиметры», «Родомысл», «Ҡырағай ялан» журналдарында һәм альманахтарында баҫылып сыға.
Александр Довженко Милли үҙәге
Александр Довженко Милли үҙәге (Довженко Үҙәге, Національний центр Олександра Довженка) — Украина нәфис фильмдарын һаҡлау һәм күсереү дәүләт предприятиеһы. Шулай уҡ дәүләт кинокопировальный (күсереү) лабораторияһын үҙ эсенә ала. Халыҡ-ара киноархивтар федерацияһы ағзаһы FIAF (en:Archives Film Federation of International).
Тарихы
Нәфис фильмдар буйынса дәүләт предприятиеһы ойоштороуға Украинаның бойондороҡһоҙлоҡҡа ихтыяжы уянғандан һуң килеп тыуҙы. Шул ваҡытҡа тиклем Украинала төшөрөлгән бөтә нәфис фильмдарҙың сығанаҡ материалдары СССР кинофильмдарының Бөтә Союз дәүләт фондына (Госфильмофонд) һаҡлауға ебәрелә ине. Шул уҡ ваҡытта документаль, хроникаль-документаль һәм фәнни-популяр фильмдар Украиналағы берҙән-бер дәүләт киноархивына — Г. С. Пшеничный исемендәге Украинаның Үҙәк дәүләт кинофотофоноархивына һаҡлауға тапшырылды. Украина бойондороҡһоҙлоғо иғлан ителгәс тә Украина нәфис фильмдарына тәүге киноматериалдар етештереүсе студияларҙа һаҡлана башлаған. Бынан тыш, Украина бойондороҡһоҙлоғо иғлан ителгән мәлгә төп киноматериалдарҙың күпселеге Киев кинокопировка фабрикаһында һаҡланып ҡалған (был фондтар тәүҙә Довженко үҙәген ойошторғанда файҙаланылған).
Александр Довженко Милли үҙәге 1994 йылдың 10 сентябрендә Украина Президентының «Александр Довженконың тыуыуына 100 йыл тулыуҙы байрам итеүгә бәйле саралар тураһында»ғы Указы һәм Украина Мәҙәниәт һәм туризм министрлығының 1994 йылдың 1 ноябрендәге «Киев ҡалаһында Александр Довженконың Милли үҙәген булдырыу тураһында»ғы бойороғо менән ойошторола. Довженко үҙәге Киев кинокүсереү фабрикаһы (1949 йылда ойошторолған) биләмәһендә ойошторолған, ә 1999 йылда Украина Мәҙәниәт министрлығының 161-се һанлы бойороғо менән Александр Довженко Милли үҙәге «Киев кинокүсереү фабрикаһы» дәүләт предприятиеһы — Көнсығыш Европала иң ҙур кинотаҫмаларҙы эшкәртеү һәм баҫтырыу предприятиеһы менән берләштерелде.
2003 йылдан Довженко Үҙәге — Халыҡ-ара киноархивтары (FIAF) федерацияһының Ассоциацияланған ағзаһы, 2006 йылдан — FIAF-тың тулы хоҡуҡлы ағзаһы.
Уның исемендә «Милли» һүҙе булыуға ҡарамаҫтан, предприятиеның юридик яҡтан нығытылған милли статусы юҡ.
Довженко үҙәге Украинаның Мәҙәниәт министрлығына һәм Украинаның Кино мәсьәләләре буйынса дәүләт агентлығына буйһона.
Миссияһы
Довженко үҙәге Украинала Украинаның милли фильмофондын һаҡлау, яңынан тергеҙеү, өйрәнеү һәм арттырыу менән шөғөлләнгән берҙән-бер дәүләт предприятиеһы булып тора. Кинематография тармағында ғилми тикшеренеүҙәр алып бара, кино тарихы буйынса белешмә әҙәбиәт, махсус кинобаҫмалар нәшер итә, украин һәм донъя киноһын популярлаштырыу менән шөғөлләнә.
Довженко үҙәге киноплёнкала негатив һәм позитив фильм күсермәләрен эшләү һәм реставрациялау өсөн кәрәкле бөтә төр технологик эштәрҙе башҡарыу өсөн заманса етештереү базаһына эйә.
Украина кинематографияһы тураһындағы законға ярашлы, дәүләт иҫәбенә (шул иҫәптән өлөшләтә) төшөрөлгән бөтә украин фильмдарының сығанаҡ материалдары Довженко үҙәгенә һаҡлауға ебәрелә.
Фильмофонды
Довженко үҙәгендә Украинала төшөрөлгән киноматериалдарҙы (7 меңдән ашыу киноәҫәр) — нәфис, анимация, документаль һәм фәнни-популяр фильмдарҙы һаҡлауҙың 50 000-дән ашыу берәмеге һаҡлана. Уларҙың күбеһе — негатив һәм дубль-негатив материалдарҙа, бер өлөшө позитив плёнкаларҙа һәм һанлы мәғлүмәттә бирелгән. Довженко үҙәгендә 1992 йылдан һуң төшөрөлгән бөтә Украина фильмдарының тәүге материалдары һаҡлана. Совет осоро фильмдарының материалдары күп осраҡта дубль-негативта йәки позитив плёнкала күрһәтелгән.
Довженко үҙәгендә һаҡланған иң тәүге фильм — 1910 йылда төшөрөлгән. 2012 йылда Довженко үҙәгенә һаҡланып ҡалған иң тәүге украин совет нәфис фильмы — «Призрак бродит по Европе» (режиссёр Владимир Гардин, 1922).
Үҙәктә шулай уҡ фотодокументтар, билдәле кинорәссамдарҙың шәхси архивтары һәм украин кинематографының үҙенсәлекле артефакттары һаҡлана
Эшмәкәрлеге
Довженко үҙәгендә Олеся Санинаның «Dolby surround» фонограммаһы менән «Мамай» фильмы төшөрөлдө.
Бойондороҡһоҙлоҡ йылдарында Довженко Үҙәгенең кинолабораторияһында сығарылған бөтә украин нәфис кинофильмдарының күсермәләре монтажлана һәм эшләнә, уларҙың бер өлөшө: «Молитва за гетмана Мазепу», «Мамай», «Эффект присутствия», «У реки», «Другая жизнь или бегство с того света», «Штольня», «Железная сотня», «Зиновий-Богдан Хмельницкий», «Владыка Андрей» һ. б. төрлө кинофестивалдәр приздары менән билдәләнә.
2007—2010 йылдар дауамында Довженко үҙәге аҡсаһы менән Александр Довженконың, Иван Миколайчуктың, Юрий Ильенконың фильмдары реставрацияланған һәм DVD-ла нәшер ителгән. Бүләк йыйылмаһы рәүешендә ҡоролғандары һатыуға сығарылмай һәм киң йәмәғәтселеккә башҡаса күрһәтелмәй.
2011 йылдан Довженко үҙәге Украина кинематографын популярлаштырыу программаһын тормошҡа ашыра: ике ай һайын «КОЛО ДЗИГИ» музыкаль киноперформанстары — үткәрелә. Шул рәүешле Дзиги Вертовтың «Ун беренсе» кинофильмына саундтрек өҫтөндә бер нисә украин музыканты һәм диджейы эшләне. Шул иҫәптән Антон Байбәков һәм
2011 йылдан Довженко үҙәге Украина кинематографын популярлаштырыу программаһын тормошҡа ашыра: Ике ай һайын «КОЛО ДЗИГИ» музыкаль киноперформанстар — тере тауышҡа башҡарылған заманса музыка оҙатыуында украин телһеҙ киноһын, украин кинематографы классиктарының ретроспективаларын күрһәтеү уҙғарыла. Шул рәүешле Дзиги Вертовтың «Ун өсөнсө» кинофильмына саундтрек өҫтөндә бер нисә украин музыканты һәм диджейы эшләне. Шул иҫәптән Антон Байбаков һәм Ерёменко Ярослав Олегович (DJ JARR).
Михаил Иванович Паращук
Михаил Иванович Паращук (Михайло Іванович Паращук, Михайло Иванович Парашчук; 16 ноябрь 1878 йыл, Варваринцы, Цислейтания — 24 декабрь 1963 йыл, Баня, Пловдив өлкәһе) — украин һәм болгар скульпторы һәм йәмәғәт эшмәкәре.
Биографияһы
1878 йылдың 16 ноябрендә Австро-Венгрияның Варваринцы ауылында (хәҙерге Украинаның Тернополь өлкәһе Теребовлян районында) тыуған.
Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ
Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ  — елпеүес ҡойроҡлолар (Rhipiduridae) ғаиләһенә ҡараған йырсы ҡош.
Тасуирлама
Ҡара-а елпеүестең ҡойроҡ оҙонлоғо яҡынса 20 см, аҫ яғы аҡ һәм ялтырауыҡлы ҡара төҫтә. Йәш ҡоштарҙа өҫкө яғы үтә ҡара түгел, ярайһы уҡ ҡара-һоро, ҡанат остары көрән төҫтә. Уның йырлауының ритмик һәм механик яңғырашлы элементтары менән һуғарылған өлөшөн тәү сиратта төндә ишетергә була.
Михаил Иванович Паращук
Биографияһы
Львовта (1899—1902 һәм 1910—1911), Варшава ла (1902—1905), Мюнхенда (1908—1911) һәм Киевта (1911—1913) эшләй. 1913 йылда Паращук Австрия-Рәсәй сиген үткәндә Австрия властары тарафынан тотола, шпионажда ғәйепләнә һәм Талергоф концлагерында (Зальцбург, Штирия янында) төрмәгә ябыла. 1914 йылда ул унан ҡотола алған. Беренсе донъя һуғышы ваҡытында Михаил Паращук Украина азатлығы союзының әүҙем ағзаһы була. 1915—1918 йылдарҙа Рус император армияһының әсир һалдаттары өсөн Раштатт һәм Вецлар ҡалалары лагерҙарында скульптура, көршәк яһау һәм ағас һырлау курстары алып бара.1918 йылда ул Украинаға ҡайта. 1920 йылдан Таллинда УНР дипломатик миссия секретары, һуңынан рәйесе, Литвала УНР вәкиллеге советнигы була. 1921 йылдан (башҡа мәғлүмәттәр буйынса, 1923 йылдан) Паращук Болгарияға Халыҡ-ара Ҡыҙыл Тәре вәкиле сифатында килә һәм Софияла төпләнә. Һуңғараҡ бында үҙенең сәнғәт мәктәбен аса. Рәссам ижадының был осоро портрет жанрында һәм пластикала ҙур уңыштарға өлгәшеү менән билдәләнә, Болгарияның сәйәсмәндәре һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәре — Д. Благоев, Д. Крайчев, Г. Делчев һәм Г. Стайков портреттарын ижад итә; Украин мәҙәниәте һәм сәйәсәте эшмәкәрҙәре — М. Грушевский һәм С. Петлюра; шулай уҡ скульптуралар менән Оборона министрлығы, Хәрби академия, Фәндәр академияһы, Халыҡ театры, В. Коларов исемендәге китапхана, Кирилл һәм Мефодий исемендәге Милли китапхана, София университеты ректоры биналары биҙәлгән.
Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ
Таралыуы
Уның таралыу өлкәһе булып Австралияның алыҫ урындарын, Соломон утрауҙары, Бисмарк архипелагы, Молукк һәм Яңы Гвинеяның бер нисә районы тора. Ҡош парк, баҡса, баҫыу һәм урман кеүек урындарҙа йәшәй. Әммә ҡуйы урмандарҙан ситләшә. Дымлы райондарға өҫтөнлөк бирә.
Михаил Иванович Паращук
Биографияһы
Болгарияла Паращук украин эмиграцияһының ижтимағи тормошонда ҡатнаша, болгар-украин общинаһының әүҙем эшмәкәре була, украин эмиграцияһы съезын ойоштора.
Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ
Тәртибе
Ҡоштар йышыраҡ яңғыҙ йәки парлы була. Оя ҡороу миҙгеленән тыш ҙур көтөүҙәрҙә, ҡайһы берҙә ҡоштарҙың башҡа төрҙәре менән берләшәләр. Ҡош ерҙән ваҡ умыртҡаһыҙҙар эҙләп туҡлана. Өҫтәүенә, ул ҡойроғон ғәҙәти булмағанса хәрәкәтләндерә. Ҡошто йыш ҡына көтөүҙәр янында осратырға мөмкин, унда мал өркәткән бөжәктәрҙе тота. Хайуандарҙы йәшеренеү урыны сифатында ла ҡулланалар, унан ҡош бөжәктәрҙе осоп барғанда эләктерә.
Михаил Иванович Паращук
Биографияһы
1963 йылдың 24 декабрендә Болгарияның Пловдив губернаһы Баня ҡалаһында вафат була; Софияла ерләнгән. Уның ҡыҙы була, ире рәссам, Львов картиналар галереяһы директоры Иван Иванец.
Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ
Үрсеүе
Австралияла үрсеү осоро күпселек осраҡта августан февралгә тиклем дауам итә, әммә экваторға яҡын урындарҙа йыл дауамында ояларын осратырға мөмкин. Ҡара-аҡ елпеүес ботаҡтарға, елкәндәргә йәки ҡыйыҡтарға табаҡ рәүешендә оя ҡора, Уның эсен ул йөн менән тултыра. Ҡоштар уларҙы туранан-тура хайуандарҙан йолҡоп ала. Оялар йыш ҡына ҡабаттан ҡулланыла; иҫке оялар яңылары өсөн төҙөлөш материалы булып хеҙмәт итә. Ояла башлыса һоро йәки көрән таплы 3 һорғолт йомортҡанан була, уларҙы ата-инә алмашлап 2 аҙна самаһы баҫа. 14 көндән һуң бала ҡоштар үҙаллы булып китә. Оялау миҙгелендә парҙар дүрт тапҡырға тиклем оя ҡора ала. Олораҡ йәштәге ҡоштар йыш ҡына ата-әсәһе янында киләһе ҡошсоҡтар сыҡҡанға тиклем тора ала; улар шул мәлдә ололары менән оянан ҡыуып сығарыла.
Мәҙәни йоғонтоһо
Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ континенттың төп халыҡтарының мифологияһында йыш телгә алына. Австралияның көньяҡ-көнсығышында йәшәгән ҡайһы бер ҡәбиләләр был ҡошто бәхетһеҙлек хәбәрсеһе тип һанай, Улар уйлауынса, был ҡош, серҙәрҙе тыңлап, һуңынан уларҙы башҡа ҡәбиләләргә талаштырыу өсөн һөйләй. Лагерҙа уны күреп ҡалһалар, ҡәбиләнең бөтә ағзалары ла ул осоп киткәнсе һөйләшмәй. Башҡалар, иһә, был ҡошто, үле кешеләр менән аралаша ала, ә кемдер мәйет тураһында насар фекерҙә икән, шулай эшләп, ул бөтөн нәмәне изге рухҡа тапшырыр һәм рәнйетеүсене эҙәрләр, тип уйлайҙар. Ҡошто шул тиклем юғары баһалағандар, сөнки ул донъя барлыҡҡа килә башлаған мәлдә Аҡыл менән һөйләшкән тәүге тере йән эйәһе булған. Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ шулай уҡ бөтә хайуандар араһында иң аҡыллыһы һанала. Бугенвиль утрауында йәшәүселәрҙең бер легендаһында, ҡоштарҙың төрлө төрҙәренең ҡайһыныһы барыһынан да юғарыраҡ күтәрелеүен тикшерергә була. Ярышта бөркөттөң арҡаһына йәбешеп, ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ еңеп сыға. Әммә Арнем-Ланд аборигендары, быларҙың барыһын да буш әкиәттәр һәм ялған, тип һанай.
Михаил Иванович Паращук
Биографияһы
Үлгәндән һуң дәрәжә «Иң изге Равноапостоль Кирилл һәм Мефодий» ордены менән бүләкләнгән. Уның ҡәберендә ҡәбер ташын болгар скульпторы Вежди Рәшитов яһаған.
Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ
Мәҙәни йоғонтоһо
Ҡара-аҡ елпеүес ҡойроҡ Австралия балалар әҙәбиәтендә лә популяр, мәҫәлән, «Дот һәм көнгөрә» һәм «Билл Блинки» китаптары (ике китап та экранлаштырылған).
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Румын атенеумы
Румын атенеумы (Ateneul RomânAteneul Român) — Бухарест үҙәгендә (Румыния) урынлашҡан концерт залы. Румын баш ҡалаһының төп ориентирҙарының береһе. Хәҙер ҡаланың төп концерт залы, йыл һайын үткәрелә торған халыҡ-ара музыкаль фестиваль урыны. 1889 йыл дан — Бухарест филармоник оркестрының төп концерт майҙансығы.
Тарихы
1865 йыл да румын мәҙәниәте һәм фәне эшмәкәрҙәренән бер төркөм Атенеум (Atheneum) румын мәҙәни йәмғиәтенә нигеҙ һала. Сәнғәткә һәм фәнгә хеҙмәт итеү маҡсатында, 1888 йылда Бухареста румын Атенеумы бинаһы асыла.
Бина француз архитекторы Альберт Галлерондың проекты буйынса, танылған валаш боярҙары нәҫеле Вакареску аҡсаһына һалына һәм 1888 йыл да тантаналы асыла, әммә биҙәү эштәре 1897 йыл ға саҡлы дауам итә. Төҙөлөш өсөн аҡсаның бер өлөшө 28 йыл дауамында хәйриә эшмәкәрлеге (асыҡ подписка) аша йыйыла. Румынияла: «Атенеумға бер лей йәлләмәгеҙ!» тигән саҡырыуҙы әлегә саҡлы хәтерләйҙәр.
1919 йыл дың 29 декабрендә Австро-Венгрия тарҡалғандан һүң, Атенеум алдынғы румын эшмәкәрҙәренең Бессарабияны, Трансильвания һәм Буковинаны Бөйөк Румыния тип атап йөрөтөлгән Румын Короллегенә ҡушыу тураһындағы килешеүҙе ратификациялау буйынса тауыш биреү конференцияһын үткәреү урыны була.
Атенеум бинаһы
Романтизм элементтары ҡулланылған бай биҙәлешле, көмбәҙ рәүешендәге, формаһы буйынса түңәрәк, неоклассик стилдәге бина. Уның алдында румын шағиры Михай Эминеску һәйкәле урынлашҡан ҙур булмаған парк бар.
Эске яғында, беренсе ҡатында, ҙур матбуғат залы, өҫтәрәк — партерында 600 урынға иҫәпләнгән һәм ложала — 52 урынлы тамаша залы урынлашҡан.
Оҙонлоғо — 75 һәм киңлеге 3 метр булған концерт залының түңәрәк диуарының эске өлөшөн рәссам Костин Петрескуның Дакияны Рим императоры Траян баҫып алған дәүерҙән алып 1918 йыл да Бөйөк Румыния барлыҡҡа килгәнгә тиклем румын тарихының мөһим ваҡиғаларын үҙ эсенә алған фреска биҙәй.
1992 йыл да Румыния хөкүмәте һәм Европа үҫеш банкы Советы уртаҡ бүлгән 9 миллион евроға реставрация эштәре башҡарыла.
Румын атенеумы бөгөн румын мәҙәниәте символы булып тора. 2007 йыл да бина Еворпа мәҙәни мираҫы исемлегенә индерелә.
Сахненко Даниил Фёдорович
Даниил Фёдорович(?) Сахненко (ук. Сахненко Данило, 1875, Екатеринослав — 1930, Харьков) — рәсәй һәм совет кинооператоры һәм кинорежиссёры, Рәсәйҙәге граждандар һуғышы тураһында бер нисә документаль картинаның авторы.
Палуй Борис Владимирович
Палуй Борис Владимирович (26 май 1927 йыл — 2003 йыл) — СССР һәм Рәсәй архитекторы; Рәсәйҙең атҡаҙанған архитекторы.
Сахненко Даниил Фёдорович
Биографияһы
Екатеринославта тыуған, ҡала янында — Мандрыковка ауылында оҙаҡ йәшәй. Ҡалаға эшҡыуарҙар Зайлер килгәндән һуң, ул ҡалала беренсе булып «електробиоскоп» — кинотеатр төҙөгән. Зайлерҙың иғтибарын йәлеп иткән Сахненко Данько (урындағылар уны шулай тип атаған) арала ярҙам киносеанстарҙы эшкәртеп сығыуҙа ярҙам итә — Сахненко киноаппарат борғосон әйләндергән. Ярты йылдан Даниил киномеханик вазифаһын биләй, ә һуңынан — өлкән механик була. Даниил Сахненко кинопроекцион аппаратты бар камиллығында үҙләштергән, ватылған осраҡта хатта уны йүнәтә лә белгән.
Палуй Борис Владимирович
Биографияһы
1927 йылдың 26 майында Дондағы Ростовта тыуған.
Сахненко Даниил Фёдорович
Биографияһы
Арнольд Кордюмдың хәтирәләре буйынса, 1908 йылда Францияның билдәле «Братья Пате и К» фирмаһы вәкиле Екатеринославҡа килеп, Сахненко «Пате» киножурналы хәбәрсеһе ролендә хеҙмәттәшлек итергә тәҡдим итә. Бының өсөн хәбәрсе ҡарамағына кино төшөрөү аппараты, бер нисә ҡап киноплёнка тапшырылған һәм тейешле инструкциялар бирелгән. Шулай уҡ Сахненко котелок (баш кейеме), пинжәк һәм сәғәт алған.
Палуй Борис Владимирович
Биографияһы
1951 йылда Мәскәү архитектура институтын (МАРХИ) тамамлай, унда Б. С. Мезенцевта уҡый. СССР-ҙа һәм сит илдә эшләй. Күпмелер ваҡыт «Моспроект» институтында эшләй.
Сахненко Даниил Фёдорович
Биографияһы
Шул уҡ йылда Сахненко үҙенең тәүге фильмын — Екатеринославта ваба эпидемияһы ваҡиғаларын төшөрә. Ә ике йылдан һуң, «Братья Пате и К» фирмаһы, ҡалала һыу баҫыу тураһында фильм төшөрөп, гонорар сифатында кинокамераны үҙ милкенә алды.
Палуй Борис Владимирович
Биографияһы
Уның төп эштәре Мәскәүҙә башҡарылған (шул иҫәптән авторҙашлыҡта): Мәскәүҙең Көньяҡ-Көнбайыш районын (1951—1958), пионерҙар һәм мәктәп уҡыусылары Һарайын (хәҙерге йәштәр ижады Һарайы) (1963), Химки-Ховринола һәм Люберцы ҡалаһында халыҡтың йәшәү райондарын, Морис Торез исемендәге сит ил телдәре институтының яңы корпусын, Ҙур Кремль Һарайын реставрациялау һәм реконструкциялауҙы, Болгария Халыҡ Республикаһы илселеге комплексын (Болгария архитекторҙары менән берлектә) проектлау һәм төҙөү. Шулай уҡ уның ҡайһы бер биналары Мясницкая урамында төҙөлгән, атап әйткәндә, КГБ-ның Иҫәпләү үҙәге (1987) менән В. В. Маяковскийҙың Дәүләт музейы. Маяковскийҙың Дәүләт музейы янында Маяковскийҙың скульптура портреты ҡуйылған (скульпторы Ю. Г. Орехов, архитекторы Б. В. Палуй).
Б. В. Палуйҙың сит илдәге эштәре араһында — Мали республикаһында СССР илселеге (Бамако ҡалаһы), Иранда (Решт ҡалаһы) һәм Японияла (Осака ҡалаһы) СССР генераль консуллыҡтары.
Сахненко Даниил Фёдорович
Биографияһы
1911 йылда был ике ойошма кино төшөрөү эшмәкәрлеген «Запорожская сечь» фильмынан башлай. Картина запорожье казактары ҡатнашлығында Лоцманская Каменка ауылында төшөрөлә. Запорожье казактары тоҡомдары ҡатнашлығында төшөрөлгән. Был урынды, Екатеринославтан Александровскиға тиклемге арауыҡта Днепрҙы тикшергәндән һуң, төшөрөү өсөн иң урынлыһы тип табыла. Һуғыш сәхнәләрендә пушка һәм кәмәләр менән 400-гә яҡын кеше ҡатнашты, тип яҙҙы гәзиттәр. Ижади төркөмгә тарихсы Дмитрий Яворницкий кәңәш биргән, ул шулай уҡ ижади төркөм ҡарамағына ҡала Д. И. Яворницкий исемендәге Днепропетровский ҡала музейынан боронғо кейем, ҡорал һәм ҡорамалдар өлгөләрен тапшырған. Фильм өсөн махсус рәүештә музыканы А. Х. Векслер-Стрижевский ижад иткән. Декорацияларҙы Украина актёры һәм кинорежиссёры Арнольд Кордюмдың үгәй атаһы Елисей Шаплык ижад иткән. Ләкин ошо фильмдан ни бары дүрт кадр һаҡланған.
Даниил Сахненко шулай уҡ Екатеринославта И. К. Карпенко-Карыйҙың «Наймичка», М. П. Старицкийҙың «Богдан Хмельницкий» һәм И. П. Котляревскийҙың «Наталка-Полтавка» әҫәрҙәре буйынса фильмдар төшөргән. Был фильмдарҙа төп ролдәрҙе Николай Садовскийҙың Киев ҡала театры корифейҙары башҡара — Н. К. Садовский үҙе, Мария Заньковецкая, Иван Марьяненко һәм башҡа артистар уйнай.
Палуй Борис Владимирович
Биографияһы
2003 йылда Мәскәүҙә вафат була. «Мәскәүҙең почётлы төҙөүсеһе» билдәһе менән бүләкләнә(2001).
Сахненко Даниил Фёдорович
Биографияһы
Беренсе донъя һуғышы ваҡытында Сахненко дәүләт бюджеты түләгән агитация фильмдарын төшөргән, шул арҡала етештереүселәрҙе иҡтисади хәүефтәрҙән һаҡлаған.
Архивта шулай уҡ 1915 йылда оператор Екатеринослав ҡалаһында төшөргән өс өлөштә «Екатеринослав ҡалаһы хроникаһы» һаҡланған:
Граждандар һуғышы йылдарында Даниил Сахненко Беренсе атлы армия кинооператоры була, Дондағы Ростовта йәшәй.
1921 йылдан алып кинокомитеттың Екатеринослав филиалында эшләй. 1925 йылдан алып Харьковта Бөтә Украина фото-кино идаралығының Всеукраїнське фотокіноуправління (ВУФКУ) үҙәк лабораторияһында эшләй, уны ойоштороуҙа үҙе лә ҡатнаша.
Хәтер
2004 йылдан Днепропетровскиҙа уҙғарылған «Днепр-синема» бөтә Украина экран сәнғәте фестивале 2008 йылдан Даниил Сахненко исемен йөрөтә. Фестивалдә уның исемендәге премияны ла тапшыралар.
Днепропетровск Кирилл һәм Мефодий беренсе славян уҡытыусылары исемендәге өлкә универсаль ғилми китапханаһында Даниил Сахненко исемендәге киноклуб эшләй.
Һылтанмалар
Николай Чабан. Пионер украинского кино // Експедиція XXI, № 5 (72) 2008 Киноклуб имени Даниила Сахненко (укр.)
Шипраге
Шипраге (Šiprage, Šiprage, Шипраге — Босния һәм Герцеговина һәм өлөшө — Серб Республикаһы ҡалаһы, Котор Варош ҡалаһы муниципаль берәмеген булдыра.
Халҡы
+Ауданы Шипраге
Солонка (Маныч ҡушылдығы)
Солонка —  Рәсәйҙең Ростов өлкәһе Пролетар районы биләмәләрендә ағыусы йылға. Ул туранан-тура Маныч тамағынан 209 км өҫтә  Маныч йылғаһына  ҡоя. Маныч менән Солонка һыуҙары Пролетар һыуһаҡлағысына ағып инә. Йылға оҙонлоғо 17 км, уның һыу йыйыу бассейнының майҙаны  — 132 км2.
Тасуирлама
Йылға үҙ исемендәге йырын буйлап аға. Йылғаның башы тураһында мәғлүмәт юҡ. Степной утарынан  2,5 км көньяҡтараҡ уға (оҙонлоғо 4,2 км.) исемһеҙ йылға ҡушыла.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры буйынса йылға Дон һыу бассейны округына ҡарай, һыу хужалығы участкаһы — Маныч йылғаһы. Йылға бассейны — Дон йылғаһы (һыу бассейнының Рәсәйҙәге өлөшө).
Украина тарихы
Украина тарихы — хәҙерге Украина биләмәләрендәге кешеләр килеп ултырыуҙан башлап бөгөнгө көнгәсә барған ваҡиғалар.
Тура баҫып йөрөүсе кеше (Человек прямоходящий-Homo erectus) йәшәгән урындар был тарафтарҙа яҡынса беҙҙең эраға тиклем 900—800 мең йыл элек, Таш быуаттың иң боронғо осоронда, Палеолиттың «Ашел мәҙәниәте» тигән исем алған дәүерендә барлыҡҡа килгән.
X—XIII быуаттарға йәмғиәттә иртә феодаль структураһы формалаша: ерҙәр башында аҡһаҡалдар (старейшины) һәм хәрби дружина башлыҡтары тора.
1648 йылда Запорожье казактары баш күтәрә, был ихтилалға Богдан Хмельницкий етәкселек итә. 1654 йылда Переяславль ҡалаһында (хәҙер Переяслав) Запорожье казактары вәкилдәренең йыйылышы (Переяславская Рада) саҡырыла, унда баш күтәреүселәр ҡарамағында булған биләмәләрҙең Рәсәй империяһы протектораты аҫтына күсеүе хаҡында белдерелә.
Рәсәй империяһы тарҡалғас, 1917 йылдың 20 ноябрендә автономиялы Украина Халыҡ Республикаһы, ә 1917 йылдың декабрендә Харьковта — Советтарҙың Украина Халыҡ Республикаһы иғлан ителә. 1918 йылдың 9 (22) ғинуарында Украина Халыҡ Республикаһы бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итә. Әммә Украиналағы граждандар һуғышы илдә совет власы урышлашыу һәм хәҙерге Украинаның күпселек территорияһын биләгән Украина ССР-ы — Украина Совет Социалистик Республикаһы төҙөлөү менән тамамлана. 1922 йылда Украина ССР-ы Совет Социалистик Республикалар Союзы — СССР-ҙы ойошторған дүрт дәүләттең береһе була.
1940 йылда Румыния короллегы менән килешеү нигеҙендә Бессарабияның бер өлөшө, Төньяҡ Буковина һәм Герц өлкәһе УССР составына инә.
Мәскәүҙәге Август фетнәһенән һуң 1991 йылдың 24 авгусында Украина ССР-ы Юғары Советы Украинаның милли бойондороҡһоҙлоғын иғлан итә. 1991 йылдың 1 декабрендә Бөтә Украина референдумы үткәрелә, бюллетенгә бер һорау индерелә: «Һеҙ Украинаның бойондороҡһоҙлоғын иғлан иткән актты хуплайһығыҙмы?». Референдумда республика халҡының 84,18 проценты, йәғни 31 891 742 кеше ҡатнаша, уларҙың 90,32 проценты ҡуйылған һорауға «эйе, хуплайым», ә 7,58 проценты «юҡ, хупламайым» тип яуап бирә.
Тарихҡа тиклемге һәм боронғо дәүерҙәр
Халыҡ йәшәгән тәүге ауылдар (поселения) Украина биләмәләрендә палеолиттың тәүге осорынды барлыҡҡа килә.
Бынан 10 мең йыл элегерәк палеолит мезолитҡа күсә.
Подпольная (Маныч ҡушылдығы)
Подпольная (Йәшерен) — Рәсәй биләмәләрендә ағыусы йылға (ағымы). Ростов өлкәһе Багаев районындағы Маныч  йылғаһы ҡушылдығы. Маныч  тамағынан 20 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Йылға оҙонлоғо 63 км.
Тасуирлама
Сусат йылғаһының инеше. Дачный ҡасабаһынан көньяҡ-көнбайышта, Сусат менән Маныч йылғаларын тоташтырып, Көнбайыш Маныч йылғаһына ҡоя.
Карповка утары янында күл барлыҡҡа килтерә, Ажин утары янында иң киң урыны. Елкин утарын урап үтә һәм унан түбәндә Подпольная (Йәшерен) йылғаһына Минин йырмағы ҡоя. Федулов утары янында  Подгорное  ҙур күлен барлыҡҡа килтерә.
Йылғаның ҡайһы бер участкалары  бысраҡ, әммә унда табан балыҡ, ҡорбан, һаҙан, йәйен, сабаҡ, суртан һәм алабуға) бар, шунлыҡтан йылғала балыҡ тоталар.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса, йылға  Дон һыу бассейны округына ҡарай, һыу хужалығы участкаһы — Маныч йылғаһы. Был йылғаның бассейны — Дон (һыу бассейнының Рәсәйҙәге өлөшө).
Александр майҙаны (Таганрог)
Александр майҙаны — Таганрог үҙәгендәге майҙан, Александр урамы һәм Лермонтов тыҡрығы киҫешкән урында барлыҡҡа килгән, XIX быуат башында формалашҡан. Майҙандың уртаһында тергеҙелгән император Александр I һәйкәле тора, тәүгеһе 1932 йылда аҡтарып алынған һәм иретелгән була. Һәйкәлде Дәүләт банкының урындағы бүлексәһе, Таганрог таможняһы һәм торлаҡ йорттар биналары уратып алған. Майҙан яҡынса 20 а территорияны биләп тора.
Майҙан ансамбле
Банк майҙанының төп архитектура идеяһын тәүҙә, 1814 йылда нигеҙ һалынған Александр-Невский исемендәге Иерусалим грек ирҙәр монастыры билдәләне, Монастырь сиркәүе грек архитекторҙары проекты буйынса Византия стилендә төҙөлгән булған.
1825 йылда Таганрог ҡалаһында Александр I ҡапыл вафат була. Уның бальзамланған кәүҙәһе 2 декабрҙән 29 декабргә тиклем монастырға урынлаштырыла. 1831 йылда таганроглылар үтенесе буйынса монастырь алдындағы майҙанда Александр I һәйкәле урынлаштырыла. 11 октябрҙә асыу тантанаһы үтә. Һәйкәлдән уны ҡаплаусы япма төшкәндән һуң, артиллерия орудиелары залпы яңғырай. Бөтәһе 101 атыу яңғырай, өҫтәүенә, гавандә торған хәрби суднолар 31 залп менән салют бирәләр. Тантананың йомғаҡлау этабы булып Таганрог гарнизоны ғәскәрҙәре парады тора, өс тапҡыр «ура» ҡысҡырғандан һуң, оркестр тауыштары аҫтында, һәйкәл эргәһенән тантаналы марш менән үтәләр. 1837 йылда һәйкәл тирәләй суйын тумбалар ҡуйыла һәм сынйыр менән уратып алына. 1855 йылда монумент тирәһендәге сквер төҙөлә.
1932 йылда Александр I һәйкәле һүтеп алына һәм иретелә, ә уның пьедесталы иҫке ҡала зыяратында урынлаштырылған «Революция көрәшселәренә» монументы өсөн ҡулланыла. Быға тиклем скульптура оҙаҡ ваҡыт ағас йәшниктәр менән ҡапланған килеш тора. Император һәйкәлен һүтеп алғандан һуң, уның урынында граждандар һуғышында ҡатнашыусы Т. И. Дышловой ҡәбере төҙөкләндерелә, аҙаҡ ҡәбер зыяратҡа күсереп ерләнә, ә сүкеп яһалған тимер рәшәткәле сквер юҡ ителә. Ҡалған тарихи биналар хәҙерге көнгә тиклем һаҡланып ҡалған. Ике ҡатлы кирбес бинаны таможня биләй. Дәүләт банкының Таганрог бүлексәһе ҡаршылағы бинала урынлашҡан. Күршеләге бинала Таганрог Һалым полицияһы бүлеге урынлашҡан. 1998 йылда, Таганрогтың 300-йыллығына, император һәйкәле ҙур булмаған үҙгәрештәр менән тергеҙелә һәм тарихи урынына ҡайтарып ҡуйыла.
Третьяков йорттары
Третьяков йорттары — Ростов өлкәһе Таганрог ҡалаһының Петр урамында урынлашҡан өс ике ҡатлы йорт. Төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекттары. Приказ № 124, 31.12.02.
Адресы: Таганрог ҡалаһы, Петр урамы, 41, 43, 45-се йорттар.
Тарих
Петр урамындағы 41, 43, 45-сы өс ике ҡатлы йорт берҙәм архитектура ансамблен тәшкил итә. 1861—1865 йылдарҙа биналар (архитекторы М. Петров. ГАРО) сауҙагәр Василий Николаевич Третьяков аҡсаһына төҙөлгән.
Өс бина икенсе ҡаттар кимәлендә балкондар менән тоташып тора. Улар берләшкән урындың аҫтында йорттарҙың ихатаһына инеү урындары бар. Биналар табыш йорто итеп төҙөлгән.
Петр урамы, 41-се йорт
Петр урамындағы 41-се йорт 1860 йылда төҙөлгән. Беренсе ҡаты магазинға бирелгән. Бинаның беренсе ҡатында Пампуловтың тәмәке магазины эшләгән. Аҙаҡ унда Фай ханымдың тироль канарейкалары һатыу менән данланған колбаса магазины асылған. Йорт хужаһы бинаны ҡулланыуҙан үҙенә кәрәк тиклем килем ала алмаған һәм шунлыҡтан 1881 йылда бурыстары өсөн Дон ер банкына йортон һатырға ҡуйған.
ХIХ быуаттың 80-се йылдары аҙағында бина Үҙ-ара кредит йәмғиәтенә ҡараған, һуңынан уны эре коммерсант Полтер Иосифович Трахтеров һатып алған. Трахтеров икмәк-булка продукцияһы менән сауҙа итә, һуңынан араҡы һатыуға күсә. Араҡы һатыуға монополия индерелгәс, Трахтеров ҡалала Азов-Дон тәмәке фабрикаһын аса һәм тәмәке изделиеларын Петр урамындағы «Тәмәке һәм папиростар» магазинында һата. Уның тәмәке фабрикаһы Александр урамындағы 108, 106-сы йорттарҙа торған.
Һуңынан бина ҡаланың тыумыштан почетлы гражданы, казак ғәскәренең унтер-офицеры Степан Никифорович Дроновтың милкендә була.
Был бинала оптика тауарҙары менән Одессанан килгән бер туған Розенталдар һатыу иткән; сәғәт ремонтлау оҫтаһы Герман Лир бында сәғәттәр, алтын әйберҙәр менән һатыу иткән.
«Аяҡ кейеме» магазины хужаһы А. И. Танатар бында сумаҙан, башлыҡ, резина галош һәм сатырҙар һатыу менән шөғөлләнгән. Уның янындағы Г. Шатенштейн магазинында эшләпә, фуражка эшләп һатҡандар. Бында күпмелер ваҡыт «Мираж» кинематографы һәм интим осрашыуҙар өсөн бүлмәле "Олимпия"ашхана-рестораны эшләгән.
Петр урамы, 43-сө йорт
1865—1869 йылда бинаның икенсе ҡатында яҙыусы Чехов Антон Павлович Чеховтың атаһы Павел Егорович ғаиләһе фатирҙы ҡуртымға алып йәшәгән. Павел Егорович Третьяков йортонда бакалея тауарҙары менән сауҙа иткән. Бында уларҙың улдары — Михаил Чехов тыуған, Николай һәм Антондың грек мәктәбендә уҡыған йылдары үткән.
Бинала магазин хужалары һәр ваҡыт алышынып торған. 1914 йылда бинаның икенсе ҡатында 50 койкалыҡ хәрби лазарет булдырылған. Революциянан һуң 1925 йылға тиклем бина Арашко милкендә булған. 1927 йылда бында Дағстан дивизияһының штабы һәм запастағы командирҙарҙың йыйылышы эшләгән.
Петр урамы, 45-се йорт
Петр урамындағы 45-се йорт 1870 йылда төҙөлгән. Ике ҡатлы бинаның фасадтарында биш инеү урыны булған. Һул ишеге козыреклы булып, уның өҫтөндә тәҙрә торған. Ҡыйыҡ менән тәҙрә өҫтөндә « HOTEL in NORD» тигән яҙыу булған.
Третьяков сауҙа биналарында 1925 йылға тиклем күп ағзалы Хандрин ғаиләһе йәшәгән.
1900 йылда был йортта Зимонттың дарыуханаһы торған, 1910-сы йылдарҙа — бер туған Тонеттарҙың вена мебель магазины, И Я Шамковичтың "Обойҙар"магазины һәм Я. С. Кушнаревтың «Тәмәке һәм папиростар» магазины эшләгән.
Архитектура
Йорттар төбәк әһәмиәтендәге тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡыһы булып тора.
Нагорная (Быстрая ҡушылдығы)
Тасуирлама
Йылға Морозов районының  Грузиндар утары янында башлана. Уның исеме менән йылға аҡҡан йырын аталған. Шулай уҡ йылға исеме менән Грузиндар утары янындағы ҡурғандар төркөмө ("Нагорный I") һәм Козинка ("Нагорный II") аталған. Был ҡурғандар төркөмө дәүләт һаҡлауы аҫтында тора.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Сухая йылғаһы  Дон һыу бассейны округына ҡарай, һыу хужалығы участкаһы — Северский Донец йылғаһы. Йылғаның бассейны — Дон йылғаһы (һыу бассейнының Рәсәйҙәге өлөшө).
Сухая (Быстрая ҡушылдығы)
Сухая (Ҡоро) - Рәсәйҙең Ростов өлкәһе биләмәләрендә ағыусы йылға. Быстрая йылғаһы ҡушылдығы, уның  тамағынан 175 км өҫтәрәк һул яҡтан ҡоя. Йылға оҙонлоғо 35 км, уның һыу йыйыу бассейнының майҙаны — 674 км², үҙ исемендәге йырынды  барлыҡҡа килтергән.
Тасуирлама
Сухая йылғаһы  ҡыҙыл балсыҡлы тупраҡ араһында грунт һыуҙары бик аҙ сыҡҡан ерҙәрҙә аға. Уҙенең  үрге ағымында тын ғына аҡҡан сөңгөлдәрҙән тора,  түбәнге ағымда тәрән ағымлы, текә ярлы, далала бороло-боролоп аға һәм Быстрая  йылғаһына ҡушыла.
Вольно-Донская станицаһы янындағы бер нисә ҡурған шулай уҡ  "Сухой" тип атала. Улар Морозов районының археологик ҡомартҡыһы булып тора һәм  дәүләт һаҡлауы ҡарамағында.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса, Дон һыу бассейны округына ҡарай, һыу хужалығы участкаһы — Северский Донец йылғаһы. Йылға бассейны — Дон йылғаһы (һыу бассейнының Рәсәйҙәге өлөшө).
Юрий Павлович Винничук
Юрик Павлович Винничук (Юрій Павлович Винничук, 18 март 1952 йыл, Станислав) — украин яҙыусыһы, журналист, тәржемәсе, мөхәррир. Проза, шиғриәт яҙа, әҙәби антологияларҙы тәржемә итеү һәм төҙөү менән шөғөлләнә, «Пирамида» нәшриәтенең баш мөхәррире, Украина яҙыусылары ассоциацияһының вице-президенты.
Винничуктың әҫәрҙәре инглиз, немец, француз, хорват, поляк, чех, болгар, белорус, серб, рус, япон һәм башҡа телдәргә тәржемә ителгән.
Әҫәрҙәре
Винничуктың ижадында «фантастика, эротика, ҡара юмор, постмодернистик пародия элементтары берләшә». . Яҙыусыла уҡыусыларҙы бик яратҡан «ир-ат» мелодрамалары авторы менән аралаша, бигерәк тә Львов панночкалары, һәм украин мәҙәниәтендә, атап әйткәндә, әҙәбиәттә булған барлыҡ ҡот осҡос нәмәләрҙе баһалаусы"..
Башҡа әҙәби шөғөлдәре
XIX быуаттың «Утлы йылан» (1989) украин фәнни фантастикаһы антологияһы, XIX быуат украин әҙәби әкиәте, «Әкиәттәрҙең көмөш китабы» (1993), «Юрий Виннычук бүләк итә» китаптар серияһы (2002 йылдан алып 8 китап), «Әкиәт» (2002 йылдан; 3 китап) менеджеры.
Блок алып бара:. блог https://web.archive.org/web/20160502035908/http://ukr.obozrevatel.com/. Украинала цензура, Рәсәй-Украина мөнәсәбәттәре һ. б. тураһында мәҡәләләр баҫтыра.
Плагиатта ғәйепләү
2018 йылдың ғинуар аҙағында Винничук үҙенең «Збруч» порталындағы блогында советтарҙың «Не нам, бл@дям» тип аталған баҫмаһында бөтә советтарҙан ҡотолоу кәрәклеге тураһында уйлана. Рус классиктары А. С. Пушкин менән М. А. Булгаковты плагиатта ғәйепләй: «Ябай сәбәп менән мин Булгаковты украин һәм рус телдәрендә уҡығандарға ҡарағанда күпкә киңерәк уҡыу офоҡтары менән яратманым», — тип хәбәр итә яҙыусы. — «Донъя әҙәбиәтендә күп уҡыған кеше „Оҫта һәм Маргарита“ романының бөтә икенсел характерын еңел күрәсәк». Пушкин тураһында ла шул уҡ фекерҙә була, «Пушкиндың классик шиғырҙарының күбеһе, шул иҫәптән „Татьянаның хаты“ — француз теленән» —, ти.
Әммә бынан күпкә алдараҡ 2016 йылда Львовтың «Варианттар» порталы «Плагиат менән кофе » тигән ҙур мәҡәлә баҫтыра, унда Винничук үҙе 2001 йылда сыҡҡан «Львов кофеһы серҙәре» китабы өсөн плагиатта ғәйепләнә. «Варианттар» тикшеренеүенә ярашлы, Винничуктың китабы күбеһенсә Н. Н. Пучеровтың «Все о кофе» (Киев: Наукова думка, 1988 йыл) китабынан күсерелгән. Винничук тарафынан автор китабы тип бирелгән эш иһә Пучеров китабын һаҡһыҙ тәржемә итеү булып сыҡты. Бында Пучеровтың бер ниндәй ижади эшкәртеүһеҙ тулыһынса руссанан украин теленә тәржемә ителгән генә түгел, ә сиктән тыш һаҡһыҙ тәржемә ителгән. Мәҫәлән, текста «Заир» (хәҙер Конго Республикаһы) географик атамаһын табырға мөмкин, ул 1997 йылдан бирле ҡулланылмай, әммә Пучеров китабын яҙған мәлдә (1980-се йылдар) киң таралған исем була. Мәҡәләлә шулай уҡ плагиаторлыҡты раҫлаған ике китаптың да тексынан өҙөктәргә сағыштырмаса анализ яһала. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: шулай булыуға ҡарамаҫтан, Винничук үҙенең китабы өсөн 1000 доллар күләмендә аҡса ала, ә китап үҙе бер нисә баҫыла һәм хатта Львов нәшриәтселәр форумы лауреаты була. 2018 йылда Винничук тәнҡиткә, китап өсөн башҡа авторҙарҙың китаптарындағы бер нисә ҡәһүә рецепты ғына алдым, тип яуап бирә.
Башҡа мәғлүмәттәр
Юзя Обсерватор аҙналыҡ бите өсөн «Галицкий рыцарь» (1999) титулына лайыҡ булды.
"Йыл китабы"ның әҙәби премияһы финалсыһы һәм ике тапҡыр еңеүсеһе (2012: «Танго смерти» романы; 2005: «Көҙгө баҡсаларҙа яҙғы уйындар» романы.
Өйләнгән, ике бала тәрбиәләй. Львовта йәшәй һәм эшләй.
Нижанковский Нестор Остапович
Нижанковский Нестор Остапович (Не́стор Оста́пович Нижанкі́вський (31 август 1893 йыл, Бережаны, Галиция, Австро-Венгрия — 10 апрель 1940 йыл, Лодзь, Өсөнсө рейх) — Украина композиторы, пианист һәм музыка тәнҡитсеһе. Философия докторы. Композитор Остап Нижанковскийҙың улы.
Биографияһы
Нестор Остапович Нижанковский 1893 йылдың 31 авгусында Бережаны ҡалаһында (хәҙер Украинаның Тернополь өлкәһе) тыуа. Львов юғары музыка институтында (хәҙерге Николай Лысенко исемендәге Львов милли музыка академияһы) һәм Вена музыка һәм башҡарыу сәнғәте академияһында фортепиано һәм композиция курсы буйынса уҡыған.
Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусы. Рус әсирлегенә эләгә һәм 1918 йылда ошо урындан әйләнеп ҡайта. 1926 йылда Витезслав Новак етәкселегендә Прага консерваторияһында Юғары оҫталыҡ мәктәбен тамамлай.
1929 йылдан — Львов консерваторияһында музыка-теоретика фәндәре уҡытыусыһы.
Пианист, аккомпаниатор һәм музыка тәнҡитсеһе сифатында сығыш яһай. Ю.Косачтың «Кирка з Льолею» комедияһына (1938),  («Піскар», 1912; «Наймит» 1933; «Був май», «Галочка» на слова М. Обидного) хорҙарының,  «За мир» ( В. Сосюра һүҙҙәре) маршының,  И. Франко, И. Манжура, У. Кравченко, О. Олесь текстарына романстарҙың; эстрада йырҙарының; фортепиано әҫәрҙәренең («Імпровізація на українську тему», 1923; «Маленька сюїта», 1929; «Коломийка», «Інтермеццо») музыкаһы авторы; халыҡ йырҙарын эшкәртеү авторы.
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Дзержинский Эдмунд Иосифович
Дзержинский Эдмунд Иосифович (Edmund Rufin Dzierżyński; 27 май 1838 йыл, Ошмяны, Вильна губернаһы — 1882 йыл, Деревное, Вильна губернаһы) — педагог, надворный советник (1869).
Феликс Дзержинскийҙың атаһы.
Биографияһы
Эдмунд, Петербург университетын тамамлағандан һуң эш эҙләп Вильноға килгәс, уның менән урамда осраҡлы рәүештә осрашҡан. Вильно гимназияларында вакансия булмай сыҡҡан, һәм Эдмунд артабан ни эшләргә белмәй йөрөгән».
Һуңынан Херсон гимназияһында уҡыта. 1868 йылда Таганрог ҡалаһына эшкә күсерәләр.
Дзержинскийҙы Таганрогҡа күсереүҙе документаль нигеҙләгән мәғлүмәт юҡ. Народниктарҙың Херсон түңәрәген тар-мар итеү менән бәйле булыуы мөмкин. Уның етәксеһе Соломон Чудновский Э. И. Дзержинскийҙың уҡыусыһы булған.
Мария ҡатын-ҡыҙҙар гимназияһында (1868—1873) һәм Таганрог классик ирҙәр гимназияһында (1873—1875) физика һәм математика уҡытыусыһы була. Дзержинскийҙың уҡыусылары араһында Антон Чехов була, быны Чеховтың математика буйынса һаҡланған эштәре дәлилләй.
Һаулығы буйынса пенсияға сыҡҡандан һуң (1875) Таганрогтан китә. Һуңғы йылдарҙа үҙ ғаиләһе менән Дзержиново имениеһында (хәҙер Столбцы районы Минск өлкәһе) йәшәй, унда 1877 йылда уның дүртенсе балаһы, улы Феликс Дзержинский тыуа.
И. Э. Дзержинскийҙың һигеҙенсе балаһы, Владислав (1881—1942) — медицина профессоры, невролог, неврология буйынса тәүге Польша академик дәреслектең авторы, Польша Ғәскәрҙәре полковнигы; немецтар уны Лодзь янында атып үлтерә. Дзержиновола Ҡаршылыҡ ҡатнашсыһы булараҡ (1943 йылда), Эдмунд Дзержинскийҙың өлкән (иҫәндәре араһынан) улы Казимеж да атып үлтерелә.
Эдмунд Дзержинский 1882 йылда туберкулез ауырыуынан вафат була. Ауыл зыяратында, үҙенең имениеһы янында ерләнгән.
Халҡым өсөн (Ш. Бабич)
«Халҡым өсөн» — шиғыр, күренекле башҡорт яҙыусыһы Шәйехзада Бабич 1914 йылда ижад иткән. Уҡытыу башҡорт телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 9-сы класы өсөн әҙерләнгән башҡорт әҙәбиәте буйынса хрестоматия китабына индерелгән.
Әҫәрҙең идеяһы
«Был әҫәр — шағирҙең ижад программаһы, эстетик кредоһы», тип билдәләй Башҡортостан Республикаһының халыҡ шағиры Рауил Бикбаев. . «Халҡым өсөн» шиғыры менән Бабич шиғриәтенең иң ҡәҙерле биттәре асылып китә. Шағир «Халҡым өсөн» тигән принципты байраҡ итеп күтәрә. Ул «данлыҡ өсөн», «алтын өсөн» дә, шәхси зауҡы, дәрте өсөн дә йырламай, саф йөрәкле, дәртле, көләс кешеләрҙе яҡлап, «үҙ туған халҡы өсөн» һүҙ әйтәсәген, шуның яҙмышын ҡурсалап көрәшәсәген белдерә:
Йәш сағым, алтын сағым, Ялҡын сағым булһын фиҙа Халҡым алдында минең Биргән таҙа антым өсөн.
Иламайым мин көндәрем Һырғаҡ, һыуыҡ, һалҡын өсөн; Илайым тик ярлы, меҫкен, Ҡыҙғаныс халҡым өсөн. Шағир халыҡҡа тик бер яҡлы ғына ҡарамай. Халыҡ социаль һәм милли колониаль иҙеү һөҙөмтәһендә ҡарап тороуға «аяныс», «меҫкен» бер хәлгә килеп терәлгән, ләкин йәшәү дәрте, рухи ҡеүәте һүнмәгән: ул «мәңге шат, дәртле, көләс». Әҫәрҙә аяныс яҙмышҡа зарланыу, хәсрәтләнеү тойғоларына халыҡтың киләсәгенә ышаныу, өмөт сатҡылары яҡтылыҡ һибеп тора. Шағирҙең халыҡ алдында «таҙа ант» биреүе лә был ышаныстың ни тиклем көслө булыуы тураһында һөйләй.