cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Яңауыл
Тарихы
200px|left| Яңауыл тимер юл вокзалы Яңауыл — бай тарихлы ҡала. Уның тамырҙары алыҫ XVI—XVII быуаттарға барып тоташа. Ул бәләкәй генә ауыл булып барлыҡҡа килә. 1770 йылдарға тиклем ауылды урыҫтар «Новая» тип йөрөтәләр, халыҡ «Яңауыл» тип атағанға күрә, тарихҡа ул «Янаево» булараҡ ингән. Документта уның исеме тәүге тапҡыр 1750 йылда телгә алына. Телгә алыныу нигеҙ һалынған йылды аңлатмай. Уның тарихы күпкә алдараҡ башланған тигән һүҙ. 1795 йылда бында 30 йорт булып, 173 кеше йәшәй. 1920 йылда 105 йортта 685 кеше көн иткән.
1938 йылда Яңауыл, Иванай, Ҡыҙыл Октябрь бергә ҡушыла һәм «Яңауыл» эшселәр ҡасабаһы тип атала башлай. Бөйөк Ватан һуғышынан һуң Яңауыл үҫә, нығый.
1990 йылда Яңауылға ҡала статусы бирелә.
2004 йылдан башлап Яңауылда Фәтих Иҡсанов исемендәге призға «Моңға бай гармун байрамы» республика конкурсы үткәрелә. 2013 йылдан ул «Рәсәй мәҙәниәте» тип аталған маҡсатлы федераль программаға индерелә. Был сараға 1985 йылда Башҡорт дәүләт филармонияһының ул ваҡыттағы режиссеры, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Фәтих Иҡсанов нигеҙ һалған. «Тальян байрамы» исеме менән бер нисә тапҡыр ойошторолғандан һуң, ул төрлө сәбәптәр арҡаһында туҡтап ҡалғас, яңауылдар сараны яңынан тергеҙә.
Ҡала паркында гармунға махсус һәйкәл ҡуйылған.
Халыҡ һаны
.
2010 йылғы Бөтә Рәсәй йән иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы: башҡорттар — 39,4 %, татарҙар — 29,9 %, урыҫтар — 16,5 %, удмурттар — 9 %, мариҙар — 3,9 %, башҡа милләт вәкилдәре — 1,3 %.
Сәнәғәт
Ҡалалағы төп сәнәғәт предприятиелары:
Ниутей-Яха
Ниутей-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡара диңгеҙ ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 83 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Колчак, кесерткән һәм башҡалар тураһында (хикәйә)
«Колчак, кесерткән һәм башҡалар тураһында» ― урыҫ совет яҙыусыһы Михаил Александрович Шолоховтың 1926 йылда яҙылған хикәйәһе.
Баҫмаһы
«Колчак, кесерткән һәм башҡалар тураһында» хикәйәһе беренсе тапҡыр 1926 йылда ның 5-се һанында баҫыла. «Колчак, кесерткән һәм башҡалар тураһында» (1927) һәм «Зәңгәрһыу дала. Дон хикәйәләре. 1923—1925» (1927) автор йыйынтыҡтарына инә.
Сюжеты
Әҫәр сюжеты нигеҙендә дон станицаһындағы «ҡатындар бола»һының «уйынлы-ысынлы» тарихы ята. Тышҡы ҡиәфәте менән адмирал Колчакка оҡшаған төп герой, Федот, казактар тарафынан боларған ҡатындарға парламентарий итеп ебәрелә. Ләкин бисәләр, «амнистия» һүҙен дөрөҫ аңламайынса, Федотты кесерткән менән яра. Тарих станица йыйыны менән тамамлана, һәм түбәндәге ҡарар протоколға теркәлә: «бисәләргә бер тапҡыр ҙа ҡул күтәрмәҫкә һәм уларҙың ның көнбағыш ултыртырға тәғәйенләнгән дисәтинәһен эшкәртергә». Әҫәрҙең формаһы менән уның стилистикаһы ла бәйле.
Адаптациялар
1963 йылда Свердловск киностудияһында [[Шолохов Михаил Александрович|Михаил Шолохов]тың «Колчак, кесерткән һәм башҡалар тураһында» хикәйәһе буйынса «Казактар илағанда» тигән ҡыҫҡа метражлы нәфис фильм төшөрөлә. Ҡуйыусы режиссеры Е. А. Моргунов.
Буха (Наумбург)
Буха (Наумбург) (Bucha (bei Naumburg)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 285 кеше йәшәй. Майҙаны — 7,84 км2. Диңгеҙ кимәленән 244 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6642 һәм автомобиль коды — BLK.
Костюга
Костюга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вага йылғаһының һул ярына тамағынан 493 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Бурков Александр Леонидович
Бурков Александр Леонидович (23 апрель 1967 йыл, Кошва, Свердловск өлкәһе, РСФСР, СССР) — Рәсәй сәйәсмәне. 2018 йылдың 14 сентябренән Омск өлкәһе губернаторы (2017 йылдың 9 октябренән 14 сентябренә тиклем Омск өлкәһе губернаторы вазифаларын ваҡытлыса башҡарыусы). «Ғәҙел Рәсәй» партияһы Үҙәк советы Президиумы ағзаһы.
V, VI һәм VII саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты (2007— 2017), 2017 йылға тиклем — «Ғәҙел Рәсәй» сәйәси партияһының Свердловск төбәк бүлеге рәйесе, «Ғәҙел Рәсәй» фракцияһы ағзаһы һәм рәйесенең беренсе урынбаҫары.
Биографияһы
Александр Леонидович Бурков 1967 йылдың 23 апрелендә Свердловск өлкәһенең Кошва ҡалаһында тыуған. Урта мәктәпте тамамлағас, С. М. Киров исемендәге Урал политехника институтының йылылыҡ-энергетика факультетына уҡырға инә. 1989 йылда инженер-йылылыҡ энергетигы дипломын ала.
Юғары уҡыу йортон тамамлағас, «Малахит» (һуңынан East Line) туристик кооперативы хеҙмәткәре була, уны шул уҡ уҡыу йортон тамамлаған Урал эшмәкәре  Антон Баков етәкләй. Һуңынан Баков менән Бурков бергә сәйәсәткә китә һәм шул ваҡыттан башлап Баков 10 йылдан артыҡ Бурковтың «сәйәси яҡлаусыһы» булып тора. Был иһә яҙыусы Алексей Ивановтың 2014 йылда сыҡҡан «Ебург» исемле документаль китабында тасуирлана.
1990 йылдар башында улар икеһе лә Мәскәүҙә Рәсәй Хөкүмәте ҡарамағында иҡтисади реформалар үҙәгендә  эшләгәндәр.
Свердловск өлкәһе Думаһы депутаты
1994 йылда Бурков ПРЕС партияһынан Серовск өлкә Думаһы депутаты итеп һайлана. 1995 йылда, Свердловск өлкәһе губернаторын һайлағандан һуң, Свердловск өлкәһе Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары — Дәүләт милке менән идара итеү комитеты рәйесе вазифаһына билдәләнә.
1998 йылда Кошва округы буйынса Свердловск өлкәһе буйынса Закон сығарыу йыйыны вәкилдәре палатаһы депутаты итеп һайлана. Шул уҡ йылда «Свердловск өлкәһе, сәнәғәт парламенты» ижтимағи ойошмаһы рәйесе итеп һайлана. 1999 йылдың апрелендә Баков ойошторған «Май» социаль гарантиялары өсөн хеҙмәт итеүселәр хәрәкәтенең өлкә советы рәйесе итеп һайлана.
Шулай уҡ 1998 йылда Рәсәй Фәндәр академияһының Урал бүлегенең иҡтисад институтында «Милек мөнәсәбәттәрен һөҙөмтәле реформалаштырыуҙың институциональ факторҙары» дисссертацияһы өсөн иҡтисад  фәндәре кандидаты ғилми ала дәрәжәһен.
1999 йылда Свердловск өлкәһе губернаторы һайлауҙарында ҡатнаша, һайлауҙарҙың икенсе турына сыға. 1999 йылдың октябрендә III саҡырылыш Дәүләт думаһына һайлауҙарҙа ҡатнашҡан «Мир, Труд, Май» һайлау блогының лидеры була.
Свердловск өлкәһе Закондар сығарыу йыйылышы депутаты
2000 йылда партия исемлектәре буйынса тауыш биреү һөҙөмтәләре Свердловск өлкәһе буйынса Закондар сығарыу йыйылышының Өлкә думаһы депутаты итеп «Май» социаль гарантиялар өсөн хеҙмәт итеүселәр хәрәкәтенән һайлана.
2003 йылда Баков Бурковтың «сәйәси яҡлаусыһы» ролен уйнауҙан туҡтай, көнәркәштәрҙең юлдары башта район үҙәге, ә һуңынан федераль дәрәжәлә тарала. Баков дөрөҫөн әйткәндә уң яҡҡа китеп, уң көстәр союзының төп политтехнологтарынан береһе була. Бурков һул социалисттар араһында эшсәнлеген дауам итә — Өлкә думаһына һайлауҙарҙа «Урал бюджетсыларын союзы»н етәкләй (2004 йылда яңынан һайлана), ә һуңынан «Ғәҙел Рәсәй»ҙең төбәк бүлеге лидеры булараҡ, ике тапҡыр РФ Дәүләт думаһы депутаты була.
«Ғәҙел Рәсәй: Тыуған ил/Пенсионерҙар/Тормош» партияһына 2007 йылда күсә һәм Свердловск региональ бүлексәһе советы бюроһы секретары итеп билдәләнә.
Дәүләт Думаһы депутаты
2007 йылдың 2 декабрендә V саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты итеп һайлана, транспорт комитеты ағзаһы була. «Ғәҙел Рәсәй»ҙән һәм партияның Свердловск бүлегенән Евгений Ройзман (2007 йылдың октябрендә, Дәүләт Думаһына һайлауҙарға бер ни тиклем ваҡыт ҡалғас), ә һуңынан Яков Невелев киткәндән һуң, Бурков 2008 йылдың июлендә партияның Свердловск бүлеге рәйесе итеп һайлана. 2010 йылдың июнендә яңынан һайлана. 2011 йылдың апрелендә Мәскәүҙә «Ғәҙел Рәсәй»ҙең V съезында партияның Үҙәк советы Президиумы составына һайлана.
2010 йылда Бурков етәкселегендәге Свердловск өлкәһе, «Ғәҙел Рәсәй» партияһы, партия исемлектәре Свердловск өлкәһе буйынса Закондар сығарыу йыйылышыга депутаттар һайлауҙа ҡатнашып, 19,30% тауыш йыйып, өсөнсө урынды ала. Был Рәсәй буйынса «Ғәҙел Рәсәй» партияһының иң яҡшы һөҙөмтәһе була.
2011 йылдың декабрендә Бурков Александр V саҡырылыш Дәүләт Думаһына һәм Свердловск өлкәһе, Закондар сығарылыш йыйылышына һайлауҙарҙа ҡатнаша. «Ғәҙел Рәсәй» партияһы өлкә бүлеге өлкә закондар сығарыу йыйылышында 50 урындың 9-ын алған.
Бурков Александр яңынан VI саҡырылыш Дәүләт думаһына һайлана. «Ғәҙел Рәсәй»ҙең Свердловск бүлеге ил буйынса иң яҡшы һөҙөмтәләрҙең береһен күрһәтә — тауыш биреүселәрҙең 24,7% «Ғәҙел Рәсәй» ағзаларын һәм Александр Бурковты хуплай. «Ғәҙел Рәсәй» ағзалары Закон сығарыу йыйылышына һайлауҙарҙа тауыш биреүселәрҙең 30,44% тауышын йыя.
Омск өлкәһе губернаторы
2017 йылдың 9 октябрендә губернатор вазифаһына ингәнсе Омск өлкәһе губернаторы вазифаларын ваҡытлыса башҡарыусы итеп билдәләнә. Бушаған Дәүләт Думаһы депутаты мандаты Дмитрий Ионинға тапшырыла.
Шәхси тормошо
Бурков Александр өйләнгән, улы Владимир бар.
1 октябрь
{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} ||
һәм иҫтәлекле даталар
}}
Ғосман мәсете
Ғосман мәсете (جامع عصمان; Османская мечеть), шулай уҡ Ғәмр ибн әл-Әғәс (جامع عمرو بن العاص йәки Әбү Ҡиләз (جامع أبو قلاز) мәсете тигән исемдәр менән билдәле — Ливияның көнсығыш өлөшөндәге Киренаика төбәге Бәнғази ҡалаһындағы мәсет. Мәсет XVIII быуатта төҙөлгән һәм ҡалалағы иң боронғо мәсеттәрҙең береһе булып тора.
Тарихы
Мәсеттең тәүге бинаһын 1740 йылда әл-Бәрәғәт ҡәбиләһе төҙөй һәм ул Әбү Ҡиләз мәсете исемен йөрөтә. 1882 йылда Киренаика хакимы Рәшит паша иҫке мәсетте һүтеп, уның урынында яңы мәсет төҙөргә бойора. 1883 йылда яңы мәсет төҙөлә, уның дизайны беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған. Мәсет бинаһында Мөхәммәт Пәйғәмбәр менән бәйле ҡомартҡылар һаҡланған. Әммә 1977 йыл артефакттар урланған һәм эҙһеҙ юғалған.
Хәҙерге ваҡытта Ғосман мәсете файҙаланылмай һәм ташландыҡ хәлдә тора, шуға күрә уға емерелеү хәүефе янай.
Юрматы (Ишембай)
Юрматы — Ишембай ҡалаһы микрорайоны, уның көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан.
Юрматы микрорайоны ике өлөшкә бүленә — Юрматы-1 һәм Юрматы-2. Май, Алебастр һәм Көньяҡ микрорайондары менән сиктәш.
Урамдары
Микрорайонда күпселек урамдар Ишембай ҡалаһының атҡаҙанған нефтселәре исеме менән аталған. Исемдәр «Ишембайнефть» нефть-газ табыу идаралығы юллауы буйынса тәҡдим ителгән. Башҡортостан Республикаһы «Ишембай районы» муниципаль район советының 2011 йылдың 20 майындағы № 35/508 ҡарары буйынса микрорайондағы өс урамдың исемдәре раҫланған :
Хәҙерге торошо
2008 йылда микрорайонда торлаҡтың квадрат метры хаҡы юғары булыуы күҙәтелә. Бер квадрат метр өсөн хаҡ 12 мең.
Әлеге ваҡытта Юрматы — хәҙерге заманса төҙөлөш алып барылған биҫтә. Өй төҙөүселәрҙең өлөшләтә ҡатнашлығы шарттарында коттедждар төҙөлөшө алып барыла. Төҙөлөш ҡала һәм республика бюджетынан бүленгән аҡсаға алып барыла.
Юрматы — торлаҡ төҙөлөшө һәм сәнәғәт инфраструктураһын үҫтереү өсөн иң перспективалы биҫтә. Энергетика ҡеүәттәре етмәй, 15 МВт ҡеүәтле трансформатор подстанцияһы төҙөү кәрәк. Биҫтәнең икенсе өлөшөндә үҙләштерелгән территория майҙаны 22,9 гектар тәшкил итә, сафҡа индерелгән торлаҡ 16 мең кв. м.
2012 йылда микрорайонда электр менән тәьмин итеү системаһын ойоштороу планлаштырыла.
Мапаси-Я
Мапаси-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Төньяҡ Сосьва йылғаһының һул ярына тамағынан 619 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Никольск (Ауырғазы районы)
Никольск (Никольск) — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 49 кеше. Почта индексы — 453480, ОКАТО коды — 80205846006.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Рошен
«Рошен» (Roshen) — украин кондитер корпорацияһы, донъяла иң эре кондитер ризыҡтары етештереүселәрҙең береһе. 2012 йылға ҡарата Candy Industry Top 100 рейтингында18-се урынды биләгән. Башҡа сығанаҡтар буйынса, әһәмиәте буйынса донъя кондитер компаниялары араһында 15-се урында тора.
Компанияның үҙәк офисы Киевта урынлашҡан. Украиналағы бүлектәренән тыш, компания составына Литва, Венгрия, Ҡаҙағстан, Рәсәй һәм Ҡытай бүлектәре инә. Продукцияһы донъяның 30-ҙан ашыу илендә, шул иҫәптән Рәсәйҙә, Ҡаҙағстанда, Беларуста, Кавказ, Урта Азия, ЕС илдәрендә, АҠШ-та, Молдовала, Ҡытайҙа, Израилдә, Литвала һатыла.
«Рошен» атамаһы корпорацияға нигеҙ һалған Пётр Порошенко фамилияһының тәүге һәм һуңғы ижектәрен ҡыҫҡартыу юлы менән яһалған.
Милекселәре һәм етәкселеге
2014 йылғы Украина президентын һайлауҙа ҡатнашҡан Пётр Порошенко еңгән осраҡта "Рошен"ды һатырға ниәтләүен белдерә. 2015 йылдың 5 июнендә Киевта үткән матбуғат конференцияһына Пётр Порошенко үҙенең «Рошен» кондитер корпорацияһы акциялары пакетын Ротшильдтар нәҫеленең N M Rothschild & Sons шәхси инвестиция банк компанияһы идараһына тапшырасағы тураһында әйтә. 2016 йылдың ғинуарында был акцияларҙы Rothschild Trust траст фонды идараһына тапшырыу тураһында договорға ҡул ҡуйыуы, ошо сәбәле президентлыҡ мөҙҙәте тамамланмайынса бизнесҡа йоғонто яһай алмаясағы хаҡында иғлан итә.
Эшмәкәрлеге
«Рошен» корпорацияһы 320-нән ашыу атамалағы продукция сығара: шоколад плиткалары, шоколад батонсыҡтары, шоколадлы, карамелле, желелы кәнфиттәр, печенье, бисквит, вафлялар, торт, зефир, пирожныйҙар, ҡаҡ, кекс, мармелад, крекерҙар. Йыллыҡ етештереү күләме 450 мең тоннаға етергә мөмкин.
Социаль проекттары
«Рошен» корпорацияһы ғәмәлгә ашырған ҡайһы бер социаль проекттар:
Производство ҡеүәттәре
2016 йылға ҡарата корпорация составында торған производство ҡеүәттәре:
Продукцияны сертификатлау
ROSHEN кондитер фабрикалары ISO 9001:2008 халыҡ-ара сифат һәм ISO 22000:2005 аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеге стандарттары талаптарына ярашлы сертификатланған. ROSHEN һөт заводында (Винница) ISO 9001 (2015 йылдың 20 апрелендә бирелгән сертификат) һәм ISO 22000 (2015 йылдың 4 майында бирелгән сертификат) халыҡ-ара стандарттары талаптарына ярашлы аҙыҡ-түлек сифатына һәм хәүефһеҙлегенә идара итеү системаһы индерелгән. Аҙыҡ-түлектең сифатына һәм хәүефһеҙлегенә идара итеү системаларының ярашлылығы «Bureau Veritas» халыҡ-ара аудит компанияһы сертификаттары менән раҫланған. 2016 йылдың апрелендә FSSC-22000 аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеге сертификаты алына.
Фабрикаларға экскурсиялар
«Рошен» корпорацияһы 8—14 йәшлек балалар өсөн өс фабрикаға — Киев, Винница һәм Кременчугтағы производстволарға — түләүһеҙ экскурсиялар ойоштороп тора. Экскурсия ваҡытында балалар татлыны әҙерләү барышын ҡарай. Экскурсия программаһына шулай уҡ татлы ризыҡтарҙы тәмләтеү һәм "Рошен"дан бүләк тапшырыу инә.
Таможня союзы дәүләттәре яғынан
«Рошен» корпорацияһы, Мәскәү ҡалаһының Тверь район суды тарафынан корпорацияның Рәсәйҙәге предприятиеларының бөтә аҡсаһына арест һалыныуы сәбәпле, 2014 йылдың 21 мартынан Рәсәй территорияһында эшмәкәрлеген туҡтатырға мәжбүр була 2014 йылдың апрелендә корпорация Рәсәй предприятиеларындағы эшен ҡабат башлай. .
2015 йылдың 16 апрелендә Мәскәү ҡалаһының Басман район суды «Липецк „РОШЕН“ кондитер фабрикаһы» ААЙ-һынан 180 миллион һумлыҡ һалым бурысын түләтеү тураһында ҡарар сығара. 2015 йылдың 24 апрелендә Рәсәй Федерацияһы Тәфтиш комитетының Баш тәфтиш идаралығы был ҡарар нигеҙендә Липецк фабрикаһының мөлкәтенә арест һала. Арест һалынған мөлкәттең дөйөм хаҡы 2 миллиард һумға баһалана.
2016 йылдың сентябренә Липецк фабрикаһы мөлкәте Мәскәү ҡалаһының Басман суды һалған арест аҫтында ҡалыуын дауам итә. Арест тураһындағы ҡарар мөлкәтте файҙаланырға рөхсәт итә, ләкин уның менән ниндәй ҙә булһа операциялар үткәреүҙе (һатыу, хужаһын үҙгәртеү) тыя. РФ Тәфтиш комитеты һалған арестан башҡа, тағы ете ер участкаһының, шулай уҡ бер нисә торлаҡ булмаған бинаның һәм ҡоролманың, шул иҫәптән коммуникация объекттарының хужаһын үҙгәртеүгә һалым инспекцияһы һалған тыйыу эш итә. 2013 йылдың 2 авгусында «Рошен» продукцияһының Таможня союзының техник регламентына тап килмәүе тураһында Роспотребнадзорҙың рәсми раҫламаһына бәйле, Ҡаҙағстан Республикаһының Санитар хеҙмәте продукцияны тикшерә башлай. Тикшереү һөҙөмтәһендә продукцияла бензпирен табылмай. 2013 йылдың 2 авгусында «Рошен» продукцияһының Таможня союзы нормаларына ярашлылығын тикшереүҙе Беларусь Республикаһы санитар хеҙмәттәре лә башлай. Шулай уҡ Беларусь Республикаһының Дәүләт таможня комитеты Рәсәй Федерацияһы территорияһына «Рошен» украин кондитер фабрикаһы етештергән кондитер изделиеларының Таможня союзы таможня сигенең белорус өлөшөндәге үткәреү пункттары аша индерелмәүе һәм Беларусь Республикаһы территорияһынан реэкспортланмауы сараларын күрә. Бынан һуң Беларусь Республикаһы һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары — баш санитар табибы Игорь Гаевский Беларусь Республикаһы үҙ территорияһында «Рошен» продукцияһын һатыуҙы тыймаясағы тураһында белдерә. Ә 2013 йылдың октябрендә Беларусь Республикаһы Стандартлаштырыу буйынса дәүләт комитеты «Рошен» продукцияһында хәүефһеҙлек талаптары күрһәткестәрен боҙоуҙарҙың табылмауын хәбәр итә.
Башҡа дәүләттәр яғынан
2013 йылдың 29 июлендә Молдова Республикаһы Аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеге буйынса милли агентлығы «Рошен» украин корпорацияһы продукцияһына һайланма һынауҙар үткәрә. Был тикшереү һөҙөмтәләре буйынса аҙыҡ-түлек сифаты һәм хәүефһеҙлеге стандарттарына ярашһыҙлыҡ осраҡтары табылмай . 2013 йылда Тажикстан Республикаһы Санитар-эпидемиология хеҙмәте менән Тажикстан Республикаһының Энергетика һәм сәнәғәт министрлығы тарафынан үткәрелгән «Рошен» продукцияһын тикшереү һөҙөмтәһендә нормаларҙы боҙоуҙар табылмай. 2013 йылдың 13 авгусында Ҡырғыҙ Республикаһының Ауырыуҙарҙы иҫкәртеү һәм экспертизалар департаменты «Рошен» фабрикаһы кәнфиттәренең хәүефһеҙлеген тикшерә. Уның һөҙөмтәләре буйынса кеше өсөн зарарлы бер ниндәй ҡушылмалар ҙа (шул иҫәптән бензпирен һәм ауыр металдарҙың тоҙҙары) табылмай. 2013 йылдың 29 авгусында Әрмәнстан Республикаһы Аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеге буйынса дәүләт хеҙмәте баҫып сығарған тикшереү һөҙөмтәләренән күренеүенсә, «Рошен» компанияһының продукцияһында бензпирен табылмаған.
Һылтанмалар
<div class="cx-template-editor-title" title="Шаблон предназначен для указания языка около ссылок на страницы на иностранном языке.">Ref-uk   <div class="cx-template-editor-title" title="Шаблон предназначен для указания языка около ссылок на страницы на иностранном языке.">Ref-uk    <div class="cx-template-editor-title" title="Шаблон предназначен для указания языка около ссылок на страницы на иностранном языке.">Ref-ru    <div class="cx-template-editor-title" title="Шаблон предназначен для указания языка около ссылок на страницы на иностранном языке.">Ref-ru    <div class="cx-template-editor-title" title="Шаблон предназначен для указания языка около ссылок на страницы на иностранном языке.">Ref-en    <div class="cx-template-editor-title" title="Шаблон предназначен для указания языка около ссылок на страницы на иностранном языке.">Ref-en     Официальный сайт   1   http://roshen.com/       Официальный сайт   1   http://roshen.com/       Официальный сайт   1   http://roshen.com/       Официальный сайт   1   http://roshen.com/
Урман (Нуриман районы)
Урман (Урман) — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 65 кеше. Почта индексы — 452443, ОКАТО коды — 80245805011.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Номзай-Яха
Номзай-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тиутей-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 92 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Изге Валентин көнө
Ғашиҡтар көнө (Изге Валентин көнө) — 14 февралдә бөтә донъяла үткәрелгән ғашиҡтар көнө. Был көндә яратҡан һәм ҡәҙерле кешеләргә йөрәк формаһындағы открыткалар — валентинкалар бүләк итеү ҡабул ителгән. Валентинкалар етештереүсе компаниялар үткәргән маркетинг сәйәсәте был байрамды Рәсәйгә бөтә доняъға таратты. Уның тарихы романтик мөхәббәткә бәйле.
Был көн бөгөн дә онотолмаған, киреһенсә, халык, бигерәк тә йәштәр араһында киң тарала. Ғашиҡтар көнөндә, йола буйынса, бер-береһен һөйгәндәр бүләктәр бирешә, "валентинка"лар менән алмаша.
Грёберн
Грёберн (Gröbern) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 642 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,45 км2. Диңгеҙ кимәленән 107 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6773 һәм автомобиль коды — ABI (элек: BTF).
Белый Лух
Белый Лух — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Унжа йылғаһының һул ярына тамағынан 23 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 119 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Унжа йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга, Рыбинск һыуһаҡлағысынан Ока ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Инлоу
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кочевар
Кочевар — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Юрманьга йылғаһының уң ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Кёнигсборн (Магдебург)
Кёнигсборн (Магдебург) (Königsborn (bei Magdeburg)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 602 кеше йәшәй. Майҙаны — 5,31 км2. Диңгеҙ кимәленән 49 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39175 һәм автомобиль коды — JL.
Мапс-Я
Мапс-Я — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Воль-Я йылғаһының уң ярына тамағынан 81 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ибрай ауыл Советы (Ҡыйғы районы)
Ибрай ауыл советы — Башҡортостандың Ҡыйғы районындағы муниципаль берәмек.
Тарихы
«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре сиктәре, статусы һәм административ үҙәктәре тураһында законы»на ярашлы ауыл биләмәһе .статусына эйә.
Болть
Болть — Рәсәй йылғаһы. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Унжа йылғаһының һул ярына тамағынан 144 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ән-Нури йәмиғ мәсете
Ән-Нури йәмиғ мәсете (جامع النوري; Собо́рная мече́ть ан-Нури) — Ираҡтың тарихи мәсеттәренең береһе.
Урынлашыуы
Мосул ҡалаһында Тигр йылғаһының уң (көнбайыш) ярында урынлашҡан.
Тарихы
XII быуатта төҙөлгән. Мосулда Өмәүиҙәр мәсетенән һуң төҙөлгән икенсе мәсет була. Бер нисә тапҡыр үҙгәртеп төҙөлә (һуңғы тапҡыр — 1944 йылда).
2014 йылда был мәсеттә «Ислам дәүләте» лидеры Әбү Бәкер әл-Бағдади "бөтә донъя хәлифәте " иғлан итә.
2017 йылдың 21 июнендә Мосул өсөн һуғышта емерелә. Мәсет үҙе лә, уның манараһы ла юҡ ителә .Коалиция бының өсөн Ислам дәүләтен ғәйепләй, әммә Ислам дәүләте Amaq агентлығы аша мәсет америка авиаһөжүме һөҙөмтәһендә емерелгән, тип белдерә.
Архитектура үҙенсәлектәре
Үҙенең көнсығышҡа табан сығып торған « көмөрө» манараһы менән билдәле булған, ул баштағы ҡоролманан ҡалған берҙән-бер өлөшө булып тора.
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="1">
Кочкужмень
Кочкужмень — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Устья йылғаһының уң ярына тамағынан 135 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Лана Петранович
Лана Петранович (Lana Petranović; ) — Антонио Соуза-Кордейру менән парлы шыуыуҙа  сығыш яһаусы хорват фигурисы. Хорватияның өс тапҡыр чемпионы, Европа чемпионатында  һәм донъя чемпионатында ҡатнашыусы.
Иртә йылдары
Петранович конькиҙа 2007 йылда шыуа башлай. Тәүҙә яңғыҙ сығыш яһай, 2014 йылдың октябрендә юниорҙарҙың Гран-при серияһында ҡатнаша. 2015 йылдың ғинуарында Дорнбирнда Европаның ҡышҡы үҫмерҙәр олимпия фестивалендә һуңғы тапҡыр яңғыҙ разрядта сығыш яһай.
Петранович парлы шыуыуға ҡарар итә, уның партнеры Михаэль Люк була. Пар АҠШ-та күнекмәләр ала. 2015 йылдың беренсе сентябрендә улар Италияның Trophy Lombardia халыҡ-ара аренаһында беренсе тапҡыр сығыш яһай  һәм башҡа ярыштарҙа, шул иҫәптән «Челленджер» серияһының өс турнирында ҡатнаша, ләкин унан һуң пар тарҡала. Уларҙың берлектәге һуңғы ярышы булып 2016 йылдың февраль айында Хельмут Зайбт Мемориалы тора.
Миҙгел 2016/2017
Юрий Ларионов етәкселегендәге йыйылма команда өсөн беренсе тапҡыр сығыш яһап, Петранович / Соуза-Кордейру 2016 Warsaw Cup турнирында дүртенсе урынды биләй. Шулай уҡ, «Загребтың алтын конькийында» улар бишенсе була;  2017 йылғы Европа чемпионатында Остравала 15-се һәм Хельсинкиҙа донъя чемпионатында 21-се урынды биләйҙәр.
Миҙгел 2017/2018
Петранович тубығына йәрәхәтләнгәндән һуң операция кисерә һәм боҙға тик өс айҙан һуң ғына ҡайта. Тергеҙелеүе арҡаһында улар 2018 йылғы Ҡышҡы Олимпия уйындарында квалификацияның һуңғы этабы булған 2017 Trophy Nebelhorn турнирында ҡатнаша алмай. Ярыштарға ғинуарҙа әйләнеп ҡайталар, Мәскәүҙә   2018 йылғы Европа чемпионатынында 12-се урынды алалар. Мартта Миланда донъя чемпионатында  21-се урынды  биләйҙәр.
Миҙгел 2018/2019
Уларҙың тренеры Дмитрий Савин була. Петранович/Соуза-Кордейру 2018 Lombardia Trophy турнирында 7-се урынды яулайҙар.
Нонза-Се
Нонза-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Нонза-Яга йылғаһының уң ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.
Бабасыр
Бабасыр ҡыл селәүсен (Enterobius, Острицы)  —кешеләрҙең, бигерәк тә балаларҙың тура эсәктәрендә паразитлыҡ итә торған ваҡ йоморо селәү.
Чурилов Валерий Андреевич
Чурилов Валерий Андреевич (27 июль 1946 йыл, Сочи) — совет, Рәсәй инженер-конструкторы, сәйәсмән, техник фәндәр кандидаты (1975), Ханты-Манси автономиялы округы КПСС округ комитетының беренсе секретары (1985—1990), халыҡ депутаттарының Ханты-Манси район советы рәйесе (1990—1994), РСФСР-ҙың халыҡ депутаты (1990—1993).
Биографияһы
1946 йылдың 27 июлендә РСФСР-ҙың Краснодар крайы Сочи ҡалаһында тыуған.
1970 йылда Николай Бауман исемендәге Мәскәү юғары техник училищеһын (МВТУ) тамамлай. 1972 йылдан 1975 йылға тиклем Чурилов Төмән индустриаль институтында уҡыта.
1975 йылдан Төмән һәм Ханты-Мансийск ҡалаларында партия эшендә. 1985 йылда Ханты-Манси автономиялы округы КПСС округ комитетының беренсе секретары, 1990 йылда Ханты-Манси халыҡ депутаттары район советы рәйесе итеп һайлана.
1990 йылда РСФСР-ҙың халыҡ депутаты итеп һайлана, унда Рәсәй Юғары Советы Советы, Конституцион комиссия һәм Халыҡ депутаттары Советтарының эше һәм үҙидараны үҫтереү буйынса комитет ағзаһы була.
1994 йылдан «Угра» финанс-инвестиция корпорацияһын һәм «Югранефть» ААЙ-һын, "НК «Эвихон» ААЙ-һын етәкләй, шулай уҡ «Мәскәү нефть компанияһы» ААЙ-һының вице-президенты була.
1996 йылда «Реформалар — яңы йүнәлеш» Бөтә Рәсәй хәрәкәте башҡарма комитеты директоры итеп һайлана, бынан тыш, Бөтә Рәсәй кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ эшҡыуарҙары союзын етәкләй (Кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ эш биреүселәренең Бөтә Рәсәй союзы).
1997 йылдан «Православие Рәсәйе» Бөтә Рәсәй йәмәғәт хәрәкәтенең Үҙәк Советы ағзаһы була. 1998 йылдан 2002 йылға тиклем Чурилов Рәсәй сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы вице-президенты булып эшләй.
2001 йылдан эш биреүселәр яғынан Рәсәй Федерацияһының өс яҡлы комиссияһы ағзаһы булып тора. 2002 йылдан «Берҙәм Рәсәй» партияһы яҡлыларҙың Үҙәк координация советы ағзаһы.
Ханты-Манси автономиялы округын «деколонизациялау» яҡлы була, Ханты-Манси автономиялы округын Рәсәй Федерацияһының бойондороҡһоҙ субъекты тип таныуға өлгәшә.
Округтың тәбиғи ресурстарын рациональ файҙаланыу һәм үҙенең эшкәртеү сәнәғәтен булдырыу кәрәклеген яҡлай. Шулай уҡ традицион һөнәрселекте үҫтереүгә һәм Төньяҡтың төп халыҡтарының мәҙәниәтен күтәреүгә булышлыҡ итә. «Юграны ҡотҡарыу» экологик-мәҙәни берекмәһен ойоштороу инициаторҙарының береһе була.
Туниста ислам
Туниста ислам (الإسلام في تونس) ― дәүләт дине. АҠШ Дәүләт департаментының 2014 йылғы мәғлүмәте буйынса, ил халҡының (11, 8 млн кеше, 2020 йылға) 99 % — ы ― мосолмандар (күпселеге Мәлики мәҙһәбе сөнниҙәре). Тунис Конституцияһы: «илдең дәүләт дине ― ислам», «хөкүмәт ― дин һаҡсыһы», тип билдәләй һәм һайланган Тунис президентының мосолман булыуын талап итә.
Хөкүмәт һәм ислам
2014 йылдың ғинуарында ҡабул ителгән ил Конституцияһы «исламды ― дәүләт дине», «хөкүмәтте ― дин һаҡсыһы» булараҡ билдәләй һәм һайланган Тунис президентының мосолман булыуын талап итә. Конституция дин тотоу, намыҫ һәм дини йолаларҙы тәьмин итеү иркен гарантиялай. Унда шулай уҡ дәүләттең түҙемлелек һәм сабырлыҡ кеүек ҡиммәттәрҙе таратыу, изге урындарҙы һаҡлау һәм тәкфир (мосолмандарҙың башҡа мосолмандарҙы көфөрлөктә ғәйепләүҙәрен) булдырмау бурыстары күрһәтелгән. Конституция, өсөнсө заттарҙың хоҡуҡтарын яҡлау, милли оборона һәм социаль хәүефһеҙлек, әхлаҡ һәм сәләмәтлек кеүек дөйөм сәбәптәр нигеҙендә, дин иркен сикләү мөмкинлеген рөхсәт итә.
Хөкүмәт мәсеттәрҙе контролдә тота, уларға субсидиялар бирә һәм ғибәҙәт ҡылдырыусы имамдарға эш хаҡы түләй. Президент илдең Юғары мөфтөйөн тәғәйенләп ҡуя. Дүрт дини байрам:Ураҙа байрамы, Ҡорбан байрамы, Мөхәррәм һәм Мәүлит байрамы Тунистың милли байрамдар исемлегенә индерелгән.
Ислам дини белеме дәүләтмәктәптәрендә мәжбүри уҡытыла, урта мәктәп уҡыусылары өсөн дини уҡыу шулай уҡ программаһы йәһүдилек һәм христианлыҡ тарихын (ислам күҙлегенән) өйрәнеүҙе үҙ эсенә ала. Күп йылдар Зәйтүнә Ҡөрьән мәктәбе (Zeitouna School Koranic) дәүләт милли университеттары системаһының бер өлөшө булып тора.
Ҡағиҙә булараҡ, граждандарҙың хоҡуғын шәриғәт нигеҙендә аңлатыу ҡайһы бер ғаилә эштәрендә генә ҡулланыла. Ҡайһы бер ғаиләләр, шәриғәттең мираҫҡа йоғонтоһонан ҡасып, ата-әсә һәм бала араһында алыш-биреш шартнамәләр төзи, шуның менән улдары һәм ҡыҙҙары бер тигеҙ милек аласаҡ, тип гарантия бирә.
Тарих
Хәҙерге Тунис территорияһы Өмәүиҙәр хәлифәлеге осоронда (б. э. 661—750 йылдары) Ислам дине йоғонтоһона эләгә. Өмәүиҙәр Төньяҡ Африкала беренсе ислам ҡалаһы булған Ҡайраүәнды төҙөй һәм 670 йылда Ғүҡбә мәсетен (Ҡайраүән Ҙур мәсетен) тергеҙә. Был мәсет мосолман көнбайышында иң боронғо манараһы булған иң дәрәжәле изге урын булып тора, ул шулай уҡ ислам сәнғәте һәм архитектураһы шедевры тип һанала. 703 йылда төҙөлгән Әҙ-Зәйтүнә мәсет-университеты Туниста Ислам фәне һәм дәғүәт үҙәгенә әүерелгән.
1800—2011
Тунис Европа илдәренең көслө колониаль йоғонтоһонда була (Франция протектораты булған Туниста 1945 йылда 144 000 колонизатор йәшәгән) һәм Төньяҡ Африкалағы мосолман илдәренән көнбайыш йоғонтоһо иң көслө булған (вестернлашҡан) ил тип һанала. Илдең беренсе президенты Хәбиб Бургиба донъяуилыҡ (секулярлыҡ) яҡлы шәхес була. Ул 1958 йылда Әз-Зәйтүнә ислам университетын бетереп, Тунис университетына теология һәм шәриғәт факультеты итеп ҡуша (2012 йылда өр-яңынан университет итеп тергеҙелгән). 1956 йылда ҡабул ителгән Шәхси статус тураһында кодекс күп ҡатынлылыҡты (полигамия) тыя, ҡыҙ балалар өсөн никахҡа инеү йәшен 17 йәшкә тиклем арттыра, ҡатын-ҡыҙҙарға айырылып китеү мөмкинлеген еңеләйтә һәм балиғ булмаған ҡыҙҙар өсөн мәжбүриникахты тыя. Ул шулай уҡ илдең Бөйөк мөфтөйөн тәғәйенләй.
Уның дауамсыһы Зин әл-Ғәбидин бин Ғәли (1987—2011) Юғары ислам советын ойоштора. Ул шулай уҡ мәсет имамдарының Дин эштәре буйынса министрлыҡ тарафынан билдәләнеүҙәрен талап иткән. Министрлыҡ йыш ҡына идара итеүсе Демократик конституция партияһы ағзаларын билдәләй, шулай уҡ ғибәҙәт хеҙмәттәренең эстәлеген контролдә тота. 1988 йылда ҡабул ителгән Закон дәүләт тарафынан билдәләнмәгән кешеләргә мәсеттәрҙә һәр төрлө саралар һәм йыйылыштар үткәреүҙе тыя. Хөкүмәт, ҡала төҙөлөшөнең милли ҡағиҙәләренә тура килтереп төҙөү шарты менән, мәсеттәр төҙөргә рөхсәт итә, ләкин төҙөлөш тамамланғандан һуң улар хөкүмәт милкенә әйләнә. Полиция көрәк һаҡал йөрөтөүсе ир-аттарҙы эҙәрлекләгән һәм тотҡарлаған, тигән хәбәрҙәр бар.
Революциянан һуң
Зин әл-Ғәбидин бин Ғәли режимы бәреп төшөрелгәс, дини эҙәрлекләүҙәр һирәгәйә төшә. 1988 йылда мәсеттәрҙә дәүләттеке булмаған сараларҙы һәм йыйылыштарҙы тыйыусы ҡанун ғәмәлдән сығарыла. 2010—2011 йылдарҙа Тунис революцияһы барышында Бин Ғәли ҡулға алынғандан һуң бер нисә ай дауамында уның режимы билдәләгән күп кенә имамдар алыштырыла. 2011 йылдың октябрендә Дин эштәре министрлығы яҡынса 400 мәсетте контролдә тотмауын иғлан итә. 2015 йыл башына 3000-гә яҡын тунислы Сүриәгә һуғышырға (йыһат) киткән. Күп ҡатынлылыҡты рөхсәт итергә өндәүҙәр булған. 2013 йылда билдәләнгән Бөйөк мөфтөй күп ҡатынлылыҡ яҡлы булыуын белдергән. 2013 йылдың авгусында Тунис хөкүмәте илдең донъяуи булыуы өсөн көрәшеүсе сәйәсәтселәр Шөкри Белаидты һәм Мөхәммәд Браһмиҙы үлтереүгә ҡатнашы бар тип шикләнелгән Әнсар әш-Шәрига радикаль ислам ойошмаһын «законһыҙ террорсылыҡ ойошмаһы» тип иғлан итә.
2014 йылдың 16 июлендә исламсылар һөжүме арҡаһында 12 хәрби һәләк булған, премьер-министр канцелярияһы терроризмға ҡаршы көрәш буйынса көстәрҙе координациялау өсөн «кризис бүлексәһе» булдырған. Бер аҙҙан министрлыҡ, «нәфрәт уятыу һәм көсләүҙе пропагандалауҙа» ғәйепләп, ике дини радиостанцияны һәм бер телевизион каналды ябып ҡуя. Исламсыларҙың туристарға һөжүм итеүе (2015 йылда 60-тан артыҡ кеше, нигеҙҙә, туристар, үлтерелгән) Тунистың туризм индустрияһын ҡаҡшата.
2014 йылдың декабрендә Дин эштәре буйынса министрлыҡ Тунистағы барлыҡ мәсеттәрҙе лә яңынан дәүләт контроле аҫтына алған.
2017 йылда бер нисә ир-ат ураҙа ваҡытында халыҡ алдында ашаған өсөн ҡулға алынған һәм бер нисә айға төрмәгә ябылыуға хөкөм ителгән.
Ишембай станоктар ремонтлау заводы
Тарихы
2005 йылдың апрелендә «Ишембай транспорт машиналары эшләү заводы „Витязь“» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенән (хәҙерге «„Витязь“ машиналар эшләү компанияһы») аукционда 40000 кв. м. биләмәһе менән производство һәм административ майҙандың бер өлөшө һатып алына, предприятиеның бер нисә тапҡыр банкротлығы һөҙөмтәһендә ул туҡтап торған була. Ҡыҫҡа ваҡыт аралығында яңы урынға һигеҙ мең тонна самаһы станок ҡорамалдары күсерелә, цехтарға йылылыҡ, яҡтылыҡ, газ үткәрелә, кешеләр эшләү өсөн нормаль шарттар булдырыла һәм етештереү эштәре башлана.
Туниста ислам
Революциянан һуң
2017 йылдан башлап Тунис мөслимәләре законлы рәүештә мосолман булмаған ир-аттарға кейәүгә сыға ала.
Ишембай станоктар ремонтлау заводы
Тарихы
Элекке хужаларҙан ҡалған үҫешкән кран хужалығы булыуы, уңайлы географик урыны завод үҫешенең нигеҙе булып тора. Өҫтәл оҙонлоғо 14 метрға тиклем булған буй-шымартыу станогын алыу ауыр һәм ҙур габаритлы станоктарҙы ремонтлау буйынса яңы мөмкинлектәр аса.
2010 йылдың 24 һәм 25 февралендә «Башстанкоцентр» компанияһы "Ишембай станоктар ремонтлау заводы"на экскурсия ойоштора.
2011 йылдың мартында Өфөлә Инновацион-сәнәғәт салоны ҡатнашсылары завод буйынса экскурсияла була.
2011 йылдың 27 һәм 28 сентябрендә «Металл эшкәртеү: станоктар, инструмент һәм технологиялар — 2011» (27-30 сентябрҙә, Өфө) XIV Төбәк-ара махсуслаштырылған күргәҙмәлә ҡатнашыусылар өсөн Ишембай станоктар ремонтлау заводында күсмә конференция ойошторола.
Әҙәбиәт
Ахметов, Н. Уникальный завод: Ишимбайский станкоремонтный завод / Н. Ахметов // Восход.- 2010.- 2 марта.- С.1.
Интими-Яга
Интими-Яга — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Казым йылғаһының һул ярына тамағынан 573 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Иртыш йылғаһы ҡушылған урынған Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Иртыштан Төньяҡ Сосьва тамағына тиклем, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Тәлмәрйендәр
Тәлмәрйендәр, баҡалар (, Настоящие лягушки) — ҡойроҡһоҙ ер-һыу хайуандары ғаиләһе (Anura). Көньяҡ Америка, Австралияның көньяғы һәм Яңы Зеландиянан башҡа бөтә ерҙә лә таралған.
Күл баҡаһы (R. ridibunda) асыҡ урындағы һыуҙа, шулай уҡ республиканың бөтөн биләмәһе буйлап ҙур урман һыулыҡтарында осрай. Кәүҙәһенең оҙонлоғо 13,5 см-ға тиклем, ауырлығы 165 г.
Кәүҙәнең буйына бот һәм балтыр перпендикуляр торған ваҡытта, балтыр быуандары яңынан ҡапланалар. Үксә төйөрө тәбәнәк.
Ата заттар ауыҙ ситендә урынлашҡан һөйәлдәре һәм ҡара төҫтәге резонаторҙары менән айырылып торалар.
Май уртаһынан үрсеү осоро башлана. Шул ваҡыттан алып сентябрь урталарына тиклем бөтөн һыуҙа ла ата баҡалар тауышын ишетергә мөмкин.
Бер һыу ятҡылығында бер нисә йөҙ баҡа йыйыла ала. Ыуылдырыҡ бөртөктәрен ярҙан эскәрәк ҙур өйөмләп һалалар. Бер инә баҡа 12 меңгә ҡәҙәр ыуылдырыҡ бөртөгө сәсә.
Тәлмәрйендең үҫеше
Ыуылдырыҡтан тышҡы һәм эске төҙөлөшө буйынса өлкән заттарҙан бөтөнләй айырылып торған личинка — сүмесбаш хасил була. Ыуылдырыҡтан личинканың хасил булыуы һәм уның артабанғы үҫеше бары һыу мөхитендә генә бара ала.
Түбән температура үҫеште тотҡарлай. Һауа йылы булһа, йомортҡа күп тапҡырҙар бүленә һәм күп күҙәнәкле яралғыға әүерелә. Бер-ике аҙнанан һуң, ыуылдырыҡтан тәлмәрйен личинкаһы — сүмесбаш сыға.
Тышҡы күренеше менән ул ҙур ҡойроҡло бәләкәй балыҡты хәтерләтә. Сүмесбаш тәүҙә баштың ян-яҡтарында урынлашҡан бәләкәй шәлкемдәр рәүешендәге тышҡы айғолаҡтар ярҙамында һулыш ала. Бер аҙҙан улар эске айғолаҡтар менән алмашына.
Сүмесбаштың эске төҙөлөщө лә балыҡтарҙыҡы кеүек. Ҡан әйләнеше түңәрәге бер генә, йөрәге ике камералы, тиреһендә ян һыҙаты беленеп тора.
Шулай итеп, ер-һыу хайуандарының личинкаһында балыҡтар төҙөлөшөнә хас ҡайһы бер билдәләр була.
Тәүге осорҙа сүмесбаш ыуылдырыҡтағы  туҡлыҡлы матдәләр запасы иҫәбенә йәшәй. Артабан унда мөгөҙ матдәһенән тороусы яңаҡ һөйәктәре булған ауыҙ барлыҡҡа килә.
Сүмесбаштар ылымыҡтар, иң ябай хайуандар һәм башҡа һыу организмдары менән туҡлана башлай. Сүмесбаштарҙың артабан үҙгәреүе, һауа ни тиклем йылыраҡ булһа, шул тиклем тиҙерәк бара.
Тәүҙә уларҙың артҡы аяҡтары, унан һуң алғы аяҡтары барлыҡҡа килә. Үпкәләре үҫешә. Сүмесбаштар һыу өҫтөнә күтәрелә һәм һауа йота башлай. Ҡойроҡ аҡрынлап ҡыҫҡара. Сүмесбаш йәш тәлмәрйенгә әүерелә һәм ярға сыға. Ыуылдырыҡ сәсеү мәленән алып сүмесбаштың тәлмәрйенгә әүерелеүе тамамланғанға тиклем 3-4 ай дауам итә.Бындай тулы әүерелеш менән барған  үҫеште метаморфоз тип атайҙар. Тереклегенең 3-4 йылында енси яҡтан өлгөрәләр. Йәш тәлмәрйендәр, өлкән тәлмәрйендәр кеүек үк, хайуан аҙыҡ менән туҡлана. Улар йәшәүҙәренең өсөнсө йылынан алып үрсей ала.
Төрҙәре
Быуа тәлмәрйене (R. lessonae) бөтөн ерҙә таралған. Кәүҙәһенең оҙонлоғо 8 см-ға тиклем. Арҡаһы асыҡ йәшел төҫтә, ҡара тимгелдәре бар. Ҡорһағында ҡара таптары юҡ. Балтыр быуындары тоташмайҙар. Артҡы аяҡтарының эске үксә төйөрө бейек. Ата заттарының резонаторҙары аҡ төҫтә.
Ҡоро ерҙә яңғыҙ йәки соҡорҙарҙа, ағас төптәре аҫтында төркөмләп ҡышлай. Өҫтө ҡара көрәндән алып асыҡ һары төҫтә, парлашҡан ваҡытта ата баҡалар зәңгәрһыу йәки күк төҫкә керәләр.
Арҡа уртаһы буйлап, ҡағиҙә булараҡ, асыҡ төҫтәге буй үтә, ә башының артында А-һамаҡ фигура бар. Боғаҙы аҡһыл, йыш ҡына мәрмәр төҫлө биҙәге була. Танауы осло.
Артҡы ослоҡтарын кәүҙә буйлап һуҙғанда балтыр быуындары күҙҙәренә ҡәҙәр етә. Өлкән заттар иртән иртән һәм кис ваҡытында әүҙемдәр.
Апрель аҙағы - май башында үрсейҙәр. Тәлмәрйендәрҙең башҡа төрҙәрендәге кеүек үк, был ваҡытта ата заттарының алғы аяҡтарында махсус «туй» һөйәлдәре килеп сыға.
Инә баҡа ыуылдыраҡты бер нисә өлешләп сәсә, барлығы 2800 -ҙән артыҡ ыуылдырыҡ һала.
Матум-Тахамтамья
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Петрозаводск
Петрозаводск (финн., вепс. һәм Petroskoi, Петрозаводск) — Рәсәйҙәге Карелия Республикаһының баш ҡалаһы. Онега күленың һул ярында урынлашҡан. Ҡалала аэропорт, тимер юл һәм автовокзал эшләй.
Климаты
{|
Кочкурга
Кочкурга — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Устья йылғаһының һул ярына тамағынан 159 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вага йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Двина, Вычегды һәм Малая Төньяҡ Двины ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Салдыбаштамаҡ
Салдыбаштамаҡ (Усть-Салдыбаш) — Башҡортостандың Нуриман районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 35 кеше. Почта индексы — ?, ОКАТО коды — ?.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Хәсән Назар
Хәсән Назар (Назаров Хәсән Мөҙәрис улы; 15 ғинуар 1942 йыл) — Башҡортостандың халыҡ шағиры (2017). Журналист-публицист һәм тәржемәсе, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (2000), Рәми Ғарипов (2007) һәм Зәйнәб Биишева (2007) исемендәге әҙәби премиялар лауреаты. «Башҡортостан Республикаһында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены кавалеры (2022).
Биографияһы
Хәсән Назар 1942 йылдың 15 ғинуарында Башҡорт АССР-ы Ейәнсура районы Таулыҡай ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ҡужанаҡ ете йыллыҡ мәктәбен тамамлағас, колхозда малсы булып, көтөү көтә. Бөрө ҡалаһында кооператив училищелә уҡығас, район ҡулланыусылар йәмғиәтендә эшләй. Совет Армияһы сафында хеҙмәт итеп ҡайтҡас, Бөрйән районының Таң гәзитендә эшләп ала, баҫманың бүлек мөдире була. Ижадтың ысын тәмен татыған һәм тормошҡа ныҡлап аяҡ баҫҡан Хәсән Назар 1967 йылда Өфөгә юллана. Баш ҡалала ул журналист ҡәләмен тәүҙә «Ленинсы» (1990 йылдан «Йәшлек») гәзитендә һынап ҡарай, бер аҙҙан «Ағиҙел» журналы редакцияһына күсә. Әйтергә кәрәк, тормош һәм ижад тәжрибәһен етерлек туплағас һәм республикала билдәле әҙипкә әйләнгәс, ул был тос баҫмаға тағы әйләнеп ҡайта һәм журналдың бүлек мөдире йөгөн тарта. Ә 1971 йылдан «Совет Башҡортостаны» (хәҙер «Башҡортостан») гәзитендә хеҙмәткәр, 1974—1977 йылдарҙа БАССР Министрҙар Советы ҡарамағындағы Телевидение һәм радиотапшырыуҙары комитетында редактор була. 1975 йылда ситтән тороп СССР Яҙыусылар союзының Мәскәүҙәге А. М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлай. 1987 йылдан «Башҡортостан пионеры» (хәҙер «Йәншишмә») гәзите редакцияһында бүлек мөдире, 1990—1992 йылдарҙа «Йәшлек» гәзитенең яуаплы секретары, 1994—1995 йылдарҙа редактор урынбаҫары була. 1995—2001 йылдарҙа «Ағиҙел» журналының шиғриәт һәм сәнғәт бүлеген етәкләй, аҙаҡтан 2007 йылға тиклем «Башҡортостан» гәзитенең әҙәбиәт һәм сәнғәт бүлегендә эшләй.
Ижади эшмәкәрлеге
Әҙәбиәткә һәм шиғриәткә үҫмер осоронан тартылған әҙип әүҙем ижадта тәүге аҙымдарын уҙған быуаттың 60-сы йылдар аҙағы — 70-се йылдар башында яһай. Бөрйән район гәзитендә эшләгәндә ныҡлап ҡәләм тирбәтә башлаған Хәсән Назар, Өфөгә күсеү менән, бар булмышы менән ижади мөхит донъяһына сума. Нәтижәлә «Бөркөттәр төйәге» тигән беренсе йыйынтығын 1971 йылда уҡыусыларға тәҡдим итә. Ул бик йылы ҡабул ителә һәм тиҙ арала китап магазины кәштәләренән таралып та бөтә.
Ситтән тороп СССР Яҙыусылар Союзының Мәскәүҙәге А. М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаған.