cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ашау етмәү
Дөйөм клиник картина
Аҙыҡ етешмәгәнлектән организм үҙ ихтыяжын организм матдәләре иҫәбенә ҡәнәғәтләндерә, шул уҡ ваҡытта төрлө органдарҙың материалдары юғалтыуы тигеҙ бармай: иң әҙ юғалтыуҙар иң мөһимдәре кисерә. Ҡан составы үҙгәрмәй тиерлек, сөнки ҡанға тарҡалыусы туҡымаларҙан алынған материалдар инә. Аҡһым матдәләре сығанағы булараҡ мускул туҡымалары ҡулланыла, улар үҙҙәренең ҡоро матдәһенең 65% тиклемен юғалталар, ә майҙар — май деполарын, һөйәктәр — минералдарҙы. Углеводтарҙы тәүҙә үҙенең гликоген байлыҡтарынан, һуңынан аҡһымдарҙың тарҡалыу барышында барлыҡҡа килгән продукттарынан углеводты бауыр БИРӘ. Йөрәк һәм мейе хатта аслыҡтан вафат булғандарҙа үҙ массаһын һаҡлап ҡалалар тиерлек.
Ашау етмәүҙең варианттары
Ашау етмәгәндә туҡланыу организмдың энергетик ихтыяждарын ҡәнәғәтләндерә алмай, ҡайһы бер туҡлыҡлы матдәләрҙең етешмәүенә лә килтерә, был төрлө патологик сағылыштар тыуҙыра.
Аҡһымдар етмәүе
Аҡһымдар етешмәгәндә барлыҡҡа килә. Был шарттарҙа аҡһым алмашыныуының көсөргәнешлеген сағылдырған бәүел һәм тиҙәктә азот һаны ни тиклем аҙыраҡ булһа, организмдың энергия ихтыяжын тәьмин итеүсе башҡа аҙыҡ ингредиенттары ла шул тиклем күберәк була, быға ҡарамаҫтан организмда аҡһымдар етешмәүе һәм башҡа матдәләрҙең етерлек ҡабул ителеүе арҡаһында ла аҡһымдарҙың тарҡалыуы бер ҡасан да туҡтамай.
Аминокислоталар етешмәүе
Организмда синтезлана алмаған мөһим мәтдәләр, аминокислоталар булмаған осраҡта үҫешә. Иң мөһимдәре — триптофан, тирозин, лейцин, цистин. Оҙаҡҡа һуҙылған аминокислота аслығы организмдың үҫеү осоронда һиҙелә, ул туҡтап ҡалырға һәм хатта тән ауырлығын юғалта башларға мөмкин. Бөтә аминокислоталарҙың етерлек миҡдары барлыҡҡа килгәс, үҫеү дауам итә.
Минералдар етешмәүе
Ҡайһы бер элементтар етешмәүҙән барлыҡҡа килә, мәҫәлән, фосфор аслығы, кальций аслығы. Үҫеп килеүсе организмдарҙа нығыраҡ сағыла. Ҡайһы бер туҡымаларҙың, мәҫәлән, һөйәктең дөрөҫ үҫеүе өсөн кәрәкле файҙалы минералдар миҡдары ғына түгел, уларҙың нисбәте лә мөһим роль уйнай, мәҫәлән, рахит ауырыуында кальцийҙың фосфорға нисбәте.
Липидтар етешмәүе
Липидтар етешмәй. Липидтар — май һәм майға оҡшаш матдәләр, уларҙың күбеһе йәшәү өсөн кәрәк, әммә уларҙың барыһыла организмда етерлек тиҙлек менән синтезлау мөмкин түгел. Липид етешмәүҙең айырым осрағы — рахит (D-авитаминоз).
Ашау етмәүҙең патологик сәбәптәре
Ашау етмәүҙең симптомдары ашты һеңдереү йәки ашау һәләтенең боҙолоуы менән бәйле булыуы мөмкин. Организмға аҙыҡтың эләгеүенең боҙолошо аппетиттың (анорексия) булмауы менән бәйле булыуы мөмкин, быға ашҡаҙан-эсәк юлы ауырыуҙары, йоғошло ауырыуҙар, яман шештәр, экзоген һәм эндоген ағыуланыуҙар, ҡаты ауыртыуҙар һ.б. эҙемтә булып тора. Ҡайһы бер психик тайпылыштарҙы оҙатылып килгән анорексия нейро-психик характерға эйә булыуы.
Аш һеңдереү системаһына аҙыҡты ҡабул итеүҙең ҡыйынлығы һәм уның аша алға барыуының сәбәбе йотоуҙың боҙолоуы, шулай уҡ ҡайһы бер механик ҡаршылыҡтар: стеноз һәм аш юлы шештәре, пилоростеноз, эсәк үткәрмәүсәнлеге һәм башҡалар булыуы мөмкин.
Аш һеңдереү һәм туҡлыҡлы матдәләрҙе һурыуҙың боҙолоуы аш һеңдереү һуттарының етерлек бүленмәүе, ферменттарҙың аҙ әүҙемлеге, эсәктә процестарҙың дөрөҫ бармауы арҡаһында барлыҡҡа килә. Бының сәбәптәре күп төрлө булыуы мөмкин.
Статистика
Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Аҙыҡ-түлек һәм ауыл хужалығы ойошмаһы докладына ярашлы, 2001-2003 йылдар араһында түбәндәге илдәрҙә 5 миллиондан ашыу ашау етмәүҙән яфаланған кеше теркәлгән
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәре буйынса, үҫешеүсе илдәрҙә балаларҙың 20-25 проценты аҡһым-калориялы йәки башҡа ашау етмәүҙән яфалана.
Глобаль проблема
Бөгөнгө көндә лә ашау етмәү глобаль проблема булып тора. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы эксперттары ашау етешмәүе бөтә донъяла халыҡ һаулығына янаған иң ҙур хәүеф тип иҫәпләй. Шуның менән бергә халыҡтың туҡланыу характерын һәм балансын яҡшыртыу был проблеманы еңеп сығырға ярҙам итеүсе иң һөҙөмтәле саралар тип һанала. Ғәҙәттән тыш сараларға организмда микроэлементтарының аҙлығы һөҙөмтәләрен махсус өҫтәмәләр (мәҫәлән, арахис майы ) ярҙамында еңеп сығыу йәки йәш менән бәйле дозаларҙа микроэлементтары булған фармацевтика препараттарын ҡулланыу инә.
Гонконгтың иң эре аналитик үҙәктәренең береһе — Asian Patrion Portal мәғлүмәттәре буйынса, Көньяҡ-Көнсығыш Азия һәм Африка халҡының ашап туймауы системалы характер йөрөтә һәм организмда ҡиммәтле хайуан аҡһымының етешмәүенә килтерә. Хайуан аҡһымының баҙар ҡеүәте 180 миллион тонна тип баһалана, ә хаҡы йылына 6 миллиард долларҙан ашыу тәшкил итә. Asian Patrion Portal ошондай һығымтаға килә: бер ниндәй шәхси, хатта бик ҙур компания ла был баҙарҙы тултырыу мәсьәләһен хәл итә алмай, шуға күрә төбәктә ашау етмәү мәсьәләһен бергәләп хәл итергә кәрәк.
Үлем кимәле
БМО-ның 2000 йылдан алып 2008 йылдың мартына тиклем аҙыҡ-түлек ҡулланыу тураһындағы докладында Жан Зиглер билдәләүенсә, 2006 йылда ашау етмәүҙән үлем дөйөм үлем осраҡтарының 58 процентын тәшкил итә. «Йыл һайын донъяла төрлө сәбәптәрҙән яҡынса 62 миллион кеше үлә, шул уҡ ваҡытта бөтә донъяла һәр ун ике кеше ашау етмәүҙән яфалана. 2006 йылда 36 миллиондан ашыу кеше аслыҡтан йәки микроэлементар етешмәү ауырыуҙарынан вафат була».
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәре буйынса, ашау етмәү балалар үлеме структураһына иң ҙур өлөш индерә, бөтә осраҡтарҙың яртыһында сәбәптәрҙең береһе булып тора. Йыл һайын алты миллион бала аслыҡтан үлә.
Ғүмерҙен тәүге ике йылында ашау етмәү кире ҡайтарғыһыҙ, йәғни киләсәктә уның эҙемтәләре бөтөнләй тиерлек бөтмәй. Ярлылыҡ менән ауырлашҡан, аҙыҡ менән аҙ тәьмин ителгән балалар насар һаулыҡ күрһәткестәре һәм түбән белем алыу потенциалы менән үҫәләр. Уларҙың балалары, ғәҙәттә, бәләкәйерәк була. Элегерәк ашау етмәү тик ауырыуҙар (ҡыҙылса, пневмония һәм диарея) ҡатмарлашыуы күҙлегенән генә ҡарала ине. Әммә ашау етмәү (ауырыуҙар булмаған осраҡта) үлемесле эҙемтәләргә килтерергә мөмкин.
Дауалау
Дауалау төп сәбәпте (аҙыҡ етмәү йә патология) бөтөрөүҙән йәки аҙыҡты яһалма индереүҙән тора. Йоғошло ауырыуҙарҙа махсус сикләүҙәр булмаһа, көс менән туҡландырыу тәҡдим ителмәй, ғәҙәттә, һауыҡҡан һайын аппетит тергеҙелә. Әммә етерлек һыу йәки витаминлы һуттар эсергә кәрәк.
Дауалау маҡсатында асығыу
Бушаныу-диетик терапияны яман шеш, ҡан ауырыуҙары, туберкулез һ. б. ауырыуҙар булғанда үткәреүгә ярамай.
Чепрак (Веселовское ҡушылдығы)
Чепрак  — Рәсәйҙәге йылға. Ҡалмыҡ Республикаһы, Ростов өлкәһе, Ставрополь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Веселовское һыуһаҡлағысының уң ярына тамағынан 150 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Маныч йылғаһы башынан Пролетарь һыуһаҡлағысына тиклем, Калаус һәм Егорлык йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Северский Донец тамағынан түбән, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Каменное (Октябрьский районы)
Каменное — Рәсәйҙәң Ханты-Манси автономиялы округының Октябрьск районындағы ауыл. 2010 йылдың 1 ғинуарына ҡарата 327 кеше йәшәй.
Климат
Климаты — ҡырҡа континентель. Ҡыш һалҡын, көслө елле һәм буранлы, ете ай дауам итә. Йәй, сағыштырмаса йылы, әммә тиҙ үтеүсән.
Тяр
Тяр — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе, Кемерово өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Карагай йылғаһының һул ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Түбәнге Чумандай
Түбәнге Чумандай — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Икса йылғаһының һул ярына тамағынан 106 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Пол Кругман
Пол Робин Кругман (Paul Robin Krugman; 28 февраль 1953 йыл, Олбани, Нью-Йорк) — Америка иҡтисадсыһы, иҡтисадсы-географы һәм публицисы, 2008 йылда Альфред Нобель иҫтәлегенә иҡтисад буйынса премия лауреаты.
Философия докторы (1977), Америка философия йәмғиәте ағзаһы (2011).
Биографияһы
Пол Кругман Брест-Литовск ҡалаһынан йәһүдтәр Дейвид Һәм Анита Кругман ғаиләһендә тыуа. Нью-Йорк штаты, Нассо округының ауылында үҫә. Белморҙа Джон Ф.Кеннеди исемендәге урта мәктәпте тамамлай.
Азимов Айзектың фәнни-популяр китаптары йоғонтоһонда бала саҡта уҡ иҡтисад һәм тарих менән ҡыҙыҡһына. Йель университетында уҡый; Массачусет технология институтының философия докторы (1977). Унда ла, шулай уҡ Калифорния университетында ла (Берклиҙағы кампус), Лондон иҡтисад мәктәбендә, Стэнфордта ла уҡыта, 2000 йылдан Принстон университеты профессоры була, әлеге ваҡытта Нью-Йорк ҡала университетының атҡаҙанған иҡтисад профессоры. 1999 йылдан «Нью-Йорк таймс» гәзитендә аналитик колонка алып бара, колумнист булараҡ танылыу яулай. «Утыҙ төркөмө» ағзаһы.
Халыҡ-ара иҡтисад, һалым һалыу, килемдәрҙе бүлеү, макроиҡтисад һәм иҡтисади география буйынса байтаҡ китаптар һәм мәҡәләләр авторы.
Биткойн концепцияһын һәм валютаның хакимиәтһеҙ йәшәү идеяһын эҙмә-эҙлекле инҡар итә, шуның өсөн биткойн берләшмәһе яғынан бер нисә тапҡыр тәнҡитләнә.
Ғаиләһе
Ике тапҡыр өйләнә. Уның беренсе ҡатыны рәссам һәм дизайнер Робин Л.Бергман була. Икенсе тапҡыр 1983 йылда Робин Веллсҡа өйләнә, Робин Веллс ире менән авторҙашлыҡта иҡтисад буйынса бер нисә дәреслек баҫтырып сығара. Пол Кругмандың үҙ һүҙҙәре буйынса, Дэвид Фрум уға алыҫ туғаны тура килә.
Наградалары һәм танылыуы
Дж. Б.Кларк миҙалы менән бүләкләнгән (1991). Адам Смит (1995), Ревальд (2000) һәм принц Астурийский (2004) премияһы лауреаты. Америка сәнғәт һәм фән академияһы ағзаһы (1992). Мюнхен Иҡтисади тикшеренеүҙәр үҙәгенең почётлы ағзаһы (1997).
2008 йылда сауҙа моделдәрен һәм иҡтисади география проблемаларын анализлағаны өсөн Альфред Нобель иҫтәлегенә иҡтисад буйынса премия ала "...Буштың был ҡәтғи тәнҡитсеһенә премияны, тап хәҙер, АҠШ президент һайлауҙары алдынан тапшыралар».
Оксфордтың почётлы докторы (2016).
Минеевка
Минеевка — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пыжуг йылғаһының һул ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Берге замогы
Берге замогы ( Schloss Berge) — Гельзенкирхен ҡалаһының (Германия) Бюр районындағы замок, Эрль ауылын һаҡлау өсөн вассербург булараҡ төҙөлгән. 1433 йылға тиклем Берге замогы фон Берге ғаиләһенең нәҫелдән килгән замогы булған. XVIII быуаттың һуңғы сирегендә реконструкцияланған бина һуңғы барокко һәм классицизм һыҙаттарына эйә.
Тарихы
Замоктың барлыҡҡа килеү ваҡыты аныҡ билдәле түгел. Замоктың беренсе хужаһы булып рыцарь Дитрих фон Берге (1272 й.) торған. Унан һуң замок алты быуын дауамында атанан улына тапшырылған, 1433 йылда тоҡомдоң һуңғы вәкиле Герлах фон Бергеның балалары булмаған. Уның тол ҡатыны имениены рыцарь Генрих фон Бакемға һатҡан. Фон Бакемдарҙың ир-ат яғы Йорген фон Бакемдың вафатынан һуң 1521 йылда өҙөлә һәм замок Георг фон Боененға — Гартлиб Бакемдың иренә (Йоргендың ҡыҙы) күсә. 1530 йылда Берге замогын оборона ҡәлғәһенән йәшәү өсөн уңайлы барокко бинаһы итеп яңынан ҡороу башлана. Артабан 250 йыл дауамында фон Боенендар ғаиләһенең байлығы арта, был Берге замогының үҫешенә йоғонто яһамай ҡалмай. Ул Эмшерҙан төньяҡҡа ҡарай иң абруйлы һарайҙарҙың береһе була. XVIII быуат башында замоктың көньяҡ яғында француз стилендә парк булдырыла.
1790 йылда фрайхерр Лудольф Фридрих Адольф фон Боенен барон булып үрләтелә. Графиня фон Вестерхольт-Гюсенберг Франциска Вильгельмина менән никахлашыуынан һуң замок хужалары граф фон Вестерхольт тип аталыу хоҡуғын ала. Граф дәрәжәһе замокты тейешле үҙгәртеп ҡороу талап итә. 1785—1788 йылда замок Верден аббатлығының архитекторы Энгельберт Клайнхансц .проекты буйынса ҡорола. Замок иртә классицизм һыҙаттарын ала. Парк көнбайышҡа ҡарай киңәйтелә, унда инглиз стилендә баҡса булдырыла. Замокҡа Наполеон Бонапарт һәм маршал Блюхер кеүек күренекле шәхестәр ҡунаҡҡа килә. Замоктың һуңғы хужаһы графиня Дженни фон Вестерхольт вафатынан һуң бинаны Бюр ҡалаһының хужалыҡ предприятиеһы ҡуртымға ала. 1924 йылда ҡала 1,4 миллион алтын маркаға һарайҙы һәм дөйөм майҙаны 102 гектар булған паркты унда ҡала пракы ойоштороу өсөн коммуналь милеккә һатып ала. 1926 йылдан 1933 йылға тиклем реставрациялау һәм төҙөкләндереү буйынса эштәр үткәрелә: һарай реконструкциялана һәм XVIII быуаттағы ҡиәфәтенә килтерелә, парк 73 гектарға арта, паркта үҙенсәлекле скульптуралар күсермәһе ҡуйыла, 1930 йылда бина алдында быуа төҙөлә. Национал-социализм ваҡытында бина немец национал-социализм эшселәр партияһының уҡыу үҙәге итеп файҙаланыла. Был ваҡытта бөтә хужалыҡ ҡаралтылары һүтеп алына (ат аҙбарынан тыш, ул 1983 йылда һүтелә)Икенсе донъя һуғышынан һуң 1952—1953 йылда замок яңынан тергеҙелә. Ресторан менән ҡунаҡхана итеп төҙөү өсөн бинаның интерьерҙарын тергеҙеү һәм яңынан ҡороу буйынса күләмле эштәр башҡарыла. Артабан реставрациялау эштәре 1977—1978, 2003—2004 йылдарҙа үткәрелә.
Берге замогы бөгөн
Бөгөнгө көндә замоктың ҡиәфәте үҙгәртеп ҡороу арҡаһында 1788 йылда төҙөлгән ҡиәфәтенә тап килә. Көнбайыш фасадында һуңғы хужалары граф фон Вестерхольт-Гюсенбергтарҙың гербы матур булып күренә. Бина көнбайыш яҡҡа асыҡ формала «П» хәрефен эйә. Ҡабырға фасадтарының оҙонлоғо — 40 м. 1988 йылдың июлендә парк һәм бина дәүләт һағы аҫтына алына.
Божор сәпсәү
Тауышы
Тауышы көйлө һәм тоноҡ ҡына: «фи-фи-фии». Яҙғыһын ата ҡоштар яңғырауыҡлы һыҙғыралар: «түли-түли-түлүлүлүү».
Оло Ширта
Оло Ширта — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Таз йылғаһының уң ярына тамағынан 876 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 306 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Таз йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Таз.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Улу-Юл
Улу-Юл — Рәсәй йылғаһы. Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2542/172 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 411 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Яңы Сайран
Яңы Сайран (Новосайраново) — Башҡортостандың Шишмә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 24 кеше. Почта индексы — 452162, ОКАТО коды — 80257850008.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Кристина (Швеция принцессаһы)
Кристина Луиза Хелена (Prinsessan Christina Louise Helena, fru Magnuson, 3 август 1943 йыл, Стокгольм) — швед принцессаһы, принц Густавтың, герцог Вестерботтенскийҙың һәм принцесса Сибилла Саксен-Кобург-Готскаяның кесе ҡыҙы. Карл XVI Густавтың дүрт өлкән апайҙарының береһе.
Биографияһы
Принцесса Кристина Луиза Хелена Стокгольм янындағы Хаг һарайында 1943 йылдың 3 авгусында принц Густавтың, герцог Вестерботтенскийҙың һәм принцесса Сибилла Саксен-Кобург-Готскаяның дүртенсе ҡыҙы булып тыуа. Был ваҡытта ғаиләлә өс ҡыҙ була: Маргарет (1934), Биргитта (1937), Дезире (1938). 1946 йылда уларҙың ир туғаны — буласаҡ король Карл XVI Густав тыуа. Принцесса апайҙары кеүек үк Хаг һарайында тыуа, һәм уларҙы бала саҡтан Хаг принцессалары тип атайҙар.
1947 йылда принцессаның атаһы авиакатастрофала һәләк була.
Принцесса үҙенең буласаҡ ирен 1961 йылда Стокгольмда төшкө ашта осрата. Торд Магнусон Йеста (7 апрель, 1941) Леннарт Магнусондың һәм Герда Клеммингтың улы була. 1974 йылдың 1 февралендә улар йәрәшә.
Улар 1974 йылдың 15 июнендә Стокгольмда Король һарайының сиркәүендә өйләнешәләр. Принцессала инәйенең, британия принцессаһы Маргаританың нәҫелдән ҡалған Коннаут тиараһы була, ә туй күлдәген Стокгольм теген фабрикаһының кутюры тегә. Швецияның короле һәм королеваһы королева Софияның гәүһәр тиараһын бүләк итә. 2013 йылда принцессаның тиараһын һәм башҡа биҙәүестәрен иренең дуҫы урлай. Тиараны ул һыуға ташлай, ә башҡа биҙәүестәрҙе һата. Тиара табылмай.
Тиң булмаған никах һөҙөмтәһендә принцесса үҙенең «Король Ғали йәнәптәре» тигән титулын юғалта һәм никахтан һуң 1 класслы Фил Ордены Рыцаре һымаҡ «Ғали йәнәптәре» титулы менән «Принцесса Кристина, фру Магнусон» булараҡ билдәле була. Торд менән никахта өс улы тыуа, улар швед тәхетен мираҫ итеп ала алмайҙар. 1972 йылда уның әсәһе принцесса Сибилла вафат була. 1972 һәм 1976 йылдар араһында принцесса Кристина илдең беренсе леди вазифаһын башҡара.
Әле принцесса ире һәм балалары менән Стокгольмда йәшәй. Уның ғаиләһе король ғаиләһенең бөтә сараларында һәм шулай уҡ ире менән Нобель премияһы тапшырыуында ҡатнаша. Кристина 9 йыл дауамында Швед Ҡыҙыл тәреһенең рәисе була. 2010 һәм 2013 йылдарҙа ҡыҙ туғандары кронпринцесса Викторияның һәм принцесса Мадлендың туй тантаналарында ҡатнаша, шула уҡ 2014 йылда принцесса Леонорҙың исем туйында була.
Шәжәрәһе
Принцесса Кристинаның ата-бабалары
Ғазиантеп
Ҡалала 1 560 023 кеше йәшәй, был һан буйынса ул илдә алтынсы урында тора.
Тарихы
1921 йылдың 8 февралендә Төркиәнең Бөйөк милли мәжлесе «француз оккупанттары менән көрәштә  ҡала халҡының ҡаҙаныштары» өсөн ҡала атамаһына «ғази» («еңеүсе»)титулын өҫтәп Ғазиантеп тип йөрөтә башлағандар.
Ғазиантепта туризм индустрияһы яҡшы үҫешә. Келәм етештереү буйынса донъя йөҙөндә алдынғы урындар биләй, ҡалала йөҙҙән ашыу келәм етештереү ҡоролмаһы бар. Фисташка үҫтереү үҙәге булараҡ билдәле
Географияһы
Ҡала Тавр һыртының көньяҡ итәгенжә, Евфраттан 40 км көнбайыштараҡ урынлашҡан.
Климаты
Ғазиантеп климаты Урта диңгеҙҙекенә яҡын, әммә континенталь йәһәттән күпкә ҡырҡараҡ. Урта диңгеҙ климатынан айырмалы, ҡыш һалҡынсараҡ һәм йәй эҫерәк. Ямғырлы ҡыш, ҡар һәм рашҡы яуыусан,  ваҡытлыса ҡар ҡатламы барлыҡҡа килеүе мөмкин.
Иҫтәлекле урындары
Ҡалала боронғо Зевгма ҡалаһынан килтерелгән мозаика музейы. Ул 2011 йылдың 9 сентябрендә асылған. Музей нигеҙен археологик ҡаҙыныуҙар ваҡытында Зевгма ҡалаһында табылған артефакттар, башлыса мозаика, тәшкил итә. Уларҙы Биреджик плотинаһы төҙөгән саҡта һыу аҫтында ҡалмаһын өсөн күсереп алғандар.
Мостовица (Луза ҡушылдығы)
Мостовица — Рәсәй йылғаһы. Вологда өлкәһе, Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Луза йылғаһының уң ярына тамағынан 63 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Южная йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Виллерштедт
Виллерштедт (Willerstedt) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 283 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,71 км2. Диңгеҙ кимәленән 218 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99510 һәм автомобиль коды — AP.
Солтанов Фәйзулла Вәли улы
Биографияһы
Солтанов Фәйзулла Вәли улы 1922 йылдың 15 октябрендә Башҡорт АССР-ының Йылайыр кантоны (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Ейәнсура районының) Байдәүләт ауылында тыуған.
Стәрлетамаҡ педагогия техникумында белем алғандан һуң, 1939—1941 һәм 1943—1946 йылдарҙа Ейәнсура районының ауыл мәктәптәрендә уҡыта. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша.
1946—1958 йылдарҙа партия һәм комсомол эшмәкәрлеге менән мәшғүл була. 1956 йылда — К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия инситутын, ә 1962 йылда КПСС Үҙәк комитеты ҡарамағындағы Ижтимағи фәндәр академияһын тамамлай.
1962 йылдан алып Бөрө дәүләт педагогия институты ректоры вазифаһын атҡара. 1963 йылдан алып КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитеты секретары булып эшләй.
1992 йылдың 24 ноябрендә Өфөлә вафат була, Мосолмандар зыяратында ерләнгән.
Фельтинс-Арена
«Фельтинс-Арена» (нем. Veltins-Arena ), шулай уҡ «Арена АуфШальке» (нем. AufSchalke Arena ) — немец Гельзенкирхен ҡалаһында күп функциялы стадион, «Шальке 04» футбол клубының үҙ майҙаны. 2005 йылдың йәйенән стадион немец һыра компанияһы Veltins. исемен йөрөтә. Стадион футбол буйынса (2006 йыл) һәм шайбалы хоккей  буйынса донъя чемпионаты матчтарын  ҡабул итә (2010 йыл).
Солтанов Фәйзулла Вәли улы
Бүләктәре
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971, 1976), 1-се дәрәжә Ватан һуғышы (06.04.1985), Ҡыҙыл Йондоҙ (1966), Халыҡтар дуҫлығы (1982), «Почёт билдәһе» (1966) ордендары менән бүләкләнә.
Фельтинс-Арена
Арена майҙаны үҙенсәлектәренең береһе булып шыуҙырмалы яланы тора — дүрт сәғәт эсендә ул көнья-көнбайыш трибуна аҫтынан  урам яҡҡа сыға, шулай итеп газон үҫеүгә булышлыҡ итә  һәм сатдионда үткән төрлө саралар ваҡытында уның именлеген   тәьмин итә.
2002 йылдан  был аренала  Challenge Team  World — биатлондың Раштыуа йондоҙҙары уҙыштары үтә. 2010 йылдың 24 декабрендә ҡар күп яуыу арҡаһында ҡыйыҡты ҡаплаған  мембран материалдың  40 фрагментынан өсөһө емерелеп төшә. 30 декабрҙә билдәләнгән уҙыштар тамашасылар һәм спортсылар хәүефһеҙлеген тәьмин итеү өсөн 2011 йылдың март аҙағына күсерелә.
2004 йылда стадион Чемпиондар лигаһының  финалын ҡабул итә, унда унда финалда «Монаконы» 3:0 иҫәбе менән еңгән португал  «Порту»  командаһы еңеүсе була.
2006 йылда стадион футбол буйынса донъя чемпионатының  5  уйынын, шул иҫәптән инглиздәр һәм португалдар араһындағы сирек финалды ҡабул итә. ФИФА ҡағиҙәләренә ярашлы донъя чемпионаты ваҡытында стадион «Донъя чемпионаты ФИФА Гельзенкирхен» (ингл.  World Cup Gelsenkirchen Stadium FIFA ) исемен йөрөтә.
2010 йылдың 7 майында  АҠШ һәм Германия йыйылмалары араһында  шайба менән хоккей буйынса донъя чемпионаты 2010 йыл матчын асыу үтә. Стадиондың трибунаһынан уйынды 77 803  тамашасы ҡарай, шулай итеп уйынды ҡарарға килеүселәр һаны буйынса донъя рекорды ҡуйыла. Футбол яланында хоккей яланын монтажлайҙар, был 60 мең трибуна урынын иҫәпләмәйенсә,   15 меңдән ашыу урын тәьмин итергә мөмкинлек бирә.
2013/14 миҙгеле алдынан стадионды  300 урынға ҙурайталар, шунан һуң ул 61 973 кешене  һыйҙыра. 2015 йылдың йәйендә стадиондың һыйҙырышлығы тағы  298 урынға арта.
Чикалда
Чикалда — Рәсәйҙәге йылға. Ҡалмыҡ Республикаһы, Ростов өлкәһе, Ставрополь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Маныч-Гудило күле 276 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 101 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Маныч йылғаһы башынан Пролетарь һыуһаҡлағысына тиклем, Калаус һәм Егорлык йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Северский Донец тамағынан түбән, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Йәләлетдинов Рәйес Минһаж улы
Йәләлетдинов Рәйес Минһаж улы (28 апрель 1934 йыл — март 2014 йыл) — дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре. Башҡорт АССР-ының 10-сы саҡырылыш Юғары Советы Рәйесе урынбаҫары. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм ике «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры. Баймаҡ ҡалаһы һәм Баймаҡ районының Почетлы гражданы.
Биографияһы
Артабан Рәйес Минһаж улы Баймаҡ районы «Баймаҡ» совхозына баш инженер итеп тәғәйенләнә. Ошо уҡ йылдарҙа ситтән тороп Волгоград ауыл хужалығы институтын иҡтисадсы-ойоштороусы һөнәре буйынса тамамлай. Тәжрибә туплаған белгескә Баймаҡ районы «Ирәндек» совхозына директор вазифаһын йөкмәтелә.
1972—1984 йылдарҙа Йәләлетдинов Р. М. республикала иң эреләрҙән һаналған Ленин орденлы Йылайыр совхозын етәкләй. Нәҡ ошонда Рәйес Минһаж улы үҙенең иң яҡшы эшлекле һәм кешелек сифаттарын, ойоштороусы һәләттәрен күрһәтеүгә өлгәшә. Йылайыр совхозының даны бөтә илгә тарала, ул бер нисә тапҡыр Бөтә Союз һәм республика Ҡыҙыл Байраҡтарына лайыҡ була. Йәләлетдинов Р. М. иген урыу осоронда транспорттар отрядтарын һәм звеноларын ойошороу инициаторы була. 1976 йылда совхоз яландарында 35 отряд эшләй, унда 114 комбайн, йөҙләгән автомобиль, тиҫтәлләгән трактор һәм башҡа техника инә.
Уның етәкселеге аҫтында совхоз территорияһында производство объекттары, торлаҡ һәм социаль-көнкүреш, мәҙәниәт тәғәйенлешле объекттар төҙөлә.
Йылайыр совхозының хеҙмәт уңыштары һәм кешеләре тураһында Йәләлетдинов Р. М. «Иген фабрикаһы. Йылдар һәм кешеләр» исемле китап яҙа. Бер нисә тапҡыр Башҡорт АССР-ы Юғары Советы, Баймаҡ район Советы депутаты итеп һайлана.
Артабан, 1980-се йылдарҙа, Йәләлетдинов Р. М. Башҡорт АССР-ы урман төҙөлөшө министрлығының Баймаҡ етештереү-ауыл хужалығы берекмәһе һәм Башҡорт еҙ-көкөрт комбинатында эшләй һәм шулай уҡ ҙур уңыштарға өлгәшә.
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
— Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
— Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Маҡтау грамотаһы
— БАССР-ҙың унынсы саҡырылыш Юғары Советы Рәйесе урынбаҫары
Һылтанмалар
— Исполнилось 75 лет известному аграрию Раису Ялалетдинову
— Он умел видеть перспективу и всегда добиваться блестящих результатов в работе (К 80-летию известного агрария Раиса Ялалетдинова)
— Детский сад в Октябрьском отделении Зилаирского совхоза
Түбәнге Моховая
Түбәнге Моховая — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Парбиг йылғаһының һул ярына тамағынан 116 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Чулым ҡушылған урындан Кеть ҡушылған урынға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Чулым, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
26 апрель
26 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 116-сы (кәбисә йылында 117-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 249 көн ҡала.
{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} ||
Төбәк байрамдары
}}
Одри Хепбёрн
Одри Хепбёрн (Audrey Hepburn; ысын исеме Одри Кэтлин Растон, Audrey Kathleen Ruston; 4 май 1929 йыл) — 20 ғинуар 1993 йыл, Толошеназда вафат булған) — Британия актёры, фотомодель һәм гуманитар эшмәкәр. 1954 йылда «Рим каникулдары» фильмында уйнаған иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн «Оскар» премияһы алған (1953), шулай уҡ дүрт тапҡыр номинацияла, 1955, 1960, 1962, 1968 йылдарҙа, еңә.
Икселдә (Брюссель баш ҡала регионы коммунаһында) тыуған саҡтағы исеме Одри Кэтлин Растон булған, бала сағын һәм үҫмер йылдарын башлыса  Нидерландта үткәргән, Икенсе донъя һуғышы осоронда нацист Германияһы оккупациялаған Арнемда йәшәгән. Арнемдабалетҡа уҡыған, 1948 йылда Лондонға күсә һәм лондон театрҙары  сәхнәһендә бейеүсе булып эшләй. Бер нисә европа фильмда төшкәндән һуң, Одри Колеттың үҙенә тейешле иғтибарын йүнәлтә, һәм ул уны «Жижи» тигән бродвей спектаклендәге төп ролгә һайлай. 1952 йылда «Рим каникулдары» (1953) тигән америка фильмында төп ҡатын-ҡыҙ ролен уйнаған өсөн «Оскар», «Алтын глобус», BAFTA премияларын алған. 1954 йылда «Ундина»ны (1954) бродвей сәхнәләштереүе өсөн «Тони» премияһын алған.
Хепбёрн үҙ осороноң иң яҡшы түләнгән кино актрисаларының береһе булып киткән һәмГрегори Пек, Рекс Харрисон, Кэри Грант, Генри Фонда, Гэри Купер, Уильям Холден, Фред Астер, Питер О' Тул  һәм Альберт Финни кеүек актёрҙар менән уйнаған. Хепбёрн «Сабрина» (1954), «История монахини» (1959), «Завтрак у Тиффани» (1961) һәм «Дождись темноты» (1967) фильмдары өсөн «Оскар» премияһына номинациялана, шулай уҡ «История монахини» (1959) һәм «Шарада» (1963) фильмдары өсөн BAFTA премияһына лайыҡ була. «Дождись темноты» (1967) фильмы төшөрөлгәндән һуң, ике улын тәрбиәләү маҡсатында, оҙайлы ваҡытҡа кинола төшөүҙән туҡталып тора. Хепбёрндың киләһе фильмы — «Робин һәм Мэриан» (1976), унан һуң ул тағы бер нисә фильмда уйнай, Стивен Спилбергтың «Всегда» (1988) тигән фильмы иң һуңғы фильм булып тора.
1988 йылда Хепбёрн ЮНИСЕФ-тың халыҡ-ара изге ихтыяр илсеһе була, ошо сифатта ул Африка, Көньяҡ Америка һәм Азияның уңышһыҙ төбәктәрендә йәшәгән балалар проблемаларына әүҙем рәүештә иғтибар йәлеп иттергән. 1992 йылда Хепбёрн ЮНИСЕФ-тағы эшмәкәрлеге өсөн Президенттың Азатлыҡ миҙалы менән бүләкләнә.
Одри Хепбёрн Америка кино сәнғәте институты тарафынан ндә өсөнсө урынға ҡуйылған.
Биографияһы
Одри Хепбёрн 1929 йылдың 4 май]нда Брюсселдә тыуған.
Ата-әсәһе
Одри әсәһе яғынан һолланд милләтле булған. Ван Хеемстра ғаиләһе XVI быуат башында үҙ эсенә оҙон сиратлы  аристократтарҙы — ер хужалары, юғары чинлы  армия офицерҙары, дәүләт хеҙмәткәрҙәре һәм һарайға яҡын кешеләр индергән. Одриҙың әсәһе, баронесса Элла Хеемстра, 1900 йылда Арнемдан йыраҡ түгел урынлашҡан Вельпе атамалы фамилия ндә тыуған. Ғаиләлә унан тыш  барон һәм баронесса титулын мираҫ итеп алыусы тағы ла биш бала — дүрт ҡыҙ һәм ул булған. Элланың атаһы — Арнольд ван Хеемстра, юстиция министрлығының юғары чиновнигы, арнем суды судьяһы һәм Арнем мэры. Баронесса Эллала күп ҡан — һолланд, француз, венгр ҡандары  ҡушылдығы аҡҡан. Ике тапҡыр кейәүҙә була. Тәүге ире, Хендрик ван Уффордҡа, король на, егерме йәшенә саҡлы  кейәүгә сыға. Кейәүҙә оҙаҡ булмаған, ике балаһы, Ян  һәм Александр, тыуа. Икенсе ире ирландлы Джозеф Виктор Энтони Хепбёрн-Растон, Одриҙың атаһы. Уның тураһында мәғлүмәттәр аҙ, һәм күп өлөшө — имеш-мимештәр. Ғәҙәттә, тыуыу датаһын килтерәләр — 1889 йылда, һәм тыуған урынын — Лондон тиҙәр, әммә был мәғлүмәт бер нисек тә  раҫланмаған. Ул Тымыҡ океандың илдәрен һәм утрауҙарын яҡшы белгәнлектән, Растон тыумышы менән Австралиянан тигән фараз да бар. Уның биографияһындағы документтар менән раҫланған иң иртә факт — уның исеменең 1923-1924 йылдарҙағы сит ил эштәре министрлығы исемлегендә телгә алыныуы, ул Явалағы Семарангта почётлы консул булған. Бәлки, тап шул ваҡытта Явала үҙенең баллы айын үткәреүсе Элла уның менән танышҡандыр. 1926 йылдың 7 сентябрендә Джакартала Элла менән Джозеф никахлаша. Европаға ҡайтҡас, ғаилә Бельгияла,  Брюссель ҡалаһы янында урынлашҡан. Ирле-ҡатынлының характерҙары үҙ-ара һыйышмаған, улар йыш ҡына талашҡан. Һөҙөмтәлә 1935 йылда Элла, ирен бала ҡараусы няня менән түшәктә тотоу сәбәпле килеп сыҡҡан ғауғанан һуң, Хепбёрн-Растон ҡатыны менән балаларын ташлап киткән.
1930 йылдарҙа Одриҙың ата-әсәһе сәйәсәткә йәлеп ителә. Улар нацистар яҡлы булып, банк һәм сауҙа эшендә йәһүд өҫтөнлөгөнә ҡаршы сығыш яһай. Хепбёрн-Растондар Германиялағы нацистарҙың төрлө йыйылыштарына йөрөй. Джозеф партия исемлегендә күренмәгән һәм манифестар аҫтына үҙ фамилияһын ҡуймаған, Элла Британия фашистар берлеген әүҙем яҡлаусылары исемлегенә индерелгән, уларҙың «Ҡара күлдәк» тигән баҫмаһына бер нисә мәҡәлә яҙа. Әммә Арнемды ннемецтар оккупацияһынан һуң  үҙенең ҡараштарынан баш тарта һәм Ҡаршылыҡ хәрәкәте төркөмөнә ярҙам күрһәтә башлай. Джозеф Англияла фашист пропагандаһы һәм Рейх өсөн йәшерен мәғлүмәт йыйыу менән шөғөлләнеүсе Лондондағы европа пресс-агентлыҡ директоры булып, фашистар менән хеҙмәттәшлеген дауам итә. «18-В ҡарары» нигеҙендә 1940 йылда ҡулға алына, башта Брикстонда, аҙаҡ, Лондонға тәүге һауа һөжүмдәренән һуң, Эскотта йәйелдерелгән концентрацион лагерҙа, һуңынан Ливерпулдәге  Волтон төрмәһендә тотола, ә һуңынан Певерил лагерына күсерелә. 1945 йылдың апреленә тиклем тотҡонлоҡта булған. Азат ителгәндән һуң, 1980 йылда вафат булғанға тиклем,  Дублинда, йәшәй.
Бала сағы
Одри Кэтлин Растон 1929 йылдың 4 майында Брюссель ҡалаһында тыуған. Ул Джозеф Виктор Растон-Хепбёрндың (Joseph Ruston Victor-Hepburn) берҙән-бер балаһы булған. Одриҙың әсәһенең нидерланд дворяны Һендрик ван Уффорд менән никахынан тыуған ике бер туған ағаһы: Александр һәм Ян ван Уоффордтар булған. Хепбёрн Англиялағы һәм Нидерландтағы хосуси мәктәптәрҙә уҡыған. Уның әсәһе талапсан ҡатын булған, атаһы шәфҡәтлерәк булған, шуның өсөн ҡыҙ уны яҡын күргән. Ул ғаиләнән киткәндә, Одри бала ғына булған. Һуңғараҡ ул атаһы менән айырылыуҙы тормошоноң иң ауыр дәүере тип атаған. Күп йылдар үткәс, ул Ҡыҙыл Тәре ойошмаһы аша Дублинда йәшәгән атаһын эҙләп тапҡан һәм вафатына саҡлы уға матди ярҙам күрһәткән.
Бала сағында Одри Хепбёрн һүрәт төшөрөргә яратҡан. Уның ҡайһы бер бала саҡ һүрәттәре һаҡланған.
Икенсе донъя һуғышы
Ата-әсәһе айырылышҡандан һуң 1935 йылда, Икенсе донъя һуғышы тоҡанғанда һәм немец оккупацияһы осоро башланғанда, Хепбёрн әсәһе менән Арнемда (Нидерланд) йәшәгән. Был ваҡытта ул, «инглиз» исеме ҡурҡыныс тип һаналғанлыҡтан, әсәһенең (Элла ван Хеемстра) документтарын төҙәткеләштереп, Эдда ван Хеемстра псевдонимын ҡабул иткән. Был уйҙырма шул тиклем уңышлы булған, күпселек кеше иҫәпләгән  һәм хәҙерге көнгә тиклем тап ошо исем (Эдда ван Хеемстра) Одри Хепбёрндың ысын исеме булған тип һанай. Был мәсьәләлә һуңғы нөктәне рәсми документ — Одри Кэтлин Растон метрикаһы ҡуя.
Союздаштар килеп төшкәс, немецтар оккупациялаған территорияларҙа халыҡтың хәле насарая. 1944 йылдың ҡышында аҙыҡ-түлеккә көсөргәнешлек   күҙәтелә («ас ҡыш» тип аталған осор). Йылылыҡ һәм аҙыҡ булмау сәбәпле, Нидерланд халҡы аслыҡтан интеккән, ҡайһы берҙәр хатта урамда туңып ятҡан. Союздаштар бомбаға тотҡан саҡта Арнем бушап ҡала. Одриҙың ағаһы һәм әсәһенең ике туған ағаһы,  Ҡаршылыҡ хәрәкәтендә ҡатнашҡаны өсөн, атып үлтерелә. Уның ағаһы немец концлагерында тотолған. Аслыҡ сәбәпле Одри Хепбёрндың һаулығы ҡаҡшаған. Ул карауатта ятҡан да, аслыҡ тураһында оноторға тырышып, уҡыған. Ул, ға аҡса йыйыр өсөн, балет номерҙары башҡарған. Был ваҡыттар шул тиклем дә яман булмаған, һәм ул бала саҡ осороноң яҡты урындарына шатланырлыҡ хәлдә лә булған. 1992 йылда Хепбёрн интервьюһында: «Әгәр баланың билдәле бер минимумы бар икән, ул бик бәхетле. Мин беҙгә бик күңелле булғанды ла хәтерләйем. Беҙ бит биш йыл рәттән иҙәндә илап ҡына ултырмағанбыҙ. Әлбиттә, ҡурҡыу һәм репрессиялар күләгәһе эленеп торҙо, һәм ҡурҡыныс нимәләр була ине...»
Тамағы туймау сәбәпле, Одри анемия, һулыш алыу органдары сирҙәренән һәм шешенеүҙән яфаланған. Артабанғы йылдарҙа яфаланған депрессия ла шулай уҡ, бәлки, ул кисергән аслыҡ һөҙөмтәһе булғандыр.
Нидерланд азат ителгәндән һуң, илгә гуманитар ярҙам килә башлай. Хепбёрн бер әҙер бер банка ҡуйыртылған һөт ашағанын, һәм һуңынан гуманитар ярҙам ризыҡтарының бер ашамлығынан, һоло бутҡаһына артығыраҡ шәкәр һалғанлыҡтан, сирләгәнен телгә алған.
Иртә йәшлегендә уны ЮНИСЕФ ҡотҡарғанлыҡтан, аҙаҡ  ул бурысын ҡайтарырға булғандыр, 1954 йылда ул ЮНИСЕФ радиотапшырыуҙарында сығыш яһай башлаған.
Карьераһының башы
Уның актёрлыҡ карьераһы «Голландский за семь уроков» тигән өйрәтеү фильмынан башланған. Һуңынан ул музыкаль театрҙа «Высокие ботинки на пуговицах» һәм «Пикантный соус» постановкаларында уйнаған. «One Wild Oat» британ фильмы Хепбёрн өсөн тәүге ысын нәфис фильм булған, ул отель регистратор ҡыҙ ролен башҡарған. «Рассказы молодых жён», «Смех в раю», «Банда с Лавендер Хилл» һәм «Дитя Монте-Карло» фильмдарында ул бер нисә икенсе планлы һәм эпизодик ролдәрҙә уйнаған.
Һуңынан уға, партнёры Грегори Пек менән бергә, «Римские каникулы» тигән һолливуд фильмында төп роль башҡарыуҙы тәҡдим иткәндәр. Баштараҡ Пектың исемен эре хәрефтәр менән фильм өҫтөнә урынлаштырырға һәм аҫҡы өлөшөнә генә Одри Хепбёрн исемен яҙыу планлаштырылған була. Пек, агентына шылтыратып, Хепбёрндың исемен үҙенеке кеүек яҙырға ҡуша, сөнки ул был роле өсөн Хепбёрн «Оскар» премияһын аласағын әйтеп йөрөгән. 1954 йылда ул иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн бүләк алған. Одри менән Пек араһында ғишыҡ романы бар тигән имеш-мимеш тарала, ләкин улар икеһе лә быны ҡәтғи кире ҡаға. Хепбёрн, шулай ҙа, былай тип өҫтәгән: «Ғөмүмән, партнёрҙы бер аҙ яратырға һәм киреһен эшләргә кәрәк. Әгәр һеҙ мөхәббәт уйнарға теләһәгеҙ, һеҙ шуны тойорға тейешһегеҙ. Юғиһә бер нимә лә килеп сыҡмаясаҡ. Ләкин уны сәхнәнән ситкә сығарыу мотлаҡ түгел».
Һолливуд Йондоҙо
«Римские каникулы» фильмынан һуң, Хепбёрн Хамфри Богарт һәм Уильям Һолден менән «Сабрина» фильмында уйнай. Уильям менән уның хатта ғишыҡ мөнәсәбәттәре тоҡана. Одри кейәүгә сығырға һәм әсәй булырға өмөт иткән. Одри, һөйгәненең  үткәргәнен белгәндән һуң, Һолден менән мөнәсәбәтен өҙә. Билли Уайлдерҙың Һолден һәм Хепбёрн тураһында әйткәне билдәле: «Икеһенең дә карьерала өлгәшкәне иҫ китмәле, ләкин икеһе лә шәхси тормоштарында бөтөнләй бәхетһеҙ».
1954 йылда Одри, «Ундина» пьесаһында партнёры Мел Феррер менән уйнаған, ролен башҡарып, театр сәхнәһенә кире ҡайтҡан, шул уҡ йылда ул Мел Феррерға кейәүгә сыҡҡан. Мел Феррер өсөн был (биштән һуң) дүртенсе никахы булған. Ирле-ҡатынлы бергә 14 йыл: 1954-1968 йылдарҙа йәшәгән. 1960 йылда Одри Шон Хепбёрн Феррер исемле улына әсәй булған.
«Ундина»ла уйнаған иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн 1954 йылда Хепбёрн «Тони» премияһын алған. «Оскар» премияһын алғандан һуң алты аҙна үтеүгә генә бирелгән был премия актрисаның кинола ғына түгел, театрҙа ла абруйын күтәргән. 1950-се йылдар уртаһына Хепбёрн шулай уҡ билдәле  булып танылған. Уның gamine стилендәге тышҡы ҡиәфәте һәм халыҡ таныған ҡупшылығы, фыртланыуы шик күп табыныусылар һәм оҡшарға теләүселәр барлыҡҡа килтергән. Мәҫәлән, «Сабрина» фильмы сыҡҡандан һуң, дүрт мөйөшлө тәрән уйымды «Сабрина-декольте» тип йөрөтә башлағандар.
Тамашасыны популяр ҡыҙыҡтырғысҡа әйләнгән Одри Хепбёрн үҙе кеүек алдынғы артистар: «Забавная мордашка» музыкаль комедияһында Фред Астер, «Любовь после полудня» романтик комедияһында Морис Шевалье һәм Гэри Купер, «Завтрак у Тиффани» мелодрамаһында Джордж Пеппард, тәнҡитселәр тарафынан һоҡланып ҡабул ителгән «Шарада» хитлы комик триллерында Кэри Грант, «Моя прекрасная леди» бродвей мюзиклын экранлаштырыуҙа Рекс Харрисон, «Как украсть миллион» криминаль комедияһында Питер О’Тул һәм «Робин и Мэриан» фильмында Шон Коннери менән уйнаған. Бик күп сәхнә партнёрҙары артабан уның дуҫтарына әйләнгән. Рекс Харрисон Одриҙы үҙенең яратҡан ҡатын-ҡыҙ партнёры тип атаған. Кэри Грант уны иркәләтергә яратҡан, һәм бер тапҡыр былай тигән: «Раштыуа байрамына ниндәй бүләк теләйем тиһәм, мин Одри Хепбёрн менән берәй фильмда төшөргә теләр инем».
Грегори Пек уның ғүмерлек дуҫына әйләнгән. Хепбёрндың вафатынан һуң, Пек камера алдына баҫып, иламһыраған тауыш менән уның яратҡан «Unending Love» («Мәңгелек Мөхәббәт») шиғырын һөйләгән. Кемдер, Хамфри Богарт Хепбёрн менән татыу булмаған ти, ләкин был дөрөҫ түгел. Богарт менән Одри, сәхнәлә башҡа берәү ҙә булдыра алмаған дәрәжәлә дуҫ булған. Һуңыраҡ Хепбёрн былай тигән: «Ҡайһы саҡта,, тап шул „текә егеттәр“, Богарттың миңә мөнәсәбәтенән сығып ҡарағанда, иң нескә күңелле булып сыға». 1961 йылда «Завтрак у Тиффани» фильмында Хепбёрн уйнаған Һолли Голайтли роле XX быуаттағы америка киноһының иң образына әйләнгән. Хепбёрн был ролде «үҙ карьераһының иң джазлы роле» тип атаған. Унан был ролдең ҡатмарлылығы нимәлә тип һорағас, Хепбёрндың яуабы: «Мин интроверт. Экстраверт ҡыҙҙы уйнауы мин эшләгәндәр араһында иң ҡатмарлы әйбер булды». Кино төшөргәндә ул граф Живанши менән авторлыҡта булдырылған бик стилле кейем (шул иҫәптән, фильм экрандарға сыҡҡандан һуң, киң билдәле «кескәй генә ҡара күлдәк», ысын хитҡа әйләнгән) кейгән һәм үҙенең сәстәренә аҡһыллатылған  өҫтәгән. Шул рәүешле табылған стилен ул кино төшөрөлөп бөткәндән һкң да дауам иткән. Актриса бар тормошо аша, уның даими клиенты булып, Живанши менән дуҫлығын һүрелтмәгән. Үҙенең L`Interdit тигән хушбыйын Юбер де Живанши тап Одриға бағышлаған.
Хепбёрн роле өсөн бөтә вокал партияларҙы ла яҙҙырған була, ләкин профессионал йырсы Марни Никсон уның бөтә йырҙарын йырлап бөтөрә. Хепбёрнға был турала һөйләгәс, ныҡ асыуланып, ул кинола төшкән урынды ташлап киткән тиҙәр. Икенсе көнгә ул ғәфү үтенеп кире килгән. Хепбёрн башҡарыуындағы йырҙар яҙылған плёнкалар әлегә тиклем һаҡланған һәм документаль фильмдарға һәм фильмдың DVD версияһына индерелгән. Хепбёрн башҡарыуындағы ҡайһы бер вокал номерҙар фильмда шулай ҙа һаҡланып ҡалған. Был - «Just You Wait» һәм «I Could Have Danced All Night» йырынан өҙөктәр.
1964—1965 йй. сезонында ролдәр бүлешеү интригаһы, Эндрюс Мэри Поппинс роле өсөн бүләкләнһә лә, Хепбёрндың «Оскар»ға тәҡдим ителмәүе үҙенең кульминацияһына еткән. Премияны тапшырыу церемонияһы яҡынлашыу менән ике ҡатындың көнәркәшлегенән, улар беҙҙең бер ниндәй ҙә фекер айырымлығы юҡ тиһәләр ҙә, файҙаланырға маташҡан. Джулия Эндрюс иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн үҙенең «Оскар» кинопремияһын алған.
1968 йылда тәүге ире Мелом Феррер менән айырылғандан һуң, Хепбёрн һуңғараҡ уның ире булған һәм икенсе улы Люкка ғүмер биргән итальян психиатры Андреа Доттиҙа бик ауыр депрессиянан дауаланған, Италияға ире янына күскән. Йөклөлөгө бик ауыр барған һәм даими түшәктә булыуҙы талап иткән. 70-се йылдар башында Италияла «Красные Бригады» террорсыларының әүҙемлеге арта, һәм Одри Дотти менән айырылған.
Икенсе тапҡыр айырылғандан һуң да, 1976 йылда ул Шон Коннери менән «Робин и Мэриан» фильмында төшөп, киноға кире әйләнеп ҡайтырға тырышып ҡарай. Фильм Хепбёрн ҡатнашҡан элекке фильмдарҙан алыҫ торған уртаса ғына баһа алған. Тирә-йүнендәге кешеләрҙе аптыратып, Одри «Поворотный пункт»та тап үҙе генә уйнарлыҡ (был ролде Ширли Маклейн алған, һәм уңышлы фильм уның карьераһын нығытҡан) элекке балерина ролен кире ҡаҡҡан. Һуңғараҡ Хепбёрн ошо ролде кире ҡаҡҡаны өсөн бик ныҡ үкенеүен белдергән. 1979 йылда Хепбёрн, «Кровные узы» фильмында төшөп, тағы ла бер тапҡыр киноға кире ҡайтырға тырышҡан. Шелдондың китаптары шул саҡлы популяр була, һәм уның исеме фильм атамаһына индерелә, һәм шуның өсөн, моғайын, Хепбёрнға фильм уңышлы булырҙай тойолған. Ләкин улай булмаған шул. Тәнҡитселәр, Хепбёрнға табыныусылар ҙа хатта, был фильмды материалы күрәләтә баналь булғаны өсөн, тәҡдим итмәгән.
1980 йылда актриса нидерланд актёры Роберт Уолдерс менән осраша башлаған, һәм уның менән бәйләнеше Одриҙың вафатына саҡлы дауам иткән.
Хепбёрндың Питер Богданович төшөргән стилле һәм яҡты картинала, «Все они смеялись» комедияһында, Бен Газзар менән кинолағы һуңғы роле — ысын шаршау ябылыу номеры булған. Фильм тәнҡитселәрҙә уңыш менән файҙаланған, ләкин йондоҙҙарҙың береһе — Богдановичтың дуҫ ҡатыны Дороти Страттенды аяуһыҙ үлтереү күңелһеҙ хәл булған. 1987 йылда Хепбёрн Роберт Вагнер менән ҡайһы бер билдәле фильмдарҙың, атап әйткәндә, «Шарада» һәм «Как украсть миллион» фильмдарының элементтарын үҙ эсенә алған «Любовь среди воров» тигән ирониялы детектив телефильмда уйнаған. Фильмдың уңышы уртаса булған, Хепбёрн үҙе лә, ул фильмда күңел асыр өсөн генә уйнағайным, тип әйткән.
Хепбёрндың кинолағы һуңғы камео тип аталған Роберт Вагнерҙың роле Стивен Спилбергтың «Всегда»  фильмында фәрештә роле — 1943 йылда Спенсер Трейси, Айрин Данн һәм Ван Джонсон менән бергә төшөрөлгән «Парень по имени Джо» фильмының 1943 1989 йылғы.
ЮНИСЕФ менән хеҙмәттәшлек
Үҙенең кинола һуңғы күренеүенән һуң Хепбёрн ЮНИСЕФ-тың махсус илсеһе итеп тәғәйенләнгән. Үҙенең нацистик оккупацияһы осоронда ҡотҡарылыуы өсөн рәхмәт йөҙөнәндер инде, ул ҡалған көндәрен ярлы илдәрҙә йәшәгән балаларҙың тормошон яҡшыртыуға бағышлаған. Хепбёрндың эшмәкәрлеге уның күп телдәрҙе белгәне өсөн еңеләйгән. Ул француз, инглиз, испан, итальян һәм нидерланд телдәрпендә һөйләшкән. Ул Римдә йәшәгән сағында итальян телен өйрәнгән. Испан телен үҙ аллы өйрәнгән, һәм ЮНИСЕФ төшөргән фильмда Хепбёрн Мехико ҡалаһы халҡы менән яҡшы итеп испан телендә һөйләшкән.
Шул уҡ йылдың октябрендә Хепбёрн Көньяҡ Америкаға, Венесуэлаға һәм Эквадорға бара. Хепбёрн былай тигән: «Мин кескәй генә тау общиналары, төпкөлдә трущобы һәм тарҡау тораҡтарҙа һыу менән тәьмин системалары булдырылған, һәм был мөғжизә - ЮНИСЕФ. Мин балаларҙың ЮНИСЕФ биргән кирбестән һәм цементтан үҙҙәренә мәктәптәр төҙөгәнен күрҙем».
1989 йылдың февралендә Хепбёрн Үҙәк Америка илдәре буйлап йөрөгән һәм Гондурас, Сальвадор һәм Гватемала хакимдары менән осрашҡан. Апрелдә «"Тормош Һыҙымы" операцияһы» миссияһы сиктәрендә ул Роберт Уолдерс менән Суданға барған. Граждандар һуғышы барғанлыҡтан гуманитар ярҙам аҙыҡ-түлеге килеп етмәгән. Миссияның маҡсаты Көньяҡ Суданға аҙыҡ-түлек алып барыу булған.
Шул уҡ йылдың октябрендә Хепбёрн һәм Уолдерс Бангладешҡа барған.
1990 йылдың октябрендә Хепбёрн, ЮНИСЕФ менән хөкүмәттең иммунизация программаһы һәм эсәр һыу менән тәьмин итеү сиктәрендә хеҙмәттәшлеген урынлаштырырға тырышҡанлыҡтан, Вьетнамға барған.
Ғүмеренең һуңғы йылдары
Октябрь уртаһында Одри Хепбёрн Уолдерс менән Лос-Анджелесҡа тикшерелеүгә барған. Һөҙөмтә йыуатырлыҡ булмаған: йыуан эсәк яман шеше. 1992 йылдың 1 ноябрендә яман шешкә операция эшләнә. Операциянан һуң диагноз өмөтһөҙ булған; табиптар операция ваҡытлы эшләнгән тип һанаған. Әммә өс аҙнанан актрисаны эсендәге ҡырҡыу ауыртыныуҙар менән дауаханаға һалалар. Анализдар яман шеш күҙәнәктәре яңынан йыуан эсәкте һәм күрше туҡымаларҙы ялмап алғанын күрһәткән. Был актрисаға йәшәргә бер нисә ай ҡалғанын күрһәткән. Яҡындары дауаханаға килеп уның хәлен белешкән.
Тиҙҙән, Лос-Анджелеста уға бер нисек тә ярҙам итә алмағандары өсөн, ул Толошеназға кире ҡайтҡан. Һуңғы Раштыуаны ул балалары һәм Уолдерс менән үткәргән. Ул был Раштыуаны тормошондағы иң бәхетле байрам тип атаған.
Сафонов Владимир Евгеньевич
Сафонов Владимир Евгеньевич (11 сентябрь 1953 йыл) — Рәсәй юрисы. Юридик фәндәр докторы (2000), профессор (2003). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юрисы.
Биографияһы
Владимир Евгеньевич Сафонов 1953 йылдың 11 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Ишембай ҡалаһында тыуған
1973 йылда Ишембай нефть техникумын тамамлай һәм электрик булып эшләй башлай.
1988 йылда Башҡорт дәүләт университетының юридик факультетын тамамлай.