Ротару_София_Михайловна
1980—1985: йырсының күтәрелештәре һәм яңынан-яңы хеҙмәттәшлеге
1980 йылда София Ротару Токиолағы халыҡ-ара конкурста югослав телендәге «Обещание» йыры өсөн беренсе премияға лайыҡ була һәм "Почёт билдәһе"ордены менән бүләкләнә. Йырсы үҙенең имиджы өҫтөндә эҙләнеүҙе дауам итә һәм, Александра Пахмутованың Николай Добронравов һүҙҙәренә яҙылған"Темп" йырын башҡарырға, сәхнәгә салбарлы костюмда сыға. Был совет ҡатын-ҡыҙ артистары араһында тәүге аҙым була. «Темп» һәм «Ожидание» йырҙары 1980 йылдың йәйендә Мәскәүҙә үтәсәк Олимпиаданың мәҙәни программаһына индерелә.[27] «Темп» шулай уҡ режиссёр Юрий Озеровтың «Баллада о спорте» исемле нәфис фильмына саундтрек булып инә. 1980 йылда йырсы, Н. Мозговойҙың «Мой край» һәм Ю. Саульский-Л. Завальнюктарҙың «Ожидание» йырҙарын башҡарып, тағы «Песня года» конкурсының финалына үтә[28]. 1980 йылда «Молдова-фильм» студияһында «Где ты, любовь?» (тәүге атамаһы «Год призвания») фильмы сыға. Унда, башҡа бик күп йырҙары менән бергә, Софияның диңгеҙ эсендә түшәлгән тар ҡырсын һуҡмаҡтан, мотоциклдың артҡы ултырғысында дублёрһыҙ елеп үткән килеш, башҡарған «Первый дождь» йырының кадрҙары ла була. Автобиографик сюжетҡа ярашлы, фильмда ауылдан сыҡҡан йырсы, ансамблгә саҡырылып, халыҡ-ара кимәлдәге фестивалдә Р. Паулс һәм И. Резниктың «Где ты, любовь?» йыры менән гран-при яулай. Прокатта был фильмды 22 миллион тирәһе тамашасы ҡарай. Ошо уҡ йылда композиторҙар Е. Мартынов, О. Фельцман, А. Бабаджанян, Д. Тухмановтарҙың «Где ты, любовь?» фильмына ингән йырҙарынан альбомы сығарыла. 1980 йылда А. Мажуковтың «Красная стрела» композицияһы йәш шағир Николай Зиновьевтың эстрада жанрындағы дебюты була. Әммә был йыр Бөтә Союз радиоһының музыкаль редакцияһы етәксеһе Геннадий Черкасов тарафынан, уны София Ротару башҡарыуын оҡшатмау сәбәпле, эфирға сығарылмай. Шулай ҙа йыр, премьераһы зәңгәр экран аша күрһәтелеп, радиоэфирһыҙ ҙа популяр булып китә. 1981 йылда Вильнюста, XIV Бөтә Союзном кинофестиваленең нәфис фильмдар бүлегендә, совет композиторҙарының йыр ижадын популярлаштырыуы өсөн, әҫәр жюриның призына өлгәшә. Фильм София Ротаруның нәфис кинематография өлкәһендә тәүге тәжрибәһе булып ҡала. Критиктар тарафынан роль кире баһа алһа ла, фильм тамашасылар һөйөүөн яулай, ә унда яңғыраған «Красная стрела» (Алексей Мажуков музыкаһы, Николай Зиновьев һүҙҙәре), «Где ты, любовь?» (Раймонд Паулс музыкаһы, Ильи Резника һүҙҙәре), «Танец на барабане» (Раймонд Паулс музыкаһы, Андрей Вознесенский һүҙҙәре) йырҙары легендар йырҙар булып тарала. Йырсының ижадының киләһе этабы — рок-музыка һәм 1981 йылда «Машина времени» ансамбле менән «Душа» фильмындағы А. Зацепин һәм А. Макаревичтың йырҙары аша, өр-яңы стиль эҙләүҙән ғибәрәт. Ялтала фильмдың төп ролен башҡарыу өсөн саҡырыу алһа ла, София Ротару унан баш тарта, сөнки ауырыуы көсәйеү ихтималынан, врачтар уға артабанғы сығыштарын туҡтатып торорға кәңәш итә. Александр Бородянский һәм Александр Стефановичтар автобиографик сюжетты йырсының тормошондағы драматик хәл-ваҡиға — йырсының тауышы юғалыу сәбәпле, уның күңел донъяһындағы ҡиммәттәр алмашыныуына бәйләп, үҙгәртергә ниәт ҡора. Яңы сценарийҙы уҡығас, София Ротару, бер ни тиклем ваҡытҡа концерттарынан баш тартып, фильмға төшөргә ризалаша. Шулай итеп, авторҙар был музыкаль мелодрамала артистың шәхси тормошон һәм кеше-ара мөнәсәбәттәрҙе һүрәтләүҙән тыш, уның үҙ талантына мөнәсәбәте, ижадын яратҡан тамашасылары алдында яуаплылығы тураһындағы мәсьәләләрҙе лә күтәреп сыға. Фильмдың героиняһы йырсы Виктория Свободинаның партнёры актёр Ролан Быков ролендә ленинград актёры Михаил Боярский уйнай, ә уның яңы төркөмө ролендә «Машина времени» рок-группаһы ҡатнаша. Был фильмды прокатта 57 миллионға яҡын тамашасы ҡарай.[29] 1982 йылғы «Песня года»конкурсы финалына София Ротару П. Теодорович һәм Г. Виеруның «Melancolie», Р. Амирханян һәм Х. Закияндың «Вставайте!» йырҙары менән сыға. «Песня 1983» бәйгеһенә Ю. Саульский һәм Л. Завальнюктың «Счастья тебе, земля моя», А. Мажуков һәм Н. Зиновьевтың "А музыка звучит"йырҙары үтә[30]. 1983 йылда Канадалағы концерты һәм Торонтолағы Canadian Tour альбомдарынан һуң, 1983 йылда София Ротару һәм уның коллективына биш йылға илдән сығыу тыйыла. Рәсми сәбәптәре билдәле булмаһа ла, Госконцерт сит илдәрҙән саҡырыуҙарҙы йә яуапһыҙ ҡалдыра, йә «ундай кеше бында эшләмәй» тигән яуап ебәрә тора [31]. 1983 йылда София Ротару Ҡырымдағы колхоздар һәм совхоздарҙа 137 концерт ҡуя. Ҡырым өлкәһенең «Россия» колхозы һәм Молдава ССР-ының Мәҙәниәт министрлығы Ротаруның 1983—1984 йылдарҙағы концерт программаларын СССР-ҙың Дәүләт премияһына тәҡдим итәләр. 1983 йылда София Ротаруға Молдова ССР-ының халыҡ артисы исеме бирелә. Ошо уҡ йылда үҙе өсөн композитор Тудор Кирияк тарафынан махсус яҙылған көйҙө шағир Григоре Виеру менән бергә тыңлағанда, Ротару көйҙөң стилен романтикалы тип атауҙы хуп күрә. Ире, художество етәксеһе Анатолий Евдокименко ла ошондай фекерҙә булғас, шағир ҙа ризалаша. Тик ул, романтикалы, тип көйҙө түгел, ә йырсының үҙен атай. Romantică —румын телендә сифат-һүҙ, тимәк, «романтикалы». 1984 йылда "Romantică"йыры «Песня года» фестиваленә сығарылғандан һуң, йырсының күпселек соло программаларында урын ала. Композитор Д. Тухмановтың шағир В. Харитонов һүҙҙәренә яҙған икенсе «Не могу забыть» йырындағы Икенсе бөтә донъя һуғышында ҡатнашҡан яугир шәфҡәт туташы тураһында тыуҙырған образы өсөн, Ротару ГДР-ҙан «Пёстрый котёл» исемле ТВ программаһына саҡырыу ала һәм уны немец телендә башҡара. 1984 йылда LP "Нежная мелодия" исемле альбомында, Виеруның «Melancolie» («Нежная мелодия») әҫәре менән, йырсы иң тәүге имиджына кире ҡайта. 1985 йылда София Ротару «София Ротару» һәм "Нежная мелодия" альбомдары— СССР-ҙа бер йылда 1 млн экземплярлыҡ иң күп тираж менән һатылған пластинкалары өсөн Бөтә Союз «Мелодия» фирмаһының «Золотой диск» призын ала. Ошо йылда София Ротаруға Халыҡтар Дуҫлығы ордены тапшырыла. «Песня-85» конкурсы финалына Д. Тухманов менән А. Поперечныйҙың «Аист на крыше» һәм Д. Тухманов менән А. Саед-Шахтың «В доме моём» йырҙары менән сыға [32].