cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ширяева Нина Ильинична
Биографияһы
Һуғыш йылдарында дүрт тапҡыр ҡаты яралана, ике тапҡыр танкта яна. Атап әйткәндә, йыл самаһы шлемын сисмәй, сөнки сәстәре көйгән була
1945 йылдың июнендә Мәскәүҙә Еңеү парадында ҡатнаша.
1946 йылда демобилизацияланғандан һуң, Бийскта йәшәй, ҡаҙанлыҡ заводында  конструкторлыҡ бюроһында эшләй, Хеҙмәт ветераны. Томск ҡалаһында йылылыҡ-энергетик институтын тамамлай (хәҙер Томск политехник университетының Энергетика институты).
1950 йылда хеҙмәттәшенә кейәүгә сыға, уның менән һуғыш ваҡытында Вислала  осраҡлы таныша.
2013 йылдың 13 апрелендә Бийскта вафат була.
Ғаиләһе, шәхси тормошо
Атаһы — Чернигов губернаһынан Алыҫ Көнсығышҡа килгән украин, әсәһе — рус, Сахалинда тыуған. Атаһы Ҡытай менән сиктәш Уссури йылғаһы сик буйы заставаһы начальнигы булып хеҙмәт итә, Новосибирск тимер юл һәләкәтендә һәләк була.
Абдулғәзин Солтан Шәрип улы
Абдулғәзин Солтан Шәрип улы (Абдулгазин Султан Шарипович) (1904-) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, шайморатовсы. Гвардия ҡыҙылармеецы, рядовойы, сапёр. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры.
Ширяева Нина Ильинична
Хәтер
Словакияны азат итеүҙә ҡатнашҡан Танкист Н.И. Бондарь тураһында «Zeva v ranku» китап нәшер ителә. Дуклин артылышында Нина һуғышҡан совет танкы Т-34 номеры менән машина ҡуйылған.
Абдулғәзин Солтан Шәрип улы
Биографияһы
Солтан Шәрип улы Абдулғәзин 1904 йылда Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районы) Әхмәр ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Хәрби хеҙмәте
1942 йылдың декабрендә Баймаҡ районы хәрби комиссариаты тарафынан Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафына саҡырыла.
Ширяева Нина Ильинична
Хәтер
2014 йылдың 15 авгусында Бийскта Коммунар тыҡрығының Нина Ильинична йәшәгән  14-се йортҡа  мемориаль таҡтаташ ҡуйылған. Шулай уҡ уның хөрмәтенә Бийск ҡалаһының яңы урамдарының береһе аталасаҡ.
Абдулғәзин Солтан Шәрип улы
Хәрби хеҙмәте
7 кавалерия корпусы составындағы 16-сы гвардия кавалерия дивизиһы 58-се гвардия кавалерия полкының сапёр взводында сапёр булып хеҙмәт итә.
Ширяева Нина Ильинична
Хәтер
Бийск ҡалаһы башлығы Л.А Громогласова :<blockquote class ts-Начало_цитаты-quote">Нина Ильинична тураһында ғәҙәттә былай тип әйтәләр: «сабып барған атты туҡтатыр, янып торған йортҡа инеп китер» Бөтәһе лә — ғаиләһе, дуҫтары, Нина Ильинична 38 йыл бергә эшләгән ҡаҙанлыҡ заводынан хеҙмәттәштәре  — уны тап шулай хәтерләйҙәр. Ул ғәжәйеп яҙмышлы, көслө ихтыярлы һәм изге йәнле ҡатын-ҡыҙ булды. <templatestyles src="Шаблон:Конец цитаты/styles.css" />
Абдулғәзин Солтан Шәрип улы
Хәтер
Абдулғәзин Солтан Шәрип улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Баймаҡ районы Әхмәр ауылында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
Кәлшәле
Кәлшәле (Кальшали) — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 525 кеше. Почта индексы — 452796, ОКАТО коды — 80251830003.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
11 июнь
11 июнь — григориан стиле буйынса йылдың 162-се (кәбисә йылында 163-сө) көнө. Йыл аҙағына тиклем 203 көн ҡала.
{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} ||
}}
Билән
Билән (Беля́нка) — Башҡортостан Республикаһының Балаҡатай районындағы ауыл. Билән ауыл Советының административ үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 853 кеше булған. Почта индексы — 452586, ОКАТО коды — 80210804001.
Географик урыны
Билән ауылы Ҡариҙел йылғаһы ҡушылдығы Билән йылғаһы буйында, район үҙәге Яңы Балаҡатай ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 54 километр һәм Наҙы-Петровск (Силәбе өлкәһе) тимер юл станцияһынан көнбайышҡа табан 33 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.
Тарихы
Билән ауылына Себер даруғаһы Балаҡатай улусы башҡорттары үҙҙәренең аҫаба ерҙәрендә нигеҙ һалған, Билән ауылы XVIII быуаттың 80-се йылдары аҙағынан Пермь губернаһы Красноуфимск өйәҙе биләмәһенә ингән.
Билән ауылының XIX быуатта артабанғы үҫеше
1811 йылда Билән ауылында 11 йортта 100 кеше, 1834 йылда — 15 йортта 166 кеше, 1859 йылда — 24 йортта 281 кеше йәшәгән.
1842 йылда 166 кешегә 84 сирек яҙғы иген сәселгән. Был төбәктә ужым ашлығы, картуф әлегә сәселмәгән. Малсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр, йәйгеһен йәйләүгә сыҡҡандар. XIX быуат аҙағында — XX быуат башында тирмән, тимерлек, земство мәктәбе, мәсет теркәлгән.
1869 йылда Билән ауылындағы 52 йортта 315 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек, һал һәм кәмә яһау менән шөғөлләнгәндәр. Билән ауылы Бәләкәй Ҡошсо улусының административ үҙәге булған, бында улус идараһы, мәсет, мәктәп урынлашҡан булған.
Ауылдың XX быуаттағы һәм хәҙерге үҫеше
1920 йылда Биләндә — 123 йортта 694 башҡорт йәшәгән.
Әлеге ваҡытта Билән ауылында урта мәктәп, балалар баҡсаһы, участка дауаханаһы, Мәҙәниәт йорто («Серҙәш» халыҡ фольклор ансамбле эшләй), китапхана бар.
Халыҡ һаны
Билән ауылында башҡорттар йәшәй (2002)
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Тирә-яҡ мөхит
Йылғалар:
Шишмәләр:
Ялан-бесәнлектәр:
Таусыҡтар, түбәләр:
Башҡа урын-ер атамалары:
Яҡшы кешеләр (хикәйә)
Яҡшы кешеләр — Антон Павлович Чехов хикәйәһе. 1886 йылда яҙылған,«Новое время» гәзитенең 3856-се һанында 1886 йылдың 22 ноябрендә, «Сестра» тип аталып, Ан. Чехов ҡултамғаһы аҫтында сыға.
Баҫмалар
А. П. Чеховтың «Яҡшы кешеләр»(«Хорошие люди») хикәйәһе 1886 йылда яҙылған, «Новое время» гәзитенең 3856-се һанында 1886 йылдың 22 ноябрендә, «Сестра» тип аталып, Ан. Чехов ҡултамғаһы аҫтында сыға. А. Ф. Маркс нәшер итеп ятҡан А. П. Чехов әҫәрҙәренең йыйылмаһында «Хорошие люди» тип аталып баҫыла. Был әҫәрҙәр тупланмаһына Чехов хикәйәнең финалын үҙгәртеп индерә, был юлы хикәйәнең геройы вафат булған, ул Ваганьков зыяратында ерләнгән һәм бар кеше тарафынан да онотолған.
Хикәйәне яҙған йылдарҙа Чехов Толстойҙың философия эштәре менән ҡыҙыҡһына, уның яманлыҡҡа ҡаршы тормау теорияһы тураһындағы әҙәбиәттә барған бәхәскә ҡушыла.
Хикәйә тәнҡит тарафынан билдәләнә. Әҙбиәтсе Оболенский Чеховты романтик Короленкоға ҡапма-ҡаршы тора тип тапҡан мәҡәлә яҙа.
Сюжет
Хикәйә беренсе затта алып барыла. Унда Мәскәү университетының юридик факультетын тамамлағандан һуң тимер юл конторында эшләгән Владимир Семеныч Лядовский һүрәтләнә. Эштән буш саҡтарында ул үҙе яратҡан эше — әҙәбиәт менән шөғөлләнә.
Гәзиттәрҙә мәҡәләләре яҙылып сыға башлағандан һуң бер йыл үткәс, ул аҙналыҡ тәнҡит фельетоны сығара башлай. Лядовский үҙенең табип һеңлеһе Вера Семеновна менән бергә йәшәй.
Заманында һеңлеһе архитекторға кеөәүгә сыҡҡан була. Йәштәр бары тик бер ай ғына бергә йәшәп өлгөрә. Вера Семеновна иренән тиф ауырыуы йоҡтора һәм ҡаты сирләп китә. Һауыҡҡас, ул ире Ивандың үлеүе хаҡында белә. Ҡатын ҡайғыһынан морфий дозаһы ҡабул итә, ләкин үлмәйенсә тере ҡала. Ошоларҙы башынан кисергәс, ул ағаһы янына кире ҡайта. Медицина уны ныҡ йонсотһа ла, ул ғәмәли табиблыҡ менән шөғөлләнә һәм «эшһеҙлектә һәм тыныслыҡта үҙ йәшлеген ағаһы янында йәшәп әрәм итә».
Бер кистә Владимир Семеныч үҙенең өйөндә тәнҡит фельетоны яҙып ултыра. Вера Семеновна уның янында яҙғанын ҡарап ултыра һәм ағаһына көтөлмәгән һорау бирә: «Нимә ул яманлыҡҡа ҡаршылыҡ күрһәтмәү?». Ағаһы уға былай тип аңлата: «мәҫәлән, һиңә бурҙар һәм юлбаҫарҙар ташлана һәм һине талай, ә һин уларға яуап биреү урынына…» Һеңлеһе унан логик билдәләү биреүҙе һорай, ағаһы уға «яманлыҡҡа ҡаршы тормау — әхлаҡи сферала булған бер нимәгә лә ҡыҫылмайса ҡалыу» - ти.
Уларҙың был темаға әңгәмәһе ул төндә һәм икенсе көндә лә дауам итә. Ағаһы әңгәмәне бер нисек тә шаяртыу менән туҡтата алмай, һәм уларҙың мөнәсәбәттәре яйлап боҙола башлай. Һеңлеһе ағаһын юҡҡа эшләйһең, был эш бары тик хөрәфәт кенә тип, шелтәләй, үҙе күңелһеҙлектән зарлана. Даими рәүештә ул диванда бер ни эшләмәй, уҡымай ята, һуңғараҡ үҙе артынан йыйыштыра башлай, кейемдәрен, ярым итектәрен таҙартырға керешә. Сираттағы бәхәстән һуң ағаһы уға ҡырын ҡарай башлай.
Йәйҙең бер көнөндә Вера Семеновна кейенә, ҡулына сумкаһын ала һәм ағаһы бүлмәһенә килеп инә, уны манғайынан үбә һәм N. губернаһына сәсәктән прививка эшләргә китәм тип әйтә. Владимир Семеныч уны бүтән бер ҡасан да күрмәй. Бер ваҡыт ул үпкә шешенән ауырып китә һәм вафат була. Әҙәбиәтселәр уны Ваганьков зыяратында ерләй. Уның ҡәберен матурларға аҡса йыйыу уңышһыҙ тамамлана. Владимир Семенычты бер кем дә хәтерләмәй. Ул барыһы тарафынан да онотола.
Пихтовка (Кува ҡушылдығы)
Пихтовка  — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кува йылғаһының һул ярына тамағынан 67 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Адовский йырынындағы йылға
Адовский йырынындағы йылға — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе, Һамар өлкәһе, Пенза өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сызранка йылғаһының уң ярына тамағынан 67 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сызранка йылғаһы, инештән Сызрань ҡалаһына (ҡаланан юғарыраҡ) тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Лукинка (Горьковское ҡушылдығы)
Лукинка  — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Горький (Ячменка йылғаһы ҡултығы) һыуһаҡлағысының уң ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы),  Унжа  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Васйылға
Васйылға (Васелга) — Башҡортостандың Балаҡатай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 178 кеше. Почта индексы — 452583, ОКАТО коды — 80210816002.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Ҡайбышев
Ҡайбышев — фамилия.
Барсучиха (Кеть ҡушылдығы)
Барсучиха  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Кеть йылғаһының һул ярына тамағынан 1238 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Абдулғәлимов Дәүләт Мәжит улы
Абдулғәлимов Дәүләт Мәжит улы (Абдулгалимов Давлет Мажитович) (1907-) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 60-сы гвардия кавалерия полкының ҡылыссыһы, гвардия ҡыҙылармеецы, рядовой
Биографияһы
Дәүләт Мәжит улы Абдулғәлимов 1907 йылда Өфө губернаһы Златоуст өйәҙендә (хәҙер — Башҡортостан Республикаһы Балаҡатай районы) тыуған.
Хәрби хеҙмәте
Балаҡатай район хәрби комиссариаты Ҡыҙыл Армия сафына саҡыра. 112-се Башҡорт (16-сы гвардия Чернигов) кавалерия дивизияһы 60-сы гвардия кавалерия полкының 4-се эскадроны ҡылыссыһы булып хеҙмәт итә.
Хәтер
Абдулғәлимов Дәүләт Мәжит улының исеме Башҡортостанда нәшер ителгән баҫмаларҙа һәм БР-ҙың Балаҡатай районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәлдәге исемлеккә индерелгән.
Ҡамыштау
Ҡамыштау (Камыштау) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 33 кеше. Почта индексы — 452787, ОКАТО коды — 80251875004.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Ҡыпсаҡ (Илеш районы)
Ҡыпсаҡ (Кипчаково) — Башҡортостандың Илеш районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 123 кеше. Почта индексы — 452260, ОКАТО коды — 80230804003.
Плясовая
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Ғәззә секторы
Ғәззә секторы (قطاع غزّة, רצועת עזה; сектор Газа) — Урта диңгеҙ яры буйындағы биләмә, өлөшләтә танылған Фәләстин ғәрәп дәүләтенең ике өлөшөнөң береһе (Иордан йылғаһының төньяҡ яры менән берлектә). Көнсығышта һәм төньяғында Израиль менән сикләшә, ул унан контроль-үткәреү пункттары ҡуйылған ҡойма менән бүленгән. Көньяҡ-көнбайыштан сиге — Мысыр менән, унан иһә бетон диуар менән ҡоймаланған. Ғәззә секторының оҙонлоғо яҡынса, киңлеге —  —. Дөйөм майҙаны — яҡынса. Мәркәзе — Ғәззә ҡалаһы.
Тарихы
БМО-ның Фәләстинде ғәрәп һәм йәһүд дәүләттәренә бүлеү планына ярашлы, сектор ғәрәп дәүләтенә инергә тейеш була. БМО-ның ҡарары һәм артабан Израиль дәүләте ҡорола башлау арҡаһында 1948—1949 йылғы Ғәрәп-израиль конфликты килеп сыҡҡас, ғәрәп дәүләте төҙөлмәй ҡала, һәм 1948—1967 йылдарҙа сектор Мысыр контролендә була. 1967 йылғы Алты көнлөк һуғыш һөҙөмтәһендә 1967—2005 йылдарҙа сектор Израиль ҡулы аҫтында була.
Ослолағы Килешеү нигеҙендә Иордан йылғаһының төньяҡ яры биләмәһендә һәм секторҙа Фәләстин милли хакимиәте төҙөлә (ФМХ).
2005 йылдың авгусында Сик билдәләү бер яҡлы планын ғәмәлгә ашырғанда Израиль секторҙан ғәскәрен сығара һәм үҙ тораҡ пункттарын бөтөрә.
2007 йылдың июлендә ХАМАС ислам ойошмаһы эшләгән түңкәрелештән һуң ФМХ-ның дәүләт учреждениелары һәм уның хәүефһеҙлек көстәре, артабан сектор үҙе лә тулыһынса ХАМАС идараһына күсә.
Территорияға Әш-Шура Мәжлесе идара итә, ул 15 кешенән тора.
Халҡы
Ғәззә секторы халҡының өстән ике өлөшөнән күберәге фәләстин ҡасаҡтарынан тора, улар Израилдән 1947—1949 йылдарҙағы Ғәрәп-израиль конфликты ваҡытында ҡасып сыҡҡандар һәм уларҙың тоҡомдары. Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, 2014 йылда Ғәззә секторында йәшәй, АҠШ ЦРУ-һы 2014 йылда —  йәшәй тип хәбәр итә. Халыҡ урынлашыу тығыҙлығы  —.
Цветкова Елена Яковлевна
Цветкова Елена Яковлевна (ҡыҙ фамилияһы — Барсова; 10 (22) февраль 1871 йыл  — июль 1929 йыл) — опера йырсыһы (лирик-драматик сопрано), музыка педагогы.
Биографияһы
Елена Яковлевна Цветкова 1871 йылда Өфө ҡалаһында дин әһеле ғаиләһендә тыуа. Өфө музыка түңәрәге концерттарында ҡатнаша. 1892 йылда Мәскәү консерваторияһын (Е. Лавровская класы) ҙур көмөш миҙал менән тамамлай.
1892—1893 йылдарҙа Мәскәүҙә И. Прянишников етәкселегендәге Рус опера ширҡәте составында йырлай. 1893 йылдың апрелендә Ҙур театр сәхнәһендә дебюты үтә, әммә, ҙур уңыш ҡаҙаныуына ҡарамаҫтан, труппаға ҡабул ителмәй. 1893йылда Житомирҙа һәм башҡа ҡалаларҙа сығыш яһай. 1896—1898 йылдарҙа Мәскәү С. Мамонтовтың шәхси рус операһында (Солодовников театры) сығыш яһай, 1898—1903 йылдарҙа — Мәскәү ҡалаһының Шәхси рус операһы ширҡәтендә, 1904—1911 йылдарҙа — Мәскәүҙә С. Зимин операһында.
Түбәнге Новгородта (1896, 1907), Петербургта (1899), Киевта (1902, М. Бородай антрепризында; 1911—1912), Ҡырымда гастролдәрҙә була.
Тамағы ауыртыуы сәбәпле, 1917 йылда сығыш яһай алмай.
1912 йылда С. Зимин операһының йәш йырсыларын уҡыта, 1919—1925 йылдарҙа — Н. В. Лысенко исемендәге Киев музыкаль-драматик институтында, 1920 йылда — Киев консерваторияһында. 1925 йылда Минск ҡалаһының музыка училищеһында, аҙаҡтан — Мәскәү музыка училищеларында белем бирә.
Ғаиләһе
Ире — В. А. Цветков (1866—1933), опера йырсыһы, Мәскәү һәм Киев консерваториялары профессоры.
Ижады
1891 йылда студентка булған саҡта уҡ, Ҙур театр сәхнәһендә «Фиделио» операһынан Марцелина партияһын башҡара. Тигеҙ, һығылмалы, яғымлы һирәк булған нескә, йылы тембрлы тауышҡа эйә була. Уны «опера Ермолова»һы тип атайҙар. Шулай уҡ меццо-мопрано партияларын башҡара; репертуарында 63 опера партияһы була.
Дискографияһы
1910—1912 йылдарҙа «Пате» фирмаһы (Мәскәү, Петербург) Е. Цветкова башҡарған 10 әҫәрҙе (ариялар, романстар, дуэттар) грампластинкаға яҙҙыра.
Овраг Лысая Гора
'''овр. Лысая Гора''' — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе, Һамар өлкәһе, Пенза өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сызранка йылғаһының уң ярына тамағынан 54 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сызранка йылғаһы, инештән Сызрань ҡалаһына (ҡаланан юғарыраҡ) тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы башынан Каспий диңгеҙенә ҡойғансы.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Левант
Левант (урта франц. Soleil levant - «ҡояш сығышы» ; ғәрәпсә: الشام ; иврит телендә: כְּנָעַן Kənáʿan, Канаан, Ханаан) — Урта диңгеҙҙең (Сүриә, Ливан, Фәләстин, Израиль, Иордания, Мысыр, Төркиә, Кипр һ. б.) көнсығыш өлөшө илдәренең дөйөм атамаһы, тар мәғәнәлә Сүриә, Фәләстин, Израиль һәм Ливан.
Левант һүҙенең билдәләмәләре илдәр һәм дәүерҙәр буйынса айырыла, ә термин үҙе башта киң, бик аныҡ булмаған мәғәнәлә ҡулланылған. Левантты «Алғы Азия, көнсығыш Урта диңгеҙ һәм төньяҡ-көнсығыш Африка аралығындағы юл саты» тип тасуирлағандар.
Этимологияһы
«Левант» термины беренсе тапҡыр инглиз телендә 1497 йылда күренә, башта дөйөм алғанда бөтә Көнсығышты, йәки «Италиянан көнсығышҡа табан Урта диңгеҙ ерҙәре» тигәнде аңлата. Француз телендәге левант һүҙе көн сығышы тигәндән алынған, Европа өсөн ҡояш сыҡҡан төбәкте аңлатҡан.
Шулай уҡ ҡарағыҙ
Левант һүҙенә параллель ҡулланылған төбәк атамалары:
Бобрышева Мария Ивановна
Мария Ивановна Бобрышева (1930—2018) — Курск өлкәһе, Пристенский районы «Красное знамя» колхозы звеньевойы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (07.12.1957).
Пристенский райондағы Бобрышево ауылында 1930 йылда тыуған. 1946 йылдан башлап колхозда шәкәр сөгөлдөрө үҫтерә.
1950-се йылдар башынан — сөгөлдөр үҫтереү звено звеньевойы.
1957 йылда уның звеноһы гектарынан уртаса 543 центнер шәкәр сөгөлдөрө уңышы ала.
Курск ҡалаһында Н. С. Хрущев шәхсән Ленин орденын Герой Йондоҙон шәхсән тапшыра. Бөтә Союз ауыл хужалығы күргәҙмәһе миҙалы менән бүләкләнә.
Механизацияланған звенолар (1960-сы йылдарҙың 1-се яртыһы) ойошторолғанға тиклем звеньевой була.
2008 йылда Пристенский районының почётлы гражданы исеме бирелә.
2018 йыл аҙағында вафат була. Бобрышево ауылында ерләнгән.
Иванов Владимир Александрович (археолог)
Биографияһы
1972 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлағандан һуң  Иглин районы мәктәптәрендә, ә 1975 йылдан ― Куйбышев педагогия институтында уҡытыусы булып эшләй.
1976 йылдан Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй. 1990 йылда «Этнические процессы в Степной и Лесостепной полосе Южного Урала и Приуралья в VII—XIV вв. н. э.» темаһына докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1991 йылдан уның әйҙәүсе ғилми хеҙмәткәре, 1996 йылдан ― дөйөм тарих кафедраһы мөдире, 1998 йылдан ― Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтының тарих факультеты деканы һәм бер үк ваҡытта Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәре лә.
2002 йылдан М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында: 2009 йылға тиклем Ватан тарихы кафедраһы мөдире була.
Библиографияһы
Монографиялар һәм төрлө йыйынтыҡтарҙа һәм матбуғат баҫмаларында донъя күргән фәнни мәҡәләләр авторы.
Сейшел Утрауҙары
Сейшел Утрауҙары Республикаһы - Һинд океаны утрауҙарында дәүләт.
Брянск дәүләт университеты
Академик Иван Георгиевич Петровский исемендәге Брянск дәүләт университеты (БДУ)— Брянскиҙең юғары уҡыу йорто.
Тулы рәсми атамаһы: юғары профессиональ белем биреү дәүләт белем биреү учреждениеһы «Академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск дәүләт университеты»; ҡыҫҡартылған атамаһы: БДУ.
Тарихы
РСФСР Министрҙар Советының 1976 йылдың 18 авгусындағы 460-сы ҡарары менән Брянск дәүләт педагогия институтына академик И. Г. Петровский исеме бирелә.
Рәсәй Федерацияһының юғары белем биреү буйынса Дәүләт комитетының 1995 йылдың 13 апрелендәге 545-се приказы менән академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск дәүләт педагогия институты академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск педагогия университеты тип үҙгәртелә.
Рәсәй Федерацияһы Мәғариф министрлығының 2001 йылдың 6 июнендәге 2292-се номерлы бойороғона ярашлы, академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск педагогия университеты академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск дәүләт университеты тип үҙгәртелә.
Ойоштороусы — Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте. Ойоштороусы вәкәләттәрен Рәсәй Федерацияһы Мәғариф министрлығы тормошҡа ашыра. Рәсәй Федерацияһының дөйөм һәм профессиональ Мәғариф министрлығының 1998 йылдың 13 мартындағы 692-се бойороғона ярашлы рәүештә, университеттың Новозыбков ҡалаһында филиалы бар.
Филиалдың исеме: академик И. Г. Петровский исемендәге Брянск дәүләт университетының Новозыбков ҡалаһындағы филиалы.
Университет белем биреү эшмәкәрлеге алып барыу хоҡуғына эйә.
Лицензияланған:
- юғары һөнәри белем биреүҙең 52 һөнәре,
- урта профессиональ белем биреүҙең 1 һөнәре,
- бакалавр әҙерлегенең 8 һөнәре,
- магистр әҙерллегенең 4 һөнәре,
- аспирантураның 26 һөнәре,
- 5 өҫтәмә квалификация.
Кадрҙар составы
БДУ-ла барлығы профессор-уҡытыусылар составының 570 хеҙмәткәре эшләй. БДУ-ла белем биреү процесын юғары квалификациялы белгестәр тормошҡа ашыра. Университетта 52 фән докторы, 291 фән кандидаты, 43 профессор, 188 доцент уҡыта.
БДУ етәкселеге
- Антюхов Андрей Викторович
БДУ ректоры. Филология фәндәре докторы, рус һәм сит ил әҙәбиәте кафедраһы профессоры. Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре. Петр (Санкт-Петербург) фәндәр академияһы ағзаһы.
- Мельников Сергей Леонидович
Беренсе проректор. Педагогия фәндәре кандидаты, профессор.
- Лупоядова Лариса Юрьевна
Уҡыу эштәре буйынса беренсе проректор. Тарих фәндәре кандидаты, профессор.
- Степченко Татьяна Александровна
Фәнни эштәр һәм халыҡ-ара бәйләнештәр буйынса проректор. Педагогия фәндәре докторы, профессор.
- Лагерев Игорь Александрович
Инновацион эштәр буйынса проректор. Техник фәндәр докторы.
- Зятева Людмила Анатольевна
Дунашова Татьяна Сергеевна
Дунашова Татьяна Сергеевна (27 ғинуар 1921 йыл — 7 май 2005 йыл) — СССР һәм Рәсәй халыҡ кәсептәре рәссамы, скульптор-керамист, Гжель фарфоры буйынса белгес. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1977 йылдан СССР, 1991 йылдан Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың И. Е. Репин исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1978). РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1982) һәм Рәсәй Федерацияһының халыҡ (1992) рәссамы.
Биографияһы
Татьяна Сергеевна Дунашова 1921 йылдың 27 ғинуарында Мәскәү өлкәһе Раменский районының Турыгино ауылында нәҫелдән килгән керамистар ғаиләһендә тыуған, уның олатаһы һәм атаһы көршәк яһаусылар булған.
1935 йылда урта мәктәптең ете синыфын тамамлағандан һуң артель производствоһында эшләй башлай, балсыҡ әйберҙәр яһау менән шөғөлләнә һәм уларға майлы буяу менән биҙәк һала. Һуңыраҡ фарфор цехына күсә — ваза, һауыт-һаба һәм скульптуралар яһай. Рәссам булмағанлыҡтан һүрәттәрҙе үҙе төшөрә, рәсемдәрҙе алдан әҙерләмәй, композицияны шунда уҡ һала.
1941 йылда Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән РККА сафына саҡырыла, 1941 йылдан һуғыш аҙағынаса ВНОС ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итә, һауаны күҙәтә һәм дошмандың һөжүм ҡурҡынысы тураһында хәбәр итеү, шулай уҡ үҙ ғәскәрҙәренең һауа һөжүменә ҡаршы хәрби сараларын йүнәлтеү менән шөғөлләнә.
1945 йылда Совет Армияһы сафынан демобилизацияланғандан һуң Гжель фарфоры буйынса халыҡ кәсептәре рәссамы булып эшен дауам итә. Турыгин фарфор заводында һынлы сәнғәт цехында эшләй, 1972 йылдан — «Гжель» берекмәһе рәссамы. Татьяна Дунашоваға формалар булдырыуҙа ла, шулай уҡ биҙәк һалыуҙа ла индивидуаль ижади алым хас. 1972 һәм 1973 йылда Т. С. Дунашова СССР ВДНХ-да ҡатнаша һәм үҙ эштәре өсөн ВДНХ миҙалдарына лайыҡ була.
С. Т. Дунашова 1977 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы, 1991 йылдан — Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы. 1978 йылда «Мәскәү өлкәһе „Гжель“ производство берекмәһендә юғары художестволы керамик әйберҙәр эшләгәне өсөн» Т. С. Дунашова И. Е. Репин исемендәге РСФСР Дәүләт премияһна лайыҡ була.
С. Т. Дунашоваға 1982 йылда «РСФСР-ҙың атҡаҙанған рәссамы», 1999 йылда «Рәсәй Федерацияһының халыҡ рәссамы» исеме бирелә
Гарустович Геннадий Николаевич
Гарустович Геннадий Николаевич (27 август 1957 йыл — 24 май 2017 йыл) — тарихсы-археолог. 1989 йылдан хәҙерге Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты археология бүлегенең ғилми хеҙмәткәре һәм өлкән ғилми хеҙмәткәре. Тарих фәндәре кандидаты (1998).
Байтаҡ ғилми монографиялар, шулай уҡ фәнни-белешмә баҫмаларҙа, беҙҙәге һәм сит илдәге журналдарҙа һәм йыйынтыҡтарҙа донъя күргән мәҡәләләр авторы. Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары: Евразия далаларында йәшәгән урта быуат төрки телле күскенселәре, урта быуат дәүерендәге Көньяҡ Уралдың урман-дала халҡы, Көньяҡ Уралда дин ғилеме һәм ислам дине таралыуы мәсьәләләре.
Биографияһы
Геннадий Николаевич Гарустович 1957 йылдың 27 авгусында Башҡорт АССР-ының баш ҡалаһы Өфөлә тыуған.
1984 йылда Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетын тамамлай, махсуслашыуы — «археология». 1986 йылдан ― археологик экспедициялар начальнигы. БДПИ-ның һәм Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының экспедиция отряды етәксеһе була. Рәсәйҙең Башҡортостан, Татарстан Республикалары, Ырымбур, Һамар һәм Ҡурған өлкәләре һәм шулай уҡ Ҡаҙағстандың Аҡтүбә өлкәһе территорияларында БДУ һәм Фәнни-производство үҙәгенең экспедицияларында ҡатнаша.
Краснокама районында — Кәкрекүл ҡаласығы, Иҫке Мушты ҡорған-грунт ҡәберлеге, Иҫке Ҡабан ауылы; Шишмә районында — Горновский грунт ҡәберлеге (торлаҡты индереп) һәм Түбәнге Хәжәт грунт ҡәберлектәре; Шишмә районында — мавзолей Хөсәйенбәк һәм Турахан кәшәнәләре («Кесе кәшәнә»); Дыуан районында — Ҡәҙер ҡорған ҡәберлектәре һәм зыяраты; Күгәрсен районында — Аҡауаз һәм  Бикҡужа ултыраҡтары;Ишембай районында — Аҙнай ауылы һәм ҡәберлеге;Бәләбәй районында — Берек-Алғын ауылы (торлағы); Туймазы районында — Бикмәт тораһы, Нөгөш ауылы, Ҡара Яр һәм Туҡмак-Ҡаран ҡәберлектәре; Ҡурған өлкәһендә — Терһәк-Тамаҡ ҡаласығы; Һамар өлкәһендә — Александровские ҡурғандары; Хәйбулла районында — Мәҡән тораһы, Киҙәташ ҡурғандары; Баймаҡ районында — Лайымбирҙе-I ауылы һәм ҡорғандары; Мәләүез районында — Төбәк ауылы һәм Һерәт тораһы; Кушнаренко районында — Тартыш ҡорғандары; Бөрө районында — Удельно-Дуванейский-II торағы; Саҡмағош районында — Әхмәт ҡорғаны һ. б.  археологик ҡомартҡыларҙы тикшерә.
Археологик экспедицияларҙа Түбәнге Ҡама ГЭС-ын һәмБашҡортостан АЭС-ын төҙөү һәм һыу аҫтында ҡалыу зонаһын; Таналыҡ, Мәҡән, Быҙаулыҡ, Һаҡмар, Йомағужа һыуһаҡлағыстарын, шулай уҡ Кизәташ, Юшатыр йылғалары һыуһаҡлағыстарын һәм Ғәҙелша шарлауыҡтарын тоташ тикшерә.
Гарустовичтың мәҡәләләре «Уфимский археологический вестник», «Вестник Академии наук Республики Башкортостан», «Проблемы востоковедения», «Проблемы истории, филологии, культуры» (Г. И. Носов исемендәге МДТУ-һы, Магнитогорск), «Magistra Vitae» (Силәбе ДУ, Силәбе), «Золотоордынская цивилизация» (ТР-ҙың Ш. Мәржәни исемендәге тикшеренеү институты, Ҡазан), «Finno-Ugrica» (ТР-ҙың Ш. Мәржәни исемендәге тикшеренеү институты, Ҡазан), «Археологические открытия» (Рәсәй Фәндәр Академияһының Археология институты, Мәскәү), «Золотоордынское обозрение» (ТР-ҙың Ш. Мәржәни исемендәге тикшереү институты, Ҡазан), «Известия Самарского научного центра РАН» (Рәсәй Фәндәр Академияһының Һамар фәнни үҙәге, Һамар), «Нижневолжский археологический вестник» (Волгоград ДУ, Волгоград), «Памятники Отечества» (Бөтә Рәсәй тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡыларын һаҡлау йәмғиәте ВООПИиК, Мәскәү), «Поволжская археология» (АН РТ, Ҡазан) һәм «Родина» (Мәскәү) журналдарында баҫылған.
Геннадий Гарустович 2017 йылдың 24 майында төндә вафат була .
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
2005 йылда Гарустович «Вестник АН РБ» (№ 2, 2005) журналында сыҡҡан — «Древнетюркское языческое святилище…» тигән мәҡәләһе конкурста 2-се урын өсөн Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының дипломына лайыҡ була.
Безымянная (Сочур ҡушылдығы)
Безымянная  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Сочур йылғаһының һул ярына тамағынан 120 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кеть йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Чулымдан Кеть йылғаһына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Вахау Европа Форумы
Тарихы
Вахау 1995 йылда Австрия Европа Союзына ингән саҡта күрше илдәрҙең европа мөнәсәбәттәрен нығытыу һәм Европа Союзын артабан киңәйтеү буйынса ҡарарҙар ҡабул итеү өсөн дискуссия платформаһы булдырыу ниәте менән Австрия сит ил эштәре министры Алоиз Мок һәм Түбәнге Австрия федератив еренең губернаторы Эрвин Прелль тарафынан булдырылған. Форумды Түбәнге Австрия европа һәм халыҡ-ара эштәр Федераль министрлығы һәм Түбәнге Австрия хакимиәте Идаралығы менән хеҙмәттәшлек алып барған «Вахау Европа Форумы» берләшмәһе ойоштора. Дунай төбәгенең региональ сәйәсәте үҫешенә, шулай уҡ хәүефһеҙлек мәсьәләләренә, төбәк иҡтисади һәм мәҙәни үҫешенә төп иғтибар бүленә. Австрия публицисы Пауль Лендвай 1995 йылда уҙған беренсе ултырыштан бирле Форум рәйесе булып тора. Күп йылдар дауамында был сарала билдәле европа сәйәсмәндәре ҡатнашты.
Нигеҙе һәм ойошмаһы
1995 йылда башланған йыл һайын үтә торған Вахау Европа Форумы Дунай төбәгендә европа ҡиммәттәрен әүҙемләштереү һәм таратыу маҡсаты менән ойошторолған. Шулай уҡ 1994 йылдың 12 июнендә үткән бөтә халыҡ референдумынан һуң Австрияның Европа берләшмәһенә ҡушылыуы ла уны төҙөүгә сәбәп булған. Форумды үткәреү урыны, атап әйткәндә, Вахауҙағы Готтвайг аббатлығы, христианлыҡтың евр-сәйәси әһәмиәтен һәм граждандарға яҡын булыуҙың мөһимлеген һыҙыҡ өҫтөнә алыу маҡсатында һайланған. Йыл һайын был ваҡиғаны Түбәнге Австрия федератив ере хөкүмәте европа сәйәсәте һәм сәйәси хәүефһеҙлек Австрия институты, шулай уҡ төбәктең уҡыу йорттары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итеп ойошторған. Бынан тыш, Вахау Европа Форумына төрлө спонсорҙар ярҙам итә, һәм улар араһында Райффайзен, Австрия Иҡтисади палатаһы һ. б. булған.
Форумдың тәүге ун йылы 1995—2004
1995 йылда, «тимер шаршау» ҡолатылғандан һуң теүәл алты йыл үткәндән һәм Европа ҡабаттан берләштерелгәндән һуң, Готтвайгтың бенедикт монастырында Вахауҙағы Европа форумында беренсе дискуссия уҙғарыла. Түбәнге Австрия губернаторы Эрвин Прёлль һәм элекке федераль канцлер Вольфганг Шюссель, Дунай төбәге илдәренең европаға интеграция процесына булышлыҡ итеү маҡсатында, 1995 йылдан башлап 2004 йылға саҡлы форум ултырыштарынды ҡатнаша. 2004 йылдың аҙағында Европа Союзы тағы ла ун ағза-илгә артҡас, Түбәнге Австрия, сәйәси яҡтан да, географик яҡтан да Европа Союзының үҙәгендә ҡалған. Был күрше илдәр, Чехия һәм Словакия, менән яйлап сиктәрҙе асыуға килтергән. Бының сәбәбе булып, 2004 йылдың 1 майында Түбәнге Австрия федераль ере үҙенең күршеләре менән "Өс ил көнө"н ойоштороуы тора. Европа форумының төп темаһы Яңы «Европа Союзы 25» булды.
2013 һәм 2014 европа форумдары — кризис һәм демократия
2013
Вахау Европа Форумы 2013 йылдың 15 һәм 16 июнендә үтте, унда Европа Союзы илдәрендәге көрсөк ситуацияһы тураһында һүҙ барҙы. «Көрсөк өҫтөндә — яңы Европа контуры» девизы менән балҡан илдәре, Европа Союзы һәм Авсртияның бер нисә сәйәсмәне араһында бәхәс дискуссия асыла. Ул саҡтағы форум өсөн бигерәк тә Сербия һәм Косово Республикаһы хөкүмәт башлыҡтарының осрашыуы мөһим. Европа Союзына әһәмиәтле аҙым яһау мөмкинлеген биргән Ивица Дачич һәм Хашим Тачиҙың осрашыуы өсөн Сит ил эштәре министры Михаэль Шпинделеггер яуаплы булған. Шулай уҡ Мигель Херц-Кестранек, Эрвин Прёлль, Йоханнес Хан һәм Валдис Домбровскис хөрмәтле ҡунаҡтар сифатында ҡатнаша һәм докладтар менән сығыш яһай.
2014
2014 йылдың 17 һәм 18 майҙарында Вахау Европа Форумы «Европала демократия — беҙ һайлай алабыҙ».лозунгыһы аҫтында үтә. 2014 йылда дискуссиялар европа хәүефһеҙлек сәйәсәте мәсьәләләрендә Украина менән Рәсәй араһындағы низағҡа тирәһенә йүнәлтелгән. Билдәле ҡунаҡтар араһында Эрвин Прёлль, Альфред Гузенбауэр, Себастьян Курц,Йоханнес Хан һәм Михаэль Шпинделеггер булған. Сербия премьер-министры Александр Вучич, Сербияла ташҡын булыу сәбәпле, сәфәрен өҙөргә мәжбүр була, уның исеменән Сербия илсеһе Перо Янкович сығыш яһай.
Европа Форумы 2015
Егерменсе Европа Форумының темаһы «Европа үҙенең сиктәренә етерме? Европаның донъялағы роле»" ".. булған. Осрашыуҙа Грузияның оборона министры Тина Хидашели, Европа Союзы комиссары Йоханнес Хан, Сербияның премьер-министры Александр Вучич һәм Райнхольд Миттерленер мөһим докладсылар булған. Сара аҙағында Эрвин Прёлль, форум үткәреү ваҡытында модерация һәм хеҙмәте өсөн, Пауль Лендвайҙы изге Леопольд статуэткаһы менән бүләкләй. Бынан тыш, был ваҡиға сиктәрендә беренсе тапҡыр европа премияһы тапшырыла.
Европа Форумы 2016
Вахау исеме аҫтында форум үтәсәк. 12 июнь 2016 йылда европа буйынса, 11: «Европа — сәскә атыуы берләштереп, көрсөкт бүлә.» Пауль Лендвай һәм модераторҙар был юлы сығыш яһан" . Ошо темаға фекер алышыуҙар индерелгән, тип: проблемалар ҡасаҡтар, ҡурҡыныс милләтселек һәм популизм һәм европа иҡтисадындағы роле.. Докладсылар араһында булған сәйәси вәкилдәрен саҡырып, эшлекле, мәҙәни һәм түңәрәк медийный, улар араһында сит ил эштәре министры австрияла булып Курц Себастьян рәйесе, федераль ерҙәр түбәнге австрия Эрвин Прелль, Болгария сит ил эштәре министры Мит Даниэль һәм башҡа.
2017 Европа Форумы
Вахау Европа Форумы 2017 «Европала граждандарға яҡыныраҡ» лозунгыһы аҫтында үтте, һәм уның эше дүрт төркөмдә тупланғайны, атап әйткәндә: хәүефһеҙлек мәсьәләләре: «Европа Союзының глобаль стратегияһы һәм ул нисек итеп уның хәүефһеҙлеген тәьмин итә ала?», төбәк проблемалары: «Күп төрлөлөк Европаһы һәм субсидиарлыҡ: граждандарҙың ҡарарҙарҙың һөҙөмтәлелеге һәм» иҡтисади аспект: "Азия һәм АҠШ араһындағы мөнәсәбәттәр: Европа нисек итеп конкурентлыҡҡа һәләтле булып ҡала ала икән?" һәм мәҙәни мәсьәләләр: "Быларҙың бөтәһе лә мәҙәниәтме? :Миграция, демократияһын һәм хоҡуҡ өҫтөнлөгө мөнәсәбәтендә көсөргәнеш " Тәүге тапҡыр 2017 йылда Вахау Европа Форумының ҡаҙаныштары һәм бурыстары Вена университетының Австрия Викимедиаһы менән хеҙмәттәшлектә тикшерелә. Дәрес ваҡытында, шулай уҡ Форумдың университет студенттары ҡатнашҡан бәхәсле төркөмдәре ултырыштарынан һуң, Готтвайгта Форумдың проблемаларын һәм мәғлүмәтте энциклопедик формала әйтеп биреү һәм уны арауыҡта таратыу маҡсатында тәржемә итеү мөмкинлектәрен тәьмин итеү тураһында һөйләшелгән.
Европа форумында йәштәр
Вахау Европа Форумының 10 йыллығына 2004 йылда ул саҡтағы Түбәнге Австрия еренең хеҙмәт, ғаилә, социаль мәсьәләләр буйынса кәңәшсеһе Йоһанна Микль-Ляйтнер үҫмерҙәр пленумын ойоштора. Европа Союзына ингән ике дәүләттең 18 йәштән 25 йәшкә тиклемге йәш вәкилдәре йәштәр пленумында ҡатнашырға саҡырыла. Был саҡырыуҙың маҡсаты булып Европа йәштәрен шәхси контакттар урынлаштырыу һәм европа проблематикаһы менән ҡыҙыҡһындырыу торған. «Яңғыҙ көйө — беҙ һүҙ, бергә — шиғыр. Европа һүҙ генә булып ҡалырға тейеш түгел, Европа шиғыр булырға тейеш», ,— Вахау Европа Форумының 15 йыллығын байрам иткәндә Эрвин Прёлль ошо өҙөмтәне әйтеп ишеттерә. Санкт-Пёльтен ҡалаһынң техник мәктәбе студенттары сараға саҡлы, уның барышында һәм сара үткәндән һкң күп халыҡҡа тәғәйенләнгән социаль селтәр мәғлүмәт саралары өсөн төрлө PR — Вахау Европа Форумы концепцияһын эшкәрткән. Атап әйткәндә, Европа Форумы хәбәрҙәрен техник саралары аша нисек таратырға. Ҡайһы бер идеялар ҡабул ителә һәм тормошҡа ашырыла.
Һәйбәт кешеләр (хикәйә)
Һәйбәт кешеләр — Антон Павлович Чехов хикәйәһе. 1886 йылда яҙылған,«Новое время» гәзитенең 3856-се һанында 1886 йылдың 22 ноябрендә, «Сестра» тип аталып, Ан. Чехов ҡултамғаһы аҫтында сыға.
Баҫмалар
А. П. Чеховтың «Һәйбәт кешеләр»(«Хорошие люди») хикәйәһе 1886 йылда яҙылған, «Новое время» гәзитенең 3856-се һанында 1886 йылдың 22 ноябрендә, «Сестра» тип аталып, Ан. Чехов ҡултамғаһы аҫтында сыға. А. Ф. Маркс нәшер итеп ятҡан А. П. Чехов әҫәрҙәренең йыйылмаһына «Хорошие люди» тип аталып индерелә. Был әҫәрҙәр тупланмаһында Чехов хикәйәнең финалын үҙгәртә, был юлы хикәйәнең геройы вафат булған, ул Ваганьков зыяратында ерләнгән һәм бар кеше тарафынан да онотолған.
Хикәйәне яҙған йылдарҙа Чехов Толстойҙың философия эштәре менән ҡыҙыҡһына, уның яманлыҡҡа ҡаршы тормау теорияһы тураһындағы әҙәбиәттә барған бәхәскә ҡушыла.
Хикәйә тәнҡит тарафынан билдәләнә. Әҙбиәтсе Оболенский Чеховты романтик Короленкоға ҡапма-ҡаршы тора тип тапҡан мәҡәлә яҙа.
Сюжет
Хикәйә беренсе затта алып барыла. Унда Мәскәү университетының юридик факультетын тамамлағандан һуң тимер юл конторында эшләгән Владимир Семеныч Лядовский һүрәтләнә. Эштән буш саҡтарында ул үҙе яратҡан эше — әҙәбиәт менән шөғөлләнә.
Заманында ул архитекторға кейәүгә сыҡҡан була. Йәштәр бары тик бер ай ғына бергә йәшәп өлгөрә. Вера Семеновна иренән тиф ауырыуы йоҡтора һәм ҡаты сирләп китә. Һауыҡҡас, ул ире Ивандың үлеүе хаҡында белә. Ул ҡайғыһынан морфий дозаһы ҡабул итә, ләкин үлмәйенсә тере ҡала. Ошоларҙы башынан кисергәс, ул ағаһы янына кире ҡайта. Медицина уны ныҡ йонсотһа ла, ул ғәмәли табиблыҡ менән шөғөлләнә һәм «эшһеҙлектә һәм тыныслыҡта үҙ йәшлеген ағаһы янында йәшәп әрәм итә».
Бер кистә Владимир Семеныч үҙенең өйөндә тәнҡит фельетоны яҙып ултыра. Вера Семеновна уның янында яҙғанын ҡарап ултыра һәм ағаһына көтөлмәгән һорау бирә: «Нимә ул яманлыҡҡа ҡаршылыҡ күрһәтмәү?». Ағаһы уға былай тип аңлата: «мәҫәлән, һиңә бурҙар һәм юлбаҫарҙар ташлана һәм һине талай, ә һин уларға яуап биреү урынына…» Һеңлеһе унан логик билдәләү биреүҙе һорай, ағаһы уға «яманлыҡҡа ҡаршы тормау — әхлаҡи сферала булған бер нимәгә лә ҡыҫылмайса ҡалыу» - ти.
Уларҙың был темаға әңгәмәһе ул төндә һәм икенсе көндә лә дауам итә. Ағаһы әңгәмәне бер нисек тә шаяртыу менән туҡтата алмай, һәм уларҙың мөнәсәбәттәре яйлап боҙола башлай. Һеңлеһе ағаһын юҡҡа эшләйһең, был эш бары тик хөрәфәт кенә тип, шелтәләй, үҙе күңелһеҙлектән зарлана. Даими рәүештә ул диванда бер ни эшләмәй, уҡымай ята, һуңғараҡ үҙе артынан йыйыштыра башлай, кейемдәрен, ярым итектәрен таҙартырға керешә. Сираттағы бәхәстән һуң ағаһы уға ҡырын ҡарай башлай.
Йәйҙең бер көнөндә Вера Семеновна кейенә, ҡулына сумкаһын ала һәм ағаһы бүлмәһенә килеп инә, уны манғайынан үбә һәм N. губернаһына сәсәктән прививкаға китәм тип әйтә. Владимир Семеныч уны бүтән бер ҡасан да күрмәй. Бер ваҡыт ул үпкә шешенән ауырып китә һәм вафат була. Әҙәбиәтселәр уны Ваганьков зыяратында ерләй. Уның ҡәберен матурларға аҡса йыйыу уңышһыҙ тамамлана. Владимир Семенычты бер кем дә хәтерләмәй. Ул барыһы тарафынан да онотола.
Иҫкәрмәләр
Хорошие люди (рассказ)
Әл-Бохари
Әбу́ Абдулла́ Мөхәммәт ибн Исмаи́л әл-Боха́ри, күберәк имам әл-Бохари булараҡ билдәле (إمام البخاري;, — , Сәмәрҡәндҡа яҡын Хартанг ауылы) — мосолман ғалимы-мөхәҙҙис (хәҙистәрҙе йыйыусы һәм өйрәнеүсе) һәм мофассир (Ҡөрьәнгә аңлатма биреүсе), ҡануни сөнниселәр риүәйәттәре йыйынтығы авторҙарының береһе «әл-Джами ас-Сахих».
Биографияһы
Уның тулы исеме: Әбу Абдуллах Мөхәммәт ибн Исмаил ибн Ибраһим әл-Джуфи әл-Бохари. Персиянан сығыусылар ғаиләһендә тыуған, ата-бабалары зороастриецтар, оло олатаһы (әл-Мугира) исламды Бохара хакимы Яман әл-Джуфи Бохари «ҡулынан» ҡабул иткән. Уның атайы Мәлиҡ ибн Анастың фекерҙәше һәм бик белемле кеше булған. Ул Мөхәммәт әле бала ғына булғанда вафат булған. Әл-Бохари әсәйе ҡарамағында ҡала, әсәйе уны тәрбиәләп үҫтерә. Әсәйе бик белемле ҡатын була, улының төрлө фәндәрҙе өйрәнеүен тәьмин итә. Мөхәммәт үтә зирәк, тиҙ төшөнөп алыусан, үҙенең йәше өсөн ғәҙәти булмаған хәтергә эйә була. 7 йәшенә тулыһынса Ҡөрьәнде өйрәнә, 10 йәшендә ул бер нисә мең хәҙисте яттан белә. Уға 16 йәш тулғас, әсәйе һәм ағайы менән хаж ҡылыу өсөн Мәккәгә бара. Мәккәгә барып хаж ҡылғандан һуң ағайы менән әсәйе Бохараға Мөхәммәтһеҙ әйләнеп ҡайталар. Мөхәммәт артабанғы 4 йыл дауамында Мәккәлә ҡала. Ул иң данлыҡлы мөхәҙҙистәрҙә уҡый, аҙаҡ ул осорҙа билдәле булған бөтә ислам фәне үҙәктәрендә булып сыға. Багдадта ул һигеҙ тапҡыр Әхмәт ибн Ханбаль, иң бөйөк хәҙистәр белгесе, менән осраша; биш тапҡыр Басраға бара, бер нисә тапҡыр Балх ҡалаһында (хәҙерге Афғанстан территорияһында урынлашҡан) һәм Мысырҙа була. Дамаскта ул Әбу Мусхирҙан белем ала, Хиджазда 6 йыл дауамында ҡала. Имам Нишапурҙа данлыҡлы хафиз Яхья ибн Мунхариҙан хәҙистәр өйрәнә. Ул үҙе билдәләүенсә, 1800 уҡытыусынан хәҙистәр яҙып алған һәм ҡабул иткән. Ун алты йәшлек сағында Мәҙинәлә Пәйғәмбәр мәсетендә булғанда ул хәҙистәр уҡый. Был йыйылыш һәм хәҙистәр өйрәнеү — Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең һәм уның арҡалаштарының һүҙҙәре һәм эшләнгән эштәре, ҡылыҡтары тураһында хаҡ мәғлүмәт биреү була.
Кесе Покша
Кесе Покша — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Горький һыуһаҡлағысының һул ярына тамағынан 2524 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Әл-Бохари
Биографияһы
Имам әл-Бохари йыш ҡына ғауға һәм заговор ҡорбаны була. Ошо арҡала уны дүрт тапҡыр Бохаранан ҡыуалар. Беренсе тапҡыр уны йәш сағында, хатта кәзә йәки һарыҡ һөтө эсһәң дә ҡабул итеү мөнәсәбәттәре дөрөҫ була тигән фәтеүә сығарғаны өсөн ҡыуалар. Был факттың дөрөҫ булыу-булмауы тураһында күп фекерҙәр бар. Икенсе тапҡыр уны дин (иман) барлыҡҡа килтерелмәгән тигән өсөн ҡыуалар. Өсөнсө тапҡыр, имамдың йыйылыштарының береһендә, кемдер унан Алланың Һүҙе тыуҙырылғанмы әллә юҡмы тип һорай. Имам әл-Бохари тәүҙә тура яуап биреүҙән ҡасырға маташа, ләкин һорау биреүсе үҙенең һорауына яуап биреүҙе ныҡыша. Һөҙөмтәлә имам былай тип яуап бирә: «Алланың Һүҙе тыуҙырылмаған, ләкин беҙҙең уны уҡыуыбыҙ тыуҙырылған». Кешеләр имамды аҙағынаса аңламайҙар һәм имам әл-Бохариҙы «яңылыҡ» индереүҙә ғәйепләйҙәр. Дүртенсе тапҡыр, Бохара әмире Хәлит Зухри унан үҙенең балаларын уҡытыуын һорай. Имам баш тарта, һәм Хәлит Зухри ҡайһы бер кешеләрҙе уға ҡаршы ҡоторта. Улары имамдың ҡарашы тураһында насар һүҙҙәр һөйләй башлайҙар. Был уны дүртенсе тапҡыр Бохараны ташлап китергә мәжбүр итә. Ул Хатанг (хәҙерге Хаджабад) ҡалаһына туғандары янына килә. Ошо ҡалала имам 870 йылда 60 йәшендә вафат була.
Кесе Покша
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Кострома ҡалаһынан Түбәнге Новгород ГЭС-ына тиклем (Горький һыуһаҡлағысы),  Унжа  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Әл-Бохари
Хеҙмәттәре
Имам әл-Бохари үҙенән һуң бик күп хеҙмәттәр ҡалдыра. Шулар араһынан иң мөһиме һәм киң таралғаны «Әл-джами‘ ас-сахих». Әл-Бохари әҫәрҙәренә «Әл-әсмә’ ва-ль-куна», «Әт-тарих әл-кәбир» (Бөйөк тарих), «Әс-сунан фи-ль-фикх», «Хәлк әф‘әл әл-‘ибад», «Әл-Әҙәп әл-Муфрат» һәм «Әл-кира’а хәлфә-ль-имам» китаптары инә. Хәҙистәр йыйғанда әл-Бохари хәҙистәрҙе кем яҙғанын, уны тәүге тапшырыусы кешене асыҡлауға, яҙмаларҙы артабан тапшырыусыларҙың (иснад) исемдәрен һанап теҙеп яҙыуға ҙур әһәмиәт биргән. Ышаныслыларға (сахих) ул Пәйғәмбәрҙең ҡылған эштәренә туранан-тура шаһит булған кешеләрҙең һөйләгәнен генә индергән.
Кесе Покша
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Әл-Бохари
Әл-джами ас-сахих
Имам әл-Бохари үҙенең китабы өҫтөндә ун алты йыл дауамында эшләй. Әл-Бохариҙың «Ас-сахих» китабы тағы ла мусаннаф принцибы буйынса, йәғни хәҙистәр сюжеттар буйынса төркөмләп төҙөлгән беренсе хәҙистәр йыйынтығы булыуы менән иғтибарға лайыҡ.
Ибн ас-Салах былай ти: Сахих әл-Бохариҙа ҡабатланып килгәндәрен дә индереп 7 275 хәҙис бар, ҡабатланғандарын иҫәпкә алмағанда — 4 000" . «Әл-джами ас-сахих» китабына Ибн Хәжәр әл-Аскаляни, (Фатх әл-Бари), Бәҙретдин әл-Айни кеүек киң билдәле дин белгестәре аңлатма яҙа, Әл-Касталяни , Ас-Суюти, Ибн Ҡасир, Ибн Рәжәп, һәм башҡалар.
2002 йылда «Ибраһим Бин Әбдүләзиз Әл Ибраһим» хәйриә Фонды рус телендә ике томлыҡ «Сахих әл-Бохари [имам әл-Бохариҙың хәҙистәр йыйынтығы] (Ҡыҫҡартылған яҙма)» баҫып сығара, ә 2003 йылда Умма нәшриәте Сахих әл-Бохари [имам әл-Бохари хәҙистәре] (Мухтасар тулы вариант) баҫтыра. Ике тәржемәнең дә авторы Владимир Нирша.