cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гастев Алексей Капитонович
Хеҙмәтте ғилми ойоштороу өлкәһендә идеялары
Айырыуса системаны һәм ойоштороуҙы билдәләгән Фредерик Тейлорҙан һәм етештереү техникаһын камиллаштыуҙа иғтибарын туплаған Генри Фордтан айырмалы рәүештә Гастев кеше факторына айыусар баҫым яһаған. Уның фекеренсә, предприятиеның эшендә төп ролде кеше башҡара, һәм шунлыҡтан ойоштороуҙың эффектлығы эш урынындағы һәр бер кешенең шәхси эффектлығына бәйле.
Әҙәби ижады
1913—1919 йылдарҙа шиғырҙар яҙған, төп формалары — прозалағы шиғырҙар. 1918 йылда «Алдынғы эшселәр шиғриәте» («Поэзия рабочего удара») шиғырҙар йыйынтығы баҫылып сыға, ул 1926 йылға тиклем алтыр тапҡыр ҡабат нәшер ителә. 1920 йылдан алып тик мәҡәләләр генә яҙған.
Ишемғолов Әмир Миңләхмәт улы
Ишемғолов Әмир Миңләхмәт улы (22 май 1960 йыл — 29 октябрь 2020 йыл) — ғалим-зоотехник, умартасылыҡ белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы, хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре. Биология фәндәре докторы (2005), профессор (2006). 1998 йылдан Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия ғилми‑тикшеренеү үҙәге директоры, 2003 йылдан — генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының 5-се саҡырылыш (2013—2018) Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, 2015—2018 йылдарҙа Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2008), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2003), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2010).
Биографияһы
Әмир Миңләхмәт улы Ишемғолов 1960 йылдың 22 майында Башҡорт АССР-ы Йомағужа районы (әлеге ваҡытта Күгәрсен районына ҡараған) Әлимғол ауылында уҡытыусылар Миңләхмәт Сафый улы һәм Шәһүрә Сөнәғәт ҡыҙы ғаиләһендә тыуған.
1977 йылда Теләүембәт урта мәктәбен тамамлай һәм хеҙмәт эшмәкәрлеген урындағы «Ҡыҙыл байраҡ» колхозында ябай колхозсы булып башлай.
1979 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтына (хәҙер Башҡорт дәүләт аграр университеты) уҡырға инә, уны 1984 йылда «зоотехния» һөнәре буйынса «ҡыҙыл» дипломға тамамлай һәм йүнәлтмә буйынса «Өфө» тәжрибә хужалығында өлкән зоотехник—селекционер булып эш башлай.
1985—1988 йылдарҙа Бөтә Союз малсылыҡ ғилми-тикшеренеү институтынының аспирантураһында уҡый һәм кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
1988—1992 йылдарҙа — Башҡортостан малсылыҡ һәм мал аҙығы етештереү ғилми-тикшеренеү проект-технология институтының (Башкирский научно-исследовательский проектно-технологический институт животноводства и кормопроизводства — БНИПТИЖиК) малсылыҡ бүлегендә өлкән ғилми хеҙмәткәр.
1992—1996 йылдарҙа — «Элита» ғилми-етештереү берекмәһе директоры.
1996 йылдан БНИПТИЖиК-тың умартасылыҡ буйынса лабораторияһы етәксеһе булып эшләй.
1998 йылдан Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге директоры, 2003 йылдан — Үҙәктең генераль директоры.
2002—2005 йылдарҙа ул «Умартасылыҡ һәм апитерапия» журналының баш мөхәррире.
Әмир Миңләхмәт улы Ишемғолов 2020 йылдың 29 октябрендә Өфө ҡалаһында вафат булды. Мәрхүм пневмониянан дауаланған, йәйгеһен коронавирус менән ауырыған.
Ғилми эшмәкәрлеге
Биология фәндәре докторы, профессор Әмир Ишемғоловтың фәнни тикшеренеүҙәре юғары продуктлы ҡара-сыбар тоҡомло һыйырҙар булдырыуға арналған. Умартасылыҡ буйынса Рәсәйҙә танылған белгес булараҡ, һуңғы тиҫтә ярым йылда ул бал ҡортоноң башҡорт популяцияһын бал йыйған ҡорттарҙың үҙаллы тоҡомо булараҡ раҫлау мәсьәләре буйынса бигерәк тә әүҙем шөғөлләнде. Һөҙөмтәлә башҡорт бал ҡортоноң ҙур тоҡомсолоҡ заводы ойошторолдо, унда фәнни нигеҙҙә ҡорттар үрсетеү яйға һалынды, бал ҡорттарын ҡарап-тәрбиәләү ысулдары камилләштерелә. Илдә беренсе булып халыҡ медицинаһы менән шөғөлләнгән апитерапия үҙәге асылыуҙа һәм уның эшен ғилми нигеҙҙә ойоштороп алып барыуҙа ла Әмир Ишемғловтың хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ. Уның етәкселеге һәм туранан-тура ҡатнашлығы менән ҡортсолоҡ продуктары нигеҙендә 100-гә яҡын төр дауалау-профилактика, аҙыҡ-түлек һәм косметик продуктар әҙерләү яйға һалынды. Учреждениеның ғилми-тикшеренеү һәм етештереү эшмәкәрлеге Рәсәйҙән тыш халыҡ-ара кимәлдә лә киң танылыу тапты.
Профессор Әмир Ишемғолов 200-ҙән артыҡ фәнни хеҙмәт, китап, монография, уйлап табыу һәм патент авторы. Ул малдарҙы ҡарау һәм үрсетеү, ауыл хужалығы иҡтисады һәм уның менән идара итеү, шулай уҡ аллергология һәм иммунология өлкәләре буйынса юғары квалификациялы кадрҙар әҙерләү буйынса ҙур эш алып бара, уның ғилми етәкселеге аҫтында тиҫтә ярымдан артыҡ кандидатлыҡ диссертацияһы яҡланды.
Кумлас
Кумлас — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Видзь-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Курнос
Курнос — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ком йылғаһының уң ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Изобреталь Комфорт
«Изобреталь Комфорт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте — Рәсәйҙәге шәхси инжиниринг компанияһы, 2010 йылда эшҡыуарҙар Алексей Фоменко һәм Кирилл Ершов тарафынан асылған. Биналарҙы һәм ҡоролмаларҙы үҙе йөрөй алмаған кешеләр, инвалидтар һәм балаһын арбала йөрөткән әсәләр өсөн яраҡлаштырыу менән шөғөлләнә. «И-Пандус» тигән сауҙа маркаһы менән билдәле, тар баҫҡыслы подъездарға ҡуйыла торған йыйылмалы стационар пандустар етештерә.
Тарихы
Эшкәртмәселәр үҙҙәре уйлап тапҡан ҡулайламаны 2012 йылда Мәскәү мэрияһы күргәҙмәһендә күрһәтә, бында уға баш ҡала мэрының торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса урынбаҫары Пётр Бирюков иғтибар итә. Фоменко: «Күргәҙмәләге уңыштан һуң компанияға өлөш индерергә теләүселәрҙән сират яһалды. Ләкин беҙгә аҡса тоҡсайы түгел, ә торлаҡ-коммуналь хужалыҡ баҙарын белгән кеше кәрәк ине», — ти. Стартапҡа 9 миллион һум һалған инвесторҙың исемен компания сер итеп тота, ләкин ҡайһы бер баҫмаларҙа сыҡҡан хәбәрҙәргә ҡарағанда, был кеше — бизнесмен Андрей Герман, ул "И-Пандус"тарҙы һатыу өсөн махсус асылған «Изобреталь Комфорт» тигән предприятиеның 49,94%-лы өлөшөнә хужа.
Пандусҡа заказдарҙы нигеҙҙә «Уңайлы мөхит» инфраструктураға яраҡлашыу программаһын тормошҡа ашырыусы дәүләт һәм муниципаль ойошмалар бирә, коммерция компанияларынан, торлаҡ милекселәре ширҡәттәренән һәм йорттарға идара итеүсе компанияларҙан да заказ килгеләй. Сериялы етештереүҙе башлағандан алып 2013 йыл аҙағына тиклем компанияның табышы ете тапҡыр арта, Мәскәүҙең 125 управаһының 20-һе компания хеҙмәте менән файҙалана. Предприятие айына уртаса алты пандус эшләй, береһенең хаҡы — 180—200 мең һум. 2014 йыл аҙағына компания Мәскәүҙә 70-ләп пандус ҡуя, Тула менәнТөмәндән дә килеп алалар. Етәкселек продукцияһын Латин Америкаһы менән Ҡытай баҙарына ла оҙатырға йыйыныуын белдерә.
Рәсәйҙә социаль эшҡыуарлыҡтың <span style="line-height: 1.5em; background-color: rgb(254, 252, 224);">сағыу вәкиле булараҡ, Алексей Фоменко социаль йүнселлек тураһындағы закон проектын Федерация Советының Социаль сәйәсәт буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары, РФ-та Социаль эшҡыуарлыҡ һәм социаль өлкәләге эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге өлкәһендәге ҡануниәтте камиллаштырыу буйынса эшсе төркөм етәксеһе <span style="line-height: 1.5em; background-color: rgb(254, 252, 224);">Александр Борисов менән тикшереүҙә ҡатнаша <span style="line-height: 1.5em; background-color: rgb(254, 252, 224);">.
Эшмәкәрлеге
Компания, нигеҙҙә, "И-Пандус"тар, вандализмға ҡаршы композит материалдарҙан эшләнгән һәм инвалидтарға, арбалы әсәләргә, тәгәрмәсле сумка һөйрәп йөрөгән ололарға һәм башҡа ауыр хәрәкәт итеүсе кешеләргә баҫҡыстан йөрөүҙе еңелләштерә торған махсус ҡулайламалар етештереү һәм урынлаштырыу менән шөғөлләнә. Пандустар йорттарҙың подъездарына, магазиндарға, дәүләт учреждениеларына, заводтарға, складтарға — арба менән йөрөлә торған теләһә ҡайһы биналарға ҡуйыла. Йыйып ҡуйылған хәлдә «И-Пандус» баҫҡысты биләп тормай, кеше йөрөүгә ҡамасаулыҡ итмәй, янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен боҙмай, сөнки тотонғос аҫтына йә стена буйына беркетелә. Пандусты тағатыу йә йыйыу төймәгә баҫып (электрға тоташтырылған моделдә) йәки тотҡосто әйләндереп (механик моделдә) эшләнә. Яҡтарын киңлеккә көйләп була, шунлыҡтан "И-Пандус"тан төрлө колеялы арбалар менән йөрөргә мөмкин. Электрон асҡыс йә дистанциялы пульт аша эшләтелә торған моделдәр ҙә бар, ундайҙарҙы уйнау, шаярыу маҡсатында ҡулланып булмай.
Бынан тыш компания радиоэлектроника, машиналар эшләү, бәләкәй энергетика һәм производствоны автоматлаштырыу тармаҡтарында ваҡ-төйәк проекттар менән шөғөлләнә, мәғлүмәт-аналитик һәм мәғлүмәт-эҙләнеү эштәре алып бара, производстволарҙы конструкторлыҡ, технологик документация һәм башҡа мәғлүмәти материалдар, шул иҫәптән компьютерҙа ҡулайламаның виртуаль моделен эшләү һөҙөмтәләре менән тәьмин итә. Төрлө мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн интуитив эҙләнеү алымдары (мейе штурмы, синектика, фокаль объекттар ысулы), систематик эҙләнеү алымдары (морфологик ҡараш, системалы анализ, Коллер ысулы), логик эҙләнеү, шул иҫәптән уйлап табыу мәсьәләләрен сисеү теорияһы, алымдары файҙаланыла.
Миңеште (йылға)
Миңеште — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/177/85    ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км. Миңеште йылғаһы буйында Илеш районының Иҫке Хажи ауылы урынлашҡан була.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Нарыш (йылға)
Нарыш — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Силасова йылғаһының уң ярына тамағынан 1,8 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Аляев Иван Павлович
Аляев Иван Павлович (5 ғинуар 1918 йыл — 21 март 2000 йыл) — СССР-ҙың хәрби хеҙмәткәре, инженер-полковник (1961). Совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1940).
Биографияһы
Иван Павлович Аляев 1918 йылдың 5 ғинуарында Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Николаевка ауылында тыуған.
1939 йылдан алып Ҡыҙыл Армияла.
1942 йылдан башлап Төньяҡ-Көнбайыш, Балтик буйы, 3-сө һәм 4-се Украина фронттарында хеҙмəт итə.
Батырлығы
«Советтар Союзы Геройы» исеме 1940 йылдың 11 апрелендә бирелә.
ЧК Плюс
Тарихы
Компания Санкт-Петербургта ХХ быуаттың 90-сы йылдары башында ойошторолған. Ул түбәндәге тауарҙар етештерә: полимербетон ҡорамалдары, станоктар, автоҡоралдар. 1997 йылға ҡарата әҙер продукцияның күләме 100 тонндан арта. 1997 йылда етештереү йүнәлеше үҙгәрә, етештереү майҙаны һәм эшселәр һаны күбәйә, әммә 1998 йылда булған дефолт «ЧК Плюс» ойошмаһына үҫешергә ныҡ ҡамасаулай. 2005 йылда иретеп йәбештереү производствоһы барлыҡҡа килә, аҙаҡтан — онтаҡ буяуҙар һыҙығы. 2010 йылда «ЧК Плюс» махсус таҫмаларҙы етештереү һәм уларҙы тышлау өсөн ҡорамалдар һәм штамп автоматтарын урынлаштыра. 2012 йылда һатылған тауарҙарҙың йылына уртаса күләме 400 тоннаға тиклем етә.
«ТЭМИ»
2011 йылда «ЧК Плюс» коляскала йөрөгән зәғиф кешелерҙе экскалаторҙарҙа күсереп йөрөтә торған ҡоролманы эшләп сығаралар. Был ҡоролманы эшләгән ваҡытта коляскала йөрөгән зәғиф кешеләргә Петербург метрополитенең уңайлыҡтары менән ҡулланырға тыялар. «ЧК Плюс», метро етәкселегенән ярҙам алғас, үҙенең ҡоралмаһын һынап ҡарай. Оҙаҡламай был ойошма 65 «ТЭМИ» ҡоралмаһын эшләргә заказ ала, һуңғараҡ Екатеринбург ҡалаһында бишәүҙе һатып алалар.
«ЧК Плюс» «Йәшел төҫ» конкурсында еңә һәм «Электротранс-2013» престиж халыҡ-ара күргәҙмәһенең дипломына лайыҡ була, ә компания директоры Рәшид Кочемасов 2014 йылда, «Социаль эшҡыуарлыҡты ҙур өлөш индергән өсөн» категорияһында өсөнсө урын алып , «Изгелек импульсы» премияһын ала.
Саҡат (йылға)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кушмана
Кушмана — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Төньяҡ Кельтма йылғаһының уң ярына тамағынан 116 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Һикияҙ (Йоҡ ҡушылдығы)
Һикияҙ — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йоҡ йылғаһына ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Куч-Поз
Куч-Поз — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тимшер йылғаһының һул ярына тамағынан 99 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тибел (йылға)
Тибел — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Йоҡ йылғаһының уң ярына тамағынан 4,8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кыдзя-Шор
Кыдзя-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Джуджас йылғаһының уң ярына тамағынан 0,3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Куш-Нюр-Шор
Куш-Нюр-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Түбенге Кузь-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кылтым-Ю
Кылтым-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сысола йылғаһының һул ярына тамағынан 40 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Үләй (йылға)
Үләй — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы Борай районы биләмәләрендә аға. Йылға Сибирган йылғаһының һул ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһы Бөрө ҡалаһынан тамағана тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Хәбәшиҙәр
Хәбәшиҙәр (ғәр. <span style="border-bottom: 1px dotted; cursor: help; white-space: nowrap" title="әл-Әхбәш">الأحباش ‎‎‎), шулай уҡ Ислам хәйриә проекттары ойошмаһы (ғәр. ‏جمعية المشاريع الخيرية الإسلام ‎‎ ) булараҡ билдәле, ХХ быуаттың 80-се йылдары уртаһында эфиоп дингә өндәүсеһе Абдуллаһ әл-Харари тарафынан нигеҙләнгән суфыйсылыҡ  мәктәбе.
Ливан
Эфиопи янан күсеп килгән Абдуллаһ әл-Харари Ливан да төпләнә, унда ислам ғилемен уҡыта. Эргәһендә уның тәғлимәтен өйрәнеүселәрҙән эйәрсендәр туплана. 1983 йылда әл-Харариҙың эйәрсене Низар әл-Хәләби «Ислам хәйриә проекттары ойошмаһы» етәксеһе булып китә. Бер нисә йыл эсендә ошо эшмәкәрлек арҡаһында хәбәшиҙәр Ливанда, Иордания ла (башҡа ғәрәп илдәрендә лә әүҙем эшләйҙәр), Европа, Америка һәм Австралияның илдәрендә йоғонтоһон көсәйтә.
Украина
1976 йылда Ливанда тыуып үҫкән Әхмәд Тамим Украин аға килә, унда Киев Политехник институтының хисаплау техникаһы факультетында уҡый. 1992 й ылда Украина мосолмандары диниә назаратын ойоштора һәм уға етәкселек итә. Шунан тороп хәбәшиҙәр идеологияһын элекке совет мөхитендә тарата башлай.
Дини инаныуҙары
Хәбәшиҙәр раҫлауынса, улар фиҡһ мәсьәләләрендә шәфиғиҙәр мәҙһәбенә, ә дини инаныуҙарында әшғәриҙәр һәм мөржиһиҙәргә ҡарай. Хәбәшиҙәр суфыйлыҡтың рифайя һәм ҡадирилек тәриҡәттәренә инә.
Кым (Лопь-Ю ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кынъёль
Кынъёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Выравож йылғаһының уң ярына тамағынан 1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рапат (йылға)
Рапат — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡалмаш йылғаһының һул ярына тамағынан 36 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Даниель Фарке
«» Даниэль Фарке (1976 йылдың 30 октябрендә тыуа) Штайнхаузен-ан-дер-Роттум) — немец футболсыһы һәм футбол буйынса тренеры.
Уйынсының карьераһы
Фарке карьераһын тыуған ҡалаһындағы «Штайнхаузен» клубында башлай. Һөжүм итеүсе була. Германия чемпионатының «Липпштадт 08», «Вильгельмсхафен», «Боннер» һәм «Меппен» түбәнге дивизиондары клубтары өсөн сығыш яһай.
Тренерлыҡ карьераһы
Тренер карьераһын Фарке 2009 йылда быға тиклем сығыш яһаған «Липпштадт 08» клубында башлай. Уның етәкселегендә команда Германия лигаларының алтынсы дивизионынан дүртенсегә күсә, һәм ул клуб тарихында иң уңышлы тренер була. 2015 йыл]да, алты йыл эшләгәндән һуң, команданан китә һәм тиҙҙән [[Дортмундтың «Боруссия» резерв командаһының Дортмунд II «Боруссия» командаһының баш тренеры итеп тәғәйенләнә. Фарке команда менән ике йыл етәкселек итә.
2017 йылдың 25 майында ике йыллыҡ контрактҡа ҡул ҡуйып, Чемпионшипта сығыш яһаусы «Норвич Сити» инглиз клубының баш тренеры итеп тәғәйенләнә. 2017/2018 йылдар миҙгелендә «канарейкалар» миҙгелде 14-се урында тамамлай.
2018/19 миҙгелендә «Норвич Сити» Премьер-лигаға сығыу хоҡуғын яулап, Чемпионшипта еңеү яулай. Фарке 2018 йылдың ноябрендә чемпионатта «ай тренеры» исемен ала. 2019 йылдың мартында клуб менән контрактын өс йылға, 2022 йылға тиклем, оҙайта. 2020/2021 йылдарҙағы уйын миҙгелендә Фарке тағы ла клубты Премьер-лигаға сығара.
Кыр-Ёль
Кыр-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чедь-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 7 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ҡалыуайыры (йылға)
Ҡалыуайыры — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға.Ишембай районы Кәбәс ауылынан көнсығыштараҡ, 4 км алыҫлыҡта Оло Ҡалыу һырты итәгендә башлана. Еҙем йылғаһы бассейнындағы Оло Шешәнәк (Еҙем ҡушылдығы) йылғаһына уң яҡтан, тамағынан 36 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
«Ҡалыу»- тау һырты. Башҡортса «айыры»- ҡушылдыҡ, йылға тармағы. Ҡалыу атамаһын был яҡтағы башҡорттар ҡасандыр ҡарт мулланы йәш ҡатыны һыртта ташлап ҡалдрған, йәки кемдер балаһын ҡалдырып киткән, имеш, тип һөйләй.
«Ҡала» һүҙе борон «бейек» мәғәнәһендә лә ҡулланылған (мәҫәлән, Ҡалатау- бейек тау, түбәһендә нығытмаһы булған тау). «Ҡалыу» дала яҡтарында йәшәгән башҡорттарҙа-«нимәнеңдер өҫтөнә һалыу», «өйөү». Ҡолғона, Ҡалыу-Айыры тирәһендәге бер нисә ауыл сығышы менән даланан монголдарҙан ҡасып килгән, бөрйәндәр менән ике быуын һуғышып йәшәгән ҡыпсаҡтар нәҫеленән.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһы  Стәрлетамаҡ ҡалаһынан Охлебино һыу үлсәү посына тиклем, Эҫем  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Ҡушылдыҡтары: уң яҡтан- Ҡамышлыайыры, Таллыайыры, һул яҡтан- Уртаайыры йылғалары. Йылға буйында Ҡолғона (87 км от Ишимбая), Ҡалыуайыры (93 км) ауылдары урынлашҡан.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ивано-Франковск
Ивано-Франковск (Івано-Франківськ) — Украиналағы ҡала. Ивано-Франковск өлкәһенең үҙәге. Украинаның көнбайышындағы мөһим иҡтисади һәм мәҙәни әһәмиәтле үҙәк. 1962 йылға тиклем Станислав (Станисла́в йәки Станісла́вів; Stanisławów; Stanislau; סטאַניסלאוו, Станислав) тип йөрөтөлгән.
Халҡы
2015 йылдың 1 мартына ҡарата ҡалала даими йәшәүсе халыҡ һаны — 226 594 кеше, ҡала советында 246 030 кеше.
Тамъян (мәғәнәләр)
Тамъян — этноним. Топоним булараҡ та таралған.
Башҡортостан Республикаһы «Ағиҙел» башҡорт художестволы кәсептәре дәүләт унитар предприятиеһы
«Ағиҙел» башҡорт сәнғәт әйберҙәре художестволы кәсептәре предприятиеһы — Башҡортостанда биҙәү-ҡулланма әйберҙәре етештереүсе дәүләт унитар предприятиеһы. 1981 йылда Халыҡтар Дуҫлығы ордены менән бүләкләнгән.
Лакланған миниатура живописы, биҙәкле ағас һәм туҡыма (батик), ҡайып сигелгән (урын-ер ҡаралтыһы, аш-һыу таҫтамалдары, милли кейем) нәфис туҡылған әйберҙәр етештерә. Продукцияһы Башҡортостанда һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә һатыла.
Айн-эль-Араб
Ай-эль-Ғәр. шулай уҡ Кобани булараҡ билдәле — Сүриә төньяғындағы ҡала. Халеб мухафазаһы биләмәһендә урынлашҡан. Райондың административ үҙәге.
Тарихы
Беренсе донъя һуғышына тиклем хәҙер Кобани һәм уның тирә-яғы урынлашҡан биләмәләргә башлыса ярым күсмә курд ҡәбиләләре) килеп, XIX быуатта өлөшләтә ғәрәптәрҙе ҡыҫырыҡлап сығара.
«Kobanî» тигән курд атамаһының этимологияһы билдәһеҙ, әммә ҡала легендаһы раҫлауынса, был юлды төҙөүсе немец компанияһы (немецса Kompanie) яллаған наҙан курд эшселәре арҡаһында барлыҡҡа килә. Ваҡыт үтеү менән «Һин ҡайҙа эшләйһең?» тигән һорауға "Компания"яуабынан «Кобани»ға әйләнә. Икенсе версия буйынса, был компания, йәнәһе лә, "Ko. Bahn тип атала. Ләкин компанияның был станцияны төҙөүҙә ҡатнашыуы тураһында бер ниндәй ҙә мәғлүмәт юҡ.
Ҡаласыҡ хәҙерге ҡиәфәтен һәм планировкаһын Сүриәлә француз мандаты ваҡытында урындағы халыҡ араһынан ополчение йыйған француз хәрбиҙәренең ҙур булмаған контингенты урынлашҡас ала. Ул ваҡытта төҙөлгән бик күп биналар тәғәйенләнеше буйынса кәмендә 2014 йылға тиклем булған һәм файҙаланыла.
2014 йыл аҙағында ҡалала халыҡ оборонаһының курд отрядтары (YPG) һәм «Ислам дәүләте» боевиктары араһында ҡаты бәрелештәр була. Ҡала менән идара итеү ике яҡ өсөн дә ҙур әһәмиәткә эйә була. Сталинградҡа оҡшатып, урындағы һул ҡарашлы курдтар ҡаланы «Кобаниград» тип атай. Һуғыш барышында ИГИЛ боевиктары юҡ ителә, әммә ҡала тулыһынса тиерлек юҡ емертелә. 2015 йылдың июнь аҙағында Кобаниға йәнә ислам террорсылары һөжүм итә, дусар була, әммә курдтар ҡаланы контролдә тота.
Географик урыны
Ҡала губернаторлыҡтың төньяҡ-көнсығыш өлөшөндә, Төркиә сигендә, диңгеҙ кимәленән 494 метр бейеклектә урынлашҡан.
Айн әл-Ғәрәп Халебтан төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай яҡынса 125 км алыҫлыҡта урынлашҡан, провинцияның административ үҙәге һәм илдең баш ҡалаһы Дамасктан төньяҡ-төньяҡ-көнсығышҡа (NNE) табан 415 километр алыҫлыҡта. Яҡындағы аэропорт Төркиәнең Шанлыурфа ҡалаһында урынлашҡан.
Демография
Һуңғы рәсми халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, 1981 йылда халыҡ һаны 12 393 кеше тәшкил итә. Ҡала халҡының йылдан-йыл динамикаһы: Халыҡтың этник составында курдтар өҫтөнлөк итә. 1915 йылдағы ваҡиғаларҙан һуң Кобанда күп әрмән ҡасаҡтары барлыҡҡа килә. Сәлих Мөслим фекеренсә, XX быуат уртаһында ҡаланың әрмән халҡы етерлек күп була, ҡалала 3 әрмән сиркәүе эшләй, әммә әрмәндәрҙең күпселеге 1960-сы йылдарҙа Әрмән ССР-ы на күсеп килә. 2013 йылға курдтар ҡала халҡының 90 процентын тиерлек тәшкил итә, ғәрәптәр һәм төркмәндәр — һәр береһе яҡынса 5 %, әрмәндәр — яҡынса 1 %
Мәҫәле (йылға)
Мәҫәле — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡуғанаҡ йылғаһының һул ярына тамағынан 9,5 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһы  Стәрлетамаҡ ҡалаһынан Охлебино һыу үлсәү посына тиклем, Эҫем  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ырғыҙ (гәзит)
«Ырғыҙ» — Һамар өлкәһе башҡорттарының ижтимағи-сәйәси гәзите. Ойоштороусыһы — Һамар өлкәһе хөкүмәте һәм Һамар өлкәһенең «Башҡорттар ҡоролтайы (Конгресы)» ижтимағи ойошмаһы. 2000 йылдың ғинуарынан алып башҡорт телендә донъя күрә. Айына 1 тапҡыр баҫыла. Гәзитте асыуҙа Шамил Ғәлимов фиҙаҡәрлек күрһәтә. Баҫманың тәүге мөхәррире Сания Ноғманова була, ә 2000 йылдың көҙөнән, баш мөхәррир булараҡ, баҙманы Сәлимә Краснова етәкләй.
Гәзиттә Һамар өлкәһендә йәшәүсе башҡорттарҙың хәҙерге тормошона, тарихына, мәҙәни мираҫына, милли йолаларына, туған телде һаҡлау һәм үҫтереүгә ҡағылышлы материалдар төп урынды биләй.
Лёг-Шор
Лёг-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Локчим йылғаһының һул ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Кычан
Кычан — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вишера йылғаһының уң ярына тамағынан 242 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Шланлыкүл (йылға)
Шланлыкүл (Шланлыкургы) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сәрмәсән йылғаһының һул ярына тамағынан 174 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел йылғаһы Өфөнән Бөрө ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Антошкин Николай Тимофеевич
Антошкин Николай Тимофеевич (19 декабрь 1942 йыл — 17 ғинуар 2021 йыл) — СССР һәм Рәсәйҙең хәрби һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим. 1-се класлы хәрби осоусы, отставкалағы авиация генерал-полковнигы. Советтар Союзы Геройы (1986), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған хәрби осоусыһы. Хәрби фәндәр докторы, Рәсәйҙең VI һәм VII саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты. Сан-Марино Халыҡ-ара фәндәр академияһы профессоры.
Биографияһы
Николай Тимофеевич Антошкин 1942 йылдың 19 декабрендә Башҡорт АССР-ы (хәҙер Башҡортостан Республикаһы) Фёдоровка районының Кузьминовка исемле мордва ауылында Бөйөк Ватан һуғышы инвалидының күп балалы ғаиләһендә тыуған, шунда урта мәктәпте тамамлай. Һигеҙ бала араһында кескәйҙән хеҙмәткә күнегеп үҫә, ете йәшендә ауыл малдарын көтә башлай. Мәктәпте бөтөргәс, күмер сығарыуҙа эшләп ала, 1960 йылда хеҙмәт эшмәкәрлеген Күмертау ҡалаһының йылылыҡ-электр үҙәгендә (русса ТЭЦ-теплоэлектроцентраль) эшсе булып дауам итә, аҙаҡтан физик культура һәм спорт буйынса инструктор вазифаһын башҡа.
Шул ваҡыттан алып Николай Антошкин Мәскәүҙә йәшәй, йәмәғәт һәм сәйәси эшмәкәрлек менән әүҙем шөғөлләнә, йәштәргә хәрби-патриотик һәм хеҙмәт тәрбиәһе биреүҙә лә туранан-тура ҡатнаша.
Батырлығы
1986 йылда Чернобыль атом электр станцияһындағы һәләкәт эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнаша, фажиғәнән һуң тәүге ун тәүлектә шартлау булған реактор өҫтөн ҡом тултырылған ҡапсыҡтар менән ҡаплауға йәлеп ителгән хәрби осоусылар менән урында турана-тура етәкселек итә. Реактор өҫтөнән күп тапҡырҙар осоп үтә, ҙур миҡдарҙа нурланыу ала.
СССР Юғары Советы Президиумының 1986 йылдың 24 декабрендәге указы менән «Чернобыль атом электр станцияһындағы һәләкәтте һәм уның эҙемтәләрен бөтөрөү эштәрен уңышлы үткәреүгә индергән шәхси өлөшө, күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн» авиация генерал-майоры Николай Тимофеевич Антошкинға, Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә.
Шемәк (йылға)
Шемәк — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ҡармасан йылғаһының уң ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһыӨфөнән Бөрө ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тепляк (йылға)
Тепляк — Рәсәйҙәге йылға. Адыгей Республикаһы,Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Белая йылғаһының һул ярына тамағынан 216 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Белая (Кубань ҡушылдығы). Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Кубань.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лез (Сысола ҡушылдығы)
Лез  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сысола йылғаһының һул ярына тамағынан 414 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тирлән (йылға)
Тирлән (Тирлян) — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ағиҙел йылғаһының уң ярына тамағынан 1363 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 46 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Ағиҙел  йылғаһы башынан Арский Ташы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сиңерткә (журнал)
«Сиңерткә» — урыҫ һәм төрки телдәрендәге рәсемле-көлкөлө сатирик журнал. 1906 йылдың апреленән Ырымбур ҡалаһында нәшер ителә. Ул урыҫ һәм төрки телдәрендә бер төпләмәгә төпләнеп нәшер ителә. Журналдың барлығы 5 һаны донъя күрә, ул шул уҡ йылдың октябрендә сығыуҙан туҡтай.
Күгәрсен (йылға)
Күгәрсен — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Эйек йылғаһының һул ярына тамағынан 151 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Урал һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Эйек йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Урал (бассейндың рәсәй өлөшө).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Уралым (гәзит)
«Уралым» — Силәбе өлкәһе башҡорттарының ижтимағи-сәйәси гәзите. Ҡайһы бер өҙөклөктәр менән 1999 йылдан алып сыға. Айына 1 тапҡыр башҡорт, урыҫ телдәрендә баҫыла. Тиражы — 15 000 экземпляр, 12 бит. Баҫма бушлай өлкә буйлап таратыла. Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы органы була. Гәзиттең тәүге мөхәррирҙәре Урал Сафиуллин, яҙыусы Фәнис Янышев була. Әлеге көндә уны Нурия Иҡсанова Марат Абдулвәлиев менән етәкләй. «Уралым» исеме аҫтында 2016 йылдан башлап телетапшырыу (Силәбе өлкәһенең ОТВ каналында) сыға.
Бәйләнеш:
Силәбе ҡалаһы, Ленин проспекты, 13а, 3-сө офис, 2-се ҡат
Тел. 8(351)225-19-70
Электрон адрес: uralym74@mail.ru
Юныс үҙәге
Юныс үҙәге (Yunus Centre) — Дакка ла (Бангладеш) урынлашҡан аналитик үҙәк. 2006 йылда Нобель тыныслыҡ премияһы лауреаты Мөхәммәт Юныс тарафынан фәҡирлекте кәметеү өлкәһендә социаль  эшҡыуарлыҡ менән бәйле проблемаларҙы хәл итеү, шулай уҡ профессор Юныстың идеяларын таратыу маҡсатында ойошторола. Үҙәктең башҡарма директоры — Ламия Моршед.
Тарихы
2006 йылда Мөхәммәт Юныс һәм уның «Grameen Bankы» Нобелдең тыныслыҡ премияһына лайыҡ булғас, профессорҙың шәхси офисы асыла («Юныстың секретариаты»). Ул Юныстың идеяларын һәм бизнес-философияһын тарата, социаль эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнергә теләүселәр өсөн универсаль мәғлүмәт майҙансығына әүерелә. 2008 йылдың июлендә «Юныс секретариаты» рәсми рәүештә Юныс үҙәге тип атала башлай. 2009 йылдың ғинуарында Юныс үҙәге һәм «CR» немец консалтинг компанияһы «Grameen Creative Lab»ты нигеҙләй.
Бурыстар һәм проекттар
Юныс үҙәге Мең йыллыҡтың үҫеш маҡсаттары сиктәрендә яңы социаль проекттарҙы үҫтерә, яңы социаль стартаптарға ярҙам итә, партнёрҙар таба һәм социаль эшҡыуарлыҡтың ниндәй ҙә булһа бер өлкәһендәге уртаҡ фекерле кешеләрҙе берләштерә. Үҙәк шулай уҡ квартал һайын социаль бизнес өлкәһендәге яңы эшкәртмәләр тураһында белешмә бюллетене сығара, һәр кем ала алырлыҡ сифатлы тауарҙар һәм хеҙмәттәр тураһында фәҡирлектә йәшәгәндәрҙе мөмкин тиклем киңерәк мәғлүм итеү сараһын күрә. Юныс үҙәге һәм «Grameen Healthcare Trust» булышлығы менән Бангладешта социаль эшҡыуарлыҡҡа BASF, Danone  , Intel һәм Veolia кеүек халыҡ-ара корпорациялар инвестициялар һала.
Гарвард университеты, Боккони университеты, Флоренция университеты, Макгилл университеты, Каледония университеты, Салфорд университеты (Ҙур Манчестер) һәм Азия технологик институты (Патхумтхани) менән хеҙмәттәшлектә Юныс үҙәге социаль эшҡыуарлыҡ нигеҙҙәренә өйрәтеү өсөн уҡыу әсбаптары эшләй.
Лёк-Вож-Ёль
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мәтегисеү (йылға)
Мәтегисеү — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Ырымбур өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Авашла йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Урал һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Эйек йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Урал (бассейндың рәсәй өлөшө).
Сүкеш (журнал)
«Сүкеш» — ХХ быуат башында донъя күреүсе төрки телендәге ижтимағи-сәйәси һәм сатирик журнал.
1906 йылдың 20 июнендә Ырымбур ҡалаһында сыға башлай. Айына 2 тапҡыр донъя күрә. Барлығы 78 һаны сыға. Башта урта форматтағы 40 битле, һуңынан 16 битле йоҡа ғына журнал булып баҫыла. Нәшерсе мөхәррирҙәре: Т. С. Соловьев, М. С. Алмаев, З. Бәшири.
Лёк-Ёль (Лун-Вож ҡушылдығы)
Лёк-Ёль  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лун-Вож йылғаһының уң ярына тамағынан 9 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Hilti
Hilti Corporation, Hilti Aktiengesellschaft йәки Hilti AG һәмHilti Group электроинструмент, төҙөлөш, нығытма материалдары, беркетеү деталдәре етештереүсе. Компания үҙенең перфораторҙар һәм инсталляцион системалар менән билдәле.
Штаб-фатир Лихтенштейнда —Шан ҡалала.
Тарих
Компания 1941 йылда Мартином Хилти (1915—1997) һәм Ойген Хилти (1911—1964) менән нигеҙләнде, «Hilti Maschinenbau oHG» оҫтаханаһы һымаҡ. Тәүге штатта 5 кеше булды (Шаан ҡалала).
Лёк-Везъю
Лёк-Везъю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вишера йылғаһының һул ярына тамағынан 102 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тымбай (йылға)
Тымбай — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Шагирт йылғаһының уң ярына тамағынан 8,3 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.
Ортомода
Ортомода — мөмкинселектәре сикләнгән кешеләргә кейем тегеүҙә шөғөлләнгән Рәсәй компанияһы. 2001 йылда Галина Волкова был ойошмаға нигеҙ һала. Йылына 50-60 мең пар айыҡ кейеме етештерә. «Ортомода» етештерелгән кейем дөйөм күләме буйынса Рәсәйҙә, Мәскәү ортопед аяҡ кейеме фабрикаһынан һуң, икенсе урында килә. Ойошманың эшселәренең күбеһе — мөмкинселектәре сикләнгән кешеләр.
Тымбай (йылға)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Беүә башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Ортомода
Тарихы
Компания 2011 йылда барлыҡҡа килә,.
2002 йылда протез һәм ортопед ярҙамы күрһәтеү эшмәкәрлегенә лицензия ала. Офиста заказдар ҡабул итә, ә етештереү цехында аяҡ кейемен тегәләр.
Тымбай (йылға)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ортомода
Тарихы
2006 йылда компания тағы бер нисә яңы цех аса һәм етештереүҙе ике тапҡырға күбәйтә. 2010 йыл башланыу менән компания приоритетлы тип һаналған балалар өсөн ортопед аяҡ кейемдәрен етештерә башлай.
2012 йылға ҡарата, һатыуҙан килгән аҡса 140 миллион һум аҡсаға тиң, табышы — 10 миллион һум. 7 процентҡа тиң булған рентабельность күрһәткесе аяҡ кейеме етештереү өлкәһендә ҙур тип һанала.
2014 йылда компания индивидуаль ортопед олтораҡ етештерә башлай. Шул уҡ йылда 3D-сканер ярҙамында аяҡ кейемен етештерә башлайҙар.
Һандуғас (йылға)
Һандуғас — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ВОЛГА/1804/240/121    ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Беүә башынан Ҡарман һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лёк-Кэм
Лёк-Кэм — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Воль йылғаһының уң ярына тамағынан 99 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лём
Лём — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лымва йылғаһының һул ярына тамағынан 46 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лемпуа-Шор
Лемпуа-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Амидз-Шор йылғаһының уң ярына тамағынан 5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Анкара (провинция)
Анкара́ (Ankara) — Төркиә Йөмһүриәтенең провинцияһы, провиницияһы. Үҙәк — Төркиә Йөмһүриәтенең баш ҡала Анкара. Үҙәк Анатолия составында.
География
Халҡы — 5 017 914 кеше.
Административ ҡоролош
9 илсе (район):