cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атымья
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Пальник-Шор (Уҫы ҡушылдығы)
Пальник-Шор — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Уса йылғаһының уң ярына тамағынан 305 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Оло Сандибей (йылға)
Оло Сандибей  — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сухой Полуй йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 57 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Шилекша (Шингара ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Хартмансдорф-Райхенау
Хартмансдорф-Райхенау (Hartmannsdorf-Reichenau) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1130 кеше йәшәй. Майҙаны — 28,31 км2. Диңгеҙ кимәленән 569 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1762 һәм автомобиль коды DW.
Байғусҡар
Байғусҡар (икенсе атамаһы Тиргәмеш; Байгускарово) — Башҡортостан Республикаһының Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 544 кеше булған. Почта индексы — 453810, ОКАТО коды — 80255823001.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Ауылдың тарихы
1816 йылда Һаҡмар йылғаһы үҙәнендәге Аҡназар ауылы халҡы яңы Ҡускар ауылына нигеҙ һалған. Ауыл Ырымбур өйәҙенең 9-сы башҡорт кантоны сержанты Һағынбай Күҫәков ҡарамағында булған.
Беренсе күсеп ултырыусыларҙың исемдәре билдәле: Һағынбай Күҫәков, уның улы Ишкилде 1799 йылғы, Иҙелбай Күҫәков 1754 йылғы улы Ғүмероҙон менән, Байғусҡар Йәғәфәр улы Мағашев (ауыл уның исеме менән атлған), 1749 йылға йорт сотнигы.
Уның атаһы Мағаш Пугачев ихтилалында ҡатнашыусы. Байғускарҙың улдары: Йәнгилде 1782 йылда тыуған, Ғәли 1789 йылғы, Йосоп 1790 йылда тыуған, Яҡуп 1794 йылда тыуған. Аралбай Дәүләтбаев 1765 йылда указлы мулла булған. Уның улдары: Ғәбделғәни, Ғәбделнасир, Әхмәт; Ҡыҙы Гөлзифа;Юламан һәм Ғөбәйҙулла Дәүләтбаевтар; Ишмөхәмәт Аллағолов, уның улы Йәнүҙәк 1812 йылғы Ватан һуғышында һәләк була; шулай уҡ Нураевтар, Баҡтыбаевтар, Үҙәнбаевтар, Солтангужиндар, Туснәковтар, Тулҡыбаевтар, Юлдашбаевтар. Ҡуҫҡар ауылы халҡы тағы өс ауылға нигеҙ һала: Хәйбулла, Ҡаръян һәм Байғусҡар. Ә Ҡусҡар ауылы хәҙер бөткән.
«Списки населенных мест. Оренбургская губерния. 1866.» тигән китапта ошондай яҙма бар: Орский өйәҙе, 2-се стан, No 774 дер. Байгучкарова (Дергамыш, Байкачкарова), Дергамыш йылғаһы эргәһендә, иҫке һыҙыҡлы тракттың уң яғынан һәм Орскиҙан Верхнеуралға тиклем һул почта тракты араһында урынлашҡан. Өйәҙ ҡаласығынан алыҫлығы — 152 верста, стан фатирына тиклем 52 верста, ихаталар һаны — 48, халыҡ һаны: ирҙәр 116 кеше, ҡатын-ҡыҙҙар 120 кеше. Ауылда мәсет бар.
Лебёдка (Вятка ҡушылдығы)
Лебёдка  — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 327 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Оторма
Оторма — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Раевка йылғаһының һул ярына тамағынан 93 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 27 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Висбю (аэропорт)
{
Висбю (IATA: VBY, ICAO: ESSV) — аэропорт, Висбю ҡалаһынан төньяҡҡа табан 3,5 км өҫтәрәк урынлашҡан. Висбю, Готланд, Швеция.
Готлан утрауындағы Висбю аэропорты коммерция маҡсаттарында ҡулланыла. Ул Швецияның ҙурлығы буйынса 12 -се урындағы аэропорты. 2011 йылда пассажирҙар ташыу күләме 340 393 кеше тәшкил итә. Пассажирҙар ағымы йыл миҙгеленә ҡарап үҙгәреп тора, пассажирҙарҙы ташыуҙың төп күләме йәй миҙгеленә тура килә. 2010 йылдың ғинуарында пассажирҙар ташыу күләме 17 606 кеше тәшкил итә, ә июлдә — 51 193 кеше. Готланд утрауы — Швецияның бик ныҡ популяр ял итеү урыны.
Иҫкәрмәләр
<references group="" responsive="">
Ирландия (утрау)
Ирла́ндия (Éire, Ireland , ольст.-шотл. Airlann, Hibernia) — ҙурлығы буйына Европала өсөнсө утрау (Бөйөк Британия һәм Исландия утрауҙарынан һуң). Британия утрауҙары архипелагында иң ҙур ике утрауының береһе. Утрау буйлап Ирландия Республикаһы һәм Бөйөк Британия илдәре араһында дәүләт сиге үтә.
Урынлашыуы һәм ҙурлығы
Көнбайыш оҙонлоҡтоң 6° 20'—10° 20' һәм төньяҡ киңлектең 51° 25'—55° 23' араһында урынлашҡан (иң ситке төньяҡ нөктәһе — Инишоуэн ярымутрауындағы Малин-Хед мороно). Көнсығыштан Ирландия диңгеҙе, шулай уҡ Изге Георгий боғаҙы һәм Төньяҡ боғаҙ һыуҙары, ә көнбайыштан, төньяҡтан һәм көньяҡтан — Атлантик океан һыуҙары менән йыуыла. Көнбайыштан көнсығышҡа табан яҡынса 300 км, ә төньяҡан көньяҡҡа табан яҡынса 450 км һуҙылған. Утрау майҙаны— 84,1 мең км² (донъяла 20-се урын).
Рельефы
Ирландия ярҙары (бигерәк тә төньяҡта, көньяҡта һәм көнбайышта) ҡаялы, ҡултыҡтар менән ныҡ бүлгеләнгән. Ҡултыҡтарҙың иң ҙурҙары — Голуэй, Шаннон, Дингл, Донегол һәм Лох-Фойл. Ирландия ярҙары янында бихисап ҡаялы утрауҙар урынлашҡан.
Өҫкө йөҙө башлыса тигеҙлекле, эске райондарҙы киң Үҙәк уйһыулыҡ биләй, ул көнбайышта һәм көнсығышта утрауҙың ярҙарына сыға. Утрауҙың ситтәрендә — түбән тауҙар (иң юғары нөктәһе — Карантуил тауы 1041 м) һәм платолар (иң ҙуры — төньяҡ-көнсығыштағы Антрим платоһы).
Гидрологияһы
Утрауҙа күп йылғалар (иң әһәмиәтлеһе — Шаннон; башҡа ҙурҙары — Ли, Блэкуотер, Шу, Нор, Эрн, Банн, Бойн), күлдәр (Лох-Ней, Лох-Дерг, Лох-Маск, Килларни һ.б.) һәм һаҙлыҡтар (бигерәк тә үҙәк өлөшөндә) бар. Көнбайыштан көнсығышҡа табан Ирландияны бер нисә каналдар (Гранд-канал, Ройал-канал, Ульстен, Логан һ.б.) киҫеп үтә.
Климаты
Утрауҙа йылы көнбайыш елдәр өҫтөнлөк итә. Климаты уртаса океаник, дымлы; ҡыш йомшаҡ, йәй һалҡынса. Йомшаҡ климат арҡаһында Ирландия йыл әйләнәһенә йәшеллек менән ҡаплана, шунлыҡтан ул Зөбәржәт утрау булараҡ билдәле.
Тәбиғәте
Европа һәм хатта башҡа Британия утрауҙары менән сағыштырғанда, Ирландияның хайуандар һәм үҫемлектәр донъяһы ярлы. Был утрауҙың һуңғы боҙланыу осоронда, яҡынса б.э.т. 10-сы меңлектә барлыҡҡа килеүенә бәйле.
Флораһы
Ирландияның үҫемлектәр донъяһы сағыштырмаса ярлы. Дөйөм әйткәндә, Ирландия флораһы Европаның күп өлөшөндә осраған флораға оҡшаш, әммә ярайһы уҡ күп төрлө түгел. Утрауҙа үҫемлектәрҙең 1300 яҡын төрө үҫә, улар араһында төньяҡ һәм субтропик төрҙәре бар. Был Гольфстрим ағымы арҡаһында барлыҡҡа килтерелгән Ирландияның климатына бәйле. Бында имән, ҡарама, ҡайын, ерек, тал ағастарын осратырға мөмкин. XVII быуатта утрауҙың күп өлөшөн тәбиғи урмандар биләгән, әммә хәҙер Ирландия урмандары дөйөм территорияның яҡынса 10%-н ғына тәшкил итә, улар башлыса утрауҙың үҙәгендә һәм көнсығышында урынлашҡан.
Килларни милли паркында уникаль тис урмандары, һәм шулай уҡ быуатлыҡ имән сауҡаулыҡтары урынлашҡан. Килларни милли паркында еләк ағасы, килларни көртмәлеһе, Изге Патрик кәбеҫтәһе, ирланд молочайы һәм грандифлор пингикулы осрай.
Фаунаһы
Ирландияның хайуандар донъяһы сағыштырмаса ярлы. Ирландияла ер хайуандарының һәм һөйрәлеүселәрҙең 4 төрө (улар иҫәбендә бер йылан да юҡ), һөтимәрҙәрҙең 22 төрө һәм балыҡтарҙың 10 төрө теркәлгән. Ирландия яр буйҙарында треска, скумбрия, сельдь, камбала һәм сардин йәшәй.
Хайуандарҙың һирәк төрҙәре Ирландияның милли парктарында йәшәй. Мәҫәлән, Килларни милли паркында болан, урман сысҡандары, ҡарағай аҫтар, ҡыҙыл тейендәр, бурһыҡтар һәм төлкөләр көн итә. Шулай уҡ бында ҡоштарҙың 140-ҡа яҡын төрө осрай (Ирландия территорияһында барлығы ҡоштарҙың 380 төрө иҫәпләнә).
Халҡы
Утрауға тәүге кешеләр яҡынса 12500 йыл элек килеп урынлашҡан.
Утрауҙың ҙур өлөшөн (территорияһының 5/6 өлөшөн) Ирландия Республикаһы дәүләте биләй. Утрауҙың төньяҡ-көнсығышында Бөйөк Британия һәм Төньяҡ Ирландия Берләшкән Короллеге составына кергән Төньяҡ Ирландия урынлашҡан.
Утрау халҡы (ике өлөштәрҙең дә) — 6 399 105 кеше (2011), уларҙың күп өлөшө көнсығыш яр буйында йәшәй. Мөһим ҡалалар — Дублин һәм Белфаст.
Ирландия Республикаһының халҡы башлыса кельт сығышлы 2006 йылғы дөйөм халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы 4,24 миллион кеше тәшкил итә. Аҙ һанлы халыҡтар 420 мең кеше, йәки 10 процент тәшкил итә. Шуларҙың 275,8 меңе — Европа Берләшмәһе илдәренең (Польша, Латвия, Литва, Румыния) иммигранттары; ҡалғандары — Рәсәй, Ҡытай, Украина, Беларусь, Пакистан, Филиппин, Нигерия һ.б. илдәрҙән сыҡҡан. Халҡының яҡынса 58 % ҡалаларҙа йәшәй.
Төньяҡ Ирландия халҡының этник составы бер төрлө түгел: бында яҡынса 500 мең утрауҙың аҫаба халығы — ирланд-католиктар һәм яҡынса 1 млн инглиз-ирландтар һәм шотланд-ирландтар йәшәй.
Шәйхисламов Фәнүр Рәфис улы
Шәйхисламов Фәнүр Рәфис улы (14 ноябрь 1980) — дәүләт эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһы Тәтешле районы хакимиәте башлығы (2020 йылдан).
Биографияһы
Шәйхисламов Фәнүр Рәфис улы 1980 йылдың 14 ноябрендә Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районы Айып ауылында тыуған.
Тыуған ауылындағы мәктәптә башланғыс һәм төп белем алғандан һуң, Өфөләге Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатында белем ала.
Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институтын 2003 йылда тамамлай.
Хеҙмәт юлы
2003—2005 йылдарҙа «Толпар» Башҡорт йәмәғәт фондында юрист-консультант булып хеҙмәт юлын башлай.
2005—2006 йылдарҙа — «Кинг» ЯСЙ-е юрисы; «Студия Vista Vision» ЯСЙ-е юрисы (ике эште тап килтереп); «Килич Текстиль» ЯСЙ-е директоры урынбаҫары.
2006 йылдан башлап дәүләт хеҙмәтендә.
2006—2007 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы юридик секторының әйҙәүсе белгесе.
2009—2010 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса Дәүләт комитетының финанс ярҙам бүлеге начальнигы урынбаҫары вазифаһын биләй.
2010—2011 — Башҡортостан Республикаһы буйынса Федераль казначейство идаралығы юридик бүлегенең баш белгес-эксперты.
2011—2016 — Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенең Контроль-аналитик идаралығы аналитик бүлегенең баш консультанты, мониторинг бүлегенең баш консультанты; Башҡортостан Республикаһы Башлығының Эксперт-контроль идаралығының контроль саралар бүлеге мөдире, контроль саралар бүлеге мөдиренең урынбаҫары.
2016 йылдан — Башҡортостан Республикаһы Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары вазифаһында.
2020 йылдың 22 сентябрендә Шәйхисламов Фәнүр Рәфис улы Башҡортостан Республикаһы Тәтешле районы хакимиәте башлығы вазифаһына тәғәйенләнде. Ҡарар муниципалитет ултырышында ҡабул ителде.
Йыйылышта Башҡортостан Республикаһының Торлаҡ-коммуналь министры Борис Беляев һәм Башҡортостан Башлығының муниципаль берәмектәр менән үҙ-ара эш итеү буйынса идаралығы начальнигы Юрий Коземаслов ҡатнашты.
Ғаиләһе
Өйләнгән, өс бала тәрбиәләй.
Солёный (Ишембай районы)
Солёный (Солёный) — Башҡортостандың Ишембай районындағы утар. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 1 кеше. Петровск ауыл Советы составына инә. Почта индексы — 453230, ОКАТО коды — 80231855008.
Исеме
Атамаһы тоҙ һаҙлығы буйынса бирелгән, уның янында XIX быуатта Украина һәм Белоруссиянан күскенселәр төпләнә, шуның менән яңы тораҡ пунктҡа нигеҙ һалына.
Тарихы
1973 йылда сыҡҡан янғындан һуң ул юҡҡа сыҡҡан тиерлек. Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1981 йылдың 14 декабрендәге «Ҡайһы бер тораҡ пункттарҙы Башҡорт АССР-ының административ-территориаль бүленеше буйынса иҫәп мәғлүмәттәренән алып ташлау тураһында» № 6-2/327 указына ярашлы, райондың башҡа өс тораҡ пункты: Ҡоҙаш ауылы, Верхотор ауыл советының Ламшино утары, Көҙән ауыл Советының Фарейкино утары менән бергә, 1981 йылда рәсми рәүештә бөтөрөлә.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Географик урыны
Алыҫлығы:
Опека (компания)
СГЦ «Опека» — Рәсәй шәхси компанияһы, социаль гериатрия үҙәге, ҡарттар йорттарын төҙөү һәм ҡарау менән шөғөлләнә. 2008 йылдан башлыса Санкт-Петербург һәм Ленинград өлкәһендә эшләй, Рәсәйҙә социаль эшҡыуарлыҡтың был өлкәһендә эре ойошмаларҙың береһе һанала.
Тарихы
Компания 2008 йылда «Всегда рядом» исеме аҫтында эшҡыуар Алексей Маврин тарафынан төҙөлә, ул тәүҙә тауарҙарҙы һәм хеҙмәттәрҙе сертификациялау өлкәһендә эшләй. «Нисектер ҡала байрамында миңә волонтёр булып эшләргә тура килде — беҙ яңғыҙ ҡарттарға ярҙам иттек. Өйҙәр буйынса йөрөп уларға ярҙам иттек. Һәм мин шул ваҡытта уларға профессиональ ярҙам түгел, ә ябай кеше менән аралашыуҙың да етмәгәнен аңланым. Уларға ярҙам итерлек берәй нәмә эшләге килеп китте».
Тәүге ваҡытта компания больницаларҙа һәм өйҙәрҙә ултырыу хеҙмәте күрһәтә, һуңғараҡ үҙҙәренең пансионатын асыу теләге барлыҡҡа килә. Барлыҡ булған 1 миллион һум аҡсаға Санкт-Петербург янында беренсе пансионат асыла, улар ябай реабилитация һәм медик-социаль хеҙмәттәр күрһәтәләр. 2011 йылда өс пансионаттан торған компания, «Опека» социаль гериатрия үҙәге составына инә, инвестиция һәм кредит сараларын йәлеп итеү башлана, етәкселәр «Достойная старость» проектын эшләйҙәр, унда селтәрҙе арттырыу һәм йәшәү өсөн түләүҙе әҙәйтеү ҡарала. 2012 йылға ҡарата селтәр Ленинград өлкәһендәге яҡшы сифатлы биш пансионатты үҙ эсенә ала: «Источник», «Европейский-1», «Европейский-2», «Домашний» һәм «Южный».
2013 йылда «Опека» бөтә Рәсәй «„Беҙҙең киләсәк“» төбәк социаль программалар Фондының социаль эшҡыуарҙар конкурсында еңә һәм 5 миллион һум 5 йылға процентһыҙ бурысҡа аҡса ала. Фондҡа нигеҙ һалыусы, танылған Рәсәй биснесмены Вагит Алекперов үҙ күҙҙәре менән килеп бер пансинатты ҡарай һәм күргәне менән ҡәнәғәт ҡала: «Мин ошонда оло йәштәренә ҡарамайынса үҙҙәренең бәхеттәрен тапҡан ҡарттарҙы күреп ысын күңелдән шатмын, „Опека“ шундай шарттар булдырғанына». Ошо аҡсаға Санкт-Петербургта беренсе ҡала пансионаты асыла, ул иҫәп буйынса алтынсыһы була. «Эксперт» журналының мәғлүмәттәре буйынса, ошо ваҡытта компания Рәсәйҙә шәхси ҡарттар йорттары араһында ҙуры һанала.
2014 йылда Алексей Маврин Рәсәйҙә эре шәхси пансионаттар селтәрәрен төҙөгән өсөн, «Социаль эшҡыуарлыҡты үҙтереүҙә үҙенең шәхси тырышлығы өсөн» номинацияһында еңеп, «Яҡшылыҡ импульсы» бөтә Рәсәй премияһын ала. Ул ваҡытта компанияның йыллыҡ әйләнеше 100 миллион һумға тиклем үҫә.
2015 йылда «Сноб» «Опеканы» Рәсәйҙә социаль бизнес өлкәһендә биш уңышлы компания арһында тип билдәләй, уның мәғлүмәттәренсә компанияның йыллыҡ әйләнеше 130 миллион һум, рентабеллелек 20 % тирәһе. СГЦ «Опека» Геронтологик ойошмаһының Рәсәй фәндәр академияһы менән хеҙмәттәшлек итә, Рәсәй ассоциацияһының паллиатив медицинаһының ағзаһы һанала һәм үҙенең бер пансионатында паллиатив бүлексәһе асырға йыйына.
Эшмәкәрлеге
Өлкән йәштәгеләрҙе ҡарау өсөн һигеҙ пансионат бар, улар Санкт-Петербургта һәм Ленинград өлкәһендә урынлашҡандар. Унда бер көн йәшәү хаҡы 1500 һумдан 5000 һумғаса тирбәлә, йәшәү ваҡытына, күрһәтергән хеҙмәткә һәм клиенттың һаулығына бәйле. Унда йәшәүселәргә көн әйләнәһенә социаль тәрбиәләү күрһәтелә: ашарға, хәрәкәт итергә, памперс алыштырырға ярҙам итеү. Пансионат хеҙмәткәрҙәре температураны үлсәүҙе һәм ҡан баҫымын тикшереүҙе, врач ҡушҡан дарыуҙарҙы ҡабул итеүҙе контролдә тоталар, махсус ҡоролмаларҙы ҡулланып: инвалид кәләскәләрен, йөрөгөстәрҙе, функциональ кроваттарҙы ҡулланып процедура үткәрергә ярҙам итәләр. Һәр пансионатта реабилитация үткәреү; байрамдар, концерттар үткәреү; арт-терапия шөғөлдәре, индивидуаль һәм төркөм менән психолог менән осрашыу ҡаралған.
«Опека» врачтары йәшәүселәрҙе инсульт, травма, операциянан һуң дауаланырға ярҙам итә.
Ауспия (Лозьва ҡушылдығы)
Ауспия — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лозьва йылғаһының уң ярына тамағынан 564 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Шингарь (Монза ҡушылдығы)
Шингарь  — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Монза йылғаһының уң ярына тамағынан 41 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 49 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Хобек
Хобек (Hobeck) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 503 кеше йәшәй. Майҙаны — 17,45 км2. Диңгеҙ кимәленән 90 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39279 һәм автомобиль коды — JL.
Нюня-То-Се
Нюня-То-Сё — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Салета йылғаһының һул ярына тамағынан 68 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Пальник-Шор (Хоседа-Ю ҡушылдығы)
Пальник-Шор — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Хоседа-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 64 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Сылчим
Сылчим — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Булач №301 йылғаһының һул ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лесная Шошма
Лесная Шошма — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ярань йылғаһының һул ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Баҡал (Хәйбулла районы)
Баҡал (Бакаловка) — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 353 кеше. Почта индексы — 453805, ОКАТО коды — 80255840002.
Парла (Цна ҡушылдығы)
Парла — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Цна йылғаһының уң ярына тамағынан 166 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Мальта архипелагы
Мальта архипелагы> — ҙур булмаған архипелаг, Урта диңгеҙҙең үҙәк өлөшөндә, Сицилия утрауынан 93 саҡрым көньяҡта һәм Тунистан 288 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан.
Географияһы
Мальта архипелагының дөйөм майҙаны — 316 квадрат километр, утрау һыу сығанағына ярлы. Мальтаның башҡа дәүләттәр менән ҡоро ер сиге юҡ. Мальта боғаҙы аша төньяҡта Сицилия утрауы урынлашҡан. Архипелаг өс утрауҙы (Мальта, Гоцо һәм Комино үҙ эсенә ала, ҡалған утрауҙар һәм ҡаяларҙа кешеләр йәшәмәй. Архипелаг утрауҙары Мальта (Иблиян-Мальта ) платоһының Сицилияны һәм Төньяҡ Африканы тоташтырған ҡоро ер күпере урынында барлыҡҡа килгән һәм һуңғы боҙланыу осоронан һуң һыу баҫҡан шельф зонаһында ята. Был зона Евразия һәм Африка тектоник плиталары сигендә урынлашҡан.
Геологик яҡтан архипелаг эзбизташтан тора. Иң бейек нөктәһе — Та-Дмейрек түбәһе (диңгеҙ кимәленән 253 метр), Мальта утрауының көньяҡ-көнбайыш ярында урынлашҡан. Балсыҡ һәм ҡомдоң йоҡа ҡатламдары бар. Рельефы башлыса тигеҙ. Утрауҙарҙың эзбизле тоҡомдары елгә ашалыу сан. Мальта субтропик Урта диңгеҙ климатлы. Уртаса айлыҡ температура ҡышын +12 градустан 13 °С-кә, ҡышын +25 — +26 °C-ға тиклем тирбәлә. Йылына 553.3 миллиметр яуым-төшөм тура килә, сентябрҙән мартҡа тиклем башлыса ямғырлы.
Оло Тукшин
Оло Тукшин — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Сыня йылғаһының уң ярына тамағынан 179 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 109 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мертендорф (Наумбург)
Мертендорф (Наумбург) (Mertendorf (bei Naumburg)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1778 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,98 км2. Диңгеҙ кимәленән 165 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6618 һәм автомобиль коды — BLK.
Шингирь
Шингирь — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шача йылғаһының һул ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Няда-Яха (Хабей-Яха ҡушылдығы)
Няда-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Хабей-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 8 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 48 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Һөйәнтүҙ
Һөйәнтүҙ (башҡа исемдәре — Һөйәнтөҙ, Һөйәнтүҙ , Һөйәнтүҫ ) — 1736 йылдың 24 ғинуарына тиклем Себер даруғаһының Балыҡсы улусында булған ауыл (Башҡортостандың Асҡын районы биләмәһенә тура килә). Башҡорт халҡының XVII—XVIII быуаттарҙағы тарихында ҡанлы ваҡиғалар менән уйылып ҡалған. Фажиғә 1735—1740 йылдарҙағы ихтилал менән бәйле.
1736 йылғы ваҡиғалар
Рәсәй империяһы батшабикәһе Анна Иоанновна ҡаҙаҡ һәм башҡорт ерҙәре аша үткән сиктәрҙе нығытырға ниәт итеп, төбәккә И. Кирилов етәкселегендә экспедиция ебәрә. Экспедицияның бурысы — Башҡортостандың көньяғында яңы ҡала һалыу (Ырымбур ҡалаһы шулай барлыҡҡа килә) һәм сик буйлап терәк ҡәлғәләр төҙөү. Кирилловҡа ярҙамсы итеп ҡаҙаҡ ханы Әбелхәйер алына. Шулай уҡ дипломатик һөйләшеүҙәрҙә үҙен күрһәтеп өлгөргән суҡындырылған татар мырҙаһы Алексей Иванович (Ҡотломөхәмәт Мәмеш улы) Тевкелев вәхшилеккә әүерелгән был сараларҙа ҡатнаша. Батша хөкүмәте башҡорттарҙан уларҙың ерендә ҡала төҙөү өсөн ризалыҡ һорау ғына түгел, ә хатта уларҙы был хаҡта иҫкәртеүҙе кәрәк тип тапмай. Ризаһыҙ башҡорттар баш күтәрә.
1735—1740 йылдарҙағы ихтилалдарҙа Балыҡсы ырыуы башҡорттары ла дәррәү ҡатнашҡан. 1735 йылдың декабре аҙағында Ырымбур экспедицияһы етәкселәренең береһе А. И. Тевкелев язалаусы отрядтар менән Өфөнән Бөрө аша Әй йылғаһы буйына йүнәлгән. Баш күтәреүселәр Йосоп Арыҡов һәм Төлкөсура Алдағолов етәкселегендә Тевкелев һалдаттарын Балыҡсы һәм Мырҙалар улусы сиктәрендәге тау юлдарында көтөп алып, тар-мар итмәксе булалар. Балыҡсы улусы старшинаһы Чекат (Сиҡат) бында 700 кешенән торған ҡораллы отряд туплаған булған. Мәгәр властарға тоғро мишәрҙәр һәм татарҙар язалаусы отрядтар етәкселәрен уларҙы ҡайҙа көтөүҙәре тураһында иҫкәртеп ҡуя. 1736 йылдың 19 ғинуарында А. И. Тевкелев Һөйәнтүҙ ауылына килеп инә, һәм ауыл халҡының үҙ отрядына ҡаршы сығырға йыйынған булыуын белгәс, уларҙы вәхшиҙәрсә ҡырырға бойороҡ бирә.
Бынан һуң Тевкелевтың һәм полковник Мартыновтың язалаусы отрядтары Себер юлының Балыҡсы, Унлар, Ҡыр-Танып улустарында йәнә 51 ауылды талап, яндырып сыға, 2 меңдән ашыу кешене үлтерә (хәҙер Башҡортостандың Асҡын, Балтас, Ҡариҙел райондары биләмәһе). Батша хакимиәтенең Ырымбур экспедицияһына ҡаршы торорға тырышҡан башҡорттарҙы ҡырыуы ихтилалдың тағы ла нығыраҡ ҡыҙып китеүенә килтерә.
Башҡорт халҡының ауыҙ-тел ижадында
Башҡорт халҡы Тевкелевҡа Тәфтиләү тигән исем таға һәм ҡанлы йәштәр менән һуғарылған «Тәфтиләү» йырын ижад итә.
Иҙел буйҡайҙары, ай, ҡаялыҡ —
Полковник Тәфтиләү яу урыны.
Башҡорт илкәйҙәрен утҡа тотҡас,
Алтынланды уның яурыны.
Аҫтындағы эйәр атҡа тейер,
Эйәре лә белмәҫ, ат белә.
Тәфтиләүҙең ҡылған, ай, ҡәһәрен
Үҙе белмәһә лә, ил (хал(ы)ҡ) белә.
Йыр йырламай күңел асылмаҫ.
Полковник Тәфтиләү түккән ҡандың
Ҡайнап ҡына аҡҡан Иҙел аша
Тәфтиләүҙәр генә быуа алмаҫ.
Ҡара ла ғына урман ҡая бите,
Шаулайҙыр ҙа кисен, ел саҡта.
Ташҡайҙарға соҡоп яҙҙым ҡарғыш,
Ейәндәрем уҡыр бер саҡта…
Һылтанмалар
Һөйәнтүҙ исемендә Һөйәнтөҙ исемендә Һөйәнтөҫ исемендә
Пальник-Ю (Оло Роговая ҡушылдығы)
Пальник-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Роговая йылғаһының һул ярына тамағынан 136 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ахимка
Ахимка — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Черная йылғаһының уң ярына тамағынан 32 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.
Сыпан
Сыпан — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пильва йылғаһының һул ярына тамағынан 54 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.
Ахимка
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Сыпан
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мөхәббәт
Мөхәббәт — кешегә генә хас булған тойғо, бер кешенең икенсе кешегә ҡарата тәрән бәйләнеше, симпатияһы, һөйөүе.
Мөхәббәттең төрҙәре
Мөхәббәт — донъя мәҙәниәтендә һәм сәнғәтендә дөйөм һәм фундаменталь тема булып ҡала. Мөхәббәтте тикшереү боронғо фәлсәфәүи системаларҙа һәм әҙәбиәттә лә сағылыш тапҡан.
"Мөхәббәт" ғәрәп теленән килгән һүҙ тигән ҡараш киң таралһа ла, уның сығышы боронғо Һиндостанда дини-фәлсәфәүи ихтыяждарға хеҙмәт итеүсе әҙәби тел — санскрит теленә бәйле. Һуңғы йылдарҙа республикабыҙҙың төрлө райондарында алып барылған археологик эҙләнеүҙәр нигеҙендә Көньяҡ Уралда бик боронғо дәүерҙәрҙә hинд-герман телдәр ғаиләhенә ҡараған иран-арий ҡәбиләләре йәшәүе иҫбат ителде. Был ҡәбиләләрҙең йәшәү рәүеше, йолалары hәм ғәрөф-ғәҙәттәренең үтәлеше, башҡорт теле менән уртаҡлыҡтары булыуы тураhында фәнни мәғлүмәттәр көн битенә сыҡты. Бына шул санскрит телендә maxabhuta — бөтә нәмә, бөтә тереклектең барлыҡҡа килеүен тәьмин итеүсе дүрт тәүэлементтың (ер, ут, һыу, һауа) бергәлегенә ишара яһаусы төшөнсәне аңлата. Һиндостандан таралған дини-фәлсәфәүи тәғлимәт — йога өйрәтеүенсә, аңы йөрәк тәңгәлендәге анахата кимәленә күтәрелгән осраҡта ғына,әҙәм балаһы был тойғоға эйә була ала. Шуға күрә кешелек донъяhына хас барса мөнәсәбәттәрҙә лә даими рәүештә теүәл hәм яуаплы булырға өйрәтә йога тәғлимәте: ата-әсә һәм бала, ир-ҡатын, туған-зат, дуҫ-иш кимәлендә генә түгел, ә шулай уҡ милләтеңә, туған телеңә, Тыуған илеңә тоғролоҡ hаҡлай белеү — былар барыhы ла мөхәббәт тойғоһоноң йәшәйешебеҙҙәге сағылышы.
Кешеләр араhын бутау, дошманлашыу, үс hаҡлау, көнләшеү, кенә ҡыуыу кеүек түбән хис-тойғоларҙан арынып ҡына, йөрәген таҙартыу мөмкин әҙәм балаhына.
Исламда мөхәббәт төшөнсәһе
Пәйғәмбәрҙәрҙән мөхәббәт нигеҙендә ғаилә ҡороу, никах йолаһы ингән. Ҡорьәндә был хаҡта шулай тиелгән .
"Мөхәббәт" һүҙе дини яҙмаларҙа йыш осрай, әммә уларҙың күпселеге Аллаһы тәғәләгә, Мөхәммәт Пәйғәмбәргә (с.ғ.с), башҡа пәйғәмбәрҙәргә, хаҡ имадарға һ.б һәм мөьмин-мосолмандың үҙ-ара һөйөүен күҙҙә тота.
Сәләмәт йөрәккә эйә булыу — кешенең Аллаһы Тәғәлә ҡаршыһында уңышҡа ирешеүселәрҙән булыуынан. Ауырыуҙарҙан һәм боҙоҡлоҡтарҙан азат булған йөрәк кенә сәләмәт һанала. Бындай йөрәктә Аллаһҡа мөхәббәттән, Унан ҡурҡыуҙан һәм Унан йырағайтыусы нәмәләрҙән ҡурҡыуҙан башҡа бер нәмә лә юҡ.
Хәҙис шәриф
Ике кеше араһындағы, ир менән ҡатын араһындағы мөхәббәт Аллаһ хаҡына булғанда ғына мөхәббәт иң юғары ләззәт бирә, ғаиләләрҙең бәхетенә нигеҙ була тип һанай Ислам дине.
Мөхәббәт - ауыҙ-тел ижадында
Мөхәббәт тойғоһо кешелеккә хас тойғоларҙың иң көслөһө һәм иң бөйөгө. Уның хаҡына кешелек донъяһы тарихында батырлыҡтар ҡылынған, иң ҡаты һынауҙар үтеп сығылған, иң матур риүәйәттәр яҙылған, йырҙар йырланған. Башҡорт халҡы борондан "Йософ үә Зөләйха", "Таһир үә Зөһрә" кеүек дастандарҙы белгән, яттан һөйләгән, телдән-телгә тапшырған.
"Сәлимәкәй (йыр)", "Зәлифәкәй (йыр)", "Зөлхизә (йыр)" кеүек халыҡ йырҙары мөхәббәткә, һөйгән йәрҙәренә бағышлап сығарылған.
Пизяевка
Пизяевка — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/67/141/33 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Мөхәббәт
Мөхәббәт - ауыҙ-тел ижадында
Был юғары тойғоға күп кенә башҡорт халыҡ мәҡәл-әйтемдәре  бағышланған:
Пизяевка
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Сыртланов Рауил Шаһихәйҙәр улы
Сыртланов Рауил Шаһихәйҙәр улы (29 октябрь 1877 йыл — 20 июнь 1916 йыл) — Рәсәй империяһының хәрби эшмәкәре, 2016 йылдың башынан Ровно пехота полкы командиры. 1904—1905 йылдарҙағы рус-япон һуғышында ҡатнашҡан һәм Беренсе донъя һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир. Генерал‑майор (1916). Рәсәй империяһының 4‑се дәрәжә Изге Георгий (1917), 3‑сө (1913) һәм 4‑се (1905) дәрәжә Изге Анна, 3‑сө дәрәжә Изге Станислав (1912) ордендары кавалеры.
Биографияһы
Рауил Шаһихәйҙәр улы Сыртланов 1877 йылдың 29 октябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Шланлыкүл ауылында башҡорт дворян ғаиләһендә тыуған. Башҡорт дворяндары Сыртлановтар нәҫеленән, Шаһихәйҙәр Шаһгардан Сыртлановтың улы, Ғәлиасҡар Шәхәйҙәр улы Сыртлановтың ҡустыһы.
2-се Ырымбур кадет корпусын, 1898 йылда Михаиловск артиллерия училищеһын, 1905 йылда Генераль штабтың Николай академияһын (икеһе лә — Санкт-Петербург) тамамлаған.
1895—1916 йылдарҙа рус армияһында. 1898 йылдаң алып лейб-гвардия 3‑сө артиллерия бригадаһында, 1905 йылда декаберендә — 1‑се Ташкент резерв батальонында, 1907 йылда — 1-се Төркөстан армия корпусы штабында, 1912 йылда майынан — Төркөстан хәрби округы штабында хеҙмәт итә, сентябрендә — Алексеевск хәрби училищеһында (Мәскәү) уҡыта.
1915 йылда октябрендә башлап 22‑се пехота дивизия штаб начальнигы вазифаһын башҡарыусы, 1916 йылда башынан — 166-сы Ровно пехота полкы командиры. 20 июндә Скробово ауылы янында Сыртлановтың полкы менән дошмандың нығытылған позицияһына һөжүмгә барғанда һәләк була.
Оло Ханмей
Оло Ханмей — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Ханмей йылғаһының һул ярына тамағынан 54 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 66 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Шугома
Шугома — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кострома йылғаһының уң ярына тамағынан 304 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мария Тереза Нуццо
Мария Тереза Нуццо (англ. Maria Teresa Nuzo, мальт. Marija TereERa Nuzzo ; 11 май 1851, Валлетта, Мальта, Бөйөк Британия — 1923 апрель, Хамрун, Мальта, Бөйөк Британия) — католик ҡатын-ҡыҙ монах, Изге Йөрәк Ҡыҙҙары (D. S. H.) конгрегацияһына нигеҙ һалыусы.
Биографияһы
Мария Тереза Нуццо 1851 йылдың 11 майында Валлеттала тыуа һәм икенсе көндө үк суҡындырыла. Ул Паоло Нуцо менән Луизаның ете балаһы араһында икенсеһе була, әммә уның өлкән ағаһы холеранан вафат була. Һигеҙ йәшендә Мария Тереза донъя миропомазание (https://foma.ru/chto-takoe-miropomazanie.html) ҡабул итә.
Шул ваҡыттағы Мальта балаларынан айырмалы рәүештә, Мария Тереза инәһе Валлетта Розина етәкселек иткән шәхси мәктәптә белем алыу бәхетенә ирешә. Тереза 16 йәшендә етәкселекте үҙ өҫтөнә ала, сөнки Розина тиҙҙән бөтөнләй һуҡырая һәм күп тә үтмәй вафат була.
Тереза монахинялар анты ҡабул итергә планлаштыра, әммә мәктәпкә етәкселек итергә тура килеү, бынан тыш атаһына өйҙә ярҙам кәрәк булыу арҡаһында был мөмкин булмай, шуға күрә ул рухани Пьетро Паче кәңәше буйынса ярлылыҡ, бөтөнлөк һәм тыңлаусанлыҡ анты ҡабул итә. Ике йылдан һуң, Терезаға егерме биш йыл булғанда, уның атаһы, ә биш йылдан һуң әсәһе вафат була. Мария Тереза монастырға китергә йыйына, әммә монсеньор Пьетро Паче, уға бер ҙә оҡшамай, тип иҫәпләй. 1902 йылға тиклем ул мәктәптә эшләй һәм катехизаторлыҡ эшмәкәрлеге алып бара, ә 1903 йылда монах конгрегацияһы булдыра.
Мария Тереза Нуццо Әсә 1923 йылда Хамрунда вафат була.
Изге Йөрәк Ҡыҙҙары конгрегацияһы
1903 йылдың 21 ноябре Ватикан яғынан 1988 йылда рәсми хуплау алған Изге Йөрәк Ҡыҙҙары конгрегацияһына нигеҙ һалыныу датаһы булып иҫәпләнә. Әлеге ваҡытта был конгрегацияға ҡараған монастырҙар Мальтала ғына түгел, ә Италия, Һиндостан, Кения, Танзания, Уганда, АҠШ, Филиппин, Ирландия, Ливия һәм Көньяҡ Корея .ла бар.
Конгрегация ҡатын-ҡыҙ монахтары тәрбиәүи һәм мәғариф эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә, тәү сиратта Марс башланғыс мәктәбендә, Хамрун балалар баҡсаһында, Зуррик балалар йортонда һәм Зейтун һәм Меллихала балалар өсөн көндөҙгө ял үҙәгендә.
Хәтер
Марста (Мальта) башланғыс мәктәп һәм Руиру (Кения) башланғыс мәктәп Мария Тереза Нуццо исеме менән атала.
2003 йылдың 2 майында Мария Тереза Нуццо Әсәне батификациялау процесы башланыуы тураһында иғлан ителде.
Липача
Липача — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пижма йылғаһының һул ярына тамағынан 262 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Йүрмәтау (ауыл)
Йүрмәтау (Ермотаево) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 5 кеше. Почта индексы — 453550, ОКАТО коды — 80211849003.
Пальник-Ю (Юн-Яга ҡушылдығы)
Пальник-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Юн-Яга йылғаһының һул ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Босдорф
Босдорф (Boßdorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 595 кеше йәшәй. Майҙаны — 25,34 км2. Диңгеҙ кимәленән 147 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6895 һәм автомобиль коды — WB.
Нядейта-Яха
Нядейта-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сую-Нгэва-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ахтасымполум
Ахтасымполум — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Пелым йылғаһының һул ярына тамағынан 666 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 40 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Питерка (йылға)
Питерка — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/200 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Элнать
Элнать — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кострома йылғаһының уң ярына тамағынан 84 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Педагогия академияһы
Педагогия академияһы — 1907 йылда асылған Рәсәй юғары мәҡариф-ғилми педагогик учреждениеһы. Педагогия академияһы Рәсәй империяһының ижтимағи уҡыу йорттары араһында ғилми әһәмиәте төп урынды алып торған.
Тарихы
1904 йылда ГУВЗдың (Главное управление военно-учебных заведений) Педагогика музейында Педология курстары асыла. 1907 йылда Педология курстары базаһында Санкт-Петербургта Мәгариф Лигаһында Педагогия психологияһы буйынса Бөтә Рәсәй съезды ҡарары нигеҙндә Педагогия академияһы төҙәлә. 1907 йылда раҫланған устав нигеҙендә, Педагогия академияһы ғилми-педагогик үҙәк булып тора һәм халығ мәғарифы министры П. М. Кауфманға буйһона. Педагогика академияһының етәксе звеноһы булып Совет тора. Совет профессор-уҡытыусылар һәм етәкселек составын һыйлаған. 1907 йылда Педагогия академияһының беренсе президенты А. Н. Макаров була, беренсе вице-президенты М. М. Ковалевский, секретары А. П. Нечаев. А. Ф. Лазурский, А. С. Лап­по-Да­ни­лев­ский, С. Ф. Ольденбург, Н. И. Кареев, Г. А. Фальборк и И. М. Гревс. В. И. Вернадский, И. П. Павлов, Е. В. Тарле, А. А. Корнилов, Н. А. Гредескул, И. X. Озеров, А. А. Шахматов, И. А. Бодуэн-де-Куртене, Д. Н. Овсяников-Куликовский, С. А. Венгеров, Л. И. Петражицкий, Н. О. Лосский кеүек төрлө фән өлкәһендә эшләгән педагогтар Пелагогия академияһы Советы ағзалары булып торалар.
Уҡытыу барышы
Педагогия академияһы Рәсәй Федерацияһы Халыҡ мәғарифы министрлығы ведомствоһының "педагогик мәсьәләләр буйынса тәжрибәле һәм белгес экспериментаторҙар" әҙерләү өсөн "юғары курстар" булып торған, халыҡ мәғарифының төрлы мәсьәләләре буйынса юғары квалификациялы эксперттар, уҡыу йорттары директорҙары, педагогтар, мәктәптән тыш белем биреүҙе ойоштороусылар һәм гигиенисттарҙың мәктәп табибтарын әҙерләгән учреждение булып тора.
Педагогия академияһына Рәсәйҙә йәки сит илдә юғары белем алған егеттәр һәм ҡыҙҙыр ҡабул ителгән. Дине һәм милләтенә әһәмиәт бирелмәгән. Уҡыу процессыны өс йүнәлештә барған: педагогика, мәктәп белеме, педагогик психология һәм мәктәп гигиенаһы кеүек төп категория; физиология, психология, анатомия, философия; сәнғәт һәм әһәбиәт тарихын үҙ эсенә алған өҫтәмә махсус, уҡыу йорттарында уҡыу предметтарын уҡытыу тарихын һәм методикаһы.
1910 йылда Педагогия академияһындә Санкт-Петербург Петербург эксперименталь педагогика йәмғиәте структураһына ингән эксперименталь мәктәп асыла. 1916 йылдан Педагогия академияһы Санкт-Петербург йәмғиәте эксперименталь педагогика ойошмаһына инә. Педагогия академияһы төрлө белгестәр әҙерләү буйынса Бөтә Рәсәй уғытыусылар курстарын ойоштороу һәм үткәреү өсөн күп эшләй. Уҡытыусылар араһында «Педагогика академияһы очерк һәм монографияларҙа» кеүек академия хеҙмәттәре популярлыҡ ала.
Оло Харь-Юган
Оло Харь-Юган — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Глубокий Полуй йылғаһының һул ярына тамағынан 202 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.