cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Барбараш Ольга Леонидовна
Биографияһы
1997 йылдан Кемеров дәүләт медицина академияһының иң тәүге кафедраларының береһен — факультет терапияһы кафедраһын етәкләй. 2007 йылда — Кемеров дәүләт медицина академияһының кардиология һәм йөрәк-ҡан тамырҙары хирургияһы кафедраһы мөдире. 2008 йылдан — Рәсәй медицина фәндәре Академияһының Кемерово фәнни үҙәгенең (УРАМН НИИ КПССЗ СО) мультифокаль атеросклерозы бүлеге мөдире.
Ошо йылдар дауамында Кемеров медицина академияһы студенттар Ольга Леонидовнаның иҫ китмәле лекторлыҡ һәм уҡытыусы таланты тәьҫирендә булды. Бик күп йәш табиптар өсөн уның етәкселегендә фәнни темалар һәм диссертациялар өҫтөндә эшләү уларҙың тормош һәм һөнәри юлын билдәләргә ярҙам итте. Сталин и пути Выборг определяющими жизненного научными профессии врач-кардиолог. Ольга Леонидовна эш дәүерендә үҙен яҡшы лектор ғына түгел, дискуссиялар оҫтаһы итеп, «сиселмәҫ» булып күренгән фәнни мәсьәләне асырлыҡ йүнәлеш биреүсе итеп күрһәтте.
УРАМН Научно-исследовательский институт комплексных проблем сердечно-сосудистых заболеваний СО РАМН (НИИ КПССЗ СО РАМН) Кузбасский научный центр Кузбасский НЦ СО (Кемерово) ГУ НИИ комплексных проблем гигиены и профзаболеваний СО РАМН (Новокузнецк)
2009 йылда Федераль дәүләт бюджет фәнни учреждениеһы «Йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарының комплекслы проблемалары буйынса фәнни-тикшеренеү институты» составында формалашҡан мультифокаль атеросклероз бүлеген ойоштороу һәм аяҡҡа баҫтырыу Ольга Леонидовна Барбараш исеме менән бәйле.
2011 йылдың декабренән Ольга Леонидовна Барбараш директоры.
Фәнни ойошмаларҙың Федераль агентлығы рейтингында алдынғы рәттәрҙә барған йәш һәм уңышлы үҫешкән ҙур фәнни коллектив менән етәкселек итеп, Ольга Леонидовна ғилми ниәттәрен тағы ла юғарыраҡ кимәлдә хәл итеү мөмкинлеген ала. О. Л. Барбараш һәм ул етәкләгән коллективтың фәнни ҡыҙыҡһыныу фокусы атеросклероз сире сәбәле мультифокаль зыянының формалашыу механизмында төрлө клиник үҙенсәлектәр һәм факторҙар ҡатнашыуына йүнәлтелгән, һәм уның икенсел эффектив профилактик программаһын әҙерләү мөһим. Ольга Леонидовна һәм уның арҡалаштары алып барған тикшереүҙәрҙең һөҙөмтәләре даими рәүештә ғилми йәмәғәтселектең Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә үткән фәнни форумдарында һәм конгрестарында яҡтыртыла.
Фәнни эшмәкәрлеге
О. Л. Барбараш тикшеренеүсе ғалим булараҡ донъяла киң танылыу алған, Рәсәй кардиология ойошмаһының (РКО) Кузбасс бүлексәһе һәм кардиосоматика секцияһы етәксеһе. Ольга Леонидовна түбәндәге сирҙәрҙе дауалау буйынса кәңәш-тәҡдимдәр бирә: Сегмент ST күтәрелеү менән бәйле киҫкен коронар синдромлы ауырыуҙарҙы дауалау буйынса РКО-ның милли клиник тәҡдимдәрен әҙерләү (2007 йыл), Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығының артериаль гипертензия буйынса стандарттарын әҙерләү (2008 йыл), антитромбоцитар терапия (2009 йыл), ҡан тамырҙары артериаль патологиялы булған пациенттарҙы дауалау буйынса (2010 йыл), Сегмент ST күтәрелеп, йөрәк миокардаһының киҫкен инфарктын үткәргән ауырыуҙарҙы реабилитациялау һәм икенсел профилактика буйынса (2014 йыл). О. Л. Барбараштың фәнни эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре түбәндәге хеҙмәттәрендә күренә: 662 ғилми эштәрендә, шул иҫәптән 19 монографияһында һәм китабында, шулай уҡ 15 һаҡланған интеллектуаль милек объектында. Юғары аттестация комиссияһының ВАК исемлегенә ингән рәсәй журналдарында баҫылған фәнни хеҙмәттәрҙең дөйөм һаны 506, сит ил журналдарында — 35, рәсәйҙә тәржемә итлгән журналдарҙа — 13. Ғилми цитаталарҙың рәсәй индексы (РИНЦ) иҫәпләүенсә, О. Л. Барбараш баҫып сығарғандан өҙөктәр килтереү 3014 тәшкил итә (Хирши индексы — 13), Scopus-та — 2534 (Хирши индексы — 7), Web of Science -ла — 776 (Хирши индексы −6). О. Л. Барбараштың фундаменталь фәнни тикшеренеүҙәре атеросклероз ауырыуында мультифокаль зыян килтереүе формалашыу механизмының клиник үҙенсәлектәрен өйрәнеүгә һәм төрлө факторҙарҙың өлөшөнә бағышланған; икенсел профилактика программаларын әҙерләү ҙә күҙ уңында тотола. Был йүнәлеш сиктәрендә мультифокаль атеросклерозда төрлө ҡан тамырҙары бассейнында ишемияның киҫкен һәм хроник формалары үҫешендә һәм фаразлауында патогенетик үҙенсәлектәрҙе өйрәнеү, диагностика алгоритмын яҡшыртыу, был патологияға эйә ауырыуҙарҙы төрлө алымдар менән дауалауҙың файҙаһын һәм хәүефһеҙлеген баһалау, шул иҫәптән хирургик һәм медикаментоз дауалау тактикаларының файҙаһын анализлау, мультифокаль зарарланғанда атеросклерозы киҫкен һәм хроник күрһәткесле пациенттарҙың төрлө ҡан тамыры бассейнын реваскуляризациялағанда эндоваскуляр алымды яҡшыртыу, уларҙы стационар һәм дауахананан сыҡҡандан һуң дауалауҙы оптимизациялау, анестезиологик тәьмин итеү һәм интенсив терапия ярҙамы биреү өҫтөнлөклө бурыс булып тора.
2016 йылда ғалимға Рәсәй Фәндәр Академияһының РАН ағза-корреспонденты исеме бирелде.
О. Л. Барбараш инициативаһы менән 1999 йылдан медицина академияһы кафедралары һәм Кемеров ҡалаһы клиникаһы нигеҙендә яңы дауалау сараларының файҙаһын һәм хәүефһеҙлеген баһалау буйынса клиник тикшеренеүҙәр халыҡ-ара үҙәктәре ойошторола, I фазанан алып IV фазаға саҡлы 150-нән артыҡ тикшеренеү үткәрелгән. Әлеге ваҡытта О. Л. Барбараштың фәнни эшмәкәрлеге һөҙөмтәһе 800-ҙән артыҡ әнни хеҙмәтендә, шул иҫәптән 19 монография аша күренә. Ольга Леонидовна — 15 һаҡлаулы интеллектуаль милек объекты авторы. Дөйөм алғанда, уның етәкселегендә 11 докторлыҡ һәм 61 кандидатлыҡ диссертацияһы яҡланған.
Медицина журналдарындағы эшмәкәрлеге
«Ревматология һәм кардиоангиология», «Атеросклероз», «Креатив кардиология» журналдарының редколлегия ағзаһы, журналының редакция советы ағзаһы һәм баш мөхәррире урынбаҫары булып тора. шулай уҡ түбәндәге журналдарҙың редакция советы ағзаһы:
«Сибирское медицинское обозрение», «Проблемы женского здоровья», «Медицина в Кузбассе», «Сибирский медицинский журнал» (г. Томский), «Вестник кардиологии», «Неотложная кардиологическая», «РМЖ».
О. Л. Барбараштың хеҙмәтен баһалау
2016 йылдың июлендә кузбасс кардиологтары мәктәбе лидеры, медицина фәндәре докторы, профессор Ольга Леонид ҡыҙы Барбараш 55 йәшлек юбилейын билдәләне.
Төп хеҙмәттәре
Ольга Леонидовна Барбараш — тәжрибәле кардиолог-табип, үҙенең пациенттары проблемаларына иғтибарлы һәм ярҙамсыл, тикшеренеү институтының ғилми хеҙмәткәрҙәре араһында ла, Рәсәй һәм сит ил клиницист коллегалары лайыҡлы абруй менән файҙалана. Уның һәр көнө реанимация һәм интенсив терапия бүлектәрендә дауаланған пациенттарҙы ҡарауҙан башлана. Ауыр патологиялы пациенттарҙың сирҙәрен аныҡ билдәләү консилиумдарында ысын профессиона лдарса яуаплылыҡ менән, етди уйлап ҡатнаша. О. Л. Барбараштың уҡыусылары, Кузбасс кардиология үҙәге коллективы һәм «РМЖ» редакцияһы коллективтары уның эшендә терәк булып тора.
Һылтанмалар
Компания «КУЗБАССКОЕ научное общество кардиологов», дата регистрации — 3 августа 2004 года, регистратор — Управление МНС России по КЕМЕРОВСКОИ области. Наименование Полное официальное — ОБЛАСТНАЯ КРЕМИРОВАЛИ общественная организация «кузбасское научное общество кардиологов». Юридическая адрес: 650002, г. КЕМЕРОВО, Сосновый бульвар, д. 6.
Джручи монастыры
Джручи монастыры йәки изге Георгий монастыры (ჯრუჭის წმინდა გიორგის სახელობის მონასტერი) -  Грузияла Имеретия төбәгенең төньяҡ- көнбайышында урынлашҡан,  X йәки XI быуатта нигеҙләнгән, бер нисә тапҡыр яңынан үҙгәртеп ҡоролған һәм реконструкцияланған, 1846 йылдың аҙағына ахырҙа үҙенең архитектура стилен ала. Ул 1991 йылда ер тетрәүҙән тулыһынса тиерлек емерелә, һөҙөмтәлә диуарының бер өлөшө хараба араһында ҡала. Монастырь Грузияның милли әһәмиәттәге күсемһеҙ мәҙәниәт ҡомартҡыһы исемлегенә индерелгән.
Кирилловка (йылға)
Кирилловка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Кемчуг йылғаһының һул ярына тамағынан 38 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Джручи монастыры
Тарихы
Совет осоронда монастырь ябыла, ә уның антиквариаты Кутаиси һәм Тбилиси музейҙарына тапшырыла.1991 йылдың апрелендә сиркәү ер тетрәүҙән зыян күрә. Ғибәҙәттәр һирәкләп харабаларҙа ойошторола, биләмәһе сүп-сарҙан таҙартыла. 2018 йылда реставрацияһының күләмле проекты иғлан ителә
Кирилловка (йылға)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Дараба Хаджа Саран
Дараба Хаджа Саран (, Гвинея) — Мано йылғаһы дәүләттәре союзының ҡатын-ҡыҙҙарының тыныслыҡ өсөн берләшмәһенә нигеҙ һалыусы (REFMAP).
Биографияһы
Дараба Хаджа Саран 1945 йылда Гвинеяла тыуа. Атаһы Гаджи Әхмәт Секо Туре командованиеһы һалдаты була.
Дараба Хаджа Саран Германияла Лейпциг һәм Галле ҡалаларында фармакологияны өйрәнә. 1970 йылда Хаджа Гвинеяға ҡайта һәм Тышҡы сауҙа министрлығының экспорт буйынса директор урынбаҫары итеп тәғәйенләнгәнгә тиклем Гаджи Мафори Бангуры колледжында уҡыта. 1996 йылда ҡатын-ҡыҙҙарға һәм балаларға ярҙам социаль мәсьәләләр министры вазифаһын биләй.
2010 йылда Хаджа Саран Дараба Гвинея президенты вазифаһына дәғүә иткән 24 кандидат араһында берҙән-бер ҡатын-ҡыҙ була. 2010—2017 йылдарҙа ул REFMAP генераль секретары вазифаһын биләй.
Винсент Ван Гог
Винсе́нт Ви́ллем Ван Гог (Vincent Willem van Gogh, 30 март 1853 йыл — 29 июль 1890 йыл) — Нидерландтың бөтә донъяға танылған рәссамы.
Биографияһы
Винсент Ван Гог Нидерландта Бельгия сигенән йыраҡ булмаған Төньяҡ Брабант провинцияһының Грот-Зюндерт ауылында 1853 йылдың 30 мартында иртәнге сәғәт 11-ҙә тыуа. Винсенттың атаһы Теодор Ван Гог була, әсәһе Гаагала ихтирамлы китап төпләүсе һәм һатыусы ҡыҙы Анна Корнелия Карбентус була. Теодор һәм Анна ғаиләһендә Винсент икенсе бала иҫәпләнә. Исемен бөтә ғүмерен протестант сиркәүенә бағышлаған атаһы яғынан олатаһы хөрмәтенә бирәләр. Теодор һәм Анна был исемде Винсенттан бер йыл алда тыуған беренсе балаларына бирә, тик ул тыуғандың беренсе көнөндә үк үлә. Шулай итеп Винсент, икенсе бала булып тыуһа ла, ғаиләлә өлкәне була. Винсентҡа дүрт йәш саҡта, 1857 йылдың 1 майында, ҡустыһы Теодорус Ван Гог (Тео) донъяға килә. Бынан тыш Винсенттың Кор (Корнелис Винсент) исемле ҡустыһы (17 май 1867), һәм өс һеңлеһе — Анна Корнелия (17 февраль 1855), Лиз (Элизабет Губерта, 16 май 1859) һәм Вил (Виллемина Якоба, 16 март 1862) була.
Бер туғандары Винсентты үҙ һүҙле, ауыр һәм «сәйер ҡылыҡлы» ялҡытҡыс бала булды тип хәтерләй. Был балала башҡаларҙан айырылып торған ниндәйҙер сәйерлек бар һәм, башҡа балалрҙан айырмалы, уға минең күңелем ятманы, унан лайыҡлы кеше сығыуына мин шикләнә инем, тип хәтерләй гувернаткалары. Ғаиләнән ситтә, киреһенсә, Винсент холҡоноң икенсе яғын күрһәтә, ул тыныс холоҡло, етди һәм уйланыусан була. Ул бөтөнләй тиерлек башҡа балалар менән уйнамай. Ауылдаштары алдында киң күңелле, алсаҡ, иғтибарлы, мәрхәмәтле, һөйкөмлө һәм баҫалҡы бала була. 7 йәш тулғас, ауыл мәктәбенә уҡырға бара, тик бер йылдан уны мәктәптән алалар, һәм һеңлеһе Анна менән уны өйҙә гувернантка уҡыта.
1864 йылдың 1 октябрендә ул Завебергҡа интернат-мәктәпкә китә. Өйҙән китеү бик күп ғазап кисереүҙең сәбәбе була, өлкәнәйгәс тә ул быны онота алмай. 1866 йылдың 15 сентябренән Тилбургта Виллем II интернат-колледжында уҡый башлай. Винсентҡа француз, инглиз, немец телдәре еңел бирелә. Шунда ул рәсем төшөрөү дәрестәрен ала. 1869 йылдың мартында Винсент ҡапыл уҡыуҙы ташлап, ата йортона ҡайта. Ошоноң менән уның белем алыуы тамамлана. Ул бала сағын: «Минең бала сығым күңелһеҙ, һыуыҡ һәм буш булды…»,- тип хәтерләй.
Сауҙа фирмаһында эшләү һәм миссионер эшмәкәрлеге
1869 йылда Винсент «Goupil & Cie» тип аталған эре художестволы сауҙа фирмаһының Гаага филиалына эшкә урынлаша. Шунда дилер сифатында дәрес ала. Буласаҡ рәссам тырышып эш башлай, яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә, һәм 1873 йылдың июлендә уны Goupil & Cie фирмаһының Лондондағы филиалына күсерәләр. Сәнғәт әҫәрҙәре менән көн һайын танышҡанға күрә, һүрәт сәнғәтенең асылын аңлай һәм ҡәҙерен белә. Бынан тыш ул ҡала музейында һәм галереяларҙа Жан-Франсуа Милле һәм Жюль Бретон эштәре менән таныша һәм уларға һоҡланып йөрөй. Август аҙағында Винсент Хакфордҡа күсеп килә һәм Урсула Лойер фатирына урынлаша. Винсент Урсула Лойерҙың ҡыҙы Евгенияға ғашиҡ булған тигән фараз йәшәп килә. Ысынында иһә, ул Каролина Хаанебик тигән немкаға ғашиҡ булған. Һөйгән ҡыҙынан кире яуап алғас, буласаҡ рәссам Библияны өйрәнә башлай. 1874 йылда Венсетты фирманың Париж филиалына күсерәләр, өс ай эшләгәндән һуң, ул тағы Лондонға күсә. 1875 йылда эшкә тағы ла Парижға ебәрәләр, был юлы ул Салон һәм Лувр күргәҙмәләре менән танышҡас, үҙен һынлы сәнғәттә һанап ҡарарға була. Был шөғөлө күп ваҡыт талап итә, үҙе өсөн «картиналар һатыуҙан да насарыраҡ сәнғәттең дошманы юҡ», тигән ҡарар сығара. Насар эшләгәне өсөн 1876 йылда уны Goupil & Cie фирмаһынан ҡыуалар. 1876 йылда Винсент Англияға кире килә, ул Рэмсгейтта инернатта эш хаҡы түләнмәй торған эш таба. Ошо уҡ осорҙа Винсент атаһы кеүек рухани булырға ҡарар итә. Июлдә Винсент Айзлворттағы мәктәптә эш таба (Лондон янындағы), унда уҡытыусы һәм пастор ярҙамсыһы булып эшләй. 4 ноябрҙә Винсент сиркәүҙә тәүге вәғәз уҡый. Ул Инжил (Евангелие) менән нығыраҡ ҡыҙыҡһына башлай, уның ярлылар өсөн вәғәздәр уҡырға теләге тыуа.
Раштыуаға Винсент ата-әсәһе янына ҡайта, улар Англияға кире бармаҫҡа өгөтләй. Винсент Нидерландта ҡала, ярты йыл Дордрехтта китап кибетендә эшләй. Был эшкә күңеле ятмай; күп ваҡытын һүрәт эшләп, Библиянан өҙөктәрҙе немец, инглиз һәм француз телдәренә тәржемә итеп үткәрә. Винсенттың пастор булыу теләгенә ҡаршы килмәй, 1877 йылдың майында уны Амстердамға, атаһының туғаны адмирал Ян ван Гог янына ебәрәләр. Ул икенсе бер ағаһы, билдәле дин белгесе, Йоганесс Стрикер менән университетҡа уҡырға инеү өсөн экзаменға әҙерләнә. Ләкин 1878 йылдың июлендә Амстердамдан ҡайтып китә. Ябай кешеләргә файҙа килтереү теләге уны Лакендағы пастор Бокманың Протестант миссионерҙар мәктәбенә алып килә, бында ул өс айлыҡ әҙерлек курсы үтә (ләкин уны насар холҡо, тышҡы ҡиәфәте өсөн ҡыуып сығарғандар тигән фараз да бар).
1878 йылдың декабрендә Винсент Бельгияның көньяғында Боринаж тигән шахтерҙар йәшәгән ярлы районындағы Патюражға миссионер булып бара, ең һыҙғанып эш башлай: сирлеләр янына йөрөй, уҡый белмәгәндәргә Изге яҙманы уҡый, вәғәз уҡый, балалар уҡыта, аҡса эшләр өсөн төндәрен Палестина һүрәттәрен эшләй. Винсенттың ошондай тырыш эшмәкәрлеген урындағы халыҡ та, Евангелие йәмғиәте лә күрә, уға илле франк эш хаҡы билдәләнә. Ярты йыл эшләгәндән һуң, ван Гог Евангелие йәмғиәтенең мәктәбенә уҡырға инергә уйлай, тик уҡыу өсөн түләргә риза булмай. Винсент шахта дирекцияһына эшселәр исеменән хеҙмәт шарттарын яҡшыртырға кәрәклеген аңлатып, мөрәжәғәт итә. Мөрәжәғәт яуапһыҙ ҡала, ә Ван Гог Бельгияның протестант сиркәүе синодаль комитетының рухи етәксеһе вазифаһынан бушатыла. Был рәсамдың психикаһына бик ауыр йоғонто яһай.
Рәссамлыҡ юлы
Патюраждағы ваҡиғаларҙан һуң Ван Гог ҡабаттан һынлы сәнғәткә уҡырға була һәм 1880 йылда ҡустыһы Тео ярҙамы менән Брюсселгә китә. Бында Король сәнғәт академияһында уҡый башлай, ләкин бер йылдан һуң ата-әсәһе янына кире ҡайта. Был осорҙа ул рәссам булыу өсөн талантың булмаһа ла, күп күнегеүҙәр ярҙамында рәссам булып китергә мөмкин тип иҫәпләй.
Был осорҙа уларға ҡунаҡҡа улы менән бергә тол ҡатын Кее Вос-Стрикер ҡунаҡҡа килә. Винсенттың уға күҙе төшә, ләкин ҡунаҡ ҡатын уның тойғоларына кире ҡаға. Ван Гогтың туғандары ла рәссамдың был тойғоларын хупламай һәм уны бик тиҙ генә йорттарынан ситкә оҙаталар. Ван Гог ныҡ ҡайғыра, ул Гаагаға килә һәм, ҡайғыһын баҫыр өсөн, һынлы сәнғәт менән булыша башлай. Ул бында Гаага сәнғәт мәктәбе вәкиле булған алыҫ туғаны Антон Маувенан рәсем төшөрөргә өйрәнә. Винсент бик ныҡ тырыша, ул буяуҙарҙы дөрөҫ ҡулланырға өйрәнә, бер нисә төрлө материалды һәм рәсем техникаһын: аҡбурҙы, акварелде, сепияны, ҡауырһын менән яҙыуҙы- бергә ҡушып, һүрәттәр яһай («Йорт арты (Задворк)», 1882, ҡағыҙҙа ҡауырһын, аҡбур һәм бумала, Крёллер-Мюллер музейы, Оттерло; «Ҡыйыҡтар. Ван Гог оҫтаханаһынан ҡарағандағы күренеш (Крыши. Вид из мастерской Ван Гога)», 1882, ҡағыҙҙа аҡбур һәм бумала, Ж. Ренан коллекцияһы, Париж). Рәссам тырышып Шарль Баргтың «Рәсемгә өйрәтеү курсы» әсбабын уҡый, 1880/1881 йылдарҙа ундағы барлыҡ литографияларҙың күсермәһен яһай.
Гаагала рәссам тағы ла бер тапҡыр ғаилә ҡорорға була: уның һайлаған ҡатыны урамда теләнселәп йөрөгән өс балалы Христин тигән ҡатын була. Ван Гог уны ныҡ йәлләй һәм үҙе менән бергә йәшәргә саҡыра, үҙен бик ныҡ бәхетле итеп тоя. Ван Гогтың дуҫтары һәм туғандары уның өйләнеүен хупламай һәм уның менән яҡынлашыуҙан туҡтай. Христиндың бик насар холҡло булыуы был ғаиләне тарҡата: тиҙҙән Ван Гог Христин менән айырылыша. Ван Гог, Гаагала ҡалмайынса, Нидерландтың төньяғындағы Дренте провинцияһына күсеп китә. Бында бәләкәй генә бер иҫке йортта оҫтапхана булдыра һәм картиналарын яҙа башлай. Башлыса ул пейзаждар һәм крәҫтиәндәр тормошон һүрәтләгән картиналар яҙа.
Тематикаһы буйынса Ван Гогтың әҫәрҙәре реализмға ҡарай, ләкин һынлы сәнғәткә уҡымау сәбәпле, рәссам кеше фигураларын төшөрә белмәй яфалана: кеше фигураһы уның картиналарында йәнһеҙ, тәбиғәт балаһына оҡшамаған килеп сыға. Был бигерәк тә «Картуф сәсеүсе рәҫтиән һәм крәҫтиән ҡатын (Крестьянин и крестьянка, сажающие картофель)» (1885, Кунстхауз, Цюрих) картинаһында асыҡ сағыла: картиналағы кешеләр ҡаяға оҡшап тора, ә алыҫтағы горизонт уларҙың өҫтөнә ныҡ итеп баҫып, турайып баҫыу ғына түгел, хатта бөгөлөргә лә мөмкинлек бирмәгән төҫлө күренә. Һуңғараҡ яҙған «Ҡыҙыл виноград ҡыуаҡтары (Красные виноградники» (1888, А. С. Пушкин исемендәге дәүләт сәнғәт музейы, Мәскәү) картинаһында ла ошо уҡ хәл ҡабатлана. 1880-се йылдарҙа яҙылған картиналар серияһында ла («Нэюнендағы протестант сиркәүенән сығыу (Выход из протестантской церкви в Нюэнене» (1884—1885), «Крәҫтиән ҡатын-ҡыҙ (Крестьянка)» (1885, Крёллер-Мюллер музейы, Оттерло), «Картуф ашаусылар (Едоки картофеля)» (1885, Винсент Ван Гог музейы, Амстердам), «Нюэнендағы иҫке сиркәү манараһы (Старая церковная башня в Нюэнене)» (1885) рәссам ҡараңғы төҫтәр ҡуллана, был психологик көсөргәнеш тыуҙыра. Ошо уҡ осорҙа рәссам пейзаж яҙыуҙы үҙенсә аңлай, уны кеше менән сағыштыра.
1885 йылда Ван Гог Дрентте ташлап китә, сөнки урындағы пастор крәҫтиәндәргә рәссамдың моделе булырға рөхсәт итмәй : быны әхлаҡһыҙлыҡ тип таба. Винсент Антверпенға китә һәм бындағы Художество академияһында тағы ла сәнғәткә уҡый башлай, кистәрен шәхси мәктәпкә йөрөп, яланғас моделдәрҙе төшөрә, кеше фигураларын дөрөҫ төшөрөргә өйрәнә. 1886 йылда Ван Гог Антверпендан Парижға, сәнғәт әҫәрҙәре менән сауҙа итеүсе ҡустыһы Тео янына, күсеп килә.
Винсент тормошонда Париж осоро башлана, һәм ул бик уңышлы осор була: рәссам педагог Фернанд Кормонда уҡый, импрессионизмды, япон гравюраһын, Поль Гогендың синтетик әҫәрҙәре менән таныша. Был осорҙа яҙған картиналарында уның элекке картиналарына хас булған ҡараңғы буяуҙар юғала, улар урынына палитраһында яҡты, сағыу, асыҡ-зәңгәр, алтынһыу-һары, ҡыҙыл төҫтәр барлыҡҡа килә, бумалаһы ла материал өҫтөндә туҡталышһыҙ йөрөй, һәр бер һалған буяуы туҡтауһыҙ ағып торған кеүек күренә ("Агостина Сегатори «Тамбурин» кафеһында (1887—1888, Винсент Ван Гог музейы, Амстердам), «Мост через Сена йылғаһы аша күпер» (1887, Винсент Ван Гог музейы, Амстердам), «Танги ата» (1887, Роден музейы, Париж), «Лепик урамындағы Тео фатирынан ҡарағанда Париж күренеше (Вид на Париж из квартиры Тео на улице Лепик)» (1887, Винсент Ван Гог музейы, Амстердам). Уның әҫәрҙәренә хас булған көсөргәнешлек юғала, уның урынына импрессионистар ижадына хас булған тыныслыҡ, һиллек килә. Ван Гог Париж импрессионистары менән таныша, уларҙың «Ла Фурш» ресторанындағы, «Тамбурин» кафеһындағы, артабан — «Ирекле театр» фойеһындағы күргәҙмәләрендә ҡатнаша. Ван Гогтың был осорҙа яҙған картиналарын публика аңламай һәм уларҙы һатып алмай. Рәссам артабан сәнғәт серҙәрен үҙаллы өйрәнә башлай — Эжен Делакруанан буяу төҫтәре теорияһын, Адольф Монтичеллиҙан фактуралы һынлы сәнғәтте, төҫлө япон гравюрларын һәм көнсығыш сәнғәтен өйрәнә. Парижда рәссам 230-нән артыҡ картиналар, этюдтар төшөрә, улар араһында айырыуса иң шәптәре — натюрморттар һәм автопортреттар. Рәссам ижадындағы кеше фигуралары һәм уларҙың роле үҙгәрә, картиналарындағы ер төҫлө ҡара буяуҙар юғала, картиналары яҡты, сағыу, күк йөҙө асыҡ, һауа хәрәкәтлгә әйләнә. Был айырыуса «Сент-Марьелағы диңгеҙ (Море в Сент-Марье» (1888, А. С. Пушкин исемендәге дәүләт сәнғәт музейы, Мәскәү) картинаһында асыҡ күренә. Рәссамдың ижади эҙләнеүҙәре уны яңы художество стиленә — постимпрессионизмға килтерә.
Һуңғы йылдары. Ижадының сәскә атыуы.
Шулай уҡ ҡарағыҙ: en:Death of Vincent van Gogh
Ван Гогтың ижади үҫешенә ҡарамаҫтан, публика уны һаман да элеккесә ҡабул итмәй, аңлаамай, уның картиналарын һатып алмай. Рәссам быны бик ауыр кисерә. 1888 йылдың февралендә ул Парижды ташлап китә һәм Францияның көньяғындағы Арль ҡалаһына күсә. Ван Гог бында "Көньяҡ оҫтаханаһы"н булдырырға итә һәм картиналарын киләсәк быуын кешеләре өсөн яҙырға, ошо маҡсатта Арлдә үҙе кеүек яҙған фекерҙәш рәссамдарын тупларға була.
Ван Гог, импрессионистарҙың ысулдарын ҡулланыуҙан баш тарттым тип иҫәпләһә лә, уның артабанғы ижадында импрессионизм ысулдары һиҙелеп тора, бигерәк тә яҡтылыҡ һәм һауаны һүрәтләгәндә был күҙгә ныҡ ташлана, мәҫәлән, («Персиковое дерево в цвету», 1888, Крёллер-Мюллер музейы, Оттерло, («Мост Англуа в Арле», 1888, Вальраф-Рихарц музейы, Кёльн). Арлдә рәссам бик күп портреттар яҙа.
Рәссамдың көслө темпераменты, ғазапланып матурлыҡ, бәхет һәм гармонияға ынтылыуы һәм бер үк ваҡытта кешегә дошман көстәрҙән ҡурҡыуы уның яҡты ҡояшлы көньяҡ пейзаждарында («Жёлтый дом» (1888), «Кресло Гогена» (1888), «Жатва. Долина Ла-Кро» (1888, Винсент Ван Гог музейы, Амстердам) һәм ҡурҡыныс, төнгө һаташыулы төштәрендәге образдарҙа («Ночная терраса кафе» (1888, Крёллер-Мюллер музейы, Оттерло) асыҡ күренә; буяу төҫтәренең динамикаһы һәм уларҙың материалға һалыныуы, тормош рухы менән тулы тәбиғәте кешеләргә генә ҡағылып ҡалмай, ә йәнһеҙ предметтарға ла йән өргән кеүек итеп яҙыла («Красные виноградники в Арле» (1888, Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина, Москва)), («Спальня Ван Гога в Арле» (1888, Винсент Ван Гог музейы, Амстердам)). Рәссамдың картиналары колориты буйынса хәрәкәтлерәк, көсөргәнешлерәк («Сеятель», 1888, Э. Бюрле фонды, Цюрих), яңғырашы менән трагик («Ночное кафе», 1888, Йельск университеты художество галереяһы, Нью-Хейвен; «Спальня Ван Гога в Арле» (1888, Винсент Ван Гог музейы, Амстердам) була.
1888 йылдың 25 октябрендә Арлгә Поль Гоген килә: уның маҡсаты Ван Гогтың киләсәк быуын кешеләре өсөн картиналар яҙыу оҫтаханаһын булдырыу тураһында һөйләшеү була. Фекер алышыу бик насар тамамлана: улар уртаҡ фекергә килә алмай, бик ныҡ ҡыҙып бәхәсләшә. Үҙенә тыныслыҡ һәм яңы тыныс эш урыны эҙләгән Поль Гоген Парижға ҡайтып китергә була. 23 декабрҙә Ван Гог менән Поль Гоген сираттағы конфликтҡа керә һәм ҡыҙыу баштан дуҫына бысаҡ менән ташлана. Поль Гоген бысаҡтан саҡ-саҡ ҡотолоп ҡала. Шул уҡ төндә үҙ хатаһын йолоу һәм ғәйәебен таныу маҡсатында Ван Гог үҙ ҡолағын ҡырҡып ырғыта. Иртәгеһенә, 24 декабрҙә, Винсентты психик сирлеләр дауаханаһына оҙаталар, бында уның өйәнәге тағы ла нығыраҡ ҡуҙа, шунлыҡтан табибтар уны ҡоторған сирлеләр янына бикләй. Гоген, дуҫы янына килеп тә тормайынса, бик тиҙ генә Арлдән ҡайтып китә һәм Теоға Ван Гог тураһында хәбәр итә.
Ремиссия ваҡытында Винсент үҙен оҫтаханаһына ҡайтарыуҙарын һорай, әммә Арль халҡы ҡоторған кешенән ҡурҡып, ҡала мэрына мөрәжәғәт хаты яҙа һәм ҡалаға Ван Гогты индермәүҙе һорай. Ван Гогты 1889 йылдың 3 майында Арль янындағы Сен-Реми-де-Прованс ҡалаһындағы Сен-Поль дауаханаһына күсерәләр. Рәссам бында бер йыл йәшәй һәм 150-нән артыҡ картиналар, һүрәттәр һәм акварелдәр яҙа: төп әҫәрҙәре натюрморттар һәм пейзаждарҙан ғибәрәт, улар араһында («Звёздная ночь», 1889, Хәҙерге заман сәнғәте музейы, Нью-Йорк), («Пейзаж с оливами», 1889, Собрание Дж. Г. Уитни, Нью-Йорк; «Пшеничное поле с кипарисами», 1889, Метрополитен музейы, Нью-Йорк) картиналары бар.
1889 йылда Ван Гогты Брюсселгә «Егерме төркөмө (Группа двадцати)» күргәҙмәһенә саҡыралар. Уның картиналары коллегалары һәм һөйәрмәндәре араһында ҙур ҡыҙыҡһыныу уята, тик рәссам быға шатланмай.
«Ван Гог үлем түшәгендә» Поль Гаше һүрәте
1890 йылдың 20-се июле тирәләрендә Ван Гог үҙенең билдәле «Пшеничное поле с воронами» (Ван Гог музейы, Амстердам) картинаһын яҙа. 27 июль көнө мольбертың һәм буяуҙарын, шулай уҡ ҡоштарҙы ҡурҡытыу өсөн револьверын алып, Ван Гог тәбиғәткә плэнерға сыға. Шунда ул револьверҙан үҙенең йөрәгенә тоҫҡап атып ебәрә, тик пуля йөрәгенә теймәй, ә аҫтаныраҡ үтә. Яраланған Ван Гог ҡунаҡханалағы бүлмәһенә ҡайтып йығыла. Ҡунаҡхана хужаһы уға табип саҡыра һәм Теоға хәбәр итә. Иртәгеһенә Тео килеп етә һәм ағаһының вафатына тиклем (1890 йыл, 29 июль, сәғәт 01:30) уның менән бергә була. 2011 йылда АҠШ сәнғәт тарихы белгестәре Стивен Найфех һәм Грегори Уайт Смит, Ван Гогты үҙе менән эсеп йөрөгән үҫмерҙәрҙең береһе атҡан, тип фараз ҡыла.
Тео әйтеүенсә, Ван Гогтың һуңғы һүҙҙәре: La tristesse durera toujours («Ҡайғы мәңгелеккә һуҙыласаҡ (Печаль будет длиться вечно») була. Винсент Ван Гог Овер-сюр-Уазда 1890 йылдың 30 июлендә ерләнә. Һуңғы юлға Ван Гогты ағаһы Тео һәм бик аҙ һанлы таныш рәссамдары ғына оҙата. Ағаһын ерләгәндән һуң, Тео Винсенттың әҫәрҙәре күргәҙмәһен ойошторорға була, ләкин үҙе, нервыһы тотоп, сирләп китә һәм ярты йылдан һуң, 1891 йылдың 25 ғинуарында Нидерландта вафат була. 1914 йылда уның тол ҡалған ҡатыны Тео мәйетенең ҡалдыҡтарын Винсент ҡәбере янында ерләй.
Мираҫы. Танылыуы һәм картиналарының һатылыуы.
Ван Гог тере сағында уның бары бер картинаһы — «Красные виноградники в Арле» ғына һатылған тигән хата фекер йөрөй. Ысынбарлыҡта рәссамдың был картинаһы Брюсселдәге «Егерме төркөмө (Группа двадцати)» күргәҙмәһендә иң ҡыйбат хаҡҡа һатылған беренсе картинаһы була (уны 400 франкҡа һатып алғандар). Үҙе тере саҡта 1882 йылдан башлап уның 14 картинаһы һатыла.
1880-се йылдарҙағы беренсе шәхси күргәҙмәһенән һуң, хеҙмәттәштәре, сәнғәт белгестәре, дилерҙар һәм коллекционерҙар араһында Ван Гогтың билдәлелеге үҫә. Вафатынан һуң уның эштәре күргәҙмәләре Брюсселдә, Парижда, Гаагала һәм Антверпенда, ХХ быуат башында Нью-Йоркта (1913) һәм Берлинда (1914) үткәрелә. Артабанғы рәссамдарға уның йоғонтоһо көсәйә. XX быуат уртаһында Винсент Ван Гог тарихта иң билдәле бөйөк рәссамдарҙың береһенә әйләнә.
Пабло Пикассо әҫәрҙәре менән бер рәттән Ван Гог әҫәрҙәре иң ҡыйбат хаҡҡа һатылыусы картиналар булып һаналаж. 100 миллиондан ҡыйбат хаҡҡа һатылған (2011 йыл эквивалентына ҡарата) картиналары: «Портрет доктора Гаше», «Портрет почтальона Жозефа Рулена» һәм «Ирисы». «Пшеничное поле с кипарисами» картинаһы 1993 йылда 57 млн долларға, ул ваҡыттағы иҫ китмәле юғары хаҡына, һатыла, ә уның «Автопортрет с отрезанным ухом и трубкой» картинаһы 1990-се йылдарҙа һатыла. Баһалауҙар буйынса, картинаны 80—90 миллионов долларға һатҡандар. Ван Гогтың «Портрет доктора Гаше» аукционда 82,5 млн долларға һатыла. «Вспаханное поле и пахарь» картинаһы Нью-Йоркта аукционда 81,3 млн долларға һаталар.
Төрлөһөнән
thumb|left|150px|Ван Гог яҡынса 1866 йылда
Акварель
Акваре́ль (Aquarelle — һыулы; acquarello) — һыуҙа иҙелә торған буяуҙар, шул буяуҙар менән яһалған һүрәт. йомшаҡ пигментны үҫемлек елемендә иҙеп яһалған, һыуҙа иҙелә һәм уның менән йыуыла торған буяу, шул төр буяу менән төшөрөлгән рәсем. Акварельдә графика һәм рәсем сәнғәтенә хас сифаттар бергә ҡушыла. Ул күп төҫлө һәм бер төҫлө төрҙәргә бүленә. Боронғо Мысыр, Греция], [[Боронғо Рим|Рим, шулай уҡ урта быуаттарҙа Европа һәм Азия дәүләттәре сәнғәтендә акварель тос урын алып тора. XVII быуатҡа тиклем ул ҡулъяҙмаларҙы иллюстрациялаү, гравюралар, архитектура һыҙымдарын биҙәү кеүек ғәмәли маҡсаттарҙа ҡулланыла, был ҡулланыш хәҙер ҙә бер ни ҡәҙәр дауам итә. XVIII быуатта бик күп илдәрҙә, шул иҫәптән Рәсәйҙә лә, профессиональ акварельсы рәссамдар үҫеп сыға. Пейзажсы А.Н. Ракович провинциаль романтизм алымдары кергән академик пейзаж традицияларында ижад итә. Л.Д. Крюков, Р.А. Ступиндың портрет акварельдәре форманы бер төҫлө фонда ваҡ штрихтар һәм нөктәлар ярҙамында виртуоздарса модельләштереү менән үҙенсәлекле.
XX быуатта акварельгә жанрҙар (архитектура проекттары эскиздары, сәхнә биҙәлеше, китап иллюстрациялаү, журнал һәм сәнғәт графикаһы, ғәмәли графика) һәм техник ысулдар (гуашь, темпера, пастель, күмер, бронза буяу, карандаш) төрлөлөгө хас. XX быуат башында станлы акварельгә импрессионизм һәм символизмдан алып супрематизм һәм конструктивизмға тиклем булған күп төрлө стиль юнәлештәрен берләштерә.
Кесе Вельморда
Кесе Вельморда — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пёза йылғаһының һул ярына тамағынан 312 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 53 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Торна һымаҡтар
Торна һымаҡтар (Журавлеорразные, Gruiformes) — йөҙөнөң бөтә өлөштәрендә йәшәйгән, ғәҙәттә тауыҡ һымаҡтар менән ракша һымаҡтар арһында һанап йөрөтөлә торған ҡоштар отряды.
Слиска Любовь Константиновна
Слиска Любовь Константиновна (ҡыҙ фамилияһы Тимошина; 15 октябрь 1953 йыл) — Рәсәйҙең дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре. Тарих фәндәре кандидаты, доцент.
Биографияһы
Слиска Любовь Константиновна 1953 йылдың 15 октябрендә Һарытауҙа тыуа. Уны һәм ҡустыһын әсәһе яңғыҙ үҫтерә.
1971 йылда Һарытауҙың 71-се дөйөм белем биреү мәктәбен тамамлай.
Артабан белемен Люба Тимошина Һарытау китап сауҙаһы техникумында (хәҙер — Һарытау китап бизнесы һәм мәғлүмәт технологиялары колледжы ).
Рәсми биографияларының береһенә ярашлы, төҙөлөш ойошмалаһына кадрҙар бүлегенә эшкә урынлаша (ойошма атамаһы күрһәтелмәй). Башҡа мәғлүмәт буйынса, хеҙмәт юлын «Роспечать» секретары булып башлай, һуңынан кадрҙар бүлеге инспекторы була. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, ул «Роспечать» кадрҙар бүлеге начальнигы урынбаҫары була, ләкин ҡайһы бер баҫмаларҙа Слиска башта «Роспечать» юрист була, һуңғараҡ — үҙенең һүҙҙәре буйынса, 1985 йылдан — кадрҙар бүлеге мөдире. Ҡайһы бер баҫмалар өсөнсө версияны ла белдерә: 1977 йылдан «Союзпечать» предприятиеһында кадрҙар хеҙмәтендә эшләй, һуңынан (1987 йылдан һуң) — предприятиеның азат ителгән профсоюз комитеты рәйесе була.
Д. И. Курский исемендәге Һарытау юридик институтының киске бүлегенә уҡырға инә. 1990 йылда институтты, «хоҡуҡ белеме» һөнәре буйынса тамамлай. Артабан эшмәкәрлеген профсоюзда дауам итә эшләүен дауам итә һәм 1992 йылда Һарытау өлкәһенең ауыр машиналар эшләү хеҙмәткәрҙәре профсоюзының өлкә комитеты рәйесе булып китә.
Һарытау өлкәһендәге карьераһы
1996 йылда уны профсоюз рәйесе булараҡ, Һарытау ҡалаһы һайлау комиссияһы составына рәйес урынбаҫары итеп индерәләр. Бәлки, нәҡ шул ваҡытта ул Һарытау вице-мэры Дмитрий Аяцков менән танышалыр.
1996 йылдың 15 апрелендә Аяцков РФ Президенты Борис Ельцин указы менән Һарытау өлкәһе хакимиәте башлығы итеп тәғәйенләнә, ә 1996 йылдың 1 сентябренән Һарытау өлкәһе губернаторы итеп һайлана. Сентябрҙә ул Любовь Константиновнаны үҙенең урынбаҫары итеп тәғәйенләй. Әммә губернаторҙың беренсе урынбаҫары вазифаһында ул 1996 йылдың ноябренә тиклем генә эшләй. Һуңынан Һарытау өлкә думаһында губернаторҙың даими вәкиле итеп тәғәйенләнә. Ошо вазифала 1998 йылға тиклем эшләй.
1998—1999 йылдарҙа — Һарытау өлкәһе хөкүмәте рәйесе урынбаҫары. Ҡайһы бер баҫмаларҙа, шулай уҡ «Берҙәм Рәсәй» партияһының рәсми сайтында, Слиска бары тик Һарытау өлкә думаһында губернаторҙың даими вәкиле генә була, өлкә хөкүмәте рәйесе урынбаҫары түгел, тип хәбәр итә.
1999 йылда Любовь Слиска хәрәкәтенең һайлау исемлегенә инә һәм 1999 йылдың декабрендә өсөнсө саҡырылыш РФ Дәүләт Думаһына «Медведь» («Берҙәмлек» төбәк-ара хәрәкәте) һайлаусылар блогының дөйөм федераль исемлеге буйынса депутат итеп һайлана.
Мәскәү. Дәүләт Думаһы
2000 йылдың ғинуарында Слиска кандидатураһы Дәүләт Думаһының беренсе вице-спикеры посына тәҡдим ителә. 2000—2003 йылдарҙа ул — Дәүләт Думаһы Рәйесе Геннадий Селезневтың беренсе урынбаҫары.
2003 йылдың 7 декабрендә Слиска дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты булып үткәс, йәнә парламент рәйесе Борис Грызловтың беренсе урынбаҫары итеп һайлана.
2007 йылдан (бишенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы) парламент рәйесе урынбаҫары. V саҡырылыш Дәүләт Думаһының хәүефһеҙлек буйынса комитеты, Рәсәй Федерацияһы оборонаһын һәм дәүләт именлеген тәьмин итеүгә йүнәлтелгән федераль бюджет сығымдарын ҡарау буйынса комиссия ағзаһы. «Берҙәм Рәсәй» фракцияһы етәксеһе урынбаҫары.
2011 йылдың июль башында билдәле булыуынса, Любовь Слисканың башҡаса Дәүләт Думаһына һайланмауы һәм праймеризда ҡаптнашмауы билдәле була. Ул үҙе йәмәғәтселеккә баш тартыуының сәбәбен аңлатмай, әммә киң мәғлүмәт сараларына сыҡҡан хәбәрҙәр буйынса, сәбәп уның «Берҙәм Рәсәй»ҙең һайлау алды кампанияһын алып барған яҡташы, вице-премьер Вячеслав Володин менән күптәнге низағы
Дәүләт Думаһы һуң карьераһын
2012 йылдың 25 апрелендә Любовь Константиновна «Берҙәм Рәсәй» партияһынан сығыуы тураһында белдерә.
Ғаиләһе
Икенсе никахта.
Ағаһы — Сергей Тимошин, Һарытау өлкәһе буйынса федераль теркәү хеҙмәте идаралығы етәксеһе. Туғаны — Денис Сергеевич Тимошин.
Шейко Борис Иванович
Шейко Борис Иванович (5 июнь 1949 йыл) — пауэрлифтинг буйынса совет, Рәсәй һәм Ҡаҙағстан тренеры; Ҡаҙаҡ ССР-ының атҡаҙанған тренеры(1983, ауыр атлетика), Ҡаҙағстан Республикаһының атҡаҙанған тренеры (1995, пауэрлифтинг), Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры (1999, пауэрлифтинг).
Пауэрлифтинг темаһына 150-нән ашыу мәҡәлә һәм 15 китап авторы.
Биографияһы
Борис Иванович Шейко 1949 йылдың 5 июнендә Мәскәүҙә тыуған. Аҙаҡ бөтә ғаилә Днепропетровск ҡалаһына күсеп килә, унда Борис урта мәктәпте тамамлай.
1973 йылда Киев дәүләт физик культура институтын тамамлай (хәҙер Украинаның Милли физик тәрбиә һәм спорт университеты). Юғары уҡыу йортон тамамлағас, Ҡаҙағстанда Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә, 1975 йылдан алып шунда йәшәүен дауам итә. 1997 −1979 йылдарҙа Ҡарағанда Юғары спорт оҫталығы мәктәбендә эшләй. Бер үк ваҡытта 1982—1986 йылдарҙа Ҡаҙаҡ ССР-ының үҫмерҙәр йыйылма командаһының өлкән тренеры була. Шулай уҡ 1984—1986 йылдарҙа ауыр атлетика буйынса СССР үҫмерҙәр йыйылма командаһында эшләй.
1990 йылда Шейко пауэрлифтингта эшләүгә күсә, 1997—1991 йылдарҙа Ҡаҙағстан Республикаһының пауэрлифтинг буйынса баш тренеры булып тора. Ҡаҙағстанда эшләү дәүерендә 47 Республика чемпионын, 3 СССР Кубогы еңеүсеһен, 14 Азия беренселеге чемпионын  һәм 8 призёрын, донъя чемпионатының 6 чемпионын һәм 3 призёрын әҙерләй; улар араһында ике атҡаҙанған спорт мастеры һәм һигеҙ халыҡ-ара класлы спорт мастеры бар. 1992 йылда Борис Шейкоға 2-се категория халыҡ-ара судья, ә 1995 йылда — 1-се категория халыҡ-ара судья исеме бирелә. 1995 йылда уға «Темиртау ҡалаһының почетлы гражданины» исеме бирелә.
Шейко Борис Ивановичтың иң яҡшы уҡыусылары араһында  — Алексей Сивоконь, Надежда Мир, Сергей Мор, Максим Подтынный, Виктор Фуражкин, Николай Асабин, Серик Кужахметов, Фәнил Мөхәмәтйәнов, Руслан Востриков, Рауил Казаков, Юрий Федоренко.
1999 йылдан башлап Борис Иванович Шейко пауэрлифтинг буйынса Рәсәй ирҙәр йыйылма командаһының өлкән тренеры. 2000 йылда уға «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре» исеме бирелә.
Кюат-Кы
Кюат-Кы — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО, Красноярск крайы биләмәләрендә аға. Йылға Таз йылғаһының һул ярына тамағынан 451 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 60 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Кирюшка
Кирюшка — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Красноярск крайы, Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чулым йылғаһының һул ярына тамағынан 1120 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чулым йылғаһы, Ачинск ҡалаһынан Зырянское ауылындағы һыу үлсәү постына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Объ Иртыш ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Обь (өҫкө өлөшө) Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Оло Углуша
Оло Углуша — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лейбуша йылғаһының һул ярына тамағынан 62 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега.
Яңы Байыш
Яңы Байыш (Новобаишево) — Башҡортостандың Бөрө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 76 кеше. Почта индексы — 452477, ОКАТО коды — 80213810003.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Дёшниц
Дёшниц (Doschnitz) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 274 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,28 км2. Диңгеҙ кимәленән 415 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7429 һәм автомобиль коды — SLF.
Банников Василий Васильевич
Банников Василий Васильевич (1 ноябрь 1925 йыл — 12 декабрь 1951 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, уҡсылар полкының орудие командиры, гвардия өлкән сержанты. Дан орденының тулы кавалеры.
Биографияһы
Василий Васильевич Банников 1925 йылдың 1 ноябрендә Стәрлетамаҡ кантоны Ергән ауылында тыуған. Мордва. Тулы булмаған урта белемле. 1944 йылдан КПСС ағзаһы. Хәрби хеҙмәткә тиклем колхозда эшләгән. Совет Армияһына Мәләүез районы хәрби комиссариаты тарафынан 1943 йылдың февралендә саҡырыла.
Артиллерия училищеһы янында ҡыҫҡартылған курстарҙы тамамлай. 1943 йылдың февраленән Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Ике тапҡыр яралана һәм бер тапҡыр контузия ала.
1945 йылда старшина Василий Банников демобилизациялана. Өфө ҡалаһында йәшәй. 1951 йылдың 12 декабрендә хәрби госпиталдә вафат була. Өфө ҡалаһында ерләнгән. .
Батырлығы
1944 йылдың 11 апрелендә 82-се айырым гвардия танкыға ҡаршы истребителдәр дивизионының (74-се гвардия уҡсылар дивизияһы, 8-се гвардия армияһы, 3-сө Украина фронты) орудие расчеты командиры гвардия сержанты Василий Банников Украинаның Одесса өлкәһе Овидиополь ҡалаһының көньяҡ-көнбайышында барған һуғыштарҙа батырлыҡ күрһәтә. Уҡсы подразделениеларҙың һөжүменә ҡушылып ул һалдаттары менән биш пулемёт нөктәһен юҡҡа сығара, взводҡа яҡын гитлер һалдатын юҡ итә. 1944 йылдың 13 апрелендә шул уҡ урында дошман контратакаларын кире ҡаҡҡанда расчеттың башҡа номерҙары сафтан сыға. Гвардия сержанты Банников бер үҙе дошманға ут яуҙырыуын дауам итә. Дошмандың биш пулемётын һәм егерменән артыҡ һалдатын юҡ итә.
1944 йылдың 8 июнендәге приказ менән немец-фашист баҫҡынсыларына ҡаршы һуғыштарҙа командование заданиеларын өлгөлө үтәгәне өсөн гвардия сержанты Банников Василий Васильевич 3-сө дәрәжә Дан ордены менән бүләкләнә (№ 64990).
1944 йылдың 6 авгусында Польшаланың Магнушев ҡалаһы янында 82-се айырым гвардия танкыға ҡаршы истребителдәр дивизионының (74-се гвардия уҡсылар дивизияһы, 8-се гвардия армияһы, 1-се Белоруссия фронты) батыр гвардеец үҙе командалыҡ иткән расчет менән штурм орудиеһын яндыра. 1944 йылдың 12 авгусында өс дошман танкыһы совет подразделениеларының хәрби рәттәренә бәреп инә. Ҡурҡыу белмәҫ яугир-артиллерист танкыларҙың береһен сафтан сығара, ә ҡалғандары кире сигенә.
1944 йылдың 10 сентябрендә немец-фашист баҫҡынсыларына ҡаршы һуғыштарҙа командование заданиеларын өлгөлө үтәгәне өсөн приказ менән гвардия сержанты Банников Василий Васильевич 2-се дәрәжә Дан ордены менән бүләкләнә (№ 4199). 1945 йылдың 21-24 апрелендә Гитлер Германияһының баш ҡалаһы Берлинда барған урам һуғыштарында гвардия өлкән сержанты Василий Банников командалыҡ иткән орудие расчеты батырлыҡ күрһәтә. Улар ете ут нөктәһен, һигеҙ дотты һәм егерменән артыҡ гитлерсыны юҡ итә. 1945 йылдың 30 апрелендә Банниковтың орудие расчеты штурм төркөмөнә ярҙам итеп бер пулемётты сафтан сығара һәм ундан артыҡ дошман һалдатын юҡ итә.
СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 15 майындағы Указы менән немец-фашист баҫҡынсыларына ҡаршы һуғыштарҙа командование заданиеларын өлгөлө үтәгәне өсөн гвардия өлкән сержанты Банников Василий Васильевич 1-се дәрәжә Дан ордены менән бүләкләнә (№ 1160) һәм Дан орденының тулы кавалеры була.
Паша
thumb|180px|Мөхәммәт Али-паша
Паша́ (paşa, پاشا — paşa,, — хаким) — Солтан Төркиәһендә, Мысырҙа һәм ҡайһы бер мосолман илдәрендә юғары хәрби һәм граждан хеҙмәткәрҙәргә бирелгән хөрмәтле титул һәм шул титулдағы кеше.
Рәсми булмаған паша титулы
Рәсми булмаған паша титулына бик күп урыҫ начальниктары лайыҡ була. Улар араһында фельдмаршал Суворов, билдәле флотоводей Фёдор Иванович Ушаков.
Ҡыҙыл паша титулына билдәле дипломат, ғәрәп илдәрендә СССР-ҙың беренсе тулы хоҡуҡлы вәкиле Кәрим Хәкимов лайыҡ була.
Бакуриани курорты
Бакуриани (ბაკურიანი) — Грузияның Самцхе-Джавахет крайы Боржоми муниципалитетына ҡараған ҡала тибындағы ҡасаба. Халыҡ һаны — 1879 кеше (2014).
Тасуирламаһы
Ҡасаба Боржоми автомобиль һәм тар тимер юл колеяһы менән бәйләнә.Триалетский һыртының төньяҡ битләүендә диңгеҙ кимәленән яҡынса 1700 м бейеклектә урынлашҡан тау саңғыһы курорты.
Боржоми менән бергә 2014 йылғы ҡышҡы Олимпия уйындарын үткәрергә дәғүә итте. Ҡасаба шулай уҡ үҙенең минераль сығанаҡтары һәм Грузия фәндәр академияһының ботаник баҡсаһы менән билдәле. Бакуриани янында андезит ятҡылығы урынлашҡан, һәм уның тирәләй Бакуриан Андезиты ҡасабаһы үҫеп сыҡты. Ҡышҡы саңғы курорты Бакуриани — Тбилисиҙан 180 км көнбайышта Боржом тарлауығында, Кавказ тау һырттары уратып алған ерҙә урынлашҡан ҡышҡы курорт.
Климаты
Ҡыш һалҡын, ләкин үтә ҡырыҫ түгел (-6-7 °C) һәм, ҡағиҙә булараҡ, ҡояшлы, мул ҡарлы. Һауа торошо, башлыса, елһеҙ. Ҡояшлы көндәр оҙонлоғо юғары. Ҡар ҡатламы бейеклеге уртаса — 64 см.
Курорт
Бакурианиҙа тау саңғыһы трассалары бик күп. Башлап шыуыусылар өсөн оҙонлоғо 300 метр булған бугель күтәргес бар, тау 10-12 градусҡа ауыша. «Кохта — 1» ике баҫҡыслы трассаһының дөйөм оҙонлоғо 1500 м. Үрге, 400 м бейеклектәгеләре, ярайһы ғына ҡатмарлы һәм уларҙың ауышлығы 52 градусҡа етә. Тәжрибәһеҙ саңғысыларға «Платон» тигән трассаны тәҡдим итәләр. «Кохта — 2» лә — шулай уҡ дөйөм оҙонлоғо 3000 м тәшкил иткән ике баҫҡыслы трасса. Текә саңғы юлдары еңелерәк, ауышлығы һөҙәгерәк, юлдар менән алмашына. Бер нисә трасса сертификация үткән. Хәҙерге ваҡытта курортта төҙөлөш эштәре дауам итә, яңы күтәргестәр һәм трассалар асылыуы көтөлә. Саңғыла йөрөргә яратыусылар араһында саңғыла Цхрацкаро артылышына (Бакурианиҙан 13 км алыҫлыҡта), 2454 м бейеклеккә, күтәрелеү ҙур популярлыҡ менән файҙалана.
Транспорты
Бакуриани — Боржоми — Бакуриани тар колеялы тимер юлының һуңғы станцияһы.
КесеЧеремшанка
КесеЧеремшанка — Рәсәйҙәге йылға. Новосибирск өлкәһе, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/3380/13/2 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 54 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Барнаул ҡалаһынан Новосибирск һыуһаҡлағысынә тиклем, Чумыш йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Томь ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Наратаҫты (Башҡортостан)
Наратаҫты (Наратасты) — Башҡортостандың Шаран районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 735 кеше. Почта индексы — 452630, ОКАТО коды — 80258885002.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Аҙнабаева Флүрә Фәтхи ҡыҙы
Аҙнабаева Флүрә Фәтхи ҡыҙы (29 март 1937 йыл) — башҡорт педагог-методисы, педагогия фәндәре кандидаты (1988).
Биографияһы
Флүрә Фәтхи ҡыҙы Аҙнабаева 1937 йылдың 29 мартында Силәбе өлкәһе Сосновка районы Туҡтыбай ауылында тыуған.
1961 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
1961—1962 йылдарҙа Белореттың 1-се урта мәктәбендә уҡыта.
1962 йылдан алып «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы хеҙмәткәре, «Русский язык в башкирской школе» журналының яуаплы секретары.
1986 йылдан башлап Рәсәй Федерацияһының Милли мәғариф проблемалары институтының Башҡортостан филиалында өлкән ғилми хеҙмәткәр, 1993 йылдан — мөдир, бер үк ваҡытта 1999—2006 йылдарҙа Башҡортостан мәғарифты үҫтереү институты уҡытыусыһы.
Ғилми эшмәкәрлеге
Фәнни тикшеренеүҙәре башҡорт мәктәптәренең башланғыс кластарында рус телен уҡытыуҙың яңы технологияларына, үҫтереүсе белем биреү проблемаларына арналған. 70-тән ашыу фәнни һәм уҡытыу-методик хеҙмәт, шул иҫәптән башҡорт мәктәптәренең башланғыс кластары өсөн рус теле дәреслектәре авторы.
Кесе Зубач
Кесе Зубач — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Крутая йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Лабунский Леонид Вячеславович
Лабунский Леонид Вячеславович (4 октябрь 1934 йыл — 21 март 2014  йыл) — СССР һәм Рәсәй ғалимы. Геология-минералогия фәндәре кандидаты (1970), иҡтисад фәндәре докторы (2004), профессор (2008).
50-нән ашыу фәнни хеҙмәт, шул иҫәптән методик әсбаптар һәм монографиялар, шулай уҡ бер нисә уйлап табыу авторы.