cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Адамка
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса, Кама һыу бассейны округына ҡарай, йылғаның һыу хужалығы участкаһы — Вятка, Вятские поляны ҡалаһынан тамағына тиклем, бләкәй йылға бассейны— Вятка. Йылға бассейны — Кама.
Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010300612111100040608.
Нафиҡов Ғайфулла Нафиҡ улы
Нафиҡов Ғайфулла Нафиҡ улы (16 ноябрь 1926 йыл — 1997 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби хеҙмәткәр. 1973—1989 йылдарҙа Алма-Ата ҡалаһының Граждандар оборонаһы штабы начальнигы, гвардия подполковнигы.
Сопронь-Ёль
Сопронь-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лопь-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Шәкәр диабеты
Сәбәптәре
Мәкерле сирҙең төп сәбәбе — дөрөҫ туҡланмау һәм аҙ хәрәкәтләнеү, артыҡ тән ауырлығы. Бынан тыш, ауырыу нәҫелдән күсә, сир йәки йәрәхәт һөҙөмтәһендә көсөргәнеш кисереү ҙә ауырыуға юлыҡтырыуы мөмкин.
Саманан тыш күп ашау, организмға физик эш, көсөргәнеш етмәүе, өйҙәге һәм эштәге күңелһеҙ хәлдәр, стресс — шәкәр диабетына килтереүсе төп сәбәптәр булыуы ихтимал. Организмдағы ген кодтары менән программаға һалынған матдәләр алмашыныуы: углеводтар, майҙар һәм аҡһымдар әйләнеше тиккә генә боҙолмай. Нәҡ бына ошо тайпылыштарға бәйле лә инде шәкәр диабеты.
Глюкоза — организмдағы төп энергия сығанағы. Аш һеңдереү тракты аша ул барлыҡ күҙәнәктәргә лә тарала. Ләкин глюкозаны энергияға әйләндереү өсөн инсулин гормоны кәрәк. Ул ашҡаҙан аҫты биҙендә барлыҡҡа килә. Тап ул глюкозаның күҙәнәктәргә үтеүен тәьмин итә. Шәкәр диабеты йәки шәкәр сире организмда инсулиндың бөтөнләй бүленмәгән йәки әҙләп бүленгән осраҡтарында барлыҡҡа килә.
Ауырыуҙың билдәләре
Ауыҙ кибеүе, сарсау, хәлһеҙлек, хәтерҙең һәм иғтибарҙың насарайыуы — шәкәр диабетының төп билдәләре. Организм ҡанда күпләп тупланған глюкозаны һейҙек аша тиҙерәк сығарырға ынтыла һәм шунлыҡтан кешенең һыу эсеү теләге көсәйә. Сирлеләрҙә асығыу тойғоһо барлыҡҡа килә, күптәре һимерә, ҡайһы берҙәре иһә ябыға. Артерияларҙағы ҡан йөрөшө боҙолоуы тромбозға, гангренаға килтереүе ихтимал. Тән тиреһе лә үҙгәрә, йәрәхәттәр оҙаҡ уңала, күреү һәләте кәмей, бөтөнләй һуҡырайыу ихтималлығы ла бар. Ҡаты диабет йыш ҡына бөйөрҙәрҙең, күҙҙәрҙең, артерияларҙың эшмәкәрлеге ҡатмарлашыуына килтерә һәм күп миҡдарҙа инсулин талап итә.
Дауалау юлдары
Диабет менән сирләгәндә физкультура менән әүҙем шөғөлләнергә һәм мотлаҡ артыҡ ауырлыҡтан ҡотолорға кәрәк. Шәкәр диабетын дауалау, иң тәүҙә, организмдағы сафтан сыҡҡан матдәләр алмашыныу процесын яйға һалыуға йүнәлтелергә тейеш. Диабет менән сирләгән кешегә диета тотоу мотлаҡ. Күпселек ауырыуҙар һимереүгә дусар, шуның өсөн дә калорияларҙы сикләү ҡамасауламаҫ.
Иң мөһиме - организмда ниндәй ҙә булһа тайпылыш һиҙелгәндә, мотлаҡ табипҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Үҙ белдегеңә дауаланып, был мәкерле сирҙе еңеп булмай. Диабетты дауалауҙа өс төп ысул бар: диета, шәкәр кимәлен кәметеү һәм инсулин терапиялары. Ҡандағы шәкәрҙе кәметеү өсөн махсус дарыуҙар ҡулланырға кәрәк.
Шәкәр нормаһы
өлкәндәрҙә — 3,89-5,83 ммоль/л;
60 йәштән уҙғандарҙа — 6,38 ммоль/л;
ауырлы саҡта — 3,3-6,6 ммоль/л булырға тейеш.
Дауалау
1922 йылдан алып шәкәр диабетын инсулин менән дауалайҙар. Күптәр өсөн йәшәү сығанағы булған хәҙерге инъекцияны Канаданың йәш ғалимы Фредерик Бантинг уйлап таба һәм беренсе тапҡыр уны ҡулланып, 14 йәшлек малайҙың ғүмерен һаҡлап ҡала. 1991 йылдан башлап, ноябрь айында (14 ноябрҙә — инсулинды уйлап табыусының тыуған көнөндә) Бөтә донъя шәкәр ауырыуы менән көрәш көнө билдәләнә. Бантингҡа һәм уның хеҙмәттәше Маклеодҡа Нобель премияһы тапшырыла.
Бирҙин Ғәли Иркәбай улы
Биографияһы
Ғәли Иркәбай улы Бирҙин 1907 йылдың 5 мартында Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Байғужа ауылында тыуған. Урта белемле. ВКП(б)-ла — 1928 йылдан. 1925 йылға атаһының хужалығында булыша. 1925—1928 йылдарҙа Стәрлетамаҡ кантоны Аҙнай улус комсомол комитеты секретары була. 1928—1930 йылдарҙа — Стәрлетамаҡ кантоны Кәлсир-табын улус башҡарма комитеты рәйесе, 1930—1933 йылдар ҙа — ВКП(б)-ның Маҡар райкомы ойоштороу бүлеге мөдире,1933 йылдың майынан алып 1941 йылдың сентябренә тиклем — БАССР-ҙың Маҡар, Ҡырмыҫҡалы МТС-тары директоры.
Яраланғандан һуң, 1944 йылдың мартында, тыуған ауылына ҡайта. Ишембай районы Байғужа ауыл Советы башҡарма комитеты рәйесе була. 1973 йылдың 25 октябрендә вафат була, Байғужа ауылында ерләнгән.
Батырлығы
Бирҙин Ғәли Иркәбай улына Советтар Союзы Геройы исеме Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы (2707-се) тапшырыуы менән бергә СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 22 февралендәге Указына ярашлы бирелә.
Ғ. И. Бирҙиндың наградлау ҡағыҙынан : "Бирҙин иптәш 1943 йылдың 1 — 2 октябрендәге алыштарҙа партия-сәйәси эште оҫта ойошторҙо, һөжүм итеү юғары ынтылыш тәьмин итте. Батальон командиры сафтан сыҡҡан саҡта командованиены үҙ өҫтөнә алды һәм, Днепрҙың уң ярына уңышлы сығып, башҡа подразделениеларҙың йылға аша сығыуын тәьмин итте. Оҫта маневрҙар һәм ҙур булмаған юғалтыуҙар менән Зеленый утарын, Куховка һәм Колодиевка ауылдарын азат итте. Алыштар һөҙөмтәһендә дошман танкыларының һәм пехотаһының 8 контратакаһын кире ҡаҡты, 2 танкыны, 8 бронемашинаны шартлатты, 2 дошманды әсирлеккә алды һәм 180-гә тиклем һалдат һәм офицерҙы юҡ итте. Шәхсән үҙе станковый пулеметтан 28 немец һалдатын һәм офицерын юҡ итте һәм ошоноң менән полктың хәрби уңыштарына булышлыҡ итте…".
Советтар Союзы Геройы исеме 1944 йылдың 22 февралендә бирелә.
Екыльчак
Екыльчак — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2169/114/207    ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 198 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Лейпциг
Лейпциг (Leipzig) — Германиялағы, Ирекле дәүләт Саксония ерендәге ҡала. 2011 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 531 809 кеше йәшәй. Майҙаны — 297,6 км2. Диңгеҙ кимәленән 113 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы һәм автомобиль коды L.
Елей-Игай
Елей-Игай — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 957 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ленгенфельд (Фогтланд)
Ленгенфельд (Фогтланд) (Lengenfeld) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 7567 кеше йәшәй. Майҙаны — 47,16 км2. Диңгеҙ кимәленән 403 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 8485 һәм автомобиль коды V.
Швабтың социаль эшҡыуарлыҡ фонды
Швабтың социаль эшҡыуарлыҡ фонды (Schwab Foundation for Social Entrepreneurship) — Швейцариялағы коммерцияға ҡарамаған халыҡ-ара фонд, социаль эшҡыуарлыҡ өлкәһендә эш иткән кешеләргә һәм ойошмаларға булышлыҡ итеү һәм финанс ярҙамы күрһәтеү өсөн асылған. «Швабтың социаль эшҡыуарлыҡ фонды» 1998 йылда швейцар иҡтисадсыһы, Давостағы Бөтә донъя иҡтисад форумын нигеҙләгән һәм уның алыштырғыһыҙ президенты булып торған Клаус Шваб һәм уның ҡатыны Һилде Шваб тарафынан «донъяның танылған социаль эшҡыуарҙары берләшмәһенә» булышлыҡ итеү өсөн ойошторолған. Эшмәкәрлегенең маҡсаты — "социаль инновацияларҙың һәм прогрестың тиҙләткесе булараҡ социаль эшҡыуарлыҡты һәм социаль эшҡыуарҙар берләшмәһен үҫтереү ".
2015 йылдың апреленә Фонд идараһына түбәндәгеләр инә ине: Һилде Шваб, Клаус Шваб, Рик Аубри, Пауло Коэльо, Дэвид Герген (АҠШ президенттары советнигы), Бельгия королеваһы Матильда, Зенель Мбеки (КАР-ҙың элекке президентының ҡатыны), Мөхәммәт Юныс.
«Шваб фонды» етәксеһе — Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының элекке юғары вазифалы чиновнигы Памела Хартиган.
2000—2010 йылдарҙа «Шваб фонды» социаль эшҡыуарлыҡҡа булышлыҡ итеүсе иң ҙур ойошмаларҙың береһе булып танылды.
2007 йылға «Шваб фонды» бөтә донъянан 72 социаль эшҡыуарға финанс һәм башҡа ресурстарға юл астырға, уларҙың идеяларын таратырға өлгөрҙә.
Фонд йыл һайын «Йылдың социаль эшҡыуары» глобаль конкурсы сиктәрендә 20-25 социаль эшҡыуарҙы билдәләй.
«Шваб фонды» Женевала йыл да социаль эшҡыуарҙар осрашыуҙарын, төбәктәрҙә иҡтисад конференциялары үткәрә, шулай уҡ үҙ ағзаларының Давостағы Халыҡ-ара иҡтисад форумында ҡатнашыуына бағыусылыҡ күрһәтә .Эре халыҡ-ара корпорациялар хужалары һәм етәкселәре, шулай уҡ юғары вазифалы чиновниктар менән социаль эшҡыуарҙарҙың «Шваб фонды» ойошторған осрашыуҙары уртаҡ проекттар барлыҡҡа килеүгә этәргес бирә. Мәҫәлән, 2003 йылғы Бөтә донъя иҡтисад форумы барышында Һиндостан эшҡыуары [ Джеру Биллимория] Халыҡ-ара электр элемтәһе союзының генераль секретары урынбаҫары Роберто Блуая менән таныша. Был танышлыҡ һөҙөмтәһендә Халыҡ-ара балалар ышаныс телефондары ассоциацияһын ойошторорға ҡарар ителә.
Шулай уҡ «Секем» ойошмаһы (Ибраһим Әбүләйеш) "Шваб фонды"ның таныуын яулай.
Сопь-Ю (исемһеҙ №2291 ҡушылдығы)
Сопь-Ю  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға исемһеҙ №2291 ҡылымығының һул ярына тамағынан 4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 34 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Елизаровка
Елизаровка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 891 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Ленгефельд
Ленгефельд (Lengefeld) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 4450 кеше йәшәй. Майҙаны — 47,52 км2. Диңгеҙ кимәленән 440 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 9514 һәм автомобиль коды MEK.
Елле-Кагал
Елле-Кагал — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нюролька йылғаһының һул ярына тамағынан 268 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 122 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мусин
Мусин — башҡорт, ҡаҙаҡ, татар һәм урыҫ фамилияһы.
---
Каменский биҙәү-ҡулланма сәнғәте һәм халыҡ ижады музейы
Тарихы
Каменский тарих-крайҙы өйрәнеү музейы 1969 йылдың 19 апрелендә һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары инициативаһы менән булдырылған.
Музей бинаһын казак ғәскәрҙәре полковнигы Пётр Михайлов төҙөгән.
Башта музей йәмәғәтселек-халыҡ музейы статусын йөрөткән.
2003 йылда музей атамаһы «Каменский биҙәү-ҡулланма сәнғәте һәм халыҡ ижады музейы» дәүләт өлкә мәҙәниәт учреждениеһы (Ростов өлкәһе Администрацияһының 07.08.2002 й. 370-се ҡарары) тип үҙгәртелгән.
Каменский музейының йыйылмаһы килеүселәр иғтибарына 15 коллекция: «Этнография», «Ҡорал», «Яҙма сығанаҡ», «Биҙәү-ҡулланма сәнғәте», «Живопись», «Скульптура», «Графика», «Нумизматика», «Археология», «Тәбиғи-фәнни», «Фото», «Радиоаппаратура һәм фототехника», «Сувенирҙар», «Сәғәттәр», «Уйынсыҡтар» тәҡдим итә.
Хәҙерге ваҡытта музей экспозицияһы Ростов өлкәһенең ҙур районы, уның биләмә, этник һәм ижтимағи формалашыу тарихын (Каменск-Шахтинский ҡалаһы 1954 йылдан 1955 йылға саҡлы өлкә үҙәге ҡалаһы булған) бәйән итә.
«Этнография» коллекцияһының төп өлөшөн казак көнкүреше предметтары тәшкил итә. Был коллекцияның ҡиммәтле экспонаттарының береһе көмөш сым ярҙамында «скань» техникаһы менән ағасҡа инкрустациялап (соҡоп алынған урынына көмөш биҙәк ҡуйып) башҡарылған XVIII быуат насекаһы ― атаман власы атрибуты һәм XIX быуат башындағы казак эйәре (тирене сәнскеләп тығыҙлау юлы менән һәм көмөш элемент инкрустациялап эшләнгән).
Музей йыйылмаһының айырым ҡиммәте булып затлы металдар фонды экспонаттары (XVII—XX быуат башы ҡулдан эшләнгән көмөш көнкүреш предметтар коллекцияһы) тора. Бөтөн был предметтар Северской Донец йылғаһы буйындағы ҡәберлектәрҙән табылған.
Крайҙы өйрәнеү музейы булараҡ асылғанлыҡтан, музей фонды нигеҙҙә Дон казактары тарихы буйынса комплектланған. 1671 йылда нигеҙ һалынған Каменская станицаһы — иң иртә дон казактары ултыраҡтарының береһе һәм халыҡ күп йәшәгән район, 36 утар һәм станица менән уратып алынған.
«Ҡорал» коллекцияһында XIX б. башы — XX б. атыу һәм һалҡын ҡорал өлгөләре күрһәтелгән.
11 мең һаҡлау берәмегенән торған «Яҙма сығанаҡтар» коллекцияһы иң ҙуры иҫәпләнә. Коллекцияның байтаҡ өлөшөн Донда булып үткән революция ваҡиғаларында һәм Граждандар һуғышында ҡатнашҡан Е. Щаденко һәм Ф. Подтёлковтың шәхси архивтары; Бөйөк Ватан һуғышы яуҙарында ҡатнашҡан Каменск халҡының документтары [шулар араһында 15 Советтар Союзы Геройы, 6 тулы Дан Ордены Кавалеры], Каменская станицаһының сиркәү метрик китаптары тәшкил итә.
«Биҙәү-ҡулланма сәнғәте» коллекцияһында биҙәү-ҡулланма сәнғәтенең төрлө йүнәлештәренә ҡараған экспонаттар: палех лакланған миниатюра; жостов батмустары; хохлома биҙәге йыйылған.
Музей профиле үҙгәреү сәбәпле, коллекцияны биҙәү-ҡулланма ижады предметтары, урындағы халыҡ кәсепселеге изделиелары менән тулыландырыуға иғтибар күп бүленә башлаған.
Музей коллекцияларының иң кескәйе — «Скульптура» коллекцияһы. Бында суйындан ҡойоу техникаһында һәм фаянстан яһалған ваҡ фигуралар күрһәтелгән (Дулево ҡалаһы).
«Графика» коллекцияһы сәнәғәт графикаһы изделиелары: иғландар, буклеттар, асылмалар, маркалар, шырпы этикеткаларынан тора. Коллекцияның урындағы колориты XIX быуат аҙағы — XX быуат башы дон шарабы этикеткалары һәм 1906―1910 йй. ҡотлау асылмаларында сағылған.
«Нумизматика» коллекцияһының төп нигеҙе ― ул бик боронғо осор тәңкәләренән алып [бында иң боронғоһо ― Боспор баштшалығы антик монетаһы] XX б. 90-сы йылдарына саҡлы.
«Археология» коллекцияһында тәүтормош кешеләренең таштан яһалған һунар һәм хеҙмәт ҡоралдары, Ростов өлкәһе территорияһындағы ҡурғандарҙы ҡаҙғанда табылған б.э.т. II меңенсе йылдарҙың бронза һәм балсыҡ һауыттары бар.
Эре диорамалар серияһын үҙ эсенә алған Дон крайы тәбиғәте: «Дала хайуандар донъяһы», «Урман-дала», «Һаҙ», «Һыуһаҡлағыстар» залдарында һәм айырым «Йорт хайуандары» бүлегендә музейға килеүселәр иғтибарына Ростов өлкәһе хайуандары, ҡоштары һәм балыҡтары чучелолары, Боҙлоҡ осоро реликт йәнлек ҡалдыҡтары, шулай уҡ үҫемлек, минералдар һәм файҙалы ҡаҙылмалар өлгөләре тәҡдим ителгән. Килеүселәр шунда уҡ Ростов өлкәһендә йәшәгән ҡош йомортҡалары коллекцияһы менән таныша ала.
«Фото» коллекцияһы бер нисә фондтан: Каменская станицаһы күренештәре һәм кешеләре фотографиялары, Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғышы ваҡиғалары һәм ҡатнашыусылары, [ Каменск өлкәһе] үҙәге Каменск ҡалаһы тарихын 1954 йылдан 1957 йылға саҡлы индергән совет осоро фондтарынан тора.
«Радиоаппаратура һәм фототехника» коллекцияһында XX быуаттың 50-80-се йй. сығарылған радиоприёмниктар, репродукторҙар, магнитофондар һәм XX быуаттың 20-80-се йй. фототехника кеүек экспонаттар бар.
«Сәғәттәр» коллекцияһында XIX б. аҙағы — XX б. уртаһы сәғәттәре күрһәтелгән.
«Уйынсыҡтар» коллекцияһында уникаль автор ҡурсаҡтары, төрлө донъя халыҡтарының әкиәт персонаждары — иң ҡиммәтлеһе.
1992 йылға саҡлы ул Ростов өлкә крайҙы өйрәнеү музейының филиалы булған, аҙаҡ үҙ аллы дәүләт музейы — өлкә ҡул аҫтындағы дәүләт мәҙәниәт учреждениеһы тип йөрөтөлә башлаған. 2003 йылда музей атамаһы «Каменский биҙәү-ҡулланма сәнғәте һәм халыҡ ижады музейы» дәүләт өлкә мәҙәниәт учреждениеһы тип үҙгәртелгән.
Музейҙың экспозиция-күргәҙмә майҙаны 290 м², ваҡытлыса күргәҙмәләр — 198,6 м², фонд һаҡлағыстары — 12,6 м² майҙанда, парк майҙаны — 0,2 га. Музейҙа һаҡланған берәмектәр — 30 мең тирәһе. Музей йыл һайын уҙғарылған «Музейҙар төнө» акцияһында ҡатнаша.
Адресы
Музей түбәндәге адрес буйынса урынлашҡан: Ростов өлкәһе, Каменск-Шахтинский ҡалаһы, Карл Маркс майҙаны, 56. 1918 йылда был бинала казак-фронтовиктар съезы Хәрби-революцион комитеты урынлашҡан, шуның өсөн ул тарих һәйкәле һәм мәҙәни мираҫ объекты булып тора. Бина алдында Ф. Г. Подтёлков һәм М. В. Кривошлыков, хәрби-революцион комитет етәкселәре, һәйкәлдәре урынлаштырылған.
Сопь-Ю (Сопь-Ю ҡушылдығы)
Сопь-Ю  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сопь-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Елле-Кулан-Игай
Елле-Кулан-Игай — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кулан-Игай йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сорваж (Түбәнге Лупья ҡушылдығы)
Сорваж  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Түбенге Лупья йылғаһының һул ярына тамағынан 77 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Либерзе
Либерзе — Германиялағы, Саксония ерендәге. йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ла кеше йәшәй. Майҙаны — км2. Диңгеҙ кимәленән метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ның почта индексы һәм автомобиль коды.
Секем
Секем (ингл.  SEKEM ), «Секем» инициативаһы (ингл.  Sekem initiative ) — күп профилле мысыр  холдингы, социаль эшҡыуарлыҡ   принциптарын тормошҡа ашыра, нигеҙҙә илдең ауыл хужалығында эш итә.
Компанияны Ибраһим Әбүләйеш (ингл.  Ibrahim Abouleish ) ойошторған, хужаһы һәм етәксеһе лә ул.
Эшмәкәрлеге
Күп профилле «Секем» холдингы финанс уңышына өлгәшкән бер нисә компаниянан тора, улар йәмғиәттең социаль һәм мәҙәни мәсьәләләрен хәл итеүгә, шулай уҡ Мысыр йәмғиәтенең үҫешенә үҙ өлөшөн индерергә тырыша.
«Секем» холдингы эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре :
Тарихы
"Секем"дың ойоштороусыһы Ибраһим Әбүләйеш (ингл.  Ibrahim Abouleish ) 20 йыл буйы ғаиләһе менән Австри яла йәшәй, шунан ватаны  Мысыр ға ҡайтырға була. Ул илендә иҡтисадтың артта ҡалғанлығын, социаль проблемалар күплеген күрә.
Компанияның исеменә әйләнгән «Секем» тигән һүҙ йәшәү һәләтен — ҡояштан алынған көс-ҡеүәтте — аңлатҡан иероглифтың транслитерацияһы булып тора.
Тәүге ауыл хужалығы предприятиеһы «Секем» Ҡаһирәнән төньяҡ-көнсығышҡа ҡарай сүлдәге 70 акр ерҙә ойошторола.
Эшҡыуар үҫемлектәрҙе һәм тәмләткестәрҙе, шулай уҡ шифалы һәм хуш еҫле үләндәрҙе биодинамик үҫтереү менән шөғөлләнә башлай. Органик культивация тупраҡтың уңдырышлылығын күтәрә, боҙолоуына юл ҡуймай, үҫемлектәр төрлөлөгөн арттыра һәм эшкәртеп булмай торған ҡалдыҡтарҙы булдырмай, тигән шарттарға нигеҙләнә. Шулай итеп, ошо ысулдарҙы файҙаланып алынған продукттарҙы һатырға, эшкәртергә йә культивация барышында ҡабат тотонорға була, һөҙөмтәлә тотороҡло һәм үҙ аллы хужалыҡ хасил була.
Пестицидтар ҡулланыуҙан баш тартыу һәм биодинамик культивацияға өҫтөнлөк биреү арҡаһында «Секем» тупраҡ уңдырышлылығын күтәрә, был Мысырҙағы ауыр иҡтисади хәлде яҡшыртыуға өлөш индерә.
Башта «Секем» компанияһы етештергән аҙыҡ-түлек һәм медикаменттар нигеҙҙә экспортлана.
Тиҙҙән «Секем» илдә һәм донъяла химик ашламалар файҙаланмайынса тәбиғи продукттар етештереүсе, шулай уҡ билдәле фитофармацевтик предприятие булараҡ танылыу яулай. Компания сауҙаһының 55%-тан ашыуы эске баҙарға тап килә.
2005 йылға «Секем» Мысырҙағы 2000-дән ашыу фермерҙан һәм күп һанлы партнёр ойошмаларҙан торған селтәр хасил итә һәм тәжрибәһен, белемдәрен башҡа илдәр, шул иҫәптән Һиндостан, Фәләстин, Сенегал, Төркиә һәм Көньяҡ Африка, менән уртаҡлаша башлай.
Интернет-башланғыстарҙы үҫтереү фонды
Интернет-башланғыстарҙы үҫтереү фонды — технологик компаниялар менән уларҙың тәүге үҫеш осорҙарында эшләүсе Рәсәй инвестиция фонды. Фонд 2013 йылда Стратегик башланғыстар агентлығы тарафынан Владимир Путин инициативаһы буйынса нигеҙләнгән. Фонд ҡарамағында — 6 млрд. һум, был аҡсаны 2016 йыл аҙағына тиклем 400 компанияға инвестициялау планлаштырылған. Dow Jones тикшеренеүҙәре буйынса, Интернет-башланғыстарҙы үҫтереү фонды 2014 йылда Европала сәсеүҙә ҡатнашҡан иң әүҙем фонд булған.
Фонд акселерацияның көндөҙгө һәм ситтән тороп үтәлеүсе программаларын ойоштора һәм сәсеүгә инвестициялар бирә. 2014 йылдың октябрендә фонд бишенсе көндөҙгө программаға ҡабул итеү үткәрҙе. Фондтың көндөҙгө акселераторҙары —Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта, ситтән тороп ҡатнашыусылары Екатеринбургта, Новосибирскиҙа, Краснодарҙа, Ҡазанда һәм Әстераханда эшләй. 2014 йылдың сентябрендә  мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, сауҙа, етештереү һәм хеҙмәттәр күрһәтеү, финанс секторы һәм ҡала хеҙмәттәре өлкәһендәге стартаптар өсөн Интернет-башланғыстарҙы үҫтереү фонды менән Microsoftтың берлектәге программаһы эшләй башланы.
2014 йылдың ноябрендә Интернет-башланғыстарҙы үҫтереү фонды «Технологиялар һәм Инновациялар» номинацияһында Рунет премияһын алған.
Урта түбә
Өйрәнеү тарихы
1959—1961 йылдарҙа Г. Н. Матюшин асҡан һәм тикшереү эштәрен башҡарған. Ул туҡталыу урынын Мысовая тип атаған. Мезолит һәм неолит ҡатламдарын айырып күрһәткән (Ҡарабалыҡты VII). Мысовая II туҡталыу урынында балсыҡтан эшләнгән кәтүккә оҡшаған әйберҙәр, шахмат фигуралары ролен уйнаған конустар табылған.
1962—1968 йылдарҙа мезолит, неолит һәм унан һуңғы дәүерҙәр мәҙәниәт ҡатламдары ҡаҙылып сығарыла.
1971 йылда археолог О. Н. Бадер 2 метр ҡеүәтлелектә аҫҡы палеолитик ҡатламын тикшергән һәм ашель һәм мустьер мәҙәниәттәренә тартым булған кремний ҡоралдары, нуклеус һәм таптар, оригиналь ҡул сабыу ҡоралдарын йыйып алған. Ул туҡталыу урынын Урта түбә тип исемләгән.
Тасуирлау
Биләмәнең майҙаны — 100 м². Туҡталыу урыны туф тоҡомдарынан өйөп һалынған ҙур булмаған ҡалҡыулыҡтан торған морон (мыс).
Ултыраҡтың ҡатламдарына палеолит, мезолит, неолит, энеолит, һуңғы бронза һәм иртә тимер дәүерҙәренең мәҙәни ҡалдыҡтары бар. Ултыраҡта иртә палеолиттың торлаҡ эҙҙәре асыла, торлаҡ ҡая араһындағы тарлауығында урынлаштырылған. Унда чоппер һәм ҡул табылған чоппер һәм ҡул таш балталар табылған. Ашель тибындағы ҡоралдар ҡара-күкһел йәшмәнән эшкәртелгән.
Һуңғараҡ дәүерҙәге табылған ҡоралдар ташбаҡа төрө нуклеустар, мустьер үткер осло һөңгөгә оҡшаған. Улар шымартылмағандар һәм мустьер мәҙәниәтенә ҡарағанда күпкә һуңғы дәүергә ҡарайҙар —яҡынса 200—120 мең йыл элекке осорға.
Урта түбә материалдары Уралға көньяҡтан төньяҡҡа хәрәҡәт итеүсе тәүге күсенеп ултырыусылар неандерталецтар булыуын раҫлай. Неандерталецтарҙың үҙҙәренең мәйеттәре Урта түбәлә табылмаған.
Урта түбә туҡталыу урыны табылдыҡтары һаҡлана:
Шаһнамә
Шаһнамә ( — «Шаһтар китабы») — донъя әҙәбиәтенең иң мәшһүр ижад үрнәктәренән һанала. Ирандың бөйөк шағиры Әбелҡасим Фирҙәүси (930—1020) әҫәре.
Әҫәрҙә Ирандың иң боронғо тарихынан алып, VII быуат Ислам диненең фарсы ерҙәренә урынлашыуына тиклемге тарихи ваҡиғалар тасуирлана. Шаһтар китабы — бер автор яҙған иң оҙон поэма. Уның күләме «Илиада» һәм «Одиссея»ның икеһен ҡушҡан саҡта ла ике тапҡыр ҙурыраҡ. Был әҫәрҙә Ирандан ҡала Һиндостан, Үҙәк Азия, Анатолия һәм Кавказда быуындан быуынға күскән ауыҙ-тел әҙәбиәтенең бик яҡшы өлгөләре сағыла.
Һүрәтләмә
«Шаһнамә» — ул проза һәм шиғыр менән яҙылған төрлө авторҙар яҙған йыйылмалар исеме. Уларҙың иң танылыу алғаны — 976—1011 йылдарҙа Фирҙәүси яҙғаны.
Фирҙәүси «Шаһнамә» әҫәрен солтан Мәхмүт Ғәзнәүи заманында, 1010 йылдың 8 март көнөндә тамалай һәм уға бағышлау яҙа. Ҡалған йыйылмаларҙан бары фрагменттар ғына һаҡланғанлыҡтан, әҫәрҙе дөйөм Фирҙәүсигә бәйләйҙәр.
Фирҙәүси яҙған ваҡытта ул әҫәргә фарсы фольклорын күпләп йыя. Ул унда боронғо Иран мифтарын, зәрдөштөләрҙең Авесталарын, шулай уҡ ваҡытһыҙ вафат булған шағир Дакикиҙың йыйылмаһынан 100 бәйет самаһы материал индерә.
Төрки телгә тәржемәләре
Солтан тәҡдиме менән 1501—1510 йылдарҙа «Шаһнамә» поэмаһын фарсынан төрки телгә Шәриф Амиди тәржемә итә («Төрки Шаһнамә»). Тәржемәгә пролог һәм эпилог рәүешендә өҫтәп яҙған тексында 15—16 быуаттарҙағы мәмлүктәр Мысырҙың идарасылары, илдең мәҙәниәте, Ҡаһирә ҡалаһының топографияһы тураһында мәғлүмәттәр бирелә. «Төрки Шаһнамәнең» ҡулъяҙма нөсхәләре Санкт-Петербург, Дүшәмбе, Ҡаһирә, Лондон, Вена ҡалалары китапханаларында һаҡлана.
Автор тураһында
Фирҙәүси (Әбүл — Ҡасим — Туси) сама менән 934—941 йылдарҙа тыуа. Вафаты — 1025 йыл. «Шаһнамә» китабын 34 йыл ижад итә. Авторҙың үҙенең ауыр яҙмышына зарланыуы сағыла.
Тарихи эпопея
Шаһтар тарихын яҙырға дәртләндереүсе Сәмәниҙәр династияһы тарихы һүрәтләнә. Шулай уҡ уның тарҡалыуы, власҡа Ҡараханиҙар килеүе сағылдырыла. Эпопеяны төрки солтаны Мәхмүт Fәзнәүи Иран шаһтарын данлағаны өсөн баһалап етмәй. Фирҙәүсиҙең Мәхмүткә сатираһы ла бар. Үҙ ғүмерен ситтә, хәйерселектә тамамлауы тураһында бәйән итә.
Эпопеяның ҡатмарлы поэтик структураһы
Мифик, тарихи шәхестәрҙе лә индереп, 50 иран шаһының батшалыҡ итеүҙәрен хроника рәүешендә һүрәтләү.
Үткәндәрҙе идеаллаштырыу һәм халыҡтың героик тарихын һүрәтләү. Тыуған ил образы. Халыҡ батырҙары Рөстәм һәм Сиявуш; идеаль батшалар — Йәмшид, Ҡай — Хөсрәү һ.б. Фирҙәүсиҙең халыҡ ихтилалдарын объектив һүрәтләп үҙ заманы өсөн гражданлыҡ ҡыйыулығы күрһәтеүе. Идеаль йәмғиәт һәм ғәҙел батша хаҡында социаль утопия. Аҡыл, яҙмыштың ролен күрһәтеү.
Яҡшылыҡ һәм яманлыҡ көрәшенең тарих тәгәрмәсен әйләндереүсе көс булыуын күрһәтеү. Мифик заттар менән кешеләрҙең, турандар менән ирандарҙың, зороастризм менән мосолманлыҡ араһындағы көрәш. Кеше күңелендәге икеләнеү, шикләнеүҙәрҙе күрһәтеү. Изгелектең еңеүенә ышаныс белдереү.
«Шаһнамәлә» ҡатын-ҡыҙ образдары
Әҫәрҙә эпик һәм лирик жанр формаларының синтезлашыуы Диалог, монолог, батша телмәрҙәре; хроникаллек. Сюжет материалының төрлөлөгө: мифологик, тарихи, реаль тормоштан алынған материалдар. Өҫтәлмә эпизодтар, айырым новеллаларҙың сюжет — композициялағы роле.
«Шаһнамә»нең донъя әҙәбиәте тарихында тотҡан урыны
Planned
Соргель
Соргель — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пыела йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Лобез
Лобез (Łobez),  — Польшалағы ҡала, Көнбайыш Помор воеводствоһының Лобез повятына ҡарай. Ҡала-ауыл гмины статусы бар. «Лобез» исеме менән 1275 йылдан билдәле. Майҙан 12,8 км², халыҡ һаны 10 066 кеше (2019). Балтик диңгеҙенә яҡынса 70 км.
Иҫкәрмәләр
Лобез ҡалаһының демографияһы тураһында тулыраҡ мәғлүмәтле мәҡәлә: Лобез тарихы йыляҙмаһы —
Еллек-Ях
Еллек-Ях — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2169/452/37    ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 97 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ершовая (йылға)
Ершовая  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға оз. Тух-Эмтор   ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һылтанмалар
Ершовая (река)
Либштадт
Либштадт (Liebstadt) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 1331 кеше йәшәй. Майҙаны — 37,41 км2. Диңгеҙ кимәленән 220–595 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 1825 һәм автомобиль коды PIR.
Либшюцберг
Либшюцберг (Liebschutzberg) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 3234 кеше йәшәй. Майҙаны — 68,42 км2. Диңгеҙ кимәленән 140 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 4758 һәм автомобиль коды TO.
Сордь-Ёль
Сордь-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кылтовка йылғаһының уң ярына тамағынан 30 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Зайфферт Вольфганг
Вольфганг Зайфферт (1926 йылдың 18 июне, Бреслау — 2009 йылдың 15 ғинуары, Гамбург) — немец юрисы һәм университет профессоры.
Һуғыш һәм FDJ
Һалым инспекторы улы 1944 йылда, урта мәктәп уҡыусыһы булыуына ҡарамаҫтан, үҙ теләге менән хәрби флот хеҙмәтенә яҙыла, ә 1945 йылда совет әсирлегенә эләгә. 1947-1948 йылдарҙа Горький эргәһендәге 2041-се антифин мәктәбендә уҡый. 1949 йыл аҙағында ул әсирлектән Германия Федератив Республикаһына ҡайтарыла. Унда 1950 йылдан алып 1953 йылға тиклем социалистик Ирекле немец йәштәре Союзы (FDJ) штатлы функционеры сифатында эшләй. 1950 йылдан ГКП ағзаһы. FDJ сығарған Немец йәштәре журналының баш мөхәррире була. Немец йәштәренең 1950 йылда Көнсығыш Берлинда осрашыуын ойоштороуҙа ҡатнаша.
Тотҡонда
1951 йылда Германия Федератив Республикаһында FDJ тыйылғандан һуң, ул КПГ функционеры вазифаһын биләй. Әммә ул Көнсығыш Берлиндағы Ирекле немец йәштәре FDJ Үҙәк советы менән бәйләнештә була, 1953 йылдың 16 мартында ҡулға алына. Уны мәкерле «йәшерен һүҙ беркетеү»ҙә, дәүләттең именлегенә ҡурҡыныс тыуҙырыуҙа һәм «дәүләткә хыянат итеүҙә» ғәйепләйҙәр. Ике йыл алдан ябып тотҡандан һуң, 1955 йылдың июнендә Федераль суд уны дүрт йыл төрмәгә хөкөм итә. Ул 1956 йылдың мартында ул Анраттағы төрмәнән ҡаса ала.
ГДР-ҙа уҡыу һәм профессура
Аҙаҡ ГДР-ға йүнәлә, ваҡытында тапшырылмаған сығарылыш имтихандарын биреп өлгөрә. Көнсығыш Берлинда ул КПГ идаралығы янындағы йәштәр эштәре буйынса бүлектә эшләй. Һуңынан ул СЕПГ ағзаһы була һәм 1956 йылдан, халыҡ-ара хоҡуҡҡа төп баҫым яһап, Һумбольдт университетында (HU) хоҡуҡ өйрәнә башлай, уны 1959 йылда тамамлай. 1963 йылдың 24 апрелендә Көнбайыш германия монополия властарына профсоюздарҙы ҡоралһыҙландырыу сараһы булараҡ ирекле арбитраж мәсьәләһе буйынса юридик фәндәр докторы дәрәжәһен ала. Һуңынан Һумбольд университетының Уйлап табыусылар һәм авторлыҡ хоҡуғы Институтының ғилми хеҙмәткәре булып эшләй. 1967 йылдың ғинуарында Герһард Фельге менән авторҙаш булып Международные правовые проблемы использования научных и технических результатов третьими лицами тигән тема буйынса докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
Артабан Потсдам-Бабельсбергта Немец сәйәси һәм хоҡуҡ фәндәре академияһының Сит ил һәм сағыштырма хоҡуҡ ғилеме институтының профессоры һәм уҡытыусыһы итеп тәғәйенләнә. 1969 йылда уны Федераль президент Густав Һайнеман ярлыҡай. FDJ ойошмаһында сәйәси эшмәкәрлек дәүеренән Эрих Һонеккерҙы белгәнлектән, уның кәңәшсеһе кәңәшсеһе итеп тәғәйенләнә. Шул иҫәптән, Үҙ-ара иҡтисади ярҙам итеү СЭВ юридик комитетында ағзалыҡ, ГДР Тышҡы сауҙа палатаһы эргәһендәге Арбитраж суд судьяһы сифатында эшмәкәрлеге һәм ГДР-ҙа Халыҡ-ара хоҡуҡ Йәмғиәте вице-президенты функциялары ла инә.
Федератив Германия Республикаһына күсеүе
Сама менән 1974 йылда, ГДР конституцияһына Германия берҙәмлеге мәсьәләһенә мөнәсәбәт үҙгәртелгәндән һуң, Зайфферттың күңелендә СЕПГ сәйәси маҡсаттарында икеләнеү тойғоһо тыуа. 1976 йылда Киль университетында, ҡунаҡ лекциялар үткәреү мөмкинлеге барлыҡҡа килә, 1977 йылдың декабрендә Эрих Хонеккер уға рөхсәт бирә. Зайфферт Киль ҡалаһына 1978 йылдың февралендә ғаиләһе менән күсеп килә. Уның СЕПГ ағзалығы шуның менән тамамлана, шулай уҡ ул ГДР-ҙағы бөтә вазифаларын ҡалдыра. 1980 йылда ул ГДР профессоры дәрәжәһенән һәм бөтә ГДР наградаларынан мәхрүм ителә. Үҙенең артабанғы йылдарҙағы баҫмаларында һәмойошмаларында Германия берҙәмлеге өсөн сығыш яһай.
1994 йылға тиклем Киль университетында Көнсығыш европа хоҡуғы институтына етәкселек итә, шунан һуң Мәскәү ҡалаһындағы Немец хоҡуғы үҙәгенең генераль секретары була.
Соргиль
Соргиль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вохта йылғаһының һул ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы Сыктывкар ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Запорная (Нюролька ҡушылдығы)
Запорная  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нюролька йылғаһының уң ярына тамағынан 255 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Әләддин
Әләддин (шулай уҡ Әлә әд-Дин, علاء الدين, ʻAlāʼ ad-Dīn, 阿拉丁) — «Мең дә бер кисә» йыйынтығына ингән киң билдәле ғәрәп әкиәттәренең береһенең төп геройы. Ҡайһы бер ғалимдар фекеренсә, был әкиәт тәү башта йыйынтыҡҡа инмәгән булған, ә һуңынан көнбайыш үҙенсәлектәренә эйәреү һөҙөмтәһендә килеп сыҡҡан.
Запорная (Нюролька ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Әләддин
Антуан Галлан
«Мең дә бер кисә»нең беренсе тәржемәһен баҫтырыусы Галлан, Әләддин хаҡындағы әкиәтте лә унда индерә, әммә был әкиәт бер ғәрәп ҡулъяҙмаһында ла, баҫмаһында ла юҡ, шул айҡанлы Галлан оҙаҡ ваҡыт ялғанлыҡта ғәйепләнә. Тәржемәсенең көндәлегендә яҙылғанса, Галлан был әкиәтте инглиз сәйәхәтсеһе Пол Лукас тарафынан Парижға Халебтан килтерелгән сүриә һөйләүсеһе Ханнанан ишеткән. Галлан көндәлегендә «Әләддин»де 1709-1710 йылдарҙың ҡышында тәржемә итеүе тураһында белдерә. Был әкиәтте ул «Мең дә бер кисә» баҫмаһының IX һәм X томдарына индерә.
Запорная (Нюролька ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Әләддин
Табыу һәм тәржемә итеү тарихы
Галлан "Мең дә бер кисә"не 1704 йылда тәржемә итә башлай. Галландың көндәлектәрендәге яҙмаларға ышанғанда, әкиәт тураһында ул былай белеп ҡала: 1709 йылдың 25 мартында ул Париж ға Алеппо нан танылған Көнсығыш илдәре буйлап сәйәхәт итеүсе Пол Лукас тарафынан килтерелгән Юхенна Диаб[6] исемле маронит ғалимы менән осраша.
Галландың тормошон һәм ижадын өйрәнеүсе Джон Пейн фекеренсә, ул ваҡытҡа тиклем тәржемәнең беренсе алты томы баҫылған (1704—1705 йылдар), 7 һәм 8 томдар шулай уҡ баҫылған йәки баҫырға әҙерләнгән була. Тиҙҙән Ханна был ҡыҙыҡһыныусан французды оҡшата башлай һәм артабан уға киләһе томдарҙы төҙөргә ярҙам итергә тәҡдим итә, үҙе бик яҡшы һөйләүсе булараҡ, уны бай материал менән тәьмин итергә һүҙ бирә.
«Ул миңә бер нисә матур ғәрәп әкиәте һөйләне, — тип яҙа Галлан — һуңғараҡ уларҙы минең өсөн яҙып ҡуйырға ла ризалашты». Артабан көндәлектә лакуна барлыҡҡа килгән һәм киләһе яҙыу 5 май теркәлгән: «Маронит Ханна миңә Лампа тураһындағы әкиәтте һөйләп бөттө».
Ханна Парижда шул йылдың көҙөнә тиклем ҡала, был ваҡытта Галлан тағы ла бер нисә әкиәт яҙып ала, һуңғараҡ уларҙы хеҙмәтенең 9-12 томдарына индерә [8]. Улар «Баба-Абдалла» һәм «Сиди Ну’yман» (13 май 1709 й.), «Тылсымлы ат» (22 май 1709 й.) «Принц Әхмәт һәм Пәри Баныу» (25 май, 1709 й.), «Кесе һеңлеләренә көнләшкән ике апай» (27 май, 1709 й.), «Али Баба һәм 40 юлбаҫар» (29 май, 1709 й.), «Хужа Хәссән Әлхаббал» һәм ниһайәт, 31 май 1709 й. «Али Хужа».
Маронит Ханна 1709 йылдың октябрендә ҡайтып киткән булырға тейеш, сөнки Галлан көндәлегенә былай тип яҙа: «''25 октябрь. Бөгөн Марселдән Ханнанан хат килде. Ғәрәп телендә 17-һендә яҙылған, иҫән-һау барып етеүе тураһында яҙған''».
10 ноябрҙә көндәлеккә Әләддин тураһындағы әкиәткә арналған тағы ла бер яҙыу яҙыла: Галлан шунда уҡ тәржемә эшенә тотона һәм ике аҙнала уны тамамлай. "1001 кисә"нең Ханна һөйләгән хикәйәләре ингән XI томы, көндәлек яҙыуҙарына ҡарағанда, 1711 йылдың 11 ғинуарында тулыһынса француз теленә тәржемә ителә.
Төп нөсхә булыуына шикләнеүҙәр
Галландың үҙенең быға бер ҡағылышы булмаһа ла, «Мең дә бер кисә»нең 8 томын баҫтырыу алдынан бер күңелһеҙ ваҡиға була. Йыйынтыҡтағы бушлыҡты тултырыу өсөн баҫтырыусы үҙ белдеге менән «Зейн Әл-Әснам», «Кодадад һәм уның ағалары», «Принцесса Дарьябар» әкиәттәрен баҫмаға индерә, был әкиәттәрҙең ғәрәп фольклоры менән бәйле булмауы хаҡында баҫманың баш һүҙендә махсус рәүештә әйтеп үтә. Был әкиәттәр фарсы сығышлы, Францияға улар башҡа бер фольклорсы — Пети де ла Круа яҙмалары аша билдәле, һәм «1001 кисә»гә ысынлап та оҡшаш башҡа бер йыйынтыҡтың эсендә булалар, ләкин уның исеме hezar-o-yek ruz — «Мең дә бер көн». Башҡа йыйынтыҡтан был әкиәттәрҙе үҙләштереү хаҡында де ла Круа ла, Галлан да белмәгән була. Бындай үҙбелдеклелеккә асыуланған Галлан киләһе томды баҫтырыуҙы туҡтатырға һәм башҡа баҫтырыусы эҙләргә мәжбүр була һәм «артыҡ» әкиәттәрҙең икенсе баҫманан алынасағы тураһында айырып әйтә. Ләкин был ниәтен башҡара алмай, ул вафат була.
Ошо фактҡа таяныпмы, әллә Галландың үлеменән һуң уның архивында ла, бүтән ерҙә лә «Әләддин»дең ғәрәп телендәге нөсхәһе табылмағанғамы, әкиәттең дөрөҫ булыуына ҡайһы бер тикшеренселәр шик белдерәләр. Улай ғына түгел — был әкиәт ул ваҡытта билдәле булған «1001 кисә» ҡулъяҙмаларында ла булмай. Шуға күрә, был һәм бер нисә башҡа әкиәтте Галлан үҙенең Көнсығыш ғәрәптәренең тормошон белеүе менән файҙаланып, үҙе уйлап сығарған һәм йыйынтыҡтың күләмен арттырыу өсн ҡушып ебәргән тигән тауыштар ишетелә башлай. Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, скептиктар Галландың әҙәби ялған ҡуллана алыуы хаҡында бер үк фекерҙә булһалар ҙа, нисә әкиәт уның ҡәләме менән яҙылыуы тураһында ҡараштары тап килмәй. 2—3-тән башлап («Зейн Әл-Әснәм», «Йоҡлаусының уяныуы» һәм «Әләддин»), 282-нән башҡа бөтәһен дә Галлан үҙе уйлап сығарған тигәнгә тиклем [11]. Был фекер алышыуҙа профессор Генри Палмер бик һаҡ фекер йөрөтә, уның билдәләүенсә, «1001 кисә»нең бер нисә әкиәте фарсы тамырлы һәм киң билдәле Һарун-әр-Рәшит тураһындағы цикл менән бәйле булыуы мөмкин, сформировавшим таким образом на века европейское видение Востока. Наиболее осторожно выразился в этой дискуссии профессор Генри Палмер, отметивший, что некоторые сказки «1001 ночи», возможно, имеют персидские корни и связаны с известным циклом о Гаруне-ар-Рашиде ..
Лимбах (Фогтланд)
Лимбах (Фогтланд) (Limbach) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1555 кеше йәшәй. Майҙаны — 14,16 км2. Диңгеҙ кимәленән 350 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 8491 һәм автомобиль коды V.
Һайнеман Густав
Густав Вальтер Һайнеман (Gustav Walter Heinemann; 23 июлендә 1899 йыл, Швельм, Төньяҡ Рейн-Вестфалия, Герман империяһы — 7 июль 1976 йыл, Эссен, Германия) — Көнбайыш Германия дәүләт эшмәкәре, Германияның федераль президенты (1969—1974).
Карьераһының башы
Густав Һайнеман Эссендә Friedrich Krupp AG вәкәләтле вәкиле булған адвокат ғаиләһендә тыуа. Атаһы радикаль-демократик, һул либераль һәм патриот ҡарашлы һәм ниндәй ҙә булһа сиркәүгә ҡарамаған кеше була. Был ҡарашты улына ла һеңдерә.
Беренсе донъя һуғышы йылдарында һалдатҡа алына, әммә йөрәк клапандары елһенеүе арҡаһында, һуғыш аҙағына тиклем Крупп предприятиеһында ярҙамсы хеҙмәттә була.
1919 йылдан Мюнстер, Марбург, Мюнхен, Геттинген һәм Берлин.университеттарында хоҡуҡ һәм политология өйрәнә. 1929 йылда Мюнстерҙа докторлыҡ диссертацияһын яҡлай. 1926 йылдан алып 1929 йылға тиклем адвокат һәм уҡытыусы булып эшләй.
Атаһы һымаҡ, Эрнст Геккелдең «Монистар лигаһы» ағзаһы була һәм Вильгельм һәм Эрнст Леммер менән Немец демократик студенттары империя федерацияһында, Немец демократик партияһы йәштәр ойошмаһында эшләй. 1920 йылдың 19 майында Мюнхен ҡалаһында Адольф Гитлер сығыш яһаған саҡта, йәһүдтәргә ҡарата нәфрәтте ҡабул итмәү ымлығын әйткәндән һуң, уны залдан сығарып ташлайҙар. Ҡатынының апаһы, национал-социализм дәүерендә ҡаршылыҡ хәрәкәте көрәшсеһе Гертруд Штевен аша ул үҙенә көслө йоғонто яһаған швейцария теологы Карл Барт менән таныша. Уның формалашҡан донъяға ҡарашы теләһә ниндәй милләтселекте лә, антисемитизмды ла кире ҡаға.
1929 йылдан 1949 йылға тиклем Эссендә Rheinische Stahlwerke ҡорос ҡойоу предприятиеһында юрист булып эшләй. 1933 йылдан алып 1939 йылға тиклем Кёльн университетында тау һәм коммерция хоҡуғын уҡыта. 1936 йылдан 1949 йылға тиклем юрист хеҙмәтенән тыш Эссендә Rheinische Stahlwerke шахта директоры була. 1930-1933 йылдарҙа национал-социализмға оппозицияла тороусы Христиандарҙың социаль халыҡ хеҙмәте ағзаһы булып тора. Веймар республикаһы осоронда Рейхсбаннер республика ойошмаһына ҡарай. 1933 — 1945 йылдарҙа Тәүбә килтереү сиркәү нацизмға ҡаршы ойошмаһы ағзаһы, ә 1936—1950 йылдарҙа «Үҫмерҙәр христиан ассоциацияһы» рәйесе була.
Өсөнсө рейх йылдарында Эссенда Изге Павел сиркәүенең пресвитеры була. Юғары квалификациялы юрист булыуы арҡаһында, ул тиҙҙән Тәүбә килтереү сиркәүенең төбәк-ара юридик кәңәшсһе һәм Рейн өлкәһендәге Тәүбә килтереү сиркәүенең юридик кәңәшсеһе һәм Рейн өлкәһендәге Тәүбә килтереү сиркәүенең Синод вәкиле вәкиле булып китә. 1939 йылда, эске конфессионализмды еңеп сығыу позицияһы кире ҡағылғандан һуң, ул Исповедальный сиркәүендәге бөтә вазифаларын ҡалдырып отставкаға китә. Эссендәге үҙенең сиркәү пресвитеры сифатында эҙәрлекләнеүсе христиандарға юридик ярҙам биреүен дауам итә һәм йәшеренеп йәшәгән йәһүдтәрҙе ашатыуҙы хәстәрләй. Шул уҡ ваҡытта ул дәүләт органдары менән һаҡ була, компромистарға бара һәм 1945 йылға тиклем бер тапҡыр ҙа ҡулға алынмай. 2009 йылда ғына билдәле булыуынса, ул ике формаль нацистар ойошмаһы ағзаһы була, әммә «партия» йәки НСДАП. ағзаһы булмай. Тәүге ойошма — Хоҡуҡ яҡлау буйынса Национал-социалистик союз (NSRB), бында судья, адвокат һәм нотариустар сифатында сығыш яһаусы бөтә адвокаттаринергә тейеш була, һәм икенсе ойошма — «Национал-социалистик халыҡ хәйриәте» (NSV), хәйриә учреждениелары эшмәкәрлеген көйләгән.
Һуғыштан һуңғы эшмәкәрлеге
1945 йылдың октябрендә советы вәкилдәре менән бергә башҡа Германия Инжил Сиркәүе (ЕЦГ) Советы вәкилдәре менән Штутгарт ғәйеп таныу документына ҡул ҡуя. 1949 — 1962 йылда рҙа Рейн өлкәһендәге протестант сиркәүе етәкселеге составына инә. 1949 — 1955 йылдарҙа ЕЦГ синод дөйөм герман синоды президенты була. 1948 — 1961 йылдарҙа шулай уҡ Бөтә донъя сиркәүҙәр советы янындағы халыҡ-ара эштәр буйынса комиссия составына инә.