Руанда
Европа тарафынан асылыу һәм илде колониялаштырыу. Колониаль дәүер
. Шулай Беренсе донъя һуғышы башланғанға тиклем дауам итә. 1915 йылдың 31 авгусында Антантаға ингән һәм Өсөнсө союзға ингән Германия менән һуғышҡан Бельгия Германия Көнсығыш Африкаһы ерҙәренә бәреп инә һәм киләһе йылға был территорияның ярайһы уҡ ҙур өлөшөн үҙ контроленә ала, бында үҙенең хакимиәтен урынлаштыра. Француз академигы һәм Бөйөк Африка күлдәре төбәге белгесе Жан-Пьер Кретьен яҙыуынса, биләмәләре Антанта составындағы Беренсе донъялағы еңеү һөҙөмтәһендә бөтөнләй күскән бельгиялылар ил менән немецтарға ҡарағанда ҡатыраҡ идара итә: улар ерле башлыҡтарҙы барлыҡ өҫтөнлөктәрҙән мәхрүм итә, бында үҙ губернаторҙарын билдәләй{{Sfn|Chrétien|2003|p=260}, Милләттәр лигаһы мандаты аҫтында үҙәкләштереп, аралашсыһыҙ үҙҙәре идара итә. Әммә тарихсы-африканист Кэтрин Ньюбери "мвами власы ҡаҡшамаҫ булып ҡала һәм провинциялар менән идара иткән бөтә чиновниктар ҙа мвами ризалығы менән генә тәғәйенләнә" тп яҙа. Түбәнге субъекттарҙың башлыҡтары теоретик яҡтан уларға буйһона, әммә де-факто улар менән дә туранан-тура мвами идара итә, ә губернаторҙарҙың резиденциялары менән уларҙ ҡатындары йәки һаҙаҡалары идара итә, йәғни һәр округта кәмендә өсәр вазифалы кеше була, улар туранан-тура королгә буйһона. Шулай ҙа, нисек кенә булмаһын, мәжүси территорияла католик сиркәүенең йоғонтоһо ҡырҡа үҫкән, һәм уны колонизаторҙар әүҙем үҙләштергән. Һуғыштан һуң үҙәк Африкала аслыҡ була, уның менән бельгиялылар, бер ыңғайҙан элекке «короллек» биләмәһендә медицина һәм ауыл хужалығы сифатын яҡшыртырға тырышып, күп һанлы дотациялар менән көрәшә. Бельгиялылар немец идара итеү системаһын һаҡлап ҡалып, тутси менән хеҙмәттәшлек иткән һәм «короллек» бөтөнләй бойондороҡһоҙ булғанға ҡарағанда тутсиҙарҙы тағы ла бойондороҡлораҡ хәлгә ҡуя. Улар ил менән идара итеү системаһына айырым графала милләтте сағылдырған таныҡлыҡты индерә, уны үҙгәртеү мөмкин булмай, был милли ирешеүҙәрҙе тағы ла йышыраҡ һәм ҡатғи итә. Быға тиклем хуту менән тутси араһында айырымлыҡтар этник милләткә ҡарағанда ижтимағи-сәйәси була һәм кешеләрҙең «бер милләттән икенсе милләткә күсеү» мөмкинлеге була: байыған хуту идара итеүсе элитаға ҡушыла һәм тутсиға әйләнеү мөмкинлегенә эйә була, ә ярлыланған тутси йыш ҡына хутуға әйләнә. 1946 йылдың 13 декабрендә, Икенсе донъя бөткәндән һуң, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы Руанда-Урундиҙың «опекалағы территория» статусын алыуы хаҡында иғлан итә. Ул Бельгия контролендә ҡала, уны деколонизация программаһы сиктәрендә бойондороҡһоҙлоҡҡа әҙерләргә тейеш була. Бельгиялылар идара советын индерә, демократик институттар һәм күп кимәлле административ система барлыҡҡа килә. Беренсе демократик һайлауҙа хутуҙар еңеп сыға. Европалыларҙың «Кара ҡитға»нан сығып китеүе менән бер үк ваҡытта бөтә Африкала милли характерҙағы антиколониаль хәрәкәттәр киҫкенләшә. Хуту колонияла бер нисә эре милли-консерватив сәйәси партия ойоштора, улар, 70 проценттан ашыу тауыш йыйып, яңы һайлауҙарҙа еңеп сыға. Ул саҡта Бельгия вәкилдәре колонияны «детутсизациялау» тураһында белдереп, улар яғына баҫа. 1959 йылда социаль революция була, уның барышында хуту оппоненттарының йорттарына бәреп инеп, 100 мең самаһы кешене үлтерә. 1961 йылдың 1 июлендә бельгиялылар референдум үткәрә, уның һөҙөмтәләре буйынса монархия бөтөрөлә. Уның тергеҙелеүе, хуту фекеренсә, йәнә тутсиҙың хакимлығына килтерер ине.