cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ҡарун хазинаһы
Хазинаны асыу һәм уны урлау
1966—1967 йылдарҙа был ҡәберҙән урлап сығарылған хазиналарға Топтепелағы башҡа ҡурғандарҙан ошо уҡ «ҡаҙыусылар» ҡаҙып сығарған башҡа артефакттар өҫтәлә. Артабан был коллекция контрабанда юлы менән өлөшлөп-өлөшлөп Измир һәм Амстердам аша Төркиәнән сығарыла, һәм ике йөҙ дана артефакт 1967—1968 йылдарҙа Метрополитен музейы тарафынан 1,2 миллион АҠШ.долларына һатып алына.
Суд процесы
Журналист Озген Акар инициативаһы менән Төркиәнең бер-береһен алмаштырған бер нисә хөкүмәте коллекцияны йыйыу һәм Төркиәгә кире ҡайтарыу буйынса эш алып бара. Экспонаттарҙы Акар 1984 йылда осраҡлы рәүештә Метрополитен музейы каталогында күреп ҡала һәм Төркиәнең Мәҙәниәт министрлығына уларҙың законһыҙ рәүештә илдән сығарылыуы тураһында хәбәр итә. Бынан тыш ул ваҡытлы матбуғат биттәрендә бер нисә мәҡәлә баҫтырып сығара һәм бюрократик төрөк каналдары буйынса тикшереү эштәренең башланыуына өлгәшә.
Аҙаҡ Озген Акар Нью-Йоркта 1987 йылда башланып 1993 йылда тамамланған суд тикшереүҙәрендә Төркиә хөкүмәтенең «үҙ ирке менән килгән вөкиле» сифатында эшләй. Был мәлдә Акар Төркиәнең үҙендә был мәсьәлә буйынса кунсультант итеп тәғәйенләнә (тарихи, мәҙәни һәм дини мираҫты һаҡлауға ҡағылған мәсьәләр буйынса УНИДРУА эшендә ҡатнаша).
Ушак музейы
Артефакттар Төркиәгә ҡайтарылғандан алып бындай «хазиналар коллекцияһы» өсөн лайыҡлы музей булдырыу тураһында тәҡдимдәр яуа башлай. Шулай итеп, 375 әйберҙән торған музей фонды туплана. Әммә Ушак ҡалаһындағы был ҙур булмаған музей тәүҙә келәмдәр музейы өсөн асылған була. 2007 йылда музейҙа экспонаттарҙы урлау осрағы теркәлгәндән һуң Ҡарун хазинаһы өсөн уның яраҡлы булымауы тураһындағы фекер нығына бара. Был енәйәт буйынса 10 кеше һаҡ аҫтына алына. Музейҙың элекке директоры ла гиппокампды алмаштырыуҙа ҡатнашыусылар араһында.
Мутная Асовка
Мутная Асовка — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Асовка йылғаһының уң ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Ҡарун хазинаһы
Хазина ҡәһәре
Ушакта һәм унан ситтә хазина менән бәйле төрлө имеш-мимештәр йөрөй, шулай уҡ «Хазина ҡәһәре» тигән фараздар ҙа осрай.
Мутная Асовка
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Сатунин Константин Алексеевич
Сатунин Константин Алексеевич (20 май 1863 йыл — 10 ноябрь 1915 йыл) — Рәсәй империяһы зоологы.
Биографияһы
Ул Тифлистағы Кавказ ебәк ҡорто үрсетеү станцияһында (1893 йылдан) биологик лаборатория мөдире булып хеҙмәт итә. Рәсәйҙең көньяҡ төбәктәрен өйрәнеп, ул балыҡ, һөйрәлеүселәр, имеҙеүселәрҙең ҙур коллекцияһын туплай.
Кавказда ғәмәли зоология һәм һунарсылыҡ буйынса Ауыл хужалығы бүлегенең өлкән белгесе (1907—1915). К. А. Сатунин беренсе булып Кавказ териофаунаһын, таксондарҙы һүрәтләп биргән һәм төбәк фаунаһының зоогеографик анализын эшләүселәрҙең береһе. Сатунин (1912) Кавказдың зоогеографик бүлектәргә бүленеүен булдыра. Сатунин коллекцияһының бер өлөшө ер тетрәү ваҡытында Ашхабадта югала (1948).
Ҙур булмаған һөтимәрҙәрҙең систематикаһын һәм фаунистикаһын маҡсатлы өйрәнеү менән етди шөғөлләнгән беренсе Рәсәй зоологтарының береһе. 240 фәнни хеҙмәт авторы, уларҙа фәнде популярлаштырыу менән шөғөлләнә, «Природа и охота», «Охотничий вестник» журналдарында мәҡәләләр баҫтыра
Рәсәй һәм Үҙәк Азия һөтимәрҙәренең күп төрҙәрен һүрәтләй, улар араһында Кавказ һуҡыр сысҡаны (Talpa caucasica), Шелковников кутораһы (Неомис шелковникови), Роборовский ала иртәне (Фодопус роборовский) һәм башҡалар бар. К. А. Сатунин Кавказ фаунаһы (нигеҙҙә умыртҡалылар), энтомология, ихтиология, орнитология, герпетология, зоогеография, йөҙөм культураһы, һунар, балыҡ тотоу һәм башҡалар тураһында бер нисә китап яҙған.
Ул Мцхета тирәһендә йөрәк фалижынан кинәт кенә вафат була.
Манюку-Яха
Манюку-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Матюй-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 31 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Рясинка
Рясинка — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тудовка йылғаһының һул ярына тамағынан 9,1 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга Үрге Волга бейшлотынан Зубцов ҡалаһына тиклем, Вазуза йылғаһы башынан Вазуза һыуһаҡлағысына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Брахвиц
Брахвиц (Brachwitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1009 кеше йәшәй. Майҙаны — 8,34 км2. Диңгеҙ кимәленән 99 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6198 һәм автомобиль коды — SK.
Сухая речка (Кенга ҡушылдығы)
Сухая речка  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кенга йылғаһының уң ярына тамағынан 209 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Водовойка
Водовойка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Байса йылғаһының уң ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Погва
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Пожёг (Весляна ҡушылдығы)
Пожёг  — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы биләмәләрендә аға. Йылға Весляна йылғаһының һул ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Марангэва-Яха
Марангэва-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Тамбей йылғаһының һул ярына тамағынан 88 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 41 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Рясня (Оло Коша ҡушылдығы)
Рясня  — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Коша йылғаһының һул ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга Үрге Волга бейшлотынан Зубцов ҡалаһына тиклем, Вазуза йылғаһы башынан Вазуза һыуһаҡлағысына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Әбүбәкер
Әбүбәкер (Абубакирово) — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 640 кеше. Почта индексы — 453809, ОКАТО коды — 80255850002. Ауыл Ташлы йылғаһы буйында урынлашҡан.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Ауыл тарихы
Әбүбәкер Хоҙайназаров 1771 йылда тыуған, есаул (1816 йылдағы ревизия буйынса Аҡназар ауылында йәшәгән) хаҡлы ялға сыҡҡас, йәйләү ерҙәрендә яңы ауыл нигеҙләргә рөхсәт ала. Әбүбәкерҙең улдары Ғәбделмөмин һәм Ғәбделхаҡим уның менән бергә иң тәүге күскенселәр була. Тағы ла уның ағаһы хаҡлы ялдағы йөҙ башы Ҡалмағол Хоҙайназаровтың балалары, Ҡаҙырша ауылынан Билаловтар; Ҡолсомбай ауылынан Сынбулатов менән Балдыбаевтар. Артабан Һыҙғы ауылынан Әлибаев һәм Аҡиловтың ғаиләләре күсеп килә. 1859 йылда Әбүбәкер ауылы Ырымбур губернаһы Ырымбур өйәҙе Үҫәргән кантоны Хәйбулла ауыл общинаһының 4-се йортона инә.
1859 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда 26 йорт хужалығы иҫәптә була һәм 190 кеше йәшәгән. Ауылда йәшәүселәр араһында: Фәтхулла, Ғәбделсәлих, Рәхимулла, Юлмөхәмәт Хоҙайназаров; Мөхәмәтҡулы Балдыбаев; Абдулнасип, Баймөхәмәт, Әлмөхәмәт, Рахматулла Синбулатов; 1786 йылғы Байсар Билалов улдары менән. Теүәлбай Аҡназаров менән Ғәлиҙең улдары Аҡназаровтар, Хәсән менән Хөсәйен Теүәлбаев тип яҙыла. 1859 йылда Хөсәйен Теүәлбаев ауыл старостаһы була.
«Списки населенных мест. Оренбургская губерния. 1866.» тигән китапта ауыл тураһында ошондай яҙма бар: Орск өйәҙе, 2-се стан, No 773 Абубакирово ауылы, Турат йылғаһы эргәһендә, иҫке һыҙыҡлы тракттың уң яғында һәм Орскиҙан Үрге Уралға тиклем һул почта тракты араһында урынлашҡан. Өйәҙ ҡаласығынан 107 верста алыҫлыҡта, стан ҡаласығынан 57 верста, хужалыҡтар һаны 28, йәшәүселәр һаны: ирҙәр 91 кеше, ҡатын-ҡыҙҙар 88 кеше.
Нек (Барда ҡушылдығы)
Нек — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Барда йылғаһының һул ярына тамағынан 192 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Эскедень
Эскедень — Рәсәй йылғаһы. Сыуашстан биләмәләрендә аға. Йылға Цивиль йылғаһының һул ярына тамағынан 157 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цивиль йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга ҡушылдыҡтары Ҡуйылыһыу аралығында, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Олешанка
Олешанка — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Осма йылғаһының һул ярына тамағынан 0,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ничтемъю
Ничтёмъю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Сынь йылғаһының һул ярына тамағынан 69 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ирина Фёдоровна Влах
Ирина Федоровна Влах (Irina Vlah, ;   26 февраль 1974, Комрат,  Комрат районы, Молдавия ССР-ы, СССР) — Молдавия   дәүләт сәйәси  эшмәкәре. Молдавияла Гагузия Автономиялы округтың башканы (башлығы)  һәм Молдова Республикаһы хөкүмәте вазифаһы буйынса ағзаһы (2015 йылдың 15 апреленән ). 2005 йылдан 2015 йылға тиклем  Молдавия парламенты депутаты. Кишинёвта йәшәй.
Биографияһы
Ирина Федоровна Влах Молдавия ССР-ының Комрат ҡалаһында  1974 йылдың 26 февралендә хеҙмәткәрҙәр  этник гагауз һәм болгар ҡатыны  ғаиләһендә тыуған.
Таванга
Таванга — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Корга йылғаһының уң ярына тамағынан 2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 47 км.
Ирина Фёдоровна Влах
Белеме
1991 йылдан алып 1996 йылға тиклем Комрат дәүләт университетының юридик факультетында уҡый
Таванга
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Ирина Фёдоровна Влах
Белеме
2001 йылдан 2008 йылға тиклем Молдова Республикаһы Фәндәр академияһы янындағы докторантурала уҡый.
Таванга
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ирина Фёдоровна Влах
Белеме
2008 йылда «Современная концепция развития государственной службы в Республике Молдова» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай. Дәүләт идараһы даирәләренә, Молодова Республикаһының милләт-ара тыныслығын нығытыу һәм рус телле халыҡтарҙың хоҡуғын яҡлауға ҡағылған бер нисә ғилми баҫманың авторы.
Профессиональ эшмәкәрлеге
1996—2003 йылдар — Гагаузия АТО һалым инспекцияһы юрисы.
2003—2005 йылдар — Гагаузия Автономиялы окургы башҡарма комитетының юридик бүлеге начальнигы.
2005—2009 йылдар — Молдова Республикаһы XVI саҡырылыш Парламенты депутаты, хоҡуҡ мәсьәләләре, тәғәйенләүҙәр буйынса комиссия ағзаһы.
2009 йылдан — Молдова Республикаһы XVIII саҡырылыш Парламенты депутаты, хоҡуҡ мәсьәләләре, тәғәйенләүҙәр буйынса комиссия ағзаһы.
2009—2010 йылдар — Молдова Республикаһының XVIII саҡырылыш Парламенты депутаты, хоҡуҡ мәсьәләләре, тәғәйенләүҙәр  буйынса комиссия ағзаһы.
2010—2014 йылдар — Молдова Республикаһы XIX саҡырылыш Парламенты депутаты, МР Парламентының  даими бюро ағзаһы.
2014—2015 — Молдова Республикаһы XX  саҡырылыш Парламенты депутаты, кеше хоҡуҡтары һәм этник-ара мөнәсәбәттәр буйынса комиссия ағзаһы.
2007 йылдан 2015 йылдың 27 ғинуарына тиклем — Комратта  район партия ойошмаһы етәксеһе, коммунистар партияһының Үҙәк комитет ағзаһы.
2010 йылдан 2015 йылдың ғинуарына тиклем ПКРМ юғары партия  органы  — Сәйәси башҡарма комитетта була.
2008 йылдың 3 апреленән бойондороҡһоҙ дәүләттәр союзының Парламент-ара ассамблеяһы советы ҡарары менән БДБ ағзалары - дәүләттәр араһындағы интгерацион бәйләнештәрҙе нығытыуы өсөн почет грамотаһы  менән бүләкләнә.
Яндоушка
Яндоушка — Рәсәй йылғаһы. Сыуашстан биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Цивиль йылғаһының уң ярына тамағынан 54 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Ирина Фёдоровна Влах
Профессиональ эшмәкәрлеге
2010 йылда Гагаузия автономиялы округ башканы һайлауҙарында үҙ көсөс һынап ҡарай. Һайлауҙа өс көнәркәш ҡатнаша. Шул уҡ ваҡытта Ирина Валх менән уның оппоненты араһында айырма 300-ҙән ашыу тауыш  тәшкил итә, был оппоненттар тарафынан административ ресурстарҙы һәм  «ҡара» һайлау  технологияларын ҡулланыу менән аңлатыла.
Яндоушка
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цивиль йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Волга ҡушылдыҡтары Ҡуйылыһыу аралығында, йылға бассейны — Волганың өҫкө өлөшө, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока йылғаһын индермәйенсә).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ирина Фёдоровна Влах
Профессиональ эшмәкәрлеге
2014 йылда Гагаузия АТО территорияһында Таможня союзына инеү мәсьәләһе буйынса референдум үткәреү инициаторҙарының береһе була. Референдум һөҙөмтәләре буйынса автономияның 98 процент халҡы көнсығыш векторҙы хуплай.
2019 йылда Гагаузия башлығына рекордлы (90%) тауыш менән яңынан һайлана.
2021 йылдың 4 мартында Молдова хәүефһеҙлегенең юғары советынан сығарыла. «Был бик көтөлмәгән сигнал. Беҙ ҙә, бындай ҡарар ҡабул ителгәнен аңламаныҡ. Нимәлер барғанын күрҙек, ләкин быны аңлата алмайбыҙ», - тип аңлата Гагаузияның башканы уның ВСБ-нан президенттың бушатыуын. Гагаузия башканы шулай ук Молдованың рус телле дөйөм  мәғлүмәт сараларында кире реакция уята, уның журналистары  Майи Сандуның  «уйланылмаған сәйәсәте» арҡаһында автономиялы төҙөлмәлә сепаратистик кәйефтәрҙең  арытуы тураһында белдерә.
Хеҙмәттәре
кого и культурного развития АТО Гагаузия», Региональная научно-практическая конференция 12 января 2004 года, р. 269—281 (0,9 с.а.).
Ирина Влах. Должностные лица в системе государственной службы и местного публичного управления. «Укрепление местного самоуправления и повышение эффективности судебной власти в процессе демократического преобразования Молдовы». Республиканская научно-практическая конференция, 9 ноября 2005 г., р. 51-65 (1.0 с.а.).
Ирина Влах. Юридическая ответственность на государственной службе в Республике Молдова. «Наука. Культура. Образование» Международная научно-теоретическая конференция, посвященнаИрина Влах. Международное правовое и организационное сотрудничество Республики Молдова в области государственной службы. «Конституционное развитие Республики Молдова на современном этапе», Международная научно-практическая конференция 23-24 января 2004 года в городе Бельцы, р. 220—228 (0,6 с.а).
Ирина Влах. Налоговая инспекция АТО Гагаузии: проблемы и перспективы влияния на экономическое развитие региона. «Актуальные проблемы экономичеся 15-летию Комратского государственного университета, 10 февраля 2006 года, р. 80-83 (0,3 с.а.).
Ирина Влах. Государственная служба в системе власти. « Academia de Administrare Publică — centru naţional de formare şi perfecţionare a personalului din serviciul public», conferinţă ştiinţifico-practică, mai 2006, р.68-71 (0,2 с.а.).
Ирина Влах. Проблемы государственной службы и её эффективность. Закон и жизнь, № 11, 2006, с. 28-3 (0,3 с.а.).
Ирина Влах. Международно- правовое сотрудничество и использование зарубежного опыта в сфере государственной службы. Закон и жизнь, № 2, 2007, р. 22-24 (0,2с.а.).
Ирина Влах. Принципы Конституции, определяющие основания государственной службы Республики Молдова (некоторые теоретические размышления). Закон и жизнь, № 6, 2007, р.21-24 (0,3с.а.).
Ирина Влах. Государственная служба: векторы и технологии её взаимодействия с институтами гражданского общества. «Курсом развивающейся Молдовы», III Российско- Молдавский симпозиум, « Традиции и инновации соционормативной культуре молдован и гагаузов», 2008 год, г. Комрат, р. 89-96.
Ирина Влах. Местная демократия и её реализация. « Курсом развивающейся Молдовы» М. 2009, стр.188-194 Том. 5.
Ирина Влах. «Государственное управление: его структура и сущность (некоторые научно-теоретические аспекты)». Закон и жизнь, стр.16-19.
Ирина Влах. « Государственная служба и государственное управление», Закон и жизнь.
Ирина Влах. «Принципы служебного поведения государственного служащего», Закон и жизнь, октябрь 2009 г., стр. 24-28.
Ирина Влах. «Функции государства и государственного управления», Закон и жизнь, ноябрь 2009 г., стр. 26-28.
Ирина Влах. О концептуальных основах организации государственной службы Республики Молдова: Учебное пособие. 2009. 158 стр.
Ирина Влах. «Роль женщин в политической жизни общества» Республиканская научно-практическая конференция « Femeile din Moldova», Chişinău 2010 стр.36-41, 25.03.2010.
Ирина Влах. «Актуальные аспекты противодействия пыткам в международно- правовых аспектах», Круглый стол. Комрат, 14 мая 2010 г. «Противодействия к пыткам»
Ирина Влах (автор и составитель). Международное и национальное законодательство по борьбе с пытками. (сборник). Институт демократии. — Комрат: Институт демократии, 2010. 124 стр.
Выборы в Молдове (сборник). Составитель: Ирина Влах; Национальный институт женщин Молдовы «Равноправие», 2010. — 348 стр.
Ирина Влах. « Право женщин на равное участие в политике». Materialele Conferinţei ştiinţifico-practice internaţionale, 17 septembrie 2010, mun.Bălţi-Respectarea drepturilor omului- condiţie principală în edificarea statului de drept în RM- Chişinău — 2010 г., стр. 164—169
Ирина Влах. «Волонтерская деятельность как форма участия молодежи в общественной жизни». Международная научно-практическая конференция «Гражданское общество Молдовы: проблемы и перспективы», организованная 20.01.2011 г. Институт демократии при поддержке Балканского траста демократии — проекта немецкого фонда Маршалла (США). г. Комрат, 2011. стр.14-21
Ирина Влах, Андрей Борщевский «Концепция национальной политика РМ: предпосылка построения толерантного общества». Сборник научных трудов института иудаики. Выпуск 1. Кишинев 2011. Стр.43-50.
Брошюра «Европейская Хартия местного самоуправления». Автор и составитель Влах И., 2011 год, 40 стр.
Ирина Влах, Андрей Борщевский «Государственная политика Молдовы в области сохранения национальной культуры этнических меньшинств (на примере еврейского и гагаузского населения)». Сборник научных трудов института иудаики. Выпуск II. Кишинев 2011. Стр. 41-50.
Ирина Влах, Андрей Борщевский. «Этногосударственная политика в сфере межнациональных отношений (характеристика законодательных актов)». «Диалог культур — культура диалога»: материалы X юбилейной международной научно-практической конференции, Кострома, 5-10 сентября 2011 г. (под ред. Л. Н. Ваулиной. — Кострома; Дармштадт; Минск; Могилев; Познань; Ванадзор: КГУ им. Н. А. Некрасова). }}
Шамрат
Шамрат (Шамратово) — Башҡортостандың Ҡариҙел районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 283 кеше. Почта индексы — 452394, ОКАТО коды — 80234852008.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Вома
Вома — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Воя йылғаһының һул ярына тамағынан 104 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Платошинка
Платошинка — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Бабка йылғаһының уң ярына тамағынан 51 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Флёа
Флёа (Floha) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 11704 кеше йәшәй. Майҙаны — 18,53 км2. Диңгеҙ кимәленән 275 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 9557 һәм автомобиль коды FG.
Матюй-Яха
Матюй-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Вэнуй-Еуо йылғаһының һул ярына тамағынан 114 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 132 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Полва (Коса ҡушылдығы)
Полва  — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Коса йылғаһының уң ярына тамағынан 222 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Таволга (Чузик ҡушылдығы)
Таволга  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чузик йылғаһының уң ярына тамағынан 313 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сватолиха
Сватолиха — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Песочня йылғаһының һул ярына тамағынан 39 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга Үрге Волга бейшлотынан Зубцов ҡалаһына тиклем, Вазуза йылғаһы башынан Вазуза һыуһаҡлағысына тиклем индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Воя (Вятка ҡушылдығы)
Воя  — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының һул ярына тамағынан 300 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 174 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Махан-Яха
Махан-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Матюй-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 24 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Поздянка
Поздянка — Рәсәй йылғаһы. Пермь крайы, Свердловск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шаква йылғаһының уң ярына тамағынан 94 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Сылва, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Кама ҡушылдыҡтары бассейндары, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Аза (йылға)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Паралимпия уйындары
Паралимпия уйындары (параолимпия уйындары)  — мөмкинселектәре сикләнгән кешеләрҙең халыҡ-ара спорт ярыштары. Традиция буйынса ул Олимпия уйындарынан һуң ткәрелә. 1988 йылда уҙғарылған йәйге паралимпия уйындарынан алып олимпия үткәрелгән объекттарҙа уҙғарыла. 2001 йылда бөтә донъя олимпиада комитеты — БДОК һәм Халыҡ-ара паралимпия уйындары -ХПУ тарафынан килешеү менән нығытылған. Йәйге олимпиадалар йәйгеләре менән 1960 йылдан алып, ҡышҡы олимпиадалар ҡышҡылары менән бер-бер артлы 1976 йылдан алып уҙғарыла.
Әҙел (Хәйбулла районы)
Әҙел (Адель) — Башҡортостандың Хәйбулла районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 159 кеше. Почта индексы — 453805, ОКАТО коды — 80255840003.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Паралимпия уйындары
Атамаһы
Яҙылышы Рус орфография һүҙлегендә «параолимпийский», «параолимпия» тип яҙылған. шулай уҡ башҡа һүҙлектәрҙә лә шулай теркәлгән.
Иң тәүҙә «Параолимпия уйындары» рәсми рәүештә ҡулланылмаған. 1960 йылда уҙғарылған «Туғыҙынсы Халыҡ-ара Сток-мандевиль уйындары» тип атала. 1984 йылда ғына Параолимпия уйындары тип атала башлай. Шулай ҙа 1964 йылға уйындар ваҡытында параолтмпия уйындары тип әйтеп кителә. 1980 йылғаса «Ғәриптәр өсөн олимпия уйындары» тип йөрөтөлә. 1984 йылдан Халыҡ -ара инвалидтар уйындары тип аталған. 1988 йылдан башлап ҡына тулыһынса «параолимпия уйындар» тигән исем тулыһынса рәсмиләштерелә.
Тарихы
Паралимпия спорты быуаттан ашыу тарихҡа бәйле. Спорттың кеше организымына ыңғай тәьҫире тураһында XVIII—XIX быуаттарҙа уҡ билдәле булған. Шул ваҡыттарҙан бирле ғәриптәр спортын үҫтереүгә йүнәлеш алған ойшмалар тергеҙелә башлай. 1988 йылда Берлин ҡалаһынжа суҡраҡтар өсөн спорт клубы ойошторола.
ХХ быуатта был спорт төрөн ғәриптәрҙе дауалау сараһы булараҡ ҡабул итәләр. Шул уҡ ваҡытта улар өсөн ял итеү, буш ваҡыттарын уҙғарыу сараһы булараҡ та ҡабул ителә. Спорт менән шөғөлләнеүһәм ярышыу теләге әүҙемләшә.
1948 йылда Бөйөк Британияның Лондон ҡалаһында уҙғарылған Олимпия уйындары барышында олимпияға бағышланып Сток-Мандевиль уйындары (Stoke Mandeville Games) уҙғарыла. Был сарала инвалид арбаларында йөрөүсе спортсылар ҙа ҡатнаша. Был сараны Сток-Мандевиль дауаханаһы эшсеһе Гутман ойоштора. 1952 йылда Стоук уйындары тағы ла уҙғарылыуында британиялыларҙан башҡа Нидерландиянан да ғәрип спортсылар саҡырыла. Был инде халыҡ -ара спорт ярышына әүерелеүе тураһында һөйләй.
Уйындарның рәсми атамаһы — Халыҡ-ара инвалид арбаларҙа йөрөүсе спортсылар уйындары (World Wheelchair Games). Әлеге уйындар Паралимпия уйындарын прообразы ролен башҡара.
1989 йылда Халыҡ-ара Паралимпия комитеты (International Paralympic Committee (IPC)) төҙөлә.
Беренсе Паралимпия уйындары 1960 йылда Римдә уҙа. Ул сарала 23 илдән килгән 400 спортсы ҡатнаша. Сағыштырыу өсөн: Сидней 2000: 123 илдән 4 меңгә яҡын спортсы.
1976 йылда Швецияла беренсе ҡышҡы Паралимпия уйындары уҙғарыла.
Ярыштарның бүленеше
Паралимпия уйындарында ҡатнашыусы спортсыларҙың төрлөсә ғәриплектәренә бәйле ярыштар алты төп категорияға бүленгән: Спорт төрөнә ҡарап был категориялар өҫтәмә рәүештә тағы ла бер рисә төргә бүленә. Был бүленеү спортсыларҙың допинг ҡулланыуға сик ҡуйыу маҡсаты менән дә ҡулланылына.
7 декабрь
7 декабрь — григориан стиле буйынса йылдың 341-се көнө (кәбисә йылында 342-се). Йыл тамамланыуға 24 көн ҡала.
{{#if: {{replace|{{{1|}}}|1|}} ||
Төбәк байрамдары
}}
Осма (Ноля ҡушылдығы)
Осма  — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ноля йылғаһының һул ярына тамағынан 35,4 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Полуденка (Кужва ҡушылдығы)
Полуденка  — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кужва йылғаһының һул ярына тамағынан 63 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Этҡол һаҙлығы
Этҡол һаҙлығы (Иткуловское болото) — төбәк әһәмиәтендәге комплекслы «аҫылмалы һаҙлыҡ», 2018 йылдан тәбиғәт ҡомартҡыһы.
Тасуирламаһы
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2018 йылдың 26 сентябрендәге 474-се Ҡарары менән тәбиғәт ҡомартҡыһы  биләмәһендә етештереү һәм ҡулланыу ҡалдыҡтарын, ағыулы, минераль ашламаларҙы, тиреҫте йыйыу, зыярат, мал зыяраттары, етештереү объекттарын урынлаштырыу, файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарыу, урман ҡырҡыу, һөрөү, үҫемлектәрҙең һирәк төрҙәрен йыйыу, киптереү, торф, һаҙ эзбизташы, мүк сығарыу тыйыла.
Гремечка
Гремечка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Немда йылғаһының уң ярына тамағынан 13 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Барсучка
Барсучка — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кашма йылғаһының уң ярына тамағынан 100 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ексей
Ексей — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Шукша йылғаһының һул ярына тамағынан 3,8 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Мачаха-Яха
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Полуденная (Колыч ҡушылдығы)
Полуденная  — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Колыч йылғаһының һул ярына тамағынан 69 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы башынан Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сиговка
Сиговка — Рәсәйҙәге йылға. Тверь өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Селигер күленә ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 8,2 км.
Пегуза
Пегуза — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сельма йылғаһының уң ярына тамағынан 18 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тисат
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Кеть йылғаһы ҡушылған урынған Васюган йылғаһы ҡушылғанға тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кеть, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Шаушах
Шаушах (Шаушак) — Башҡортостандың Ҡариҙел районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 3 кеше. Почта индексы — 452365, ОКАТО коды — 80234884011.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Пеновка
Пеновка — Рәсәйҙәге йылға. Кострома өлкәһе, Вологда өлкәһе, Ярославль өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Шарна йылғаһының һул ярына тамағынан 14 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Эленд (Гарц)
Эленд (Гарц) (Elend (Harz)) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 514 кеше йәшәй. Майҙаны — 27,39 км2. Диңгеҙ кимәленән 490 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 38875 һәм автомобиль коды — HZ.
Оло Ломовис
Оло Ломовис — Рәсәй йылғаһы. Тамбов өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға КАС/ЕДІЛ/2231/350/51/187/35 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 106 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ния-Вож
Ния-Вож — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Ния-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 49 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ольховый Рог (Ростов өлкәһе)
Ольхо́вый Рог (элекке исеме Балоба́новка) — Ростов өлкәһе Миллерово районындағы ауыл. Ольхово-Рогское ауыл биләмәһенең административ үҙәге.
Тарих
XVII быуатта утар Балобановка тип аталған, уның күп өлөшөндә немецтар йәшәгән.Утар пан Балобановтыҡы булған. XVIII быуатта утар пан Виноградовтыҡы иҫәпләнгән.Әлеге көнгә тиклем Калитва йылғаһының икенсе ярында пан Виноградовтан ҡалған баҡсала груша, алма, сәтләүек үҫә. 1946 йылда немецтар Себергә күсерелгәс, утарҙы Ольховый Рог тип атайҙар.
1763 йылда старшина Максим Федотовтың ике утарында - Поганый Лес һәм Ольховый Рог утарында барлығы 129 ир-ат булған. 1822–1832 йылдарҙың иҫәпкә алыуы буйынса Ольховый Рог ауылында 102 крәҫтиән йорто һәм һыу тирмәне була.
Иҫтәлекле урын
Ростов өлкәһе территорияһында неолит осоронда уҡ кешеләр йәшәгән. Уларҙың йылға буйҙарында йәшәгәндәре емеш-еләк йыйыу, балыҡ тотоу менән шөғөлләнгән[2]. Осһоҙ-ҡырыйһыҙ дала малсылыҡ менән шөғөлләнеүселәр өсөн ҙур көтөүлек була. Шул ваҡыттарҙа йәшәп, вафат булған кешеләрҙең ҡәберлектәре бында бик күп.Ҡурғанлы һәм ҡурғанһыҙ ҡәберлектәр дәүләт тарафынан закон буйынса һаҡлауҙа тора.
Миллерово районы Сулин утары утары янында бер нисә иҫтәлекле урын — археология ҡомартҡылары бар. Улар «Рәсәй Федерацияһы халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» 25.06.2002 Федераль закондың 73-ФЗ ҡарар һәм 25.06.2004 «Ростов өлкәһе халыҡтары мәҙәни мираҫы (тарих һәм мәҙәниәт һәйкәле) тураһындағы» Ростов өлкәһе Дәүләт башлығы 178-ЗС ҡарарына ярашлы рәүештә дәүләт тарафынан һаҡлауға алынған.
Емоснерка
Емоснерка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тужа йылғаһының һул ярына тамағынан 6,6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Котельнич ҡалаһынан Аркуль ҡала тибындағы ҡасаба һыу үлсәү посына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Яҙыу машинкаһы
Яҙыу машинаһы   — механик, электромеханик йәки электрон-механик прибор, клавишалар йыйылмаһы менән йыһазландырылған, клавишаға баҫҡанда тейешле символ ҡағыҙға баҫала. XIX—XX быуаттарҙа киң ҡулланыла. Әлеге ваҡытта яҙыу машиналарының күпселеге ҡулланылыштан сыҡҡан, уларҙың функцияларын принтерҙар менән йыһазландырылған персональ компьютерҙар башҡара.
Күпселек яҙыу машиналарының эш принцибы металл йәки пластик хәрефтәр махсус рычагтар ярҙамында ҡағыҙға баҫылат. Тейешле клавишаны баҫҡанда рычаг ҡара менән һуғарылған таҫмаға һуға, шулай итеп, ҡағыҙҙағы буяу эҙе ҡала. Киләһе символ мисәте алдынан ҡағыҙ биттең автоматик күсә (шулай уҡ, ҡағиҙә булараҡ, буяусы таҫма ла күсә). Бер үк документтың бер нисә күсермәһен баҫтырыу өсөн ғәҙәти ҡағыҙ биттәр араһында һалынған күсермә ҡағыҙҙары ҡулланыла.
Тарихы
Башҡа техник ҡоролмаларҙың күбеһе кеүек үк, яҙыу машинаһы механизмын эшләү бер кешенең тырышлығы һөҙөмтәһе булмай.