cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Евдокимова Елена Викторовна
Фәнни эшмәкәрлеге
2019 йылда Өфөлә Өфө районы Ҡыҙылъяр (Өфө районы) ауылында яҙып алынған урыҫ халыҡ йырҙарынан торған «Калина­-малина в саду расцвела» йыйынтығын төҙөүсе.
«Таусень» рус халыҡ фольклор ансамбленең ойоштороусыһы һәм художество етәксеһе.
Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре
Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2016)
Һылтанмалар
ЕВДОКИМОВА Елена Викторовна
[https://bashedu.ru/evdokimova-elena-viktorovna?ysclid=ldzw80pkt8129804368 сайт БГУ Евдокимова Елена Викторовна, доцент, к. ф. н.]
Народный русский фольклорный ансамбль «Таусень»
Тотманова Ася Валентиновна
Тотманова Ася Валентиновна (5 ноябрь 1954 йыл) — бейеүсе. 1971 йылдан — хәҙерге Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы, 1992 йылдан — «Башҡортостан» дәүләт концерт залының «Гранде»" бейеү ансамбленең балетмесйтер‑ҡуйыусыһы, бер үк ваҡытта етәксеһе. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989). Бөтə Рəсəй йыр һəм бейеү ансамблдəре һəм халыҡ бейеүҙəре ансамблдəре смотры дипломанты (Мəскəү, 1978).
Биографияһы
Ася Валентиновна Тотманова 1954 йылдың 5 ноябрендә Өфөлә тыуған.
1975 йылда Стәрлетамаҡ ҡалаһында Башҡорт республика мәҙәни-ағартыу училищеһын (Башҡорт республика мәҙәниәт техникумы) тамамлай.
Эш урыны: 1970 йылдан башлап Сухуми ҡалаһында "Шаратын" Абхаз халыҡ бейеүҙәре ансамблендә эшләй, 1971 йылдан алып - Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы, 1992 йылдан  – "Нефтсе" мәҙәниәт йортоноң "Гранде" бейеү ансамбленең етәксеһе һәм балетмейстр-ҡуйыусыһы.
Тотманова Ася Валентиновна Башҡорт академия драма театрында Н. Асанбаевтың "Бер йәшлектә, бер ҡартлыҡта" (“То в молодости, то в старости”) спектакленә бейеүҙәр ҡуя.
Ҡарағалпаҡ (1976), Яҡут (1978) һəм Татар (1989) АССР‑ҙарында үткəрелгəн БАССР əҙəбиəте һəм сəнғəте көндəрендə, Сыуаш АССР‑ындағы БАССР мəҙəниəте көндəрендə (1981) ҡатнаша. СССР һəм сит илдəр (Германия, Испания, Италия, Чехословакия, Һиндостан һ.б.) буйлап гастролдəрҙə була. Бөтə Рəсəй йыр һəм бейеү ансамблдəре һəм халыҡ бейеүҙəре ансамблдəре смотры дипломанты (Мəскəү, 1978).
Репертуарында
"Бишбармаҡ" (“Бишбармак”), “Бүләк” (“Подарок”), “Һыу буйында” (“У ручья”), "Гопак", татар бейеүе "Яҙғы ағым", мари бейеүе "Кис ҡапҡа төбөндә", рус бейеүе "Кадриль", грек бейеүе "Сиртаки".
Ғаиләһе
Ире: Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы - Рәдис Тотманов.
Балалары: Кондратьева Альбина ( Тотманова ) һәм Ғәлиә Тотманова.
Байджигит
Байджигит — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Аргут (Ак-Алаха) йылғаһының уң ярына тамағынан 122 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Дрондорф
Дрондорф (Drohndorf) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 531 кеше йәшәй. Майҙаны — 6,11 км2. Диңгеҙ кимәленән метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6456 һәм автомобиль коды — ASL.
Ивана Кобильца
Ивана Кобильца (Ivana Kobilca; 20 декабрь 1861, Лайбах, Австро-Венгрия — 4 декабрь 1926, Любляна, КСХС) — словен рәссам-реалисы һәм импрессионисы. Вена, Сараево, Берлин, Париж һәм Мюнхен кеүек Европа ҡалаларында йәшәй һәм эшләй. Портреттары, натюрморт, пастораль жанрында эштәре билдәле.
Биографияһы
Ивана Кобильца Любляна (ул саҡта Лайбах) ҡалаһында тыуа. 1879—1880 йылдарҙа Дунай академияһы янында галереяла эшләй, элекке оҫталарҙың эштәренең күсермәләрен ала. 1881 йылдан 1891 йылға тиклем Мюнхенда күнекмәләрен камиллаштыра, портретсы һәм жанрсы Алоиз Эрдтельтта уҡый. 1891 йылда билдәле рәссам Фриц фон Уде ҡатнашлығында Париж салонына үҙенең ике  эшен ебәрә, ә артабан үҙе лә Парижға күсенә.
Парижда Кобильца 1892 йылға тиклем йәшәй, Барбизонға бара. 1894 йылда Флоренция ла була. 1897 йылда Сараевола йәшәй. Сараево әҙәби йәмғиәте ағзаһы була, ҡала сиркәүҙәренең береһендә өс фреска төҙөүҙә ҡатнаша. 1906 йылда Берлинға күсенә, унда булыуы осоронда бер нисә сәскә  натюрморттары эшләй.
Әһәмиәте
Словения евроға күскәнгә тиклем  рәссамдың  портретын  5 000 толар күләмендәге банкнотала осратырға була. Уның эштәре Люблянала Милли галереяла  ҡуйыла.
Сизьма (Чепца ҡушылдығы)
Сизьма — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чепца йылғаһының уң ярына тамағынан 220 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ельцовка (Чёрная ҡушылдығы)
Ельцовка  — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чёрная йылғаһының һул ярына тамағынан 8,2 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сохта
Сохта — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Уфтюга йылғаһының һул ярына тамағынан 97 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Чехияла социаль эшҡыуарлыҡ
2015 йылдың тәүге яртыһына ҡарата Чехияла социаль эшҡыуарлыҡтың әле ҡаты ҡануниәт билдәләмәһе юҡ. ceske-socialni-podnikani.cz сайтында ҡуйылған социаль эшҡыуарҙар каталогы  — ил эсендәге социаль эшҡыуарлыҡтың вәкилдәре тураһында яҙылған иң тулы сығанаҡ. Был исемлек телефон шылтыратыуҙары ярҙамында төҙөлә. 2015 йылдың май айына ҡарата Чехияла 200 тирәһе социаль предприятиелар теркәлгән була. 2015 йылдың декабренең аҙағына тиклем йәмәғәткә тәҡдим ителгән социаль эшҡыуарлыҡ тураһында закон проектын эшләү бара. Әлеге ваҡытта социаль эшҡыуарлыҡ Чехия республикаһының хеҙмәт һәм социаль һорауҙар министрлығының яуаплылыҡ сиктәрендә.
Чехияла социаль эшҡыуарлыҡтың барлыҡҡа килеүе
Магдалена Ханкова, Усти-на-Лабе ҡалаһында урынлашҡан Ян Эвангелист Пуркин университетының философия докторы, Чехияның социаль эшҡыуарлыҡ тарихын өс периодҡа бүлергә тәҡдим итә :
Нетьева
Нетьева — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ликина йылғаһының уң ярына тамағынан 38 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Чехияла социаль эшҡыуарлыҡ
Чехияла социаль эшҡыуарлыҡтың барлыҡҡа килеүе
Тикшереүҙәр һәм дүртенсе кварталда яңы варианта сығырға тейеш булған закон проектын әҙерләү барһа ла, 2015 йылға социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙең дәүләт концепцияһы әле эшләп сығарылмаған. Әлеге ваҡытта Чехияның эшҡыуарҙары ҡулланған төп ҡағиҙәләр, шулар араһында берәй ниндәй өҫтөнлөк ҡаралмаған социаль булғандары ла, 90/2012 «Хужалыҡ корпорациялары тураһында», 262/2006 «Дәүләттең һатып алыуын эшләү тураһында» (эшселәре 50 процентан артыҡ зәғиф булған предприятиеларға дәүләт һатып алыуҙарында ҡатнашыу ҡаралған, әммә ғәҙәттәгесә был ҡағиҙәләр әҙ ҡулланыла), 563/1991 «Бухгалтер учеты тураһында» һәм 435/2004 «Булышлыҡ тураһында» закондарында яҙылған.
Нетьева
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Чехияла социаль эшҡыуарлыҡ
Чехияла социаль эшҡыуарлыҡтың барлыҡҡа килеүе
Әммә әйтеп китергә кәрәк, 2012 йылда Чехияла «Коммерциялы булған предприятиелар һәм кооперативтар тураһында» закон ҡабул ителә, тик ул 2014 йылда ғына көскә инә. Был законда социаль кооперативтарҙы төҙөү бер-нисә ҡағиҙәләре яҙылып китә, әммә, бер-нисә белгестәр әйтеүе буйынса, улар социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙә ҙур роль уйнамай. Законға ярашлы, эшмәкәрлеге социаль берләштереүгә, халыҡтың ныҡлы булмаған төркөмдәренән булған кешеләргә эшкә урынлашыуға һәм интеграцияға, урындағы ресурстарҙы ҡулланыу менән региондың талаптарын ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлгән кооперативтар ғына социаль тип атала.
Нетьева
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Чехияла социаль эшҡыуарлыҡ
Информацион һәм финанс ярҙам
Чехияла социаль эшҡыуарҙар финанс ярҙамды бер-нисә программа буйынса ала. Уларҙың иң билдәлеләре — Чехия сбербанкының, ERSTE банкының, социаль тәьҫир яһау премияһының һәм SozialMarie премияһының социаль эшҡыуарлыҡ академияһының программалары.
Миҫалдар
Масарик исемендәге университетының тикшереүселәр мәғлүмәттәре буйынса, 2007 йылға тиклем Чехияла йылына 2-4 яңы социаль предприятие барлыҡҡа килә. Ә 2008—2012 йылдарҙа — йылына 22 социаль предприятие барлыҡҡа килә. 2014 йылда Чехияла 200 тирәһе социаль предприятие теркәлә, йылына уртаса әйләнеше 3,6 миллион чехия крондарына тигеҙ, ә әйләнештәрҙең суммаһы — 720 миллион крон тирәһе.
Электроэнергия өлкәһендә Чехияла «Energeia» социаль предприятиеһы эшләй. Электроэнергияны эшләүҙән табылған аҡса төрлө социаль ойошмаларға ярҙам кеүек йүнәлтелә. Мәҫьәлән, компанияның аҡсаларына Чехияла тәүге балалар хосписын төҙөй башлайҙар.
Түбәнге Тимкә
Түбәнге Тимкә (Нижнетимкино) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 195 кеше. Почта индексы — 453028, ОКАТО коды — 80235823002.
Нянь-Ворга-Ю
Нянь-Ворга-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Харута йылғаһының уң ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 29 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ҡыпсаҡ ауыл советы (Бөрйән районы)
Ҡыпсаҡ ауыл советы — Башҡортостандың Бөрйән районы муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһында сиктәр, муниципаль берәмектәрҙең статусы һәм административ үҙәктәре тураһында»ғы Законға ярашлы, ауыл биләмәһе статусына эйә.
Ауыл советы составы
1998 йылда Ҡыпсаҡ ауыл советы составынан Ҡолғана һәм Һарғая ауылдары бүленеп сыҡҡан.
Тарих
1998 йылда Ҡыпсаҡ ауыл советы составынан Ҡолғана һәм Һарғая ауылдары бүленеп сыға һәм Ҡолғана ауыл советы ауыл биләмәһен барлыҡҡа килтерә. Башҡортостан Республикаһының 1998 йылдың 21 октябрендәге «Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Ҡолғана ауыл советын булдырыу тураһында»"ғы 185-З-се Законында был хаҡта түбәндәгеләр яҙылған: Статья 1. Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районының Ҡыпсаҡ ауыл советын бүлеп, хакимиәт үҙәге Ҡолғана ауылында булған һәм составына Ҡолғана һәм Һарғая ауылдары ингән, Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Ҡолғана ауыл советын булдырырға.
Статья 2. Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Ҡолғана ауыл советы сиген күрһәтелгән схема картаһына ярашлы билдәләргә.
Әминов Рим Фәйзрахман улы
Әминов Рим Фәйзрахман улы (18 июнь 1941 йыл) — театр актёры, 1976 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған (1989), Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1993).
Салауат башҡорт дәүләт драма театры «икенсе быуын» артистарының иң сағыу вәкилдәренең береһе.
Биографияһы
Рим Файзрахман улы Әминов 1941 йылдың 18 июнендә Башҡорт АССР-ының Ҡырмыҫҡалы районы Иҫке Муса ауылында тыуған.
1970 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтын тамамлай һәм Салауат театры труппаһында эшләй башлай.
Рим Әминов тыуҙырған бөйөклөк тә, драматизм һәм комизм да, шәфҡәтлелек, тәбиғелек тә йәнәш. Уның сәхнә образдары күҙәтеүсәнлек менән айырылып торалар. Уның арсеналында драматик һәм комик ролдәр.
Әминов Р. Ф. күп йылдар актёр эшмәкәрлеген театрҙа тамашасыларҙы ойоштороу буйынса директор урынбаҫары эше менән бер үк ваҡытта алып бара.
Юсъель
Юсъёль — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Косью йылғаһының уң ярына тамағынан 145 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 28 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Хэйгу-Тарка-Яха
Хэйгу-Тарка-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Нямгол-Яха йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 30 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Неурья
Неурья — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Черная йылғаһының һул ярына тамағынан 168 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Коротаева Лариса Валерьевна
Коротаева Лариса Валерьевна (1 ғинуар 1974) — тел белгесе, диалектолог, филология фәндәре кандидаты (2005), Башҡортостан Республикаһының мәғариф алдынғыһы (2011).
Биографияһы
Лариса Валерьевна Коротаева 1974 йылдың 1 ғинуарында БАССР-ҙың Миәкә районы Һыуыҡҡул-Михайловка ауылында тыуған.
1996 йылда И. Н. Ульянов исемендәге Сыуаш дәүләт университетын тамамлағандан һуң, Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалында эшләй.
Фәнни эшмәкәрлеге
Фәнни хеҙмәттәре сыуаш теленең диалектологияһына, лексикологияһына, сыуаштарҙың календарь йолаларына һәм байрамдарына арналған.
165-тән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
2008 йылдан Сыуашстан милли сәнғәт академияһының мөхбир ағзаһы.
Хеҙмәттәре
Фонетическая и лексическая системы говоров приуральских чувашей Башкортостана. Опыт сравнительно-­исторического анализа. Стерлитамак, 2009
Календарно-­обрядовый фольклор чувашей Башкортостана. Стерлитамак, 2016 (в соавт.)
Чувашская диалектология. Чувашское народное творчество. Лингвокультурология. Стерлитамак, 2016 (в соавт.).
Һылтанмалар
Коротаева Лариса Валерьевна
Ҡыштым (станция)
Ҡыштым — Көньяҡ Урал тимер юлының Силәбе төбәге йөк-пассажир тимер юл станцияһы, Силәбе өлкәһенең Ҡыштым ҡалаһында урынлашҡан.
Тарихы
Станция Силәбе — Ҡыштым — Үрге Өпәйле — Полевской — Екатеринбург электрлаштырылмаған тармаҡта урынлашҡан (тармаҡ 1896 йылда төҙөлгән һәм Урал тимер юлы менән Һамар-Златоуст тимер юлы менән тоташтырған). 1896 йылдың 28 (15) октябрендә Ҡыштымға беренсе паровоз килә.
Этимологияһы
Тикшеренеүселәр Ҡыштым атамаһының ике вариантын килтерә : бер версия буйынса, боронғо башҡорт теленән Ҡыштым «тыныс ҡышлау» тигәнде аңлата, Икенсе версия буйынса ҡыштымдар (һалым түләүселәр)  8 быуатта көслө халыҡтарға яһаҡ түләргә тейешле кешеләрҙе атаған
2003 йылға тиклем тимер юл вокзалы станцияһы ағастан була, 2005 йылдан һуң иҫке бина һүтеп алына, уның урынына яңы бина сафҡа индерелә. Шулай уҡ электрлаштырылған махсус пост йыһазландырыла.
Пассажирҙар ташыу
Станцияла пассажирҙар ташыу ҡала яны поездарының хәрәкәт составы менән башҡарыла (РА2).
Станция буйлап алыҫҡа йөрөү
2019 йылдың июненә ҡарата станция аша алыҫ араға түбәндәге поездар йөрөй: 2008 йылдан башлап йыл һайын 9 май алдынан ветерандар менән Еңеү байрамына арналған Көньяҡ Урал тимер юлдарының дүрт ретро-поездарының береһе станцияға килә. Л-4429 паровозы йөрөткән поезд Силәбе- Төп станцияларынан килә һәм кире китә.
Йөк эше
Станцияла 2 парк бар: «Көньяҡ» һәм «Төньяҡ»
Сикһеҙ (ойошма)
Коммерция булмаған партнёрлыҡ «Сикһеҙ» мәҙәни үҙәге" — коммерция булмаған ойошма, Рәсәй йәмғиәтенең инвалидтар проблемаларын нисек ҡабул итеүҙәрен өйрәнеү менән шөғөлләнә. Үҙәктең маҡсаты — мөмкинселектәре сикләнгән кешеләр өсөн функциональ һәм элегант кейем тегеү. Рәсәйҙә социаль эшҡыуарлыҡ өлкәһендә Dialogue Social Enterprise халыҡ-ара проектын күрһәтеүсеһе.
Тарихы
Siemens компанияһының элекке топ-менеджеры, немец эшҡыуары Тобиас Райзнер проектты уйлап тапҡан. Ул Рәсәйгә күсә һәм программалар эшләү компанияһына нигеҙ һала. Фирманың килеменә «Сикһеҙ» проектын финанслай башлай, ул инвалидтарға ярҙам итә.
Проекттың башланғысы булып bezgraniz.com сайты тора. Һуңғараҡ «Сикһеҙ» мәҙәни үҙәге" төҙөлә, уның генераль директоры Янина Урусова була.
Эшмәкәрлеге
Үҙәктең мөһим проекттарының береһе «Сикһеҙ — кәүҙә, йәмғиәт, мәҙәниәт» фестивале. Фестивалдең программаларына күргәҙмәләр, концерттар һәм лекциялар тәшкил итә, улар йәмғиәтте инвалидлыҡ мәсьәләләренә иғтибар йәлеп итеү өсөн ойошторола.
Bezgraniz Couture
Үҙәк халыҡ-ара Bezgraniz Couture мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн кейем конкурсы үткәрә. Был донъяла беренсе ошондай конкурс. Янина Урусова, Тобиас Райзнер һәм Гудрун Вайсс-Даннхольц уға нигеҙ һалалар.
Беренсе күрһәтеүҙә Германиянан, Рәсәйҙән, Италиянан, Бразилиянан дизайнерҙар ҡатнаша.
Башҡа проекттары
Үҙәк инвалид кешеләргә ярҙам итер өсөн башҡа проекттарҙы тормошҡа ашыра. Шуларҙың береһе «Инопланетники» проекты тип атала — унда ҡатнашыусылар нисек итеп улар яңы планетаны төҙөрҙәр ине тигән темаға уҙ идеялары менән бүлешәләр.
Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек
Ойошма рәсми рәүештә Рәсәйҙә социаль эшҡыуарлыҡ өлкәһендә Dialogue Social Enterprise халыҡ-ара проектын күрһәтә. Мәҙәни үҙәк ярҙамында 2012 йылдан Мәскәүҙә күреү һәләтен юғалтҡан тренерҙар ҡараңғыла бизнес-тренингтар үткәрәләр, ул Dialogue Social Enterprise-тың мөһим проектының береһе «Ҡараңғыла диалог» проектының беҙҙеңсә версияһы.
Төньяҡ Македония телдәре
Төньяҡ Македония Республикаһының телдәре төрлө социаль статусҡа эйә.
Дәүләт теле
Македония Республикаһында македон теле дәүләт теле һәм иң күп таралған тел булараҡ, македон халҡы өсөн, шулай уҡ субэтностарға, айырыуса торбештарға туған тел итеп һанала.
Көнкүрештә македон телендә илдең 1,300,000 кешеһе һөйләшә.
Аҙ һанлы этник төркөмдәр теле
Македония Конституцияһы Македония халыҡтарының аҙ һанлы этник төркөмдәр телендә иркен һөйләшергә рөхсәт итә. 2001 йылғы Охрид килешеүҙәре урта һәм юғары белем биреүҙә албан теленең статусын һиҙелерлек киңәйтте.
Македония халыҡтарының төп телдәре:
Статус
Ҡала һәм административ берәмек (община) рәттәрендә аҙ һанлы телдәр официаль булып һанала.
Сит телдәр
Республикала йәшәүселәрҙең күбеһе сит телдәрҙә һөйләшә. Югославияла йәшәүсе оло быуын кешеләре серб телен ҡуллана. Йәштәр инглиз телен белә. Шулай уҡ студенттар һәм уҡыусылар араһында француз, итальян, немец, урыҫ телен өйрәнеүселәр бар.
Ораниенбаум-Вёрлиц
Ораниенбаум-Вёрлиц (Oranienbaum-Wörlitz) — Германияла, Саксония-Анхальт ерендә урынлашҡан ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 8882 кеше йәшәй. Майҙаны — 115,16 км2. Диңгеҙ кимәленән 64 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — һәм автомобиль коды — WB.
Ангельрода
Ангельрода (Angelroda) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 401 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,94 км2. Диңгеҙ кимәленән 385 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99338 һәм автомобиль коды — IK.
Сулонга (Сямжена ҡушылдығы)
Сулонга  — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сямжена йылғаһының һул ярына тамағынан 97 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Көньяҡ Хальмер-Яха
'''Юж. Хальмер-Яха''' — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Се-Яха (Зеленая) йылғаһының һул ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Урта Кордяга
Урта Кордяга — Рәсәй йылғаһы. Удмуртия/ Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Кесе Кордяга йылғаһының уң ярына тамағынан 27 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Няр-Юган (Несь-Юган ҡушылдығы)
Няр-Юган  — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Несь-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 66 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Урта Кордяга
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Чепца йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Няр-Юган (Несь-Юган ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Урта Кордяга
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ершовка(Омутная ҡушылдығы)
Ершовка — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Омутная йылғаһының уң ярына тамағынан 45 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мәсетле районы ғалимдары
Мәсетле районы ғалимдары (исемлек) — Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районынында тыуған йәки районда эшләп, уның үҫешенә билдәле кимәлдә өлөш индергән, ғилми дәрәжәле фән белгестәре. Был исемлеккә шулай уҡ сығыштары менән Мәсетле районына бәйле ғалимдар ҙа индерелә.
Балтыргам
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ягъель (Уҫы ҡушылдығы)
Ягъёль (Яг-Йоль) — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Уса йылғаһының уң ярына тамағынан 191 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Македонияның фән һәм сәнғәт академияһы
Македонияның фән һәм сәнғәт академияһы (на Македонска академија на науките и уметностите, ҡыҫҡартып МАНУ) — 1967 йылдың 23 февралендә Македония Республикаһында Конески Блаже тарафынан барлыҡҡа килгән фәнни үҙәк.
Академиктар
МАНУ ағзалары Академияның Үҙәк йыйылышы тарафынан 3 йылға бер тапҡыр һайлана. МАНУ барлыҡҡа килгәндән алып 154 ағзаны берләштерә, бөгөн уларҙың 41-е академик статусына эйә, ә 33-ө — мөхбир ағзаһы. Иң оло академик — Петр Илиевски (1920), ә иң йәше — Катица Кюлавкова (1951).
Бүлектәр
МАНУ сиктәрендә 5 бүлек ғәмәлдә:
Фәнни үҙәктәр
МАНУ 5 фәнни үҙәкте берләштерә:
Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек
МАНУ — Үҙәк һәм Көнсығыш Европа академиялары ассоциацияһы һәм Көньяҡ-Көнсығыш Европа академияһы ағзаһы.
Баҫмалар
МАНУ фән һәм сәнғәттең төрлө өлкәләрендә 1 690 тирәһе ғилми хеҙмәттәр баҫтырҙы.
Никитинка (Лозьва ҡушылдығы)
Никитинка — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лозьва йылғаһының уң ярына тамағынан 331 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Ефановка (Вятка ҡушылдығы)
Ефановка  — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының уң ярына тамағынан 875 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ҡолғана ауыл советы (Бөрйән районы)
Тарих
1998 йылдың 21 октябрендәге N 185-З һанлы Башҡортостан Республикаһының "Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Ҡолғана ауыл советын булдырыу тураһында" Законы әйтә: Статья 1. Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районының Ҡыпсаҡ ауыл советын бүлеп, администрация үҙәге Ҡолғана ауылында булған, Ҡолғана ауыл советы составына Ҡолғана һәм Һарғая ауылдарын индереп, Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Ҡолғана ауыл советын булдырырға.
Статья 2. Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Ҡолғана ауыл советы сиген күрһәтелгән схематик картаға ярашлы билдәләргә.
Сусла (Порозовица ҡушылдығы)
Сусла  — Рәсәйҙәге йылға. Вологда өлкәһе, Архангельск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Порозовица йылғаһының һул ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кубен күле һәм Сухона йылғаһы башынан Кубен гидроузеленә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Сухона, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Миңләхмәтова Татьяна Ғилниәхмәтовна
Миңләхмәтова Татьяна Ғилниәхмәтовна (3.1.1961) — фольклорсы, этнограф, тарих фәндәре кандидаты (1996), философия фәндәре докторы (Венгрия, 2003), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1987).
Биографияһы
Татьяна Ғилниәхмәт ҡыҙы Миңләхмәтова 1961 йылдың 3 ғинуарында БАССР-ҙың Борай районы Байшаҙы ауылында тыуған.
1984 йылда Удмурт дәүләт университетын тамамлағандан һуң, 1988 йылдан алып Ижевскиҙа,
1990 йылда — Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында, 1998 йылда — Финляндияның Хельсинки, Эстонияның Тарту ҡалалары университеттарында эшләй.
2003 йылдан алып Австриялағы Инсбрук университетының Тарих һәм Европа этнологияһы институтының ассистент-профессоры һәм ғилми хеҙмәткәре.
Фәнни эшмәкәрлеге
Фәнни эшмәкәрлеге удмурттарҙың, шулай уҡ башҡорттарҙың, Башҡортостан мариҙарының, татарҙарының, эстондарының фольклоры һәм этнографияһына, ҡыр шарттаоында алып барылған этнографик тикшеренеүҙәр методикаһын эшләүгә арналған.
200-ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы. Археология һәм этнография музейының этнографик коллекцияһын һәм фототекаһын тулыландыра.
Рәсәй этнографтары һәм антропологтары ассоциацияһы, Халыҡ-ара хикәйәләү фольклорын өйрәнеүселәр йәмғиәте, Халыҡ-ара этнология һәм фольклор йәмғиәте, Финляндияның А. М. Кастрен исемендәге йәмғиәте ағзаһы.
Хеҙмәттәре
Календарные обряды закамских удмуртов. Ижевск, 2000
Традиционные обряды закамских удмуртов: Структура. Семантика. Фольклор. Тарту, 2003
В поисках удмуртских жемчужин. Тарту — Инсбрук, 2019.
Балтырган (Чуя ҡушылдығы)
Балтырган  — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Чуя йылғаһының һул ярына тамағынан 137 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ҡолмас
Ҡолмас (Кулмас) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 18 кеше. Почта индексы — 453571, ОКАТО коды — 80211820019.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Тарихы
Ауыл 1921 йылғы аслыҡтан һуң Собханғол ауылынан күсеп ултырыусылар тарафынан(Фәтхулла, Нәбиулла, Шәфиҡ, Ильяс) нигеҙләнгән.
Яй-Ю
Яй-Ю — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Харута йылғаһының уң ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Залазна
Залазна — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Ағиҙел йылғаһының уң ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Норма (Сосьва ҡушылдығы)
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Никтлье
Никтлье — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Оло Оус йылғаһының уң ярына тамағынан 124 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса :
Түбәнге Төкөн
Түбәнге Төкөн (Нижний Тюкунь) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 297 кеше. Почта индексы — 453024, ОКАТО коды — 80235825008.
Тарихы
7-се башҡорт кантонының 8-се йортона Үрге Төкөн һәм Түбәнге Төкөн ауылдары ҡарай. Улар Кесе Табын улусы ҡарамағында булған, XVIII быуат аҙағында ул Төкөн-Кесе-Табын улусы тип аталған. V ревизия өс ауылды: Төкөн, Урта Төкөн һәм Түбәнге Төкөнде күрһәтә.
1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашалар: Арыҫланғол Сәфәрғолов, Күлмөхәмәт Муллағолов, Хоҙайҡол Ниғмәтуллин, Искәндәр Сәфәрғолов, Күсәрбай Мерәҫов, Ҡотлозаман Ҡотлоюлов һәм Мөхәмәтйәр Буранғолов. Ауылда 314 кеше йәшәгән 46 ихатаға 300 ат, 310 һыйыр, 110 һарыҡ, 50 кәзә хужа булған. 100 умартаһы һәм 10 солоҡтары булған. Һәр кешегә 5,5-әр бот иген сәселгән (576 ужым һәм 2440 бот яҙғы иген). .
Урамдары
Дуҫлыҡ(урамы) — Дуслык (улица) Иҙел(урамы) — Идель (улица) Йәштәр(урамы) — Молодежная (улица) Мәктәп(урамы) — Школьная (улица)
Турклуб Манивци
Турклуб Манивци (Туристсько-спортивний клуб «Манівці») — Львов ҡалаһында урынлашҡан һәм социаль эшҡыуарлыҡ принциптары буйынса эшләгән туристик клуб. Күсмә корпоративтар һәм тимбилдингтар, дзюдо, акробатика, һыу спорт төрҙәре, ҡаяға менеү, паркур, бейеүҙәр, альпинизм һәм йылға буйлап ағыу элементтары менән булған аква-квестар буйынса балалар һәм үҫмерҙәр өсөн түләүһеҙ дәрестәр үткәрә.
Тарихы
Буласаҡ туристик клубының командаһы 1990-сы йылдарҙың аҙағында Львов физик мәҙәниәте институтында Карпат тауҙарына атлау турҙарын һәм Оптимистическая исемле мәмерйәгә экспедиция үткәреү маҡсаты менән йыйыла. 2003 йылдың декабрендә турклуб «Манівці» йәмәғәт ойошмаһы кеүек рәсми рәүештә теркәлә, унда күбеһенсә Львов физик мәҙәниәте институтының студенттары. 2005 йылдан башлап турклуб ҙур күсмә корпоратив саралар үткәрә башлай (бөгөн клуб йыл һайын бер мең тирәһе кешенең ялын ойоштора). 2008—2009 йылдарҙа клуб ағзалары ташланған һыу ятҡылығын таҙарталар һәм уның нигеҙендә һыу туризмы буйынса өйрәнеү үҙәген ойоштора (дәрестәр йылдың йылы ваҡытында көн һайын үткәрелә).
Һау-сәләмәт һәм актив тормошто популярлаштырыуға тотоноп, турклуб 2010 йылда «Манівці» исемле экстремаль туризм һәм ял итеү тәүге фествален үткәрә (бөгөн ул йыл һайын төрлө дисципланаларҙа — академик ишеүҙән һәм альпинизмдан башлап велоспортҡа һәм тариёи реконструкцияларға тиклем — 800 тирәһе ҡатнашыусы һәм ике меңдән артыҡ тамашасыларҙы йыя). 2011 йылда турклуб Украиналағы тәүге түләүһеҙ каяк-паркының идея эшләп сығара, һәм шул идея Nescafé проектар конкурсында еңә. Төп бүләктең аҡсаларына турклуб пластик каяктар һатып ала, шуларҙа хәҙер бөтә теләүселәр өйрәнә ала. Төп бизнестан (тауҙарҙа, йылғаларҙа, мәмерйәләрҙә турҙар, төрлө ярыштар, фестивалдәр, һәм өйрәнеү йыйылыштарын ойоштороу) килгән табыш, тәү сиратта, балаларҙың актив туризмына һәм спортҡа йүнәлгән социаль проектарға китә.
2012 йылда турклуб президент грантын ала һәм «Һыуҙа каникулдар» исемле насар, ярлы һәм күп балалы ғаиләләрҙән булған балаларҙы реабилитациялау һәм дауалау проектын тормошҡа ашырыуын башлай (Днестр йылғаһында тәләүһеҙ турҙар һәм балалар өсөн йәйге лагерҙәр). Шул уҡ 2012 йылда «Команчеро» спорт магазиндары селтәре ярҙамында турклуб Украиналағы иң ҙур скалодромдарҙың береһен төҙөй, шунда балалар өсөн йылдың йылы ваҡыттарында ҡаяға менеү буйынса түләүһеҙ дәрестәр үткәрелә. 2013—2014 йылдарҙа турклуб Львов ҡалаһында балалар өсөн мультиспорт залын төҙөй. Шулай уҡ турклуб изгелек күрһәтеү акцияларына һәм аҡса йыйыуҙа ярҙам итер өсөн төрлө саралар һәм шоу үткәрә.
Овер-Йоль
Овер-Йоль — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Лесми-Юган йылғаһының уң ярына тамағынан 134 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Окся-Шор
Окся-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Оло Ханмей йылғаһының һул ярына тамағынан 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урынған Салехард ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Ҡоҙғон-Әхмәр
Ҡоҙғон-Әхмәр (Кузгун-Ахмерово) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 275 кеше. Почта индексы — 453520, ОКАТО коды — 80211807005.
Тарихы
1795 йылда Буғанаҡ йылғаһы буйында урынлашҡан Ҡоҙғон-Әхмәрҙә 35 йортта 203 кеше йәшәгән. Х рәүиз ауылда 440 кеше, шул иҫәптән ике керҙәш һәм 72 хужалыҡ булыуын күрһәтә. Совет осорондағы беренсе халыҡ иҫәбен алыу 451 кешене һәм 92 хужалыҡты теркәгән.
Тәүге төпләнеүсенең улы Иштәүләт Әхмәров бында 1767-1835 йылдарҙа йәшәгән.
Ауыл кешеләре араһынан Әбделмәжит Абдулһәйеров һәм Йосоп Нуғаев 14-се башҡорт полкы составында Парижды алыуҙа ҡатнашҡан һәм «1814 йылдың 19 мартында Парижды алған өсөн» һәм «1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә» көмөш миҙалдары менән бүләкләнгән.
Халыҡтың төп шөғөлө - ярым күсмә малсылыҡ. Йәй һайын 65 ихатанан 50 ғаилә Тайһуйған, Аҡкөсөк Ҡалым Алған, Көйәҙе, Һүренйәк буйҙарына йәйләүгә сыға. Уларҙың 300 аты, 118 һыйыры, 100 һарығы, 19 кәзәһе, 9 солоғо була. Уларҙан кемдер йыл һайын яҙғыһын 80 бот иген сәскән.
Әхмәр Ҡатай ауылы тип аталған ауылдан барлыҡҡа килгән. Ҡатай ауылы үҙ сиратында Нуғай даруғаһына (Нугайская дорога) ҡараған. Бынан тыш, ошо ауыл исеме ҙур биләмәгә улус исеме биргән, тип яҙа ошо ауыл аҡһаҡалы Фәрит Шәйәхмәтов үҙенең ауыл тарихы тураһындағы китабында.
Был мөрәжәғәткә башҡорттарҙың 4 даруғаһының 22 улусынанн 38 кешенең ҡултамғаһы араһында “Нагайской дороги деревни Китай Жанбек Оскавылов тамгу свою приложил” тип билдәләнгән. Профессор Ирек Аҡманов үҙенең иҫкәрмәһендә “Деревня Китай имеется в виду Катайская волость” тип аңлата. Был Ҡатай ауылында йәшәгән беҙҙең ҡанбаба булған, тип һанай Ф. Шәйәхмәтов.
Ҡатай ауылы Ағиҙел йылғаһының уң яҡ ярын биләй. Уң яҡ яры буйлап ултырғандар Ҡатай улусына, һул яҡ яры буйлап ултырғандар ут күрше Күбәләк улусына ҡараған.
Ул дәүерҙә Ҡатай улусына старшиналар Дауыт Йәналин, ә Күбәләк улусына Байым тархан етәкселек иткән.
Башҡорттарҙың был мөрәжәғәтенәнән һуң да хәл үҙгәрешһеҙ ҡала. Өҫтәүенә, 1734 йылдың май айында Рәсәй батшаһы яҡлауы һәм хуплауы нигеҙендә Ырымбур хәрби-политик экспедицияһы ойошторола. Был экспедиция Башҡортостанға ноябрь айында килеп төшә. Экспедицияны сенаттың оберсекретары И.К. Кирилов етәкләй.
Экспедициянан һуң аҫаба башҡорт ерҙәрен күпләп таратыуҙар башлана.
Ябай халыҡ 1739-1740 йылдарҙа үткән Ҡараһаҡал етәкселегендәге яуҙа ҡатнаша. Батша хөкүмәте был яуҙы аяуһыҙ баҫтыра. Башҡорт ауылдары күпләп яндырыла, халҡын тотоп аталар, аҫалар, һөргөнгә ебәрәләр, йәберләйҙәр.Ҡараһаҡал етәкселегендәге яуҙан һуң Ҡатай улусы үҙәге булған Ҡатай ауылы ла яндырыла. Халыҡ төрлө-төрлө яҡҡа ҡасып китергә мәжбүр була. Ҡатай ауылының төп халҡы Ағиҙел йылғаһының уң яҡ яры буйлап өҫкә табан 5-6 саҡрымға барып ултыра.
Әхмәр тигән кеше үҙенең улдарын, балаларын, яҡын туған-тыумасаларын алып Нур йылғаһының үрге ағымына, хәҙерге Отнурок биҫтәһенән төньяҡҡа табан бер асыҡ, ҡалҡыу урынға барып урынлаша.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Никитин (Ҡырмыҫҡалы районы)
Никитин (Никитино) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 127 кеше. Почта индексы — 453004, ОКАТО коды — 80235805004.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Захариха
Захариха — Рәсәйҙәге йылға. Киров өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Вятка йылғаһының һул ярына тамағынан 984 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы башынан Киров ҡалаһына тиклем, Чепца  йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Балтырган (йылға)
Балтырган  — Рәсәйҙәге йылға. Алтай Республикаһы, Алтай крайы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Сумульта йылғаһының һул ярына тамағынан 16 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ямбо-То-Се
Ямбо-То-Сё — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Лапко-Се йылғаһының уң ярына тамағынан 15 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.
Хошимин
300px|thumb|right|
(Thành phố Hồ Chí Minh, Ho Chi Minh City) ерендә урынлашҡан коммуна. 2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1698 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,51 км2. Диңгеҙ кимәленән 79 метр бейеклектә һәм UTC +7 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6369 һәм автомобиль коды — ABI.
Анроде
Анроде (Anrode) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 3320 кеше йәшәй. Майҙаны — 52,43 км2. Диңгеҙ кимәленән 372 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 99976 һәм автомобиль коды — UH (элек MHL).
Ырғыҙлы ауыл советы (Бөрйән районы)
Ырғыҙлы ауыл советы — Башҡортостандың Бөрйән районы муниципаль берәмеге. «Башҡортостан Республикаһында сиктәр, муниципаль берәмектәрҙең статусы һәм административ үҙәктәре тураһында»ғы Законға ярашлы, ауыл биләмәһе статусына эйә.
Няшичья
Няшичья — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе, Төмән өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Черная йылғаһының уң ярына тамағынан 95 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.
Афанасьев Сергей Александрович
Сергей Александрович Афанасьев (30 август 1918, Клин, Мәскәү губернаһы, РСФСР — 13 май 2001, Мәскәү, Рәсәй Федерацияһы) — совет дәүләт эшмәкәре, СССР дөйөм машина төҙөлөшө министры (1965-1983), СССР ауыр һәм транспорт машина төҙөлөшө министры (1983-1987), ике тапҡыр Социалистик Хеҙмәт Геройы (14 февраль 1975 йыл, 29 август 1978). Ленин премияһы, Сталин премияһы һәм СССР Дәүләт премияһы лауреаты. СССР Юғары Советы депутаты: Свердловск өлкәһенән 7-11 саҡырылыш союзы советы (1966-1989)  , Чечен-Ингуш АССР-нан   6-сы саҡырылыш  Милли Советы (1962—1966) депутаты. 9-сы саҡырылыш Юғары Советына Свердловск өлкәһенән 301-се Ленин һайлау округынан һайланган. КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (1961—1989).
Биографияһы
1941 йылда Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университетын ҡыҙыл диплом менән тамамлай. Мәскәү өлкәһендә, Калининград ҡалаһында артиллерия заводында инженер-конструктор булып эшләй. Уҡыу ваҡытында Лихачев исемендәге заводта станок-автоматтарҙың өлкән көйләүсеһе булып эшләй.