cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вой-Вож (Вычгрда ҡушылдығы)
Вой-Вож  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының уң ярына тамағынан 1083 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сталинская (Пеноровка ҡушылдығы)
Сталинская  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Пеноровка йылғаһының уң ярына тамағынан 0 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Иркутск өлкәһе
Майҙаны — 0 км² ( % территории России). Халҡы — 0 кеше.
Иркутск өлкәһе көнбайышта Красноярск крайы, төньяҡ-көнсығышта Саха Республикаһы, көнсығышта Байкал аръяғы крайы, көнсығышта һәм көньяҡта Бүрәт Республикаһы, көньяҡ-көнбайышта Тыва Республикаһы менән сиктәш.
Тарих
1937 йылдың 26 сентябрендә Көнсығыш Себер өлкәһен Иркутск һәм Чита өлкәләренә бүлеү менән барлыҡҡа килә.
2005 йылдың 11 октябрендә Иркутск өлкәһе һәм Усть-Ордынск Бүрәт автономиялы округы парламенттары яңы субъект барлыҡҡа килеүе тураһында РФ президентына мөрәжәғәт ҡабул итәләр. Был берләшеүгә төрлө ҡараш була. 2006 йылдың яҙында Монголдарҙың бөтә донъя ассоциацияһы президенты Дашийн Бямбасурэн берләшеү планына ҡаршы булыуын һәм бүрәт-монгол халҡының милли дәүләтселегенә хоҡуғын һанға һуҡмауына РФ президенты Владимир Путинға протест белдерә. 2006 йылдың 16 апрелендә берләшеү буйынса референдум уҙа, уның һөҙөмтәләре буйынса Усть-Ордынск Бүрәт автономиялы округы 2008 йылдың 1 ғинуарында Иркутск өлкәһе составына инә.
Халҡы
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса өлкәнең милли составы: 88 % урыҫтар, 3,2 % бүрәттәр, 1,27 % украиндар, 0,94 % татарҙар, 0,33 % белорустар, 0,27 % әрмәндәр, 0,22 % әзербайжандар. Шулай уҡ өлкәлә сахалар, тывалар, эвенкылар, тофалар, хакастар һәм башҡалар йәшәй.
Иркутск өлкәһендә 1989 йылда — 3893, 2002 йылда — 2451 башҡорт йәшәгәне теркәлгән, 2010 йылда — 1637 бар
Вой-Вож (Лопью ҡушылдығы)
Вой-Вож  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лопью йылғаһының уң ярына тамағынан 58 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Райнхардтсгримма
Райнхардтсгримма — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡасаба. йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡасабала кеше йәшәй. Майҙаны — 53,81 км2. Диңгеҙ кимәленән метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡасабаның почта индексы һәм автомобиль коды.
Сыглын-Игай
Сыглын-Игай — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2169/342/21    ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 83 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Сюнчик
Сюнчик — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чагва йылғаһының уң ярына тамағынан 70 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Райнхардтсдорф-Шёна
Райнхардтсдорф-Шёна (Reinhardtsdorf-Schona) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1481 кеше йәшәй. Майҙаны — 31,75 км2. Диңгеҙ кимәленән 281 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1814 һәм автомобиль коды PIR.
Тагай (Чертала ҡушылдығы)
Тагай  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чертала йылғаһының һул ярына тамағынан 108 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 20 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Таёжная (Васюган ҡушылдығы)
Таёжная  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Васюган йылғаһының уң ярына тамағынан 317 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 13 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Райхенбах (Үрге Лужица)
Райхенбах (Үрге Лужица) (Reichenbach/O.L.) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 3976 кеше йәшәй. Майҙаны — 42,79 км2. Диңгеҙ кимәленән 134 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 2894 һәм автомобиль коды NOL.
Вой-Вож (Чубъю ҡушылдығы)
Вой-Вож  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чубъю йылғаһының уң ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Шеин һәйкәле
Шеин һәйкәле — Ростов өлкәһенең Аҙау ҡалаһында ҡуйылған урыҫ дәүләт һәм хәрби эшмәкәр, баяр (1695 йылдан алып), беренсе урыҫ генералиссимусы (1696) Шеин Алексей Семёновичтың скульптураһы. Алексей Шеин Ҡырым походында ҡатнаша һәм батша бойороғо буйынса стрелецтар болаһын баҫтыра. Аҙау өсөн һуғыштарҙа полководец иң юғара хәрби дәрәжә ала. Һәйкәл 2009 йылдың 12 июнендә асыла. Проекттың авторҙары Рәсәйҙең атҡаҙанған рәссамы М. А. Лушников; Рәсәйҙең атҡаҙанған рәссамы, Рәсәйҙең Художество академияһының ағза-корреспонденты В. П. Мокроусов.
Урынлашҡан ере: Аҙау ҡалаһының тарихи үҙәге, Московская урамындағы 23-сө йорт эргәһендә.
Һәйкәл
2009 йылдың 12 июнендә Ростов өлкәһенең Аҙау ҡалаһында беренсе урыҫ генералиссимусы, Бөйөк Петрҙың арҡазашы, баяр Алексей Семёнович Шеинға (1652—1700) һәйкәл асыла. Хәрби эшмәкәрҙең бронза һыны Аҙау ҡалаһының тарихи үҙәгендә музей ҡаршыһында постаментҡа ҡуйылған. А. Шеин бер ҡулына ҡылыс тотоп, бер аяғын нығытма ташына терәп баҫып торған итеп һүрәтләнгән. Һәйкәлдең постамент менән бергә бейеклеге яҡынса 5 метр.
Петрҙың Аҙауҙағы һәйкәле, Аҙау нығытмаһы һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы менән бергә ул, Рәсәй дәүләте һәм Аҙау йылъяҙмаһы биттәрен хәтерләтеп тороусы тарихи комплекс барлыҡҡа килтерә. Һәйкәлдәге яҙыу: Алексей Семенович Шеин беренсе Рәсәй генералиссимусы (1652—1700). Бронза һын Аҙау ҡалаһының тарихи үҙәгендә, Ковалёв Йорто һәм Сауҙа Рәттәренең 2-се корпусы араһында урынлашҡан.
Тарихы
1695 һәм 1696 йылдарҙа Петр I Аҙау походы — Рәсәйҙең Ғосман империяһына ҡаршы хәрби кампанияһын ойоштора. 1696 йылдағы Аҙау походында А. С. Шеин урыҫ ғәскәрҙәре менән етәкселек итә. Һуғыш һөҙөмтәһендә Аҙау гарнизоны һәм Дондың төньяҡ тармағы тамағында урынлашҡан Лютих нығытмаһы урыҫ ғәскәрҙәренә бирелә. Воевода Шеин икенсе Аҙау походындағы данлы эштәре өсөн беренсе урыҫ генералиссимусы булып китә. Аҙауҙы алыу Рәсәйҙең XVII быуатта Ғосман империяһына ҡаршы һуғыштарҙа беренсе ҙур еңеүе була. Был урыҫтарҙың ҙур стратегик уңышы 1700 йылда Константинополь тыныслыҡ тураһындағы килешеү менән нығытыла. Аҙау Төркиә империяһы ынтылыштарының төньяҡ-көнсығыш терәге булыуҙан туҡтай, Рәсәйҙең көньяғында Аҙау диңгеҙенә юл асыла. Уңышлы походтар һөҙөмтәһендә Рәсәй Аҙауҙы уға яҡын ятҡан территориялар һәм яңы төҙөлгән нығытмалар (Таганрог, Павловск, Миус) менән бергә ала, Ҡырым ханына йыл һайын яһаҡ түләүҙән туҡтай.
Райхенбах-им-Фогтланд
Райхенбах-им-Фогтланд (Reichenbach im Vogtland) — Германиялағы, Саксония ерендәге ҡала. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ҡалала 20146 кеше йәшәй. Майҙаны — 29,73 км2. Диңгеҙ кимәленән 380 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ҡаланың почта индексы 8468 һәм автомобиль коды V.
Вой-Вож (Помоз ҡушылдығы)
Вой-Вож  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Помоз йылғаһының һул ярына тамағынан 29 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 22 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Вой-Кузоб
Вой-Кузоб — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кузоб-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 49 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 8 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Раквиц
Раквиц (Rackwitz) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 5018 кеше йәшәй. Майҙаны — 39,92 км2. Диңгеҙ кимәленән 129 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 4519 һәм автомобиль коды DZ (элек L).
Октябрьский ҡалаһы ҡала округы
''Был мәҡәлә — ҡала округы тураһында. Шулай уҡ ҡарағыҙ Октябрьский (ҡала).'' Октябрьский ҡалаһы ҡала округы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһындағы муниципаль берәмек.
Административ үҙәге — Октябрьский ҡалаһы.
Талинкина
Талинкина — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Елле-Кагал йылғаһының һул ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Октябрьский ҡалаһы ҡала округы
Географияһы
Октябрьский ҡалаһы ҡала округы Башҡортостан Республикаһының көнбайышында урынлашҡан.
Талинкина
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Октябрьский ҡалаһы ҡала округы
Округтың составы
Ҡала округына бер тораҡ пункты — Октябрьский ҡалаһы инә. Ул Ыҡ йылғаһының уң яҡ ярында, республиканың баш ҡалаһы Өфөнән 188 км алыҫлыҡта урынлашҡан.
Урындағы үҙидара
Ҡала округы советы
Совет рәйестәре
Хакимиәт башлыҡтары
Тамратка
Тамратка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тамырсат йылғаһының һул ярына тамағынан 60 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ральбиц-Розенталь
Ральбиц-Розенталь (Ralbitz-Rosenthal<br />Ralbicy-Rozant) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1745 кеше йәшәй. Майҙаны — 31,69 км2. Диңгеҙ кимәленән 143 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1920 һәм автомобиль коды BZ.
Вок-Ю
Вок-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сысола йылғаһының уң ярына тамағынан 269 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 8 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Вольдор-Шор
Вольдор-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Оло Визинга йылғаһының уң ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Рамменау
Рамменау (Rammenau) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1438 кеше йәшәй. Майҙаны — 10,76 км2. Диңгеҙ кимәленән 296 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1877 һәм автомобиль коды BZ.
Вольдор-Шор
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Тамырсат
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Вольдор-Шор
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тамырсат
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Мортазина Шәүрә Муса ҡыҙы
Мортазина Шәүрә Муса ҡыҙы (22 июль 1925 йыл — 22 февраль 2002 йыл) — башҡорт театр режиссёры. РСФСР-ҙың (1970) һәм БАССР-ҙың (1955) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы
Биографияһы
Шәүрә Муса ҡыҙы Мортазина 1925 йылдың 22 июлендә Мәскәүҙә тыуған. Атаһы — Муса Мортазин (1891—1937), комбриг, Рәсәйҙә Граждандар һуғышы ҡатнашыусыһы була, хәрби эшмәкәр, 1920—1921 — Башҡортостан Үҙәк Башҡарма комитете рәйесе.
Шәүрә Муса ҡыҙы 1948 йылда ГИТИС (А. М. Лобанов класы, педагогтары А. И. Лобанов, И. Я Судакова) тамамлай. Уҡыу йылдарында профессор В. Г. Сахновский, А. Д. Дикийҙың ижади оҫтаханаларына йөрөй. 1948—1972 йылдарҙа Өфөлә Башҡорт дәүләт академия драма театры режиссёры була. Башҡорт академия драма театрынан киткәс, бер ни тиклем Ялта театры менән етәкселек итә.1962—1966 йылдарҙа Өфө сәнғәт училищеһында уҡыта. 1968—1970 йылдарҙа Өфө дәүләт сәнғәт институтында кафедра мөдире булып эшләй. Һуңынан Мәскәүгә йәшәргә китә. Ш. Мортазинаның уҡыусылары араһында Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы Е. В. Смирнов, БАССР-ҙың атҡаҙанған артистары Р. А. Устинова, А. Х. Шәрипова бар.
Ижады
Өфө театрҙарында 100-ҙән артыҡ спектакль ҡуя. Дебюты — ''Г. Березконың «Командарм» әҫәре буйынса «Оло мөхәббәт» спектакле'' (1948). Милли драматургтарҙың, шулай уҡ рус һәм сит ил классиктары әҫәрҙәрен сәхнәгә ҡуйыуҙа уның режиссёр оҫталығы бигерәк тә асыҡ күренә. СССР-ҙа беренсе булып, Д. Лоусон, Вольтер әҫәрҙәрен сәхнәгә сығара.
Ратен
Ратен (Rathen) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 396 кеше йәшәй. Майҙаны — 3,58 км2. Диңгеҙ кимәленән 112 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1824 һәм автомобиль коды PIR.
Воктым
Воктым — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Сысола йылғаһының һул ярына тамағынан 343 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 64 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тальянка
Тальянка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чертала йылғаһының һул ярына тамағынан 273 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тачкаль
Тачкаль — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нюролька йылғаһының һул ярына тамағынан 94 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тоголка
Тоголка — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Тамырсат йылғаһының һул ярына тамағынан 48 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Теволга
Теволга — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чижапка йылғаһының һул ярына тамағынан 131 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.
Вомлес-Ёль
Вомлес-Ёль — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Пив-Ю йылғаһының һул ярына тамағынан 88 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ратмансдорф (Саксония)
Ратмансдорф (Саксония) (Rathmannsdorf) — Германиялағы, Саксония ерендәге коммуна. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1011 кеше йәшәй. Майҙаны — 4,37 км2. Диңгеҙ кимәленән 225 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был коммунаның почта индексы 1814 һәм автомобиль коды PIR.
Ворь-Ю (Кылтым-Ю ҡушылдығы)
Ворь-Ю  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кылтым-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 33 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рудольф Нуриев исемендәге Башҡорт хореография колледжы
Рудольф Нуриев исемендәге Башҡорт хореография колледжы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһы Өфө ҡалаһындағы дәүләт бюджет һөнәри белем биреү учреждениеһы. Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы ҡарамағында, балет артистарын әҙерләй.
Тарихы
РСФСР Мәҙәниәт министрлығының 1983 йылдың 24 февралендә ҡабул ителгән «Өфө ҡалаһында хореографик училище ойоштороу тураһында» 102-се бойороғона һәм СССР Юғары һәм махсус урта белем биреү министрлығының 1983 йылдың 28 ғинуар (5-се протокол) ҡарарына ярашлы, Өфө ҡалаһында хореографик училищеға нигеҙ һалына. Башҡортостан Республикаһы Министрҙар Кабинетының 1994 йылдың 4 февралендәге 33-сө ҡарарына ярашлы, Өфө хореографик училищеһы менән Башҡорт опера һәм балет театры "Музыкаль-сәхнә сәнғәте ижади берләшмәһе"нә ойоша. 1996 йылда берләшмәне үҙгәртеп ҡайтанан ҡорғандар. Башҡортостан Республикаһы Министрҙар Кабинетының 1996 йылдың 22 авгусындағы 250-се «Музыкаль-сәхнә сәнғәте һәм уның бүлексәләренең Ижади берләшмәһен үҙгәртеп ҡайтанан ҡороу тураһында» ҡарары менән училище "Башҡорт хореографик училищеһы"атамаһын алған. 1998 йылдың февралендә училищеға Рудольф Нуриев исеме бирелгән. 2009 йылдың июлендә Башҡортостан Республикаһының Дәүләт мәҙәниәт һәм сәнғәт урта һөнәри белем биреү учреждениеһы «Рудольф Нуриев исемендәге Башҡорт хореографик училище»һы Башҡортостан Республикаһы «Рудольф Нуриев исемендәге Башҡорт хореографик колледжы» Дәүләт мәҙәниәт һәм сәнғәт урта һөнәри белем биреү учреждениеһы тип үҙгәртелгән 2015 йылдан Башҡортостан Республикаһы дәүләт бюджет һөнәри белем биреү учреждениеһы Рудольф Нуриев исемендәге Башҡорт хореографик колледжы тип атала.
Ленинград хореография училищеһын тамамлаған Алик Сәлих улы Биксурин уҡыу йортона нигеҙ һала һәм уның тәүге директоры була. Аҙаҡтан Башҡорт опера һәм балет театры солисы, һуңғараҡ (1988—1990 йылдар) уның — директоры. Училищеның тәүге педагогтары — Леонора Ҡыуатова һәм Венера Ғәлимова шулай уҡ Ленинград балет мәктәбе вәкилдәре булған. Пермь хореографик училищеһын тамамлаған Шамил Тереғолов ир-егеттәр класын етәкләй. 1990 йылда Марат Кәримов әҙерләгән халыҡ бүлеге, ә 1993 йылда — классик бүлегенең беренсе сығарылышы була.
Колледж бинаһы
Башҡорт хореографик колледжы уҡыу корпусы урынлашҡан бина Өфө ҡалаһы архитектура һәйкәлдәренә ҡарай. Уны төҙөү 1913 йылда башланған һәм уның хужаһы бер сауҙагәр булған. Алик Биксурин: «Башҡорт хореографик училищеһы урынлашҡан бина өфөлөләргә изге. Ҡасандыр унда мәҙрәсә — буласаҡ композитор, „Шүрәле“ балетының авторы Фәрит Яруллин ике йыл уҡыған мосолман дини училищеһы булған. Совет власы урынлашҡас, бында илдә билдәлелек яулаған фән эшмәкәрҙәре ҡурсалаған дөйөм белем биреү мәктәбе урынлашҡан. Күп йылдар дауамында күренекле фольклорист һәм тел ғалимы (республиканың буласаҡ етәксеһенең атаһы) З. М. Шакиров был мәктәпте етәкләгән. Ленинград хореографик училищеһына уҡырға барыр алдынан был мәктәпте Рудольф Нуриев тамамлаған.
1986 йылда КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары Миҙхәт Шакировтың, мәғрифәтсенең улы хәстәрлеге арҡаһында бинаны, төплө үҙгәртеп, яңынан ҡорғандан һуң, боронғо йорт, 210 уҡыусыһы менән, хореографик училищены ҡабул иткән».
Восточный Седь-Ю
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Томка (Чижапка ҡушылдығы)
Томка  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чижапка йылғаһының уң ярына тамағынан 479 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 38 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ворь-Ю (Лопь-Ю ҡушылдығы)
Ворь-Ю  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Лопь-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 65 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 26 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Торфяная (Ледяная ҡушылдығы)
Торфяная  — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ледяная йылғаһының һул ярына тамағынан 6 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Восточный Чед-Ю
Восточный Чед-Ю — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чед-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 3 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Тумоль-Игай
Тумоль-Игай — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Нюролька йылғаһының уң ярына тамағынан 82 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Вочь (Төньяҡ Кельма ҡушылдығы)
Вочь  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Төньяҡ Кельтма йылғаһының һул ярына тамағынан 61 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 151 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Губернатор йорто (Өфө)
Губернатор йорто — архитектура ҡомартҡыһы. Өфө ҡалаһының Туҡаев һәм Совет урамдары киҫешкән ерҙә урынлашҡан. Ҡала кимәлендәге архитектура ҡомартҡыһы һанала.
Тарихы
1832—1838 йылдарҙа архитектор А. Д. Захаров проекты буйынса губернатор өсөн өс ҡатлы йорт һалына. Йорт XIX быуаттың уртаһындағы урыҫ классик стилендә төҙөлә. Архитектор А. А. Гопиус йорттоң проектын урындағы Ағиҙел ярындағы ҡатмарлы рельеф менән уңышлы бәйләй. Һуңынан губернатор йортона төкөтөп канцелярия менән галерея төҙөлә.
Губернатор йорто Собор майҙанындағы ансамблде уңышлы дауам итеп, ҡаланың административ үҙәген барлыҡҡа килтерә. Ошонда уҡ Ҡабул итеү урындары һәм губернаның малайҙар гимназияһы урынлаша.
1917 йылда, Октябрь Революцияһынан һуң, элекке губернатор йортонда Өфө эшселәр советы, депутаттар советы һәм губернаның революцион комитеты урынлаша. 1918 йылдың 1 майынан губернатор йорто «Советтар йорто» тип йөрөтөлә башлай.
2001—2002 йылдарҙа йорт архитектор Ю. А. Пацков проекты менән реставрациялана. Реконструкцииянан һуң ҡомартҡы кире ҡайтмаҫлыҡ юғалтыуҙар кисерә: ҡыйыҡтан флюгерҙәр, терраса, инеү урынындағы суйын ҡыйыҡтар юғала. Коллоналар ионлы ордерын, ә интерьер — ҡунаҡ күтәрмәһен юғалта. Хәҙер бында Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау министрлығы урынлашҡан. Элекке губернатор йорто янында Софьюшка аллеяһы бар.
Вуктыль (Вычгрда ҡушылдығы)
Вуктыль  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вычегда йылғаһының һул ярына тамағынан 691 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 32 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Вуктыль (Локчима ҡушылдығы)
Вуктыль  — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Локчим йылғаһының һул ярына тамағынан 175 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Вылыс-Вид
Вылыс-Вид — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Вишера йылғаһының һул ярына тамағынан 75 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Тунжик
Тунжик — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чижапка йылғаһының уң ярына тамағынан 460 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 33 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Рашау
Рашау — Германиялағы, Саксония ерендәге. йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ла кеше йәшәй. Майҙаны — 21,2 км2. Диңгеҙ кимәленән метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ның почта индексы һәм автомобиль коды.
Тух-Сигат
Тух-Сигат — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/2169/174/159    ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 131 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Ериковский
Ериковский — Ростов өлкәһенең Дубовский районында, Дубовское ауыл биләмәһе составындағы утар.
Тарихы
Утарға нигеҙ һалыу тураһында ҡарар 1896 йылда уҡ ҡабул ителгән була. Ростов өлкәһе Баклановская станицаһы йыйылышында, Барабанщиков утары менән йәнәш үҙәндә, яңы утарға күсенеп сығыу өсөн урын бүлеү тураһында ҡарар ҡабул ителә.
Ләкин төрлө сәбәптәр арҡаһында утарға нигеҙ һалыу кисектерелә. Һөҙөмтәлә, ХХ быуат башында, ете казак ғаиләһе Ерик йылғаһы буйындағы иң яҡшы ерҙәргә бүленеп сыға.
Ваҡыт үтеү менән, уларға был биләгән ер участкаларында ҡалырға рөхсәт итәләр. Улар нигеҙләгән утар Щеглов исеме ала.
Ғәмәлдә, Ериковский утарына нигеҙ 1905 йылдың көҙөндә, Баклановская станицаһының казактарына ер участкалары бүлеп биреү һөҙөмтәһендә һалына.
География
Утар Ерик йылғаһының һул яҡ ярында, Дубовское ауылы ҡаршыһында урынлашҡан.
Иҫтәлекле урындары
Бында Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында, фашист оккупацияһы осоронда (1942 йылдың авгусынан 1943 йылдың 1 ғинуарына тиклем), утар эргәһендә совет хәрби әсирҙәренең лагеры урынлашҡан була.
Тәүге хәрби әсирҙәрҙе немецтар, утарҙың һөт-тауар фермаһына, утарҙы баҫып алғандан һуң бер тәүлек үткәс тә килтерәләр.
Совет ғәскәрҙәре утарҙы ҡалдырып китер алдынан аҙыҡ-түлек складын алып сығырға өлгөрмәй, уны яндыралар.
Немецтар әсирҙәргә янған иген ашаталар. Әсирҙәр өсөн төҙөлгән барактарҙа кешеләр ике ҡатлы һикеләрҙә йоҡлайҙар. Кемдәргә урын етмәй, уларҙы бишәр ай буйына сәнскеле тимерсыбыҡ артында асыҡ һауала тоталар.
Концлагерь биләмәһендә язалау өсөн барак урынлашҡан була. Унда 300-гә тиклем әсирҙәрҙе ҡыуып индерәләр.
Сталинград һуғышы ваҡытында эшкә яраҡлы әсирҙәрҙе лагерҙан ҡыуып алып китәләр. Ауырыу һәм яралы әсирҙәрҙе атып үлтерәләр һәм соҡорға ырғыталар.
Бында күмәк ҡәберлек урынлашҡан. Үлгән хәрби әсирҙәрҙе немецтар 6 x 4 метр үлсәмендәге дөйөм ҡәбергә илтәләр, табутһыҙ күмәләр.
Лагерь булған осорҙа, унда яҡынса 18 мең кеше була. Көн һайын язалауҙан, йонсоуҙан, көс еткеһеҙ эштән һәм атыуҙарҙан 100-ҙән 200-гә тиклем кеше үлә.
Лагерҙа Ростов өлкәһе Дубовский районының 46 кешеһен дә индереп, 5 мең тирәһе хәрби әсир үлгән һәм атылған.
Мемориал 1987 йылдың 9 майында асыла. Һәйкәл — өс интеккән совет һалдатының скульптура композицияһынан ғибәрәт.
Мемориал, Ленинград скульпторҙары Марлен Шалвович Цхададзе һәм Юрий Александрович Степанюк проекты буйынса эшләнгән. Проектты тормошҡа ашырыусылар Константин Александрович Лелин һәм Владимир Михайлович Никитин.
Мемориал 1987 йылдың 9 майында асыла. Мемориал менән йәнәшә Хәтер паркы төҙөлгән.
Вылькыша-Шор
Вылькыша-Шор — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Бадь-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 28 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса :
Николай Чудотворец сиркәүе (Константиновск)
Николай Чудотворец сиркәүе —Ростов өлкәһе Константиновск ҡалаһындағы элекке православие сиркәүе.
Адресы: Ростов өлкәһе, Константиновский районы, Константиновский ауылы, 25 Октябрь урамы, 52-се йорт. Хәҙерге ҡала мәҙәниәт һарайы урынында торған.
Тарих
Октябрь революцияһына тиклем Ростов өлкәһендә 427 сиркәү эш иткән, хәҙерге көнгә шуларҙың 78 һаҡланып ҡалған. Күп ғибәҙәтханалар емерелгән, шулар араһында Константиновская станицаһындағы Николай Чудотворец сиркәүе лә бар.
1714 йылда Ростов өлкәһе Ведерниковский станицаһында Михайло-Архангельский ағас сиркәүе эшләгән. Ул Воронеж епархияһы составына ҡараған. Ул станицаның үҙәгендә Дон йылғаһының юғары ярында торған. Грунт йыуылғанлыҡтан сиркәү дүрт тапҡыр урындан-урынға күсерелгән. Сиркәүҙә семәрләп ҡырҡып эшләнгән ағас иконостас торған. 1817 йылда Михайло-Архангельский сиркәүе туҙған. 1864 йылда Ведерниковский станицаһы Бабский станицаһы менән берләштерелгән. Барлыҡҡа килгән яңы станицаны Константиновский тип атағандар. Унда Ведерниковский ауылындағы сиркәү күсереп һалынған.
1876 йылдың авгусындағы йыйында Михаил Архистратиг хөрмәтенә яңы сиркәү төҙөү өсөн аҡса йыйырға ҡарар иткәндәр. Сиркәү клир документтарнда сиркәү казак Г. Н. Чикаловтың һәм сиркәү-мәхәллә попечителлеге тарафынан бирелгән аҡсаға төҙөлгән тип күрһәтелгән. Казак Чикаловтың яҡын-тирәлә иң яҡшы сифатлы өс кирбес яһау заводы булған
1877 йылдың сентябрь айында Дини консистория яңы таш сиркәү төҙөргә рөхсәт иткән һәм сиркәү шул уҡ йылда төҙөлә башлаған. Был йортто төҙөүҙә Петербург гражданлыҡ инженерҙары институты сығарылыш курс студенттары Антонио Кампиони һәм Карл Федорович Кюнцель, Петербург сәнғәт академияһын тамамлаусы Петр Семенович Студеникин актив ҡатнашҡандар. Сиркәү проектын архитектор А. Кампиони эшләгән, уның етәкселегендә сиркәү йорто дүрт йыл төҙөлгән. Был ваҡыт эсендә 14 метр тәрәнлеккә төшөп нигеҙ һалғандар, стеналарын төҙөй башлағандар.
1894 йылдың 1 октябрендә сиркәү янында сиркәү-мәхәллә мәктәбе төҙөлгән. Уның бинаһы әлеге көнгә тиклем һаҡланған.
Камаев Рәшит Борхан улы
Камаев Рәшит Борхан улы (22 февраль 1937 йыл — 6 май 2000 йыл) — СССР һәм Рәсәй философы һәм социологы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Философия фәндәре докторы (1987), профессор (1987). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997).
Биографияһы
1962 йылдан — Әлшәй ауыл производство идаралығының комсомол ойошмаһы секретары.
1965 йылдан — Айбүләк урта мәктәбе директоры.
1967 йылдан — КПСС-тың Яңауыл район, 1969 йылдан — Нуриман район комитеттарының агитация һәм пропаганда бүлеге мөдире.
1974 йылда Н. Г. Чернышевский исемендәге Саратов дәүләт университетында «Колхоздың социаль үҫешен планлаштырыу: (Методология һәм методика)» темаһына диссертация яҡлай һәм «философия фәндәре кандидаты» ғилми дәрәжәһен ала.
1974 йылдан — уҡытыусы, 1987 йылдан — профессор, 1989 йылдың 30 июненән 1990 йылдың 12 мартына тиклем — Өфө дәүләт авиация институтының ғилми коммунизм кафедраһы етәксеһе.
1987 йылда Суслов Михаил Андреевич исемендәге Дондағы Ростов дәүләт университетында «философия фәндәре докторы» ғилми дәрәжәһен алыу өсөн «СССР-ҙа ауыл һәм ҡала араһындағы һиҙелерлек айырмалар юйылыу процессын етәкләүҙең теоретико-методология мәсьәләләре» темаһына диссертация яҡлай.
1990 йылдан — Өфө дәүләт нефть техник университетындағы философия кафедраһының профессоры һәм етәксеһе.
1995 йылдан — Өфө дәүләт нефть техник университетының гуманитар факультеты деканы.
«Белем» йәмғиәтенең социаль сәйәсәт һәм ауылдың социаль проблемалары темалары буйынса әүҙем лекторы.
Ушал
Ушал — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Омск өлкәһе, Новосибирск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Качарма йылғаһының һул ярына тамағынан 19 км өҫтәрәк  ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 44 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Васюган йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — (Үрге) Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Кеть йылғаһынан Васюганға тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Андриевский Александр Леонидович
Андриевский Александр Леонидович (Аляксандр Леанідавіч Андрыеўскі; 10 август 1968 йыл) — СССР һәм Беларусь хоккейсыһы. Беларусь Республикаһының атҡаҙанған спорт мастеры. Континенталь хоккей лигаһында Новосибирскиҙың «Себер» хоккей клубының баш тренеры.
Уйынсы карьераһы
Алекса́ндр Леони́дович Андрие́вский 1968 йылдың 10 авгусында Минск ҡалаһында тыған. 16 йәшенән урындағы «Динамо» хоккей командаһында һөжүмсе сифатында спортсы карьераһын башлай. Алты йылдан Мәскәүҙең «Динамо» хоккей клубына күсә.
1991 йылда Александрҙы Милли хоккей лигаһының драфтында «Чикаго Блэкхокс» командаһы алтынсы раундта 220-се һан аҫтында һайлай. Мәскәүҙә бер ярым миҙгел уйнағас, Төньяҡ Америкаға күсә. 1992/1993 йылдар миҙгелендә «Чикаго Блэкхокс» өсөн бер уйында ғына ҡатнаша, ә фарм-клубта, Интернациональ хоккей лигаһында ҡатнашҡан «Индианополис Айс» командаһында, 66 уйын уйнай. 1993/94 миҙгелдә «Индианополис Айс» өсөн дүрт уйын үткәргәс, шул уҡ лигалағы «Каламазу Вингз» командаһына күсә. Был командалағы миҙгел Александр өсөн Төньяҡ Америкалағы һуңғыһы булды. Артабан дүрт йыл ул Финляндияның ХПК хоккей клубында уйнай, һуңыраҡ Германия һәм Италия клубтары өсөн сығыш яһай. Карьераһын тамамлар алдынан Мәскәү өлкәһе Воскресенск ҡалаһының «Химик», шулай уҡ Белоруссияла «Гомель» һәм «Динамо» (Минск) командаларында уйнай.
Белоруссия йыйылма командаһы өсөн 1994—2003 йылдарҙа сығыш яһай, уның составында составында 1998 һәм 2002 йылдарҙағы Ҡышҡы Олимпия уйындарында һәм 1995—2001 йылдарҙағы донъя чемпионаттарында ҡатнаша. Бөтәһе 81 уйын үткәрә, 63 (25+38) мәрәй йыя, 74 минут штраф ала. Оҙаҡ ваҡыт йыйылма команданың капитаны була.
Тренер карьераһы
Александр Андриевский тренер карьераһын 2008 йылда «Гомель» хоккей клубының баш тренеры булараҡ башлай. Шул командала ул 2009 йылдың 21 октябренә тиклем эшләй, артабан «Динамо» (Минск) хоккей клубын етәкләй. 2011 йылдың апрель айынан башлап ошо команданың баш тренеры Марек Сикораның ярҙамсыһы эшенә күсә. 2012 йылдың 12 октябрендә Александр команданы етәкләй. 2013 йылдың 23 ноябрендә, алты уйын дауамында еңелгәс, Александр Андриевскийҙы отставкаға ебәрәләр, ә уның урынына Любомир Покович килә. Ул оҙаҡ эшһеҙ ултырмай һәм 2013 йылдың 13 декабрендә «Юность Минск» хоккей клубында баш тренер ярҙамсыһы урынына килә. 2014 йылдың 23 октябрендә «Гомель» хоккей клубының баш тренер вазифаһына килә.
2009—2013 йылдарҙа Андриевский хоккей буйынса Белоруссия йыйылма командаһында баш тренерҙың ярҙамсыһы булып эшләй. Ошо вазифала ул 2010—2013 йылдарҙағы Донъя чемпионаттарында һәм Сочиҙағы Ҡышҡы Олимпия уйындарына квалификацияла ҡатнаша.
2014/2015 йылдар миҙгеле тамамланғас Александр «Адмирал» хоккей клубын етәкләй. Миҙгелдең күберәк өлөшөндә «Адмирал» конференцияһында бишенсе бара, әммә иң аҙағында алтынсы урынға төшә. Андриевский команданы плей-офф уйындарына сығара. Тәүге раундта «Себер» хоккей клубына биш уйында отола. 2016/2017 йылдар миҙгелендә «Адмирал» иң һуңғы мәлдә генә плей-офф зонаһына эләгә. Был КХЛ-да тәү тапҡыр Алыҫ Көнсығыштан команда ике йыл рәттән плей-оффҡа эләгә алған тәүге хәл була. Гагарин кубогы конференциялар сирекфиналында Владивосток командаһы алты уйында омскиҙан «Авангард» хоккей клубына еңелә һәм миҙгелде тамамлай. Команда өсөн чемпионат бөткәс тә үк Андриевскийҙың командала ҡалыуы билдәле була. 2017/2018 йылдар миҙгелен «Адмирал» бик насар башлай, 19 уйындың дүртәүһен генә еңә һәм 17 мәрәй йыя. 19-сы уйындан һуң Андриевский отставкаға ебәрелә.
2018 йылдың 15 сентябрендә Андриевский Новосибирскиҙан «Себер» хоккей клубының баш тренеры итеп ҡуйыла.
Рашау-Маркерсбах
Рашау-Маркерсбах — Германиялағы, Саксония ерендәге. йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса ла кеше йәшәй. Майҙаны — км2. Диңгеҙ кимәленән метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Был ның почта индексы һәм автомобиль коды.
Выравож
Выравож — Рәсәйҙәге йылға. Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Воль йылғаһының уң ярына тамағынан 22 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 25 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.