cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ایرانین اتوم برنامه‌سی
ایران اتوم برنامه‌سی 1950لرده باریش اوچون اتوم برنامه‌سی‌نین بیر پارچاسی اولاراق آمریکا نین یاردیمی ایله باشلادیلدی. آمریکا نین و غربی اوروپا لی حؤکومت‌لرین ایرانین اتوم برنامه‌سینه دستگی، جسارت‌لندیرمه‌سی و ایشتیراکی 1979دا شاه رژیمی نی چئویرن ایسلامی  اینقیلابا قدر سوردو. 1979داکی اینقیلابدان سونرا ایران حؤکومتی برنامه‌نی دوردوروب داها سونرا اینقیلاب اؤنجه‌سینه گؤره داها دوشوک بیر غرب دستگی روسیه ایله یئنیدن جانلاندیریلدی. ایران اتوم برنامه‌سی بیر سیرا آراشدیرما مرکزی، اورانیوم معدنی، بیر اتوم رآکتورو و بیر اورانیوم زنگینلشدیرمه مرکزی احتیوا ائدن اورانیوم ایشله‌مه قورولوش‌لاریندان تشکیل تاپمیشدی. مارس 2008ده ایرانین ایلک اتوم نیروگاهی بوشهر ین ایستحصالا گئچمه‌سی گؤزله نیردی. آنجاق 4 سپتامبر 2011 تاریخده بو  تأسیس ایشه باشلامیش اولدو.
قاسم جومارت توقایف
شوروی
آتاسی کِمِل توفایف(1923–1986)، ایکینجی دونیا ساواشی حربچیسی و تانینمیش بیر قازاخیستان یازیچیسی ایدی. آناسی توُرار شاباربایئوا(1931-2000)، آلماتی خاریجی دیللر مؤسیسه‌سینده ایشله‌میشدیر. 1970-جی ایلده توفایف موسکو دؤولت بین‌الخالق موناسیبتلر مؤسیسه‌سینه داخیل اولموشدور. بئشینجی ایلینده او، آلتی آیلیق چین–شوروی ائلچی‌لیگینده تعلیم دؤوره‌لرینه گؤندریلدی. موسکو دؤولت بین الخالق موناسیبتلر مؤسیسه‌سیندن 1975-جی ایلده مأذون اولدوقدان سونرا شوروی خاریجی ایشلر باخانلیغینا قاتیلیب و سنقاپور داکی شوروی ائلچی‌لیگینه ائلچی‌ کیمی گؤندریلیب. 1979-جو ایلده شوروی خاریجی ایشلر باخانلیغینا قاییدیر. 1983-جو ایلده پکن بیلم‌یوردوندا کئچیریله‌جک تعلیم دؤوره‌لری اۆچون چینه گئتدی. 1984-1985-جی ایللرده خاریجی ایشلر باخانلیغیندا ایشله‌میشدیر. داها سونرا پکن‌ده‌کی شوروی ائلچی‌لیگینه گؤندریلدی، 1991-جی ایله‌دک ایکینجی کاتیب، بیرینجی کاتیب و مصلحتچی وظیفه‌سینی ایجرا ائتدی. 1991-جی ایلده موسکودا شوروی خاریجی ایشلر باخانلیغی‌نین دیپلوماتیک آکادِمیسینده یوکسک سویه‌لی دیپلوماتلار اۆچون تعلیم دؤوره‌سینه داخیل اولموشدور.
قازاخیستان
1992-جی ایلده توفایف قازاخیستان جومهوریتی‌نین خاریجی ایشلر باخانی‌نین یاردیمچیسی تعیین ائدیلدی. 1993-جو ایلده خاریجی ایشلر باخانی‌نین بیرینجی یاردیمچیسی، 1994-جو ایلده خاریجی ایشلر باخانی تعیین ائدیلدی. 1999-جو ایلین مارس آییندا باش باخان یاردیمچیسی وظیفه‌سینه یوکسلدی. 1999-جو ایلین اوکتبروندا مجلیسین تصدیقی ایله قازاخیستان جومهوریتی جومهورباشقانی‌نین فرمانی ایله باش باخان تعیین ائدیلدی. 2002-جی ایلین ژانویه‌سینده ایستعفا وئردی، سونرا خاریجی ایشلر باخانی‌نین دؤولت کاتیبی تعیین اولوندو. توفایف 2007-جی ایلین ژانویه آیینا قدر قازاخیستان جومهوریتی مجلیسی‌نین سنا صدری سئچیلمکله خاریجی ایشلر باخانی وظیفه‌سینی ایجرا ائتمگی داوام ائتدیردی.
او، "فؤوق‌العاده و صلاحیتلی ائلچی‌" دیپلوماتیک روتبه‌سینه مالیکدیر.
بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی (بمت)
2011-جی ایلین مارس آییندا بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی‌نین باش کاتیبی توفایفین، ژنو‌ده بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی‌نین باش قرارگاهینین مدیری و بمت سیلاحسیزلاشدیرما کونفرانسی‌نین باش نوماینده‌سی تعیین اولدوغو اعلان ائدیلدی. سیلاحسیزلاشدیرما کونفرانسی‌نین باش کاتیبی وظیفه‌سینده چالیشمیشدیر.
شخصی حیاتی
توفایف قازاخ، روس، اینگیلیس و چین و فرانسه دیللرینی بیلیر. قازاخیستاندا و دیگر اؤلکه‌لرده بیر نئچه دؤولت موکافاتی‌نین صاحیبیدیر. 13 ایل قازاخیستانین میز اوستو تنیس فدراسیونون باشقانی اولموشدور. توفایف ائولیدیر و تیمور آدلی بیر اوغلو وار.
بردلی اف. قرانجر
'''بردلی اف. قرانجر''' (اینگیلیسجه:Bradley F Granger) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
اولوپاتادین
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
تولان خاقان
شرق-غرب ساواشی
چین قایناقلاریندا٬ بۇ دؤنمده شرقی گؤی‌تۆرکلرله غربی گؤی‌تۆرکلر آراسینداکی ساواشین داوام ائتدیگی٬ ایکی طرف اوْردولاری‌نین بیر نئچه سئری دؤیوشدوکلری و بیر دفعه‌سینده ده اوْنلاری چین ایمپراتورونون باریشدیراراق دؤیوشلرینه سوْن وئردیگینی یازیلمیشدیر.
آردیج قوش
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
هارولد هانتر
هارولد هانتر (اینگیلیسجه: Harold Hunter) آمریکالی اوْیونچو. ۲ آوریل ۱۹۷۴ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۳۱  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۷ فوریه ۲۰۰۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
جیمز دبلیو. مک‌دیل
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مونرو، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:آیووا سناتورلار بؤلمه:آیووا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
واینوکا، اوکلاهوما
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Waynoka, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قاملا اولوی ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gamla Ullevi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سجاد محمدی
سجاد محمدی —(زاده: ۱ مهر ۱۳۶۶ قره‌ضیاالدین)خواننده سبک ارابسک و پاپ اهل ایران است
کوتبرت دبلیو. پوند
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
قووری، آیووا
قووری، آیووا (Gowrie, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۷۶ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۳۷ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۷۶٫۱ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. قووری دنیز سئوییه‌سیندن ۳۴۸ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
آستاراخان خانلیغی
قایناقلار
بؤلمه:ایسلام تاریخی بؤلمه:تورک تاریخی
افشین پیروانی
قایناقلار
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
قوزئی ماریانا آدالاری
بندانگشتی|سول| قوزئی ماریانا آدالاری اؤلکه‌سی‌نین بایراغی بندانگشتی|سول بندانگشتی|سول| قوزئی ماریانا آدالاری نقشه اوستونده یئری قوزئی ماریانا آدالاری (اینگیلیسجه: Northern Mariana Islands) بیر اؤلکه دیر و باشکندی سایپن شهردیر. عمومی داخیلی محصولو 682 میلیون دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۳٬۸۳۳ نفر دیر. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.
لاس ترس د کتییاس
لاس ترس د کتییاس (ایسپانجا: Las Torres de Cotillas) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر ۸۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۳۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۱۰۶۲ نفر دیر.
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Las Torres de Cotillas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پانقسکا وولا
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pańska Wola»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مسیحیت
آذربایجان‌دا خریستیانلیق
سوْنرا یلیسی چولایا (دربنده) یوللانمیش، داها سوْنرا ایسه سامور چایینی کچیب دینین تبلیغینی داوام اتدیرمیش، هلمس کندین‌ده بوتپرستلر طرفین‌دن اؤلدوروله‌رک بیر چالایا آتیلمیش‌دیر. سوْنرالار آلبان ملیکی واچاقانین گؤستریشی ایله یلیسیین جسدینین قالیقلاری خروق کندین‌ده تورپاغا تاپشیریلمیش، چالانین اۆزرینده ایسه کیچیک بیر مبد تیکیلمیش‌دیر.
۴۵۱-جی ایلده خالکیدون کلیسا توپلانتی‌سین‌دا آلبانی مونوفیزیت‌لییه اۆستونلوک وریر. ۵-جی-۶-جی عصرلرده اؤلکه اپازی‌سین‌ده مونوفیزیتلرله دیوفیزیتلر آراسیندا موباریزه گۆج‌لنیر. ۶-جی عصرین سوْنو – ۷-جی عصرین اوّللرین‌ده آلبان کلیسا‌سی دیوفیزیت‌لیگی قبول ادیر. آلبان کاتولیکوسونون ایقامتگاهی چوقای شهرین‌ده یرلشیردی. ۵۵۲-جی ایلده ایقامتگاه بردهیه کؤچورولموش‌دور. ایسلام فوتوهاتلارین‌دان، خصوصیله آلبان ملیکلیینین سوقوطون‌دان سوْنرا اؤلکه‌ده مسیحیتین رولو زیفلمیش، آلبان دیلی سیخیشدیریلیب چیخاریلمیش‌دیر. ۸-جی-۹-جو عصرلرده آذربایجان اراضی‌سین‌ده موستقیل دؤولتلر یارانان‌دا آلبان کلیسا‌سی یئنی‌دن آوتوکفال کلیسا ایستاتوسونو برپا اتمیش‌دیر.
وایرامکود
وایرامکود(اینگیلیسجه:Vairamkod) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
وایلند، میشیقان
وایلند، میشیقان (Wayland, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷٫۸۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۰۷۹ نفر دیر. بۇ شهر ۲۳۵ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
پی‌جی‌ئی آرنا ایستادیومو
پی‌جی‌ئی آرنا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Stadion Energa Gdańsk) گدانسک شهرینده بیر ایستادیومدور. 2011 ایلینده تاسیس اوْلونوب. لخیا قدانسک تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۴۱٬۶۲۰ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار
بؤلمه:ایستادیوملار
برادفورد لیتل
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:شیکاقو دوغوملو فعاللار بؤلمه:شیکاقو سیاستچیلری
میصر واغی
میصر واغی (Cattle egret، ، Sığır balıkçılı، Египетская цапля، Kuhreiher) قۇتان کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
فقاره زاویه
فقاره زاویه (اینگیلیسیجه: Foggaret Ezzaouia) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۳۰۵ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۶۶۴۹ نفردیر و ۶۱۳۱۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
لوری شبیقل
لوری شبیقل (اینگیلیسجه: Laurie Spiegel) آمریکالی بسته‌چی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لوری شبیقل ۲۰ سپتامبر ۱۹۴۵ ‏ تاریخینده شیکاقو شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
۱۵۱۵-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۵۱۵-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
محمد صالح
محمد صالح ـ اؤزبکیستانلی یازیچی، شاعیر.
یاشامی
محمد صالح 1945 ایلینده آنادان اولدو و 1975 ده بیلیم یوردونو بیتیردی. فلسفه و ادبیاتا ماراق گؤسته ریب، دونیا ادبیاتی ایله ده دریندن تانیش اولدو. 1975 دن 1985 ایلینه قده ر یئددی شعر کتابی چاپ اولدو. 1982 ایلینده دده قورقود کتابینی و 1986 دا ضیا گؤگ‌آلپین "تورکچولوگون اساسلاری" کتابینی نشر ائتدی. آنجاق 1985 ده "پولیت بورویا مکتوب" عنوانی ایله سووئت اتفاقینا یازدیغی مکتوبلا بوتون ضیالیلار آراسیندا شهرت قازاندی. 1990 ایلینده تاشکنددن ملت وکیلی اولاراق پارلمانا گئتدی. محمد صالح، یونس امره نین دیوانینی دا اوزبکجه یه ترجومه ائتمیش و سونرالار اؤلکه سیندن اوزاق دوشموشدور. صالح 1993 جو ایلدن غربتده یاشاییر.
ایسپان‌لار
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
وشستاری (دوغو پراق)
بؤلمه:چک شهرلری
پتر هانسون
پتر هانسون (اینگیلیسجه: Petter Hansson) (دوْغوم:December 14, 1976 Söderhamn) بیر فوتبالیست. سوئد میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:موناکو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:رن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هیرنفین کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۴ اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری
مهرداد پولادی
مهرداد پولادی (February 26, 1987) ایرانلی فۇتبولچو و مۆدافیه‌چی، هافبک. اوْ ایرانین کرج شهرینده آنادان اوْلوب. مهرداد پولادی پئیکان فوتبال کلوبو، ایستیقلال فوتبول کولوبو، تراختور، مس کیرمان فوتبول کولوبو، پرسپولیس-تهران فوتبول کولوبو و ایران میلّی فوتبول تاخیمیندا اوْیناییب.
ایلیینایسکای، پرم دیاری
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
شخیطر
جوْغرافیایی موْقع
شخیطر کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
کیدیش، روسیه
کیدیش، روسیه (Kidysh Кидыш) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
وروتسواف ایستادیومو
قایناقلار
بؤلمه:ایستادیوملار
۱۸۶۹-جو ایلده بریتانیا
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۹-جو ایلده بؤیوک بریتانیا
چیوتزا
چیوتزا (ایتالیاجا: Civezza) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۵۷ نفر ایمیش. و لیقوریا اوستانیندا دا یئرلشیب.
زانامیر
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
۱۹۳۸-جی ایلده ایتالیا
بۇ مقاله ۱۹۳۸-جی ایلینده ایتالیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
ارکین واحداوف
موْدرن اوزبک شعری نین اؤنونده گلن شاعرلرین بیری ده ارکین وحیداوو اولموشدور. ارکین 1936 ایلینده فرغانه ده آنادان اولدو. 1960 دا تاشکند دولت یونیوئرسیته سینین فیلولوژی بؤلوموندن ماذون اولدو. مۆختلیف درگی‌لرده یازماقلا چالیشدی. 1991 دن ملت وکیلی اولاراق پارلماندا چالیشدی. او، مدرسه دورانیندان شعر سؤیله‌مه‌یه باشلامیش. وحیدوو تاتر آلانیندا "آلتین دووار" ی 1970 ده چاپ اولدو و بیر ترجومه سی 1974 ایلینده "فاوست" اثری دیر کی اوزبک دیلینه چئویرمیشدیر.
یارادیجیلیغی
ائرکین واهیدوو بیر زوخ پوئمالار مؤلیفیدیر. اونون "آرزو زئشمه‌سی" ،"نیدا" ،"پالاتکادا یازیلان داستان" ،"نغمه دییاری" ،"زیراقبان" ،"روحلار عوصیانی" و س. کیمی زوخسایلی پوئمالاری ایستر مووزو، ایسترسه ده ایدئیا باخیمیندان دیقتلاییقدیر. "نیدا" پوئماسی بویوک وطن موحاریبه سینده هلاک اوْلان آداملارین قهرمانلیقلاریندان، وطنسئورلیکلریندن بهس آزیر. اونلارین یوللارینین اؤولادلاری طرفیندن داوامی بویوک فرح و اومید حیس ای ایله قئید اولونور.
کرومفورد
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
کیلنقسکا خوتا
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
ایماسی، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
آنقیلیا
بندانگشتی|سول| آنقیلیا اؤلکه‌سی‌نین بایراغی بندانگشتی|سول بندانگشتی|سول| آنقیلیا نقشه اوستونده یئری آنقیلیا (اینگیلیسجه: Anguilla) بیر اؤلکه دیر و باشکندی د ولی شهردیر. عمومی داخیلی محصولو 311 میلیون دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳٬۴۵۲ نفر دیر. رسمی دیلی اینگیلیس دیلی دیر.
سی جیرت، نیوجرسی
سی جیرت (اینگیلیسجه: Sea Girt, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۱۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۷۷۱ نفر ایدی.
براد ویت
براد ویت (اینگیلیسجه:Brad Witt) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. ماساچوست بیلیم‌یوردو، امهرست و اورقن بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
۱۹۶۳-جو ایلده ایران
بۇ مقاله ۱۹۶۳-جو ایلینده ایراندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
تسانتس
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tosantos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آرتور استپانیان
آرتور استپانیان (اینگیلیسجه: Arthur Stepanyan) (دوْغوم:April 14, 1987 ولادی‌قفقاز) بیر فوتبالیست. ائرمنیستان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
مایکل کتس
مایکل کتس (Michael Cates) بیلیم اینسان. ۵ مئی ۱۹۶۱ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کمبریج بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قونجالی
قونجالی(اینگیلیسجه:Gunjhalli) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
ایواچینا
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
۱۷۳۳-جو ایلده فرانسه
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۳۳-جو ایلده فرانسه
آوسبورن بیردزال
آوسبورن بیردزال (اینگیلیسجه: Ausburn Birdsall) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۱۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
پانقکی (قمینا خوروشچ)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pańki, Gmina Choroszcz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کیر-تلیاولی
کیر-تلیاولی (Kir-Tlyavli Кир-Тлявли) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
تیم بی
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
کالومیسکوس
کالومیسکوس (Mouse-like hamster، ، Мышевидные хомячки، Maushamster) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
الا دی سردی
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
کرولند
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
ادی پنق
ادی پنق (اینگیلیسجه: Eddie Peng) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ادی پنق ۲۴ مارس ۱۹۸۲ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
کاشی بالیق
قایناق
بؤلمه:بالیق
جان راتسی
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دیسکاور کارت
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
تقلید (فیلم)
تقلید (The Imitation Game, Enigma, ) اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی مارک استرانق، چارلز دنس، روری کینیار، متیو قود، کیرا نایتلی، بندیکت کامبربچ جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین الکساندر دسپلا یارادیب. ۲۰۱۴ میلادی ایلینده ۸ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۴-جو ایلین فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:موستقیل آمریکا بیرلشمیش ایالتلری فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر
دانقچوو
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dańczów»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کرول، لینکلن‌شر
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
۱۶۴۰-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۶۴۰-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قورنسی، آیووا
قورنسی، آیووا (Guernsey, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۴۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۳ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۳۵٫۱ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. قورنسی دنیز سئوییه‌سیندن ۲۵۱ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
آوستین مورفی
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
تورکچولوگون اساسلاری
کيتابين بؤلوم‌لری
1. بؤلوم : تورکچولوغون اؤزو 2. بؤلوم : تورکچولوغون پروگرامی
وایت سندز، نیومکزیکو
وایت سندز، نیومکزیکو (White Sands, New Mexico) آمریکانین نیومکزیکو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۵۱ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۲۰۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
ماکسیمووکا
ماکسیمووکا (Maximovka Максимовка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
برینکرهاف، نیویورک
برینکرهاف، نیویورک (اینگیلیسجه:Brinckerhoff, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۹۰۰ نفر ایمیش و ۲٫۹۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
صگورفریح محمد
جوْغرافیایی موْقع
صگورفریح محمد کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
کروکرن
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
ایواکینایسکای کاریر
ایواکینایسکای کاریر (Ivakinsky Karyer Ивакинский Карьер) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
تیم پنی
تیم پنی (اینگیلیسجه: Tim Penny) آمریکالی یازیچی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و مینسوتا ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۵۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
پیتزا هات
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pizza Hut»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پانقووکی
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
خریستیانلیغین یارانماسی
یارانما اؤنجه‌سی
مسیحیتین تاریخی کؤکلرینه و یارانماسینا دقت یتیردیک‌ده، اوْنون بیر طرف‌دن قدیم یهودی دینینه، باشقا بیر طرف‌دن ایسه آنتیک دؤور دونیاگؤروشو و فلسفه‌سی ایله سیخ علاقه‌ده اوْلدوغو معلوم اوْلور. بونونلا یاناشی باشقا دینی عنعنه‌لرین (مس. میترایزمین) ده کریستیان تعلیمینین فورمالاشماسین‌دا تأثیری اوْلموش‌دور.
تاریخ‌دن معلوم اوْلدوغو کیمی، ۱-جی یوزیل‌لیک‌ده یهودییه چارلیغی روم ایمپیراتورلوغو طرفیندن ایشغال ادیلمیش‌دی. بۇندان سوْنرا یهودی توْپ‌لومو پارچالانمیش‌دی و درین بحران ایچین‌ده ایدی. یهودیلر ده روم ایمپیراتورلوغو طرفیندن ایشغالا معروض قالمیش بۆتون خالقلار کیمی آزادلیغا جان آتیردیلار. چونکی ایمپراتورلوغودا هر آددیمباشی عدالت‌سیزلیک و ایستیبداد حؤکم سورمک‌ده ایدی. سوْن اوْلاراق ایسه، ایمپراتورلوغوی‌چی چکیشمه‌لرین سایی آرتیر، جمعیتین طبقلشمهمه‌سی و پارچالانماسی گتدیکجه داها دا درینلشیردی. بۆتون بۇ پروسسلر یهودی جمعیتین‌ده اؤزونو داها دا قاباریق شکیل‌ده گؤستریردی.
ایلک مسیحی ایجماع لاری
باشقا بیر طریقت آردیجیللارینی ایسه ابیونیتلر آدلان‌دیریردیلار. اوْنلاردان بعضیلری عیسینی آتا و آنادان دوغولموش بیر اینسان کیمی قبول ادیردیلر. باشقالاری ایسه حساب ادیردیلر کی، عیسی مقدس روحون مریم (عیسینین آناسی) ایله بیرلشمه‌سین‌دن آنادان اوْلموش‌دور. بئله کی، اوْنلار دا عیسینین ازل‌دن مؤوجود اوْلماسینی قبول اتمه‌ییب، پاولوسون عیسی حاقیندا اوْلان باخیشلارینی قبول اتمیردیردیلر.
بوتپرست‌لیکله موباریزه
۳۰ ایل اوْندان اؤنجه ایسه میصرین ایسکندرییه شهرین‌ده هیپاتییا آدلی تانینمیش ریاضیات‌چی عالیم قادین کریستیان یپیسکوپو کیریلین (جیریل) ایشتیراکی ایله تسسوبکش کۆتله طرفیندن وحشیجه‌سینه اؤلدورولموش‌دور. بۇ کیمی اوْلایلاردان سوْنرا آوروپادا آزادفیکیرلی‌لیک قاداغان اوْلونموش و هامی کریستیان‌لیغی قبول ائتمک مجبوریتین‌ده قالمیش‌دی.
هوبارت بی. بیجلوو
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کانتیکت جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
قوس لیک، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
کن مییاجیشیما
کن مییاجیشیما (اینگیلیسجه: Ken Miyagishima) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۶۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
درای ران، باتی ویرجینیا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کونیتوپی (دوغو پراق)
کونیتوپی (دوغو پراق) (چک‌جا: Konětopy (Prague-East District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۹۴ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۳٫۰۲ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
چیواته
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
آستامال
آستامال کندی دوغو آذربایجان اوستانینین ورزیقان بولگه‌سینین خاروانا بولومونده اولان جوشین قصبه سینده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین ۴۰۰ نفر اهالیسی وارایمیش.
ائتومولوژی
آس ان دا یاشایان تورک بیر ائتنو آدی تمل ایسه کؤک معناسیندا اولوب‌دور
آغاجلار-کول لر-گۆللر-بیتگی لر
بو کند ین یئیلاق ،قیشلاغی داغی،چایی ،دره سی ،مئشه سی اولدوغونا گؤره چوخلو آغاج و بیتگی تنوع سونا مالیک اولدوغو گؤرونور: آغاجلار:ون،سؤیۆد،هۆل،آلما،قوز آغاجی،گیلانار،الی،الچه،آرمود،هئیوه،توت،هلو کول:آردیش،ایت بورنو،قارا قه قه،زوغال،گۆژ،قیزیل گول بیتگی:تۆهلۆجه،حستیره،بالدیرقان،تورشک،تونتیره،گزنه،قییاق،نانا،گیله،چاشیر،قالقان،گون،قاتیر قویروغو
ایسپاس-کوپالیشچ
ایسپاس-کوپالیشچ (Spas-Kupalishche Спас-Купалище) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
میشیقان تکنولوژیکال بیلیم‌یوردو
میشیقان تکنولوژیکال بیلیم‌یوردو (Michigan Technological University, ، جامعة ميشيغان التقنية)آمریکانین هاتن، میشیقان شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. میشیقان تکنولوژیکال بیلیم‌یوردو ۱۸۸۵ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
تبریز قاپیلاری
بندانگشتی|قدیم تبریزین قاپاچیق‌لاری‌نین بیری، ۱۸۴۱ میلادی.
تبریز شهری‌نین اسکی قاپاچیقلاری قدیم زامانلار ۹ قاپاچیق تبریز شهریندن آچیلاردی. اسکی زامانلاردا تبریزین دؤوره‌سی دووارلانمیشدی. شهر دووار آراسیندا قورولوب ۹ قاپاچیق اونا آچیلاردی.
کره‌نی
کره‌نی یا قره‌نی قاپیلاری آچیب- باغلاماق اۆچون چالیناردی. آخشام چاغی آخشام اذانی کره نی چالینیب و قاپیلار باغلانیردی. سحر اوباشدان و صبح اذانی کره نی چالینیب و قاپیلار آچیلاردی. تبریز بازاریندا کره‌نی‌خانا قورولموشدو. کره‌نی یا قره‌نی چوخ اوجا سس ایله چالینیب و قاپیلار آچیلیب یا باغلاناردی. تبریز اهالیسی کره‌نی سسی ایله ایشلرین نظمه سالاردیلار.
اسکی زامانلاردا
نزهة‌القلوب کیتابیندا تبریز اۆچون بئش قاپی یازیلیب: ۱-روم ۲-باغداد ۳-قافقاز (شیروان) ۴-خوراسان ۵-ری
حمدالله مستوفی‌نین یازدیغینا گؤره روادیلر زامانی تبریزین اون قاپیسی وار ایدی:
قارا پانترا (فیلم، ۲۰۱۸)
قارا پانترا (Black Panther, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی اندی سرکیس، فارست ویتاکر، آنجلا باست، لتیتیا رایت، مارتین فریمن، دانای قوریرا، چادویک بوزمن جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین لودویق قورانسون یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:1992 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:2016 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:فیلم‌ده حرکت توتما
البوصیاد
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
نیکولا سانسونه
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
شلیجینو، روسیه
شلیجینو، روسیه (Shelygino Шелыгино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
تام ویلسون (موزیسین)
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
براد روا
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:مادویل، پنسیلوانیا دوغوملولار بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
روت بوزی
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
سلاشچیووسکایا
سلاشچیووسکایا (Slashchyovskaya Слащёвская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
تربچیتس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Třebčice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ژاپون
ژاپون تقویمی
۲۱ مارس - یاز گئجه-گوندوزون برابرلیگی گونو
۲۹ آوریل - سیووا (۱۹۲۶–۱۹۸۹-جو ایللرده ایمپئراتور اولموش خیروخیتونون پادشاه‌لیق دؤورون‌دکی آدی) گونو
یولون اوچونجو بازار ائرته‌سی - دنیز گونو
۲۳ دسامبر- ایمپیراتورون (آکیخیتو ۱۹۸۹-جو ایلدن ایندییه کیمی حاکمیتده‌دیر) دوغوم گونو.
برکه خان
برکه خان (بۆتون آد: الملک السعید ناصرالدین برکه خان بن ملک الظاهر بایبارس البندقداری الصالحی النجمی) مملوک سۇلطالیغینین بئشینجی سۇلطانی. برکه خان، آتاسی بیرینجی بایبارسین اؤلوموندن سوْنرا، میلادی ۱۲۷۷-جییله ۱۲۷۹-جو ایللر آراسیندا میصر مملوکلارینین سۇلطانی اوْلموشدور.
ماکسیمووکا، آلتای دیاری
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
سینابون
سینابون (اینگیلیسجه: Cinnabon) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت رستوران ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
ژراژی (اورمو)
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 642 نفر اهالی سی و 113 عائیله سی وار.
براد پاکوت
Education }}
واهاقن خاچاتوریان
سیاسی فعالیتی
ارمنیستاندا هانسی سیاسی پروسه‌لرین باش وئرمه‌سیندن آسیلی اولمایاراق، خاچاتوریان همیشه وظیفه  صاحیبی اولوب. زامانی، شراییطی دوزگون قیمتلندیرمگی باجاران شخص کیمی تانینیر. او، قورباچووون یئنی‌دنقورما سیاستی‌نین ارمنیستانداکی پارلاق، آپاریجی گنج تبلیغاتچی‌لاریندان اولوب. شوروی‌نین لاخلادیغینی حیسّ ائدن خاچاتوریان فورصتی الدن وئرمه‌یرک، میلّی آزادلیق حرکاتینا قوشولوب، پتروسیان‌لا بیرلیکده ایشله‌ییب. 1988-جی ایلده قاراباغ دا ارمنی سپاراتیزمی باش قالدیراندا خاچاتوریان سئچیم قارشی‌سیندا قالیب. یا ارمنیستاندا گونو-گوندن نوفوذو آرتان "قاراباغ کلان"-ینا قوشولمالی، یا دا بؤلگه‌ده ایکینجی ارمنی دؤولتی نین یارادیلماسی ایدئیاسینی دستکله‌مه‌ین پتروسیان‌ین یانیندا اولمالی ایدی. او، ایکینجی یولو سئچدی. واهاقن خاچاتوریان دیگر ارمنی سیاستچی‌لریندن فرقلی اولاراق آذربایجان ا قارشی عیرقچی چیخیش‌لار ائتمه‌ییب، مدنی قونشولوغون طرفداری اولوب. حتّی 1998-جی ایلده پتروسیان دئوریلندن سونرا دا خاچاتوریان  " قاراباغ کلانی "  ایله امکداشلیق ائتمه‌ییب.
راس باغداساریان سینیور
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ross Bagdasarian Sr.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جلیزی حنظله
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۱۸۱۴ نفر اهالیسی و ۳۱۵ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۸۹۵ نفری کیشی و ۹۱۹ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۹۳۰ نفری ساوادلی و ۶۰۸ نفری ساوادسیزدیرلار.
قونیا (هیندوستان)
قونیا (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Gunia) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
کرو، چشر
کرو، چشر (اینگیلیسی‌جه: Crewe) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 84863 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
کاستور
کاستور (Beaver، ، Kunduz، Бобры، Biber) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
آستروناوت
thumb|left|۲۰۰ px|آستروناوت آستروْناوت آمریکا‌دا کوسموناوت ایفاده‌سینین عوضینه ایشله‌دیلیر و کوْسمیک اوچوشلاردا ایشتراک ائدن شخصلری بیلدیرمک اۆچون ایستیفاده ائدیلیر.
آشیق میرزه بلال
یاشاییشی
بؤیوک نوفوذ صاحیبی اولماسی حؤکومت یئتکی‌لیلری نین نظریندن یایینمامیش، اونا آذربایجان خالق جومهوریتی دؤورونده (1918-1920) شاماخی قزاسی‌نین امنیت مودیری وظیفه‌سی حواله اولونموشدور. اونون رِپرسسیا قوربانی اولماسی‌نین اساس فاکتورلاریندان بیری ده محض بودور. آشیق میرزه بلالین رپرسیا اولونماسی‌نین دیگر اساس سببی ایسه اونون، یارادیجیلیغیندا و آشیق‌لیق فعالیتینده سووئت رژیمینی‌نین قویدوغو قاداغالارا رعایت ائده بیلمه‌مه‌سی اولموشدور. 1928-جی ایلده باکی‌دا آذربایجان آشیقلاری نین بیرینجی قورولتایی نین نوماینده‌سی اولموش و قورولتایدا بوتون آشیقلار آدیندان چیخیش ائتمیشدیر. آشیق میرزه بلالین کولّیاتی یعنی، شعیر و داستانلاری نین بؤیوک بیر حیصه‌سی، NKVD طرفیندن املاکی موصادیره اولونارکن اله کئچیریله‌رک محو ائدیلمیشدیر.
نیکلوزاماید
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
آشیق میرزه بلال
شجره سی
مصطفی
کیرجیزووو
کیرجیزووو (Kirgizovo Киргизово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
بیق مشین رکوردز
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Big Machine Records»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کیوچویتسه دولنه
کیوچویتسه دولنه (لهیستانجا: Kiełczewice Dolne) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر.
فرندز آرنا ایستادیومو
فرندز آرنا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Friends Arena) ایستوکهولم شهرینده بیر ایستادیومدور. 2012 ایلینده تاسیس اوْلونوب.
اچو، لوئیزیانا
اچو (اینگیلیسجه: Echo, Louisiana) آمریکانین لوئیزیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
یونیکلو
یونیکلو (اینگیلیسجه: Uniqlo) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت دَب ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۳۰٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
وانی بوژان
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vani Bhojan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بود (هیندوستان)
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آمی قرانت (سیاستچی)
آمی قرانت (اینگیلیسجه:Amy Grant (politician)) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. پیتسبرق بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
سلاشچیووو
سلاشچیووو (Slashchyovo Слащёво) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
ویالوسینق، پنسیلوانیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
لوکوموتیو ایستادیومو
قایناقلار
بؤلمه:ایستادیوملار
قراف، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
ابو قرقاص
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ناتان رالف
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اولتا بوکا
اولتا بوکا (اینگیلیسجه: Olta Boka) آلبانیالی شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک، ریتم اند بلوز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اولتا بوکا ۱۳ سپتامبر ۱۹۹۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
آستول، تکزاس
آستول، تکزاس (Austwell, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 4.8 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 147 نفر دیر.
پال هرست (اویونچو)
پال هرست (اویونچو) (اینگیلیسجه: Paul Hurst (actor)) آمریکالی فیلم یؤنئتمنی و اوْیونچو. ۱۵ اوْکتوبر ۱۸۸۸ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۷ فوریه ۱۹۵۳ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
شلمبرژه
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
قونقال, رانقا ردی دیستریکت
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
روبین لی
روبین لی (اینگیلیسجه: Robinne Lee) آمریکالی اوْیونچو ۱۶ ژولای ۱۹۷۴ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robinne Lee»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قرافتون، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
دنت، باتی ویرجینیا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dent, West Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ایران تاتلاری
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
چینچیللا
چینچیللا (Chinchilla، ، Çinçilla، Шиншиллы، Eigentliche Chinchillas) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
بانیرس دماریولا
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
کئچله (اورمو)
کئچله کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، سیلوانه بولومو و مرگور قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
بو, ایندیا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بوید آندرزون تاکت
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:نشویل (آرکانزاس) دوغوملولار بؤلمه:آرکانزاس دموکراتلاری بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ماونت ورنون، ویسکانسین
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
عقائد اولياء سبعه
عقاید اولياء سبعه ـ دوققوزونجو هجری یوزایلین ایلک بؤلوملرینده اردبیللی شیخ صفینین قایین‌آتاسی، گیلانلی شیخ زاهدین تؤره‌مه‌سیندن اولان سلطان محمود زاهدی گیلانی طرفیندن یازیلان تورکجه فلسفی ـ کلامی بیر اثر. بو اثرین بیرجه تانینمیش نوسخه‌سی مشهد شهرینده، آستان قدس کیتابخاناسیندا ساخلانیلیر کی نادر شاه او نوسخه‌نی ایمام رضا حرمینه وقف ائتمیش.
آلامو هایتس، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
هاروی فوکوا
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سنکا نولز، نیویورک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Seneca Knolls, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تایچی هارا
تایچی هارا (اینگیلیسجه: Taichi Hara)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
پاتریشیا بنر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Patricia Benner»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مازرا دی پادووا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Maserà di Padova»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۸۵۷-جی ایلده پورتوقال
بۇ مقاله ۱۸۵۷-جی ایلینده پورتوقالدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
مرادا (هیندوستان)
مرادا (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Merada) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
تبلبالة
تبلبالة (اینگیلیسیجه: Tabelbala) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۵۱۸ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۵۱۲۱ نفردیر و ۶۰۶۵۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
شنیاکینو
شنیاکینو (Shnyakino Шнякино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
پارفنکا، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
کیمین خاقان
کیمین خاقان٬ تولی — چۇلوْهۇ خاقانین اوْغلو٬ شرقی گؤی‌تۆرک خاقانی (۶۰۹-۶۰۳ میلادی).
یوکیا آمانو
یوکیا آمانو (اینگیلیسجه : Yukiya Amano ژاپونجا : 天野 之弥؛  دوغوم. ۹ مئی ۱۹۴۷ اؤلوم. ۱۸ جولای ۲۰۱۹ )
بالدمورییو
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Valdemorillo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سافت مشین
سافت مشین (اینگیلیسجه: Soft Machine) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
واندالیا، ایلینوی
واندالیا، ایلینوی (Vandalia, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۱٫۱۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۰۴۲ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۳۳۴٫۲۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
واترقیت روسوالیغی
واترقیت روسواچیلیغی (اینگیلیس دیلی:Watergate scandal) آمریکادا بیر سیاست پیسلشماغی دیر. ریچارد نیکسون بو جریاندا جومهور باشکانلیقدان دالی چکیلماغا مجبور اولدو. ۱۹۷۲-۱۹۷۵ ده واشینقتون شهرینده واترقیت آدلی بیر هوتلده اوز وئرن حادیثه‌لر روسواچیلیغا چکدی.
آسقی
آسقی خالق ادبیاتیندا ساز شاعیرلری آرالارینداکی شئیر (شعر) یاریشمالاریندا قازانانلارا وئریلمک اوزره دیوارا توفنگ، قیلینج، هئیبه، ساز کیمی شئیلر آساردیلار. بونلارا آسقی، آسقینی قازانماغا دا آسقی ائندیرمک دئییلیر.
پروویدنس، ایندیانا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آلامو، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
آیران
تاریخچه‌سی
میلادی ۵۵۲-۷۴۵ ایللری آراسیندا حؤکوم سۆرن گؤی‌تۆرکلر٬ تۇرشویان یوْغوردون تۇرشلوغونو آزالتماق اۆچون اۆزرینه سۇ آرتیردیلار. بئله‌جه تصادۆفاً آیران اوْرتایا چیخمیش اوْلدو. آیران سؤزجوگو٬ تاریخده ایلک دفعه دیوان لغات الترک اثرینده «سۆددن الده ائدیلن بیر ایچه‌جک» اوْلاراق تانیملانمیشدیر.
سردار اورتاچ
بندانگشتی سردار اورتاچ میلادی ۱۹۷۰ ایلین ۱۶ فوریه‌سینده ایستانبول‌دا دوغولوب. پاپ٬ چالغیچی، اوخوجو هابئله تورکیه‌نین چوخلو برنامه‌لر سهمانلایانی اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری بؤلمه:تورک پاپ اوخوجولار
موغام
موغام آدلارینین یارانماسی
سای آدی ایله باغلی اوْلان موغام و شعبه‌لر بونلاردیر:
شومر دؤورو
سومرشوناس تاریل ولی آزرتورکون "موغام "شومر" دییله‌ن آذری تورکونون میلّی معنوی سروتی‌دیر" کیتابین‌دا موغامین شومرلرله الاقلندیی قئید اوْلونور:
تیم لی هال
تیم لی هال (اینگیلیسجه: Tim Lee Hall) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۲۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۰۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
شاومیان، آدیغیه
شاومیان، آدیغیه (Shaumyan, Republic of Adygea Шаумян) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
قراند جانکشن، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
جینجلیدائ
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
هیتوشی ماتسوشیما
هیتوشی ماتسوشیما (اینگیلیسجه: Hitoshi Matsushima) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
جرید مارتین
جرید مارتین (اینگیلیسجه: Jared Martin) آمریکالی اوْیونچو. ۲۱ دسامبر ۱۹۴۱ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۴ مئی ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jared Martin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کوکویدا
کوکویدا (Scale insect، ، Schildläuse) یاریمسرت قانادلیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
بحر الغرائب
بحر الغرائب ۱۶-جی میلادی یۆز ایلده یازیلان فارسجا-تۆرکجه سؤزلوک‌دور. بو سؤزلوگون یازاری لطف الله بن یوسف حلیمی چلبی دیر.
قایناقلار
بؤلمه:تورک ادبیاتی بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
ارژانتوی
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
ماکسیمووکا، بیلقاراد اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:بیلقاراد کندلری
چاک شولدینر
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بالابان
تاریخچه‌سی
مینگه‌چئویر قدیم یاشاییش مسکنین‌ده سۆموک‌دن حاضیرلانمیش ا.ا. ۱-نجی عصره عایید بالابانین پروتوتیپی اوْلان نفس‌لی موسیقی آلتی تاپیلمیش‌دیر. بالابانین آدینا آذربایجان ائپوسو ساییلان "کیتابی دده قورقود" داستانین‌دا و کلاسیک آذربایجان شاعرلرینین اثرلرین‌ده راست گلینیر.
بالابان سیمفونیک موسیقی‌ده
اوْرکسترده بالابان هم سولو، هم ده مۆشایعت‌چی آلت کیمی اؤزونه لایق‌لی یر توتور. اوْرکسترده بالابانلار اۆچون دؤرد نؤع پارتییا یازیلیر و اوْنلار ایکی قروپا بؤلونور: ۱-جی و ۲-جی بالابانلار اساس ملودییانی ایفا ائدیرلر، III، ۴-جو بالابانلار ایسه هارمونیک فونو ساخلاییرلار.
واماک، ایلینوی
واماک، ایلینوی (Wamac, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۶۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۱۸۵ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۳۱۱٫۰۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
بوتل، واشینقتون
قایناقلار
بؤلمه:بوتل، واشینقتون بؤلمه:واشینقتون ایالتین شهرلری بؤلمه:آمریکا شهرلری
میو میو
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
ایسپاس، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ساوت ایست آرکیدیا، فلوریدا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
شیخ صفی‌الدین اردبیلی
صوفیلیک
"هاجی اد-دین زاهید"ی آذربایجانداکی صوفی طریقتی اولان "سوهروردی" ایله موناسیبتلر ساخلایان گزرکی درویش ایدی. اونون اصل آدی "تجاددین ایبراهیم بی رؤوشان"دیر. ۰، ۱۲۱۵-جی ایلده لنکرانین یاخینلیغیندا اولان "سییاور" کندینده آنادان اوْلموشدور. اونو همین ویلایتده اوْلان "خالاناگیران" ("خایلاکاران") کندینده دفن ائتمیشدیلر و اونون شرفینه همین کندین آدینی شیخاکئران دییشمیشدیلر. اونون قبری اوسته توربه تیکیلمیشدیر، بۇ یئر خالقین موقدس زیارتگاه یئری اوْلموشدور. بۇ توربه نی شئیخ حئیدر (شاه ایسماعیلین آتاسی) و شاه عابباس زیارت ائتمیشلر. شئیخ زاهیدین قیزی ایله ائولنن صفی شئیخین وفاتیندان (۱۲۹۴) سوْنرا اونون یئرینده "صفویییه طریقتی"نین رهبری اولور. ۳۵ ایل ایرشاد و تعلیماتلارلا مشغول اولور و بیر چوخ طلبه یئتیشدیریر. "شئیخ صفی"نین عؤمرونون داها فایدالی و تاثیرلی دؤورو محض همین ایللر اولموشدور. اونون شؤهرتی آز زاماندا بوتون "شرق دونیاسی"نا، "شرقی روما"یا، "سورییا"یا، "هیندیستان"ا یاییلدی. شرقده اورفان و دین ساهه سینده یئگانه شخصیت کیمی تانینان شئیخ صفی بوتون مذهب و طریقتلره مورشید و اوستاد اولا بیلمیشدیر.
شعرلری
عشق زنجیریمی اوزدو، یول آچین، اوی اوشاقلار! اولولو گلدی، قاچین!
منی خار ائیلیین گؤزلرده، یا رب، خارو زار اولسون، دئمم کیم مندن آرتیق، من کیمی گؤزلرده خار اولسون.
بو نه جیلوه دیر، نه قامت، نه رویش یئریشدورور بو، نه رویش یئریشدورور بو، نه گؤزل رویشدورور بو؟ بو نه نازلی سورمه دیر های، بۇ نه قانلی قمزه دیر وای، بو نه گؤزدورور، نه کیپریک، نه قییا باخیشدورور بو؟ آغیزینی اؤپمک اولماز، دوداغینی اممک اولماز، اورگیمی قان ائلرسن، نه بلا گولوشدورور بو؟ منه گر یاناشا اول گول، سومویوم کویوب اولار کول، کی توتوشموش اوددورور او، قوروموش قامیشدورور بو؟ بو نه هوسندور، نه آفت، بۇ نه شورو نه قییامت، بو نه عشقدیر، نه مؤحنت، نه خطرلی ایشدورور بو؟ آغاریب باشیمدا توکلر، قاپیسیندا اوْلدوم ابتر، دئمه دی او نازلی دیلبر کی بیزیم گوموشدورور بو؟ سفینین سؤزون اینانما، سن اونون اودونا یانما، اؤزونو اویاق سانما، کی یامان یاتیشدورور بو؟
گونش بیر شؤ’له دیر ابلق باشیمدان، فلک بیر لاله دیر قانلی یاشیمدان، بو دریا گؤز کی، لؤلؤدن گول آچیر، بولودلودور هاوالانمیش یاشیمدان.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان شخصیت‌لری بؤلمه:اردبیل بؤلمه:اردبیل‌ده دوغولان‌لار بؤلمه:کيمسه‌لر
دن قاسفیلد
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dan Gusfield»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کیلتسه
بؤلمه:لهیستان شهرلری
رایان هرست
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ryan Hurst»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
توتک
تاریخچه
بیر واختلار، اساساً، چوبانلارین ایستیفاده اتدیی اۆفله‌مه آغاج موسیقی آلتی اوْلموش‌دور. بیر چوْخ اؤلکه‌لرده توتیین مۆختلیف تۆره لری چوْخ گئنیش یاییلیب.
قورولوشو
بوروشکیل‌لی گؤوده اریک، جویز، توت و یا قامیش‌دان حاضیرلانیر. گؤودنین اۆز حیصّه ‌سین‌ده ۷، آلت حیصّه ‌سین‌ده ایسه ۱ اوْیوق اوْلور. آلتین باش طرفین‌ده بورونون ایچری‌سینه یاناکی کسیلمیش آغاج تیخاج (دیل) داخیل ائدیلیر.
ساغ و سوْل علین بارماقلاری ایله اوْیوقلاری آچیب-باغلاماقلا سس اۇجالیقلارینی آلماق مۆمکون اوْلور. اوْنون سس دوزومو کیچیک اوْکتاوانین "سی" سسین‌دن اۆچونجو اوْکتاوانین "دو" سسینه قدردیر. ماهیر ایفاچیلار بیر نئچه سس ده علاوه اده بیلیرلر.
دونالد ئی. مورفی
'''دونالد ئی. مورفی''' (اینگیلیسجه: Donald E. Murphy) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. بالتیمور بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۶۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
سن دنی، سن سن دنی
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
قوتی لارسونه
قوتی لارسونه (اینگیلیسجه: Gautier Larsonneur) فرانسه‌لی فوتبال اوْیونچوسو. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
وورکینق تایتل فیلمز
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
سیکلیف، آلاباما
سیکلیف (اینگیلیسجه: Seacliff, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رادونیتسه (دوغو پراق)
رادونیتسه (دوغو پراق) (چک‌جا: Radonice (Prague-East District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۱۶ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۴٫۷۷ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
تونی کوری
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
رافائل گروسی
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آرژانتینلی سیاستچیلر
کرایست‌چرچ، دورست
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
پندور (هیندوستان)
پندور (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Pendur) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
دیرسه خان اوغلو بوغاج خان بویو (بیرینجی بوی)
بوْیدا اوْلان اسکی رسملر و اینانجلار
بوْیدا اۇشاغی دایه الی ایله بؤیومه‌سی سؤیله‌نیر:
سیدفاضل
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
سلاکباش، باشقیردیستان
سلاکباش، باشقیردیستان (Slakbash, Blagovarsky District, Republic of Bashkortostan Слакбаш) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
شتوربینو
شتوربینو (Shturbino Штурбино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
مارک داکاسیوس
مارک داکاسیوس (اینگیلیسجه: Mark Dacascos) آمریکالی اوْیونچو. ۲۶ فئوریه ۱۹۶۴ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 1985–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
بورباقنا
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
۴ مارس
بؤلمه:۴ مارس بؤلمه:ایلین گونلری بؤلمه:مارس آیی‌نین گونلری
فرانسیس نیکولاس
فرانسیس نیکولاس (اینگیلیسجه: Frankie Knuckles) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی و موسیقیچی - هاوس، چاغداش آراندبی و سول موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. فرانسیس نیکولاس ۱۸ ژانویه ۱۹۵۵ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۳۱ مارس ۲۰۱۴ میلادی تاریخینده شیکاقو شهرینده وفات ائدیب.
آلتن (تکزاس)
آلتن (تکزاس) (Alton, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 4.9 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 12,341| نفر و اها‌لی سیخلیغی 801.4 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
کروکودیلوس پالوستریس
کروکودیلوس پالوستریس (Mugger crocodile، ، Болотный крокодил، Sumpfkrokodil) تیمساح دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
واقامون
واقامون (اینگیلیسجه:Vagamon) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر محله‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۲۰۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ محله‌ده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
چآدان
چآدان (Chadan) (Чадан) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و توواده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 9035 نفر دیر.
خیال قیزلار
خیال قیزلار (Dreamgirls, Rüya Kızlar, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک رومانتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی جنیفر هادسون، کیت رابینسون (اویونچو)، دنی قلاور، ادی مورفی، بیانسه، جیمی فاکس جانلاندیریب.
لیک بل
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lake Bell»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قروباما ارینا ایستادیومو
قروباما ارینا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Groupama Aréna) بوداپست شهرینده بیر ایستادیومدور. 2014 ایلینده تاسیس اوْلونوب. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۲۲٬۰۰۰ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر. صاحیبی ماجاریستاندیر.
ماکاها، هاوایی
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قراندویو، آیووا
قراندویو، آیووا (Grandview, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۵۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۹۳۳٫۴ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. قراندویو دنیز سئوییه‌سیندن ۲۱۷ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
استن قتز
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بوبی دوبوز
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:فلوریدا دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار
کامانچا
تاریخچه
کامانچا اوْرتا عصر کلاسیکلرینین اثرلرین‌ده گئنیش تصویر اوْلونموش‌دور. ۱۶-جی عصر تبریز رس‌سام‌لیق مکتبینین نماینده‌سی میر سید علینین "موسیقی مجلیسی" رسم اثرین‌ده بربت، دف و کامانچا آلتلری تصویر ادیلمیش‌دیر. ابدولقادیر ماراغای اثرلرین‌ده باشقا موسیقی آلتلری ایله یاناشی، کامانچانین دا آدینی چکمیش و اوْنون حاقیندا معلومات ورمیش‌دیر. ۱۷-جی عصرده آذربایجانا سیاهت اتمیش آلمان سییاهی ا. کمپفر کامانچانین اۆچسیم‌لی و بعضاً ده دؤردسیم‌لی آلت اوْلدوغونو، چوْخ گؤزل سس تمبری ایله سسلندیینی قئید ادیر.
واشبرن، ویسکانسین
واشبرن، ویسکانسین (Washburn, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۵٫۹۸  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۱۷ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۲۰۹٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۱۱ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
البوعفری جنوبی
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
شلکوونیکوو
شلکوونیکوو (Shelkovnikov Шелковников) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
ارتمیا
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:آیاغیقلسمه‌لیلر بؤلمه:آیاققلسمه‌لیلر
کراولی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
قاوال
بندانگشتی|240x240پیکسل|قاوال
قاوال، آذربایجانین ان‌قدیم میلّی ضرب آلتی دیر کی بیر اوزلو ضرب آلتلری قروپونا عایید دیر.
قاوال‌دان ایستیفاده
اوْرتا عصرلرده، اساساً، سارای موسیقی مجلیسلرین‌ده ایستیفاده ادیلمیش‌دیر. بیر چوْخ شرق اؤلکه‌لرین‌ده، مثلاً، اوْرتا آسیا خالقلاری آراسیندا قاوالین مۆختلیف  اؤلچولو تۆره لری گئنیش یاییلمیش‌دیر.
قاوال بوتؤولوک‌ده غشان‌لی آلت اوْلسا دا، اوْنون ایدیوفون‌لو آلتلره مخصوص علامتلری ده واردیر. اوْنون ساغاناغین‌دان آسیلمیش دمیر هالقالار، بعضی حاللاردا دؤرد کیچیک زینقیروو، سیلکه‌لنه‌رک تکرارولونماز سس تمبری یارادیر. قاوال اۆزییر هاجیبیوو طرفیندن خالق چالغی آلتلری اوْرکسترینین ترکیبینه اساس آلت کیمی داخیل ادیلمیش، اوْنون ایلک نوت پارتییاسینی دا بستکار اؤزو یازمیش‌دیر. ایٛفاچی قاوالی هر ایکی ال‌له توتاراق بارماقلارلا و شاپالاقلا ایفا ادیر.
برنیانو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bregnano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ویاندوت، ایندیانا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بزانسون
بزانسون (فرانسجه: Besançon)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر. ۶۵٫۰۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۶۶۷۶ نفر ایمیش.
سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی بویو (ایکینجی بوی)
بوْیداکی شخصیتلر
سالور قازان، قارا گونه، اوروز و قاراچوق چوْبان دده قوْرقود کیتابی‌نین ایکینجی بوْیونون اساس شخصیتلریدیرلر.
۱۸۶۰-جی ایلده پورتوقال
بۇ مقاله ۱۸۶۰-جی ایلینده پورتوقالدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
دالیکوو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dalików»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تیسکیلوا، ایلینوی
تیسکیلوا (اینگیلیسجه: Tiskilwa, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۳۴ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۷۷۲ نفر ایدی.
قراندی سنتر، آیووا
قراندی سنتر، آیووا (Grundy Center, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۶٫۵۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۷۰۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۴۱۳ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. قراندی سنتر دنیز سئوییه‌سیندن ۳۱۲ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
دوق هاتچیسون
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
جیمز جی. اسکرقام
'''جیمز جی. اسکرقام''' (اینگیلیسجه:James G Scrugham) آمریکالی سیاستچی.
هونتینقتون، ایووا
هونتینقتون (اینگیلیسجه: Huntington, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
بؤیوک یالان
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۱-جی ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکانین درام فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رومانلارینا اساسلانان فیلملر بؤلمه:وارنر بروس فیلملری
وار ایکر، اوکلاهوما
وار ایکر، اوکلاهوما (Warr Acres, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷٫۴  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۰۴۳ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۳۵۷٫۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۴۰۰ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
لافایت کالجی
لافایت کالجی (Lafayette College, ، كلية لافاييت)آمریکانین ایستون، پنسیلوانیا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
کتنومیس
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
کالایور
کالایور (اینگیلیسجه:Kalayur) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر.
ناش قولوس (قزئت)
اتک یازی
بؤلمه:درگیلر بؤلمه:قزئتلر
تیمساح آرنا ایستادیومو
تیمساح آرنا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Timsah Arena) بورسا شهرینده بیر ایستادیومدور. 2015 ایلینده تاسیس اوْلونوب. بورساایسپور تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۴۳٬۷۶۱ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
آلن آندریوس (سیاستچی)
آلن آندریوس (اینگیلیسجه:Allen Andrews (politician)) آمریکالی سیاستچی.