cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تیموتی ایسمیت (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:نیوهمپشایر دموکراتلاری بؤلمه:نورتهامپتون، ماساچوست سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
تلستو (قمر)
قایناق
بؤلمه:نوجوم
راکن اس اوبانون
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
دیواندره
قایناقلار
بؤلمه:دیواندره بؤلگه‌سی بؤلمه:کوردوستان اوستانی‌نین شهرلری
لاکتوبیونیک اسید
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lactobionic acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مدن، میسیسیپی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Madden, Mississippi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جی. فرانک آلی
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:دوور، دلاویر دوغوملولار
پالسودا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تری قودین
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:ایندیانا دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار
تارنتار
تارنتار (اینگیلیسجه:Tarnetar) هیندوستان اؤلکه‌سینین قجرات ایالتینده بیر کند دیر.
پلوتو قمرلری
پلوتو گزه گنچه نین 5 قمری تاپیلیبدیر.بو قمرلرین ان بؤیوکو شاروندور. ایندی بو بئش قمر آدی Charonشارون, Styxایستیکس, Nixنیکس, Hydraهیدرا و Kerberosسئربئروس قویولوبدور.
کوزنچیخا، وولوقدا اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
تاتار مطبخی
تاریخ
تاتار مطبخی اساسن بؤلگه‌نین اساس کند تصروفاتی محصول‌لارینا - تاخیل و حئیواندارلیغا اساس‌لانیر. یئرآلمانین نیسبی اؤنمی 19-جو عصرین سونلاریندان اعتیباراً آرتماغا باشلاماسینا باخمایاراق، بؤلگه‌نین اکینچی‌لیگینده مئیوه و تره‌وز چوخ آز اینکیشاف ائتمیشدی. یئرلی تره‌وزلره سوغان، یئرکؤکو، قاتیق‌اوتو، شالغام، بال قاباق، چوغوندور و آز میقداردا خیار و کلم داخیلدیر. یئرلی آلما، آلبالی، موروق و قاراغات دا داخیل اولماقلا مئیوه‌لر ایدیل چایی‌نین ساغ ساحیلینده کی  باغلاردا یئتیشدیریلدی.
خوصوصیت‌لر
تاتارلار چوخ زنگین بیر مطبخ مدنیتینه صاحیبدیرلر. بو زنگین‌لیک، اؤز تاریخی دَیرلری ایله یاناشی تاریخ‌لری بویونجا بیر چوخ مدنیت‌لرله بیرلیکده یاشاماق‌لاریندان قایناقلانیر. تاریخ‌لری بویونجا اکینچی‌لیک و حئیوانچی‌لیق ایله مشغول اولان تاتارلار، یاشادیقلاری بؤلگه‌نین و یئتیشدیردیکلری تره‌وز و مئیوه‌لرین (کلم، یئرکؤکو، یئرآلما،بامادور، ایستی‌اوت، بادیمجان، اوزوم، چییلک، انجیر، آلما، آرمود، شافتالی، قوز) و خمیر یئمک‌لری اونلارین دَیرلی مدنیت‌لریندن قایناقلانیر. "‌تاتار خمیرسیز دویماز‌"  آتا سؤزوده تاتارلارین چؤرک و خمیر یئمک‌لرینه دَیر وئردیکلرینی گؤستریر.
ایچکی‌لر
قاتیق و سویوق سودان الده ائدیلن آیران تاتارلار آراسیندا ان یایغین و سئویملی ایچکی‌لردن بیری‌دیر. هابئله آت سودوندن حاضیرلانان قیمیز، تاتارلار آراسیندا میلّی ایچکی کیمی قبول ائدیلیر، بو ایسه اونلارین اولو آتالاریندان قالیبدیر. بوندان باشقا چای ایچمکده تاتارلار آراسیندا گئنیش یاییلمیشدیر.
جروتالیه
جروتالیه (ایتالیاجا: Grottaglie) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۳۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۱۱۴ نفر ایمیش. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا دا یئرلشیب.
الکاندر
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alcanadre»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هل کتچام
هل کتچام (اینگیلیسجه: Hal Ketchum) شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - کانتری موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. هل کتچام ۹ آوریل ۱۹۵۳ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
کوشچیلتس (کووو)
کوشچیلتس (کووو) (لهیستانجا: Kościelec, Koło County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1300 نفر ایمیش.
تیکار, راجاستان
تیکار, راجاستان (اینگیلیسجه:Tikar, Rajasthan) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۵۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
وردون، نبراسکا
وردون (اینگیلیسجه: Verdon, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۶۱ نفر ایدی.
وولچیا چایی
قایناق‌لار
بؤلمه:چایلار
برشکا
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
مانامدو
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پوستالسیو
پوستالسیو (ایتالیاجا: Postalesio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۱۸ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
۱۸۵۴-جو ایلده سوئیس
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۴-جو ایلده سوئیس
خوشلو
بؤلمه:لهیستان شهرلری
دتمولد
ائشیک باغلانتی‌لار
www.detmold.de دتمولد شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
خاویر رودریقز نبردا
خاویر رودریقز نبردا (اینگیلیسجه: Javier Rodríguez Nebreda) (دوْغوم:March 26, 1974 بارسلونا) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
لاریسیره سینول
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lariciresinol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جرالد قارزون
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
هریسون، میشیقان
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Harrison, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جی استون
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
اقونسیلو، لا ریوجا
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Agoncillo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
صبا سومخ
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
قیزیل‌تپه (تورکیه)
بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
کوشچییوو
بؤلمه:لهیستان شهرلری
دامای (هیندوستان)
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بیرلشمیش ایالتلرین حوقوقی سیستمی
بندانگشتی|بیرلشمیش ایالت لرین ده کیفری سیستمین ده
شو تای
بؤلمه:شاهلار
والویس بی
والویس بی (اینگیلیسیجه: Walvis Bay) نامیبیا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۶۲۰۹۶ نفردیر و ۱۱۲۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بو شهر ۱۹۹۴ ایلینده گونی آفریقا اولکسیندن آیریلیب نامیبیا ایله بیرلشدیریلدی؛ نامیبیا ایسه اوز باغیمسیزلیغینی ۱۹۹۰ دا الده‌ اِتمیشدی.
مری مکدانل
مری مکدانل (اینگیلیسجه: Mary McDonnell) آمریکالی اوْیونچو
کورجو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Correggio, Emilia-Romagna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۸۵۵-جی ایلده سوئیس
بۇ مقاله ۱۸۵۵-جی ایلینده سوئیسده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
استیو جیمز
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
خالد الغندور
خالد الغندور (اینگیلیسجه: Khaled El-Ghandour) (دوْغوم:July 27, 1970 میصر) بیر فوتبالیست. میصر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
۱۷ اوْکتوبر
۱۸۵۵ — اینگیلیس هئنری بسمر پولاد ایستحصالی گئدیشینی ثبته یئتیردی.
میس چاغی
قایناقلار
پاولا دوکری
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کویینز دوغوملولار
راب رویر
راب رویر (اینگیلیسجه: Robb Royer) آمریکالی شارکی یازیچی و موسیقیچی - پاپ، سافت راک، راک، کانتری موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. راب رویر ۶ دسامبر ۱۹۴۲ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۸۵۶-جی ایلده سوئیس
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۶-جی ایلده سوئیس
دیسپینا اولمپیو
دیسپینا اولمپیو (اینگیلیسجه: Despina Olympiou) قیبریسلی شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دیسپینا اولمپیو ۱۷ اوْکتوبر ۱۹۷۵ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
دسوا-رسلا
دسوا-رسلا (Dessau-Roßlau) آلمانین  زاکسن-آنهالت ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۶۱ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۴۱۵۵ نفر دیر. بۇ شهرین ۲۴۴٫۶۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.dessau.de دسوا-رسلا شهرین رسمی وب سایتی
ویلیام ارنست میلس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William Ernest Miles»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
واقانقتس
بؤلمه:لهیستان شهرلری
جرالد لاوال
جرالد لاوال (اینگیلیسجه: Gerald LaValle) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و پنسیلوانیا ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۳۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
پریوولژایسکای، ولقوقراد اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
برنار لوفور
برنار لوفور (اینگیلیسجه: Bernard Lefèvre) فرانسه‌لی فوتبال اوْیونچوسو و   موقعیتینده اوْیناییب.
خوشچا دروقا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Huszcza Druga»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لیک‌ساید، فلوریدا
لیک‌ساید، فلوریدا (اینگیلیسجه:Lakeside, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۰۹۴۳ نفر ایمیش و ۴۰٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
لسمو
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
واندروژه ویلکیه
بؤلمه:لهیستان شهرلری
۱۹۳۶-جی ایلده آلمان
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۶-جی ایلده آلمان بؤلمه:۱۹۳۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
قوزلجا (زنجان)
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۵۴ نفر اهالیسی و ۱۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۳ نفری کیشی و ۳۱ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۵ نفری ساوادلی و ۳۳ نفری ساوادسیزدیرلار.
قشلاق جدید
آق‌دیوار كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بؤلگه‌سی  نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 52نفر اهاليسي وارايميش.
تالابوا پونینت
تالابوا پونینت (اینگیلیسجه: Tallaboa Poniente) آمریکادا یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۶۹۶ نفر ایدی.
قابریل کالدرون
قابریل کالدرون (اینگیلیسجه: Gabriel Calderón) (دوْغوم:February 7, 1960 Rawson) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. آرژانتین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
پریورات
پریورات (چک‌جا: Přívrat) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۳۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۷ نفر ایمیش و پاردوبیتسه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
دلا ریس
دلا ریس (Della Reese، دوْغوم تاریخ:July 6, 1931) آمریکالی یازیچیموغنّی اوْیونجو
قشلاق حاجیلار (اهر)
قایناق‌لار
بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
لوسیو بالا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
میتسومی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mitsumi Electric»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ساکالار
آشور قایناقلاری
شوبهه یوخدور کی آشور قایناقلاری تکلیکده یئترلی معلومات وئرمکدن عاجزدیرلر و تک اونلارا آرخالانماق دوز سونوجا چاتماق مۆمکون دئییلدیر. تکجه بونو آرتیرماق لازیمدیر کی آشور قایناقلاری، باشقا بابیل تمدونو و عبرانیجه قایناقلاریلا برابر اسکیت یا ساکالاری اؤز دوزگون توکجه آدلاریلا آد آپاریرلار و بۇ اؤزو اؤنملی بیر مساله دیر. آشور قایناقلاری تکجه اؤزلریله اسکیتلر ایلگی لریندن دانیشیرلار و باشقا اولای لارا توخونمورلار.
ایران قایناقلاری
مورتمان بۇ اثری نشر ائده‌رک بیر سؤزلوک‌ده چیخارمیشدیر. او، بۇ کتیبه‌لر ایله تورک‌لرین ایلگی‌لی اوْلدوقلارینی آراشدیرمیشدیر. او تمام جسارتله بۇ یازیلارین دیلینی تورکجه اوْلدوغونو آشکار ائتمیشدیر. مورتمان علمی سویه‌ده چالیشاراق و علمی گؤروشلرله بۇ موضوعو اثبات ائتمیشدیر. او گؤسته‌ریر کی بۇ یازیلار اسکیت‌لرین دیلینده، تۆرکجه‌ اوْلموشدور و اونلارین تاریخلرینی گؤسته‌ریر. بۇ کتیبه‌لر تازا علم یوللارینا دوشموش و گله جکده بؤیوک تاریخی سیررلر آچیلاجاقدیر.
بعضی‌لر یازیرلار چون آشور گؤردو مادلار و کیممرلر آشورو فشارا قویورلار ساکالاردا یاردیم ایسته‌دی. دهخدا یازیر: هرودوتون یازیدیغینا گؤره ساکالار ۲۸ غارت ائتمیشلر. عاقبت هوخشتره پادشاه یا سرداری مادی ییس آدیندا بارتائو آدلی شاهی اوغلو، بوتون ساکا سردارلارینی قوناقلادی و چون هامیسی مست اوْلدولار هامی سینین باشینی کسدی و سردارسیز قالان قوضونو دا قیردی. اوندان سوْنرا کوروش جرات ائتدی ساکالارلا ساواشسین.
ساکالار آذربایجاندا
ساکالار اوْرتا آسیادان قارا دنیزه قده‌ر یئرلرده یاشاییردیلار و بیر سیرا مۆختلیف قبیله لردن تشکیل تاپمیشدی. آنجاق اصل و اساس قبیله شاکالار اولاراق هون امپریاسینی قورانلار دا ساکالار اوْلموشلار.
ساکالارخراسان‌دا
اشکانی شاهلاری ایکینجی فرهاد آنتیوخوس ایله ساواشدا ساکالاردان یاردیم ایسته‌ییر. اونلار بیر زامان یاردیما چاتیرلار کی داها فایداسیزیدیر. اونلار حقلری ایسته‌ییبلر. جواب بودور کی کئج گلمیشسینیز و داها فایدانیز اولمادی. اونلار بۇ اوزون یولو گلدیکلری اۆچون حق آلماق ایسته‌ییرلر. ساکالار قاییتدیلار آنجاق راضی قالمادیلار. سوْنرا اونلارین توْرپاقلارینا دا ال اوزاتدیلار و غارت ائتدیلر. فرهاد اونلارا قارشی چیخدی و بیر سیرا مقدونیه لی اسیرلری ده اؤزو ایله ساواشا آپاردی. ساواشدا بۇ مقدونیه‌لیلر ساکالارا قووشدولار و فرهاد بۇ ساواشدا اؤلدورولدو. ایکینجی اردوان یا سکسزینجی اشک شاهلیغا چاتدی. ساکالارلا مصالحه ائتدی و ساکالار اؤز یوردلارینا دؤندولر . بو زمان هونلار یوئه‌چی‌لره فشار گتیردیلر و بونلار دا یئنی اوتلاق تاپماق اۆچون باتیا ساری یؤنلدیلر و ساکالارالا فشار گتیردیلر. آنجاق اشکانیلار بۇ دؤنه ساکالارلا دوزگون گئدیشی اولاراق ساکالار قافقاز و آذربایجاندا اوروپایا طرف آخدیلار. یونان دا اونلارین آخینی قارشیندا بیر ایش گؤره بیلمه‌دی. بیر سیرانین نظریجه ساکالار همان شاهنامه‌ده اوْلان تورانلیلاردیرلار. دیاکونف دا بونا اینانیر.
ساکالار تاریخده
ساکالار حرکته باشلاییب تاریخده اؤزلری¬نین ایزلرینی قویماغا باشلیرلار و تاریخده نقش اویناییرلار. بۇ تاریخ میلاددان 1700 ایل اؤنجه¬دیر. بالیق توتما و اکینچی¬لیک¬له مشغول اوْلوب راحت بیر یاشاییش کئچیرک قبیله¬لر کؤچمه یه مجبور قالیرلار. اونلار حیوان دری¬سیندن گؤزه¬ل پالتارلار تیکیب، آتلارینی دریندن دوزه¬لینمه یاراقلارلا بزه¬ییردیلر. ائولرینده ان گؤزه¬ل قاب – قاجاقلار ایله دادلی طعاملار بیشیریب یئییردیلر. اونلار گؤزه¬ل قالی¬لار و اینجه پارچالار توخویوب، چادرلارینی بزه¬ییردیلر. قادینلار ان گؤزه ل پالتارلار گئیینیب، راحاتلیقلا یاشاییردیلار. ارلرینه راحاتچیلیق دوزه¬لدیب ائوی اونلارا گؤزه¬ل و دوروملو صورتده حاضیرلاییردیلار. ایگیدلر ده قادینلارا حؤمت بسله¬ییب، اونلارین راحاتچیلیغی اۆچون دایانمادان چالیشیردیلار. بئله¬لیکله اونلار خوش احوال و ثروتلی بیر خالق کیمی یاشاماقدا ایدیلر. مورخ¬لر اونلاری هونلاردان آییرمیرلار. اونلارین آرالاریندا اوْلان درین ایلگی¬لردن دانیشیرلار. بیر چوخلو عالیم¬لر او جمله¬دن گزاناجی ساکالاری اویغور – آلتای خالقلاریندان ساییرلار. بیر چوخلو عالیم¬لر ده اونلاری هون، موغول و تورک بیلیرلر. مینز و باشقالاری دا آلتای قبیله¬لریندن اوْلدوقلاریندا هئچ شوبهه ائتمیر. یونانلیلار اونلاری اسکوت، ساکا و کاها دا آدلاندیریرلار. هرودوت اونلاردان بیر چوخ افسانه¬لر یازمیش، آنجاق بۇ افسانه لر 19جو عصرده درین آراشدیرمالاردان سوْنرا الده ائدیلن سونوجلارلا اوست – اوسته دوشور. اوروپایا گئدیب چاتان ساکالارلا آسیا ساکالاری بیر کؤکدن و بیر قبیله اوْلدوقلاری شوبهه یاراتمیر. بوتون مورخ¬لر اینانیرلار کی سوْنرالار قارا دنیزین ساحیللرینده یورد سالان ساکالار همان آلتای ساکالاری¬دیر.
آشور سندلری گؤسته¬ریر کی سلرگون زامانیندا (722 – 705 میلاددان اؤنجه) ماساژت لر اورمودا و ساکالار روسیانین گونئیینده مسکوملاشمیشلار. بۇ حرکتلر و آخینلارا سبب اوْلان سوآن امپراتورونون هیونگ نوا قارشی حمله¬سیندن یارانمیشدیر.
ساکالارین آسیا اورتاسینا آخین ائتمه¬سینی نظامی ماجرالار کیمی یازانلار دا واردیر. اونلار کیمرلری اورمو گؤلوندن ده قووماغا ماراقلانیرلار. غالب گلدیکلریندن سرخوش اولاراق کیممرلری داها آرتیق اوروپایا قده¬ر قوورلار. اونلار 30 ایل سوْنرا آشور سینیرلارینا چاتیرلار. ساکالار آشور پادشاهی اوْلان اساهادون ایله مادلارا قارشی بیرله¬شیر و کیممرلری کیچیک آسیایا یؤنه¬لدیرلر و نهایت 635 ایل میلاددان اؤنجه دوشمانلارینا غالب گلیرلر. کیممرلر ده قاچاراق فریژیه ویاخود فروگیه Phrygia یوردونا چاتیب، اورانی غارت ائدیب، لودیه Lydia یا یورویوب یونان شهرلرین ویران قویورلار. بوگونکو آذربایجان توْرپاقلاریندا قورولان اورارتو دولتی منقرض اولور. ساکالار شاهی پارتاتوآ و اوغلو مادویس بوگونکو آذربایجاندا مسکونلاشیرلار و اورارتو یوردلارینی اله آلیرلار. هابئله ساققیز (بوگونکو سقز شهری) شهرینی باشکند ائدیرلر. چوخ کئچمه¬دن قیزیل ایرماغی دا الده ائدیرلر. 626 ایل میلاددان اؤنجه آشورلارلا بیرلیکده نینوانی مادلاردان آلیرلار. ساکالار سرخوش اولاراق سوریه¬دن ده کئچیرلر و مصرده فیلیستایا چاتیرلار (611 میلاددان اؤنجه)
ساکالارین ماشاژتلرله ساواشلاری و آغیر توققوشمالاری تاریخ کتابلاری نین هیجانلی اولای¬لارینی دوزلتمه¬ده¬دیر. بۇ ایکی قبیله دیلداش اولاراق، بیر – بیرینه بنزه¬ر ده یاشاییشلاری اوْلموشدور. سارماتلارین قادینلاری ارلریله برابر ساواشلاردا اشتراک ائدیرلر، آما ساکالار قادینلاری ائوده اوتوروب بزه¬ک – دوزه¬کله مشغول اولورلار. آمازون قادینلاری تاریخین گؤکملی سیمالارینی یارادیبسا دا، بۇ قادینلار ساکالاردان اوْلدوغو یازیلمیشسا دا، الده اوْلان قایناقلار سارماتلارین قادینلارینی بئله گؤسترمه¬ده¬دیر. هر حالدا باتیا گئده¬ن سارماتلار 346 ایل میلاددان اؤنجه دون چاییندان کئچیب امن یئر دالیجا گزیرلر. ساکالار دا دانوب چایینی کئچیب اطرافی الده ائدیرلر. اونلار 339 ایل میلاددان اؤنجه بالچیک Balchic ماحالیندا مقدونیه پادشاهی ایکینجی فیلیپ غضبینه راست گلیرلر. قیلیپ اونلار دورومو چتینلشدیریر و سیناغا اوغرادیر. ساکالار باریشا اوز گتیریب ساکیت دایانیرلار. آنجاق اوج ایل سوْنرا اسکندر اونلارا یورویور. ساکالار روسیانین گونئیینه دؤنمه دن بالکانلارا آخیرلار و بیر زامان راحت دایاناراق گوجلرینی بیرلشدیریرلر. آنجاق یاواش – یاواش یوموشانیب و باشقا ملت¬لر آراسیندا حل اولورلار و میلادین ایکینجی یوز ایلینده داها بیرلشمیش صورتده یوخ، بلکه رفاه و ثروت ایچینده اولاراق یاشاییشا داوام ائدیرلر و داها هئچ بیر دولت یاراتماغا جان آتمیرلار. بلکه تاجرلر کیمی یوناندا و بالکانلارلا یاشاییرلار.
ساکالارین کؤکو
ساکالارین اسلام کؤکنلی اوْلدوقلارینا طرفدارلار هئچ بیر وثیقه و ایناندیریجی دلیل گتیرمه ییرلر و اونا گؤره ده هئچ عالیم لرین طرفیندن قارشیلانماییرلار و سکوت ایله بۇ نظریه قارشیلانیر. ایران کؤکنلی اوْلدوغو نظریه یه داللانلار، تکجه بیر سیرا کلمه¬لری اورتایا قویوب و بیر ده دین ایلگی¬لرینی آراییرلار. آنجاق چیوی خطی ایله یازیلان کتیبه¬لرین اوخونوب – چئوریلمه¬سی و اونلارجا تۆرکجه‌ دیلینده اوْلان اصیل کلمه¬لر بۇ نظریه¬نی تاریخه قاتیشدیردی. بوندان علاوه بۇ عالیم¬لر حتا یازیلی قایناقلارا دقت ائتمه¬میشلر و بونا گؤره تاریخ و دیلچی¬لیک بوگون داها ده¬یرلی بیر علم کیمی ساده دلیل¬لرله قانع اولمور و علمی دایاقلار یازلی قایناقلار، اؤزه¬للیک له کتیبه¬لر، الده ائدیلن نسنه¬لر، آرخئولوژی تاپینتی¬لار هامیسی ال – اله وئریب بۇ نظریه¬یه آرخا دورورلار.
3)دیللری نین تورک دیلی ایله ایلگیسی
5)گله نک لر و گؤره نک لری نین اسکی تورک گله نک لری و گؤره¬نک-لری ایله ایلگیسی
تورک¬لرین دینی ایناملاری ایله ساکالارین ایناملاری آراسیندا اوْلان اویغونلوقلار بیر چوخلو بیلیم آداملارین آراشدیرما قونوسو اوْلموش و بونلار تانری، گؤگ تانری و اونا باغلی ایناملاری اینجه¬له¬ییب، هابئله شامانلار و حتا سئحربازلیق ساییلان ایناملاری ساکالار آراسیندا و هونلارین باشقا قبیله¬لری آراسیندا اوْلدوقونو آراشدبیریب و بونلارین بیرگه و بیر – بیرینه چوخ یاخین و حتا بیر اوْلدوغونو ایره¬لی سورموشلر. نهایت ساکالارین دین ایناملاریلا باشقا تورک قبیله¬لری نین ایناملاری عئنی دیر.
ساکالارین یاشاییش طرزی
نئاپولیس اونلارین گؤزل باشکندی کیمی اولورسا دا، کامنسکویه باشقا بیر یوخسول شهری کیمی تانینا بیلر. ساکالار شهرلرده خوش کئچیریرمیشلر. ایشلری کندلرده اولورسا دا، هردن بیر شهره گلیب آلیش – وئریشلرینی یاپیب و کنده دؤنورموشلر. آنجاق یاشاییشلارینی خوش کئچیرمه¬یه چالیشیرمیشلار. بونونلا بئله اونلار عیاشلیق یوخ، بلکه عائیله سئور بیر خالق تانینیرلار.
ساکا اوخ آتانلاری
داریوش ایش اوسته گله¬رک، هم دوغویا و هم باتیا قوْشون چکدی. ایلک ساواش 518 ایل م.ق. ساکالاری سیناغا اوغراتدی. داریوش بیستون کتیبه سینده ساکالارا قارشی یوروشوندن دانیشیر و اونلارین حکمدارینی توتماقدان واز کئچمیر. بیر تاریخی روایته گؤره، ساکالار چؤللره داغیلیب و یاییلیرلار. داریوش هر کیمه راست گلیب ساکالارین گئتمه یوللارینی سوروشور، اونا یانلیش یول گؤسته¬ریب و داریوش قوْشونونو سرگردان ائدیرلر. ساکالار بۇ ساواش یولو ایله داریوشو بئزیکدیریرلر.
آلپ ارتونقادان بیر رسیم
تاریخ قایناقلاری همیشه آلیشیر و جوشور. تاریخ اولای¬لاری¬نین اوستونو هئچ زامان باسدیرماق اولماز، اؤزه¬للیکله بۇ زاماندا – علم و ارتباطلارین گئنیشلندیگی بیر دؤره¬ده داها دوزگون معلوماتین یاییلماسینا قارشی دورماق چتین¬دیر. نئجه کی 1368جی ایلده شوروی حکومتی زمانیندا اؤزبکلر بیر سیزا انسانلاری گورجوستانلی اوْلدوقلاری اۆچون اؤلکه¬لریندن اخراج ائتدیلر. بونلار مه سکت آۀدلاناراق، اصیل یوردلاری گورجوستان اوْلموشدور کی 1947جی ایلده استالین بونلاری گورجوستانی بیر دیللی اؤلکه ائتمک اۆچون اخراج ائتمیشدیر. بونلاری ساییسی 87000 اولاراق 60 ایلدن سوْنرا اؤز آناوطنلرینه دؤنمک ایسته دیلر؛ آنجاق گورجوستان بونا ایذن وئرمه دیکده، آذربایجاندا قالدیلار. بونلار همان ماساگئت¬لر یا ساکالاردیرلار کی 3700 ایللیک بیر مدنیته مالیک¬دیرلر. اونلارین دیللری بیر ده باشدان دیلچیلر طرفیندن آراشدیریلیب و اصیل ساکالیلار اوْلدوقلاری اینانیلدی. تکجه ساکالار دئییل، بیر سیرا عالیملرین فیکرینجه اونلاردان علاوه میلاددان قاباق بیرینجی و ایکینجب مین ایللیکلرده اوْرتا آسیادان آذربایجانا گلمیش التصاقی دیللی خالقلارین بعضیسی حتا تورک آدلانمیشلار. مثلا ز. یامپولسکی گؤسته ریر کی آشور قایناقلاری ذم. ق. 14جو یوزایلده اورمو گؤلونون اطرافیندا یاشامیش طایفالاری "تورک" آدلاندیرمیشلار. همین عالیم گؤسته¬ریر میلادین ایلک یوزایلینین بیرینحی یاریسیندا تاریخ و جغرافی عالیمی پومپونیوس Poponius یازیر کی "تورک"لر میلادی بیرینجی عصرین اوّللرینده و حتا اوندان قاباقلار آذربایجاندا – میل دوزو و شیرواندا اولموشلار. هابئله اورارتو یازیلاریندا آذربایجاندا یاشاییشدا اولان "توریخی"¬لردن سؤز گئدیر. هابئله یونان قایناقلاری م.ق. 5جی یوزایلده آذربایجاندا "ایرکی"لرین یاشامالاریندا دانیشیلیر. عالیملرین فیکرینجه توروک، توریخ و ایرکی¬لر همان اوْرتا آسیادان مۆختلیف دؤرلرده گلمیش التصاقیس دیللی ائللرین آدلاری اوْلموشدور و بۇ آدلار تورک اصطلاحی¬نین یارانماسینا معین درجه¬ده تاثیر ائتمیشدیر.
ساکالارین شاهلاری
آیرتس Aertes اوزون عمر سوروب و اوزون بیر مدت ده شاهلیق ائتمیش، آنجاق عمرونون سون ایللرینی یونانلیلارلار ساواشدا کئچیریب و نهایت 90 یاشیندا 339 ایل میلاددان اؤنجه مقدونیه شاهی فیلیپ ایله ساواشدا اؤلور.
بیر زمانلار داها ساکالارین شاه آدلاری تاریخلرده گلمیر، سانکی ساکالار ضعیفله میش و حکومت لری گوجدن دوشموشوموش. آنجاق 110 ایل میلاددان اؤنجه اله بیر سیرا ساکالارین سکه لری تاپیلیر. بۇ سکه لرده اسکولوروسScylurus آدی اوخونور. یئنه بوندان سوْنرا بیر نئچه ساکا شاهیلاریندان آد اولورسا دا، تاریخلرده بیر سؤز یازیلمامیشدیر. چوخ احتمال کی ساکالار اوروپا خالقلاری آراسیندا اونلارلا قاریشیب و ایچلرینده حل اولورلار. بلکه ده ایقتیصاد عمده اولاراق، آلیش – وئریش و رفاها فیکیرله شیرلر و بوندان داها ملیت یادلاریندان چیخیر.
آذربایجان قادینلاری تاریخده و افسانه¬لرده
آمازون قادینلاری بیر برابرلیک اوْلان سوسیال یاراتمیشلاردیر کی بیری – بیرینه اوستون اولماییب و برابر حاقلاری واریمیش. اونلار قبیله نین هدفلری اۆچون چالیشیر و قبیله¬نین ایشلرینده برابرلیکله اشتراک ائدیرلر. حمداله مستوفی "نزهه القلوب" اثرینده آمازون قادینلاری حاقّیندا یازیر: دونیا ایشلریندن هر نه اولورسا اکینچیلیک و صنعت، هامیسین بۇ قادیملار گؤرورلر الده ائیلن هر نه¬یی ده برابر گؤتورورلر. کیچیک – بؤیوک اونلارین آراسیندا یوخ و آرتیق ایسته¬مک اونلاردا حرام ساییلیر. الحق خوش مذهبلری وار و بئله قادینلار کیشی¬لردن افضل¬دیرلر.
ترنس بلنچرد
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ساکالار
ساکالارین گئییم¬لری
قبیرلریدن اله گلن پالتارلار بوگون موجوددور. بۇ پالتارلار ساده اوْلدوغو حالدا چوخ بزه کلی و دوزه کلی¬دیرلر. قادین پالتاری
اؤلو قویلاما مراسیمی
ساکالارین بیر چوخلو قبیرلرینی سؤکوب و آراشدیریجیلار موختلیف منظرلردن اونلاری آراشدیریب و ده یرلی معلوماتلار الده ائتمیشلر. بیر زامان اوغرولارین چوخلو قیزیلف و گوموش اوغرولاماقلاری روسیانین تاریخینده بؤیوک اولای¬لارا سبب اوْلموشدور و حتا پطر کبیر تزار پادشاهی بۇ اوغرولار قارشیندا دایانیب، اونلاری دوستاق ائدیب و اؤلدورمه¬یه کیمی ایره¬لی گئدیب و بیر چوخلو قیزیل، گوموش و جواهری سیطنت سارایینا قایتارمیشدیر. آنجاق بۇ قازینتی-لاردان بیر چوخلو سورغولارا جواب دا تاپیلمیش و ساکالارین هسات طرزی تانینمیشدیر. بونلاری اؤلونو قویلاما دبلری چوخ اؤنملی و آراشدیرمالارا ده¬ین بیر قونودور. قبیرلرین شکیلی و اونلاردا قویلانان نسنه¬لر اساسیندا اؤلولرین قویلانما قانونیارینی چیخارماق اولور. اؤلولر ایکی گرزوپا بؤلونورلر:
ثروتلی¬لر، شاهلار، بی¬لر و. . . بونلارین قیبیرلری اوجا تپه¬لرده و ال چاتماز اوجالیقلاردا اولور. قبیرلر بؤیوک و اساسدا عائیله¬لریله برابر قویلانیرلار. حتا اونلاری آتلاری و نوکرلری ده اونلارلا برابر اؤلدورولوب و اونلارین یانیندا قویلانیرلار. هابئله ائو نسنه¬لری اونلارا احتیاج اولاجاق و او دونیادا ایشلرینه گله جک دوشونوب اونلاری دا یانلاریندا قویورلار.
اؤلونو قویلامادان اؤنجه اونو یویورلار. قویلاما مراسیمینده اشتراک ائدنلر ده یویونوب تمیز اولمالیدیرلار. اؤلونو دالی اوسته و یاخود آرخاسی اوستده دوغویا طرف یاتیدیرلار. اوستونده پالتار گئییندیریب، بوینونا قیزیل بویونباغی، یانینا قیلینج، بالتا، یای و بیر نئچه اوخ دا قویورلار. هابئله یانیندا قاب – قاجاق، قاشیق – بوشقاب دا واردیر. پالتارلاری دا بیر نئچه نوع یانیندا قویولور. بۇ پالتارلار تمیز و بزه کلی اولمالی¬دیر. بۇ نسنه¬لر اؤلونو او بیری دونیایا کؤچمه ده یاردیمچی اولمالیدیرلار.
ساکالارین دیل و ادبیاتی
ساکالارلا ماد و ماننا دیلی آراسیندا بیر سیرا بنزرلیک¬لر و بیر اؤزل فرقلره اشاره اوْلونوب. هرودوتون یازدیغینا گؤره ماد شاهی – هووخشتر، ساکالارلا ساواشیب، آنجاق ساکالارین اسیرلرینه اعتماد ائتمیشدیر و حتا ماد شاهلاری¬نین اوشاق تربیه¬سینی ساکالارا تاپشیرمیشدیر. بۇ سؤزه اینانیرساق، ساکالارین یوخاری سویه¬ده اؤیره¬تیم صاحیبی اوْلدوقلارینی اینانمالی¬ییق. بیرده بۇ ایکی قبیله آراسیندا دوستلوق دا ایناندیریجی اولمالیدیر. همین تارخچی ساکالارلا مادلار آراسیندا اوْلان بیرلیکلر او جومله دن بونلارین فولکولوریک بیرلیک لرینه اینانماق گتیریر. استرابون باشقا بیر تارخچی ده ساکالارلا مادلار آراسیندا بنزرلیک لریه اشاره ائدیر. ساکالاردان الیمیزده اوْلان آدلار و بیر سیرا سؤزجوکلر بوگون اونلارین دیللرینی آراشدیرمادا الیمیزی آچیر. آنجاق بیر سیرا یازارلار بیر سیرا هپیر – چوپور سةؤزلره ایناناراق ساکالاری فارسلاردا دا بیلیرلر؟! ساکالاردان الده قالان صنعت اثرلری ده اونلارین چتین بیر دورانی باشدان کئچریرمکلرینی بیلدیریر. بوگون الیمیزه چاتان ساکالاردان بیر سیرا بالتا-0 دمیردن و مفرغدن اولاراق اونلار آراسیندا هنرین گلیشمه¬سینی گؤروروک. فلزلردن علاوه اونلار آغاج و سوموکدن ده استفاده ائده¬رک چوخلو اثرلر قویموشلار. بوگون بۇ اثرلرین تاپیلان سئرلری مغولستاندان توتوب آذربایجانا قده¬ر اوزانیر و هامیسیندا ساکالارین روحو دیری دیر. بیر چوخلو حیوانلاردا دوزه لینمیش مجسمه لر ده الده ائدیلمیشدیر. بونلارین هامیسیندا دوغال و طبیعتین ردی گؤرونمکده دیر. 1940جی ایللرده ازبکستاندا تاپیلان نقاشیلار ساکالارین اصیل هنرینی گؤزلر قارشیندا جانلاندیردی. بورادا تاپیلان اثرلر بیرده باشدا ایناندیقلاریمیزی جانلاندیردی.
تاریخی قایناقلار گؤسته¬ریر کی بلخستان یا سیستان ساکالارین، هیاطیله¬لرین یا کوشانلارین یوردو اولمامیشدیر. بلکی ماورا النهر ساکالارین، تورانلیلارین و کوشانلارین آنایوردو اوْلموشدور. ساکالار مۆختلیف آنلارلا یازیلسا دا، هامی اونلاری تورک خالقلاریندا بیلیرلر. اونلارین آدی ساک، ساس، سکه، سیت، ساگارت، اسکیت، ایشغوز، تُخسی و باشقا – باشقا آدلارلا یازیلمیشدیر. آنجاق هامی اونلاری یافث سویوندان و تورک دیللی اوْلدوغونا اعتراف ائتمیشلر. آریانپور یازیر اگر بوتون قایناقلاری آراشدبریرساق نهایت توران یوردلارینا چاتاجاغیق. تاریخ ده اونلارین ساواشکن بیر خالق اولاراق همیشه آت اوستونده اوْلدوقلارینی و ساواشیرکن کؤچری اوْلدوقلارینا تاکید ائدیرلر. بونلار یاری موغول و یاری اوروپالی ساییلیرلار. قادینلارینی آرابا ساخلاییب و اونلارین و اوشاقلاری نین راحاتچیبلیغی ان اصلی ایشلری و تکلیف¬لری ساییلیردی. ساکالار 630 – 610 میلاددان اؤنجه آشور دولتی¬نی فشاردا قویدولار. اونلار حیوانلارین دریسینده پالتار گئییردیلر. یئدیکلری بالیق و حیوانلاری اتی و ایچدیکلری آت سودوندن دوزه¬لینن قمیز اولوردو. بونلاری ساواش پالتارلارین اگینلریندن چیخارمامیش و باجاردیلار روما حمله گتیریب ایتالیانی دا الده ائتسینلر.
سکالار تورکلرین اجدادی
استرابون و هرودوت ساکالار حاقّیندا ایلک معلوماتی وئرمیشلر و سوْنراکی آراشدیرمالار و الده ائدیلن نسنه لر هرودوتون یازدیقلارینی تصدیقله دی. هرودوت یازانلار افسانه کیمی نظره گلیردی، آنجاق علمی آراشدیرمالاری بۇ افسانه لرین رئال اولایلار اوْلدوغونو بیلدیردی.
ساکالار حاقّین‌دا قایناقلار
ساکالاریدان الده ائدیلن بزه¬ک آلت¬لری
هوقسوند
قارداش شهرلر
Haugesund has sister city agreements with the following places:
جی. کرایق رایت
'''جی. کرایق رایت''' (اینگیلیسجه: J. Craig Wright) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. کنتاکی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۲۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
شنقزونق
بؤلمه:شاهلار
موزکووایسکای، بریانسک اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:بریانسک کندلری
آلبالاته دل آرسبیسپو
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Albalate del Arzobispo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
۱۹۳۵-جی ایلده چین
بۇ مقاله ۱۹۳۵-جی ایلینده چینده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قاف داغی
قاف داغی — بیر چوخ خالق‌لارین میفولوژی‌ سینده یئر آلان افسانوی داغ.
رشید روکی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۱۹۹۳-جو ایلده سوئیس
بۇ مقاله ۱۹۹۳-جو ایلینده سوئیسده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
کوشچیانکا
کوشچیانکا (لهیستانجا: Kościanka) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
مانامدو تریچی
مانامدو تریچی(اینگیلیسجه:Manamedu Trichy) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی و تلوقو دیلی دانیشیلیر.
هرهن، لوئیزیانا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Harahan, Louisiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سولتانووکا
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
سمبوکو، آکیتا
سمبوکو (仙北市? Semboku-shi) ژاپوندا آکیتا اوستانیندا بیر شهردیر. ۲۰۱۴-نجو ایلده بو شهرین دئسامبر آییندا ۲۷٬۶۶۳ نوفوسو وار ایدی.
قایناق
بؤلمه:ژاپون
مودرن تاریخ
صنایع اینقیلابی ۱۸_۱۹ یوز ایل
هاینیتسه
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
آنا ماریا پرز دتقله
آنا ماریا پرز دتقله (اینگیلیسجه: Anna Maria Perez de Tagle) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۲۰۰۵–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
سطح قنطیس
سطح قنطیس (اینگیلیسیجه: Stah Guentis) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۳۶۸۹ نفردیر و ۱۱۲۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
۱۸۸۶-جی ایلده چین
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۶-جی ایلده چین
لار (زنجان)
لار (زنجان) کندی زنجان بؤلگه‌سینین، زنجان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و بناب قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر. بو کند کئچمیش‌ده تاریم بؤلگه‌سینه داخیل‌ایمیش.
گزمه‌لی و گؤرمه‌لی یئرلر
250px|thumb|هشترخان شلاله‌سی
قوئی بورتیندین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Guibourtinidin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
خالد السویسی
خالد السویسی (اینگیلیسجه: Khaled Souissi)تونیسلی فوتبال اوْیونچوسو. تونیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
ماسیمو دوتی
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
بئیکر، ایلینوی
بئیکر (اینگیلیسجه: Baker, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
روت موفانق
روت موفانق (Ruth Moufang) بیلیم اینسان. ۱۰ ژانویه ۱۹۰۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۲  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۶ نوامبر ۱۹۷۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری قوته فرانکفورت بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
کوتزفیلد، نبراسکا
کوتزفیلد (اینگیلیسجه: Cotesfield, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۸ نفر ایدی.
اوژکی
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
جو موریس
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۹۸۹-جو ایلده سوئیس
بۇ مقاله ۱۹۸۹-جو ایلینده سوئیسده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
نوس (شهر)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nus»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تیقری, بیوانی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جرالد هئینی
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:دلوث، مینه‌سوتا دوغوملولار
آیلند، کنتاکی
قایناق‌لار
بؤلمه:کنتاکی ایالتین شهرلری
رایالاپور
رایالاپور(اینگیلیسجه:Rayalapur) هیندوستان اؤلکه‌سینین تلانقانا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
اوژنبوه
اوژنبوه (لهیستانجا: Uziębły) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
مری مورفی (اویونچو)
مری مورفی (اویونچو) (اینگیلیسجه: Mary Murphy (actress)) آمریکالی اوْیونچو ۸۰  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۴ مئی ۲۰۱۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
مکسیا، آلاباما
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
راس‌الغول
راس‌الغول (Algol) یازیچی -
تراپر کریک، آلاسکا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پریموو
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
کاربونارا دی نولا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Carbonara di Nola»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دامانخل
دامانخل(اینگیلیسجه:Dhamankhel) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
۱۹ اوْکتوبر
۲۰۰۶ — بان کی مون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین باش کاتیبی سئچیلدی.
اوزاژوو
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ترنئی، روسیه
ترنئی، روسیه (Terney Терней) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
پایین کوه (زنجان)
پا یين کوه (زنجان) کندی زنجان بؤلگه‌سینین، زنجان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و بناب قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
خوساکی
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
نیکولاس ایسمیت (سیاستچی)
نیکولاس ایسمیت (اینگیلیسجه:Nicholas Smith (Illinois politician)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. شیکاقو ایالتی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
بوزلاق
بۇزلاق — داغ یاماجی و یا دره اۆزره آغیرلیق قوه‌سینین ائتکیسی آلتیندا یاواش-یاواش حرکت ائدن بۇز کۆتله‌سی. بوزلاق برک یاغینتی‌دان (قاردان) اوْ ساحه‌لرده عمله گلیر کی، ایل مدتینده اوْنون قالین‌لیغی ارین و بوخارلانان سۇدان چوْخ چوْخ اوْلور، داها دۇغروسو بوزلاق ایقلیم قار سرحدین‌دن یۇخاری‌دا، قارین توپلانما‌سی اۆچون یئر فوْرمالارینین الوریش‌لی اوْلدوغو یئرده عمله گلیر.
۱۹۳۹-جو ایلده چین
بۇ مقاله ۱۹۳۹-جو ایلینده چینده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قورئا دئ قایقو
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
استنلی کی
استنلی کی ، (دوغوم: ۱۷ آقوست ۱۹۸۳) بیر چینلی-آمریکالی موهندیس دیر.
جروارو
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
هیدروسفر
هیدروسفر (Yδωρ — سۇ و — سفرا-کوره،طبقه)  – یئرین سۇ طبقه‌سی. بورا اوقیانوس و دنیزلر، قۇروداکی سۇ شئیلری اوْلان بوزلاقلار، یئرآلتی سۇلار، چایلار و گؤللر داخیلدیر.
هیدروسفرین منشیی
پروتروزوی‌دان اعتباراً جانلی ماده‌لرین کۆتله‌سی آرتماغا باشلامیش‌دیر. هیدروسفرین(هم ده آتموسفرین) اینکیشافیندا فوتوسینتز فعال ایشتیراک ائتمیشدیر. پالوزوی‌دا لاوراسی و قوندوانا شدت‌لی داغ املگه‌له اینکیشافی کئچیرمیش‌دیر. اوقیانوس و دنیزلرین ساحه‌سی بؤیوموش‌دور. مزوزویدا و پالوژن‌ده لاوراسیانین و قوندوانانین پارچالانما‌سی نتیجه‌سینده چاغداش اوقیانوسلار یاراندی. اوقیانوسلارین یاشی مۆختلیف ‌دیر. ان قدیمی ساکیت اوقیانوس،داها جاوانی ایسه اطلس اوقیانوسودیر. هیدروسفرین حجمی باره‌سینده اۆچ فیکیر واردیر: هیدروسفرین ثابت‌لییی هیپوتزینه گؤره سۇیون عمله گلدیی هیدروژن و اوکسیژن آتوملارینین سایی ژئولوژی دؤوور عرضینده ثابت کمیت‌دیر. بۇ موددها عۆمومی معلوم حقایقلارا: ۱) یئر ایله اوزای آراسیندا ماده‌لر مۆبادیله‌سی حقایقینا، ۲) طبیعتین اینکیشافی حقایقینا ضیددیر. عالیملرین چوْخو هیدروسفرین فاصیله‌سیز بؤیومه‌سی کاورام (مفهوم)‌سینا ترافداردیر. تخمینی حسابلامالارا گؤره هیدروسفرین ۱۰۰۰ ایل عرضینده اوْرتا حسابلا ۱&نبسپ;مم بؤیویور. هیدروسفرین کیچیلمه‌سی فرضیه‌سی یئرین تکین‌دن سۇ گلمه‌سی پروسسینین قورتارما‌سینا، اوْنون لیتوسفرده گئدن فیزیکی و کیمیوی پروسِسلر نتیجه‌سینده فاصیله‌سیز و سوْن‌سوز اوْلا‌راق باغلی حالا کئچمه‌سینه اساس‌لانیر. یئرین تدریجاً قوراقلاشما‌سینا بؤیوک صحرا و مرکزی آسیانین آریدلشمه‌سی ایله تصدیق اوْلونور.
هیدروسفر دۆنیا اوقیانوسین‌دان، قورونون سولارین‌دان (چایلار، غؤللر، بوزلاقلار)، هاب‌له بئله یئرآلتی سولاردان عبارت‌دیر. بئله‌لیک‌له، لیتوسفر و آتموسفر کیمی هیدروسفر ده آراسیکسیلمزدیر. هیدروسفره، عادتاً، آتموسفرین بوخارشکیل‌لی و داملا-مایع سویونو عایید اتمیرلر. سوْن هسابلامارا گؤره هیدروسفرین حجمی تقریباً ۱،۵ ملرد. km³-ا برابردیر. سۇیون اساس کۆتله‌سی-۱ ۳۷۰ ۳۲۲ مین km³-i(۹۴%-ا یاخین)اوقیانوسلاردا جملنمیش‌دیر.
شلودیو
بؤلمه:شاهلار
۸۳ (سایی)
۸۳ یوْخسا سکسن‌اۆچ، ۸۲-دن سوْنرا و ۸۴-دن قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
۲۰ اوْکتوبر
left|100px ۲۰ اوکتوبر:
۱۹۹۷ — «مایکروسافت» شیرکتی ضیداینحیصار قانونونو پوزدوغو اۆچون جریمه‌لندی.
۲۰۰۸ — تورکیه‌ده «ائرگئنئکون» مسئله‌سی چرچیوه‌سینده ایلک محکمه گئدیشی سیلیوریده کئچیریلدی.
۱۸۸۷-جی ایلده چین
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۷-جی ایلده چین
هرن لیک، میسیسیپی
قایناق‌لار
بؤلمه:میسیسیپی ایالتین شهرلری
لینا رومای
قایناق
بؤلمه:پورن اولدوزلاری بؤلمه:ایسپانیالی پورن اولدوزلاری
میرهانی هاشمی
میرهانی هاشئمی ایرانلی فوتبال اویون‌چو سو دور. او 1983 ایلینده شیراز شهرینده دوغولوب دور و ایندی تراختور تیمینده توپ اوینیور.
ویچقدا چایی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vychegda River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
موکروی، روسیه
موکروی، روسیه (Mokroye Мокрое) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بریانسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
جورج آتلی قودلینق
جورج آتلی قودلینق (اینگیلیسجه:George Atlee Goodling) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. یورک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پنسیلوانیا دوغوملو ایش آداملاری بؤلمه:پنسیلوانیا دوغوملو اکینچیلر بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
جارچی (زنجان)
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
راژر هارقریوز
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Roger Hargreaves»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دلبروک
دلبروک (Delbrück) آلمانین  نوردراین-وستفالن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۷۷-۱۱۴ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۰۱۲۳ نفر دیر. بۇ شهرین ۱۵۷٫۲۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.stadt-delbrueck.de دلبروک شهرین رسمی وب سایتی
نوری (ساردینیا)
نوری (ساردینیا) (ایتالیاجا: Nurri) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۳۸۵ نفر ایمیش. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
اوسترونقه مورسکیه
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
لیلیان قیبس
لیلیان قیبس (Lilian Gibbs) بریتانیالی بیلیم اینسانی.
ایسمایلووو
ایسمایلووو (Ismailovo Исмаилово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قشلاق نجف‌خانلو
قایناق‌لار
بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
نوووناریشوو
نوووناریشوو (Novonaryshevo Новонарышево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
ماریوت هنری بروزیوس
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
بژوستووو (لهیستان)
بژوستووو (لهیستان) (لهیستانجا: Brzostowo, Greater Poland Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
تیقادولی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سولتیوو، روسیه
سولتیوو، روسیه (Sultyevo Султыево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
تورکیه حوقوق سیستمی
قایناقلار
تورکی حوقوق مقاله سیندن یازار رضا عباس زاده ثمرین
وال ویستا، آریزونا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
خومنقسکا
بؤلمه:لهیستان شهرلری
اوستووو
اوستووو (لهیستانجا: Ustowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
کومپاس عملیاتی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Operation Compass»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤیوک هوجوم
هوجوم اؤنجه‌سی
تورکیه اوردوسو ساکاریا مئیدان دؤیوشونده غالیب گلسه ده، یونان اوردولارینی ساواشا مجبور ائده‌رک محو ائده‌جک وضعیتده دئییلدی. تورک اوردوسونون هوجوما باشلاماق اوچون بؤیوک چاتیشمازلیق‌لاری وار ایدی. بونلارین آرادان آپارماسی اوچون خالقدان سون بیر دفعه فداکارلیق ائتمه‌سی ایسته‌نیلدی. بوتون مالیه قایناق‌لاری سون حدّه چاتدیریلدی و درحال حاضیرلیق‌لارا باشلاندی؛ ظابیط‌لر و عسگرلر هوجوما حاضیرلانماغا باشلادیلار. اؤلکه‌نین بوتون قایناق‌لاری اوردونون امرینه وئریلدی. دؤیوش‌لرین فاکتیکی باشا چاتدیغی دوغو و گونئی جبهه‌لرینده‌کی  قوشون‌لار باتی جبهه‌سینه کؤچورولدو. دیگر طرفدن ایستانبول داکی تورک قورتولوش ساواشینا دستک وئرن درنک‌لر اتیلاف دؤولت‌لری‌نین سیلاح  آنبارلاریندان قاچاق یوللا چیخاردیقلاری سیلاح‌لاری آنکارا یا گؤندریردیلر. تورک اوردوسو ایلک کز هوجوما کئچمک نیتینده ایدی و بونا گؤره ده یونان قوشون‌لاریندان سایجا اوستون اولمالی ایدی. بو دؤنمده آنادولودا 200.000 یونان عسگری وار ایدی. تورک اوردوسو بیر ایللیک حاضیرلیق سونوجوندا اوردوداکی عسگرلری‌نین سایینی 186 مینه چاتدیراراق یونان قوشون‌لارینا یاخینلاشدی. آنجاق بوتون بو سعی‌لره باخمایاراق، تورک اوردوسو سوواری بیرلیک‌لری ایستیثنا اولماقلا، یونان قوشون‌لاری اوزه‌رینده اوستون‌لوک الده ائده بیلمه‌دی، آنجاق بیر تارازلیق الده ائده بیلمیشدی.
سونوج
26 آ‌قوست، 1922-جی ایل صاباحی باشلادیلان بؤیوک هوجومو مصطفی کمال شخصن اؤزو قوجاتپه‌دن ایداره ائدیردی. اساس ضربه قووّه‌سی اولماقلا بیر اوردو مرکزدن، ایکی اوردو قوزئیدن، اوچ اوردو ایسه گونئیدن هوجوما کئچدی. اوغورلا باشلایان عملیاتدا یونان مؤوقع‌لری اله کئچیریلدی. 27 آقوستدا، افیون یونانل‌اردان گئری آلیندی. 30 آ‌قوستدا یونان اوردوسونون بؤیوک بیر قیسمی موحاصیره‌یه آلیندی. بو قووّه لرین بؤیوک بیر قیسمی محو ائدیلدی. یونان اوردوسو باش کوماندانی ژنرال تریکوپیس اسیر آلیندی. کوتاهیه یونان‌لاردان تمیزلندی. بو دؤیوشه، مصطفی کمالین شخصن اؤزو ایداره ائتدیگی اوچون، بعضاً باش‌کوماندانلیق مئیدان دؤیوشو ده دئییلیر. ایزمیر ه گئدن یول آچیلدی.
قالری
بندانگشتی|تورک اوردوسون سوواری‌لری ساغ|بندانگشتی|تورک عسگری سنگرده
کوزووو ساواشی
{{flagicon|US|1960}} 2 aircraft shot down and 3 damaged
{{flagicon|RUS|1993}} Russian volunteers, unknown number
{{flagicon|FR Yugoslavia|1992}}/{{flagicon|ALB}} Civilian deaths caused by ناتو bombing; 489–528 (per Human Rights Watch) or 1,200–5,700 (per Yugoslavia); also includes {{flagicon|PRC}} 3 Chinese journalists killed 13,548 civilians and fighters dead overall (Albanians, Serbs, Bosniaks, Roma) 1999 Non-acceptance of the Rambouillet talks. }}
رادکلیف هال
رادکلیف هال (Radclyffe Hall) شاعیر، رومانچی، قیسا حکایه یازیچی - و یازیچی - ۱۲ آقوست ۱۸۸۰ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۳  ایل عومر ائله‌ییب و ۷ اوکتبر ۱۹۴۳ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
پرس پرادو
پرس پرادو (اینگیلیسجه: Pérez Prado) بسته‌چی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. پرس پرادو ۱۱ دسامبر ۱۹۱۶ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۹ میلادی تاریخینده مکزیکو سیتی شهرینده وفات ائدیب.
لس یانس د آریدانه
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Los Llanos de Aridane»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کوژبیه (پومرانی)
بؤلمه:لهیستان شهرلری
تراسکوود، آرکانزاس
تراسکوود (اینگیلیسجه: Traskwood, Arkansas) آمریکانین آرکانزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۵۴۶ نفر ایدی.
ویلیام جک (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۵۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
لسلی دی. قوتلیب
'''لسلی دی. قوتلیب''' (Leslie D. Gottlieb) آمریکالی بیلیم اینسانی.
رامی جریدی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بژوستوونقا
بژوستوونقا (لهیستانجا: Brzóstownia) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 90 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
جو کانن (فوتبال)
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:سان ولی، آیداهو دوغوملولار بؤلمه:۲۰۰۳ فیفا کونفدراسیلار کاپی اویونچولاری بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:لسانجلس قلکسی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سن‌خوزه ارث‌کوئیکز کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لوس آلتوس هیلز، کالیفورنیا دوغوملولار
مانامبور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
یاوزا چایی
یاوزا چایی (Yauza River، Jausa، Iaouza، Яуза)
کچی، کانزاس
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۳۲-جی ایلده سوئیس
بۇ مقاله ۱۹۳۲-جی ایلینده سوئیسده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
پپی مارتین
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بئیکر، ایندیانا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
محمدصادق نائبی
شعرلر
یارب ز من چه خاست که بی من نشست یار
منیم سئوگیمله یار اولماز زر و سیم
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر بؤلمه:تورک شاعیرلر بؤلمه:تورک یازیچیلا‌ر بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:میانالی شاعیرلر بؤلمه:میانالی یازیچی
هیتاچی مکسل
هیتاچی مکسل (اینگیلیسجه: Maxell) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت الکترونیک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۳٬۹۶۶ نفر اوْلوب.
ولفقانق فاریان
قایناقلار
Wolfgang Fahrian
۱۹۳۳-جو ایلده چین
بۇ مقاله ۱۹۳۳-جو ایلینده چینده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
پنتاقون
بندانگشتی|پنتاقون بندانگشتی|پنتاقون [[۱۱ سپتامبر حمله‌لریندن سوْنرا]] پنتاقون-(اینگیلیسجه:Pentagon،تۆرکجه:بئش بۇجاقلی) آمریکا بیرلشمیش ایالتلری‌نین پایتختینده یئر آلان، اؤلکه‌نین بۆتون نیظامی ایشلری ایله باغلی رسمی قۇروملارین یئر آلدیغی بنانین آدیدیر.
مارینر دبلیو. مریل
'''مارینر دبلیو. مریل''' (اینگیلیسجه:Marriner W Merrill) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:ریچموند، یوتا دوغوملولار
رابرت پلوتوف
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
راجر زلازنی
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
اونانداقا هیل، نیویورک
اونانداقا هیل، نیویورک (اینگیلیسجه:Onondaga Hill, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
ایرانین سینما خبرچیلیقی
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:ایرانلی سایتلار بؤلمه:فارسجا خبر سایتلاری بؤلمه:ایران سینماسی
ناواجو ناشن
قایناقلار
بؤلمه:ناواجو ناشن بؤلمه:۱۸۶۸ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر بؤلمه:۱۸۶۸ - جی ایلینده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکه‌سینده یارانانلار بؤلمه:آمریکا شهرلری
آلیا، سیسیلی
آلیا، سیسیلی (ایتالیاجا: Alia, Sicily) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۰۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 3588 نفر ایمیش.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alia, Sicily»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جی.اچ. وایمن
قایناق‌لار
بؤلمه:کانادالی کیشی اویونچولار
پریلپی (کرومیریژ)
پریلپی (کرومیریژ) (چک‌جا: Přílepy (Kroměříž District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۹۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۷۶ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
هرست، ایلینوی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hurst, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلمان حوقوق سیستمی
آلمان حوقوق سیستمی آلمان دا قانونو اعمال و تفسیر ائدن محکمه‌لر سیستمینه دئییلیر.
قوایول
قوایول (Guaiol) بیر اورقانیک بیلشیک.
انقرید جنسن
انقرید جنسن (اینگیلیسجه: Ingrid Jensen) موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. انقرید جنسن ۱۲ ژانویه ۱۹۶۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
۲۲ اوْکتوبر
۱۹۶۲ — آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رئیس‌جومهورو جان اف کندی کوبادا شوروی آتوم باشلیقلاری اولدوغونو آچیقلامیشدیر و کاریب بوحرانینین قیزغین واختیندا کندی کوبایا قارشی ایقتیصادی تحریم قویماغی تکلیف ائتمیشدیر.
یحیی علوان
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
تسکر اودی
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:بروکلین دوغوملولار بؤلمه:تنوپا، نوادا دوغوملولار
رودلف لیپشیتس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rudolf Lipschitz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ساوینیونه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Savignone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نمکوند، آنقولا
نمکوند، آنقولا (اینگیلیسیجه: Namacunde) آنقولا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۱۱۰ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۵۱۶۵۷ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۱۰۷۰۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
سوروشدورما سیستمی
سوروشدورما سیستمی اینگیلیسجه inquisitorial system
جرج وینوویچ
جرج وینوویچ (اینگیلیسجه:George Voinovich) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. کلیولند شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
تری کارپنتر
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:نبراسکا دموکراتلاری بؤلمه:سدار راپیدز، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:نبراسکا جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
زویژنقتس (پودلاسکی)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zwierzyniec, Podlaskie Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
واکولا، قوزئی کارولینا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۸۷ (سایی)
۸۷ یوْخسا سکسن‌یئددی، ۸۶-دان سوْنرا و ۸۸-دن قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
دیک اسکات
دیک اسکات (اینگیلیسجه: Dick Scott (footballer)) (دوْغوم:15275 تتفورد) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
۲۳ اوْکتوبر
left|100px ۲۳ اوکتوبر: ￼
هایانی (ستراکونیتسه)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hajany (Strakonice District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کورتیلیونه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cortiglione»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
شجر الدر
خاریجی لینکلر
بؤلمه:۱۲۵۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
بؤلمه:ایوبیلر
میکائل چایلاخیان
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mikhail Chailakhyan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ارمنیستانلی عالیملر بؤلمه:روسیه‌لی عالیملر
رابیندرانات تاقور
رابیندرانات تاقور (Rabindranath Tagore) اوْیون یازیچی و یازیچی - ۷ مئی ۱۸۶۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۰  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۷ اوت ۱۹۴۱ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
اوستانوو
اوستانوو (لهیستانجا: Ustanów) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2100 نفر ایمیش.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ustanów»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
یوق چایی
قایناق‌لار
بؤلمه:چایلار
کولن بیترسن
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
قصریک (اورمو)
قصریک (اورمو) کندی اورمو بولگه‌سینین، سیلوانه بولومو و دشت قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
پت متنی
پت متنی (اینگیلیسجه: Pat Metheny) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، بسته‌چی و موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. پت متنی ۱۲ آقوست ۱۹۵۴ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
گونئی فورت پیرس ، فلوریدا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مهدی مؤمنی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
رابین دیویدسن
رابین دیویدسن (Robyn Davidson) یازیچی - ۶ سپتامبر ۱۹۵۰ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.