جئیهون_حاجی‌بیگلی
ایستیقلال موجاهیدی‌نین ادبی ایرثی‌
ایستیقلال موجاهیدی موهاجیرتده بوتون قلبی و قلمی ایله شوروی-شر ایمپیراتورلوغونا قارشی دؤیوشوردو: قزئت، درگی نشر ائدیر، فرانسه مطبوعاتی ایله سیخ علاقه  ساخلاییر، آزادلیق رادیوایستانسیونون یارادیلماسیندا و فعالیتینده یاردیمچی اولور، مونیخ‌ده س‌س‌ری-نی اؤیرنن اینستیتوتلا، ائلجه ده شوروی ایتیفاقینا قارشی سویوق ساواشین‌ موهاجیرلر آراسیندا تشکیلاتچیسی اولان آمریکا کومیته‌سی ایله امکداشلیق ائدیردی. جئیهون حاجی‌بیگلی عئینی زاماندا بدیعی اثرلری ایله ده ایمپیراتورلوغا، اونون ایدئولوژی‌سینه، ایستالین رژیمینه قارشی آمان‌سیز موجادیله آپاریردی. یازیچی‌نین فرانسه دیلینده قلمه آلدیغی نژدانوفون ایشی آدلی حکایه سی بو قبیلدندیر. اثر هم ایدئیا-مؤوضو، هم ده کومپوزیسیون باخیمیندان روس موخالیف ادبیاتی نومونه‌لریندن هئچ ده آز تاثیر باغیشلامیر. دیگر طرفدن ایسه، بو حکایه‌نین تخمیناً اؤتن عصرین ۵۰-جی ایللری‌نین اورتالاریندا یازیلدیغینی نظره آلساق، او زامان و.آکسیونوف، آ.بلینکوف، ل.بورودین، ای.برودسکی، و.ووینوویچ، آ.قالیچ، آ.سینیاوسکی… کیمی مشهور روس موخالیف یازیچی‌لاری‌نین یاراتدیغی ادبی نومونه‌لرین پیونری، قارانقوشو دا حساب ائتمک اولار… ناثیرین فرانسه دیلینده یازدیغی  " مؤذین‌ین لعنتی "  آدلی ایری‌هجملی حکایه‌سی شوروی رژیمی‌نین دین سیاستی و اونون کسکین تنقیدی باخیمدان دیقتی چکیر. حکایه‌نین مؤوضوسو آذربایجاندا شوروی حاکیمیتی‌نین قورولماسی‌نین ایلک دؤورلرینه تصادوف ائتسه ده، اثرین ۲۰. عصرین ۵۰-جی ایللرینده قلمه آلیندیغی بللی‌دیر. ۲۰–۳۰-جو ایللر جئیهون بیگین خاریجده یئنیجه مسکونلاشاراق بیر طرفدن آذربایجان خالق جومهوریتی‌نین تانیدیلماسی، آذربایجان مدنیتی‌نین خاریجده قیزغین تبلیغ ائدیلمه‌سی ایستیقامتینده فعال‌لیق گؤستردیگی، دیگر طرفدن ده عاییله-معیشت پروبلم‌لری، مادّی سیخینتی‌لارلا اوز-اوزه قالدیغی دؤوردور. همین دؤور یارادیجی‌لیغیندا جئیهون بیگین بو سبکیلی نه بدیعی، نه ده پوبلیسیستیک یازی‌لارینا تصادوف ائدیلیر. ایکینجی دونیا ساواشی‌ دؤورو شوروی، او جومله‌دن آذربایجان موهاجیرلری‌نین دورغونلوق، فعالیت‌سیزلیک دؤورو کیمی کاراکتریزه ائدیلیر. بو ایسه مؤذین‌ین لعنتی اثری‌نین ۵۰-جی ایللرین اورتالاریندا – سویوق ساواشین آلوولاندیغی ایللرده قلمه آلیندیغینی دئمگه جیدی اساس وئریر. مؤوضو، ایدئیا و صنعتکارلیق باخیمیندان بو حکایه‌ نه‌اینکی جئیهون حاجی‌بیگلی یارادیجی‌لیغیندا، ائلجه‌ده عوموماً آذربایجان، او جومله‌دن موهاجیرت نثرینده بنزرسیز بیر اثردیر. آذربایجاندا شوروی حاکیمیتی‌نین قورولماسی‌نین ایلک ایللریندن بحث ائدن چوخ سایدا موختلیف ژانرلاردا قلمه آلینمیش بدیعی نومونه‌لر مؤوجوددور. کؤهنه‌لیکله یئنی‌لیگین،  " المله نئشه "‌‌نین موباریزه‌سی، دیندارلارلا آللاه‌سیزلارین قارشی‌دورماسی، مسجیدلرین باغلانماسی، موللالارین، دین خادیم‌لری‌نین عذابلی گونلری، گنجلرین، کومسومولچولارین یئنی شوعار و چاغیریش‌لاردان ائیفوریه‌‌یه قاپیلماسی، قادین‌لارین حوقوق برابرلیگی اوغروندا موجادیله‌سی شوروی یازیچی‌لاری‌نین قلمه آلدیغی اثرلرده دؤورون روحونا و طلبینه اویغون بدیعی عکسینی تاپمیشدیر. همین اثرلرده بیر قایدا اولاراق یئنی حیات قوروجولاری، دؤورون قهرمان‌لاری ترنّوم اولونور، کؤهنه‌لرین سوقوطو تصویر ائدیلیردی. مؤذین‌ین لعنتی حکایه‌سی قیرمیزی کافیرلرین مؤذین‌له موباریزه‌سیندن بحث ائدیر. اصلینده، پروبلم داها درین، مورکّب و غلیظدیر. مسله بوراسیندادیر کی، بولشویک حاکیمیتی، سووئت ایدئولوژی‌سی آتا مؤذین‌له آتئیست اؤولادی اوز-اوزه قویموشدور. مضمونو رئال حیاتدان – آذربایجاندا شوروی حاکیمیتی قوروجولوغونون ایلک ایللرینده بیر کندده باش وئرن حادیثه‌دن – ایلدیریمین وورماسیندانمی، یوخسا آللاه‌سیزلارین فیتنه‌کار عملیندن‌می، هؤرگوسو پارتلایان مسجید میناره‌سینه سون دفعه جان آتان مؤذین‌ین اوغلو ایله بیرلیکده اوچقونون آلتیندا قالیب فاجیعه‌لی شکیلده هلاک اولماسیندان گؤتورولموشدور. یازیچی‌نین اپیزودیک اوبرازلار دا داخیل اولماقلا، حکایه‌ده تقدیم ائتدیگی بوتون تیپلر اوریژینالدیر، ماراق دوغورور، تاثیرلی‌دیر، دوشوندورور.ایستعدادلی قلم صاحیبی‌نین دیقت‌چکن پوبلیسیستیک نومونه‌لریندن بیری ایری‌حجملی مِمواری بیر ایل خیاللاردا و… بوتؤو بیر عؤمور آدلانیر. بو اثر بیر ایستیقلال عاشیقی‌نین گونده‌لیگی‌دیر، حیات داستانی‌دیر، مِموارین روحو، خمیری، بئله دئمک مومکونسه، ایستیقلال دعاواسیندان یوغرولموشدور.