cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
صبیحه گؤکچن
اوشاقلیغی
بندانگشتی|آتاتورکون معنوی قیزلاری؛ سولدان: رقیه، صبیحه، آفت ، زهرا صبیحه گؤکچن، 22 مارت 1913-جو ايلده دونيايا گؤز آچميش و 2001-جي ايلين عئيني گونونده - مارتين 22-ده دونياسيني دَيشميشدير. او، آتاتورکون صبیحه گؤکچن آدي ايله تا‌نینميش معنوي قيزي ايدي. اونون آتاسي بورسا ويلايتي‌‌نین باش کاتيبي مصطفی حافظ عزت بيگ، آناسي ايسه خيريه خانيم ايدي. صبیحه اؤزو ده بورسادا دونيايا گلميشدي. واليدئينلريني هله بالاجا ايکن ايتيرميش و بؤيوک قارداشي‌نین حيمايه‌سي آلتيندا بؤيويوب بويا-باشا چاتميشدير. 1925-جي ايلده 12 ياشي‌نین اولماسينا باخماياراق، بورساني زيارت ائتمگه گله‌رک هونکار آدلي کؤشکده قوناق قالان آتاتورکله علاقه ياراداراق تحصيل آلماق ايستگيني اونا چاتديرماغي باجارميشدير. آتاتورک صبیحه‌نین قارداشي‌نین ايجازه‌سي ايله اونو اؤز حيمايه‌سينه گؤتورموش و اؤزو ايله بيرليکده آنکارايا گتيرميشدي. صبیحه چانقايا ايبتيدایي مکتبيني بيتيرديکدن سونرا اوسکودار قيزلار کالئجينده تحصيليني داوام ائتديرميشدي. خسته‌ليگي اوزوندن تحصيليني ياريمچيق قوياراق هئيبه‌لي‌آدا و وین‌ده موعاليجه اولونموشدو. فرانسه ديليني داها دا ياخشي بيلمک اۆچون بير مودّت فرانسه‌ده ياشاميشدي. 1934-جو ايلده سوي‌آدلار حاقّيندا قانون چيخاندان سونرا آتاتورک اونا گؤکچن سوي‌آديني وئردي. صبیحه گؤکچن 1935-جي ايلده "تورک قوشو"-نون آچيليش مراسيمينده گؤستريلن اوچوشلارا حئيران اولور و او آندان اعتيباراً هاوا يوللاري و اوچوشلار باره‌ده ماراقلانماغا باشلايير.
هاواچیلیق دؤورو
بندانگشتی|صبیحه گؤکچن 1930-لاردا اوخول آرخاداشلاری ایله آتاتورکون دستگي ايله 1935-جي ايلده تورک هاوا بيرلشمه‌لري‌نین توک هاوا يوللاري مکتبينه داخيل اولور و آنکارادا بير سيرا تجروبه‌لردن کئچير. ايلک قادين دؤيوشچو-پيلوت اولان صبیحه 7 کيشي طلبه ايله بيرليکده کريمداکي کوْکتئبئل عالي پلانئر مکتبينه گؤندريلير و 6 آيليق تحصيل مودّتينده اوراني اوغورلا باشا وورور. او، موسکودا موتورلو طياره درسلري آلماق ايسته‌يير، آنجاق معنوي باجيسي زهرا‌نین اؤلوم خبريني ائشيدن کيمي تورکيه‌يه گئري قاييدير. باجيسي‌نین اؤلومو اونا پيس تاثير ائدير و او، بير مودّت هئچ نه ايله مشغول اولا بيلمير. آنجاق آتاتورکون ايصراريندان سونرا او، اسکي شهير هاوايولو مکتبينده سامي اوچان و محیتدین بيگین سايه‌سينده اوچوش درسلرينده اولور، اونلاردان چوخ شئي اؤيره‌نير. 1936-جي ايلين فئورال آيي‌نین 25-ده ايلک دفعه اولاراق طياره سورمگه باشلايير. آتاتورکون راضيليغي و اؤزونون ايستگي ايله او، دونيا‌نین ايلک قادين دؤيوشچو-پيلوتو اولماق ايسته‌يير و بو يولدا عزمله آدديملاييردي. او زامانلاردا قيزلاري عسگري حاضيرليق مکتبلرينه گؤتورموردولر. اونا گؤره ده اونا بير اونيفورما حاضيرلاناراق اسکي شهير اوچوش مکتبينه گؤندريلميشدي. او، همين مکتبده 11 آي (1936-1937) خوصوصي درس آلير. تعليميني بيتيرديکدن سونرا ايسه اسکي شهيرده‌کي بيرينجي اوچوش آلاييندا 6 آي ايشله‌يير. بو 6 آي عرضينده صبیحه ائژه و تراکيا اراضيسينده‌کي اوچوشلاردا ايشتيراک ائدير. 1937-جي ايلده تونجئلي حرکاتينا قاتيلير و بو حرکات سايه‌سينده دونيا‌نین ايلک قادين دؤيوشچو-پيلوتو اولدو. بو حرکاتدان سونرا اونا تورک هاوا يوللاري‌نین مئدالي وئريلير. 1937-جي ايل آوقوستون 30-دا عسگري اوچوش ديپلومونو آلير. 1938-جي ايلده بالکانلاردا 5 گونلوک اوچوشو سايه‌سينده اونو بوتون دونيا تانييير. آنکارادا اولان بالکان پاکتي‌نین عوضولري صبیحه ايله گؤروشموش و اونا بالکانلارا گئتمک تکليفي ائتميشديلر. بو تکليفدن سونرا او، بالکانلارا گئتميش و اؤز باجاريغيني بير داها ثوبوت ائتميشدي. گؤکچن بو اوچوشو عرضينده طياره‌يه هئچ بير علاوه پيلوت قبول ائتمه‌ميش و تک اوچموشدو. چونکي بونو اوندان آتاتورک ايسته‌ميشدي. " Vultee " تيپلي طياره ايله ايستانبولدان هاوايا قالخيب، آفينايا، سونرا ايسه سوفيا و بئلگرادا اوچوشلاري حياتا کئچيرميشدي. يوگوسلاويا‌نین باش ناظيري اونو "آغ قارتال" مئدالي ايله تلطيف ائتميشدي. اينسانلارين ايستگيني نظره آلاراق بوخارئست اوزرينده ده اوچوش حياتا کئچيرير و 6 گوندن سونرا ايستانبولا قاييدير. بو اوچوشدان سونرا هامي اونا "گؤيلرين قيزي" دئيه موراجيعت ائتمگه باشلاميشدي.
آتاتورکون اؤلوموندن سونرا قادينلارين اوردودا خيدمت ائتمه‌سي حاقدا قرار قبول اولونماديغي اۆچون اوردودان آيريلير و 1955-جي ايله قدر "تورک قوشو" اوچوش مکتبينده باش موعلّيم ايشله‌مه‌يير. تورک هاوا يوللاري‌نین ايداره هئيتي‌نین عوضوو اولور و حياتي بويو جمعي 22 موختليف يونگول بومباردمان طياره ايله اوچوش حياتا کئچيرير. گؤکچن 1940-جي ايلده درس دئديگي مکتبده جوغرافييا و توپوقرافييا درسي دئين کمال ائشينئر ايله عاييله حياتي قورور و يولداشينا اؤز سوي آديني وئرير. آنجاق 3 ايلدن سونرا - 1943-جو ايل يانوار آيي‌نین 12-ده حيات يولداشي دونياسيني دَييشير. 1953 و 1959-جو ايلده تورک جمعيتي و تورک قادينلاريني تمثيل ائتمک اۆچون آمریکایا دعوت ائديلير و اورادا بير سيرا اوچوشلار حياتا کئچيرير. گؤکچن سونونجو دفعه1996-جي ايلده 83 ياشيندا فرانسيز پيلوت دانيئل آکتون ايله بيرليکده "فالکون 2000" طياره‌سي ايله سمايا قالخير. 1996-جي ايلده پيلوتلوق کارييئراسي‌نین ان دَيرلي موکافاتيني آلير. آمئريکا هاوا يوللاري کالئجينده مأذونلار اۆچون حاضيرلانميش مراسيمده خوش‌مراملي قوناق کيمي ايشتيراک ائدير و "ماگسئلل هاوا اوسسو"-دکي تدبيرده "دونيا تاريخينه آديني حک ائدن 20 پيلوتدان بيري" سئچيلير. او بو موکافاتا لاييق گؤرولن ايلک و يئگانه قادين پيلوت ايدي. صبیحه گؤکچن 22 مارت 2001-جي ايلده دوغوم گونوندن بير گون سونرا 88 ياشيندا "گولهانه" خسته‌خاناسيندا دونياسيني دَييشير.
نژیلووکا
نژیلووکا (Nezhilovka Нежиловка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
واجونر کار
واجونر کار (اینگیلیسجه: Waggoner Carr) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. تکزاس تکنولوژی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۹۱۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۰۴ میلادی ایلینده سرطان نوخوشلوق سبب ایله حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:لاباک، تکزاس دوغوملولار
جابلی(نمین)
جابلی(نمین) کندی نمین بؤلگه‌سی‌نین، ویلکیج بخشی و اورتا ویلکیج دهیستانی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین نفر اهالی سی و ۵۵ عائیله سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:نمین بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ترنت چایی
ترنت چایی (River Trent، ، Trent (fleuve)، نهر الترينت، Trent Nehri، Трент (река)) بؤیوک بریتانیا اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۹۸ کیلومتر دیر. بۇ گۆن ترنت چاییندان ثانییه‌ده ۸۴ متر مکعب سۇ آخیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«River Trent»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
روموی، هوکایدو
روموی، هوکایدو (Rumoi, Hokkaido ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
هرالدو ریورا
هرالدو ریورا (Geraldo Rivera، دوْغوم تاریخ:July 4, 1943) آمریکالی یازیچیژورنالیست یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی منهتن نیویورکدا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
ناباتا
ناباتا (ایسپانجا: Navata) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و خیرونا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۸٫۵ کیلومتر موربّع دیر. ۱۴۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۶۲ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Navata (Gerona)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
نورت فولک، کالیفورنیا
نورت فولک، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:North Fork, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۰۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قمینا ستژقووو
قمینا ستژقووو (لهیستانجا: Gmina Strzegowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 214.23 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و ماسوویان اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Strzegowo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ایمی برا
ایمی برا (اینگیلیسجه:Ami Bera) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. لوس‌آنجلس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:کالیفورنیا دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ال کقروو، کالیفورنیا دوغوملولار بؤلمه:لا پالما، کالیفورنیا دوغوملولار بؤلمه:کالیفورنیا دوغوملو دوکتورلاری
آقالاکوت (مالور)
آقالاکوت (مالور)(اینگیلیسجه:Agalakote (Malur)) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لوان مایکل دی لوزا
لوان مایکل دی لوزا (اینگیلیسجه: Luan Michel de Louzã) (دوْغوم:September 21, 1988 Araras) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۱۹۴۶-جی ایلده شوروی
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
پول کورتینق
پول کورتینق (Paul Cartledge) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۲۴ مارس ۱۹۴۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. اوْ تاریخ ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Cartledge»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
کیت پیرسون
کیت پیرسون (اینگیلیسجه: Kate Pierson) آمریکالی موسیقیچی - راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کیت پیرسون ۲۷ آوریل ۱۹۴۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کنتا یامافوجی
کنتا یامافوجی (اینگیلیسجه: Kenta Yamafuji)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بوستان ایچی
بوستان ایچی تورکیه جمهوریتی نین بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۱۹٬۱۲۳نفر اهالیسی وارمیش.
قایناقلار
تورکجه ویکیپدیا
بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
تورکیه
بؤلمه:تورکیه شهرلری
اولد بث‌پیج، نیویورک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Old Bethpage, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سیلیستره موحاصیره‌سی
''سیلیستره موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Silistra) روسیه ایمپیراتورلوغو و عثمانلی ایمپیراتورلوغو قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.کریمه ساواشینین بیر قیسمی‌دیر. سیلیسترا یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو عثمانلی ایمپیراتورلوغو غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار
واخرومئیوو
واخرومئیوو (Vakhromeyevo Вахромеево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و هشترخان ویلایتینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری
۱۵ می (میصر)
۱۵ می (میصر) (اینگیلیسیجه: 15th of May (city)) میصر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
فتح‌آباد (مرودشت)
فتح‌آباد فارس اوستانی‌ نین مرودشت بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۴,۷۳۹ نفر جمعیتی واردیر.
قایناقلار
بؤلمه:مرودشت بؤلگه‌سی بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
سمیدتشیتسه
سمیدتشیتسه (چک‌جا: Smědčice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۴۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۸ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Smědčice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
فایرفورد، آلاباما
فایرفورد (اینگیلیسجه: Fairford, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۱۱۱۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قیلتون، کولورادو
قیلتون، کولورادو (اینگیلیسجه:Galeton, Colorado ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۵۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کولورادو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Galeton, Colorado»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۴۹-جو ایلده تایوان
بۇ مقاله ۱۹۴۹-جو ایلینده تایواندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۹-جو ایلده تایوان
کرنوبیو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
روکیا ترائوره
روکیا ترائوره (اینگیلیسجه: Rokia Traoré) شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. روکیا ترائوره ۲۶ ژانویه ۱۹۷۴ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
کرنوبیو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cernobbio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
روکیا ترائوره
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فی آجزنبرق-سلوو
فی آجزنبرق-سلوو (Fay Ajzenberg-Selove) بیلیم اینسان. ۱۳ فوریه ۱۹۲۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۸ اوت ۲۰۱۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fay Ajzenberg-Selove»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
رانقامپتا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بوستون کالئجی
بوستون کالئجی ( Boston College:en)امریکا بیرلشمیش اوستان لرینین بوستون شهرینده یئر‌لشن بیر اونیوئرسیته دیر.
لنکستر، پنسیلوانیا
قایناق‌لار
بؤلمه:پنسیلوانیا ایالتین شهرلری
آمادو قوارا
آمادو قوارا (اینگیلیسجه: Amado Guevara) (دوْغوم:May 2, 1976 Tegucigalpa) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. هندوراس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۹۸ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۰ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۷ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:رئال وایادولید کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:نیویورک رد بولز کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:چیواس یواسای کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:تورنتو کولوبونون اویونچولاری
علی بن ابی‌طالب حرمی
ایمام علی توربه‌سی یا دا ایمام علی(ع) حرمی موقدّس بیر مکان دیر نجف شهرینده و عراق اؤلکه سینده. ایمام علی(ع) بو مکاندا دفن اولوبدور و بونا گؤره بو مکانا ایمام علی توربه سی و یا ایمام علی حرمی دئییرلر. بو موقدّس مکان شیعه‌لر اۆچون چوخ اؤنملی و موقدّس بیر مکان دیر و شیعه لرین چوخو زیارت اۆچون بو مکانا گئدیرلر.
سیلیسیوم دی‌اوکسید
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Silicon dioxide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
نوسکی
نوسکی (لهیستانجا: Noski) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Noski»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هایدک
هایدک (Heideck) آلمانین  بایرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۰۷ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین ۵۸٫۶۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.heideck.de هایدک شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
جیمز آر. کامپبل (سیاستچی)
'''جیمز آر. کامپبل''' (اینگیلیسجه: James R. Campbell ) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و ایلینوی ایالتین سناتور ایدی. نوتردام بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۵۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
لا کروزس–ونالاسکا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تورینو دی سانجرو
تورینو دی سانجرو (ایتالیاجا: Torino di Sangro) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۶۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 3139 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Torino di Sangro»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جورج ئی. چمبرلین
'''جورج ئی. چمبرلین''' (اینگیلیسجه: George Earle Chamberlain) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۵۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:واشینقتن، دی.سی. دوغوملولار بؤلمه:آلبانی، اورقن دوغوملولار بؤلمه:اورقن دموکراتلاری
قوزت، آلاباما
قوزت (اینگیلیسجه: Guest, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
سرویلو
سرویلو (اینگیلیسجه: Cervélo) اؤزل شیرکت و یا خوصوصی شیرکت.
قوزت، آلاباما
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سرویلو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cervélo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
برونخوسپازم
برونخوسپازم- موختلیف آغجیر و تنففوس یولو خسته‌لیکلری زامانی تجی‌لی تیببی موداخیله طلب ائدن وضعیتلردن بیری برونخلارین رئاکتیولیینین یوکسلمه‌سینین نتیجه‌سی کیمی میدانا چیخان حال‌دیر. اکثر تنففوس یولو پاتولوگییالاری زامانی، برونخوسپازم، اؤزونو مؤوجود خستلیین نتیجه‌سی کیمی میدانا چیخان کلینیک علامتلردن بیری کیمی گؤسترسه ده، برونخیال آستما خستلیین‌ده او چوخ واخت یئگانه و اساس کلینیک علامت اولور. موشاهی‌ده‌لر گؤستریر کی، برونخیال آستما دیگر تنففوس سیستئ‌می خسته‌لیکلریله موقایی‌سه‌ده، یاییلماسی، گئدیشی، موالیجه‌یه یاتیم‌سیزلیغی، ائل‌جه ده پروقنوزونا موناسیبت‌ده، ان آرزوولونماز پاتولوگییالاردان بیری‌دیر (برونخ ازله‌لرینین بیرینجی‌لی هیپئررئاکتیولیینین نتیجه‌سی کیمی میدانا چیخان برونخیال آستما عمومی تنففوس سیستئ‌می خسته‌لیکلرینین ۵-۷%-نی تشکیل ائدیر).
اومومی معلومات
ایستر برونخیال آستما، ایسترسه ده برونخلارین دیگر ایسپاستیک وضعیتلرین‌ده هللئدیجی عامل "برونخوبستروکتیو سیمپتوم" اوْلدوغونا گؤره، آپاریلاجاق درمان موالیجه‌سینین ائففئکتیولیگی ده ایلک نؤوبه‌ده بۇ سیمپتومون آرادان قالدیریلماسی درجه‌سین‌دن آسی‌لی‌دیر. اودور کی، برونخیال آستما و دیگر برونخوسپاستیک حاللارین فارماکولوژی کوررئکسیاسم‌دا اساس موالیجه واسطه‌سی »برونخ آغاجینی» گئنیشله‌ن‌دیره‌ن برونخولیتیک تأثیرلی درمان مادّه‌لری حساب اوْلونور. برونخولیتیکلر تنففوس یوللارین‌دا تؤره‌نه‌ن ایسپاستیک حالی، اساساً، ایکی یوللا یا بیرباشا برونخ سایا ازله‌لرینه، یا دا بۇ سیستمین ائففئرئنت سینیر تنزیمینه تأثیر گؤسترمکله آرادان قال‌دیریرلار. برونخیال آستمانم موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا اوستونلوک داها چوخ حاللاردا برونخلارین ائففئرئنت سینیر تنزیمینه تأثیر گؤستره‌ن مادّه‌لره وئریلیر. معلوم‌دور کی، برونخ ازله‌لرینین تونوسو عادی حال‌دا پاراسیمپاتیک ایننئرواسییا ایله تنزیم اوْلونور. برونخلار پراکتیک اولاراق سیمپاتیک ایننئرواسییا آلمیرلار. اودور کی، خولینئرگیک ایننئرواسییانین گوجله‌نمه‌سی برونخوسپاستیک علامتلرله موشاهی‌ده اوْلونور. دیگر طرف‌دن، برونخلاردا ایننئرواسییا اوْلونمایان- سیناپسخاریجی ۲ آدرئنورئسئپتورلار مؤوجوددور. بۇ تؤره‌مه‌لر قان‌دا دؤور ائدن و برونخ-آلوئول سیستمینین هومورال تنزیمین‌ده موهوم رول اوینایان بیوگئن آمینلره (ائپینئفرین و س.)، ائل‌جه ده ائکزوگئن منشألی سیمپاتومیمئتیک مادّه‌لره قارشی یوکسک هسساس‌لیق گؤستریر. اودور کی، ائففئرئنت ایننئرواسییا زنجیرینین مووافیق هلقه‌لرینه تأثیر گؤستره‌ن فارماکولوژی واسطه‌لر (خولینوبلوکاتورلار، خصوصاً، آدرئنومیمئتیکلور) برونخوسپاستیک حاللار زامانی ان یاخشی "کوررئکتورلار" حساب اوْلونورلار.
نؤولری
موشاهی‌ده‌لر گؤستریر کی، آستما زامانی اوغورلو نتیجه‌لرین آلینماسی خستلیین یالنیز ائتیولوژی پرینسیپلری و طبیعتی اساس گؤتورولمکله آپاریلان موالیجه فونون‌دا مۆمکون‌دور. آستما توتمالارینین میدانا چیخماسینا زمین یارادان فاکتورلارین ائتیولوژی طبیعتینه گؤره خستلیین آللئرگیک (ائکسترینسیک) آستما (تنففوس یوللارینین ایسپازمینی تؤره‌دن فاکتورلاردان ۱/۳ آللئرگیک طبیعت‌لی اولور) و غئیری آللئرگیک (ایدیوسینکرالیک و یا اینترینسیک) آستما اولماقلا ایکی تیپی معین ائدیلیر. آللئرگیک آستمادا اوللر خسته‌لرین اؤزون‌ده و یا سویکؤکون‌دن اوْلان شخصلرده رینیت، ائکزئما و س. آللئرگیک خسته‌لیکلر، ائل‌جه ده آللئرگیک طبیعت‌لی دیگر پاتولوگییالارین اوْلدوغو معین ائدیلیر. خستلیین بۇ تیپی، اساساً، اوشاق یاشلارین‌دا باشلاییر. ایدیوسینکراتیک آستمادا خسته‌لرین کئچمیش‌ده هان‌سی‌سا بیر آللئرگیک لبیت‌لی خسته‌لییه توتولدوغو و یا اونا مئییل‌لی‌لیگی آشکار اوْلونمور. خستلیین بۇ فورماسی، اساساً، اوْرتا یاشلاردا باشلاییر. آستمالی خسته‌لرین بیر قیسمین‌ده ایسه هم آللئرگیک، هم ده غئیری-آللئرگیک کومپونئنت موشاهی‌ده ائدیلیر. یعنی خسته‌لیک قاریشیق کومپونئنتله کئچیر. نظره آلماق لازمی‌دیر کی، بۇ جور خسته‌لرده خسته‌لیک ائرکه‌ن یاشلاردا باشلاییرسا، آللئرگیک کومپونئنت اوستونلوک تشکیل ائدیر. هرگاه آستما سوْنراکی یاشلاردا باشلامیش‌سا، غئیری- آللئرگیک کومپونئنت و یا بۇ ایکی کومپونئنتین قاریشیغی اوستونلوک تشکیل ائدیر. برونخوسپاستیک وضعیتلر و برونخیال آستما زامانی برونخوسپازم تؤره‌دن ائکزوگئن عامللره (موختلیف منشألی آللئرگئنلره- توز، کیمیوی مادّه‌لر، او جمله‌دن، سویوق هاوا، ایسترئسس و س.) قارشی برونخلارین هیپئررئاکتیولیک حالی تؤرنیر. برونخلارین هیپئررئاکتیولیک حالینا سبب اوْلان اساس ائندوگئن (غئیری آللئرگئن) فاکتور رولونو ایسه، آغجیر و تنففوس یوللارینین ایلتیهابی خسته‌لیکلری اویناییر. ایلتیهابی پروسئ‌سین اؤزونون فورمالاشماسینا زمین یارادان هللئدیجی عامل ایلتیهاب مئدیاتورلاری‌دیر (هیستامین، خئموتاکسیک فاکتور، برادیکینین و س.). برونخ ائپیتئل هوجئیره‌لری، توسقون هوجئیره‌لر، آلوئول ماکروفاقلاری، نئیتروفیللر و س. توخومالاردا عمله گلن بۇ مادّه‌لرین ایلتیهاب زامانی ایفرازی سۆرعت‌لنیر. عئینی زامان‌دا برونخوسپاستیک وضعیتلرین باش وئرمه‌سی و اینکیشافین‌دا موهوم رول اوینایان ایلتیهابی پروسئ‌سین اؤزو، دیگر ایلتیهاب مئدیاتورلارینین {ماکروفاقلار طرفین‌دن ایفراز اوْلونان لوکال هورمونلار-اوتاکویدلر اوْلان سیتوکینلر (ته-۲)، لیمفوسیتلر طرفین‌دن ایفراز اوْلونان سیتوکینلر- ایل (اینتئرلئیکین)-۴، ایل-۵، ایل-۶، ایل-۹، ایل-۱۳، خیموکینلر (خیمواتراکتان سیتوکینلر)، آکتیواتور پروتئین-۱ (آپ-۱)، ترومبوسیتلهیی آکتیولش‌دیره‌ن فاکتور و س. } ایندوک‌سییاسی حالینی دا تؤره‌دیر. بۇ مادّه‌لر دامارلارین کئچیریجیلیینین یوکسلمه‌سینه، برونخ سئلیک‌لی قیشالارینین اؤدئمینه، سئلیک ایفرازینین آرتماسینا و بیلاواسیته برونخلانن دارالماسینا سبب اولماقلا، بوتونلوک‌ده برونخوسپاستیک حالی داها دا درینلش‌دیریرلر. بۇ سبب‌دن، برونخوسپاستیک وضعیتلر و برونخیال آستما زامان یوکسک موالیجوی ائففئکته تأمینات، یالنیز پاتوگئنئتیک مئخانیزم اساس گؤتورولمکله، برونخولیتیک پرئپاراتلارلا یاناشی، هیپوسئنسیبلییئدیجی واسطه‌لر، ایلتیهابلئیهینه، آللئرگیالئیهینه، ایممونوسوپرئسسیو و س. کیمی درمان مادّه‌لرین‌دن ایستیفاده ائتمکله آپاریلان کومپلئکس موالیجه تدبیرلری فونون‌دا مۆمکون‌دور.
قارشی‌سی آلینما اصوللاری
پراکتیک تبابت‌ده برونخیال آستما و برونخوسپاستیک وضعیتلرین موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا موختلیف کیمیوی قورولوش و تأثیر ایسپئکترلی چوخ‌لو آددا درمان پرئپاراتلارین‌دان ایستیفاده اوْلونور. بۇ مادّه‌لری آشاغی‌داکی شرطی قروپلارا بؤلمک اولار: آ) آدرئنومیمئتیک آکتیولییه مالیک مادّه‌لر ۱)دوز تأثیرلی آدرئنومیمئتیکلر ۱ا) و آدرئنومیمئتیکلر-ائپینئفرین هیدروخلورید ۱ب) ۱ و ۲ آدرئنومیمئتیکلر- ایزوپرئنالین هیدروخلورید ، اورسیپرئنالین سولفات ۱ج) ۲ آدرئنومیمئتیکلر -فئنوتئرول، سالبوتامول، تئربوتالین، ایپرادول (هئکسوپرئنالین) ۲)دولایی تأثیرلی آدرئنومیمئتیکلر (سیمپاتومیمئتیکلر)-ائفئدرین هیدروخلورید، دئفئدرین ب) خولینوبلوکادائدیجی آکتیولییه مالیک مادّه‌لر (م-خولینوبلوکاتورلار) آتروپین سولفات، پلاتیفیللین هیدروتارترات، مئتاسین، ایپراتروپیوم برومید تئوفیللین، ائوفیللین، دیپروفیللین
آ)ایستئروید قورولوش‌لو ایلتیهابلئیهینه مادّه‌لر (کورتیکوستئرویدلر) هیدروکورتیزون، پرئدنیزولون، مئتیلپرئدنیزولون، دئکسامئتازون، تریامسینولون، بئکلومئتازون، فلوتیکازون، بودئسونید، مومئتازون ب) آللئرگیالئیهینه مادّه‌لر کرومولین ناتریوم، نئدوکرومیل، کئتوتیفئن ج)لئیکوتریئن سیستمینه تأثیر گؤستره‌ن مادّه‌لر ۱)۵-لیپوکسیگئنازامن اینهیبیتورلاری زیلئوتون ۲)لئیکوتریئن رئسئپتورلاریم بلوکادا ائدن مادّه‌لر زافیرلوکاست، مونتئلوکاست بئرودوال، تئوفئدرین، سولوتان، "ائفاتین"آئروزولو، سئرئتید مولتیدیسک آغجیر و تنففوس سیستئ‌می اورقانلارینین (خصوصاً، برونخلار) فیزیولوژی فونک‌سییالارینین هومورال تنزیمین‌ده ۲ سوبپوپولیاسییادان اوْلان آدرئنورئسئپتورلار موهوم رول اویناییر. بوتون دیگر نئیرومئدیاتور و یا نئیرومودولیاتور سیستملرین رئسئپتورلارین‌دان فرق‌لی اولاراق ۲-آدرئنورئسئپتورلارین اویانماسی لوکالیزاسییا اوْلوندوغو توخوما، عضو و سیستملرین (او جمله‌دن، برونخلارین) فیزیولوژی فونک‌سییالارینین لنگیمه‌سینه سبب اولور. اودور کی، موختلیف منشألی برونخوسپازملارین آرادان قالدیریلماسی اۆچون پراکتیک تبابت‌ده ایستیفاده اوْلونان درمان مادّه‌لری ایچری‌سین‌ده ۲-آدرئنومیمئتیکلر ان ائففئکتیو و پئرسپئکتیو پرئپاراتلار حساب اوْلونورلار. بۇ مادّه‌لر برونخلاردا یئرلشه‌ن (سیناپسخاریجی) ۲-آدرئنورئسئپتورلاری اویاتماقلا، گ زولال کومپلئک‌سینین واسطه‌چی‌لیگیله آدئنیلاتسیکلازا فئرمئنتینین مودولیاسییاسینی تؤردیرلر. فئرمئنتین آکتیولیینین دییشمه‌سی آردیجیل اولاراق سامف-این کمیت ترکیبی و هوجئیرداخی‌لی فوسفورلاشما پروسئسلرین‌ده مووافیق دییشیک‌لیکلره سبب اوْلدوغون‌دان، برونخ سایا ازله‌لری بوشالیر و برونخوسپازم علامتلرینی آرادان قالخیر.
بو سیرانین ایزوپرئنالین، سالبوتامول، فئنوتئرول کیمی نماینده‌لری اورقانیزمه، اساساً، اینهالیاسیون، ائپینئفرین، ائفئدرین ایسه پارئنتئرال یوللا تعیین اوْلونورلار. معین ائدیلمیش‌دیر کی، ۲-آدرئنومیمئتیک آکتیولییه مالیک پرئپاراتلار پارالئل اولاراق توسقون هوجئیره و بازوفیللردن ائندوگئن ایسپازم تؤردیجی عامللرین (هیستامین، برادیکینین، سرس-آ و س.) آزاد اوْلونماسی پروسئ‌سینی ده تورموزلاییرلار. طبیعی کی، بۇ دا برونخووبستروکتیو سیمپتومون آرادان قالدیریلماسین‌دا اهمیت‌لی رول اوینایان فاکتورلاردان بیری‌دیر.
برونخولیتیک تأثیر ائففئکتلرینین گوجونه گؤره م-خولینوبلوکاتورلار آدرئنومیمئتیکلردن نزرچارپاجاق درجه‌ده گئری قالیرلار. بونا باخمایاراق، پاراسیمپاتیک سینیر تونوسونون یوکسلمه‌سیله کئچه‌ن غئیری-آللئرگیک منشألی برونخوسپازملار زامانی م-خولینوبلوکاتورلار یوکسک فارماکولوژی فعال‌لیق گؤستریرلر. برونخیال آستما زامانی بۇ قروپون آتروپین، پلاتیفیللین، مئتاسین و آترووئنت (ایپراتروپیوم برومید) کیمی نماینده‌لرین‌دن ایستیفاده اوْلونور. آترووئنت (اینهالیاسییا حالین‌دا)، خصوصیله، گوج‌لو برونخولیتیک ائففئکت تؤره‌دیر. او، هئب-i کئچمیر، آدرئنومیمئتیکلرله موقایی‌سه‌ده تأثیری تدریجه‌ن باشلاییر و ۶ ساعتا قدر داوام ائدیر.
پاراسیمپاتیک ایننئرواسییایا تأثیر گؤستره‌ن درمان مادّه‌لری ایچری‌سین‌ده تیوتروپیوم داها پئرسپئکتیو پرئپارات حساب اوْلونور. تیوتروپیوم، اساساً، م۳ یاریمتیپین‌دن اوْلان خولینورئسئپتورلاری بلوکادا ائدیر (م۱ خولینورئسئپتورلارلا موقایی‌سه‌ده ۲،۵ دفعه آرتیق). برونخولیتیک تأثیری ایپراتروپیوم‌دان گوج‌لو و داها اوزونموددت‌لی‌دیر. پرئپاراتین ان یوکسک ائففئکتی ۱،۵-۲ ساعت‌دان سوْنرا باشلاییر. گون‌ده ۱ دفعه اینهالیاسییا شکلین‌ده (پوروشوک حالین‌دا، خصوصی ایسپینخالئر اینهالیاتورو واسطه‌سیله) تعیین اوْلونور. نظره آلماق لازیم‌دیر کی، خولینوبلوکادائدیجی آکلیولییه مالیک برونخولیتیکلردن ایستیفاده ائتدیک‌ده بۇ مادّه‌لر برونخیال، توپورجک و دیگر وزلرین سئکرئتور فعالیتینی ضعیفله‌ده، تاخیکاردییا، آککوموداسییانین پوزولماسی (بو تأثیر مئتاسین، آترووئنت و تیوتروپیوم‌دا ضعیف‌دیر) و س. کیمی آرزوولونماز علاوه ائففئکتلر تؤره‌ده بیلرلر.
برونخوسپاستیک حاللارین آرادان قالدیریلماسین‌دا بیلاواسیته برونخ سایا ازله‌لرینه تأثیر گؤستره‌ن میوتروپ تأثیرلی ایسپازمولیتیکلردن ده بؤیوک موفقیتله ایستیفاده اوْلونور. بۇ قروپا، اساساً، تئوفیللین و ترکیبین‌ده تئوفیللین ساخلایان پرئپاراتلار عایید ائدیلیرلر.
تئوفیللینین بۇ ایکی کومپونئنت‌لی آنتی‌اسماتیک تأثیرینین مولئکولیار مئخانیزمی بۇ گونه قدر تام آیدینلاشدیریلمامیش‌دیر. اوللر بئله حساب ائدیردیلر کی، پرئپاراتین آنتی‌اسماتیک تأثیری برونخ سایا ازله‌لری و ایلتیهاب هوجئیره‌لرین‌ده آدئنیلاتسیکلازا و قوانیلاتسیکلازا فئرمئنتلرینین آکتیولشمه‌سی و مووافیق اولاراق سامف و سقمف-این میقدارین‌دا تؤره‌نه‌ن دییشیک‌لیکلرله الاقداردیر. سیک‌لیک نوکلئوتیدلرین کمیت ترکیبین‌ده تؤره‌نه‌ن دییشیک‌لیکلرده، خصوصاً، هللئدیجی رولو اونلاری هوجئیره داخیلین‌ده پارچالایان فوسفودیئستئرازا (فدئ) فئرمئنتلرینی تئوفیللینین بلوکادا ائتمه‌سین‌ده گؤروردولر. سیک‌لیک نوکلئوتیدلر هوجئیره فعالیتین‌ده موهوم رول اوینایان کالیوم ایونلارینین هوجئیرداخی‌لی اوپتیمال کونسئنتراسییاسینی تنزیملدیین‌دن، تئوفیللینین تعیینی برونخ سایا ازله‌لرینین رئلاک‌ساسییاسینا، ائل‌جه ده ایلتیهاب هوجئیره‌لرین‌ده ایلتیهاب مئدیاتورلارینین سینتئزی و ایفرازینین سوستلشمه‌سینه سبب اولمالی‌دیر. باشقا سؤزله، تئوفیللین برونخودیلاتاسییا و ایلتیهابلئیهینه تسیرلر تؤرتمه‌لی‌دیر.
تئوفیللین مسس-نی ایستی‌موله ائدیر، بئیین دامارلارینی تونوسلاندیریر. دیگر مئلیلکسانتینلر کیمی برونخ سایا ازله‌لریله یاناشی، باشقا سایا ازله‌لی اورقانلارا دا ایسپازمولیتیک تأثیر گؤستریر. اورک‌ده پوزیتیو اینوتروپ و پوزیتیو خرونوتروپ ائففئکتلر تؤره‌دیر. بۇ تأثیرلری ائندوگئن آدئنوزینه آنتاقونیست‌لیک گؤسترمه‌سی و بونون نتیجه‌سی کیمی کاردیومیوسیتلرده سامف-این میقدارینی و جا۲+ ایونلارینین هوجئیره‌یه داخیل اولماسینی آرتیرماسی ایله ایضاح اوْلونور.
تئوفیللینی اینهالیاسییا شکلین‌ده داخیله تعیین ائتدیک‌ده ان منفی جهتی تنففوس یوللاری سئلیک‌لی قیشاسینا قیجیقلاندیریجی تأثیر گؤسترمه‌سی‌دیر. اودور کی، آستما خسته‌لیگی زامانی اوندان اینهالیاسییا شکلین‌ده ایستیفاده اوْلونمور. اورقانیزمه اورال یوللا تعیین ائدیلیر. داخیله تعیین ائدیلدیک‌ده سۆرعتله آبسورب‌سییایا معروض قالدیغین‌دان داها چوخ آرزوولونماز علاوه ائففئکتلر تؤره‌دیر. اودور کی، پرئپاراتین تابلئت و کاپسول فورمالارین‌دان دئییل، آنجاق، تدریجه‌ن سورولان اورال درمان فورمالارین‌دان ایستیفاده اوْلونور. سودا حل اولمادیغی اۆچون پرئپاراتین اینیئک‌سییا فورماسی ائتیلئن‌دیامین مهلولون‌دا حاضرلانیر. بۇ یوللا حاضرلانان پرئپارات آمینوفیلین آدلانیر. ۱۹۶۰-جی ایللردن باشلایاراق، آستمانین موالیجه‌سین‌ده اینهالیاسییا شکلین‌ده تعیین اوْلونان -آدرئنومیمئتیکلرین و کورتیکوستئرویدلرین کلینیک ایستیفاده‌یه وسیقه قازانماسی ایله الاقدار اولاراق، تئوفیللین‌دن ایستیفاده خئی‌لی درجه‌ده آزالمیش‌دیر. حاضردا آستما خسته‌لیگی زامانی یالنیز یاردیم‌چی درمان واسطه‌سی کیمی تعیین اوْلونور. تئوفیللینین داها اوزونموددت‌لی تأثیر گؤستره‌ن پرئپاراتلاری آلینمیش‌دیر. بونلارا «تئوبیولونق» تابلئتلری، تئودور، تئوتارد، دوروفیللین رئتارد عایید ائدیلیرلر.
تئوفیللین ترکیب‌لی پرئپاراتلار ایچری‌سین‌ده آستما خسته‌لیگی و برونخوسپاستیک حاللارین فارماکولوژی کوررئک‌سییاسین‌دا ان چوخ ایستیفاده اوْلونانی ائوفیللین پرئپاراتی‌دیر. کیمیوی قورولوشونا گؤره ترکیبی تئوفیللین و ۱،۲ ائتیلئن‌دیامینین (۸۰%-این ۲۰%-ا نیسبتین‌ده) قاریشیغین‌دان عبارت‌دیر. بئله حساب ائدیرلر کی، پرئپاراتین برونخولیتیک تأثیر ائففئکتی بیلاواسیته اونون ترکیبینه داخیل اوْلان تئوفیللین کومپونئنتین‌دن آسی‌لی‌دیر. ائتیلئن‌دیامین ایسه، ایسپازمولیتیک تأثیر ائففئکتینین قوتله‌نمه‌سی و پرئپاراتین سودا حل اولماسینی تعمین ائدیر. ائوفیللین اورقانیزمه هم ائنتئرال (آغیزدان، رئکتال)، هم ده پارئنتئرال (ازلداخی‌لی و وئناداخی‌لی) یوللارلا تعیین ائدیلیر. پارئنتئرال یئریدیلمه زامام اورکدؤیونمه، آت ائنمه‌سی، باشگیجلله‌نمه و س. کیمی علاوه ائففئکتلر میدانا چیخا بیلر. پرئپاراتین ازلداخی‌لی یئریدیلمه‌سی آغری‌لی‌دیر.
مئتیلکسانتین تؤره‌مه‌لری قروپونون دئمک اولار کی، بوتون نماینده‌لری بؤی‌رک یوماقجیقلارین‌دا فیلتراسییا پروسئ‌سینی گوجله‌ن‌دیرمک، بؤی‌رک کانالجیقلاردا رئابسورب‌سییا پروسئ‌سینی (نا+، جل- ایونلاری و سویون) سوستلش‌دیرمک و بؤی‌رکلرین قان تأمیناتینی آرتیرماقلا سیدیکقوووجو تأثیر تؤردیرلر؛ لاکین دیورئتیکلرله موقایی‌سه‌ده سیدیکقوووجو تأثیرلری چوخ ضعیف اوْلدوغو اۆچون، تیببی پراکتیکادا بۇ مقصدله اونلاردان چوخ نادیر حاللاردا ایستیفاده اوْلونور.
دیپروفیللین کیمیوی قورولوش و فارماکولوژی خصوصیتلرینه گؤره تئوفیللین و ائوفیللینه اوخشار مادّهdir.Teofillinlه موقایی‌سه‌ده توکسیکی تأثیری آز، ائوفیللینله موقایی‌سه‌ده توکسیک‌لیگی چوخ، آکتیولیگی ایسه آز پرئپارات حساب اوْلونور. توخومالارا قیجیقلاندیریجی تأثیر گؤسترمیر. ایستیفاده‌سینه گؤستریشلر ائوفیللین‌ده اوْلدوغو کیمی‌دیر. ۲۰۰-۵۰۰ مق دوزالاردا گون‌ده ۳-۴ دفعه اولماقلا اورال یوللا تعیین ائدیلیر. کورس موالیجه‌سی ۱۰-۲۰ گون‌دور. لازیم گلرسه ۳-۵ گونلوک فاصیله ایله موالیجه کورسو تکرارلانا بیلر. پرئپارات، همچینین، پارئنتئرال {ا/د- ۱۰%-لی مه‌لولو ۳ مل (۳۰۰ مق) دوزادا} و (v/د- ۲،۵%-لی مه‌لولو ۵-۱۰ مل (۱۲۵-۲۵۰ مق) دوزالاردا) یوللا دا تعیین ائدیلیر.
قئید ائتدییمیز کیمی، برونخوسپاستیک حاللارین (خصوصاً، برونخیال آستمانین) پاتوگئنئتیک مئخانیزمین‌ده موهوم رول اوینایان عامللره ایلتیهاب و آلرژیفاکتورلاری عایید ائدیلیر. اکثر حاللاردا آللئرگئنین تیپینین (بیتکیلرین توزو، معین قیدا مادّه‌لری، درمان پرئپاراتلاری و س.) معین ائدیلمه‌سی و اونون آرادان قالدیریلماسی ایستیقامتین‌ده گؤروله‌ن تدبیرلر (آللئرگئنلرله تماسین آرادان قالدیریلماسی و یا ایسپئسیفیک هیپوسئنسیبلیزاسییا)، برونخیال آستما توتمالارینین موالیجه و پروفیلاکتیکاسی باخیمین‌دان یوکسک نتیجه‌لر الده ائتمه‌یه ایمکان وئریر. بزه‌ن آللئرگئنین طبیعتینی معین ائتمک ("گیزلی» آللئرگئن) و یا اونو آرادان قال‌دیرماق مۆمکون اولمور. اودور کی، برونخیال آستما و دیگر برونخوسپاستیک حاللارین کومپلئکس موالیجه‌سین‌ده ایلتیهابلئیهینه و آللئرگیالئیهینه درمان مادّه‌لرین‌دن ده گئنیش ایستیفاده اوْلونور.
فلوتیکازون، بودئسونید و مومئتازون پرئپاراتلاری دا یوکسک لیپوفیل‌لیک خوصوصیتینه مالیک اوْلدوقلاری اۆچون برونخ سئلیک‌لی قیشالارینا آکتیو شکیل‌ده نفوذ ائتمک قابیلیتینه مالیکدیرلر. هر اوچ پرئپارات اورقانیزمه اینهالیاسییا شکلین‌ده تعیین اوْلونور. بۇ مقصدله فلوتیکازون و بودئسونیدین آئروزول و پوروشوکون‌دان، مومئتازونون ایسه یالنیز پوروشوک درمان فورماسین‌دان ایستیفاده اوْلونور.
موالیجه‌سی
آستما خسته‌لیگی زامانی آللئرگیالئیهینه درمان مادّه‌لری ایچری‌سین‌ده اوستونلویو، داها چوخ حاللاردا هیستامین و دیگر آلرژیو ایلتیهاب مئدیاتورلارینم آزاد اولماسیم بلوکادا ائدن پرئپاراتلارا (کرومولین ناتریوم، نئدوکرومیل ناتریوم و کئتوتیفئن کیمی) وئریرلر. کرومولین ناتریوم سینتئتیک مادّه‌دیر. سودا یاخشی حل اولور، لاکین مده-باغیرساق تراکتین‌دان پیس سورولور. پرئپاراتین برونخلارین سئلیک‌لی قیشاسما تروپ‌لوغو یوکسک‌دیر. برونخ سئلیک‌لی قیشاسینا یاخشی نفوذ ائدیر و بورادان آبسورب‌سییا ائدیلیر. اورقانیزم‌ده مئتابولیزمه معروض قالمیر، مده-باغیرساق تراکتی و بؤی‌رکلردن دییشیلممیش شکیل‌ده خاریج اولور. آستمالئیهینه تأثیری تئوفیللین‌دن ضعیف اولسا دا، اونونلا موقایی‌سه‌ده علاوه ائففئکتلری و توکسیکلیینین آز اولماسی پرئپاراتین اساس اوستونلویو ساییلیر. آللئرگیک منشألی آستما زامانی، خصوصاً، اوشاقلاردا، توتمالارین قارشی‌سینی چوخ ائففئکتیو شکیل‌ده آلیر. ایدیوسینکراتیک (غئیری-آللئرگیک) آستمادا تأثیری ضعیف‌دیر. ایلین فسیللریله باغلی میدانا چیخان مؤوسی‌می آستما زامانی و یا خستلیین برونخیتله موشاهی‌ده اوْلوندوغو حاللاردا تأثیر گؤسترمیر. تأثیری ضعیف اوْلدوغونا گؤره آستمانین پروفیلاکتیکاسی ایستیقامتین‌ده ۲- آدرئنومیمئتیکلر و یا قلیکوکورتیکویدلرله آپاریلان موالیجه زامانی اوندان یاردیم‌چی درمان مادّه‌سی کیمی ایستیفاده اوْلونور. بۇ حال‌دا کومپلئکس موالیجه‌یه کرومولینین علاوه اوْلونماسی، ۲-آدرئنومیمئتیکلر و یا قلیکوکورتیکویدلرین ایستیفاده دوزاسینی آزالتماغا ایمکان وئریر.
آستما توتمالارینین پروفیلاکتیکاسین‌دا داخیله اینهالیاسییا شکلین‌ده آئروزول (۱۰ مق دوزادا گون‌ده ۴ دفعه) و یا پوروشوک (۲۰ مق گلیندو ۴-۸ دفعه) حالین‌دا تعیین اوْلونور. اونون مهلول شکلین‌ده اینهالیاسییا یولو ایله (نئبولایزئرلو) تعیین اوْلونان پرئپاراتی دا واردیر. آستمالئیهینه تأثیری بیر نئچه هفته قبول ائتدیکدون سوْنرا میدانا چیخیر. اودور کی، پرئپاراتین ائففئکتیولیگی ۳-۴ هفته‌لیک موالیجه‌دن سوْنرا قیمتلندیریلمه‌لی‌دیر. دیگر آنتی‌اسماتیک مادّه‌لرله موقایی‌سه‌ده جدی علاوه ائففئکتلری یوخ‌دور. بزه‌ن لوکال و یا یاییلمیش دئراماتیت، میوزیت و اونون نتیجه‌سی کیمی آیاقلاردا آغری تؤره‌ده بیلر. اینهالیاسییاسی برونخوسپازما سبب اولا بیلر. اودور کی، کرومولینین اینهالیاسییاسین‌دان بیر نئچه دقیقه اول سالبوتامول و یا تئربوتالین کیمی برونخودیلاتاتورلارین اینهالیاسییاسی توصیه ائدیلیر.
نئدوکرومیل بۇ قروپون یئنی نماینده‌سی‌دیر. پرئپاراتین آللئرگییا- علیهینه تأثیریله یاناشی، ایلتیهابلئیهینه تأثیری ده واردیر. توسقون هوجئیره‌لرین هم آللئرگیک، هم ده غئیری-آللئرگیک ایستیموللارا قارشی رئاک‌سییاسینی سوستلشدیریر. کرومولین‌دن فرق‌لی اولاراق، یاش‌لی آستماتیکلرده و غئیری-آللئرگیک طبیعت‌لی آستما زامانی دا تئراپئوتیک ائففئکت تؤره‌دیر. داخیله اینهالیاسییا شکلین‌ده (آئروزول حالین‌دا) تعیین ائدیلیر (آستما توتمالارینم پروفیلاکتیکاسی اۆچون ۲-۴ مق دوزادا گون‌ده ۲-۴ دفعه). اونون نازال ایسپرئی و اوفتالمیک مهلولون‌دان مووافیق اولاراق آللئرگیک رینیت و آللئرگیک کونیوکتیویت زامانی دا ایستیفاده اوْلونور. ان چوخ موشاهی‌ده اوْلونان علاوه ائففئکتی آغیزدا خوشا گلمه‌یه‌ن داد هیس‌سی تؤرتمه‌سی‌دیر.
کئتوتیفئنین آللئرگیالئیهینه ائففئکتیله یاناشی، آنتی‌هیستامینئرگیک تأثیر خصوصیتلری ده واردیر. ۱-۲ مق دوزادا گون‌ده ۲ دفعه اولماقلا داخیله تعیین ائدیلیر. گوج‌لو سئداتیو ائففئکت تؤرتدیی حاللاردا، ایستیفاده دوزاسینین بؤیوک حیسه‌سی آخشام ساعتلارین‌دا وئریلمه‌لی‌دیر. آغیزدا قورولوق، سئداتیو ائففئکت و سوستلوک کیمی علاوه ائففئکتلر تؤره‌ده بیلر. پرئپاراتین اوزونموددت‌لی قبولو بدن چکی‌سینی آرتیرا بیلیر.
برونخیال آستما و برونخوسپاستیک کومپونئنتله کئچه‌ن دیگر آغجیر و تنففوس یولو خسته‌لیکلرینین موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا ایستیفاده اوْلونان درمان مادّه‌لری ایچری‌سین‌ده، سون ایللر، لئیکوتریئن سیستمینه تأثیر گؤستره‌ن پرئپاراتلارا قارشی ماراق، خصوصیله، آرتماق‌دادیر. ایلتیهابی و آللئرگیک پروسئسلرین عمله گلمه‌سی و اینکیشافین‌دا چوخ موهوم رول اوینایان لئیکوتریئنلر اورقانیزم‌ده آراخیدون تورشوسون‌دان سینتئز اوْلونور. ۵- لیپوکسیگئنازا بۇ پروسئس‌ده موهوم رول اوینایان فئرمئنتلردن بیری‌دیر. اودور کی، ۵-لیپوکسیگئنازا فئرمئنتینین اینهیبیتورلاری (زیلئوتون)، ائل‌جه ده لئیکوتریئن رئسئپتورلارینی بلوکادا ائدون مادّه‌لر (زافیرلوکاست، مونتئلوکاست) یوکسک ایلتیهابلئیهینه و برونخولیتیک پرئپاراتلار حساب اوْلونورلار.
زیلئییتونون تأثیر مئخانیزمی ۵-لیپوکسیگئنازا فئرمئنتینین بلوکاداسینین نتیجه‌سی کیمی توخومالاردا اوتاکوید (لوکال هورمون) فونک‌سییاسی یئرینه یئتیره‌ن لئیکوتریئنلرین (لت)- مووافیق اولاراق لتب۴، لتج۴، لتد۴ و لتئ۴-اون سینتئزینین آزالماسی ایله ایضاح اوْلونور. زافیرلوکاست و مونتئلوکاست لتد۴ و لتئ۴-اون برونخ سایا ازله‌لری و کاپیلیار ائندوتئلین‌ده لوکالیزاسییا اوْلونان رئسئپتورلارمی کونکورئنت آنتاقونیزم پرینسیپیله بلوکادا ائدیرلر. بۇ رئسئپتورلار سیسلتی (دیگر آدییلا لتد۴ / لتئ۴ رئسئپتورلار) رئسئپتورلار آدلاندیریلیرلار. اونلارین بلوکاداسی مووافیق لئیکوتریئنلرین بۇ رئسئپتورلارا تأثیرینی آرادان قالدیردیغی اۆچون، برونخ دیوارین‌داکی ایلتیهابی پروسئس و برونخوکونستروک‌سییا علامتلری سوستلشیر، ایلتیهابلئیهینه و برونخودیلاتاتور تأثیر میدانا چیخیر. لئیکوتریئن سیسلئمینه تأثیر گؤستره‌ن پرئپاراتلارین آستمالئیهینه تأثیری اینهالیاسییا شکلین‌ده تعیین اوْلونان کورتیکوستئرویدلر و ۲-آدرئنومیمئتیکلردن ضعیف‌دیر. کسکین آستما توتمالاری زامانی اونلاردان ایستیفاده اوْلونمور، اساساً، خستلیین یونگول فورمالارین‌دا تعیین اوْلونورلار. آستمانین آغیر فورمالارین‌دا کورتیکوستئرویدلر و ۲-آدرئنومیمئتیکلرله بیرلیک‌ده ایستیفاده اوْلونورلار. بۇ ایکی قروپ پرئپاراتلارین (زیلئوتون + زافیرلوکاست و یا مونتئلوکاست) کومبینه اوْلونماسی آدیتیو تأثیر پرینسیپیله بیر-بیرینین آستمالئیهینه تأثیرینی قوووتلندیریر.
زیلئوتون گون‌ده ۴ دفعه، ۶۰۰ مق دوزادا داخیله تعیین اوْلونور (۶-۱۴ یاشلار آراسین‌داکی اوشاقلارا بۇ دوزانین یاری‌سی وئریلمه‌لی‌دیر). ۱،۸-۲،۵ ساعت- دان سوْنرا قان پلازماسین‌دا ان یوکسک قاتی‌لیق‌دا توپ‌لانیر. اورقانیزم‌دن مئتابولیتلر شکلین‌ده، اساساً، بؤی‌رکلر واسطه‌سیله (۹۰-۹۵%-i) خاریج اولور. دیسپئپتیک پوزغونلوقلار، تئمپئراتورون یوکسلمه‌سی، میالگییا، باش آغری‌سی، باشگیجلله‌نمه، یوخولولوق و س. کیمی علاوه ائففئکتلر تؤره‌ده بیلیر.
مونتئلوکسات گون‌ده ۱ دفعه یاتمازدان اول ۱۰ مق دوزادا داخیله تعیین اوْلونور. قبول اوْلونان پرئپاراتین ۷۵%-i باغیرساقلاردا آبسورب‌سییا پروسئ‌سینه معروض قالیر. زافیرلوکاست پرئپاراتین‌دان فرق‌لی اولاراق قیدا کوتله‌سی اونون سورولماسی پروسئ‌سینه تأثیر گؤسترمیر.
بئرودوال کومبینه اوْلونموش پرئپارات اوْلوب،ترکیبینه ۲-آدرئنومیمئتیک-فئنوتئرول و خولینوبلوکاتور-آترووئنت داخیل‌دیر. آئروزول حالین‌دا بوراخی‌لیr.Bronxial آستما خستلیینین موالیجه و پروفیلاکتیکاسین‌دا گئنیش ایستیفاده اوْلونور.
تئوفئدرین، سولوتان و «ائفاتین» آئروزولو دا مورککب ترکیب‌لی کومبینه اوْلونموش درمان مادّه‌لری اوْلوب، بوغولما و تنففوسون چتینلشمه‌سیله کئچه‌ن برونخوسپاستیک سیندروم‌لو آغجیر و تنففوس یولو خسته‌لیکلرین‌ده ایستیفاده olunurlar.Bu قروپون دیگر نماینده‌سی سئرئتید مولتیدیسک-آدرئنومیمئتیک سالمئتئرول ایله سئچیجی یئرلی تأثیره مالیک اوْلان قلیکوکورتیکوید فلوتیکازون پروپیوناتین کومبینه اوْلونموش پرئپاراتی‌دیr.Bronxial آستمانین موالیجه‌سین‌ده پوروشوک حالین‌دا ایستیفاده اوْلونور.
بؤلمه:خسته‌لیکلر بؤلمه:ساغلیق بؤلمه:ساغلیق علمی بؤلمه:طیب
بروس قیلبرت
بروس قیلبرت (اینگیلیسجه: Bruce Gilbert) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بروس قیلبرت ۱۸ مئی ۱۹۴۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
ریچارد دوس
ریچارد دوس (Richard DeVos، دوْغوم تاریخ:March 4, 1926) آمریکالی یازیچی
بروس قیلبرت
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ریچارد دوس
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی قرندرپیدز میشیقاندا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
مینودشت بؤلگه‌سی
حاجیلار (مینودشت) بؤلگه‌سی ، ایران ین گولوستان اوستانیندا(تورکمن صحرا) یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی حاجیلار (مینودشت) شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۷۵,۴۸۳ نفر جمعیتی واردیر.
ایداری بولونوش
شهر: مینودشت شهر: گالیکش
قایناقلار
بؤلمه:مینودشت بؤلگه‌سی بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
واویلووو
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
سومبه‌تی‌نی
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
بیرینجی فردریک (دانمارک)
بیرینجی فردریک (دانمارک) (اینگیلیسی‌جه: Frederick I of Denmark) بیر شاهی ایدی. ۱۵۲۳– ۱۰ آوریل ۱۵۳۳ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مسیحیت دینینه اعتیقاد ائتمیشدی. آتاسی بیرینجی کریستیان (دانمارک) دیر.
قایناقلار
بؤلمه:شاهلار بؤلمه:نوروژ پادیشاه‌لاری بؤلمه:دانمارک پادیشاه‌لاری
دئولوند
دئولوند(اینگیلیسجه:Deolond) هیندوستان اؤلکه‌سینین مادیا پرادش ایالتینده بیر شهر دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ شهرده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
باغلانتیسیزلار حرکتی
باغلانتیسیزلار حرکتی یوخسا تعهودی اولمایانلار حرکتی (اینگیلیسجه: Non-Aligned Movement (NAM)) بیر اولوسلار آراسی قورومودور.
قایناقلار
بؤلمه:سیاست
لقب
لَقَبْ، لقب یا عونوان بیر نوع آد دیر کی رسمیّتی یوخدور اما مومکون دور چوخلاری مثلاً بیر اینسانی بو آدا (لقبه) سسلسینلر و رسمی آد یئرینه لقبی ایشلتسینلر.
نئچه مورد عومومی لقبلر و عونوانلاری میثال اۆچون ؛
قایناقلار
بؤلمه:لقب‌لر بؤلمه:عونوانلار
بولستراشتسه
بولستراشتسه (لهیستانجا: Bolestraszyce) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودکارپاتسکیه اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1700 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bolestraszyce»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جان دی. فردریکس
'''جان دی. فردریکس''' (اینگیلیسجه: John D. Fredericks) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. واشنقتون و جفرسون بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۶۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
وزیولی، ولقوقراد اوبلاستی
وزیولی، ولقوقراد اوبلاستی (Vesyoly, Kotelnikovsky District, Volgograd Oblast Весёлый) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
محمد العطاس
محمد العطاس (اینگیلیسجه: Mohammed Al Attas) (دوْغوم:August 5, 1997 ایمارات) بیر فوتبالیست. الجزیره فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
ریچموند آرکت
ریچموند آرکت (اینگیلیسجه: Richmond Arquette؛ دوغوم۲۱ آگوست ۱۹۶۳)آمریکالی فیلم آیونجوسودور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکالی اویونچولار
قارا تپه(نمین)
قارا تپه(نمین) کندی نمین بؤلگه‌سی‌نین، ویلکیج بخشی و اورتا ویلکیج دهیستانی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین نفر اهالی سی و ۱۳۸ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:نمین بؤلگه‌سی‌نین کندلری
شلاله (درگی)
شلاله — آذربایجان دا نشر اولونان ادبیات درگیسی.
حاقیندا بیلگی
" شلاله "  درگیسی‌نین ایلک نؤمره‌سی 1913-جو ایل ژانویه آیی‌نین 19-دا ایشیق اوزو گؤروب. سون ساییسی ایسه 4 ژانویه 1914-جو ایل تاریخده نشر ائدیلمکله جمعی 56 ساییدا چیخمیشدی.
مویرا کلی
مویرا کلی (اینگیلیسجه: Moira Kelly) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Moira Kelly»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
مالداهیا
مالداهیا (اینگیلیسجه:Maldahia) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۱۰ کیلومتر موربّع دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
وست فالز، پنسیلوانیا
وست فالز، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:West Falls, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۸۲ نفر ایمیش و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Falls, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ووکاش فابیانیسکی
ووکاش فابیانیسکی (اینگیلیسجه: Łukasz Fabiański) (دوْغوم:April 18, 1985 کوستژن ناد اودران) بیر فوتبالیست. وستهام یونایتد فوتبال کولوبو و لهیستان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کوستژن ناد اودران دوغوملولار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:لخ پوزنان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لقیا ورشو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:آرسنال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سوانزی سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:وستهام یونایتد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
ایستنلی ال. قرئیج
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:هاواردن، آیووا دوغوملولار بؤلمه:آیووا دموکراتلاری بؤلمه:سو سیتی، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
شانون چایی
شانون چایی (River Shannon، ، Shannon (Fluss)، Shannon (fleuve)، شانون، Шаннон (река)) ایرلند اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۳۶۰٫۵ کیلومتر دیر. بۇ گۆن شانون چاییندان ثانییه‌ده ۲۰۸٫۱ متر مکعب سۇ آخیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«River Shannon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
سوی‌آد
سوی آد یا دا عائیله آدی و یا بؤیوک آد کامیل آدین بیر بؤلومو دور.
سوی آد بیر شخصین آدی نین بیر بؤلومو دور کی او شخصین بیر عائیله‌یه باغلی اولماغین گؤستریر.
چیدنیک دوژی کلونیا
چیدنیک دوژی کلونیا (لهیستانجا: Trzydnik Duży-Kolonia) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانیندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Trzydnik Duży-Kolonia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤیرک داشی خسته‌لیگی
بؤیرک داشی خسته‌لیگی – بؤیرکلرین ان چوخ یاییلمیش خسته‌لیکلرین‌دن بیری‌دیر. بؤیرکداشی خسته‌لیگی (بدخ) – مادده‌لر موبادیله‌سینین موختلیف ائندوگئن و/و یا ائکزوگئن سببلردن پوزولماسی خسته‌لیگی‌دیر. بعضی حاللاردا ارثی کاراکتئر داشیییر، همین زامان سیدیک یوللاری سیستئمین‌ده داشلارین یارانماسی ایله سجییه‌لنیر. بۇ زامان بؤیرکلرده و/و یا سیدیک خاریج ائدن دیگر اورقانلاردا داشلار عمله گلیر. داشلار هم کیچیک (۳ مم-دک)، هم ده ایری (۱۵ سم-دک) اؤلچولرده اولا بیلر. بعضی حاللاردا بؤیرک داشلاری اؤزونو هئچ بیر علامتله بوروزه وئرمه‌دن اوزون مدت مؤوجود اولا بیلر. بۇ حال‌دا اونلار دیگر اورقانلارین هر هان‌سی بیر خستلیینین موایینه ائدیلمه‌سی زامانی آشکار ائدیلیر. اکثر حاللاردا ایسه اونلار آغری توتمالاری، سیدیک ایفرازی زامانی اوْلان پوزغونلوقلار (بو باره‌ده خستلیین سیمپتوملاری بؤلمه‌سین‌ده اوخویا بیلرسینیز) و دیگر علامتلرله موشاییت اوْلونورلار. بؤیرک داشی خستلیینی موطلق موالیجه ائتمک لازیم‌دیر. موالیجه ائدیلمدیی حال‌دا اونون فونون‌دا پیئلونئفریت خسته‌لیگی ده اینکیشاف ائده بیلر.
ائپیدئمیولوگییا
ائپیدئمیولوگییا اورولوژی خسته‌لیکلر آراسین‌دا بدخ راستگلمه تئزلیینه گؤره یالنیز ایلتیهابی-اینفئکسیون خسته‌لیکلردن گئری قالیر. بدخ ایسته‌نیله‌ن یاش‌دا اوزه چیخا بیلر، لاکین بۇ خستلیین ۳۰-۳۵ یاش آراسی اوْلان اینسانلاردا داها چوخ تصادف ائدیلمه‌سی موشاهی‌ده ائدیلیر. بدخ گئنیش یاییلمیش خسته‌لیک‌دیر و حاضردا دونیانین بیر چوخ اؤلکه‌لرین‌ده خسته‌له‌نمه آرتی‌می تئندئن‌سییاسی قئی‌ده آلینیب. کیشیلر بۇ خسته‌لییه قادینلاردان ۳ دفعه چوخ دوچار اولورلار. آذربایجانین معین بؤلگه‌لرین‌ده (گنجه، شکی، لنکران) بو خسته‌لییه خصوصیله تئز-تئز راست گلینیر و او، ائندئمیک کاراکتئر داشیییر.
ریسک فاکتورلاری
► سیدیک یوللارینین (بؤیرکلر، سیدیک آخارلاری، سیدیک کیسه‌سی و اورئترا) آنومالییالاری.
► اورودینامیکانین بوتون سوییه‌لرده و تظاهرلرده پوزونتولاری.
► هیپئرپاراتیرئوز، بؤیرک کانالجیغی آسیدوزو (تام/قیسمه‌ن)، یئیونویلئال آناستوموز، کرون خسته‌لیگی، نازیک باغیرساغین رئزئک‌سییاسی، مالابسورب‌سییا سیندرومو، سارکویدوز، هیپئرتیرئوز، سیدیک یوللارینین ایلتیهابی خسته‌لیکلری.