cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دایو اوکینی
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
اوکرووهلا (بلانسکو)
اوکرووهلا (بلانسکو) (چک‌جا: Okrouhlá (Blansko District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۹۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۳۲ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
چلاکود
چلاکود(اینگیلیسجه:Chelakode) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
میچورینایسکای، بیلقاراد اوبلاستی
میچورینایسکای، بیلقاراد اوبلاستی (Michurinsky, Belgorod Oblast Мичуринский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بیلقاراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
۲۰۱۷-جی ایلده فیل دیشی ساحیلی
بۇ مقاله ۲۰۱۷-جی ایلینده فیل دیشی ساحیلی اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
اؤلوملر
Cheick Ismael Tiote 8920.JPG
نیک، نیویورک
نیک، نیویورک (اینگیلیسجه:Nyack, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۷۶۵ نفر ایمیش و ۴٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nyack, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بوریستسوو
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
آکتاشوو، باشقیردیستان
آکتاشوو، باشقیردیستان (Aktashevo, Khaybullinsky District, Republic of Bashkortostan Акташево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
اوقاندا بایراغی
قایناقلار
بؤلمه:اؤلکه‌لر بایراغی
پائولو سرجیو سیلوستر دو ناسیمینتو
پائولو سرجیو سیلوستر دو ناسیمینتو (اینگیلیسجه: Paulo Sérgio (footballer, born 1969)) (دوْغوم:June 2, 1969 سائو پائولو) بیر فوتبالیست. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۶۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:کورینتیانس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بایر ۰۴ لورکوزن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ا.اس. رم کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:الوحده ایمارات کولوبونون اویونچولاری
مستالی بی‌لی
مستالی بَی‌لی (تورکجه: Məstalıbəyli) آذربایجان جومهوریتینین جبراییل رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. ۱۹۹۲-جی ایلدن ائرمنیستان سیلا‌حلی قوه‌لری‌نین ایشغالی آلتیندادیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
نوویس، تکزاس
نوویس (اینگیلیسجه: Novice, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۳۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:تکزاس ایالتی شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی بؤلمه:آمریکا شهرلری
کالو اوچه
کالو اوچه (اینگیلیسجه: Kalu Uche) (دوْغوم:November 15, 1982 Aba) بیر فوتبالیست. المرخیه فوتبال کولوبو و نیجریه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
پوتاو، اوکلاهوما
پوتاو، اوکلاهوما (Poteau, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸۲  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۵۲۰ نفر دیر. بۇ شهر ۱۴۹ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Poteau, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اوکلاهوما ایالتین شهرلری
ارت بارون
ارت بارون (اینگیلیسجه: Art Baron) آمریکالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ارت بارون ۵ ژانویه ۱۹۵۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کیبلر (آرکانزاس)
کیبلر (آرکانزاس) (Kibler, Arkansas) آمریکانین آرکانزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 0.94 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 961 نفر و اها‌لی سیخلیغی 83.67 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:آرکانزاس ایالتین شهرلری
دیوی زلکه
دیوی زلکه (اینگیلیسجه: Davie Selke) (دوْغوم:January 20, 1995 شرندورف) بیر فوتبالیست. هرتابرلین فوتبال کولوبو و آلمان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۹۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:وردر برمن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لایپزیق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هرتابرلین کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:شرندورف دوغوملولار
فلوید، آرکانزاس
فلوید، آرکانزاس (اینگیلیسجه:Floyd, Arkansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آرکانزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Floyd, Arkansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بارنالا خورد
بارنالا خورد (اینگیلیسجه:Barnala Khurd) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
کانیه، بوتسوانا
کانیه، بوتسوانا (اینگیلیسیجه: Kanye, Botswana) بوتسوانا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۳۰۶ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۴۵۱۹۶ نفردیر.
بارنالا خورد
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کانیه، بوتسوانا
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
هوساتی
هوساتی(اینگیلیسجه:Hosatti) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کاستلینا ین کیانتی
کاستلینا ین کیانتی (ایتالیاجا: Castellina in Chianti) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۸۵۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۷۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و توسکانی اوستانیندا دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Castellina in Chianti»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
یاغیش مئشه‌سی
یاغیش مئشه‌سی — ايلليک ان آز 1750–2000 میلیمتر ياغيش ا دايالي، يوکسک ياغيش میقداری ايله بوتونلئشيک اورمان لاردير.
استوا خطیدن اعتباراً قۆطبلر آ دۇغرو ۲۳ ° شیمال ۲۷ ° جنوب پاراللری آراسیندا  ایشتیراک ائدن تروپیک (چوخ ایستی) یاغیش مشه‌لری،  بۆتون ایلی ایحاطه ائدن دایمی ایستی‌لیک و نم‌لی‌لیک ایله، داواملی صورت‌ده بؤیوین گئنیش یارپاق‌لی آغاجلار کاراکتریزه ائدیر. آغاجلار بۆتون ایل یارپاقلارینی بیر طرف‌دن دؤکرلرکن، دیگر طرف‌دن یئنی‌لرینی سوردوکلری اۆچون،  دایمی یاشیل مشه‌لر  دا دییلر.
قایناقلار
بؤلمه:جوغرافیا بؤلمه:دوغا بؤلمه:طبیعت
چپورووو، روسیه
چپورووو، روسیه (Chepurovo Чепурово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
۱۹۸۷-جی ایلده دانمارک
بۇ مقاله ۱۹۸۷-جی ایلینده دانمارکدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۷-جی ایلده دانمارک بؤلمه:۱۹۸۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
فیلیپ دورشئیمر
فیلیپ دورشئیمر (اینگیلیسجه: Philip Dorsheimer) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۷۹۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۶۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۶۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:لایونز، نیویورک دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آمیلکار باربوی
آمیلکار باربوی (اینگیلیسجه: Amílcar Barbuy) (دوْغوم:March 29, 1893 برزیل) بیر فوتبالیست. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۸۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:کورینتیانس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:پالمیراس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لاتزیو کولوبونون اویونچولاری
شیبیه
شیبیه (فارسجا: شیبیه), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دزفول بؤلگه‌سی‌نین، سردشت بؤلومو و ماهوربرنجی قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
شیبیه کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۸۵ نفر اهالیسی و ۱۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۳۴ نفری کیشی و ۵۱ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۲ نفری ساوادلی و ۶۲ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
شیکاقو فایر
شیکاقو فایر (اینگیلیسی‌جه: Chicago Fire Soccer Club) بیر فوتبال کولوبودور. Major League Soccer دَسته‌سینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۲۰٬۰۰۰ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chicago Fire Soccer Club»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
آمونیوم دی‌هیدروژن فوسفات
آمونیوم دی‌هیدروژن فوسفات (Ammonium dihydrogen phosphate, Дигидроортофосфат аммония، فوسفات أمونيوم ثنائي هيدروجين) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال حالتینده تاپیلار. آمونیوم دی‌هیدروژن فوسفات هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Ammonium dihydrogen phosphate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
پتر وال.ان.جی.
پتر وال.ان.جی. (اینگیلیسجه: Peter Vallone Jr.) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. فوردهام بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۶۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کویینز دوغوملولار بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
ککسبرق، پنسیلوانیا
ککسبرق، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Kecksburg, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kecksburg, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هیو اورت
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hugh Everett III»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
کلیف ایستیرنز
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فلوریدا جومهوریتچیلر بؤلمه:اوکالا، فلوریدا سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
چلاک, راجاستان
چلاک, راجاستان (اینگیلیسجه:Chelak, Rajasthan) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۰۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لوفاستر ستلانس
لوفاستر ستلانس (Lophaster stellans)  دریسی دیکنلیلر تیپینه عایید حئیوان نؤعو. خارپوستان یا دریسی دیکنلیلر دنیزلرین دیبینده یاشایان و بدنلری تقارون شُعاع قۇرولوشا مالیک اوْلان حئیوانلاردیر. اوْنلارین اجدادی ایکیطرفلی تقارون حئیوانلار اوْلموش‌دور. ایکینجی بدن بوْش‌لوغو (سلوم) یاخشی توسعه ائتمیشدیر. اساساً حرکت فونکسیاسی داشییان سۇ-دامار و یا آمبولاکرال سیستمه مالیک‌دیر. بۇ سیستم بیرده تنفوس، قیسمن ایفرازات و باشقا خۆصوصیت لر دا یئرینه یتیریر. داخیلی اوْرقانلار بدن بوشلوغوندا یئرلشیر. دریسیتیکان‌لیلار تیپی ۵ صینفه بؤلونور: دنیز اۇلدوزلاری، دنیز لاله‌لری، اوْفیورلار، دنیز کیرپیلری و هولوتوریلر. خزر دنیزینده یاشامیر.
قایناقلار
https://en.wikipedia.org اینگیلیسیجه ویکی پدیا
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:دنیز اۇلدوزلاری بؤلمه:دریسی دیکنلیلر
آسیا اویونلاری
آسیا اویونلاری یادا آسیاد کیمی تانینان، هر دوْرد ایل عرضینده، هر بیر آسیا دان اولان ایدمانچیلار آراسیندا تشکیل اولان بیر قاره‌ده نئچه ورزیشلی رویداد دیر.
قایناقلار
بؤلمه:ایدمان آسیادا
پلنتیوود، مونتانا
پلنتیوود (اینگیلیسجه: Plentywood, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۷۸۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ابی دوکسیم
ابی دوکسیم (آیوپاک آدی: 1,1'-[oxybis(methylene)]bis{4-[(E)-, Obidoxime) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۸۸٫۳۰۲ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
هکلا، آریزونا
هکلا (اینگیلیسجه: Hecla, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
لاخنور
لاخنور (اینگیلیسجه:Lakhnor) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر.
اوکراین بایراغی
اوکراين بايراغی، بوغدا مزرعه‌لری‌نين اۆستونده‌کی گؤیو ايفاده ائدیر. ۱۹۱۸ ایلینده اوکراینين میلّی بايراغی سئچیلدی. بایراغین اۆست یاری‌سینین رنگی گؤی و آشاغی یاریسی دا ساریدیر. شوروی بیرلیگی زامانیدا ميلّيتچی‌ليک نیشانی اوْلان بو بايراق ياساقلانميش ایدی و آیری بیر بایراغین رسمیتی وارایدی. بوگونکو بايراق ۱۹۹۱ ایلینده قبول ائدیلیب.
لاخنور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اوکراین بایراغی
قایناقلار
بؤلمه:اؤلکه‌لر بایراغی
جف چاس
جف چاس (اینگیلیسجه: Jeff Chase) آمریکالی اوْیونچو. ۱۷ ژانویه ۱۹۶۸ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
قمینا یلنقوو
قمینا یلنقوو (لهیستانجا: Gmina Jeleniewo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 131.84 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و پودلاسکی اوستانیندا یئرلشیر.
سنت چارلز، آیداهو
سنت چارلز، آیداهو (St. Charles, Idaho) آمریکانین آیداهو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۶۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۱ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۸۰٫۳ اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیداهو ایالتین شهرلری
ماریون، نبراسکا
ماریون (اینگیلیسجه: Marion, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قمینا یلنقوو
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Jeleniewo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جف چاس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jeff Chase»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
زاریتشی
زاریتشی (چک‌جا: Záříčí) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۹۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۴۳ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Záříčí»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
فرانسیس استور
فرانسیس استور (Francis Stuart) یازیچی - ۲۹ آوریل ۱۹۰۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۲ فوریه ۲۰۰۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Francis Stuart»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
اوسپنکا، هشترخان ویلایتی
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری
فرانسیس استور
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
مایک کلی
مایک کلی (اینگیلیسجه:Mike Kelly (Pennsylvania politician)) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. پیتسبورگ شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:پنسیلوانیا دوغوملو ایش آداملاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:باتلر، پنسیلوانیا دوغوملولار
چشمان
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
مارکو بوده
مارکو بوده (اینگیلیسجه: Marco Bode) (دوْغوم:July 23, 1969 اویتروده آم هارتس) بیر فوتبالیست. آلمان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
متی ورچه
متی ورچه (اینگیلیسجه: Matty Virtue) اینگیلیسلی فوتبال اوْیونچوسو و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
وینوهرادن
وینوهرادن (Vynohradne Виноградное) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر نۇفوس سایی‌سی اساسیندا 1494 نفر دیر. 1971 میلادی ایلینده تاسیس اولونوب.
متی ورچه
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
مالکوم میدلتون
مالکوم میدلتون (اینگیلیسجه: Malcolm Middleton) موسیقیچی - ایندی راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. مالکوم میدلتون ۳۱ دسامبر ۱۹۷۳ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ولید حسین
ولید حسین (اینگیلیسجه: Waleed Hussain) (دوْغوم:May 15, 1992 ایمارات) بیر فوتبالیست. شباب الاهلی ایمارات فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:الفجیره ایمارات کولوبونون اویونچولاری
تترینو، روسیه
تترینو، روسیه (Tetrino Тетрино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و مورمانسک اوبلاستیندا یئرلشیب. 1660 میلادی ایلینده تاسیس اولونوب.
ام‌نوشه
ام نوشه (فارسجا: ام نوشه), کندی خوزیستان اوستانینین خرمشهر بؤلگه‌سینین، مركزئ بؤلومو و  غرب كارون قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
تترینو، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:مورمانسک کندلری
ام‌نوشه
جوْغرافیایی موْقع
ام نوشه کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 114 نفر اهالیسی و 19 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 57 نفری کیشی و 57 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 68 نفری ساوادلی و 34 نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:خرمشهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ایزابلا، میزوری
ایزابلا، میزوری (اینگیلیسجه:Isabella, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۹۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Isabella, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
یان وان هالست
یان وان هالست ، (دوغوم: ۱۸ دسامبر ۱۹۰۳ - ۱ آقوست ۱۹۷۵) بیر هولندلی موهندیس ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:هولندلی موهندیسلر
موسکیانو
موسکیانو (ایتالیاجا: Moschiano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۷۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1701 نفر ایمیش.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Moschiano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آمونیوم دی‌نیترآمید
آمونیوم دی‌نیترآمید (Ammonium dinitramide, Динитрамид аммония) بیر شیمیایی ماده. آمونیوم دی‌نیترآمید نیتروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Ammonium dinitramide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
امبت دیویتس
امبت دیویتس (اینگیلیسجه: Embeth Davidtz) آمریکالی اوْیونچو
۱۴۱۲-جی ایلده فرانسه
دوْغوملار
بؤلمه:۱۴۱۲-جی ایلده اؤلکه‌لر
امبت دیویتس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Embeth Davidtz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دومینیک یاکوبتی
دومینیک یاکوبتی (اینگیلیسجه: Dominic Jacobetti) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۲۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۹۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۹۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:نقونه، میشیقان دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آنتونیو ماکدا
آنتونیو ماکدا (اینگیلیسجه: Antonio Maceda) (دوْغوم:May 16, 1957 Sagunto) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آدورام کیسی
آدورام کیسی (اینگیلیسجه: Adoram Keisi) (دوْغوم:June 17, 1972 ايسراییل) بیر فوتبالیست. ايسراییل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سمبیاوارامبال
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لتووو، روسیه
لتووو، روسیه (Letovo Летово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
آرتور جی.ناسکارلا
آرتور جی.ناسکارلا (اینگیلیسجه: Arthur J. Nascarella) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arthur J. Nascarella»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
والدکیرشن
والدکیرشن (Waldkirchen) آلمانین  بایرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۵۷۳ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین ۸۰٫۰۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.waldkirchen.de والدکیرشن شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
کیسر (آرکانزاس)
کیسر (آرکانزاس) (Keiser, Arkansas) آمریکانین آرکانزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.9 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 759 نفر و اها‌لی سیخلیغی 729.08 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:آرکانزاس ایالتین شهرلری
ورخ-انوز
ورخ-انوز (Verkh-Anos Верх-Анос) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای جومهوریتینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای جومهوریتین کندلری
کنی یوکو
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اوکلید، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:کلیولند سیاستچیلری
کریشناپورام, تانجاوور دیستریکت
کریشناپورام, تانجاوور دیستریکت (اینگیلیسجه:Krishnapuram, Thanjavur district) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قمینا یلچ-لاسکوویتسه
قمینا یلچ-لاسکوویتسه (لهیستانجا: Gmina Jelcz-Laskowice) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 168.1 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سلیزیا سفلی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Jelcz-Laskowice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لوفاستر قاینی
لوفاستر قاینی (Lophaster gaini)  دریسی دیکنلیلر تیپینه عایید حئیوان نؤعو. خارپوستان یا دریسی دیکنلیلر دنیزلرین دیبینده یاشایان و بدنلری تقارون شُعاع قۇرولوشا مالیک اوْلان حئیوانلاردیر. اوْنلارین اجدادی ایکیطرفلی تقارون حئیوانلار اوْلموش‌دور. ایکینجی بدن بوْش‌لوغو (سلوم) یاخشی توسعه ائتمیشدیر. اساساً حرکت فونکسیاسی داشییان سۇ-دامار و یا آمبولاکرال سیستمه مالیک‌دیر. بۇ سیستم بیرده تنفوس، قیسمن ایفرازات و باشقا خۆصوصیت لر دا یئرینه یتیریر. داخیلی اوْرقانلار بدن بوشلوغوندا یئرلشیر. دریسیتیکان‌لیلار تیپی ۵ صینفه بؤلونور: دنیز اۇلدوزلاری، دنیز لاله‌لری، اوْفیورلار، دنیز کیرپیلری و هولوتوریلر. خزر دنیزینده یاشامیر.
قایناقلار
https://en.wikipedia.org اینگیلیسیجه ویکی پدیا
نانداقون
نانداقون(اینگیلیسجه:Nandagaon) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
لوفاستر قاینی
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:دنیز اۇلدوزلاری بؤلمه:دریسی دیکنلیلر
نانداقون
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سوئد
سوئد رسمی آدی سوئد شاهلیغی (سوئد: Konungariket Sverige). شومالی اوروپادا ایسکاندیناوی یاریماداسیندا یئرلشن بیر دؤولتدیر. اؤلکه غربدن نوروژ شاهلیغی و شومال–شرقدن ایسه فنلاند ایله قورو سرحدلره مالیکدیر. شرقده بوتنیک کؤرفزی و بالتیک دنیزی، جنوب-غربده سکاگرراک، بالت و اؤرسوند بوغازلارینا چیخیر. جنوب-غربده اؤرسوند کؤرپوسو واسیطه‌سیله دانمارک ایله قورو نقلیات یوللارینا مالیکدیر.
۱۹۹۵-جی ایلده‌ن آوروپا بیرلیگینین عضوودور. ۴۵۰.۲۹۵ km² اراضی‌سی اوْلان سوئد آوروپا بیرلیگی اؤلکه‌لری آراسیندا اراضی‌سینه گؤره اۆچونجو ان بؤیوک دؤولت‌دیر. اهالی‌سی ۹.۴ میلیون نفردیر. اهالی سیخ‌لیغی آشاغی‌دیر، لاکین اؤلکه‌نین جنوب حیصّه سینده سیخ‌لیق داها بؤیوک‌دور. اهالینین ۸۵%-i شهرلرده یاشاییر و اؤلکه‌ده اۇربانیزاسییا آرتیر. ان بؤیوک شهری ایستوکهولمدور (شهر اهالی‌سی ۱.۳ میلیون، متروپولییا اهالی‌سی ۲ میلیون نفر). سوئد اینضیباطی اوْلاراق ۲۱ اراضی واحیدین‌دن عبارت‌دیر: بلئکینگئ، دالارنا، گاولئبورگ، گوتلاند، هاللاند، ژامتلاند، ژؤنکوپینگ، کالمار، کرونوبئرگ، نورربوتتئن، اؤربرو، اؤستئرگوتلاند، سکان، سودئرمانلاند، ایستوکهولم، اۇپپ‌سالا، وارملاند، واستئربوتتئن، واستئرنوررلاند.
سوئدین اۇزون مدت‌لی موستقیل‌لیک عنعنه‌لری وار، اؤلکه اؤز موستقیللیینی هله اوْرتا عصرلرده الده ائتمیش‌دیر. ۱۷-جی عصرده سوئد اؤز توْرپاقلارینی گئنیشله‌ن‌دیره‌رک ایمپراتورلوغو حالینا گتیرمیش‌دیر. لاکین سوْنرادان ۱۸-جی و ۱۹-جو عصرلرده سوئد اؤز اراضیلرینین چوْخ حیصّه سینی ایتیرمیش، اؤلکه‌نین شرق توْرپاقلارینین دئمک اوْلار هامی‌سی روسیه طرفین‌دن ایشغال اوْلونموش‌دور. سوئدین داخیل اوْلدوغو سوْنونجو مۆحاریبه ۱۸۱۴-جو ایلده باش وئریب، همین تاریخ‌دن بری سوئد بۆتون مۆحاریبه‌لرده نئیترال مؤقع توتماق‌دادیر.
تاریخی
اوْرتا عصرلرده ایندیکی سوئد اراضی‌سینده ویکینقلرین گۆج‌لو دؤولتی مؤوجود ایدی. ویکینقلر ۸-جی عصردن باشلایاراق اۆچ عصر مدتین‌ده سوئدده حاکم قوه اوْلموشلار. اوْنلارین حاکمیّتی ۱۱-جی عصرده مسیحیّتین یاییلماسی ایله باشا چاتمیش‌دیر. مۆعاصیر سوئد دؤولتی ۱۳۹۷-جی ایلده یارادیلمیش کالمار بیرلیگینین ۱۶-جی عصرده داغیلماسین‌دان سوْنرا یارانمیش‌دیر. سوئدین موستقیل کرال‌لیق کیمی فورمالاشماسین‌دا کرال قوستاو ووسانین اهمیت‌لی رولو اوْلموش‌دور. قوستاو واسا ۱۵۲۳-جو ایلده حاکمیّته گلدیک‌دن سوْنرا روم کاتولیک کلیساسی ایله علاقه‌نی کسمیش و کلیساده رئفورماسییایا باشلامیش‌دیر. ۱۵۲۷-جی ایلده کلیسایه مخصوص توْرپاقلار اوْندان آلیندی. ۱۵۳۸ و ۱۵۵۸-جی ایللرده وئرگی سیستمینده دییشیک‌لیکلر ائدیل‌دی. اؤلکه‌نین خاریجی تیجارتاینی الده ساخلایان مونوپولیست قوه‌لر اؤلکه‌دن قووول‌دو. کرال قوستاوین دؤورونده سوئد دونیادا ایلک مۆعاصیر اوْردو قوروجولوغونا باشلایان اؤلکه اوْلدو. سوئد واسا سولاله‌سینه مالیک حؤکمدارلار طرفین‌دن ۱۵۲۳-۱۶۵۴-جو ایللرده ایداره اوْلونوردو. کرال قوستاو مۆعاصیر سوئدین قوروجوسو حساب اوْلونور. ۱۷-جی عصرده سوئد آوروپادا سوپئردؤولت اوْلاراق یوکسلمه‌یه باشلادی. بۇندان اوّل سوئد شیمالدا یئرلشن، سئی‌رک اهالییه مالیک کاسیب بیر اؤلکه ایدی. سوئد ایمپیراتورلوغو کرال قوستاو ۲-جی آدولفون دؤورونده یوکسلمه‌یه باشلادی، اوْ روسیه و رئچ پوسپولیتا ایله ۳۰ ایللیک مۆحاریبه نتیجه‌سینده بؤیوک اراضیلر ایشغال ائتدی. بیرده بۇ مۆحاریبه نتیجه‌سینده سوئد مقدس روم ایمپیراتورلوغونا داخیل اوْلان دؤولتلرین یاری‌سینی ایشغال ائتدی. کرال قوستاو ۲-جی آدولف مقدس روم ایمپیراتورلوغونی تماماً ایشغال ائدرک اوْنون یئنی ایمپراتورو اوْلماق ایستییردی. لاکین اوْ بونا نایل اوْلا بیلمه‌دی، ۱۶۳۲-جی ایلده ایمپراتور لوتزئن دؤیوشونده اؤلدورول‌دو. بۇ مۆحاریبه نتیجه‌سینده آلمانیا بؤیوک زیان دی‌دی، سوئد قوْشونلاری آلمانین اۆچده بیرینی تماماً خارابا قوْیدو. مۆحاریبه‌دن سوْنراکی دؤورده سوئد ایمپیراتورلوغو دانمارکنی، فنلاندنی، بالتیکیانی اؤلکه‌لری، قوزئی آلماننین بعضی اراضیلرینی اله کئچیردی. ۱۷۲۰-جی ایلده سوئدین اهالی‌سی (ایشغال اوْلونموش اراضیلری سایمادان) ۱.۴ میلیون نفر ایدی، اهالینین بؤیوک اکثریتینین مشغولیتی ایسه اکینچی‌لیک اوْلاراق قالمیش‌دی.
۱۷۰۰-جو ایلده بؤیوک شیمال مۆحاریبهسی باشلادی. مۆحاریبه روسیه، لهیستان و دانمارکنین بیرلشمیش قوه‌لرینین سوئده هوجومو ایله باشلادی. همین ایلده ناروا دؤیوشو باش وئردی. مۆعاصیر ائستونییا اراضی‌سینده باش وئرمیش بۇ دؤیوش‌ده ۳۵.۰۰۰ روس عسگری ایله ۱۰.۰۰۰ نفرلیک سوئد قوْشونو اۆز-اۆزه گلدی. ایمپراتور ۱۲-جی کارلین شخصاً اداره ائتدیی سوئد قوْشونو دؤیوش عرضین‌ده روسلاری محاصره‌یه آلاراق اوْنلاری دارماداغین ائتدی. بۇ دؤیوش‌ده ۱۰.۰۰۰ روس عسگری اؤلدورول‌دو، ۲۰.۰۰۰ عسگر ایسه سوئدلیلره اسیر دۆشدو، بیرده بؤیوک میقداردا سیلاح و سورسات سوئدلیلرین علینه کئچدی. سوئدلیلرین ایتکی‌سی تخمیناً مین نفر ایدی. تخمیناً دؤرد ایل سوْنرا روس ایمپراتورو چوْخ بؤیوک اوْردو ییغاراق ناروایا یئنی‌دن هوجوم ائدیب، بؤیوک ایتکیلر حسابینا اوْنو گئری آلا بیل‌دی. لاکین مۆحاریبه‌نین هللئدیجی دؤیوشو اوْلان پولتاوا دؤیوشونده روسلار غالیب گلدیلر. بۇندان سوْنرا ایمپراتور ۱۲-جی کارل ۱۷۱۶-جی ایلده نوروژه هوجوم ائتدی، لاکین دؤیوشلرین بیرین‌ده اؤلدورول‌دو. ۱۷۲۱-جی ایلده مۆحاریبه‌نین باشا چاتماسی ایله نیشتادت موقاویله‌سی ایمضالان‌دی. بۇ مۆحاریبه نتیجه‌سینده سوئد ایمپراتورلوغو کیمی اؤز یئرینی ایتیردی، موقاویله‌نین شرطلرینه گؤره روسیهیا بؤیوک اراضیلر وئریل‌دی، بیرده مۆحاریبه دؤورونده تخمیناً ۲۰۰.۰۰۰ نفر سوئدلی اؤلدورول‌دو.
۱۸۰۹-جو ایلده روسیه یئنی‌دن هوجوم ائدرک سوئده داخیل اوْلان فنلاندنی ایشغال ائتدی. سوئده مدنی و ایقتیصادی جهت‌دن چوْخ یاخین اوْلان فنلاند ۱ عصردن آرتیق بیر مدت ارازین‌ده روسیه نین زول‌مو آلتیندا قالدی. ۱۸۱۴-جو ایلده سوئد نوروژه مۆحاریبه اعلان ائتدی، مۆحاریبه نتیجه‌سینده هر ایکی اؤلکه‌نین داخیل اوْلدوغو و ۱۹۰۵-جی ایله کیمی مؤوجود اوْلان بیرلیک یاران‌دی. بۇ سوئدین داخیل اوْلدوغو سوْنونجو مۆحاریبه ایدی.
۱۹-جو عصرین سوْنلارین‌دان باشلایاراق سوئدلیلر آمریکایا کؤچمه‌یه باشلادیلار. ۱۸۵۰-جی ایلده‌ن ۱۹۱۰-جو ایله قدر تکجه آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-آ ۱ میلیون سوئدلی موهاجیرت ائدیب. ۱۸۷۰-جی ایلده‌ن اعتباراً سوئدده سۆرعت‌لی ایقتیصادی اینکیشاف باشلادی. ۲۰-جی عصرده باش وئره‌ن هر ایکی دونیا مۆحاریبه‌لرین‌ده سوئد نئیترال مؤقع‌ده اوْلدو، لاکین بعضیلری ۲-جی دونیا مۆحاریبه‌سینده سوئدین آلماننی دستکلدیینی ادعا ائدیر. سوئد آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ایله سیخ علاقه‌لره مالیک اوْلسا دا، سویوق مۆحاریبه دؤورونده ده نئیترال قالدیغینی اعلان ائتدی. ۱۹۹۵-جی ایلده سوئد آوروپا بیرلیگینه داخیل اوْلدو.
شهرلری
سوئدین اساس شهرلری استکهلم، گؤتئبورق و مالمؤدور.
جوْغرافییاسی و ایقلی‌می
سوئد قوزئی آوروپادا، بالتیک دنیزی ایله بوتنیک کؤرفزی آراسیندا یئرلشیر. چوْخ اۇزون (تخمیناً ۸۰۰۰ km) ساحل زولاغینا مالیک‌دیر. غرب‌ده سوئدی نوروژدن آییران سکاندیناو داغلاری یئرلشیر. ۴۴۹،۹۶۴ کم۲ اراضییه مالیک اوْلان سوئد، دونیا سیرالاماسینا گؤره ۵۵-جی، آوروپادا ایسه ۴-جو یئری تۇتور. اراضی‌سینین ۶۵%-i مئشه‌لردن عبارت‌دیر. اراضی‌سینین ۹%-i چای و گؤللردن عبارت‌دیر.
سوئد شیمال‌دا - سیبیرله عئینی ائن دایره‌سینده یئرلشمه‌سینه باخمایاراق مولاییم ایقلیمه صاحب‌دیر. قیش‌دا هاوانین تِمپراتورو بعضاً -۵۰ درجه‌یه قدر دوشور. سوئدین ایقلی‌می ۳ تیپه آیریلا بیلر. سوئدین جنوب اراضیلرین‌ده اوقیانوس ایقلی‌می، مرکزی حیصّه لرین‌ده قورو کونتینئنتال ایقلیم و شیمال‌دا اوْلان سوبارکتیک ایقلیم مؤوجوددور.
طبیعی احتیاطلاری
سوئد معده‌ن قایناقلاری باخیمین‌دان زنگین بیر اؤلکه‌دیر. خصوصیله دمیر فیلیزی باش‌لیجا یئر تۇتور. میس و سینک باخیمین‌دان زنگین اوْلان سوئدده قیزیل، گوموش، وولفرام، نیکئل و کؤمور یاتاقلاری وار.
اقتصادیاتی
سوئد ایخراج یؤنوم‌لو، کاپیتالیزم ایله سوسیالیزمین قاریشماسین‌دان عبارت، یاخشی تشکیل اوْلونموش خاریجی و داخیلی کوممونیکاسییالاری اوْلان اقتصادیاتا مالیک‌دیر. اقتصادیاتینین اساسینی تشکیل ائدن رئسورسلار مئشه‌لر، هیدروئلئکتریک مرکزلاری و دمیر فیلیزی‌دیر. اساس محصوللاری ماشینلار، طیبی لوازیماتلار، آغاج محصوللاری و تئلئکوممونیک‌سییالاردیر. هر ایکی دونیا مۆحاریبه‌سینده نئیترال مؤقع‌ده دورماسی اوْنون اقتصادیاتینی داغیلماق‌دان خلاص ائتمیش و اینکیشافینین داوام‌لی اوْلماسینی تامین ائتمیش‌دیر. سوئد دونیادا ان یۆکسک حیات شرایطینه مالیک اؤلکه‌لردن بیری‌دیر، بونونلا برابر اؤلکه‌ده چوْخ یۆکسک وئرگیلر مؤوجوددور. وئرگیلرین یوکسکلیینه گؤره سوئد دونیادا دانمارکدان سوْنرا ایکینجی یئری تۇتور. ۲۰۰۹-جو ایل معلوماتلارینا گؤره عومومی داخیلی محصولو ۳۳۳ میلیارد دوللار اوْلموش‌دور، بونون ۷۶%-i خیدمت ساحه‌لرینین، ۲۳%-i صنایعنین، ۱ فایزی ایسه کند چیفتلیک (مزرعه) محصوللارینین پایینا دوشور. اؤلکه‌ده ایش قابیلیت‌لی اینسانلارین سایی ۴.۹ میلیون نفردیر، اوْنلارین اۆچده بیری عالی مکتب تحصیلی آلمیش شخصلردیر. سوئدین پول واحیدی سوئد کرونودور، ۲۰۰۳-جو ایلده یورونون اساس پول واحیدی کیمی قبول اوْلونماسینا دایر کئچیریله‌ن رئفئرئندوما گلنلرین اکثریتی بونون علیهینه سس وئردیلر. سوئدین اساس خاریجی تیجارت پارتنیورلاری آلمان، بؤیوک بریتانیا، دانمارک، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و نوروژدیر. ایشسیزلیک سوئدده همیشه آشاغی اوْلموش‌دور، بۇ گؤستریجی اۇزون مدت ۴-۵% آراسیندا دییشیردی. لاکین سوْن ایللر دونیادا باش وئره‌ن ایقتیصادی تنززوله گؤره ۲۰۰۹-جو ایلده ایشسیزلیک اؤلکه‌ده ۹%-ا قدر قالخیب، ۱۵-۲۵ یاش آراسیندا اوْلان گنجلرده ایسه بۇ گؤستریجی حتی ۳۰%-دیر.
انرژی
سوئدین انرژی اۆرتیم (تولید)ی اؤزل شیرکتلرین الینده‌دیر. اۆرتیم (تولید) اوْلونان الکتریکین ۴۴%-i سو الکتریک مرکزلارینین، ۴۷%-i ایسه آتوم الکتریک مرکزلارینین پایینا دوشور. بونونلا یاناشی بیویاناجاق، تورف کیمی یاناجاق‌دان آلینان انرژی ۹%، کولک انرژی‌سین‌دن آلینان الکتریک انرژی‌سینین پایی ایسه ۱% اوْلوب. بیویاناجاق‌دان آنجاق ایستیخانالاردا یاشاییش ساحه‌لرینی قیزدیرماق اۆچون ایستیفاده اوْلونور. بۇندان باشقا سوئد ۲۰۲۵-جی ایله کیمی نفت و نفت محصوللارین‌دان ایستیفادنی تماماً دایان‌دیرماق قرارینی وئریب.
تحصیل
۱-۵ یاش آراسینداکی اۇشاقلار اۆچون پول‌سوز باغچالار مؤوجوددور. ۶-۱۶ یاش آراسینداکی اۇشاق و گنجلر ایسه مجبوری اوْرتا تحصیلله تامین اوْلونورلار. ۹ ایللیک تحصیلی باشا وۇران گنجلرین ۹۰ فایزی داها سوْنرا ۳ ایل داوام ائدن یوخاری صینیفلرده تحصیلی داوام ائتدیریرلر. یوخاری صینیفلر سوئدده گیمناسیوم آدلاندیریلیر. بورانی بیتیره‌ن طلبه‌لره ایسه هم ایش الده ائتمک ایمکانی قازانیر، هم ده عالی تحصیل آلماق اۆچون مراجعت حۆقوقو الده ائدیرلر. سوئدده چوْخ‌لو سایدا بیلیم یوردو و کالجلر فعالیّت‌ده‌دیر، اوْنلاردان ان بؤیوک و ان قدیم اوْلانلاری اۇپپ‌سالا بیلیم یوردو، گؤتئبورق بیلیم یوردو، ایستوکهولم بیلیم یوردو، لوند بیلیم یوردو و کرال تئخنولوگیلوگییا بیلیم یوردودیر. سوئدده عالی تحصیل آلان بۆتون طلبه‌لر تحصیل حاقین‌دان آزاددیرلار، لاکین سوئد مجلیسینده یئنی قبول اوْلونموش قایدایا اساساً بۇندان سوْنرا پول‌سوز تحصیل آوروپا بیرلیگیندن و سوئیسدن اوْلان طلبه‌لره شامیل اوْلوناجاق.
دئموقرافییا
۲۰۱۰-جو ایل اۆچون سوئدین اهالی‌سی ۹.۴۰۱.۹۲۵ نفر اوْلموش‌دور. سوئدده اهالینین سایی ۱۲ آگوست ۲۰۰۴-جو ایلده ۹ میلیونا چاتمیش‌دیر. اهالینین سیخ‌لیغی هر km² اۆچون ۲۰.۶ نفردیر و بۇ گؤستریجی اؤلکه‌نین جنوبون‌دا قوزئینا نیسبتاً داها یۆکسک‌دیر. اؤلکه‌نین ان بؤیوک شهری باشکند ایستوکهولم، ۲-جی و ۳-جو بؤیوک شهرلری ایسه مۆافیق اوْلاراق گؤتئبورق و مالمودور. ۲۰۰۷-جی ایل آمارسینا گؤره اؤلکه اهالی‌سینین ۱۳.۴%-i (۱.۲۳ میلیون) سوئددن کناردا دوغولوب. ایکینجی دونیا مۆحاریبه‌سین‌دن اؤنجه سوئد گؤچ اؤلکه‌سی اوْلسا دا، مۆحاریبه‌دن سوْنرا ایممیقراسییا اؤلکه‌سینه چئوریلیب. ۲۰۰۸-جی ایلده ایممیقراسییا سوئدده پیک نقطه‌سینه چاتیب، همین ایل اؤلکه‌یه ۱۰۱.۱۷۱ نفر کؤچ ائدیب. سوئدده‌کی گلمه اهالینین چوْخوسو فنلاند، عیراق، لهیستان، ایران، بوسنی و هرزقووین، دانمارک، Nنوروژ، شیلی، تایلند، سومالی و لیوانداندیر. سوئدده ایممیقرانتلار اهالی آرتیمین‌دا چوْخ واجیب رول اوْیناییر، بئله کی، اؤلکه‌ده‌کی ایللیک اهالی آرتیمینین ۲۵%-i طبیعی آرتیمین حسابینادیرسا، ۷۵%-i ایممیقرانتلارین اؤلکه‌یه آخین ائتمه‌سینین نتیجه‌سی‌دیر. سوئددن کناردا چوْخ‌لو سایدا سوئدلی یاشاییر. اوْنلارین بؤیوک حیصّه سی ۱۸۲۰-۱۹۳۰-جو ایللرده آمریکایا کؤچ ائدنلردیر. حال-حاضیردا آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا ۴.۴ میلیون ، کانادادا ایسه ۳۳۰.۰۰۰ سوئدلی یاشاییر.
سوئدده رسمی دیل سوئد دیلیدیر، بۇ دیل دانمارک و نوروژ دیلینه چوْخ یاخین‌دیر. رسمی دیل سوئد دیلی اوْلسا دا، فرانسه، آلمان و فین دیلی ده ایشلدیلیر. فینلر سوئدده رسمی اوْلاراق تانینمیش میلّی آزلیق‌دیر، بیرده فین دیلی ائتنیک آزلیقلارین دیلی کیمی رسمی اوْلاراق تانینیب. بۇندان باشقا سوئدلیلرین بؤیوک اکثریتی اینگیلیس دیلینی باشا دۆشور و همین دیل‌ده دانیشا بیلیر. و قلوباللاشمانین تأثیری ایله داها چوْخ اینگیلیسجه دانیشیلیر.
دین
۱۱-جی عصره قدر سوئدلیلر بوتپرست ساییلیردیلار. سوئد بوتپرستلرینین مرکزی اۇپپ‌سالا شهرین‌ده یئرلشن مبد ایدی. ۱۱-جی عصرده اؤلکه خریستیانلغی قبول ائتدی، بۆتون دیگر دینلر ایسه قاداغان اوْلون‌دو. بۇ قاداغا ۱۹-جو عصرین سوْنونا قدر قوه‌ده قالدی. ۱۶-جی عصرده ایسه اؤلکه‌ده رئفورماسییا دالغاسی باشلان‌دی. روم-کاتولیک کلیساسی لغو اوْلون‌دو، دؤولت و دین بیر-بیرین‌دن آیریلدیلار. لاکین اؤلکه‌ده دین آزادلیغی یالنیز ۱۹۵۱-جی ایلده یاران‌دی. همین تاریخه قدر ایسه سوئدده هر هان‌سی اینسانین مسیحیّت‌دان چیخماسی قطعی اوْلاراق قاداغان ایدی. ۲۰۰۰ (میلادی)-جی ایلده ایسه رسمی اوْلاراق دؤولت دین‌دن آیریلدی. ۲۰۰۹-جو ایل آمارسینا گؤره سوئد اهالی‌سینین ۷۱.۳%-i خریستیانلغین لوتران مذهبینه مخصوص ایدیلر، بۇ رقه‌م سوْن ۲۰ ایلده هر ایل داوام‌لی اوْلاراق ۱% آزالماق‌دادیر.
سوئدده ان سۆرعتله یاییلان دین ایسه ایسلام دینی‌دیر. سوْن ایللر چوْخ‌لو سایدا موسلمان ایممیقرانتین اؤلکه‌یه آخین ائتمه‌سی و اوْنلار آراسیندا طبیعی آرتیمین یئرلی سوئدلیلره نظره‌ن داها یۆکسک اوْلماسی بونون اساس سببلری‌دیر. ۲۰۰۹ (میلادی)-جو ایلده سوئدده موسلمان اهالینین سایی ۵۰۰.۰۰۰ نفر چاتمیش‌دیر کی، بۇ دا عومومی اهالینین ۵%-نه برابردیر. موسلمان اهالینین ان سیخ توپلاندیغی شهرلر ایستوکهولم و مالمؤدور. تک مالمؤ شهرینین اهالی‌سینین ۲۵%-نی موسلمانلار تشکیل ائدیر. سوْن ایللر سوئدده موسلمانلارین سایینین آرتماسی ایله علاقه دار اوْلاراق موسلمانلارا و ایسلاما قارشی ایرق‌چی هوجوملارین سایی کسکین شکیل‌ده آرتمیش‌دیر.
سوئدده بیرده ۳۰۰ ایله یاخین بیر مۆدت‌ده یهودی دیاسپوراسی مؤوجود اوْلموش‌دور. حال-حاضیردا اوْنلارین بیر چوْخو ایسرائیله کؤچ‌سه ده، سوئدده قالانلارین سایی تخمیناً ۲۰.۰۰۰ نفردیر. بۇندان باشقا آزسای‌لی بوددیست، هیندویست و سیخ دیاسپورالاری مؤوجوددور.
حربی قوه‌لری
سوئد سیلاح‌لی قوه‌لری (فؤرسوارسماکتئن) سوئد مۆدافیعه نازیرلینه تابع اوْلان و حربی عملیّاتلارین کئچیریلمه‌سینه جاوابدئه اوْلان دؤولت قورومودور. اساس عهده لیکلری اؤلکه داخیلین‌ده و خاریجین‌ده حربی قوه‌لرین حاضیرلانماسی و یئرلشدیریلمه‌سی‌دیر. سیلاح‌لی قوه‌لر اۆچ یئره آیریلیرلار. اوْردو، حربی هاوا قوه‌لری و حربی دنیز دونانماسی. سویوق مۆحاریبه دؤورونده سوئدین دایمی حرب‌چیلرینین سایی ۴۵.۰۰۰ نفر اوْلسا دا، حال-حاضیردا بۇ رقه‌م ۱۵.۰۰۰ نفره ائنیب. سویوق مۆحاریبه ایللرین‌ده یۆکسک دؤیوش هازیرلیغین‌دا اوْلان سوئد اوْردوسو، مۆحاریبه باشلایاجاغی تق‌دیرده ۱ میلیون نفرلیک اوْردو ییغماغا حاضیر وضعیت‌ده ایدی. حال-حاضیردا ایسه بۇ رقه‌م ۶۰.۰۰۰ نفره ائندیریلیب. بیرده ۱ جۇلای ۲۰۱۰ (میلادی)-جو ایلده‌ن قوه‌یه مینه‌ن قانونا گؤره سوئد اوْردوسو تماماً کؤنول‌لو عسگرلردن عبارت اوْلاجاق. بیرده سویوق مۆحاریبه‌نین بیتمه‌سی ایله اوْردوداکی خیدمت ائدن کیشی عسگرلرین فایز نیسبتی آزالیب، قادین عسگرلرین سایی ایسه آرتیب.
بیزنسی
بئینلخالق عالم‌ده سوئدین تانینان شیرکتلری آراسیندا بۇنلاری سادالاماق مۆمکون‌دور: "وولوو"، "ساب"، "آتلاس جوپجو"، "ایکا"، "آبسولوت"، "سجانیا".
مدنیتی
سوئد موسیقی ساحه‌سینده ده اینکیشاف ائتمیش‌دیر. آببا، "روخئتتئ"، "تهئ جاردیگانس"، "اوْپئته" قروپلاری بئینلخالق آرنادا تانینمیشلار.
بایراملاری
۱۹۱۶-جی ایلده‌ن ۱۹۸۳-جو ایلده قدر ۶ ژۇئن سوئد بایراغی گونو "سوئنسکا فلاگگانس داگ" آدی آلتیندا میلّی بایرام کیمی قئید اوْلونوردو. همین گون ۱۹۸۳-جی ایلده‌ن سوئدین میلّی بایرامی اوْلاراق رسمی قئید اوْلونماق‌دادیر.
كول سرخ لیراسد
کول سرخ لیراسد (فارسجا: کول سرخ لیراسد), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دزفول بؤلگه‌سی‌نین، سردشت بؤلومو و ماهوربرنجی قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
کول سرخ لیراسد کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۹ نفر اهالیسی و ۴ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۱۹ نفری کیشی و ۲۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۴ نفری ساوادلی و ۳۲ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
مولپولوله، بوتسوانا
مولپولوله، بوتسوانا (اینگیلیسیجه: Molepolole) بوتسوانا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۱۸۹ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۶۷۵۹۸ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
تینزویل، ویسکانسین
تینزویل (اینگیلیسجه: Thiensville, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۱۴۷ نفر ایدی.
۱۹۴۸-جی ایلده گونئی رودزیا
بۇ مقاله ۱۹۴۸-جی ایلینده گونئی رودزیا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
تینزویل، ویسکانسین
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۴۸-جی ایلده گونئی رودزیا
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۸-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:۱۹۴۸-جی ایلده آفریقا
آویلووو، ولقوقراد اوبلاستی
آویلووو، ولقوقراد اوبلاستی (Avilovo, Volgograd Oblast Авилово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
اوجارلی
اوجارلی (تورکجه: Ucarlı) آذربایجان جومهوریتینین کوردمیر رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
تورنتو فوتبال کولوبو
تورنتو فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Toronto FC) بیر فوتبال کولوبودور. Major League Soccer دَسته‌سینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۳۰٬۹۹۱ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Toronto FC»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
ائلدنیزلر (آذربایجان آتابیگ‌لری)
350px|بندانگشتی|ائلدنیزلر 1175 جی ایل ان بویوک دوورو ائلدنیزلر یا دا آذربایجان آتابیگ‌لری، اورتا دوغو دا تاریخی بیر دؤولت‌ایمیش.
قو ایتو
فوتبال player.
قو ایتو (اینگیلیسجه: Go Ito) ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کلاشترتس ناد اورلیتسی
کلاشترتس ناد اورلیتسی (چک‌جا: Klášterec nad Orlicí) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۹۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۸۷ نفر ایمیش و پاردوبیتسه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Klášterec nad Orlicí»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
وولف، مینه‌سوتا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کلاشترتس ناد اورلیتسی
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
داوید پی. هولووای
'''داوید پی. هولووای''' (اینگیلیسجه:David P Holloway) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۸۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ریچموند، ایندیانا دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
قرهارد هسنبرق
قرهارد هسنبرق (Gerhard Hessenberg) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۱۶ آقوست ۱۸۷۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۱  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۶ نوامبر ۱۹۲۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. قرهارد هسنبرق هومبولت برلین بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری برسلاو بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gerhard Hessenberg»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آماندا پارک، واشینقتون
آماندا پارک، واشینقتون (اینگیلیسجه:Amanda Park, Washington ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۵۲ نفر ایمیش و ۲۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
هادی هابرا
هادی هابرا (Hedy Habra) شاعیر ادبیات تنقیدچی و یازیچی -
آماندا پارک، واشینقتون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Amanda Park, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هادی هابرا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hedy Habra»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
تیرو، کانزاس
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بوسکو وونق
بوسکو وونق (اینگیلیسجه: Bosco Wong) اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بوسکو وونق ۱۳ دسامبر ۱۹۸۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
رای بلانتون
رای بلانتون (اینگیلیسجه:Ray Blanton) آمریکالی اکینچی، اؤیرتمن، ایش آدامی ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. جکسن شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. تنسی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۹۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:تنسی دموکراتلاری بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:آدامزویل، تنسی دوغوملولار
ایستاسیویل، مئین
ایستاسیویل (اینگیلیسجه: Stacyville, Maine) آمریکانین مئین ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۹۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قئورق فردریک هندل
قئورق فردریک هندل (آلم. Georg Friedrich Händel‎‎، 1685-1759) – داهی آلمان آهنگساز، باروککو موسیقی ژانرینین ان گؤرکملی نوماینده‌لریندن بیری. حیاتینین بؤیوک اکثریتینی اینگیلیس ده یاشامیشدیر.
آمونیوم دیکورومات
آمونیوم دیکورومات (Ammonium dichromate, Дихромат аммония، ثنائي كرومات الأمونيوم) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی، کریستال حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Ammonium dichromate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
دیوید وارشوفسکی
دیوید وارشوفسکی (اینگیلیسجه: David Warshofsky) آمریکالی اوْیونچو. ۲۳ فئوریه ۱۹۶۱ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«David Warshofsky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
خوزه پرالتا
خوزه پرالتا (اینگیلیسجه: Jose Peralta) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و نیو یورک ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۷۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:واشینقتون هایتس، منهتن دوغوملولار
لوفاستر فورکیلیقر
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:دنیز اۇلدوزلاری بؤلمه:دریسی دیکنلیلر
فیزوستیقمین
فیزوستیقمین (آیوپاک آدی: (3aR,8aS)-1,3a,8-Trimethyl-1H,2H,3H,3aH,8H,8aH-pyrrolo[2,3-b]indol-5-yl N-methylcarbamate, Physostigmine, 毒扁豆碱، Физостигмин) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۷۵٫۳۴۶ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
ستارا کامینقتسا
ستارا کامینقتسا (لهیستانجا: Stara Kamienica) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1200 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stara Kamienica»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
سنت ماریز، آیداهو
قایناق‌لار
بؤلمه:آیداهو ایالتین شهرلری
رایان قراونبرخ
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ویکی مک‌کلور
ویکی مک‌کلور (اینگیلیسجه: Vicky McClure) بریتانیالی مانکن و اوْیونچو ۱۹۹۹–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
پیتر پائول روبنز
حیاتی و یارادیجی‌لیغی
1577-جی ایلده زیگن ده (وستفالیا، ایندیکی آلمان اراضیسی) آنادان اولموشدور. او، حوقوقشوناس یان روبنسین یئددینجی اؤولادی ایدی. روبنس‌لر عاییله‌سی اوزون مودت آنتورپند ه یاشامیش 1568-جی ایلده کؤلن شهرینه کؤچموشدور. بو مودت عرضینده یان پروتستانتلیغا مئیل ائتمه‌یه باشلامیشدی کی، بو دا کاتولیک جمعیتی‌نین خوشونا گلمیردی. اودور کی، یان روبنس عاییله‌سی ایله ایسپانیا یا کؤچدو. یا‌نین وفاتیندان سونرا حیات یولداشی ماریا اوشاق‌لاری ایله بیرلیکده آنتورپنه قاییدیر. لاکین همین واخت ماریا‌نین جمعی اوچ اوشاغی — اون اوچ یاشلی فیلیپ و دوققوز یاشلی پیتر پاول و اونلارین بؤیوک باجی‌لاری بلاندینا قالمیشدی، دیگرلری هله اوشاق ایکن اؤلموشدولر.
ویکی مک‌کلور
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vicky McClure»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پیتر پائول روبنز
حیاتی و یارادیجی‌لیغی
بئله گؤرونور کی، فیلیپ و پیتر اؤز ساوادلی آتالاریندان لاتین دیلینی ایبتیدایی سویّه‌ده اؤیرنمیشدیلر. آنتورپنده اونلار لاتین و یونان دیللری تدریس اولونان مکتبده تحصیل آلمیشدیلار. قارداشلار مادّی وضعیتین آغیرلیغی ایله علاقه‌دار اولاراق تحصیل‌لرینی دایاندیردیلار و آنالارینا کؤمک ائتمه‌یه باشلادیلار. عاییله‌‌نین مادّی وضعیتینه تاثیر ائدن عامیل‌لردن بیری آتالاری‌نین اولماماسی و باجی‌لاری بلاندینا‌نین اره گئتمه‌سی ایله علاقه دار اونا قالان وسایته جهیز آلینماسی اولموشدو.
ویکی مک‌کلور
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیالی قادین اویونچولار
پیتر پائول روبنز
حیاتی و یارادیجی‌لیغی
1591-جی ایلدن باشلایاراق روبنس رسّاملیق صنعتینی اؤیرنمه‌یه باشلادی. بیر مودت او توبیاس وئرخاخت ین یا‌نیندا؛ اون دؤرد یاشیندا آداما وان نورتا و ائلجه ده دیگر رسّام‌لارین یا‌نیندا ایشله‌میشدیر. 1598-جی ایلده پیتر موقدس لوکی رسّام‌لار قیلدیاسینا قوشولدو. پیترین ان سئویملی موعلیمی وان وئن اولموشدور. وان وئن اؤز ساوادی و گئنیش دونیاگؤروشو ایله دیگر رسّام دوستلاریندان فرقله‌نیردی. وان وئن بیر مودت ایتالیا دا یاشامیشدیر. شوبهه‌سیز کی، موعلیمی‌نین ایتالیان تصویری اینجه‌صنعتی، آنتیک اینجه‌صنعت باره‌ده صؤحبت‌لری گنج رسّامی بوتون بونلاری اؤز گؤزلری ایله گؤرمه‌یه هوسلندیریردی.
1600–جو ایل مئی آییندا پیتر پاول رسّام‌لار اؤلکه‌سی اولان ایتالیایا یوللاندی. پیتر اونون گله‌جگینه بؤیوک تأثیر گؤسترن 7 ایل عرضینده ایتالیادا یاشادی. ایتالیادا اولدوغو مودتده روبنس ایتالیان مدنیتینی، اینجه‌صنعتینی دریندن منیمسه‌دی. شیمالی اوروپادا روبنس کیمی ایتالیا اینجه‌صنعتینی دریندن بیلن ایکینجی بیر رسّام چتین تاپیلار. گنج رسّام بیر مودت سونرا آنتیک اینجه‌صنعت ساحه‌سینده ان گوجلو موتخصیصه چئوریلدی.
ایتالیادا روبنس مانتوی هئرسوقو وینچئنزو قونزاقون ون دعوتی ایله خیدمته جلب اولوندو. هئرسوق اؤزونون بعضی شخصی پورتره‌لری ایستیثنا اولماقلا هئچ بیر اوریژینال اثر سیفاریش ائتمه‌دی. هئرسوق اؤز شخصی کولکسونونو تاماملاماق اۆچون روبنسدن بعضی رسّام‌لارین مشهور اثرلرینی چکمگی سیفاریش ائدیردی. هئرسوق روبنسه فلورانس‌دا، ونیز ده ایشله‌مک ایمکانی یاراتدی.
1603-جو ایلده وینچئنزو روبنسی ایسپانیا کرالی 3. فیلیپه هدیه‌لر گؤندرن میسیونو ترکیبینه داخیل ائتدی. روبن بونون واسیطه‌سیله اؤز اثرلرینی کرالا گؤندریردی. 1601-1602 و 1605-1608 جی ایللر روبنس یارادیجی‌لیغی اۆچون چوخ اهمیتلی ایللر اولدو. 1608-جی ایل اوکتوبردا روبنس آناسی‌نین آغیر خسته اولماسی باره‌ده اؤیره‌نیر و تله‌سیک آنتوئرپنه قاییدیر. لاکین، روبنس آنتوئرپنه قاییتدیقدا آناسی آرتیق اؤلموشدو. رسّام اؤز سئویملی اؤلکه‌سی اولان ایتالیایا قاییدا بیلمه‌دی. آنتوئرپنده روبنسین رسّاملیق ایستعدادینا اینسان‌لار بلد ایدی. تدریجاً او، آنتوئرپنده ان مشهور رسّاما چئوریلدی.
23 سپتامبر 1609-جو ایلده روبنس، فلاندرییا هئرسوقو آلبئرتین ساراییندا ایشله‌مک تکلیفی آلیر. 10 ایل سونرا روبنس 17 یاشلی ایزابئللا برانتلا عاییله حیاتی قورور و آنتوئرپئنده بؤیوک ائو آلیب فلاندرییادا مسکونلاشیر.