cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بانکو پوپولار ایسپانیول
بانکو پوپولار ایسپانیول (اینگیلیسجه: Banco Popular Español) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت مالییه ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Banco Popular Español»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
۱۵۹۱-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۵۹۱-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۵۹۱-جی ایلده ایرلند بؤلمه:۱۵۹۱-جی ایلده اؤلکه‌لر
بلمس د لا مرالدا
بلمس د لا مرالدا (ایسپانجا: Bélmez de la Moraleda) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و خائن اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۴۹ کیلومتر موربّع دیر. ۸۲۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۸۳۳ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bélmez de la Moraleda»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
پنتاپادو
پنتاپادو(اینگیلیسجه:Pentapadu) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اورن ایستون
اورن ایستون (اینگیلیسجه:Oren Stone) آمریکالی سیاستچی آبورن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. فلینت شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سن نیکولو دی کملیکو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کیرون، آیووا
کیرون، آیووا (Kiron, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۵۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۷۹ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۵۱۳ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. کیرون دنیز سئوییه‌سیندن ۴۰۹ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
کلیترو
کلیترو (اینگیلیسی‌جه: Clitheroe) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 15517 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
رادس اولمپیک ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stade Olympique de Radès»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
کن جن
کن جن (اینگیلیسجه: Ken Jenne) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. فلوریدا آتلانتیک و فلوریدا ایالتی بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:لیک ورث، فلوریدا دوغوملولار
روث مک‌دویت
روث مک‌دویت (اینگیلیسجه: Ruth McDevitt) آمریکالی اوْیونچو ۸۰  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۷ مئی ۱۹۷۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ruth McDevitt»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کورکایاق‌لیلار
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:Scaphopoda
مایک کارول
مایک کارول (اینگیلیسجه: Mike Carroll (footballer)) ایسکاتلندلی فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بوخردی (هیندوستان)
بوخردی (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Bhukhredi) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
نیکوزیا
نیکوزیا شهری (یونانجا: Λευκωσία),(تورکجه: Lefkoşa') قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی‌نین تانیلمیش پایتختی.
قایناق‌لار
بؤلمه:اوروپا باشکندلری بؤلمه:قیبریس شهرلری بؤلمه:آسیا بؤلمه:آسیا پایتختلری
برندا لاندوهر
برندا لاندوهر (اینگیلیسجه:Brenda Landwehr) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کانزاس جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
هووزد (پلزن-شمالی)
هووزد (پلزن-شمالی) (چک‌جا: Hvozd (Plzeň-North District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۷۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۸ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hvozd (Plzeň-North District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ناومووکا، آلتای دیاری
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
ایساکییوایسکای
ایساکییوایسکای (Isakiyevsky Исакиевский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
خوش بوشانما
خوش بوشانما (The Gay Divorcee, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی جینجر راجرز، فرد آستر جانلاندیریب. ۱۹۳۴ میلادی ایلینده ۵ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۴-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:مارک سندریچین فیلملری
کاتو پولئمیدیا
کاتو پولئمیدیا شهری (یونانجا: Κάτω Πολεμίδια)شومالی قیبریس تورک جومهوریتی سیندا يئرلشيب دير. 2005 اينجي ايلده بۇ شهرين ۱۸٫۷۵۴ نفر اهالیسی وارميش.
قايناق‌
بؤلمه:قیبریس شهرلري
اونقو، باتی ویرجینیا
اونقو (اینگیلیسجه: Onego, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دنپرووایسکای
دنپرووایسکای (Dneprovsky Днепровский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
چک جومهوریتی
چک جۆمهۇریتی اوروپانین مرکزینده یئرلَشن بیر اؤلکه‌دیر.پراق چک جومهوریتینین پایتختی و اؤلکله‌ده ان بؤیۆک شهر
اؤلکه تاریخاً ۲ ویلایت‌دن - بوهمیا و موراویدان عبارت‌دیر. سیلزی توْرپاقلارینین دا بیر حیصّه ‌سی چکلرین اراضی‌سینه دۆشور. چک جومهوریتی اهالیسینین سایی ۲۰۱۰-جو ایلین مارسین ۳۱-نه اوْلان معلوماتا اساساً ۱۰ ۵۰۹ ۳۷۷ نفردیر. اؤلکه‌نین باشکندی پراقا شهریدیر. پراقا - ۱ ۲۱۲ ۰۹۷ نفر و برنو - ۷۱۹ ۵۵۵ نفر اهالی ایله چک جومهوریتی ان بؤیوک شهرلری‌دیر.
تاریخ
بوهمیا بؤلگه‌سینده یاشایان سلتلر اؤلکه‌نین تاریخ‌ده معلوم اوْلان ایلک یئرلی اهالی‌سی‌دیر. V عصرده شرقدن ایسلاو قبیله‌لری گله‌رک البا چایینین وادیسینده یئرله‌شمیشلر. آلتی عصر عرضینده مۆنتظم اوْلاراق ایسلاو، آلمان و ماجارلارین ایشغاللارینا معروض قالمیش‌دیر. XIV عصرده قۇرولان آلمان ایمپیراتورلوغو اۇزون ایللر اؤلکه‌یه حاکم اوْلموش، ۱۷-جی عصرین اوّللرینده اوتریش-ماجاریستان ایمپیراتورلوغونا مغلوب اوْلاراق بۇ توْرپاقلاری ایتیرمیش‌دیر. اوتریش، بوهمیا و موراوییایا، ماجاریستان ایسه ایسلوواکییا حؤکم ائتمک‌ده ایدی. بیرینجی دونیا ساواشی نتیجه‌سینده اوتریش-ماجاریستان ایمپراتورلوغونون ییخیلماسی ایله ۱۹۱۸-جی ایلین اۇکتوبر یندا چک ایسلواکی جومهوریتی آدییلا موستقیل‌لیکلرینی اعلان ائتدیلر. اؤلکه‌ده‌کی اتنیک قروپلاردان آلمانلارین قیاملاری و آلمانین تضییقی ایله بوهمیا بؤلگه‌سی آلمانلارا وئریلدی (۱۹۳۸). بیر ایل سوْنرا هیتلرین امری ایله آلمان اوْردوسو چخوسلوواکیانی ایشغال ائتدی.
ایکینجی دۆنیا ساواشی نتیجه‌سینده ۱۹۴۵-جی ایلده اؤلکه بۇ سفر ده روسیه طرفیندن ایشغال ائدیلدی. چخوسلوواکیانین شرق‌ده‌کی روتنیا ایالتینی اؤز توْرپاقلارینا قاتان روسیه، تضییق نتیجه‌سینده چک کومونیست پارتییاسینی اقتدارا کئچیره‌رک سوسیالیست بیر رژیم قوردوردو. یئنی اداره اؤز آنلاییشی گریی آزادلیقلاری محدودلاشدیردی. آزادلیق طرفداری اوْلان کسلری حبسخانا و عقل خسته خانالارینا دول‌دوراراق اؤلکه‌نی روسیه نین پیکی دۇرومینه گتیردی. ۱۹۵۵-جی ایلده ورشو مۆقاویله‌سی تشکیلاتی نا داخیل اوْلدو. ۱۹۶۰ دان سوْنرا ‌اکینچی‌لیک کولکتیفلشتیریل‌دی. نقلیات تیجارت و آغیر صنایع دؤولتلشدیریل‌دی. مدنیت و دینی اینانجلارا تضییق آلتینا آلیندی. ۱۹۶۸-جی ایلده ایستالین طرفدارلارینین یئرینه کئچن آلکساندر دوبجک و لودویک سووبودا اؤلکه‌ده لیبرال بیر سیاست ایزله‌یه‌رک ایقتصادیات‌دا خاریجه آچیلما ایستیقامتینده مۆختلیف اصلاحاتلار ائتدیلر. مطبوعات و نشر قورولوشلارینا آزادلیق وئریلدی. کوممونیزمین دیکتاتورلوق رژیمین‌دن خلاص اوْلوب اینسانجا یاشاماق اۆچون سی صرف ائدن رهبرلر روسیه ایداره‌چیلری طرفیندن شدت‌له تنقید ائدیلدی. چک ایسلواکیداکی بۇ لیبرال اصلاحاتلار نتیجه‌سینده بیر پیکینی ایتیرمه قوْرخوسو اشی‌دن روسیه اؤلکه‌نی ایشغال ائتدی. اؤلکه‌لره موستقیل‌لیک شوعارلاری اؤیره‌دن روسیه اؤزونون ائتدیی ایشغالا قارشی گلن خالقی اینساف‌سیزجا تانکلارین پالیترالاری آلتیندا ازدی و اؤلکه ایداره‌چیلرینی شدت‌له جزالاندیردی. یوز مینلرله چک ایسلواکیلی، روس ظلمونه دؤزه بیلمه‌یه‌رک اوتریش و آلمان قاچ‌دی.۱۹۸۹ دا بۆتون شرق بلوکو اؤلکه‌لرینده اوْلدوغو کیمی، چک ایسلواکیدا دا یومشالما سیاستی باشلادی. چوْخ پارتییالی سیستمه کئچیلدی و ۱۹۹۰ دا ایلک سربست سئچکی کجیریل‌دی. کومونیستلر قازانا بیلمه‌دیلر. میللیت‌چی پارتییالار اقتدار اوْلدولار. ۱۹۹۲ ژۇئنون‌دا چک وسلوواکی میدانا گتیرن چک و ایسلوواکی جومهوریتیلاریندا آیری-آیری ائدیلن سئچکیلردن سوْنرا ایکی جومهوریتین بیر-بیرین‌دن آیریلماسی گوندمه گلدی. ائدیلن گؤروشمه‌لر نتیجه‌سینده ۲۵ نوْامبر ۱۹۹۲ گۆنو ائدیلن آندلاشما ایله ۳۱ دسامبر ۱۹۹۲ تاریخینده ایکی جومهوریتی بیر-بیرین‌دن آیریلدی.
هومبولدت، کانزاس
هومبولدت (اینگیلیسجه: Humboldt, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۵۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۷۸۹ نفر ایدی.
چک جومهوریتی
رنسانس دؤورو
چکیانین اساسینی قوْیان چک و اوْنون قیزی لیبوش‌نین نسلی‌نین بیرباشا داوام‌چی‌سی — چک حؤکمدارلاریندان بیری، XIII عصرین سوْنلاریندا حؤکمدارلیق ائدن IV کارلدیر. اوْنون دؤورونو چکیانین رنسانس دؤورو حساب ائتمک اوْلار. کارلین حؤکمدارلیغی ارفه‌سینده مقدس ویتا معبدی، کارل‌اوف کؤرپوسو، سای‌سیز-حساب‌سیز سارایلار، قصرلر تیکیلیب. محض بۇ ارفه‌ده چکدا آوروپانین ان یاش‌لی بیلیم یوردولریندن بیری آچیلیر. چک تاریخینده تبلیغات‌چی و اصلاحات‌چی یان قوسون امه یی دانیلمازدیر. اوْ، کاتولیک کلیسا‌سینین عدالت‌سیز مؤوقیینی، کاسیبلارا قارشی موناسیبتینی آچیق-آشکار گؤسترمیش‌دیر. بۇ موقعیت گؤره، اوْنو تونقال‌دا یاندیرمیش‌دیلار.
هومبولدت، کانزاس
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
چک جومهوریتی
چک ایسلواکی
ایکینجی دۆنیا ساواشینین باشا چاتماسیندان سوْنرا سوسیالیست بلوکونا قاتیلان چک ایسلواکی ۱۹۶۸-جی ایلده سووت قوْشونلارینین پراقا باهاری آدی ایله تاریخه دوشن، سوسیالیزم‌دن اۇزاقلاشما مئیللری‌نین قارشی‌سینی ساواش موداخی‌له یوْلو ایله آلماسیندان سوْنرا ۱۹۹۰-جی ایله قدر کومونیست رژیمی ایله ایداره اوْلونموش‌دور. چک و ایسلوواکی جومهوریتی اوْلماقلا ایکی فدراسییا سوبیکتی‌نین بیرلشمه‌سیندن یارانان چک ایسلواکی ۳۵۰ عضولو فدرال مجلیس طرفیندن ایداره اوْلونوردو. فدرال مجلیس بۆتون اؤلکه‌دن سئچیلن ۲۰۰ دپوتات‌لی خالق مجلیسیندن و هر فدراسییا سوبیکتین‌دن ۷۵ عضو اوْلماقلا ۱۵۰ دپوتات‌لی میلّت مجلیسیندن عبارت ایدی. دؤولت باشچی‌سی، باش ناظیر و نازیرلر فدرال مجلیس طرفیندن اؤز عضولری آراسیندان سئچیلیردی. ۱۹۸۹-جو ایلده شرقی آوروپانین سوسیالیست بلوکو اؤلکه‌لرینده باش قالدیران دموکراتیکلشمه و چوخپارتییالی سیستمه کئچید، چکدا دا مۆشاهیده اوْلون‌دو. ۱۹۹۰-جی ایلده ایلک چوخپارتییالی سئچکیلر کچیریل‌دی. ۱۹۹۲-جی ایلین ژۇئنون‌دا چک ایسلواکی تشکیل ائدن چک و ایسلوواکی جومهوریتیلاریندا آیری-آیری سئچکی کچیریل‌دی. چکداکی سئچکیلرده غالیب گلن واتسلاو کلاوس باش ناظیر اوْلدو. بۇ سئچکیلردن سوْنرا آپاریلان دانیشیقلاردان سوْنرا ۳۱ دسامبر ۱۹۹۲-جی ایلده ایکی جومهوریتی بیر-بیرین‌دن آیریلدی.
بالیستیک راکت
کئچمیشی
میلاددان سونرا ۱۴-جو یوز ایلده چینده مینق ایمپراتورلوغو دنیز گوجلری ایلک بالیستیک راکتی ایشلتدیلر. ۱۹۳۰ - ۱۹۴۰ ایللرینده نازی آلمانلیلار وی۲ (V2) راکتینی دۆزلتدیلر. بیلیم آدامی ورنهر فون براون وی۲ راکتینی دوزلدن قروپون باشچیسی اولاراق تانینیر.
چک جومهوریتی
ایقلیم و طبیعی احتیاطلار
دنیزدن اۇزاق مرکزی آوروپا اؤلکه‌سی اوْلان چک، دیگر مرکزی آوروپا اؤلکه‌لرینده اوْلدوغو کیمی قیشی چَتین کئچن قۇرو ایقلیمه مالیک‌دیر. یایی سرین کئچن اؤلکه‌ده، ایللیک اوْرتا تِمپراتور ایلدن ایله فرق‌لنیر. قیش‌دا اؤلکه‌ده هاوا هر زامان صیفیر درجه‌دن آشاغی اوْلور. ایللیک اوْرتا یاغینتی بؤلگه‌لره گؤره ۱۰۰۰-۱۵۰۰ مم آراسیندا دییشیر. یۆکسک‌لییی چوْخ اوْلمایان دوزن‌لیک بؤلگه‌لرده یاغینتی میقداری ۱۰۰۰ مم اطرافیندا اوْلور، یۆکسک داغلیق اراضیلرده داغلارین یاغیش بۇلودلارینی توتماسی و سیخلاشدیریجی‌لیق وظیفه‌سی گؤرمه‌سی، ایللیک یاغینتی میقدارینین اوْرتا حسابلا ۱۵۰۰ مم اطرافیندا اوْلماسینی تامین ائدیر. یاغینتیلار قیش‌دا عومومیت‌له قار شکلینده اوْلور.
بالیستیک راکت
قایناقلار
بؤلمه:سیلاحلار
چک جومهوریتی
ایقلیم و طبیعی احتیاطلار
چکیانین ۳۰%-i مشه‌لرله اهاتلنمیش‌دیر. اؤزل‌له بوهمیا داغلاری و کارپاتلارین یۆکسک بؤلگه‌لرینده اینیارپاق‌لی مشه بؤلگه‌لری، یۆکسک‌لییی چوْخ اوْلمایان یئرلرده قایین، پالید و گورژن مشه‌لری اۆستونلوک تشکیل ائدیر. مشه‌لیک بؤلگه‌لرده یاشایان وحشی حئیوانلار - چؤل دونوزو، چؤل پیشیی و داغ کچی‌سی‌دیر. یئرآلتی احتیاطلاری محدوددور. آوروپانین ان چوْخ اورانوس چیخاران اؤلکه‌سی اوْلان چکدا کؤمور، ایستیبیوم، ماقنزیت، جیوه، قرافیت، کاولین و آز میقداردا نفت ده چیخاریلیر. چیخاریلان اورانوسین میقداری، بۇ ماده نین ایستراتژی اهمیتی باخیمیندان آچیق‌لانمیر.
ایقتصادیات
چک صنایعیه آرخالانان ایقتصادیاتا مالیک‌دیر. سوسیالیزم ایدارتمه اۆصولو زامانی توْرپاقلار دؤولتینکیلش‌دیری‌له‌رک کوللکتیو اکین‌چی‌لییه کچیل‌دی. بۇ سمره‌لی‌لییی آشاغی سالدی و اؤلکه اوولکین‌دن داها چوْخ ارزاق محصولو ایدخال ائتمک مجبوریتینده قالدی. ان اهمیت‌لی ‌اکینچی‌لیک محصوللاری بۇغدا، آرپا، یولاف، چوودار، قارغیدالی، چوغون‌دور، کارتوف و بالقاباقدیر. حئیواندارلیق گئنیش تشکول تاپمیش‌دیر. ان چوْخ ائو حئیوانلارینین یتیشدیریلدیی اؤلکه‌ده بؤیوک باش حئیوانلارین سایی کیچیک باش حئیوانلارین سایین‌دان چوْخ‌دور. مشه‌لردن الده ائدیلن محصوللار احتیاجی اؤد‌مک‌له یاناشی، ایخراج دا ائدیلیر. یئرآلتی احتیاطلاری اؤلکه‌نین احتیاجینی اؤدمدیی اۆچون بۇ ماللاری ایدخال ائتمک مجبوریتینده‌دیر. دمیر کوندنساتینین اهمیت‌لی قیسیمینی ایدخال ائتمه‌سینه باخمایاراق دۆنیادا پولاد ایستهصالین‌دا ایلک اوْن اؤلکه ایچینه گیره بیلمک‌ده‌دیر. شرق بلوکو اؤلکه‌لرین ماشین، کیمیوی ماده، سیلاح، تکستیل محصولو احتیاجلارینین بؤیوک بیر کیمینی چک جومهوریتی قارشیلاماق‌دادیر.
اهالی
چک جومهوریتی اهالیسینین %۹۴.۲ سی چکلردن عبارت‌دیر. کیچیک آزلیقلار اوْلاراق ایسلوواک (%۱.۹) و آلمانلار(%۰.۴) واردیر. آیریجا اؤلکه‌ده لهیستانلیلاردا یاشاییر. اهالیسینین بؤیوک اکثریتی شهرلرده یاشاییر. اهالی‌نین ان سیخ اوْلدوغو یئرلر باشکند پراقا ایله پیلسن، برنو و اوْستراوادیر.
نقلیات
چک اینکیشاف ائتمیش اوتوموبیل و دمیر یوْلو شبکه‌سینه مالیک‌دیر. دمیریوللارینین دؤردده بیرینده الکتریک‌لی قاتارلار چالیشماق‌دادیر. پراقا و اؤلکه‌نین دیگر بؤیوک شهرلری هاوا نقلیاتی ایله بیر-بیرینه باغلیدیر.
کؤپوک‌لو ایچکیلر دیاری
چکدا پیوه چکمه صنعتی گئنیش یاییلیب. چکلرده پیوه نسیللری بیرلشدیرن دَیَر کیمی قیمتلندیریلیر. پیوه‌نین مشهور بودوار نؤعو بیر چوْخ ویتامینلرله زنگین‌دیر. بۇ پیوه‌نین سویو ۳۰۰ متر درین‌لییی اوْلان آرتزیان قویوسون‌دان چیخاردیلیر.
چک سوونیرلری(سوغات)
خانیملار اۆچون ان سئویم‌لی و دَیَرلی هدیّه کیمی تانینان چک سوونیرلری دۆنیادا مشهوردور. "موزِر" فیرماسینین سوونیر - بولور قابلاری آدین‌دان سؤز ائتدیرمیی باجاریر. چکدا مشهور اوْلان داها بیر آکسِسوار - دۇزلارا هوپدورولان گۆل‌دور. بئله گۆل اۇزون مودّتلی قالیر.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:مرکزی اوروپا بؤلمه:مرکزی اوروپا اؤلکه‌لری بؤلمه:اوروپادا اؤلکه‌لر بؤلمه:دنیزه چیخیشی اولمایان اؤلکه‌لر بؤلمه:ناتو اؤلکه‌لری بؤلمه:اوروپا بیرلییینین عوضو دؤولتلری بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
اسپاین‌شنک
اسپاین‌شنک (اینگیلیسجه: Spineshank) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
بیریوسینسک
بیریوسینسک (Biryusinsk) (Бирюсинск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و ایرکوتسک اوبلاستیده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۹۸۱ نفر دیر.
الیمودین زوملا
الیمودین زوملا (Alimuddin Zumla) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۱۵ مئی ۱۹۵۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری لندن بیلیم‌یوردو کالجی‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alimuddin Zumla»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
۱۸۸۴-جو ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۸۴-جو ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
چیرتدیق‌لی قیشلاقی
چیرتدیق لی قیشلاقی  کندی (روستای قشلاق چرتقلو) موغان بولگه سی نین، اونگوت بولومو و دوغو اونگوت قصبه سي نده یئرلیشیب.
اهالي
چیرتدیق لی قیشلاقی کندی 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 140 نفر اهالي سي وار. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانيشيرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
شیدیساید، اوهایو
شیدیساید، اوهایو (اینگیلیسجه:Shadyside, Ohio ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۷۸۵ نفر ایمیش و ۲٫۶۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و اوهایو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Shadyside, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اربعاء (بلیده)
اربعاء (بلیده) (اینگیلیسیجه: Larbaâ, Blida) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۸۳٬۸۱۹ نفردیر و ۸۵۲۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
سانقاتپورا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دافیلدز، باتی ویرجینیا
دافیلدز، باتی ویرجینیا (اینگیلیسجه:Duffields, West Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Duffields, West Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ساچاق‌لی مئدوزلار
ساچاق‌لی مئدوزلار (Stauromedusae، ، Ставромедузы، Stielquallen) ایستاورومدوساه دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایستاورومدوساه بؤلمه:Staurozoa
پروزسر، نبراسکا
پروزسر (اینگیلیسجه: Prosser, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۷۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تیرون یئیتس
تیرون یئیتس (اینگیلیسجه: Tyrone Yates) آمریکا-آفریقالی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. سینسینتی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
شچکینو، وولوقدا اوبلاستی
شچکینو، وولوقدا اوبلاستی (Shchekino, Verkhovazhsky District, Vologda Oblast Щёкино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
دلیجان (مرکزی)
دلیجان، مرکزی اوستانی ‌نین دلیجان بؤلگه‌سی نده یئرلشن بیر شهردیر. ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ شهرین ۴۰٬۹۰۲ نفر جمعیتی واردیر.
قایناقلار
بؤلمه:دلیجان بؤلگه‌سی بؤلمه:مرکزی اوستانی‌نین شهرلری
مجید نامجو مطلق
مجید نامجو مطلق (March 31, 1967) ایرانلی فۇتبولچو و هافبک). اوْ ایرانین تهران شهرینده آنادان اوْلوب. مجید نامجو مطلق السد قطر ایدمان کلوبو، پاس تهران فوتبول کولوبو، ایستیقلال فوتبول کولوبو و پرسپولیس-تهران فوتبول کولوبوندا اوْیناییب.
قایناق‌لار
http://www.national-football-teams.com
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
واکالاقادا
واکالاقادا (اینگیلیسجه:Vakkalagadda) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۷٫۷۴ کیلومتر موربّع دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
جیمز قلن بیل
جیمز قلن بیل (اینگیلیسجه:James Glenn Beall) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو. قتیسبرق کالجی دا درس اوْخویوب.
واکالاقادا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جیمز قلن بیل
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:مریلند جومهوریتچیلر بؤلمه:فروستبورق، مریلند دوغوملولار بؤلمه:مریلند سناتورلار
ون، نیومکزیکو
ون، نیومکزیکو (Vaughn, New Mexico) آمریکانین نیومکزیکو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۴٫۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۴۶ نفر دیر. بۇ شهر ۱۸۲۲ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vaughn, New Mexico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:نیومکزیکو ایالتین شهرلری
ایمارات خالقی
ایمارات خالقی (اینگیلیسی‌جه: Emiratis، فارسجا: اهالی امارات) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری ایمارات دا یاشاییرلار. بۇ اتنیک قومی خلیجی عربی اینگیلیس دیلی ایله دانیشیرلار.
گؤرونتولر
بؤلمه:خالقلار
چیویتا (کالابریا)
چیویتا (کالابریا) (ایتالیاجا: Civita, Calabria) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۲۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کالابریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Civita, Calabria»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
نچایوکا، آلتای دیاری
نچایوکا، آلتای دیاری (Nechayevka, Altai Krai Нечаевка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
تونی میولا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هیوستن، مینه‌سوتا
هیوستن، مینه‌سوتا (Houston, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 93.29 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 979 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
مژاتور
مژاتور(اینگیلیسجه:Mezhathur) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ترتینیتسه
ترتینیتسه (چک‌جا: Třtěnice) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و هرادتس کرالووه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Třtěnice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکساندر قالو
الکساندر قالو (اینگیلیسجه: Alexandre Gallo) (دوْغوم:May 29, 1967 Ribeirão Preto) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سئول فیفا دونیا کاپی ایستادیومو
سئول فیفا دونیا کاپی ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Seoul World Cup Stadium) سئول شهرینده بیر ایستادیومدور. 2001 ایلینده تاسیس اوْلونوب. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Seoul World Cup Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
روث کلیفورد
روث کلیفورد (اینگیلیسجه: Ruth Clifford) آمریکالی اوْیونچو ۹۸  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۳۰ نوْوامبر ۱۹۹۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1915–۱۹۷۷ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ruth Clifford»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
پادییا د آریبا
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Padilla de Arriba»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
کلن سنت آلدوینس
کلن سنت آلدوینس (اینگیلیسی‌جه: Coln St. Aldwyns) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 271 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
بیق بو، کانزاس
بیق بو، کانزاس (اینگیلیسجه:Big Bow, Kansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کانزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Big Bow, Kansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سیمفیللر
سیمفیللر (Symphyla، ، Симфилы، Zwergfüßer) سیمپهیلا دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
کیرکویل، آیووا
کیرکویل، آیووا (Kirkville, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۴۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۷ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۱۵٫۱ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. کیرکویل دنیز سئوییه‌سیندن ۲۵۹ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
پارتیزانزک
پارتیزانزک (Partyzanske Партизанское) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر ۲٫۲۳ کیلومتر موربع مساحتی واردی. نۇفوس سایی‌سی اساسیندا 65 نفر دیر.
میشل دوکیتی
میشل دوْکیتی (Michele Dougherty) بیلیم اینسان. چالیشدیغی یئرلریندن بیری لندن ایمپیراتوْرلوْغ کالجی‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه وْیکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Michele Dougherty»، مقاله‌سیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
پیت بست
پیت بست (اینگیلیسجه: Pete Best) هیندوستانلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. پیت بست ۲۴ نوْوامبر ۱۹۴۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دیپی وفرین
دیپی وفرین (آیوپاک آدی: [2-(2,2-Dimethylpropanoyloxy)-4-(1-hydroxy-2-methylamino-ethyl)-phenyl] 2,2-dimethylpropanoate, Dipivefrine) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۵۱٫۴۳۷ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
آذربایجان جومهوریتی‌نین مارشی
آذربایجان مارشی (Azərbaycan marşı)، آذربایجان جومهوریتی‌ نین رسمی دؤولت هیمنی دیر.
تاریخی
۳۰ ژانویه ۱۹۲۰-جی ایلده آذربایجان خالق جومهوریتی‌نین ناظیرلر شوراسی جومهوریتین میللی مارشی‌نین حاضیرلانماسی حاقیندا قرار قبول ائتدی و بو مقصدله خالق معاریف ناظیرلیگی طرفیندن یاریشما اعلان ائدیلدی. خالق معاریف ناظیرلیگی دؤولت مارشی‌نین لاییحه‌سی‌نین شرطلرینی "‌‌ آذربایجان قزئتینده" دفعه‌لرله اعلان ائده‌رک بیلدیرمیشدی کی، تقدیم ائدیله‌جک ان یاخشی دؤولت مارشی لاییحه‌سینه گؤره ۵۰٫۰۰۰ مانات مۆکافات تعیین ائدیلیر. یاریشما ایشتیراکچی‌لاری لاییحه‌لرینی همین ایلین مئی آیی‌نین ۱-دک خالق معاریف ناظیرلیگی‌نین دفترخاناسینا تقدیم ائتمه‌لی ایدیلر. یاریشمانین نتیجه‌لری مئی‌ین ۲۸-دک آذربایجان خالق جومهوریتی‌نین ایکینجی ایل‌دؤنومونه قدر اعلان ائدیلمه‌لی ایدی. لاکین ۲۸ آوریل ۱۹۲۰-جی ایلده آذربایجانین شوروی قوْشون‌لاری طرفیندن ایشغالی و خالق جومهوریتی‌نین یؽخؽلیشی آذربایجانین میللی مارشی‌نین قبول اوْلونماسینا ایمکان وئرمه‌دی.
رایتسویل، ویسکانسین
رایتسویل (اینگیلیسجه: Wrightsville, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
آذربایجان جومهوریتی‌نین مارشی
تاریخی
۲۷ مئی ۱۹۹۲-جی ایلده آذربایجان جومهوریتی باغیمسیزلیغینی یئنی‌دن قازاندیقدان سوْنرا " آذربایجان جومهوریتی‌نین دؤولت مارشی حاقیندا " قانون کئچیریلدی. قانونا اساساً، ۱۹۱۹-جو ایلده بسته‌کار اوزئییر حاجی‌بَی‌اوو و شاعیر احمد جاواد طرفیندن ترتیب ائدیلمیش "‌آذربایجان مارشی‌" آذربایجان جومهوریتی‌نین دؤولت مارشی کیمی تصدیق اوْلونوب قبول ائدیلدی.
رایتسویل، ویسکانسین
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آذربایجان جومهوریتی‌نین مارشی
تاریخی
آذربایجان جومهوریتی میللی مجلیسی‌‌‌‌نین ۲ مارس ۱۹۹۳-ده وئردیگی قرارلا آذربایجان جومهوریتی دؤولت مارشی حاقیندا اساسنامه تصدیق ائدیلمیشدیر.
۲۰۱۸-جی ایلین نوْوامبریندا میللت وکیلی طاهر کریملی مارشین داواملی‌لیغی‌نین قیسالدیلماسینی و غملی نوْتلارین ییغیشدیریلماسینی تکلیف ائتدی آمما نتیجه‌ده تکلیف چوْخ یاخشی قارشیلانمادی.
قایناقلار
بؤلمه:اؤلکه‌لره گؤره هیمن بؤلمه:میلی مارشلار
آندی کیم (سیاستچی)
آندی کیم (اینگیلیسجه:Andy Kim (politician)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. بوستون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
آلبوم یاپیمجیسی
آلبوم یاپیمجیسی، بیر موزیک آلبومونون یاپیمینی اۆستلنن کیمسه دیر. بیر آلبوم یاپیمجی‌سی، آلبوم چالیشمالارینی باشلادیر، کووردینه ائدر، گیدیشاتینی ایزلر، آلبومون بودجه‌سینه و آلبومده صنعتی ایجرا ائدجک موزیسین یا دا موزیک قروبون هزینه‌سینی تامین ائدر و آلبومون یارادیلماسی مرحله‌سینین باشلانماسیندان سوْنونا قدر بۆتون مرحله‌لرینه دیقّت یئتیریر. آلبوم یاپیمجیلاری معمولاً بیر یاپیم شیرکتینه باغلی اوْلاراق چالیشیرلار.
قایناق
بؤلمه:موسیقی
چیفتلیک کوی
چیفتلیک کوی تورکیه جۆمهوریتی‌نین شهرلریندن‌دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي میلادی ايلده ۱۷٬۹۷۸نفر اهاليسي وارمیش.
قايناقلار
توركجه ويكيپديا
بؤلمه:تورکیه شهرلری
فیونا ما
فیونا ما (اینگیلیسجه:Fiona Ma) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
ماساژ
اوغماق ، سیغارلاماق یادا ماساژ بدنی اوغماق و بئل بوخو بیر تکنیکلر ایله سازلاماقدیر. بو تکنیک بعضی آغریلاری و خسته لیکلری آرادان آپاریب و بدنی آغریدان قوتاریر.اوغماق تکنیکلری آذربایجاندا ان اسکی زماندان بیلینب و بو تکنیکلر ایله بدنین آغریسین و خسته لیکی آزالیب و بدن دینج اولور.
فیونا ما
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:کالیفورنیا دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار
ماساژ
قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Massage
بؤلمه:ساغلیق
کالیچانکوتای
کالیچانکوتای(اینگیلیسجه:Kalichankkottai) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
هووزد (پروستییوف)
هووزد (پروستییوف) (چک‌جا: Hvozd (Prostějov District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۰۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۵۸ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hvozd (Prostějov District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
ویاکوم
ویاکوم (اینگیلیسجه: Viacom) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت مدیا ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Sumner Redstone طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۰٬۷۵۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Viacom»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
صحنه ایشیقلاری
صحنه ایشیقلاریاینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی نورمن لوید، ویلر درایدن، سیدنی چاپلین، باستر کیتون، نایجل بروس، کلیر بلوم جانلاندیریب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۲-جی ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:چارلی چاپلینین فیلملری بؤلمه:1914 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:آمریکانین کومدی-درام فیلملری
كارخانه اسفالت شهرداری
کارخانه آسفالت شهرداری (فارسجا: کارخانه آسفالت شهرداری), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، بستان بؤلومو و بستان قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
کارخانه آسفالت شهرداری کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۰ نفر اهالیسی و ۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۰ نفری کیشی و ۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۰ نفری ساوادلی و ۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
بییسک
بییسک (Biysk) (Бийск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و آلتای اؤلکه‌سیده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۰۱۱۵ نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
ابومی-کالاوی
ابومی-کالاوی (اینگیلیسیجه: Abomey-Calavi) بنین اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۶۵۵۹۶۵ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۶۵۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ایمارات ایران‌لی‌لاری
ایمارات ایران‌لی‌لاری (اینگیلیسی‌جه: Iranians in the United Arab Emirates، عرب‌جه: الإيرانيون في الإمارات العربية المتحدة، فارسجا: ایرانیان امارات) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری ابوظبی و دوبی دا یاشاییرلار.
گؤرونتولر
بؤلمه:خالقلار
رومانووو، بوریاتیا
رومانووو، بوریاتیا (Romanovo, Republic of Buryatia Романово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
برندا دیتریچ
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کانزاس جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
سکولینزکایا
سکولینزکایا (Skulinskaya Скулинская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
لاتزیا
لاتزیا شهری (یونانجا: Λατσιά) گونئی قیبریس جومهوریتینده يئرلشيب دير. 2005 اينجي ايلده بو شهرين ۱۲٫۳۹۵ نفر اهالیسی وارميش.
گؤرونتولر
بؤلمه:قیبریس شهرلري
۱۷۳۹-جو ایلده سوئد
بۇ مقاله ۱۷۳۹-جو ایلینده سوئده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۳۹-جو ایلده سوئد بؤلمه:۱۷۳۹-جو ایلده اؤلکه‌لر
قورا, ناکودار
قورا, ناکودار(اینگیلیسجه:Gura, Nakodar) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
نچونایوو
نچونایوو (Nechunayevo Нечунаево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
بوزکو، نیومکزیکو
بوزکو (اینگیلیسجه: Bosque, New Mexico) آمریکانین نیومکزیکو ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
نچونایوو
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
بوزکو، نیومکزیکو
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نیوینقتون فورست، ویرجینیا
نیوینقتون فورست، ویرجینیا (اینگیلیسجه:Newington Forest, Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۴۴۲ نفر ایمیش و ۸٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Newington Forest, Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ماسا دی سوما
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Massa di Somma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
محرم نویدکیا
محرم نویدکیا (November 1, 1982) ایرانلی فۇتبولچو و هافبک. اوْ ایرانین ایصفاهان شهرینده آنادان اوْلوب. محرم نویدکیا سیپاهان-ایصفاهان فوتبول کولوبوندا اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
کلر، سافک
کلر، سافک (اینگیلیسی‌جه: Clare, Suffolk) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 2028 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
محمدامین یورداکول
محمدامین یورداکول (تورکجه:Mehmet Emin Yurdakul) ؛ (دوغوم:1944 اؤلوم: 1869)، میلّتچی و تورکچو گؤروشلری ایله شعر یازان، تورکیه‌نین میلّی شاعیری و میلّت وکیلی‌ ایدی.
یاشاییشی
13 مه 1869دا ایستانبول دا آنادان اولدو. 14 ژانویه 1944ده ایستانبول دا یاشامینی ایتیردی. زینجیرلی کؤیو مزارلیغیندا توپراغا وئریلدی. میلّی ادبیات و تورکچولوک آخیمی‌نین اؤنده گلن تمثیلجیسی و دولت مأمورو ایدی. ایتّیحاد و ترقّی جمعیتینه گیردی. شعرلری ایله ایستانبول حوکومتینی تنقید ائدینجه 1907ده ارزروم روسومات ناظیرلیغینا تعیین اولاراق ایستانبول دان اوزاقلاشدیریلدی. ایکینجی مشروطیتین اعلانیندان سونرا عئینی وظیفه‌ ایله بو کز ترابزونا گؤندریلدی. 31 مارس اولایی‌نین آردیندان 13 آوریل 1909دا ایستانبولا چاغریلدی. بحریّه نظارتی موستشارلیغینا تعیین اولوندو. حجاز و سیواس دا والی‌لیک ائله‌دی. 1910دا ایستانبولا ا دؤندو. تورک یوردو جمعیتی و تورک اوجاغی‌نین قوروجولاری آراسیندا یئر آلدی. تورک یوردو درگیسی‌نین یایین سوروملولوغونو اوزرینه آلدی. ایتیحاد و ترقّی ایله آنلاشمازلیغا دوشونجه، 1912ده ارزروم والی‌لیگیندن امکلیگه آیریلدی. 1914ته عثمانلی مجلیس-ای معبوثانیندا موصول میلّت وكیلی اولدو. آرالیق 1919دا تورک فیرقه سینی قوردو. ایستانبول ون ایشغالیندان سونرا 1921ده آنادولویا گئچدی. آنتالیا، آدانا، ایزمیر چئوره‌سینده چالیشدی. جومهوریتین ایلک ایللرینده شرقی قارا حیصار، سونرا دا اورفا و ایستانبول میلّت وكیلی اولدو. اؤلومونه قدر میلّت وكیلی اولاراق قالدی. یازماغا شعرله باشلادی. ایلک شعری 1897ده ثروت-ای فونون درگیسینده یایینلاندی. دؤنمی‌نین شعر آنلاییشی‌نین دیشینا چیخدی، هیجا اؤلچوسو نه دایالی یالین بیر تورکجه قوللاندی. تورک ادبیاتینا خالقین سسینی گتیرن گئرچکچی بیر شاعیر اولاراق دگرلندیریلدی. عثمانلی‌چیلیق و ایسلامچیلیق آخیملارینا قارشی تورکچولوگو ساوونان شعرلر یازدی. جوشغو، اولوسال دویغولار، قهرمانلیق، اورکلندیرمه و اؤیرتیجیلیک اؤیه‌لرینی اؤن پلانا چیخاردی. شعره بیچیم یئنیلیکلری ده گتیردی. دؤردلوک گله‌نگی‌نین دیشینا چیخاراق اوچر، آلتیشار، سگکیزر دیزه دن قورولو شعرلر یازدی. میلّی ادبیات آخیمی و تورکچولوگون اؤنده گلن تمثیلجیلری آراسیندا یئر آلدی. تورک شاعیری، میلّی شاعیر دئیه بیلینیر.
منیم عؤمروم
گنج چاغدایدیم، اؤزومو بیر تیكانلی یولدا بولدوم؛
هیچقیرقلار ائشیتدیم، گول و بولبول باغلاریندان.
فلاکتلر توپلادیم، آنادولو داغلاریندان؛
اوزون سازلی آشیقلار دییاریندا شاعیر اولدوم.
ائزگی قویدوم، آهلارلا، فغانلارلا تورک شعرینه،
اؤز دیلیمله هایقیردیم، " ائی میلّتیم، اویان!" دئیه ؛
ویران یوردون دولاشدیم، بیر شهریندن بیر شهرینه؛
ساچ و ساققال آغارتدیم منده "وطن، وطن!" دئیه.
قایناق
بؤلمه:یازیچیلار بؤلمه:شاعیرلر بؤلمه:تورکیه یازیچیلاری بؤلمه:تورکچولر بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
کاپ‌کیک
کاپ‌کیک (اینگیلیسجه: Cupcakke) آمریکالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کاپ‌کیک ۳۱ مئی ۱۹۹۷ ‏ تاریخینده شیکاقو شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
آنقوس کامرون
آنقوس کامرون (اینگیلیسجه: Angus Cameron ) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و ویسکانسین ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۲۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پارالیمنی
پارالیمنی شهری (یونانجا: Αραδίππου) گونئی قیبریس جومهوریتینده يئرلشيب دير. 2005 اينجي ايلده بو شهرين ۱۱٫۶۳۵ نفر اهالیسی وارميش.
قايناق‌
بؤلمه:قیبریس شهرلري
دارژکووو
دارژکووو (لهیستانجا: Darżkowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 83 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Darżkowo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بوجابالاپاتنام
بوجابالاپاتنام(اینگیلیسجه:Bhujabalapatnam) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پیتر اپنساوا (طبیب)
پیتر اپنساوا (طبیب) (Peter Openshaw (physician)) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۱۱ نوْوامبر ۱۹۴۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری لندن ایمپیراتورلوغ کالجی‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Openshaw (physician)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
سلطان مسرحی
سلطان مسرحی (اینگیلیسجه: Sultan Masrahi) (دوْغوم:May 31, 1987 عربیستان) بیر فوتبالیست. الباطن فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:القادسیه کولوبونون اویونچولاری
آکیرا توشیما
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
خنابه
خنابه (ایسپانجا: Génave) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۶۴ کیلومتر موربّع دیر. ۸۲۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۶۵ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۸٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
کالمارلار
کالمارلار (Squid، ، Kalamar، Кальмары، Kalmare) توتهیدا دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:توتهیدا بؤلمه:Cephalopoda
ماتییامپاتی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ایسرایل اوری
ایسرائل اوْری (ارمنیجه|Իսրայել Օրի) ـ (۱۶۵۸-۱۷۱۱) ائرمني میلّی آزادلیق حرکتینین اؤنده گلن آدلاردان بیری، و ارمنیستانین صفوی و عثمانلی حاکمیتیندن قورتولماسینی آماجلایان بیر ارمنی میلّتچیسی. بیرینجی پئتری، محمود افغانی ایرانا حمله ائتمگه چاغیران بیر سیاست آدامی.
جاوانلیغی
1678ده کاتولیکوس هاگوپ ژوغائتسی طرفیندن اولوشدورولان و گورجیستان شاهی اون‌بیرینجی گئورگه طرفیندن حمایت اولونان یئددی کیشی‌لیک بیر هئیأت ائچمیادزیندن رومایا یولا چیخمیشدیر. اوری ده بو هئیأتین عضولاریندان بیری ایدی. کاتولیکوس، پاپادان آوروپالی مسیحی گوجلرین کؤمه‌یینی ایسته‌یه‌جکدی. بو کؤمک قارشیلیغیندا دا ارمنی کیلیسه‌سی روما کاتولیک کیلیسه‌سینه باغلاناجاقدی. نه وار کی 1678ده یاشلی کاتولیکوس یولدا، ایستانبولدا اؤلور و اوری دن باشقا، هئیأت ارمنیستانا قاییدار. اوری تک باشینا نقشه‌نی تماملاماق اۆچون یولا دوام ائتمه‌یه قرار وئریر.
اوری اون دؤردونجو لوویسنین فرانسه اوردوسونا قاتیلیر، آلبای روتبه‌سینه قدر یوکسه‌لیر و دوققوز ایل ساواشیندا ساواشیر. ساواشدا اینگیلیس‌لر طرافیندن توتوقلاندیقدان سونرا آزاد بیراخیلیر. ساواشدان سونرا پروسیایا یئرلشیر، ائولنیر و تاجیر اولور. نوفوذلو کیشی‌لرله تماسلاریندا سوره‌کلی اولاراق ائرمنی خالقی‌نین یابانجی حاکمیتیندن قورتاریلماسی مسأله‌سینی دیله گتیرمیش آما سوغوک بیر ایلگیسیزلیکله قارشیلاشمیشدیر. نیهایت دوسسئلدورف شهرینده پرئنس ژوهانن ویلهئلمین خیدمتینه گیرر.
اوری، اگر پرئنس ائرمنیستانین اؤزگورلویونو ساغلایابیلیرسه اونا ارمنیستان تاجینی وعد ائدر. ائرمئنیستان مسأله‌سی‌نین آوروپا دئولت‌لری‌نین ان یوخاری سطح‌ده ایلگی قونوسو اولماسینی آرزو ائدن ویلهئلم، اوری‌یه بیر توصیه مکتوبو وئره‌رک آووستوریا ایمپاراتورونا و فلورانسا حؤکومدارینا یوللار. آنجاق، اوری ائرمئنی سیاسی محیطلریندن رسمی بیر مسئولیت داشیمادیغی اۆچون، سؤیله‌دیکلری دیقّته آلینماز. ویلهئلمین توصیه‌سی اوزرینه، اوری ائرمنیستانا قاییدار، هم ائرمنی اصیللریندن گرکلی حیمایت بلگه‌لرینی آلماق هم ده نه قدر بیر عسگری گوج وعد ائده‌بیله‌جکلرینی اؤیرنمک اۆچون. 1699دا ائرمنیستانا گئری دؤنن اوری، یئنی کاتولیکوسلارین روما کیلیسه‌سینه داخیل اولمایی قبول ائتمه‌دیکلرینی اؤیره‌نیر.
هیوقو، مینه‌سوتا
هیوقو، مینه‌سوتا (Hugo, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 482.85 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 13332 نفر دیر.
ایسرایل اوری
جاوانلیغی
1699دا اوری، ملیک سافراز ایله بیرلیکده آنگئگهاکوت (قاراباغ)دا گیزلی بیر توپلانتی قورار. بو توپلانتی‌دا اون بیر سیونیک مالیکی، باتی آوروپا دولت‌لریندن عسکری یاردیم ایسته‌مه‌یی قبول ائدرلر. بئله‌جه، دین آداملاری‌نین اولماسا دا سویلولارین حیمایتینی الده ائتمیش اولاراق اوری، آلمانیایا ژوهانن ویلهلمین یانینا قاییدار. آما پرئنس ویلهئلم اونا، اؤز امرینده اولدوغو بیرینجی لئوپولد ایله گؤروشمه‌سینی توصیه ائدر. اوری، 1700 ایلینده بیرینجی لئوپولد ایله گؤروشونجه، ایمپاراتور اونا پلانین باشاریسی اۆچون روس حیمایتی‌نین گرکلی اولاجاغینی سؤیلر. پروسیا و آووستوریادان موفقیت الده ائده بیلمه‌یینجه اوری، 1701ده موسکووایا گئدر.
هیوقو، مینه‌سوتا
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
ایسرایل اوری
جاوانلیغی
بو آرادا اوری، تجروبه‌لی بیر دیپلومات اولموشدور. آووسترویا ایمپاراتورو اونو ایستانبولا گؤندرمیش، قارلوفچا آنتلاشماسی تامامن اونون اهتمامی ایله سونوجلاندیریلمیشدی.
۱۶ مورداد
۱۶ مورداد، ایران تقویمینده ایلین ۱۴۰-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۲۲۵ گۆن (نورمال ایل) یا ۲۲۶ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
ایسرایل اوری
ائرمنی پلانی
اوری، ائرمنی اؤزگورلوک پلانی‌نین روس یانلیسی چیزگیسینی بلیرله‌ین ایلک رهبر اولموشدور. موسکووایا چاتاندان سونرا بیرینجی. پئترو ایله گؤروشموش و اونا سیونیک مالیکلری‌نین دیله‌یینی تقدیم ائتمیشدیر. مکتوب‌دا مالیک‌لر "باشقا اومیدیمیز یوخ، تانری و اولکه‌نیزدن باشقا" دییه یازمیشدیر. پئترو، بو یاردیم طلبینه مثبت جواب وئریر. روس-ایسوئچ ساواشی‌نین آردیندان ائرمنی خالقینا یاردیم ائده‌جه‌یینه سؤز وئریر (اما بو ساواش آنجاق 1722ده، اوری‌نین 1711ده اؤلوموندن سونرا بیتدی).
بیرینجی پئترونون قافقازلارلا ایلگیلی باشقا پلانلاری واردیر. 1701ده ائرمنیستانا بیر میسیون گؤندریر، عثمانلی و صفوی ایمپاراتورلوقلارینا بیر حمله دوزنلنمه‌سی موضوعوندا اوراداکی کاتولیکوسلارا مکتوبلار یوللار، آما بوندان بیر نتیجه چیخماز. بو آرادا اوری 1704ده اون بیرینجی پاپ جلئمئنت ایله گؤروشور، پاپا اونا حیمایتینی وعد ائدیر.
اوری، روس سارایی‌نا سوموت بیر پلان اؤنه‌ریر: ائرمنی و گورجو خالقلاری‌نین اؤزگورلوگه قووشماسی اۆچون قافقازیا اوزریندن 25.000 کیشیلیک بیر روس اوردوسو، 15.000 کازاک آتلیسی و 10.000 پیاده گره‌که‌جکدیر. آتلی بیرلیک‌لرین گونئی قافقاسیایا وارماسی اۆچون داریال گئچیدیندن گئچمه‌سی گرکه‌جک، پیاده‌لرین ایسه خزر دنیزیده آستراخاندان گلمه‌سی گره‌که‌جکدی. روس بیرلیکلری ائرمنی و گورجو عسکری بیرلیکلری ایله بیرلشه‌جکدی.
بو پلان اوزرینه، گونئی قافقاسیایا یورویوش اۆچون گره‌کلی اولان حاضیرلیقلاری قونوسو گوندمه گلدی. دورومون اینجه‌لنمه‌سی، یئرلی خالقین حیمایتی‌نین الده ائدیلمه‌سی، یوللار و قلعهلر حاقّیندا بیلگی توپلاماق اۆچون، اوری‌نین باشیندا بولوناجاغی خاص بیر توپلولوغون ایرانا یوللانماسینا قرار وئریلیر. شوبهه چکمه‌مک اۆچون اوری، شاه سولطان حسینین مسئولیّت‌لیلرینی، روماداکی پاپ طرفیندن گؤندریلدیغینی، ایرانداکی مسیحی‌لرین دورومو حاقّیندا بیلمه‌یه گلدیگینی سؤیله‌یه‌جکدی.
اوری‌یه نیشان اولدوغو دوشونولن بایراق
1706دا اوری، روس اوردوسوندا آلبای روتبه‌سیله، آمستئرداما، سیلاح و ملزمه ییغماق اۆچون یوللانیر. اورادا بیرنئچه آی گئچیرمیش و ائرمنی باغیمسیزلیق موجادیله‌سینی تمثیل ائدن بیر بایراغی گؤسترمیشدیر. کیلیکیا ائرمنی کراللیغی (1080-1393) زامانیندا آلتینجی لئوونون آرمی قیرمیزی ـ گؤی ـ ساری رنگلری ایچرمکده ایدی. بو بایراقدا گؤستریلن پالالار عثمانلی و صفوی تورکلرینه قارشی سیلاحلی موجادیله‌نی سیمگه‌له‌مکده‌ایدی. 11 عدد سککیز بوجاقلی اولدوز ایسه آنگئگهاکوت (قاراباغ)دا دوزنله‌نن گیزلی بیر توپلانتی‌یا قاتیلان ائرمنی ملیک‌لری تمثیل ائتمکده‌ایدی.
گره‌کلی حاضیرلیق‌لارین آردیندان، 1707ده، اوری بؤیوک بیر قافیله ایله بیرلیکده ایرانا یولا چیخار. اوری، آووسترویا ایمپاراتوروندان، پاپ‌دان و روس شاهیندان مکتوبلار داشییردی.
ایراندا اولان فرانسه‌لی میسیونرلر اوری‌نین ایصفاهانا چاتماسینا مانع اولماغا چالیشدیلار. اوری شاماخی‌یا چاتینجا، ایصفاهانا گیرمه ایجازه‌سی چیخانا قدر بیرنئچه گون گؤزله‌مک زوروندا قالیر. شاماخی‌دا اورانین ائرمنی و گورجو لیدرلری ایله گؤروشوب اونلارین روسیایا اولان سمپاتی‌لرینی گوجلندیریر. بو آرادا فرانسه ائلچیسی و میسیونرلر، روسیانین ائرمنیستانا سیاسی باغیمسیزلیق گتیرمه‌یه آماجلادیغینی، و اوری‌نین ائرمنیستان شاهی اولماغا نیّت‌لی اولدوغونو شاها آنلادیرلار. آنجاق شاه، بو قدر اؤنملی بیر ائلچیلیگی گئری قایتارماغا جسارت ائده بیلمز، اونا حؤرمت ائدر. 1709دا اوری ایصفاهانا گیریر و اورانین یئرلی سیاسی شخصیت‌لری ایله دانیشیقلار آپار. اوری ایصفاهاندا محمود افغان ایله گؤروشوب، اونون ایصفاهانا حمله ائتمه‌سی باره‌سینده ترغیب ائدیر و روسیه شاهی‌نین‌دا اوندان حیمایت ائده‌جه‌یینی بیلدیریر. آنجاق بیرینجی پئترونون ایرانی ایستیلا ائدیب گورجیستان و ائرمنیستان الحاق ائده‌جه‌یی سؤزلر اوزرینه شاه، گورجیستان والیسی‌نین خیانت ائتمه‌مه‌سی اۆچون، اونون یئرینه گووه‌ندیی بیر آیری آدامی والی تعیین ائدیر. ایسرایل اوری، 1711ده ایراندان روسیایا گئری دؤنرکن یولدا آستراخاندا بیردن اؤلدو.
تأثیری
اوری‌نین چالیشمالاری بیر ائرمنیستانین ایستیقلالی اۆچون چالیشمیش بیر دیگر ائرمنی میليّتچیسی ژوسئپه امینـه (1726-1809) ایلهام قایناغی اولموشدور.
اؤلوموندن سونراسی
روس-ایسوئچ ساواشی دوام ائتدیغی اۆچون بیرینجی پئترو قافقاسیا گیریشیمینی قیراغا قویور. 1722ده روس-ایسوئچ ساواشی سونوجلاندیقدان سونرا بیرینجی پئترو ایرانا بیر یوروش دوزه‌نله‌ییپ دربندی آلیر آما سونرا بیرلیکلرینی گئری چاغیریپ بیر باریش آنلاشماسی ایمضالار. ایزله‌ین ایللرده گورجیستان و قاراباغ عثمانلی‌لارا ترک ائدر، اورداکی ائرمنی‌لره ده روسیایا کؤچ ائتمه‌لرینی سالیق (توصیه) وئریر. روسیه طرفیندن ترک ائدیلن ائرمنی‌لر قیام ائدیرلر و قاراباغ ایرانا باغلی بیر تورپاق حالینه گلیر. آنجاق 1730دا قاراباغ تکرار عثمانلیلارا گئچر.
قایناقلار
بؤلمه:ارمنیستانلی اینقیلابچیلار
احمد کمال (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۱)
احمد کمال (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۱) (اینگیلیسجه: Ahmed Kamal (footballer)) (دوْغوم:October 29, 1981 قاهیره) بیر فوتبالیست. حرس الحدود فوتبال کولوبو و میصر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
۱۸۴۰-جی ایلده کانادا
بۇ مقاله ۱۸۴۰-جی ایلینده کانادادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
اؤلوملر
بؤلمه:۱۸۴۰-جی ایلده کانادا بؤلمه:۱۸۴۰-جی ایلده اؤلکه‌لر
هونیتیتسه
هونیتیتسه (چک‌جا: Honětice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۶۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۷ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Honětice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کویانووو، باشقیردیستان
کویانووو، باشقیردیستان (Kuyanovo, Krasnokamsky District, Republic of Bashkortostan Куяново) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
هونیتیتسه
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
کویانووو، باشقیردیستان
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
هومر آوقوستوس نلسون
هومر آوقوستوس نلسون (اینگیلیسجه:Homer Augustus Nelson) آمریکالی وکیل، سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو. پوکیپسی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پوکیپسی، نیویورک سیاستچیلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ارزددی آرنا ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«RZD Arena»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
کیرتن ویلکیه
کیرتن ویلکیه (لهیستانجا: Kiertyny Wielkie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری