cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
میکا (ماسوویان)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mika, Masovian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
حسین الترکی
حسین الترکی (اینگیلیسجه: Hussain Al-Turki) (دوْغوم:May 28, 1982 قطیف) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
بلک‌فیلد
بلک‌فیلد (اینگیلیسجه: Blackfield) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دی جی بریمیر
دی جی بریمیر (اینگیلیسجه: DJ Premier) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی و موسیقیچی - هیپ هاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دی جی بریمیر ۲۱ مارس ۱۹۶۶ ‏ تاریخینده هیوستون شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سوت ایستورمونت
سوت ایستورمونت (اینگیلیسجه: South Stormont) آمریکادا یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۹۸ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۳۱۱۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هواوی اسسیند دبلیو۱
هواوی اسسیند دبلیو۱ هواوی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Huawei Ascend W1»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
۱۶۹۸-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۶۹۸-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
کنی رومانو
کنی رومانو (اینگیلیسجه: Connie Romano) آمریکالی اوْیونچو ۲۰۰۹–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Connie Romano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۶۹۸-جی ایلده ایرلند
اؤلوملر
[[File:Richard Boyle, 1st Earl of Burlington and 2nd Earl of Cork by Sir Anthony Van Dyck.jpg|thumb|100px|[[Richard Boyle, 1st Earl of Burlington|Richard Boyle]]
کنی رومانو
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
۱۴۸۹ (میلادی)
میلادی ۱۴۸۹-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دؤرد یۆز سکسن دوْققوزونجو ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
اشتاین (میتلفرانکن)
اشتاین (میتلفرانکن) (Stein, Bavaria) آلمانین  بایرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۳۰۰-۳۸۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین ۱۹٫۵۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.stadt-stein.de اشتاین (میتلفرانکن) شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
لئونق پینق کوان
لئونق پینق کوان (Leung Ping-kwan) شاعیر، رومانچی و یازیچی -
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Leung Ping-kwan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
کامباجی
کامباجی (اینگیلیسجه:Kambagi) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
جان کلایو وارد
جان کلایو وارد (John Clive Ward) اوسترالیا و بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۱ آقوست ۱۹۲۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵  ایل عومر ائله‌ییب و ۶ مئی ۲۰۰۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. جان کلایو وارد آکسفورد بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Clive Ward»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
الاکاد (هیندوستان)
الاکاد (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Elackad) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
یورکووو، ولادیمیر اوبلاستی
یورکووو، ولادیمیر اوبلاستی (Yurkovo, Vladimir Oblast Юрково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
اكای (ایذه)
اكائ (فارسجا: اكائ), کندی خوزیستان اوستانینین ایذه بؤلگه‌سینین، دهدز بؤلومو و  دنباله رودشمالی قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
اكائ کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 24 نفر اهالیسی و 5 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 15 نفری کیشی و 9 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 8 نفری ساوادلی و 11 نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:ایذه بؤلگه‌سی‌نین کندلری
پتن اسوالت
پتن اسوالت (اینگیلیسجه: Patton Oswalt) آمریکالی اوْیونچو. ۲۷ ژانویه ۱۹۶۹ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. اؤز تحصیلینی ویلیام و مری کالجیندا آلمیشدیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Patton Oswalt»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کارل-فین شوروی سوسیالیست جومهوریتی
کارل-فین شوروی سوسیالیست جومهوریتی (Karelo-Finnish Soviet Socialist Republic، ، الجمهورية الكريلية - الفنلندية السوفيتية الاشتراكية، République socialiste soviétique carélo-finnoise، Karelo-Finnische Sozialistische Sowjetrepublik، Repubblica Socialista Sovietica Carelo-Finlandese، Карело-Финская Советская Социалистическая Республика) اورآسیادا بیر اسکی دؤولت. کارل-فین شوروی سوسیالیست جومهوریتی 1940 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1956 میلادی ایلینده داغیلدی.
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
مارک ایستون (سیاستچی)
مارک ایستون (اینگیلیسجه:Mark Stone (politician)) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. سنتا باربارا شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. کالیفورنیا، برکلی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۵۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ماقا راهی
ماقا راهی(اینگیلیسجه:Maga Rahi) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جین کندی
اهالی
جین کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 84 نفر اهالی سی وار. بۇ كندین اهالی تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانیشیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
المیر کدیزاوچ
المیر کدیزاوچ (اینگیلیسجه: Elmir Kuduzović) (دوْغوم:February 28, 1985 Tuzla) بیر فوتبالیست. بوسنی و هرزقووین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ژلیزنیچار سارایوو کولوبونون اویونچولاری
جازستون
جازستون (فارسجا: جازستون), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دزفول بؤلگه‌سی‌نین، سردشت بؤلومو و سیدولی الدین قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
جازستون کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۰ نفر اهالیسی و ۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۰ نفری کیشی و ۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۰ نفری ساوادلی و ۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
جیهاد
جیهاد، ایسلام دینی‌نی یایماق اۆچون، مۆسلمان‌لارا واجیب اوْلان بیر وظیفه. ایسلام‌دا جیهاد، الله دینین‌دن دیفاع ائتمک و الله بنده‌لرین نیجات وئرمک اۆچون ساواش‌ماق دیر. بۇ ساواش ایبتیدایی جیهادا و دیفاعی جیهادا بؤلونور. جیهادی یوْلا سالان، ایسلامی حؤکومت دیر.
ایسلام جیهادا دؤرد یوْل تانیر: اۆره‌گ، دیل، ال، قیلینج. بیرینجی یوْل، شیطان و نفس ایسته‌دیک‌لری ایله رۇحو ساواشماق دیر. ایکینجی و اۆچونجو یوْل، ایسلامی تبلیغ ائتمک و یاخشی‌لیغی حیمایت ائتمک و یامان‌لیغی ایصلاح ائتمک دیر. دؤردونجو یوْل، ایسلامین اینانمایان‌لاری و دۆشمانلاری ایله فیزیکی ساواشماق دیر.
قایناقلار
بؤلمه:ایسلام
روترفورد دکر
روترفورد دکر (اینگیلیسجه:Rutherford Decker) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کولورادو ایالتینده دوغوملولار بؤلمه:میزوری ایالتینده دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:المایرا، نیویورک دوغوملولار بؤلمه:نیویورک دوغوملو فعاللار
اوا دمارچک
اوا دمارچک (اینگیلیسجه: Ewa Maria Demarczyk) شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اوا دمارچک ۱۶ ژانویه ۱۹۴۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
اوتروب، روسیه
اوتروب، روسیه (Otrub Отруб) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
دی، کالیفورنیا
دی، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Day, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۱۱۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Day, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۴۸۸ (میلادی)
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
سی میکرو
سی میکرو (اینگیلیسجه: SeaMicro) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت بیلگی‌سایار دونانیمی ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
ادموند مالون
ادموند مالون (Edmond Malone) یازیچی -
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edmond Malone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
فیانو
فیانو (ایتالیاجا: Fiano, Piedmont) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۹۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پیمونت اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fiano, Piedmont»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
رامی عادل
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
قمینا اوژاروو
قمینا اوژاروو (لهیستانجا: Gmina Ożarów) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 183.29 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و اشوی‌داشکسیه اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ماساکی ساکاموتو
ماساکی ساکاموتو (اینگیلیسجه: Masaki Sakamoto) ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
یوخاری نۆوه‌دی
یوخاری نۆوه‌دی (تورکجه: Yuxarı Nüvədi) آذربایجان جومهوریتینین لنکران رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۲۰۸۴ نفر ایمیش.
جاسمونیک اسید
جاسمونیک اسید (Jasmonic acid، Жасмоновая кислота) بیر شیمیایی ماده. کتون  کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jasmonic acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
بلاتنیتشکا
بلاتنیتشکا (چک‌جا: Blatnička) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۴۹ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۸٫۷۷ کیلومتر موربّع ایدی و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Blatnička»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
پاول قردان
پاول قردان (Paul Gordan) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۲۷ آوریل ۱۸۳۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۱ دسامبر ۱۹۱۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. پاول قردان برسلاو بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Gordan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
ارکوله کارزینو
ارکوله کارزینو (اینگیلیسجه: Ercole Carzino) (دوْغوم:October 9, 1901 Sampierdarena) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
تورکئی کریک، لوئیزیانا
تورکئی کریک (اینگیلیسجه: Turkey Creek, Louisiana) آمریکانین لوئیزیانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۵۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جیهاز
جیهاز و یا اؤلچو جیهازی – وئریلمیش فیزیکی کمیتی هر هانسی بیر دیاپازوندا اؤلچمک اۆچون تطبیق اولونان قورغو دور.
تصنیفاتی
اؤلچمه اوصولونا گؤره :
نتیجه نین تصویرینه گؤره :
باشقا علامت لرینه گؤره :
اؤلچولو جیهازلارینا میثال لار:
قایناق‌لار
بؤلمه:ماشین قاییرما
روکدئیل، کنتاکی
روکدئیل (اینگیلیسجه: Rockdale, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۸۸۶۴۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آمریکا، وارمیان-ماسورین ویوودشیپ
آمریکا، وارمیان-ماسورین ویوودشیپ (لهیستانجا: Ameryka, Warmian-Masurian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 100 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ameryka, Warmian-Masurian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پانکراس
پنکریاتیت پنکراسین آلتیندان عیبارت بیر دوروم دور. پانکراس معده نین آرخاسیندا یئر آلان بیر بؤیوک عضوی دیر کی، هضم آنزیملری و بیر نئچه هورمون تولید ائدیر. اساس ایکی نووع وار: حاد پانکریاتیت و کرونیک پانکریاتیت. پنکریاتیتین علامتلری و علامتلرینده، بالین اوست بؤلگه سینده آغری، توکولن و قوسماقلار واردیر. آغری چوخ واخت آرخايا گئدر و عادي اولاراق آغيردير. حاد پانکریاتیتده، تب یاخینلاشما باش وئره بیلر و علامتلر معمولاً بیر نئچه گون عرضینده آرتیب گلیر. اوْیونلارین یئرینه یئریندن دن یئری چیخیر. قاریشیق لیق لر، عفونت، قان تؤکمک، دیابتی یا باشقا عضولرده اولان مشقلر دن عیبارت اولا بیلر.
آکوت پانکریاتیتین ایکی ان چوخ گؤستریلن ندنی، پانکریاس کانالین قوشولدوغوندان سورا عام کولک لری قیرغونلاشدیریلان کولک داشلار و آغیر الکول ایستیفاده دیر. اؤزگه ندنینه لر ده دیرک آغری، بعضی داوا لار، قوخونق و تومورلار. شیره لری نین آخیر لاری نین سونوجوندا کرونیک پانکریاتیت یارانیر. چوخ واخت چوخ ائللر آغیر الکول ایستیفاده سیندن گلیر. باشقا ندنلر ده قاندا قند چوخلوغونا، قاندا کلسیم چوخلوغونا, بعضی دوالارا و بعضی ژنیتیک ایختلاللارا یوخسا بوزوکلوق لارا کیستک فیبروزسه سیناخیلیر. توتماق حاد و کرونیک پانکریاتیتین خطرینی آرتیرار. حاد پانکریاتیتین دیآگنوزو امیلیز یا لیپازین قاندا اوچ قات آرتماسینا اساسن وئریلیر. اوْیونلارین یاخینلاشماسی اولتراسون و سي تی سکن کیمی طیبی گؤستریلر ده یاخشی اولار.
حاد پانکریاتیت معمولاً اینتروناویز مایع، آغری داواسی و بعضاً آنتی بیوتیکلرله درمان اولونور. عادي اولاراق، يئمک و ایچمک ایجازه اولونماز و بورون معده سينه قاران تویو قویولور. ديستال عام کولونکولون معائنات ائتمه سی و اگر موجود اولسا، کولونکولوپاکریاتوگرافي (ERCP) آدلی اینندوسکوپ ریتروگرافي بیر پروژئدرالاری کئچیریلیر. سيلان داشلاري اولانلاردا سيلان بولوزو دا چوخ واخت آرادان آپاريلير. اوْلانلارا علاوه، اوْلموش پَنْکَریاتیتده، معقول تغذیه اوچون، نازوگستریک لوله له موقعی یئمک ده ایستیفاده اولونمالیدیر. اوزون مودّتده رژیمده دَییشدیرمه لر و پَنکرایاسین آنزیم عوضولری لازیم اولمالیدیر. هردن دا پئنکراسین بعضی بؤلوملریني آرادان آپارماق اوچون جراحیلر کئچیریلیر.
دونیا بو ایلین ۲۰۱۵-جی ایلینده ۸.۹ میلیون پنکریاتیت ایسه باش وئرمیش دیر. بو، ۱۳۲۷۰۰ نفرین اؤلومو ندن اولدو. حاد پانکریاتیت هر 100000 نفرده هر ایل 30 نفرده باش وئریر. یئنی پانکریاتیت حادثه لری ایلدا هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفرین ۸ نفرینه باش وئریر و ایندیکی دؤورده آمریکا اؤلکه سینده هر ۱۰۰٬۰۰ نفرین ۵۰ نفرینه باش وئریر. بو، قادینلاردان داها چوخ کیشیلرده باش وئریر. چوخ واخت، 30 و 40 ياشلار آراسيندا آخان پنکریاتئت باشلاییر، آمّا اوشاقلاردا چوخ دا چوخ گئدر. حاد پانکریاتیت 1882 ایلینده اوپوسیادا ایلک دفعه، کرونیک پانکریاتیت 1946 ایلینده ایلک دفعا دئییل.
۱۹۰۸-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۹۰۸-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
۱۴۸۷ (میلادی)
میلادی ۱۴۸۷-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دؤرد یۆز سکسن یئددینجی ایل.
قرند جانکشن، تنسی
قرند جانکشن، تنسی (Grand Junction, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۲۵ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۰۶٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. قرند جانکشن دنیز سئوییه‌سیندن ۱۷۴ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:تنسی ایالتین شهرلری
تریفویل، کنتیکت
تریفویل، کنتیکت (اینگیلیسجه:Tariffville, Connecticut ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۲۴ نفر ایمیش و ۱٫۶۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کانتیکت ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tariffville, Connecticut»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بابولی
بابولی (اینگیلیسیجه: Babouli) بورکینافاسو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۴۸۵ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
فیل براینت
فیل براینت (اینگیلیسجه:Phil Bryant) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. مورهد شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:میسیسیپی جومهوریتچیلر بؤلمه:مورهد، میسیسیپی دوغوملولار
ایسمیتبورق، نیوجرسی
ایسمیتبورق (اینگیلیسجه: Smithburg, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
چوندیموخد
چوندیموخد(اینگیلیسجه:Chondimukhed) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
بلک ویل برایدز
بلک ویل برایدز (اینگیلیسجه: Black Veil Brides) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
چوندیموخد
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اوتروبا، روسیه
اوتروبا، روسیه (Otruba Отруба) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
بلک ویل برایدز
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
اوتروبا، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
کوورنینو، روسیه
کوورنینو، روسیه (Kovernino, Koverninsky District, Nizhny Novgorod Oblast Ковернино) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
برت اچ. میلر
'''برت اچ. میلر''' (اینگیلیسجه: Bert H. Miller) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. بریقم یانق بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۷۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:سنت جرج، یوتا دوغوملولار بؤلمه:سنت آنتونی، آیداهو دوغوملولار
آل تامپسون
آل تامپسون (اینگیلیسجه: Al Thompson) آمریکالی اوْیونچو. ۲۱ سپتامبر ۱۸۸۴ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱ مارس ۱۹۶۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1916–1958 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
هواوی یو ۸۸۰۰
هواوی یو ۸۸۰۰ هواوی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
آل تامپسون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Al Thompson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هواوی یو ۸۸۰۰
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Huawei U8800»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
ادریان بانج
ادریان بانج (اینگیلیسجه: Adrian Pang) آلبوم یاپیمجیسی، اویونچو و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ادریان بانج ۸ ژانویه ۱۹۶۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
یانقاولووو
یانقاولووو (Yangaulovo Янгаулово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کیتی استوارت
کیتی استوارت (اینگیلیسجه: Katie Stuart) کانادالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Katie Stuart»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی قادین اویونچولار
ادین باهتیچ
ادین باهتیچ (اینگیلیسجه: Edin Bahtić) فوتبال اوْیونچوسو. یوقوسلاوی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آدی (خاناپور)
آدی (خاناپور)(اینگیلیسجه:Adi (Khanapur)) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کامپوسپینوزو
کامپوسپینوزو (ایتالیاجا: Campospinoso) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۰۰ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Campospinoso»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
۱۶۸۸-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۶۸۸-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۸۸-جی ایلده ایسکاتلند
منوجان بؤلگه‌سی
منوجان بؤلگه‌سی ، ایران ین کیرمان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی منوجان شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۶۵،۷۰۵ نفر جمعیتی واردیر.
قایناقلار
بؤلمه:منوجان بؤلگه‌سی بؤلمه:کیرمان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
استرایکر، اوهایو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stryker, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کرج بؤلگه‌سی
کرج بؤلگه‌سی البورز اوستانینین بؤلگه‌لریندن بیری‌دیر کی بو اوستانین شرق طرفینده یئرلشیب‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی کرج شهری دیر و اوستانین لاپ چوخ اهالی‌سی اولان بؤلگه‌سی ساییلیر.
لیک مدینا شور، تکزاس
لیک مدینا شور، تکزاس (اینگیلیسجه:Lake Medina Shores, Texas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۳۵ نفر ایمیش و تکزاس ایالتینده یئرلشیب.
کرج بؤلگه‌سی
قایناقلار
بؤلمه:البورز اوستانی بؤلمه:کرج بؤلگه‌سی
لیک مدینا شور، تکزاس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lake Medina Shores, Texas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
توتوری (شهر)
توتوری (شهر) (Tottori, Tottori ; ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر
گؤرونتولر
بؤلمه:ژاپون شهرلری
کومیلی
کومیلی (اینگیلیسجه:Kumily) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر شهر دیر. بۇ شهرین اۆز اؤلچومو ۸۱۶٫۷۳ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۸۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ شهرده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تومونوری هیرایاما
تومونوری هیرایاما (اینگیلیسجه: Tomonori Hirayama) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
چیمن
چیمن (تورکجه: Çimən) آذربایجان جومهوریتینین فوضولی رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
جیلولوق
جیلولوق یا دا جیلولوق فاجیعه‌سی — ۱۹۱۸-جی میلادی ایلین مارس آییندا، مین‌لرجه آذربایجان تورکلری، اوزل‌لیک‌له اورمیه، خوی و سالماس شهرلرینده یاشایان‌لارین ائرمنی‌لر و جیلولار (آسوری‌لار) طرفیندن سوی‌قیریما معروض قالدیق‌لاری حادیثه.
بو سوی‌قیریم دا 200 مین الی 500 مینه یاخین آذربایجان‌لی شیعه موسلمان اوْلدورولموش‌دور. قتله یئتیشنلر او زامان‌لار گونئی آذربایجاندا یاشایان‌لارین یوزده 15 ین شامیل اولوردو.
تاریخی زمینه‌لر
ایرانین او زامان شورای‌میلّی مجلیسی‌نین نوماینده‌لریندن اوْلان یحیی دولت آبادی بئله یازیر: ایللر بویو عوثمانی دولتی‌نین ائرمنیلری، یانی (داشناکسیون فرقه‌سی)عثمانلی دؤولتیینن علئیهینه فعالیت و ایش آپاریلار. عثمانلی دولتی اونلارین تؤرتدیگی فسادلارا قارشی چیخیب اونلارین حرکتلرینین قارشیسین آلدی. نئچه ایل بوندان اؤنجه وان جنگینده عثمانلی قوْشونو ائرمنیلرین حمله‌سی ایله اوزبه‌اوز اوْلدو. بۇ هوجوملار روسلارین حیمایتی‌ایله ائرمنیلرین اوغور ايله باشا چاتیر. بۇ جنگ ده روسلار قازاناندان سوْنرا موسلمانلاری اؤلدوروب و اونلارین یوردلارین تالاییب اونلارین ناموسلارینا تجاوز ائتدیلر عثمانلی قشونودا اونلارین اینتیقامی اۆچون روسلارلا ایش بیر اوْلان ائرمنیلری توتوب و اونلاری طرد ائدی
آذربایجان تورکجه‌سینده و عوثمانی تورکجه‌سینده جیلو آدلانان ائرمنیلر و تورکیه آسوریلاری، بیرینجی دونیا موحاریبه‌سینده عثمانلی حوکومتینه ضربه وورماق قصدی ایله روس‌لارلا ال بیر اوْلوب عثمانلی حوکومتینه قارشی چیخدیلار. عثمانلی حوکومتی بۇ توطئه‌دن خبری اوْلوب فیتنه‌نی سوندروب و قالان آسوریلر و ائرمنیلر باتی آذربایجان اوستانینده اوْلان اورمیه و سالماس شهرلرینده یئرلشیبلر. اونلار مسیحی بیر حوکومت یاراتماق نیت‌ایله بۇ منطقه‌ده ساکین اوْلان زامان نیظامی قووه‌لر تشکیل ائدیب سیلاحلانیب، ایلک اونجه روسیه و سوْنرالار (روسیه آذربایجان توْرپاق‌لارین ترک ائدن‌دن سوْنرا) بریتانیا کؤمکلیک‌لری ایله 10 مین نفری ارتش تشکیل ائدیب و ایران حوکومتین ضعیف‌لیگیندن ایستفاده ائدیب، 1396 جی شمسی ایلینده اورمیه شهرینی ایشغال ائدیرلر.
اورمیه شهری‌نین مسیحیلری روس‌لارین بۇ شهره گیریشیندن اوزلرینی اونلارا ساری یاخینلادیب و کوردلرین ائتدیگی اذیته گؤره موسلمانلاری شهرده و کندلرده اذیت وئریب و بۇ مساله موسلمانلار آراسیندا بیر بویوک راحاتسیزلیقا باعیث اوْلدو. موسلمانلار روسلارین قورخوسونان بۇ مساله‌نی دیله گتیره بیلمه‌میشلر
بازیل نیکتین روسون کونسول اورمیه شهرینده ائرمنی لر و جیلولارین عوثمانیدن گلمه‌لرین من تانیدیغیم ایران کیتابیندا بئله یازیب: آسوریلرین روحانی باشچیلاری مارشیمون آدیلا بیر آدام ایدی. بۇ زامان روس ژنرالینی گؤرمک، اونونلا ال‌بیراوْلوب و تورکلره قارشی اوْلان ساواشلاردا شیرکت ائتمک اۆچون گلمیشدی. نستوری قبیله‌لری‌نین روحانی باشچی سی مارشیمون دور. بونلار سانجاق و گیاور و وان ویلایتینده ساکینی‌دیرلر. نستوریلرین ایجتماعی باخیمیندان اوز قونشولاری اوْلان کوردلرله ائله بیر فرقلری یوخدور. فرقلی لیک فقط بوندا گورونور کی هر طایفانین باشیندا بیر کشیش وار و اونلارین حوکومتی تشکیلاتلاری تقریبا روحانی‌دی و عشیره صورتینده یاشییرلار. هر قبیله‌نین اؤزونه عایید بیر رئیسی وار ملیک آدلانیر بۇ قبیله‌لر هئچ بیر زامان ساییلماییب و همیشه تورکیه‌نین اقتیدارلی مامورلارینان اوزاق گزیب و داغلارین ال چاتمایان یئرلرینده ساکیندیلر. بونلارین سایی شاید 30 الی 50 مین نفر اولا.
مارشیمون نئچه مین نفری بۇ قبایل دن ییغیب و تورکلر ایله ووروشماق ایسته‌ییردی. تورکلرین دئدیگی سؤز بئله اوْلوبدور: مسیحیلری ایستعمارچیلارین علئیهینه دعوت ائتمیشدیلر. کوردلر آزادلیق‌لا مسیحیلری اولودورمک‌لرینه و غارت ائتمکلرینه سون‌وئرسینلر. بونلارا باخمایاراق تورکلر مارشیمونی ایستانبولا دعوت ائدیب اونا ایطمینان وئردیلر. مارشیمون بۇ سؤزلره توجه ائتمه‌ییب و عثمانلی دولتی‌نین علئیهینه ایستیقلال اعلام ائتدی و فقط بیر یول تاپیب اودا روسلاریلا باریشماق‌ایدی.
عثمانلی امپراطورلوقوندا ائرمنیلرین درجه‌لری و حوکومت ایشلرینده گیریشلری
آذربایجاندا و آنادولودا ائرمنیلر مالی و جانی امنیتی تامین ائتدیکدن سوْنرا سربازلیغا گئتمکدن معاف‌ایدیلار و اَن‌یاخشی ایشلر ائرمنیلر و آسوریلر اۆچون وئریلمیشدی. حتی ائرمنیلرین بیری بیر دوره عثمانلی امپراطورلوقیندا صدراعظم‌لیگه منصوب اوْلوندو آما روس واینگیلیسین سیاستی ائرمنیلر و آسوریلر عثمانلی دولتی‌نین قارشیسینا چیخارتدی.
محمد امین رسول‌زاده ایرانین اینقلاب مشروطه گوزاریشلری کیتابیندا یازدیغینا اساسا 1909-جو ایلده پتروس افندی اورمونون شهبندری عثمانلی رئیسی دیر. پتروس افندی مارشیمونون اولن‌دن سوْنرا مسیحیلرین موسلح قوه‌لری‌نین باشچی سی اوْلدو.
عثمانلیلار و کوردلر
سیدضیاءالدین طباطبایی، ایرانین رئیس الوزراسی، خاریجی ایش لر ناظیرلیگینه دستور وئریر ایرانین ایستانبولدا اوْلان سفیری، عوثمانی دولتی اسماعیل آقا سیمیتقو دان حمایت ائتمه‌سی باره‌ده، ایرانین اعتراضین عوثمانی دولتینه بیلدیرسین.
1339-جو آیسل‌ده، رجب آییندا انتظام الملک تلگرافدا 14-جو رمزده علی قولو (مشاورالممالک) ایرانین سفیری عثمانلیلارين كوردلره و اسمعیل آقا اۆچون فیشنگ و نئچه یوز توپ یوللاماغینا جیدی صورتده اعتیراض ائدیب و هرجور گيزلي و يا آيدين حیمایت ائتمه مکلرین ایسته‌ییبدیر. عثمانلی نین دولت آداملاری جاوابدا اسماعیل آقا سیمتقودان حيمایت ائتمه‌دیكلرین سؤیله‌ییبلر و اونون ایستَگی اوْلان کوردوستان نین ایستقلالینه قارشی اولمالارین بیلدیریبلر.
مارشیمونون اؤلومو
ایکی و یا اوچ گون اورمو سوی‌قیریمیندان سوْنرا آشوری‌لر آسانلیقلا بیر بؤیوک شهری اله آلدیلار. مارشیمون اوزوده بۇ سوی‌قیریم‌ایله مووافیق اولمامادیغین دئییردی وایسته‌ییردی بۇ حادیثه دن اوزاق دورا، آما دریندن فیکری سالماسی توتماق و سیمیتقو ایله گوروشمک و بیرلشمک‌ایدی.کسروی یازدیغینا گؤره مارشیمون سیمیتقویا دئییب: "بو زامان کوردوستان آدلانان یئر، بیزیم هامیمیزین یوردو اولوبدور، آنجاق دین آیریلیغی بیزلری بیربیرمیزدن آییریبدیر. ایندی گرک بیرله‌شک و بو یئرلری الیمیزه کئچیردیب و بیرلیکده یاشایاق". سوْنرا دئییب: "بیز سیلاحلی قووه لر یاراتمیشییق، آنجاق آتلیمیز یوخدور، سیز بیزه قوشولسانیز، آتلیلارینیز چوخ اولدوغو اۆچون تبریزه توکولوب اورانیدا آلاریق." بۇ جلسه نین سونوندا هر ایکی نفر بیر بیری ایله ال وئریب و بیربیرینه بیرلشمک مقصدی ایله سؤز وئریبلر. مارشیمون اوتاقدان چیخیب فایتونا اوتوران زامان سیمیتقو اونو نیشان آلیب اوْلدوروب. سیمیتقونون طاپانچاسی سسله‌نن زامان کوردلر آسوری‌لرین هامیسینی اوْلدورلر. بۇ حادیثه‌دن تکجه بیر-ایکی نفر جانین قورتارا بیلیر
مارشیمونون اؤلوموندن سونرا اورمو شهرینده باش وئرمیش سوی‌قیریم
دوشنبه گونو اسفند آیی‌نین 27-سی، - جی 1296 گونش ایلینده، مارشیمونون سیمیتقو طرفیندن تئرور خبری اورمیه شهرینده یاییلدی. جیلولار بۇ تئرورون کوردلر طرفیندن اولماغینا باخمایاراق، 24 ساعات مودتینده اورمیه موسلمانلاری‌نین علئیهینه عومومی قتل‌عام تورتدیلر. بیر خالقی کی بۇ چاغیریلمامیش قوناقلاری آچیق اورَگی ایله قبول ائدیب و قوناق سئورلیکده هئچ بیر زاددان چکیلمه‌میشلر. بۇ سوی‌قیریم صاباحی گونون گون اورتاسینا قدر داوام ائتدی. بو تاریخی فاجیعه نتیجه‌سینده 70 مینه یاخین اینسان اورمیه شهری‌نده هلاک اوْلوبلار.
"رحمت اله توفیق" اوز کیتابیندا یازیر: میرزا محمود اصولی مجتهد جینابلاری آللاه خاطیرینه و آللاه ریضاسینا گؤره اؤلولرین دفن ائتمه‌گین ایسته‌دی. منده اورکدن قبول ائدرک، دوکتور شد موحافیظ‌لری ایله برابر و 100 نفر یاردیم‌ایله صاحیب‌سیز اؤلولری ائولردن، کوچه‌لردن ییغیشدیریب، حاج خان مسجیدی‌نین قاباغیندا بویوک یئر قازیب اؤلولرین هامیسین بیر-بیری‌نین اوستونه ییغیب، توپراغا تاپشیردیق.
سید محمد پیشنمازین اؤلدورولمه‌سی
نئچه نفر سید محمد پیشنمازین ائوینه گیریب و اسلحه ایسته‌ییبلر. او جیلولارین جاوابیندا دئییب: آغالار سیزین اؤزونوزده بیلیرسینیز من روحانی‌یَم. منده اسلحه تاپیلماز منیم اۆچون اسلحه هئچ بیر احتیاج دئییل و اونون‌لا تانیشیلغیم یوخدور. داوا، ساواش اهلی دئییلم.
ائرمنی لر طرفیندن اوْلان شهر نظمیه‌سی‌نین رئیسی الکساندر مناسریانس میلی آشور مجلیسی‌نین طرفیندن مامور اوْلوب، محله‌یه گئدیب و پیشنمازین قتلی باره‌سینده تحقیق ائدیر. بۇ شخص او مرحومون ائوینه گیرندن سوْنرا اونون داغیلان و پارچالانمیش اللرینی و قیچلارینی، بدنی‌نین اعضاسینی گوروب سیتادا قاییدیب اوز هم‌قطارلارینا و دوستلارینا بئلنچی بیر خطاب ائیله‌دی:
گئدین دوعا ائدین گویلرده و یئرلرده هئچ بیر آلله اولماسین یوخسا بۇ اؤلدورمگی و یاراددیغینیز صحنه‌نی گوردوم یقین ائتدیم، آلله وارسا، بئله جینایتلر اۆچون اونون غضبی و قهری نه سیزلر تامام دونیا مسیحی‌لرینه عایید اولاجاقدیر. اورمو شهری‌نین اهالیسی بۇ فاجیعه‌نی ائشیدندن سوْنرا اوز اؤلولرینی اونودوب و اونون حالینا عزا ساخلاییب لار
مسیحی‌لر طرفیندن اورمیه حاکیمی‌نین تئرور
عظیم‌السلطنه سردار آقاخان‌ین اوْغلو اورمیه نین سایقین اینسانلاریندان ساییلیردی. بۇ کیشی‌نین جددی اورمودا قولام‌خان راستاسینین اوولینده عبدالصمدخان مسجیدین تیکمیشدیر. بۇ مسجید، اورمو شهرینده، ایکنجی بویوک مسجید ساییلیردی .سوْنرالار عظیم‌السلطنه سردار اونو مرمت و ساهمانلادیب سردار مسجیدی آدیلا شوهرت تاپمیشدی. سردار جیلولوق واختی اورمیه شهری‌نین حاکیمی اوْلوب و بۇ انتیصاب و اینتخاب‌دا مسیحیلرین اؤز طرفیندن اوْلونموشدور. رحمت اله توفیقین یازدیغی کیتابدا سردارین ترور اوْلدوغونا بئله ایشاره ائدیر: "شعبان آیی‌نین (1336 آیسل) آخیرلاریندا بیر نفر فرهاد آدلیمسیحی وزیرآباد کندی‌نین روعایالاری‌ایله بیرلیکده گوندوز ایشیغی‌لا دارالحکومه‌یه گئدیب سردار و میرزاعلی‌آغا مویدالاسلام اوتاقدان چیخیب و ایچری عمارته گئتدیگی زاماندا هر ایکیسینی اورتاداکی دهلیزده گولله‌له‌ییب و ایکیسیده او دقیقه جان وئریرلر. قاتیلین ده بیر نفر غئیری معروف مسیحیدیر. اسلحه الینده سردارین ائویندن خارج اولور گئدیب..."
اورمیه کندلرینده باش وئرمیش حادیثه‌لر
اورمیه بؤلگه‌سی‌نین بوتون کندلری اورمونون اوزو کیمی بۇ حادیثه‌ده آغیر ضربه‌لر گوردولر. آسوریلر چوخلو کندلری تالاییب ساکینلرین اؤلدورندن سوْنرا داغ عسگرآباد و قهرمانلی کندلرینه هوجوم ائتدیلر. بۇ کندلرین موحکم قالالاری اوْلدوغو اۆچون چتین بیر شراییط‌ده جیلولارین الینه کئچدی و داها آغیر تلفات وئردی.
داغ عسگرآباد کندی
عسگرآباد کندی اورمو بؤلگه‌سینده یئرلشن کندلردندیرکی اونون خالقی کندین بویوک حیصار و اوجا دیوارلاری اوْلدوغونا گؤره جیلولار و ائرمنیلرین قارشیسیندا دایانیمیشدیلار، بونا باخمایاراق جیلولار و ائرمنیلر 21 شعبان 1336 آیسلده (دوغوم1918)کندین بویوک دروازه‌سینی توپا باغلایب و کنده گیریب و بیر بویوک سوی‌قیریم توره‌دیبلر. نقل اولانلارا اساسا 200-ه یاخین بالاجا اوشاق، قادین و کیشی کندین مسجیدینه پناه گتیریبلر آنجاق اونلارین هامیسی رحم ائدیلمه‌دن اوْلدورلوبلر بو حادیثه‌دن جانلارینی قورتورانلارین دئدیکلری اساسیندا مسجیدین ایچینده اؤلولرین سایی‌نین چوخلوغوندان، اؤلولرین قانی مسجیدین ایچره‌سیندن ائشیگه سوزولورموش.
جیهان
جیهان تورکیه جۆمهوریتی‌نین بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۱۰۴٬۵۴۲نفر اهاليسي وارمیش.
جیلولوق
قهرمانلوکندی
کندین خالقی جان و ناموسلارین قوروماق اۆچون، جیلولار قاباغیندا شوجاعتلی دیفاع ائدیرلر. جیلولار گوجلو قووه‌لر و توپ‌خانا گتیرمه‌گه مجبور اولورلار. جیلولار کندی توپا باغلاییب، قالانین دووارلارین نئچه یئردن پاتلاداندان سوْنرا کندین ایچینه گیریبلر. قالانین قوروجولاری‌نین سیلاحلاری و گولله لری قورتاریب و مسیحیلر قالایا گیریب قادینلارا، کورپه‌لره رحم ائتمه‌دن بوتون کند ساکینلرین اوْلدوروب، کندی تالاییر لار.
جیهان
بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی تورکیه
قايناق
بؤلمه:تورکیه شهرلری
جیلولوق
اورمیه شهری‌نین بازاری‌نین اودتوتماسی
15 جی گونون تیر آیی‌نین 1335-جی آیسل ایلده اورمیه شهری‌نین خلقی بازارین اودتوتماغینا شاهید اولورلار. میلّت اشیالارین بازاردان چیخارتماسینا و اودو سؤندورمه‌یه چالیشیرلار. بۇ ایشین هئچ فایداسی اولمادان بازارین اؤنملی یئرلری اود ایچینده یانیر. بویوک تاجیرلرین، صررافلارین ،زرگرلرین حوجره‌لری هامیسی اود ایچینده یانمیشدیر، قالان موختصر بازارین آشاغی قیسمیندن و بازارلارین اوْرتا سوییه لی کسبه‌لرین حوجره‌لری اود توتمادان اوزاق قالمیشدیر. بازارین یانماسی خبری اوزامان "تجدد" روزنامه‌سینده درج اوْلونوبدور.
کوردلر الی‌ایله سوی‌قیریما معروض اولان ائرمنیلر و جیلولار و عثمانلی تورکلری‌ایله اساس سیز ایددیعالار
اورمیه در مۆحاریبه عالم سوز کیتابین (ایران‌ین خاریجی‌ایش‌لر ناضیرلیگی سندلری) رحمت‌اله‌خان معتمدالوزاره (اورمیه دا اوْلان ناظيرلیگین امک داشینین یازدیغینا گوره: 1336-جی ایل، شعبان آیی‌نین 11-ده، بیر هئیت دولت علییه‌دن (ایران دوولتی) و آذربایجان‌دا خلیفه‌گری کل ائرمنی‌لر باش وئرن بۇ اولایلاری حل ائتمک اۆچون اورمیه گلیرلر. موسلمان و مسیحی خالقی‌نین حوضوروندا مجلیس تشکیل تاپیر بۇ مجلیسده حوضوری اوْلان میلّت بیر قطع‌نامه صادیر ائدیرلر. اونلارین بیریسی موسلمانلارین و اوبیرسی مسیحیلرین الینده قالیر و اونون 3-اونجو بندی بوندان عبارت‌ایمیش : شمشه‌یوسف جینابلاری مارشیمون پاتیریاک جینابلاری وکیلی طرفینن ایظهار ائدیر بیز کوردوستان موهاجیرلری کوردلرین طرفیندن اوْلان تعددی و ظولمون الیندن اوْلان داوادان اؤنجه و اوندان سوْنرا ایرانا گلمیشیک و سیزه معلوم اوْلدو بونلار بیزیم پناه گترین یئرده‌ده بیزدن ال چکمه‌دیلر و مارشیمون خلیفه‌سینی اوْلدوربلر و اوزلری‌نین هدفلرینه و آرزولارینا یئتیریبلر و ایندیده ایران دولتینن چوْخ تشکور ائدیریک، اؤز مملکتینده بیزیم اۆچون امان وئریب و اونلارین ائولرینده یاشاییریک و بوندان سوْنرا الله بیر یولو نیشان وئرسه و بیزی سلامت یئره هیدایت ائدسه بۇ فرقدن کی بیز ایران رعیتی دئییریک آمّا حاضیریق ایران رعیتی کیمین ایرانا موطیع و امرینی قبول ائدک و دونیادا صولح برقرار اولاناندان سوْنرا وطنیمیزه قاییداجاییق یادا ایراندا رعیت‌لیگی قبول ائدیب قالاجاییق. ایران دولتی بیزی قبول ائتمزسه، بیزلری بیر سلامت یئره کوچوردوب ساکین ائدسین.
آسکانیو سوبررو
آسکانیو سوبررو (Ascanio Sobrero) ايتالیالی بیلیم اینسانی. ۷۵  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۶ مئی ۱۸۸۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. آسکانیو سوبررو قیسن بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
جیلولوق
کوردلر الی‌ایله سوی‌قیریما معروض اولان ائرمنیلر و جیلولار و عثمانلی تورکلری‌ایله اساس سیز ایددیعالار
اورمیه نامه‌لری، دانشیق و سندلر اورمیه حکومتیندن، یازان اورمو حاکیمی محمد صادق میرزا معزالدوله:
آسکانیو سوبررو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ascanio Sobrero»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جیلولوق
کوردلر الی‌ایله سوی‌قیریما معروض اولان ائرمنیلر و جیلولار و عثمانلی تورکلری‌ایله اساس سیز ایددیعالار
ائرمنی لرینینن خلیفه‌سیندن آذربایجانا عایید یئتیشن مکتوب تاریخ : 1333 آیسل ايل، شوال آیی‌نین 3-اونجو گونو نومره 203 اوجامان مقام اوستانین جلیله کبری دامت شوکته العالی حوضورونوزا عرض ائدیرم. معلوم اوْلان قرار دان اورمیه و سلماس شهرینده موسلمانلار و مسحییلر آراسیندا بویوک ایختیلاف و ساواش یارانیب و هرگون بیر بویوک فیساد و تالان باش وئریر. کئچمیشده بۇ ایکی میلّتین آراسیندا دوستلوق حاکیم‌ایدی، عکسینه بوگون کئچمیشده کی دوستلوق بوتونلوکله ساواشا دونوب و اونون عیللتی بونان عبارتدیر :اورمو شهرینه کوردلر گیرن زامان بۇ اشرار اورمو شهرینده مسیحیلر مال مولکونه ال اوزادیب و هئچ بیر تالان ائتمکدن موضاییقه‌لری یوخدور و شهرین اطرافیندا بعضی مسیحی قیزلاری و قادینلاری زورلا توتوب آپاریپ موسلمان ائتمیشدیلر .و اوندان سوْنرا کوردلر دؤندوکلری زامان اورمیهنین داغلاریندا یاشییان نصرانی جیلولار اونلاردان اینتیقان آلماق اۆچون ساواشیبلار. بۇ ایش باعیث اوْلوب موسلمانلار و مسیحیلر آراسیندا ایندی بویوک بیر دوشمانلیق تؤره نه. هر حال‌دا اونلار ائرمنیلر و جیلولار آراسیندا هئچ بیر فرق قویماییبلار. ائرمنیلر و موسلمانلار آرسیندادا بیر فرق قویماییب هر واخت حضرت اشرف دامت شوکته العالی بنده‌لری بۇ تضییقده قاباقلارینی آلمایاراق سوْنرالار جلیله اوستانی دردی‌سره (دردسر) دوشوب و مملکتده خارابالیق دوشه‌جک. سون عرضیم بودور: هر واخت حضرت اشرف بنده‌لری تعیین ائدسه‌لر موقرر اولسون بیر کومیسیون موسلمانلار و ائرمنیلر و مسیحیلر طرفینن تشکیل تاپیب و اورمو شهرینه گئدیب ایشلرین ایصلاح اوْلدوغونا عایید تلاش ائدیب و هر واخت بیر موسلمان و مسیحی اوز حددیندن چیخسا اونو تنبیه ائدیب تا اوبیریلر اۆچون عیبرت مشقی اولا، هر حالدا حضرت اشرف بنده‌لری اوزلری اوز ایشلرینه موختاردیرلار. الا مر لامجد مطاع، آذربایجان ارامنه‌سی‌نین ناییب خلیفه‌سی
آسکانیو سوبررو
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
جیلولوق
ائرمنی آندرانیک‌ین ایرواندان خوی شهرینه هوجوم ائتمه‌سی
داشناک ائرمنیلر ایروان شهری‌نین موسلمانلارینی سوی‌قیریم ائدندن سوْنرا 1918-جی ایلین ژانویه‌سینده و ائرمنیستان آدی‌لا جومهوری تشکیل ائدندن سوْنرا 1297 گونش ایلی‌نین قیزاران آیی‌نین 7-جی گونونده بویوکائرمنیستانی یاراتماق اۆچون وان – ایروان - ناخجیوان یولونو بیربیرنه وصل ائتمه‌گی لازیم گوروب و هر يول‌ایله اولسون، خویو آلماغی قصد ائتدی بونا گوره 1297 ایلینده صوبح شافاقدان ائرمنیلرین ایزلری خویون اطرافیندا گورونور و گون اورتاسینا قدر شهرین یاریسین موحاصیره ائدیرلر. خوی میلّتینین موقاویمت ائتمه‌سیندن اوگونلرده چالیشانلار یادلاریندا بئله آدلار قالیب: شیخ فصل‌اله حجت الاسلام، آغا ابراهیم، حاج ابراهیم، حسن علی میر پنجه، حاج محمد رضا خان پارسا و ...
خوی شهری‌نین مراجع تقلیدین فتواسی ائرمنی آندرانیکین چکدیگی هوجومون قارشیسیندا
بو زامان‌دا ایکی نفر خوی شهری‌نین روحانیلریندن ، حجت الاسلام و آغا ابراهیم مجتهد بیر ایشه بئله ال ووروب و غیرتی و دیره‌نیشی خویون جاوانلاریندا جوشا گتیریب و اونلاری ساواشا حاضیر ائدیب لر. حجت الاسلام اوروجلوق آییندا خوی میلّتینه دئییب ایها الناس بۇ گون هرکس اوروج اولسا گوناه ائله‌ییب بوگون کی گونده اوروج توتماق حارامدیر ایفطار ائدیب و دوشمنلرینیزله ووروشماغا باشلایین.
بویوک ائرمنیستان یارانماسیندا اوغورسوزلوق
خویون میلّتینین موقاویمت ائتدیگی و عثمانلی قوه‌لری یئتیشمکله ائرمنیلرین هوجومو سینیب و دالا قاییدیب و گئری چکیلیرلر.
خوی شهری‌نین نیجاتیندا عثمانلی قوه‌لری‌نین رولو
خویون میلّتینین موقاویمتی و عثمانلی قوه‌لری یئتیشمکله ائرمنیلرین هوجومو سینیب و آندرانیک قواسی ایله ایروانا گئری اَیلشدی.
موضوع ایله باغلی قایناقلار
اورمیه یاندیریجی موحاریبه‌سی‌نین کیتابی – یازاری رحمت اله خان معتمدالوزاره – اورمودان اوْلان خاریجی‌ایشلر ناظیرلیگی کارگوزاری اورمیه شهری‌نین بۇ قضایاسیندا جانلی شاهید اوْلوب و تامام اؤز گوردوک‌لرینی ایکی دفترچه شکلینده توپلاییب و بونلاردا خاریجی‌ایشلر ناظیرلیگی آرشیوینده ساخلانیلیر. اونجه کیتاب معتمدی خاندانین الینده‌ایدی سوْنرا کیتاب کاوه بیات الیله چاپ اوْلوبدرو.
خاریجی کئچیدلر
بؤلمه:آذربایجان تاریخی بؤلمه:الیفبا اساسیندا سئچیلمیش مقاله‌لر بؤلمه:بیرینجی دونیا ساواشی بؤلمه:سوی‌قیریملار
لسنی هلوبوکه
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lesní Hluboké»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
تئوقالین
تئوقالین (Theogallin) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Theogallin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لطف اباد
لطف آباد (فارسجا: لطف آباد), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دزفول بؤلگه‌سی‌نین، سردشت بؤلومو و سیدولی الدین قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
لطف آباد کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۱۶۶ نفر اهالیسی و ۲۸ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۹۱ نفری کیشی و ۷۵ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۴۸ نفری ساوادلی و ۸۳ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
سهیلا زلاند
سهیلا زلاند (اینگیلیسجه: Soheila Zaland) شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ژان-پل روو
ژان-پل روو (اینگیلیسجه: Jean-Paul Rouve) فرانسه‌لی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجی‌سی و اوْیونچو. ۲۶ ژانویه ۱۹۶۷ ‏ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jean-Paul Rouve»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
سانت بی د یوکانس
سانت بی د یوکانس (ایسپانجا: Sant Boi de Lluçanès) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بارسلونادا یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۹٫۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۵۶ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Baudilio de Llusanés»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
جئین قاروئی (سیاستچی)
جئین قاروئی (اینگیلیسجه: Jane Garvey ) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۴۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:امهرست، ماساچوست دوغوملولار
کورد ائلدار بی‌لی
کورد ائلدار بَی‌لی (تورکجه: Kürd Eldarbəyli) آذربایجان جومهوریتینین ایسماعیللی رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۷۶۲ نفر ایمیش.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
جولیوس آقاهووا
جولیوس آقاهووا (اینگیلیسجه: Julius Aghahowa) (دوْغوم:February 12, 1982 Benin City) بیر فوتبالیست. نیجریه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
زاقوری، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
کیسویل، میشیقان
کیسویل، میشیقان (Caseville, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۹۳  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۷۷ نفر دیر. بۇ شهر ۱۸۳ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Caseville, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میشیقان ایالتین شهرلری
ویستولا، ایندیانا
ویستولا (اینگیلیسجه: Vistula, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
مادزن، ویسکانسین
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۴۸۵ (میلادی)
میلادی ۱۴۸۵-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دؤرد یۆز سکسن بئشینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
زیجین ماینینق
زیجین ماینینق (اینگیلیسجه: Zijin Mining) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت معدن ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۲۱٬۴۵۵ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zijin Mining»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
موسلوم ماقومایئو
بندانگشتی|سول|موسلوم ماقومایئوین آنماسینا یاییملانان تمبر ماقومایئو موسلوم محمد اوغلو (دوغوم گونو. 17 آوقوست. 1942 باکی - اؤلوم گونو. 25 اوکتوبر، موسکو) - گؤرکَملی آذربایجان لی و شوروی اوپرا و ائسترادا موغننی‌سی (باریتون)، موسیقی یازان، شوروی خالق آرتیستی لقبینی آلدی(1973). گؤرکملی موسیقی‌چی آداشی موسلوم ماقومایئوین نوه‌سی‌دیر. بؤیوک آتاسی اوزَییر حاجی بَیلی ایله امکداش و یولداش ایدی.
یورومکا، روسیه
یورومکا، روسیه (Yuromka Юромка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
موسلوم ماقومایئو
یاشاییشی
موسلوم ماقومایئو 1942-جی ایل آوقوستون 17-ده باکی شهرینده آنادان اولوب. ایلک دفعه 14 یاشیندا دنیزچی‌لر کلوبوندا چیخیش ائدیب.
یورومکا، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
موسلوم ماقومایئو
یاشاییشی
19 یاشیندا هلسینکی ده گنج‌لر فئستیوالیندا، 1963-جو ایلده موسکو دا کئچیریلن آذربایجان مدنیتی گونلرینده اوغورلو چیخیش‌لاری ایله شؤهرت قازانماغا باشلاییب.
1960-جی ایللرده آذربایجان دؤولت اوپرا و بالئت تئاترینین سولیستی اولوب، ایتالیا نین میلان شهرین‌دکی "لا ایسکالا" تئاتریندا تجروبه کئچیب. ائنریکو پیاتسا ایله "سئویلیا بربری" اوپراسین‌دان فیقارونون، "توسکا" اوپراسین‌دان ایسکارپیانین پارتیالارینی حاضرلاییب.
1975-جی ایلده "آذربایجان دؤولت ائسترادا-سیمفونیک اورکئستری"نین بدیعی اؤندری سئچیلیب. بو اورکئسترله شوروی اتفاقینین بیر سیرا شهرلری ایله یاناشی فرانسه، بولغاریستان، لهیستان، فینلاند، کانادا و ایراندا کوْنسرت‌لر وئریب. 1970-جی ایللردن یاشامینی ائسترادا ایله باغلاییب و گؤرونمَمیش پوپولیارلیق قازانیب. کئچمیش شوروی-نین هر یئرینده چیخیش‌لار ائدیب، ایستادیون‌لاردا کوْنسرت‌لر وئریب، تلویزیون اونون کوْنسرت‌لرینه گئنیش یئر آییریب، قرامموفون وال‌لاری بؤیوک تیراژلا بوراخیلیب.
رئپئرتواری هر طرف‌لی و اولدوقجا گئنیش‌دیر. خالق سئون ماهنی‌لارلا یاناشی، دونیا هیت‌لرینی، کلاسیک اثرلری، کینولارا یازیلمیش ماهنی‌لاری باجاریقلا سسلندیریب. آذربایجان یوکسک شوروی نین دئپوتاتی اولوب، بیر سیرا اوردئن و مئدال‌لار آلیب.
اولاغان اوستو اوغورلارا ایمضا آتان موسلوم ماقومایئوین یاشام و صنعت یولو دا غیری-عادی‌دیر. 1950-جی ایللرین سونلاریندا، یئنی‌یئتمه‌لیک و ایلک گنج‌لیک ایللرینده باکی محلله‌لرین‌دن بیرین‌دکی هیت‌لرینده، دوست‌لارینین آراسیندا اوخویاردی.
گنج موسلومون تایسیز سسی، اولاغن اوستوو یئتنه یی کی، آذربایجانین موسیقی توپلومونون دیققتینی ده جلب ائتمیشدی. مشهور دیریژور و موسیقی یازان نیازی اونو چوخ سئویر، اینجه صنعت‌دکی هر آددیمینا گؤز قویور، قایغی‌سینا قالیردی. اوخوماق‌دان یورولمایان موسلوم تجروبه‌لی پئداقوق‌لاردان درس آلدیقجا سسی داها دا جیلالانیر و گؤزللشیر، تئمبری زنگینلشیردی.
او، ایلک رسمی اوغورونو 1962-جی ایلده قازانیر. مائسترو نیازی‌نین اؤیودونو اؤیرنجی و گنج‌لرین هئلسینکیده کئچیریلن VIII بوتون دونیا فئستیوالینا گؤندریلن موسلوم باکی یا مئداللا قاییدیر. پوپولیار "اوقونیوک" درگی سی اونون پورترئتینی و "باکی‌لی گنج دونیانی فتح ائدیر" باشلیق‌لی مقاله درج ائدیر.
اونون ان بؤیوک دیلکلریندن بیری ایتالیادا تحصیل آلماق ایدی. نهایت، همین گون ده گلیب یئتیشیر و گنج موسلوم آذربایجان اوپرا و بالئت تئاتری طرفین‌دن "لا ایسکالا" تئاترینا تجروبه توپلاماغا گؤندریلیر. او، هله اوشاق‌لیق‌دان ماتتیا باتتیستینی، ائنریکو کاروزو، ماریو دئل موناکو، تیننا روففو کیمی ایتالیان کلاسسیک‌لری‌نین قرامپلاستینکالاری ایله ماراق‌لانیر، اونلاردان قیابی اولاراق ووکال درس‌لری آلیردی. ایندیسه گنج‌لیک خیال‌لاری گئرچکلشمیش و اونا چئناررو باررو، ائنریکو پیاتسا کیمی جان‌لی کوریفئی‌لردن درس آلماق نصیب اولموشدو.
بئله‌لیکله، موسلوم باکی یا اصل فیقارو کیمی قایی‌دیر و "سئویلیا بربری" تاماشاسیندا سهنه‌یه چیخیر. گؤرکم‌لی پیانوچو راوف آتاکیشیئوله دوست‌لوغو و امکداش‌لیغی اونون بو یولدا داها بؤیوک اوغورلارینا یول آچیر. "سئویلیا بربری" اوپراسینین هر تاماشاسی آنشلاقلا کئچیر و باکی تاماشاچی‌لاری فیقارونو – موسلوم ماقومایئوی گؤرونممیش جوشقو ایله قارشیلاییرلار.
او، ائلدار قولیئوین فیلم‌لرینه موسیقی یازیردی. داها سونرا رئژیسسور قلئب دروزدووون سیفاریش‌لرینی یئرینه یئتیریب. "ایقور پولکو حاقیندا داستان" اثری‌نین موتیولری اساسیندا هازیرلانمیش "یاروسلاونا" تاماشاسینا موسیقی بسته‌له‌ییب. اؤزو همین تاماشادا کنیاز ایقور، تامارا سینیاوسکایا ایسه یاروسلاونا رول‌لارینی ایفا ائدیب.
1971-جی ایلده حاقیندا "اوخویور موسلوم ماقومایئو" آدلی فیلم-کوْنسرت چکیلمیش‌دیر. ایللرله دینلییجی‌لرین سئوگی‌سینی قوروماغی باجارمیش موسلوم ماقومایئو سسری "قیرمیزی امک بایراغی" و "خالق‌لار دوست‌لوغو" اوردئن‌لری ایله تلتیف ائدیلمیش، سسری-نین خالق آرتیستی آدینی آلمیش‌دیر.
موسلوم ماقومایئو 25 اوکتوبر 2008-جی ایلده وفات ائدیب، باکی‌داکی بیرینجی فخری خیاباندا دفن اولونوب.
جو سوزنووسکی
جو سوزنووسکی (اینگیلیسجه:Joe Sosnowski) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. هانوور پارک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. قوزئی ایلینوی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:ایلینوی جومهوریتچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کارول استریم، ایلینوی دوغوملولار بؤلمه:راک‌فورد، ایلینوی سیاستچیلری بؤلمه:هانوور پارک، میزوری دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مارک سنفورد (سیاستچی)
مارک سنفورد (اینگیلیسجه:Mark Sanford (North Dakota politician)) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. واتفورد سیتی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:قرند فرک، قوزئی داکوتا سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کلاودیو کاسانووا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری