cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
میر مهدی اعتیماد
ياراديجيليغي:
او، جوشقون وطنپرورليک روحلو ايله "دوغما آذربايجانيم" ،"آذربايجانا يئتيشمز" ،"تبريزيم" ،"نئيله‌ييب بو قوزو میلّت سنه، تقصيري ندير؟" ،"ستّارخان يوردو" ،"وطن باهاري" ،"ائليمه سالام" ،"ظفر بايراغي" ، "ياشا، ياشا، آذربايجان!" ،"گئت آداميني تاني" کيمي شئعیرلريني يازميش، دويغو و دوشونجه‌لريني پوئتيک ميصراعلارا چئويرميشدير. بو شئعیرلرين تکجه آدلاريني سادالاماق کيفايتدير کي، اونلارين ماهيتينده نئجه بؤيوک ائل-اوبا محبتي‌نین، آذربايجان سئوگيسي‌نین، آزادليق، ايستيقلال عشقي‌نین دوردوغونو آنلاياسان. آذربايجان شاعيرين هاواسي، سويو، چؤرگي، عشقي، بير سؤزله، هر شئييدير، وطنسيز اونون اۆچون حيات يوخدور. "دوغما آذربايجان" شئعیرينده اولدوغو کيمي: "آزادليغي چون سرو آغاجي سندن آليبدير،""دان اولدوزو تک باش چکيب عرشه اوجاليبدير.""سندن آلير ايلهامي او داغ-داشداکي توفان،""سن تربييه وئرسن داش اولور لعلي-بدخشان.""بو قلبلرين جوشغون اولان پاک قاني سنسن،""آذر ائلي‌نین عيزّتي سنسن، جاني سنسن.""عشق اولسون او عاشيقلره کي، باغلادي پئيمان،""اؤز جانلاريني ائيله‌ديلر عشقووه قوربان.""اوغلانلاري‌نین فيکري، مرامي بودور آنجاق،""دايم ياشا، ائي عيزتيميز، ائي آنا تورپاق![8]"  تصادوفي دئييل کي، 1946-جي ايلده میلّی حؤکومتين دؤولت هيمني کيمي ده محض گؤرکملي سؤز اوستادي‌نین يازديغي "ياشا، ياشا، آذربايجان!" شئعیري قبول اولونموشدور. قئيد ائدک کي،"ياشا، ياشا آذربايجان!" شئعیري اساسيندا میلّی حؤکومتين دؤولت هيمنی‌نين موسيقيسيني ايسه گؤرکملي بسته‌کاريميز جاهانگير جاهانگيروو يازميشدي: "ائي وطنيم آذربايجان،""ابدي اودلاردان نيشان.""آدلي-سانلي کئچميشين وار،""سن بؤيوتدون قهرمانلار.""قوجا شرقين چيراغيسان،""آزادليغين بايراغيسان.""تاريخ بويونجا ياديگار""ايفتيخارلي آثارين وار.""سنسن بيزه آنا، وطن""سنسن بيزه نعمت وئرن""سنسن بيزه روحي-روان،""ياشا-ياشا آذربايجان!""آذربايجان، آذربايجان،""آسلانلارين مکانيسان،""سن قوردوغون يئني حيات""خالقيميزا وئردي نيجات.""گؤزل گونلر گتيريبسن،""ستّارخانلار يئتيريبسن.""قوي يوردوموز جنّت اولسون،""دوشمن باغري قانلا دولسون.[9]"   اعتیماد وطنه، ائل-اوبايا، آنا ديلينه عشقينده بوتؤو ايدي. ياريمچيق اولان هر شئيي معناسيز ساييردي. دوشونوردو کي، اگر حياتدا اينسان اينسا‌نین دوستو، قارداشي اولارسا، "هر کس بير-بيرينه محبت اليني اوزادارسا، او زامان ديلي، فيکري، قلمي‌ آزاد ياشار". پروانه ايله شعمين سئوگيسيني تقدير ائدير و "بولبولون پروانه ايله صؤحبتي" غز‌لينده "گرکدير عاشيق اولان عشق اودويلا اودلانسين، اؤزون اودا-کؤزه وورسون، يانيب آلوولانسين" قناعتيني سرگيله‌ييردي. خزان يئلي‌نین سئوگيليسيني-قيزيل‌گولو گؤزلري‌نین اؤنونده‌جه سولدوروب محو ائتمه‌سيندن اوزولن و عؤمرو بويونجا ناله ائدن بولبولون حاليندانسا، عشقي يولوندا پروانه تک اؤزونو اودلارا ياخيب ووصالا قوووشانلاري بختييار سانير، وطنین آزادليغي يولوندا پروانه و شمع تک يانماغين گرک اولدوغونو وورغولاييردي. امينليکله "اؤلکه‌سيندن خبري اولمايان اينسان ياشاماز، روحسوز عالمده موسللمدي کي، بير جان ياشاماز" ، - سؤيله‌ييردي.
وطنداش شاعير "گئت آداميني تاني" غز‌لينده ائليندن، اوباندان، ديليندن ال چک دئينلره بوشونا چابا گؤسترديکلريني آنلادير، ايستيلاچيلارين آچيق شکيلده جاوابيني وئريردي: "من مرد اوغولام، قانيم پاک و تميزدير، عاشيقم و اؤز سئوگيليمين عشقي يولوندا هر جفايا حاضيرام. او، آزادليق حقيقتلريني دريندن دوياراق پوئزييايا گتيرير، ادبیيّاتي حياتا دوغرو چکيردي. وطنداش شاعير درک ائديردي کي، "يالنيز حقيقته صاديق قالماق، يورولمادان اونو درک ائتمه‌يه چاليشماق يولو ايله صنعت و او جومله‌دن بديعي ادبيیّات اينسانلارين حياتيني ياخشيلاشديرماق کيمي اؤز باشليجا وظیفه‌سيني لاييقينجه يئرينه يئتيره بيلر."[10]
اعتيماد وطن محبتي‌نین غئيرت، ناموس مسله‌سي اولدوغونو اؤنه چکير، غئيرتلي اوغول طايفا-تيفاغيني، ائليني دونيا‌نین هئچ بير نازو-نعمتينه ساتماز، اؤز قؤومونو، میلّتیني "دردو-بلايا، فلاکتلره" سالانلار بيلسينلر کي، خالقينا خيانت ائدنلر معريفت و ثروت صاحيبي اولسالار دا، باشلاري آشاغي اولار، دونيا بويو بختي قارا قالار" ،– دئييردي. شاعير "دولانسين" ،"نئيله‌ييب بو قوزو میلّت سنه، تقصيري ندير؟" ،"آپارير" ،"دار آغاجي" اثرلرينده بو تئندئنسيياني داوام ائتديرير، ّ‌ میلّتی‌نین غميني، درد-سريني اونودانلاري، جفالت و نادانليغا رواج وئرنلري، خيانتکارلاري، خالقا ظولم ائدنلري اينسان حساب ائتمير، اونلارين سوندا جزاسي‌نین "اؤلوم" اولاجاغينا، ديواندان-محکمه‌دن قاچيب ياخا قورتارسالار دا، بو قراري طبيعتين اؤزونون وئره‌جگينه امين ايدي: "معناني آتيب لفظي توتانلار چاليشيرلار،""بو يئرده بوتون خالق جهالتله دولانسين.""ائي خلقيني تحقير ائله‌ين، حق دئمک اوزره""آللاهدان اوتان، بوشلا، نجابتله دولانسين.""آخيردا طبيعت او کسي محو ائده‌جکدير،""کيم اؤلکه‌سينه فيکري-خيانتله دولانسين[11]"  قوجا شرقين قاپيسي، ابدي يانار چيراغي آذربايجاني، اودلار يوردونو بؤيوک محبتله وصف ائتمکدن دويموردو. شاعير بالاجا فيدانلارين ديليندن ده پوئتيک ديلله دانيشماغي واجيب سايميش، اوشاقلارا اؤنجه يئريمگي، دوغما ديلده دانيشماغي، قارداش-باجيسينا مئهريبان اولماغي، يولداشلارينا حؤرمت ائتمگي، آنا-آتايا احتيرام گؤسترمگي اؤيره‌دن موقدّس وارليقلاري-واليدئينلريني، ائل-اوباني سئومگي تؤوصييه ائدير. اعتيماد "کسکين قلملي، آزاد دوشونجه‌لي، آيدين تفکّورلو" بير شاعير، جسارتلي سؤز اوستادييدي. او، خالقيني بونجا صفالته سوروکله‌ينلري، آغير وضعيیّته سالانلاري، وطنین ثروتيني تالايانلاري کسکين تنقيد آتشينه توتور، عئيبلريني گؤسترير، بو يوللا، يعني اوزونه گوله-گوله ايصلاح ائتمک ايسته‌ييردي.
شعرلری
مير مهدی اعتیماد "گلينلر بزه‌گي" و "چرشنبه بازاري" پوئمالاريني يازاراق بو ادبي ژانرين يئني اينکيشاف مرحله‌سيني تامين ائتمه‌يه سعي گؤستردي. گونئي ادبييّاتيندا ژانرين اينکيشافيني، توتدوغو مؤوقئعيي، بديعي ايمکانلاري‌نین تشکّولونو اؤيرنمک و دوغرو-دوزگون قييمتلنديرمک باخيميندان خوصوصي اهميیّت داشييان بو پوئمالاردا دا، طبيعي کي، اساسن مضمون – آذربايجان تورکونون ياشاديغي رئال حياتين مضمونو، حياتي حاديثه و احوالاتلار، آذربايجان خالقيني ناراحات ائدن، دوشوندورن پروبلئم و مسله‌لر ايشيقلانديريلير.
اثرلري ايله خالقين درين سئوگيسيني قازانميش مير مهدي اعتیماد دا دؤورونون ائولنمه، عاییله‌قورما مراسيميني، بو پروسئسده مؤوجود اولان پروبلئملري، چاتيشمامازليقلاري "گلينلر بزه‌گی" پوئماسيندا بوتون تفرروعاتي ايله، آيدين جيزگيلرله تصوير ائتميش، اساس دئتاللاري، نوانسلاري نظمه چکميشدير. شاعیر اؤنجه ائولنمه پروسئسي‌نین "بعضیي قايدالاري" ايله اوخوجوسونو تانيش ائدير: "قانون قويوب بوردا بيز اشعار متحقیق،""اوغلان قيزي آلماقدا گرکدير اولا ابصر.""يعني، قيزي جايزدير اؤزو ائيله‌يه رؤيت،""بئش گون سورادان چکمه‌يه بير بوللو موصيبت.""اوغلان کي، قيزي بيلمه‌دي چيرکيندي، گؤزلدير.""تويدان سونرا ايشلر گؤروسن جنگي -جدلدير.[12]"  گؤروندوگو کيمي، پوئمادا اعتیماد ايجتيماعي-سوسيال پروبلئم کيمي بوتون زامانلاردا اينسانلاري دايم دوشوندورن ائولنمه، يعني عاییله قورما مراسيمي‌نین بعضي منفي جهتلريني، عئيبجرليکلريني تنقيد ائدير. دؤورونون ضيياليسي اولان شاعیر ياشاديغي زاما‌نین طلبلري باخيميندان پروبلئمه موناسيبتيني بيلديرير، ائوله‌نه‌جک گنجلره اؤز مصلحتلريني وئرير، گلديگي نتيجه‌لري آچيقلايير. او، پوئما‌نین ايلک سطيرلريندن توي مراسيمي‌نین خرجي‌نین کندلي‌نین قازانجينا هئچ اويغون گلمه‌ديگینه، حدسيز درجه‌ده يوکسک اولدوغونا اعتيراضيني بيلديرير. چونکي اوزون ايللر عذاب و زحمتله قازانيلان پولون سئل کيمي آخيديلماسيني يئرسيز و آرتيق حئساب ائدير. بو خوشاگلمز وضعييتين ايضافي خرجدن بئتر اولدوغونو، لاکين اوغلا‌نین ائوله‌نه‌جگي قيزي گؤرمه‌ين ياساقلانماسي‌نین ايسه اوندان دا بئتر اولدوغونو دوشونرک يازير:"پول دا بئجهننم، داغيلير اوردا-بو ياندا،""اوغلان کي، قيزي گؤرمور،درد اوندادير، اوندا.""ائلچي بگنن قيزلا يقينيمدير، ايش اولماز،""گر اولسا دا بئش گونلوک اولار، اينسانا قالماز!""بو يئرده واريمدير سنه من گولملي بير سؤز،""اؤز واليدانه شرطي بودور، وئرمه‌يه‌سن گؤز.""هر بير قيزي کي، واليده اولدو اونا ائلچي،""کي واليده تک، بلکه باجي، هم خالا ائلچي،""بير کئچي چايا، بير چوبوغا اولدولار رابند،""فؤورن اوزويو بارماغينا ائتديلر پئيوند.""هئچ بيلمديلر رسمي-روسوما تا بلددير""تحصيلي ندير، خولقو ندير، ياخشيدي، بددير؟!""بير بؤيله قيزي لازيم اولار واليده آلسين،""انگ آلتي اولوب، ائو سوپوروب، تامبورا چالسين.[13]"  گله‌جک عاییله موناقيشه‌لري‌نین، ايکي گنجين بدبختليگي‌نین، فاجيعه‌سي‌نین کؤکلري بوندادير. خوشبختليک حئساب اولونان، لاکين چوخ حاللاردا بدبختليگين اساسي بو آدديمدان قويولور. شاعیر اورک يانغيسي ايله اوزاق کئچميشدن قالان، عایله‌نین مؤحکم تمل اوزرينده قورولماسينا، ائولَنن گنجلرين خوشبختليگینه خلل گتيرن، چوخ حاللاردا اوغورسوز نيکاحا گتيريب چيخاران قايدالاري دوزگون حئساب ائتمه‌يه‌رک اعتيراض سسيني قالديرير. جهالتي، نادانليغي، خالقين کور-کورانه اويدوغو مؤوهوماتي تنقيد ائدير. بو مسله‌لره اخلاقي-ديداکتيک نؤقطئيي-نظردن ياناشاراق اوغلا‌نین قيزي، قيزينسا اوغلاني گؤرمه‌دن، سئومه‌دن ائولنمه‌سينه، کور-کورانه نيکاحا اعتيراض ائدير. پوئمادا ائلچيلري هئچ قيزين دونياگؤروشو، تحصيلي، خاصييّتي، خاراکتئري ماراقلانديرمير، بو کئيفييّتلري اؤيرنمه‌یه سعی ده گؤستريلمير. حالبوکي اعتيماد گنجلرين اوزاق کئچميشدن قالما اوصوللارلا ائولنمک قايدالاريني نظمه چکمه‌يه-ايفشا ائتمه‌يه باشلامازدان اول، اثرين گيريش حيصه‌سينده بير فينجان چايا، بير قليانا، قيز آناسي‌نین خوش رفتارينا اوياراق قيزي نيشانلاييرلار، داها دوغروسو، نيشان اوزوگونو قيزين بارماغينا پرچيم – "پئيوند ائديرلر". آخي، قيزي گؤرمه‌ميش، بارماغي‌نین اؤلچوسو گؤتورولمه‌ميش گؤزعياري آلينيب گتيريلن اوزوک، طبيعي کي، لازيمي اؤلچوده اولماياجاقدي!
مير مهدی اعتیماد گونئي آذربايجان خالقي‌نین حياتيندا عصرلردن بري کؤک سالميش کؤهنه اوصوللاري، کئچميشين قاليقلاريني، اينسانلارين، خوصوصن گنجلرين خوشبختليگينه انگل تؤره‌دن ضررلي عادتلري، عئيني زاماندا، مؤوهوماتي، جهالتي، فاناتيزمي، نادانليغي، وار-دؤولت، ثروت حريصليگيني اينجه يومورلا ايفشا ائدير. اينسان حياتي‌نین ان موهوم، حلّ ائديجي قراري‌نین وئريلمه‌سي-ائولنمک، عاییله قورماق يولوندا آتيلاجاق آدديمين جيدي-جيدي دوشونوله‌رک، "يوز اؤلچوب بير بيچيله‌رک" ،ان عومده‌سي ايسه قارشيليقلي سئوگي‌يه اساسلاناراق آتيلماسي‌نین واجيبليگيني وورغولايير. بو يولدا آتيلان هر بير سهو آدديم نئچه-نئچه وطن اؤولادي‌نین بدبخت اولماسينا، حياتي‌نین سينماسينا، عؤمرونون آه-واي، فرياد ايچريسينده کئچمه‌سينه گتيريب چيخارير."گلينلر بزه‌گي" پوئماسي ان چوخ سئويلن، کوتلوي شکيلده اوخونان، دفعه‌لرله نشر اولونان ان اوغورلو اثرلردن و گونئي ادبييّاتي‌نین ان ديرلي نومونه‌لريندندير.
شاعيرين نووروز بايراميني، يازين گليشيني قارشيلاماغا حاضيرلاشان خالقين بوتون طبقه‌لري‌نین بايرام احوالي-روحييّه‌سيني، سئوينجيني، ناراحاتليغيني خاراکتئريک جيزگيلرله تصوير ائدن، ائله‌جه ده آيريجا کيتاب کيمي بير نئچه دفعه نشر اولونان "چرشنبه بازاري" پوئماسي دا بؤيوک رغبت و سئوگي ايله قارشيلانميشدير. قئيد ائدک کي، اعتيمادين تکجه "چرشنبه بازاري" پوئماسيندا دئييل، اکثر اثرلرينده معيشت مؤوضوسو گئنيش يئر توتور، خالق عادت-عنعنه‌لري پارلاق شکيلده اؤز ايفاده‌سيني تاپير، لاکين بوتون بونلار ظاهيري خاراکتئر داشييير. اصلينده شئعیر و پوئمالاريندا بشري دويغولار، موهوم میلّی-معنوي، ايجتيماعي-سوسيال پروبلئملرله ايلگيلي دوشونجه‌لري، دونياگؤروشو، اخلاقي مسله‌لر، ائتيک نورمالارا فردي موناسيبتي عکس اولونور. اديب بير چوخ حاللاردا کونکرئت حاديثه‌لرين تصويري ايله کيفايتلنمير، باش وئرنلر، ادبي موستوييه گتيرديگي حاديثه و اولايلارا اؤز پريزماسيندان دا ياناشير، فردي موناسيبتيني سرگيله‌يير. البتّه، شاعير اوميد ائدير کي، اونون اوخوجوسو «اهلي ادب» اولاجاقدير. بلکه ده بو سببدن «چرشنبه بازاري» اثرينده تئز-تئز مؤوضودان کنارا چيخير و مسله ايله باغلي سرراست و مودريک دوشونجه‌لرينه مئيدان وئرير.
گؤرکملي میلّی شاعير، بوتؤو آذربايجان ادبییّاتيندا موهوم يئري اولان مير مهدی اعتیمادين ياراديجيليغي زامان کئچديکجه داها گئنيش شکيلده آراشديريلاجاق و يئني-يئني تدقيقاتلارين مؤوضوسو اولاجاقدير.
کیتابلاری
1-  "اليفبای جديد – يئني اليفبا" ،تبريز، 1941.
2- "مناظره‌ي ادبي(ادب قايدالاري)". تبريز، 1314.
3- "بدرقه الصبیان" (گنجلرين ضييالانماسي (معاريفلنمه‌سي)" ،تبريز، 1326.
3- "هدایت الکلام (مودريک کلاملارين گؤسترديگي يول)" ،تبريز،1315.
6-  "گول قؤنچه‌سي" ،شئعیرلر، تئهران، 1319.
7-  "آیینه‌ی اخلاق (اخلاقين آيناسي-شئعیرلر)" ،1351.
8- "برگ سبز (ياشيل يارپاق)" ،تئهران، 1935.
9-  "سماوريييه (ادبي موباحيثه لر)" ،تئهران، 1965.
10- "شانلي آذربايجان" ،ديوان، تبريز، 1946.
11-  "گلينلر بزه‌گی" ،پوئما، تبريز، 1941.
13- "ذخیره معاد"
14-"نصاب اعتماد"
15- قورخولو تئهران" پوئما، 1325
قایناقلار:
[2]- يئنه اورادا، ص.4
[3]- يئنه اورادا، ص.4
[4]- يئنه اورادا، ص.4
[5]– 20. عصر جنوبي آذربايجان ادبییّاتيندا دئموکراتيک ايدئيالار (1900-1985)، ب. ،" عئلم "،1990، ص.154.
[6] - ناظيم ريضوان. جنوبي آذربايجان ادبییّاتي‌نین يئني اينکيشاف مرحله‌سي. (1850-1920-جي ايللر)، مونوقرافييا، باکي: "صدا" ،2005، س.25.
[7]- جنوبي آذربايجان ادبییّاتي آنتولوگيياسي. 3. ج، باکي، "عئلم" ،1988. ص.56.
[8]- يئنه اورادا، ص.57.
[9]-جنوبي آذربايجان ادبییّاتي آنتولوگيياسي. 3. ج، "عئلم" ،1988. ص.60
[10]-م.ايبراهيموو. "خلقيليک و رئاليزم جبهه سيندن" ،ب. ،1961، ص. 181.
[11]-جنوبي آذربايجان ادبییّاتي آنتولوگيياسي. 3. ج، باکي، " عئلم " ،1988، ص.68.
[13]-جنوبي آذربايجان ادبییّاتي آنتولوگيياسي. 3. ج، باکي، " عئلم "،1988، ص.116.
[14]-جنوبي آذربايجان ادبییّاتي آنتولوگيياسي. 2. ج، " عئلم " نشرياتي، 1983، ص.113.
[15]-يئنه اورادا، ص.215.
[16]-جنوبي آذربايجان ادبییّاتي آنتولوگيياسي. 2. ج، باکي، " عئلم " ،1983، ص.227.
[17]-جنوبي آذربايجان ادبییّاتي آنتولوگيياسي. 3. ج، باکي، " عئلم " ،1988، ص.224.
[18]-جنوبي آذربايجان ادبییّاتي آنتولوگيياسي. 2. ج، باکي، " عئلم " ،1983، ص.224.
[18]-يئنه اورادا، ص.223.
[19] -ادبییّات" قزئتي، آذراوغلو، "مير مهدی اعتيماد-105" ،10 اييون،2005، ص.4.
[20]-بؤيوک اغا حوسئينوو. 20. عصر فارس شئعرينده عنعنه و نوواتورلوق. ب. ،" عئلم " نشرييّاتي، 1975، ص.304.
[21] -."آذربايجان"شوماره ايکي، شهريورين 17-سي 1324(07 سئنتيابر 1945-جي ايل).
اتک یازیلار
مير مهدی اعتيمادين حيات و ياراديجيليغينا بیر باخيش، ائسميرا فواد شوکورووا
قایناقلار
بؤلمه:کیمسه‌لر
سلما رضا
سلما رضا فرجلی (Selma Rıza Feraceli)، ايلک تورک قادين قزئته‌چی،ایلک حئکایه‌یازان تورک قادین حئکایه‌چیسی، ایتّیحاد و ترقّی جمعييّتي‌نين تک قادين اويه‌سي ایدی.
یاشاییشی
آووستیريالي بير آنا و تورک بير آتانین قيزي اولان سئلما ریضا، عوثمانلي دؤنمينده اینتئلئلکتوال بير عاييله‌نين قيزي ايدي. 1877 ایلینده ايلک عوثمانلي پارلامئنتینده گؤره و آلميش اولان باباسي علي ریضا بيگ، ديپلومات اولاراق گؤره‌و ياپتيغي آووستیريادا تانيشديغي و داها سونرا موسلومان اولان نايله خانيم ايله ائولندي. يئددي اوشاغی اولان جوتون، ان کیچیک قيزلاري اولان سئلما ریضا، اؤزل اؤیرتمنلرين دئنتيمينده درسلر آلدي و 19.يوزايلین سونلارينا دوغرو عاييله‌سيندن گيزلي اولاراق ايستانبولدان قاچدی و پاريسده اولان ژؤن تورک لئيدرلريندن بؤیوک قارداشی، احمد ریضانين يانينا گئتدی.
ائیيتيميني سوربون اونيوئرسيته‌سینده سوردوردو. سئلما ریضا پاريس ده ياشاديغي 10 ايل بويونجا عوثمانلي ایتّیحاد و ترقّی جمعييّتينه اويه اولدو. بو جمعييّتين تک قادين اويه‌سي اولان سئلما ریضا، فرانسيزجا اولاراق پاريس ده يايينلانان مشورت قزئته‌سینده و تورکجه اولاراق يايينلانان شورای اومّت قزئته سینده چاليشدي. 1908 ایلینده مشروطييّتين اعلاني‌نين آرديندان ايستانبولا دؤنن سئلما ریضا، دؤنوشوندن سونرا قزئته‌چیلیک ائتمه‌دی آنجاق، قیزیل آی-ين قورولماسي اۆچون چاليشمالارا قاتيلدي. عوثمانلي هلال احمر جمعييّتي اولاراق بيلينن بو قورولوشون يؤنتيمينده‌کي  فيکيرلر ايله همفيکير اولمايينجا 5 ايل بويونجا گئنل سئکرئتئرليغيني ائتدیگی بو قورولوشدان آيريلدي. 1931 ايلينده 59 ياشيندا اؤلن سئلما ریضاين قلمه آلديغي ايکي روماني وار. سئلما ریضا خانيم-ين 1892ده قلمه آلديغي  " اُخوت-قارداشليق " -داکي  فلاکتين نَدني، اسکي بير جارييه اولان قاينانانين ائوده‌کي  ايقتيدار توتغوسو و ديگر جارييه‌لرين يئني گليني قيسقانمالاري‌دير.
قادينين کيمليک موجادیله‌سي‌نين رومانداکي ايلک تمثيلچيلري سايابيله‌جگيميز فاطما عالييه و سئلما ریضا خانيملارين رومانلاريندا ائیيتيملي بير عوثمانلي قاديني‌نين خیال ائتدیگی عاييله مودئليني تاپماق مومکوندور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:قادینلار بؤلمه:قادین یازیچیلار
هنری سی. دمینق
'''هنری سی. دمینق''' (اینگیلیسجه: Henry C. Deming) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و کانتیکت ایالتین سناتور ایدی. ییل بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۱۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۷۲ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
لا وینا، کالیفورنیا
لا وینا، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:La Vina, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۹ نفر ایمیش و ۰٫۲۶۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«La Vina, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تام پرز
تام پرز (اینگیلیسجه:Tom Perez) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. بوفالو شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
جون هوادلی
جون هوادلی (اینگیلیسجه:Jon Hoadley) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. میشیقان ایالتی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:میشیقان دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سباستین رجمن
سباستین رجمن (اینگیلیسجه: Sebastian Rejman) فنلاندلی اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. سباستین رجمن ۱۳ ژانویه ۱۹۷۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
جاشوا کوهن
جاشوا کوهن (Joshua Cohen (writer)) آمریکالی رومانچی و یازیچی - .اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
فنیل‌منیزیوم برومید
فنیل‌منیزیوم برومید (Phenylmagnesium bromide) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز، کریستال حالتینده تاپیلار.فنیل‌منیزیوم برومید بروم بیلشیک‌لری و منیزیوم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
جاشوا کوهن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Joshua Cohen (writer)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فنیل‌منیزیوم برومید
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phenylmagnesium bromide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
جاشوا کوهن
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
علا ال حجی
علا ال حجی (اینگیلیسجه: Alaa Al Hejji) (دوْغوم:December 3, 1996 Skaka) بیر فوتبالیست. الخلیج فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
باربارا پیتن
باربارا پیتن (اینگیلیسجه: Barbara Payton) آمریکالی اوْیونچو ۳۹  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۰۸ مئی ۱۹۶۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1949–۱۹۵۵ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
علا ال حجی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
باربارا پیتن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Barbara Payton»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سیسیلی، ایلینوی
سیسیلی (اینگیلیسجه: Sicily, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
باربارا پیتن
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
سیسیلی، ایلینوی
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
محبوب القلوب
محبوب القلوب تیموری‌لر چاغینین ایجتیماعی قورولوشونا گؤره اولان کیتاب دیر. بو کیتابین یازیچی‌سی، امیر علیشیر نوایی، تۆرک دیلینین بؤیوک شاعیر ایله یازیچی‌سی دیر.
کیتابین یاپی‌سی
بو کیتاب اوچ قیسم‌دن دۆزلیب دیر. ایلک قیسمینده تیموری‌لر چاغیندا جامعه‌ده اولان شغل‌لاردا ایشلیینلرین اؤزللیک‌لری اۆزره سؤز سۆرولوب دور. بو قیسم ۴۰ بؤلوم‌دن عبارت دیر. ایکینجی قیسم اخلاق قونوسوندا ۱۰ بؤلوم‌دن عبارت دیر. اۆچونجی قیسم داها مثل ایله حیکایت‌لردن تشکیل تاپیب دیر.
کیتابین یازی‌سیندان اؤرنک
تۆرک دیلینین چاغاتای سؤیله‌مینده و تیموری‌لر دؤنمینین یازی‌سیندا اولان محبوب القلوب کیتابیندان اؤرنک:
قایناقلار
بؤلمه:تورک ادبیاتی بؤلمه:تورکجه اثرلر
قرودکوویتسه
قرودکوویتسه (لهیستانجا: Grodkowice) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 120 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و کیچیک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Grodkowice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
مرسی مطروح
مرسی مطروح (اینگیلیسیجه: Mersa Matruh) میصر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۳۰ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۶۸۳۳۹ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
سوبولکی
سوبولکی (چک‌جا: Sobůlky) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۰۱ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sobůlky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
قمینا تارنوویتس
قمینا تارنوویتس (لهیستانجا: Gmina Tarnowiec) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 63.1 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و پودکارپاتسکیه اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Tarnowiec»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ویلیام کار لان
ویلیام کار لان (اینگیلیسجه:William Carr Lane) آمریکالی سیاستچی سنت لوئیس شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۶۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:میزوری دوغوملو دوکتورلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
یوتیوب
یوتیوب  دۆنيانین ان بؤيوک ویدئو پايلاشما سیستملریندن بیریدیر.
۱۵ فوریه ۲۰۰۵-جی ایلده جاوید کریم، چاد هارلی و ایستیو چان آدلی ۳ اسکی پی‌پال (PayPal) ایشچیسی طرفیندن قۇرولموش و ۲۰۰۶-جی ایلین اوْکتوبروندا قوقل (Google) طرفیندن ساتین آلینمیشدیر.
گئچمیشی
یوتیوب‌دا ایلک ویدئو ۲۳ آوریل ۲۰۰۵-جی ایلده جاوید کریم طرفیندن يۆکلنمیشدیر.
یوتیوب ۹ اوْکتوبر ۲۰۰۶-جی ایلده قوقل طرفیندن ۱.۶۵ میليارد دوْلارا ساتین آلینمیشدیر. بو قوقل تاریخینده‌کی ان بؤيوک آلقیدیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:شیرکتلر بؤلمه:اینترنت بؤلمه:بیلگی‌سایار بؤلمه:قوقل بؤلمه:یوتیوب بؤلمه:2005 establishments in California بؤلمه:2006 mergers and acquisitions بؤلمه:Advertising video on demand بؤلمه:Alphabet Inc. بؤلمه:American companies established in 2005 بؤلمه:Android (operating system) software بؤلمه:Companies based in San Mateo County, California بؤلمه:ایلنجه سایتلاری بؤلمه:Firefox OS software بؤلمه:Go software بؤلمه:Google acquisitions بؤلمه:Google services بؤلمه:Internet properties established in 2005 بؤلمه:IOS software بؤلمه:Multilingual websites بؤلمه:Recommender systems بؤلمه:Social media بؤلمه:Transactional video on demand بؤلمه:Video hosting
خورجهان (ماهنشان)
خورجهان کندی ماهنشان بؤلگه‌سی نین، انگوران بؤلومو و انگوران قصبه‌سینده یئرله‌شیب‌دیر.
جوْغرافیایی موْقعیّتی
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیب‌دیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۲۳ نفر اهالیسی و ۶۷ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۱۶۶ نفری کیشی و ۱۵۷ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۸۸ نفری ساوادلی و ۱۰۵ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
قارت هاردین
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
تالواندی جهوران
تالواندی جهوران (اینگیلیسجه:Talwandi Jheuran) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ناتان کوتلر
ناتان کوتلر (اینگیلیسجه: Nathan Cutler) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. دارتموث بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۷۷۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۶۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۷۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۶۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:فارمینقتن، مین دوغوملولار
سانت‌النا سانیتا
سانت‌النا سانیتا (ایتالیاجا: Sant'Elena Sannita) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۸۲ نفر ایمیش. و مولیزه اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sant'Elena Sannita»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قاریکاپاتی ناراهاری ساستری
قاریکاپاتی ناراهاری ساستری (Garikapati Narahari Sastry) هیندوستانلی بیلیم اینسانی.
مالاپور, جاقتیال دیستریکت
مالاپور, جاقتیال دیستریکت (اینگیلیسجه:Mallapur, Jagtial district) هیندوستان اؤلکه‌سینین تلانقانا ایالتینده بیر محله‌دیر.
سانت‌النا سانیتا
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
قاریکاپاتی ناراهاری ساستری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Garikapati Narahari Sastry»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مالاپور, جاقتیال دیستریکت
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قاریکاپاتی ناراهاری ساستری
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
قانقاپور بک
قانقاپور بک(اینگیلیسجه:Gangapur Bk) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
احمد النفیلی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
هارتن‌اشتاین (زاکسن)
هارتن‌اشتاین (زاکسن) (Hartenstein, Saxony) آلمانین  زاکسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۳۶۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۹۷۵ نفر دیر. بۇ شهرین ۳۶٫۷۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.stadt-hartenstein.de هارتن‌اشتاین (زاکسن) شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
هلن هانف
هلن هانف (Helene Hanff، دوْغوم تاریخ:April 15, 1916، اؤلوم تاریخ:April 9, 1997) آمریکالی یازیچیسناریست یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی فیلادلفیادا آنادان اوْلوب و نیویورکدا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
لوران قریمونپرز
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
برینت فیتز
برینت فیتز (اینگیلیسجه: Brent Fitz) کانادالی موسیقیچی - پاپ، هارد راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. برینت فیتز ۲۷ مارس ۱۹۷۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سارا لامپ
سارا لامپ (اینگیلیسجه: Sara Lampe) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۴۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کسویل، میزوری دوغوملولار
تانر، کنتاکی
تانر (اینگیلیسجه: Tanner, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۱۴-جو ایلده اوسترالیا
بۇ مقاله ۱۹۱۴-جو ایلینده اوسترالیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
روبن توماس
روبن توماس (اینگیلیسجه: Robin Thomas) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robin Thomas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
پولپی
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pulpí»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
دیوید کراس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«David Cross»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
آرون، چین-نپال چایی
آرون، چین-نپال چایی (Arun River, China-Nepal، Arun (Koshi)، Арун (приток Коси)) نپال اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arun River, China-Nepal»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
ماهوپاک، نیویورک
ماهوپاک، نیویورک (اینگیلیسجه:Mahopac, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۳۶۹ نفر ایمیش و ۱۶٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mahopac, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پلوقو
پلوقو (ایتالیاجا: Pelugo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۷۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 394 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pelugo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لیوینقستن، کنتاکی
لیوینقستن، کنتاکی (Livingston, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۲۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۸۲٫۵ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. لیوینقستن دنیز سئوییه‌سیندن ۲۷۸ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. کنتاکی ایالتی، آت یاریشی، داش کؤمور و اوتومومبیل تولیدی کیمی (تویوتا کمری،شورلت و فورد) تانینیر. غنی توْرپاغا گؤره چوْخلو یئرلری چمن‌لی‌دیر. ایقتیصادیسی اکینچی‌لییه وابسته‌دیر. ائو آتی، اینک، تۆتون، سۆت، دوموز و سویا تیجارت‌ده بؤیوک نقش اوْیناییر. داش کؤمور، دمیر و نفت چیخاریلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:کنتاکی ایالتین شهرلری
شاقانو-کونداکووکا
شاقانو-کونداکووکا (Shagano-Kondakovka Шагано-Кондаковка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و هشترخان ویلایتینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری
توماس بورک (سیاستچی)
توماس بورک (اینگیلیسجه:Thomas Burke (North Carolina)) آمریکالی سیاستچی.
ساکای، فوکوئی
ساکای، فوکوئی (Sakai, Fukui ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر
توماس بورک (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۴۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۷۸۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۸. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:قالوی دوغوملولار
ساکای، فوکوئی
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
باربارا پپر
باربارا پپر (اینگیلیسجه: Barbara Pepper) آمریکالی اوْیونچو ۳۱ مئی ۱۹۱۵ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۸ ژوئیه ۱۹۶۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Barbara Pepper»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کوواکی-بوزنو
کوواکی-بوزنو (لهیستانجا: Kołaki-Budzyno) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kołaki-Budzyno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تائجونق چوسان
تائجونق چوسان (اینگیلیسی‌جه: Taejong of Joseon) بیر شاهزاده ایدی. ۲۸ نووامبر ۱۴۰۰ – ۹ سپتامبر ۱۴۱۸ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی تائجو چوسان دیر. جئونقجونق چوسان اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:شاهلار
هورنت، میزوری
هورنت، میزوری (اینگیلیسجه:Hornet, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hornet, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اریک پاپیلایا
اریک پاپیلایا (اینگیلیسجه: Eric Papilaya) شارکیچی و موسیقیچی - راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اریک پاپیلایا ۹ ژوئن ۱۹۷۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فنیل‌مرکوریک بورات
فنیل‌مرکوریک بورات (Phenylmercuric borate) بیر شیمیایی ماده. اریمه نوْقطه‌سی 112 دن 113 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phenylmercuric borate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کیووا، کانزاس
کیووا (اینگیلیسجه: Kiowa, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۹۴۱ نفر ایدی.
فنیل‌مرکوریک بورات
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
کیووا، کانزاس
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
برزرز
برزرز (اینگیلیسجه: Brazzers) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brazzers»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر بؤلمه:MindGeek بؤلمه:Companies based in Montreal بؤلمه:Film production companies of Canada بؤلمه:Canadian pornography بؤلمه:Canadian pornographic film studios بؤلمه:Erotica and pornography websites بؤلمه:Internet properties established in 2005 بؤلمه:MILF pornography
بزینان
قایناقلار
بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
۲۰۰۰-جی ایلده ماکائو
بۇ مقاله ۲۰۰۰-جی ایلینده ماکائودا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
ریچئی، مونتانا
ریچئی (اینگیلیسجه: Richey, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۸۷ نفر ایدی.
اشتفان بل
اشتفان بل (اینگیلیسجه: Stefan Bell) (دوْغوم:August 24, 1991 آندرناخ) بیر فوتبالیست. آلمان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
محبوب کندی
محبوب  کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، آسلان دوز بولومو و آسلان دوز قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالي
محبوب كندي 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 620 نفر اهالي سي وارايميش. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانيشيرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناق‌لار
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بوژخه
بوژخه (لهیستانجا: Borzychy) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Borzychy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جاشوا فریس
جاشوا فریس (Joshua Ferris) آمریکالی رومانچی و یازیچی - .۸ نوْوامبر ۱۹۷۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Joshua Ferris»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
توربویک، روا
توربویک، روا (لهیستانجا: Turobowice, Rawa County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Turobowice, Rawa County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جورج پاول هری.او.جی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
جان ایشیفر
جان ایشیفر (اینگیلیسجه: John Schiffer) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. کولورادو بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۴ میلادی ایلینده سرطان نوخوشلوق سبب ایله حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:چادرون، نبراسکا دوغوملولار بؤلمه:کایس، وایومینق دوغوملولار بؤلمه:۱۹۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
پتش
پتش (چک‌جا: Peč) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۸۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۹۳ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peč»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کوربین بلو
کوربین بلو (دوغوم تاریخی: فوریه ۲۱، ۱۹۸۹), آمریکالی فیلیم اوینایاندیر.
اوْینادیغی فیلم‌لر
قایناقلار ==
Season 25 with Jordan Fisher and his professional partner Lindsay Arnold.
بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
لا وال آقوردینا
لا وال آقوردینا (ایتالیاجا: La Valle Agordina) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۱۷ نفر ایمیش. و ونتو اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«La Valle Agordina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
تریمبل، ویسکانسین
تریمبل (اینگیلیسجه: Trimbelle, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۵۱۱ نفر ایدی.
پیتون یانق
پیتون یانق (Peyton Young) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۹ مارس ۱۹۴۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب.
تریمبل، ویسکانسین
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پیتون یانق
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
قیل هانیکات
قیل هانیکات (Gayle Hunnicutt، دوْغوم تاریخ:February 6, 1943) آمریکالی یازیچی اوْیونجو
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی فورت وورثدا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
محمد امین رسولزاده
محمد امین رسولزاده بیرنجی آذربایجان دموکراتیک رئیس جمهوری 1884 اونجو ایل باکو نون نوخانی کندینده دونیا گئلدی اوشاقلیقین آتاسی نین یانیندا حاجی ملا علی اکبر روس - مسلمان و حرفه ای هنرستان باکو دا تحصیل آپاردی. اونون سون ایل لری هنرستان دا مقارین اولدو انقیلابات روسیه ده و اونجه کارگری شهری باکو دا بۇ هیمتینن بیرینجی سوسیال دموکرات محلی باکو دا اونون عضو لارینان سایلیردی محمد امین رسول زاده باکو دا تکامل و یولداش آدی ایله نشریات دا فعال اوزونی گوستردی و ارشاد و ترقی روزنامه لرینن همکارلیق ائتدی
قايناق
بؤلمه:آذربایجانلی سیاستچیلر
اودوکیا کادی
اودوکیا کادی (اینگیلیسجه: Evdokia Kadi) قیبریسلی موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اودوکیا کادی ۲۷ فوریه ۱۹۸۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فرانسیس ویلیام کلوج
فرانسیس ویلیام کلوج (اینگیلیسجه:Francis William Kellogg) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. الیانس شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:میشیقان جومهوریتچیلر بؤلمه:آلاباما جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
نوووروزسییسکوی
نوووروزسییسکوی (Novorossiyskoye Новороссийское) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
باربارا راش
باربارا راش (اینگیلیسجه: Barbara Rush) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۵۰–۲۰۰۷ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Barbara Rush»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کاروقورومیلی
کاروقورومیلی (اینگیلیسجه:Karugorumilli) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جندوبه
جندوبه (اینگیلیسیجه: Jendouba) تونس اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۴۳ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۴۶٬۴۵۹ نفردیر.
چلس
چلس (ایسپانجا: Cheles) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باداخس اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۴۷ کیلومتر موربّع دیر. ۱۹۷ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۹۶ نفر دیر.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
لوئیس اسان
لوئیس اسان (Louis Essen) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۶ سپتامبر ۱۹۰۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۸  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۴ اوت ۱۹۹۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Louis Essen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دواپاتو
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سیکلز، اوکلاهوما
سیکلز (اینگیلیسجه: Sickles, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بست (اورمو)
بست کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، سیلوانه بولومو و مرگور قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 44 نفر اهالی سی و 8 عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
سیاه خانه (ماهنشان)
سياه خانه (ماهنشان) کندی ماهنشان بؤلگه‌سینین، انگوران بؤلومو و انگوران قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۹ نفر اهالیسی و ۱۲ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۱ نفری کیشی و ۱۸ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۲۳ نفری ساوادلی و ۱۲ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
آلن بوغوسیان
آلن بوغوسیان (اینگیلیسجه: Alain Boghossian) (دوْغوم:October 27, 1970 Digne) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
Alain Boghossian
فنیل‌لیتیوم
فنیل‌لیتیوم (Phenyllithium، Фениллитий، فينيل الليثيوم) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگ‌سیز، کریستال حالتینده تاپیلار.فنیل‌لیتیوم لیتیوم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phenyllithium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ایست فری‌هولد، نیوجرسی
ایست فری‌هولد، نیوجرسی (اینگیلیسجه:East Freehold, New Jersey ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۸۹۴ نفر ایمیش و ۷٫۷۰۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیوجرسی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«East Freehold, New Jersey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
روس توماس (اویونچو)
روس توماس (اویونچو) (اینگیلیسجه: Ross Thomas (actor)) آمریکالی اوْیونچو. ۲۱ آقوست ۱۹۸۱ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ross Thomas (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
۱۹۹۸-جی ایلده یونان
بۇ مقاله ۱۹۹۸-جی ایلینده یوناندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۹۸-جی ایلده یونان بؤلمه:۱۹۹۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
صالح اوزچان
صالح اوزچان (اینگیلیسجه: Salih Özcan) (دوْغوم:January 11, 1998 کولن) بیر فوتبالیست. 1. FC Köln و آلمان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ناتان کول
ناتان کول (اینگیلیسجه: Nathan Cole) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۲۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
میرتو
میرتو (ایتالیاجا: Mirto) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۹۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۲۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و سیسیل اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mirto»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
رانسینک تیلا
رانسینک تیلا(اینگیلیسجه:Ransinke Tilla) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماونتین بروک، آلاباما
ماونتین بروک، آلاباما (Mountain Brook, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۳٫۲۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۰۴۱۳ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۶۱۸٫۴۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۴۰ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mountain Brook, Alabama»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آلاباما شهرلری
جیمز اف. ایزلار
'''جیمز اف. ایزلار''' (اینگیلیسجه: James F. Izlar) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. اموری بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۳۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۱۲ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:ارینجبرق، گونئی کارولینا دوغوملولار
آلقانی، اورقن
آلقانی (اینگیلیسجه: Allegany, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
رئی
رئی و یا رئی شهری تاریخی بیر شهرین آدی دیر کی تهران اوستانی ندا یئرلشیب و تهران شهرینه ده چوخ یاخین دیر و تهرانین گونئی دوغوسوندا یئرلشیب، ایندی حال حاضیرده تهران شهری‌نین ۲۰-اینجی منطقه‌سی سایا گلیر. همچنین رئی شهری، رئی بؤلگه‌سی نین مرکزی دیر.
حميده محمدقولوزاده
حمیده خانیم محمدقولوزاده یوخسا حمیده جوانشیر (Həmidə Məmmədquluzadə)، آذربایجان ین ایلک معاریفچی قادینلاریندان بیری، جلیل محمدقولوزاده‌نین حیات یولداشی، تاریخچی احمد بیگ جاوانشیرین قیزی، خئیریه‌چی، ترجومه‌چی، آذربایجان یازیچیلار ایتیفاقی‌‌نین عوضوو.
یاشاییشی
حميده خانيم جاوانشير-محمدقولوزاده 1873 -جو ايلده شوشا قزاسي نين کهريزلي کندينده زمانه‌سي‌نين گؤرکملي معاريفچي ضياليسي، تاريخچي احمد بیگين اوجاغيندا دونيايا گلميشدي. نجيب بير اينسانين عاييله‌سينده دونيايا گؤز آچان حميده خانيمين آذربايجان مدنيیّتينه و ادبيیّاتينا حصر اولونان بؤيوک عؤمور يولو دا محض  " اوت کؤکو اوسته بيتر "  مثلي ايله تام اوزلاشير. عاييله مکتبينده تحصيل آلان حميده خانيم هله يئني يئتمه ايللرينده روس ديلي ني سليس قاوراياراق، او دؤورون کند قيزلاري اۆچون سجييه‌وي اولمايان يوکسک اينتئللئکته، گئنيش دونياگؤروشه ماليک اولموشدو. ايلک حيات يولداشي زادگان نسليندن اولان پودپولکوونيک ايبراهيم بيگ داواتداروو جبهه ده هلاک اولاندان و آتاسيني ايتيرندن سونرا حميده خانيم جاوانشير کهريزلي‌ده آتا مولکونو ايداره ائتميشدي. 1905-جي ايلده تيفليس ده تانيش اولدوغو ميرزه جليل محمدقولوزاده‌يه ايکي ايل سونرا اره گئدرکن بو ائولیلیک چوخلارينا خوش گئتمه‌ميش، نيکاح اونون اصيلزاده نسلينه ياراشديريلماميشدي. لاکين حميده خانيم بوتون مانعه‌لره جسارتله سينه گره‌رک، ميرزه جليله وفالي و فداکار عؤمور-گون يولداشي اولماقلا ياناشي، هم ده اوستاد صنعتکارين ان ياخين معاريفچي سيلاحداشي، ضيالي همدمي،  " موللا نصرالدين "-ين ايسه خئييرخواه حيمايه‌داري اولموشدو. بوتون واريداتيني، ثروتيني حيات يولداشي‌نين ياراديجيليغينا بؤيوک اورکله صرف ائدن حميده خانيم جاوانشير-محمدقولوزاده ميرزه جليلله 25 ايل اصل محبت و قارشيليقلي احتيراملا عؤمور سورموشدو. بو ايللرده ميرزه جليل نه قدر کسکين ضربه‌لره، ايتتيهاملارا توش گلسه، نادانليقلا قارشيلاشسا دا، ان چتين گونلرده حميده خانيم اونا معنوي داياق اولموش، بو بؤيوک اينساني دايم نيکبين اووقاتا کؤکله‌ميش، اونون بوتون آغير سيناقلاردان متانتله چيخماسينا يارديم گؤسترميشدي.
تاريخ حميده خانيم جاوانشير-محمدقولوزاده ني بؤيوک خئيريييه‌چي و جفاکئش اينسان کيمي يادداشلارا حک ائديب. تک کهريزلي کندي‌نين دئييل، جومله قاراباغين اونا کؤمک اۆچون پناه گتيرن اينسانلاري‌نين اليندن توتان، قايغيلاريني حلّ ائدن بو خانيم هم ده او دؤورون يارديما ائحتيياجي اولان ضياليلاري‌نين دا پروبلئملريني حلّ ائتميشدير. جيدي خسته‌ليگي اولان ميرزه علي اکبر  صابير محض حميده خانيمين مصلحتي ايله ميرزه جليل طرفيندن تيفليس ه موعاليجه اۆچون دعوت آلير. صابير بو حاديثه‌ني عباس صحته يازديغي مکتوبدا بئله خاطيرلاييردي: "' ميرزه جليل و حميده خانيم جنابلاريندان چوخ راضييام. بيلميرسن منه نه قدر احتيرام ائديرلر! بو نئچه مودتده تمام مخاريجيمي و زحماتيمي موتحميل اولموشلار. منيم مئهمانخانا، يا خستخانادا ياتماغيما راضي اولماديلار، اؤز ائولرينده منزيل وئرميشلر. خولاصه، بيلميرم نه ديل ايله تشککور ائديم '."حميده خانيمين صابيره گؤسترديگي قايغي حاقّيندا ايسه آذربايجان ضياليليغي‌نين باش تاجي اولان اوزئيير بيگ حاجي‌بيلي خوصوصي مقاله يازميشدير. مقاله بو سؤزلرله بيتيردي:"' قوي ادبيات تاريخينه يازيلسين کي، صابير کيمي شاعيري ديري ليگينده تقدير ائدن بير کيشي اولماديسا دا، بير نفر آرواد اولدو کي، شاعيرين  اعاده – صحتي اۆچون، ميليونچو کيشيلره  رغماً، اؤز واريندان کئچه جک قدر بؤيوک بير حاميت گؤستردي '."بو حاديثه حميده خانيم جاوانشير-محمدقولوزاده نين وطنداش ماهيیتيني، خئييرخواه عمللريني عکس ائتديرن يوزلرله فاکتدان يالنيز بيريدير.
حميده خانيم 1912-جي ايلدن کهريزليده اؤز وسايتي حسابينا مکتب آچير و بورادا درس دئيير. ميرزه جليلين وفاتيندان سونرا دا اؤلکه‌نين ايجتيماعي-ادبي حياتيندا فعّال مؤوقئع توتان حميده خانيم يازيچيلار ايتتيفاقينا عوضو سئچيلميش، عؤمور-گون يولداشي‌نين اثرلريني ترجومه ائتمکله ياناشي، بو بؤيوک صنعتکارلا باغلي کؤورک خاطيره‌لريني بؤيوک اوستاليقلا قلمه آلميشدير. 1955-جي ايلده وفات ائدن حميده خانيم جاوانشير-محمدقولوزاده فخري خياباندا ميرزه جليلين مزاري يانيندا دفن اولونموشدور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آذربایجانلی موعلیملر بؤلمه:قادینلار
کواوتموک بلانکو
{{Infobox mayor }} }} {{Medal|Country | {{flagu|Mexico}} }} {{MedalCompetition|King Fahd Cup/FIFA Confederations Cup}} {{Medal|3rd|1995 Saudi Arabia|مکزیک}} {{Medal|W|1999 Mexico|مکزیک}} {{MedalCompetition|CONCACAF Gold Cup}} {{Medal|W|1996 United States|مکزیک}} {{Medal|W|1998 United States|مکزیک}} {{Medal|RU|2007 United States|مکزیک}} {{MedalCompetition|Copa América}} {{Medal|3rd|1997 Bolivia|مکزیک}} {{Medal|3rd|1999 Paraguay|مکزیک}} {{Medal|3rd|2007 Venezuela|مکزیک}} }} کواوتموک بلانکو (اینگیلیسجه: Cuauhtémoc Blanco) (دوْغوم:{{birth date and age|df=yes|1973|1|17|}} مکزیکو سیتی) بیر فوتبالیست. مکزیک میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری
@@@== قایناقلار ==