cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شوشانین آزاد اولونماسینا گوره میدالی
یارانماسی
۱۱ نوامبر ۲۰۲۰-جی میلادی ایلینده ایلهام علیئو آذربایجان جومهوریتی ‌نین رئیس جومهورو ۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ ساواشی ندا یارالانان آذربایجان عسگرلرینی زیارت ائدیب و اؤلکه‌ده قاراباغ ساواشی‌نین یئنی میدال‌لار یارانماسینی بیلدیردی.
قریمستا (شهر)
قریمستا ، نوروژین اوست اگدر اوستانیندا یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۹٫۴۱ کم مساحتی و ۲۰۱۶-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۱۲٬۵۲۲ نفر جمعیتی واردیر.
مانان, کاپورتالا
مانان, کاپورتالا(اینگیلیسجه:Manan, Kapurthala) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
شوشانین آزاد اولونماسینا گوره میدالی
یارانماسی
۲۰ نوامبر ۲۰۲۰-جی میلادی ایلین تاریخینده گئچیریلمیش آذربایجان میللی مجلیسینین آچیق ایجلاسیندا «آذربایجان جومهوریتی‌نده میدال‌لارین یارادیلماسی قانونو»‌‌ندا میدال‌لارین دییشیلیک ائدیلمسی باره‌ده قانون لایحه‌سی‌ اعلان و قبول ائدیلدی.
قریمستا (شهر)
قایناقلار
بؤلمه:اوست اگدر شهرلری بؤلمه:نوروژ شهرلری بؤلمه:قریمستا
شوشانین آزاد اولونماسینا گوره میدالی
یارانماسی
همان ایجلاس‌دا، قانون اَساسیندا شوشانین آزاد اولونماسینا گوره میدالی آذربایجان‌ ین داغلیق قره‌باغ ساواشی ندا ظفر قازانما موناسیبتینه یاراندی.
مانان, کاپورتالا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
شوشانین آزاد اولونماسینا گوره میدالی
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتی‌نین میدال‌لاری
ریتا بی. قارمن
'''ریتا بی. قارمن''' (اینگیلیسجه: Rita B. Garman) آمریکالی سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو. ایلینوی بیلیم‌یوردو، اربانا-شمپین بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
والیشوو (لهیستان)
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ریتا بی. قارمن
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آرورا، ایلینوی دوغوملولار
والیشوو (لهیستان)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Waliszewo, Greater Poland Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
واکوندا، گونئی داکوتا
واکوندا (اینگیلیسجه: Wakonda, South Dakota) آمریکانین گونئی داکوتا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۸۸ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۰۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کودییروپوپالایام
کودییروپوپالایام (اینگیلیسجه:Kudiyiruppupalayam) هیندوستان اؤلکه‌سینین پودوچری ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده فرانسه دیلی و تامیل دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ژیلبر پلانته
ژیلبر پلانته (اینگیلیسجه: Gilbert Planté) فرانسه‌لی فوتبال اوْیونچوسو و   موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هستینقز، میشیقان
هستینقز، میشیقان (Hastings, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۳٫۶۸  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۳۵۰ نفر دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hastings, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میشیقان ایالتین شهرلری
لسینا
لسینا (ایتالیاجا: Lesina, Apulia) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۳۹۵ نفر ایمیش. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lesina, Apulia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جورج ساوالاس
جورج ساوالاس (اینگیلیسجه: George Savalas) آمریکالی اوْیونچو. ۵ دسامبر ۱۹۲۴ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۰  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲ اوکتبر ۱۹۸۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1962–1985 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«George Savalas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
تری سابو
تری سابو (اینگیلیسجه:Terry Sabo) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:میشیقان دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
بیق جک جانسون
بیق جک جانسون (اینگیلیسجه: Big Jack Johnson) آمریکالی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بیق جک جانسون ۳۰ ژوئیه ۱۹۴۰ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۴ مارس ۲۰۱۱ میلادی تاریخینده ممفیس شهرینده وفات ائدیب.
تامالا، روسیه
تامالا، روسیه (Tamala, Penza Oblast Тамала) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
کوشچیلنا ویش (لهیستان)
کوشچیلنا ویش (لهیستان) (لهیستانجا: Kościelna Wieś, Greater Poland Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2500 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kościelna Wieś, Greater Poland Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۹۰۸-جی ایلده ایسلند
بۇ مقاله ۱۹۰۸-جی ایلینده ایسلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
تیم ارمسترانق
تیم ارمسترانق (اینگیلیسجه: Tim Armstrong) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - کانتری موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. تیم ارمسترانق ۲۵ نوْوامبر ۱۹۶۵ ‏ تاریخینده Albany, California شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
لانتان هقزابورید
لانتان هقزابورید (Lanthanum hexaboride، Борид лантана) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lanthanum hexaboride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
۲۰۱۱-جی ایلده چین
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۱-جی ایلده چین بؤلمه:۲۰۱۱-جی ایلده اؤلکه‌لر
ایران ایسلام جومهوریتی‌نین قوشونو
ایران ایسلام جومهوریتی‌نین قوشونو کی ساده‌جه ایران قوشونو ایران ایسلام جومهوریتی‌نین نیظامی گوجلرینین بیر قولو ساییلیر. ایرانین اسکی دؤنملردن واریدی، آنجاق اونون ایندی‌یه اوخشار نیظامی گوجلره یارانماسی قاجار و پهلوی دؤنملرینه قاییدیر. ایران ایسلام اینقلابیندان سورا، ۱۳۵۷-جی ایلینده، ایران قوشونو اؤز ایشینه بیر آز دَییشمه‌لر ایله داوام ائتدی. ایران قوشونون سایی تقریباً ۴۶۵۰۰۰ (۲۰۰۷-جی میلادی ایلین ساییمی اساسیندا) کی اونون ۶۵۰۰۰ نفری سرباز و ۴۰۰۰۰۰ نفری اصلی نیظامی گوجودولر.
ایرانین نیظامی گوجونون ایکی اؤتملی قولو وار کی بیری ایران ایسلام جومهوریتی‌نین قوشونو، و اوبیری‌سی ایسلام اینقیالابین گؤزتچیلر اوردوسودور.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایرانین حربی گوجلری بؤلمه:ایران سیلاحلی قوه‌لری بؤلمه:Islamic Republic of Iran Army
کوبا اینقیلابی
''کوبا اینقیلابی (اینگیلیسجه: Cuban Revolution) سویوق ساواشنین بیر قیسمی‌دیر. کوبا یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cuban Revolution»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سامون سامدیکون
سامون سامدیکون (Samaun Samadikun) اندونزیلی بیلیم اینسانی. ۱۵ آوریل ۱۹۳۱ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۵ نوامبر ۲۰۰۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اوْ الکتريک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Samaun Samadikun»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
آیشتال
ائشیک باغلانتی‌لار
www.aichtal.de آیشتال شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
هنری کانتول والاس
هنری کانتول والاس (اینگیلیسجه:Henry Cantwell Wallace) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. راک‌آیلند شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. واشینقتون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
ماک کولینز
ماک کولینز (اینگیلیسجه: Mac Collins) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و جورجیا ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۴۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:جکسون، جورجیا دوغوملولار
ژلیکو بواچ
ژلیکو بواچ (اینگیلیسجه: Željko Buvač) (دوْغوم:September 13, 1961 Omarska) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پونتوس بؤلگه‌سی
پونتوس بؤلگه‌سی ، یونان دیلینده Πόντος و روم دیلینده Póntos چاغداش تورکیه اولکه سینین دوغو قارا دنیز بولگه سینده میش پونتوس ائلی اصلده قدیم یونان لی میش لار ، پونتوس لار پونته داغلاریندا بو اویقارلیقی یاراتمیشلار. بو بولگه ده گوجلو پونتوس کراللیغی وارمیش.
آپتن، کنتاکی
آپتن، کنتاکی (Upton, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۵۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۸۳ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۹۴ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. آپتن دنیز سئوییه‌سیندن ۲۲۸ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. کنتاکی ایالتی، آت یاریشی، داش کؤمور و اوتومومبیل تولیدی کیمی (تویوتا کمری،شورلت و فورد) تانینیر. غنی توْرپاغا گؤره چوْخلو یئرلری چمن‌لی‌دیر. ایقتیصادیسی اکینچی‌لییه وابسته‌دیر. ائو آتی، اینک، تۆتون، سۆت، دوموز و سویا تیجارت‌ده بؤیوک نقش اوْیناییر. داش کؤمور، دمیر و نفت چیخاریلیر.
ادوارد ال. فابریکه
'''ادوارد ال. فابریکه''' بیلیم اینسان.
آپتن، کنتاکی
قایناق‌لار
بؤلمه:کنتاکی ایالتین شهرلری
ادوارد ال. فابریکه
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edward L. Fireman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
ویلیام تردوای
ویلیام تردوای (اینگیلیسجه: William Tredway) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۰۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:دنویل، ویرجینیا سیاستچیلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
جر بیسلئی
جر بیسلئی (اینگیلیسجه: Jere Beasley) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. آبرن بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۳۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:تایلر، تکزاس دوغوملولار
ولیکایا چایی
ولیکایا چایی (Velikaya River، Welikaja (Peipussee)، Velikaïa، Великая (река, впадает в Псковское озеро))
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Velikaya River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
بئیکر بؤلگه‌سی، فلوریدا
بئیکر بؤلگه‌سی (اینگیلیسجه: Baker County, Florida) آمریکانین فلوریدا ایالتینده یئرلشن بیر بؤلگه‌. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۶۱ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۸۳۵۵ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:بئیکر بؤلگه‌سی، فلوریدا بؤلمه:آمریکا شهرلری
پساری
پساری (چک‌جا: Psáry) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۷۸ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۱۱٫۲۳ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Psáry»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
والیم (آشاغی سلیزیا)
والیم (آشاغی سلیزیا) (لهیستانجا: Walim, Lower Silesian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2340 نفر ایمیش.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
خوتا قروشچنو
خوتا قروشچنو (لهیستانجا: Huta Gruszczyno) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Huta Gruszczyno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فینقرویل، گونئی کارولینا
فینقرویل، گونئی کارولینا (اینگیلیسجه:Fingerville, South Carolina ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۴ نفر ایمیش و ۰٫۳۹۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و جنوب کارولینا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fingerville, South Carolina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سولتانبکووو، باشقیردیستان
سولتانبکووو، باشقیردیستان (Sultanbekovo, Dyurtyulinsky District, Republic of Bashkortostan Султанбеково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
مارسلو دلقادو
مارسلو دلقادو (اینگیلیسجه: Marcelo Delgado) (دوْغوم:March 24, 1973 Capitán Bermúdez) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. آرژانتین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پالتانا
پالتانا(اینگیلیسجه:Palthana) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماک مکلارتی
ماک مکلارتی (اینگیلیسجه: Mack McLarty) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۴۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:آرکانزاس دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:هوپ (آرکانزاس) دوغوملولار بؤلمه:بیل کلینتون
سومسوارام
سومسوارام(اینگیلیسجه:Someswaram) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تارکارلی
تارکارلی (اینگیلیسجه:Tarkarli) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر توریست مکانی دیر. بۇ توریست یئرینده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مهیار جباری
مهیار جباری (اینگیلیسجه: Mahyar Jabbari) ایرانلی فوتبال اوْیونچوسو و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
نوقارا
نوقارا (ایتالیاجا: Nogara) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۳۶۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و ونتو اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nogara»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
۱۹۱۳-جو ایلده ایسلند
بۇ مقاله ۱۹۱۳-جو ایلینده ایسلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
راینر ماریا ریلکه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rainer Maria Rilke»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:آلمان یازیچیلاری بؤلمه:پراقلی یازیچیلار
بنیفایو
بنیفایو (ایسپانجا: Benifaió) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و والنسیا اوستانینده یئرلشیب. ۳۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۲۰٫۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۱۱۹ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Benifayó»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
ماقی ریلی
ماقی ریلی (اینگیلیسجه: Maggie Reilly) بریتانیالی موسیقیچی - پاپ، سافت راک، فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ماقی ریلی ۱۵ سپتامبر ۱۹۵۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
جی. سواقار شرلئی
'''جی. سواقار شرلئی''' (اینگیلیسجه: J. Swagar Sherley) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۷۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
میسون‌بورو، قوزئی کارولینا
میسون‌بورو، قوزئی کارولینا (اینگیلیسجه:Masonboro, North Carolina ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۸۱۲ نفر ایمیش و ۱۷٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و قوزئی کارولینا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Masonboro, North Carolina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۹۸-جی ایلده افغانیستان
بۇ مقاله ۱۹۹۸-جی ایلینده افغانیستاندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۹۸-جی ایلده افغانیستان بؤلمه:۱۹۹۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
بروکس، کنتاکی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brooks, Kentucky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تسدان حداده
تسدان حداده (اینگیلیسیجه: Tassadane Haddada) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۱۷۶۲۳ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
کوزنتسووکا، وولوقدا اوبلاستی
کوزنتسووکا، وولوقدا اوبلاستی (Kuznetsovka, Vologda Oblast Кузнецовка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
والیو-ستاتسیا
والیو-ستاتسیا (لهیستانجا: Waliły-Stacja) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 680 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Waliły-Stacja»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کهناب (زنجان)
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۶۵ نفر اهالیسی و ۲۱ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۷ نفری کیشی و ۳۸ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۴۱ نفری ساوادلی و ۱۵ نفری ساوادسیزدیرلار.
جروتریا
جروتریا (ایتالیاجا: Grotteria) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۸۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۰۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کالابریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Grotteria»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لانتان (III) کولورید
لانتان (III) کولورید (Lanthanum(III) chloride، Хлорид лантана(III)) بیر شیمیایی ماده. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار. متال هالید  کیمی تانینیر.لانتان (III) کولورید کولور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lanthanum(III) chloride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
شریدان، ایلینوی
شریدان (اینگیلیسجه: Sheridan, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۷۲ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۵۲۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بروسلی، لوئیزیانا
بروسلی (اینگیلیسجه: Brusly, Louisiana) آمریکانین لوئیزیانا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۷۲۲ نفر ایدی.
جورج بی. شواب
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:اوکلاهوما جومهوریتچیلر بؤلمه:کلمبیا، میزوری سیاستچیلری بؤلمه:نوواتا، اوکلاهوما دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
دامتا (هیندوستان)
دامتا (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Dhameta) هیندوستان اؤلکه‌سینین هیماچال پرادش ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دنیل مایستوروویچ
دنیل مایستوروویچ (اینگیلیسجه: Daniel Majstorović) (دوْغوم:April 5, 1977 ایستوکهولم) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. سوئد میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اس‌سی فورتونا کلن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:وستروس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ا. ا. ک اتن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سلتیک کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بازل کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:مالمو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:توئنته کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ایای‌کی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری
رابرت هنل
رابرت هنل (Robert A. Henle) بیلیم اینسان.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert A. Henle»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پارک سو-یئون (شارکیچی)
پارک سو-یئون (شارکیچی) (اینگیلیسجه: Park So-yeon) اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. پارک سو-یئون (شارکیچی) ۵ اوْکتوبر ۱۹۸۷ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
رابرت هنل
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
موتیلیووو
موتیلیووو (Motylyovo Мотылёво) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آرخانقلسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آرخانقلسک کندلری
۷۸ (سایی)
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:بۆتؤو ساییلار
بژوزکی (پومرانی)
بژوزکی (پومرانی) (لهیستانجا: Brzózki, West Pomeranian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 160 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brzózki, West Pomeranian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لاناریوبیوس
لاناریوبیوس (Laminaribiose) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laminaribiose»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
هرابووکا (پرروف)
هرابووکا (پرروف) (چک‌جا: Hrabůvka (Přerov District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۳۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۴ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hrabůvka (Přerov District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
پونیا، کولورادو
پونیا (اینگیلیسجه: Paonia, Colorado) آمریکانین کولورادو ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۴۶۲ نفر ایدی.
والیو-دوور
والیو-دوور (لهیستانجا: Waliły-Dwór) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
کاتیرامپاتی
کاتیرامپاتی (اینگیلیسجه:Kathirampatti) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
هرینقتون (واشینقتون)
هرینقتون (واشینقتون) (Harrington, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۹۸  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۲۴ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۴۳۰٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۶۵۴ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Harrington, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کاتاقامی، آکیتا
کاتاقامی (潟上市? Katagami-shi) ژاپوندا آکیتا اوستانینیدا بیر شهردیر. ۲۰۱۳-نجو ایلده بو شهرین آقوست آییندا ۳۳٬۶۲۵ نوفوسو وار ایدی. ۳۴۳نفر بیر کؤب کیلومتیرده یاشاییر. اسکی چاغدا دیوا اوستانیندان بیر بؤلوم ایدی. دنیز قیراغیندا و آکیتا اوستانی‌نین باتی طرفینده دیر.
قایناق
بؤلمه:ژاپون
تالکینق روک، جورجیا
تالکینق روک (اینگیلیسجه: Talking Rock, Georgia) آمریکانین جورجیا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۷۱ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رایان مورفی (یازیچی)
رایان مورفی (یازیچی) (Ryan Murphy (writer)) یازیچی - ۳۰ نوْوامبر ۱۹۶۵ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
۱۹۸۸-جی ایلده آلمان
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
سام تریمن
سام تریمن (Sam Treiman) آمریکالی بیلیم اینسانی. سام تریمن نورت‌وسترن بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری پرینستون بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sam Treiman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
لئینبورق، آرکانزاس
لئینبورق (اینگیلیسجه: Laneburg, Arkansas) آمریکانین آرکانزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کورسک دؤیوشو
{{Infobox military conflict }}
''کورسک دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Kursk) ایکینجی دۆنیا ساواش‌سینده شرق جبهه‌سینین بیر قیسمی‌دیر. کورسک و کورسک اوبلاستی و روسیه شوروی فدراتیو سوسیالیست جومهوریتی و شوروی یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Kursk»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار
آمباقاراتور
آمباقاراتور(اینگیلیسجه:Ambagarathur) هیندوستان اؤلکه‌سینین پودوچری ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده فرانسه دیلی و فرانسه دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سینتیا مک‌کینی
سینتیا مک‌کینی (اینگیلیسجه:Cynthia McKinney) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. آتلانتا شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی قادینلار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادینلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:جورجیا دموکراتلاری بؤلمه:آتلانتا سیاستچیلری
پاولا آبود
پاولا آبود (اینگیلیسجه: Paula Aboud) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو و آریزونا ایالتین سناتور ایدی. آریزونا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۵۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
اردو تونجبویاجیان
اردو تونجبویاجیان (اینگیلیسجه: Arto Tunçboyacıyan) آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - راک، فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اردو تونجبویاجیان ۴ آقوست ۱۹۵۷ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
لامینارین
لامینارین (Laminarin) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laminarin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
هایلند، واشینقتون
هایلند، واشینقتون (اینگیلیسجه:Highland, Washington ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۸۸ نفر ایمیش و ۷۱٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۳۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Highland, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هالدن
هالدن ، نوروژین اوستفولد اوستانیندا یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۶۴۲ کم مساحتی و ۲۰۱۶-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۳۰٬۸۴۰ نفر جمعیتی واردیر.
قارداش شهرلر
The following cities are twinned with Halden:
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:اوستفولد شهرلری بؤلمه:نوروژ شهرلری بؤلمه:هالدن
وتلوقا چایی
وتلوقا چایی (Vetluga River، ، Wetluga، Vetlouga (rivière)، Ветлуга (река))
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vetluga River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
نوووموناسیپووو
نوووموناسیپووو (Novomunasipovo Новомунасипово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
تری لینک
تری لینک (اینگیلیسجه:Terry Link) آمریکالی قانون ورئیجی، سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مارتی آندرزون
مارتی آندرزون (اینگیلیسجه:Marti Anderson) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. قوزئی آیووای بیلیم‌یوردو و آیووا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آیووا دموکراتلاری بؤلمه:دموین، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
پونتوس شاهلیغی
پونتوس شاهلیغی هلنیسم اینانج دا بیر دولت میش پونتوس شاهلارین اصل ده هخامنشیلر ین نسلیندن میش لر بو کراللیقین ان گوجلو چاغدا مهرداد شاهین دونمینده میش مهرداد کولوچیس (گورجیستان)،کاپادوکیا ، تاوریک ، بیتینیا و رومون کیچیک آسیا دا اولدوغو بولگه نی اله گچیرمیش دیر آمما سنرا روم جومهوریتی نه مغلوب اولدو و پونتوس روملی لارین الینه گچدی.
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
آیشاخ
آیشاخ (Aichach) آلمانین  بایرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۳۵-۵۳۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین ۹۲٫۹۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناق‌لار
بؤلمه:آلمان شهرلری
ریورا، تکزاس
ریورا، تکزاس (اینگیلیسجه:Rivera, Texas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۲ نفر ایمیش و تکزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rivera, Texas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سید احمد سجادی
سید احمد سجادی (اینگیلیسجه: Ahmad Sajjadi) (دوْغوم:July 1, 1960 تهران) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایران میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری بؤلمه:بهمن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۱۹۶۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:فوتبال قولرلری
۷۹ (سایی)
۷۹ یوْخسا یئتمیش‌دوْققوز، ۷۸-دن سوْنرا و ۸۰-دان قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:بۆتؤو ساییلار
اشویل، نیویورک
اشویل، نیویورک (اینگیلیسجه:Ashville, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ashville, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ترون موزز ریس
ترون موزز ریس (اینگیلیسجه: Theron Moses Rice) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، ۱۸۲۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
ریچارد الیوت
ریچارد الیوت (اینگیلیسجه: Richard Elliot) بریتانیالی موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ریچارد الیوت ۱۶ ژانویه ۱۹۶۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۹۱۰-جو ایلده ایسلند
بۇ مقاله ۱۹۱۰-جو ایلینده ایسلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
سپارونه
سپارونه (ایتالیاجا: Sparone) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۱۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۵۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پیمونت اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sparone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کوشچیلنا قورا
کوشچیلنا قورا (لهیستانجا: Kościelna Góra) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kościelna Góra»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۹۶۶-جی ایلده آرژانتین
بۇ مقاله ۱۹۶۶-جی ایلینده آرژانتیندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
وردی-موقول، نوادا
وردی-موقول (اینگیلیسجه: Verdi-Mogul, Nevada) آمریکانین نوادا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۹۴۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایسماجیلووو
ایسماجیلووو (Ismagilovo Исмагилово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کورچیانو
کورچیانو (ایتالیاجا: Corciano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۴۹۳ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۰۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و اومبریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
گلستانه (زنجان)
گلستانه (زنجان) کندی زنجان بؤلگه‌سینین، زنجان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و بناب قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
کورچیانو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Corciano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گلستانه (زنجان)
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
کورچیانو
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
گلستانه (زنجان)
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۴۸ نفر اهالیسی و ۱۲ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۷ نفری کیشی و ۲۱ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۲۵ نفری ساوادلی و ۱۸ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:زنجان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
والیوه
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Waliły»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سام پرنیا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sam Parnia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
لارنس اوقلوی
لارنس اوقلوی (Lawrence Ogilvie) ایسکاتلندلی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lawrence Ogilvie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
مارومی یامازاکی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
رای لوریقا
رای لوریقا (Ray Loriga) یازیچی - 24536 تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. اوْ، اثرلرینی ایسپانیا دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ray Loriga»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
کور, راجاستان
کور, راجاستان (اینگیلیسجه:Kur, Rajasthan) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر.
رایانال
رایانال (اینگیلیسجه:Rayanal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لئینسویل، ویرجینیا
لئینسویل (اینگیلیسجه: Lanesville, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جهری بوتار
جهری بوتار(اینگیلیسجه:Gehri Buttar) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ویلیام آر. ایسمیت (سیاستچی)
'''ویلیام آر. ایسمیت''' (اینگیلیسجه:William R Smith (Mormon)) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:سنترویل، یوتا دوغوملولار
مزولیتیک
مزولیتیک یوخسا یونانجا μέσος مزو یعنی اورتا λίθος لیتیک یعنی داش ، دونیانین قدیم آنتیک دونمی اوست پالوئوتیک و نئولیتیک آراسیندا.
بو دونم اووجولوق و یمک ییغما کولتورن اوروپا و باتی آسیا دا سون دونمی دیر گونی دوغو آسیا دا ۲۰۰۰۰ دن ۸۰۰۰ ایل اونجه و اوروپادا ۱۵۰۰۰ دن ۵۰۰۰ ایل اونجه.۱
قایناقلار
بؤلمه:تاریخ
بنیکسیدا
بنیکسیدا (ایسپانجا: Beneixida) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و والنسیا اوستانینده یئرلشیب. ۳۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۳٫۲ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۶۷۶ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
مت دیلون
مت دیلون (اینگیلیسجه: Matt Dillon) آمریکالی فیلم یؤنئتمنی و اوْیونچو. ۱۸ فئوریه ۱۹۶۴ ‏ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Matt Dillon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
ریتا والترز
ریتا والترز (اینگیلیسجه: Rita Walters) آمریکا-آفریقالی و سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۳۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۲۰ میلادی ایلینده آلزایمر نوخوشلوق سبب ایله حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۲۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
اپینق، نیوهمپشایر
اپینق (اینگیلیسجه: Epping, New Hampshire) آمریکانین نیوهمپشایر ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۶۴۱۱ نفر ایدی.
شاکویتسه
شاکویتسه (چک‌جا: Šakvice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۸۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۶۹ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
آدایرویل، کنتاکی
قایناق‌لار
بؤلمه:کنتاکی ایالتین شهرلری
شاکویتسه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Šakvice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
مری مارتین
مری مارتین (اینگیلیسجه: Mary Martin) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۷۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۳ نوْوامبر ۱۹۹۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۳۸–۱۹۸۵ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mary Martin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۹۱۱-جی ایلده ایسلند
بۇ مقاله ۱۹۱۱-جی ایلینده ایسلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
طنجه تطوان
طنجه تطوان (اینگیلیسیجه: Tangier-Tetouan) مراکش اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۳۱۵۷۰۷۵ نفردیر و بۇ باخمیدان آفریقا قاره‌سینین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۱۱۵۷۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
یایسکاوا
یایسکاوا (اینگیلیسجه: Yaskawa Electric Corporation) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت الکتیریک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۵٬۲۸۷ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yaskawa Electric Corporation»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
۸۰ (سایی)
۸۰ یوْخسا سکسن، ۷۹-دن سوْنرا و ۸۱-دن قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:بۆتؤو ساییلار
اورتون بیلر
اورتون بیلر (اینگیلیسجه: Everton Luiz) (دوْغوم:May 24, 1988 Porto Alegre) بیر فوتبالیست. ایسپال فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
تایتسی، روسیه
تایتسی، روسیه (Taytsy Тайцы) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
تورکجه سؤزلوکلر
تورکلرین بؤیوک و فرقلی بؤلگه‌لرده دؤولت قورمالاری، تورک دیلینین اؤنمینی آرتیرماقدان علاوه، اونلاری مختلف ملّتلرله ارتباطا مجبور ائدیب دیر. بونون اۆچون ده چوخلو تورکجه سؤزلوکلر گئنیش بیر جغرافیا دا اسکی زمانلاردان یازیلیب دیر. بو جغرافیا بؤلگه‌لریندن مثال اولاراق اورتا آسیا، شام، مصر، ایران، آذربایجان و هیند آد آپاریلابیلر. تورک اولمایانلارا تورکجه اؤرگتمک اۆچون یازیلان سؤزلوکلرین چوخو مملوکلار دؤنمینده و مصر منطقه‌سینده یازیلیبلار. کاشغرلی محمود، دیوان لغات الترکی یازماقلا تورکجه سؤزلوک یازمانی اساس قویان کیمسه ساییلیر. سؤزلوکلر دیلی اساس آلاراق بیر دیللی و نئچه دیللی صنفلرینه بؤلونرلر. تورکجه سؤزلوکلرین چوخو نئچه دیللی دیرلر. بونلاردان دا چوخو تورکجه-عربجه و تورکجه-فارسجا و بیر آز قیسمی باشقا دیللره (لاتین دیلی، روسجا و فرانسه دیلی کیمی دیللر) یازیلیب دیر. اون دوققوزونجو یوز ایلدن باشلایاراق تورکجه-تورکجه سؤزلوکلر (یا ایضاحلی لغت کتابلارینین) ساییسی، غربی اؤلکه‌لر دیلینه یازیلان سؤزلوکلر ساییسی کیمی، چوخالمیش دیر. بندانگشتی|دیوان لغات الترک دا تورک یوردلاری و تورک یوردلارینین قونشولاری نقشه‌سی
شیان‌فنق (ایمپیراتور)
شیان‌فنق (ایمپیراتور) (اینگیلیسی‌جه: Xianfeng Emperor) بیر ایمپیراتور ایدی. ۹ مارس ۱۸۵۰ – ۲۲ آقوست ۱۸۶۱ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی دائو قوآنق (ایمپیراتور) دیر. دائو قوآنق (ایمپیراتور) اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب و اؤزونون وفاتیندان سوْنرا تونقژی (ایمپیراتور) واریث کیمی تخت و تاجه صاحیب چیخیب.
تورکجه سؤزلوکلر
ایران و آذربایجان
ایران و آذربایجان بؤلگه‌سینده عصرلر بویونجا تورکلر ایله باشقا ملّتلرین بیرلیکده یاشاماقلاری چوخلو تورکجه-فارسجا سؤزلوکلر یازیلماسینا سبب اولوب دور. گونوموزه چاتان بو سؤزلوکلردن بیری هندوشاه بن سنجر صاحبی نخجوانی‌نین صحاح العجم سؤزلوگو دور. غلامحسین بیگدلی، صحاح العجم تصحیحینین مقدمه‌سینده بو سؤزلوگون عرب اولمایانلارا مخصوص اولماسینی یازیر. بو سؤزلوگون یازیچیسی تخمینا ه.ق ۷۳۰-جو ایلده وفات ائدیب دیر. اونون اۆچون ده سؤزلوگون یازیلماق تاریخی سکگیزینجی یوز ایلین اوایلی تخمین ائدیلیر.
شیان‌فنق (ایمپیراتور)
بؤلمه:شاهلار
تورکجه سؤزلوکلر
ایران و آذربایجان
شعر قالیبینده یازیلان باشقا سؤزلوک، حسام الدین حسن بن عبدالمؤمن خویی‌نین تحفه حسامی دیر. یازیچینین دوغوم و اؤلوم تاریخی دقیق اولاراق بللی دییل، لکن نصیب الفتیان و نسیب التبیان اثرینین ه.ق ۶۴۰-جی ایلده یازیلماسیندان یئتدینجی یوز ایلین اوایلینده آنادان اولماسی و سون اثرینین ه.ق ۶۸۶-جی ایلده یازیلماسیندان بو ایلدن سونرا وفات ائتمه‌سی تخمین ائدیلیر. تحفه حسام سؤزلوگو ۲۰ قطعه‌ده و ۳۵۵ بیتده یازیلمیش دیر. بو سؤزلوک تورکلره فارسجا اؤرگتمک اۆچون یازیلیب دیر.
ایران بؤلگه‌سینده یازیلان سؤزلوکلردن بیری نصیری سؤزلوگو دور. بو سؤزلوک صفوی شاه سلیمان زمانیندا یازیلیب دیر. یازارلاری دارالإنشا منشی‌لری اولان محمدرضا و عبدالجمیل نصیری دیرلر. بو سؤزلوکده تورک دیلینین فرقلی لهجه‌لری نظردن گئچیریلیب دیر. جاغاتای تورکجه‌سی، آناطولو تورکجه‌سی (رومی آدی ایله)، آذربایجان تورکجه‌سی (قیزیل باشی آدی ایله) و تاتار تورکجه‌سیندن لغتلر (روسی آدی ایله) مختلف فصللرده ذکر اولوبلار. تورک دیلینه علاوه بو سؤزلوکده خزر دنیزینین شمالیندا یاشایان قالموق مغول طایفه‌سینین دیلیندن ده لغتلر وار دیر و مستقل بیر فصلده ذکر اولوبلار. بو سؤزلوگون یازیلما تاریخی ه.ق ۱۰۹۵-جی ایل تخمین ائدیلیر. حسن جوادی، ویلم فلور ایله بیرلیکده بو سؤزلوگو تصحیح ائدیبدیر. مصحّحلر مقدمه‌ده بو سؤزلوگون یازیلماسینی، صفویلر آراسیندا تورک قونشو اؤلکه‌لرله مکاتبه‌ده تورک دیلینین اهمیتی دلیلی بیلدیریبلر.
امیر علیشیر نوایی تورک ادبیاتینا یئنی بیر جان وئرندن سونرا تورک دیللی بؤلگه‌لرین چوخوندا نوایی اثرلرینی اوخوماق اۆچون سؤزلوک یازماق فعالیتی باشلادی. نوایی اثرلرینده ایشله‌نن سؤزجوکلری بیر آرایا ییغان سؤزلوکلرین آدلیملاریندان بیری، آوشار نادر شاهین منشی‌سی میرزا مهدی خان استرآبادی یازان سنگلاخ سؤزلوگو دور. استرآبادی‌نین اؤز دئدیگینه دایاناراق، سؤزلوگون یازماسینا نوایی‌نین دوققوز جلد نثر و اون ایکی جلد نظم اثرلرینی اوخوماقدان سونرا باشلاییب دیر. بو سؤزلوگون بیرینجی قیسمی اورتا آسیانین ادبی شیوه‌سی اولان، جاغاتای تورکجه‌سی، دیل بیلگیسینه گؤره دیر و مبانی اللغة آدلانیب دیر. سنگلاخ سؤزلوگونده آلتی مینه یاخین سؤزجوک وار دیر و سؤزجوکلرین ایضاحیندا ایکی مین بئش یوز یاخینلیغیندا شعر ایله عبارت ایشله‌نیب دیر. سنگلاخ سؤزلوگونون ایشلنمه‌سی، مفصل اولماسی اۆچون چتین دیر، اونون اۆچون ده سلطنت نائبی اولان عباس میرزا بویورماسی ایله خلاصه عباسی آدیندا خلاصه اولوب دور. سنگلاخی خلاصه ائدن حکیم محمد خویی آدلی بیر نفر دیر. خلاصه عباسی‌دان علاوه سنگلاخا یازیلان باشقا خلاصه‌لرده وار دیر. بو خلاصه‌لر قاجار دؤورونده جاغاتای تورکجه‌سینده اولان اثرلری داها راحات اوخوماق اۆچون یازیلیبلار و قاجار سلطانلارینا تقدیم اولوبلار. بونلاردان ناصرالدین شاه زمانیندا یازیلیب، ناصرالدین شاها تقدیم اولان التمغای ناصری و تبریزده یازیلان لغت جغتای، تانینمیش کیتابلار دیرلار. بیرینجینین یازیچیسی شیخ محمد صالح اصفهانی و ایکینجینین یازیچیسی هدایت آدلی بیر نفر دیر.
مصر
میلادی دوققوزونجو عصردن اون دوققوزونجو عصره‌جه، تورکلر اوزون سوره میصر بؤلگه‌سینده حؤکم سورموشلر. میصرده حؤکم سورن ایلک تورک دؤولت تولونلولار دؤولتی و سون تورک دؤولت عثمانلی دؤولتی اولموشدور. لکن تورک دیل و ادبیاتینین مصرده ان پارلاق دؤنمی مصر مملوک حاکمیتی زمانیندا اولموشدور. بو دؤنمده قاهره‌ده چوخلو تورکجه اثرلر یازیلیب و تورک حاکملره اتحاف اولموشدور. بونلاردان بیر قیسمی ده تورکجه دیل بیلگیسی کیتابلاری و سؤزلوکلر ایمیش. تورک دیلی و ادبیاتی مملوک دؤنمیندن سونرا عثمانلی دؤنمینده ده میصرده حیاتینا دوام ائتمیشدیر. میصر بؤلگه‌سینده یازیلان سؤزلوکلردن خلاصه اولاراق ترجمان ترکی، کتاب الإدراک للسان الأتراک، بلغة المشتاق فی لغة الترک و القفجاق، القوانین الکلیة لضبط لغة الترکیة، الدرة المضیة فی اللغة الترکیة، التحفة الزکیة فی اللغة الترکیة، الشذور الذهبية و القطع الأحمدية في اللغة الترکية و الترجمان فی لغت آل عثمان ذکر اولونابیلر.
هیند
غزنوی سلطان محمود زمانیندان باشلایاراق هیند یاریم آداسی اوزون سوره تورک کؤکلو دؤولتلر حاکمیتینده اولموشدور. بو بؤلگه‌ده تورکجه سؤزلوکلر ده یازیلمیش دیر. بو سؤزلوکلرین آراسیندا قدیمی بیر سؤزلوک «زفان گویا و جهان پویا» سؤزلوگو دور. بدرالدین ابراهیم آدلی بیر نفر بو سؤزلوگو هجری دوققوزونجو یوز ایلده (۸۷۳-جو ایلدن اؤنجه) یازیب دیر. بو سؤزلوکده عربجه، فارسجا، پهلویجه، لاتینجه، یونان دیلی و تورکجه لغتلر بیر آرایا ییغیلیب دیر. الده اولان نسخه‌لرده لغتلر قارما قاریشیق یازیلیبلار. تورکجه لغتلرین فارسجا قارشیلیغی چوخ یانلیشلی، قاریشیق و اوست آشاغی یازیلمادان استنساخ ائدنین تورکجه باشارماماسی استدلال اولونور. ایراندا بو کیتابی حبیب الله طاهری تصحیح ائدیب دیر.
هیندده یازیلان باشقا تورکجه لغتلره شامیل اولان سؤزلوک شرفنامه مَنیری دیر. بو سؤزلوک ه.ق ۸۷۸-جی ایلده یازیلیب دیر. یازیچیسی ابراهیم قوام فاروقی دیر. بو سؤزلوک اساسدا فارسجا سؤزلوک دور لکن هر بیر بؤلومون سونوندا تورکجه سؤزلوکلرده یازیلیب دیر.
ه.ق اونونجو یوز ایلده فضل الله خان هندی، لغات ترکی سؤزلوگونو یازیب دیر. بو سؤزلوک، ۱۸۲۵-جی ایلده کلکته‌لی بیر منشی الی ایله استنساخ اولما اۆچون لغات کلکته آدی ایله تانینیب دیر. سؤزلوک اوچ بؤلومده ترتیب ائدیلیب دیر و باشلانیشدا بیر فصلده جاغاتای تورکجه‌سینین صرفی اوزره بحث اولونوب دور. بیرینجی بؤلوم تورکجه فعللر، ایکینجی بؤلوم تورکجه اسملر و اۆچونجو بؤلوم تورکجه حیوان آدلاری، گؤوه‌ره‌نتی آدلاری و باشقا لغتلره شامیل دیر.
داهی هیند بابریلر دؤولتینین سلطانی اولان اورنگ زیب زمانیندا و اونون بویورماسی ایله «کلورنامه» آدلی سؤزلوک یازیلیب دیر. اورنگ زیب تورک دیلینه جَدّی ظهیرالدین محمد بابور کیمی اهمیت قائل ایدی. بو سؤزلوک محمد یعقوب چنگی تالیفی دیر و بئش باب و اون دؤرد فصلدن عبارت دیر. بو سؤزلوکده تورک دیلینین جاغاتای شیوه‌سی اساس آلینیب دیر. میلادی ۱۹۸۲-جی ایلده تاشکند شهرینده بو سؤزلوک چاپ اولموشدور.
اورنگ زیب اوغلو، محمد اعظم شاه حاکمیتی زمانیندا یازیلان باشقا تورکجه سؤزلوک، شیخ طبیب بخارایی یازان الفاظ الجلیّه فی بیان لغت الترکیه سؤزلوگو دور. بو سؤزلوکلرین یازیلماسی تورک دیلینین هیندده عرب و فارس دیللری ایله برابر موقعیته صاحب اولماسینی اثبات ائدیر.
میلادی اون دوققوزونجو یوز ایلین باشلانیشیندا یازیلان غیاث اللغات سؤزلوگو، عربجه-فارسجا-تورکجه سؤزجوکلره شامیل دیر. بو سؤزلوگون یازیچیسی محمد غیاث الدین دیر.
باشقا بؤلگه‌لر
میلادی ۱۸۷۰-جی ایلده جاغاتای تورکجه‌سی-فرانسه‌جه کورتیل سؤزلوگو یاییملانیب دیر.
معاصر سؤزلوکلر
تورک یوردلاریندان بیر قیسمینین استقلالیندان سونرا سؤزلوک یازما ایشی گئچمیشدن داها گوجلو ایزله‌ندی. تورکجه-عربجه و تورکجه-فارسجا یازیلان سؤزلوکلردن علاوه باشقا دیللری ایچینه آلان سؤزلوکلر ده یازیلدی. سؤزلوک نوعونا باخاندا، ایضاحلی سؤزلوکلردن علاوه ائش آنلاملی سؤزلوکلر، قارشی آنلاملی سؤزلوکلر، کؤک آراشدیرما سؤزلوکلر و متجانس سؤزلر سؤزلوکلری گئچن ایللرده یازیلمیش دیرلار.
تورکیه
تورکیه‌ده یازیلان سؤزلوکلردن ان آدلیمی «تاراما سؤزلوگو» (اصل آدی: XIII. Asırdan Beri Türkiye Türkçesiyle Yazılmış Kitaplardan Toplanan Ta-nıklarıyla Tarama Sözlüğü) دور. بو سؤزلوگون یاییملاییچیسی تورک دیل قورومو (سؤزلوگون یاییملانما زمانیندا تورک دیلی تدقیق جمعیتی) دیر. اصل آدیندان بللی اولدوغو کیمی بو سؤزلوکده سکگیزینچی عصردن گونوموزه‌جه تورکجه اثرلرده ایشله‌نن سؤزجوکلر بیر آرایا ییغیلیب. سؤزلوگون یازیلماسیندا ۲۲۷-دن آرتیق تورکجه اثر ایشله‌نمیش.
آذربایجان
آذربایجان تورکجه‌سینده اولان مفصل بیر سؤزلوک آذربایجان دیلینین ایضاحلی لغتی دیر. بو سؤزلوک گونوموزده آذربایجان ملّی علملر آکادئمیاسینین نسیمی آدیندا دیلچیلیک انستیتیوسو نظارتینده نشر ائدیلیر. بیرینجی دفعه بیرینجی جیلدی ۱۹۶۶-جی ایلده ایشیق اوزو گؤرموشدور. ایکینجی جیلد اون دؤرد ایلدن سونرا نشر ائدیلدی. اوچ ایل اوندان سونرا اۆچونجو جیلد و ۱۹۸۷-جی ایلده دؤردونجو جیلد نشر اولوبلار.
ایران
معاصر ایراندا پهلوی دؤنمینده تورک دیلی اوزره باسقی واریدی و تورکجه کیتابلارین نشر اولونماسی محدودلاشمیشدی. ۱۳۵۷-جی ایلین انقلابیندان سونرا تورک دیلی اوزره باسقی آزالدی لکن دایاندیریلمادی. فضانین آچیلماسی ایله برابر تورکجه سؤزلوک یازما فعالیتلری ده گوجلندی. اسماعیل جعفرزاده چالیشماسی ایله ه.ش ۱۳۸۵-جی ایلده ارک آذربایجان تورکجه‌سی سؤزلوگو نشر اولدو. بو سؤزلوکده یئتمیش میندن آرتیق تورکجه لغت، اصطلاح و تعبیر توپلانیب دیر. سؤزلوکده تورکجه ایضاحدان علاوه لغتلرین چوخونا فارسجا و انگلیسجه قارشیلیق دا ذکر اولوبدور. ه.ش ۱۳۸۸-جی ایلده نشر اولان باشقا بیر سؤزلوک، فارسجا-تورکجه شاهمرسی سؤزلوگو دور. بو سؤزلوکده اللی میندن آرتیق سؤزجوک و اصطلاح توپلانمیش دیر. تانیتدیریلان ایکی سؤزلوکدن داها اوّل ۱۳۶۹-جو ایلده نشر اولان بیر آیری سؤزلوک «فرهنگ آذربایجانی و فارسی» سؤزلوگو دور. بو سؤزلوگون حاضیرلایانی مرحوم بهزاد بهزادی جنابلاری دیر. گونوموزده سؤزلوک ساحه‌سینده چالیشقان کیمسه‌لردن بیری حسن بی هادی دیر. توروز سؤزلوگو، ائش آنلام سؤزلوگو، آرین سؤزلوگو و باشقا سؤزلوکلر حسن بی هادی چالیشمالارینین نتیجه‌سی دیر.