cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
علامه جعفری
یاشاییشی
دونیانین باشا باشیندان اونلارجا اوستاد و دوشونجه صاحیبلری اوستاد جعفری نن علمی موذاکره لری واریدی کی بۇ دانیشیقلارین ۵۰دن چوخو ۲ جیلد کیتابدا «دوشونجه لر تکاپوسو» آدیندا یاییلیب.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجانلی شخصیت‌لر بؤلمه:آذربایجانلی عالیم‌لر بؤلمه:تبریزلی‌لر بؤلمه:ایرانلی فیلسوفلار
بوریات‌لار
بوریات‌لار (اینگیلیسی‌جه: Buryats، عرب‌جه: بورياتيون، فارسجا: بوریات‌ها) - بیر قومی گروه
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
بور‌لار
{{Infobox ethnic group
تبوک اوستانی
تبوک اوستانی (Tabuk Region) عربیستان دا یئر آلان بیر اوستان‌دیر. و ۱۴۶۰۷۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۹۱۵۳۵ نفر دیر.
دورنو
دورنو (ایتالیاجا: Dorno) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۴۱۵ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
تبوک اوستانی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tabuk Region»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لامبرتن، قوزئی کارولینا
لامبرتن، قوزئی کارولینا (Lumberton, North Carolina) آمریکانین قوزئی کارولینا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴۰٫۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۵۴۲ نفر دیر. بۇ شهر ۴۰ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
دورنو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
تبوک اوستانی
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
لامبرتن، قوزئی کارولینا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lumberton, North Carolina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دورنو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dorno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لامبرتن، قوزئی کارولینا
قایناق‌لار
بؤلمه:قوزئی کارولینا ایالتین شهرلری
دورنو
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لانوسترول
لانوسترول (Lanosterol، Ланостерол، ) بیر اورقانیک بیلشیک.اریمه نوْقطه‌سی 138 دن 140 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lanosterol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
دونزدورف
دونزدورف (Donzdorf) آلمانین  بادن-وورتمبرق ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۰۷ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۱۰۷۳ نفر دیر. بۇ شهرین ۳۹٫۸۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.donzdorf.de دونزدورف شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
ریچارد پی. تورکو
'''ریچارد پی. تورکو''' (Richard P. Turco) بیلیم اینسان. ریچارد پی. تورکو راتقرز بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کالیفورنیا، لوس‌آنجلس بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard P. Turco»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
پوتوک قورنه
پوتوک قورنه (لهیستانجا: Potok Górny) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1341 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Potok Górny»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
والی بریج
والی بریج (اینگیلیسی‌جه: Whaley Bridge) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 6455 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
پلاسانتون، آیووا
پلاسانتون، آیووا (Pleasanton, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۹۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۹ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۵۴٫۱ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. پلاسانتون دنیز سئوییه‌سیندن ۳۳۳ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
فارستن، مینه‌سوتا
فارستن، مینه‌سوتا (Foreston, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 38.69 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 533 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
ریچارد پی. اسمیراقلیا
'''ریچارد پی. اسمیراقلیا''' (Richard P. Smiraglia) آمریکالی بیلیم اینسانی. ریچارد پی. اسمیراقلیا شیکاقو بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard P. Smiraglia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
دزولراتیدین
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
ویسوکا ناد لابم
ویسوکا ناد لابم (چک‌جا: Vysoká nad Labem) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۹۴ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۱۵٫۳۲ کیلومتر موربّع ایدی و هرادتس کرالووه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
نیک هئین
نیک هئین ، (دوغوم: ۲۴ آپریل ۱۹۸۴) بیر آلمانلی ایدمانچی، یازیچی، اویونچو و قاباقکی پولیس مأمورودور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آلمانلی پولیس مأمورلاری
لاکتون شراب
لاکتون شراب (Wine lactone) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wine lactone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
سوخو ۳۵
سوخو سو-۳۵ (روس دیلی: Сухой Су-35)ناتو راپورت آدی فلانکر -ای. بیر نوخدالی و بیر کابینلی ساواش اوچاقی .نئچه جوره ایش گورن و جوت موتور چوخ اونملی و گوزه گلیم ایشلری وار.روسیه ده قوشولوب.
سوخو 27 ساواش اوچاقی اوزوندن یئنی اولوب و قوشولوب.باشدا آدی سوخو 27 ام تانینیدی هابئله یئنی ایشلرینه گوره آدی سوخو 35 و یئنی بیر ورژن اولدو.ایندی 10 اوچاقدان چوخ روسیه اوردوسوندا روس شوالیه لری ال آلتیندا ایشلئنری بو اوچاق برزیل و هیند و گونئی کوره اۆچون بیلندیریلیب.
1980 جی ایلده روسیه سوخو 27 اوچاقلارین یئنی ائتماقدا بیر یئنی و اونملی آیرودینامیک ایش یاراتدی اونون مانور ایشلری اونملی موتورلاری گوجلو و گئدیمی یاخشی اولدو.الکتورنیک و رادار و اوچاق ایرتیباط ایشلری یئنی تکنولوژودان فایدالانیب.بیرینجی اوچاشی 1988 جی ایلین ژوئن آیندا اولدو.هابئله ایندی سوخو 37 بو اوچاقین یئنی اولنموشو اولور و سوخو 37 ائلیه بیلر اوز اوچماق مسیرین بیر لحظه ده  دئیشسین .لاب تکنولوژیک و اونملی ایش سوخو 35 بی ام 4++ قورودا اولور و 5 جی اوچاقلارا لاب یاخین اوچاقدی.2010 جی ایلده سوخو 35 اس دوزلینیش فابریکاسی روسیه ده ایشه سالیندی.
قایناق
اینگلیسیجا ویکی پدیاده یارانمیش (اوکتوبر 2016)
بؤلمه:اوچاقلار
ریچارد پولت
ریچارد پولت (Richard Polt) بیلیم اینسان. ریچارد پولت شیکاقو بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Polt»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
یوشینوری اوسومی
بندانگشتی|سول|پروفسور یوشینوری اوسومی یوشینوری اوسومی (ژاپونجا. 大隅 良典 Ōsumi Yoshino ، دوغوم گونو.1945.02.09 فوکواوکا) ژاپونلی بیولوژیست دیر.
۲۰۱۶جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قورومو طرفیندن وئریلن بیولوژی، طبابت و داوا دوزلتمک نوبئل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور. او بۇ اؤدولو اوتوفاژی (بدن ده سئلوللار و مولکوللارین اؤزلرینی یئمکلری) ساحه سینده گئنیش آراشدیرمالارینا گؤره آلیبدیر.
قایناق
بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:نوبل اؤدولو بؤلمه:ژاپون بؤلمه:بیولوژی بؤلمه:نوبل بیولوژی اؤدولو قازانانلار بؤلمه:۲۰۱۶ ایلینده نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
دوناوورث
دوناوورث (Donauwörth) آلمانین  بایرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۱۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین ۷۷٫۰۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.donauwoerth.de دوناوورث شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بنونتو فوتبال کولوبو
بنونتو فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Benevento Calcio) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۷٬۵۵۴ نفرلیک چیرو ویقوریتو ایستادیومدا اوْیناییر.
الفدنا
الفدنا (ایتالیاجا: Alfedena) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۸۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۹۱۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و آبروتزو اوستانیندا یئرلشیب.
بنونتو فوتبال کولوبو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Benevento Calcio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الفدنا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
بنونتو فوتبال کولوبو
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
الفدنا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alfedena»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
تکزاس بیلیم‌یوردو، آرلینقتون
تکزاس بیلیم‌یوردو، آرلینقتون (University of Texas at Arlington, ، جامعة تكساس في أرلينغتون)آمریکانین آرلینقتون، تکزاس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
بنیامین تودلایی
بنجامینِ تُطیْلی یا بنیامین تودلایی  (عبراینجه:בִּנְיָמִין מִטּוּדֶלָה‌)(دوغوم 1130-اؤلوم:1173) یهودی [دولانان و یازیچی ایدی.12-جی میلادی یوز ایللرده اوروپا,آسیا و آفریقا قاره لرین دولانیب.
تکزاس بیلیم‌یوردو، آرلینقتون
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Texas at Arlington
فارمینقتن، مینه‌سوتا
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
بنیامین تودلایی
قایناق
https://en.wikipedia.org/wiki/Benjamin_of_Tudela
بؤلمه:یهودی تاریخچیلر بؤلمه:ایسپانیالی کاشیفلر بؤلمه:یهودی کاشیفلر
ماروسینو
ماروسینو (Marusino Марусино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
لاکتوفن
لاکتوفن (Lactofen، Лактофен) بیر اورقانیک بیلشیک. آغ رنگ‌لی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار.اریمه نوْقطه‌سی 43.9 دن 45.5 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lactofen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پلانو، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
ناظم‌آباد
قایناقلار
بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
لول، اورقن
لول، اورقن (Lowell, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۰۸  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۴۵ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۴۶۳٫۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۲۶٫۲ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشه‌لر ایحاطه ائدیب. بۇ مشه‌لرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشه‌لرده واردیر.
ویسوکا لیبینی
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
لول، اورقن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lowell, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اورقن ایالتین شهرلری
ویسوکا لیبینی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vysoká Libyně»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نوواکوت باتی بؤلگه‌سی
نوواکوت باتی بؤلگه‌سی (Nouakchott-Ouest Region) موریتانی دا یئر آلان بیر بؤلگه دیر. و ۱۴۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۵۸۱۴ نفر دیر.
سالی فیلد
سالی فیلد (اینگیلیسجه: Sally Field) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۶۵–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
نوواکوت باتی بؤلگه‌سی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nouakchott-Ouest Region»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
بوخارا یهودی‌‌‌لری
بوخارا یهودی‌‌‌لری (اینگیلیسی‌جه: Bukharan Jews، عرب‌جه: يهود بخارى، آنادولو تورکجه‌سی: Buhara Yahudileri، فارسجا: یهودیان بخارایی) - بیر قومی گروه بۇ اتنیک قومی روس دیلی, عبرانیجه, اینگیلیس دیلی آلمان دیلی , اؤزبک تورکجه‌سی ایله دانیشیرلار.بۇ خالق‌دا ان گئنیش یاییلمیش دین ایسلام دیر.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
Bugti
سالی فیلد
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sally Field»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
لاکتوز
لاکتوز (Lactose، Лактоза، لاكتوز) بیر شیمیایی ماده. آغ و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lactose»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:شیمی
چنگیز آیتماتوو
چنگیز تؤره­قولوویچ آیتماتوو ـ دونیا شؤهرتلی قرقیزستان لی تورک یازیچی.
یارادیجی‌لیغی
اونون یازدیغی اؤیکولر و رمانلاری 130 دیلده و 40 میلیون نسخه‌دن آرتیق یاییلمیشدیر.
گون اولار عصره بدل
روماندا، کومونیزمین دایانیلماز باسقیلاری آلتیندا یاشایان و گله­نکلرینی قورومایا چالیشان اینسانلارین حیکایه­سی آنلادیلماقدادیر. رومانین باش قهرمانی یئدیگئی جان­گلدین، ایکینجی دونیا ساواشیندان دؤندوکدن سونرا قازاق بوزقیرلاریندا کیچیک بیر ترن دوراغیندا چالیشماقدادیر. یئدیگئی’ین یاخین دوستو قازان­آلپ اؤلدویونده، وصییتی اوزرینه اونون جنازه­سینی ساری اؤزک بؤلگه­سینده قوتسال ساییلان آنابئییت مزارلیغینا قویلاماق اۆچون بیر یولجولوق باشلار. بو سیرادا جنازه کروانینین باشینی چکن یئدیگئی اؤز بیلینجینده، میللتینین کئچمیشینه بیر یولجولوق یاپار و او گون بیر عصره بدل اولار اونون اۆچون. بو یولجولوغا قازان­آلپ’ین اوغلو ثابیت­جان دا ایستکسیز بیر بیچیمده قاتیلمیشدیر. او بیر آن اؤنجه جنازه تؤره­نینی بیتیره­رک شهره دؤنمه­نی بکله­مکده­دیر. ثابیت­جان بوزقیر’ا و قیرقیزیستان’ا قارشی حاکیم سیستئمین ده­یرلرینی تمثیل ائدن و توپلومسال یابانجیلاشمانی (مانقورتلاشمانی) سیمگه­له­ین بیر کاراکتئردیر. آیتماتوو اثرلرینده بؤیله کاراکتئرلرین یاردیمی ایله سیاسی سیستئمی، اؤزونه خاص بیر دیلله الشدیرمیشدیر. آنابئییت مزارلیغینا سوویئت یؤنه­دیمی طرفیندن بیر اوزای دوشرگه­سی قورولدوغوندان قازان­آلپ’ین جنازه­سینین قویلانماسینا ایذین وئریلمز. جنازه کروانینین آنابئییت’ه گیرمه­سینه انگل اولان قیرقیز گؤره­ولی’نین قونوشما سیراسیندا یئدیگئی’ه «یولداش روسجا قونوش» سؤیله­مه­سی رومانین ان چارپیجی صحنه­لریندن دیر. یئدیگئی آرخاداشینین جنازه­سینی باشقا بیر یئرده، قیرقیز گله­نکلرینه اویغون اولمایاراق قویلاماقدان چوخ راحاتسیز اولموشدور… آیتماتوو’ون «گون اولار عصره بدل» رومانینین دونیادا بیر چوخ دیله چئویریلمه­سی سونوجو «مانقورت»، «مانقورتلاشما» و «مانقورتلاشدیرما» کیمی قاوراملار ادبییات چئوره­لرینجه قبول گؤره­رک، یایقینلاشمیشدیر. اؤزللیکله «توپلومسال کیملیکسیزلشمه و کؤکسوزلشمه» اولاراق بیلینن «مانقورتیزم» باتیدا توپلومسال پسیکولوژیک ادبییاتدا یئرینه اوتورموش بیر تئریمدیر. مانقورت سؤزجویو، تورکجه و آلتای عاییله­سینه عاید بعضی دیللرده، عاغیل یوخسونلوغو آنلامینا گلن و بیلینجسیزلییی چاغریشدیران «بون/ بان/ مان» کؤکوندن تؤره­دیلمیشدیر. اسکی اورتا آسیا افسانه­لرینه گؤره «مانقورت»، بیر اینسانین بللی ایشلملر سونوجو کیملیکسیز، بیلینجسیز و افندی‌سی‌نین هر ایسته­یینی قوصورسوز یئرینه گتیرن بیر یارادیغا دؤنوشدورولموش حالیدیر. چنگیز آیتماتوو، گون اولار عصره بدل رومانینین باسیلمایا ایذین وئریلمه­دییی بؤلومونو، سونرالار «چنگیزخانا کوسن بولود» آدی ایله یاییملامیشدیر. بو کیتاب اوخونمادان گون اولار عصره بدل رومانینین بوسبوتون اوخونمادیغینین بیر گرچک اولدوغونو بلیرتمک گرکیر. او اوزدن گون اولار عصره بدل کیتابینی اوخوماق ایسته­ینلره «چنگیزخانا کوسن بولود» رومانینی دا اوخومالاری اؤنریلیر.
لاکتوفن
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
ریچارد پلیز
ریچارد پلیز (Richard Pildes) آمریکالی بیلیم اینسانی. ریچارد پلیز پرینستون بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Pildes»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
محمدو ادریسو
محمدو ادریسو (اینگیلیسجه: Mohammadou Idrissou) (دوْغوم:March 8, 1980 Yaoundé) بیر فوتبالیست. کامرون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰۰۳ فیفا کونفدراسیلار کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۴ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۸ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:هانوفر ۹۶ کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اماس‌وی دویسبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فرایبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:افاس‌وی فرانکفورت کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بروسیا مونشنقلادباخ کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کایزرسلاوترن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:مکابی حیفا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اشکندیا کولوبونون اویونچولاری
فاکسهوم، مینه‌سوتا
فاکسهوم، مینه‌سوتا (Foxhome, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 5.8 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 116 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
لاوکتات دمیر (II)
لاوکتات دمیر (II) (Iron(II) lactate، Лактат железа(II)) بیر شیمیایی ماده. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار.لاوکتات دمیر (II) دمیر بیلشیک‌لری و گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Iron(II) lactate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ویسوکا لهوتا
ویسوکا لهوتا (چک‌جا: Vysoká Lhota) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۱۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vysoká Lhota»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ناصرالدین‌شاه قاجار
ناصرالدین شاه قاجار و یا شاهلیق دان قاباق ناصرالدین میرزا، (دوغوم:۱۲۱۰-اونجو گونشلی ایلین قوراپیشیرن آییسینین ۲۵-اینجی گونو، تبریز – اؤلوم: ۱۲۷۵-اینجی گونشلی ایلین گولن آییسینین ۱۲-اینجی گونو، رئی) قاجارلارین دؤردونجو شاهی ایدی. ناصرالدین شاه، قاجار شاهلارینین آراسیندا هامیدان چوخ شاهلیق ائتدی و ۵۰ ایله یاخین اونون شاهلیغی‌نین اوزونلوغویدو.
«عالم قیبله‌سی» و یا «قبلهٔ عالم»، «سولطان صاحبقران»، «شاه بابا»، «آتا بیگ»، «خاقان آتا» و بوجور بیر لقبلره صاحیب‌ایدی، ترور اؤلندن سونرا دونیاسین دئییشدی و «شهید شاه» لقبینه معروف اولدی.
ناصرالدین شاه، محمدشاه قاجار ین اوغلویدو و محمدشاه دان سونرا شاهلیق تختینه چیخدی.
یاشامی
ناصرالدین شاه قاجار، ایلک شاهیدی کی خاطراتین اؤز قلم‌ایله یازماقا باشلادی و همچنین ناصرالدین شاه قاجار ایلک ایرانلی پادیشاهیدی کی هیئت حاکمه‌نین رأس‌ینده فرنگین و غربین مدنیّت و تکنولوژی سینی گؤرمک اۆچون مودرن اوروپایا عازم اولدی.
قایناقلار
بؤلمه:قاجار تاریخی بؤلمه:قاجار شاهلار بؤلمه:۱۸۳۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:Murder in 1896 بؤلمه:19th-century monarchs of Persia بؤلمه:Monarchs of Persia بؤلمه:Murdered Persian monarchs بؤلمه:Deaths by firearm in Iran بؤلمه:People murdered in Iran بؤلمه:People of the Persian Constitutional Revolution بؤلمه:People from Tabriz بؤلمه:Assassinated Iranian politicians بؤلمه:People of the Anglo-Persian War بؤلمه:Recipients of the Order of the White Eagle (Russian) بؤلمه:Grand Croix of the Légion d'honneur بؤلمه:Knights of the Garter بؤلمه:Recipients of the Order of Saint Stanislaus (Russian) بؤلمه:Recipients of the Order of the Black Eagle بؤلمه:Grand Crosses of the Order of the Red Eagle بؤلمه:Recipients of the Order of St. Alex
ریچارد پلتون
ریچارد پلتون (Richard P. Lifton) آمریکالی بیلیم اینسانی. ریچارد پلتون دارتموث کالجیینده درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری راکفلر بیلیم‌یوردو‌دیر.
دوناشینقن
دوناشینقن (Donaueschingen) آلمانین  بادن-وورتمبرق ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۶۸۶ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۵۳۲ نفر دیر. بۇ شهرین ۱۰۴٫۶۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ریچارد پلتون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard P. Lifton»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دوناشینقن
ائشیک باغلانتی‌لار
www.donaueschingen.de دوناشینقن شهرین رسمی وب سایتی
ریچارد پلتون
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
دوناشینقن
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
لاتوسترول
لاتوسترول (Lathosterol) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lathosterol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
آرمادیلو
آرمادیلو ، ، جینگولاتا دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
لینکلنتون، قوزئی کارولینا
لینکلنتون، قوزئی کارولینا (Lincolnton, North Carolina) آمریکانین قوزئی کارولینا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۱٫۲  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۴۸۶ نفر دیر. بۇ شهر ۲۶۱ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
آرمادیلو
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:جینگولاتا بؤلمه:ممه‌لیلر
لینکلنتون، قوزئی کارولینا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lincolnton, North Carolina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:قوزئی کارولینا ایالتین شهرلری
پلزنت پلاین، آیووا
پلزنت پلاین، آیووا (Pleasant Plain, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۶۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۹۳ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳۵٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. پلزنت پلاین دنیز سئوییه‌سیندن ۲۲۹ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
ژمبیل اوستانی
ژمبیل اوستانی (Jambyl Region) قازاخیستان‌دا یئر آلان بیر اوستان دیر. و ۱۴۴۲۶۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۷۱۶۴۵ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jambyl Region»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
فالکن‌هایتس، مینه‌سوتا
فالکن‌هایتس، مینه‌سوتا (Falcon Heights, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.55 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 5321 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
ناللیهان
ناللیهان تورکیه جمهوریتی نین  بیر بیوک شهری دیر. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۱۲٬۳۶۵نفر اهالیسی وارمیش.
قایناقلار
تورکجه ویکیپدیا
بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
تورکیه
ناقارا
ناقارا کندی (نقاره) موغان بولگه سی نین، مرکزی بولومو و قوزای اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
قایناقلار
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
رقیه بنت حسین
بندانگشتی حضرت رقیه (س) حضرت امام حسینین (ع) 61 هیجری قمری ایلینده «شام»دا شهید ائدیلمیش قیزی.
یاشامی
حضرت رقیه (س) اباعبدالله‏ الحسینین(ع) قیزی، اوچ یا دؤرد ایل كربلا واقیعه‌سیندن قاباق موقدس مدینه شهرینده دونیایا گؤز آچدی. تاریخی منبعلرده آناسی‌نین آدی دوزگون یازیلماییب. بیر احتیمالا گؤره آناسی‌نین آدی «ام‌ولد» ایدی.
لاپاکل
لاپاکل (Lapachol، Лапачол) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگ‌لی کریستال حالتینده تاپیلار.
بلودره دی اسپینلو
بلودره دی اسپینلو (ایتالیاجا: Belvedere di Spinello) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2267 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Belvedere di Spinello»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لاپاکل
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lapachol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
رقیه بنت حسین
یاشامی
هر حالدا، ایمام حسین (ع) موقدس مدینه‌دن كؤچوب مكّه‌یه ساری و اوردان‌دا كربلایه گئدنده، بو دؤرد یاشلی قیز دا او حضرتین او بیری بالالاری كیمی بو بؤیوك سفرده واریدی و وطندن اوزاقلیغی و یاشاییشین بوتون چتینلیقلارینی تحمّول ائله‌دی.
حافظ شیرازی
حافظ شیرازی اون‌دؤردونجو عصر ایران شاعیری و صوفیسی. یازدیغی غزللر دۆشونجه و محبّتین مدحینه گؤره شرق ادبیاتینین ان گؤزل اینجه لریندن ساییلیر. حافظ شعرلرینده حتی چاغداش سوررئالیزمین المنتلرینه ده راست گلمک اوْلار.
لاپاکل
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
رقیه بنت حسین
یاشامی
ایمام حسینین(ع) شهادتیندن سونرا كربلا واقعه‌سینین او بیری قالانلاری كیمی، یزید قوشونونون اسیرلیغینا توشدو و كربلادان كوفه‌یه و اوردان‌دا شاما آپاریلدی. نئچه گون شامدا قالاندان سونرا و یزید و یزیدیلرین قدّارلیقلارین گؤروب اسارت گونلرین عزابینا دؤزندن سونرا، دمشقده وفات ائله‌دی.
حافظ شیرازی
یاشاییشی
حافظ شعرلرینده درین و آبستراکت فلسفی فیکیرلر ایفاده ائدیر. شاعر دۆنیانی تئز-تئز "ویرانه" بیر یئره بنزه‌دیر، اینسان حیاتینی خیالی و آلدادیجی بیر دؤور ساییر. اوْندان بیر عصر اوّل یاشامیش سعدی شیرازیدن فرقلی اوْلاراق، حافظ شعرلرینی بیر مجمویه – دیوانا توپلامامیش‌دیر. بۇنا گؤره ده حافظین یازدیغی غزللرین دقیق سایی معلوم دییل (اوْنلارین سایینین ۵۷۳-۹۹۴ آراسیندا اوْلماسی احتیمال ائدیلیر).
قایناقلار
بؤلمه:ایرانلی شاعیرلر بؤلمه:شاعیرلر بؤلمه:فارس شاعیرلر بؤلمه:صوفی شاعیرلر بؤلمه:14th-century Persian poets بؤلمه:15th-century Persian poets بؤلمه:Mystic poets بؤلمه:People from Shiraz بؤلمه:1320s births بؤلمه:14th-century deaths بؤلمه:14th-century Iranian people بؤلمه:Angelic visionaries
رقیه بنت حسین
یاشامی
او حضرتین وفاتی‌نین هیجری قمری ایلی 61-جی ایلین صفر آییندا اولماسیندا شكّ یوخدور، آما بو كی صفرین هانسی گونونده وفات ائدیب، دقیق خبر یوخدور. تكجه بعضی تقویملرده صفرین بئشی او حضرتین وفات گونو یازیلیب.
موناسیبدیر كی رحمتلیق شیخ ‏عباس ‏قمى(ره)، منتهى‏الآمال كیتابیندا "كامل‏ بهایى" كیتابیندان ایمام حسینین (ع) بو خیردا قیزی‌نین باره‌سینده نقل ائله‌دیغی مطلبه ایشاره ائدك:
نبوّت خانیدانی‌نین خانیملاری، اسارت زمانیندا كربلادا شهید اولان كیشیلرین حالینی، اؤز اوغول و قیزلاریندان گیزلی ساخلیردیلار و هر اوشاغا وعده وئریردیلر كی آتان فیلان سفره گئدیب و قاییداجاق، تا بو كی اونلاری یزیدین ائوینه گتیردیلر. دؤرد یاشلی خیرداجا بیر قیز گئجه یوخودان آیلیب دئییر: منیم آتام حسین(ع) هاردادی؟ ایندی اونو یوخودا گؤردوم. چوخ پریشانیدی. آروادلار و اوشاقلاری هامیسی آغلاماغا باشلادیلار و واوئیلا سسی گؤیه قوزاندی. یزید یاتمیشدی، یوخودان آییلیب و جریانی سوروشدو. جریانی اونا خبر وئردیلر. او ملعون دئدی گئدیب آتاسی‌نین موبارك باشین گتیره‌لر و اونون كنارینا قویالار. او حضرتین موبارك باشین گتیریب دؤرد یاشلی قیزین یانینا قویدولار. سوروشدو بو نه‌منه‌دی؟ دئدیلر آتاوین باشیدی !
خیرداجا قیز قورخدو و آغلاماغا باشلادی و بو قورخو اونو ناخوشلاتدی و نئچه گون عرضینده جانین حقه تسلیم ائله‌دی.
معروفدیر كی حضرت رقیه شام خرابه‌سینده دونیادان گئتدی. او حضرتین مزاری ایندی دمشقین بیر قدیمی بازارچاسی «اموی» مسجیدیندن بیر آز آرالیدادیر و حسینی حرمین عاشیقلری اونون زیارتینه گئدرلر.
قایناقلار
بؤلمه:شیعه بؤلمه:Arab women بؤلمه:Muslim martyrs بؤلمه:Family of Muhammad بؤلمه:عاشورا بؤلمه:۶۷۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:730s deaths بؤلمه:Women in medieval warfare بؤلمه:Women in war in the Middle East بؤلمه:7th-century women بؤلمه:Muslim figures favored in Shia Islam
تنسی بیلیم‌یوردو
تنسی بیلیم‌یوردو (University of Tennessee, ، جامعة تينيسي)آمریکانین ناکسویل، تنسی شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
والوورث
والوورث (اینگیلیسی‌جه: Walworth) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
ایسکولی فوتبال کولوبو
ایسکولی فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Ascoli Picchio F.C. 1898) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۲۰٬۵۵۰ نفرلیک چینو ا لیلو دل دوکا ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ascoli Picchio F.C. 1898»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دندرولاقوس بننتتیانوس
دندرولاقوس بننتتیانوس (Bennett's tree-kangaroo، ، Кенгуру Беннетта، Bennett-Baumkänguru) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
لابدان
لابدان (Labdane، لابذان) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Labdane»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
فانکلی، مینه‌سوتا
فانکلی، مینه‌سوتا (Funkley, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.42 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 5 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
دومیتزش
دومیتزش (Dommitzsch) آلمانین  زاکسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۸۳ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۹۲۳ نفر دیر. بۇ شهرین ۳۰٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.dommitzsch.de دومیتزش شهرین رسمی وب سایتی
قولوز
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gulose»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دومیتزش
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
قولوز
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
عنابه اوستانی
عنابه اوستانی (Annaba Province) الجزاییرده یئر آلان بیر اوستان‌دیر. و ۱۴۳۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۴۰۰۵۰ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Annaba Province»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
ژولیئت آپیا
ژولیئت آپیا ، (دوغوم: ۱۹۸۹) بیر غنالی فوتبال داوری و پولیس مأمورودور.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:غنالی پولیس مأمورلاری
قوقولسترون
قوقولسترون (Guggulsterone) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Guggulsterone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
دندرولاقوس دوریانوس
دندرولاقوس دوریانوس (Doria's tree-kangaroo، ، Кенгуру Дориа، Doria-Baumkänguru) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
ویسوکا سربسکا
ویسوکا سربسکا (چک‌جا: Vysoká Srbská) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۷ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۷٫۴۳ کیلومتر موربّع ایدی و هرادتس کرالووه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
دندرولاقوس دوریانوس
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
امپولی فوتبال کولوبو
امپولی فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Empoli F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۶٬۲۸۴ نفرلیک کارلو کاستلانی ایستادیومدا اوْیناییر.
دندرولاقوس دوریانوس
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
ویسوکا سربسکا
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
امپولی فوتبال کولوبو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Empoli F.C.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
ویسوکا سربسکا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vysoká Srbská»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
چتانوقا‌ده‌کی تنسی بیلیم‌یوردو
چتانوقا‌ده‌کی تنسی بیلیم‌یوردو (University of Tennessee at Chattanooga, )آمریکانین چاتانوقا، تنسی شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. چتانوقا‌ده‌کی تنسی بیلیم‌یوردو ۱۸۸۶ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Tennessee at Chattanooga
قوانادرل
قوانادرل (Guanadrel) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Guanadrel»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
لا پامپا ایالتی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«La Pampa Province»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
دندرولاقوس قوودفللووی
دندرولاقوس قوودفللووی (Goodfellow's tree-kangaroo، ، Кенгуру Гудфеллоу، Goodfellow-Baumkänguru) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
کاترینا بودن
کاترینا بودن (اینگیلیسجه: Katrina Bowden) آمریکالی اوْیونچو ۲۰۰۵–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Katrina Bowden»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
مانا دی سوسا
مانا دی سوسا (ایتالیاجا: Meana di Susa) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۰۲ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پیمونت اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Meana di Susa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
دیوید جیمز تولس
دیوید جیمز تولس (اینگیلیسجه. David James Thouless، دوغوم گونو 1934 سپتامبری نین 21جی گونو، اسکاتلند بیرسدن) ایسکاتلندلی و بریتانیالی فیزیک بیلیم آدامی دیر. ۲۰۱۶جی ایلده، آیری ایکی بریتانیالی عالیمی جان مایکل کوسترلیتز و دانکن هالدین ایله بیرلیکده، سوئدین نوبل وقفی قورومو طرفیندن وئریلن فیزیک نوبل اؤدولو نه لاییق گؤرونموشدور. بو اؤدولون یاریسی دیوید تولسین، و یاریسی دا کوسترلیتز و هالدینه وئریلمیشدیر. اونلار بو اؤدولو، ماده نین غریبه شکیله دؤنمه سی، و کوانتوم بیلگی سایاری (کامپیوتر) دوزلتمک اۆچون آراشدیرمالارینا گؤره آلمیشلار.
تحصیلات
دیوید تولس وینچستر کالجینده و ترینیتی هال کمبریجده لیسانس و یوخاری لیسانس آلیب. پی اچ دی سی نی ده آمریکا نین کورنل بیلیم یوردوندا هانس بئت نظری آلتیندا آلیبدیر.
باشاری یولو و آراشدیرمالاری
تولس پوست دوکتورا اَییتیمی نی کالیفورنیا برکلی بیلیم یوردوندا گؤرندن سونرا ، بیرمینگهام بیلیم یوردوندا 1965-1978 آراسیندا ریاضی فیزیک پروفسورو اولدو. سونرا 1980 دا آمریکا نین واشینقتون ایالتی نده سیاتل بیلیم یوردو ندا فیزیک پروفسورو اولدو. تولس سیاتل ده اوزونلاشمیش سیستملرده اتوم لار ، الکترون لار و نوکلئون لارین تئوریده نئجه توزیع اولونماسینین دوشونمه سینه گؤره چوخلو آراشدیردی. اونون ایشلری نین آراسیندا، اوستون کئچیریجیلیک (superconductivity phenomena) اولایی، نوکلیر ماده، و نوکلیر محیطده ییغیلمیش جوشغولو حرکتلری ایسه یئر آلیر.
قلوکونو دلتا-لاکتون
قلوکونو دلتا-لاکتون (Glucono delta-lactone) بیر شیمیایی ماده. و اتر کیمی تانینیر.اریمه نوْقطه‌سی 150-153 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Glucono delta-lactone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ویسوکا پتس (کارلووی واری)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vysoká Pec (Karlovy Vary District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
فورادا، مینه‌سوتا
فورادا، مینه‌سوتا (Forada, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 3.73 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 185 نفر دیر.
هارولد قلد
هارولد قلد (اینگیلیسجه: Harold Gould) آمریکالی اوْیونچو. ۱۰ دسامبر ۱۹۲۳ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1961–2010 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Harold Gould»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
والورتون و قرینلیس
والورتون و قرینلیس (اینگیلیسی‌جه: Wolverton and Greenleys) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 12492 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
شيليلار
شيليلار ژئرمان اتنیک قروپونا عایید شیلی یئرلی اهالیسینده ن دیرلر.
گؤرونتولر
بؤلمه:شیلی
پلزنت هیل، آیووا
پلزنت هیل، آیووا (Pleasant Hill, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۴٫۰۶ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۷۸۵ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳۷۰٫۷ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. پلزنت هیل دنیز سئوییه‌سیندن ۲۶۷ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
دانکن هالدین
دانکن هالدین (اینگیلیسجه. Frederick Duncan Michael Haldane، دوْغوْم گوْنو °۱۹۵۱ سپتامبری نین ۱۴جوْ گوْنوْ، لندن) اینگیلیسلی فیزیک بیلیم آدامی دیر. ۲۰۱۶جی ایلده، آیری ایکی بریتانیالی عالیمی دیوْید جیمز توْلس وْ جان مایکل کوْسترلیتز ایله بیرلیکده، سوْئدین نوْبل وْقفی تشکیلاتی طرفیندن وْئریلن فیزیک نوْبل اؤدوْلوْ نه لاییق گؤروْنموْشدوْر. بوْ جایزه‌نین یاریسی دیوْید توْلس، وْ یاریسی دا کوْسترلیتز وْ هالدینه وْئریلمیشدیر. اوْنلار بوْ اؤدوْلوْ، ماده نین غریبه شکیله دؤنمه سی، وْ کوْانتوْم بیلگی سایاری (کامپیوْتر) دوْزلتمک اوْچوْن آراشدیرمالارینا گؤره آلمیشلار.
تحصیلات
دانکن هالدین لندن سنت پاوْل اوْخوْلوْ وْ کمبریج کریست کالجینده لیسانس وْ یوخاری تحصیلات آلیب.
قایناق
بؤلمه:نوْبل اؤدوْلوْ قازانانلار بؤلمه:نوْبل اؤدوْلوْ بؤلمه:بریتانیا بؤلمه:اینگیلیس بؤلمه:فیزیک بؤلمه:کوْانتوْم فیزیک بؤلمه:نوْبل فیزیک اؤدوْلوْ قازانانلار بؤلمه:۲۰۱۶ ایلینده نوْبل اؤدوْلوْ قازانانلار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
قلوکونات دمیر (II)
قلوکونات دمیر (II) (Iron(II) gluconate، Железа глюконат، غلوكونات الحديد الثنائي) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگ‌لی تۇز حالتینده تاپیلار.قلوکونات دمیر (II) دمیر بیلشیک‌لری و گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Iron(II) gluconate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
فروزینونه فوتبال کولوبو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Frosinone Calcio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
دندرولاقوس ینوستوس
دندرولاقوس ینوستوس (Grizzled tree-kangaroo، ، Седой древесный кенгуру) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
قای، روسیه
قای، روسیه (Gay) (Гай) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و اورنبورق اوبلاستینده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 38301 نفر دیر.
بیرده باخ
بؤلمه:روسیه شهرلری
ناماز
تورکجه
کؤکونونو تورکجه بیلنلر، اونو نوْم سؤزجوگویندن آلینمیش بیلیرلر کی آنلامی دین، شریعت و یوْل اوْلور. بۇ سؤزجوک دیوان-لغات‌الترک‌ده ایشلنمیش‌دیر: "بۆتون دینلره وئریلن آد، ‹تنگری نوْمو› [=تانری دینی] ".
سانسکریتجه
سانسکریتجه کؤکونو سانانلار، اونو ناماستهدن (هیندجه: नमस्ते، آنلامی: سلام) آلینمیش سؤزجوک بیلیرلر.
ایسلام
ایسلام‌دا ناماز مۆستحب و یا واجیب اولور. گؤنده‌لیک واجیب نامازلار ۱۷ رکعت‌دیر. نامازی موسلمانلار قیبله‌یه ساری کی مکه‌ده یئرله‌شیب‌دیر قیلارلار. ناماز تکجه یا بیرلیکده قیلینا بیلینر.
نامازدا اول رکعت‌ده حمد سوره‌سی و ایکینجی رکعت‌ده توحید سوره‌سی یوْخسا باشقا سوره اوخویارلار. هر رکعت‌ده، ۲ سجده و بیر روکوع اولار. ۲-جی رکعت‌ده بیر قونوتون اوْلماسی دا مۆستحب‌دیر. نامازین ایشلری ایسلامین فیرقه‌لرینده بیر آز فرقلی‌دیر. ناماز سؤزجوگو و اوندان آلینمیش سؤزجوکلر قرآن کریم‌ده ۹۹ سفر گلیب‌دیر. صلاةا اۆچ آنلام یازیرلار:
شریعته گؤره مۆسلمانلار گۆنده بئش واخت واجیب ناماز قیلمالی‌دیرلار. بۇنلار سحر نامازی، ناهار نامازی، ایکیندی نامازی، آخشام نامازی و گئجه نامازی‌دیر.
زردۆشت‌لوک
زردوشتلوکده گۆنده بئش واخت ناماز قیلینیر. زردوشتلولر نامازدا بۇ شرطلری رعایت ائتمه‌لی‌دیرلر: پالتارین پیسلیک‌لردن تمیز اوْلماسی، مخصوص پالتارلارین گئیمه‌سی، دستناماز آلماق (الی دیزکدن بارماقلارین اۇجوناجا، اۆزو قۇلاقلارین آرخاسیندان چنه و باشین اوْرتاسیناجا و آیاغی اۆچ مرتبه یۇماق)، ناماز یئری‌نین پیسلیک‌لردن تمیز اوْلماسی، ناماز یئری‌نین غصب اوْلماماسی. هابئله ناماز ایشیغا ساری (گۆنش، آی، چیراق، اوْد) قیلینیر. زردوشتلوک نامازیندا روکوع و سجده ده واردیر. گۆنوموزده بئش چاغ نامازی عۆمۇماً موبدلر قیلیرلار و زردوشتلولرین چوْخو ساده‌جه سحر-آخشام دۇعالارینی اوْخویورلار.
جادکووسکی-فولوارک
جادکووسکی-فولوارک (لهیستانجا: Dziadkowskie-Folwark) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dziadkowskie-Folwark»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کوکسهاون
کوکسهاون (Cuxhaven) آلمانین  نیدرزاکسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۲ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۲۰۹۵ نفر دیر. بۇ شهرین ۱۶۱٫۹۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.cuxhaven.de کوکسهاون شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
لوئیز کارلوس دوس سانتوس مارتینز
لوئیز کارلوس دوس سانتوس مارتینز (اینگیلیسجه: Luis Carlos dos Santos Martins) (دوْغوم:June 19, 1984 São Luís, Maranhão) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:توکیو وردی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اولسان هیوندای کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ججو یونایتد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:قانکون کولوبونون اویونچولاری
لبنان، اورقن
لبنان، اورقن (Lebanon, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۷٫۷۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۵۵۱۸ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۸۹۸٫۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشه‌لر ایحاطه ائدیب. بۇ مشه‌لرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشه‌لرده واردیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lebanon, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اورقن ایالتین شهرلری
الفانو
الفانو (ایتالیاجا: Alfano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۸۲ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کامپانیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alfano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ناناس (اورمو)
ناناس کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و دول قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ویسوکا پتس (خوموتوف)
ویسوکا پتس (خوموتوف) (چک‌جا: Vysoká Pec (Chomutov District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۹۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۵۸ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vysoká Pec (Chomutov District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
پیکویک خاطرات دفتری
پیکویک خاطرات دفتری ، چارلز دیکنز طرفیندن یارادیلمیش بیر رومان کیتابیدیر.
قایناقلار
بؤلمه:رومان کیتابلاری
بورقس اوستانی
بورقس اوستانی (Province of Burgos) ایسپانیادا یئر آلان بیر اوستان‌دیر. و ۱۴۲۹۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۷۵۶۵۷ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Province of Burgos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
دندرولاقوس لومهولتزی
دندرولاقوس لومهولتزی (Lumholtz's tree-kangaroo، ، Кенгуру Люмхольтца، Lumholtz-Baumkänguru) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
قلوکورونولاکتون
قلوکورونولاکتون (Glucuronolactone) بیر اورقانیک بیلشیک. و اتر کیمی تانینیر.اریمه نوْقطه‌سی 176 دن 178 C دیر.
دندرولاقوس لومهولتزی
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
قلوکورونولاکتون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Glucuronolactone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
جان مایکل کوسترلیتز
جان مایکل کوسترلیتز (اینگیلیسجه. John Michael Kosterlitz، دوغوم گونو 1951 سپتامبری نین 14جو گونو، آبردین ) ایسکاتلندلی فیزیک بیلیم آدامی دیر. ۲۰۱۶جی ایلده، آیری ایکی بریتانیالی عالیمی دیوید جیمز تولس و دانکن هالدین ایله بیرلیکده، سوئدین نوبل وقفی تشکیلاتی طرفیندن وئریلن فیزیک نوبل اؤدولو نه لاییق گؤرونموشدور. بو جایزه‌نین یاریسی دیوید تولس، و یاریسی دا کوسترلیتز و هالدینه وئریلمیشدیر. اونلار بو اؤدولو، ماده نین غریبه شکیله دؤنمه سی، و کوانتوم بیلگی سایاری (کامپیوتر) دوزلتمک اۆچون آراشدیرمالارینا گؤره آلمیشلار.
تحصیلات
کوسترلیتز کمبریج قونویل و کایوس کالجینده لیسانس و فوق لیسانس اوخویوب، و آکسفورد برازنوز کالجینده فلسفه دوکتوراسی آلمیشدیر.
قایناق
بؤلمه:نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:نوبل اؤدولو بؤلمه:بریتانیا بؤلمه:ایسکاتلند بؤلمه:فیزیک بؤلمه:کوانتوم فیزیک بؤلمه:نوبل فیزیک اؤدولو قازانانلار بؤلمه:۲۰۱۶ ایلینده نوبل اؤدولو قازانانلار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
والمر
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
تمپا بیلیم‌یوردو
تمپا بیلیم‌یوردو (University of Tampa, )آمریکانین تمپا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Tampa
قلوکز ۶-فوسفات
قلوکز ۶-فوسفات (Glucose 6-phosphate، Глюкозо-6-фосфат) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Glucose 6-phosphate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
متادون
گؤرونتولر
بؤلمه:دواء بؤلمه:Eli Lilly and Company بؤلمه:Synthetic opioids بؤلمه:Drug rehabilitation بؤلمه:German inventions of the Nazi period بؤلمه:Ketones بؤلمه:Dimethylamino compounds بؤلمه:Mu-opioid agonists بؤلمه:Euphoriants بؤلمه:German inventions بؤلمه:World Health Organization essential medicines بؤلمه:RTT بؤلمه:1937 in biology بؤلمه:۱۹۳۷-جی ایلده آلمان بؤلمه:Benzhydryl compounds
فورت ریپلی، مینه‌سوتا
فورت ریپلی، مینه‌سوتا (Fort Ripley, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 4.43 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 69 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
ریچارد بی. فلاوول
'''ریچارد بی. فلاوول''' (Richard B. Flavell) بیلیم اینسان. ریچارد بی. فلاوول بیرمنقام بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard B. Flavell»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
ایستعدادلی ریپلی بی
ایستعدادلی ریپلی بی ، پاتریشیا های‌اسمیت طرفیندن یارادیلمیش بیر رومان کیتابیدیر.
قایناقلار
بؤلمه:رومان کیتابلاری
پلزنتویل، آیووا
پلزنتویل، آیووا (Pleasantville, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۶٫۵۸ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۹۴ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۵۸٫۵ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. پلزنتویل دنیز سئوییه‌سیندن ۲۷۹ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
۱۹۲۷-جی ایلده بلژیک
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۷-جی ایلده بلژیک بؤلمه:۱۹۲۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
پوتنقووو (سووپسک)
پوتنقووو (سووپسک) (لهیستانجا: Potęgowo, Słupsk County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1416 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Potęgowo, Słupsk County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ویسوکا (هاولیتشکوف برود)
ویسوکا (هاولیتشکوف برود) (چک‌جا: Vysoká (Havlíčkův Brod District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۹ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vysoká (Havlíčkův Brod District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
قلوکز ۱-فوسفات
قلوکز ۱-فوسفات (Glucose 1-phosphate، Глюкозо-1-фосфат، غلوكوز 1-فوسفات) بیر شیمیایی ماده.