cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شیخ صفی‌الدین اردبیلی
لوغت
یوخاریداکی شعرلرده کی بعضی سؤزلرین آذربایجانجا معناسی: کدو – قاباق، بالقاباق سبو – بارداق، کوزه خوم – کوپ زار – ناله ایله؛ چاره سیز پریرو – پری صیفتلی، پری اوزلو؛ گؤزل کیتابت – یازیلار؛ بورادا مکتوبلار م’ناسیندا بیرله – بیرلیکده، بیر یئرده دادرس – دادا چاتان، فریادا یئتیشن فؤوج – دسته، جاماعات سؤوتی-جرس – زینقروو سسی شیکاف – چات، یاریق؛ یاران، پارچالایان آری – تمیز، صاف آشییان – یووا، سیغیناجاق، مسکان پاسیبان – گؤزتچی؛ کؤمک ائدن تۇتور – بورادا اود توتماق، آلیشماق م’ناسیندا دود – توستو اولولو – آل آروادی، هولولو هامون – چؤل، سهرا بایداق – بایراق گولگون – قیزیل گول رنگی؛ آل، قیرمیزی قاتی – برک، مؤحکم دوزخ – جهننم مؤوزون – یاراشیقلی؛ سرخوش، مست شور – قالماقال، عشق، سئوگی ابتر – بورادا قویروغو کسیک هئیوان، ایت م’ناسیندا دئمین – دئمگین، سؤیلمیگین خوبان – گؤزل کوی – بورادا کوچه، محلله، یئر م’ناسیندا ابلق – آلا-بولا، آلاجا لؤلؤ – اینجی، دورر
قایناقلار
شیخ صفی مزاری (فارسجا)
راکی بالبوآ (فیلم)
راکی بالبوآ (Rocky Balboa) — آمریکا بیرلشمیش ایالتلری نده دۆزه‌لمیش بیر فیلم دیر. ۲۰۰۶ آمریکا یاپیمی، سناریوسونو، یاپیمجیلیغی‌نی، یؤنتمن‌لیغینی و باش روْل اوْیۇنجۇلۇغۇنۇ سیلوستر استالونه نین یاپدیغی فیلم.
کربی ملزرد
کربی ملزرد (اینگیلیسی‌جه: Kirkby Malzeard) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 837 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
کنت اس. آپفل
'''کنت اس. آپفل''' (اینگیلیسجه: Kenneth S. Apfel) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ماساچوست بیلیم‌یوردو، امهرست بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:شروزبری، ماساچوست دوغوملولار
کادی کندی
کادی کندیتورکیه جۆمهوریتی‌نین بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۱۲٬۶۱۲نفر اهاليسي وارمیش.
قايناق
توركجه ويكيپديا
بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
تورکیه
بؤلمه:تورکیه شهرلری
ماتاداکوروباراهاتی
ماتاداکوروباراهاتی(اینگیلیسجه:Matadakurubarahatti) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۵ کیلومتر موربّع دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دن قاسفیلد
دن قاسفیلد (Dan Gusfield) بیلیم اینسان. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کالیفورنیا، دیویس بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ بیلگی‌سایار بیلیمی، جانلی بیلیم ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
قیبرلتار، پنسیلوانیا
قیبرلتار، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Gibraltar, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۸۰ نفر ایمیش و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gibraltar, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کیلتسه
کیلتسه (لهیستانجا: Kielce County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 2247.45 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و اشوی‌داشکسیه اوستانیندا یئرلشیر.
فلیکس
فلیکس (ایسپانجا: Felix, Spain) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۸۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۳۴ نفر دیر. ۸۱۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
بونجیرپال
بونجیرپال(اینگیلیسجه:Bhongirpalle) هیندوستان اؤلکه‌سینین تلانقانا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
رایان هرست
رایان هرست (اینگیلیسجه: Ryan Hurst) آمریکالی اوْیونچو. ۱۹ ژوئن ۱۹۷۶ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1993–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
آلبانی، تکزاس
آلبانی، تکزاس (Albany, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 5.5 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2034 نفر دیر.
رایان هرست
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
آلبانی، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
رادییوویتسه (دوغو پراق)
رادییوویتسه (دوغو پراق) (چک‌جا: Radějovice (Prague-East District)) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Radějovice (Prague-East District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
جان کوپر
جان کوپر (اینگیلیسجه: John Cooper) آمریکالی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - هارد راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جان کوپر ۷ آوریل ۱۹۷۵ ‏ تاریخینده ممفیس شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
حسن کوثر
حسن کوثر آدلیم تورکمن شاعیر و یازیچی ۱۹۴۲-جی میلادی ایلده تورکمن ائلینین کرکوک شهرینده آنادان اوْلموشدور. کوثر ۱۹۶۰-جی میلادی ایلده عیراقین دارالمعلمینینه داخل اوْلوب، ۱۹۶۲-جی ایلده تحصیلین قورتاریب، معلم‌لیک اۆچون عیراقین گۆنئیینده یئرلشن ذی قار بؤلومونده بیر کنده گئتمیشدیر. ایکی ایل درس وئرمه‌دن سوْنرا معلم‌لیگین دوامی اۆچون کرکوک بؤلگه‌سینده بیر مدرسه‌یه دؤنموشدور. ۱۹۷۱-جی ایلده ایلک شعر کیتابی اوْلان الأوراق المتساقطة یاییلمیشدیر. شعرده استعدادلی اوْلان حسن کوثر اؤز یاشاییشیندا چوخلو شعر یاریشلاریندا شرکت ائدیب، یوخاری مقاملارا چاتمیشدیر. ۲۰۰۳-جو میلادی ایلده بعث رژیمینین دۆشمه‌سی ایله تورکمن ادیب یولداشلاری ایله بیرلیکده تورکمن ادیبلر بیرلیگین کرکوکده قۇروب‌دور. ۲۰۰۵-جی ایلدن تورکمن ایلی جریده‌سینین باش محرری و ۲۰۰۸-جی ایلدن تورکمن ایلی مجله‌سینین یازیچی‌لاریندان و قحطان هرمزی‌نین اؤلوموندن سوْنرا تورکمن ادیبلر بیرلیگینین باشچی‌سی اوْلوب‌دور. حسن کوثرین دیرلی اثرلریندن بیری تۆرکجه-عربجه سؤزلوک‌دور. بۇ اثر حسن کوثرله بیرلیکده اۆچ تورکمن ادیب (محمد خورشید داقوقلی، مولود طه قایاچی و نجات کوثر اوغلو) طرفیندن یازیلیب‌دیر.
شعرلریندن میثال
۲۰۱۲-جی میلادی ایلده یاییلان گۆنش قۇشلاری مجموعه‌سیندن قومرو شعری (بو مجموعه‌ده قۇشلار تورکمنلر اۆچون درین دۆشونجه‌لردن استعاره دیرلر):
قایناقلار
بؤلمه:تورک شاعیرلر بؤلمه:تورک یازیچیلا‌ر
بوبی اوروک
Health, Welfare and Institutions (chair) Agriculture, Chesapeake and Natural Resources Finance Rules }}
بوبی اوروک (اینگیلیسجه:Bobby Orrock) آمریکالی اؤیرتمن ، سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. ویرجینیا تکنولوژی بیلیم یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ویرجینیا جومهوریتچیلر بؤلمه:فردریکزبرق، ویرجینیا سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
منهتن کالجی
منهتن کالجی (Manhattan College, )آمریکانین برانکس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Manhattan College
توتک
توتک – اۆفله‌مه آغاج موسیقی آلتی.
تاریخچه
اینسانلار تاریخین مۆختلیف دؤورلرین‌ده قارغی، قامیش، سۆموک، آغاج، ساخ‌سی و دمیر‌دان نفس‌لی موسیقی آلتلری دوزلتمیشلر. ان قدیم نفس‌لی موسیقی آلتی توتک حساب ائدیلیر. بئله گومان ائدیلیر کی، توتیی چوبانلار ایجاد اتمیش، ایلک دفعه اوْنلار دیله گتیرمیشلر.
اتنوقرافیک آختاریشلاردان آیدین اوْلور کی، هله ده آذربایجانین کند یرلرین‌ده داخیلی بوش‌لوغو اوْلان بعضی بیتکیلرین، خصوصیله تاخیل و قامیشین اؤزیینی ال ایله دارتیب چیخاریر، بوغوم حیصّه ‌سینی قیردیق‌دان سوْنرا دشیین آغزینی آزاجیق از‌رک بسیت چالغی آلتی دوزلدیرلر. اوْنو اۆفوردوک‌ده نازیک جیر سس آلینیر، حتی بعضاً اوْنلارین اۆزرینده کیچیک دلیکلر آچیلیب مۆختلیف هاوالار چالینیر. کیم بیلیر، بلکه ده نفسله چالینان موسیقی آلتلرینین یارانماسین‌دا بئله ساده خالق تجروبه‌سینین بللی رولو اوْلموش، سوْنرالار آغاج و قارغی زوغون‌دان توتک دوزلتمیشلر. ساده توتکلرین دوزلدیلمه‌سی اوْ قدر ده چتین دییل‌دیر. ایچری‌سی نوولو اوْلان قورو قارغینی کسیب اۇجون‌دا دیل، اۆزرینده ایسه سسله‌نمه‌نی نیظاما سالان دلیک آچیرلار.
نظامی گنجوینین معلوماتین‌دان آیدین اوْلور کی، ناملوم بیر چوبان قامیش‌لیق‌دان کچرکه‌ن بیر قامیش کسیب اوْندان توتک دوزل‌دیر و اۆریینین کدرینی اوْنونلا داغی‌دیر. گویا گزینتییه چیخان ایسکندر توتیی دیله گتیره‌ن چوبانی گؤرور. شاه اوْنو حضورونا چاغیریب توتیین سیررینی اؤیره‌نمک ایستییر. شاعر چوبانین دیلی ایله توتیی بئله تصویر ادیر:
ددی: – بیر قویودان گؤیریب چیخمیش، شکردن شیرین‌دیر منجه بۇ قامیش. دلدیم، یارالادیم اوْز علیم ایله، هله کسیلممیش گلمزدی دیله. اوْ جان‌سیز اوْلسا دا سویرم جان تک، دیل‌سیزدیر، منیمچون دیل‌دیر بۇ توتک...
ارامیزین ۴-جو-۵-جی عصرلرینه عایید ائدیلن و آلبانلارا مخصوص ظریف ناخیشلارلا بزنمیش تونج قاب تاپیلمیش‌دیر. قابین اۆزرینده رققاسه و چالغیجی رسملری آراسیندا توته‌یه اوْخشار موسیقی آلتی ده تصویر ادیلمیش‌دیر.
خاقانینین، فوزولینین اثرلرین‌ده بۇ ظریف موسیقی آلتی حاقیندا معلومات وار. توتیین گؤوده‌سینین اۆستون‌ده یددی، آرخا طرفین‌ده ایسه بیر دلیک اوْلور. توتیین تصویری تاپماجالاریمیزدا دا اؤز عکسینی تاپیب. سسی یومشاق، اۆر‌یه یاتان و ملاهت‌لی‌دیر.
قورولوشو
اۇزون‌لوغو ۲۸۰-۳۰۰ مم، دیامتری ۲۰ مم-دیر. گؤودنین اۆست حیصّه ‌سین‌ده یددی، آلت حیصّه ‌سین‌ده ایسه بیر اوْیوق اوْلور. آلتین باش طرفین‌ده بورونون ایچری‌سینه یاناکی کسیلمیش آغاج تیخاج (دیل) داخیل ائدیلیر. تیخاجلا گؤوده آراسیندا خصوصی اؤلچوده بوشلوق ساخلانیلیر کی، همین حیصّه ‌دن آغیز بوش‌لوغونا ییغیلمیش هاوا دوداقلار واسطه‌سی ایله گؤوده‌یه اۆفلنیر.
تۆره لری
اؤلچوسونه گؤره بؤیوک و کیچیک (جوره، پیککولو) اوْلور. جوره توتیین بوروسونون اۇزون‌لوغو کیچیک اوْلدوغون‌دان دیگر توتکلره نیسبتاً سسی قیشقیریق‌لی چیخیر.
توتیین دیگر تۆره لری:
بیرده باخ
بؤلمه‌:نفس‌لی موسیقی آلتلری بؤلمه‌:آذربایجان موسیقی آلتلری
دونالد ئی. مورفی
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۶۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:لینتهیکوم، مریلند دوغوملولار
توتک
بیرده باخ
بؤلمه:موسیقی
اصل راکشیلر
اصل راکشیلر (Roller، ، Gökkuzgunugiller، Сизоворонковые، Racken) راکشیکیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:راکشیکیمی‌لر بؤلمه:قوش
Coraciidae
پارفنووا، پرم دیاری
پارفنووا، پرم دیاری (Parfenova, Kudymkarsky District, Perm Krai Парфенова) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
سن دنی، سن سن دنی
سن دنی، سن سن دنی (Saint-Denis) فرانسه‌نین سن-سن-دنی ایلچه‌سینده و ایل-دو-فرانس بؤلگه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر. ۲۰۱۴-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۱۰ ۷۳۳ نفر دیر. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین ۳۶_اینجی شهری سایا گلیر.
جوغرافی
فرانسه‌نین ۲۲ بؤلگهسی و ۹۶ دپارتمان یا (ایلچه)سی وار
قایناق‌لار
Populations légales 2014 des départements et des collectivités d'outre-mer [archive] sur le site de l'Insee.
دورزلامید
دورزلامید (آیوپاک آدی: (4S,6S)-4-(ethylamino)-6-methyl-7,7-dioxo-5,6-dihydro-4H-thieno[2,3-b]thiopyran-2-sulfonamide, Dorzolamide, Дорзоламид) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۲۴٫۴۴۳ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
۳ مارس
۳ مارس:
بؤلمه:۳ مارس بؤلمه:ایلین گونلری بؤلمه:مارس آیی‌نین گونلری
اسپنسر فاکس
اسپنسر فاکس (اینگیلیسجه: Spencer Fox) آمریکالی موغنی, دوبلور, موسیقی‌چی و اوْیونچو. ۱۰ مئی ۱۹۹۳ ‏ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 2004–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Spencer Fox»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
قوتی لارسونه
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
چی چنق
چی چنق (اینگیلیسجه: Chi Cheng) آمریکالی شاعیر و موسیقیچی - هوی متال موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. چی چنق ۱۵ ژوئیه ۱۹۷۰ تاریخینده استوکتون، کالیفورنیا شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۳ آوریل ۲۰۱۳ میلادی تاریخینده فرنچ کمپ (کالیفورنیا) شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تچوبوز
تچوبوز (چک‌جا: Těchobuz) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۳۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۰ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Těchobuz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فرانسه پولینزیاسی
بندانگشتی|سول| فرانسه پولینزیاسی اؤلکه‌سی‌نین بایراغی بندانگشتی|سول بندانگشتی|سول| فرانسه پولینزیاسی نقشه اوستونده یئری فرانسه پولینزیاسی (اینگیلیسجه: French Polynesia) بیر اؤلکه دیر و باشکندی پاپیته شهردیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۶۸٬۲۷۰ نفر دیر. و ۴٬۱۶۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.رسمی دیلی فرانسه دیلی دیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر بؤلمه:آدا دؤولت‌لر
بوزولوک
بوزولوک (Buzuluk) (Бузулук) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و اورنبورق اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۲۹۰۴ نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
اووا، میزوری
اووا (اینگیلیسجه: Uva, Missouri) آمریکانین میزوری ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کیرمتووو
کیرمتووو (Kiremetovo Киреметево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
قوندور
قوندور (اینگیلیسجه:Gundur) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۷۹۶-جی ایلده روسیه
بۇ مقاله ۱۷۹۶-جی ایلینده روسیه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۶-جی ایلده روسیه ایمیپراتورلوغو
هیرام سینزاباوق
هیرام سینزاباوق (اینگیلیسجه:Hiram Sinsabaugh) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۸۳۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
وورکینق تایتل فیلمز
وورکینق تایتل فیلمز (اینگیلیسجه: Working Title Films) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت فیلم ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Sarah Radclyffe طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Working Title Films»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نوووزیولووکا، آلتای دیاری
نوووزیولووکا، آلتای دیاری (Novosyolovka, Altai Krai Новосёловка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
سانقال
سانقال(اینگیلیسجه:Sangal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دالنو
دالنو (لهیستانجا: Dalno) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 100 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و باتی پومرانی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dalno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قراند ماوند، آیووا
قراند ماوند، آیووا (Grand Mound, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۷۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۴۲ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۳۶٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. قراند ماوند دنیز سئوییه‌سیندن ۲۲۱ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
مارسیو مارتینز
مارسیو مارتینز (اینگیلیسجه: Márcio Martins) (دوْغوم:April 30, 1980 Ibitinga) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
الیانز بارکی ایستادیومو
الیانز بارکی ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Allianz Parque) سائو پائولو شهرینده بیر ایستادیومدور. 2014 ایلینده تاسیس اوْلونوب. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۴۳٬۷۱۳ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. صاحیبی پالمیراس فوتبال کولوبودور.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Allianz Parque»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
کادیرلی
کادیرلی تورکیه جۆمهوریتی‌نین بير بؤیوک شهري دير. بو شهرين ۲۰۰۹ اينجي ايلد ۷۸٬۹۶۴نفر اهاليسي وارمیش.
قايناق
توركجه ويكيپديا
بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
تورکیه
بؤلمه:تورکیه شهرلری
چینیزی
چینیزی (ایتالیاجا: Cinisi) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 12100 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cinisi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
اونتاریو (کدپ)، نیویورک
اونتاریو (اینگیلیسجه: Ontario (CDP), New York) آمریکانین نیویوک ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲٬۱۶۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بوبی کاوفمان
بوبی کاوفمان (اینگیلیسجه:Bobby Kaufmann) آمریکالی اکینچی، ایش آدامی ، سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. ویلتن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. آیووا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:آیووا دوغوملو اکینچیلر بؤلمه:آیووا جومهوریتچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
رادونیتسه (دوغو پراق)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Radonice (Prague-East District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
سوزان استور
سوزان استور (Susan Stover) آمریکالی بیلیم اینسانی. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کالیفورنیا، دیویس بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Susan Stover»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
تونی کوری
تونی کوری (اینگیلیسجه: Tony Currie (footballer)) (دوْغوم:January 1, 1950 اجور، لندن) بیر فوتبالیست. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
صادیق باغبان (فیلم، ۲۰۰۵)
صادیق باغبان (The Constant Gardener, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی پیت پاستویت، بیل نای (اویونچو)، دنی هوستون، ریچل وایس، رالف فاینز جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین البرتو ایقلسیاس یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۰۵-جی ایلین فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر
بندون، میشیقان
بندون، میشیقان (اینگیلیسجه:Bendon, Michigan ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۸ نفر ایمیش و ۵٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میشیقان ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bendon, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رافائل گروسی
بندانگشتی|رافائل گروسی رافائل گروسی (دوغوم: ۱۹۶۱ ژانویه ۲۹  گونو) آرژانتین لی سیاستچی دیر. ۲۰۱۹-جو ایلیندن اولوس لار آراسی آتوم انرژیسی آژانسی باش ایداره‌چیسی‌دیر.
کیوباسکی
کیوباسکی (لهیستانجا: Kiełbaski) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kiełbaski»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
موسکا، کولورادو
موسکا، کولورادو (اینگیلیسجه:Mosca, Colorado ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳۰۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کولورادو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mosca, Colorado»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
والترز، اوکلاهوما
والترز، اوکلاهوما (Walters, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۱٫۷  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۵۵۱ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۲۰٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۳۰۵ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Walters, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اوکلاهوما ایالتین شهرلری
کرایست‌چرچ، دورست
کرایست‌چرچ، دورست (اینگیلیسی‌جه: Christchurch, Dorset) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 48368 نفر دیر.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
پندور (هیندوستان)
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دیرسه خان اوغلو بوغاج خان بویو (بیرینجی بوی)
دیرسه خان اوْغلو بوغاج خان دده قورقود کیتابی‌نین درسدن نۆسخه‌سی اساسیندا اوْن ایکی بوْیدان بیریدیر. واتیکان نۆسخه‌سینده بوْیون آدی حکایتِ خان اوغلو بوغاج خان کیمی یازیلیبدیر.
موضوع
باياندور خانین صؤحبتینه گئدن دیرسه خانین قارا اوْتاغا اوْتورتولماسی ایله دیرسه خانین قارشیلانماسی سێراسینداکی دۇيغو و دۆشونجه‌لری ایله اوْغلو بۇغاج خانین قهرمانلیقلارینی ایضاح ائدن دده قوْرقود حیکایه‌سی.
۱۶۷۱-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۶۷۱-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
دیرسه خان اوغلو بوغاج خان بویو (بیرینجی بوی)
موضوع
باياندور خان حؤکم خالقا هر ایل بؤيوک مراسیم تشکیل، يئنه بیر ایل گله‌جک قوْناقلارین اۆچ آيری چادیردا آغیرلانماسینی امر ائدیر. بۇنلار آق، قێرمیزی و قارا چادیرلاردیر. آق چادیر اوْغلان اۇشاغی اوْلانلارا، قێرمیزی قێز اۇشاغی اوْلانلار اۆچون، قارا چادیر ایسه هئچ اۇشاغی اوْلمايانلار اۆچوندور. بايیندیر خان اۇشاغی اوْلمايانلاری، اوشاق بوْیلارینا دۆشمه‌یَنلری تانری‌نین لعنت اوْلانلاری اوْلاراق گؤرور. دیرسه خانین ایسه اۇشاغی يوْخدور يانینداکی ۴۰ آدامیيلا گلدیگینده بۇ داورانیشی خوْش قارشیلاماز و خانیمینا حساب سوْروشماغا قرار وئریر. خانیمیندان حساب سوْروشارکن اؤزونو اؤيود-نصیحت دینلرکن تاپار، آما اؤيودو ده تۇتار و بؤيوک يئمک نیظاملار. اینسانلارا کؤمک ائدر خئير دۇعاسی آلیر و سوْنوندا ساغلام بیر اوْغلو اوْلور. اوْغلان بؤيوير و باياندیر خانین بؤيوک بوْغاسیيلا گۆله‌شیر، قۆتلی يۇمروغويلا اؤکوزو دۆزومونلر و يئنر. شان قازانار دده قوْرقودون ایلتیفاتلارینا نایل اوْلور، آتاسی طرفیندن دا تلطیف اوْلوناجاق. بۇنو قێسقانان آتاسی‌نین ۳۴ آدامی فسادلیق دۆشونورلر و آتاسینی بۇغاج خانا قارشی دوْلدورورلار. بیر اوْو نیظاملارلار و اوْ سێرادا جۆر اوْيونلارلا اوْغلانی آتاسینا وۇردورورلار. بۇغاج خان آناسی‌نین سۆدو و داغ چیچگی اوْغلانین ياراسینا درمان اوْلور. اوْغلان ۴۰ ایگید طرفیندن قاچیریلان آتاسینی قۇرتارار. دیرسه خان اوْغلونا تاخت وئریر.
۱۶۷۱-جی ایلده ایرلند
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۷۱-جی ایلده ایرلند بؤلمه:۱۶۷۱-جی ایلده اؤلکه‌لر
دیرسه خان اوغلو بوغاج خان بویو (بیرینجی بوی)
بوْیدا اوْلان اسکی رسملر و اینانجلار
بوْیدان بایاندور خانین قوْناقلیغیندا، اوْغلو اوْلان کیشی‌نین اوْتاغی آغ بوْیالی، قیزی اوْلان کیشی‌نین اوْتاغی قیزیل بوْیالی و قیز-اوْغلو اوْلمایان کیشی‌نین اوْتاغی قارا بوْیالی اوْلماق گؤرسه‌نیر. اوْلادی اوْلمایانی الله تعالی قارغاییب دئییرلر.
بوْیدا تانریدان حاجت ایسته‌مک و حاجت قبول اوْلماغی اۆچون قۇربان کسمک، یوْخسوللارا پای وئرمک و بۇنا اوْخشار ایشلر شرح ائدیلیر:
اَیلنجه اۆچون بۇغا ایله بۇغرا ساواشدیرما رسمی:
بوْیداکی شخصیتلر
بایاندور خان، دیرسه خان و بوغاج خان دده قوْرقود کیتابی‌نین بیرینجی بوْیونون اساس شخصیتلریدیرلر.
بایاندور خان
دده قورقود کیتابی‌نین دیرسه خان اوْغلو بوغاج خان بوْیوندا (بیرینیجی بوْی) بایاندور خان باره‌سینده بۇنلار یازیلیبدیر  :
قئیدلر
بؤلمه:دده قورقود کیتابی بؤلمه:دده قورقود کیتابی‌نین بویلاری
کواک تائه-هوی
کواک تائه-هوی (اینگیلیسجه: Kwak Tae-hwi) (دوْغوم:July 8, 1981 Chilgok) بیر فوتبالیست. سئول فوتبال کولوبو و جنوبی کوره میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:سئول کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:چونام دراقونز کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اولسان هیوندای کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الهلال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۱ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ اویونچولار
کورووس
کورووس (Corvus، ، Karga، Вороны، Raben und Krähen) سئرچه‌کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:سئرچه‌کیمی‌لر بؤلمه:قوش
Corvus
سیدفاضل
سیدفاضل (فارسجا: سیدفاضل), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، مرکزئ بؤلومو و الله اکبر قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
سیدفاضل کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۵۹ نفر اهالیسی و ۱۳ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۲ نفری کیشی و ۳۷ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۳۶ نفری ساوادلی و ۱۶ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
لیاندرو رموندینی
لیاندرو رموندینی (اینگیلیسجه: Leandro Remondini) (دوْغوم:November 17, 1917 ورونا) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۱۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری بؤلمه:آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لاتزیو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هلاس ورونا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:مودنا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ناپولی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۱۹۵۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
الکتریک
الکتریک، الکتریسیته یوخسا برق (یونانجا: ἤλεκτρον ēlektron، کَهرَبا دئمکدیر) الکتریک ائتکیسیندن اله گلن جریان، اساسا بیر سیرا فیزیکی ایتّیفاقلارا وئریلن آد دیر.
الکتریک چوخلو فیزیکی شکیل‌لرده اولا بیلر. میثال اۆچون، ایلدیریم، دورقون الکتریک (ساکین الکتریسیته)، الکترومغناطیس ایلقاسی و الکتریک آخیمی یا جریانی. بونلاردان آرتیق، الکتریک الکترومغناطیس دالغالاری، رادیو دالغالاری کیمی شئیلرین مئیدانا گلمه‌سینه ایمکان وئریر.
الکتریکده، الکتریک ائتگیسی باشقالاری ایله قاریشیقلی الکترومغناطیس ساحه‌لری یارادیر. الکتریک اساسا فیزیکی وضعیتلره گؤره اله گلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:فیزیک
آبرامووو، پرم دیاری
آبرامووو، پرم دیاری (Abramovo, Perm Krai Абрамово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
چارلز هاتچیسون
چارلز هاتچیسون (اینگیلیسجه: Charles Hutchison) آمریکالی اوْیونچو. ۳ دسامبر ۱۸۷۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۹  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۳۰ مئی ۱۹۴۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Charles Hutchison»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
دالکوو (ووتسکی)
دالکوو (ووتسکی) (لهیستانجا: Dalków, Łódź Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 620 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dalków, Łódź Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تیم ماترن
تیم ماترن (اینگیلیسجه: Tim Mathern) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و شومالی داکوتا ایالتین سناتور ایدی. هاروارد و قوزئی داکوتا ایالتی و لینکولن‌ده‌کی نبراسکا بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آلما آلن (سیاستچی)
آلما آلن (اینگیلیسجه:Alma Allen (politician)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:تکزاس دموکراتلاری
قینه بیسائو
بندانگشتی|سول|قینه بیسائو اؤلکه‌سی‌نین بایراغی بندانگشتی|سول بندانگشتی|سول|قینه بیسائو نقشه اوستونده یئری قینه بیسائو (اینگیلیسجه: Guinea-Bissau) بیر اؤلکه دیر و باشکندی بیسائو شهردیر. عومومی داخیلی محصولو ۳٫۰۷۱ میلیارد دولار دیر. و ۳۶٬۱۲۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناق‌لار
== گؤرونتولر ==
بؤلمه:آز توسعه ائتمیش اؤلکه‌لر بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری بؤلمه:ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی اؤلکه‌لری بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر
تورک و تاتار تاریخی
تورک و تاتار تاریخی ۱۳۳۰-جی هیجری قمری ایلده احمد ذکی ولیدی توغان یازارلیغی ایله قازانین ملت مطبعه‌سینده یاییلان کیتاب دیر. بو کیتابدا تاتارلار باخیمیندان تورکلرین تاریخیندن سؤز سۆرولوب‌دور. ولیدی توغان بو کیتابدا تاریخی ایکی بؤلوب‌دور، بیرینجی قیسم چنگیزخانین دؤولت قۇرماسیندان قازان خانلیغینین تۆشمه‌سینه‌جه و ایکینجی‌سی تاتارلارین روسیه حؤکمونه گئچندن یازار چاغیناجا. یازیچی طرفیندن بو ایکی تاریخی بؤلومون بیرینجی‌سی "استقلال" و ایکینجی‌سی "محکومیت" دؤوری آدلانیلیب‌دیر. بو کیتابین بیرینجی جزءۆنون ایلک صفحه‌سینده کیتاب آدینین آلتیندا تاتار تۆرکجه‌سینده بو سؤز یازیلیب‌دیر:
قایناقلار
بؤلمه:تورک تاریخی
لانکوم
لانکوم (اینگیلیسجه: Lancôme) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت دَب ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lancôme»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
خالد ولید
خالد ولید (اینگیلیسجه: Khaled Waleed) (دوْغوم:December 25, 1999 قطر) بیر فوتبالیست. الدحیل ایدمان کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
جیسون رابرتز (فوتبالیست)
جیسون رابرتز (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Jason Roberts (footballer)) (دوْغوم:January 25, 1978 پارک رویال) بیر فوتبالیست. قرنادا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سلاکباش، باشقیردیستان
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
جان کاردی
جان کاردی (John Cardy) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۱۹ مارس ۱۹۴۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کالیفورنیا، برکلی بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Cardy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
شتوربینو
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
مازرا
مازرا (ایتالیاجا: Masera) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۸۳ نفر ایمیش. و پیمونت اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Masera»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
مپارامبا
مپارامبا(اینگیلیسجه:Mepparamba) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بوبی جو چامپیون
بوبی جو چامپیون (اینگیلیسجه:Bobby Joe Champion) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:مینیاپولیس سیاستچیلری بؤلمه:مینسوتا دموکراتلاری بؤلمه:مینیاپولیس دوغوملو وکیللر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مارک داکاسیوس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mark Dacascos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نادر جوخدار
نادر جوخدار (اینگیلیسجه: Nader Jokhadar) (دوْغوم:October 19, 1977 سوریه) بیر فوتبالیست. سوریه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:الوحدات کولوبونون اویونچولاری
مارک داکاسیوس
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
ردوان
ردوان (اینگیلیسجه: RedOne) آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک، راک، هیپ هاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ردوان ۹ آوریل ۱۹۷۲ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بورباقنا
بورباقنا (ایسپانجا: Burbáguena) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و تروئل اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۸ کیلومتر موربّع دیر. ۸۱۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۱۸ نفر دیر.
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Burbáguena»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
۱۷۳۹-جو ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۷۳۹-جو ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۳۹-جو ایلده فرانسه بؤلمه:۱۷۳۹-جو ایلده اؤلکه‌لر
۴ مارس
۴ مارس:
آنقولا، کانزاس
آنقولا، کانزاس (اینگیلیسجه:Angola, Kansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کانزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Angola, Kansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کنت استار
کنت استار (اینگیلیسجه: Ken Starr) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. براون و دوک بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:آرکانزاس دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ورنان، تکزاس دوغوملولار
کارابوک
کارابوک تورکیه جمهوریتی‌نين  بير بؤيوك شهری‌دير. بو شهرين ۲۰۰۹ -نجی ايلده ۱۰۳٬۳۰۲نفر اهاليسی وارمیش
قایناقلار
توركجه ويكيپديا
بیرده باخ
تورکیه شهرلرینین سییاهه‌سی
بؤلمه:تورکیه شهرلری
فرانسیس نیکولاس
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تهوف (دوغو پراق)
تهوف (دوغو پراق) (چک‌جا: Tehov (Prague-East District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۹۳ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۸٫۲ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tehov (Prague-East District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
وایکینقلر
وایکینقلر — آزاد کندلیلردن توْپ‌لانان و اساساً تیجارت و قۇلدۇرلۇق اۆچۆن دنیزلرده اۆز‌ن موختلیف طایفالاردان عبارت (اساساً اسکاندیناو منشأ‌لی) سوْسیال طبقه. ۸۱۰-جۇ ایلدن باشلایاراق ۳۰۰ ایل اسکاندیناوییادا حؤکم سۆرۆبلر. ۳۰۰ ایل عرضین‌ده وایکینقلر بۆتۆن آوروپایا یۆروش ائدیبلر.
آوروپانؽن چوْخ یئرین‌ده مسکن سالان وایکینقلر گرینلندی کشف ائدیب، کریستوْف کوْلوْمب‌دان ۵۰۰ ایل اؤنجه شیمالی آمئریکایا آیاق باسان ایلک آوروپالیلار اوْلۇب، فرانسادا و ایسکاتلند-ده اؤز دؤولتلرینی یارادؽبلار.
حاکمیته گلمکلری و بیر نئچه واجیب دؤیۆشلری
آنقلو-ساکسلار و دیگر میللتلر اسکاندیناوییانؽ ترک ائتدیک‌دن سوْنرا بۇرایا دان‌لار گلیب، ۸۰۰-جو ایلده اؤز دؤولتلرینی یارات‌دؽلار. ۸۱۰-جۇ ایلده شاه قوترریکین اؤلومون‌دن سوْنرا دؤولت داغؽل‌دؽ و وایکینقلر حاکمیته گل‌دیلر. بۇنا سبب وایکینقلرین چوْخسای‌لؽ گمیلری و دنیزده گۆجلۆ ناویقاسییایا مالیک اوْلمالاری ایدی. ۸۱۴-جۆ ایلده بؤیۆک کارل‌ؽن قۇردۇغۇ فرانکلار دؤولتی وایکینقلرین و عربلرین هۆجوملارؽن‌دان سوْنرا داغؽل‌دؽ. اما وایکینقلرین دۆشمنلری بیرلشن‌ده و وایکینقلره هۆجوم ائد‌ن‌ده سوْنۇنجۇلار اۇدۇزۇردۇلار. بئله کی، وایکینقلر ۸۷۸-جی ایلده انگلیس-ده مغلوب اوْلدۇلار. ۸۹۱-جی ایلده آنقلو-ساکس شاهؽ آلفرئد، وایکینقلری مغلوب ائتدی. ائله‌جه ده فرانک اوْردوسۇ وایکینقلری مغلوبیته اۇغرات‌دؽ.
یۆروشلر
وایکینقلرین ایلک یۆروشلرین‌دن بیری بیر قروپ نوروئژلینین ۷۹۳-جۆ ایلده انگلیس-ه هۆجومۆدۆر. اوْنلار Lindsafr آداسؽن‌دا کلیسانؽ، بیر ایلدن سوْنرا ایسه وئراموس کلیساسؽنؽ داغؽدؽرلار. ۷۹۵-جی ایلده وایکینقلر مئن و آیونا آدالارؽنا هۆجوم ائدیرلر. ۸۰۲-۸۰۶-جی ایللرده بۇرالاردا کلیسالری داغؽردؽرلار. بۆتۆن هۆجوملار قیسامۆددت‌لی و قفیل اوْلۇر: وایکینقلر مۆحاریبه اعلان ائتمه‌دن گمی ایله ساحله یاناشؽب شهرلره هۆجوم ائدیر، رقیب اوْردو یؽغی‌لانا قدر اللرینه کئچه‌نی گؤتورور، ائولری یاندؽریر و گئدیردیلر. بو حادثه‌لردن ۲۰ ایل کئچه‌ن‌دن سوْنرا وایکینقلر چوْخسای‌لؽ اوْردو ییغاراق انگلیس-یه و فرانسایا یۆروشلر ائتمیش‌دیلر. فرانسایا یۆروش‌دن سوْنرا وایکینقلر انگلیس-یه دوْغرو یۆروشه کئچ‌دیلر. ۸۳۶-جی ایلده وایکینقلر ایلک دفعه لوندونا، داها سوْنرا دانلار (۶۰۰ گمی‌دن چوْخ) اولان اوْردو ایله برمن-ــه هۆجوم ائتدیلر. شهر ائله وضعیته سالین‌دی کی، یئپیسکوپون رئزیدئن‌سییاسی برئمئن‌دن کؤچورول‌دو. ۸۵۱-۸۵۲-جی ایللرده یئنی‌دن انگلیس- اوزرینه یۆروش ائد‌ن وایکینقلر لوندون و کئنتئربئرری شهرلرینه هۆجوم ائتدیلر؛ بو یۆروش‌ده ۳۵۰ گمی ایشتیراک ائدیردی.
وایکینقلرین ایلک دؤولتلری
۸۶۶-جی ایلده پایؽزدا تولفان ۲۰.۰۰۰-لیک وایکینق اوْردوسونو گمیلرله ایسکاتلندیا گؤتوروب چؽخاریر بو زامان بوردا شرقی انگلیس- دؤولتی وار ایدی. بۇرادا قؽش کئچیریب گلن ایلین اوولین‌ده ایسه دئنلو دؤولتی یارادؽرلار. ۸۷۸ ایلده نهایتکی اۇزون سۆره‌ن مۆحاریبه‌نین سوْنۇن‌دا آنگلو-ساکسلار وایکینقلری توْرپاغلارؽن‌دان قوْوۇرلار اما بو زامان یئنی وایکینق فلوْتو انگلیسه و فرانسایا دوْغرو یۆروش ائدیر.۸۸۰ ایلدن ۹۱۱ ایله‌دک وایکینقلر فرانسانؽن بیر چوْخ شهرلرینه هۆجوم ائدیب گلیب پاریسه چاتمؽش‌دؽلار.۴۰.۰۰۰ وایکینق اوْردوسونو گؤروب تشفیشه دۆشموش فرانسؽزلار پول وئرمکله جانلارؽنی خلاص ائدیرلر. وایکینقلر فرانسانؽن شیمال-قرب طرفینه کئچیب بۇرادا قالؽرلار.۹۱۱ ایلده فرانسا کرالی کارل ۳-جۆ وایکینق هؤکمداری روللون-آ ایشغال ائتدییی توْرپاغلاری باغؽشلاییر و ۹۱۱ ایلدن نورماندؽیا یارانؽر. ۹۰۰-۹۳۵ ایلده ایندیکی دانؽیا دؤولتی اراضی‌سین‌ده بؤیۆک بیر شاه‌لیق یارانؽر. ۱۰۱۶ دانؽیالی وایکینقلر انگلیس-ده حاکمیتی اؤز اللرینه آلؽرلار.
۳۰۰ ایل عرضین‌ده گئدن یۆروشلر آوروپادا چوْخ سای‌لؽ وایکینقلر دؤولتینین یارانماسؽیلا بیتمیش‌دیر.
وایکینقلرین ائولری
وایکینق ائولری چوْخ زامان بیر اوْتاق‌لی اوْلوردو. وارلؽ وایکینقلر داها بؤیۆک ائولرده یاشایؽردؽلار. وایکینقلر چوْخ زامان تاختادان ائو تیکیردیلر، اما گرینلند و ایسلند-ده تاختا آز اوْلماسی سببین‌دن ائولری یئرلی داشلارؽن کمکی ایله تیکیردیلر. بۇرادا دیوار ائننی‌لیگی ۹۰ سانتیمئتر تشکیل ائدیردی. ائوین اورتاسؽن‌دا ایسه مانقال اوْلوردو، بۇرادا یئمک حاظیرلاناردی.
وایکینقلرین سیلاحلاری
‎ اسکاندیناوییا ساکینلری قدیم زامانلاردان نیزه‌لر ایشلدیردی بۇنا ثبوت آرخئولوژی تاپؽنتیلاردیر. وایکینق نیزه‌سی دیگر نیزه‌لردن اؤز آغؽرلیغی ایله فرقله‌نیردی. بۇ نیزه‌لر آتؽلماق اۆچۆن دئییل، دؤیۆش‌ده ایستیفاده اۆچۆن ایشله‌نیردی. اما وایکینقلرده ائل‌جه ده آتماق اۆچۆن نیزه‌لر ده مؤوجود ایدی. وایکینق بالتاسی ۹۰ سانتیمئتر اۇزونلوغون‌دا ایدی. بالتانؽ دؤیۆش‌ده راحت ایستیفاده ائتمک مۆمکون ایدی. بئله کی، بیر دقیق ضربه‌دن سوْنرا ایکینجی‌سینه احتیاج قالمؽردی.بالتا هۆجوم‌دا چوْخ یاخشی ایدی، اما مدافعه‌یه یارارسیز ایدی. بالتالار وایکینقلر آراسؽن‌دا چوْخ مشهور ایدی. بئله کی، وایکینق هؤکمدارلاری ائیریک خارالدسوْن و ائیریک بلودئکس (قان‌لی بالتا لقبی ایله تانؽنان) بالتادان ایستیفاده ائدیردی.نوْرمانلارؽن قاستینقس دؤیۆشون‌ده قلبه‌نین اساس فاکتورو وایکینقلرین داها گۆجلۆ سیلاحلاری ایدی.
وایکینقلر دؤورون‌ده آوروپادا ان مشهور سیلاح قؽلینج ایدی اسکاندیناوییادا ایسه سکراماساک‌سام آدلی قؽلینجلار وار ایدی.بۇنلار بیر اۆلگۆجلۆ اۇزون تیپ‌لی قؽلینجلار ایدی. ایللر اؤتدوکجه قؽلینجلار اسکاندیناوییادا دییشیر و ایندیکی زامان‌دا وایکینق قؽلینجی کیمی تانؽنان قؽلینجا چئوریل‌دی. اسکاندیناوییا قؽلینجی اۇزون و آغؽر ایدی. اسکاندیناولار اؤز سیلاحلارؽنا آد قویوردولار بئله کی چوْخ ایشلنمیش سیلاحلارا اسکاندیناولار چالؽشیردی یاددا قالان آد وئرسینلر مثلاً "دؤیۆش اوْدو" کیمی. وایکینق بالتالاری و قؽلینجلاری قیزیل و گۆموشله بزنیلیردی. ان گؤزل سیلاح بزک اصوللارؽن‌دان بیری سیلاح توتاجاغی دوزلدرکه‌ن توتاجاغا هم میس، هم ده گۆموش یئریدیریل‌دی بونونلا دا سیلاحین توتاجاغی آغ-قارا اوْلۇردو.
وایکینق زیرئهلری اؤز تیپینه گؤره ایسپارتا زیرئهلرینه اوخشاردؽلار. بونو ۱۰-جو عصرین دبیلقه‌سینه باخدؽق‌دا (حال حاضردا اولان شکیل) بیلمک اولار. ائل‌جه ده بعضی منبع‌لره گؤره وایکینقلر دؤیۆشه آت فورمالی دبیلقه‌لرده گئدیردیلر.
وایکینقلرین گمیلری
وایکینقلرین گمیلری اوْنلارؽن ان بؤیۆک نالیتلری ایدی. وایکینقلر چوْخ واخت اؤز گمیلرینی شئیرلرده تصویر ائدیردیلر. نیسبته‌ن یۆنگول گمیلرله وایکینقلر قفلته‌ن هۆجوملار ائدیردیلر. گمیلرین منفی جهتی اوْنلارؽن چوْخ اۆزه بیلمه‌مکلری‌دیر. وایکینق گمیلری دیگر گمیلردن آوارلارؽن سایؽ آیؽریردی،بئله کی ان مینیمال اؤلچولو وایکینق گمی‌سین‌ده ۱۳ جوت آوار واردیر. ایلک گمیلر ۴۰-۸۰ نفر داشؽماق قابیلیتینه مالیک ایدی. بیر چوْخ ایری وایکینق گمیلری رنگله‌نیردیلر. وایکینق گمی‌سینین اوجون‌دا چوْخ واخت اژداها باشلاری اولاردی. گمینین آرخاسین‌دا ایسه چوْخ واخت آژداها قۇیروغلاری تصویر اوْلوناردی. گمینین قۇرولوشونا اساساً گمی کۆله‌یه عکس ده اوزه بیلردی. بیر نئچه وایکینق گمی‌سی ایسه بیزیم وخته قدر اسکاندیناوییا موزه‌لرین‌ده ساخلانؽلیر. ان مشهور تاپؽنتی ۱۸۸۰ ایلده تاپؽلمیش بیزیم عصردن اؤنجه ۹۰۰-جۆ ایله عایید اولان گمی‌دیر. بو گمینین ۲۳.۳ مئتر اۇزون‌لوغو و ۵.۳ مئتر ائننی‌لیگی وار، همچینین گمینین ۳۲ آواری وار. گمی‌ده ۳۲ قالخان وار.
وایکینقلرین دینی
وایکینقلار قۇزئی آللهلارؽنا اینانؽردؽلار بولار اودین،تور،تیر،فرئیا و باشقالارؽ ایدیلر.مثلن اؤز دینلرینه گؤره اولار دؤیۆشلرده دۆشمانلارؽنا قارشؽ رحم‌سیز اوْلۇردولار،اوْنلارؽن اینانجلارؽنا گؤره الین‌ده سیلاحنان اؤلن دؤیۆش‌چو اودین-این آسقاردا-والقال‌لو گؤی‌ده‌کی سارایینا دۆشه‌جکلر اورادا ایسه پیرلارده و مشق دؤیۆشلرین‌ده راقنارئکه-جن (اللهلارؽن اؤلومونه‌جه‌ن) یاشایاجاغلار.بۆتۆن قوْرخاقلار و قۇللار شر دونیاسی خئل-آ دۆشوردولر اورادا ایسه دونیانؽن سوْنوناجان قالؽردؽلار.
تانؽنمیش وایکینقلر
ائریک توروالدسوْن(کوره‌ن)- گرینلندی کشف ائد‌ن نوروئژ اصیل‌لی ایسلند وایکینقی گرینلنددا بیر نئچه مسکن سالیب و اؤمرونون سوْنۇناجان ایسلندیا گئده‌رک اورادان "یاشؽل توْرپاغا" کؤچریلر گؤتوروب. لئیف ائریکسسوْن – شیمالی آمئریکایا آیاغ باسان ایلک آوروپالی کوره‌ن ائریک-این اوغلو گرینلندین هؤکمداری
بؤلمه:وایکینقلر بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر
کالدهاری
کالدهاری(اینگیلیسجه:Kaldhari) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۱۰٫۷ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
روبین لایولی
روبین لایولی (اینگیلیسجه: Robyn Lively) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۷۸–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robyn Lively»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
پاکوشووکا
پاکوشووکا (لهیستانجا: Pakoszówka) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودکارپاتسکیه اوستانینده یئرلشیر.
اچولا، آلاباما
اچولا (اینگیلیسجه: Echola, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
پاکوشووکا
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
اچولا، آلاباما
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پاکوشووکا
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pakoszówka»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دونالد ئی. ویلیامز.جی.
'''دونالد ئی. ویلیامز.جی.''' (اینگیلیسجه: Donald E. Williams Jr.) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و کانتیکت ایالتین سناتور ایدی. سیراکیوس بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
آلتن (تکزاس)
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
استوهقزامید
استوهقزامید (آیوپاک آدی: 1-[(4-acetylbenzene)sulfonyl]-3-cyclohexylurea 4-acetyl-N-(cyclohexylcarbamoyl)benzenesulfonamide, Acetohexamide, أسيتوهكساميد، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۲۴٫۳۹۵ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
کروکودیلوس پالوستریس
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:تیمساح بؤلمه:Reptilia
واقامون
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ویتنئی پوینت، نیویورک
ویتنئی پوینت (اینگیلیسجه: Whitney Point, New York) آمریکانین نیویوک ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۷۹۱ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۹۰۱ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نوووشیپونووو
نوووشیپونووو (Novoshipunovo Новошипуново) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
چآدان
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
خیال قیزلار
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۰۶-جی ایلین فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکانین ملودرام فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:ارامونت پیکچرز فیلملری
شوبورووو
شوبورووو (Shoborovo Шоборово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
لیک بل
لیک بل (اینگیلیسجه: Lake Bell) آمریکالی یازیچی و اوْیونچو ۲۴ مارس ۱۹۷۹ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
پیلنویل، نیویورک
پیلنویل، نیویورک (اینگیلیسجه:Palenville, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۳۷ نفر ایمیش و ۸٫۶۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۷۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قروباما ارینا ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Groupama Aréna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پیلنویل، نیویورک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Palenville, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قروباما ارینا ایستادیومو
قایناقلار
بؤلمه:ایستادیوملار
پیلنویل، نیویورک
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۱۵ چاناق‌قالا کؤرپوسو
۱۹۱۵ چاناققالا کؤرپوسو (تورک: 1915 Çanakkale Köprüsü) تورکیه نین چاناق‌قالا اوستانی‌ نین لاپسکی و گلی‌بولو شهرلری آراسیندا یئرلشن آسما کؤرپودور. چاناققالا بوغازی‌نین ایلک، مرمره بؤلگه‌سی نین ایسه بئشینجی آسما کؤرپوسودور. کؤرپو 2022-جی ایل مارس 18-ده ایستیفاده‌یه وئریله‌جکدیر. ایستیفاده‌یه وئریردیگی زامان 2023 مترله اورتا مسافه‌ ایله ژاپون داکی آکاشی‌کای‌کیو کؤرپوسونو گئچه‌رک 4.608 مسافه ایله دونیانین ان اوزون آسما کؤرپوسو اولاجاق. بؤلمه:تورکیه
هونتینقدون، تنسی
هونتینقدون (اینگیلیسجه: Huntingdon, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۸۲۵ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۸۷۴-جو ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۷۴-جو ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
ماکاها، هاوایی
ماکاها، هاوایی (اینگیلیسجه:Mākaha, Hawaii ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۲۷۸ نفر ایمیش و ۱۳٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و هاوائی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mākaha, Hawaii»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دالیووا
دالیووا (لهیستانجا: Daliowa) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودکارپاتسکیه اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daliowa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ماکسیمووکا، ولادیمیر اوبلاستی
ماکسیمووکا، ولادیمیر اوبلاستی (Maximovka, Vladimir Oblast Максимовка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
قراندویو، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
جنیفر دودنا
جنیفر دودنا (Jennifer Doudna) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۹ فوریه ۱۹۶۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کالیفورنیا، برکلی بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ بیوشیمی ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jennifer Doudna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
خرچنگکیمی‌لر
خرچنگکیمی‌لر (Crustacean، ، Kabuklular، Ракообразные، Krebstiere)  دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار
خرچنگ‌کیمی‌لر
استن قتز
استن قتز (اینگیلیسجه: Stan Getz) آمریکالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. استن قتز ۲ فوریه ۱۹۲۷ تاریخینده فیلادلفیا شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۶ ژوئن ۱۹۹۱ میلادی تاریخینده Malibu شهرینده وفات ائدیب.
اکیانو
اکیانو (ایتالیاجا: Acciano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Acciano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
بوبی دوبوز
بوبی دوبوز (اینگیلیسجه:Bobby DuBose) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. فورت لادردیل شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
کامانچا
کامانچا — سیم‌لی موسیقی آلتی، آذربایجان و ایران ین ان قدیم موسیقی آلتلرین‌دن بیری‌دیر. اساساً موغام‌ دا ایستیفاده اوْلونان آلت‌دیر. قدیم دؤورلردن بری ایستیفاده اوْلونور و مشهوردور. آذربایجان‌دا چوْخ‌لو سایدا کامانچا موسیقی‌چیلری وار.
سؤز آچی‌می
"کامانچا" سؤزو فارسجا "یای، قؤوس" دمک‌دیر، -چا ایسه کیچیلتمه شکیل‌چی‌سی‌دیر. آلت فارسلارا تورکلردن کچیب. سؤزون تورکجه قارشی‌لیغی "قیشک"دیر.
دیگر آدلاری
"کامانچا" آدییلا بۇ آلت آذربایجان‌دا، ایران‌دا، قافقازدا بیلینیر. میصرده اوْنا "کامانقا" دئییلیر، اوْرتا آسیادا - قیشک. تۆرکیه‌ده "ایکیلیق" آدلانیر، چونکی ایکیسیم‌لی کمپانلا چالینان قدیم قوپوزا بنزییر ؛ "کمنچئ" کیمی بیلینه‌ن آلت ایسه آذربایجان کامانچاسین‌دان بیر آز فرق‌لنیر.
تاریخچه
اۇزمانلار کامانچانین اوْرتا آسیادان یا دا هیندوستان‌دان گلدیینی یازیر.
نظامی گنجوینین "خوسروو و شیرین" پوماسین‌دا کامانچا بئله تصویر ائدیلیر: کمپان موسا کیمی یانیر، اینلییر، چالان خانه‌ن‌دنی دوروب دینلییر. اوْخویان بیر گؤزل قزل باشلادی بۇ کیفی-ایشرتی چوْخ آلقیشلادی.