cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ترنتون دؤیوشو
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۷۷۶-جی ایلده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
آینالوا، هاوایی
آینالوا (اینگیلیسجه: Ainaloa, Hawaii) آمریکانین هاوائی ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۲۹۶۵ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پرزلنتس، روسیه
پرزلنتس، روسیه (Pereselenets Переселенец) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آمور اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمور کندلری
هورنبروک، کالیفورنیا
هورنبروک، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Hornbrook, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۸ نفر ایمیش و ۳٫۰۴۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۶۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hornbrook, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سوئیس لایف
سوئیس لایف (اینگیلیسجه: Swiss Life) آکتسینقزلشافت شیرکت‌دیر و آلمان‌دا یئرلشیب و سهامی بورس‌دا آلیش وئریش اوْلونور. بۇ شیرکت مالییه ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Swiss Life»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
کاسامیچولا
کاسامیچولا (ایتالیاجا: Casamicciola Terme) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۳۶۳ نفر ایمیش. و کامپانیا اوستانیندا یئرلشیب.
ایست دنیس، ماساچوست
ایست دنیس، ماساچوست (اینگیلیسجه:East Dennis, Massachusetts ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۵۳ نفر ایمیش و ۱۲٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و ماساچوست ایالتینده یئرلشیب.
کاسامیچولا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
ایست دنیس، ماساچوست
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«East Dennis, Massachusetts»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کاسامیچولا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Casamicciola Terme»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
یلووکا، بوریاتیا
یلووکا، بوریاتیا (Yelovka, Tunkinsky District, Republic of Buryatia Еловка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
دیود
سول|بندانگشتی|alt=دیودلار|چئشیتلی دیودلار
دیود نوعلاری
زئنئر دیود تونل دیود ایشیق یایان دیود (LED) فوْتوْ دیود
بؤلمه:الکترونیک
قوندر, هاریانا
قوندر, هاریانا (اینگیلیسجه:Gonder, Haryana) هیندوستان اؤلکه‌سینین هاریانا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پراق، اوکلاهوما
پراق، اوکلاهوما (Prague, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۳۸۶ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۵۲۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۳۰۸ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Prague, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اوکلاهوما ایالتین شهرلری
ریورساید، نوادا
ریورساید، نوادا (اینگیلیسجه:Riverside, Nevada ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و نوادا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Riverside, Nevada»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کانتون، تکزاس
کانتون، تکزاس (Canton, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 136.4 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 3581 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
نثر
بندانگشتی|بیر نثر یازی نثر اینگیلیسجه: (prose) ساده و بزک سیز یازی دیر. بو نووع یازی دا قافیه مصرع و دیگر بزنمه لر یوخدور. بو نووع یازی چوخ یئرلرده ایشله‌نیر بیلیمسل یازی لار دانیشماق لار ، خبرلر ، آنالیز لر و... .نثرین قارشیسیندا نظم دیر. نثر یازیسی رومان لاردا و ناغیللاردا دا ایشله‌نیر.
قایناقلار
بؤلمه:ادبیات
بدوورث
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
۱۹۴۱-جی ایلده کانادا
بۇ مقاله ۱۹۴۱-جی ایلینده کانادادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۱-جی ایلده کانادا بؤلمه:۱۹۴۱-جی ایلده اؤلکه‌لر
فیقا (شارکیچی)
فیقا (شارکیچی) (اینگیلیسجه: Vega) ایسپانیالی اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. فیقا (شارکیچی) ۱۸ فوریه ۱۹۷۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کودسار
کودسار (اینگیلیسجه:Kodesar) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۹۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جزیره عملیاتی (۲۰۱۵)
''جزیره عملیاتی (۲۰۱۵) (اینگیلیسجه: Cizre operation (2015)) جیزره و تورکیه یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cizre operation (2015)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لئونید آندریف
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Leonid Andreyev»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:روسیه یازیچیلاری
مصطفی سیفی
مصطفی سیفی (اینگیلیسجه: Mostafa Seifi) (دوْغوم:October 22, 1985 قزوین) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
شاکلفوردز، ویرجینیا
شاکلفوردز (اینگیلیسجه: Shacklefords, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ابانق-امبانق
ابانق-امبانق (اینگیلیسیجه: Abong-Mbang) کامرون اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
فرانسیس ویلکینزون پیکنز
فرانسیس ویلکینزون پیکنز (اینگیلیسجه:Francis Wilkinson Pickens) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. جورجیا بیلیم‌یوردو و گونئی کارولینا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین روسیه‌ده‌کی سفیرلری بؤلمه:گونئی کارولینا دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
الک ریدج، یوتا
الک ریدج (اینگیلیسجه: Elk Ridge, Utah) آمریکانین یوتا ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۷۱ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۴۰۵۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تبیان اللغات الترکی علی لسان قانیقلی
تبیان اللغات الترکی علی لسان قانیقلی عربجه یازیلان تورک دیلی اۆچون سؤزلوک‌دور. خوارزم ایله قانیقلی تورکلرینین سؤزجوکلری بۇ سؤزلوکده یئرلشیبلر. بۇ کتاب، ابن مهنا و احمد منیری کیمی دیل بیلگه‌لری و شرفنامه ابراهیمی ایله فرهنگ جهانگیری کیمی کیتابلار اۆچون قایناق اوْلوب‌دور اما گونوموزه ال یازماسی چاتماییب‌دیر.
تورکجه ـ قنقل‌جه اولان بو سؤزلۆیۆن یازیچیسی حله‌لیک بیزه آیدین دئییل. بو سؤزلۆک قمری دوققوزونجو قرنین ایکینجی یاری‌سیندا قلمه آلینمیشدیر.
قایناقلار
بؤلمه:تورک ادبیاتی بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر بؤلمه:تورکجه اثرلر
عثمان باکال
عثمان باکال (اینگیلیسجه: Otman Bakkal) (دوْغوم:February 27, 1985 Eindhoven) بیر فوتبالیست. هولند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کاداپارتی
کاداپارتی (اینگیلیسجه:Kadaparthy) هیندوستان اؤلکه‌سینین تلانقانا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۷٫۰۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تشتشکوویتسه
تشتشکوویتسه (چک‌جا: Čečkovice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۰۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۳ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
کوملسک
بؤلمه:لهیستان شهرلری
تشتشکوویتسه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Čečkovice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کوملسک
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kumelsk»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
واندربیلت، میشیقان
واندربیلت (اینگیلیسجه: Vanderbilt, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۷۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۲۰۱۰-جو ایلده غنا
بۇ مقاله ۲۰۱۰-جو ایلینده غنادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۰-جو ایلده آفریقا بؤلمه:۲۰۱۰-جو ایلده اؤلکه‌لر
استیو جابز
استیوئن پاول جابز (انگلیسیجه: Steven Paul Jobs) (د. 24 فئورال 1955-5 اوکتیابر 2011)، تانینمیش آمریکا ایش یارادان و بیزنئسمنی.بیلگی سایار ایشلرینده ان آدلیم چالیشان 1976 دا اپل شیرکتین اوز یولداشی استیو وزنیاک ائیله بیرلیقدا قوردولار.بیرینجی بیلگی سایار کی دوزتدیلر.اپل 1 آدلاندی.1977 ده ایکنجی ورژن اپل 2 آدیلا دوزلیندی. جابز پیکسار شیرکتی نین ایجراچی دیرئکتورو ایدی؛ 2006-جی ایلده پیکسار شیرکتی والت دیزنی شیرکتی نی الده ائتدیکدن سونرا اونون دیرئکتورلار شیرکتینین عوضوو اولور.
پت پریست
پت پریست (اینگیلیسجه: Pat Priest (actress)) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pat Priest (actress)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
تشولو دؤیوشو
''
گؤرونتولر
بؤلمه:ساواشلار
بوب کونلئی
بوب کونلئی (اینگیلیسجه: Bob Conley) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۶۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱.یوز ایل آمریکالی موهندیسلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:نرت مرتل بیچ، گونئی کارولینا دوغوملولار
ایبل کورزینیاوسکی
ایبل کورزینیاوسکی (اینگیلیسجه: Abel Korzeniowski) لهیستانلی بسته‌چی و موسیقیچی - کلاسیک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ایبل کورزینیاوسکی ۱۸ ژوئیه ۱۹۷۲ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
اوقارخود
اوقارخود(اینگیلیسجه:Ugarkhod) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مونتاین هوم، تکزاس
مونتاین هوم (اینگیلیسجه: Mountain Home, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۷۹ -جو ایلده قۇیولموش‌دور.
اسوالد اشپنقلر
اسوالد اشپنقلر (Oswald Spengler، دوْغوم تاریخ:May 29, 1880، اؤلوم تاریخ:May 8, 1936) آلمانلی یازیچی
یاشاییش
بۇ آلمانلی یازیچی بلنکنبورق (هارتس)دا آنادان اوْلوب و مونیخ بایرندا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلمان یازیچیلاری
سوتلوی، هشترخان ویلایتی
سوتلوی، هشترخان ویلایتی (Svetloye, Astrakhan Oblast Светлое) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و هشترخان ویلایتینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری
کونا کاساله
کونا کاساله (ایتالیاجا: Conca Casale) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۵۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و مولیزه اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Conca Casale»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
سیدنی متروسو
thumb|سیدنی متروسونون خریطه‌سی سیدنی متروسو بیر شهری قاطار دی کی اوسترالیا اؤلکه‌ سینین سیدنی شهر ینده یئرلشیب دی.
قایناق‌لار
بؤلمه:سیدنی متروسو بؤلمه:اوسترالیاداکی مترولار
دیک میلر
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار بؤلمه:نیویورکلو نیظامیلر
اویغور دیلینین ایضاحلی لوغتی
اویغور دیلینین ایضاحلی لوغتی (اویغور تورکجه‌سی: ئۇيغۇر تىلىنىنڭ ئىزاھلىق لۇغىتى) اویغورجا-اویغورجا یازیلان سؤزلوکدور. بو سؤزلوکده ۶۰ مینه یاخین عیبارت یئرلشیب‌دیر. بو سؤزلوگون گیریش سؤزونده گلیب‌دیر:
ادوارد ایموانکلید
ادوارد ایموانکلید (Edward Imwinkelried) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ادوارد ایموانکلید سان فرانسیسکو بیلیم‌یوردو,دا درس اوْخویوب.
اویغور دیلینین ایضاحلی لوغتی
قایناقلار
بؤلمه:تورک ادبیاتی بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر
ادوارد ایموانکلید
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edward Imwinkelried»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
سنس (شیرکت)
سنس (شیرکت) (اینگیلیسجه: Sonos) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت الکترونیک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. باش مرکزی سنتا باربارا، کالیفورنیا شهرینده یئرلشیر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱٬۴۵۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sonos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
اسد بن هاشم
اسد بن هاشم ، هاشم بن عبدمناف اوْغلودور و علی بن ابیطالب آناسی فاطمه بنت اسدین آتاسی‌دیر. محمد اسلام نبی‌سینین بؤیوک آتاسی عبدالمطلبین(شیبه بن هاشم) قارداشی‌دیر. قیزی فاطمه بنت اسدی، قارداشی اوْغلو ابوطالب بن عبدالمطلب ایله ائولندیرمیش‌دیر.
فلاندرز، نیوجرسی
فلاندرز، نیوجرسی (اینگیلیسجه:Flanders, New Jersey ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیوجرسی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Flanders, New Jersey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
حسن باقری
غلامحسین باقری افشردی آدلیم حسن باقری (دوغوم:۲۵ بایرام آیی ۱۳۳۴ تهران – شهادت ۹ دوندوران آیی ۱۳۶۱ فکه) — ایرانلی بیر قوشونچوایدی. ایران عیراق ساواشیندا ایران اینقلاب اوردوسوندا اوردوباشی یاردیمجیسی ایدی. رمضان ساواشیندا و فتح المبین ساواشیندا و خیبر ساواشیندا اوردو باشچی‌سی اولموشدور.
غلامحسین باقری افشردی‌نین کؤکو آذربایجان تورکو و دوغو آذربایجان اوستانی نین افشرد کندیندن‌ایمیش، کی سوْنرالار عائیله‌سی تهران شهرینه کؤچموش و او تهراندا دونیایه گؤز آچدی.
بدمینتون قلوکسترشایر
بدمینتون قلوکسترشایر (اینگیلیسی‌جه: Badminton, Gloucestershire) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 271 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
۱۸۸۷-جی ایلده شیلی
بۇ مقاله ۱۸۸۷-جی ایلینده شیلیده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۷-جی ایلده شیلی بؤلمه:۱۸۸۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
قافقاز
قافقاز — جوغرافی بؤلگه.
اتیمولوژی(دیلین کؤکلرینی آراشدیرما بیلیم)
روم تاریخچی‌سی قای قولی سوْلین اؤزونون "دۆنیا معجزه‌لری حاق‌دا" اثرینده یازیر کی، ساکالار قافقاز داغلارینی "کرووکاس" آدلاندیریر، و بۇ، سکیفجه "قاردان آغاران" دئمک‌دیر.
عۆمومی معلومات
قافقازین شرق سرحددی‌نین خزر دنیزی، غربی‌نین ایسه قارا دنیز اوْلدوغو قبول ائدیلیر آنجاق شیمالی و گونئی سرحدلری حاقیندا کونسنسوس یوْخدور. شیمال‌دا فیزیکی-جوغرافی سرحد کوما-مانیچ چؤکک‌لییی، حاضیرکی اینضیباطی بؤلگویه گؤره ایسه کراسنودار و ایستاوروپول ویلایتلری‌نین و داغیستانین شیمال سرحدلری حساب ائدیلیر. بعضاً قافقازا شرطی اوْلاراق کالمیکیا دا داخیل ائدیلیر.
شیمالی قافقازین بؤیوک حیصّه ‌سینین تاریخی-ائتنوقرافیک اوْلاراق روس چؤللرینه و آشاغی وولقابویونا داها یاخین اوْلدوغو نظره آلیندیق‌دا ایسه قافقازین شیمال سرحددینی کوبان چایی بویونجا، کوما، مالکئ و تئرئکا تپرین‌دن کئچیرمک اوْلار. بئله‌لیک‌له کراسنودار ویلایتی‌نین جنوبو، آدیگئی، قاراچای-چرکز، کاباردین-بالکار،و داغیستانین بؤیوک بیر بؤلومو بۇ بؤلگه‌یه داخیل اوْلور.
جنوب سرحدلرینی سیاسی اوْلاراق آذربایجان جومهوریتی، ائرمنیستان و گورجیستان ایله ایران و تورکیه‌نین سرحدلری تشکیل ائدیر.
جوغرافیاسی
قافقازین چاغداش اراضیسی ۴۴۰.۴ مین km² تشکیل ائدیر. اهالی‌سی ۳۰ میلیون. نفردیر.
قافقازین فیزیکی-جوغرافی مؤقیعتی
فیزیکی-جوغرافی بؤلگویه گؤره آسیایا عایید ائدیلیر، لاکین بۇرادا یئرلشن اؤلکه‌لر آوروپانی سئچیم ائتمیش لر و اوْنون قۇروملارینا داخیل ائدیلمیشدیر. قافقاز مۆلاییم و سوبتروپیک ائنلیکلرین تماس زوناسیندا یئرلشیر.
ژئوسیاسی اهمیتی
تا قدیم‌دن قافقاز بیزانس ایمپیراتورلوغو، ساسانیلر، عرب خیلافتی، آلتین اوردو، روسیه ایمپیراتورلوغو و اوروپا کیمی قوه‌لرین سیاسی و مدنی توققوشماسینا شاهیدلیک ائتمیشدیر، آنجاق هئچ بیری بۇ اراضییه تماماً حؤکم ائتمه‌یه نایل اوْلمامیش‌دیر. بؤلگه زنگین یئرآلتی خام ماده احتیاطینا صاحیب‌دیر و تاریخی اوْلاراق تیجارت یوْللارینین کسیشمه نقطه‌سی اوْلموش‌دور. تاریخی ایپک یولو بورادان کئچمیشدیر.
بۇرادا دا بؤیوک کۆتله‌لرین حرکتینه الوئریش‌لی کئچید یوْخدور. بئله‌جه غرب و اوْرتا قافقازلار دیک، سوْن درجه کله-کؤتور و کئچید وئرمین خۆصیّتلری سببی‌له روسیهیا قارشی مقاومت گؤسترن قافقازلیلارین سوْن سیغیناجاقلارینی تشکیل ائتمیشدیر. شرق قافقازلار ایسه، داریال کئچیدین‌دن آبشئرون یاریماداسینا قدر اۇزانار.
دمیرقاپی کئچیدی
داریال‌دان باشقا ایکینجی اهمیت‌لی کئچید دربندیر. بو کئچید خزر دنیزی ساحلی بویونجا اۇزانیر و گئنیش‌لییی ۱.۵ ایله ۳۰ km آراسیندا  دییشیر.
اتنیک و دینی قۇرولوش
بۇرادا یاشایان خالقلار دیللرینه گؤره ۳ قروپا بؤلونور:
ایسلام (شیعه و سون‌نی‌لیک) و مسیحیت‏ دینلری اساس دینلردیر. موسوی‌لیک دینی‌نین نماینده‌لری ده مؤوجوددور. تاریخی اوْلاراق قافقاز مزدیسنا دینی‌نین مرکزلریندن ساییلیر.
ایقتصادیاتی
طبیعی شرایطی، زنگین طبیعی احتیاطلارا مالیک اوْلان قافقاز بؤلگه و چیفتلیک (مزرعه) صنایع-آقرار کاراکتری داشیییر. اۆستون یئری صنایع توت‌سا دا قافقاز بولگه نین‌دا کند چیفتلیک (مزرعه) دا گۆج‌لو اینکیشاف ائتمیشدیر. بؤلگه اراضیسینده اۆستون یئری تولید صنایع ساحه‌لری تۇتور. نفت-قاز ، فیلیز ، هیدروئنئرژی، رئکرئاسییا احتیاطلارینین ایستیفاده‌سی اساسیندا قافقازدا نفت-قاز صنایع‌سی گۆج‌لو اینکیشاف ائتمیشدیر. اوْنون ایری مرکزی آذربایجانین باکی صنایع رایونون‌دا بۇرادا ایلده ۵۰ میلیون. تونا قدر نفت ، ۲۶ میلیون م³ قاز (۲۰۱۰-جو ایلده) حاصیل اوْلونموش‌دور. شیمالی قافقازدا نفت-قاز تولیدی اساساً چئچئنیستان، داغیستان، کراسنودار و ایستاوروپول‌دا اینکیشاف ائتدیریلیر. اوّللر نفت و قازی روسیه نین دیگر رایونلارینا گؤندریردیلر، حاضیردا همین یئرلرده ایستیفاده ائدیلیر. باکی، کراسنودار، مایکوپ‌دا نفت ائمالی فابریکالاری یئرلشیر.
الکتریک انرژی‌سی اساساً یئرلی یاناجاق و سئس-لر حسابینا اینکیشاف ائتدیریرلیر. آذربایجان‌دا و ائرمنیستان‌دا ایستی‌لیک الکتریک مرکزلاری اۆستونلوک تشکیل ائدیر. علاوه اوْلاراق ائرمنیستان‌دا متسامور آئس فعالیّت گؤستریر. بؤلگه اۆچون تهلوکه یارادیر. آذربایجان‌دا درئس-لر مینگچئویر، شیروان، باکی‌دا فعالیّت گؤستریرلر. ایئم-لر گنجه، سومقاییت شهرلرینده‌دیر. سوْن ایللر اؤلکه‌نین مۆختلیف رایونلاریندا مودول الکتریک مرکزلار تیکیلمیش‌دیر (آستارا، قوبا و س.). ان ایری سئس-لر کاسکاد شکلینده کور چایی اۆزرینده سالینمیش‌دیر. مینگچئویر، شمکیر، یئنی کند، ترتر چاییندا سرسنگ سس، آراز چایینین نخچیوان ایران سرهددینده بیرگه سئس سالینمیش‌دیر. سوْن ایللرده آذربایجان‌دا آلتئرناتیو انرژی قایناق‌لریندن ایستیفاده آرتیر. گورجوستان‌دا ایستی‌لیک مرکزلاری ایله یاناشی هم ده چوْخ سایدا سئس فعالیّت گؤستریر. اوْنون اینقوری، ریونی، کور چای اۆزرینده سئسلر واردیر. شیمالی قافقازدا الکتریک انرژیسینین اساس حیصّه ‌سینی ایئس-لر وئریر. ترک، سولاک و ب.چایلار اۆزرینده سس-لر تیکیلیب‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:قافقاز
لئونتیوس پیلاتوس
لئونتیوس پیلاتوس (Leontius Pilatus) یازیچی -
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Leontius Pilatus»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
تایرن دیویس
تایرن دیویس (اینگیلیسجه: Tyrone Davis) آمریکالی شارکیچی و موسیقیچی - سول، ریتم اند بلوز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. تایرن دیویس ۴ مئی ۱۹۳۸ تاریخینده قرینویل، میسیسیپی شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۹ فوریه ۲۰۰۵ میلادی تاریخینده هینسدیل، ایلینوی شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
پودوژ
پودوژ (Pudozh) (Пудож) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و کارلیا جومهوریتینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 9698 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
۱۹۴۷-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۹۴۷-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۷-جی ایلده ایرلند بؤلمه:۱۹۴۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
وینیل برومید
{{chembox| Verifiedfields = changed| Watchedfields = changed| verifiedrevid = 433348913| ImageFile = Vinyl bromide.png| ImageSize = 120px| IUPACName = Bromoethene| OtherNames = Vinyl bromide, 1-Bromoethene, Bromoethylene, 1-Bromoethylene, Monobromoethene, Monobromoethylene, R1140 B1, UN 1085|Section1={{Chembox Identifiers| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}| CASNo = 593-60-2| EINECS = 209-800-6| PubChem = 11641| SMILES = C=CBr| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|changed|chemspider}}| ChemSpiderID = 11151| InChIKey = INLLPKCGLOXCIV-UHFFFAOYAI| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}}| StdInChI = 1S/C2H3Br/c1-2-3/h2H,1H2| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|changed|chemspider}}| StdInChIKey = INLLPKCGLOXCIV-UHFFFAOYSA-N| InChI = 1/C2H3Br/c1-2-3/h2H,1H2| RTECS = KU8400000| KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}}| KEGG = C19184 }}|Section2={{Chembox Properties| Formula = C{{sub|2}}H{{sub|3}}Br| MolarMass = 106.95 g/mol| Appearance = Colorless gas| Odor = pleasant | Density = 1.525 g/cm{{sup|3}} at boiling point (liquid)1.4933 g/cm{{sup|3}} at 20 °C| MeltingPtC = -137.8| BoilingPtC = 15.8| Solubility = Insoluble| LogP = 1.57| VaporPressure = 206.8 kPa at 37.8 °C  }}|Section3={{Chembox Hazards| MainHazards = Toxic ( وینیل برومید ({{lang-en|Vinyl bromide}}) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز و  قاز حالتینده تاپیلار.وینیل برومید بروم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vinyl bromide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
آنجانا, فایز آباد
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بنی یلمان
بنی یلمان (اینگیلیسیجه: Beni Ilmane) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۷۴۷۸ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
چروارزه سانتا کروچه
چروارزه سانتا کروچه (ایتالیاجا: Cervarese Santa Croce) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۷۸۳ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و ونتو اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cervarese Santa Croce»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
قلیدزویل، ویرجینیا
قلیدزویل، ویرجینیا (اینگیلیسجه:Gleedsville, Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gleedsville, Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کایچیخا، روسیه
کایچیخا، روسیه (Kaychikha Кайчиха) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
افتون ویلیامسون
افتون ویلیامسون (اینگیلیسجه: Afton Williamson) آمریکالی اوْیونچو افتون ویلیامسون دوغو میشیقان بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب. 2010–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Afton Williamson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
شاهمرسی سؤزلوگو
شاهمرسی سؤزلوگو فارسجا-تورکجه سؤزلوکدور. بو سؤزلوکده ۵۰ مینه یاخین فارس دیلینده یایغین ایشلنن و ایشلنمه‌ین سؤزجوکلرین تورکجه قارشیلیغی یئرلشیب‌دیر. بو سؤزلوگون یازاری پرویز زارع شاهمرسی دیر. بو سؤزلوک ایلک دفعه ۱۳۸۸-جی ایلده اختر نشریاتی ساغیندان یایلیب‌دیر. بو سؤزلوگون باشلانیشیندا قیساجا، آذربایجان تورکجه‌سینین دیل بیلگیسیندن سؤز آچیلیب‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:تورک ادبیاتی بؤلمه:تورکجه اثرلر بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر بؤلمه:فارسجا سؤزلوکلر
بوب لانیر (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:بی تاون، تکزاس دوغوملولار
کرپیتسه (برتسلاف)
کرپیتسه (برتسلاف) (چک‌جا: Křepice (Břeclav District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۰۷ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Křepice (Břeclav District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
جینسی یوللا کئچن مریضلیکلر
جینسی یوللا گئچن مریضلیکلر یاخینلاشماقلا اوخان سایریلیقلار یوخسا زؤهروی خسته لیک لر اینگیلیسجه:(Sexually transmitted infection) سکچوال نوخوشلوقونا بولاشماسینا بو نووع مریضلیک معمول ائرکک قادین سیکیشمه دن(اؤن دن) ، آنال سکس (دالدان) و اورال یوخسا آغییز سیکیشمه سیندن مۆنتقیل اولور.
مریضلیک لر : STI ، ائیدز یوخسا HIV ، هپاتیت ب و... .
سویفتوون، میسیسیپی
سویفتوون (اینگیلیسجه: Swiftown, Mississippi) آمریکانین میسیسیپی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جیمز ایستور، ویرجینیا
جیمز ایستور (اینگیلیسجه: James Store, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نارینه دوولاتیان
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۹۸۸-جی ایلده لائوس
بۇ مقاله ۱۹۸۸-جی ایلینده لائوسدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
ولزلئی، باتی ویرجینیا
ولزلئی (اینگیلیسجه: Wellsley, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پاراوادا
پاراوادا(اینگیلیسجه:Parawada) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر محله دیر. بۇ محله‌نین اۆز اؤلچومو ۱۲۹٫۶۸ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ محله‌ده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
هارولد سی. مکقوجین
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کانزاس جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پاراوادا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۴۸۴-جو ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۴۸۴-جو ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۴۸۴-جو ایلده ایرلند بؤلمه:۱۴۸۴-جو ایلده اؤلکه‌لر
ویتمن، آریزونا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wittmann, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ادوارد او. تورپ
'''ادوْارد اوْ. توْرپ''' (Edward O. Thorp) بیلیم اینسان. ۱۴ آقوْست ۱۹۳۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ادوْارد اوْ. توْرپ کالیفوْرنیا، لوْس‌آنجلس بیلیم‌یوْردوْدا درس اوْوْخوْیوْب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کالیفوْرنیا، برکلی بیلیم‌یوْردوْ‌دیر. اوْوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه وْیکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Edward O. Thorp»، مقاله‌سیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
قیورقی قاریچ
قیورقی قاریچ (اینگیلیسجه: György Garics) (دوْغوم:March 8, 1984 Szombathely) بیر فوتبالیست. اوتریش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:راپید وین کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ناپولی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اتالانتا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بولونیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:دارمشتات ۹۸ کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
چین کومونیست اینقیلابی
''چین کومونیست اینقیلابی (اینگیلیسجه: Chinese Communist Revolution) چین ایچ ساواشینین بیر قیسمی‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chinese Communist Revolution»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:چین ایچ ساواشی
تئودور اشتورم
تئودور اشتورم (Theodor Storm، دوْغوم تاریخ:September 14, 1817، اؤلوم تاریخ:July 4, 1888) آلمانلی یازیچی وکیل و یازیچی
یاشاییش
بۇ آلمانلی یازیچی هوسومدا آنادان اوْلوب ودا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلمان یازیچیلاری
ریوتا آریمیتسو
ریوتا آریمیتسو (اینگیلیسجه: Ryota Arimitsu) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
شهرام امیری
شهرام امیری (Shahram Amiri) ایرانلی بیلیم اینسانی. ۸ نوْوامبر ۱۹۷۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۳۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۳ اوت ۲۰۱۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایرانلی عالیملر بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:Iranian Kurdish people بؤلمه:People from Isfahan بؤلمه:People from Kermanshah بؤلمه:ایرانلی فیزیکچیلر بؤلمه:Kurdish scientists بؤلمه:Nuclear program of Iran بؤلمه:Iran–United States relations بؤلمه:Iran–Pakistan relations بؤلمه:21st-century executions by Iran بؤلمه:People executed by hanging بؤلمه:Iranian defectors بؤلمه:People convicted of espionage in Iran بؤلمه:People convicted of spying for the United States بؤلمه:Executed spies بؤلمه:Executed scientists
براکستون، میسیسیپی
براکستون (اینگیلیسجه: Braxton, Mississippi) آمریکانین میسیسیپی ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۷۶ نفر ایدی.
فران سول
فران سول (اینگیلیسجه: Fran Sol) (دوْغوم:March 13, 1992 مادرید) بیر فوتبالیست. ایکینجی ویلهم فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
براکستون، میسیسیپی
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فران سول
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بدفورد، اینگیلیس
بدفورد، اینگیلیس (اینگیلیسی‌جه: Bedford) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 87590 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
لورن تی. کوئیتس
'''لورن تی. کوئیتس''' (اینگیلیسجه: Lorene T. Coates) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۳۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
کانرو، تکزاس
کانرو، تکزاس (Conroe, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 18.3 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 82286 نفر و اها‌لی سیخلیغی 411.7 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
لورن تی. کوئیتس
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:سالزبری، قوزئی کارولینا دوغوملولار بؤلمه:۱۹۳۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
اسد قیشلاغی ۱
اسد قيشلاغي 1  کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، آسلان دوز بولومو و آسلان دوز قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالي
اسد قيشلاغي 1 كندي 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 230 نفر اهالي سي وارايميش. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناق‌لار
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
۱۸۵۰-جی ایلده آلمان
بۇ مقاله ۱۸۵۰-جی ایلینده آلماندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
لهجۀ تاتاری (کیتاب)
لهجۀ تاتاری کیتابی ۱۸۹۶-جی میلادی ایلده قازان شهرینده یایینلانان تاتارجا-تاتارجا سؤزلوک‌دور. بۇ سؤزلوگون یازیچی‌سی عبدالقیوم عبدالناصر اوْغلو دور. بۇ کیتابین ایلک صفحه‌سینده کیتاب آدی اوْلان لهجۀ تاتاری لفظینین آلتیندا یازیلیب‌دیر:
ائشیگه باغلانتی
بؤلمه: تورکجه سؤزلوکلر بؤلمه:تورک ادبیاتی بؤلمه:تورکجه اثرلر بؤلمه:تاتارجا سؤزلوکلر
نجف بیگ وزیروف
نجف بیگ وزیروف (17 فوریه 1854، شوشا – 9 ژوئیه 1926 ، باکی ) — آذربایجانلی یازیچی و دراماتورق. آذربایجان دراماتوروژی‌سی‌نین اینکیشافیندا، اونون ایدئیا-استتیک مضمون بدیعی صنعتکارلیق کئیفیت‌لری‌نین زنگینلشدیریلمه‌سینده، میلّی تئاترین یارادیلماسیندا و اینکیشافیندا موستثنا رولو واردیر. بوتون ایجتیماعی فعالیتی و ادبی یارادیجی‌لیغی ایله میلّی آزادلیق حراکاتینا یاخیندان کؤمک گؤسترن نجف بیگ وزیروف آذربایجان ادبیاتیندا فاجیعه  ژانری‌نین اساسینی قویموش، آذربایجاندا فئودال-آتاارکیل قورولوشا قارشی چئوریلمیش معاریفچی‌لیک حرکاتی‌نین گئنیشلنمه‌سینده یاخیندان ایشتیراک ائتمیشدیر.
آذربایجان جومهوریتی وزیر‌لر کابینه‌سی‌نین 7 مئی 2019-جو ایل تاریخلی، 211 نؤمره‌لی قراری ایله نجف بیگ وزیروف آذربایجان جومهوریتینده اثر‌لری دؤولت واریداتی اعلان ائدیلن مؤلیف‌لرین لیستینه داخیل ائدیلمیشدیر.
یاشاییشی
نجف بیگ وزیروف 1854-جو ایل آوریل آیی‌نین 2-ده آذربایجانین شوشا شهرینده آنادان اولموشدور. یازیچی‌نین اوشاقلیغی فرح‌سیز کئچمیشدیر. آتاسی فتعلی بیگ خسته اولدوغوندان عاییله‌نین چتینلیگی آناسی مینا خانیمین اوستونه دوشموشدور. نجف اؤزو ده طبیعتن ساکیت و قارادینمز، بدنجه ضعیف و خسته اولموشدور. آناسی‌نین آرزوسو بو ایدی کی، یگانه اوغلونو ساغلام گؤرسون و اونو مکتبه گؤندرسین. لاکین نجفین صحتی بونا ایمکان وئرمیر، آنانین آرزوسو هر ایل اورگینده قالیردی. اؤزونون یازدیغینا گؤره، نجف بیگ یالنیز اون ایکی یاشیندا اولاندا مکتبه گئده بیلمیش، تئز بیر زاماندا اوخویوب-یازماغی اؤیرنمیشدیر.
وزیروف ایلک تحصیلینی دینی مکتبده آلمیشدیر. او، بورادا بیر ایل اوخودوقدان سونرا شوشا شهرینده‌کی مولکیّه مکتبینه گئدیر. لاکین یئنی‌یئتمه گنج همین مکتبده اوخویا بیلمیر. بورادا ارمنی موعلیمین آمان‌سیز رفتاری، اوشاق‌لاری یئرلی-یئرسیز دؤیوب ایشگنجه وئرمه‌سی نجفی مکتبدن اوزاقلاشماغا مجبور ائدیر. یئنی‌یئتمه اوغلانین مکتبدن قاچماسینا بعضی قوهوم‌لاری باشقا معنا وئریر‌لر. گویا او تنبل و باجاریق‌سیزدیر، اؤیرنه بیلمیر، چتینلیکدن قورخور و س. حتّی قوهوم‌لاریندان بیری ایسته‌ییر کی، نجفه روسجا سطحی سورعتده یازیب اوخوماغی اؤیرتسین کی، هئچ اولماسا او، کندده میرزه‌لیک ائدیب آتا–آناسینی دولاندیرسین. لاکین نجف هئچ کسین قایغی‌سینی قبول ائتمیر. او، 1868-جی ایلده شوشا دان آیریلیب باکی‌ یا گلیر. بورادا ایمتاحان وئریب رئال گیمنازیانین ایکینجی صینیفینه داخیل اولور. اؤز باجاریغی و بیلیگی ایله تئزلیکله موعلیم‌لرین رغبتینی قازانیر. گیمنازییانین سونونجو صینیفینده اوخویارکن آرتیق اعلاچی شاگیرد کیمی تانینیر، حتّی دؤولتلی اوشاق‌لارینا درس دئمکله مشغول اولوردو.
گیمنازیادا اوخویارکن ن.وزیروف بؤیوک آذربایجان عالیمی او زامان گیمنازیادا درس دئین حسن بیگ زردابی ایله تانیشلیغی اونون فیکری اینکیشافینا قووّتلی تاثیر گؤستریر. ح.زردابی شاگیرد‌لرده تکجه علمه ماراق اویاتماقلا کیفایتلنمیردی. او، چالیشیردی کی، شاگیرد‌لر خالقین گله‌جک اینکیشاف یول‌لارینی دوزگون آنلاسینلار، اونون آزادلیغی و معاریفلنمه‌سی اوغروندا متین موباریز‌لر کیمی یئتیشسینلر. محض زردابی‌نین مصلحتی ایله ن. وزیروف طبیعت علملرینه خوصوصی ماراق گؤستریر، روس کلاسیک یازیچی‌لاری‌نین اثر‌لرینی موطالیعه ائده‌رک موترقّی ایدئیا‌لارلا تانیش اولور. یازیچی‌نین تئاترلا تانیشلیغی دا بو زامان باشلانیر. او یازیر: "' 1873-جو ایلده آلتینجی کلاسدا اوخودوغوم حالدا بیرینجی دفعه  روس تئاترینا گئتدیم. بو گئجه منه نهایت درجه‌ده تاثیر ائله‌دی. اونون نئجه بیر شئی اولدوغونو باشا دوشدوم‌'‌." 1874-جو ایلده ن.وزیروف رئال گیمنازیانی قورتاریب تحصیلینی داوام ائتدیرمک اوچون روسیه‌ یه گئدیر. او اوّلجه موسکو دا اولور، سونرا دوستو آغا گورانی ایله بیرلیکده پترزبورقا گئدیب اکینچی‌لیک اینستیتونا قبول اولونماق ایسته‌ییر. لاکین آتستاتینداکی قیمت‌لر همین اینیستیتوتا قبول طلب‌لرینی اؤدمه‌دیگی اوچون او، آقوست آیی‌نین سونلاریندا یئنیدن موسکوا قاییدیر و سپتامبردا پتریوسکی–رازومووسکی مئشه و طبیعت‌شوناسلیق آکادمی‌سی‌نین مئشه‌چی‌لیک شؤعبه‌سینه داخیل اولور.
ن.وزیروفون موسکودا تحصیل آلدیغی ایللر روسیه‌ده آزادلیق ایدئیا‌لاری‌نین، زحمتکش کوتله‌نین منافعیینی مودافیعه  ائدن خالقچی‌لیق حرکاتی‌نین گئنیشلندیگی بیر دؤوره تصادوف ائدیر. هله باکیدا رئال گیمنازیادا اوخویارکن ح.زردابی کیمی میلّی-آزادلیق ایدئیا‌لاری ایله تربیه‌لنن ن.وزیروف موسکودا داها قاینار بیر اینقیلابی موحیطه دوشور. او تئزلیکله قاباقجیل فیکیرلی گنجلرله دوستلاشیر، تحصیل آلدیغی آکادمی‌نین داخیلینده باش وئرن طلبه چیخیش‌لاریندا و گیزلی تشکیلات‌لاریندا ایشتیراک ائدیر. حتّی 1878-جی ایلده ح. زردابی‌نین تشبوثو ایله  " ایمدادیّه "  آدلی درنک تشکیل ائدیر.
1878-جی ایلین ژوئن آییندا ن. وزیروف پترووسکی–رازومووسکی آکادمی‌سی‌نین مئشه‌چی‌لیک شؤعبه‌سینی بیتیریب تعییناتلا قافقازا گؤندریلیر. او، یئلیزاوتپول قوبرنیاسی‌نین ترتر ناحیّه‌سینه اوچونجو درجه‌لی مئشه‌بیگی تعیین اولونور. 1880-جی ایلین ژوئیه آیینا قدر بورادا چالیشیر. سونرا اونون وظیفه‌سینی بؤیودور‌لر. وزیروف ایکینجی درجه‌لی مئشه‌بیگی کیمی ایروان قوبرنیاسی‌نین دیلیجان ناحیه‌سینه مئشه‌بیگی تعیین اولونور. 1887-جی ایله قدر بورادا چالیشیب یئنیدن ایش یئرینی یئلیزاوتپول قوبرنیاسینا دَییشیر.
1890-جی ایللرین اوّل‌لریندن باشلایاراق روسیه‌ده اینقیلابی–آزادلیق حراکاتی‌نین یوکسلیشی ایله علاقه‌دار پترووسکی–رازومووسکی آکادمی‌سی‌نین مأذون‌لارینی تعقیب ائدیر‌لر. بونونلا علاقه‌دار او‌لاراق ن. وزیروفو دا سیاسی اعتیبارسیزلیقدا گوناهلاندیریب مئشه‌بیگی وظیفه‌سیندن آزاد ائدیر‌لر. بوندان سونرا صنعتی ایله علاقه‌سی اولمایان موختلیف یئر‌لرده چالیشیر. اوّلجه ایروان قوبرنیا ایداره‌سی طیب شؤعبه‌سی‌نین کاتیبی، سونرا ایسه قازاخدا مؤباحیثه‌لی ایشلره باخان شؤعبه‌‌نین کاتیبی وظیفه‌سینده ایشله‌ییر. لاکین بو ایشلرین هئچ بیری ن. وزیروفون خوشونا گلمیر.
یارادیجی‌لیغی
نجف بیگ وزیروف 1895-جی ایلده باکی‌ یا کؤچور. بورادا لازیمی ایمتاحان‌لاری وئریب وکیل‌لیک وثیقه‌سی آلیر و محکمه‌‌لرده چالیشیر. او، بورادا اوزون مودت آیری دوشدوگو بدیعی یارادیجی‌لیغینی داوام ائتدیریر،  " یاغیشدان چیخدیق یاغمورا دوشدوک " ،  " موصیبت–فخرالدین " ،  " پهلوان–زمانه "  کیمی کلاسیک اثر‌لرینی یارادیر. ن. وزیروف 1903-جو ایلده باکی دوماسینا کاتیب سئچیلیر. آز سونرا ایسه شهر معاریف شؤعبه‌سی ریسی‌نین موعاوینی تعیین ائدیلیر و کئچمیش موعلیمی حسن بیگ زردابی ایله بیرلیکده دوغما خالقی‌نین معاریفلنمه‌سی اوچون یئنی مکتب‌لرین، موختلیف تربیّه اوجاق‌لاری‌نین آچیلماسی ایشینده یاخیندان ایشتیراک ائدیر.
1905-جی ایل اینقیلابی ن.وزیروفون ادبی–ایجتیماعی فعالیتی‌نین گئنیشلنمه‌سی اوچون مونبیت زمین یارادیر. معاریف‌پرور ادیب بیر طرفدن باکیدا چیخان  " حیات " ،  " ایرشاد " ،  " تزه حیات " ،  " آچیق سؤز "  و س. قزئت‌لرینده  " درویش "  ایمضاسی ایله " بالاجا موتفرّقه‌‌لر " باشلیغی آلتیندا بورژوا–مولکدار جمعیتی‌نین ایجتیماعی عئیب‌لرینی آچان فلیئتون‌لار یازیر، دیگر طرفدن درام درنک‌لرینه رهبرلیک ائدیر، آذربایجاندا تئاتر صنعتی‌نین اینکیشافی، آکتیور نسلی‌نین یئتیشمه‌سی اوچون یورولمادان فعالیت گؤستریر. 1913-جو ایل نووامبر آیی‌نین 15–ده  " شفا "  معاریف جمعیتی نجف بیگ وزیروفون ادبی فعالیتی‌نین 40 ایللیگی موناسیبتیله باکیدا طنطنه‌لی آغیرلاما مراسیمی گئجه‌سی کئچیریر. بو گئجه بؤیوک بیر مدنی بایراما چئوریلیر. قزئت‌لر یازیچی‌نین حیات و فعالیتیندن بحث ائدن مقاله-اوچرک، معلومات درج ائدیر‌لر.
آذربایجانین گؤرکملی ضیالی‌لاری یوبیلیارا مکتوب، تلقرام گؤندریر، اونو بو آغیرلاما مراسیمنه لاییق یازیچی، مؤحترم ادیب، قودرتلی وطنداش، موعلیم و تربیه‌چی، خالقین فداکار اوغلو کیمی قییمتلندیریردیلر. خالقین احتیرامی ن. وزیروفون یارادیجی‌لیق ایلهامینی، ایشله‌مک هوسینی جوشدورموش، ادیب هم ایجتیماعی حیاتدا، هم ده بدیعی یارادیجی‌لیق ساحه‌سینده داها فعال چالیشمیشدیر. بو ایللرده او،  " پول دوشکونو حاجی فرج "  کومدی‌سینی، " تزه عصرین ایبتیداسی " درامینی یازمیش، بؤیوک فرانسه یازیچیسی ژان باتیست مولیئرین  " خسیس "  کومدی‌سینی " آغا کریم خان اردبیلی " ، فرانسه مضحکه‌سی  " وکیل پاتلن "-ی ایسه  " دله‌دوز "  آدی ایله تبدیل ائتمیشدیر. آذربایجاندا آوریل ایستیلاسیندان سونرا ن. وزیروف باکیدا کند تصروفاتی تکنیکوموندا موعلیم ایشله‌میشدیر. یازیچی مئشه‌چی‌لیک ایشی ایله باغلی طلبه‌‌لری آذربایجانین موختلیف رایون‌لارینا آپاریر، تجروبه مشغله‌‌لرینه رهبرلیک ائدیردی. لاکین قوجامان یازیچی‌نین صحتی پوزولموشدو، تئز–تئز اورک آغری‌سیندان شیکایتله‌نیردی. حکیم‌لر اونا ایشدن چیخیب ایستیراحت ائتمگی مصلحت گؤروردو‌لر.
1926-جی ایلین یاییندا نجف بیگ وزیروف تجروبه مشغله‌‌لری آپارماق اوچون طلبه‌‌لرله بیرلیکده شاماخی‌یا – چوخوریوردا گئتمیش و ژوئیه آیی‌نین 13–ده اورادا اورک چاتیشمامازلیغیندان وفات ائتمیشدیر. یازیچی‌نین جنازه‌سی باکی‌یا گتیریلمیش و ژوئیه‌نین 13–ده دفن اولونموشدور.
عاییله‌سی
نجف بیگ فتعلی بیگ اوغلو وزیروف خورشید خانیملا عاییله قورموشدو. شامیل بیگ آدلی اوغلو، سارا خانیم و ثریا خانیم آدلی قیز‌لاری واردی.
اتک‌یازی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار بؤلمه:آذربایجان ادبیاتی
آبل هونتینقتون
آبل هونتینقتون (اینگیلیسجه: Abel Huntington) آمریکالی سیاستچی ، و نیو یورک ایالتین سناتور ایدی. ۱۷۷۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۵۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۵۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آلسیو تاکیناردی
آلسیو تاکیناردی (اینگیلیسجه: Alessio Tacchinardi) (دوْغوم:July 23, 1975 کرما (لومباردی)) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
لئونارد پیکوف
لئونارد پیکوف (Leonard Peikoff) یازیچی - ۱۵ اوْکتوبر ۱۹۳۳ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Leonard Peikoff»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۹۴۹-جو ایلده کانادا
بۇ مقاله ۱۹۴۹-جو ایلینده کانادادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۹-جو ایلده کانادا بؤلمه:۱۹۴۹-جو ایلده اؤلکه‌لر
محمدحسین باقری
محمدحسین افشردی آدلیم محمد باقری — ایرانلی قوشونچی و بیلیم یوردو اوستادی دیر. بو گون ایران ایسلامی جومهوریتی‌نین بوتون اوردولار باشچیلیغی مرکزی‌نین باشچی‌سی دیر. میللی مودافیعه چیلیق بیلیم یوردوندا آکادمی عؤضوۆدۆر.
قارداشی حسن باقری ایران عیراق ساواشیندا ایران اینقلاب اوردوسوندا باشچی لاردان ایدی و بو ساواشدا شهید اولدو.1359جی ایلدن ایران اینقلاب اوردوسوندا عوضو اولدو و سون ایللر اوردو ایشلرینده چالیشدی.ایران و عیراق ساواشیندا اوردولاردا و قوشوندا محاریبه ائدیب و باشچی اولودو.
1398جی ایلین خزل آیی نین 13نده محمدحسین باقری آمریکا طرفیندن تحریم اولدو.
آد دئییشیکی
اونون قارداشی ایران اینقلاب اوردوسوندا باشچیلاردان اولمادا گیزیلن قالماغا گؤره آدین غلامحسین افشردی دن خسن باقریه دئییشدی هابئله محمدحسین قارداشینا اوخشارایدی و بو اساسدا تانینردی و محمدحسین ده بؤیوک قارداشی غلامحسینه تای آدین باقری ائتدی.
میلینوو
میلینوو (چک‌جا: Milínov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۳۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۶ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
محمدحسین باقری
قایناقلار
بؤلمه:ایران اوردوسو
میلینوو
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Milínov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
شیتل رکدال
شیتل رکدال (اینگیلیسجه: Kjetil Rekdal) (دوْغوم:November 6, 1968 Fiksdal) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. نوروژ میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اوقاراقول
اوقاراقول(اینگیلیسجه:Ugaragol) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
یوبیکویتی نیتورکس
یوبیکویتی نیتورکس (اینگیلیسجه: Ubiquiti Networks) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت انرژی و بیلگی‌سایار ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی 725FT نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
اقی هرینق
اقی هرینق (اینگیلیسجه: Aggie Herring) آمریکالی اوْیونچو ۶۳  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۸ اوکتبر ۱۹۳۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aggie Herring»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پوقاچیوف
پوقاچیوف (Pugachyov) (Пугачёв) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و ساراتوف اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 41707 نفر دیر.
روبرت بادهام
روبرت بادهام (اینگیلیسجه: Robert Badham) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. استنفورد بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۲۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۰۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
پوقاچیوف
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
روبرت بادهام
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:نیوپورت بیچ، کالیفورنیا دوغوملولار
لوقا رامین ترکیان
لوقا رامین ترکیان (اینگیلیسجه: Loga Ramin Torkian) ایرانلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لوقا رامین ترکیان ۲۳ سپتامبر ۱۹۶۴  تاریخینده تهران شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سلیا
سلیا (ایتالیاجا: Sellia, Calabria) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۶۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 526 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sellia, Calabria»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
سایا
سایا (و یا سایاقان) - تورک و آلتای خالق مدنیتینده برکت مراسیمی. قورویوجو روحو اولان سایا خان آدینا تشکیل ائدیلر. حئیواندارلیقلا مشغول اولان جمعیت‌لرین برکتی آرتیرماق اوچون تشکیل ائتدیکلری بیر مراسیمدیر. اویونو آپاران آداما  "‌سایاجی‌"  دئییلیر. قویون‌لار دوغماغا باشلایاندا چوبان‌لار کند-کند ائو-ائو گزیب سایا توپلاییرلار. سایاجی‌لار کئچی دریسینه بورونرلر. سایا آدی وئریلن بایاتی‌لار(مانی‌لر) اوخویارلار. سایا خان ایله علاقه‌لی بیر مراسیمدیر. بوندان باشقا اوتلاق، مِرا کیمی معنالاری دا واردیر.
کوسا، سایا، پاینا، پاقتا دؤردلو بیر مراسیم سیلسیله‌سی مئیدانا گتیررلر. بوندان باشقا سومر عنعنه‌سیندن یاخین شرق و اورتا آسیایا یاییلان و بو سیرالامایا اویغون دوشن ناردوقان بایرامی وار.
ایسییاخ
باهاردا طبیعتین یئنی‌لنمه‌سینی، گوجونون چوخالماسینی گؤسترن بیر بایرام. یاکوت‌لار چوخ کؤهنه زامان‌لاردان بری، باهار مراسیم‌لری ائدرلر. بو بایرام اولو گؤی تانریسی‌نین شرفینه ائدیلیر. یئر اوزو یاشیل‌لیغا بوروندوگو واخت آغاج آلتینا توپلانیلیب قوربان‌لار کسیلیر. سونرا دایره شکلینده توپلانیلیپ قیمیز ایچیلر و مئیداندا یاندیریلان اودونون اوزریندن قالیر. " ایسییاخ "ین بیر نئچه مقصدی وار: یئر روح‌لارینی ممنون ائتمک. اولو آنادان مرحمت ایستمک کیمی... یاکوت‌لارا گؤره، بو بایرام ایلک آتا اولان  "‌ائللئی‌"  ایله علاقه‌لی‌دیر.یاکوت‌لار پاییز بایرامینا  "‌آباسی ایسییاخ" (پیس روح سرپمه‌سی)، باهار بایرامی ایله ایسه  "‌آییخی ایسییاخ"(یاخشی روح سرپمه‌سی) دئیرلر. سییاخ سؤزونونون فصلین ایستی‌لیک دییشیک‌لیک‌لری ایله باغلانتینی عاغلا گتیره‌جک بیچیمده ایسی کؤکوندن تؤرنمیش اولماسی و ایس/ائز/ ائس (صاحیب) سؤزو ایله باغلانتیسی دا دیقته لاییقدیر. دایره شکلینده کئچیریلن بو شنلیک‌لر هم یاللینی هم ده قازاخ‌لارداکی  " قیمیز موروندوق "  دئییلن اؤلن‌لری ده عاغلا گتیرر.
آذربایجاندا
آذربایجاندا  بو مراسیمله باغلی سایاچی سؤزلرینه راست گلینیر. سایاچی سؤزلرینده چوبان، اهلی‌لشدیریلمیش حئیوان‌لار و قوروجو ایت مدح ائدیلیر. فریدین کؤچرلی‌ یه گؤره سایاچی کند-کند گزه رک مال-قارا صاحیب‌لری‌نین روحونو سایاچی سؤزلرله اوخشاییر، اونلاردان اون، بوغدا، آرپا، قوزو و س. آلان بیر ترکمه‌دیر. بو مراسیمه قوشولان‌لار بیرلیکده گزر، محصول توپلایار و سونرا اونلاری آرالاریندا بؤلرلر.
اتیمولوژی
(سای) کؤکوندن تؤره‌میشدیر. سایماق، حساب‌لاماق، مؤحترم‌لیک معنالاری واردیر. خبر مضمونونا ده مالیک‌دیر.
قایناق
بؤلمه:میفولوژی بؤلمه:آیین و مراسیم‌لر بؤلمه:فولکلور
پپر مکنزی هریس
پپر مکنزی هریس (اینگیلیسجه: Piper Mackenzie Harris) آمریکالی مانکن و اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Piper Mackenzie Harris»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
پرافتستون، ایلینوی
پرافتستون، ایلینوی (Prophetstown, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۶۱  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۰۸۰ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۵۶۰٫۹۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Prophetstown, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایلینوی ایالتین شهرلری
بوساسو
بوساسو (اینگیلیسیجه: Bosaso) مالی اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۵ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۷۰۰٬۰۰۰ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۲۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
وینیل الکول
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vinyl alcohol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
اوخوجو
بندانگشتی|190px|[[ابراهیم تاتلیسس بیر آدلیم تورک مۆغننی.]]
اوخوجو و یا مۆغننی یادا شارکیچی (شرقیچی) — ماهنی اوْخویان و اونی ایفا ائدن شخص دیر.
اتک‌یازی
بؤلمه:اوخوجولار بؤلمه:موغنیلر بؤلمه:هونر بؤلمه:هونرمند
الن کالینز
الن کالینز (اینگیلیسجه: Allen Collins) آمریکالی شارکی یازیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. الن کالینز ۱۹ ژوئیه ۱۹۵۲ تاریخینده جکسون‌ویل شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۳ ژانویه ۱۹۹۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کودرو (هیندوستان)
کودرو (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Koderu) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
نووایا سلوبودکا
نووایا سلوبودکا (Novaya Slobodka Новая Слободка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
ادوارد ام. برقرز
'''ادوارد ام. برقرز''' (Edward M. Burgess) آمریکالی بیلیم اینسانی. ادوارد ام. برقرز آبرن بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edward M. Burgess»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم