cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بوجاق ، بوردور
بیرده باخ
تورکیه
هانک آزاریا
اوْینادیغی فیلم‌لر
بؤلمه:آمریکالی اویونچولار
قمینا سوخدنقوو
قمینا سوخدنقوو (لهیستانجا: Gmina Suchedniów) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 74.94 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و اشوی‌داشکسیه اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Suchedniów»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کامن
کامن (Kamen) آلمانین  نوردراین-وستفالن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۶۷ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۴۹۷۰ نفر دیر. بۇ شهرین ۴۰٫۹۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
سیر قوباردهان
سیر قوباردهان (اینگیلیسجه:Sir Gobardhan) هیندوستان اؤلکه‌سینین هیماچال پرادش ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۲۷۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کامن
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
سودگونو
سۆدگونو (یکشنبه) یا بازار هفته نین گونلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:تقویم بؤلمه:زامان بؤلمه:هفته‌نین گونلری
هیقیرویل، آرکانزاس
هیقیرویل، آرکانزاس (اینگیلیسجه:Hagarville, Arkansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۱۲ نفر ایمیش و ۱۰٫۷۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و آرکانزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رهبر (درگی)
" رهبر "  (درگی) — 1906-1907-جی ایللرده باکی‌ دا نشر اولونان آیلیق پداقوژی درگی.
حاقّیندا بیلگی
" رهبر "  درگیسی‌‌ نین ایلک نؤمره‌سی 1906-جی ایل سپتامبرین 24-ده چیخمیشدیر. درگی‌نین ناشیری و رداکتورو محمود بیگ محمودبیگوف ایدی. درگی‌نین جمعی 5 نؤمره سی (1906-جی ایلده 4، 1907-جی ایلده 1) چیخمیشدیر. " موللا نصرالدین "  درگیسی‌‌  " بشارت "  فلیئتونوندا " رهبر " -ین مقصد و مرام‌لارینی تقدیر ائتمیش،  " ایرشاد " ،  " حیات "  و " دبستان "-ین قارشیلاشدیقلاری آبونه‌چی آزلیغی نین اونو دا گؤزله دیگینی اوّلجه‌دن تأسوف حیسی ایله خبر وئرمیشدیر. درگی مادّی چتینلیک اوزوندن 1907-جی ایل ژانویه‌نین 17-ده باغلانمیشدیر.
درگیده عکس اولونان مؤوضولار
" رهبر "  درگیسینده تعلیم-تربیه‌یه، ایجتیماعی مسله‌لره دایر مقاله‌لر، آذربایجان، روس و دونیا ادبیاتیندان نومونه‌لر درج اولونوردو. درگیده، همچنین روسیه موسلمان‌لاری‌نین معیشتیندن، ادبیاتدان، اوصولی-تعلیم و تربیه‌دن بحث اولونموشدو. " رهبر "  اساساً دموکراتیک ایستیقامتلی اولموش، سیاسی فیکیرلری، علمی بیلیک‌لری تبلیغ ائتمیش، آذربایجاندا پداقوژی و اوشاق ادبیاتی‌نین اینکیشافیندا، عوموم‌تحصیل ایدئیالاری نین یاییلماسیندا موهوم خیدمتی اولموشدور.
ادبیات دایر مقاله‌لر
" رهبر " ده ادبیاتا، شعیر و صنعته دایر مقاله‌لر درج اولونوردو. " ادبیاتیمیزا دایر "  باشلیغی ایله وئریلن مقاله‌لرین مؤلیفی فیریدون بیگ کؤچرلی ایدی. بیرینجی نؤمره ده سئیید ابولقاسم نباتی نین حیات و یارادیجی‌لیغی، ایکینجی نؤمره ده  " دورنالار "  شعیرلری، بئشینجی نؤمره ده  " موللا ولی ودادی و اونون ترجومه‌یی-حالی "  مقاله لری چاپ اولونموشدور.
تعلیم-تربییه‌یه دایر مقاله‌لر
س.م.غنی‌زاده‌ نین  " کؤرپه اوشاقلار تربیه‌سی "  مقاله‌سی درگی‌نین ان ماراقلی یازیلاریندان‌دیر. همین مقاله درگی‌نین 4 نؤمره‌سینده حیصه‌-حیصه وئریلمیشدیر. مادّی وسایتین یوخلوغو اوزوندن درگی‌نین نشری دایاندیغی اوچون مقاله‌ده یاریمچیق قالمیش، آردی درج اولونمامیشدیر.
مقاله ده مؤلیف اوّلجه پداقوژی علمیندن سؤز آچیر، بو علمین وظیفه‌لرینی گؤستریر، سونرا ایسه والیدئین‌لره مصلحت گؤرور کی، بو علمله تانیش اولسونلار،  " قرینه‌لر عرضینده مشهور پداقوق‌لارین تجروبه سی ایله حاصیل اولموش تربیه قانون‌لارینی یاد ائدیب اونلارا عمل "  ائتسینلر.
س.م.غنی‌زاده پداقوژی تربیه‌نین ایجتیماعی موحیطده رولونو یوکسک قیمت‌لندیریر، اوبرازلی شکیلده قئید ائدیر کی، قییمتلی بیر اشیا ناشی اوستانین الینده خاراب اولارسا، او قدر قورخوسو یوخدور، لاکین ناشی موعلیمین غئیری-دوزگون تربیه‌سی نتیجه‌سینده اوشاغین قلبی، روحو، وارلیغی سارسیلارسا، جمعیته بؤیوک زیان دیر. " اؤولاد حیات ثمره‌سی‌دیر. هر بیر تکلیفدن اؤولاد تربیه‌سی ایره‌لی دیر " - دئین مؤلیف آتا آنالارین تربیه ایشینده رولونو گئنیش شرح ائدیر.
امکداش‌لار
درگیده فیریدون بیگ کؤچرلی، میرزه علی اکبر  صابر، عباس صحت، رشید بیگ افندی‌یئف، سلطان مجید غنی‌زاده، س.عبدالرحمان‌بیگوف و ب. مؤلیف‌لر ایشتیراک ائتمیشلر.
اتک یازی‌لار
بؤلمه:درگیلر بؤلمه:قزئتلر
فرانک لوید رایت
فرانک لوید رایت (Frank Lloyd Wright، دوْغوم تاریخ:June 8, 1867، اؤلوم تاریخ:April 9, 1959) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی ریچلند سنتر ویسکانسیندا آنادان اوْلوب و فونیکسدا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری بؤلمه:فرانک لوید رایت بؤلمه:۱۸۶۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:American furniture designers بؤلمه:American Christian pacifists بؤلمه:American Unitarians بؤلمه:Architectural theoreticians بؤلمه:American people of English descent بؤلمه:Modernist architects from the United States بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی معمارلار بؤلمه:Organic architecture بؤلمه:Architects from Chicago بؤلمه:Artists from Oak Park, Illinois بؤلمه:ریچلند سنتر، ویسکانسین دوغوملولار بؤلمه:سکاتسدیل، آریزونا دوغوملولار بؤلمه:Prairie School architecture بؤلمه:American stained glass artists and manufacturers بؤلمه:University of Wisconsin–Madison alumni بؤلمه:American people of Welsh descent بؤلمه:Architects from Wisconsin بؤلمه:Recipients of the Royal Gol
جان دبلیو. براون (سیاستچی)
'''جان دبلیو. براون''' (اینگیلیسجه: John W. Brown ) آمریکالی سیاستچی ، ۱۷۹۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۷۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:داندی دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مطوبس
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
بی‌آراف
بی‌آراف (اینگیلیسجه: BRF S.A.) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت یئیه‌جک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی 100000 نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«BRF S.A.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
بونقن-اوقرودکی
بونقن-اوقرودکی (لهیستانجا: Bonin-Ogródki) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bonin-Ogródki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کوپک، آریزونا
کوپک (اینگیلیسجه: Kupk, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پادهیانا
پادهیانا(اینگیلیسجه:Padhiana) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ورخنیایا قریازنوخا
ورخنیایا قریازنوخا (Verkhnyaya Gryaznukha Верхняя Грязнуха) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
رابرت رایش
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی اسکرانتون پنسیلوانیادا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
کرستلین، اوهایو
کرستلین، اوهایو (Crestline, Ohio) آمریکانین اوهایو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸٫۲۴  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۶۳۰ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۵۶۳٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۳۴۸ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Crestline, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اوهایو ایالتین شهرلری
بیرینجی کارلمان
بیرینجی کارلمان (اینگیلیسی‌جه: Carloman I) بیر شاهی ایدی. ۹ اوکتوبر ۷۶۸ – ۴ دسامبر ۷۷۱ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی پپن کهتر دیر. پپن کهتر اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب.
بؤلمه:شاهلار
راندی باچمان
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
نیل کاشکاری
نیل کاشکاری (اینگیلیسجه: Neel Kashkari) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. ایلینوی بیلیم‌یوردو، اربانا-شمپین و ایلینوی بیلیم‌یوردو، اربانا-شمپین و وارتون پنسیلوانیا مدرسه سی بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۷۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:مینیاپولیس ایقتیصادی بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ارواین، کالیفورنیا دوغوملولار بؤلمه:لاقونا بیچ، کالیفورنیا دوغوملولار بؤلمه:ردوندو بیچ، کالیفورنیا دوغوملولار بؤلمه:تراکی، کالیفورنیا دوغوملولار بؤلمه:استوو، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:اکران، اوهایو دوغوملولار
سنتیتسه
سنتیتسه (چک‌جا: Sentice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۰۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۸۶ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sentice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
تریومف، ایلینوی
تریومف (اینگیلیسجه: Triumph, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۵۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۸۹۲-جی ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۸۹۲-جی ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۲-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره گونئی آفریقا بؤلمه:گونئی آفریقانین تاریخی
يئل‌گونو
يئل‌گونو (شنبه) هفته نین گونلریندن بیریدیر.
يئل‌گونو یئنی آذربایجان تورکلرین یئددیجه‌سینین، بیرینجی گونو ساییلیر. عربجه «السبت» و فارسجا «شنبه» گونو ایله بیردیر. اینگیلیسجه «Saturday» گونو ایله بیردیر، آنجاق هفته‌نین آلتینجی گونو اولور.
گؤرونتولر
بؤلمه:تقویم بؤلمه:زامان بؤلمه:هفته‌نین گونلری
جیمز ائی. جانسون (سیاستچی)
'''جیمز ائی. جانسون''' (اینگیلیسجه: James A. Johnson ) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و کالیفورنیا ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۲۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۶ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کنجی اوشیبا
کنجی اوشیبا (اینگیلیسجه: Kenji Oshiba) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پل سوترمایستر
پل سوترمایستر (Paul Sutermeister) یازیچی - ۶ ژوئن ۱۸۶۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۰  ایل عومر ائله‌ییب و ۲ فوریه ۱۹۰۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Sutermeister»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:یازیچیلار
جورج والئیس.جی.
جورج والئیس.جی. (اینگیلیسجه: George Wallace Jr.) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. آبرن بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
پیتر مارلر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Marler»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جورج والئیس.جی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:یوفلا، آلاباما دوغوملولار بؤلمه:تروی، آلاباما دوغوملولار
فارینومالین
فارینومالین (Farinomalein، ) بیر اورقانیک بیلشیک. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار. کربوکسیلیک اسید  کیمی تانینیر.اریمه نوْقطه‌سی 75 دن 77 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Farinomalein»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
جول روبرتس پوینزت
جول روبرتس پوینزت (اینگیلیسجه:Joel Roberts Poinsett) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. چارلستون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۵۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین مکزیکده‌کی سفیرلری بؤلمه:چارلستون، گونئی کارولینا سیاستچیلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
اوتاکه، هیروشیما
اوتاکه، هیروشیما (Ōtake, Hiroshima ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
دایدو (شارکیچی)
دایدو (شارکیچی) (اینگیلیسجه: Dido) موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دایدو (شارکیچی) ۲۵ دسامبر ۱۹۷۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
ویکتوریان ویلئیج
ویکتوریان ویلئیج (اینگیلیسجه: Victorian Village) آمریکادا یئرلشن بیر کند.
دایدو (شارکیچی)
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ویکتوریان ویلئیج
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جعفر سلماسی
جعفر سلماسي (دوغوم. 22 سئنتيابر 1918‌، عراق، کاظمین – اؤلوم. 31 يانوار 2000. ايران، تهران) – آذربايجان لي آغير هالتئر قالدیرما ايدمانچيسي. ايرانين بيرينجي اولمپیک مئداليني قازانميش ايدمانچيدير.
عراقدا آنادان اولسا دا، اصلاً آذربايجانين سلماس شهريندندير. بندانگشتی|تاریخده ایرانین ایلک اولمپیک مئدالینی آلان جعفر سلماسی،اۆچونجولوک سککیسینده
یاشاییشی
تخميناً، 20 ياشيندا اولارکن ايرانا سفر ائتميش و بو سفر زاماني ايرانلي ايدمان اوستالاري طرفيندن کشف ائديلميشدير. بوندان سونرا، ايران شامپيوناتيندا ايشتيراک ائتمک اۆچون دعوت ائديلميش و غاليب اولموشدور. بو غاليبيتدن سونرا ايراني تمثيل ائتمک اۆچون 1948-جي ايل لندن ياي اولمپیک اويونلارينا گؤندريلميشدير. قئيد ائتمک لازيمدير کي، بو اولمپیک کومانداسي ايرانين ايلک اولمپیک کومانداسي اولموشدور.
اولمپیک اويونلاريندان سونرا بغدادا گئتميشدير. بورادا ايدمانلا ياناشي موعلّيمليکله ده مشغول اولان جعفر سلماسي صدام حسین حاکيميته گلديکدن سونرا عاييله‌سي ايله بيرليکده ايرانا کؤچموشدور.
2000- جي ايلين 31 يانواريندا تهران شهرينده وفات ائتميشدير.
بين الخالق کاريئراسي
1948-جي ايلين 7 اييولوندا لوندون ياي اولمپیک اويونلاريندا 56-60 ک‌ق ايدمانچيلارين آغير هالتئر اوزره ياريشيندا بورونج مئدال قازانميشدير. بو مئدال ايرانين اولمپیک اويونلاريندا قازانديغي ايلک مئدالدير.
1944-1948جي ايللر آراسيندا 5 دفعه ايران شامپيونو اولموشدور.
1951-جي ايلده يئني دهلي ده کئچيريلن آسیا اويونلاريندا قيزيل مئدال قازانميشدير.
قایناقلار
بؤلمه:ایدمانچیلار بؤلمه:۱۹۱۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
قرابوویتس-قورا
قرابوویتس-قورا (لهیستانجا: Grabowiec-Góra) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 650 نفر ایمیش.
جان بی. فلوید
'''جان بی. فلوید''' (اینگیلیسجه:John B Floyd) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قرابوویتس-قورا
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
جان بی. فلوید
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۶۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:بلکسبرق، ویرجینیا دوغوملولار بؤلمه:ویرجینیا دموکراتلاری بؤلمه:ابینقدان، ویرجینیا سیاستچیلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
اسلوچ چایی
اسلوچ چایی (Sluch River (Ukraine)، ، Slutsch، Sloutch، Случь (приток Горыни))
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sluch River (Ukraine)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
نیو هامپتون، نیوجرسی
نیو هامپتون (اینگیلیسجه: New Hampton, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بوخار گمیسی
بوخار گمیسی ، بوخار ماشینی و یا بوخار توربینی ایله حرکته گتیریلن گمی دیر.
بوخارا
بوخارا، اؤزبکیستان شهرلری‌نین بیری دیر کی 225 کیلومتر سمرقنددن فاصیله‌سی وار. بوخارانین چوخلو خالقی اؤزبک تورکجه‌سیجه دانیشیرلار.
بوخار گمیسی
بوخار گمی لری پرلی چارخلارلا و یا پرلی وینت لرله تجهیز اولونورلار. وینت بوخار ماشینی ایله بیر اوخدا اوتوردولور. چارخلا ایشله ین گمی لرده ایسه اؤتورمده علاوه اولاراق سۆرعت لر قوتوسو یئرلشدیریلیر.
بوخارا
قایناق‌لار
بؤلمه:اؤزبکیستان شهرلری
بوخار گمیسی
ایلک بوخار گمیسی روبئرت فولتون طرفیندن ایختیراع ائدیلمیشدیر. 1807 – جی ایلده او کلئرمونت آدلی پرلی چارخلا ایشله ین گمینی دوزلدیر و اونونلا قودزون چاییندا نیویورک دان اولبانیه قدر 9 کیلومتر/ساعاتدا سۆرعتله حرکت ائدیر.
واسیلووو
واسیلووو (Vasilovo Василово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
بوخار گمیسی
1819 – جو ایلده آمریکا پرلی چارخلارلا ایشله ین بوخار گمیسی ساواننا ایلک دفعه اولاراق اطلس اوقیانوسو کئچیر. آنجاق یولون چوخ حیصّه‌سینی او یئلکن له (فارسجا : بادبان) گئتمیش ایدی. بو اصولو گمیچیلیکده اوزون مدت ساخلامیشدیر.
واسیلووو
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
بوخار گمیسی
قایناق‌لار
بؤلمه:Gəmilər
سانتا لوچیا دل ملا
سانتا لوچیا دل ملا (ایتالیاجا: Santa Lucia del Mela) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۷۵۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و سیسیل اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa Lucia del Mela»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
آندری لونین
آندری لونین (اینگیلیسجه: Andriy Lunin) (دوْغوم:February 11, 1999 خراسنوهراد) بیر فوتبالیست. لقانس فوتبال کولوبو و اوکراین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کوسوواریپال
کوسوواریپال (اینگیلیسجه:Kosuvaripalle) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
فرانسوا ویت
فرانسوا ویت (François Viète) فرانسه‌لی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«François Viète»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
۱۹۸۹-جو ایلده بنقلادش
بۇ مقاله ۱۹۸۹-جو ایلینده بنقلادشده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
نووینایسکای، هشترخان ویلایتی
نووینایسکای، هشترخان ویلایتی (Novinsky, Astrakhan Oblast Новинский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و هشترخان ویلایتینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری
چینیک
چینیک (لهیستانجا: Trzynik) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Trzynik»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کلاله بؤلگه‌سی
کلاله بؤلگه‌سی ، ایران ین گولوستان اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی کلاله شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۱۷,۳۱۹ نفر جمعیتی واردیر.
موکینو، نیومکزیکو
موکینو، نیومکزیکو (اینگیلیسجه:Moquino, New Mexico ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۷ نفر ایمیش و ۶٫۰۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و نیومکزیکو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Moquino, New Mexico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مفکینق موحاصیره‌سی
''مفکینق موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Mafeking) ترانسوال جومهوریتی و بریتانیا ایمپیراتورلوغو قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ایکینجی بوئر ساواشینین بیر قیسمی‌دیر. گونئی آفریقا یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
چو هسی
بندانگشتی|ژو خی چو هسی (اینگیلیسجه: Zhu Xi چینجه: 朱熹) (۱۱۳۰ اوکتوبر ۱۸ - ۱۲۰۰ آپرئل ۲۳) کنفوسیوسچی بیر فیلسوف چینین سانق خاندانین دا ایشلئنیردی و نئو کنفوسیوسچیلیگین قالخینماقی و گنیشلندیریلمسینده چوخ اتکیسی اولموش. ژو خینین ایشلرینن مدیتیشنین اؤز نفسین گئنیش لندیریلمسینده چوْخ اتکیسی اولموش.
مفکینق موحاصیره‌سی
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۸۹۹-جو ایلده گونئی آفریقا
قاندارپور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آلاتوچیرا
آلاتوچیرا(اینگیلیسجه:Alattuchira) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ئی. هارولد کلوت
'''ئی. هارولد کلوت''' (اینگیلیسجه: E. Harold Cluett) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ویلیامز بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۷۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۵۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
هفته
هفته فارسجادا هفت سوزوندن گوتورولوب، یئدی دئمکدیر.
هفته یئدی گوندن عیبارتدیر:
قایناق لار
بؤلمه:تاریخ بؤلمه:تقویم بؤلمه:زامان بؤلمه:هفته‌نین گونلری بؤلمه:هفته بؤلمه:زامان بیریملری
کوبیرنو (کروتوشن)
کوبیرنو (کروتوشن) (لهیستانجا: Kobierno, Krotoszyn County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 823 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kobierno, Krotoszyn County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ماکسویل دیفیس
ماکسویل دیفیس (اینگیلیسجه: Maxwell Davis) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی و موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ماکسویل دیفیس ۱۴ ژانویه ۱۹۱۶ تاریخینده Independence, Kansas شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۸ سپتامبر ۱۹۷۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۲۰۰۷-جی ایلده ویئتنام
بۇ مقاله ۲۰۰۷-جی ایلینده ویئتنامدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
اسپیرفیش، گونئی داکوتا
اسپیرفیش، گونئی داکوتا (Spearfish, South Dakota) آمریکانین گونئی داکوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴۲٫۳۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۴۹۴ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۴۸ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. اسپیرفیش دنیز سئوییه‌سیندن ۱۱۱۲ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. ملکه شهر بۇ شهرین لقبی‌دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:گونئی داکوتا ایالتین شهرلری
نوریل روبینی
نوریل روبینی (Nouriel Roubini، دوْغوم تاریخ:March 29, 1958) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی ایستانبول تورکیه دا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری بؤلمه:ایرانلی ایقتیصادچیلار
ایدن، ایندیانا
ایدن، ایندیانا (اینگیلیسجه:Eden, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eden, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قیزیل (I) سولفید
قیزیل (I) سولفید (Gold(I) sulfide، Сульфид золота(I)، كبريتيد الذهب الأحادي) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
بارلوو، پنسیلوانیا
بارلوو (اینگیلیسجه: Barlow, Pennsylvania) آمریکانین پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۷۸۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
میکی موحاصیره‌سی
''میکی موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Miki) میکی، هیوقو یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۵۷۸-جی ایلده ژاپون
بیرینجی کارل (ناپل)
بیرینجی کارل (ناپل) (اینگیلیسی‌جه: Charles I of Anjou) بیر شاهی ایدی. ۱۲۶۶–۱۲۸۵ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب.
سویا تاکاهاشی
فوتبال player for سانفریس هیروشیما.
سویا تاکاهاشی (اینگیلیسجه: Soya Takahashi) ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ریدل، آیداهو
ریدل (اینگیلیسجه: Riddle, Idaho) آمریکانین آیداهو ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سیلور لئیک، ایلینوی
سیلور لئیک (اینگیلیسجه: Silver Lake, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بوکوبا
بوکوبا (اینگیلیسیجه: Bukoba) تانزانیا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
نیلز سیرلس
نیلز سیرلس (اینگیلیسجه: Niles Searls) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۲۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:نوادا سیتی، کالیفورنیا دوغوملولار
هپاتیت ب
هئپاتیت ب ویروسونون عمله گتیدیی، ایلک اولاراق قاراجیرده ایلتیهاب و قاراجیر هوجئیره‌لرینین مهویله موشاهیده ائدیله‌ن بیر خسته‌لیک‌دیر. هئپاتیت ب ویروسو قاراجیرده یاشایان، یالنیز اینسانلاردا خسته‌لیک تؤره‌دن دنت ترکیب‌لی ویروس‌دور. ویروسلار خاریجین‌ده مئتابولیک خسته‌لیکلر، توکسیک و قاراجیرده قیدلانمانی پوزان، درمانلار، بعضی باکتئرییالار، پارازیتلر و بعضی دیگر ویروسلارلا اینکیشاف ائدن خسته‌لیک یا دا اینفئک‌سییالار اسناسین‌دا دا کسکین ویروال هئپاتیت اینکیشاف ائده بیلر.
تهلوکه‌سی
هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسی بوتون دونیادا اولدوقجا چوخ یاییلمیش‌دیر. دونیادا هر ایل ۵۰ میلیون آدام هئپاتیت ب ایله یولوخماق‌دا و بو گونکی اددلرله دونیا اهالی‌سینین ۲/۵-سی (۲ میلیارد) بو ویروسلا یولوخموش وضعیت‌ده‌دیر. هر ایل هئپاتیت ب -یه باغلی سببلرله ۱-۲ میلیون اینسان اؤلور و دونیادا ۳۵۰ میلیون اینسان بو ویروسون داشیییجی‌سینا چئوریلیر.
ریسک داشییان قروپلار
هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسی اۆچون هر کس برابر درجه‌ده ریسک داشیمیر. بعضی اینسانلاردا اینفئک‌سییا داها سیخ تصادف ائدیلر. هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسی اۆچون ریسک داشییان قروپلار بونلاردیر:
هئپاتیت ب-نین یولوخماسی
هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسینا ۴ یوللا یولوخما مومکون‌دور.
هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسینین اینکوباسیون دؤورو آلینان ویروس میقدارینا و آدامین ایممون سیستئمینین موقاویمتیندنه آسی‌لی اولاراق ۴۵-۱۸۰ گون (اورتا رقه‌م ۶۰-۹۰ گون) آراسین‌دا دییشر.
هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسینین علامتلری
ویروسلا یولوخموش شخصلرین تخمیناً ۵۰-۶۵% -اینده هئچ بیر خسته‌لیک علامتی اینکیشاف ائتمیر یالنیز اینفئک‌سییاسی کئچیر. ویروسلا یولوخموش اولانلارین تخمیناً ۳۰-۵۰%-ایندئ ازگین‌لیک، یورغونلوق، یونگول تئمپراتور، اورک بولانماسی، قارین آغری‌سی، اویناق و ازله آغریلاری کیمی شیکایتلر اولور.
اوشاقلارین ۱۰%-اینده‌ن آزین‌دا، یئنی‌یئتمه‌لرین ۳۰-۵۰%-ایندئ ساری‌لیق گؤروله بیلر. ویروسلا یولوخانلارین ۱% -ایندئن داها آزین‌دا اینفئک‌سییا کسکین قاراجیر چاتمازلیغی ایله ایرلیلییجی و شدت‌لی بیر گئدیش گؤسترر. کسکین اینفئک‌سییانین تخمیناً ۱-۶ هفته‌لیک کلینیکی سئیری واردیر. بو سیرادا خسته‌لرده دییشه‌ن درجه‌لرده قاراجیر فئرمئنتلری و قان هوجئیره‌لرینین داغیتما محصولون‌دا یوکسلمه موشاهیده اولونور.
هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسینین اوشاق و یئنی‌یئتمه‌لرده یاییلماسی
کسکین اینفئک‌سییا اوشاقلاردا یئنی‌یئتمه‌لره گؤره داها یونگول و کلینیکا وئرمه‌دن یاییلار. آنجاق کؤرپه‌لرین ایممون سیستئ‌می سببیله اینفئک‌سییا یئتیشکینلره گؤره داها چوخ نیسبت‌ده خرونیکیلشمه‌یه مئیل‌لی‌دیر. یئنی‌دوغولموشلارین ۵-۱۰%-اینده، ۱-۵ یاش قروپون‌داکی اوشاقلارین ۷۰%-ایندئ، یاش‌لیلارین ایسه ۹۰-۹۵%-ایندئ ویروس ۶ آی ایچین‌ده بده‌ن‌دن تمیزلنر و ایممونیتئت اینکیشاف ائدر. کسکین اینفئک‌سییا یئتکین یاش‌دا اولانلارین یالنیز ۵-۱۰%-ایندا خرونیکیلشیرکه‌ن، یئنی‌دوغولموشلارین ۹۰-۹۵%-ایندئ، اوشاق و یئنی‌یئتمه‌لهین ۳۰%-ایندا خرونیکیلشر و پاسیئنت ویروس گزدیره‌ن اولار. بو خسته‌لرین خرونیکی قاراجیر خسته‌لیکلری جهت‌دن ائکسپئرت هکیملر طرفین‌دن ایزلنیلمه‌سی لازیم- دیر. خرونیکی قاراجیر خسته‌لیکلری اینکیشاف ائتدیین‌ده µ-اینتئرفئرون موالیجه‌سی ایستیفاده ائدیله بیلر، آنجاق موفقیتی محدوددور.
هئپاتیت ب و هامیله‌لیک
هئپاتیت ب-یه قارشی واک‌سیناسییا آپاریلمادیق‌دا، پئریناتال دؤورده هئپاتیت ب ویروسونون هئپاتیت ب-یه یولوخموش آنادان یئنی‌دوغولموشا اؤتورولمه‌سی ریسکی ۵-۹۰% تشکیل ائدیر. بو ریسک هم ده آنانین قانین‌دا ویروسون آکتیو بؤلونمه و یاییلما ایستاتوسون‌دان (هبئاگ ایله تعیین ائدیلیر) آسی‌لی‌دیر. بئله کی، قان‌دان آپاریلمیش لابوراتور آنالیزده هبئاگ پوزیتیو اولان آنالاردان هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسینین یئنی‌دوغولموشا کئچمه‌سی ریسکی ۷۰-۹۰%-دیرسا، هبئاگ-نئقاتیو اولان آنالاردان ویروسون یئنی‌دوغولموشا اؤتورولمه‌سی ریسکی ۱۰%-دن آزدیر. هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسینا یولوخموش آنالاردان دوغولموش اوشاقلارین هم هئپاتیت ب واک‌سینی، هم ده هئپاتیت ب ایممونقلوبولینی ایله ایممونپروفیلاکتیکاسینین آپاریلماسی هئپاتیت ب ویروسون همین یئنی‌دوغولموشلارا اؤتورولمه‌سی ریسکینی ۷۰-۹۰%-دن ۵-۱۵%-دک آزالتماق مومکنودور. قئید اولونمالی‌دیر کی، یئنی‌دوغولموشلارا هم هئپاتیت ب-یه قارشی واک‌سین، هم ده هئپاتیت ب ایممونقلوبولینی وئریلمه‌لی‌دیر.
هئپاتیت ب داشیییجی‌سی کیملردیر
کسکین اینفئک‌سییادان سونرا ۶ آی ایچین‌ده ویروسا قارشی ایممونیتئت اینکیشاف ائتدیرمه‌یه‌ن، ویروسو و یا ویروس زولاللارینی قانلارین‌دا داشییان کسلره ویروس داشیییجی دئییلیر. اولجه، بو کسلر ویروسون ساغلام فردلره یولوخماسین‌دا منبدیرلر. آیریجا بو کسلرده خرونیکی آکتیو هئپاتیت، سیرروز و قاراجیر خرچنگی کیمی خرونیکی قاراجیر خسته‌لیکلرینین اینکیشاف ریسکی یوکسک‌دیر. خرونیکی هئپاتیت ب ایله قاراجیر خرچنگی (پریمئر هئپاتوسئل‌لولار کارسینوما) اینکیشافی آراسین‌دا مؤهکه‌م بیر علاقه واردیر. خرونیکی ویروس داشیییجیلارین‌دا پریمئر هئپاتوسئل‌لولار کارسینوما اینکیشاف ریسکی داشیییجی اولمایانلارا گؤره ۲۰۰ دفعه چوخ‌دور. خرونیکی هئپاتیت ب داشیییجیلاری ایله ویروسون یولوخما یوللارین‌دان بیری ایله تماس ائدنلره یالنیز پئیوند ائتمک کافی قورویوجولوغو تعمین ائدر.
هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسین‌دان قورونما یوللاری
اینفئک‌سییادان قورونمانین ان امین و اعتیبارلی یولو هئپاتیت ب پئیوه‌ن‌دی ائتدیرمک‌دیر. هئپاتیت ب پئیوه‌ن‌دی گئن تئخنولوگییاسی ایله مایا یا دا ممه‌لیلرین هوجئیره‌لرین‌ده یئتیشدیریلدیک‌دن سونرا سون درجه اعتیبارلی‌دیر و بو جور اینفئک‌سییالارین یولوخماسینا سبب اولماز. هئپاتیت ب پئیوندینین (واک‌سینینین) خرچنگ عمله گتیرمه‌سی سؤز-صحبتی سهودیر. تام ترسینه پئیوند ایله هئپاتیت ب اینفئک‌سییاسین‌دان قورونولمازسا، هئپاتیت ب یولوخماسی ایله بئله بیر ریسکه گیرمک سؤز مؤوضوسودور. هئپاتیت ب پئیوه‌ن‌دی ویروسلا قارشیلاشمادان اول یا دا قارشیلاشدیق‌دان سونرا ایستیفاده ائدیله بیلر. هر ایکی وضعیت‌ده ده قورویوجودور.
همچینین باخ
بؤلمه:خسته‌لیکلر بؤلمه:ساغلیق بؤلمه:ویروسلار بؤلمه:طیب بؤلمه:Hepatitis B بؤلمه:زؤهروی نوخوشلوقلر بؤلمه:Virus-related cutaneous conditions بؤلمه:Infectious causes of cancer بؤلمه:RTT بؤلمه:Viral diseases بؤلمه:RTTID بؤلمه:Vaccine-preventable diseases
ساموئل کلارک (سیاستچی)
ساموئل کلارک (اینگیلیسجه:Samuel Clark (New York and Michigan politician)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. کالامزو شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:میشیقان دموکراتلاری بؤلمه:۱۸۰۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
حسین صدقیانی
حسین صدقیانی؛ ایران فوتبالی‌نین آتاسی کیمی ساییلان و حسین افندی آدی ایله تانینمیش امیر حسین صدقیانی 1281 نجی ایلین دِی آییندا آذربایجان ین سلماس شهرینده آنادان اولوب. ایران میلّی فوتبال تیمی نین قوروجوسو ، ایلک مشقچیسی‌دیر. تورکیه‌ نین فنرباخچا و بلژیک ین شارلرو  تیملرینده فوروارد پوستوندا اوینامیشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
ورخنیایا کولانینکا
ورخنیایا کولانینکا (Verkhnyaya Kulaninka Верхняя Куланинка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
تامایانور
تامایانور (اینگیلیسجه:Thamayanoor) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
ورخنیایا کولانینکا
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
پراکس‌ایر
پراکس‌ایر (اینگیلیسجه: Praxair) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت شیمیایی صنایع‌سی ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Carl von Linde طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۲۶٬۴۶۱ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Praxair»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
میچکووو، روسیه
میچکووو، روسیه (Michkovo Мичково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
رابرت لی قیلبرتسون
رابرت لی قیلبرتسون (Robert Lee Gilbertson) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۵ ژانویه ۱۹۲۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۶ اوکتوبر ۲۰۱۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری آریزونا بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert Lee Gilbertson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ماکوف (سویتاوی)
ماکوف (سویتاوی) (چک‌جا: Makov (Svitavy District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۷ نفر ایمیش و پاردوبیتسه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
رابرت لی قیلبرتسون
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
ماکوف (سویتاوی)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Makov (Svitavy District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
انتوان نیوکمب
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
پسکارا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pescara»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
توفیلو
توفیلو (ایتالیاجا: Tufillo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۷۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 508 نفر ایمیش.
شرق روس (قزئت)
"شرق روس"(قزئت) — 1891-جي ايلده "کشکول" قزئتي باغلانديقدان سونرا تیفلیس ده نشر اولونان ايلک آذربايجان تورکجه‌سي نده قزئت.
توفیلو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tufillo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
شرق روس (قزئت)
قزئتين نشرينه قدرکي دؤور
1891-جي ايلين اوکتيابريندا "کشکول" قزئتي باغلانديقدان 12 ايل مودّتينده آذربايجان تورکجه‌سينده قزئت و درگی نشري مومکون اولمادي، میلّي روحلو ضياليلارين تشبوثلري فايدا وئرمه‌دي. کمال انسي‌زاده‌نين، احمد بيگ آغا اوغلونون، نريمان نريمانووون، سلطان مجيد غني‌زاده‌نين، محمد آغا شاهتاختلي‌نين قافقاز جانيشين‌ليگينه ائتديگي موراجيعتلره "يوخ" جاوابي وئريلدي.
قافقازدا روسلاشديرما سياستيني حياتا کئچيرن ميسسيونئر ايليمسکي‌نين هله 1870-جي ايلده روس اولمايان اهاليني روسلاشديرماق پلانلاري آناديللي مطبوعات اورقانلارينين ياراديلماسي ايدئياسي‌نين حياتا کئچيريلمه‌سينه سدّ ايدي. لاکين چار روسيه‌سي‌نين يئرلي لهجه‌لري ادبي ديله چئويرمک يولو ايله اهاليني روسلاشديرماق سياستي نتيجه‌سيز قالدي. خالقا آنا ديلينده مطبوعات اورقاني بخش ائتمک اۆچون موباريزه آپاران ضياليلاردان بيري کمال اونسي‌زاده 1900-جو ايلده "دانيش" ،محمد آغا شاهتاختلي ايسه 1896-جي ايلده "تیفلیس" آدلي قزئت چيخارماق ايسته‌سه‌لر ده، تشبوثلري نتيجه‌سيز قالدي.
1889-جو ايلده فرانسه‌یه گئدن محمد آغا 1902-جي ايلده روسيه‌یه قاييتديقدان سونرا يئنيدن قزئت چيخارماق ايسته‌دي. او، اؤز دوغما شاهتاختي کندينده‌کي آتا مولکونو ساتاراق تیفلیسه کؤچدو و اورادا مطبعه تشکيل ائتدي. تیفلیسده فعاليت گؤسترديگي مودّتده م.شاهتاختلي نؤوبتي دفعه جهد ائده‌رک دوغما آذربايجان ديلينده قزئت آچماق نيتيله روسيه حؤکومتينه عريضه ايله موراجيعت ائتدي.
تاپيلان قوولوقدا اونون يازديغي گئنيش احاطه‌لي عريضه‌لر واردير. يازديغي عريضه‌لرده عئلمي، ماراقلي دليل و ثوبوتلارلا قافقازين جانيشينيني اينانديرماغا چاليشميش و اوزون-اوزادي موراجيعتلردن سونرا اونلارين موقاويمتيني قيرا بيلميشدير. مثلاً، اونون گئنئرال-آديوُتانت کنياز گ.س.قوْليتسينه يازديغي عريضه چوخ احاطه‌لي‌دير. بورادا محمد آغانين نشر اۆچون ترتيب ائتديگي پروقرام دا واردير. او، بورادا ماراقلي ايضاحاتلار وئره‌رک چار حؤکومتيني اينانديرماغا چاليشير کي، "شرق روس" قزئتي نشري ايله روسیه حؤکومتينه خئيير وئره بيلر و ساير. عريضه‌ده 50 ياشيندا اولدوغونو دا قئيد ائدير. (آمّا بو واختلار اونون 56 ياشي واردي). تیفلیسده ياشاديغي عونواني (اوْلقينسکي کوچه‌سي، قوْقنييئولرين ائوي نومره 16) گؤسترن محمد آغا عريضه‌نين آخيريندا قئيد ائديب:"' آرزو ائديرم کي، قزئتين حجمي ' Svet' (ايشيق) قزئتي‌نين حجمينده اولسون. '"حتّي او بو عريضه‌ده قئيد ائتميشدي کي، قزئت ليبئرمانين مطبعه سينده چاپ ائديله‌جک. گؤرونور کي، بو مطبعه چار حؤکومتينين اينانديغي يئر ايميش. آما سونرالار او، تیفلیسه کؤچوب موعاصير آوادانليقلي مطبعه آچميشدي. م. شاختاختينسکي بو حاقدا بئله دئميشدير: "' بير ائوين ايستيفاده‌سيز قالماسيندانسا ساتيليب خئييرلي ايشلره صرف اولونماسي داها موناسيبدير. دوشوندوم کي، شرق روس'او اينکيشاف ائتديره‌رک هم اؤزومون، هم ده ميلّتين کؤنلونده ابدي بير مولک اوجالدارام. '"بئله‌ليکله، محمد آغا شاهتاختينسکي‌نين تشبوثو موثبت نتيجله‌نير و چار روسيه‌سي‌نين قافقاز جانيشينليگي 1903-جو ايلين اوللرينده "شرق روس" قزئتينين چاپينا راضيليق وئرير.
نشري
محمد آغا شاهتاختينسکي‌نين "شرق روس" آدلانديرديغي قزئتين بيرينجي نؤمره‌سي 1903-جو ايل مارتين 30-دا نشر اولوندو. قزئت اوّللر هفته‌ده اوچ دفعه چاپ اولونوردو. 1904-جو ايل اييونون 8-دن اعتيباراً ايسه گونده‌ليک قزئته چئوريلدي. "شرق روس" قزئتي آذربايجاندا ايجتيماعي فيکرين اينکيشافي تاريخينده موهوم يئرلردن بيريني توتور. او، 20. عصرين ايلک آذربايجان قزئتيدير، هم ده ايلک گونده‌ليک آذربايجان قزئتيدير. بو قزئتين صحيفه‌لرينده موختليف خالقلارين نوماينده‌لري ايشتيراک ائتميشلر. اونو "اقصايي شرقدن چين حودودلارينادک ياييلان، دين آيري، ديل آيري ضياليلارين قاباقجيل فيکيرلري‌نين " vıstavkası" آدلانديريرديلار.
مؤوضولار
"شرق روس" 1903-جو ايل 16 آپرئل تاريخلي 7-جي ساييندا اؤز ايدئيا ايستيقامتيني، مرامنامه‌سيني بئله بيان ائتميشدي:"' بيزيم بورجوموز حقاييق‌نويس‌ليک‌دير، ياخشيليغي دئديگيميز کيمي يامانليغي دا گيزلتمه‌يه‌جه‌یيک. بيز مئيدانا اونا گؤره چيخديق کي، خالقا دوغرو سؤز دئيک و نينکي اونا-بونا ويجدان فوروشانه مدحيه‌لر اوخوياق. '"قزئتين رئداکتورو محمد آغا شاهتاختينسکي ايدي. او، قزئتده "قزئت‌نويس" ايمضاسي ايله اؤز دؤورونون ان آکتوال مسله‌لريندن بحث ائدن مقاله‌لر يازميشدير.
قزئتده اليفبانين يئنيلشديريلمه‌سي، حيجاب (اؤرتوک) مسله‌سي، معاريفين ياييلماسي، مکتبلرده تدريسين ياخشيلاشديريلماسي و س. مسله‌لر قالديريلميش و همين مسله‌لر باره‌سينده چوخلو يازي درج اولونموشدور. "شرق روس"-ون صحيفه‌لرينده مدنيت، ادبيات، ديل مسله‌لرينه خوصوصي يئر وئريليردي. لئو تولستوي‌دان آذربايجان تورکجه‌سینه ايلک ترجومه‌لر بو قزئتين صحيفه‌لرينده چيخميشدي.
قزئتين فعاليتي ايله باغلي يارانان فيکير آيريليقلاري
محمد آغا شاهتاختلي‌نين روس تبعه‌چيليگيني قبول ائتمه‌سي، بير چوخ جيدي مسله‌لرين قزئت صحيفه‌لرينه چيخاريلماسي‌نين علئيهينه اولماسي، حؤکومتله کومپروميسس سیاستي دؤورون بعضي ضياليلاري طرفيندن بيرمعنالي قارشيلانمير، "شرق روس" تنقيد آتشينه توتولوردو. تورک دونياسي‌نين میلّي-معنوي بيرليگيني، "ديلده، فيکيرده، ايشده بيرليک" دوستورونو صاحيبي اولدوغو "ترجومان" قزئتي‌نين آنا تئزيسينه چئويرميش ايسماييل بيگ قاسپيرالي دا محمد آغا شاهتاختلي‌نين توتدوغو يولو بگنميردي. "ترجومان"-ين "شرق روس" آدلي خبرينده قزئتين جليل محمدقولوزاده‌نين رئداکته‌سينه کئچندن سونرا ايستيقامتي‌نين موثبت مجرايا يؤنلديگي، بو مطبوع اورقانين دوغرو، دوز يولا قدم قويدوغو عکسيني تاپميشدي. قزئت گئتديکجه موعيّن مسله‌لري دولاشيق، دومانلي شکيلده اوخوجويا چاتديرماق يولونا قدم قويموشدو. مثلاً، میلّي برابرليک و آزادليق، ديل بيرليگي، سؤز و فيکير آزادليغي کيمي مسله‌لر باره‌سينده موجرّد يازيلار وئريردي.
"شرق روس"-ون ايلک سايلاريندا درج اولونان مقاله‌لري عمر فايق نعمان‌زاده "جاماعاتين معلوماتيني آرتيرماغا، فيکيرلريني ايشيقلانديرماغا خيدمت ائدن" پوبليسيست نومونه‌لر آدلانديرير، قزئتين چاتيشمايان جهتلريني، خوصوصاً "باريشديريجي" ميسسيياسيني تنقيد ائديردي.
جان آبراهامز
جان آبراهامز (اینگیلیسجه: Jon Abrahams؛ دوغوم ۲۹ اوکتبر ۱۹۷۷)آمریکالی اویونجو دور.
شرق روس (قزئت)
قزئتين فعاليتي ايله باغلي يارانان فيکير آيريليقلاري
قزئت بعضي حاللاردا ليبئرال مؤوقئع توتوردو. بونو هر شئيدن اول دؤورله علاقه‌لنديرمک لازيمدير. "شرقي–روس" هم اينقيلابي موباريزه‌نين قيزيشديغي، هم ده مورتجئع حاکيم طبقه‌لرين تضييقي‌نين آرتديغي بير زاماندا بوراخيليردي. قزئتين عوموم‌میلّي مسله‌لرده پرينسيپيال دئييل، ليبئرال مؤوقئع سرگيله‌مه‌سي ده چاريزمين مورتجئع رئژيميندن قورونماق ماهيتي داشيييردي. آيديندير کي، بئله بير شراييطده قزئت آرديجيل دئموکراتيک مؤوقئع توتا بيلمزدي. م.شاهتاختلي تضييقلردن، تهديدلردن قزئتي قوروماق اۆچون مانئورلر ائدير، اونو مؤوقئع‌سيزليکده، پرينسيپسيزليکده قينايان قلم دوستلارينا قزئت صحيفه‌سينده جاوابلار وئريردي. بئله يازيلاردان بيري "کاسپي" قزئتي‌نين رئداکتورو عليمردان بيگ توپچوباشووا عونوانلانميشدي. م.شاهتاختلي بو مقاله‌ده دئييردي: "' آللاه بيزي روس تبعه‌سي ياراتميش، بيز ظاهيراً و باطيناً روس پادشاهيميزا و روس دؤولتينه صاديق تبعه اولوب ايسلام دينيميزي و تورک ديليميزي جان و ديل ايله بسله‌مگي کنديميزه فرض بيليب بين الميلل پوليتيکادان و اينتريقادان ايستر دين پرده‌سي آلتيندا، ايسترسه ده آچيق اولسون، کنديميزي دايما شيدّتله کنارا توتمالي‌ييز. '"چار روسیه‌سينه قارشي بو جور موناسيبته عليمردان بيگ توپچوباشوو، احمد بيگ آغا اوغلو کسکين رئاکسييا وئره‌رک "بو يولون، بو احوالين جورئت‌سيزليک، باريشديريجيليق، گؤزقاپاماق" اولدوغونو سؤيله‌يير، م.شاهتاختلي‌يا قارشي آچيق يازيلارلا چيخيش ائديرديلر. تنقيدده ليبئرال‌ليق "شرق روس"آ چوخ باها باشا گليردي.
جان آبراهامز
اوْینادیغی فیلم‌لر
قایناقلار ==
شرق روس (قزئت)
قزئتين فعاليتي ايله باغلي يارانان فيکير آيريليقلاري
عليمردان بيگ توپچوباشووون، احمد بيگ آغااوغلونون "شرق روس"آ قارشي کسکين موناسيبتينه سبب مئسئنانت حاجي زين‌العابدین تاغي‌يئوين "شرق روس"-ون ايلک ساييندا تنقيدي اولموشدو. بئله کي قزئتين بيرينجي نؤمره‌سينده قزئتين امکداشلاري بؤيوک جسارتله ميلّت آتاسي حساب اولونان حاجي زین‌العابدین تاغي‌يئوين تیفلیسده موسلمان مکتبيني هامي‌ليگه گؤتوروب لاکين هئچ بير کؤمک گؤسترمه‌مه‌سيني تنقيد ائتميشديلر. بونون اوستونده باکيداکي ژورناليستلر، او جومله‌دن احمد بيگ آغايئو، علي بيگ حسین‌زاده، عليمردان بيگ توپچوباشوو قزئتين اوزرينه هوجوملار ائديرديلر. ايلک واختلاردا قزئت اونلارا قارشي کسکين موناسيبت بسله‌ييب، سرت جاوابلار وئرير، اونلاري "حاجي زین العابدینين قلم قوچولاري" آدلانديريردي. مقاله‌لري‌نين بيرينده قزئت يازيردي:"' مردان بيگ و احمد بيگ کيميلرده پرينسيپ، مسلک نه گزير؟ بونلار... آج قوردلاردير کي، نئفت سايه‌سينده دؤولتلنن باکي‌يا ييغيليب، علي‌نين بؤرکونو ولي‌نين باشينا قويوب، جيبلريني دولدورورلار. مزه‌سي بودور کي، بويله چاپووولچولارين هله ايديعاسي اودور کي، من بونلاري پيشوايي-ايسلام تانيييب، بونلارين رذالتيني ميلّت نظرينده فضيلت گؤسته‌رم. '"چاريزم بير طرفدن پان‌تورکيزمي و پان‌ايسلاميزمي پيسله‌يير، ديگر طرفدن اونلارلا ايتّيفاق باغلاييردي. او دؤورده هر بير ايجتيماعي جريان مطبوعات اورقانيني اؤز طرفينه چکمگه چاليشيردي. "شرق روس" دا گاه موترقّي-دئموکراتيک، گاه مورتجئع ايستيقامته يووارلانيردي. قزئتين مسلکي حاقّيندا ج.محمدقولوزاده "خاطيراتيم" اثرينده يازميشدير:"' او عصرده و او شراييط ايچينده هئچ بير کسين جورأتي اولا بيلمزدي کي، قلمي ايله آزاد اولسون و عصرين حؤکومتي‌نين ايستيبدادي ايله موباريزه آپارسين: ياخود ائحتياطلا دا اولموش اولسا حؤکومت ايله اوپپوزيسييادا اولا بيلسين. و طبيعيدير کي، بير بئله آزادي‌طلب جريده‌يه هئچ بير وجهله ايجازه آلماق مومکون اولمازدي. اونونچون خواه محمد آغانين، خواه اونون بيزتک کؤمکچيلري‌نين مسلکي و ايدئياسي محض موسلمان جاماعاتيني معاريف و مدنيته تکليف و ترغيب ائتمکدن باشقا بير شئي اولا بيلمزدي. حتّي ديني مؤوهومات باره‌سينده سؤز دانيشماق بئله مومکون دئييل ايدي. حتّي ياديمدادير کي، موسلمان آروادلارينا ساوادين و تحصيلين لوزومو باره‌سينده محمد آغا طرفيندن قزئتده يازيلميش بير مقاله‌ده 'قادين آزادليغي' کيمي ايکي کلمه‌نين اوسته موسلمان ايچينده بؤيوک دانيشيق تؤره‌دي. او کي قالدي سياسي مسله‌لر، بو باره‌ده ديليم لال اولسون: هامان عصرين سئنزورونون طلباتي او قدر سخت ايدي کي، سیاست ندير کي، سیاستين قورخوسوندان 'س' حرفيني يازماغا جورئت ائتمزديک. '"
جان آبراهامز
اوْینادیغی فیلم‌لر
بؤلمه:آمریکالی اویونچولار
وزلی پوول
وزلی پوول (اینگیلیسجه:Wesley Powell) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
شرق روس (قزئت)
امکداشليق
آذربايجاندا میلّي اويانيش گئتديکجه آچيق-آشکار اؤزونو بوروزه وئريردي. چار حؤکومتي گونو-گوندن موباريزلشن آذربايجانلي آيدينلار و ضياليلار آراسيندا – خوصوصيله ده تیفلیسده مسکونلاشيب فعاليت گؤسترن ضياليلارلا باکيدا فعاليت گؤسترنلري قارشي-قارشييا قويماغا، میلّي آيدينلار و فعال آذربايجانليلار آراسيندا نيفاق سالماغا چاليشيرديلار.
کالتن‌نوردهایم
کالتن‌نوردهایم (Kaltennordheim) آلمانین  تورینقن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۴۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۳۵۱ نفر دیر. بۇ شهرین ۴۰٫۴۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
کروزبی، آلاباما
کروزبی (اینگیلیسجه: Crosby, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
شرق روس (قزئت)
امکداشليق
لاکين بو چکيشمه‌لرين سونوندا طرفلر بير آرايا گليب ايتّيهاملارا سون قوياراق امکداشليق يولو توتدولار. جليل محمدقولوزاده "خاطيراتيم" اثرينده بو اولايلارا توخوناراق يازير:"' دونيادا حيکمته اينانان آدام اولسا ايديم، من دئيه بيلرديم کي، 'شرق روس' قزئتي‌نين يوخ اولماغيندا بير 'حيکمت' وار. معلوم شئيدير، جريده‌نين دالي کسيلمگينه يا اونون ماليه‌سي‌نين ضعيفليگي، يا دا حؤکومتين قراردادي، ياخود نادير واختلاردا جريده‌نين صاحيبي‌نين اؤزونون فؤوتي اولا بيلر. 'شرق روس'-ون باغلانماسيندا بو اوچ مانعه‌لرين هئچ بيري اوز وئرمه‌دي. قزئتين هميشه‌ليک ياتماغي بو قرار ايله عمله گلدي. نئجه کي، عرض اولوندو، قافقازدا موسلمانلار ايچينده تورکجه قزئت تک بير 'شرق روس' ايدي."بو دا معلومدور کي، تیفلیسده بينا اولونموشدو و اورادا دا چيخماقدا ايدي. باکي شهري، او ميليونلو و معدنلي باکي شهري اؤز قهرمان يازيچيلاري ايله، اؤز احمد بيگ آغايئو، علي بيگ حسین‌زاده، هاشم بيگ وزيروو، محمد امين رسول‌زاده، دوکتور قارابيگ قارابيگوو، شاعير مذنب، حاجي ابراهيم قاسيموو، جعفر بنيادزاده و غئيري بونلار کيمي اهلي-قلملري ايله اوزاقدان تیفلیسه باخيب اونون گونده‌ليک "شرق روس" قزئتينه حسد آپاريرديلار. بس نئجه اولسون؟ بئله معلوم اولور کي، او واختلار تورک قزئتينه ايذن حاصيل ائتمک به‌هرحال چوخ چتين بير مسله ايميش. ايندي بئله گومان ائتمک اولار کي، او واخت باکي‌نين بيرينجي ژورناليستلريندن احمد بيگ آغايئو و علي بيگ حسین‌زاده‌يه يا قزئت ايجازه‌سي پئتئربورقدان وئريلمه‌دي، ياخود بونلار پئتئربورقون سیاستيني نظره آليب اورادان بو ايجازه‌ني ايسته‌مه‌ديلر، اونونچون ده بونلار بئله مشقه دوشدولر.
مرکزدن کي، تزه بير تورک جريده‌سينه ايذن آلماق اوميدي يوخدور، صلاح بورادادير کي، حال-حاضيرداکي "شرق روس" قزئتينه بير نؤوع ال اوزاتماق و شريکليکمي صيفتيله، يا غئيري بير وجهله اورايا داخيل اولماق و قزئتي ده باکي‌يا کؤچورمک. آخیرالأمر محمد آغا باکيدا احمد بيگ آغايئوين "شرق روس" قزئتينه يولداشلي صيفتيله داخيل اولماغيني قبول ائتدي. و نييه قبول ائتدي و نه مولاحيظه ايله قبول ائتدي، بونو من او وعده بيلمه‌ديم. آنجاق احمد بيگين قزئته داخيل اولماغينا قافقاز حؤکومتي ايذن وئره بيلمه‌دي: اونونچون ده بو ايذني حاصيل ائتمک قصدي ايله محمد آغا پئتئربورقا گئتمگه مجبور اولدو و اورادان ايجازه‌ني دا آلدي. و سنه 1905-جي ايلين يانوار آييندا قزئتين تزه ايل آبونه‌سي هر ياندان شيرين گلديگي بير واختدا محمد آغا قزئتي ياتيرتدي و باشلادي باکي‌يا کؤچمگه حاضيرلاشماغا. يانواردان فئورالادک آنجاق ايداره‌نين اشياسي‌نين قوتولارا دولماغي چکدي و قوتولارا دا دولوب حاضير اولاندان سونرا هامان يئرده قالدي کي، قالدي".
ياراديجي هئيت
قزئتين ايشينده ج.محمدقولوزاده‌دن باشقا عمر فايق نعمان‌زاده و صمد آغا قايبوو دا ياخيندان ايشتيراک ائديرديلر. "شرق روس"-ون آذربايجان مطبوعاتي تاريخينده ان بؤيوک خيدمتلري جليل محمدقولوزاده، عمر فايق نعمان‌زاده، ع.نظمي، م.س.اوردوبادي کيمي دؤورون بؤيوک پوبليسيست و شاعيرلرينين مطبوع تريبوناسينا چئوريلمه‌سي، اونلاري ايجتيماعيته ياخيندان تانيتماسي‌دير.
قزئتده سطان مجيد غني‌زاده‌نين، فيريدون بيگ کؤچرلي‌نين يازيسي، ميرزه علي اکبر صابيرين شئعيري، عمر فايق نعمان‌زاده‌نين، رشيد بيگ افندي‌يئوين پوبليسيست مقاله‌سي، ميرزه جليلين فئليئتونو، محمد سعيد اوردوبادي‌نين حئکايه‌سي، عباس صحتين اثرلري درج اولونموشدو.
جليل محمدقولوزاده
"شرق روس" قزئتي‌نين آذربايجان مطبوعاتي تاريخينده ان بؤيوک خيدمتلريندن بيري ده اودور کي، جليل محمدقولوزاده کيمي گؤرکملي بير ژورناليستي اوزه چيخارميش، اؤزوندن سونراکي مطبوعاتدا دئموکراتيک جبهه‌ني آرديجيل اولاراق مؤحکملنديره بيلن ماهير بير رئداکتور يئتيرميشدي. جليل محمدقولوزاده‌نين "شرق روس"دا امکداشليغينين ماراقلي تاريخچه‌سي واردير. 1903-جو ايلده خسته آرواديني تیفلیسه آپاران جليل محمدقولوزاده تصادوفاً شاهتاختينسکي ايله گؤروشموش و اونو "پوچت قوتوسو" حئکايه‌سي ايله تانيش ائتميشدير. شاهتاختينسکي همين حئکايه‌ني قزئتده چاپ ائتمکله ج.محمدقولوزاده‌يه ده تیفلیسده قاليب "شرق روس" قزئتينده ايشتيراکيني تکليف ائتميشدير. او واختدان اعتيباراً ميرزه جليل تیفلیسده ياشاميش و ژورناليستليک فعاليتيني "شرق روس"دا داوام ائتديرميشدير. او، قزئتده "پوچت قوتوسو"ندان باشقا "کيشميش اويونو" آدلي حئکايه، ل.ن.تولستويدان ائتديگي "زحمت، اؤلوم و ناخوشلوق" آدلي ترجومه اثري، "آرواد" آدلي روسجادان ترجومه حئکايه‌سيني درج ائتديرميش، ناخچيوان موعليملريندن صدقي‌نين وفاتينا عاييد نئکرولوق يازميش، هابئله چوخلو ترجومه‌لر ائتميشدير. ميرزه جليلين روس و باشقا خالقلارين ادبياتي ايله علاقه‌سي محض "شرق روس" قزئتينده مؤحکملنميشدير.
ميرزه جليل گله‌جک دوستلاريني دا "شرق روس"دا تاپدي. عمر فايق، فيرودين کؤچرلي، اوزئيير حاجي‌بيگوولا تماس قوردو، دوستلوق ائتدي. "شرق روس"-ون چاپيني درحال آلقيشلاييب، شئعير حصر ائدن م.ع.صابيرله غيابي تانيش اولدو. م.جليلين "شرق روس"آ واختيندا گلدي، قزئت هله نشره باشلاماديغي واختدا روس و آذربايجان ديللريني بيلن موترجيمه احتيياج اولدوغو باره‌ده ائلان وئرميشدي. او، قزئتده درج اولونان مطبوعات خولاصه‌سيني، تئلئقراملاري روسجادان آنا ديلينه ترجومه ائديردي. "شرق روس"دا چاليشماسي ج.محمدقولوزاده‌نين گله‌جک ياراديجيليغي اۆچون بير مکتب رولو اوينادي و او، 1905-جي ايلين اوّليندن بعضي فيکير ايختيلافلارينا گؤره رئداکسييادان اوزاقلاشدي.
کالتن‌نوردهایم
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
شرق روس (قزئت)
جليل محمدقولوزاده
ميرزه علي اکبرصابير ده "شرق روس" قزئتيني، اونون ايدئيا ايستيقامتيني ايزله‌ميش و بگه‌نيردي. بونون نتيجه‌سي اولاراق "شرق روس"آ شعئير حصر ائتميشدي. صابيرين بو شئعيري 1903-جو ايل اييون آيي‌نين 27-ده "ادبيات" باشليغي آلتيندا علي اکبر طاهيروو ايمضاسي ايله ايشيق اوزو گؤرموشدور.
کالتن‌نوردهایم
قایناق‌لار
بؤلمه:آلمان شهرلری
شرق روس (قزئت)
فعاليتي‌نين دايانديريلماسي
سونرالار حاجي زین‌العابدین تاغي‌يئو باکيدا آذربايجان ديلينده "حيات" آدلي قزئتين نشرينه ايجازه آلدي، احمد بيگ آغايئوله علي بيگ حسین‌زاده رئداکتور وظيفه‌سينه صاحيب اولدولار. م.شاهتاختينسکي ايسه چيخيلماز وضعيتده قالدي. قزئتين آخيرينجي نؤمره‌سي 1905-جي ايل يانوارين 15-ده بوراخيلميشدير.
خاطيره‌سي
آذربايجان مطبوعات تاريخينده موهوم يئر توتان "شرق روس" قزئتينين 110 ايلليک يوبيلئيي 2013-جو ايلده طمطراقلي شکيلده قئيد اولونموشدور.
قایناقلار
بؤلمه:قزئتلر
وزلی پوول
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:نیوهمپشایر جومهوریتچیلر بؤلمه:منچستر، نیوهمپشایر سیاستچیلری
پل سلان
پل سلان (Paul Celan) فرانسهلی یازیچی - .۲۳ نوْوامبر ۱۹۲۰ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۹ ایل عومر ائله‌ایب و ۲۰ آوریل ۱۹۷۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Paul Celan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:فرانسه یازیچیلاری بؤلمه:یهودی شاعیرلر
شربت اینورت
شربت اینورت (Inverted sugar syrup، Инвертный сахар) بیر شیمیایی ماده.