cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جوقان بزرگ
قایناق‌لار
بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سینین کندلری بؤلمه:غربی اوجان دهیستانی
یوخاری شیلیان
یوخاری شیلیان (تورکجه: Yuxarı Şilyan) آذربایجان جومهوریتینین اوجار رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۴۲۶۳ نفر ایمیش.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
الامکولام, مالاپورام
الامکولام, مالاپورام(اینگیلیسجه:Elamkulam, Malappuram) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پلینویو، نیویورک
پلینویو، نیویورک (اینگیلیسجه:Plainview, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۲۱۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Plainview, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کاماواراپوکوتا
کاماواراپوکوتا (اینگیلیسجه:Kamavarapukota) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
یاسو
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
۱۷۴۴-جو ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۷۴۴-جو ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۴۴-جو ایلده فرانسه بؤلمه:۱۷۴۴-جو ایلده اؤلکه‌لر
پیرو کامپلی
پیرو کامپلی (Piero Campelli) ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۱۲ ایلده ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سی اوْلوب. اوْ۱۱ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۲۰ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده میلّی گوْل وۇرماییب.
قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری"
ترمبویتسه کوچک
ترمبویتسه کوچک (لهیستانجا: Trębowiec Mały) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اشوی‌داشکسیه اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Trębowiec Mały»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
داینورفین ای
داینورفین ای (Dynorphin A) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dynorphin A»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
۱۵۳۰ (میلادی)
میلادی ۱۵۳۰-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین بئش یۆز اوْتوزنجو ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
کامیلی
کامیلی (اینگیلیسجه: Camille) اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کاون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cowon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
اوپالیپسووو
اوپالیپسووو (Opalipsovo Опалипсово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
۱۵۲۹ (میلادی)
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
اوپالیپسووو
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ماچیدا، توکیو
ماچیدا، توکیو (Machida, Tokyo ; 町田市) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و توکیو اوستانینده یئرلشیب ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 429,040 نفر دیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:ژاپون شهرلری
ایست دابیوک، ایلینوی
ایست دابیوک، ایلینوی (East Dubuque, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷٫۲۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۷۰۴ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۲۳۰٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«East Dubuque, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایلینوی ایالتین شهرلری
براد ائون
براد ائون (اینگیلیسجه: Brad Owen) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و واشینقتون ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۵۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
کتی قربی
{{Infobox person
کتی قربی (اینگیلیسجه: Katy Garbi) یونانلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کتی قربی ۸ ژوئن ۱۹۶۱ ‏. تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
آدیپراندا
آدیپراندا(اینگیلیسجه:Adiperanda) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
گوردسر
گوردسر (تورکجه: Kürdəsər) آذربایجان جومهوریتینین لریک رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۸۱۰ نفر ایمیش.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
جان جونز آند دوریا دئیقتون-جونز
جان جونز آند دوریا دئیقتون-جونز (اینگیلیسجه:John Jones and Doria Deighton-Jones) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:لوس‌آنجلس دوغوملو ایش آداملاری بؤلمه:۱۸۰۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۸۲۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
لشتینی
لشتینی (چک‌جا: Lštění) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۶۳ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۴٫۶۷ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lštění»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
آی کیال علی شاه
آی کیال علی شاه (Ikbal Ali Shah) یازیچی -
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
لارا منل
لارا منل (اینگیلیسجه: Laura Mennell) کانادالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laura Mennell»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی قادین اویونچولار
انتولکا (لهیستان)
انتولکا (لهیستان) (لهیستانجا: Antolka, Lesser Poland Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کیچیک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 310 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
بیور کریک، مونتانا
بیور کریک (اینگیلیسجه: Beaver Creek, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۷۱ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۵۲۸ (میلادی)
میلادی ۱۵۲۸-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین بئش یۆز ایگیرمی سککیزینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
اورویل اچ. پلات
'''اورویل اچ. پلات''' (اینگیلیسجه: Orville H. Platt) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۲۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مریدن، کنتیکت دوغوملولار
موتورولا دیفی (موبایل)
موتورولا دیفی (موبایل) موتورولا موبیلیتی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Motorola Defy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
عبدالله ال سالم
عبدالله ال سالم (اینگیلیسجه: Abdulla Al Salem) (دوْغوم:December 19, 1992 قطیف) بیر فوتبالیست. الفیحاء فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
د بورجیا، مونتانا
د بورجیا (اینگیلیسجه: De Borgia, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۷۸ نفر ایدی.
ریان وینکلر
ریان وینکلر (اینگیلیسجه:Ryan Winkler) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. بمیجی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:مینسوتا دموکراتلاری بؤلمه:بمیجی، مینه‌سوتا دوغوملولار
وزانووو، روسیه
وزانووو، روسیه (Osanovo Осаново) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
رودنیکووکا، باشقیردیستان
رودنیکووکا، باشقیردیستان (Rodnikovka, Republic of Bashkortostan Родниковка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
ویلیام هپورث تامپسون
ویلیام هپورث تامپسون (William Hepworth Thompson) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۲۷ مارس ۱۸۱۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۱ اوکتوبر ۱۸۸۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William Hepworth Thompson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
چورانوالی
چورانوالی(اینگیلیسجه:Choranwali) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کیدنس
کیدنس (اینگیلیسجه: Cadence) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سانتا ماریا دل برکال
سانتا ماریا دل برکال (ایسپانجا: Santa María del Berrocal) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۴۸۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۷٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa María del Berrocal»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بلیزکوو
بلیزکوو (چک‌جا: Blízkov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۹۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۲ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Blízkov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
قمینا پارخووو
قمینا پارخووو (لهیستانجا: Gmina Parchowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 130.91 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و پومرانی اوستانیندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:لهیستان شهرلری
جوقان کوچک
بالا جوقان کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین مرکزی بولومو نده اوْلان باتی اوجان قصبه سی (اوجان غربی قصبه سی) نده یئرلشیب
قایناق‌لار
بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سینین کندلری بؤلمه:غربی اوجان دهیستانی
1570s -جو ایلده دانمارک
بۇ مقاله 1570s -جو ایلینده دانمارکدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
فیروتزو
فیروتزو (ایتالیاجا: Fierozzo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 456 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fierozzo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
شلی تامپسون (فوتبالیست)
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ایت بوبیدمان
ایت بوبیدمان (اینگیلیسیجه: Ait Boubidmane) مراکش اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۴۲۵۸ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
لیک آرتور استیتس، پنسیلوانیا
لیک آرتور استیتس، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Lake Arthur Estates, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۹۴ نفر ایمیش و ۱٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lake Arthur Estates, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دایرکت بلو ۱
دایرکت بلو ۱ (Direct Blue 1، أزرق مباشر رقم 1) بیر شیمیایی ماده. تۇز حالتینده تاپیلار. و اتر کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Direct Blue 1»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
۱۵۲۷ (میلادی)
میلادی ۱۵۲۷-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین بئش یۆز ایگیرمی یئددینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
اوپالیخی
اوپالیخی (Opalikhi Опалихи) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
کومهرائولی
کومهرائولی (اینگیلیسجه:Kumhrauli) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۸٫۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
Kumhrauli
جئین ال. کامپبل
'''جئین ال. کامپبل''' (اینگیلیسجه: Jane L. Campbell) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو. کلیولند ایالتی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
جازستان پاره
جازستان پاره (فارسجا: جازستان پاره), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دزفول بؤلگه‌سی‌نین، سردشت بؤلومو و سیدولی الدین قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
جازستان پاره کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۵۱ نفر اهالیسی و ۸ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۴ نفری کیشی و ۲۷ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۲۰ نفری ساوادلی و ۲۱ نفری ساوادسیزدیرلار.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
برافتاب رضایی(ایذه)
برافتاب رضایی (فارسجا: برافتاب رضایی), کندی خوزیستان اوستانینین ایذه بؤلگه‌سینین، دهدز بؤلومو و  گونئی دنباله رود قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
برافتاب رضایی کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
نوفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 155 نفر اهالیسی و 27 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 87 نفری کیشی و 68 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 103 نفری ساوادلی و 43 نفری ساوادسیزدیرلار.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:ایذه بؤلگه‌سی‌نین کندلری
قاراباغ ساواشی
thumb|300x300px|قاراباغ ساواشی گؤرونتوسو پوست تمبرینده قاراباغ ساواشی — ۱۹۹۱-۱۹۹۴-جی ایللرده آذربایجان جومهوریتی نین داغلیق قاراباغ اراضی‌سی اوستونده ائرمنیستان لا آذربایجان آراسیندا شیددت‌لی حربی چاتیشما. موحاربه ۱۹۸۸-جی ایلدن باشلایاراق ائرمنیستان شوروی سوسیالیست جومهوریتی نین آذربایجان سوسیالیست شوروی جومهوریتینه قارشی ایره‌لی سوردوگو اراضی ادعالارینا اساس‌لانان قاراباغ موناقیشه‌سی‌نین دوامی اولموش‌دور.
حربی اوپراسیونلار ۱۹۹۴-جی ایلین مئی آییندا آذربایجان و ائرمنیستان آراسیندا ایمضالانمیش آتَشکسله باشا چاتمیش‌دیر. ایختیلافین نتیجه‌سینده ۳۰۰۰۰ یاخین اینسان هلاک اولموش، آذربایجانین داغ‌لیق قاراباغ اراضی‌سی و اطرافیندا یئرلشن ۷ اینضیباظی بؤلگه سی ائرمنیستان سیلاح‌لی گوجلری‌نین ایشغالینا معروض قالمیش‌دیر.
موناقیشه
گونئی قافقازین ایکی دؤولتی آراسینداکی موناقیشه ۱۹۸۸-جی ایلده، ائرمنیستانین آذربایجانا اراضی ادعالاری شکلینده باشلاییب. آذربایجان ۲۰% اراضی‌سی – کئچمیش داغ‌لیق قاراباغ موختار ویلایتی و اونا یاخین ۷ اینضیباطی رایون ائرمنیستان سلاح‌لی قوه‌لری‌نین ایشغالی آلتیندادیر. ۱۹۹۴-جی ایلین ماییندا طرف‌لر آراسیندا آتشکس ایمضالانیب و روسیه، فرانسه و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کیمی دؤولت‌لرین بیرجه باشلیق ائتدیگی آتَت-این (ATƏT) مینسک قروپونون واسیطه‌چی‌لیگی آلتیندا باشلانیلان باریش دانیشیق‌لاری هله ده اوغورسوز شکیلده داوام ائدیر. ایشغال آلتیندا اولان آذربایجان اراضی‌لری‌نین قئید-شرط‌سیز بوشالدیلماسی حاقدا بیرلشمیش میللتلر تهلوکه سیزلیک (ب.م.ت) شوراسی طرفین‌دن قبول ائدیلمیش دؤرد سؤزلشمه ائرمنیستان طرفین‌دن ایجرا ائدیلممیش اولاراق قالیر. ساواش ایللرینده آذربایجانا بؤیوک مادی و معنوی ضرر دَیمیش، چوخو گوناه‌سیز دینج ساکین اولان ۳۰ مین آذربایجان‌لی ائرمنی‌لر طرفین‌دن قتل ائدیلمیش، بیر میلیونا یاخین اینسان قاچقین و زوراکی کؤچکونه چئوریلمیش‌دیر. ایشغال ائدیلمیش اراضی‌لرده ۶۰۰ مکتب، ۶۵ پئشه مکتبی و ۷۰۰ ساغلیق مرکزی، ائرمنیستان سلاح‌لی قوه‌لری طرفین‌دن داغیدیلیب.
ائرمنی تورپاق گنیشلندیرمه سی
۱۹۸۵-جی ایلده میخاییل قورباچوف شوروی سوسیالیست جوهموریتلری بیرلیگی نین کوممونیست پارتیسی مرکزی کومیته‌سی‌نین باش کاتیبی وظیفه‌سینه سئچیلن‌دن سونرا آذربایجان‌لی‌لارا قارشی ائرمنی تورپاق گنیشلندیرمه سی نؤوبتی مرحله‌سی باشلاییر. آرتیق ۱۹۸۷-جی ایلین سون‌لارین‌دان اعتباراً ائرمنیستان شوروی جومهوریتی نین باشکندی ایروان شهرینده داغ‌لیق قاراباغ موختار ویلایتی‌نین ائرمنیستانا بیرلشدیریلمه‌سی طلب‌لری ایله کوتلوی آکسیالارا باشلانیلیر. عئینی زاماندا، ایستر شوروی ائرمنی‌لری، ایستره‌سه ده خاریج‌دکی ائرمنی دیاسپورو طرفین‌دن میاتسومون حیاتا کئچیریلمه‌سی اۆچون چالیشقان ایدئولوژی حاضرلیق حیاتا کئچیریلیر. قورباچوفون موشاویری شوروی اقتصادچی عالیمی آکادمیک آ. آقانبئکیان "هومانیتئ" قزئتینه ۱۹۸۷-جی ایلین اوکتوبر آییندا وئردیگی موصاحیبه‌ده، داغ‌لیق قاراباغ موختار ویلایتی‌نین سانکی آذربایجانلا دئییل، محض ائرمنیستانلا داها سیخ تاریخی، اقتصادی-تصرروفات ایلیشکیلرینه مالیک اولماسینی بیل‌دیره‌رک، موختار ویلایتین ائرمنیستانا بیرلشدیریلمه‌سی بیاناتی ایله چیخیش ائدیر. بو دؤنم هم ده، ائرمنی‌لرین شووینست-میللت‌چی‌لیگینه خیدمت ائدن قاراباغ و کرونک قوروملارینین فعالیتی، "ضیالی" پرده‌سینه بورونموش سیلوا کاپوتیکیان، زوری بالایان و ... شخص‌لرین بو ایستیقامتده جانفشان‌لیغی ایله کاراکتئریزه اولونور.
آذربایجانلیلارین ائرمنیستاندان کوتلَوی شکیلده ائشیگه چیخاردیلمالاری
۱۹۸۸-جی ایلین ژانویه آیین‌دان اعتبارن، شوروی-نین یوکسک اؤندرلیگی‌نین حیمایتی ایله آرخالانان ائرمنی‌لر ائرمنیستان ش.ج-ده یاشایان تورکلرین تاریخی تورپاق‌لارین‌دان کوتلوی دئپورتونا باشلاییرلار. ائرمنیستان‌دان قووولان آذربایجان تورکلری نین بیرینجی دالغاسی ۱۹۸۸-جی ژانویه نین ۲۵-ده آذربایجانا یئتیشیر. ۱۹۸۸-جی ایل فوریه نین ۱۹-دان اعتباراً ایرواندا کوتلوی ییغینتیلار باش‌لانیر. میتینگ قاتیلیمچی‌لاری "ائرمنیستانی تورک‌لردن تمیزلمه‌لی!"، "ائرمنیستان یالنیز ائرمنی‌لر اۆچون‌دور!" کیمی شوعارلار ایره‌لی سوروردولر. میتینگلرین اۆچونجو گونو ایرواندا ساغلام قالمیش تکجه مسجید بیناسی (۲۰-جی یوز ایل اول‌لرینده شهرده ۸ مسجید اولموش‌دور) و آذربایجان‌لی اورتا مکتبی، ج. جاببارلی آدینا ایروان آذربایجان‌لی درام تئاترینین لوازیمی یاندیریلدی. ایرواندا بو حادیثه‌لره قارشی اعتراضینی بیلدیرن آذربایجان‌لی‌لارین ائولرینه اود ووردولار. ائرمنی میللت‌چی‌لری اۆچون ائرمنیستاندا ان مونبیت بؤلگه لرده یاشایان ۲۰۰ مین‌دن آرتیق آذربایجان‌لی‌لاری اورادان چیخارماق قاراباغ مسئله‌سینی چؤزمک قدر واجیب ایدی. بو پروسس ۱۹۸۹-جو ایلده باشا چاتدیریلیر، همین ایللر عرضینده ۲۲۰۰۰۰-دن چوخ تورک ائرمنیستاندان ائشیگه چیخارتماغا معروض قالیر.
سومقاییت اولایلاری
"سومقاییت قیرغینلاری" پروقرامینین آپاریجیلارین‌دان ان فعالینین ۱۹۵۹-جو ایلده آنادان اولموش ادوارد روبئرتوویچ قریقوریان آدیندا ائرمنی ایدی. اؤلدورولن ۲۶ ائرمنی‌دن ۶ نفری اونون پایینا دوشوردو. اولایدن ۱۰ گون اؤنجه، سومقاییتین بوتون امانت کاسسالارین‌دان ائرمنی‌لرین اؤز امانت‌لرینی کوتلوی شکیلده گؤتورمه‌لری، قیرغین‌لاردان ویدئو چکیلمه سی اۆچون ائرمنی اوپراتورلارینین اولجه‌دن حادیثه‌لرین پلان‌لی شکیلده تؤردیلجیی یئرلرده اؤزلرینه خلوتی چکیلیش موقعیتی سئچمه‌لری، ایکی گون‌دن سونرا همین ویدئولارین مونتاژ ائدیلیب بوتون دونیانی دولاشدیریلماسی، "سومقاییت قوربان‌لاری"نین خاطره‌سینی "ابدی‌لش‌دیرمک" اۆچون اولجه‌دن حاضیرلانمیش آبیده‌نین درحال خان‌کندی نده (ایستپاناکئرتده) قویولماسی و بو کیمی فاکت‌لار ثبوت ائدیر کی، بوتون بون‌لار ائرمنی‌لری، ائله‌جه ده دونیا توپلومونو آذربایجان خالقینا قارشی آیاغا قال‌دیرماق، اونون "وحشی" اوبرازینی یاراتماق مقصدینی گودموش‌دور. سومقاییت قیرغین‌لارینین فعال تشکیلات‌چی‌لارین‌دان ائرمنی اوهانیانین، سامویلوف و پاولوفسکینین آدلاری ایسه اوزون مدت متبوعات‌دان گیزلی ساخلانمیشدی. سونرالار لئوون تئر-پئتروسیان اؤز دانیشیقلاری‌نین بیرینده دئمیشدی کی: ''سومقاییت اولایلارین‌دان سونرا آذربایجان خالقی شوک وضعیتینه دوشموشدو. اگر اؤلکه اؤندرلیگی بو مقام‌دان ایستیفاده ائدیب د.ق.م.و-نین ائرمنیستانا بیرلشدیریلمه‌سی حاقیندا قرار چیخارسایدیز آذربایجان خالقی بونا اعتراض ائده بیلمه‌یه‌جکدی''." بو سؤزلر آیدین ثبوت ائدیر کی، سومقاییت فاجعه‌سی ائرمنی‌لره اؤز آیریمچی‌لیق آکسیالارینی و قاراباغی ایشغالینی حیاتا کئچیرمک‌دن اؤترو لازیم اولموش‌دور.
ساواشین باشلانماسی
بندانگشتی|سول|قاراباغ ساواشیندا، ایشغالچی ائرمنیلرین سالدیریلاریندا غیرنیظامی و سیویل اینسانلارین یارالانماسی
ساواشین اکتیو دورومو
بندانگشتی|سول|ائرمنیستان ایشغال ائدن بؤلگه لرین یاریسیندا هئچ ائرمنی یاشاماییرمیش ساواشین ایلک گون‌لرینده‌جه آذربایجان و ائرمنیستان قارشی‌لیق‌لی هوجوما کئچیر. ۱۹۹۲-جی ایل ژانویه ۲۶-دا یئنی قورولموش آذربایجان اوردوسو شوشا یاخینلیغیندا داش‌اَلتی عملیاتینی کئچیریر و مغلوب اولور. فوریه آییندا ائرمنی‌لر روس قوشون‌لاری ایله برابر قاراباغدا هوجوما کئچه‌رک بیر نئچه کندی توتور، فئوریه‌نین ۲۶-دا ایسه خوجالینی اله کئچیره‌رک دینج اهالییه قارشی قیرغین تؤره‌دیرلر. ۹ مئی ده ائرمنی‌لر شوشانی، ۱۸ مئی ده ایسه لاچین شهرینی ایشغال ائدیرلر. ۷ ژوئن ابلفضل ائلچی‌بَی آذربایجان جومهور باشقانی سئچیلیر، بون‌دان درحال سونرا ژوئنین ۱۲-ده آذربایجان اوردوسو جبهه‌ده هوجوما کئچیر. هوجوم نتیجه‌سینده آذربایجان‌لی‌لار تئزلیکله شاومیان رایونونو، یولون ۴-ده ایسه آغدَره نی اله کئچیریرلر. سپتامبر آیینین ۱-ده آذربایجان اوردوسو سیرخاوند کندینی ایشغال‌دان آزاد ائدیر، بو زامان آرتیق داغ‌لیق قاراباغین اراضی‌سی‌نین یاری‌سی آذربایجان اوردوسونون نظارتی آلتیندا ایدی. بون‌دان سونرا روسیه ائرمنی‌لره ائتدیگی یاردیم‌لارین هجمینی آرتیرماغا باشلاییر، اوکتوبرون ۲۴-ده ایسه آمریکا کونقرئسی آذربایجانا دؤولت یاردیمینی قاداغان ائدن ۹۰۷-جی دوزلیشی قبول ائدیر. بؤیوک دؤولت‌لرین ائرمنیستانا ائتدیگی آرخادورما تئزلیکله اؤز بهره‌سینی وئریر.
شوشا شهرینین ایشغالی
مارس آیینین ۲-ده آذربایجان جومهوریتی بیرلشمیش میللت‌لر قورومونون عوضوو سئچیلدی. مارس آیینین ۱۱-ده آوروپا شوراسی ناظیرلر کومیته‌سی آذربایجان جومهوریتی نین داغلیق قاراباغ منطقه ده دینج اهالییه قارشی باش وئرمیش زوراکی‌لیق آکت‌لارینی پیسلَیَن بیاناتلا چیخیش ائتدی. مارس آیینین ۲۴-ده آ.تَ.م-این آرخا دورماسی ایله داغلیق قاراباغ موناقیشه‌سی ایله باغلی توپلانتیسی چاغیریلماسی قرارا آلینیر. مئی آیینین ۷-ده ائرمنیستان و آذربایجان دؤولت باشچی‌لارینین موناقیشه‌نین نیظاملانماسی ایله ایلگیلی ایرانین واسیطه‌چی‌لیگی ایله تهراندا گؤروشو کئچیریلیر. گؤروشون سونوندا دؤولت باشچی‌لاری کومونیک ایمضالاییرلار. بو کومونیک ایمضالانان‌دان تئزلیکله سونرا مئی آیینین ۸-ده ائرمنی حربی بیرلشمه‌لری طرفین‌دن شوشا شهری ایشغال اولونور. مئی آیینین ۱۷-ده ایسه موناقیشه‌نین نیظاملانماسی ایله باغلی موختلیف سویَه‌لرده دانیشیق‌لارین داوام ائتدیگی بیر واختدا ائرمنی حربی بیرلشمه‌لری لاچین شهرینی ده ایشغال ائتدی‌لر.
ائرمنیستان ایشغالچیلیق ساواشی
thumb|250x250px|قاراباغ ساواشی نین سونوجدا قاچقین اولموش آنا سپتامبر آیینین ۱۹-دا ائرمنیستان و آذربایجان مدافیعه باخانلاری(وزیرلری) روسیه نین سوچی شهرینده حربی عملیات‌لارین دایاندیریلماسی ایله باغ‌لی راضیلاشما الده ائتدی‌لر. همین ایل دسامبر آییندا بو راضیلاشمانی پوزان ائرمنیستان طرفی آذربایجان جومهوریتی نین زنگیلان رایونونون ۸ کندینی ایشغال ائتدی.
۱۹۹۳-جو ایل آوریل آیینین ۳-ده ائرمنی حربی بیرلشمه‌لری طرفین‌دن آذربایجان جومهوریتی نین کَلبَجَر بؤلمه سینی ایشغال اولوندو. آوریل آیینین ۶-دا ب.م.ت تهلوکه‌سیزلیک شوراسینین باشچیسی کلبجر رایونون ایشغالینی پیسلَیَن بیانات وئردی. آوریل آیینین ۱۵-ده ایسه آوروپا شوراسی ناظیرلر کومیته‌سی موناقیشه‌نین کسکینلشمه‌سی ایله باغلی بیاننامه ایله چیخیش ائتدی. آوریل آیینین ۱۵-ده ایسه آوروپا شوراسینین ناظیرلر کومیته‌سی داغلیق قاراباغدا موناقیشه وضعیتی‌نین گرگینلشمه‌سی ایله باغی بیانات قبول ائتدی. آوریل آیینین ۲۵-۲۹-دا ایسلام توپلانتیسی قورومو (اسلامی کنفرانس تشکیلاتی) آذربایجان جومهوریتی نین اراضی‌لری‌نین ایشغالینی پیسله‌ین قطعنامه قبول ائتدی. آوریل آیینین ۳۰-دا ایسه ب.م.ت تهلوکه‌سیزلیک شوراسی آذربایجان جومهوریتی نین کلبجر و دیگر ایشغال اولونموش رایون‌لارین‌دان بوتون ایشغال‌چی قووَه‌لرین فی‌الفور چیخاریلماسی طلبینی اؤزونده عکس ائتدیرن ۸۲۲ سای‌لی قطعنامه قبول ائتدی.
جولای آیینین ۲۳-ده ائرمنی حربی بیرلشمه‌لری آذربایجان جومهوریتی نین آغدام رایونونو ایشغال ائتدی‌لر. یول آیینین ۲۹-دا ب.م.ت تهلوکه‌سیزلیک شوراسی ایشغالی‌چی گوجلرین قئید شرط‌سیز و فی‌الفور ایشغال اولونموش آغدام و آیری اراضی‌لردن چیخاریلماسی طلبینی اؤزونده عکس ائتدیرن ۸۵۳ سای‌لی قتنامه قبول ائتدی. آوقوست آیینین ۱۸-ده ایسه ب.م.ت تهلوکه‌سیزلیک شوراسینین باشچیسی مووافیق طلب‌لری اؤزونده عکس ائتدیرن بیاناتلا چیخیش ائتدی. ب.م.ت و آ.تَ.ت-این اویاری‌لارینا باخمایاراق، آوقوست آیی‌نین ۲۳-۲۶-دا فیضولی و جبراییل، ائله بو آیین ۳۱-ده ایسه قوبادلی رایونو ائرمنیستان سیلاح‌لی قوه‌لری طرفین‌دن ایشغال اولوندو.
اوکتوبر آیینین ۱۴-ده ب.م.ت-نین تهلوکه‌سیزلیک شوراسی ایشغال‌چی قووَه لرین ضبط اولونموش اراضی‌لردن چیخاریلماسی طلبینی اؤزونده ایفاده ائدن، آردیجیل ۸۷۴ سای‌لی قطعنامه قبول ائتدی. اوکتوبر آیینین ۲۸-نووامبر آیینین ۱-ی آرالیغیندا هورادیز قصبه‌سی و زنگیلان شهری ایشغال ائدیلدی. نووامبر آیینین ۱۱-ده ایشغال اولونموش اراضی‌لرین فی‌الفور آزاد اولونماسی طلبینی عکس ائتدیرن ب.م.ت تهلوکه‌سیزلیک شوراسینین نؤوبتی، ۸۸۴ سای‌لی قتنامه‌سی قبول ائدیلدی.
۱۹۹۴-جو ایل ژانویه آیینین ۱۰-۱۱-ده قوزئی آتلانتیک سؤزلَشمه‌سی قورومو (ناتو) عوضو دؤولت و حکومت باش‌چی‌لاری طرفین‌دن اراضی الده ائدیلمه‌سینده گوج ایستیفاده‌سینی پیسلَیَن، همده، منطقه ده باریش و ثباتین قورولماسی، امکداشلیغینگلیشدیریلمَسی اۆچون آرنملی اهمیت کسب ائدن آذربایجان، گورجوستان و ائرمنیستانین اؤزگور ثباتی(sovereignty)، موستقیل‌لیگی و اراضی بوتؤولوگونه سایغی ایفاده ائدن بیاننامه قبول ائدیلدی.
ائله بو ایل آوریل آیینین ۱۵-ده م.د.ب عوضو دؤولت‌لری‌نین اؤزگور ثباتی(sovereignty)، اراضی بوتؤولوگو و سینیرلاری‌نین توخونولمازلیغینا حؤرمتی ایفاده ائدن تشکیلاتین بیاننامه‌سی قبول اولوندو. ائرمنیستان م.د.ب-نین عوضوو اولان و بو بیاننامه‌یه قوشولمایان تکجه دؤولت اولدو. بیشکئک پروتوکولو ایمضالاندیق‌دان (۱۰.۰۵.۱۹۹۴) سونرا، مئی آیینین ۱۲-ده جبهه چیزگی سینده (خطینده) آتَشکَسه گؤره راضیلاشما قووَه یه میندی.
سونوج
ائرمنیستان حربی تجاووزو نتیجه‌سینده آذربایجان جومهوریتی نین داغلیق قاراباغ اراضی‌سی و اونون اطرافین‌داکی ۷ رایونو ایشغال آلتینا دوشموش‌دور. ۲۶ نووامبر ۱۹۹۱-جی ایل تاریخینه دَک اولان اینضیباطی اراضی بؤلگوسونه اساساً: بندانگشتی|سول|آغدام ائرمنیلرین ایشغالیندان سونرا بو حربی تجاووز سونوجوندا آذربایجان اراضی‌لری‌نین ۱۴.۱۴%-ی ایشغال ائدیلمیش، ۲۰ مین‌دن چوخ اینسان قَتله یئتیریلمیش، ۵۰ مین‌دن آرتیق آدام یارالانمیش و شیکست اولموش‌دور. بیر میلیون‌دان آرتیق اینسان قاچقین و زوراکی کؤچکون شرایطینده یاشاماقدادیر.
آذربایجان جومهوریتینه دَیَن مادی ضرر
بندانگشتی|سول|[[خوجالی سوی‌قیریمیندان قاچماق زوروندا قالان تورکلر]]ایشغال نتیجه‌سینده آذربایجان جومهوریتی عاید جمعی اوزون‌لوغو ۲۵ مین ک.م. اولان ماشین یولو، یئنه جمعی اوزونلوغو ۳۹۸۴ م اولان ۱۶۰ کؤرپو، ۱۴،۵ مین ک.م. اوزونلوغوندا الکتریک خطی، ۲۵۰۰ الکتریک ترانسفورماتورو، ۲ مین ک.م. قاز بورو (لوله سی) خطی، ۱۶۰ سو دئپوسو، ۳۴-دن چوخ قاز داغیتیم دوراغی ، ائرمنی ایشغال‌چی‌لار طرفین‌دن داغیدیلمیش‌دیر. ایشغال ائدیلمیش بؤلگه‌لرده جمعی ۱۴۰ مین موحصصیلین(اؤیرنجی نین) اوخودوغو اولان ۶۰۰ اوخول، ۵۳ مین اؤیرنجی نین تحصیل آدلیغی ۶۵ پئشه مکتبی، ۲ یوکسک اؤیرنیم قورومو محو ائدیلیب. ۷۰۰ ساغلیق اوجاغی، بو باغلامدا ۸۰۰ نفرلیک مریضخانا، پولی کلینیکالار، دوغوم ائولری، آپتئک بینالاری، اورژانس یاردیم مریضخانالاری داغیتیلمیشتیر. ساغلیق خیدمتینه دَیَن عمومی اقتصادی زیان ۱،۲ میلیارد دولارا یاخین‌دیر. آذربایجانا عایید ۹۰۳ دؤولت قئیدیاتیندا اولان، ۱۵۰۰ دؤولت قئیدیاتیندا اولمایان تاریخ و مدنیت عابده‌لری، مین‌لرجه اثرین قوروندوغو ۲۶ موزه، ۸ رسیم سرگی‌سی، ۴،۶ میلیون کیتاب و ال‌یازما ساخ‌لانان ۹۲۷ کیتاب‌ائوی، ۸۵ اینجه صنعت اوخولو، ۲۰ مدنیت سارایی، ۴ دؤولت تئاتری ائرمنی‌لر طرفین‌دن ایشغال ائدیلیب. آذربایجاندا پروفئسیونال موسیقی سنتی‌نین اساسینی قویان موسیقی‌چی بولبولون، موسیقی‌چی و رسسام میر مؤحسون نووابین خاطیره موزئیی تالان ائدیلیب. خوجالیداکی "دایروی معبد"(۱۳۵۶-۱۳۵۷) و "توربه"-نین (۱۴-جی یوز ایل) عاقیبتی معلوم دئییل. ساواش سونوجوندا آذربایجان جومهوریتی توپلام ۲۲ میلیارد آمریکا دولار مبلغینده زیانا معروض قالیب.
قوقارک قیرغینی
۱۹۸۸-جی ایلین نوامبر آییندا ائرمنیستانین قوقارک رایونوندا ائرمنی‌لر طرفین‌دن ۱۵ نفر یاندیریلاراق ۲۱ آذربایجان‌لی اؤلدورولموش‌دور.
قاراکند فاجیعه سی
۱۹۹۱-جی ایل نوامبر آیینین ۲۰-ده خوجاوند رایونونون قاراکند کندی یاخینلیغیندا ائرمنی تئررورچولاری آذربایجان، روسیه و قازاخستانی تمثیل ائدن بیر قروپ یوکسک وظیفه‌لی دؤولت مامورو و ژورنالیستی آپاران "می-۸" وئرتولیوتونو گوللَلَدیلر. نتیجه‌ده ۲۲ نفر تانینمیش دؤولت، ایجتیتماعی و حربی خادیم قتله یئتیریلدی.
خوجالی سوی قیریمی
اؤزل یازی: خوجالی سوی‌قیریمی ۱۹۹۲-جی ایل فوریه آیینین ۲۵ و ۲۶ سیندا ائرمنی سیلاحلی بیرلشمه‌لری خانکندیده یئرلشن روسیه یه اؤزل ۳۶۶-جی آلایین ایله آذربایجان‌لی‌لار یاشایان خوجالی شهرینه هوجوم ائده‌رک دینج اهالییه قارشی خصوصی قددارلیقلا موشایعت اولونان سوی قیریم آکتینی حیاتا کئچیردی‌لر. بو فاجعه نتیجه‌سینده ۶۱۳ دینج ساکین قتله یئتیریلمیش، ۴۸۷ نفر یارالانمیش، ۱۲۷۵ نفر ایسه اسیر گؤتورولموش‌دور. اونلاردان بیر چوخو اسیرلیک‌دن قاییتمامیش و سونراکی طالعیینه گؤره ده هر هانسی معلومات یوخ‌دور. ۳۶۶-جی آلای خانکندی‌دن چیخاریلدیق‌دان سونرا بو حربی حیصصه‌یه مخصوص اولان سیلاح‌لی تئکنیکانین اؤنملی حیصّه‌سی ائرمنی آیریمچی‌لارینا وئریلدی.
قایناقلار
بؤلمه:ائرمنیستانین ساواش‌لاری بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین ساواش‌لاری
د اکسایترز
د اکسایترز (اینگیلیسجه: The Exciters) موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کومینایسکای
کومینایسکای (Kuminsky Куминский) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
پاین ریج ات کرستوود، نیوجرسی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pine Ridge at Crestwood, New Jersey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کولقدال، تنسی
کولقدال، تنسی (Collegedale, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۱٫۶ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۷۲۹ نفر  دیر. کولقدال دنیز سئوییه‌سیندن ۲۳۹ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
میلانووک
میلانووک (لهیستانجا: Milanówek) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 13.52 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و ماسوویان اوستانیندا یئرلشیر.
کولقدال، تنسی
قایناق‌لار
بؤلمه:تنسی ایالتین شهرلری
میلانووک
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Milanówek»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
درامرایت، اوکلاهوما
درامرایت، اوکلاهوما (Drumright, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۹٫۴۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۹۰۷ نفر دیر. بۇ شهر ۲۵۹ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Drumright, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اوکلاهوما ایالتین شهرلری
پانکراس سرطانی
پانکراس سرطانی، پانسقراسداکی، معده آرخاسینداکی غدد عضوی اولان سلوللارین کونترولدان چیخماسی و بییر ده توپلاشما قورماسی باشلادیغی زامان باشلاییر. بو سرطان سلولولاری بدنین باشقا بؤلوملرینه حمله ائدیر. پانکراس سرطانینین بیر نئچه نووعو وار. ان چوخ گؤروشموش پانکراس آدینوکارسینومو، تخمینن ۹۰% داخیل اولور و "پانکراس سرطان" ایصطیلاحی چوخ واخت آنجاق بو نوعا دئییلیر. بو آدینوکارسینوملار هضم آنزیملارینین یارادیجیسی اولان پانکراسین بؤلومونده باشلاییر. بو خئییرلردن باشقا بیر نئچه نووع، هم ده ایدینوکارسینوملارین چوخونو تشکیل ائدیر. پانکراس سرطانینین بیر-ایکی فایزینا قدر نورواندوکرین تومورلار وار، و بونلار پانکراسین هورمون تولید ائدن سلوللاریندان یارانیر. بونلار عمومیتله پانکراس آدینوکارسینوموندان آز اَگرئسیو دیر.
مادیسونویل، لوئیزیانا
مادیسونویل (اینگیلیسجه: Madisonville, Louisiana) آمریکانین لوئیزیانا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۳۵ نفر ایدی.
پانکراس سرطانی
ان چوخ گؤروشلن شکیلده علامتلر سونا سارالمیش دری، قارن و یا بئل آغریسی، آچيقلاماسیز چکی اسکیلمه سی یوخسا وزن آزالماسی، آجی رنگی قاچماسی، قارالمیش سۆدۆک و آجلیق شامل اولا بیلر. عادي اولاراق، باشلائيش مرحله لرده علامتلر يوخدور و آنلاينجا پانکراس سرطانينين باشلانيشلارينا چاتان تکجه علامتلر اوزه گئتمه ييب. تشخیص اولونان واخت، پانکراس سرطانی چوخ واخت بدنین باشقا بؤلگه لرینه یاییلیب.
مادیسونویل، لوئیزیانا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پانکراس سرطانی
پانکراس سرطانینا خطر فاکتورلارینده تاماکا توتماق، کؤکلۆک، دیابتی و بعضی نادیر ژئنتیک شرایطلر واردیر. بو کیشیلیک لرین ۲۵% سی تاماکا توتماقلا باغلی و ۵-۱۰% سی میراث ژئنلرله باغلی دیر. پانکراس کینسرین دیگنوستاسی معمولاً بالتراتما یا کامپیوتری توموگرافی، قان معایناتلاری و توخوما نمونه لرینین موعاینه سی (بیوپسی) کیمی طیبی گؤستریجی آلتیراسونگ تکنیکلرینین ترکیبیله ائدیلیر. بو مرضین ایلک مرحله دن (I مرحله) گئجه لیکده (IV مرحله) مرحله لره بؤلونور. عموم جمعیتین غربالقیسی ائتکیلی اولمامیش اولمامیش.
پانکراس سرطانینین باشلانماسی خطرین سگریت نوشیزلر و ساغلام بیر وزن قوران و یئرینه یئتیرمه لی و یا فرسوده اتمیش گۆشتین مصرفینی محدود ائدنلر آراسيندا آز دیر. تاماشاچی نین بو مرضین باشلاییش مومکونلوغو تاماشا چیخانلارین تاماشا چکمکینی بوراخدیر و 20 ایل سورا، تقریباً بوتون خالقین تاماشایا گیریر. درمان جراحی، رادیوتراپی، کیمیا درمانی، پالئیئتیو گؤزلمک لر و یا بونلارين ترکیبی اولا بیلر. سئچمه لرین بیر بؤلمه سی سرطان مرحله سینده اساسلانیر. جراحی، پانکراس آدینوکارسینومونو درمان ائدنیک درمان دیر و درمان اولمادان دا حیاتین کیفیتی نین یاخشیلاشدیریلماسی اوچون ده ایشله نیلیر. گاه آغرینین ایداره سی و هضمین یاخشیلاشدیریلیب. نئشانلاشما هدفینه گؤره درمان آلماق اوچون ده، بالئتیو درمانی ایسه توصیه اولونور.
۲۰۱۸-جی ایلده پانکراس سرطانینین سونوجوندا ۴۳۲۰۰۰ نفر اؤلوم باشلاییب و سرطاندان اؤلومون سببی سببی دیر. بو، بریتانیادا سرطاندان اؤلومون بشینجی چوخ گؤروشموش ندنی دیر و آمریکا دا اوچونجو چوخ گؤروشدوی ندنی دیر. پانکراس سرطانینین آچیقلاماسی اوچون یاشین orta یاش 72 ایل دیر و بو ایشلرین 90%-ی 50 یاشدان اوستونلرین ده یاشاییب. بو مرض چوخ واخت قالخینمیش یوخسا صنعتی اؤلکه لرده باش وئریر، و بورادا 2012-جی ایلده یئنی خسته لیکلرین ۷۰%-ی یاییلمیش دیر. پانکراس آدینوکارسینومون عادي اولاراق چوخ ضعیف پروگنوسی وار: تشخیص دن سورا، 25% آدام بیر ایلده صاغ قالار و 5% بش ایلده ياشايار. ایلک تشخیص اولونان سرطانلار اوچون بش ایللیک ندن قورتولوش مئقدارینین ۲۰% -ه چاتماسی. نورودوکرین سرطانلار داها یاخشی سونوجوندا وار؛ تشخیصین دن سورا بش ایل سورا، تشخیص اولونانلارین ۶۵%-ی یاشاییب، گرچی اوْنون بَیری تومورون نوعینه گؤره چوخ فرقلی دیر.
اسکات کارسن
اسکات کارسن (اینگیلیسجه: Scott Carson) (دوْغوم:September 3, 1985 وهیتهاون) بیر فوتبالیست. دربی کانتی فوتبال کولوبو و اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:وهیتهاون دوغوملولار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:لیدز یونایتد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لیورپول کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:شفیلد ونزدی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:چارلتون اتلتیک کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ایستون ویلا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:وست برومویچ آلبیون کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بورسااسپور کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ویقان اتلتیک کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:دربی کانتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بارزکووو
بارزکووو (Barskovo Барсково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
ماقو, تاوانق
ماقو, تاوانق(اینگیلیسجه:Mago, Tawang) هیندوستان اؤلکه‌سینین آروناچال پرادش ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۲۴۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
یوکاس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yukos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
اشتراسبورق (اوکرمارک)
اشتراسبورق (اوکرمارک) (Strasburg, Germany) آلمانین  مکلنبورق-فورپومرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۶۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۹۸۲ نفر دیر. بۇ شهرین ۸۶٫۸۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.strasburg.de اشتراسبورق (اوکرمارک) شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
ماساکی یاماموتو
ماساکی یاماموتو (اینگیلیسجه: Masaki Yamamoto) ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هامپتولیپس، واشینقتون
هامپتولیپس، واشینقتون (اینگیلیسجه:Humptulips, Washington ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۵۵ نفر ایمیش و ۲۴٫۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Humptulips, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تاکایوکی نیشیقایا
تاکایوکی نیشیقایا (اینگیلیسجه: Takayuki Nishigaya) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اوپتار، روسیه
اوپتار، روسیه (Uptar Уптар) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
فلورانس جومهوریتی
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
۱۵۲۶ (میلادی)
میلادی ۱۵۲۶-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین بئش یۆز ایگیرمی آلتینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
اولیویه قرونر
اولیویه قرونر (اینگیلیسجه: Olivier Gruner) فرانسه‌لی اوْیونچو. ۲ آقوست ۱۹۶۰ ‏ ایلینده پاریس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Olivier Gruner»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار بؤلمه:فرانسه‌لی سربازلار
فرانسیس برنی
فرانسیس برنی (Frances Burney) یازیچی - ۱۳ ژوئن ۱۷۵۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۶ ژانویه ۱۸۴۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Frances Burney»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:بریتانیالی اوشاق یازیچیلار
ژوزه زونیقا
ژوزه زونیقا (اینگیلیسجه: José Zúñiga) آمریکالی اوْیونچو.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«José Zúñiga»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کوقانی، توکیو
کوقانی، توکیو (Koganei, Tokyo ; 小金井市) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و توکیو اوستانینده یئرلشیب ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 121516 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
مات دوولینق (سیاستچی)
مات دوولینق (اینگیلیسجه:Matt Dowling (politician)) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
روک ریور، ویومینق
روک ریور (اینگیلیسجه: Rock River, Wyoming) آمریکانین وایومینق ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۵۲ نفر ایدی.
ادون حسنی
ادون حسنی (اینگیلیسجه: Edon Hasani) (دوْغوم:January 9, 1992 Shkodër) بیر فوتبالیست. تیرانا فوتبال کولوبو و آلبانی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
دایدزین
دایدزین (Daidzin) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daidzin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
۱۹۷۸-جی ایلده ایسکاتلند
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۸-جی ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۹۷۸-جی ایلده بؤیوک بریتانیا
جان جیلبرت وینانت
جان جیلبرت وینانت (اینگیلیسجه:John Gilbert Winant) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو. نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین بریتانیاداکی سفیرلری بؤلمه:نیوهمپشایر جومهوریتچیلر بؤلمه:نیویورک سیاستچیلری
انناپول
انناپول (لهیستانجا: Annapol) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Annapol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لارا روکس
لارا روکس (اینگیلیسجه: Lara Roxx) کانادالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lara Roxx»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی قادین اویونچولار
فارست اندرسن
فارست اندرسن (اینگیلیسجه: Forrest H. Anderson) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. مونتانا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۱۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۸۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سانتا ماریا دل آریو
سانتا ماریا دل آریو (ایسپانجا: Santa María del Arroyo) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۱۴ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۰٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
نیچامپالایام
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
موتورولا اتریکس 4G (موبایل)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Motorola Atrix 4G»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
یلینو، ولادیمیر اوبلاستی
یلینو، ولادیمیر اوبلاستی (Yelino, Vladimir Oblast Елино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قالاجیق (جبراییل)
قالاجیق (جبراییل) (تورکجه: Qalacıq, Jabrayil) آذربایجان جومهوریتینین جبراییل رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. ۱۹۹۲-جی ایلدن ائرمنیستان سیلا‌حلی قوه‌لری‌نین ایشغالی آلتیندادیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
ایسپرینق کانیون، یوتا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
عبدالله عیسی
عبدالله عیسی (Abdulla Issa) شاعیر، ژورنالیست و یازیچی - ۱۵ ژانویه ۱۹۶۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Abdulla Issa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
استیون هو
استیون هی اوبرن (اینگیلیسجه: Steven He O'Byrne) چینلی اویونچو و کومدین. ۳۱ دسامبر ۱۹۹۶-جی ایلده چین ده آنادان اوْلوب.
عبدالله عیسی
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
نیکیتا خورشچف
نیکیتا خورشچوف (دوغوم ۱۵ آوریل ۱۸۹۴ – اولوم ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۱) بیر شورویلی سیاستچی ایدی. او ۱۹۵۳ - ۱۹۶۴ ایللری آراسیندا شوروی‌نین باشچیسی ایدی. خورشچفون دونمینده شوروی ایلک اینسانی یوری قاقارین ی گووه یوخسا اوزایا گوندردی
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:اوکراینداکی روس غوربتچیلر بؤلمه:۱۸۹۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده اوکراینلی سیاستچیلر
آرسنی سوکولوف
آرسنی سوکولوف (Arseny Sokolov) روسیه‌لی بیلیم اینسانی. 3731 تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۹ اوکتوبر ۱۹۸۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arseny Sokolov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
داویسیل
داویسیل (Davicil) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Davicil»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
بات‌هول سرفرز
بات‌هول سرفرز (اینگیلیسجه: Butthole Surfers) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
شیرقون, سانقلی
شیرقون, سانقلی (اینگیلیسجه:Shirgaon, Sangli) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
بات‌هول سرفرز
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
شیرقون, سانقلی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
یولا، تکزاس
یولا، تکزاس (اینگیلیسجه:Eula, Texas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۵ نفر ایمیش و تکزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eula, Texas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فیل کامپبل، آلاباما
فیل کامپبل (اینگیلیسجه: Phil Campbell, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۲۴۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قمینا پارادژ
قمینا پارادژ (لهیستانجا: Gmina Paradyż) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 81.56 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و ووتسکی اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Paradyż»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
رودنیکی، باشقیردیستان
رودنیکی، باشقیردیستان (Rudniki, Republic of Bashkortostan Рудники) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
امیرمهدی جانملکی
امیرمهدی جانملکی (اینگیلیسجه: Amir Mehdi Janmaleki) (دوْغوم:February 1, 1999 تهران) بیر فوتبالیست. تيراختور فوتبال کولوبو و ایران میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری بؤلمه:تراکتورسازی کولوبونون اویونچولاری
توم سی. کلارک
'''توم سی. کلارک''' (اینگیلیسجه:Tom C Clark) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:دالاس دوغوملو وکیللر بؤلمه:دالاس سیاستچیلری بؤلمه:تکزاس دموکراتلاری
تی. سوندوپال
تی. سوندوپال (اینگیلیسجه:T. Sundupalle) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر محله‌دیر. بۇ محله‌ده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جیولیو کاپلی
جیولیو کاپلی (Giulio Cappelli) ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۳۶ ایلده ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سی اوْلوب. اوْ۲ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۳۶ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۱ میلّی گوْل وۇروب.
قایناق‌لار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری
ای-مارت
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«E-mart»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
جوقین (ایجرود)
جوقین (ایجرود) کندی ایجرود بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و گولابر قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۲۵۵۷ نفر اهالی سی و ۵۶۸ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
زنگان اوستانینین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:ايجرود بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
ستاری هروزنکوو
ستاری هروزنکوو (چک‌جا: Starý Hrozenkov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۷۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۸۶ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Starý Hrozenkov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
حمزه ابورزوق
حمزه ابورزوق (اینگیلیسجه: Hamza Abourazzouk)مراکشلی فوتبال اوْیونچوسو. مراکش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
جین بیج
جین بیج (اینگیلیسجه: Gene Page) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، بسته‌چی و موسیقیچی - پاپ، فانک، سول، جاز، ریتم اند بلوز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جین بیج ۱۳ سپتامبر ۱۹۳۹ تاریخینده لوس‌آنجلس شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۴ آقوست ۱۹۹۸ میلادی تاریخینده وست‌وود، کالیفورنیا شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دنیس سیلوا
دنیس سیلوا (اینگیلیسجه: Denis Silva) (دوْغوم:December 28, 1985 برزیل) بیر فوتبالیست. اینتر باکو فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
لو تاکاه
لو تاکاه (اینگیلیسجه: Leo Takae) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
فورمز جومهوریتی
فورمز جومهوریتی (Republic of Formosa، ، جمهورية فورموزا، République de Formose، Republik Formosa، Repubblica di Taiwan (1895)، Республика Тайвань (1895)) آسیادا بیر اسکی دؤولت. فورمز جومهوریتی 1895 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1895 میلادی ایلینده داغیلدی.
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
۱۵۰۴-جو ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۵۰۴-جو ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۵۰۴-جو ایلده ایسکاتلند
۱۵۲۵ (میلادی)
میلادی ۱۵۲۵-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین بئش یۆز ایگیرمی بئشینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
اشترالزوند
اشترالزوند (Stralsund) آلمانین  مکلنبورق-فورپومرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۱۳ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۷۶۷۰ نفر دیر. بۇ شهرین ۳۸٫۹۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
CDU www.stralsund.de اشترالزوند شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
جس هان
جس هان (اینگیلیسجه: Jess Hahn) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۹ ژوئن ۱۹۹۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
وارن، ایندیانا
وارن (اینگیلیسجه: Warren, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۳۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۲۰۹ نفر ایدی.