cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فاضل مقداد
شاگیردلری
۸. عبدالله بن مقداد: فاضل مقدادین اوغلودور است. آتاسی ۷۹۴ ق. ایلینده «الاربعون حدیثاً» کتابینی اونا یازمیش دیر.
۱-(۲-نیتروفنوکسی)اوکتان
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
فاضل مقداد
شاگیردلری
۹. علی بن الحسن بن علاله یا «علا» یا «علالا»؛
۱۰. علی تولینی نحاریری عاملی
۱۱. علی بن عبدالعالی المیسی العاملی
۱۲. سید رضی الدین بن عبدالملک، الواعظ القمی
۱۳. شیخ قاسم الدین
۱۴. محمّد بن شجاع القطان الانصاری الحلی 15
وودستوک، آکسفوردشر
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
بریستول بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Bristol
سبکا، مینه‌سوتا
سبکا، مینه‌سوتا (Sebeka, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.32 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 711 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
وودبریج، سافک
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
یاکوبوف و موراوسکیخ بودییوویتس
یاکوبوف و موراوسکیخ بودییوویتس (چک‌جا: Jakubov u Moravských Budějovic) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۷۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۰۹ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jakubov u Moravských Budějovic»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
سیغیر بالیک‌چی‌لی
سیغیر بالیک‌چی‌لی (Cattle egret، ، Sığır balıkçılı، Египетская цапля، Kuhreiher) قۇتانکیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناق‌لار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:قۇتانکیمی‌لر بؤلمه:قوش
آئو
آئو (Aue) آلمانین  زاکسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۳۲۰-۵۶۴ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۸۰۶۵ نفر دیر. بۇ شهرین ۲۰٫۹۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.aue.de آئو شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
صنم عبدالعظیم‌زاده
صنم عبدالعظیم‌زاده چاغداش آذربایجانلی موسیقی‌چی.
حیاتی
صنم عبدالعظیم زاده ۱۳۶۲ -نجی ایلده تبریز شهرینده دونیایا گؤز آچدی. آتاسی، یوسف عبدالعظیم‌زاده، بسته کار و آکاردئون سازینین اوستادی، صنمین ایلک موسیقی و پیانو معلیمی ساییلیر.
۱۳۷۸دن، صنم پیانو و موسیقی تئوری‌لرینی اوستاد فریدون پورناصح جنابلاری ایله اؤیرنمه‌یه باشلادی.
۱۳۸۲ -نجی ایلده، "تبریزین سمفونی کروسونا" قاتیلاراق سولفژ درسلری آلماغا باشلادی.
عئینی زاماندا، اوشاقلار و یئنی یئتمه‌لرین فیکری تربیه‌سی اوجاغی(فارسجا: "کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان") طرفیندن حاضیرلانان سی‌دی‌ده بیر نئچه آذربایجان فولکلور ماهنی‌سینی "سولو" اولاراق اوخویوب، ضبط ائله‌ییب، یایینلاندی.
۱۳۸۴ -نجی ایلده، "تهران کنسئرواتوآریندا" اؤیرنجی اولماغی قازاناراق، تبریزین ارکستر سمفونیکینده اولان چالیشمالارینا سون وئردی.
صنمین چالیشدیغی موسیقی سبکی، " جـــــاز و بــــلوز" دور. یئنی سبک یانی: " Fusion یا تلفیقی موسیقی " سبکینده - موختلیف موسیقی طرزلری بیر آرایا گتیرمک - قونوسوندا دا، یئنی آددیملاری آتاراق اوغورلو چالیشمالاری اولوبدور ( اؤزللیکله جاز – موغام و راک – موغام).
صنم گوجلو سسی ایله تورک، فارس و انگیلیس دیللرین‌ده ماهنیلاری سسلندیریر.
ایراندا محدودیت و سینیرلامالار اوزریندن، بیر قادین "سولو خواننده سی"اولاراق صحنه‌یه چیخابیلمه‎مه‎سی اۆچون، بو صنعتکار اؤزل اولاراق موسیقی درسلری وئریب و اؤیرنمه‌یه مشغول اولدو.
بو صنعتکار ۱۳۹۱ -نجی ایلین ایسفند آییندا ایلک کنسرتین ایستانبول شهرینده صحنه‌یه چیخارتدی.
حال حاضیرده، صنم تورکیه‌یه داشینیب و اورادا یئنی سبکلرده چالیشان موسیقی‌چیلرله امکداشلیق ائدیب، یئنی سی‌دی و کنسرتلره حاضیرلانیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:تبریزلیلر بؤلمه:آذربایجان موسیقی‌سی
هاشم طرلان
سید هاشم حسن‌زاده (۳۰ دی ۱۳۰۲، باکو - ) طرلان آدیلا خالق آراسیندا تانیش اولان آذربایجانلی شاعیر دیر. او باکی‌دا ایرانلی بیر آیله‌ده دونیایا گؤز آچمیش و 14 یاشیندا آتاسی یاشایان یئره یعنی سارابا قایتمیش‌دیر.هاشم طرلان شعری دبستاندان باشلامیش دیر. و بیرینجی شعرین 1938-اینجی ایلده یازمیش دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر بؤلمه:تورک شاعیرلر بؤلمه:کیمسه‌لر
برایتون بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
University of Brighton
سوریانلو
سوریانلو (ایتالیاجا: Sorianello) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۵۵ نفر ایمیش. و کالابریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sorianello»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ریج فیلد، واشینقتون
ریج فیلد، واشینقتون (Ridgefield, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۸٫۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۷۶۳ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۲۵۹٫۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۳۴ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ridgefield, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:واشینقتون ایالتین شهرلری
علیرضا پهلوی (ایکنیجی)
۱۳۵۷-نجی ایل ایران اینقلابیندا ایراندان کؤچوب آمریکا بیرلشمیش ایالتلری نین بوستون شهرینده ساوت ائند بؤلومونده گۆلله ایله اؤزون اؤلدوردو.
قایناق
بؤلمه:پهلویلر
موایور-پتیت
موایور-پتیت (فرانسجه: Moyeuvre-Petite)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۲۵۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۵٫۴۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۶۰ نفر ایمیش.
وود قرین
وود قرین (اینگیلیسی‌جه: Wood Green) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 28453 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
سامر آلتیس
سامر آلتیس (اینگیلیسجه: Summer Altice) آمریکالی مانکن و اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Summer Altice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
هاشیم آباد (اورمو)
هاشیم آباد کندی اورمو بولگه‌سینین، سیلوانه بولومو و مرگور قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1024 نفر اهالی سی و 184 عائیله سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بوسروتیده
بوسروتیده (Hornbill، ، Boynuzgaga، Птицы-носороги، Nashornvögel) بوجروتیفورمس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:بوجروتیفورمس بؤلمه:قوش
Bucerotidae
ووتون، کنت
ووتون، کنت (اینگیلیسی‌جه: Wootton, Kent) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 372 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
مو، فرانسه
مو، فرانسه (فرانسجه: Meaux)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۱۴٫۹۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۱٬۳۹۸ نفر ایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
جژقون
جژقون (لهیستانجا: Dzierzgoń) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 3.88 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و پومرانی اوستانیندا یئرلشیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dzierzgoń»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ذکی مورن
ذکی مۆره ن یا ذکی مۆرن (آنادولو تۆرکجه‌ سی: Zeki Müren) تورکیه لی موغنّی دیر. «صنعتین گونشی» و «پاشا» آدلاندیریلان بو موغنّی کلاسیک تورک موسیقی سی نین ان بویوک آدلاریندان بیری اولاراق قبول ائدیلیر. صنعته اوْلان آرتیقدیردیقلارینا گؤره ۱۹۹۱-جی ایلده دولت صنعتچی سی ایله تانینمیش دیر. بۇ صنعت چی آلتین پیلاک جایزه نی ده آلمیش دیر.
اوشاقلیق و ائییدیمی
تورکیه نین بورسا شهرینین حیصار محله سینده آنادان اوْلوب. عایله سی اوسکوب دن بورسا یا گوچ ائدمیشدی. ۱۱ یاشیندا بورسا دا سوننت اوْلوب دور.
ایلک اوخولو بورسا عثمان قاضی ایلک اوخولوندا اوخویوب.
اورتا اوخولودا بورسا دا اوخویوب بیتیردیک دن سوْنرا باباسیندان ایستانبول ا گئدمه گی ایسته ییب دیر. ایستانبول دولتی گوزل صنعت لر آکادئمی سینه (ایندی کی معمار سؽنان بیلیم یوردو) گیردی.
موزیک حیاتی
بندانگشتی|180x180پیکسل|۱۹۵۳-نجی ایلده، ذکی مورنین آتاتورک بولواریندا وئردیگی کنسرت.
اویونجولوق حیاتی
۱۹۵۴-نحی ایلده «بکله نن شارکی» آدلی فیلمده سینما اویونجولوغونا باشلادی. بۇ فیلم بویوک بیر تیجاری باشاری قازاندی. ۱۹۶۵-نجی ایلده «آرئنا تئاتر»یندا صحنه ده اولان «چای و سمپاتی» اویونونون باش رولونو اوینادی.
باشاریلاری و جایزه‌لری
آلتین پتک اودولو-۱۹۵۵ ان اییی ارکک سولیستی- ۱۹۷۳ یکتا اوکور اوزل اودولو -۱۹۹۷
دولچدو
دولچدو (ایتالیاجا: Dolcedo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۴۶ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لیقوریا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dolcedo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
منلسهایم
منلسهایم (فرانسجه: Maennolsheim)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر. ۲٫۷۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۷ نفر ایمیش.
بلویو (ایتالیا)
بلویو (ایتالیا) (ایتالیاجا: Blevio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۶۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Blevio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جیم کایرنز
جیم کایرنز ، (دوغوم: ۴ اوکتوبر ۱۹۱۴ - اؤلوم: ۱۲ اوکتوبر ۲۰۰۳) بیر اوسترالیالی سیاستچی، یازیچی، ایقتصادچی و پولیس مأمورو ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:اوسترالیالی ایقتیصادچیلار بؤلمه:اوسترالیالی پولیس مأمورلاری
چروکی‌‌لر
چروکی‌‌لر (اینگیلیسی‌جه: Cherokee، عرب‌جه: شيروكي (قبيلة)، آنادولو تورکجه‌سی: Çerokiler، فارسجا: چروکی) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری آمریکا بیرلشمیش ایالتلری دا یاشاییرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
پرودنقک
پرودنقک (لهیستانجا: Prudnik County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 571.16 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و اوپوله اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2006 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
(زد) -استیلبن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(Z)-Stilbene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
منت‌برد
منت‌برد (فرانسجه: Montbard)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۲۲۱ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۴۶٫۳۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۵۵۴ نفر ایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
هنری قیبسون
هنری قیبسون (اینگیلیسجه: Henry Gibson) آمریکالی موغنی, فیلمین سناریو یازاری و اوْیونچو. ۲۱ سپتامبر ۱۹۳۵ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۳  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1963–2008 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
هالولان (اورمو)
هالولان کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، سیلوانه بولومو و ترگور قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
هنری قیبسون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Henry Gibson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هالولان (اورمو)
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 181 نفر اهالی سی و 35 عائیله سی وار.
هنری قیبسون
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
هالولان (اورمو)
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
سامانتا هریس
سامانتا هریس (اینگیلیسجه: Samantha Harris) آمریکالی مانکن و اوْیونچو ۱۹۹۶–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Samantha Harris»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
یحیی صبح ازل
میرزا یحیی نوری یوخسا یحیی صبح ازل (دوغوم: 1247 قمری 1837 میلادی تهران، اؤلوم: ۲۹ آوریل ۱۹۱۲ میلادی قاماغوشا)، بابیلیک باشچیسی ایدی.
قایناق
بؤلمه:دین بؤلمه:دین تاریخی بؤلمه:ایرانلی دینی لیدرلر
بیرمنقام بیلیم‌یوردو
بیرمنقام بیلیم‌یوردو (University of Birmingham, ، جامعة برمنغهام)بریتانیانین بیرمینقام شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Birmingham
جرژنقن
جرژنقن (لهیستانجا: Dzierżenin) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dzierżenin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
(زد)-۴-آمینو-۲-بوتنویک اسید
(زد)-۴-آمینو-۲-بوتنویک اسید ((Z)-4-Amino-2-butenoic acid) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(Z)-4-Amino-2-butenoic acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سون ساواش
سون ساواش ، سی. اس. لوئیس طرفیندن یارادیلمیش بیر رومان کیتابیدیر.
قایناقلار
بؤلمه:رومان کیتابلاری
شیرکو بیکس
شیرکو بیکس ـ مۆعاصیر کورد موْدرن شعر یارادیجیلاری‌نین تانینمیش سیمالاریندان.
حیاتی
شیرکو بیکس ۱۹۴۰دا سولئیمانیه شهرینده مدنی بیر عائله ده دونیایا گؤز آچدی. آتاسی تانینمیش شاعیر فائق بیکس و آناسی ایسه آیدین و مدنی بیر قادین ایدی. شیرکو ۸ یاشیندا آتاسینی ایتیردی و ۱۳ یاشلاریندان عائله‌سینی ترک ائتدی و ادبی فعالیتلرله برابر ایجتیماعی و سیاسی چالیشمالارا قوشولدو. ۴۷ یاشیندا سورگون اولاراق، سوئدده یاشاماغا مجبور اوْلدو.
۱۷ یاشینا ایکن ایلک شعر کیتابینی نشر ائتدی. شیرکو بیرچوخ حئکایه، رومان، درام اثرلری و شعر کیتابلاری نشر اولونموشدور. او عئینی حالدا گؤزه‌ل ترجومه‌چی‌ایدی. دونیانین بیر چوخ شاعیر و یازیچیسیندان او جومله‌دن: لورکا و هیمینگوی‌دن ترجومه‌لر یایمیشدیر.
شیرکو بیکس ادبی –ایجتیماعی فعالیتلرینه گؤره سوئد یازیچیلارینین «توخولوسکی» آدینا دونیا مقیاسلی جایزه‌سینی قازانمیشدیر. قئید ائتمه‌لی‌ییک کی بۇ جایزه هر ایل سورگونده یاشایان شاعیر، یازیچی و عالیم انسانلارا وئریلیر. شیرکو عئینی حالدا ایتالیانین انسان حقوقلارینی قورویان کومیته طرفیندن فلورانس شهری‌نین فخری وطنداشی آدینا لاییق گؤرونموشدور.
ریچارد ماتس
ریچارد ماتس (Richard Mattes) بیلیم اینسان. ریچارد ماتس میشیقان بیلیم‌یوردو و کورنل بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری پردو بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Mattes»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
الماس (ساردینیا)
الماس (ساردینیا) (ایتالیاجا: Elmas) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۱۰۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Elmas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
شیرکو بیکس
بیکس‌ین وصیت‌نامه‌سی
“دوغروسون ایسته‌سه‌نیز؛ من بۇ شهرین، تپه‌لری یاخود مشهور مزارلیق‌لاری‌نین هئچ بیرینده تورپاغا تاپشیریلماق ایسته‌میرم. بیرینجی اونا گؤره کی بوردا بوش یئر قالمامیشدیر؛ ایکینجیسی ایسه من هئچ واخت شولوق یئرلری سئومه‌میشم. شهریمیزین شهرداری اجازه وئرسه اگر، منی سلیمانیه‌نین ۱۹۶۳ – نجی ایلینین شهیدلری‌نین هئیکل‌لری یانیندا باسدیرین (اورانین فضاسی منیم اۆچون لذت وئریجی‌دیر؛ من اورادا داریخمارام!)
ایسته‌ایرم کیتابخانامی، شعیر کیتابلاریمی، شکیل‌لریمی بیر کافه تریادا، بالاجا بیر باغچادا، مزاریمین یانینداجا تشکیل ائتسینلر. شاعیرلره، یازیچی‌لارا، سئویب، سئویلن اوغلان- قیزلارا پاتوق اولسون. اونلار منیم قوناقلاریم اولسونلار! من ایندیدن، بۇ صحنه‌لری بیر رؤیا اولاراق گؤرمه‌ای سئویرم.
ایسته‌ایرم سازین اوره‌ک اوخشایان صدالاری آلتیندا، علیمردانین ماهنی‌لاری و موغام‌لاری «الهی وطنیمی آباد ائله» هیمنی ایله کوردوستانین بایراغینا بوکولو تورپاغا تاپشیریلام.
ایسته‌ایرم منیم تورپاغا تاپیشریلما مراسیمیم ده، یاسیمدا موسیقی چالینسین. شهریمین صنعتکارلاری‌نین تابلولاری تورپاغیم اوزه‌رینده قویولسون.
من ایسته‌ایرم من اؤلندن سوْنرا «بیکس» آدینا ایللیک بیر ادبی جایزه یارادیلسین و اونو ان گؤزه‌ل شعر کیتاب‌لارینا وئرسینلر. آدی چکیلن جایزه نین بوتون خرجی منیم ارثیمدن اؤده‌نیلسین“!
شعرلریندن اؤرنک
اؤیود
چوخ شئیلر وار کی:
پاسلانار، چورویر
اؤلر
اونودولار
تاجلار
شاهلارین تاختلاری کیمی!
چوخ شئیلرده وار کی:
پاسلانماز،
چورومز
اؤلمز
چارلی چاپلی‌نین
بؤرکو
عصاصی و
باشماقلاری کیمی!
قایناقلار
بؤلمه:کورد شاعیرلر
بؤلمه:کوردلر بؤلمه:۱۹۴۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده عراقلی شاعیرلر
نه آن اوستانی
نه آن اوستانی (Nghệ An Province) ویتنام‌دا یئر آلان بیر اوستان دیر. و ۱۶۴۹۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۳۰۳۷۴۰۰ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nghệ An Province»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
اپولون لیماسول فوتبال کولوبو
اپولون لیماسول فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Apollon Limassol) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۳٬۳۳۱ نفرلیک سیریو ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Apollon Limassol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
رایس لیک، ویسکانسین
قایناق‌لار
بؤلمه:ویسکانسین ایالتین شهرلری
سدان، مینه‌سوتا
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
محمد مصدق
رضا پهلوی ۱۳۲۰ده شاهلیقدان سالیندی و موصددق ایرانا قایتدی. ۱۳۲۸ده حسین فاطمی ایله ایرانین میلّی سینیر پارتیسین قوردو. ایران میلّی سینیر پارتیسی نفت صنعتین میلّی ائدماقدا چالیشدی. ۱۳۳۰دا موصددق باش وزیر سئچیلدی. باشدا نفت صنعتین میلّی ائددی. بو ایشده اینگیلیس و آمریکا قارشی دوردولار و محمدرضا پهلوی اونو عزل ائددی و شاه قاریشیقلاردان قورخوب ایراندان قاچدی. آمریکا ایراندا کودتا ائددی و سیا ایران ایشلرینده داخیل اوْلوب و موصددق ایشدن سالیندی ۲۸ مورداد کودتاسینده موصددق توتولدو و زیندانا سالیندی.
ووپینق
ووپینق (اینگیلیسی‌جه: Wapping) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 12411 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
مقانژ
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
جرژنچین
جرژنچین (لهیستانجا: Dzierżęcin) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 70 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بلنکو، آیووا
بلنکو، آیووا (Blencoe, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۹۷ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۲۴ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۱۳٫۸ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. بلنکو دنیز سئوییه‌سیندن ۳۱۷ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
جرژنچین
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
بلنکو، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
(بنزیل‌ایدن‌استون) دمیر تری‌کربونیل
(بنزیل‌ایدن‌استون) دمیر تری‌کربونیل ((Benzylideneacetone)iron tricarbonyl) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی و برک جیسم حالتینده تاپیلار. (بنزیل‌ایدن‌استون) دمیر تری‌کربونیل دمیر بیلشیک‌لری و کربونات گروه یا قروپوندا یئرلشیر. اریمه نوْقطه‌سی ۸۸ دن 89 C دیر.
جرژنچین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dzierżęcin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
(بنزیل‌ایدن‌استون) دمیر تری‌کربونیل
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(Benzylideneacetone)iron tricarbonyl»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ریچارد لیونز
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Lyons (business professor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
۱۲ (سایی)
۱۲ یوْخسا اوْن‌ایکی، ۱۱دن سوْنرا و ۱۳دن قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
قراهام پوْل
قراهام پؤل(1963 اینگیلیس) اینگیلیسلی فوتبال داوری.2002 و 2006 اینجی دونیا فوتبول شامپیونلوقوندا داور اوْلوب.
مسی، اسون
مسی، اسون (فرانسجه: Massy, Essonne)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر. ۹٫۴۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۰۸۰۴ نفر ایمیش.
قراهام پوْل
بؤلمه:فوتبول بؤلمه:ایدمان
۱۲ (سایی)
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:بۆتؤو ساییلار
مسی، اسون
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
بایاغی قوجاگؤز
بایاغی قوجاگؤز (Eurasian stone-curlew، ، Bayağı kocagöz، Авдотка، Triel (Art)) چوْودارچی‌کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:چوْودارچی‌کیمی‌لر بؤلمه:قوش
پروخنا
پروخنا (لهیستانجا: Pruchna) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 19.03 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سیلسیان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pruchna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
(بنزن) کوروم تری‌کربونیل
(بنزن) کوروم تری‌کربونیل ((Benzene)chromium tricarbonyl) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگ‌لی کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار. (بنزن) کوروم تری‌کربونیل کربونات گروه یا قروپوندا یئرلشیر. اریمه نوْقطه‌سی ۱۶۳ دن 166 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(Benzene)chromium tricarbonyl»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
یاکوبتشوویتسه ناد اودروو
یاکوبتشوویتسه ناد اودروو (چک‌جا: Jakubčovice nad Odrou) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۷۳ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۳٫۳٫۷ کیلومتر موربّع ایدی و موراوی-سیلزی اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jakubčovice nad Odrou»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
اریس لیماسول فوتبال کولوبو
اریس لیماسول فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Aris Limassol FC) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۳٬۳۳۱ نفرلیک سیریو ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aris Limassol FC»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
باث بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Bath
پروشووکا
پروشووکا (لهیستانجا: Proszówka) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Proszówka»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هوت قیبسون
هوت قیبسون (اینگیلیسجه: Hoot Gibson) آمریکالی فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجی‌سی و اوْیونچو. ۶ آقوست ۱۸۹۲ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۰  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۳ اوت ۱۹۶۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1910–1960 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
جژب وووشچیانقسکیه
جژب وووشچیانقسکیه (لهیستانجا: Dzierzby Włościańskie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dzierzby Włościańskie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نالتروکسان
نالتروکسان (آیوپاک آدی: 17-(cyclopropylmethyl)-۴٬۵α-epoxy- 3,14-dihydroxymorphinan-6-one|image=Naltrexone_skeletal.svg، Naltrexone، نالتريكسون، Налтрексон) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم 341.401 دیر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر. نالتروکسان آغری کسیجی یا ضد درد اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
مزیو
مزیو (فرانسجه: Meyzieu)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۱۹۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۳٫۰۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۱۴۹۳ نفر ایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
(آر) -۲-متیل-سی‌بی‌اس-اوکسازابورولیدین
(آر) -۲-متیل-سی‌بی‌اس-اوکسازابورولیدین ((R)-2-Methyl-CBS-oxazaborolidine) بیر اورقانیک بیلشیک. رنگ‌سیز، ساریٛ رنگ‌لی و مایع حالتینده تاپیلار. اریمه نوْقطه‌سی ۸۵ دن 95 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(R)-2-Methyl-CBS-oxazaborolidine»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
مایع
مایع، سیزاغان یوخسا  سۇیۇق ، فیزیکده مادّه حالتلریندن بیریدیر. سو کیمی آخیملی اولان مادّه‌لره مایع دئییلیر. بو مادّه‌نی بیر قابا تؤکنده او قابین شکلینی توتار و اؤزونون شکلی یؤخدور. مایع اوجا یئردن آلچاق یئره آخار و اونون ذرّه‌جیکلرینی بیر بیریندن آییرماق چوخ راحاتدیر. مایعین مولکول چکیمینین آز اولماغینا گؤره حالت تاپا بیلمز.
قایناقلار
بؤلمه:فیزیک بؤلمه:Liquids بؤلمه:Phases of matter بؤلمه:Viscosity بؤلمه:Volume
(آر)-پی-ایزوتییوسیاناتو بنزویل اقونین متیل استر
(آر)-پی-ایزوتییوسیاناتو بنزویل اقونین متیل استر ((R)-p-Isothiocyanatobenzoylecgonine methyl ester) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(R)-p-Isothiocyanatobenzoylecgonine methyl ester»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
هاوار کندی قیشلاغی
هاوار كندي قيشلاغي  کندی موغان‌شهر بؤلگه‌سی نین، مرکزی بولومو و قوزای قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالي
هاوار كندي قيشلاغي کندی 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 65 نفر اهالي سي وار. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانيشيرلار.
قایناق‌لار
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
دیزوپرامید
دیزوپرامید (آیوپاک آدی: (RS)-4-(Diisopropylamino)-2-phenyl-2-(pyridin-2-yl)butanamide, Disopyramide, ديسوبيرامايد، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۳۹٫۴۷۵ دیر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
ریچارد لیندزن
ریچارد لیندزن (Richard Lindzen) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۸ فوریه ۱۹۴۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ریچارد لیندزن هاروارد بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ماساچوست تکنولوژی انستیتوسو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Lindzen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
جژب شلاختسکیه
جژب شلاختسکیه (لهیستانجا: Dzierzby Szlacheckie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 240 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dzierzby Szlacheckie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
محکمه
محکمه — حؤکم وئریلن قضاوت یئری. محکمه‌ده بیر قاضی (حاکیم) و یا بیرلیکده قرار وئرن قاضیلر قیضاوت ایشینی گؤرورلر. دیلده «حؤکم وئریلن یئر» آنلامیندا اوْلان محکمه سؤزجوگو٬ عربجه حؤکم سؤزوندن یارادیلمیشدیر.
میر سعید سولطان قالی‌یئو
میر سعید حیدرعلی اوغلو سولطان قالی‌یئو (یا علی‌یئو) (تاتار تۆرکجه‌سی: Мирсәет Хәйдәргали улы Солтангалиев, Mirsäyet Xäydärğäli ulı Soltanğäliev) تاتار جدیدچی، بولشئویک و ۱۹۲۰-جی ایلدن روسیه‌نین کومونیست حیزبینین آدلین اۆیه‌لریندن ایدی. میر سعید روسیه موسلمانلار بیرلیگی‌نین چالیشانلاریندان ایدی. ۱۹۲۳-جی ایلده ایسلامچی‌لیق و تۆرکچولوک آدینا کوْمونیست حیزبیندن قیراغا قوْیۇلوب، ۱۹۴۰-جی ایلده آنتی‌شوروی دۆشونجه‌لری اۆچون اعدام اوْلدی.
محکمه
قایناق
بؤلمه:حوقوق
میر سعید سولطان قالی‌یئو
قایناقلار
بؤلمه:تاتار سیاستچی‌سی بؤلمه:تاتار یازیچی‌سی بؤلمه:تاتارلار بؤلمه:تاتاریستان بؤلمه:کیمسه‌لر روسیه مسلمانلاری بؤلمه:تورک یازیچیلا‌ر
(E)-۴-هیدروکسی-۳-متیل-بوت-۲-انیل پیروفوسفات
(E)-۴-هیدروکسی-۳-متیل-بوت-۲-انیل پیروفوسفات ((E)-4-Hydroxy-3-methyl-but-2-enyl pyrophosphate) بیر شیمیایی ماده. (E)-۴-هیدروکسی-۳-متیل-بوت-۲-انیل پیروفوسفات اوکسیژن بیلشیک‌لری و هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(E)-4-Hydroxy-3-methyl-but-2-enyl pyrophosphate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
(۲،۴،۶-تریومتیل‌فنیل) قیزیل
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
آئوب
آئوب (Aub) آلمانین  بایرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۳۱۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین ۱۷٫۵۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
آبردین بیلیم‌یوردو (ایسکاتلند)
آبردین (ایسکاتلند) بیلیم‌یوردو (University of Aberdeen, ، جامعة أبردين)بریتانیانین ابردین شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. آبردین (ایسکاتلند) بیلیم‌یوردو ۱۴۹۵ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Aberdeen
(۱٬۲٬۵٬۶-تترا هیدرو پیریدین-۴-یل) متیل فوسفینیک اسید
(۱٬۲٬۵٬۶-تترا هیدرو پیریدین-۴-یل) متیل فوسفینیک اسید ((1,2,5,6-Tetrahydropyridin-4-yl)methylphosphinic acid) بیر شیمیایی ماده. (۱٬۲٬۵٬۶-تترا هیدرو پیریدین-۴-یل) متیل فوسفینیک اسید هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «(1,2,5,6-Tetrahydropyridin-4-yl)methylphosphinic acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کلیمانجارو
بندانگشتی|کلیمانجارو داغی کلیمانجارو داغی (اینگیلیسجه: Mount Kilimanjaro)، آفریقا قاره سی‌نین لاپ بؤیوک داغی دیر. بۇ داغین اوجالیغی ۵۸۹۵ متیر و یاری سؤنموش یانارداغ (آتشفشان) دی، تانزانیا اؤلکه سینده و کنیا مرزی‌نین یاخینلیغیندا یئرلشیب. بۇ داغ دونیانین یئددی بؤیوک داغلاریندان بیری دیر.
منابع
بؤلمه:کلیمانجارو بؤلمه:Mountains of Tanzania بؤلمه:Five-thousanders of Africa بؤلمه:Geography of Kilimanjaro Region بؤلمه:Highest points of countries بؤلمه:Moshi, Tanzania بؤلمه:Seven Summits بؤلمه:Stratovolcanoes of Tanzania بؤلمه:Volcanic Seven Summits بؤلمه:Volcanoes of the Great Rift Valley
ریچارد لین
ریچارد لین (Richard Ling) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۹ ژولای ۱۹۵۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ریچارد لین کولورادو بولدر بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Ling»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
مزیر-له-متس
مزیر-له-متس (فرانسجه: Maizières-lès-Metz)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۱۶۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۸٫۹۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۸۵۵ نفر ایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
وربنون
وربنون (Verbenone، Вербенон) بیر اورقانیک بیلشیک. کتون  کیمی تانینیر.
۱۱ (سایی)
۱۱ یوْخسا اوْن‌بیر، ۱۰-دان سوْنرا و ۱۲-دن قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
وربنون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Verbenone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
لیماسول ایدمان کولوبو
لیماسول ایدمان کولوبو (اینگیلیسی‌جه: AEL Limassol) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا سیریو ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
اؤلو دنیز
بندانگشتی|اؤلو دنیز
اؤلو دنیز (عربجه: بحر المیت) غربینده اوردون، شرقینده فیلیسطین (کرانه باختری) و ایسرائیل یئرلشیب. بعضی منبع‌لرده (دؤزگؤلو) ده دئییلیب. گؤلون اطراف ساحیل‌لری دونیانین لاپ آلچاق نقطه‌سی دیر.ایچینده هئچ جانلی یاشامادیغیندا گؤره اؤلو دنیز آدینی گؤله وئریلبلر. لاپ درین نقطه‌سی ۴۲۲ متیر اوقیانوس‌لاردان آلچاق دی. سویون درینلیگی ۳۷۸ متیردن چوخ اولماز. ۶۷ کیلومتر اوزونو و ۱۸ کیلومتر ائنی وار. گؤلون سو حجمی ۸۱۰ میلیون متر مکعب دی.
قایناقلار
بؤلمه:گؤللر
سووانسی بیلیم‌یوردو
سووانسی بیلیم‌یوردو (University College, Swansea, ، جامعة سوانسي)بریتانیانین سوانزی شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
University College, Swansea
جوجوق مرجانلی
جوجوق مرجانلی (تورکجه: Çocuq Mərcanlı) آذربایجان جومهوریتینین جبراییل رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. ۱۹۹۲-جی ایلدن ائرمنیستان سیلا‌حلی قوه‌لری‌نین ایشغالی آلتیندادیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
وراترول الکول
وراترول الکول (Veratrole alcohol) بیر شیمیایی ماده. و اتر کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Veratrole alcohol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
بوررامیس پارووس
بوررامیس پارووس (Mountain pygmy possum، ، Горный кускус، Bergbilchbeutler) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
Burramys parvus
۱۰ (سایی)
۱۰ یوْخسا اوْن، ۹-دان سوْنرا و ۱۱-دن قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
هورکوب قاچان
Running Scared  — آذربایجانی 2011 آوروويزييا (يوروويژن) ماهنی موسابيقه سينده تمثيل ائدن ائلدار & نیگار جوتلوگونون موسابيقه ده ايفا ائتدیكلری ماهنی. Running Scared 70 ماهنی آراسيندان سئچيليب. سئچيمی ايجتيماعی تئلئويزييا و راديو ياييملاری شيرکتی نين باش ديرئکتورو ايسماييل عومروو، بسته کار فايق سوجددينوو، راوف بابايئو، بين الخالق موسيقی شوراسی نين آذربایجان ميللی موسيقی کوميته سی نين پرئزيدئنتی لاله کازيمووا، مدنيت و توريزم نازيرليگی نين نوماينده لری منظر نوره ليگئوا، زهرا بدلبه ی لی و موغنّی زولفی یه خانبابایئوانین تمثيل اولوندوغو مونصيفلر هئيتی آپاريب. " Running Scared " ماهنيسی نين مؤليفلری ايسوئچلی ائستئفان اؤرن، ساندرا بيورمان و ايئن فارقوهانسوندور.
ماهنی سؤزلری نين آذربایجان توركجه سينه سطری ترجومه سی
هورکوب قاچان
گل يانيما، گل يانيما بو گئجه، آمان آللاه... نه اولور-اولسون، سن لازيمسان منه، سئوگيليم...
سادجه، يانيندا اولماق ايسته ييرم هميشه. آمان آللاه... ائحتيياجيم وار سنه!
قاچيرام... قورخورام بو گئجه، قاچيرام... حياتدان قورخورام، قاچيرام... نفس آلماغا دا قورخورام، هئيرانام سنه...
قاچيرام... قورخورام بو گئجه، قاچيرام... نفس آلماغا دا قورخورام، چونکي هئيرانام سنه...
گل يانيما، ياخين گل. آمان آللاه... ائحتيياجيم وار سنه. گلمگينچون داها نه دئييم سنه؟..
منه اينان، عزيزيم، يانيمدا قال هميشه ليک. آمان آللاه... گرکسن سن منه، ائحتيياجيم وار سنه...
هر واخت، هر واخت منيم نيتيم سني قوروماق، سنی قوروماق، آرخا اولماقدير سنه...
بیرینجی آدام
قایناقلار
بؤلمه:رومان کیتابلاری
ووبورن، بدفوردشر
ووبورن، بدفوردشر (اینگیلیسی‌جه: Woburn, Bedfordshire) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 933 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
ودلولاکتون
ودلولاکتون (Wedelolactone) بیر اورقانیک بیلشیک. و اتر کیمی تانینیر.
ووبورن، بدفوردشر
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
ودلولاکتون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wedelolactone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
پروشوویتسه
پروشوویتسه (لهیستانجا: Proszowice County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 414.57 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و کیچیک لهیستان اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2006 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
حفصه
حفصه  عمر بن خطاب قیزی (عربجه کامیل آد:حفصه بنت عُمَر ابن الخطاب بن نفیل بن عبدالعزی بن ریاح بن عبدالله بن قُرط بت رزاح بن عدی بن کعب بن لؤی) (دوغوم:۱۸ ایل هیجرتدن اؤنجه) پیئغمبر ین خانیمی ایدی. کعبه تعمیر اولان ایل مکه ده دونیایا گلدی.
حفصه قورآنی ازبر ائتمیشدی و عثمان قورانی اونون یاردیمی ایله یازمیشدی. شیعه باخیشیندا تحریم سوره‌سی اونون اوچوندور.
قایناق
بؤلمه:ایسلام تاریخی
دکستروپروپوکسی‌فن
دکستروپروپوکسی‌فن (آیوپاک آدی: (1S,2R)-1-benzyl-3-(dimethylamino)-2-methyl-1-phenylpropyl propionate, Dextropropoxyphene, ديكستروبربوكسيفين، Пропоксифен) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۳۹٫۴۷۱ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۶–۱۲ ساعات زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر. دکستروپروپوکسی‌فن آغری کسیجی یا ضد درد اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
پل دانو
پل دانو (اینگیلیسجه: Paul Dano) آمریکالی موغنی, فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجی‌سی, موسیقی‌چی و اوْیونچو. ۱۹ ژوئن ۱۹۸۴ ‏ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Dano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
به‌به
به‌به (اینگیلیسجه: Bebé) (دوْغوم:July 12, 1990 Agualva-Cacém) بیر فوتبالیست. رایو وایکانو فوتبال کولوبو و پورتوقال میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
تیساید بیلیم‌یوردو
تیساید بیلیم‌یوردو (Teesside University, ، جامعة تيسايد)بریتانیانین میدلزبرو و دارلینقتون شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۱۸٬۲۱۹ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Teesside University
آیت علی‌محمدی
آیت علی‌محمدی (۱۳۳۳ ـ ساراب ـ اردلان کندی /  17 مرداد 1392 ـ تبریز) ـ آذربایجانلی اؤیرتمن.
یاشامی
آیت علی‌محمدی 1333ینجی ایل ساراب ماحالی‌نین اردلان کندینده دونیایا گؤز آچدی، اوْرتا مکتبی قورتاردیقدا تبریز دانشسراسینا داخل اوْلوب, بیر چوخ آذربایجان گنجلری کیمی معلم‌لیگی اؤزونه پئشه سئچدی. اردلاندا, زرنهده, مهرباندا, همدانین هریان کندینده, موغانین پارس‌آبادیندا و نهایت تبریز شهرینده یوزلرله شاگردی اوْلدو؛ معلم‌لیکله برابر تبریز دانشگاهی‌نین ادبیات رشته‌سینی‌ده باشا ووردو.
آیت علی‌محمدی، سرطان خسته‌لیگی نتیجه‌سینده حیاتا گؤز یومدو و مرداد آیی‌نین 18ینده بیر چوخ دوست, تانیش و شاگردلرینین اشتراکی‌لا تبریز شهرینده تورپاغا تاپشیریلدی.
آیت علی‌محمدی، ۱۳۹۲نجی ایلین مرداد آیی‌نین 17سینده تبریز شهرینده دونیایا گؤز یومدو.
قایناقلار
بؤلمه:معلم‌لر بؤلمه:آذربایجان شخصیت‌لری بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:آذربایجانلیلار
شئمر
شمر بن فرط ضبابی یا شیمر، کلابی بنی کلاب طایفاسیندان. شمربن ذی‌الجوشنه آدلا تانیش دیر. شیعه موسلمانلارین اوچونجو ایمامی، ایمام حوسئینی عاشورا گونونده شهادته یئتیرمیشدیر و بونا گؤره شیعه لر یانیندا بیر ملعون آدام دیر.
قایناقلار
بؤلمه:عراقلیلار بؤلمه:عاشورا بؤلمه:7th-century Arabs بؤلمه:Banu Kilab
های دونق اوستانی
های دونق اوستانی (Hải Dương Province) ویتنام‌دا یئر آلان بیر اوستان دیر. و ۱۶۴۸٫۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۹۸۳۰۰ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hải Dương Province»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
ماندانیچی
ماندانیچی (ایتالیاجا: Mandanici) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۳۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۱۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و سیسیل اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mandanici»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
وت زرد ۴
وت زرد ۴ (7,14-Dibenzpyrenequinone) بیر اورقانیک بیلشیک. ساریٛ رنگ‌لی و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«7,14-Dibenzpyrenequinone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
مرینین
مرینین (فرانسجه: Marignane)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۱۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۳٫۱۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۹۰۹ نفر ایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
یاسننا (ناخود)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jasenná (Náchod District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
نی پچنیک
نی پچنیک (اینگیلیسجه: Nejc Pečnik) (دوْغوم:January 3, 1986 Dravograd) بیر فوتبالیست. ایسلوونی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ایسپارتا پراق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:دیپورتیوو ناسیونال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کریلیا سووتوف سامارا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:شفیلد ونزدی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ستاره سرخ بلقراد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:جف یونایتد ایچیهارا چیبا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:توچیقی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بلیرستون، آیووا
بلیرستون، آیووا (Blairstown, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۳۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۹۲ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۵۱۳٫۸ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. بلیرستون دنیز سئوییه‌سیندن ۲۵۶ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
وانادوسن
وانادوسن (Vanadocene، ) بیر اورقانیک بیلشیک. کریستال حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vanadocene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
والنسن
والنسن (Valencene) بیر اورقانیک بیلشیک.
سامانتا ماتیس
سامانتا ماتیس (اینگیلیسجه: Samantha Mathis) آمریکالی اوْیونچو ۱۲ مئی ۱۹۷۰ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
والنسن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Valencene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سامانتا ماتیس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Samantha Mathis»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
والنسن
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
ریچارد لیپتون
ریچارد لیپتون (Richard Lipton) بیلیم اینسان. ۶ سپتامبر ۱۹۴۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ریچارد لیپتون کارنقی ملون بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Lipton»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
رویال هالووی بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه وْیکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Royal Holloway, University of London»، مقاله‌سیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (‏۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:بیلیم‌یوْردلار
کوئین مری لندن بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه وْیکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Queen Mary University of London»، مقاله‌سیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (‏۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:بیلیم‌یوْردلار
سرتل، مینه‌سوتا
سرتل، مینه‌سوتا (Sartell, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 5.1 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 15876 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
جژبیا
جژبیا (لهیستانجا: Dzierzbia) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 373 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dzierzbia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بورساایسپور فوتبال کولوبو
بورساایسپور فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Bursaspor) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۴۳٬۷۶۱ نفرلیک تیمساح آرنا ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bursaspor»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
والرولاکتون-قاما
والرولاکتون-قاما (Gamma-Valerolactone، ) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگ‌سیز و  مایع حالتینده تاپیلار. و اتر کیمی تانینیر و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gamma-Valerolactone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
پل رابینسون (فوتبالیست، دوغوم دسامبر ۱۹۷۸)
پل رابینسون (فوتبالیست، دوغوم دسامبر ۱۹۷۸) (اینگیلیسجه: Paul Robinson (footballer, born December 1978)) (دوْغوم:December 14, 1978 Watford) بیر فوتبالیست. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
والرو فنون
والرو فنون (Valerophenone) بیر اورقانیک بیلشیک. کتون  کیمی تانینیر.
پلیموث بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
والرو فنون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Valerophenone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هاواس کندی
هاواس کندی (حواس کندی) گئرمی (موغان) بولگه سی نین، مركزی بولومو و قوزای اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب.
پلیموث بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
Plymouth University
هاواس کندی
اهالی
هاواس کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا 185 نفر اهالی سی وار. بو كندین اهالی تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانیشیرلار.
بایاغی شاهین
بایاغی شاهین (Common buzzard، ، Bayağı şahin، Обыкновенный канюк، Mäusebussard) قیزیل‌قوش‌کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
هاواس کندی
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
بایاغی شاهین
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
هاواس کندی
قایناقلار
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
بایاغی شاهین
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:قیزیل‌قوش‌کیمی‌لر بؤلمه:قوش
مرویل-سور-نیه
مرویل-سور-نیه (فرانسجه: Morville-sur-Nied)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و ۲۴۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۵٫۶۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۲ نفر ایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
سنان بن انس
سنان بن أنس ایمام حسین قاتیللریندن بیریدی.
قایناقلار
بؤلمه:عراقلیلار
رایلندر، ویسکانسین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rhinelander, Wisconsin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ویسکانسین ایالتین شهرلری
خلیل القاهری
خلیل القاهری خلیل القاهري بحرئینلی یازیچی، مودیر و تاجیردیر - .۲۱ دیسامبر ۱۹۸۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
عربجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«خلیل القاهری»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲ دیسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هوانستوانتیف
هوانستوانتیف (HUASTUANİFT) ـ اسکی اویغور تورکجه سینده مانویست اویغورلارین تؤوبه دوعاسی کیتابی دیر.
قایناقلار
بؤلمه:اویغور ادبیاتی بؤلمه:تورک اثرلر بؤلمه:تورک ادبیاتی
پروستکی
پروستکی (لهیستانجا: Prostki) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 3000 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی