cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
امیر عمرخان
یارادیجی‌لیغی
عمرخان لطفی، جامی، نوایی، فضولی و بیدلی اؤزونه اوستاد سایمیش، اونلاردان یارادیجی‌لیق سیرلرینی اؤیرنمیش، اونلارین آردینجا گئده‌رک غزل‌لرینده موخمس یاراتمیشدیر. تورک ادبیاتیندا و خالق یارادیجی‌لیغیندا یایغین اولان عروضون یونگول و اویناق وزن‌لرینده یازدیغی شعیرلری‌نین هامیسی سئوگی مؤوضوسوندادیر. اونلاردا عنعنه‌وی موتیولر و میستیک روح حاکیم‌دیر. اؤزبک و فارس دیل‌لرینده شعیرلرینی توپلاییب ترتیب ائتمیشدی. دیوانی، غزل، موخمّس، موسدّس و تویوق ژانرلاریندا 10 میندن چوخ شعیر احتیوا ائدیر. "دیوان "‌دا نوایی عنعنه‌لرینی داوام ائتدیردی، 12 شعیر ژانریندا یازدی. اونون غزل‌لرینده دونیوی عشق تصویری ایله یاناشی، صوفی تفسیرینده ده فیکیرلر وار. اؤزبکیستان جومهوریتی علم‌لر آکادمی‌سینده‌کی   " دیوان "  الیازمالاری و چاپ نشرلری 3642، 4419، 90، 9993، 5065، 7489 ایکی، 9917، 6745 بیر، 6672، 1880، 177، 98 اوچ، 9765، 44، 4727 و ادبیات موزه‌سینده 99، 153 آلتیندا ساخلانیلیر.
اؤزبکیستان علم‌لر آکادمی‌سی علیشیر نوایی آدینا ادبیات موزه‌سی‌نین متن‌شوناس‌لیق و یازیلی آبیده‌لرین نشریاتی شؤعبه‌سی‌نین تدقیقاتچی‌لاری عمرخانین موختلیف دؤنم‌لرده کوپیالانمیش 26 الیازماسی‌نین علمی تصویرینی وئردیلر. بو الیازمالار سانکت -پتربورق، داشکند، سمرقند و بوخارانین کیتابخانالاریندا ساخلانیلیر. اؤزبکیستان علم‌لر آکادمی‌سی‌نین شرق‌شوناس‌لیق اینستیتوتونون الیازما فوندوندا عمرخانین 17 الیازماسی وار. بوندان علاوه ، لیتوقرافیک اوصولدا چاپ اولونان دیوان‌لار  و شاعیرین شعیرلریندن اؤرنک‌لر وار.
اتک یازی‌لار
بؤلمه:اؤزبکیستان تاریخی بؤلمه:اؤزبکیستان شاعیر بؤلمه:شاعیرلر بؤلمه:سیاستچیلر
قایناق
بؤلمه:اؤزبک شاعیرلر
دئیل واینرایت
دئیل واینرایت (اینگیلیسجه: Dale Wainwright) آمریکا-آفریقالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. هاوارد بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۶۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ماونت جولیات، تنسی دوغوملولار بؤلمه:هیوستون دوغوملولار بؤلمه:آستین، تگزاس دوغوملولار
ناقیزی، نیومکزیکو
ناقیزی، نیومکزیکو (اینگیلیسجه:Nageezi, New Mexico ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۹۶ نفر ایمیش و ۳۷٫۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۱۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیومکزیکو ایالتینده یئرلشیب.
پری کینق
پری کینق (اینگیلیسجه: Perry King) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
ناقیزی، نیومکزیکو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nageezi, New Mexico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پری کینق
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Perry King»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ناقیزی، نیومکزیکو
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پری کینق
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
ایستاروانینزکایا
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
دقت (میشیقان)
دقت (میشیقان) (اینگیلیسجه:Daggett, Michigan ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۵۸ نفر ایمیش و ۲٫۸۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میشیقان ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daggett, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۹۰۷-جی ایلده ایتالیا
بۇ مقاله ۱۹۰۷-جی ایلینده ایتالیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۷-جی ایلده ایتالیا بؤلمه:۱۹۰۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
چوواکی، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
اوردا
اوردا (ایسپانجا: Urda, Toledo) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و تولدو اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۱۷ کیلومتر موربّع دیر. ۷۶۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۰۰ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Urda»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آشتون، نبراسکا
آشتون (اینگیلیسجه: Ashton, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۸۹ نفر ایدی.
اوردا
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
آشتون، نبراسکا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فیلیوتینو
فیلیوتینو (Filyutino Филютино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
اورخووک (لوبلین)
اورخووک (لوبلین) (لهیستانجا: Orchówek, Lublin Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 158 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و لوبلین اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
آفونسو آلوز
آفونسو آلوز (اینگیلیسجه: Afonso Alves) بیر فوتبالیست.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
داریوش کریمی
قایناقلار
بؤلمه:ایرانلی اویونچولار
هنری ایچ. بینقام
'''هنری ایچ. بینقام''' (اینگیلیسجه:Henry H Bingham) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:فیلادلفیا سیاستچیلری بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
بلک ول، تکزاس
بلک ول، تکزاس (Blackwell, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.7 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 311 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
تینا فی
تینا فی (اینگیلیسجه: Tina Fey) آمریکالی کومدین، یازیچی و اوْیونچو تینا فی ویرجینیا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب. ۱۹۹۷–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tina Fey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
مسروی، آیووا
مسروی، آیووا (Meservey, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۹۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۵۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۶۵٫۴ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. مسروی دنیز سئوییه‌سیندن ۳۸۱ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
لاینز، نبراسکا
لاینز، نبراسکا (Lyons, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۷۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۵۱ نفر دیر. بۇ شهر ۳۹۴ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:نبراسکا ایالتین شهرلری
تیوقوانین
تیوقوانین (آیوپاک آدی: 2-amino-1H-purine-6(7H)-thione, Tioguanine, Тиогуанин) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۱۶۷٫۱۹۳ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۸۰ دقیقه زامان آپاریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
علی جان فیض
علی جان فیض (اینگیلیسجه: Ali Jan Faizi) (دوْغوم:February 3, 1977 افغانیستان) بیر فوتبالیست. میوند ایدمان کولوبو و افغانیستان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آزادگان لیگی ۹۹-۱۳۹۸
آزادگان لیگی ۹۹-۱۳۹۸ ایرانین فوتبال لیگلرینین آراسیندا بیرینجی لیگ آدلانیر و بو دؤور ۲۹-نجی دؤورو اولور. بو دؤورده ۱۸ تیم واردیر. ۱۳ تیم گئچن دؤوردن و ۲ تیم ایرانین سوپر لیگی ۹۷-۱۳۹۶ موسومونن بو لیگه دوشوبلر و ۳ تیم ایکی‌نجی لیگدن قالخان‌لار اولوللار.
قایناقلار
بؤلمه:آزادگان لیگی مووسوملر
ساوت‌سی
ساوت‌سی (اینگیلیسی‌جه: Southsea) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 18514 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
ابراهیم قاسم‌پور
ابراهیم قاسم‌پور (September 11, 1957) ایرانلی فۇتبولچو و هافبک. اوْ ایرانین آبادان شهرینده آنادان اوْلوب. ابراهیم قاسم‌پور ایران میلّی فوتبول تاخیمیندا اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
شبکه (فیلم)
شبکه (Network)، آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی رابرت دووال، پیتر فینچ، ویلیام هولدن، فی داناوی جانلاندیریب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۶-جی ایل فیلملری بؤلمه:آمریکانین کومدی-درام فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:نیویورک حاقیندا فیلملر بؤلمه:مترو قلدوین مایر فیلملری بؤلمه:آمریکانین آرشیو فیلملری بؤلمه:1975 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:1976 میلادی ایلیده گئچن فیلملر
هورنی ویزد (تربیچ)
هورنی ویزد (تربیچ) (چک‌جا: Horní Újezd (Třebíč District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۹۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۵۷ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
ساوت‌سی
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
۱۹۸۷-جی ایلده هولند
بۇ مقاله ۱۹۸۷-جی ایلینده هولنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
کارل رایشنباخ
کارل رایشنباخ (Carl Reichenbach; February 12, 1788 – January 19, 1869) آلمانلی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آلمان کیمیا‌چیلاری
هورنی ویزد (تربیچ)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Horní Újezd (Třebíč District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
۱۹۸۷-جی ایلده هولند
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
ویتوونه
ویتوونه (ایتالیاجا: Vittuone) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۳۶۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vittuone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جرمی دیویس
جرمی دیویس (اینگیلیسجه: Jeremy Davies) آمریکالی اوْیونچو. ۸ اوْکتوبر ۱۹۶۹ ‏ ایلینده میشیقان ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jeremy Davies»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
برکلی موسیقی کالجی
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Berklee College of Music
کوالیتی، کالیفورنیا
کوالیتی (اینگیلیسجه: Quality, California) آمریکانین کالیفورنیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کامینا قورا
کامینا قورا (لهیستانجا: Kamienna Góra County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 396.13 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سلیزیا سفلی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
کاکورا
کاکورا(اینگیلیسجه:Kakora) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
کوین د لون
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
کهوتکووو
کهوتکووو (Khotkovo) (Хотьково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و موسکو اوبلاستینده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 21505 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
محمد دلاوری
محمد دلاوری(زاده ۱۳۵۲ در تهران) ایرانلی سینما ، تئاتر و تلویزیون اوْیونجوسودور.
قایناقلار
بؤلمه:ایرانلی اویونچولار
باراواس
باراواس(اینگیلیسجه:Bharawas) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بصره
بصره عیراقدا یئرلشن بیر شهردیر. بغداددان سونرا ایکنجی شهر عیراق اؤلکه سینده دیر.
2003جی ایلده 2600000 باش جمعیتی واریدی. تاریخده ایسلام و عربلر تاریخینده آدلیم و بؤیوک شهرلردندیر. بصره اوستانی مرکزی و بؤیوک تیحارت و ایقتصاد یئریدیر.
قایناق
بؤلمه:عراق
آنتونی ساباتینی
آنتونی ساباتینی (اینگیلیسجه:Anthony Sabatini) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. فلوریدا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:فلوریدا جومهوریتچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
ویومینق، اوهایو
ویومینق (اینگیلیسجه: Wyoming, Ohio) آمریکانین اوهایو ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۶۱ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۵۷۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:ویومینق، اوهایو بؤلمه:اوهایو شهرلری بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۶۵-جی ایلده برزیل
بۇ مقاله ۱۹۶۵-جی ایلینده برزیلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
دؤولت
"* Vice President of Brazil:
تد کینق (اویونچو)
تد کینق (اویونچو) (اینگیلیسجه: Ted King (actor)) آمریکالی اوْیونچو. ۱ اوْکتوبر ۱۹۶۵ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ted King (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
آفینا-میفولوژی یا
آفینا - یونان میفولوژی یاسیندا مودریک لیک ایلاهه سی.
یلنووسکوی
یلنووسکوی (Yelenovskoye Еленовское) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
چیرکووو، روسیه
چیرکووو، روسیه (Chirkovo Чирково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
سیورستال
سیورستال (اینگیلیسجه: Severstal) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت پولاد و معدن ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۵۰٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Severstal»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
سن سالواتوره دی فیتالیا
سن سالواتوره دی فیتالیا (ایتالیاجا: San Salvatore di Fitalia) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۸۶ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۰۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و سیسیل اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Salvatore di Fitalia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
هودونیتسه (تابور)
هودونیتسه (تابور) (چک‌جا: Hodonice (Tábor District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۱ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hodonice (Tábor District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
جان دارلی
جان دارلی (John M. Darley) بیلیم اینسان. ۳ آوریل ۱۹۳۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. جان دارلی سوارثمور کالجیینده درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری پرینستون بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John M. Darley»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آشتون، ویسکانسین
آشتون (اینگیلیسجه: Ashton, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مصطفی میری
مصطفی میری (اینگیلیسجه: Mustafa Merry) (دوْغوم:April 21, 1958 Casablanca) بیر فوتبالیست. مراکش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بارتونزویل، ویرجینیا
بارتونزویل، ویرجینیا (اینگیلیسجه:Bartonsville, Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bartonsville, Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
اوژامالاکال
اوژامالاکال(اینگیلیسجه:Uzhamalackal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۷۹۸-جی ایلده پورتوقال
بۇ مقاله ۱۷۹۸-جی ایلینده پورتوقالدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۸-جی ایلده پورتاقال
جان اف. فولت
'''جان اف. فولت''' (اینگیلیسجه: John F. Follett) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۳۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۲ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
چرنقکوویتسه
چرنقکوویتسه (لهیستانجا: Czernikowice) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Czernikowice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پسا د لا سال
پسا د لا سال (ایسپانجا: Poza de la Sal) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۸۲ کیلومتر موربّع دیر. ۷۶۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۵۷ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۴٫۳۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
دئیل هارجنز
دئیل هارجنز (اینگیلیسجه: Dale Hargens) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۵۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:میلر، گونئی داکوتا دوغوملولار بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
امرالد لیک هیلز، کالیفورنیا
امرالد لیک هیلز، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Emerald Lake Hills, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۲۷۸ نفر ایمیش و ۳٫۱۱۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۵۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
لری هقمن
لری هقمن (اینگیلیسجه: Larry Hagman) آمریکالی فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجی‌سی و اوْیونچو. ۲۱ سپتامبر ۱۹۳۱ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۱  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۳ نوامبر ۲۰۱۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۵۰–۲۰۱۲ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Larry Hagman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
ویتولانو
ویتولانو (ایتالیاجا: Vitulano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۹۲۰ نفر ایمیش. و کامپانیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vitulano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جده
جده (عربجه: مدینة الجدّة) ـ سعودی عربیستاندا بیر شهر. عربیستان یاریم آداسی‌نین باتی طرفینده و قیزیل دنیز ساحیلینده یئرلشیر. قیزیل دنیز گلینی یوخسا عروس البحر الاحمر آدلانیر. ایقتیصادی و توریسم مرکزی و باشکندی اولور.
قاسم حدادی‌فر
قاسم حدادی‌فر (July 12, 1983) ایرانلی فۇتبولچو و هافبک. اوْ ایرانین ایصفاهان شهرینده آنادان اوْلوب. قاسم حدادی‌فر ایران میلّی فوتبول تاخیمیندا اوْیناییب.
جده
یاشام
بو شهریده 2004جی ایل سایی اساسدا 2.8 میلیون باش یاشامی اولوردو. تکجه یوزده 58 عربیستانلی اولوردو و قالانی آیریجا اؤلکه لردن کؤچوب. ریاض شهریندن سونرا ایکینجی بؤیوک شهر عربیستاندادی.
قاسم حدادی‌فر
قایناقلار
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری بؤلمه:تراکتورسازی کولوبونون اویونچولاری
جده
قایناق‌لار
عربجه ویکی پدیا الجده یوخلاما 2016 نوامبر
بؤلمه:عربیستان بؤلمه:سعودی عربیستان
کارافتیت
کارافتیت (Karaftit Карафтит) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
هما سرشار
هما سرشار (Homa Sarshar) (د. 1325)  ایران اصیللی آمریکالی یازیچی و قزئته‌چی‌دیر. شیراز دا یهودی عاییله‌سینده آنادان اولوب و تهران دا بؤیویوب 1978-جی ایل اینقیلابیندان سونرا ایرانی ترک ائده‌رک آمریکا یا یئرلشمیشدیر.
سرشار 2013-جو ایلده الیس آداسی شرف مدالی آلمیشدیر. ایراندا ، ایران قادین‌لار تشکیلاتی اونو قادین حوقوق‌لاری ساحه‌سینده الده ائتدیگی نایلییّت‌لره گؤره مداللا تلطیف ائتمیشدیر.
هما سرشار، شعبان‌ جعفری کيتابی‌نين مؤليفی‌دير. شعبان‌ جعفری نين خاطيره‌لری چالیشماسی، اونون 28 مورداد دؤولت چئوریلیشی‌نین تانینمیش شخصیتی ایله دانیشیغی‌نین نتيجه‌سی‌دير.
اونون مشهور اثرلریندن بیری‌ده ايران يهودی‌لري نين تاريخينه داير کيتاب‌دير.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
آندره کینی
آندره کینی (اینگیلیسجه: Andre Kinney) آمریکالی اوْیونچو. ۱۵ آوریل ۱۹۸۹ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1996–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
تومی فیکتور
تومی فیکتور (اینگیلیسجه: Tommy Victor) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - هارد راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. تومی فیکتور ۲۰ سپتامبر ۱۹۶۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
آندره کینی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Andre Kinney»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تومی فیکتور
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
آندره کینی
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کارل شاتن
کارل شاتن (Carl Schotten) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۱۲ ژولای ۱۸۵۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۹ ژانویه ۱۹۱۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Carl Schotten»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
ساوت‌پورت
ساوت‌پورت (اینگیلیسی‌جه: Southport) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 90381 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
ایکینجی کوروش
بؤیوک کوروش یا دا ایکینجی پارس کۇروشو — عبرانی (بنی ایسرائیل) قالوت آواره‌لرین ماشیح و شاهی  (فارسجا: کوروش ،۵۳۰-۵۷۶یا ۶۰۰) فارسجادا عۆموما کوروش بزرگ یعنی یئکه کوروش آدییلا تانینیر هخامنشلیلر ایمپیراتولوغونون قوْروجوسو و ایلک ایمپیراتورو .حؤکمونون آلتیندا ایمپیراتورلوق، قدیم یاخین شرقین بۆتون موتمدّین دؤولتلرینه شامیل اوْلوردو کوروشون ایپیراتولوغو نهایتده آسیانین گۆنئی باتی‌سی‌نین چوْخو و اوْرتا آسیانین بؤیوک پارچاسی ایله قافقازی فتح ائتدی.ایپیراتولوغو مدیترانه دنیزی و داردانل بوغازینا غربدن و شرقدن ایسه سند درّه‌سی نه قدر یئتیشیردی.کوروش یارادن ایمپراتورلوق اوْ زامانا قدر دۆنیادا گؤرولن ان بؤیوک ایمپیراتورلوغویدو. کوروش ایمپیراتولوغونو اوّلده ماد ایمپیراتولوغو،سوْنرا لیدی ایمپیراتولوغو و داها سوْنرا یئنی بابل ایمپیراتورلوغونون فتحی ایله بنا ائتدی.کوروش بابلین فتحیندن سوْنرا اورتا آسیا یا دا قوْشون چکدی. کوروش اؤزونو میصر ریسکینه آتمادی،نئجه‌کی اؤزو ده ۵۳۰-م.ق ایلینده ماساگتلرله سیحون چایی‌نین قیراغیندا ساواشاندا اؤلدورولدو .کوروشدان سوْنرا اوْغلو ایکینجی کمبوجیه تخته چیخدی ،اوْ قیسا حؤکومتی‌نین ایچینده میصر ،نوبیه و برقه‌نی ایپیراتورلوغا قاتدی.کوروش الینه کئچیرن توْرپاقلارین خالقلری‌نین دین و دَبلرینه حؤرمت و سایگی گؤستریردی. کوروش یارادان ایمپیراتورلوغون نقشی چوْخ باشاریلی موتمرکیز ایداره شیوه‌سی و رعیتلرین نفعینه چالیشماسی دۆنیالیق تاریخده دئییلیب .واقعیّتده ایمپیراتولوق ساتراپلار توسوطویلا ایداره اوْلوردو و حؤکومتین اساس قرارلاری پاسارگاددا کوروش اوْتوران یئرده وئریلیدی .(م.۱۹۷۰)۱۳۵۰ ایللرینده محمدرضا پهلوی کوروش اۆسوانه‌سی‌نین اۆستونده‌کی یازیلاری ان اسکی اینسان حقّلری بیانامه‌سی آدلاندیردی  .بعضی تاریخچیلر بۇ باخیشی نقده چکیلیب و اۆستوانه‌نین ایشتباه آنلاماغینی مئیدانا قوْیوبلار  ؛  تاریخچیلره گؤره اوْ عصرلرده عۆموما یئنی تخته چیخان سولطانلار حؤکومتلرین باشلییاندا بو نوع اعلامیه‌لردن وئریرمیشلر.
اتیمولوژی
کوروش آدی قدیم فارسجادان گلیر ،آد و معناسی قدیم یازیلاردا و دییشیک دیللرده ثبت اوْلوب.قدیم یونانین پلوتارک و کتزیاس آدلی تاریخچی‌لرینه گؤره کوروش آدی کروسدان تۇتولوب (گؤنش) و معناسینی گۆنشه بنزر ثبت ائدیبلر.(خور+وش) فارس دیلینده (خور) گۆنش اسمی و (وش) بَنزرلیک اکی اوْلاراق. .هابئله بۇ مومکوندور ایرانین ایلک افسانه شاهی اوْلان جمشیدی،گؤز قاباغینا گتیره، اوْنوندا آدی گۆنش (شید) عۇنصوروندان تشکیل اوْلوب.یهودیلرین قوتسال کیتابی تورات اوْنو کۇروش تانیتدیریب.(عبرانیجه:כורש) استرابو ریوایتینده،کوروشون آدی قاباقجا آگراداتسیمیش و شاه اوْلاندان سوْنرا پاسارگادین گونئی‌ینده آخان کوْر چاییندان ایلهام آلیب و کوروش آدینی اؤزونه سئچیب.
سولاله تاریخچه‌سی
پارسلارین سولطه و شاهلیقلاری ایران فلاتیندا هخامنش سولاله‌سی ایله باشلادی،اوْنلار قاباقدان اللرینده اوْلان قودرتلرینی ایحتیمالا ۹.جو م.ق عصرینده گئنیشلندیردیلر. سولاله‌نین آدی ایسه قوْروجوسو اوْلان هخامنشدن گلیر."هخامنشلی،هخامنشین اۇشاقلاری،سولاله‌سی" دئمکدیر.سولاله‌نین دوْقوزونجو شاهی داریوش اؤز نسبینی هخامنشه قدر اۇزالدیر و اعلان ائدیر "بو سببله بیز هخامنشلی آدلاندیق".هخامنش پارسومش دؤولتین ایرانین گؤنئی باتیسیندا قۇردو اوْندان سوْنرا چِشپِش تخت صاحیبی اوْلدو و انشان شهرینی اله کئچیرندن سوْنرا "انشان شاهی" آدلاندی و بۆتون پارس دؤولتینی شاهلیغی‌نین ایچینه آلدی. اسکی سندلر چشپشین کیچیک کوروش آدلی بیر اوْغلو اوْلدوغونا ایشاره ائدر.اوْدا انشان شاهلیغینی آتادان ارث آپاردی.بیرینجی کوروشون قارداشی‌نین آدی آریارمنش ثبت اوْلونوب. ۶۰۰م.ق ایلینده ،۱.جی کوروشون اوْغلو ۱.جی کمبوجیه آتانین تختینه چیخدی، و۵۵۹ م.ق ایلینه قدر حؤکم سۆردو. بیرینجی کمبوجیه ده آتاسی‌نین آدینی اوْغلونا قوْیودو ایکینجی کوروش.
دوْغوم و اوُشاقلیغی
بندانگشتی|آستیاگین یۇخوسو بندانگشتی|آستیاگ کؤرپه کوروشون اؤلدورلمه‌سینه امر ائدیر کوروش، انشان شاهی اوْلان بیرینجی کمبوجیه و ماد شاهی‌نین قیزی ماندانا ۵۹۹-۶۰۰یا ۵۷۵-۵۷۶ ایللری آراسیندا دوْغولموش اۇشاغیدی.هرودوتون یازیلارینا گؤره ،ماد شاهی آستیاگ ایکی یوْخو گؤرور،بیرینده سئل و اوْبیرنده نئچه بارلی اؤزوم آغاجی قیزی‌نین بدنیندن چیخمیشدی و بۆتون پادیشاهلیغی اؤرتموشدو.موشاویری یوْخولاری گلجکدن خبر بیلیر کی؛ بیر گۆن نوه‌سی(کوروش) علیه‌ینه عۇصیان ائدیب و شاهلیق تختینه چیخاجاق. آستیاگ اوْزامان کی قیزی کوروشا حامیله‌یدی اۇشاغی اؤلدورمک اۆچون ماندانانی اکباتانا چاغیریر،شاهین موشاویری هارپاگوس اۇشاغی اؤلدومه‌گی میترادس (مهرداد) آدلی بیر چوبانا تاپشیریر،میترادس اۇشاغی دیری ساخلییر و اؤلو دوْغولان اۇشاغی‌نی کوروشون یئرینه هارپاگوسا گؤرسه‌دیر.کوروش گیزدین یاشییر،اما اوْن یاشلیغیندا آیری اۇشاقلارلا اوْینویان زامان ،کوروش اشراف اۇشاقلاریندان بیرنی امرلرینه باخماماغا گؤره وورور ،چوبان اوْغلو اوْلماغی اۆچون سؤزلرین سایمامیش توْتموشدو.آستیاگ اوْغلان (کوروش) و آتاسینی محکمه‌یه آپاریر و دانیشدیریر.چوبانین اعتیرافی‌یلا آستیاگ کوروشو تانی‌ییر و اوْنو دوْغما آتا آناسی‌نین یانیندا یاشاماق اؤچون پارسا گؤندیر. آنجاق آستیاگ هارپاگوسون (موشاویرین) اوْغلون چاغیریر و عوض آچماق اۆچون،اؤلدوروب،بؤلوشدورور و پیشیریب ،کاباب ائدندن سوْنرا بؤیوک بیر قوناقلیقدا اوْغلانین اتین موشاویره یئدیریر،سوْنرا آستیاگین خیدمتکارلاری اۇشاقین باشی ،قوْلو و آیاقلارینی قابلار ایچینده گتیرمکله و هارپاگوس بیلمه‌میش اوْغلونون اتینی یئمه‌گی بیلیر. بیر آیری نۆسخه ده، کوروشو ماد درباریندا ایشله‌ین یوْخسول عایله‌نین اوْغلو تانیتدیریر،آنجاق کوروشون اؤز سؤز بو ایدیعانین ترسینه دیرکی ؛کوروش آتاسیندان سونرا،بؤیوک آتاسی و بؤیوک-بؤیوک آتاسیندان سوْنرا شاهلیق تختینه صاحیب اوْلوب. کوروش قایتماقدان سوْنرا کاساندان ایله ائوله‌نیر، ایکی اوْغلان ۱.جی کمبوجیه و بردیا ، اۆچ قیز دا آتوسا ،آرتیستون، روْکسانا آدلاریندا بیله‌سینه دۆنیایا گتیریر.آتاسی اؤلندن سوْنرا ،کوروش پارسلارین شاهلیغینی آتادان ارثه آپاردی پاسارگاد اوزامان آستیاگین قوْندارمیش بیر دؤولتی‌دی.هابئله استرابودان نقل اوْلوب؛ کوروشون اصل آدی آگراداتس‌یمیش کی (اؤگی) آتاآناسی‌نین طرفیندن قوْیولموش آد.بئله‌لیکله ایحتیمالاً دوْغما عائیله‌سی‌نین یانینا قاییداندا، اوْزامانین آد قوْیماق رسملری ایله کوروشون آتاسی (۱.جی کمبوجیه)،اؤز آتاسی‌نین آدینی اوْغلو کوروشا قوْیا.
ماد ایمپیراتورلوغو
کوروشون آتاسی‌نین اؤلومو ۵۵۱ م.ق ایلینده اوْلماسینا رغماً، کوروش 559م.ق دان شاهلیغا یئتیشمیشدی.آنجاق هله موستقیل بیر دوولت دئییل دی؛ قاباقکی شاهلار کیمی کوروش دا گرک ماد ایقتیدارین رسمیّته تانیاردی. آستیاگ مادلارین سوْن شاهی و کوروشون بؤیوک آتاسی ،قدیم یاخین شرقین چوْخلو بؤلگه‌لرینه حؤکومت ائدیردی ، غربدن لیدی ایله، شرقدن ده پارس و پارتلارلا سرحدّلری واریدی.کوروش ماد ایمپیراتورلوغونون ایقتیداری‌نین آلتیندان چیخماق اۆچون ،اولّده مادلارین پاسارگاداکی مقرینه هۆجوم چکمه‌گه باشلادی ،هرودوتون دئدیگی‌جه پارسدا یاشایانلارین آلتی طایفاسیندان اۆچو کوروشا قوْشولدولار و ماد بؤیوک‌باشلاریندان دا نئچه‌سی کوروشا طرف گلدیلیر.بو عۆصیانلار ساواشا سبب اوْلدو ،دمشقلی نیکولاس توضیح وئریر ؛ساواش باشلاناندا وضع کوروشون قازانجینا دئییلدی و پارسلار ماد گۆجلری‌نین قارشی‌سیندا دایانامیردیلار و قاچیردیلار ،پارس قادینلاری مئیداندان قاچان ساواشچیلارا سسلندیلر "دۆنیایا گلدیگینیز یئره سوْخولماق ایستیسینیز!"قادینلارین بو ایشی ساواشچیلاری غئیرتلندیردی و شیدّتله دؤیوشوب ساواشی قازاندیلار.کوروش ایکی ایلین ایچینده بۆتون ماد گۆجلرینی پارسدان چیخاردابیلدی.آستیاگ ۵۵۰ م.ق ایلینده کؤمک گۆجلرینی هامی‌سینی ایرانین(شومال شومال-شرق) قورئی و قوزئی-دوْغوسوندان کوروشا حمله ائتمک اۆچون مادا چاغیریر.نعبوعیدین گۆنلوک یازیلارینا گؤره آستیاگ اوْردوسونو کوروشو اؤلدورمک اۆچون یولاسالیر.تاریخچی هرودوتون توضیحینه گؤره آستیاگ اوْردونون باشچی‌لیغینی هارپاگوسا تاپشیریر.آنجاق هارپاگوس کوروش ایله ایرتیباط قوْرور و اوْنو ماد مۇقابیلینده عۆصیانا تشویق ائدیر سوْنرا اؤزو و نئچه اشراف و اوْردونون بیر قیسمی‌یله ماد ایمپیراتورلوغونا اؤز دؤندریر.سوْن ساواش اکبتان دا باش وئریر و کوروش شهری الینه کئچیریر.هرودوت و کتزیاس ثبت ائله‌دیگینه گؤره؛کوروش آستیاگین اؤلدورمه‌سیندن وازگئچیر و "آمیتس" آدلی قیزینی آلیر(خالاسی).بو ایش مادین نظرینده ایداره اوْلان کیچیک دؤولتلر آراسیندا ساواش اوْدونو سؤندوردو .آستیاگ قودرتدن دؤشمه‌سی‌یله سولطه‌سی‌نین آلتینداکی کیچیک دؤولتلر کوروشون حؤکمونون آلتینا کئچدیلر.ماد ایپیراتورلوغونون فتحی کوروشون ساواشلاری‌نین باشلانماسی‌یدی.
لیدی ایمپیراتورلوغو و کیچیک آسیا
بندانگشتی|کوروشون بایراغی لیدی فتحی‌نین دقیق تاریخی معلوم دئییل اما ماد شاهلیغی‌نین ییخیلماسی ایله و بابل فتحی‌نین آراسیندا اوْلمالیدیر. (۵۵۰م.ق-۵۳۹م.ق) .نبونعیدین گۆنلوک یازیلاری‌نین بعضی توضیحلرینه گؤره کئچمیش زامانلاردا ۵۴۷-م.ق ایلی فتح تاریخی ساییلیردی اما بۇ باخیش ایندیلر چوْخ مقبول دئییل. لیدیلیلر اولّده هخامنشلیلرین "کاپپادوکیا"دا اوْلان پِتریا آدلی شهرینه حمله ائتدیلر. کروزوس شهری مۇحاصیره و ایشغال ائدندن سوْنرا و اهالیسین قوْلوغا تۇتور.بۇ آرادا ،پارسلار دا لیدی شاهلیغی‌نین لونیا آدلی شهرینین اهالیسین حؤکمدارلارینا قارشی عۆصیانا دعوت ائتدیلر.بۇ چاغیری رد اوْلماغیلا ،کوروش قوْشون یغیب و لیدیه طرف یوْلا دؤشدو یوْل اۆستونده اوْلان میلّتلرین قاتشماسی‌یلا ساواشچیلارین سایی گئت گئده آرتدی.پئتریا ساواشی واقعیّتده نتیجه‌سیز اوْلدو.ساواشین ایکی طرفی ده آخشام دؤشه‌نه قدر آغیر تلفات وئردی. کروزوس صاباح اوْلانا ساردیسه طرف دالا چکیلدی. کروزوس ساردیسده اوْلان زامان لیدیه کؤمک اۆچون موتّحیدلرینه کؤمک چاغریسی گؤندردی، آنجاق قیشین سوْنلاریندا موتّحیدلری بیرلشه‌بیلمه‌میش کوروش ساواشی لیدی اراضی‌سینه چکدی و کروزوسو باشکندی (پایتختی) ساردیسده موحاصیره ائتدی. قیسا مۆدّت "زیمبرانین" نهایی ساوشیندان قاباق هارپاگوس بؤیوک کوروشا توصیه ائتدی دَوه‌لری ساواشچیلارین قاباق صفینده یئرلشدیره؛ لیدی آتلاری دَوه قوْخوسونا عادتلری اوْلمادیغی اۆچون چوْخ قوْرخدولار.ایستیراتژی جواب وئردی؛لیدی آتچیلاری مئیدانی الدن وئردیلر.کوروش کروزوسا غالیب اوْلدو و اوْنو اسیر تۇتدو.کوروش ساردیس باشکندی (پایتختی) ایشغال ائتمه‌سیله لیدی شاهلیغینی ۵۴۶م.ق فتح اوْلدو. هرودوتون یازیلارینا گؤره کوروش کروزوسون جانین باغیشلادی و اؤزونه موشاویر اوْلاراق ساخلادی، اما بو توضیح نبونعیدین گۆنلوک یازیلارینین بۇگونکو تفسیرلری ایله اختلافلیدیر کی لیدی شاهی‌نین اؤلدورولمه‌سینی اوْرتایا قوْیور. کوروش باشکنده (پایتخته) قایتماقدان قاباق ،کروزوسون خزانه‌سی‌نین پارسا داشیماغینی پاستیاس آدلی بیر لیدیلی‌یه تاپشیریر.آنجاق کوروش یوْلا دؤشمه‌سیندن بیرآز سوْنرا پاستیاس پوللا دؤیویشچو اجیر ائدیب ساردیسده پارسلارین ساتراپی تالابوس علیه‌ینه عۆصیان یاراتدیر.کوروش مازاروس آدلی فرماندهینه عۆصیانی باستیرمانی تاپشیریر،اما پاستیاسین دیری قایتارماغینی ایسته‌ییر.مازاروس یئتیشمه‌سی ایله پاستیاس اجیر اوْلموش ساواشچیسی چوْخ اولان لونییا شهرینه قاچیر .مازاروس اوْردونو یونان مملکتینه گیردیریر و ماگنسیا و پیرنه شهرلرین موطیع ائتدیر.پاستیاسین عاقیبتی معلوم دئییل اما ایحتیمالا تۇتولاندان سوْنرا کوروشون یانینا آپاریب و شیکنجه‌لردن سوْنرا اؤلدورولو مازاروس کیچیک آسیادا فتحلرینه دوام وئریر و لونیادا دؤیوشلرین بیرینده اؤلور.کوروش مازاروسون فتحلرین تاماملاماق اۆچون هارپاگوسو گؤندریر و هارپاگوس۵۴۲-م.ق ایلینده منطقه‌نین فتحین باشا یئتیریب پارسا قاییدیر.
یئنی بابل ایمپیرلتورلوغو
۵۴۰-م.ق ايلينه قدر کوروش ایلام و باشکندی شوشو ایشغال ائتدی .نبونعيدین گۆنلوک يازيلارينا گؤره ساواشدان قاباق نبونعيد بابلين اۇزاق شهرلريندن دينی مۆجسّمه‌لرین باشکنده داشیماغینا امر وئرير.و ساواش ايحتمالاً ۵۴۰-م.ق ايلی‌نین قيشیندا باشلانير. اوکتوبر آیی‌نین باشلامناسینا ياخين، کوروش بابلین شومالی و دیجله چايين کیناریندا یئرلشن استراتژيک اؤنمه صاحیب اوپيس شهرين ایچی یادا ياخينليغيندا ساواشدی.بابل اوْردوسونو داغيلدیب و اکتوبرون ۱۰ اوْندا سيپپار شهرینی ساواشسيز اله کئچیردی ،شهرین اهالیسی‌نین طرفيندن هئچ ديرنيش اوْلمادی. ايحتمالاً کوروش، بابل اوْردوسونون باشچيلاری‌يلا گؤروشوب و موذاکیره ایله ایکی اوْردونون ساواشماسی‌نین قاباغینی آلیب.نبونعيد شهرده قالیر و الينه فورصت کئچرکن نئچه ايل اۇزاق قالدیغی باشکندينه قاچیر. ايکی گۆن سوْنرا گوبریاسین(هخامنشلیلرین بؤیوک باشلاریندان بیری) دؤيوشچولری بابل شهرينه گيره‌بیلدیلر، بودفعه ده بابل اوْردوسونوندان موقاويمت اوْلمادی و نبونعيدین تۇتولدو. هرودوت بو ظفری بؤيله توضيح وئرير؛پارسلار قاباقدان ملکه نیتوکریس توسوطویلا بابلی ماد حمله‌سيندن قوْروماق آماجی‌يلا قازمیش خندقلره،فرات چايی‌نين سۇيونو چئویردیلر و بئله‌لیکله سۇ سوييه‌سی بير کيشيی‌نين دیزینه قدر آلچاقلاشدی و موهاجيم گۆجلر گئجه‌ليکله چايين یاتاغیندان کئچيب و شهره گيرديلر .اوکتوبرون ۲۹.دا کوروش اؤزو بابله گیردی و نبونعيدی حبس ائتدی. کوروش توسوطویلا فتح اوْلمادان قاباق، يئنی بابل ايمپيراتورلوغو، چوْخلو شاهليقلاری فتح و بابله قاتميشدی.بابلين فتحيندن سوْنرا،کوروش اساگيلا معبدی‌نين تيکيلمه‌سينده، بابلين باش تانريسی مردوکا تقديم ائتدیگی مشهور اۆستوانه‌سينده اؤزونو "بابل شاهی، سومر ایله آکاد شاهی و دۆنيانين دؤرد بۇجاغی‌نين شاهی" اعلان ائتدیر.اۆستونه‌نين يازيلاری نبونعيدی دينسيزليغه محکوم و فاتيح کوروشو مردوکدان راضی تصویر ائدیر و کوروشون بابل وطنداشلارینین یاشاملارینی ترقّی وئرمه‌سی ، يۇردلاريندان چيخارديلمش خالقلاری يئرلرينه قايتارماغی و معبدلر و موقدّس مکانلارین تعمير و يئنيله‌شديرلمسينه فرمان وئرمه‌سینی آچیقلار . کوروشون سلطنتی‌نين سوْنلاريندا هخامنشلی ايمپيراتولوغو کيچيک آسيايا باتيدان و دوْغودان هيندوستانين قوزئي-باتی‌سی‌نا قدر دوْغويا چکيلميشدی
اؤلوم
بندانگشتی|کوروشون اؤلومو"ماتیا پرتی"نقاشی‌سی بندانگشتی|کوروشون باشینین کسیلمه‌سی کوروشون اؤلومونون شرحی توضیحلره گؤره فرقلیدیر.هرودوتون تاریخلر آدلی کیتاباینداکی توضیحه گؤره ؛کوروش عاقیبتینی ماسگتلرله شیدتلی بیر ساواشدا گؤرور، ماساگت ائلی خوارزم و قیزیل قوْم چؤللری‌نین گونئی‌ینده، بۇگونکو اوزبکیستان و قازاقیستان توْرپاقلاریندا یاشایاردیلار.ماساگتلر آتلی و پیادا ساواشچیلارا صاحیبیدیلر. کوروش، کروزوسون توصیه‌سی ایله اوْنلارا اؤز توْرپاقلاریندا حمله ائدیر .اوّلده کوروش، تومیریسین اؤلکه‌سینه صاحیب اوْلماق نیّت ایله اوْنا ائولنمک تکلیفینی وئریر.ایستگی ردّ اوْلماقلا ماساگتلرین توْرپاغینی زوْرلا آلماغا باشلاییر .کوروش باشلانغیچدا ایکی اؤلکه‌نی آییران سیحون چایی‌نین اۆستونده ساواش گمیلرله کؤرپو قوْردو.تومیریس اوْ شرایطده کی کوروش طرفیندن ساییلماماسینی دؤشونوردو کوروشا ایخطار گؤندریر و یۆرویوشلرین دۇردورولماسینی ایسته‌ییر.تومیریس کوروشون اؤلکه‌سینده و چایدان بیر گۆنلوک یوْل اۇزاق اوْلان نوقطه‌ده ایکی اوْردونو شرفلی بیر ساواشا چاغیریر.کوروش بۇ سؤزو قبول ائدیر،اما بۇنودا اؤرگنیرکی ماساگتلر شراب و مست ائدن خاصیّتیندن خبرسیزدیرلر.ایچی چوْخلو شرابلا دوْلو بیر مقر قۇروب و یاخشی دؤیوشچولری اؤزویله گؤتورب و آز قابلیتلی دؤیوشچولری ایسه اوْرادا بۇراخیب گئدیر.تومیریسین اوْغلو و اوْردوسونون ژنرالی اسپارگاپیسِس، کوروش مقرده ساخایان دؤیوشچولری اؤلدوروب و اوْرانی یئمک و شرابلا دوْلو گؤرور.ساواشچیلاری بیلمه‌میش ایچمکله مستله‌شدیلر و خبرسیز حمله‌یه معروض قالان زامان اؤزلریندن دیفاع قابیتینی الدن وئردیلر.حمله باشاریلی اوْلدو و اسپارگاپیسسین دیری توْتولدو،بۇنا رغماً هوشو باشینا گلرکن اؤزونو اؤلدوردو.تومیریس کوروشون تاکتیکینی آلداتیچیلیق سایدی و اینتیقام آلماغینا آند ایچدی.سوْنرا ایکینجی دسته قوْشونو ساواشا گؤندردی و نهایتده کؤروش اؤلدورولدو و گۆجلری ده آغیر تلفات وئردی. هرودوت بو ساواشی کوروش و قدیم دۆنیانین ان شیدّتلی و رحمسیز ساواشی آدلاندیریر.ساواشدان سوْنرا تومیریس کوروشون اؤلوسونو گتیرمگه امر ائدیر،سوْنرا کوروشون قان تؤکنلیگی و اوْغلونون اؤلومونون اینتقیامینا گؤره بیر سمبولیک حرکتله باشینی بدندن آییریر و قانلا دوْلو بیر قابا سوْخور.
آیریجا باخ
پان‌فارسیسم
هخامنشلر
قایناقلار
بؤلمه:هخامنشلر بؤلمه:هخامنشی شاهلاری بؤلمه:کوروش بؤلمه:600s BC births بؤلمه:530 BC deaths بؤلمه:6th-century BC Kings of the Achaemenid Empire بؤلمه:6th-century BC Kings of Anshan (Persia) بؤلمه:6th-century BC Babylonian kings بؤلمه:6th-century BC biblical rulers بؤلمه:6th-century BC Iranian people بؤلمه:Book of Daniel بؤلمه:Book of Isaiah بؤلمه:Ezra–Nehemiah بؤلمه:Founding monarchs بؤلمه:Monarchs killed in action بؤلمه:Kings of Anshan (Persia) بؤلمه:Kings of the Universe
منصور شوکان
منصور شوکان (اینگیلیسجه: Mansor Shawkan) (دوْغوم:October 19, 1995 ایمارات) بیر فوتبالیست. العروبی ایمارات فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:الوحده ایمارات کولوبونون اویونچولاری
اتیونامید
اتیونامید (آیوپاک آدی: 2-ethylpyridine-4-carbothioamide, Ethionamide, إثيوناميد، Этионамид) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۱۶۶٫۲۴۴ دیر. اتیونامید آنتی‌بیوتیک‌ اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
جان دابیری
جان دابیری (John Dabiri) بیلیم اینسان. جان دابیری پرینستون بیلیم‌یوردو '01دا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کالیفورنیا تکنولوژی انستیتوسو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Dabiri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم بؤلمه:نیجریه‌لی موهندیسلر
قودیوادا, دوغو قوداواری دیستریکت
قودیوادا, دوغو قوداواری دیستریکت (اینگیلیسجه:Gudivada, East Godavari district) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لاهارپ، ایلینوی
لاهارپ، ایلینوی (La Harpe, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۵۳  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۲۳۵ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۳۳۸٫۶۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
آق دیزده
آق دیزده كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ساراب بولگه‌سی نين مرکزی بولومو نده اولان رازلیق قصبه سی نده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين ۷0نفر اهاليسي وارايميش. <
قایناق‌لار
بؤلمه:رازلیق قصبه سی بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری
زاغه
زاغه ، لوریستان اوستانی نین خورم‌آباد بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ شهرین ۲،۷۷۶ نفر جمعیتی واردیر.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:لوریستان اوستانی‌نین شهرلری بؤلمه:خورم‌آباد بؤلگه‌سی
جان سی. استنیس
'''جان سی. استنیس''' (اینگیلیسجه:John C Stennis) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. جکسون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. میسیسیپی ایالتی بیلیم‌یوردو و ویرجینیا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۹۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:میسیسیپی دموکراتلاری بؤلمه:جکسون، میسیسیپی سیاستچیلری بؤلمه:میسیسیپی سناتورلار بؤلمه:جکسون، میسیسیپی دوغوملو وکیللر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۱۷۲۴-جو ایلده روسیه
بۇ مقاله ۱۷۲۴-جو ایلینده روسیه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۲۴-جو ایلده روسیه ایمیپراتورلوغو
اجزاجی‌باشی هولدینق
اجزاجی‌باشی هولدینق (اینگیلیسجه: Eczacıbaşı) بیر شیرکت دیر. شیرکت Nejat Eczacıbaşı طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۲٬۵۰۰ نفر اوْلوب.
بلکونز هایتس، تکزاس
بلکونز هایتس، تکزاس (Balcones Heights, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 9.4 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 3016 نفر و اها‌لی سیخلیغی 1804.9 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
اجزاجی‌باشی هولدینق
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eczacıbaşı»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هلاواتتسه (تابور)
هلاواتتسه (تابور) (چک‌جا: Hlavatce (Tábor District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۷۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۶۴ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hlavatce (Tábor District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
والیر، مونتانا
والیر (اینگیلیسجه: Valier, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۹۳ نفر ایدی.
آنتونی پورتانتینو
آنتونی پورتانتینو (اینگیلیسجه:Anthony Portantino) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو.
والیر، مونتانا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آنتونی پورتانتینو
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:کالیفورنیا دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:لانق برنچ، نیوجرسی دوغوملولار بؤلمه:لا کانیادا فلینتریج، کالیفورنیا دوغوملولار
تام جونز (فیلم ۱۹۶۳)
تام جونز (Tom Jones, Tom Jones (film, 1963), ) اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی دیوید تاملینسون، جوآن قرینوود، ادیث ایوانز، سوزانا یورک، آلبرت فینی جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین جان ادیسون یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۳-جو ایل فیلملری بؤلمه:اوسکار اؤدولی آلان فیلملر بؤلمه:بؤیوک بریتانیا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:تونی ریچاردسونون فیلملری
ونپاکال
ونپاکال(اینگیلیسجه:Venpakal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آشو، واشینقتون
آشو (اینگیلیسجه: Ashue, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۱۲ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
خوالینسک
خوالینسک (Khvalynsk) (Хвалынск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و ساراتوف اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۰۹۴ نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
تیلور مومسن
تیلور مومسن (اینگیلیسجه: Taylor Momsen) آمریکالی موغنی، یازیچی، مانکن و اوْیونچو ۱۹۹۷–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Taylor Momsen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
حبیب شریفی
حبیب شریفی ایرانلی فۇتبولچو و هۆجومچو. اوْ ایرانین خوزیستان اوستانی شهرینده آنادان اوْلوب. حبیب شریفی ایران میلّی فوتبول تاخیمیندا اوْیناییب.
قایناق‌لار
http://www.national-football-teams.com
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
کامیننا قورا
کامیننا قورا (لهیستانجا: Kamienna Góra) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 17.97 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kamienna Góra»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لی قرانت
لی قرانت (اینگیلیسجه: Lee Grant) آمریکالی اوْیونچو نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lee Grant»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ایلیف، کولورادو
ایلیف (اینگیلیسجه: Iliff, Colorado) آمریکانین کولورادو ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۶۳ نفر ایدی.
دیرالزور دؤیوشو
''دیرالزور دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Deir ez-Zor) دیرالزور و سوریه یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
ایلیف، کولورادو
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دیرالزور دؤیوشو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Deir ez-Zor»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:سوریه-لوبنان ساواشی بؤلمه:۱۹۴۱-جی ایلده فرانسه
مارتینیانو
مارتینیانو (ایتالیاجا: Martignano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۸۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۹۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Martignano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
سامیت، واشینقتون
سامیت، واشینقتون (اینگیلیسجه:Summit, Washington ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۰۴۱ نفر ایمیش و ۱۳٫۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Summit, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نورالله امیری
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۱۹۶۲-جی ایلده هیندوستان
بۇ مقاله ۱۹۶۲-جی ایلینده هیندوستاندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
سککیز قورمو
سککیز اؤلکه قورومو دونیانین 8 صنعتی و بؤیوک اؤلکه سی اولاراق.بوگون یئتدی اؤلکه اولوب و روسیه بو قورومدان ائشیکه سالینیب.بو سککیز اؤلکه باشدا روسیه، ایتالیا، ژاپون، بریتانیا، آمریکا، کانادا ،فرانسه و آلمان ایدی.هر ایل بیر دفعه بیر شهره ییغیشیب و دونیانین ایقتصادی و سیاستی ایشلرینه دانیشیق آچاللار.
باشلانیش
یئتدینجی اون ایلده دونیادا تیجارت ایشلری چتینلیقا دوشدو و برتون وودز سیستمی آرادان گئتدی بو اساسدا دونیانین بؤیوک اؤلکه لری بیر ییغینجاق قورموندا چالیشدیلار.
قایناق
بؤلمه:ایقتیصاد بؤلمه:سیاست
مسینا، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
Massena
چیستوپروولوکا
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
داشناکسیون
داشناکسیون ویا ارمنی اینقیلابی فدراسیونو (ارمنی. Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն؛ Hay Heğapoxakan Daşnaksutyun) — ان ایری و موتشکّیل ارمنی سیاسی تشکیلات‌لاریندان بیری. 1890-جی ایلده تیفلیس ده یارادیلیب. ارمنی دیاسپورونون اولدوغو بوتون اؤلکه‌لرده بورولاری فعالیت گؤستریر.
اتک‌یازی‌لار
بؤلمه:تشکیلاتلار بؤلمه:ارمنی ترور تشکیلات‌لاری بؤلمه:ارمنی تروریزمی
بریا کالجی
بریا کالجی (Berea College, )آمریکانین بریا، کنتاکی شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Berea College
مهسا ملک مرزبان
قایناقلار
بؤلمه:ایرانلی اویونچولار
شانی تاراشای
شانی تاراشای (اینگیلیسجه: Shani Tarashaj) (دوْغوم:February 7, 1995 Hausen am Albis) بیر فوتبالیست. قراس‌هاپر زوریخ فوتبال کولوبو و سوئیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
جرج اندرسون (فوتبالیست، دوغوم ۱۸۷۹)
جرج اندرسون (فوتبالیست، دوغوم ۱۸۷۹) (اینگیلیسجه: George Anderson (footballer, born 1879)) (دوْغوم:29 November 1879 ساندرلند) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۸۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:بیرمنقام سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:برنتفورد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اینگیلیسلی موهندیسلر
مالوبایکووو
مالوبایکووو (Malobaikovo Малобаиково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
چیکمن، روسیه
چیکمن، روسیه (Chikman Чикман) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
جیاس‌پی ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«New GSP Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
اوچ کیچیک دونوز (فیلم)
اوچ کیچیک دونوز (Three Little Pigs, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش کومدی قیسا انیمیشن. فیلمین موسیقیسین فرانک چرچیل یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۳-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:آمریکانین آرشیو فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر
حبیب خبیری
حبیب خبیری۱۹۵۲ ایرانلی فۇتبولچو و Defender. اوْ ایرانین شهرینده آنادان اوْلوب. حبیب خبیری ایران میلّی فوتبول تاخیمیندا اوْیناییب.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
نایجل هاریسون (موزیسین)
نایجل هاریسون (موزیسین) (اینگیلیسجه: Nigel Harrison) اینگیلیسلی شارکی یازیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. نایجل هاریسون (موزیسین) ۲۴ آوریل ۱۹۵۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
آشوئلوت، نیوهمپشایر
آشوئلوت (اینگیلیسجه: Ashuelot, New Hampshire) آمریکانین نیوهمپشایر ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
الکساندر اسمیرنوف (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۰)
الکساندر اسمیرنوف (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۰) (اینگیلیسجه: Aleksandr Smirnov (footballer, born 1980)) (دوْغوم:July 21, 1980) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
جورج جی. رایت
'''جورج جی. رایت''' (اینگیلیسجه:George G Wright) آمریکالی سیاستچی و سناتور بلومینقتون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آیووا جومهوریتچیلر بؤلمه:بلومینقتون، ایندیانا سیاستچیلری بؤلمه:دموین، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:آیووا سناتورلار بؤلمه:کئوساوکوا، آیووا دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ساوت‌بورو، کنت
ساوت‌بورو، کنت (اینگیلیسی‌جه: Southborough, Kent) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 11124 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
سیلم، آلاباما
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوین دیوین
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فایربورن، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
بارائولی
بارائولی(اینگیلیسجه:Bharauli) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مایتهیلی دیلی و هیندی دیل و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
اوراوکا (لهیستان)
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بارائولی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اوراوکا (لهیستان)
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی