cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
وکیل
وکیل بیر کیمسه آیری کیمسه نین طرفیندن بیر ایشلر گورمک اۆچون ایجازه سی اولان شخصه دئییلیر.وکیل ایش گورن و موکل ایش گوردورن آدلانیر.وکالت عقدی ایله ایجازه وئریلر.وکیل اۆچون گورولن ایشلر آدلانیر و بیر ایشلر آزاد و بیر ایشلر یاساق اولا بیلر.رسمیتلی وکیل دیوان طرفیندن ایجازه و جاواز آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:قانون
پیتر اتکینز
پیتر اتکینز (Peter Atkins) بیلیم اینسان. ۱۰ آقوست ۱۹۴۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. پیتر اتکینز لستر بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Atkins»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
نیژنی تاقیل
نیژنی تاقیل (Nizhny Tagil) (Нижний Тагил) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و سوردلوفسک اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا 361811 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
ریو هاندو، تکزاس
ریو هاندو، تکزاس (Rio Hondo, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2356 نفر و اها‌لی سیخلیغی 538.9 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
کهالاند-ساینت-آنزلمه
کهالاند-ساینت-آنزلمه (ایتالیاجا: Challand-Saint-Anselme) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۰۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 769 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Challand-Saint-Anselme»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
فرهنگ درِّ دری
فرهنگ درِّ دری ـ دُرّدری سؤزلۆیۆن شیروانلی علی یوسوف ۱۰۱۸ده خسرو خان آدینا ترتیب وئرمیشدیر. بو کیتاب گویا فارسجا ـ فارسجا بیر سؤزلوک دور.
قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری بؤلمه:فارسجا سؤزلوکلر
ائرسی قصبه‌سی
ائرسی قصبه‌سی جولفا بؤلگه‌سینين مرکزی بؤلومونده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اينجی ایلین نوفوس سايی‌سی اساسيندا بو قصبه‌نين ۴٬۷۷۹ نفر اهالی‌سی وارایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی بؤلمه:جولفا بولگه‌سی نین قصبه لری
لیسا ایلبچر
لیسا ایلبچر (اینگیلیسجه: Lisa Eilbacher) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lisa Eilbacher»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نیوکاسل نوخوشلوقو
نیوکاسل نوخوشلوقو(گیج تویوخ نوخوشلوقو) قوشلاردا گوروشور. عامیلویروسدی و آغ جیگر و داشلیق و عصبلر ,تویوخ و قوشلاردا نوخوش اولور. سیرایت ائدندی.بیرینجی دفعه 1926جی میلادی ایلده نیوکاسل شهرینده بیلیندی.
چوخ یغینجاقلی و صنعتی تویوخ و قوشلاردا گوروشور.1329جی شمسی ایلده ایراندا بیلیندی.بو نوخوشلوق تویوخ خانادا و گؤیرچین خانادا یوخسا آیریجا صنعتی قوشلار ایچره چوخلو بیلینیر.واکسیناسیون ائیله اونون قاباغین آلماق گرکدی.
علامت
قوشلارین یوخسا تویوخلارین گیج اولماسی قاناتلارین دوشماقی و اوسگورک و آغیر نفس و ایسهال چوخلو بیلینیر.قوشلارین یاشیدی و هر جوره قوشدا بیر علامتی اولا بیلر.ویروس عصبلری و ایشتهانی نوخوش ائدیر.باش گیجلماق و فیرلانماق یئره دوشماق و یاشیل بویاقدا ایسهال اولا بیلر.
اوچ جوره ویروس مزوژنیک ولوژنیک و لنتوژنیک چوخلو یئمکدن بو قوشلارا سرایت ائدیر.داشلیق و چینه داندا قانچیللیک و میکروب تومورو گوروشور.
ویروسی اولدوقونا داوا درمانی یوخدو و تکجه قاباغی آلینماق ائیله آرادان گئدیر.واکسیناسیون دئیرلی ایشدی.
سرطان
سرطان یوخسا کانسر نوخوشلوقدا بو ویروس سرطانلی سلوللاری آرادان آپاریب و سالیم سللوللاردا اثرسیزدی.بونا گوره سرطان درمانیندا بو ویروس اولاریشدی.
قایناقلار
نیوکسال نوخوشلوقو اینگیلیسیجا ویکی پدیا -2016نوامبر
بؤلمه:ساغلیق
آدریان، نیویورک
آدریان (اینگیلیسجه: Adrian, New York) آمریکانین نیویوک ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تارمو نملو
تارمو نملو (اینگیلیسجه: Tarmo Neemelo) ایستونیتلی فوتبال اوْیونچوسو. ایستونی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
رجینالد تئیت (سیاستچی)
رجینالد تئیت (اینگیلیسجه: Reginald Tate ) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و تنسی ایالتین سناتور ایدی. ممفیس بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
لوئی دریفوس
لوئی دریفوس (اینگیلیسجه: Louis Dreyfus Company) بیر شیرکت دیر. شیرکت Léopold Louis-Dreyfus طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۲۲٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Louis Dreyfus Company»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
کریق ایستموند
کریق ایستموند (اینگیلیسجه: Craig Eastmond) (دوْغوم:December 9, 1990 بترسی) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
سانتا ماریا ریباردندا
سانتا ماریا ریباردندا (ایسپانجا: Santa María Ribarredonda) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۱۱٫۰۱ کیلومتر موربّع دیر. ۶۹۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۹۵ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۸٫۶۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
کریق ایستموند
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سانتا ماریا ریباردندا
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa María Ribarredonda»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
آنتونی لو
آنتونی لو (Anthony Lowe) بیلیم اینسان. ۱۶ مارس ۱۹۶۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. آنتونی لو کمبریج بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anthony Lowe»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
سینا کالجی
سینا کالجی (Siena College)بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Siena College
پاسومارو, قونتور دیستریکت
پاسومارو, قونتور دیستریکت (اینگیلیسجه:Pasumarru, Guntur district) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بیلال (شارکیچی)
{{Infobox musical artist
بیلال (شارکیچی) (اینگیلیسجه: Bilal) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بیلال (شارکیچی) ۲۳ آقوست ۱۹۷۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
یل، تنسی
یل (اینگیلیسجه: Yell, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رولینق فورک، میسیسیپی
رولینق فورک، میسیسیپی (Rolling Fork, Mississippi) آمریکانین میسیسیپی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۴۳ نفر دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rolling Fork, Mississippi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میسیسیپی ایالتین شهرلری
فرخ‌آباد (هیندوستان)
ائشیگه باغلانتی‌لار
farrukhabad.nic.in
قایناق‌لار
بؤلمه:هیندوستان شهرلری
اولاد دراج
اولاد دراج (اینگیلیسیجه: Ouled Derradj) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۳۳۸۵۱ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
۱۸۷۲-جی ایلده کانادا
بۇ مقاله ۱۸۷۲-جی ایلینده کانادادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۲-جی ایلده کانادا بؤلمه:۱۸۷۲-جی ایلده اؤلکه‌لر
۱۶۵۹-جو ایلده اینگیلیس
بۇ مقاله ۱۶۵۹-جو ایلینده اینگیلیسده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۵۹-جو ایلده اینگیلیس
پوینتون-ویت-وورث
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
خژنه
خژنه (لهیستانجا: Chyżne) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کیچیک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1200 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chyżne»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گویش کرینکان
گویش کرینکان ـ بیر سؤزلوک.
اثر حاقّیندا
گویش کرینکان کیتابین تبریزلی یحیی ذکاء توپلامیشدیر. کرینکان آذربایجانین کلیبر شهرینین هنده ورینده اولان بیر کند دیر کی گویا اؤزونه گؤره بیر لهجه‌سی وار. بو سؤزلۆک ۱۳۳۲ده تهران‌دا ایشیق اۆزو گؤره بیلمیشدیر.
قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
ناریمانووو، باشقیردیستان
ناریمانووو، باشقیردیستان (Narimanovo, Republic of Bashkortostan Нариманово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
اینجه ممد
اینجه ممد ، یاشار کمال الی ایله یارادیلمیش بیر رومان کیتابیدیر.
قایناقلار
بؤلمه:رومان کیتابلاری
میخائیل سالتیکوف-شچدرین
میخائیل سالتیکوف-شچدرین (Mikhail Saltykov-Shchedrin) یازیچی - ۲۷ ژانویه ۱۸۲۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۳  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۰ مئی ۱۸۸۹ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی روس دیلینده یازیب.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:روسیه یازیچیلاری
وایپیو، هاوایی
وایپیو، هاوایی (اینگیلیسجه:Waipio, Hawaii ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۶۷۴ نفر ایمیش و ۳٫۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۱۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و هاوائی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Waipio, Hawaii»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آراسادا, سریکاکولام دیستریکت
آراسادا, سریکاکولام دیستریکت (اینگیلیسجه:Arasada, Srikakulam district) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
البا، نبراسکا
البا (اینگیلیسجه: Elba, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۲۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سنووسکوی
سنووسکوی (Snovskoye Сновское) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بریانسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بریانسک کندلری
تاتی و هرزنی
تاتی و هرزنی ـ عبدالعلی کارنگ ین توپلادیغی بو سؤزلۆک ۱۳۳۳ده تبریز ده ایشیق اۆزو گؤره بیلمیشدیر. بو سؤزلۆک‌ده ده تات و هرزند ده ایشله‌نیلن لوغت‌لر آچیقلانمیشلار.
وان دین، ویسکانسین
وان دین (اینگیلیسجه: Van Dyne, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۶۶ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۷۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
لاندون کارتر هاینز
لاندون کارتر هاینز (اینگیلیسجه: Landon Carter Haynes) آمریکالی وکیل، نیظامی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و تنسی ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۱۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۷۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:ایلیزابت‌تون، تنسی دوغوملولار
جین هکمن
جین هکمن (اینگیلیسجه: Gene Hackman) آمریکالی اوْیونچو. کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1956–2004 (ac - r) ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gene Hackman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
سریل کلیفورد ادیسون
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
سیدار قلن وست، نیوجرس
سیدار قلن وست، نیوجرس (اینگیلیسجه:Cedar Glen West, New Jersey ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۶۷ نفر ایمیش و ۲٫۷۷۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیوجرسی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cedar Glen West, New Jersey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مانوهاری, آورانق آباد دیستریکت
مانوهاری, آورانق آباد دیستریکت(اینگیلیسجه:Manohari, Aurangabad district) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ادوارد جی. هارت
'''ادوارد جی. هارت''' (اینگیلیسجه: Edward J. Hart) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۹۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۶۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:اوشن، نیوجرسی دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:جرزی سیتی دوغوملولار
تیخولا
تیخولا (ایسپانجا: Tíjola) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آلمریا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۷۰ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۸۲۰ نفر دیر. ۶۹۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
نزباویتیتسه
نزباویتیتسه (چک‌جا: Nezbavětice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۴۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۱۷ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nezbavětice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
اوتلوق‌بئلی دؤیوشو
اوْتلوق‌بئلی دؤیوشو٬ (۱۱ آقوست ۱۴۷۳ میلادی) عثمانلی شاهی فاتیح سولطان محمد ایله آغ‌قوْیونلو دؤولتی سولطانی اوزون حسن آغ‌قوْیونلو آراسیندا باش وئرمیش بیر دؤیوش. بۇ دؤیوش بیر چوْخ تاریخچی‌یه گؤره دؤنمه نیسبت ایستیفاده اوْلونان تاکتیک٬ تکنولوژی و اینسان گۆجو باخیمیندان ۱۵-جی یۆز ایلین ان بؤیوک ساواشی اوْلاراق تانیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:آغ‌قویونلولار بؤلمه:عثمانلی‌نین دؤیوشلری بؤلمه:عوثمانلی ایمپیراتورلوغونون دؤیوشولری بؤلمه:۱۴۷۳-جو ایلده عثمانلی ایمپیراتورلوغو
یوخاری چونزه
یوخاری چونزه کندی (روستای چونزه علیا) موغان بولگه سی نین، مركزی بولومو و باتی اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالی
یوخاری چونزه کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 144 نفر اهالی سی وار. بو كندین اهالی تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانیشیرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناقلار
بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی
ماریکو شینودا
ماریکو شینودا (اینگیلیسجه: Mariko Shinoda) اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، جی پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ماریکو شینودا ۱۱ مارس ۱۹۸۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
اولیکادای
اولیکادای(اینگیلیسجه:Ullikkadai) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
خنووا
خنووا (لهیستانجا: Chynowa) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1100 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chynowa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کوئین‌هاقاک، آلاسکا
قایناق‌لار
بؤلمه:آلاسکا شهرلری
مصطفی المعیلو
مصطفی المعیلو (اینگیلیسجه: Mostafa Al-Moeilo) (دوْغوم:January 18, 1988 عربیستان) بیر فوتبالیست. قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:الاتفاق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الترجی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:نجران کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:النور کولوبونون اویونچولاری
محمد فواد کؤپرولو
محمد فواد کؤرپولو (تورکیه تورکجه‌سی: Mehmet Fuad Köprülü؛ 4 دسامبر 1890-جي ايل - 28 اييون 1966)، تورک آکادئميک تاريخچي، تورکولوق، خاريجي ايشلر ناظيرليگي آپارميش سيياستچي و ادبيات تدقيقاتچيسي تورک بیلیم اينساني.
یاشامی
فواد کؤپرولو 4 دسامبر 1890دا ايستانبولدا آنادان اولوب. سویو کؤرپولو محمد پاشانين سويوندان گلير. ادبيات و تاريخ ساحه‌سينده ايره‌ليله‌مک اۆچون حوقوق تحصيليني ياريدا قويوب.
1909دا فجر آتی بيرليگينه قاتیلدی. شئعرلريني 1913ـه قدر محاسن و ثروتي فونون ژورناللاريندا ياييب. بو ايللرده "ميللي ادبيات" و "يئني ديل" جريانلارينا قارشي اولدو. 1910دان سونرا ايستانبولون موختليف مکتبلرينده تورک ديلي و ادبيات اوخوتدو، ليسئيلرين ادبيات پروقراميني تشکيل ائتدي. ضیا گؤکالپ اطرافينا داخيل اولدوقدان سونرا ميللي ادبيات آخينيني منيمسه‌دي؛ تورک تاريخينين ايلک دؤورلرينه قدر ائنيب، ايلک تورک ايجماعلارينين تاريخ و ادبياتلاريني باخدي. 1913ده، خالد ضیاء عشاقی گيلدئن بوشالان ايستانبول دارالفنون تورک ادبياتي تاريخي مدريسليگينه گتيريلدي. همين ايل بيليک ژورناليندا تورک ادبياتينين هانسي اوصوللا آراشديريلماسي لازيم اولدوغونو موباحيثه‌دن "تورک ادبياتي تاريخينده اصول" آدلي يازيسي چيخدي.
ايلک بؤيوک آبيده‌سي اولان تورک ادبياتيندا ايلک متصوفلر کيتابيني یاییملادی. 1923تئ ادبيات فاکولته‌سينين دئکاني اولوب، تورکييه تاريخي آدلي کيتابيني چيخاردي. 1925تئ تورکچولوک مجموعه‌سيني چيخارماغا باشلادي، شؤهرتي گئتديکجه دونيايا ياييلدي، بير چوخ بين الخالق کونقرئسه تورکييه نوماينده‌سي کيمي ايشتيراک ائديب. 1928ده تورک تاريخ قورومو صدري سئچيليب. 1931دئ تورک حوقوق تاريخي مجموعه‌سيني چيخارماغا باشلادي؛ 1932-1934 آراسيندا ديوان ادبياتي آنتولوگيياسيني چيخاردي. 1933ده آکادئميک پروفسور اولدو، ايستانبول اونيوئرسيتئتينده بير نئچه دفعه دئکان وظيفه‌سي ائديب. 1934تئ سيياسته آتيلاراق قارس ميلت وکيلي اولدو. 1936-1941 آراسيندا ديل و تاريخ جوغرافييا فاکولته‌سي سياسي بيليکلر مکتبينده درس وئردي. 1935تئ، پاریس ده تورک تدقيقلري مرکزينده وئرديگي کونفرانسلارين عومومي اولان Les Origines de L'Empire Ottoman (عثمانلی ايمپئراتورلوغونون تشکيلاتی) آدلي کيتابي درج اولونوب و بؤيوک عکس-صدا دوغوردو. هئيدئلبئرگ و آفينا اونيوئرسيتئتلري ايله سوربوننا کولئژينجئ فخري دوکتورا ساني وئريلن، ائلم تشکيلاتلاري شرف عوضولوگونه سئچيلن کؤرپولو 1941دئن سونرا ايسلام ائنسيکلوپئديياسينين نشرينه ايشتيراک ائديب. بئش (ارا سئچکي)، آلتي، يئددي. دؤور قارس، سککيز، دوققوز، اون واخت ايستانبول خالق دئپوتاتليغينا، هم ده ايستانبول و آنکارا اونيوئرسيتئتلرينده‌کيوضعيفه‌لرينه داوام ائتدي.
جلال بايار، آدنان مئاندر و رافيق کورال ايله دئموکرات پارتييا قوردو. دئموکرات پارتييا 14 ماي 1950 سئچکيلريني قازانيب حاکيميته گلنده خاريجي ايشلر نازيري اولدو. 1956يا قدر داوام ائتديرديگي بو وضعيفه‌ني زاماني تورکييه‌نين ناتو-يا گيريشينده فعال رول اوينادي. 5 اييول 1957دئ "قوردوغو پارتييا تانيماديغيني" دئيه‌رک دئموکرات پارتييادان رسمن ايستئفا وئردي و همين ايل آزادليق پارتيياسي نه گيردي. اسل فايدالي ايشيني تورک ادبياتي و تورک خالق ادبياتي آراشديرمالاري يارادير. چوخ ثمرهلي بير تدقيقاتچي اولان کؤرپولو، آرديندا 1500و محبتين کيتاب و مقاله بوراخميشدير.
باکی تورکولوژی قورولتایی
مهمت فواد کؤپرولو آذربايجان ادبياتينين تدقيقينه 1918-جي ايلدن باشلاميشدي. مهمت فواد کؤپرولو ، 1925-جي ايلده باکيدا کئچيريلن تورکولوژي قورولتايدا ايشتيراک ائديب. ايستانبول اونيوئرسيتئتينين پروفسورو اولاراق هله 20-جي ايللرين اوللريندن دونيا شؤهرتلي تورکولوق کيمي تانينان کؤپرولو ادبياتا سوسيولوژي مئتود پريزماسيندان باخير، عوموم‌تورک ادبياتيني عوثمانلي، آذربايجان و اورتاآسيا بؤلگه‌لري اوزره اؤيرنمگي تکليف ائديردي. او، ديل فاکتورونو اساس گؤتورور، آذربايجان ادبياتيني حسن‌اوغلو دان باشلاماغي تکليف ائدير، فارسجا يازان شاعيرلري بو ادبياتا "قبول ائتميردي". تورکييه‌ده آذربايجان ادبياتينين تانيديلماسيندا احمد ذکي وليدي توغان، محی‌الدین بيرگئن، گنجه‌لي احمد جفراوغلو، سليم رفيق رفعي‌اوغلو، عبدالباقي گؤلپينارلي، محرم ارگين، حسین بایقارا، عبدالوهاب یورت‌سئور کيمي ايسيملر ده خزر اونيوئرسيتئتينده‌کي تدبيرده حؤرمتله آنيلدي. اؤزلليکله ده احمد جفروغلونون "آذربايجان يورد بيلگيسي" درگيسي صحيفه لرينده سيستئملي تقديماتلار يئر آلديغي آيريجا قئيد ائديلدي. ياووز آکپينار ا گؤر، بو درگيده چوخ جيدي مقاله‌لر تاپماق اولار. ياووز آکپينار قئيد ائتدي کي، بو گون تورکييه‌نين اؤزونده بير آيريجا "آذربايجان ادبياتي" وار. بو، هئچ ده سياسي موهاجيرلرين ياراتديغي ادبياتلا محدودلاشمير. قارس اطرافي بؤلگه‌لرده "ايکينجي" بير آذربايجان ادبياتي، آغيز ادبياتي مؤوجوددور. اونلارين آراسيندا "قاراپاپاق مئهره‌لي بي" داستاني چوخ مشهوردور. بوندان باشقا، آماسييا يؤره‌سينده "شيروانليلار" و "قاراباغليلار" دئيه تانينان توپلومون آغيز ادبياتي، يازيلي ادبياتي وار. ياووز آکپينارين معلوماتينا گؤر، حاضيردا تورکييه عالي مکتبلريند، ائلم چئوره‌لرينده آذربايجان ادبياتينا داير بير سيرا آراشديرمالار آپاريلير. نسيمي، احمد جاواد، يوسيف وزير چمنزمينلي، شهریار حاقيندا چاليشمالار يورودولور. ياووز آکپينار دئدي: "بو گون آذربايجان ادبياتيني آذربايجانا سيخيشديريب اؤيرنمک دوغرو اولماز. بورادا بير لوزومسوز قيسقانجليق وار. حالبوکي آذربايجان - تورکيي، آذربايجان - کريم، آذربايجان - اورتا عاصييا، آذربايجان - تاتاريستان باغلاري چوخ گوجلودور و بونلار نظره آلينماليدير". ياووز بيين فعاليتينه رئکتور هاملئت ايساخانلي، پناه خليلوو، جامال موستافايئو، سولئيمان الييارلي، کاميل ولي نريمانوغلو، فيريدون جليلوو چوخ يوکسک قييمت وئره‌رک، گؤرولن و گؤروله‌جک ايشلري تقدير ائتديلر. "تورکييه‌ده بؤيوک عاليملر چوخدور، آما ياووز آکپينارين يئري آيريدير. ياووز بي 70-جي ايللردن ادبياتلاريميز آراسيندا کؤرپو اولدو، مهمت فواد کؤپرولودن سونرا بو ساحه ده ايکينجي ايسيم ياووز آکپيناردير. کيم تورکييه‌ده آذربايجان ادبياتي باره‌ده بير کلمه يازيرسا، ياووز بيله مصلحتلشير. او اؤز فعاليتي ايله بير آکادئمييانين ايشيني گؤرموشدور" - بو سؤزلري اونون باره‌سينده پروفسور کاميل ولي نريمانوغلو سؤيله‌دي.
وفاتی
15 اوکتيابر 1965 تاريخينده آنکارا دا تورک تاريخ قورومو ندان ائوينه پييادا گئتديگي بير زاماندا يول قضاسي کئچيرن کؤپرولو، داها سونرا موعاليجه گؤردويو ايستانبول بالتاليمانی خسته‌خاناسیندا، 28 اييون 1966دا وفات ائديب. جنازه‌سي، 1 اييول، جومه گونو بایزید مسجيدينده قيلينان ناماز و ايستانبول اونيوئرسيتئتينده کئچيريلن مراسيمدن سونرا چئمبئرليتاش-دا کؤرپولو مسجيدينه بيتيشيک عاييله قبيريستانليغينا دئفن ائديلدي.
قایناق
بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:تورکولوقلار
گویش گلین قیه
گویش گلین قیه ـ بیر سؤزلوکدور.
اثر حاقّیندا
بو سؤزلۆیۆده تبریزلی یحیی ذکاء توپلامیشدیر. گلین قیه یا گلن قیه مرند ـ ین یاخین‌لیغیندا بیر کند آدی دیر کی، اورانین اؤزونه عاید بیر لهجه و دانیشیغی وار کی، یحیی ذکاء اونلاردان سؤز ـ صحبت آچمیشدیر. کیتاب گونش ایلی ۱۳۳۶دا فرهنگ ایران زمین ـ ین بئشینجی جلدینده چاپ اولموشدو.
قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
نیژنیایا سالدا
نیژنیایا سالدا (Nizhnyaya Salda) (Нижняя Салда) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و سوردلوفسک اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا 17619 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
آنتونی قرت لیسی
آنتونی قرت لیسی (Antony Garrett Lisi) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۲۴ ژانویه ۱۹۶۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. آنتونی قرت لیسی کالیفورنیا، لوس‌آنجلس بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
کوماک
کوماک (اینگیلیسجه: Comac) دؤولتی شیرکت. بۇ شیرکت هاواجیلیق و اۇزای ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Comac»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
۱۸۵۴-جو ایلده برزیل
بۇ مقاله ۱۸۵۴-جو ایلینده برزیلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۴-جو ایلده برزیل بؤلمه:۱۸۵۴-جو ایلده اؤلکه‌لر
۲۰۰۶-جی ایلده اندونزی
بۇ مقاله ۲۰۰۶-جی ایلینده اندونزیده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
آتا سرگئی
آتا سرگئی ، لئو تولستوی الی ایله یارادیلمیش بیر رومان کیتابیدیر.
قایناقلار
بؤلمه:رومان کیتابلاری
ائستوروولوس
ائستوروولوس شهری (یونان جا: Στρόβολος) گونئی قیبریس جومهوریتی نده يئرلشيب دير. 2005 اينجي ايلده بو شهرين ۵۹٫۴۸۳ نفر اهالیسی وارميش.
بیرده باخ
قیبریس شهرلرینین سیاهیسی
قایناق‌لار
بؤلمه:گونئی قیبریس جومهوریتی‌نین شهرلری
ریو قراند سیتی، تکزاس
ریو قراند سیتی، تکزاس (Rio Grande City, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 5.2 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 13834 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
کیکاپو ترایبل سنتر، کانزاس
کیکاپو ترایبل سنتر، کانزاس (اینگیلیسجه:Kickapoo Tribal Center, Kansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۴ نفر ایمیش و ۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کانزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kickapoo Tribal Center, Kansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آدریان، باتی ویرجینیا
آدریان (اینگیلیسجه: Adrian, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آلساندرو موری نونس
آلساندرو موری نونس (اینگیلیسجه: Alessandro Mori Nunes) (دوْغوم:January 10, 1979 Assis Chateaubriand) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۱۹۷۰-جی ایلده سنقاپور
بۇ مقاله ۱۹۷۰-جی ایلینده سنقاپوردا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۰-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره سنقاپور بؤلمه:۱۹۷۰-جی ایلده سنقاپور
جان آبنر رئیس
جان آبنر رئیس (اینگیلیسجه: John Abner Race) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۱۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۸۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کاتونینو، وولوقدا اوبلاستی
کاتونینو، وولوقدا اوبلاستی (Katunino, Vologda Oblast Катунино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ورقرتو
ورقرتو (ایتالیاجا: Verghereto) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۶۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۱۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و امیلیا-رومانیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Verghereto»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کیم قوردون
{{Infobox person }} }} }} }} }} }}
کیم قوردون (اینگیلیسجه: Kim Gordon) آمریکالی اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کیم قوردون ۲۸ آوریل ۱۹۵۳ ‏ تاریخینده راچستر، نیویورک شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
یوخاری کؤهول (سایین قالا)
یوخاری کوهول (سایین قالا) کندی سایین قالا بولگه‌سینین، کیشاورز بولومو و چاهار دولی قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
پونتلند
پونتلند (اینگیلیسی‌جه: Ponteland) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 10921 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
یوخاری کؤهول (سایین قالا)
قایناقلار
بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
پونتلند
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
پترووو-فدورووکا
پترووو-فدورووکا (Petrovo-Fedorovka Петрово-Федоровка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
سوت تامارایکولام
سوت تامارایکولام (اینگیلیسجه:South Thamaraikulam) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اندرو دیوید همیلتون
اندرو دیوید همیلتون (Andrew D. Hamilton; November 3, 1952 – ) اینگیلیسلی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
آترزون، کنتاکی
آترزون (اینگیلیسجه: Atterson, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
کتاب لغت
قایناق
بؤلمه:کیتاب قارالامالاری بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر بؤلمه:تورکجه اثرلر بؤلمه:فارسجا سؤزلوکلر
آترزون، کنتاکی
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
خنوو (ماسوویان)
خنوو (ماسوویان) (لهیستانجا: Chynów, Masovian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1050 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chynów, Masovian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ادوارد جیلمور
ادوارد جیلمور (اینگیلیسجه: Edward Gilmore) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۶۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
تاجوره
تاجوره (اینگیلیسیجه: Tadjoura) جیبوتی اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۴ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۴٬۸۲۰ نفردیر و ۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
شوشا تاریخی
شوشا تاریخی — شوشا شهری‌نین تاریخینه ایشاره ائدیر. شوشا آذربایجان جومهوریتی ‌نین تاریخی شهرلریندن دیر کی آذربایجانین قاراباغ منطقه‌سینده یئرلشیب.
تاریخ
شوشا آذربایجانین تاریخی شهرلریندن دیر. شهرین تیکیلمیش تاریخی ۱۷۵۲–جی میلادی ایلینه یئتیشیر اما شهر تاریخی بیر بؤلگه‌ده یئرلشیب و بؤلگه‌نین تاریخی اسکی زامان‌لارا چاتیر. شهر ۱۷۵۲-جی ايلده قاراباغ ویلایتی‌نین خانى پناه‌علی خان ساریجالى-جاوانشير طرفيندن سالینیب. ايلك چاغلاردا قوروجوسونون شرفينه پناه‌آباد آدلانديريلمیش‌دیر. مین‌دوقوز یوز دوخسان‌ایکینجی ایلده ارمنیلر طرفیندن ایشغال ائدیلن شوشا شهری، ایکی مین ایگیرمینجی ایلده، آبان آینین اون سکیزینجی گونونده (نوامبر آیی‌نین سکگیزینده) آذربایجان سیلاحلی قوّه‌لری طرفیندن ایشغالدان آزاد ائدیلمیش‌دیر. شوشادا اون یئددی محله وار ایدی، سیدلی، جلفالار، قویولوق، چوخور محله، دؤرد چینار، دؤردلر قوردو، حاجی یوسفلی، چؤل قلعه، قوردلار، ساعتلی، کؤچرلی، مامایی، خوجا مرجانلی، دمیرچیلر، حامام قاباغی، مردینلی و تازا محله. هر محله‌ده حامام، مسجید و بولاق وار ایدی.
اون سکگیزینجی عصرده شوشا شهری آذربایجانین ان مهم شهرلریندن بیرینه چئوریلیب و اونون دؤوره‌سینده بؤیوک و گوجلو سد چکیلیب، چوخ سایلی صنعتکار محله‌لری یارانمیشدی. شوشالی تاجیرلر ایران شهرلری و مسکو ایله تجارت علاقه‌لری ساخلاییردی و بورادا پناه‌آباد آدلانان گوموش سکّه ضرب ائدیلیردی.
اون دوققوزونجو عصرین سونو و ایگیرمینجی عصرین اوّللرینده شوشا قافقازین موسیقی مرکزینه چئوریلمیشدی. شوشانین «کیچیک پاریس»، «قافقازین صنعت معبدی»، آذربایجان موسیقیسینین بئشیگی» و «قافقازین موسیقی معهدی» آدلاندیریردیلار. ایگیرمینجی عصرین اوّللرینه دک آذربایجاندا او جمله‌دن شوشادا موسیقی صنعتی، ایلک نؤوبه‌ده اوخویان و چالانلار استاد-شاگیرد شکلینده انکشاف ائدیردیسه، آرتیق ایگیرمینجی عصردن باشلایاراق پئشه‌کار موسیقی تحصیلی داها گئنیش ساحه‌لری احاطه ائده‌ره‌ک، سیستملشدیریلمه‌یه و کوتله‌ویلشمه‌یه دوغرو ایستقامت گؤتورموشدو. او دؤورده آذربایجاندا بسته‌کار عزیر حاجی‌بَیوف بؤیوک امگی سایه‌سینده پئشه‌کار موسیقی تحصیلینین بینؤوره‌سی قویولور.
۱۹۰۵، ۱۹۰۲۰ و ۱۹۹۲-جی ایللرده شوشا اوچ دفعه تمامییله یاندیریلمیش دیر. بیرینجی دفعه اونو هر ایکی اجماع، ایکینجی دفعه آذربایجانلیلار، اوچونجو دفعه ایسه ارمنیلر یاندیرمیشدی. قومیّت غرضییله باخمایاراق، هر ایکی اجماعین گؤستریچیلری آراسیندا قاریشیق نکاحلار یئر آلمیشدی. تجارت و روسیه‌نین حاکمیّتی هر ایکی اجماعی بیر-بیرییله باغلایان تئللر ایدی. بو تئللردن بیرینجیسی طبیعی، ایکینجیسی ایسه صنعی ایدی.
شوشا شهری ۱۹۹۲-جی ایل می آیینین سکگیزینده ارمنی بیرلشمه‌لری طرفیندن ایشغال ائدیلمیش دیر. شوشانین ایشغالی نتیجه‌سینده شهرده ۱۹۵ نفر آذربایجان وطنداشی، خصوصی آمانسیزلیق ایله قتله یئتیریلمیش، ۱۶۵ نفر یارالانمیش، اونلاردان ۱۵۰ نفر علیل اولموش، ۵۵۲ کؤرپه والدینلرینی ایتیرمیش، ایگیرمی میندن آرتیق اهالی ایسه دوغما یوردونو ترک ائده‌ره‌ک مجبوری کؤچکون وضعیّتینه دوشموش دور. اسیر گؤتورولموش ۵۸ آذربایجانلینین طالعینه گؤره بو گونه قدر معلومات یوخ دور.
شوشانین ایشغالی نتیجه‌سینده آذربایجانلیلارین تاریخی ایزلرینی سیلمک مقصدییله وانداللار آلتی یوزه یاخین تاریخی معمارلیق اثرینی، او جمله‌دن پناه‌علی خانین سارایینی، یوخاری گؤوهر آغا مسجیدینی، آشاغی گؤوهر آغا مسجیدینی، خورشیدبانو ناتوانین ائوینی و ملّا پناه واقفین مقبره‌سینی یئرله بیر ائتمیشلر، یئتدی مکتبه قدر اوشاق مؤسسه‌سینی، ایگیرمی ایکی عموم تحصیل مکتبینی، مدنی معارف، کند تصرّفاتی و اکینجیلیک بیلیم مرکزلرینی، اختصاصی موسیقی اورتا مکتبینی، سکگیز مدنیّت ائوینی، اوتوز بیر کیتابخانانی، ایکی سینمانی، سکگیز موزه‌نی، او جمله‌دن شوشا تاریخ موزه‌سی، آذربایجان خالچا موزه‌سینین خلق تطبیقی صنعت بوتاغی و موزه‌سی، قاراباغ دؤولت تاریخ موزه‌سی، توریسم مرکزینی و قافقازدا یالنیز اولان موسیقی آلتلر دوزلتمه مرکزینی داغیتمیشلار و بوراداکی نادر صنعت اینجیلرینی تالامیش و محو ائتمیشلر. شهرین تاریخی موزه‌سینین بئش مینه دک اشیاسی، آذربایجان خالچاسی و خلق تطبیقی صنعت موزه‌سینین شوشا بوتاغی، دؤولت قاراباغ تاریخی موزه‌سینین مینه دک اشیاسی، پئشه‌کار و آذربایجان موسیقیسینین بانیسی بسته‌کار عزیر حاجی‌بیوفون اوچ یوزدن چوخ اشیاسی، مغنّی بولبولون دؤرد یوزه دک اشیاسی، موسیقیچی و رسّام میر محسن نوّابین یوزدن چوخ اشیاسی خاطره موزه‌لرینین اساسلاری غارت ائدیلیب.
اون سکگیزینجی و اون دوققوزونجو عصرلر
فئودال آرا محاربه‌لر دؤورونده شوشا بیر نئچه دفعه مؤحکملیک سیناغیندان اوغورلا چیخاراق غالیب گلیب. بو قلعه‌یه هجوم ائدن محمدحسن خان قاجار، فتحعلی خان قاجار و آغامحمدشاه قاجار اونو آلابیلمه‌میشلر.
قاراباغ حؤکمداری پناه‌علی خان اراضینی دوشمنلردن قوروماق مقصدییله خانلیغین ان استراتژیک مؤوقعلرینده مدافعه قورغولارینین تیکینتیسینه باشلامیشدیر. ۱۷۴۸-جی ایلده بایات قلعه‌سی، ۱۷۵۲-جی ایلده ایسه شاه‌بولاق قلعه‌سی إنشاء ائدیلمیشدیر. لکن، پناه‌علی خان محاربه‌لر دؤورونده اهالینین سیغینماسی اوچون داها اعتبارلی، اوچ طرفی کئچیلمز سیلدیریم قایالارلا احاطه اولونموش الچاتماز داغ یایلاسیندا یئنی بیر قلعه اوجالتماغی قرار آلدی. یئنی قلعه ایلک ایللرده اؤز بانیسینین آدی ایله «پناه‌آباد»، سونرالار ایسه «شوشا» آدلاندیریلماغا باشلاندی. شوشا قلعه‌سینین تملی پناه‌علی خان طرفیندن قویولموشدور. ۱۷۴۷-جی ایلده آوشار حؤکمداری نادر شاهین اؤلوموندن سونرا پناه‌علی خان اؤزونو بو توپراقلارین خانی اعلان ائدیر و خانلیق اراضیسینی دوشمن هجوملاریندان قوروماق مقصدییله مکمّل قلعه تیکدیرمه‌نی قرارا آلیر.
پناه‌علی خانین وفاتیندان سونرا اونون اوغلو، قاراباغین ایکینجی حاکیمی ابراهیم خلیل خان (۱۷۲۱-۱۸۰۶) دؤورونون باشاریلی و سیاستجیل دؤولت خادملریندن اولموشدور. اونون حاکمیّتی ایللرینده خانلیق داها دا گوجلنمیش و انکشاف ائتمیشدیر. آذربایجان شاعری و سیاسی خادمی ملّا پناه واقف ۱۷۵۰-جی ایلده بورا کؤچوب سارای شاعری و ابراهیم خلیل خانین باش وزیری اولدو. واقف ۱۷۹۵-۱۷۹۷-جی ایللرده قاجار دؤولتی ایله آپاریلان محاربه‌نین سونوندا اؤلدورولموشدور. قاجار شاهی آغا محمد خان قاجار دا بو محاربه زمانی شوشادا قتله یئتیریلمیشدی. ۱۸۰۵-جی ایلین می آییندا ابراهیم خلیل خان روسیه ایله کاپیتولیاسیانین شرطلرینه گؤره دانیشیقلارا باشلادی. او، اؤز حاکمیّتینی ساخلادی، لکن دیگر دؤولتلرله مناسبتلره سون قویماغی و هر ایل روسیه‌یه سکگیز مین قیزیل سکّه خراج وئرمه‌نی عهده‌سینه گؤتوردو. ۱۸۱۳ و ۱۸۲۸-جی ایللرده باغلانمیش گولوستان و تورکمنچای صلح مقاوله‌لری روسیه‌نین قاراباغ خانلیغی اوزرینده‌کی نظارتینی گوجلندیردی. سونونجو خان — مهدی‌قولو خان جوانشیر ۱۸۲۲-جی ایلده قاجار دؤولتینه قاچماغا مجبور اولدو.
شوشادا ۱۷ محلّه واریدی. هر محلّه‌ده حامام، مسجید و بولاق واریدی. شوشا محلّه‌لرینین دوققوزو آشاغی محلّه، قالان سکگیز محلّه ایسه یوخاری محلّه‌لر ساییلیردی: 300px|بندانگشتی|شوشا شهرینده قلعه دووارلاری 300px|بندانگشتی|شوشادا مسلمانلار قبریستانلیغیندا داش آت هیکلی
شوشانین شهر کیمی اینکیشافینی شرطی اولاراق اوچ مرحله‌یه‌ بؤلمک اولار: بیرینجی مرحله‌ غیری-ثابیت شرایطده‌ ۱۷۶۳-جو ایله‌ قدر دوام ائتمیش، تیکینتی ایشلری بیر قدر تَلَسیک آپاریلمیشدیر. بو دؤورده‌ شهرین شرق حصّه‌سینده‌ دوققوز محله‌ سالینمیشدی. پناه‌علی خانین حاکیمیت دؤورونو احاطه‌ ائدن بیرینجی مرحلده شهرین ان قدیم محله‌سی سونرالار شهرین رئلیئفینه‌ اویغون اولاراق «آشاغی محله‌» آدلاندیریلمیشدی. شوشانین بو ایلک محله‌سی آشاغیدا آدلاری چکیلن کوچه‌لردن عبارت ایدی: چوخور، قوردلار، جولفا، سیّدلی، قویولار، حاجی یوسفلی، دؤردلر قوردو، دؤردچینار و چؤل قالا. ابراهیم خلیل خان جوانشیرین حاکیمیتی ایللرینه‌ (۱۷۶۳—۱۸۰۶) تصادوف ائدن ایکینجی مرحله‌ده‌ شوشادا آپاریلان تیکینتی ایشلری داها کیفیّتلی و مؤحتشم اولموشدور. بو مرحله‌ده‌ «یوخاری محله‌» آدلانان ایکینجی محله فورمالاشمیشدی. شهر سالما اوچون ال وئریشلی اولان «آشاغی محله‌نین» یئریندن فرقلی اولاراق، بورانین اراضیسی نسبتا داغلیق اولوب سیخ مئشه‌ ایله‌ اؤرتولموشدو. ائله‌ بونا گؤره‌ ده‌ طلبات یاراندیقجا اراضی مئشه‌لردن تمیزلنیر و یئرینده‌ کوچه‌لر سالینیردی. تخمینا ۴۰ ایل عرضینده‌ فورمالاشان «یوخاری محلّه»ده‌ ۸ یئنی کوچه‌ سالینمیشدی. همین کوچه‌لر آشاغیداکیلار ایدی: خانلیق، ساعاتلی، کؤچرلی، مامای، خوجا مرجانلی، دمیرچی، حامام قاباغی، تزه‌. اون دوققوزونجو عصرده‌ شوشا اؤلچوسو و ثروتینه‌ گؤره‌ باکی و ایرواندان اؤنده‌ گئدن، قافقازین ان ایری شهرلریندن بیری ایدی. چوخلو کاروان یوللارینین کسیشدیگی بو یئرده‌ اون کاروانسارا وار ایدی. شوشا اؤز ایپگی، دؤشنمیش کوچه‌لری، ایری داش ائولری، پارلاق نقشلی خالیلاری و جینس آتلاری ایله‌ تانینیردی. ۱۸۲۴-جو ایلده‌ هیندیستاندان اینگیلیستانا قاییدان آلبمارل گرافی جورج کپل یول اوستو ایراندان بورا گلمیش، و شوشا اوندا بؤیوک تأثّرات یاراتمیشدی:
«شهر هوندور قایالی داغلارین یاماجیندا تیکیلیب. یاماج او قدر دیکدیر کی، سانکی ائولر اورادان قوش قفسلری کیمی آسیلیب. من زیروه‌یه‌ چاتانا کیمی ایکی ساعات یوخاری قالخمیشام.»
کپله گؤره‌، شهرده‌ ایکی مین ائو وار ایدی. شهر اهالیسینین دؤرددن اوچونو آذربایجانلیلار، دؤرددن بیرینی ارمنیلر تشکیل ائدیرمیش:
«دیللری تورک دیلینین لهجه‌سی دیر، لکن ارمنیلردن باشقا، یئرلی ساکینلر اساسا فارس دیلینده‌ اوخویوب یازیرلار. تجارتله‌ اساسا ارمنیلر مشغول اولورلار، اونلار شکی، نخجیوان، خوی و تبریز شهرلری ایله‌ تجارت ائدیرلر.»
اون دوققوزونجو عصر احاطه‌ ائدن اوچونجو مرحله‌ده‌ شهرین داغلیق – غرب حصّه‌سینده‌ یئنی محله‌لر سالینمیش و اصلینده‌، بونونلا شوشانین بیر شهر کیمی فورمالاشماسی دؤورو باشا چاتمیشدیر. شهرین داغلیق اراضیده‌ سالینمیش «قازانچالی» آدلانان اوچونجو محله‌سینین تیکینتیسی ۱۸۰۵-جی ایلده‌ قاراباغ خانلیغی روسیه طرفیندن ایشغال ائدیلدیکدن سونرا سالینماغا باشلامیش و بوتون اون دوققوزونجو عصر عرضینده‌ دوام ائتمیشدی. اون ایکی کوچه‌دن عبارت اولان بو محله‌ شوشانین ان چوخ اهالی یاشایان محله‌سی اولموشدو. میرزا آدی‌گؤزل بی بو محله‌نین کوچه‌لری کیمی مئهریلی، قازانچالی، جیلبؤرد، دره‌، باغلار و باشقالارینین آدلارینی چکیر. شوشا روسیه ایمپراطورو بیرینجی نیکولای طرفیندن ۱۰ آوریل ۱۸۴۰-جی ایلده‌ تصدیق اولونموش اینضیباطی ایصلاحات حقّینده «زاقافقازیا اؤلکه‌سینین اداره‌چیلیگی اوچون تأسیسات» آدلی قانون اساسیندا یارادیلان کاسپی ویلایتینین ترکیبینه‌ داخیل اولموشدور. اون دوققوزونجو عصرین بیرینجی یاریسیندا شوشایا شهر وضعیّتی وئریلمیش و روسیه ایمپراطورلوغونون «شهر اساسنامه‌سی»نین (۱۷۸۵) ۲۸-۲۹ ماده‌سینه‌ اساسا، ۱۸۴۳-جو ایل مئیین ۲۱-ده‌ شوشا شهرینین میلّی نیشانی تصدیق اولونموشدور. ۱۸۸۷-جی ایلده‌ تیکیلمیش کازانچئتسوتس کیلسه‌سی اولدو، بو کیلسه‌ دونیادا ان بؤیوک ارمنی کیلسه‌لریندن بیری ایدی و ارمنی بورژوازییاسینین شوشادا چیچکلنمه‌سینین رمزی ایدی.
اتیمولوژی
شوشا آدینین کؤکو حقّینده مختلف فیکرلر وار دیر. ایکینجی عصرده یاشایان قدیم روم تاریخچیسی تاسیت کورنئلی قافقاز اراضیسینده دوندار تورک طایفاسینا مخصوص، سوسو (لاتین دیلینده ش سسی یوخ دور) شهرینین اولماسی حقّینده معلومات وئرمیش دیر. خلق افسانه‌سینه گؤره بو یئرلرین هاواسی بولور کیمی صاف و شفالی اولدوغو اوچون اونو شوشا (شوشه) آدلاندیرمیشلار.
بعضی قایناق‌لارا گؤره شوشا سؤزو آذربایجاندا اسکیفلره مخصوص اولدوغو احتمال اولونور. سؤزده بیرینجی «ش» سسی سونراکی «س» سسینی اؤز مخرجینه سالمیشدیر و شوشا دئییمی آلینمیشدیر. بعضی منبعلرده شوشا شهرینین آدی تورک طایفالاری و تورک سؤزلری ایله ایضاح اولونور. بعضا شیشه (شیش قایالارلا احاطه اولدوغونا گؤره) شکلینده ده ایشله‌دیلیر. بعضی تدقیقاتچیلار شوشا سؤزونون تورک دیلینده معناسی اوج و یوکسک اولان شیش عنصری ایله ایضاح ائدیرلر. بعضی منبعلرده ایسه شوشا آدینین قدیم تورک باشچیسی «شو»نون یعنی مقدونیه‌لی ایسکندرله ووروشان شخصین، تیکدیردیگی «سو» قلعه‌سی ایله عینیلیگی، شومر (شو + ار) آدی ایله سسلشمه‌سی تدقیق اولونور.
میلّی نیشان
شوشا شهرینین میلّی نیشانی ۱۸۴۳-جو ایلین می آیینین ایگیرمی بیرینده تصدیق اولونموشدور. میلّی نیشانین ایکییه بؤلونموش قالخانواری لؤوحه‌سینین یاریدان یوخاری حصّه‌سی کاسپی ولایتینین میلّی نیشانینداکی تصویرلرین عینی دیر: بیرینجی حصّه‌ده قاپلان، ایکینجی حصّه‌ده یئردن چیخیب آلوولانان قاز دیلیملری تصویر اولنوب. میلّی نیشانین یاریدان آشاغی حصّه‌سینده‌کی یاشیل ساحه‌ده یَهَری قیزیل رنگلی آت تصویر اولونوب کی، بو دا همین اراضیده یئرلی جینس آت نوعلارینین اولماسیندان و آتچیلیغین انکشافیندان خبر وئریر.
لیسا قلدشتاین (اویونچو)
لیسا قلدشتاین (اویونچو) (اینگیلیسجه: Lisa Goldstein (actress)) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lisa Goldstein (actress)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کادوتوروتی
کادوتوروتی(اینگیلیسجه:Kaduthuruthy) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر شهر دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ شهرده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سرویا، ایندیانا
سرویا (اینگیلیسجه: Servia, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اسکارقو
اسکارقو بیشیریلمیش تورپاق ایلبیزلر یئمگیدیر و بیر مزه کیمی فرانسه و فرانسه‌لی رستورانلاردا تقدیم ائدیلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:یئمک ایچمک
مركزگرم(اندیمشک)
مركزگرم (فارسجا: مركزگرم), کندی خوزیستان اوستانینین اندیمشک بؤلگه‌سینین، الوارگرمسیرئ بؤلومو و  قیلاب قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
مركزگرم کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
نوفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 23 نفر اهالیسی و 5 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 16 نفری کیشی و 7 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 14 نفری ساوادلی و 8 نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:اندیمشک بؤلگه‌سی‌نین کندلری
واکسیناسیون
واکسیناسیون یوخسا قورماق آنتی بادی و آنتی ژن ایله بدنی تقویت ائدیب و اونو مریضلیک قاباغیندا دواملی ائتمکدیر. بدن نوخوشلوق قاباغیندا اؤزو هورمون دوزلدیر و قانا بۇ هورمون ویروس یوخسا باکتریلر ایله چالیشیر.بو هورمون آنتی بادی دیر.اؤلموش و ژنلری آرادان گئدمیش ویروسلار ,آنتی ژن بدن ایچیندن وورولور قاندا بدن تحریک اوْلوب بۇ ویروسلاری اؤلدورمگه آنتی بادی دوزلدیر بۇ آنتی بادی بدنده ایللر قالیر.
قایناق
بؤلمه:ساغلیق
پاستولی
پاستولی(اینگیلیسجه:Pastoli) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماساتو ساساکی
ماساتو ساساکی (اینگیلیسجه: Masato Sasaki)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
میخائیل بولقاکف
میخائیل بولقاکف (Mikhail Bulgakov) رومانچی، اوْیون یازیچی و یازیچی - ۴۸  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۰ مارس ۱۹۴۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mikhail Bulgakov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۹۶۲-جی ایلده مالزی
بۇ مقاله ۱۹۶۲-جی ایلینده مالزیده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۲-جی ایلده اؤلکه‌لر
جردن ویلیامز
جردن ویلیامز (اینگیلیسجه: Jordan Williams (footballer, born 1995)) (دوْغوم:November 6, 1995 بنقور، ولز) بیر فوتبالیست. ولز میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
ماجاریستان-رومانی ساواشی
''ماجاریستان-رومانی ساواشی (اینگیلیسجه: Hungarian–Romanian War) ماجاریستان یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hungarian–Romanian War»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آنتونی زی
آنتونی زی (Anthony Zee) بیلیم اینسان. آنتونی زی پرینستون بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anthony Zee»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
ردفیلد پروک.او.جی.
ردفیلد پروک.او.جی. (اینگیلیسجه: Redfield Proctor Jr.) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و ورمونت ایالتین سناتور ایدی. بیرینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۸۷۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۵۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
سیاتل بیلیم‌یوردو
سیاتل بیلیم‌یوردو (Seattle University, ، جامعة سياتل)بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی.
لوک کیلی
لوک کیلی (اینگیلیسجه: Luke Kelly) اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لوک کیلی ۱۷ نوْوامبر ۱۹۴۰ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۳۰ ژانویه ۱۹۸۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
سیاتل بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
لوک کیلی
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سیاتل بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
Seattle University
تشسکا کوبیتسه
تشسکا کوبیتسه (چک‌جا: Česká Kubice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۵۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۳۲ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Česká Kubice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
قلندیو، مونتانا
قلندیو (اینگیلیسجه: Glendive, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۹۶۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رولویل، میسیسیپی
رولویل، میسیسیپی (Ruleville, Mississippi) آمریکانین میسیسیپی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۶٫۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۰۰۷ نفر دیر. بۇ شهر ۴۱ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ruleville, Mississippi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میسیسیپی ایالتین شهرلری
جیمز مارشال (اویونچو)
جیمز مارشال (اویونچو) (اینگیلیسجه: James Marshall (actor)) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, موسیقی‌چی و اوْیونچو. ۲ ژانویه ۱۹۶۷ ‏ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«James Marshall (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
۱۹۹۵-جی ایلده ولز
بۇ مقاله ۱۹۹۵-جی ایلینده ولزده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
بن سیقموند
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰۰۹ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:ولینقتون فونیکس کولوبونون اویونچولاری
ایستانبولون فتحی
ایستانبولون فتحی (کوْنستانتینوْپوْلیسین دۆشوشو)٬ ۶ آوریل-۲۹ مئی ۱۴۵۳ تاریخلری آراسینداکی مۆحاصیره‌نین سوْنوندا عثمانلی شاهی فاتیح سولطان محمدین امرینده‌کی بیرلیکلرین بیزانس ایمپیراتوْرلوغونون باشکندی ایستانبولو اله کئچیرمه‌سی.
گؤرونتولر
بؤلمه:عثمانلی‌نین دؤیوشلری بؤلمه:۱۴۵۳-جو ایلده عثمانلی ایمپیراتورلوغو
پینیونه
پینیونه (ایتالیاجا: Pignone) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۵۴ نفر ایمیش. و لیقوریا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pignone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
خلینکی
خلینکی (لهیستانجا: Chylinki) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chylinki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پونتفراکت
پونتفراکت (اینگیلیسی‌جه: Pontefract) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 30881 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
سونیپات
سونیپات (Sonipat) هیندوستاندا یئر آلان بیر شهردیر. سونیپات ۲۲۴٫۱۵ متر دنیز سئویه سیندن اۇجالیقی وار.
ائشیگه باغلانتی‌لار
http://www.sonipat.nic.in/
پیونیان اسپرینقز، ویرجینیا
پیونیان اسپرینقز، ویرجینیا (اینگیلیسجه:Paeonian Springs, Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paeonian Springs, Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
یوبی‌سافت مونترآل
یوبی‌سافت مونترآل (اینگیلیسجه: Ubisoft Montreal) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت ویدئو اوْیون ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. باش مرکزی مونترآل شهرینده یئرلشیر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۳٬۵۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ubisoft Montreal»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
جمعه ولاد شیخ
جمعه ولاد شیخ (اینگیلیسیجه: Djemaa Ouled cheikh) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
نیژنیایا تورا
نیژنیایا تورا (Nizhnyaya Tura) (Нижняя Тура) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و سوردلوفسک اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا 22006 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری