cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بییاردمپاردو
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
کلیمت، کالیفورنیا
کلیمت، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Klamath, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۷۹ نفر ایمیش و ۳۲٫۴۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Klamath, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کراپکوویتسه
کراپکوویتسه (لهیستانجا: Krapkowice County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 442.35 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و اوپوله اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Krapkowice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مدینتسوو
مدینتسوو (Medyntsevo Медынцево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
۱۹۹۵-جی ایلده نیوزیلند
بۇ مقاله ۱۹۹۵-جی ایلینده نیوزیلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
موزیک
Winners are shown first with nominees underneath. See: 1995 in music
مانقو آلوز
مانقو آلوز (اینگیلیسجه: Magno Alves) (دوْغوم:January 13, 1976 Aporá) بیر فوتبالیست. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کاربونیا-ایقلسیاس اوستانی
کاربونیا-ایقلسیاس اوستانی (ایتالیاجا: Province of Carbonia-Iglesias) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Province of Carbonia-Iglesias»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
قره کهریز (خدابنده)
قره كهريز (خدابنده) کندی خدابنده بؤلگه‌سینین، بزينه رود بؤلومو و زرينه رود قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۶۱۷ نفر اهالیسی و ۱۱۴ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۳۰۱ نفری کیشی و ۳۱۶ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۴۲۲ نفری ساوادلی و ۱۲۸ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خدابنده بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
۱۸۰۴-جو ایلده نوروژ
بۇ مقاله ۱۸۰۴-جو ایلینده نوروژده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
زاپلیس (ازدونسکا وولا)
زاپلیس (ازدونسکا وولا) (لهیستانجا: Zapolice, Zduńska Wola County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 730 نفر ایمیش.
۱۸۰۴-جو ایلده نوروژ
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۴-جو ایلده نوروژ
زاپلیس (ازدونسکا وولا)
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zapolice, Zduńska Wola County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
لنکا
لنکا (اینگیلیسجه: Lenka) اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لنکا ۱۹ مارس ۱۹۷۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
وولوقدا
وولوقدا (Vologda) (Вологда) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و ولوقدا اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 301755 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
کوچینو، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
جوف داویس
جوف داویس (اینگیلیسجه: Geoff Davis) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۵۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:هیبران، کنتاکی دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
جورج واشینقتون امری دورزی
جورج واشینقتون امری دورزی (اینگیلیسجه:George Washington Emery Dorsey) آمریکالی سیاستچی.
آرتور لوئیس
آرتور لوئیس بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۲۳ ژانویه ۱۹۱۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۵ ژوئن ۱۹۹۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
جورج واشینقتون امری دورزی
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:نبراسکا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آرتور لوئیس
قایناقلار
بؤلمه:عالیم
ویلت، ویسکانسین
ویلت (اینگیلیسجه: Willet, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مونوسرین
مونوسرین (Monocerin) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monocerin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
تاکوقئین، ایلینوی
تاکوقئین (اینگیلیسجه: Tacaogane, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رنزیپورا
رنزیپورا (اینگیلیسجه:Renzipora) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماتیاس (ایمپیراتور)
ماتیاس (اینگیلیسی‌جه: Matthias Holy Roman Emperor) بیر ایمپیراتور ایدی. ۱۳ ژوئن ۱۶۱۲ – ۲۰ مارس ۱۶۱۹ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مسیحیت دینینه اعتیقاد ائتمیشدی.
دوکتور دره
دوکتور دره (اینگیلیسجه: Dr. Dre) آمریکالی اوْیونچو.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dr. Dre»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
آیلت، ویرجینیا
آیلت (اینگیلیسجه: Aylett, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
روترینق
روترینق (اینگیلیسجه: Rotring) اؤزل شیرکت و یا خوصوصی شیرکت.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rotring»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
واکونه
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vacone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
گئوسنتریزم
بندانگشتی|گئوسنتیریزم گئوسنتریزم یوخسا گئوسنتریک مودلی بیر قدیم یونان قدیم بیلیمسل تئوریسی دیر. بو تئوریده دئییلیر کی یئر دۆنیانین اورتاسیندا و بۆتۆن گۆنش ، اولدوز لار و گزه گن لر یئرین دؤورونه فیرلانیر لار. بو تئوری ۱۶ ینز ایله جک اینانیلیرمیش.
الیخاندرو لیرنیر
الیخاندرو لیرنیر (اینگیلیسجه: Alejandro Lerner) آرژانتینالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. الیخاندرو لیرنیر بوئنوس آیرس شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بستژتسا ستارا
بستژتسا ستارا (لهیستانجا: Bystrzyca Stara) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 451 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bystrzyca Stara»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جان کریچر
جان کریچر (اینگیلیسجه: John Critcher) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و ویرجینیا ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۲۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ریچارد ام. الیوت
'''ریچارد ام. الیوت''' (Richard M. Elliott) بیلیم اینسان.
جوردن، آیووا
جوردن، آیووا (اینگیلیسجه:Jordan, Iowa ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آیووا ایالتینده یئرلشیب.
ریچارد ام. الیوت
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard M. Elliott»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جوردن، آیووا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jordan, Iowa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بیربانده
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سلا وارد
سلا وارد (Sela Ward، دوْغوم تاریخ:July 11, 1956) آمریکالی یازیچی اوْیونجو مؤلف فیلم یاپیمجیسی سؤزچوسو
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی مریدیان میسیسیپی میسیسیپی ایالتیندا آنادان اوْلوب.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
بؤیوک گمبوعه (اهواز)
گمبوعه بزرگ (فارسجا: گمبوعه بزرگ), کندی خوزیستان اوستانینین اهواز بؤلگه‌سینین، حمیدیه بؤلومو و  جهاد قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
گمبوعه بزرگ کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
نوفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 1846 نفر اهالیسی و 312 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 947 نفری کیشی و 899 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 1251 نفری ساوادلی و 344 نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:اهواز بؤلگه‌سی‌نین کندلری
استالیون اسپرینقز، کالیفورنیا
استالیون اسپرینقز، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Stallion Springs, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۸۸ نفر ایمیش و ۴۲٫۶۱۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۱۵۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stallion Springs, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
باب وادی
باب وادی (اینگیلیسیجه: Bab El Oued) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۲۱۴٬۹۰۰ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۱۱٬۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
زانقمشل
زانقمشل (لهیستانجا: Zaniemyśl) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 70 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zaniemyśl»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ارسلان میرات آمانوو
ارسلان میرات آمانوو بیر تورکمنیستانلی فوتبال اویونچوسودور.
قایناقلار
بؤلمه:آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اویونچولار
ایسترلکا، آمور اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:آمور کندلری
والئیس ریدر فارینقتون
والئیس ریدر فارینقتون (اینگیلیسجه: Wallace Rider Farrington) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. مین بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۷۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۳۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
شویهوف (راکوونیک)
شویهوف (راکوونیک) (چک‌جا: Švihov (Rakovník District)) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Švihov (Rakovník District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بوژیدار رادوشویچ
بوژیدار رادوشویچ (اینگیلیسجه: Božidar Radošević) (دوْغوم:April 4, 1989 Split) بیر فوتبالیست. پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو و کوروواسی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:هایدوک اسپلیت کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ژلیزنیچار سارایوو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:خلیج فارس لیگینین اویونچولاری
پانددیه
پانددیه(اینگیلیسجه:Pandedih) هیندوستان اؤلکه‌سینین جارکند ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل و اوردو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لئونور (آستوریاس)
لئونور (آستوریاس) (اینگیلیسی‌جه: Leonor Princess of Asturias) بیر شاهزاده ایدی. آتاسی سککیزینجی فلیپه (ایسپانیا) دیر.
مارتا وایتهید
مارتا وایتهید (اینگیلیسجه: Martha Whitehead) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو.
لئونور (آستوریاس)
بؤلمه:شاهلار
الزدورف
الزدورف (Elsdorf) آلمانین  نوردراین-وستفالن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۸۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۵۵۲ نفر دیر. بۇ شهرین ۶۶ کیلومتر موربّع ساحه سی وار.
نوووزارایوو
نوووزارایوو (Novosarayevo Новосараево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
الزدورف
ائشیک باغلانتی‌لار
www.elsdorf.de الزدورف شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
۱۹۶۳-جو ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۹۶۳-جو ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
کرولیس، اورقن
کرولیس، اورقن (Corvallis, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۷٫۰۴  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۴۴۶۲ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۴۸۸٫۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشه‌لر ایحاطه ائدیب. بۇ مشه‌لرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشه‌لرده واردیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Corvallis, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اورقن ایالتین شهرلری
کارل البرت
کارل البرت (اینگیلیسجه:Carl Albert) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. مکلیستر شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب.
جوپا، تنسی
جوپا (اینگیلیسجه: Joppa, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
میکی توماس (شارکیچی)
میکی توماس (شارکیچی) (اینگیلیسجه: Mickey Thomas) آمریکالی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - سافت راک، راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. میکی توماس (شارکیچی) ۳ دسامبر ۱۹۴۹ ‏ تاریخینده کایرو، جورجیا شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
هالتسویل
هالتسویل (Hallettsville, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 32.1 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2345 نفر و اها‌لی سیخلیغی 405.8 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
مونوسودیوم متیل آرسنات
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monosodium methyl arsonate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
۲۰۱۸-جی ایلده برزیل
بۇ مقاله ۲۰۱۸-جی ایلینده برزیلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۸-جی ایلده برزیل بؤلمه:۲۰۱۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
آلبرتسون، نیویورک
آلبرتسون (اینگیلیسجه: Albertson, New York) آمریکانین نیویوک ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۶۴۴ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۵٬۱۸۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
یوسیف کندی(سویوق‌بولاق)
یوسیف کندی مهاباد بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومونده‌کی غربی مکریان قصبه‌سینه تابع اوْلان کنددیر.
اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۲٬۳۴۵ نفر(۴۸۸ عائیله) اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
یاقووویتس
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jagłowiec»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آجومی (هیندوستان)
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ایسنوا
ایسنوا (اینگیلیسجه: Snowa) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Snowa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
ادوارد مرفی، جونیور
ادوارد مرفی، جونیور (اینگیلیسجه:Edward Murphy Jr) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. تروی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. فوردهام بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:تروی، نیویورک سیاستچیلری بؤلمه:نیویورک سناتورلار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۲۰۱۶-جی ایلده اتیوپی
بۇ مقاله ۲۰۱۶-جی ایلینده اتیوپیده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۶-جی ایلده آفریقا بؤلمه:۲۰۱۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
لوریاتو
لوریاتو (ایتالیاجا: Lograto) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۱۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 3913 نفر ایمیش.
انتونیو سانچز
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
لوریاتو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
روفوس داوز
روفوس داوز (اینگیلیسجه: Rufus Dawes) آمریکالی یازیچی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۳۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ریچارد لوئی میلر
ریچارد لوئی میلر (Richard Louis Miller) آمریکالی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Louis Miller»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
یاستی بولاغ (خدابنده)
ياستي بولاغ (خدابنده) کندی خدابنده بؤلگه‌سینین، بزينه رود بؤلومو و زرينه رود قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۰۸ نفر اهالیسی و ۵۴ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۱۶۱ نفری کیشی و ۱۴۷ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۲۰۴ نفری ساوادلی و ۶۲ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خدابنده بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری
لئونتیوس
قایناقلار
بؤلمه:روم ایمپیراتورلاری بؤلمه:شاهلار
پونتویکو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pontevico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
زانقه (وارمی-ماسوری)
زانقه (وارمی-ماسوری) (لهیستانجا: Zanie, Warmian-Masurian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 140 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zanie, Warmian-Masurian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
مانداپادو
مانداپادو (اینگیلیسجه:Mandapadu) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آرافو
آرافو (ایسپانجا: Arafo) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۳۳٫۹۲ کیلومتر موربّع دیر. ۴۷۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۵۰۲ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arafo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
ولادیمیر وایودسکی
ولادیمیر وایودسکی (Vladimir Voevodsky) روسیه‌لی بیلیم اینسانی. ۴ ژوئن ۱۹۶۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ولادیمیر وایودسکی موسکو دولتی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. اوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vladimir Voevodsky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ولدا سیتی، میزوری
ولدا سیتی (اینگیلیسجه: Velda City, Missouri) آمریکانین میزوری ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۳۸۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایکینجی گؤی‌تورک-ساسانی ساواشی
ایکینجی گؤی‌تورک-ساسانی ساواشی(اینگیلیسجه: Second Perso-Turkic War) غربی گؤی تورک خاقانلیغی و ساسانیلر قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.اورتا آسیا یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو ساسانیلر غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Second Perso-Turkic War»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:ساسانیلرین ساواش‌لاری
کودانقا، روسیه
کودانقا، روسیه (Kudanga Куданга) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
سیسکو، مینه‌سوتا
سیسکو، مینه‌سوتا (اینگیلیسجه:Cisco, Minnesota ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مینسوتا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cisco, Minnesota»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قوزئی قیشلاق قصبه‌سی
قوزئی قیشلاق قصبه‌سی موغان شهر بؤلگه‌سی نین مرکزی بؤلومو نده یئرلشیب. بۇ بؤلگه ۱۳۸۵-نجی ایلیننۆفوس سایی‌سیندا ۲۳٬۸۲۱ نفر اهالی‌سی وارایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سینین قصبه‌لری بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سینین کندلری
بستژک
بستژک (لهیستانجا: Bystrzek) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 60 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bystrzek»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
داروقاپورام
داروقاپورام(اینگیلیسجه:Dharugapuram) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
موریسانیا، برانکس
موریسانیا، برانکس (اینگیلیسجه:Morrisania, Bronx ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۸۶۳ نفر ایمیش و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Morrisania, Bronx»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
توورویل، ویسکانسین
توورویل (اینگیلیسجه: Towerville, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
وولوکولامسک
وولوکولامسک (Volokolamsk) (Волоколамск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و موسکو اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 23433 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
۲۰۰۲-جی ایلده تایلند
بۇ مقاله ۲۰۰۲-جی ایلینده تایلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
پاتریسیا قودچاوکس
پاتریسیا قودچاوکس (اینگیلیسجه: Patricia Godchaux) آمریکالی سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:بیرمنقام، میشیقان دوغوملولار
مراکووو، باشقیردیستان
مراکووو، باشقیردیستان (Mrakovo, Gafuriysky District, Republic of Bashkortostan Мраково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
۱۹۴۵-جی ایلده ایسپانیا
بۇ مقاله ۱۹۴۵-جی ایلینده ایسپانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
برلین دؤیوشو (۱۹۴۵)
''
مونوسودیوم قلوتامات
مونوسودیوم قلوتامات (Monosodium glutamate، Глутамат натрия، غلوتامات أحادية الصوديوم) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال، تۇز حالتینده تاپیلار.مونوسودیوم قلوتامات سودیوم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
برلین دؤیوشو (۱۹۴۵)
''برلین دؤیوشو (۱۹۴۵) (اینگیلیسجه: Battle of Berlin) آلمان و شوروی آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ایکینجی دۆنیا ساواش‌سینده شرق جبهه‌سینین بیر قیسمی‌دیر. برلین و نازی آلمان یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
مونوسودیوم قلوتامات
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monosodium glutamate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
برلین دؤیوشو (۱۹۴۵)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Berlin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مونوسودیوم قلوتامات
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
هورکا ناد موراووو
هورکا ناد موراووو (چک‌جا: Horka nad Moravou) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۳۲۱ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
۱۹۴۵-جی ایلده ایسپانیا
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۵-جی ایلده ایسپانیا بؤلمه:۱۹۴۵-جی ایلده اؤلکه‌لر
برلین دؤیوشو (۱۹۴۵)
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:برلین دؤیوشو (۱۹۴۵) بؤلمه:۱۹۴۵-جی ایلده آلمان بؤلمه:برلینین تاریخی
ایمی اکر
ایمی اکر (اینگیلیسجه: Amy Acker) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Amy Acker»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هورکا ناد موراووو
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
احمد الخضیر
احمد الخضیر (اینگیلیسجه: Ahmed Al-Khodhair) (دوْغوم:October 22, 1989 عربیستان) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
ژانچین
ژانچین (لهیستانجا: Żanecin) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Żanecin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
جان کریستوفر کوتلر
جان کریستوفر کوتلر (اینگیلیسجه: John Christopher Cutler) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۴۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آمریکالی بانکچیلار بؤلمه:شفیلد دوغوملولار
احمد صلاح علوان
احمد صلاح علوان (اینگیلیسجه: Ahmad Salah Alwan) (دوْغوم:June 18, 1982 عراق) بیر فوتبالیست. الطلبه عراق ایدمان کولوبو و عراق میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۱۷۸۴-جو ایلده نوروژ
بۇ مقاله ۱۷۸۴-جو ایلینده نوروژده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
عارف بابایف
عارف بابایف (Arif Babayev) یازیچی - ۲۴ سپتامبر ۱۹۲۸ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۴  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۶ اوت ۱۹۸۳ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arif Babayev»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
هنری کاول
هنری کاول (اینگیلیسجه: Henry Cowell) آمریکالی بسته‌چی و موسیقیچی - جاز، کلاسیک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. هنری کاول ۱۱ مارس ۱۸۹۷ تاریخینده Menlo Park, California شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۰ دسامبر ۱۹۶۵ میلادی تاریخینده Shady, New York شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
احمد آتایئو
احمد آتایئو بیر تورکمنیستانلی فوتبال اویونچوسودور.
زولتان استیبر
زولتان استیبر (اینگیلیسجه: Zoltán Stieber) (دوْغوم:October 16, 1988 Sárvár) بیر فوتبالیست. دی‌سی یونایتد فوتبال کولوبو و ماجاریستان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
احمد آتایئو
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار
زولتان استیبر
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:بوداپست دوغوملولار بؤلمه:اوی‌پشت کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ایستون ویلا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یئوویل تاون کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:المانیا اخن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ماینس ۰۵ کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:قروتر فورث کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هامبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:نورنبرق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کایزرسلاوترن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:دی‌سی یونایتد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
احمد آتایئو
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بؤلمه:آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اویونچولار بؤلمه:تورکمنیستانلی ایدمانچیلار
سارجنت شرایور
سارجنت شرایور (اینگیلیسجه:Sargent Shriver) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب.
پولی، میزوری
پولی، میزوری (اینگیلیسجه:Pevely, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۴۸۴ نفر ایمیش و ۱۲٫۱۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۳۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pevely, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کارا (ایستودیو)
کارا (ایستودیو) (اینگیلیسجه: Khara (studio) ) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت انیمئیشن ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Hideaki Anno طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Khara (studio)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
خزر-ساسانی ساواشی
خزر-ساسانی ساواشی و یا اوچونجو گؤی‌تورک-ساسانی ساواشی، خزرلرین هؤجومو ساسانی دؤولتینه ۶۲۶ (میلادی) ایلینده دییلیر. بو ساواش باش وئرن زامان ساسانیلرین شاهلاری خسروپرویز ایمیش.
قایناقلار
بؤلمه:ساسانیلرین ساواش‌لاری بؤلمه:بیزانس-ساسانی ساواشی (۶۰۲–۶۲۸) بؤلمه:خزرلرین ساواش‌لاری بؤلمه:قافقازین تاریخی بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین تاریخی
وندی واسرستاین
وندی واسرستاین (Wendy Wasserstein، دوْغوم تاریخ:October 18, 1950، اؤلوم تاریخ:January 30, 2006) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی بروکلیندا آنادان اوْلوب و نیویورکدا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
کرامسک
کرامسک (لهیستانجا: Kramsk) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1200 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kramsk»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
شاونی، ویومینق
شاونی (اینگیلیسجه: Shawnee, Wyoming) آمریکانین وایومینق ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آکاشی کایکیو کؤرپوسو
بندانگشتی|آکاشی کایکو آکاشی کایکیو کؤرپوسو ژاپونجا (明石海峡大橋) دۆنیانین أن اوزون کؤرپۆسۆدور. بو کؤپررپۆ هونشی آداسین آوازی آداسینا باغلاییر.
مارتا ویلکینزون
مارتا ویلکینزون (اینگیلیسجه: Martha Wilkinson) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۴۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بیرپالی, آنانتاپور دیستریکت
بیرپالی, آنانتاپور دیستریکت (اینگیلیسجه:Beerepalli, Anantapur district) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اناجی
اناجی (اینگیلیسیجه: Anaji) غنا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ریچارد لوقان هوقنیر
ریچارد لوقان هوقنیر (Richard L. Huganir) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۲۵ مارس ۱۹۵۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب.
نانجموی، مریلند
نانجموی (اینگیلیسجه: Nanjemoy, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
ریچارد لوقان هوقنیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard L. Huganir»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نانجموی، مریلند
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ریچارد لوقان هوقنیر
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
آنته (قمر)
آنته  زوحل قمرلریندندیر.
قایناق
بؤلمه:نوجوم
بیل تامپسون (سیاستچی)
بیل تامپسون (اینگیلیسجه: Bill Thompson ) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۴۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
دوبرین، روسیه
دوبرین، روسیه (Dobryn Добрынь) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بریانسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بریانسک کندلری
کیچیک گمبوعه (اهواز)
جوْغرافیایی موْقع
گمبوعه كوچك کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:اهواز بؤلگه‌سی‌نین کندلری
لئوپولد
بؤلمه:شاهلار
آیلی (کومونه)
آیلی (کومونه) (ایتالیاجا: Aielli) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۶۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۰۲۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و آبروتزو اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aielli»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ویلیام لیسی کلی
ویلیام لیسی کلی (اینگیلیسجه:Lacy Clay) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو. سنت لوئیس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:میزوری دموکراتلاری
محمد سعید اوردوبادی‌
محمد سعید اوردوبادی (دوغوم: 24 مارس 1872، اوْردوباد شهری - اؤلوم 1 مئی 1950 باکی، فخری خياباندا دفن اوْلونموشدور) - گؤرکملی شاعر، دراماتورق، ژۇرنالیست، ترجومه‌چی. آذربایجانین امکدار اینجه‌صنعت خادیمی (1938). "قيلينج و قلم" (1946-1948)، "دومانلي تبريز" (1933-1948)، "گيزلي باکي" (1940)، "دؤيوشن شهر" (1938) کيمي تاريخي رومانلاري‌نین مؤ‌ليفيدير.
آذربايجان جومهوریتی ناظيرلر کابينئتي‌نین 7 ماي 2019-جو ايل تاريخلي، 211 نؤمره‌لي قراري ايله محمد سعید اوردوبادي آذربايجان جومهوریتینده اثرلري دؤولت واريداتي اعلان ائديلن مؤليفلرين سياهيسينا داخيل ائديلميشدير.
یاشاییشی
شاعير فقير اوردوبادي‌ نین اوغلودور. فقيرين عاييله‌سي هميشه چتينليکله دولانميشدير. سونرالار گؤزلري توتولموش شاعيرين عؤمرونون سون گونلري خوصوصيله آغير ائحتياج ايچريسينده کئچميشدير. آتاسي‌نین اؤلوموندن سونرا 7 ياشلي محمدي و باجيسيني بير مودّت عميلري ساخلاميش، لاکين اونون دا ايمکاني اولماديغيندان آز سونرا اوردوبادي ايش آختارمالي اولموشدور. او اؤزونون ايلک امک فعاليتي حاقيندا بئله يازير: "'من کاراپئت بابايئوين فابريکينه گيرديگيم واخت اون دؤرد ياشيم وار ايدي. بير ايل ايپک مؤوسومونو آيدا مانات ياريم ماعاشلا ايشله‌ديم. من بو مؤوسومون آلتي آييني چاليشيب، آلتي آييني اوخودوم'."اوردوبادي ايلک تحصيليني موللا يا‌نیندا، سونرا ايسه ميرزه باخشي آدلي بير موعلّیمين مکتبينده آلميشدير. شئعیر و ادبيات ماراقليسي اولان ميرزه باخشي اوردوبادي‌نین ايستعداديني و اوخوماغا بؤيوک هو‌سي اولدوغونو گؤره‌رک اونا داها آرتيق ديقّت وئرير، حتّي اوندان تحصيل حاقي دا آلمير. لاکين اصيل تحصيليني اوردوبادي دؤورونون قاباقجيل معاريفپرورلريندن اولان شاعير محمد تاغي صيدقي‌نین آچميش اولدوغو يئني تيپلي مکتبده - اوصولي-جديد مکتبينده آلير. اؤز دؤورونه گؤره گئنيش معلومات و درين بيليک صاحيبي اولان صيدقي اوردوبادي‌نین موعاصير دونيوي عئلملرين اساسلارينا يييه‌لنمه‌سينده، بين الخالق ادبي حاديثه‌لر، عئلم و مدنيت يئنيليکلري ايله تانيش اولماسيندا، اونون دئموکراتيزم و معاريفچيليک روحوندا تربيّه آلماسيندا موهوم رول اويناميشدير.
مکتبدن کنار واختلاريني اوردوبادي مدرسه‌يه گئده‌رک عرب و فارس ديللريني، صرف-نحو و منطيقي اؤيرنمگه صرف ائديردي.
دؤردصينيفلي شهر مکتبيني بيتيرديکدن سونرا داها اوخوماغا ايمکاني اولمايان اوردوبادي بيليگيني شخصي موطاليعه يولو ايله آرتيرماقدا داوام ائتميش، عئيني زاماندا فابريک و زاوودلاردا چاليشاراق عاييله‌سيني دولانديرميشدير. اوّللر سياسي شوعورو آيدين اولماديغيندان او ايستيثماري و اونون سببلريني هله درک ائتميرسه ده، گئتديکجه ايستيثمارچي قورولوشون بوتون آغيرليقلاريني اؤز اوزرينده حيس ائده‌رک اعتيراض سسيني قالديرماغا باشلايير. بو باره‌ده خاطيره‌لرينده يازير: "...ساغلام بدنيم وار ايدي، يورغونلوق نه اولدوغونو بيلميرديم. هر کسدن اوّل ايشه گليب، هر کسدن ده سونرا گئديرديم. زاوود صاحيبي کاراپئت بابايئو ده "ساغ اول" دئيه هئي فعاليتيمي تعريفله‌ييردي. من ده بوندان خوشلانيرديم، چونکي ايستيثمارين و ايستيثمارچي‌نین نه اولدوغونو بيلميرديم... من 1901-جي ايلدن رضايئوين زاوودوندا چاليشيرديم... رضايئو چوخ بؤيوک ايستيثمارچي ايدي. ايشي ايلليک اولدوغوندان بوتون اذيتلره دؤزمگه مجبور اولوردوق... بو باره‌ده من بير شئعیر ده يازميشديم: قورخوروق کولکدن، قورخوروق يئلدن،روزوموز آسيلميش اينجه بير تئلدن.
ايشه چاغيريرلار اولدوز باتماميش،
ايشدن بوراخمازلار شهر ياتماميش. صاحيبکارلارين ظولم و حاقسيزليقلاريني فهله‌لره باشا ساليب اعتيراض چيخيشلاري تشکيل ائتديگيندن اوردوبادي تئز-تئز ايشدن قووولور و يئني ايش يئري آختارماغا مجبور اولوردو. بو وضعيت 1907-جي ايلده جولفايا کؤچدوگو زامانا قدر داوام ائدير. جولفايا کؤچمه‌سينه ايسه اونون ادبي فعاليتي سبب اولور.
پوئزيا
اوردوبادي ادبي ياراديجيليغا 14-15 ياشلاريندان باشلاميشدير. موعلّیملري ميرزه باخشي و صيدقي اوندا شئعیر، ياراديجيليغا اولان مئييل و هو‌سي داها دا گوجلنديرميشدي. بو باره‌ده او اؤز خاطيره‌لرينده دئيير: "'من شئعیر دئمک و يازيچي اولماغا هئچ ده هوسلنميرديم. آتامين يازديغي شئعیرلرين پالچيق ايچريسينه آتيلماسي هئچ ده ياديمدان چيخميردي. بير چوخ زامانلار آنام دا بونا مانع اولوردو. چونکي آتامين شئعیر صنعتيندن نه کيمي فلاکتلر چکديگي اونون گؤزونون قاباغيندا ايدي. لاکين مکتب و شئعیرلشمه ايشي اؤزوم ده حيس ائتمه‌ديگيم بير صورتده مني شئعیر يازماغا اؤيرتدي'." عاشيقانه پارچالاردان عيبارت اولان ايلک شئعیرلريني اوردوبادي آذربايجان و فارس ديللرينده يازميشدير. بو ايلک شئعیرلره نومونه کيمي آشاغيداکي پارچاني گؤسترمک اولار: عزيزيم، هيجري-غمين عاشيقه موصيبت اولور،
او سرو قامتيني گؤرمه‌سم قيامت اولور.
صفاي-اي-گولشنه چيخما، خزانه گؤرسنمه،
او گول جامالي قيزيل گول گؤروب خجالت اولور. 1903-چو ايلده "شرق روس" قزئتينده اوردوبادي‌نین قزئتين نشره باشلانماسيني آلقيشلايان شئعیري چاپ اولونور. بو، شاعيرين مطبوعاتدا چيخان ايلک اثري ايدي. شئعیري‌نین درج اولونماسي اونو آرديجيل اولاراق دؤوري مطبوعاتدا چيخيش ائتمگه هوسلنديرير. خوصوصيله 1905-جي ايل اينقیلابيندان سونرا مطبوعات صحيفه‌لرينده اونون ايمضاسينا تئز-تئز راست گلمک اولور. اينقيلابدان روحلانان شاعيرين ياراديجيليغيندا يئني دؤور باشلايير. او، آزادليغا، موطلقيت اوصولي-ايداره‌سي ايله موباريزه‌يه چاغيران اثرلر يازير. جهالت و نادانليق علئيهينه يازديغي "ادبيات" آدلي ايلک مطبوع شئعیري تبيليسیده چيخان "شرق روس" قزئتي‌نین 13 اييول 1903-جو ايل تاريخلي 31-جي ساييندا درج اولونموشدور. 1906-جي ايلده تبيليسیده "غفلت" ،1907-جي ايلده ايسه "وطن و حؤرّيت" آدلي شئعیر کيتابلاري چاپ ائديلميشدير. 1906-جي ايلين آپرئليندن نشره باشلايان "ملا نصرالدین" ژورنالي گله‌جک اديبين ياراديجيليق اينکيشافينا بؤيوک تاثير گؤسترميشدير. اوردوبادي‌نین "پوليتيکا عالميندن" آدلي فئليئتونو ژورنالين 2 اييون 1906-جي ايل تاريخلي 9-جو ساييندا چاپ ائديلميش، بئله‌ليکله، او، ژورنالين اساس امکداشلاريندان بيري اولموشدور. او، باکيدا چيخان "ايرشاد" ،"صدا" ،"صداي حقّ" ،"ترقّي" ،"تازه حيات" و س. قزئتلرده، "طوطي" ،"باباي امير" ژورناللاريندا دا ياخيندان ايشتيراک ائديردي.
سوزنووسکوی، بریانسک اوبلاستی
سوزنووسکوی، بریانسک اوبلاستی (Sosnovskoye, Bryansk Oblast Сосновское) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بریانسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
محمد سعید اوردوبادی‌
پوئزيا
1906-جي ايلده شاعيرين "غفلت" ،1907-جي ايلده ايسه "وطن و حورّیت" آدلي شئعیر کيتابچالاري چاپدان چيخير. هر ايکي کيتابدا مؤليفين معاريفچي فيکيرلري اؤز عکسيني تاپميشدير.
سوزنووسکوی، بریانسک اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:بریانسک کندلری
محمد سعید اوردوبادی‌
ملا نصرالدین
اوردوبادي‌نین ايستر ادبي ياراديجيليغيندا، ايسترسه ده موحرّيرليک فعاليتينده "ملا نصرالدین" ژورنالي‌نین بؤيوک موثبت رولو اولموشدور. 25 ايل اؤز يازيلاري ايله ژورنالدا امکداشليق ائتميش يازيچي‌نین ايلک ياراديچيليغي‌نین رئاليزم و دئموکراتيزم ايستيقامتينده اينکيشاف ائتمه‌سينده، دونياگؤروشونده‌کي بعضي ضيديتلردن آزاد اولماسيندا ژورنالين کؤمگي چوخ بؤيوک ايدي.
1905-جي ايل اينقيلابيندان سونرا اوردوبادي‌نین حياتيندا ادبي ياراديجيليغي موهوم رول اويناماغا باشلايير. "اثرلريم آرتديقجا، خوصوصاً "ملا نصرالدین" مجموعه‌سينده‌کي ايشتيراکيني سيخلاشديقجا دوشمنلريم ده آرتيردي" - دئيه اوردوبادي جولفايا کؤچمه‌سي‌نین سببيني بئله ايضاح ائدير. وضعيت دوغرودان دا، بئله ايدي. ديني، مؤوهوماتي، آيري-آيري موللا، سئييد و باشقا جهالتپرستلري تنقيد ائتديگيندن قاتي مؤوهومات يوواسي اولان او زامانکي اوردوباددا ياشاماق شاعير اۆچون چوخ چتينلشميشدي. بونا گؤره ده او، جولفايا کؤچمگه مجبور اولموشدو.
ايران اينقيلابي
جولفا موحيطي اوردوبادي‌نین حياتينا بير سيرا يئنيليکلر گتيرير. او، ايران اينقيلابينا کؤمک ائدن تشکيلاتين عوضولري ايله تانيش اولور و اينقيلابدا ايشتيراک ائدير، سوسيال-دئموکرات تشکيلاتي "هومّت"اين جولفا تشکيلاتينا داخيل اولور. ايران اينقيلابيندا ايشتيراکي اديبه بير چوخ اثرلر يازماق اۆچون مؤوضو وئرير. خاطيره‌لرينده اديب يازير: "'بيز ايران اينقيلابينا چوخ اهميت وئريرديک. من اينقيلابين گئديشي ايله چوخ ياخشي تانيش ايديم. بو اينقيلابدان باشقا، بير نتيجه گؤزله‌ميرديم. من بو اينقيلابدان آنجاق تورپاق مسله‌سي‌نین حلّ اولونماسي، معاريفين ايره‌لي گئتمه‌سي، بير ده قادينلارين آچيق گزمه‌سيني گؤزله‌ييرديم. بو تاثير آلتيندا اولاراق ايکي اثر يازديم: بيريسي 'نيسواني ايسلام' ،ديگري ايسه 'بدبخت ميليونچو، ياخود رضاقولو فيرنگي مآب'."
سورگون
ادبي و اينقيلابي فعاليتي گئنيشلنديکجه حؤکومت دايره‌لري‌نین اوردوبادي‌يه قارشي شوبهه‌لري ده آرتيردي. نهايت 1914-جو ايلين يانواريندا اديب حبسه آليناراق ساريتسين شهرينه سورگون ائديلير. سورگون ايللري اديب اۆچون اولدوقجا آغير کئچميشدير. قيشين ان شيدّتلي سويوقلاريندا ياتابلا اوزاق يول گئتمه‌سي، حبسخانادان-حبسخانايا آپاريلماسي، آجليق، دؤزولمز سورگون حياتي اونون صحتيني پوزموشدو. بونا باخماياراق، ايمکان تاپان کيمي اوردوبادي وطنده‌کي دوستلاري ايله علاقه ياراداراق يازديغي يئني اثرلريني چاپ ائتديرمگه مووفّق اولوردو.
بولشئويک مطبوعاتي
سورگوندن اوردوبادي 1917-جي ايل فئورال اينقيلابي نتيجه‌سينده آزاد اولور. تئزليکله بولشئويک تشکيلاتلاري ايله علاقه‌يه گيره‌رک او، اينقيلابي فعاليتيني داوام ائتديرير. 1918-جي ايلده کومونيست پارتياسي سيرالارينا داخيل اولان يازيچي هشترخاندا چاليشان آذربايجان بولشئويکلري‌نین دعوتي ايله هشترخانا گله‌رک اورادا "هومّت" قزئتينده امکداشليق ائدير. "هومّت" صحيفه‌لرينده اوردوبادي‌نین شئعیر و مقاله‌لري، "بولشئويزم و عالمي-ايسلام" آدلي ايري پوبليسيستيک اثري درج اولونور. 1920-جي ايلده اوردوبادي 11. اوردونون سيراسيندا داغيستانا گلير، اورادا مطبعه‌لرين ميلّي‌لشديريلمه‌سينده، پوليقرافيا بازاسي‌نین ياراديلماسيندا فعال ايشتيراک ائدير، "قيرميزي داغيستان" قزئتيني نشر ائتديرير، سونرا ايسه آذربايجانا گلير.
1920-جي ايلين ماييندا باکييا گلن اديب بؤيوک بير سئوينج و "ائنئرژي ايله ادبي-ايجتيماعي ايشه قوشولاراق معاريف و مدنيتين موختليف ساحه‌لرينده چاليشير. خوصوصاً مطبوعات ساحه‌سينده اونون بؤيوک فعاليت گؤسترديگيني قئيد ائتمک لازيمدير. "اخبار" ،"کومونيست" ،"معاريف ايشچيسي" ،"يئني يول" ،"ملا نصرالدین" ،"شرق قاديني" کيمي قزئت و ژورناللارين نشرينده اوردوبادي‌نین امگي چوخ ايدي. او زامانلار يئنيجه تشکيل اولونموش "تنقيد-تبليغ" تئاتريندا دا اوردوبادي فعال چاليشيردي. او، تئاتر اۆچون گونون موهوم مسله‌لرينه داير کوپلئتلر، کيچيک تبليغي پيئسلر يازيردي.
عوموميتله 20-جي ايللر اوردوبادي فعاليتي‌نین ان قاينار، دولغون ايللريدير. بو ايللرده او، ديني، مؤوهوماتي تنقيد ائدن اونلارلا اثر — شئعیر، فئليئتون، مقاله و کيتاب يازير. "محرمليک و رؤوضه‌خوانليق" (1924)، "قوربان بايرامي بيدعتي" (1925)، "کربلا حاديثه‌لري‌نین منشأیي" (1925)، "محرمليک و مدوي اينقيلاب" (1929) کيمي آتئيستيک مؤوضودا يازديغي بير سيرا اثرلري مؤوهوماتلا موباريزه‌ده موهوم رول اوينايير.
بو دؤورده ادبياتين دئمک اولار کي، بوتون ژانرلاريندا يازيب يارادان صنعتکار، مؤوضوسو موعاصير حياتدان آلينميش بير نئچه درام اثري ده قلمه آلير. اونون مووفّقيتله تاماشايا قويولان "سابوتاژنيکلر" ،"دينچيلر" ،"اوکتيابر اينقيلابي" وا باشقا پيئسلري بو دؤورون محصولودور.
ياراديجيليغي‌نین محصولدار دؤورو
بؤيوک وطن موحاريبه‌سي ايللرينده قوجاليغينا و صحتي‌نین پوزولماسينا باخماياراق وطنپرور يازيچي، اؤز قلم يولداشلاري ايله بيرليکده يورولمادان چاليشير، راديو و مطبوعاتدا فاشيزم علئيهينه اثرلري ايله چيخيش ائدير، سووئت آداملاري‌نین رشادت، وطنپرورليک کيمي يوکسک کئيفيتلريني آلقيشلايان يئني-يئني اثرلر يازير. "گنج چئکيستلر" ،"کيچيک شهر" ،"سئرژانت ايوانوو آدينا کؤرپه‌لر ائوي" کيمي رومان و حئکايه‌لر، "مارال" ،"اينتيظار چکنلر" پيئسلري همين دؤورده يازيلميشدير. "اون ايکي عصر آذربايجان ادبياتي و اونون کلاسسيک شرق ادبياتينا تاثيري" اثري جيدي تدقيقاتين محصولودور. بوتون بونلارلا برابر، او، آذربايجان ادبياتيندا تاريخي رومان ژانري‌نین بانيسي کيمي شؤهرت تاپميشدير. او، 20-جي ايللردن اول يازماغا باشلاديغي دؤرد جيلدليک "دومانلي تبريز" (1933-1948) رومان-ائپوپئياسي ايله آذربايجان ادبيياتيندا بو ژانرين اساسيني قويموشدور. نظامي گنجوي دؤوروندن بحث ائدن "قيلينج و قلم" (1946-1948) روما‌نیندا اديب داهي شاعيرين اوبرازيني، او دؤورون ايجتيماعي-سياسي منظره‌سيني ياراتميشدير. اونون "دؤيوشن شهر" (1938)، "گيزلي باکي" (1940) تاريخي رومانلاري دا وار.
م.س.اوردوبادي‌نین "حياتيم و موحيطيم" اثري تکجه اديبين حياتي و ياراديجيليغي حاقيندا دئييل، دؤور حاقيندا گئنيش معلومات وئرن بير اثر کيمي قييمتليدير و م.س.اوردوبادي‌نین گئنيش بيليک صاحيبي اولدوغونو تصديق ائدير.
توپلودا ايکينجي اثر "قانلي سنه‌لر"دير. 1905-06-جي ايللرده قافقازدا، خوصوصاً آذربايجاندا ائرمنيلرين تؤرتديگي قانلي حاديثه‌لري م.س.اوردوبادي اؤزونون جانلي موشاهيده‌لري و 245 موخبير مکتوبو اساسيندا تاريخي فاکتلارا اساسلاناراق قلمه آلميشدير.
"قانلي سنه‌لر"دن بللي اولور کي، مؤليف ايلک اؤنجه باکيدا "ايرشاد" ،"تزه حيات" قزئتلرينده بو حاديثه‌لره داير يازديغي مقاله‌لرده غرضسيز معلومات وئرميشدير. مؤليف "من چوخ فخر ائديرم کي، هر جور فيتنه‌کار مقصدلردن اوزاق، هر نؤوع شخصي غرضدن کنار اولان مکتوبلار آليب بو مجموعه‌ده درج ائتديم (آللاه هاميسيندان راضي اولسون). اوميدوارام، بي طرفانه يازيلميش بو ساده و موکمّل تاريخينه موسلمان و ائرمنيلرين حؤرمتلي يازيچيلاري ايصلاح نظري ايله ياناشيب، صاف اورک، پاک قلب، ساليم ويجداني ايله قبول ائديب، اونو باشي‌اوجا ائده‌جکلر. اصلينده من يازيچي دئييلم. فقط، ذره‌نین دونياني ايشيقلانديران گونشه اولان نيسبتي قبيليندن مؤحترم يازيچيلارين آرخاسينجا سورونورم. بونو دا بوتون قافقاز ميلّتلري بيلمه‌ليدير: منيم بو اثري يازماقدان مقصديم ميلّتيميزي مسئوليتدن قورتارماق، اينسانپرور کيمي تانيتماق، همچنین ائرمني قونشولاري مسئول توتماق، وحشي و اينسانيتدن اوزاق بير وارليق کيمي نيشان وئرمک ده دئييل. بس ندير؟ منيم مقصديم موسلمان و ائرمنيلرين ايکي ايل عرضينده تؤرتديکلري سهو و خطالاريني سؤيله‌مکدير... بلک، اونلارين و بيزيم بو خطالاردان اؤترو تأسوفه لاييق بير حالدا گله‌جک قارشيسيندا خجالت چکه‌جگيميزي دئييب دورماقدير".
موحاريبه‌دن سونراکي ايللرده اوردوبادي‌ده موعاصير مؤوضولارا مئيل داها چوخ نظره چارپير. موحاريبه ايللرينده سووئت آداملاري‌نین اؤن و آرخا جبهه‌ده گؤسترديکلري قهرمانليقلارا حصر اولونموش "تزه آدام" روماني و سومقاييت تيکينتيسيندن بحث ائدن "بؤيوک قورولوشدا" آدلي درامي موحاريبه‌دن سونرا قلمه آلديغي اثرلردندير.
1907-جي ايلدن جولفايا کؤچن اوردوبادي بو ايللرده ادبي فعاليتيني داوام ائتديرمکله ياناشي، جنوبي آذربايجاندا ستارخا‌نین رهبرليگي آلتيندا باشلايان آزادليق حرکاتي ايله ده ياخيندان ماراقلانيردي. او، همين ايللرده "ملا نصرالدین" ژورناليندا، باکيدا نشر اولونان قزئتلرده ايران حياتينا داير چوخلو فئليئتون، شئعیر و ديگر يازيلارلا چيخيش ائتميشدير. اديب همين ايللرده "ايکي جوجوغون آوروپايا سياحتي" (1908)، "بدبخت ميليونچو، ياخود رضاقولوخان فيرنگي‌مآب" (1914) رومانلاريني چاپ ائتديرميشدير. همين اثرلرده معاريفچيليک ايدئيالاري تبليغ اولونور. 1911-جي ايلده باکيدا ميليونچو مورتضی مختارووون مادّي کؤمکليگي ايله هاشم بيگ وزيرووون "صدا" مطبعه‌سينده نشر ائديلن "قانلي سنه‌لر" آدلي کيتابيندا مؤليف رئال فاکتلار و سندلر اساسيندا 1905-1906-جي ايللرده چار حؤکومتي‌نین حيمايه‌سي و ائرمني داشناکسوتيون پارتياسي‌نین فيتواسي ايله تؤره‌ديلن ميلّي قيرغين فاجيعه‌سيني قلمه آلميشدير. 10-جو ايللرده "باغي-شاه، ياخود تئهران فاجيعه‌سي" (1910)، "اند‌ليسين سون گونلري، ياخود قرئنادا‌نین تسليمي" (1914) پيئسلريني ده چاپ ائتديرميشدير. 1915-جي ايلين يانواريندا جولفادا حبس اولوناراق، ساريتسينا (اينديکي وولقوقراد) سورگون ائديلن اديب بورادا کومونيستلرله ياخينلاشميش، 1918-جي ايلده کومونيست پارتياسي سيرالارينا گيرميشدير. او، 1920-جي ايل مايين اوّلينده باکي‌يا گله‌رک، "اخبار" قزئتي رئداکتورونون موعاويني، بير قدر سونرا ايسه رئداکتورو اولموشدور. 1925-1928-جي ايللرده "يئني يول" قزئتي‌نین رئداکتورو، بير مودّت "ملا نصرالدین" ژورنالي‌نین موديري وظيفه‌لرينده ايشله‌ميشدير. 1920-جي ايلدن داها محصولدار ايشله‌ين اديب شئعیر، فئليئتون، پوبليسيستيک مقاله‌لر يازميش، ترجومه‌چيليکله مشغول اولموش، شئعیر کيتابلاري چاپ ائتديرميش، "کوراوغلو" ،"نرگيز" ،"نظامي" اوپئرالاري‌نین، "بئش ماناتليق گلين" ،"اورک چالانلار" موسيقيلي کومئدييالاري‌نین ليبرئتتوسونو، "دومانلي تبريز" پيئسيني يازميش، همچنین نظامي گنجوي، فضولي، موللا پناه واقف، ميرزه علي اکبرصابر و باشقالاري حاقيندا مقاله‌لر درج ائتديرميشدير.
اثرلري موختليف ديللره ترجومه ائديلميشدير. آذربايجان س‌س‌ر عالي سووئتي‌نین (1-3-جو چاغيريش) دئپوتاتي سئچيلميش، لئنین اوردئني و "شرف نيشاني" اوردئني ايله تلطيف اولونموشدور. آذربايجاندا بير سيرا کوچه‌یه، مدني-معاريف موسيسينه اوردوبادي‌نین آدي وئريلميش، اوردوباددا و باکيدا ائو-موزه‌سي ياراديلميش، ناخچيواندا بوستو قويولموشدور.
م. س. اوردوبادي اوزون سورن خسته‌ليکدن سونرا 1 ماي 1950-جي ايلده باکيدا وفات ائتميشدير.
اثرلري
[http://www.ebooks.az/view/fkCwnMHX.pdf م. س. اوردوبادي. "قيلينج و قلم" روماني. بير .حيصه]
[http://www.ebooks.az/view/KU7ijLk4.pdf م. س. اوردوبادي. "قيلينج و قلم" روماني. ايکي. حيصه]
بیرده باخ
بؤلمه:آذربایجانلی یازیچیلار بؤلمه:محمد سعید اوردوبادی