cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
فیفا دونیا کاپی ۲۰۰۲
{{legend|#2b42a3|شامپیون}} {{legend|#34c0be|ایکینجی}}
{{legend|#269c5a|اۆچونجو}} {{legend|#81c846|دؤردۆنجۆ}}
{{legend|#e4e454|دؤرد'ده بیره قالانلار}} {{legend|#f4d4ac|سوْن ۱۶-یا قالانلار}}
{{legend|#b94954|قوروپ اله‌مه‌لری}} ]]
=== قوروپلار مرحله‌سی === C ،B ،A و D قوروپلاری‌نین اویونلاری گۆنئی کوره‌ده و G ،F ،E و H قوروپلاری‌نین اویونلاری ایسه ژاپوندا کئچیریلمیش.
بۆتون باشلانما ساعاتلار محلی ساعاتلاردیر. (UTC+9)
آمارلار
===قوْل وورانلار ===
کاپ‌ین ان دیرلی اوْیونچوسو سئچیلن رونالدو، اوزون سۆرن آغیر بیر مصدومیت‌ دؤنمی‌نین آردیندان قاتیلدیغی بو کاپ‌دا قوْل کرالی اوْلدو.
قازانان تاخیم (شامپیون)
===اؤدۆل‌لر ===
سوْن سیرالاما جدولی
تورنومنت قورتولدوقدان سوْنرا، ۲۰۰۲ دونیا کاپیندا اولان بۆتون تاخیملارین سیرالاما دورومو فیفا طرفیندن یاییملاندی.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۲ بؤلمه:فوتبال ۲۰۱۲ (میلادی) بؤلمه:فیفا دونیا کاپی اویونلاری
عفرون
عفرون (اینگیلیسیجه: El Affroun) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۳۷۶۰۲ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
قیشلاق قارادره ایسمی خان تئهراج
قيشلاق قارادره ايسمي خان تئهراج كندي بیله سووار بولگه سینين قیشلاق دشت بولومو و دوغو قیشلاق قصبه سینده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 20 نفر اهالي سي وار.
قایناق‌لار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین كندلری
هنکلی، کالیفورنیا
هنکلی، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Hinkley, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۱۵ نفر ایمیش و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hinkley, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بودن‌کولتور وین بیلیم‌یوردو
بودن‌کولتور وین بیلیم‌یوردو (University of Natural Resources and Life Sciences, Vienna, )اوتریشنین ویئن شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. و ۷۲٬۴۸۰ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Natural Resources and Life Sciences, Vienna
قرینزبورق، باتی ویرجینیا
قرینزبورق، باتی ویرجینیا (اینگیلیسجه:Greensburg, West Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Greensburg, West Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رای راپ
رای راپ (اینگیلیسجه: Ray Rapp) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۴۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پریتینول
پریتینول (آیوپاک آدی: 5,5'-[dithiobis(methylene)]bis[4-(hydroxymethyl)-2-methylpyridin-3-ol], Pyritinol, Пиритинол) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۶۸٫۴۷۳ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۲٫۵ ساعات زامان آپاریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
لینا بسکت
لینا بسکت (اینگیلیسجه: Lina Basquette) آمریکالی یازیچی و اوْیونچو ۸۷  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۳۰ سپتامبر ۱۹۹۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1916–۱۹۹۱ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lina Basquette»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
تری مک‌مین
تری مک‌مین (اینگیلیسجه: Teri McMinn) آمریکالی مانکن و اوْیونچو ۱۸ آقوست ۱۹۵۱ ‏ میلادی تاریخینده هیوستون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1974–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Teri McMinn»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سمیونووسکوی، باشقیردیستان
سمیونووسکوی، باشقیردیستان (Semyonovskoye, Republic of Bashkortostan Семёновское) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
پل قراهام
پل قراهام (Paul Graham (computer programmer)) بیلیم اینسان. ۱۳ نوْوامبر ۱۹۶۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. پل قراهام کورنل بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Graham (computer programmer)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
چیپینق نورتون، آکسفوردشر
چیپینق نورتون، آکسفوردشر (اینگیلیسی‌جه: Chipping Norton) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 6337 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
تدی قایقر
تدی قایقر (اینگیلیسجه: Teddy Geiger) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. تدی قایقر ۱۶ سپتامبر ۱۹۸۸ ‏ تاریخینده راچستر، نیویورک شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۹ اوردیبهشت
۱۹ اوردیبهشت، ایران تقویمینده ایلین ۵۰-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۳۱۵ گۆن (نورمال ایل) یا ۳۱۶ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
ماپیلایورانی
ماپیلایورانی(اینگیلیسجه:Mappilaiurani) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کاتسپرووو
کاتسپرووو (لهیستانجا: Kacprowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kacprowo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
استورنو
استورنو (ایتالیاجا: Sturno) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۶۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 3250 نفر ایمیش.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sturno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ارل موترتیس
ارل موترتیس (Earl Muetterties) بیلیم اینسان. ۲۳ ژوئن ۱۹۲۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۲ ژانویه ۱۹۸۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ارل موترتیس نورت‌وسترن بیلیم‌یوردو,دا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Earl Muetterties»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نیروانا (موزیک قروپو)
بندانگشتی|سول|کورت کوباین و کریست نوووسلیچ ام‌تی‌وی موزیک اؤدوللری تؤرنینده نیروانا (اینگیلیسجه. Nirvana) بیر آمریکا راک موزیک قروپو ایدی، کورت کوباین (گیتاریست) و کریست نوووسلیچ، ۱۹۸۷-نجی ایل واشینقتون ایالتی‌نین آبردین شهرینده قوردولار. ۱۹۹۰-نجی ایلده دایو قروهل (درامر) اونلارا قوشولاندان سوْنرا، قروپ بؤیوک باشاریلار الده ائدیب شؤهرت قازاندی. بۇ قروپ تکجه ۳ استودیو آلبومو یاییملاماغا باخمایاراق، آلترناتیو راک موسیقی‌سی ساحه‌سینه بؤیوک ائتکی بوراخدی. بۇ قروپون چالیشماسی ۱۹۹۴-نجو ایلده کورت کوباینین ۲۷ یاشیندا اؤزونو اؤلدورمه‌سینه گؤره سوْنا چاتدی. بندانگشتی|سول|نیروانا قروپونون لوْقوسو
قیشلاق قارادره كوهول قیشلاق فورصت
قيشلاق قارا دره كوهول قيشلاق فورصت كندي بیله سووار بولگه سینين قیشلاق دشت بولومو و دوغو قیشلاق قصبه سینده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 73 نفر اهالي سي وار.
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین كندلری
تولچزتر، مریلند
تولچزتر (اینگیلیسجه: Tolchester, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۲۹ نفر ایدی.
هری اسوپستون
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۸۵۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کورینتیان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فوتبال قولرلری
دل وود
دل وود (اینگیلیسجه: Del Wood) آمریکالی موسیقیچی - کانتری موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دل وود ۲۲ فوریه ۱۹۲۰ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۰۳ اوْکتوبر ۱۹۸۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تولچزتر، مریلند
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
لابان تی. مور
'''لابان تی. مور''' (اینگیلیسجه: Laban T. Moore) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۲۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۲ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کتلتسبورق، کنتاکی دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پی‌پی‌کی
پی‌پی‌کی (اینگیلیسجه: PPK) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سورعتلنمه و قضاء
سورعتلنمه و قضاء (Hustle & Flow, Hustle & Flow, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی دی‌جی کوالز، تراجی پی. هنسون، تارین منینق، آنتونی اندرسون، ترنس هاوارد جانلاندیریب.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۰۵-جی ایلین فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:موستقیل آمریکا بیرلشمیش ایالتلری فیلملری بؤلمه:کریق برورونون فیلملری
دوکتور
دۆکتور یا دوْکتوْر بو موریدلره ایشاره ائده بیلر:
۱۸۹۴-جو ایلده سوئد
بۇ مقاله ۱۸۹۴-جو ایلینده سوئده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قووینداپورام, تانجاوور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۸۷۸-جی ایلده اوسترالیا
بۇ مقاله ۱۸۷۸-جی ایلینده اوسترالیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
دؤولت
Governors of the Australian colonies:
اؤلوملر
بؤلمه:۱۸۷۸-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:۱۸۷۸-جی ایلده اوستورالیا
برانکو ایوانکوویچ
برانکو ایوانکوویچ ( دوغوم ۲۸ فوریه ۱۹۵۴) بیر کوروات فوتبال مشقچی‌سی دیر و ایندی سعودی عربیستانین الاهلی فوتبال کولوبونون باش مشقچی‌سی دیر. ایوانکوویچ ۲۰۱۵ دن ۲۰۱۹ جان ایراندا پرسپولیسین باش مشقچی سی اولوب دور. همچنین ۲۰۰۲ دن ۲۰۰۶ جان ایران میلی فوتبال تیمینین باش مشقجی‌سی اولوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بؤلمه:وارازدین کولوبونون اویونچولاری
بؤلمه:ایرانداکی کوروواتی غوربتچیلر
بؤلمه:چینده‌کی کوروواتی غوربتچیلر
بؤلمه:ایماراتداکی کوروواتی غوربتچیلر
آکیاک، آلاسکا
آکیاک، آلاسکا (Akiak) آمریکانین آلاسکا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸٫۰۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۴۶ نفر  دیر. آکیاک دنیز سئوییه‌سیندن ۴ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آلاسکا شهرلری
بستنیا، کالیفورنیا
بستنیا، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Bostonia, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۵۳۷۹ نفر ایمیش و ۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bostonia, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قیشلاق خان گلدی آغام اوغلان
قيشلاق خان گلدي آغام اوغلان كندي بیله سووار بولگه سینين قیشلاق دشت بولومو و دوغو قیشلاق قصبه سینده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 18 نفر اهالي سي وار.
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین كندلری
مارکو مریتس
مارکو مریتس (اینگیلیسجه: Marko Meerits) ایستونیتلی فوتبال اوْیونچوسو. ایستونی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
جوزف ای. رایت
'''جوزف ای. رایت''' (اینگیلیسجه:Joseph A Wright) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو. واشینقتن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
جرملی لندن
جرملی لندن (اینگیلیسجه: Jeremy London) آمریکالی اوْیونچو. ۷ نوْوامبر ۱۹۷۲ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1991–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jeremy London»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
قورکا-پوکرووسکایا، وولوقدا اوبلاستی
قورکا-پوکرووسکایا، وولوقدا اوبلاستی (Gorka-Pokrovskaya, Staroselskoye Rural Settlement, Vologodsky District, Vologda Oblast Горка-Покровская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ایون، ایووا
ایون (اینگیلیسجه: Ion, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۵۵ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۵۷-جی ایلده هیندوستان
بۇ مقاله ۱۹۵۷-جی ایلینده هیندوستاندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
کاتسپرووک
کاتسپرووک (لهیستانجا: Kacprówek) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kacprówek»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تلنیتسه (وستی ناد لابم)
تلنیتسه (وستی ناد لابم) (چک‌جا: Telnice (Ústí nad Labem District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۴۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۴۵ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Telnice (Ústí nad Labem District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
برادبوری، کالیفورنیا
برادبوری (اینگیلیسجه: Bradbury, California) آمریکانین کالیفورنیا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۵۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۰۸۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:کالیفورنیا شهرلری بؤلمه:آمریکا شهرلری
یوخاری چوبانلی (سالماس )
یوخاری چوبانلی (فارسجا،  چوبانلوی علیا) - غربی آذربایجان اوستانی‌‌ نین ‌سالماس بؤلگه‌سی‌ نین مرکزی بؤلومو نون لکیستان قصبه‌سی نده یئرلشن کند.
اهالیسی
۱۳۸۵ -جی ایل نوفوس ساییمینا اساساً کندده ۱۷۰نفر (۴۱ عاییله) یاشاییر.
اتیمولوژی
پروفسور بهارلی‌نین یازدیغینا گؤره چوبانلی‌لار اصلینده اوغوزلارین چپنی طایفاسیندان اولوب آذربایجان جومهوریتی نده خان‌چوبان آدی ایله تانینیرلار.
اتک‌یازی‌لار
بؤلمه:سالماس بؤلگه‌سی بؤلمه:سالماس بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
یئر ایمپیراتورلوغو
قایناقلار
بؤلمه:رومان کیتابلاری
پتر مور
پتر مور (Peter B. Moore; October 15, 1939 – ) آمریکالی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
ایستاروزولدووو
ایستاروزولدووو (Starosoldovo Старосолдово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
مایکل ساک
مایکل ساک (اینگیلیسجه: Michael Sak) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. بریقم یانق و یوتا ایالتی بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:قرندرپیدز، میشیقان سیاستچیلری
والی
حاکیم یا دا والی — اورتا عصرلر ده دوغو مملیکت‌لرینده ویلایت حاکیمی (نائییبی). ۵–جی میلادی یوز ایلده خان و خاقان تامانی‌دان تعیین‌لنیب، ویلایتین موطلق قودرتی ساییلیردی. تاریخ‌ده والی و یا حاکیم، بعضاً نائیب‌السلطنه عونوانی‌نین یئرینه ده ایشلنیب‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:لقب‌لر
آپر سانتن ویلج، آریزونا
آپر سانتن ویلج، آریزونا (اینگیلیسجه:Upper Santan Village, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۵۸ نفر ایمیش و ۱۸٫۲۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و آریزونا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Upper Santan Village, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پل غلیونجی
پل غلیونجی (Paul Ghalioungui) میصرianلی بیلیم اینسانی. پل غلیونجی قاهیره بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. درمان یوخسا داوا پروفوسوریدی یا دا طیب بیلیمی.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Ghalioungui»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
بمبرکه، بنین
بمبرکه، بنین (اینگیلیسیجه: Bembèrèkè) بنین اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۴۴۹ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۳۱۱۰۱ نفردیر و ۳۳۴۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
آکوشنت، ماساچوست
آکوشنت (اینگیلیسجه: Acushnet, Massachusetts) آمریکانین ماساچوست ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۰۳۰۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آکوشنت، ماساچوست بؤلمه:آمریکا شهرلری
چنلویو، تکزاس
چنلویو، تکزاس (Channelview, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.6 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 38289 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
فرانکلین، نبراسکا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Franklin, Nebraska»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:نبراسکا ایالتین شهرلری
چیپینق کمپدن
چیپینق کمپدن (اینگیلیسی‌جه: Chipping Campden) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 2288 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
۱۸۸۴-جو ایلده برزیل
بۇ مقاله ۱۸۸۴-جو ایلینده برزیلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۴-جو ایلده برزیل بؤلمه:۱۸۸۴-جو ایلده اؤلکه‌لر
اوران، میزوری
اوران، میزوری (اینگیلیسجه:Oran, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۹۴ نفر ایمیش و ۲٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۰۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oran, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
صومعه‌سرا بؤلگه‌سی
صومعه‌سرا بؤلگه‌سی ، ایرانین گیلان اوستانی ندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی صومعه‌سرا شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۱۳۰٫۸۰۲ نفر جمعیتی واردیر.
ایداری بؤلونوش
شهرها: صومعه‌سرا شهرها: مرجقل (تولم شهر)
شهرها: گوراب زرمیخ
قایناقلار
بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری بؤلمه:صومعه‌سرا بؤلگه‌سی
نائوهیتو فوجیکی
نائوهیتو فوجیکی (اینگیلیسجه: Naohito Fujiki) ژاپونلی اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، جی پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. نائوهیتو فوجیکی ۱۹ ژوئیه ۱۹۷۲ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
سولطانپور, فیلاور
سولطانپور, فیلاور (اینگیلیسجه:Sultanpur, Phillaur) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
نائوهیتو فوجیکی
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سولطانپور, فیلاور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
هوارد دیتز
هوارد دیتز (اینگیلیسجه: Howard Dietz) شارکی یازیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. هوارد دیتز ۸ سپتامبر ۱۸۹۶ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۳۰ ژوئیه ۱۹۸۳ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
كبوتری(اندیمشک)
كبوتری (فارسجا: كبوتری), کندی خوزیستان اوستانینین اندیمشک بؤلگه‌سینین، الوارگرمسیرئ بؤلومو و  قیلاب قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
كبوتری کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
نوفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 24 نفر اهالیسی و 5 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 12 نفری کیشی و 12 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 16 نفری ساوادلی و 7 نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:اندیمشک بؤلگه‌سی‌نین کندلری
قیشلاق قارادره ایسمی خان آزادخان
قيشلاق قارادره ايسمي خان آزاد خان كندي بیله سووار بولگه سینين قیشلاق دشت بولومو و دوغو قیشلاق قصبه سینده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 20 نفر اهالي سي وار.
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین كندلری
آلکانار
آلکانار (ایسپانجا: Alguazas) Alcanar ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و تاراقونا اوستانینده یئرلشیب. ۷۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۴۷٫۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۹۶۳۷ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alcanar»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
سن تئودورو
سن تئودورو (ایتالیاجا: San Teodoro, Sardinia) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۵۶۵ نفر ایمیش. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Teodoro, Sardinia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
تیجارت حوقوقو
سیفته -چَک-برات-حواله و چوخلو تیجارت سندلری و دولت بانکاسی و مالیات و تاجیرلرین ایشلرینه چوخلو یاساق و دایاق یارادیب. آل وئر ایشلرینده ساتانلار و آلانلارین یاساق ایشلرین بیلیندیریب و آلانلارین حقین قوروب.
سهام بازاری خصوصی سهامی شیرکتلر و عمومی سهامی شیرکتلر تشکیلاتی و اساس نامه سی و سهام بازاریندا بورس و مالی ورقه لرین ساتیش و آلیش ایشلرین، دؤولت، مرکزی بانک، بانکلار، بورس و سهام ایشلری بیلینیر.
تیجارت قانونو بو ایشلرده چوخ گوجلو یاساقلار یارادماق اۆچون قورولوب.
قایناقلار
بؤلمه:قانون
نائیب‌السلطنه
نائیب‌السلطنه — بیر مقامی‌ایدی کی افشار و قاجار دؤنمینده بعضی شاهزاده لره و یا بعضی سارای اهالی‌سینه وئریریلدی. نائیب‌السلطنه شاه موسافیرته گدنده و یا هر دلیله گؤره شاه حاضیر اوْلمایاندا، حاکیم و تام‌الاختیار ساییلیردی. نائیب‌السلطنه عۆمومی تعریفی: پادیشاه یوْخلۇغۇ و یا آزیاشلیغی دؤورۆنده دؤولت باشچی‌سی فونکسیاسینی یئرینه یئتیرن شخص (نائیب‌السلطنه / regent) و یا کوللگیال اورقان (نائیب‌السلطنه شوراسی).
قایناقلار
بؤلمه:لقب‌لر
تام لاندن
تام لاندن (اینگیلیسجه: Tom London) آمریکالی اوْیونچو. ۲۴ آقوست ۱۸۸۹ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۰۵ دسامبر ۱۹۶۳ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tom London»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
محمدرضا آگاهی
محمدرضا آگاهی ( 1809- 1874) — اؤزبک یازیچیسی، تاریخچیسی و ترجومه‌چیسی.
حیاتی
محمدرضا آگاهی 1809-جو ایلده خیوه‌ ده آنادان اولموش و 1874-جو ایلده خیوه‌ده وفات ائدیب.
یارادیجیلیغی
محمدرضا آگاهی «ریاض الدوله» («خئیرخاهلیق باغلاری»)، «زبدة التواریخ» («تاریخین قایماغی»)، «ججامع الواقعات السلطانی» («سولطان حادیثه لرینین مجموعسو»)، «گلشن دؤولت» («سادت گولشه‌نی») و «شاهد الإقبال» («ایقبال شاهیدی») آدلی اثرلرین مؤلیفیدیر.
مونیس آگاهی نین قارداشی اوغلو محمدرضا "آگاهی تاریخی" آدلی اثرله اونون فعالییتلرینی داوام ائتدیرمیش و اثری بیتیرمیشدیر. مونیس و آگاهی تاریخی حادیثه لری آنلاتماقدا بیر طرفه یاخینلاشمیش اولسالار بئله، یئنه تورکمنلرین تاریخینی اؤیرنمکده ان قییمتلی اثرلردن بیری اولماغی حاق قازانمیشدیر.
هری جی. وارن
'''هری جی. وارن''' (اینگیلیسجه:Harry J Warren) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. دوغو لیورپول شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:دوغو لیورپول ، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
یوسف احمد
یوسف احمد (اینگیلیسجه: Yusef Ahmed) (دوْغوم:October 14, 1988 مدینه) بیر فوتبالیست. الشمال ایدمان کولوبو و قطر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اندونزی بیلیم‌یوردو
اندونزی بیلیم‌یوردو (University of Indonesia, ، جامعة إندونيسيا)اندونزینین دئپوک, باتی جاوه, اندونزی شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Indonesia
سنی دئییرلر (جدل)
سنی دئییرلر (سنی دئییرلر منی دئییرلر ): اینترنتده و ایجتماعی صفحه‌لرده بیر نئچه گون عرضینده مئم اولموش، آذربایجان دیللینده ایفا ائدیلن گونئی آذربایجان ماهنیسی.
بیر شاد موسیقی و اؤیناماقدیر. بو اوخوماق اورمو گؤلونون قوروماسینا جدل یارادیب. موعنی ابراهیم علیزاده اورمیه شهرینده تؤی مراسیمنده اوخودو و اینستاقرامدا چوخلوجا یاییلدی و بوتون یازیلملاردا و مجازی دونیادا پایلاشدی. بو جدل اورمو گؤلونون قوروماسینا باشدا بیر شعر آنلام ائدیر و شاد ماهنی و موسیقی ایله دیر.
موغنی علیرضا شریفزاده‌نین یئنی تقدیم ائتدیگی "سنی دئییرلر" ماهنیسی ایراندا یاشایان تورکلرین بؤیوک ماراغینا سبب اولموشدور. ماهنیدا گونئی آذربایجانین اورمیه شهری و اورمیه گؤلو وصف ائدیلیر. اونلار بو ماهنینین صدالاری آلتیندا کوچه‌ده، آوتوموبیل یولوندا رقص ائدیرلر. گنجلر داها سونرا لئنته آلینان گؤرونتولری سوسیال شبکه‌لرده پایلاشیبلار. بو ماهنی "فئیسبوک" ،"یوتیوب" و "اینستاقرام"دا قیسا مودتده پوپولیارلاشیب و بؤیوک ماراغا سبب اولوب. بعضی ایستیفاده‌چیلر بو هشتقدن ایستیفاده ائده‌رک رسمیلره قارشی اعتیراضلارینی دا بیلدیریرلر.
گونئیلی گنجلرین بو فلئشموبو اورمیه گؤلونون قورودولماسی و ایران رژیمینین سربست توپلاشماق آزادلیغینین محدودلاشدیریلماسینا اعتیراض کیمی مئیدانا چیخیب.
قایناق
بؤلمه:موسیقی بؤلمه:ایجتماعی جدل
یارپاق (درگی)
یارپاق ایواز طاهانین ایراندا یاییم‌لادیفی قزئتین آدی‌دیر. تام آذربایجان تورکجه‌سینده چیخان. قزئتین نشری 2011-جی ایلین باشلانغیجیندا ایران دؤولتی‌نین امریله دایاندیریلدی.البته گونئی آذربایجانین 2006-جی ایل مای حادیثه‌لری آردینجا باش‌یازار و بعضی امکداش‌لارین حبس اولماسیندان سونرا، قزئتین آردیجیل چیخماق ایمکانی یوخ ایدی.
يارپاق قزئتي 2004-جو ايلين اورتالاريندان آرديجيل اولاراق چيخماغا باشلادي. بو، تام آذربايجان ديلينده، 12 صحيفه ده، گؤزل ترتيبات‌لا چيخان موستقيل قزئت ایدی. قزئت آذربايجانلي‌لار، قاشقاي‌لار، خوراسان و خلج تورک‌لري ياشايان بؤلگه‌لرده ياييليردي. " يارپاق"ين مرکزي اوفيسي تهراندا يئرلشيردي، آمّا اونون ماتئريال‌لاري‌نين بؤيوک بؤلومو تبريز، اردبيل، اورمو و باکيدا حاضيرلانير، سون مقامدا اينتئرنئت واسيطه‌سيله بيربيرينه جالانيردي. قزئتده عوموميتله، آذربايجان مدنيتي، ديلي و آذربايجان تورکجه‌سي‌نين تدريسي و تبليغي ايله مشغول اولان درنک‌لر 4 صحيفه‌ده ايشيقلانديريليردي. بير صحيفه شعره، بير صحيفه  ايسه بديعي نثره آيريليردي. بير صحيفه‌ليک ساتيرا، يومور و کاريکاتورا گئدير، بير صحيفه ده ايسه تورک دونياسينا عاييد بللی مؤوضوع آيري-آيري بوجاقدان آراشديريليردی. تام 4 صحيفه ده ايسه هومانيتار علم‌لر، فلسفه و تنقيده يئر وئريليردي. "جاهان" ژورنالي‌نين گؤره بيلمه‌ديیي ايش‌لردن بيري پست‌مدرنيزمين ادبياتدا تطبيقي ايدي. سؤز يوخدور کي، پست‌مدرنيزم، فلسفه‌دن اؤنجه معمارليقدا ياراندي. سونرالار بو تئرمينین نظري کؤک‌لري ادبياتدا دا آختاريلماغا باشلادي. يارپاق′دا بو مفکوره‌نين ادبياتدا ياييلماسينا زمين ياراتماق اۆچون دونيا اوزره بو دوشونجه طرزينده يازيلميش اثرلره يئر وئريريليردي. آنجاق بو، پلان‌لي و گئنيش اؤلچوده گؤرولموش بير ايش دئييلدي. واختييله گونئي آذربايجانلي اوخوجونون اؤز ديلينده فلسفي ماتئريال‌لرالا تانيش‌لیق سويه‌سيني نظره آلاراق يارپاق بو چاتيشمامازليغي آرادان قالديرماق ايسته‌ييردي
اوسته ليک، يارپاق غئيري-سياسي بير قزئت اولساق دا، سيياستين مدنيت اوزرينده بوراخديغي تاثيري قولاق‌آردينا وورماغي به‌يه‌نمه‌دي. سياست چونکي گونئيين سياياسي دورومو نظره آلينديقدا مدني-ايجتيماعي بير قزئت موعين بير ايجتيماعي بوجاقدان آدي‌چکيلن قايدالارا توخونمالي‌دير. چونکي ايسته‌نيلن سياسي حاديثه آنجاق بيزيم گومان ائتديیيميز ايستيقامتده دئييل، چوخ‌اؤلچولو بير بيچيمده گليشير. اولايلارين بئله گليشمه‌سي اورا گتيريب چيخارير کي، یالنیز بيلگين‌لر، يازيچي‌لار، شاعيرلر و اينجه‌صنعت خاديم‌لري دئییل، حتتا سياستچي‌لر ده تاريخ آراباسي‌نين تکرلري آلتيندا قابيرغالاري‌نين سينديغيني گؤرورلر. بئله بير آندا منليیي دانيليب اونودولموش خالق‌لار اؤز پاي‌لاريني اورتاشرقين کئچميشينه جالانميش سولغون خاطيره‌لرده دئييل، وارليق‌لاريني قورويا بيله‌جک سياسي، ايجتيماعي و مدني قورولوش‌لاردا آختاريرلار. اونلار حاقلي اولاراق گومان ائديرلر کي، سؤز، ويجدان و عقيده آزادليغي آنجاق دئموکراتيک سياسي قورولوش‌لاردا گئرچکلشه بيلر. هانسي اؤلکه‌نين و يا هانسيسا بير حؤکومتين دئموکراتيک اولدوغو ايدئاسينا باخماياراق، دئموکراتيانين معياري اينسان‌لارين سؤز، ويجدان و عقيده آزادليغينا نه قده‌ر سايقي بسله‌ييب اونلاري قورودوغوندان آسيلي‌دير. بو کسکين سورونون نظري و فلسفي کؤک‌لريني آراشديرماغي يارپاق ياراديجي هئيتي اؤزونون بؤيوک بورجو سانميشدي.
بیرده باخ
بؤلمه:درگی بؤلمه:آذربایجان تورکجه‌سینده درگی
لینا اسکو
لینا اسکو (اینگیلیسجه: Lina Esco) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lina Esco»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
تسمولاس
تسمولاس (لهیستانجا: Cmolas) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودکارپاتسکیه اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 3000 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cmolas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جان ایچ. قراهام
'''جان ایچ. قراهام''' (اینگیلیسجه: John H. Graham) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۳۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
عبدالله خان شیبانی (۲)
بندانگشتی|عبدالله خان شیبانی دن بیر شکیل. ایکینجی عبدالله خان شئیبانی (1533 - 1598) — شئیبانیلر سولاله‌سیندن بوخارا حاکیمیدیر.
یاشامی
عبدالله بن ایسکندر بن ابوالخیردیر. 1533-جو ایلده آفؤرینکندده دوغولدو. دوغولدوغو زامان آتاسی ایسکندر خان، دوعاسینی آلماق اۆچون بؤیوک عالیم عبیدالله احرار ین طلبه‌سی و زامانین عالیمی خاجه قاسیم کاشانییه گؤتوردو. خواجه کاشانی، عبدالله خانین صالیح بیر شخص اولماسی اۆچون دوعا ائتدیکتن سونرا؛ "بو اوشاق، ایره‌لیده بؤیوک بیر سولطان اولاجاق" دئدی و بئلینده‌کی دوه توکوندن هؤرولموش اولان قورشاغینی چیخاریب، عبدالله خانا ساریدی. اونون، عالیملر الینده تربییه ائدیلمه‌سینی تؤوصییه ائتدی.
عاغلی و ذکاسینین چوخلوغو، اوستون قابیلییتی ایله دؤورون قییمتلی عالیملریندن درس آلاراق چوخ یاخشی بیر شکیلده یئتیشدیریلدی. قرآن کریم ی، عقلی و نقلی علملری و دؤولت ایداره‌سینی چوخ موکممل اؤیرندی.
سیاسته آتانماسی
آتاسی‌نین، دؤولت ارکانینین، عالیملرین و چئوره‌سینین تقدیرینی قازاندی. ایسکندر خان، اوغلو عبدالله ا چوخ اعتیماد ائتدیگیندن، شاهزاده‌لیگینده دؤولت ایداره‌سییله وظیفه‌لندیردی. آتاسی طرفیندن کرمینه بؤلگه‌سینه والی اولاراق تعیین ائدیلینجه، ایداره‌چیلیکده‌کی قابیلییتینی اورتایا قویدو. بو بؤلگه‌ده ایلک ایشی، تورپاقلارینا هوجوم ائدن چئوره بیلیکلرین هوجوملارینی اؤنله‌مک اولدو. داشکند و سمرقند حاکیملرینه قارشی موباریزه ائتدی. اونلاری تاثیرسیز حالا گتیردی. بوخارا و شهری‌سبز ایستیقامتینده سفرلر ائتدی. بو سفرلرده تورپاقلارینین بیر قیسمینی ایتیرمه‌سینه رغمن، موجادله‌نی بوراخمادی. 1556-جی ایلده داشکند حاکیمی نوروز احمد خان وفات ائتدی. یئرینه پیرمحمد خان حؤکمدار اولدو. عبدالله خان اونون تجروبه‌سیزلیگیندن ایستیفاده ائدیب ایتیردیگی تورپاقلاری گئری آلدی. یئنیدن اله کئچیردیگی کرمینه شهرینده یاشایان و زامانین بؤیوک عالیملریندن اولان خواجه قاسیم کاشانی، عبدالله خانی چوخ سئویردی. خاجه قاسیم کاشانی، کرمینه‌یه گلمک اۆچون یولا چیخان عبدالله خانی قارشیلامایا چیخدی. او موبارک ذاتین اونو قارشیلاماسینا قارشی، عبدالله خان دا تواز اوس اوندان باشلیغینی آتیب بوینونا بیر ایپ کئچیردی. ایپی ده سوواریلریندن بیرینین الینه وئریب چکدیره‌رک، کرمینه‌یه دوغرو گلدی. اونون بو حالینی گؤرن خاجه قاسیم کاشانی چوخ موتاثیر اولدو. اونا اؤز خیرقه‌سینی گئیدیردی و مووففقییتی اۆچون دوعا ائتدی. عبدالله خان، 1557-جی ایلین ایلک‌باهاریندا بوخارانی آلیب، پایتاخت ائتدی. آتاسی، مملکتین ایداره‌سینی عبدالله خانا بوراخدی. آتاسینین وفاتینا قدر، اون اوچ ایل اونون آدینا اؤلکه‌نی ایداره ائتدی. آتاسی‌نین وفاتیندان سونرا عبدالله خان، اؤلکه تورپاقلارینی، قوزئی تورکیستانا قدر گنیشلتدی. اونون حاکیم اولماسی ایله بو بؤلگه‌لرده‌کی خالق، صولح و سالاماتلیغا قوووشدو. عبدالله خان 1561-جی ایلده بوتون اؤزبکلرین حؤکمداری اعلان اولوندو.
سیاست عرصه‌سینده
اؤزبک سولطانی عبدالله خان و عثمانلی سولطانلاری، شرقی و قربی تورکلوگو ایله اهل-ای سوننت موسلمانلاری بیر-بیریندن آییران صفویلری اورتادان قالدیرماق ایسته‌دیلر. دؤورون ان موکممل سیلاح و تئکنیکاسینا صاحیب اولان عثمانلیلار، اؤزبکلره آتشلی سیلاحلار، تئکنیکی آلت و ادوات ایله بونلاری ایشلده‌جک موتخصیص گؤندردیلر. عبدالله خانین عثمانلیلاردان آلدیغی تئکنیکی یاردیم، اؤزبکلرین حاکیمییتینی قوووتلندیردی. بو یاردیملارلا صفویلر، روسلارا و عوصیانچیلارا قارشی داها دا اوستون دوروما کئچدی. عبدالله خان، دؤولت و حاکیمییتینی قوووتلندیریب، ایسلامییتی یایماق اۆچون، ماددی قوووه‌لرین یانیندا معنوی قوووه‌لری ده سفربر ائتدی. بیر چوخ اؤولییا و عالیم یئتیشتیرن ماوراءالنهر و تورکیستان داکی آللاه آداملارینین یاردیملارییلا، ایسلامییتی یاییب اهل سوننت اعتیقادینی قوووتلندیرمه‌یه چالیشدی. بوگون بئله نورمال حیات سورمه‌یه موساعید اولمایان سیبیر، بوخارا و خوارزم دن آلپرنلر (درویش غازیلر)، ایسلامییتی آنلاتماغا گئتدیلر. عبدالله خان، عیصیان و ساپیقلیقدان دؤنمه‌یه‌نلره قارشی، اؤنجه نصیحتچی گؤندریر، اؤیود دینله‌مه‌ییب ده عیصیان، خیانت و ساپیقلیقدا ایصرار ائدنلر اوزرینه ده، قوشون چکیردی. 1587 (ه. 996) ایلینده، داشکند عیصیانینی باسدیریدی. بدخشان، خوراسان، گیلان و خوارزم ی ضبط ائتدی. دوغو تورکیستانا سفر ترتیب اده‌رک، کاشغر و یارکند ده‌کی عاصیلری جزالاندیریپ، موقاومت ماحاللرینی تخریب ائتدی.
یامنیتسه (چک)
یامنیتسه (چک) (چک‌جا: Jamnice, Czech Republic) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
عبدالله خان شیبانی (۲)
سیاست عرصه‌سینده
عبدالله خان، عثمانلی و بابورلولر ایله ایتتیفاکی، نتیجه‌سینده، صافویلره و روسلارا کارشی دستانلاشان موجادله‌لر وئردی. چوخ خئییرلی نتیجه‌لر آلیندی. دوغو و باتی ایسلام عالمینی بیرلشدیرمک، صفوی-ایران انگه‌لینی آشماق و روسلارین آسیایا یاییلماسینی اؤنله‌مک اۆچون، دون-وولگا کانالینی آچمایا تشببوث ادیلدی. بو کاناللا عثمانلیلار، دون و وولگا نهیرلری واسیطه‌سییله خزر دنیزی نه چاتماق و آسیاداکی اهل-ای سوننت اعتیقادینداکی تورکلر ایله داها یاخین موناسبت قورماق ایسته‌ییردیلر. عبدالله خان، 1587 (ه. 996) سنه‌سینده عثمانلیلارا ائلچی گؤندره‌رک، اژدرخان دا دنیلن آستیرخان خانلیغی اراضی‌سینه سفر ترتیپلنمه‌سینی ایسته‌دی. عثمانلیلار، اژدرخان و کازان سفری اولاراق بیلینن سفرلر دوزنله‌دیلر. عبدالله خان ایسه، روسلارین؛ آستیرخان و خزر دنیزینده‌کی فعالییتلرییله، اورتا آسیایا یاییلما تشببوثو ایله جیدی شکیلده ایلگیلندی. تابیل داکی کوچوم خان ا ماددی و معنوی یاردیمدا بولوندو. باشقوردیستان داکی نوگایلی اوروس میرزایا دا کوللییتلی میقداردا کؤمک ائتدی. روس علیهداری فعالییتلری باشلاتدی. روسلارین، داها اون‌آلتینجی عصرین سونلاریندا اورتا آسیادا گؤرونمه‌سی‌نین اؤنونه کئچدی.
یامنیتسه (چک)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
عبدالله خان شیبانی (۲)
سیاست عرصه‌سینده
عبدالله خان، ایدیل نهری نین دوغوسونداکی بوتون مملکتلری، تورکیستانی نوفوذو آلتینا آلدی. عالیملره و اولییایا حؤرمت و سایقیدا هیچ قوصور اتمه‌ین عبدالله خان، ساواشا چیخمادان اؤنجه اونلارا دانیشیر، اویقون گؤرولمه‌ین ایشی گؤرمزدی.
یامنیتسه (چک)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jamnice, Czech Republic»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پل بویر
پل بویر (Paul D. Boyer) آمریکالی بیلیم اینسانی. پل بویر بریقم یانق بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
یامنیتسه (چک)
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
عبدالله خان شیبانی (۲)
صفویلرله مناسبتی
یینه بؤیله بیر صفر باشلانغیجیندا حاضیرلیقلارینی گؤروب، صفویلره ساواش آچمانین جایز اولوپ اولمادیغینی عالیملردن سوروشدو. زامانین و داها سونراسینین بویوک عالیمی، احمد فاروقی سرهندی، مشهور "ردّ روافض" ریساله‌سینی یازاراق، عبدالله خانا گؤندردی. ایمام ربانی، ریساله ایله بیرلیکده گؤندردیغی مکتوبوندا؛ "بونو ایراندا شاه عباس صفوی‌ یه گؤسترین! قبول ائدرسه نه یاخشی، ائتمزسه اونونلا ساواش جایز اولور" بویوردو.
پل بویر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul D. Boyer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
عبدالله خان شیبانی (۲)
صفویلرله مناسبتی
شاه عباس اونون مذهب دییشمه تکلیفینی قبول ائتمه‌دی. عبدالله خان، عثمانلی سرداری فرهاد پاشا نین، ایرانین باتیسیندا قاراباغ، گنجه و اطرافیندا باشاریلی فتحلر ائتمه‌سنیدن فایدالاندی. صفویلر اوزرینه، دوغو طرفدن ساواش آچدی و 1588 (ه. 997) سنه‌سینده هرات ی فتح ائتدی.
یامنیتسه (چک)
قایناق‌لار
Jamnice, Czech Republic
پل بویر
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
عبدالله خان شیبانی (۲)
صفویلرله مناسبتی
اؤزو، نیشاپور، سبزوار ایله دیگر شهیر و قالالاری فتح ائدرکن، اوغلو عبدالمؤمن ده، ایرانین مشهد، و داها بعضی مهم شهرلرینی آلدی. 1594 (ه. 1003) ایلی باشیندا ایستانبولا بیر ائلچی گؤندریب، موفقیتلرینی مسلمانلار خلیفه‌سی ساییلان، عثمانلی سولطانینا عرض ائتدی.
اوغلونون ایطاعتسیزلیگی
بو ساواشلاردان سونرا، عبدالله خان، اوغلو عبدالمؤمنی، اؤز یرینه تخته واریث ائتدی. بو اوزدن اونا خان عنوانینی وئردی. باباسی‌نین، اؤزونه قارشی یاخشیلیقلارینا راغمن، موحاربه میدانلاریندا قازاندیغی ظفرلر اونو آلداتدی. بوتون شئیبانیلری اؤز امری آلتیندا توپلاما هوه‌سینه قاپیلدی. بو اوزدن باباسی ایله آراسی آچیلدی.
اوغلونون ایطاعتسیزلیگیندن، عبدالله خان چوخ اوزولدو و سایریلاییب یاتاغا دوشدو. قیسا بیر سوره سونرا اوزونتوسوندن نوخوشلوغو آرتدی و 1595 (ه. 1004) سنه‌سینده، سمرقندده وفات ائتدی. 1598 سنه‌سینده وفات ائتدیگی ده ریوایت ائدیلیر. وفات اتتیغینده 62 یاشیندا ایدی. قیرخ بئش ایللیک حؤکومدارلیغینین؛ ۱۳ ایلینده باباسینین یرینه، اوتوز ایکی سنه‌سینده ده اؤز آدینا شاهلیق ائتدی.
زامانین ان مومتاز عالیملرینین الینده یئتیشن عبدالله خان، ایقتیداری بویونجا اولییالار دییاری اولان بوخارایا بیر چوخ خیدمتلر ائتدی. ایسلامییتین یاییلماسی اۆچون، سیبیریا و چوره مملکتلره رهبر عالیملر گؤندردی.
قایناق
بؤلمه:شیبانی خانلیغی بؤلمه:تورک شاعیرلر بؤلمه:تورک شاهلار بؤلمه:تورک تاریخی بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
۱۴۸۳-جو ایلده نوروژ
بۇ مقاله ۱۴۸۳-جو ایلینده نوروژده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قورباتووکا، ولادیمیر اوبلاستی
قورباتووکا، ولادیمیر اوبلاستی (Gorbatovka, Vladimir Oblast Горбатовка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
معمارلیق (دقیقلشدیرمه)
معمارلیق بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
قورباتووکا، ولادیمیر اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
مالوینیسئیسکوی
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
بیرینجی کونستانتین
بیرینجی کونستانتین یوخسا بؤیوک کونستانتین ( (دوغوم: ۲۷۲، اؤلوم: ۲۶ ژوئن ۳۳۷ (میلادی))، روم ایمپیراتورو ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:روم ایمپیراتورلاری بؤلمه:شاهلار
هاد (فیلم)
هاد (Hud, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی براندون دی وایلد، پاتریشا نیل، ملوین داقلاس، پل نیومن جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین المر برنستاین یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۳-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رومانلارینا اساسلانان فیلملر بؤلمه:مارتین ریتین فیلملری بؤلمه:ان یاخشی ایکینجی پلان نفر رولونا گؤره اوسکار اؤدولی غالیبلری‌نین چیخیش ائتدیکلری فیلملر بؤلمه:ارامونت پیکچرز فیلملری بؤلمه:آمریکانین آرشیو فیلملری
معمار (دقیقلشدیرمه)
معمار بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
ادوین مک‌میلان
ادوین مک‌میلان (Edwin McMillan; September 18, 1907 – September 7, 1991) آمریکالی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
کاتدا
کاتدا یا کدخودا یوخسا کندخودا، کند باشچیسینا دئییلیر.
قیشلاق حاج سولئیمان اكبر كرامتی
قيشلاق حاج سولئيمان اكبر كرامتي كندي بیله سووار بولگه سینين قیشلاق دشت بولومو و دوغو قیشلاق قصبه سینده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 33 نفر اهالي سي وار.
چیپینق سوبوری
چیپینق سوبوری (اینگیلیسی‌جه: Chipping Sodbury) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 5045 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
استیون نیسمیث
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
امدین
امدین (اینگیلیسیجه: Emdin) کنیا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
یارپیز (حیوان)
یارپیز بیر نوع بیتگی و حیوان آدیدیر.
قایناقلار
بؤلمه:حئیوانلار
وسترنو
وسترنو (ایتالیاجا: Vestreno) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۹۶ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vestreno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
واشی, رایقاد
واشی, رایقاد(اینگیلیسجه:Vashi, Raigad) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کیتا یاماشیتا
کیتا یاماشیتا (اینگیلیسجه: Keita Yamashita)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آشاغی چوبانلی (سالماس )
آشاغی چوبانلی (فارسجا،  چوبانلوی سفلی) -غربی آذربایجان اوستانی‌‌ نین ‌سالماس بؤلگه‌سی‌ نین مرکزی بؤلومو نون لکیستان قصبه‌سی نده یئرلشن کند.
اهالیسی
۱۳۸۵ -جی ایل نوفوس ساییمینا اساساً کندده ۱۵۹نفر (۳۵ عاییله) یاشاییر.
اتیمولوژی
پروفسور بهارلی‌نین یازدیغینا گؤره چوبانلی‌لار اصلینده اوغوزلارین چپنی طایفاسیندان اولوب آذربایجان جومهوریتی نده خان‌چوبان آدی ایله تانینیرلار.
اتک‌یازی‌لار
بؤلمه:سالماس بؤلگه‌سی بؤلمه:سالماس بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
سوبرهیفی
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
قیشلاق حاجی ساواد
قيشلاق حاجي ساواد كندي بیله سووار بولگه سینين قیشلاق دشت بولومو و دوغو قیشلاق قصبه سینده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 93 نفر اهالي سي وار.
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین كندلری
۱۸۱۷-جی ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۸۱۷-جی ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
See Years in South Africa for list of References
بؤلمه:۱۸۱۷-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره گونئی آفریقا بؤلمه:۱۸۱۷-جی ایلده گونئی آفریقا
بانیولو پیمونته
بانیولو پیمونته (ایتالیاجا: Bagnolo Piemonte) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۷۰۴ نفر ایمیش. و پیمونت اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bagnolo Piemonte»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
آق‌ملا، مفتاح‌الدین
آقملا یا آقمنلا، محمدیار اوغلو مفتاح‌الدین (۱۸۳۱-۱۸۹۵) شاعیر و معاریفچی. تاتار و قازاق و باشقورد تورکجه‌سینده اثرلر یازان عالیم.
یاشامی
بندانگشتی|آقموللانین [[سوی آغاجی]]
قایناق
بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری بؤلمه:تورک شاعیرلر بؤلمه:عالیملر بؤلمه:باشقورد شخصیت‌لری بؤلمه:باشقورد ادبیاتی بؤلمه:باشقوردلار
جان دلینی
جان دلینی (اینگیلیسجه:John Delaney (Maryland politician)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:مریلند دوغوملو ایش آداملاری بؤلمه:نیوجرسی دوغوملو ایش آداملاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:مریلند دموکراتلاری بؤلمه:نیوجرسی دموکراتلاری بؤلمه:پتوومک، مریلند دوغوملولار
یارپاق دولماسی
یارپاق دولماسی - عمومی آدی دولما اولان یئمک لرین. اوزوم یارپاغی ایستیفاده ائدیله ره ک بیشیریلن خصوصی بیر نؤوعو. یارپاق دولماسینین ترکیبی دیگر دولمالاردان بیر آز فرق لی دیر. حاقّیندا دقیق تاریخی معلومات چوخ آز اولسا دا تورک – آذربایجان مطبخینین اساس یئمک لریندن بیری دیر. بونو دولمانین آدی ثبوت ائدیر. سونرالار عثمانلی ایمپری یاسی واسیطه سی له خالق لارین مطبخینده داخیل اولموشدور. ات ایستیفاده ائتمه دن بیشیریلن نؤوع ده لی دولما و یا یالانچی دولما آدلانیر.
حاضیرلانما اوصولو
قویون اتی – 108 گرم ، دویو – 30 گرم ، باش سوغان - 20 گرم ،گؤیه رتی (کئشنیش ، شویود و نعناع) – 15 گرم ، تنک یارپاغی – 40 گرم ، قاتیق – 20 گرم ، ارینمیش یاغ – 10 گرم  ، دوز ،ایستی اوت ،دارچین.
قویون اتینین یومشاق حیصّه‌سی باش سوغانلا بیرلیکده ات چکن ماشین دان کئچیریلیر. قییمه یه دویو ، گؤیه رتی (کئشنیش ، شویود و نعناع) ، دوز ،.. ایستی اوت و بعضی حاللاردا ایسلادیلمیش نخود لپه سی قاتیلیر. تزه اوزوم یارپاقلاری قاینار سودا پؤرتولور ، دوزا قویولموش یارپاقلار ایسه یاریم حاضیر وضعیته گلینجیه دک سودا بیشیریلیر. قییمه یاخشی قاریشدیریلیر. هر یارپاغا اورتا حسابلا 25 گرم. قیمه بوکولوب قازاغا ییغیلیر، اوزه رینه سو تؤکوب حاضیر اولانا (بیر ساعات) بیشیریلیر. ستولا وئریلدیکده آیریجا قابدا قاتیق قویولور.
کوینوود، باتی ویرجینیا
کوینوود (اینگیلیسجه: Quinwood, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۶۵ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آکوورت، نیوهمپشایر
آکوورت (اینگیلیسجه: Acworth, New Hampshire) آمریکانین نیوهمپشایر ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۷۷۲ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۹۱ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آکوورت، نیوهمپشایر بؤلمه:آمریکا شهرلری
سولطانپور, پاربانی
سولطانپور, پاربانی (اینگیلیسجه:Sultanpur, Parbhani) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آتول، کانزاس
آتول (اینگیلیسجه: Athol, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۸۸ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۱ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آلاکاکت، آلاسکا
آلاکاکت، آلاسکا (Allakaket) آمریکانین آلاسکا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۱٫۷۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۵ نفر  دیر. آلاکاکت دنیز سئوییه‌سیندن ۱۲۲ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آلاسکا شهرلری
پل آدامز
پل آدامز (Paul Adams (scientist)) بریتانیالی بیلیم اینسانی. پل آدامز کمبریج بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Adams (scientist)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بوتینس، تکزاس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Botines, Texas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آوریل
آوریل (؛ )، میلادی ایلین دؤردونجو آیی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آیلار بؤلمه:آوریل
پل آدامز
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
قورکا-کوکوی
قورکا-کوکوی (Gorka-Kokuy Горка-Кокуй) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
چنینق، تکزاس
چنینق، تکزاس (Channing, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 4.9 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 363 نفر و اها‌لی سیخلیغی 138.2 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
یوخو نئجه‌دیر
یوخو نئجه‌دیر (How to Sleep, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش کومدی قیسا فیلم. ۱۹۳۵ میلادی ایلینده ۱ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۵-جی ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:نیک قریندینین فیلملری
یارموت، مئین
یارموت (اینگیلیسجه: Yarmouth, Maine) آمریکانین مئین ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۵۱۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:یارموت، مئین بؤلمه:آمریکا شهرلری
وانامی، پنسیلوانیا
وانامی، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Wanamie, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۱۲ نفر ایمیش و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wanamie, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
القاص میرزا
القاص میرزا (1515-1550) — صفوی شاهزاده‌سی، شیروان ویلایتینین به‌ی‌لربه‌یی، شاعیر.
قایناق
بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری بؤلمه:صفوی ایمپیراتورلوغو بؤلمه:تورک شاعیرلر بؤلمه:ایران تورک شاعیرلری
نوژتس-کولونقا
نوژتس-کولونقا (لهیستانجا: Nurzec-Kolonia) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
Nurzec-Koloni[[لهیستان]
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nurzec-Kolonia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آندورا
آندورا یا دا آندورا پیرنس‌لیگی، بیر کیچیک ایله باغیم‌سیز اؤلکه اولاراق، پیرنه داغ‌لاریندا و فرانسه ایله ایسپانیانین آراسیندا یئرلشیب‌دیر.
پاتلاوا
پاتلاوا(اینگیلیسجه:Pathlawa) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر.
آندورا
}}
سیاست
آندورانین حکومتی، فرانسه جومهور باشقانی ایله ایسپانیانین اورگیل اوسقوفونون آراسیندا اورتاق‌دیر.
پاتلاوا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری