cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کئیت بولن
کئیت بولن (اینگیلیسجه: Keith Bulen) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۹۲۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۹۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۹۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سمنو-ماکارووو
سمنو-ماکارووو (Semeno-Makarovo Семено-Макарово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
آلادا، بنین
آلادا، بنین (اینگیلیسیجه: Allada) بنین اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۹۱۷۷۸ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۳۸۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
والئی وییو، ایلینوی
والئی وییو (اینگیلیسجه: Valley View, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲٬۱۸۸ نفر ایدی.
آبرنانت، آلاباما
آبرنانت (اینگیلیسجه: Abernant, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کایتانال
کایتانال(اینگیلیسجه:Kaitanal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تاپشیریق (۱۹۹۶ فیلم)
تاپشیریق قیسا انیمیشن.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۹۶-جی ایلین فیلملری بؤلمه:آلمان فیلملری
مای ناکاهارا
{{Infobox person }} }} }}
مای ناکاهارا (اینگیلیسجه: Mai Nakahara) ژاپونلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. مای ناکاهارا ۲۳ فوریه ۱۹۸۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
آرک ریسورسز
آرک ریسورسز (اینگیلیسجه: ARC Resources) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت پترولیوم و نفت ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی 600 نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«ARC Resources»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
لس نابالوسییس
لس نابالوسییس (ایسپانجا: Los Navalucillos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و تولدو اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۵۶ کیلومتر موربّع دیر. ۷۴۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۶۳۶ نفر دیر.
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Los Navalucillos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
بابتا (هیندوستان)
بابتا (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Bhabhta) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
راقبی، واریک‌شایر
راقبی، واریک‌شایر (اینگیلیسی‌جه: Rugby, Warwickshire) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 70628 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
سینا قصبه‌سی
سینا قصبه‌سی دوغو آذربایجان اوستانی نین قصبه‌لریندن دیر کی ورزیقان بؤلگه سینده یئرلشیبدیر.
ونزقلو
ونزقلو (ایتالیاجا: Vanzaghello) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۱۹۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۹۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vanzaghello»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لوبک
لوبک (Lübeck) آلمانین شلسویق-هولشتاین ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۱۳ متر دنیز سئویه سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۸۵۲۳ نفر دیر. بۇ شهرین ۲۱۴٫۱۳ کیلومتر موربع ساحه سی وار.
قایناق‌لار
بؤلمه:آلمان شهرلری
پتر کروپوتکین
پتر کروپوتکین (Kropotkin) (Кропоткин) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و کراسنودار اؤلکه‌سیده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 80765 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو
ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین بؤلوم‌لریندن دیر دوغو آذربایجان اوستانیندا ایران اؤلکه‌سی‌نین قوزئی‌باتی‌سیندا.
اؤلکه بؤلمه‌لری
شهرلر: ورزیقان
اهالی‌سی
ایران آمار مرکزی‌نین نوفوس سایی‌سی اساسیندا، ورزیقان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومونون اهالی‌سی ۱۳۸۵-اینجی هیجری گونشلی ایلینده ۳۴۷۶۶ نفر ایمیش.
ائشیگ باغلانتی‌سی
مرکزی شهرستان ورزقان
قریدینزکایا، ولادیمیر اوبلاستی
قریدینزکایا، ولادیمیر اوبلاستی (Gridinskaya, Vladimir Oblast Гридинская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
پیتر جی فوس
پیتر جی فوس (Peter J. Fos) آمریکالی بیلیم اینسانی. پیتر جی فوس نیواورلئان بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری نیواورلئان بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter J. Fos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
تربتیچ (کرمریز)
تربتیچ (کرمریز) (چک‌جا: Třebětice (Kroměříž District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۸۹ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Třebětice (Kroměříž District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کاوکی (لوبوسکی)
کاوکی (لوبوسکی) (لهیستانجا: Kałki, Lubusz Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبوسکی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
آلفا یک آنتی‌تریپسین
آلفا یک آنتی‌تریپسین (آیوپاک آدی: Alpha-1-proteinase inhibitor, Alpha-1 antitrypsin, ألفا ۱-أنتيتريبسين، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
جنوبی آذربایجان مرزلری
گونئی آذربایجان سینیرلاری؛ بوگون ایران آدلی اؤلكه‌​نین سیاسی سینیرلاری ایچینده یئرله‌​شن گونئی آذربایجان سینیرلاری تاریخی آذربایجان سینیرلاریندان فرقلی دئییلدیر؛ تاریخی آذربایجانین سینیری ۳۵۲ هجری قمری و یا باشقا سؤزله دئسَك ۱۰۸۴ ایل بوندان قاباق و ایلك دری دیلینده یازیلمیش "بلعمی" تاریخینده گونئی‌دن "همدان" شهریندن توتاراق ابهَر- زنجانی كئچیب قوزئی‌ده بو گونكو آذربایجان جمهوریّتی‌نین قوزئی دوغوسوندا ( شمال شرقینده ) یئرله​‌شن داغستان مختار جمهوریّتی​نین "دربند " شهرینه قدر اوزانیردیسا بو گونده بو اراضی محدوده‌​سینده تورك دیللی و آذربایجان هویتلی انسانلار یاشاماقدادیرلار.
دئمه​‌لی سیاسی سینیرلار مختلیف تاریخی حادثه‌​لر نتیجه‌سینده دگیشیرسه ائتنیكی و فرهنگی سینیرلار اؤز سرحدلرینی ساخلاماقدادیر. طبیعی كی، قوزئی آذربایجان مستقل اولدوقدا اونون بوگونكو سیاسی سینیرلاری​دا بللی‌دیر ، بیزیم هدفیمیز گونئی آذربایجانین سینیرلارینی تعریف ائتمكدیر.
گونئی آذربایجانین سینیرلارینی تعیین ائتمك اۆچون معین فاكتورلاری نظرده آلماق لازیمدیر ، بو فاكتورلارین ان اؤنملی‌سی ائتنیك فاكتورودور.
۱۲۸۵ جی هجری شمسی ایلده مشروطه حكومتی برقرار اولدوقدان سونرا " اوستانلر و ولایتلر " قانونو اجرایا گئتدیكده ایران دؤرد اوستان و ۱۲ ولایته بؤلوندو ؛ اوستان لردن تشكیل تاپان بؤلگه‌لر بونلار ایدی:
۱- آذربایجان ۲- فارس و بنادر  ۳- خراسان و سیستان  ۴- كرمان و بلوچستان
رضاخان زامانیندا و ۱۳۱۶ جی هجری شمسی ایل ، ایران مملكتی بیرینجی‌دن توتدو اونونجویا قَدَر ۱۰ آدسیز اوستانلارا بؤلوندو ، بو بؤلگوده تبریز اۆچونجو و اورمیه دؤردونجو اوستانین مركزلری اولدو ؛ بونونلا بئله اردبیل ، زنجان ، قزوین ، همدان و ساوه شهرلری تبریز مركزلی اولان اۆچونجو اوستاندا یئرلَشیردی.
بو گونده بو اراضی‌لری تانیماق اۆچون شهرلر یوخ ، شهرلر اطرافیندا و منطقه كندلرینده یاشایانلارین دانیشدیقلاری دیل اساس توتولمالی دیر ، چونكو ائتنیكی سرحد شهرلرینده ( همدان ، اراك ، ساوه ، تهران ، كرج ، قزوین كیمی ) آسیمیلاسیون و فارسلاشما پروسسه‌سی گوجلو اولدوقدا اطراف كندلردن كؤچوب بو شهرلرده یاشایان و تورك عائیله‌لریندن دونیایا گلیب آنا دیللری یئرینه فارس دیلینده دانیشانلارین سایی گونو گوندن آرتدیقدا حقیقی ائتنیك محدوده‌سی سرحد شهرلرده بللی دئییلدیر.
منجه ۱۳۲۸-۱۳۲۹ جو هجری شمسی ایلینده ایرانین " ستاد ارتش " نشریاتی طرفیندن و ۱۰ جیلدده چاپ اولان " فرهنگ جغرافیایی ایران " ( آبادیها ) آدلی مجموعه‌نی قایناق سئچیب ۱۳۵۱ جی هجری شمسی ایل مرداد آییندا دوكتور محمود پناهیان ( تبریزی ) طرفیندن ۴ جیلدلیك " فرهنگ جغرافیایی تركان ایران زمین " آدلی خارجده چاپ اولان (۱) مجموعه نین گونئی آذربایجان اراضی سرحدلرینی تعیین ائتمكده اؤنملی رولو اولا بیلر. چونكو باشقا قایناقلارلا مقایسه اولدوقدا بو مجموعه ارتش طرفیندن حاضیرلانیب بو سیستیمده استفاده‌یه وئریلمك اۆچون یقین كی، امنیّتی جهتدن دوزگون بیلگی‌یه مالیك اولماسی اساس توتولموشدور.
بو مجموعه‌ده بللی اولان بیجار شهری‌نین ۱۳۵ ، همدان شهری‌نین ۴۵۲، اراك شهری‌نین ۳۳۴ ، ساوه شهری‌نین ۲۲۴، قزوین شهری‌نین ۴۴۱ و تهران شهری‌نین ۲۰۹ كندلرینده یاشایانلار تورك دیللی‌دیرلر ؛ بو بیر حالدادیر كی ، مركزی آذربایجان شهرلریندن اولان و تورك دیلیندن باشقا آیری بیر دیلده دانیشان كند اهالیسی اولمایان سراب شهری‌نین ۱۷۸، میانا شهری‌نین ۲۸۹ و خیاو (مشكین شهر ) شهری‌نین ۳۲۷ كندی وار.(۲)
یعنی گونئی آذربایجان اراضیسی ​نین گونئی سینیرلاری بیجار، همدان ، اراك و ساوه‌دن توتدو گونئی دوغودان تهران ، كرج ، قزوین و بو گونده اهالیسی تام تورك دیلینده دانیشان منجیل شهریندن داوام ائده‌رك شرق​دن رضوانشهر ، هشتپر - آستارا و آذربایجان جمهوریتی سینیری اولاراق غرب و شمالغرب‌دن غربی آذربایجان اوستانی‌نین سون نقطه سی توركیه - عراق سینیرلاری و شمالدان ایسه  آراز چایی ، اونون قوزئی (شمال) سرحدّی دیر.
آذربایجان تورپاقلاری هم تاریخی باخیمدان و هم ائتنیكی جهتدن گئنیش و یاپیشیقلی بیر اراضینی احتوا ائدیر. آذربایجان آدی‌نین هانسی كؤكدن و هانسی سؤزجوكدن یارانماسی مناقیشه‌سینه گیرمه‌دن دئمك اولار بو اراضی آدی ان آزی مقدونیه‌لی اسكندرین ۳۳۴ جو ایل میلاددان اؤنجه هخامنش‌لر سلسله‌سی حاكمیتینده اولان اراضی‌یه حمله ائدیب و هخامنش پادشاهی اۆچونجو داریوشو آرادان گؤتورمه‌سی ایللریندن یعنی تقریبا ۲۳۴۸ ایل بوندان اوّل تاریخده ثبت اولموشدور.
مقدونیه‌لی اسكندر او زامان پارس امپراتورلوغو آلتیندا اولان تورپاقلاری ضبط ائدیب مقدونیه امپراتورلوغو اختیارینا آلدیقدا آذربایجان حاكیمی مقدونیه‌لی اسكندره ایللیك خراج وئرمكله آذربایجانی مستقل بیر اؤلكه كیمی اداره ائتمیشدیر ؛ یعنی تاریخده ایلك دفعه اولاراق ۳۳۴ ایل میلاددان اؤنجه آذربایجان انسانی آذربایجان تورپاقلاری ایچینده مستقل بیر اؤلكه و دولت چرچیوه‌سینده اؤز آلین یازیسینا حاكیم اولموشدور.
تاریخی آذربایجان اراضی‌سی اسكندر حاكمیتیندن بو گونه كیمی مشخص بیر چرچیوه ده و معیّن بیر جغرافیادا و چوخ دگیشمه‌دن قورونوب ساخلانیلمیشدیر. اسلام حاكمیتی عرفه سینده گونئی‌دن همدان شهریندن توتوب قوزئی‌دن خَزَرلر دربندینه قدر اوزانان اراضی‌یه آذربایجان دئییلمیشدیر.
۳۵۲ هجری قمری ایلینده ایلك فارس (دری) دیلینده یازیلان "بلعمی" تاریخ كیتابیندا آذربایجان محدوده سی " خبر گشادن آذربایگان و دربند خزران "​ آدی آلتیندا بئله گؤستریلمیشدیر:
حمداله مستوفی قزوینی (۶۸۰-۷۵۰ هجری قمری) "نزهت القلوب" كیتابیندا آذربایجان محدوده‌سینی بئله یازیر:
" آذربایجان دوققوز تومان‌دیر و ایگیرمی یئددی شهری وار ، مملكتین اكثر بؤلگه‌لرینده هاوا سویوق یالنیز بعضی بؤلگه‌لرینده ملایم دیر ، اونون حدودو عراق عجم [ بوگونكو اراك ، خمین ، اصفهان منطقه لری ] ،​موغان ، گورجوستان ، ارمن و كوردوستان بؤلگه‌لرینه یاپیشیر ؛ اوزونلوغو " باكویه "دن خلخالا قَدَر ۹۵ آغاج (فرسخ) و ائنی "بجروان"دان [ آراز چایی گونئیینده و موغان بؤلگه سینده یئرله شن اسكی شهرلردن] " سیپان " [بوگونكو توركیه نین وان گؤلونون قوزئیینده] شهرینه قَدَر ۵۵ آغاج دیر. (۵)
پییترو دله واله (۱۵۸۶ - ۱۶۵۲ میلادی) ایتالیالی سیاح ، ۱۶۱۵ جی میلادی ایلیندن شاه عباس دربارینا گلمیش و ۶ ایل صفوی دربایندا قالمیشدیر ؛ او ، شاه عباس اوردوسو ایله بیرلیكده مازندراندان قزوین شهرینه گلدیكی زامان یول اوستونده "فیروز كوه" شهرینه چاتدیقدا سونرالار اؤز دوستو "م. اسكیاپینو"ا یازدیغی مكتوبوندا بئله ایضاح ائدیر:
" ... فیروز كوه مثلث شكیلده اولاراق اوچ اوستانین سینیری‌دیر ؛ یعنی اونون بیر طرفینده عراق [سیاحین منظورو عراق عجم و یا همان اراك، خمین، اصفهان منطقه سی دیر]  و باشقا طرفینده مازندران دایانیر ، اگر یانیلماسام  اسكی آذربایجان سرحدّی‌ده بورادان قزوین شهرینه طرف گئدن یولدان باشلانیر... بو یوللار چوخ اوچوروم و خطرلی‌دیر ، بو داغلیق منطقه منجه آذربایجان‌دیر و یا آذربایجان سرحدّی‌دیر ... داغلیق منطقه‌دن و چوخلو كند و قصبه‌لردن كئچندن سونرا " گیلیارد" آدلی بؤیوك بیر كنده چاتیب اوچ ساعات اورادا استراحت ائتدیك و گون چیخان كیمی داش كؤرپوسوندن " جاجرود " چایینا چاتدیق ... بالاخره ۱۰-۱۲ آغاج داها یول گئدیب چهارشنبه گونو ژوئن آیی‌نین آلتی‌سیندا [ ۱۶۱۵ میلادی ] آرغین - یورغون تهران شهرینه چاتدیق." (۶)
او سفرنامه‌سی‌نین داوامیندا و قزوین شهرینه چاتدیقدان سونرا یازیر:
"... ایتالیلارین یانلیشجا دئدیكلری " كازبین " شهری یوخ ، قزوین شهری بؤیوك شهردیر و امپراتورون پایتختی و آذربایجانین بؤیوك بیر حیصه‌سی‌دیر ..." (۷)
بو تاریخی فاكت‌دا حتی آذربایجانین جنوب شرق سینیری، بوگونكو تهران شهرینی‌ده كئچیب فیروزكوه شهرینه قدر اوزانیر ، چونكو دوكتور پناهیانین ۴ جیلدلیك " فرهنگ جغرافیایی تركان ایران زمین " كیتابیندادا تهران شهری نین ۲۰۹ كندی تورك دیللی اولدوقدان علاوه تهرانین شرق طرفینده یئرله‌شن دماوند شهری‌نینده ۲۸ كندی تورك دیللی دیر.
قایناقلار
(۱) "فرهنگ جغرافیایی تركان ایران زمین " دوكتور محمود پناهیان ، بیرینجی جیلد ، ۵ جی صحیفه ( مقدمه ) ، چاپ ایلی مرداد آیی ۱۳۵۱ هجری شمسی
(۲)"فرهنگ جغرافیایی تركان ایران زمین " دوكتور محمود پناهیان ،دؤردونجو جیلد ، ۳۷۲ - ۳۷۴ جی صحیفه ، چاپ ایلی مرداد آیی ۱۳۵۱ هجری شمسی
(۳) " دربند " ، دمیر قاپی و یا باب الابواب شهری بو گون آذربایجان جمهوریتی نین شمال شرقینده ، فدراتیو روسیه نین " داغستان " مختار جمهوریتینده یئرله شن اسكی شهرلردندیر
(۴) " آذربایجان در سیر تاریخ ایران " ، رحیم رئیس نیا ، اۆچونجو جیلد ، ص ۳۶۵ ، چاپ تاریخی ۱۳۷۹ شمسی / تاریخ نامه ، بیرینجی جیلد ، ص ۵۲۹
(۵) نزهت القلوب ، ص ۷۵ ، مؤلف : حمداله مستوفی ، " گای لیسترنج " تلاشی ایله تهراندا " دنیای كتاب " نشریاتی طرفیندن ۱۳۶۲ جی ایل نشر ائدیلمیشدیر. ضمنا هر آغاج ( فرسخ) تقریبا ۶ كیلومتردیر.
(۶) پییترو دله واله سفرنامه سی ، فارسجایا ترجمه  محمود بهفروزی ۷۰۴ ، ۷۰۵ جی صحیفه ، چاپ ایلی تهران  ۱۳۸۰ شمسی ، قطره نشریاتی
(۷) همان كیتاب ۷۰۹ جو صحیفه
بؤلمه:آذربایجان
لئو برور
لئو برور (Leo Brewer; B113-Jun-19 – February 22, 2005 (aged 85)) آمریکالی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
سلما، قوزئی کارولینا
سلما (اینگیلیسجه: Selma, North Carolina) آمریکانین قوزئی کارولینا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۶۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۶۹۱۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
خوسراوا (سالماس)
اهاليسی
1385-جی ايل نوفوس ساییمینا اساساً کندده 158 نفر(44 عاييله). ياشايير اهالی‌نين چوخو مسیحی دینینده اولان آشوری‌ خالقیندان‌ديرلار.
اتک‌یازی
بؤلمه:سالماس بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری بؤلمه:سالماس بؤلگه‌سی
بریقز، ویرجینیا
بریقز، ویرجینیا (اینگیلیسجه:Briggs, Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Briggs, Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پینت راک، تکزاس
پینت راک، تکزاس (Paint Rock, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.6 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 273 نفر و اها‌لی سیخلیغی 64.1 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
ویتا سکویل-وست
ویتا سکویل-وست (Vita Sackville-West) بریتانیالی شاعیر، رومانچی و یازیچی - .۹ مارس ۱۸۹۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۰  ایل عومر ائله‌ییب و ۲ ژوئن ۱۹۶۲ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اینگیلیس یازیچیلاری
گونئی قافقاز
گونئی قافقاز شرقی اوروپا و گونئی باتی آسیا   سرحدینده یئر‌لشن ژئوسیاسی منطقه.
زلاتکو دالیچ
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
گونئی قافقاز
ایستینادلار
بؤلمه:قافقاز
سن جیمینیانو
سن جیمینیانو (ایتالیاجا: San Gimignano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۷۸۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۲۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و توسکانی اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Gimignano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ماسال بؤلگه‌سی
ماسال بؤلگه‌سی ، ایرانین گیلان اوستانی ندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بۇ بؤلگه‌نین مرکزی ماسال شهریدیر. ۱۳۹۰-جی ایلین آمارلارینا گؤره بۇ بؤلگه‌نین ۵۲٬۴۹۶ نفر جمعیتی واردیر.
ایداری بؤلونوش
شهر: ماسال
قایناقلار
بؤلمه:گیلان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری بؤلمه:ماسال بؤلگه‌سی
مریلند
مریلند (؛ ) آمریکا بیرلشمیش ایالت‌لر اؤلکه سینین بیر ایالتی دیر.
خاریجی لینکلر
بؤلمه:۱۷۸۸ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر بؤلمه:بیرلشمیش ایالتلرین ایالتلری
بؤلمه:۱۷۸۸ - جی ایلینده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکه‌سینده یارانانلار بؤلمه:بیرلشمیش ایالتلرین جنوبو
روبین آسکیو
روبین آسکیو (اینگیلیسجه:Reubin Askew) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. تالاهاسی شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:فلوریدا دموکراتلاری بؤلمه:ماسکووقی، اوکلاهوما سیاستچیلری بؤلمه:پنساکولا، فلوریدا دوغوملولار
۱۹۲۹-جو ایلده برزیل
بۇ مقاله ۱۹۲۹-جو ایلینده برزیلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
ایستاروجیلوو
ایستاروجیلوو (Starogilevo Старогилево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
ابراهیم حقی
ابراهیم حقى (ارزروملو ابراهیم حقى حضرتلرى): بؤیوك بیر الله عاشیقى، توپلومچو (سوسیولوق)، روانشناس (پسیقولوق)، هیئت‌شوناس (آسترونوم) و فن آدامى.
یاشامی
ابراهیم حقى، میلادى ۱۸ می ۱۷۰۳ تاریخینده ارزرومون حسن قلعه قضاسیندا دونیایا گلدى. باباسى درویش عثمان، آناسى ایسه حضرتٍ پیغمبر سلاله‌سیندن گلن محمود قیزی شریفه حنیفه خاتون دور. ابراهیم حقى دوققوز یاشلاریندا ایكن تیللویا گئتدى. شیخ اسماعیل فقرالله‌دان درس آلماغا باشلادى. ارزروم مفتى‌سى حاذق محمددن عربجه و فارسجا تعلیم و تحصیل ائتدى. ۱۷٦٦ دا ایستانبولا گئتدى و محمود اول‌ین دعوتى ایله عالیم اولاراق سارایا گیردى. عؤمرونده اوچ دفعه حجّه گئدن ابراهیم حقى ۱۷۸۰ ده تیللودا وفات ائتدى. نعشى وصیتى اوزره شیخى شیخ اسماعیل فقرالله‌ین آیاق طرفینده قویلاندی.
قایناق
بؤلمه:کیمسه‌لر
راول موریسون
راول موریسون (اینگیلیسجه: Ravel Morrison) (دوْغوم:February 2, 1993 Wythenshawe) بیر فوتبالیست. لاتزیو فوتبال کولوبو و اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:منچستر یونایتد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:وستهام یونایتد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بیرمنقام سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کویینز پارک رنجرز کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کاردیف سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لاتزیو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:مکزیکده‌کی اینگیلیسلی غوربتچیلر
توقو، مینه‌سوتا
توقو (اینگیلیسجه: Togo, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مارانری
مارانری(اینگیلیسجه:Maraneri) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مستقل مادرید بیلیم‌یوردو
مزون‌لار
Autonomous University of Madrid
آرسن پاپیکیان
آرسن پاپیکیان (اینگیلیسجه: Arsen Papikyan) (دوْغوم:January 1, 1972 آرماویر (ارمنستان)) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آلزاندر پوپ فیلد
آلزاندر پوپ فیلد (اینگیلیسجه:Alexander Pope Field) آمریکالی وکیل و سیاستچی لوئیزویل شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:سنت لوئیس سیاستچیلری بؤلمه:نیو اورلئان سیاستچیلری بؤلمه:لوئیزویل، کنتاکی سیاستچیلری بؤلمه:ایلینوی دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۸۰۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:نیو اورلئان دوغوملو وکیللر
وادی سلی
وادی سلی (اینگیلیسیجه: Oued Sly) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۴۱۲۴۵ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
بابی لی
بابی لی (اینگیلیسجه: Bobby Lee) آمریکالی کومدین و اوْیونچو. ۱۷ سپتامبر ۱۹۷۱ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1994–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bobby Lee»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
هانکوک، آیووا
هانکوک، آیووا (Hancock, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۰۲ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۹۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۰۰٫۹ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. هانکوک دنیز سئوییه‌سیندن ۳۳۹ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
جان ام. قودنوو
'''جان ام. قودنوو''' (اینگیلیسجه: John M. Goodenow) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، ۱۷۸۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۳۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
هانکوک، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
جان ام. قودنوو
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۳۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
وپینقرز فالز، نیویورک
وپینقرز فالز، نیویورک (اینگیلیسجه:Wappingers Falls, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۵۲۲ نفر ایمیش و ۳٫۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wappingers Falls, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آلچا ساوالان
آلچا ساوالان  کندی اردبیل بولگه سینین، سرین بولومو و ساوالان قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالي
۱۳85 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین ۱۲۱ نفر اهالي سي وار.
خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:سرعین بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ساوقرس، فلوریدا
ساوقرس، فلوریدا (اینگیلیسجه:Sawgrass, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۸۸۰ نفر ایمیش و ۸٫۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sawgrass, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فین کنشتاین عهدنامه‌سی
فین کنشتاین عهدنامه‌سی 27 آوریل 1807 فین کنشتاین قصرینده ناپلئون بوناپارت و قاجاریه دؤلتی روسیه قاباغیندا ال بیر اولدولار.قاجار دؤلتی روس اوردوسو ایله قفقاز و آذربایجاندا ساواشیردی و ناپلئون بناپارت روسیه و پروس اوردوسونا قارشی چیخمیشدی بو اساسدا ایکی دؤلت روسیه قارشیسیندا ال بیر اولدولار و ناپلئون بوناپارتین ییلاق قصری فین کنشتایندا عهدنامه باغلاندی.
ایران سفیری محمدرضا قزوینلی ناپلئون ایله گؤروشدو و ناپلئون ایران اوردوسونا روسیه قارشیسیندا کؤمک چیخدی و ژنرال قاردان ایران اوردوسون یئنی و گوجلو ائتمک اۆچون ایرانا گلدی.
هابئله سون ایللر ناپلئون روسیه قاباغیندا مغلوب اولدو و فرانسه, پروس و روس اوردوسو الینه دوشدو و ژنران قاردان ایراندان چیخدی.روسیه سون ایللر بوتون اوردوسون قفقاز داغلارینا گتیردی و بوتون آذربایجانی اله گئچیتدی و گولوستان عهدنامه سین روس و اینگلیس ایرانا تحمیل ائتدیلر.
قایناق
بؤلمه:ایران تاریخی بؤلمه:ناپلئون ساواشلاری بؤلمه:آذربایجان تاریخی
قرینهرن، اورقن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Greenhorn, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اورقن ایالتین شهرلری
آبرناتی، آلاباما
آبرناتی (اینگیلیسجه: Abernathy, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پیتر جی فرید
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter J. Freyd»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
راس-آن-وای
راس-آن-وای (اینگیلیسی‌جه: Ross-on-Wye) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 10700 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
اورت توب
اورت توب (اینگیلیسجه: Evert Taube) سوئدلی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اورت توب ۱۲ مارس ۱۸۹۰ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۳۱ ژانویه ۱۹۷۶ میلادی تاریخینده ایستوکهولم شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
هکتور بالدراس
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
چارنا وودا
چارنا وودا (لهیستانجا: Czarna Woda) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 27.75 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و پومرانی اوستانیندا یئرلشیر.
مُستعلیه
مُستعلیه یا دا موستعلیه‌لیک و یا مُستعلیه‌لر ایسماعیلیه فیرقه‌سی نین اصلی قول‌لاریندان دیر شیعه مذهبینده و ایسلام دینینده.
چارنا وودا
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Czarna Woda»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کارولین آر. برتوزی
کارولین آر. برتوزی (Carolyn R. Bertozzi; October 10, 1966 – ) آمریکالی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
بابیسا (هیندوستان)
بابیسا (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Bhabhisa) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مولقراموستیم
مولقراموستیم (Molgramostim, مولغراموستيم، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
تیخوو
تیخوو (چک‌جا: Tichov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۶۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۵ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tichov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
قالیسیا
قالیسیا-ایسپانیانین شیمال غربینده یئر‌لشن موختار بؤلگه.آ کورونیا، لوگو، اووورنسه و پونتودرا ایالتلریندن عبارت‌دیر.جنوب‌دان پورتوقال ایله، شرقدن ایسپانیانین موختار بیرلیکلری کاستیا و لئون و آستوریاس ایله، غربدن اطلس اوقیانوسو ایله، و شیمال‌دان بیسکای کؤرفزی ایله همسرحددیر.۲۰۱۲-جی ایلده اهالی‌سی ۲،۷۷۸،۹۱۳ نفردن عبارت ایدی و عۆمومی ساحه‌سی ۲۹۵۷۴ km² دیر.
دیل
قالیسیانین ایکی رسمی دیلی وار:قالیسیا دیلی (گالگو) و ایسپانیا دیلی
نحس طالع
نحس طالع (The Omen, Kehanet, ) اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فیلم. فیلمین باش روْللارینی بیلی وایتلا، دیوید وارنر (اویونچو)، لی رمیک، قریقوری پک جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین جری قلدسمیت یارادیب. ۱۹۷۶ میلادی ایلینده ۲ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۶-جی ایل فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:بؤیوک بریتانیا فیلملری بؤلمه:فیلم موسیقیلری بؤلمه:مووضوسو کند ائوینده گئچن فیلملر
بوزلاق گؤلو
بۇزلاق گؤلۆ بوزلاق ‌لارین اریمه‌سیندن عمله گلن سو ییغینتی‌سی‌دیر. بوزلاق توپراغی ائشیب و فرسایش وئریر و سونرا ارییرَک یاراتدیغی چؤکونتویو دولدورور. بندانگشتی|[[بولغاریستان|بولقاریستان ین ریلا داغینداکی یئددی ریلا گؤلو بوزلاق‌دان عمله گلمیش‌دیر.]]
اتک‌یازی
بؤلمه:طبیعت
نزاریه
نزاریه یا دا نیزاریه ان چوخ اهالی‌سی اولان ایسماعیلیه شیعه مذهبی‌نین قول‌لاریندن دیرلار، و ایسماعیلی لرین اوچدن ایکیسین تشکیل وئریرلر. اسماعیلیه، شیعه مذهبی‌نین ایکینجی بؤیوک فیرقه‌سی ساییلیر اون‌ایکی ایماملی شیعه‌سی ندن سونرا.
نزاری‌لر ایمام ترتیبینده مستعلی‌لرینن بیرابیر دیلار؛ و ایلک ۹ فاطمی خلیفه‌لری‌نی امام عونوان‌ایله قبول‌چولوق‌لاری وار؛ امّا نزار و مستعلی نین جانشین اولماقلاری نین اوستونده مستعلیلرینن ایختیلافلاری وار. المستنصر جانشینی اونون اؤزوندن اولان عینی بیر حؤکوم اساسیندا، اونون بؤیوک اوغلو نزار ایدی، اما میصر قول‌اوردوسونون امیری کی مستعلی‌ه (مستعلی خلیفه‌نین آیری اوغلو) ارادتی واریدی، اونو خیلافته یئتیردی و اونو اؤزللیک بیر ایمام اوخودو. البته چون بو قول، قاباق خلیفه‌نین عینی حؤکمی دئییلدی، ائلیه بیلمزدی کی ایسماعیلی‌لرین هامیسن راضی و خوشنود ائله‌سین امّا ائلیه بیلمه‌دی بو تفاسیری‌ایله کی فاطمی خلافتی مستعلی نسلینده دوام تاپدی؛ اما اوندان سونرا فاطمیلر میصرده هرج و مرجه و زوالا قالدیلار و شام دا و ایران دا دا انشعابینان مواجه اولدولار. حسن صباح کی المستنصر حیاتینین عهدینده دعوت نشرینه گؤره ایرانا گلمیشدی ۴۷۳ (قمری)/۱۰۸۰ (میلادی) نزاریه‌یه یاردیم اولماق مقصودیله- آیاغا دوردی و عوصیان ائتدی نئجه کی نئچه ایل سونراسی، الموت قالاسینا ال تاپماقدان سونرا ۴۸۳ (قمری)/۱۰۹۰ (میلادی)، اورانی ایسماعیلی‌لره مؤحکم و اوستووار بیر پایگاه ائتدی.
پاولیکووو
پاولیکووو (Pavlikovo Павликово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
تاوولتو
تاوولتو (ایتالیاجا: Tavoleto) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۲۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۲۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و مارکه اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
تلما ریتر
تلما ریتر (اینگیلیسجه: Thelma Ritter) آمریکالی اوْیونچو ۱۴ فئوریه ۱۹۰۲ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۵ فوریه ۱۹۶۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۴۷–۶۸ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Thelma Ritter»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آحاز
آحاز (عبریجه: אָחָז)، فیلیسطینده یئرلشن یهودا شاهلیغی‌نین ۱۲-جی شاهی ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:قدیم ایسرائیل شاهلاری بؤلمه:قدیم یهودا شاهلاری
جنوبی گرمه قصبه‌سی
گونئی گرمه  قصبه سی  میانا بولگه‌سی نين مرکزی بولومی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسيندا بو قصبه نين 8205نفر اهالي سي وارايميش.
قایناقلار
بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی بؤلمه:میانا بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری
سالالا ویلیج
سالالا ویلیج(اینگیلیسجه:Salala Village) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کریمسک
کریمسک (Krymsk) (Крымск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و کراسنودار اؤلکه‌سیده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 57382 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
مارانو لاقوناره
مارانو لاقوناره (ایتالیاجا: Marano Lagunare) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۲۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و فریولی ونتزیا جولیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
رالف پی. لوو
'''رالف پی. لوو''' (اینگیلیسجه: Ralph P. Lowe) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۰۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۸۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
مارانو لاقوناره
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
رالف پی. لوو
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۸۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:موسکتین، آیووا دوغوملولار بؤلمه:واشینقتن، دی.سی. دوغوملولار
مارانو لاقوناره
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Marano Lagunare»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
غیث عبدالغنی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
جعفری‌لیک
جعغری‌لیک یا دا جعفری و یا ایمامیه فیقهی فیقهی مذهب‌لری‌نین بیری‌دیر اسلام دینی‌نده. بو مذهب بو جهت‌دن کی یویه‌لری اون‌ایکی‌ایماملی شیعه‌‌لر دیرلار شیعه فیقهی و بونا گؤره کی چوخ جعفر صادق ین (شیعه‌لرین آلتینجی ایمامی) منسوب اولان دئدیکلرینه وورغون و باغلانمیش دیرلار جعفری فیقهینه ده مشهور دورلار.
آلزاندر مکینزتری
آلزاندر مکینزتری (اینگیلیسجه:Alexander McKinstry) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. آقوستا شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آلاباما جومهوریتچیلر بؤلمه:موبیل، آلاباما سیاستچیلری بؤلمه:آقوستا، جورجیا سیاستچیلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
اینقلیوود، نبراسکا
اینقلیوود (اینگیلیسجه: Inglewood, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۱۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پیکان قپ، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
لیمریک بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Limerick
ویاچسلاو ایوانوویچ ایوانوف
ویاچسلاو ایوانوویچ ایوانوف (Vyacheslav Ivanov (poet)) شاعیر و یازیچی - ۲۸ فوریه ۱۸۶۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۳  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۹ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی روس دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vyacheslav Ivanov (poet)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:روسیه یازیچیلاری بؤلمه:روسیه‌لی فیلسوفلار
کیسومو، کنیا
کیسومو، کنیا (اینگیلیسیجه: Kisumu) کنیا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۱۳۱ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۵۵۰٬۰۰۰ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
۱۸۹۹-جو ایلده نوروژ
بۇ مقاله ۱۸۹۹-جو ایلینده نوروژده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۹-جو ایلده نوروژ
ویلیام مریام برتن
ویلیام مریام برتن (William Merriam Burton; November 17, 1865 – December 29, 1954) آمریکالی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
نیپون تلویزیون
نیپون تلویزیون (اینگیلیسجه: Nippon TV) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت تلویزیون ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Matsutaro Shoriki طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۳٬۲۵۹ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nippon TV»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
وحشی قانادلار
وحشی قانادلار بریتانیا اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش بَلگه‌سل قیسا فیلم. ۱۹۶۶ میلادی ایلینده ۱ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۶-جی ایل فیلملری بؤلمه:بؤیوک بریتانیا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:بلگه سل قیسا فیلملر
پیتر جی دیویس
پیتر جی دیویس (Peter J. Davies) اینگیلیسلی بیلیم اینسانی. پیتر جی دیویس ریدینق بیلیم‌یوردو, B. Sc. , PhDدا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter J. Davies»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
جاناتان المر
جاناتان المر (اینگیلیسجه:Jonathan Elmer) آمریکالی سیاستچی سیدارویل شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۱۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۸. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:نیوجرسی سناتورلار
دنیس ، ماساچوست
دنیس ، ماساچوست (اینگیلیسجه:Dennis (CDP), Massachusetts ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۰۷ نفر ایمیش و ۱۳٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و ماساچوست ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایستاب هاب سنتر ایستادیومو
ایستاب هاب سنتر ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Home Depot Center) بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۲۷٬۰۰۰ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Home Depot Center»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
سانتا پرپتوا د مقدا
سانتا پرپتوا د مقدا (ایسپانجا: Santa Perpètua de Mogoda) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بارسلون اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۵٫۸ کیلومتر موربّع دیر. ۷۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۵۴۰۹ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
رادستوک
رادستوک (اینگیلیسی‌جه: Radstock) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 5620 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
علی خامنه‌ای
سید علی خامنه‌ای (کامیل آد: سید علی حسینی خامنه) (دوْغوم گۆنو:۲۹ فروردین ۱۳۱۸ مشهد ده ، آذربایجانلی اصالت ایله) ایرانلی تقلید مرجعی، سیاستچی و ایرانین ایندیکی رهبریدیر. او بوندان قاباق ایکی دؤره دال‌بادال ایرانین جومهور باشقانی اولوب (۱۳۶۰-دان ۱۳۶۸-ه). ۱۳۶۸ ایلینده، سئید روح‌الله خمینینین وفاتین‌دان سونرا، خبرگان رهبرلیک مجلیسینده ایرانین رهبرلیگینه سئچیلدی. فوربس آمریکالی مجلّه‌نین تحقیقینه گؤره خامنه‌ای ، ۲۰۱۱ ایلینده دونیانین ۲۶-جی گئچرلی و قودرتلی اینسانی‌ایمیش؛ ۲۰۱۲ ایلینده روتبه‌سی ۲۱-ه چاتیبدیر.
قایناقلار
بؤلمه:سیاست بؤلمه:ایرانلی اینقیلابچیلار
معرفت‌نامه
معرفت‌نامه: ارضروملى ابراهیم حقى‌ نین یازدیغی مشهور اثر.
تانیتدیرما
معرفت نامه اسكى ایله یئنی‌نى بیرلشدیرن بر انسایکلوپئدیا ماهیتنده دیر. معرفة الله دن، گوك یوزندن، ییلدیزلردن، آیدن, گونشدن, دونیادان, كوره شكلندن اولوشاندان, آى و اولدوزلارین حركتلریندن, آى و گونش توتولمالاریندان، دینى امیر، اینانج، عنعنه‌لردن، نقشبندی لیک طریقتینین اساسلاریندان بحث ائدر. معرفت‌نامه ده علملر بؤلومونده مجرّددن مشخّصه دوغرو گئدر. باشدا ریاضیات، فلكیات (آسترونومى)، علم ِ معدنیات (مینه‌رالوژى)، علم ِ نبات (بوتانیك)، علم ِ حیوانیت (زولوژى) سونرا انسان بدنى ایله علاقه‌لى علم ِ تشریحى (پاتولوژى) تفصیلاتلى اولاراق قئید ائتمیشدیر. علم ِ تشریح بؤلومونده ایسه خارجى عضولرین کیچیکلیگی, بؤیوکلوگو, قیسالیغى, اوزونلوغو، دارلیغی، گئنیشلیگى اینسانین طینت و سجیه‌سینى اوخوتدوردوغو مثاللارلا آنلادیر.
"قیافت‌نامه" آدینی وئردیگى بو یئنی بؤلوم (موْدرن) روحیاتین (پیسیقولوژینین) چوخ مهم بر بؤلومونو تشكل ایتمكده‌دیر. لكن حادث (موْدرن) روحیاتده (پیسیقولوژیده) انسانین بدنى ایله روحى آراسیندا بیر مناسبت قورماقدادیر. معرفت٬امه نین سون بؤلومو ایسه معاشرت كتابى ماهیتنده در.
* دنیانین یووارلاقلیغى: ابراهیم حقى حضرتلى همن همن هر علمه یر ویردیگى معرفت نامه سنده مثبت علملر ساحه سنده عصرینه موافق غایت ایلگى چكیجى ایضاحلرده بولندى. فلكیات (آسترونومى) موضوعلرینى ایشلركن دنیادن, گونشدن, آیدن بونلرڭ یاپى و شكللرندن بحث ایده ر. دنیانڭ كوره بیچیمنده اولدیغنى آڭلادیر. یووارلاق اولدیغنى قبول ایتمك گركدیغنى ایلرى سوره رك, قبول ایتمه ینلره عقلى و نقلى دلیللر گتیریر. * دنیانڭ خیزى: ابراهیم حقى حضرتلرى دنیانڭ خیزینى افاده ایتمك اۆچون ده شو افاده یى قوللنیر. "أریشكین برى, آیاغنى قالدیروب ایدیرنجه یه قادار دنیا اوچ بیڭ فرسخ (دڭز فرسخى= ۵۵۵۵ متره, قارا فرسخى= ٤٤٤٤ متره در.) یول آلیر."( جلد ٤, صحیفه ٤۰). * گونش و آیڭ طوتولمه سى: معرفت نامه سنده گونش و أی طوتولمه سنى تامه مًا هندسه (گه او مترى) علمى ایله ایضاح ایده ن ابراهیم حقى حضرتلرى, بو موضوعده شونلرى سویلر: "دنیامز گونشله آى آراسنه گیرنجه آیڭ ایشیغى قاراریر, چونكه آى ایشیغنى گونشدن آلیر. دنیا ایسه یووارلاق در و گوك دنیایى هر یانندن ایحاطه ایدمشدر. آى دنیانڭ گولگه سنه گیررسه گونش ایشیغنى آلاماز." گونش طوتولمه سنیده " دنیا ایله گونش آراسنه آیڭ گیرمه سیدر" شكلنده تعریف أیده ر. (جلد ٤, صحیفه ۹۵-۹٦)
* ساعت دیلیمى حقنده: ابراهیم حقى حضرتلرى، ارضرومده ساعت 12 ایكن دیگر شهرلرده ساعتین قاچ اولاجاغینى تثبیت ایتدى. ۱۰۰ شهر اۆچون فرق جدولى حاضرلادى. آیریجه آمریکانین كشفینه یئر وئره‌رک نئجه كشف ایدیلدیگینى آنلادیر.( جلد ۳, صحیفه ۵۳)
معرفت‌نامه ده ریاضیات: ابراهیم حقى حضرتلرى همن همن هر علم ساحه‌سینده قلم اویناتدیغى کیمى، ریاضیات دالیندا دا (رشته‌سینده ده) دقت چكیجى ایضاحلاری وار. اعمال ِ اربعه (دؤرت ایشلم), سایی‌لار, بیلینمه‌ین ساییلارى بؤلمه, كسرلر, بر سایی‌نین کؤکونو تاپماق، بونلار آراسندا دیر.(جلد ٤, صحیفه ۱۷)
معرفت نامه ده اقلیمیات علمى (کلیماتولوژی) : ابراهیم حقى, معرفت نامه‌سینده اقلیمیات علمى زاویه‌سیندن بوگونكى آنلاییشا اولدوقجا یاخین آچیقلامالاری وار. هوا طبقه‌سیندن، گونش ایشیغی‌نین یئردن عكس ائتمه‌سیندن، سیس و بولوتلاردان، ایلدیریم و گؤی گورولتوسوندن بحث ائدیر.(جلد ۳, صحیفه ۲۹)
علملر خزینه‌سى: معرفت نامه ده فیزیكدن, حیاتیت‌دن (بییولوژى), ارضیاتدن (ژئولوژى), روحیاتدن (سایکولوژى), طبدن و بالخاصه علم ِ تشهیردن (آناطومى) گئنیش اؤلچوده بحث ائدیلیر. سوندان بحث ائتدیگى زمان دنیانین دها اؤنجه دن سولارلا اؤرتولو اولدوغونو، بعضى داشلارى سیندیرینجا ایچندن مُستحاثه (=داشیت، فوسیل) اولاراق دنیز حیوانلارى چیخدیغینى "فخرالدین رازى" نین بر سؤزونه استنادًا سؤیلر. طبدن و علاجلاردان بحث ایتدیغى قسملرده زمان زمان "ابن ِ سینا" دان استفاده ائدر. عصریمیزین انسانینجا بیلینه بیلن بر بؤلوم گرچكلر واردر كه ابراهیم حقینین عصرلر اؤنجه‌سینده بیلگى دارآغاجیندا یئرینى تاپمیشدیر. مثلا, اونون حُجره‌لرین (سلّوللارین) اؤلدوگو، یئرینه یئنى حُجره لرین گلدیگى, وجودون بر نئچه ایل ایچه‌ریسینده تامامًا یئنی‌لندیگى حاققینداكى گؤروشلرى اولدوقجا دقت چكیجیدیر.(جلد 1, صحیفه ۳۵) ابراهیم حقى حضرتلرینین معرفت‌نامه سى بوگون استانبول فاتح كتبخانه‌سى ۱۸۵۰ ساییلى اوراق ِ خزینه ده (آرشیو) تاپا بیلیرسیز.
قایناق
بؤلمه:تورکجه اثرلر
آلچافولادلی
آلچا فولادلی  کندی اردبیل بولگه سینین، هیر بولومو و قوزئی فولادلی قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالي
۱۳85 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا بو کندین ۳۳6 نفر اهالي سي وار.
خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل بؤلگه‌سی بؤلمه:اردبیل بؤلگه‌سی‌نین کندلری
مالوی پوقورلووو
مالوی پوقورلووو (Maloye Pogorelovo Малое Погорелово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
واکسن سیاه‌سرفه
واکسن سیاه‌سرفه (Pertussis vaccine, لقاح السعال الديكي، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
آلزاندر مکدوول
آلزاندر مکدوول (اینگیلیسجه:Alexander McDowell) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:فرانکلین، پنسیلوانیا دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آبئیتاس، نیومکزیکو
آبئیتاس (اینگیلیسجه: Abeytas, New Mexico) آمریکانین نیومکزیکو ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هانلونتون، آیووا
هانلونتون، آیووا (Hanlontown, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۵۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۲۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۹۰ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. هانلونتون دنیز سئوییه‌سیندن ۳۶۷ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
آسا
آسا (عبریجه: אָָסא)، فیلیسطینده یئرلشن یهودا شاهلیغی‌نین ۳-جی شاهی ایدی.
۱۹۸۹-جو ایلده هیندوستان
بۇ مقاله ۱۹۸۹-جو ایلینده هیندوستاندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
آسا
قایناق‌لار
بؤلمه:قدیم ایسرائیل شاهلاری بؤلمه:قدیم یهودا شاهلاری
الیخاندرا قوزمان
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تربتیچ (جیندریچو هردک)
تربتیچ (جیندریچو هردک) (چک‌جا: Třebětice (Jindřichův Hradec District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۸۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۹۸ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Třebětice (Jindřichův Hradec District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
گوناز تی‌وی
گۆناز تی‌وی یا دا گوناز کانالی (لاتین تۆرکجه: Günaz TV) — بیر کیمسل اویدوسال تلویزیون کانالی‌دیر کی ۲۰۰۵-جی میلادی ایلینده احمد اوبالی اَلیله قورولدو. بو کانال ۲۴-ساعاتلیق وئرلیشلرین ۸ ساعاتی جانلی اولاراق تورکجه یاییر و اؤزللیکله گونئی آذربایجانی باسدیریر. بو کانالین ایلک تیکینتی‌سی آمریکانین و شیکاقو اوستانینده یئرلشیب‌دیر.
گوناز (لاتین تورکجه: Günaz) "گونئی آذربایجان" (لاتین تورکجه: Güney Azərbaycan) سؤزونون قیسالمیشی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا کاناللاری بؤلمه:تورکجه کاناللار
سیینا پلنتیشن، تکزاس
سیینا پلنتیشن، تکزاس (اینگیلیسجه:Sienna Plantation, Texas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۷۲۱ نفر ایمیش و ۳۶٫۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و تکزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sienna Plantation, Texas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ناتان براونسون
ناتان براونسون (اینگیلیسجه:Nathan Brownson) آمریکالی سیاستچی و سناتور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۴۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۷۹۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۸. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
بابانیپور, پوربا مدینیپور
بابانیپور, پوربا مدینیپور(اینگیلیسجه:Bhabanipur, Purba Medinipur) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده بنقال دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قرین‌فیلد، ایلینوی
قرین‌فیلد، ایلینوی (Greenfield, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۷۱ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۲۲۳٫۹۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Greenfield, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایلینوی ایالتین شهرلری
لزلی جونز (کمدین)
لزلی جونز (کمدین) (اینگیلیسجه: Leslie Jones (comedian)) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Leslie Jones (comedian)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ونریا رئال
ونریا رئال (ایتالیاجا: Venaria Reale) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۴۸۳۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۶۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پیمونت اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
لزلی جونز (کمدین)
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
ونریا رئال
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Venaria Reale»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جو جانسن
جو جانسن (اینگیلیسجه: Joe Johnson (footballer, born 1911)) (دوْغوم:4112 قریمسبای) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
تلما تود
تلما تود (اینگیلیسجه: Thelma Todd) آمریکالی اوْیونچو ۲۹  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۶ دسامبر ۱۹۳۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۲۶–۱۹۳۵ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Thelma Todd»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
آلچالو
آلچالو كندی شرقی آذربایجان اوستانی نين هوراند بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومونده اولان چهاردانگه قصبه سی نده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين ۲۸نفر اهاليسي وارايميش.
قایناقلار
بؤلمه:هوراند بؤلگه‌سی‌نین کندلری
اینقلیس، فلوریدا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کیرن، روسیه
کیرن، روسیه (Kyren Кырен) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
پیتر جی دینینق
پیتر جی دینینق (Peter J. Denning) بیلیم اینسان. ۶ ژانویه ۱۹۴۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. پیتر جی دینینق ماساچوست تکنولوژی انستیتوسودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter J. Denning»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
سمنووا قورا
سمنووا قورا (Semenova Gora Семенова Гора) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ونا بانتا
ونا بانتا (Vanna Bonta) یازیچی - اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vanna Bonta»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اینگیلیس یازیچیلاری
آلزاندر ایچ. قراهام
'''آلزاندر ایچ. قراهام''' (اینگیلیسجه:Alexander H Graham) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کستوفو
کستوفو (Kstovo) (Кстово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نیژنی نووقورود اوبلاستینده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 66657 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
بوک موشک سیستم
بوک موشکی اوچاق توتان موشک سیستمی.(روس دیلی:"Бук"; “beech” (آغاج-فیسدیق), /bʊk/) یئردن گؤی اؤزونده اوچاق توتان سیستمدیر.شوروی اؤلکه سینده قوشولوب.روسیه بو سیستمی یئنی ائدیب. کروز موشکیلر و چوخلو اوچاقلاری توتماق اۆچون ایشلئنیر.