cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حاجی زین العابدین تاغی‌یئو
قيز مکتبي‌نین آچيلماسينا مانع اولانلارلا موباريزه
لاکين حاجي‌نین خالق آراسيندا اولان نوفوذو و اطرافينداکي آداملارين اونو موحافيظه ائتمه‌سي بو بدخاهليغين باش توتماسينا ايمکان وئرميردي. موسلمان قاراگوروهچولاري‌نین سؤزونو کسمک اۆچون حاجي زین العابدین تاغی‌یئو نوفوذ صاحيبي اولان موللا ميرزه محمد اوغلونا چوخلو پول و هديه‌لر وئريب موقدس يئرلره – مکّه‌یه، مدينه‌یه، کربلايا، قاهيره‌يه، ايستانبولا، تئهرانا گؤندرميش و تاپشيرميشدي کي، اوراداکي مؤعتبر، رسمي دين خاديملريندن موجتهيدلريندن هاميسيندان ايمضا و مؤهورله تصديق ائديلميش رسمي سندلر آلسين کي، موسلمان قيزلاري دا اوغلانلار کيمي شرعيت مکتبلريندن باشقا، موعاصير مکتبلرده ده تحصيل آلا بيلرلر. بو موقدس ايشده شرعيته ضيد هئچ نه يوخدور. حاجي‌نین گؤردوگو تدبيرلر ثمره وئرميردي. اونا گؤره‌ده او، مجبور اولوب مسجيدده روحانيلر قارشيسيندا چيخيش ائتمه‌لي اولدو: "جاماعات، قيزلاريميزين زمانه درسي اوخومالاري واجيبدير. گؤزلري آچيلار، کولفتله رفتاري خوش اولار.
اينگيليستانا، فيرنگيستانا گئديب اوخويان جاوانلاريميز هره‌سي اورالاردا قوللارينا بير آرواد کئچيريب گتيريرلر. چونکي قيزلاريميزلا مجازلاري توتمور، دولانا بيلميرلر. اجنبي آروادلاردان دوغولان اوشاقلار بوتون واريداتيميزا ورثه چيخيرلار. ايشلر بئله گئتسه، آتا-بابا اوجاغيميز قالاجاق قورانسيز، نامازسيز، شرعيتسيز. تزه مکتبلرده قيزلارا احکامي-شرعيت، پالتار تيکمک، توخوجولوق، مطبخ ايشلري، موسلمان (آذربايجان) و روس ديلينده اوخويوب-يازماق، عئلم-حساب، طيفيللره تربييه وئرمک اؤيره‌ديله‌جک. بوردا نه پيس ايش وار؟ موللا علي حاجي خليل اوغلو! قولاق آس! من قيزلاري عيصمتسيز ائتمک ايسته‌ميرم، نامحرمله اوزو آچيق اولماغا چاغيرميرام. سيراغا گون گئجه ايييرمي ياشلي اورتانجيل قيزين سانجيلانميشدي، آز قالميشدي اؤلسون. لوپابيغ آمبارسوم حکيمي گتيزديردين، قيزي يوخلادي، داوا درمان ائله‌دي، قيز اؤلومدن قورتاردي. ايندي دئ گؤروم، لوپابيغ آمبارسومون عوضينه موسلمان آرواد حکيمي اولسايدي، شرعيته هانسي دوزگون گلردي؟ آرواد حکيملرين، موعليملرينه ائحتيياجيميز چوخدور. او مکتبي من بيزه پادشاهليقدان وحشي دئييلندن سونرا قرارا گلديم، آچديرديم. اتک دولوسو پول تؤکوب بو مقصدله بينا تيکديرميشم. درس دئينلر زنن خئيلاغي اولاجاق."
خئيریه‌چيليک
حاجي زین العابدین تاغی‌یئو 1901-جي ايلده 300 مين ماناتليق وسايت صرف ائده‌رک، باکيدا ايلک قيزلار مکتبي تيکديرير. بعضي منبعلرده قيزلار مکتبي‌نین اينشاسيني سونا خانيمين تکليف ائتديگي گؤستريلير. چونکي گنج ياشدا حاجي‌يا آرواد اولان سونا خانيم تحصيل آلا بيلمه‌ميشدي. بو بوتون زاقافقازييادا يئگانه قيزلار مکتبي ايدي. بيناني 1898-جي ايلده تيکمگه باشلاييرلار. 1900-جو ايلده حاضير اولور. بو مکتب نيکولايئوسکي (کومونيست) کوچه‌سينده (آذربايجان س‌س‌ر عئلملر آکادئمياسي‌نین اليازمالاري فوندونون بيناسي) يئرلشير. قيزلار مکتبي‌نین بيناسي مئعمارليق باخيميندان آذربايجان مئعمارليغي‌نین میلّی-رومانتيک اوسلوبوندادير. اساس فاسادداکي ديوار بير جرگه آغ، ديگر جرگه ايسه قيزيلي داشدان هؤرولوب.
حاجي زین العابدین تاغی‌یئو بوتون روسیه‌ده بيرينجي نؤوبه‌ده اؤز مئسئناتليغي و معاريفپرورليگي ايله تا‌نینميشدير. اونون معاريفپرور خيدمتلري اساساً 20. عصرين اوّلريندن باشلايير. بو دا تصادوفو دئييلدي. 1905-جي ايل اينقيلابيندان سونرا حؤکومتين اوکتيابر بياننامه‌سي اؤلکه‌ده مدني-معاريف ايشلري‌نین جانلانماسينا سبب اولدو. اؤلکه‌‌نین هر يئرينده خئيریه مقصدي ايله بير سيرا جمعيتلر ياراندي. قزئت و ژورناللار چاپ ائديلمگه باشلادي. بو جمعيتلرين ياراديلماسي، قزئت و ژورناللارين چاپ ائديلمه‌سي بيرينجي نؤوبه‌ده تاغی‌یئوين آدي ايله باغليدير. بو ايشده تاغی‌یئو بير نؤوع تشکيلاتچي رولونو اويناييردي. خئيریه مقصديله ياراديلان جمعيتلر يا تاغی‌یئوين شخصي ايشتيراکي و وسايتي ايله، يا دا اونون ياخيندان کؤمگي ايله ياراديلميشدير.
ايلک خئيریه جمعيتي 1905-جي ايلده يارانميش موسلمان خئيریه جمعيتي ايدي. بوندان باشقا "نشر و معاريف" ،"نيجات" جمعيتلري‌نین يارانماسيندا دا حاجي زین العابدین تاغی‌یئوين ياخيندان کؤمگي اولموشدور.
او زامانلار دوستاقلاري نارگين آداسيندا ساخلاييرديلار. جاماعات اورا گئديب-گلنده يامان اذيت چکيردي. آخيردا زین العابدینه موراجيعت ائديرلر کي، بو ايشده بيزه کؤمک ائله، درديميزه بير چاره قيل. او دا، او زامان شهرين اوجقار يئري حساب ائديلن قوبا (فوضولي) مئيداني ايله کؤمورچو مئيداني آراسيندا تيکديرديگي بئش‌مرتبه‌لي دييرماني (اينديکي شيرنيات فابريکيني) دوستاقخانا اۆچون وئرير. ديگر ايستينادلارا اساساً، باکي‌يا يوکسک روتبه‌لي تزه مأمور تعيين ائديلير. حاجي اونون گؤروشونه گئدير و دئيير کي، سيزه نه کؤمک لازيمسا، اوتانمايين، سؤيله‌یين، من پادشاهليقدان هئچ نه موضاييقه ائدن دئييلم. يوکسک روتبه‌لي شخص ايضاح ائدير کي، "دوستاقلاري نارگين آداسيندا ساخلاييريق، ايشچيلر گئديب-قاييتماغا چوخ واخت صرف ائديرلر. هم ده اذيت چکيرلر؛ مومکونسه بو ايشده بيزه کؤمک ائدين". حاجي زین العابدین تيکيليب قورتارميش دييرمان بيناسيني دوستاقخانا اۆچون حؤکومته وئرير. خاريجدن گتيرديگي دييرمان آوادانليغيني توخوجولوق فابريکي يئرلشن اراضي‌يه داشيتديرير، اوردا دييرمان تيکديرير. اؤزو و عاييله‌سي ياشاماق اۆچون فابريکين ياخينليغيندا خوصوصي مولک تيکديرميشدي و واخت‌آشيري اوردا قاليرديلار.
باکي-شوْللار سو کمري‌نین تيکينتيسي
بندانگشتی|شوللا سو کمری‌نین چکیلیشی تاغی‌یئو هم ده باکي-شوْللار سو کمري‌نین تيکينتيسي اۆچون شخصي وسايتيندن پول آييريب. ليندلئيين خاريجدن دعوت ائتديگي موهنديسلردن عيبارت ائکسپئديسيا قروپو خوداتدان شيمال-شرقه دوغرو مئشه‌ده شفّاف، تميز بولاق سويو اولدوغونو آشکارلايير. بونا باخماياراق، باکي ساکينلرينه سرينليک و فيراوانليق گتيره‌جک شوْللار کمري‌نین چکيليشي بير طرفدن لازيمي وسايتين تاپيلماماسيندان، ديگر طرفدن ايسه لاييحه‌‌نین علئيه‌دارلاري‌نین آپارديقلاري عکس‌تبليغات سببيندن اوزانيردي. يالنيز چار 2. نيکولايين 6 اوکتيابر 1909-جو ايل تاريخلي فرماني ايله باکي شهرينه 27 ميليون روبلدان چوخ اولماماق شرطيله ايستيقراض بوراخيلماسينا ايجازه وئرمه‌سيندن سونرا شوْللار سو کمري لاييحه‌سي فعال تيکينتي مرحله‌سينه قدم قويور. لاییحه‌‌نین مؤليفي ليندلئيين قطعيتي و عينادکارليغي سايه‌سينده کمرين چکيليشي اۆچون لازيم اولان بوتون آوادانليق خاريجدن آلينيب گتيرلير. حتّي بيرينجي دونيا موحاريبه‌سي‌نین قيزغين چاغيندا بئله تيکينتي ايشلري سنگيمير. کمرين، آنبارلارين، شهرداخيلي شبکه‌‌نین اينشاسي آن‌باآن سورعتله‌نير. نهايت، و.ليندلئيين و اونون موتخصيص کومانداسي‌نین، باکي دوماسي‌نین و اونون آذربايجانلي دئپوتاتلاري‌نین، شهر ايداره‌سي‌نین، تيکينتيده چاليشان مينلرله آذربايجان کندليسي‌نین، باکي فهله‌لري‌نین مؤحکم ايراده‌سي و گرگين امگي حسابينا 1916-جي ايلين دئکابريندا شوْللار-باکي سو کمري‌نین بيرينجي نؤوبه‌سي‌نین تيکينتيسي باشا چاتير.
اؤلومو
سووئت روسیه‌سي‌نین 28 آپرئل 1920-جي ايلده آذربايجاني ايشغال ائتمه‌سي ايله وضعيت کؤکوندن دييشير. اينسانلارين مولکوييتي اليندن آلينير، میلّی کادرلار و ضياليلار تعقيب ائديلمگه باشلانير، هر شئي روسیه‌نین ماراقلارينا يؤنه‌لير. يئرلي اهالي‌نین خواهيشي ايله يئني حاکيميتين رهبرلريندن بيري اولان نريمان نريمانووون گؤستريشي ايله تاغی‌یئوه مولک سئچمک ايمکاني وئريلير. او اؤزونون آرتيق اليندن آلينميش کئچميش مولکيتلريندن آنجاق مردکانداکي باغ ائويني سئچير.
حاجي زین العابدین تاغی‌یئو 1924-جو ايل سئنتيابرين 1-ده، آخشام سککيزين ياريسيندا، 86 ياشيندا وفات ائتميش و سئنتيابرين 4-ده دفن ائديلميشدير. اونون دفنینه چوخ بؤيوک ايزديحام توپلانميشدي. اينسانلار ياس مراسيمينه بوتون باکي و اطراف کندلردن ارزاق گتيريرديلر.
نريمان نريمانووون کؤمکليگي ايله باکي‌نین "کومونيست" و "باکينسکيي رابوچيي" قزئتلرينده اونونلا باغلي نئکرولوق چاپ ائديلدي.
شخصي حياتي
حاجي زین العابدین ايکي دفعه ائولنميشدير. بيرينجي حيات يولداشي اؤز عميسي قيزي زينب خانيم ايدي. زينب خانيمدان اونون ايکي اوغلو، بير قيزي اولموشدور. اوغلانلاري: ايسماعيل، صادق و قيزي خانيم. ايکينجي حيات يولداشي مشهور گئنئرال لئيتئنانت بالاکيشي بيگ عربلينسکي‌نین قيزي سونا خانيم ايدي. عربلينسکي‌نین ايکي قيزيندان بؤيوگو حاجي‌نین اوغلو ايسماعيلين حيات يولداشي ايدي. حاجي اوغلوگيلده اولارکن بالاکيشي بيگ عربلينسکي‌نین کيچيک قيزي سوناني گؤروب، بَينميش و اونونلا ائولنميشدير. يعني حاجي اؤز اوغلو ايله باجاناق ايدي. سونا خانيم 16 ياشيندا ايکن 73 ياشلي تاغی‌یئوه اره وئريلميشدي. بالاکيشي بيگ تاغی‌یئوين مولکونه اورتاق اولماق اۆچون کيچيک قيزيني حاجي‌يا وئرميشدي. سونا خانيمدان تاغی‌یئوين اوچ قيزي و ايکي اوغلو اولموشدور. قيزلاري: ليلا،سارا و ثريا. اوغلانلاري محمد و ايلياس. محمد "Dikaya diviziya"-‌نین ظابيطي اولارکن اؤزونو اؤلدورموش، ايلياس ايسه خسته‌ليگه توتولاراق اؤلموشدور.
قيزي ليلا خانيم شمسي اسدالله‌يئوين اوغلو علي اسدالله‌يئوله ائولنميشدير. اونلارين علي، نادر، گولنار و زينال آدلي اؤولادلاري اولموشدور. زئينال تورکيه‌ده آنادان اولموشدور. علي اسدالله‌یئو 1920-جي ايللرده عاييله‌سيني گؤتوره‌رک اولجه ايرانا، سونرا ايسه تورکيه‌يه موهاجيرت ائتميش، داها سونرا عاييله پاريسه کؤچموشدور. قيزلاري گولنار اسدالله‌یئو پاريسين سوربوننا اونيوئرسيتئتيني بيتيرديکدن سونرا لیلااسدالله‌یئوا ايله ايستانبولا کؤموشدور. ليلا اسدالله‌یئوا 1948-جي ايلده ايستانبولدا وفات ائتميشدير. اونون مزار داشيندا بو سؤزلر قئيد ائديلميشدير: "' حاجي زین العابدین تاغي‌نین قيزي ليلا اسدالله'. باکي 17 يانوار 1896، ايستانبول 23 فئورال 1948. '""يئني کافکاسيا" ژورناليندا ليلا اسدالله‌یئوين آدينا راست گلينير. "حاجي زین العابدین تاغی‌یئوين وفاتي‌نین بيرينجي ايل‌دؤنومو" آدلي خبرده قئيد اولونموشدور: "' بوندان بير ايل اول باکيدا آذربايجان خئيریه‌چيلريندن حاجي زین العابدین تاغی‌یئو وفات ائتميشدير. اؤتن جومعه قيزي ليلا خانيم و يئزنه‌سي اسدالله‌‌زاده علي بيگ طرفيندن مرحومو ياد ائتمک اۆچون تئشويکيه مسجيدينده مؤولود اوخونولوب. مؤولوددا آذربايجان قاچقينلاري ايله يئرلي تورکلر ده ايشتيراک ائديبلر. '"لیلااسدالله‌یئوين آدينا "قورتولوش" ژورناليندا دا راست گلينير. بئله کي، محمد امين رسولزاده ايله شيمالي قافقازين ليدئرلريندن حيدر باممات آراسيندا اولان قارشي‌دورما ايله باغلي بير خبرده اونون آدي کئچميش، مکتوبو ياييملانميشدير: "' باشدا مرحوم عليمردان بيگين عاييله‌سي اولماقلا، آذربايجانليلاردان بير چوخو اونلارا گؤندريلميش پاريسده چيخان 'قافقاز' مجموعه‌سيني قبول ائتمه‌يه‌رک گئري گؤندريبلر. اونلاردان بير قيسمي باندئرولون آرخاسينا 'گلديگي يئره قايتاريلير' قئيدي ايله يئتينمه‌يه‌رک مجموعه‌‌نین موديري حئيدر بامماتا بو حرکتلري‌نین سببيني خوصوصي قئيد ائتمگي لوزوم گؤروبلر. بونا نومونه اولاراق، آذربايجا‌نین مشهور سيمالاريندان مرحوم حاجي زین العابدین تاغی‌یئوين قيزي حؤرمتلي ليلا خانيم اسدالله‌ين مجموعه ايداره‌سينه گؤندرديگي مکتوبون صورتي‌نین اؤزونون ايجازه‌سيله درج ائديريک: 'چوخ مؤحترم حيدر بي! 'قافقاز' مجموعه‌سيني گئري گؤندريرم. اونو ديقتله اوخودوم. فقط اورادا، فيکريمجه، قافقازين اورتاق ايشينه ضرر وئرن نيفرتله دولو چيخيشلاردان باشقا مني ماراقلانديراجاق بير شئي تاپماديم. بوندان باشقا، ائويمده نه اوخومالاري ايله مشغول اولدوغوم گنجلر يئتيشير. 'قافقاز'اي اوخوماق ايسه روحون وطنسئورليگي اوزرينده آنجاق منفي تاثير گؤسترر. حؤرمتله، ل.اسدالله'"
فلئومتورون
فلئومتورون (Fluometuron، Фторметурон) بیر اورقانیک بیلشیک.اریمه نوْقطه‌سی 163 دن 164 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fluometuron»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
یای (سیلاح)
یای — اوخ آتماق اۆچون ایستیفاده اولان بیر ساواش آلتی دیر. کاوس و یا قبضه ده دنیر. آتشلی سیلاحلار بولونمادان قاباق، ساواشلارین اؤنملی سیلاحی اولان اوخ، یایلارین ساغلام، ایشلملی اولماسینا گؤره ایثابتلی قابلیتی قازانان بیر ائمک محصولو اولدوغو قدر اینجه بیر صنعتین ده ایفاده سی دیر. یاخشی بیر یایین یاپیمی چوخ صابیر ایستر و ایللرجه سوره بیلیر. تورک یای لاری ۱۱۰-۱۴۰ سانتی متر اوزونلوغوندا، ۳۰۰-۳۶۰ گرم آغیرلیغیندا یاپیلمیشدیر. آغاج کئمیک سینیر و توتقال یای یاپیمیندا ایستیفاده اولان اساس مادّه لریدیر. یاپیمدا ایستیفاده اولان آغاجلارین ان باهالی سی آکچا آغاج و قیزیلجیک آغاجی سورگونلریدیر. یایین اؤنملی بیر پارچاسی کئمیک، اؤکوز و یا جامیش بویون اوزوندان یاپیلیدیر. یایا گریلن و آتیش هیزی ساغلایان سینیر ایسه اؤکوزون، بیلک و دیزی آراسیندان چیخارتیلیردی.
بلسانیو
بلسانیو (ایتالیاجا: Blessagno) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۶۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Blessagno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
هولند ایران‌لی‌لاری
هولند ایران‌لی‌لاری (اینگیلیسی‌جه: Iranians in the Netherlands، فارسجا: ایرانیان هلند) - بیر قومی گروه بۇ اتنیک قومی هولند دیلی, فارس دیلی, تورکجه, ارمنی دیلی, کورد دیلی ایله دانیشیرلار. چوْخ‌لاری آمستردام دا یاشاییرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
نیوارک-آن-ترنت
نیوارک-آن-ترنت (اینگیلیسی‌جه: Newark-on-Trent) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 27700 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
وردین (اهر)
وردین كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بؤلگه‌سی نين مركزي بولومو نده اولان ینجه‌بل قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 56نفر اهاليسي وارايميش.
دکسیلامین
دکسیلامین (آیوپاک آدی: (RS)-N,N-dimethyl-2-(1-phenyl-1-pyridin-2-yl-ethoxy)-ethanamine, Doxylamine, دوكسيلامين، Доксиламин) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۷۰٫۳۶۹ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۱۰–۱۲ ساعات زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
کلی ویلیامز
کلی ویلیامز (اینگیلیسجه: Kelli Williams) آمریکالی اوْیونچو ۸ ژوئن ۱۹۷۰ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۸۹–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kelli Williams»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
سارا رو
سارا رو (اینگیلیسجه: Sara Rue) آمریکالی اوْیونچو ۲۶ ژانویه ۱۹۷۹ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۸۸–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sara Rue»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
ساندر کلینینبورق
ساندر کلینینبورق (اینگیلیسجه: Sander Kleinenberg) آلبوم یاپیمجیسی و موسیقیچی - هاوس موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ساندر کلینینبورق ۲۹ دسامبر ۱۹۷۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
پاتی ریتچی
پاتی ریتچی (اینگیلیسجه:Patty Ritchie) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
رالف لارکین
رالف لارکین (Ralph Larkin) بیلیم اینسان. ۲۷ مئی ۱۹۴۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. رالف لارکین کالیفورنیا، لوس‌آنجلس بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
رابرت دیوید هال
رابرت دیوید هال (اینگیلیسجه: Robert David Hall) آمریکالی اوْیونچو. ۹ نوْوامبر ۱۹۴۷ ‏ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
رالف لارکین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ralph Larkin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
رابرت دیوید هال
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert David Hall»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
دوبیچه توفیوووتسه
دوبیچه توفیوووتسه (لهیستانجا: Dubicze Tofiłowce) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dubicze Tofiłowce»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
هیلوپتس نیقریپس
هیلوپتس نیقریپس (Palawan flying squirrel، ، Палаванская летяга، Palawan-Gleithörnchen) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
هال تقور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کروکستون، مینه‌سوتا
کروکستون، مینه‌سوتا (Crookston, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.12 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 7891 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
هیلوپتس فایری
هیلوپتس فایری (Indochinese flying squirrel، ، Phayre-Gleithörnchen) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
کلاود ویور
کلاود ویور (اینگیلیسجه: Claude Weaver) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۶۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۵۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:قینزویل، تکزاس دوغوملولار بؤلمه:اوکلاهما سیتی سیاستچیلری
احمد بهزاد
احمد بهزاد ، (دوغوم: ۱۹۷۴) بیر افغانیستانلی سیاستچیدیر.
قایناقلار
بؤلمه:افغانیستانلی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۷۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار
میامی (فلوریدا) بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Miami
ورمزیار
ورمزیار کندی اورمو بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و باراندوز قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
هوری‌لر
هوری‌لر (اینگیلیسی‌جه: Hurrians، عرب‌جه: حوريون، آنادولو تورکجه‌سی: Hurriler، فارسجا: هوری‌ها) - بیر قومی گروه
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
کرنلیوس، اورقن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cornelius, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اورقن ایالتین شهرلری
وونوکلاسی
وونوکلاسی (چک‌جا: Vonoklasy) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vonoklasy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
پوکژونقتسا (اوپوله)
پوکژونقتسا (اوپوله) (لهیستانجا: Pokrzywnica, Opole Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوپوله اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pokrzywnica, Opole Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نازیسم
ناسیونال سوسالیسم یوخسا نازیسم (اینگیلیس دیلی: National Socialism) (آلمان دیلی: Nationalsozialismus) ناسیونال سوسیالیسم خولاصه‌سی. نازی دپارتمیانین تشکیلاتی نازیسم آدلانیریدی. بیر باخیشدا اونو فاشیزم بیلیبلر. ساغ پارتیلاردان ساییلیر. نازیلر اؤز ژرمن نژادلارینی هامیدان یوخاری بیلیب و اونون دوشمانینی یهودیلر بیلدیریبلر. نازیلر دموکراسییه قارشی چیخیردیلار؛ اونلارین باخیشیندا دموکراسی سیاستچیلرین حؤکومتی اله گئچیرمک اۆچون ایشلتدیگی بیر گؤزل سؤزدن آرتیق دئییلدیر. نازیسم سوسیالیسم و کومونیسم ایله قارشیدیر و خۆصۇصی مالکیتی دوز ساییر.
رالف قمری
رالف قمری (Ralph E. Gomory) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۷ مئی ۱۹۲۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. رالف قمری ویلیامز کالجیینده درس اوْخویوب. اوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.
نازیسم
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیا (اوکتوبر ۲۰۱۶)
رالف قمری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ralph E. Gomory»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
نازیسم
قایناقلار
بؤلمه:سیاست
نیو میلز
نیو میلز (اینگیلیسی‌جه: New Mills) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 9521 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
داوسن، آیووا
داوسن، آیووا (Dawson, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۲۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۱ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۰۵٫۴ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. داوسن دنیز سئوییه‌سیندن ۳۱۶ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
ساراییا بور
ساراییا بور (اینگیلیسجه:Saraiya Bhoor) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
سارا رز کار
سارا رز کار (اینگیلیسجه: Sarah Rose Karr) آمریکالی اوْیونچو ۱۳ نوْوامبر ۱۹۸۴ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sarah Rose Karr»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
ورمزیار (شوط)
ورمزیار (شوط) کندی شوط بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و یولاگلدی قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 73 نفر اهالی سی و 20 عائیله سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:شوط بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
پرسنسیو
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pradoluengo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
جان هالیدی (اویونچو)
جان هالیدی (اویونچو) (اینگیلیسجه: John Halliday (actor)) آمریکالی اوْیونچو. ۱۴ سپتامبر ۱۸۸۰ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۷  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۷ اوکتبر ۱۹۴۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1912–1941 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Halliday (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کوماروو، ولقوقراد اوبلاستی
کوماروو، ولقوقراد اوبلاستی (Komarov, Volgograd Oblast Комаров) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
نابارا
نابارا (Navarre) ایسپانیا دا یئرلشیب. و ۱۰۳۹۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۶۴۰۶۴۷ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Navarre»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
هیلوپتس سیپورا
هیلوپتس سیپورا (Sipora flying squirrel، ، Sipora-Gleithörnchen) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
سوتو ایل مونته
سوتو ایل مونته (ایتالیاجا: Sotto il Monte Giovanni XXIII) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۵۸۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۰۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
هوتو‌لار
هوتو‌لار ، بیر قومی گروه چوْخ‌لاری رواندا، بوروندی، کنقو دموکراتیک جومهوریتی، تانزانیا دا یاشاییرلار.
۱۹۳۵-جی ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۹۳۵-جی ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
هوتو‌لار
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
الیرموک (اوردون)
الیرموک (اوردون) (اینگیلیسی‌جه: Al-Yarmouk FC (Jordan)) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۳٬۰۰۰ نفرلیک الملک عبد الله الثانی ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Al-Yarmouk FC (Jordan)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
قیزیلجیک
قیزیلجیک و یا آدی زوغال و یا ائرگن، (cornus mas)، قیزیلجیک کیمی‌لر (cornaceae) عائیله سیندن بیر آغاج نوعودور.
وولوتشیتسه (ییهلاوا)
وولوتشیتسه (ییهلاوا) (چک‌جا: Volevčice (Jihlava District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۴۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۵ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Volevčice (Jihlava District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
رالف قرتزماچر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ralph Gretzmacher»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
قرویسن
قرویسن (Greußen) آلمانین  تورینقن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۱۶۲ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۹۰۸ نفر دیر. بۇ شهرین ۱۹٫۱۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.greussen.de قرویسن شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
دوبیچه اوسوچنه
دوبیچه اوسوچنه (لهیستانجا: Dubicze Osoczne) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
سوسیالیسم
جامعه ایستکی یوخسا سوسیالیسم ، ، سیاست، ایقتصاد و ایجتیماع اۆچون بیر باخیش. بئله باخیش بیر هامی اۆچون نظم و بیرلیق یارادیر و ایجتیماع ایستکین بوتون ایشلرده قوللاندیریر. بو جامیعه‌ده بوتون اینسانلار و پارتیلار بیر سهم و بؤلوم صاحبی اوْلوب و اوز ایشلرینده برابر سهم آپاریر.
دوبیچه اوسوچنه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dubicze Osoczne»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
سوسیالیسم
بولشویک
روسیه نین اوکتوبر اینقلابیندا سوسیالیست بولشویک پارتیسی ایشلری الینه گئچیتدی. سوسیالیست پارتیلار بولشوویکلری قبول ائتمیردی و سوسیالیستلر ایکی بؤلوندو. بولشویکلر دونیادا سوسیالیسمی ایکی بؤلدولر و آمریکا و اوروپادا سوسیالسیتلر اوز ایشلرین اولاردان آیری بیلدیردیلر. بو سوسیالیست تشکیلاتی اوزلرین ایشچیلره دایاق پارتی تانیدیرب و بولشویکلردن اوزاق گئزدیلر. مه آینین بیرینده بوتون سوسیالیست تشکیلاتلار پارتی قوروب و ایشچیلردن حمایت ائدر.
ایگیرمینجی یوز ایلده سوسیال دموکرات و سوسیالیست پارتیلار هره‌سی بیر اؤلکه‌ده حاکیم اوْلدولار و هر پارتی و تشکیلات بیر نظر صاحبی اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:سیاست بؤلمه:سوسیالیسم بؤلمه:Economic ideologies بؤلمه:Economic systems بؤلمه:Left-wing politics بؤلمه:سیاسی ایدئولوژیلر بؤلمه:سیاسی حرکاتلار بؤلمه:Anti-capitalism بؤلمه:Anti-fascism
هیلوپتس سپادیسوس
هیلوپتس سپادیسوس (Red-cheeked flying squirrel، ، Rotwangen-Gleithörnchen) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
استرون
استرون (آیوپاک آدی: (8R,9S,13S,14S)-3-hydroxy-13-methyl-7,8,9,11,12,14,15,16-octahydro-6H-cyclopenta[a]phenanthren-17-one, Estrone, Эстрон) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۷۰٫۳۶۶ دیر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
فوجین
بندانگشتی|فوجین، کولک تانریسی فوُجین (風神) و یا فوُتن، ژاپون کولک تانریسی و ان بؤیوک شینتو تانری‌لاریندان بیری‌دیر.
فوُجین، چیگین‌لرینده بؤیوک بیر جانتا کولک داشییان، قیرمیزی دریلی، یاشیل دریلی بیر ببرین دریسی اولان قورخونج جادوگر بنزه‌ری بیر ایبلیس کیمی تصویر اولونور.
ژاپون صنعتینده، عومومیتده ایلدیریم، گؤی گورولتوسو و فیرتانالارین تانریسی رایجین ایله بیرلیکده تصویر ائدیلیر.
قایناق
بؤلمه:ژاپون بؤلمه:ژاپون مدنیتی بؤلمه:تانریچالار
هوپی‌لر
{{Infobox ethnic group
هوپی‌لر (اینگیلیسی‌جه: Hopi، عرب‌جه: هوبي، آنادولو تورکجه‌سی: Hopiler، فارسجا: هوپی) - بیر قومی گروه
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
پوکوی (اوپوله)
پوکوی (اوپوله) (لهیستانجا: Pokój, Opole Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوپوله اوستانینده یئرلشیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pokój, Opole Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دراژوو
دراژوو (چک‌جا: Drážov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۶۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۳ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Drážov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
سافت بوتکا
سافت بوتکا ، (دوغوم: ۱۰ آقوست ۱۹۰۱ - اؤلوم: ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۳) بیر آلبانی لی سیاستچی ، نیظامی و میلتچی ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آلبانیلی سیاستچیلر بؤلمه:آلبانیلی نیظامیلر
فلوئورومتان
فلوئورومتان (Fluoromethane، فلورو الميثان) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگ‌سیز و  قاز حالتینده تاپیلار.فلوئورومتان فلوئور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fluoromethane»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
نیو میلتن
نیو میلتن (اینگیلیسی‌جه: New Milton) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 25717 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
کرخوون، مینه‌سوتا
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
برت هالسی
برت هالسی (اینگیلیسجه: Brett Halsey) آمریکالی اوْیونچو. کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brett Halsey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
رالف جورج هاتری
رالف جورج هاتری (Ralph George Hawtrey) بیلیم اینسان. رالف جورج هاتری کمبریج بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ralph George Hawtrey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پیندا د لا سیرا
پیندا د لا سیرا (ایسپانجا: Pineda Trasmonte) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر ۹۶۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۲۸٫۱۷ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۴۶ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pineda Trasmonte»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
وروجن سفلی
وروجن سفلی كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه سی نين هوراندبولومو نده اولان چهاردانگه قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 180نفر اهاليسي وارايميش.
قایناقلار
بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
هواستک خالقی
هواستک خالقی (اینگیلیسی‌جه: Huastec people، فارسجا: هواستک) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری مکزیک دا یاشاییرلار.
حائل اوستانی
حائل اوستانی (Hail Region) عربیستان دا یئر آلان بیر اوستان‌دیر. و ۱۰۳۸۸۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۹۷۱۴۴ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hail Region»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الجاته ملقورا
الجاته ملقورا (ایتالیاجا: Olgiate Molgora) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۸۳۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۸۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Olgiate Molgora»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
نیو مالدن
نیو مالدن (اینگیلیسی‌جه: New Malden) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
داکوتا سیتی، آیووا
داکوتا سیتی، آیووا (Dakota City, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۰۲ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۴۳ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۴۳۹٫۸ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. داکوتا سیتی دنیز سئوییه‌سیندن ۳۴۳ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
هیلوپتس وینستونی
هیلوپتس وینستونی (Sumatran flying squirrel، ، Sumatra-Gleithörnchen) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
کراسنودوبرووایسکای، آلتای دیاری
کراسنودوبرووایسکای، آلتای دیاری (Krasnodubrovsky, Zavyalovsky District, Altai Krai Краснодубровский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
دوبیچه تسرکیونه
دوبیچه تسرکیونه (لهیستانجا: Dubicze Cerkiewne) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1900 نفر ایمیش.
کراسنودوبرووایسکای، آلتای دیاری
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
دوبیچه تسرکیونه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dubicze Cerkiewne»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
کالج پلیس، واشینقتون
کالج پلیس، واشینقتون (College Place, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۶٫۸۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۷۶۵ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۲۷۲٫۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۴۲ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«College Place, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:واشینقتون ایالتین شهرلری
وولوتشیتسه (موست)
وولوتشیتسه (موست) (چک‌جا: Volevčice (Most District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۰ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Volevčice (Most District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
آلکاراس
آلکاراس (ایسپانجا: Alguazas) Alcaraz ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آلباسته اوستانینده یئرلشیب. ۹۶۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۳۷۰٫۵۳ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره نفر دیر.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
بارسلونا فوتبال کولوبو
بۇ کولوب، ۱۸۹۹ م ایلینده خوان گمپر باشچیلیغی ایله بیر تعداد سوئیسلی و اینگیلیسلی فوتبالچی الی ایله قۇرولدو. بارسلونا بیر کولوبدان یۇخاری "Més que un club" لقبینی آلیب، کاتالونیا ایله کاتالانیسم سمبولونا چئویریلیبدیر. چوخلو آیری فوتبال کولوبلاری ترسینه، طرفدارلار بارسلونانین یییه‌‌لیگی ایله ایداره‌سینه اللرینه آلیبلار. بۇ کولوب ۳.۵۶ میلیارد دلارلا دۆنیانین ایکینجی دیرلی ایدمان تیمی و ۵۶۰.۸ میلیون یورو گلیرله دونیانین ایکینجی وارلی فوتبال کولوبودور. بارسلونانین رسمی مارشی‌نین آدی Cant del Barça دیر و خائوم پیکاس ایله جوزپ ماریا اسپیراس الی ایله یازیلیبدیر.
بۇ کولوب ۲۴ دفعه لالیگادا، ۲۸ دفعه کوپا دل ری‌ده، ۱۲ دفعه ایسپانیا سوپرکاپیندا، ۳ سری کوپا ائوا دیورته‌ده ، ۲ سری کوپا دئ لالیگادا، ۴ سری اوروپا کاپلار کاپیندا، ۵ دفعه اوروپا سوپرکاپیندا، ۵ سری اوروپا قهرمانلار لیگینده، ۳ دفعه اینتر-سیتیز فیرز کاپدا و ۳ دفعه دونیا فوتبال کولوبلاری کاپیندا قهرمان اوْلوبدور. بۇ کولوب 1997, 2009, 2011, 2012 و 2015-جی ایللرده دونیانین بیرینجی فوتبال کولوبو سئچیلیبدیر و گۆنوموزده ۳-جو روتبه‌ده یئرلشیبدیر. بۇ کولوبون اصلی رقیبی رئال مادریددیر. ایکی تیمین آراسینداکی اوْیونلار ال کلاسیکو آدلانیر.
بارسلونا کولوبو، اتلتیک بیلبائو و رئال مادریدله بیرلیکده تکجه ۳ سقوط ائتمه‌ین لالیگا قوروجو کولوبلاردان بیریدیر.۲۰۰۹-جو ایلده بارسلونا ایسپانیا کولوبلاری آراسیندا اول دفعه اۆچون لالیگا، کوپا دل ری و اوروپا قهرمانلار لیگینه شامیل اوْلان اوچلوکو اله گتیردی و ایسپانیا فوتبالی سوپرکاپی، اوروپا سوپرکاپی و دونیا فوتبال کولوبلاری کاپینی اوتماقلا بیر ایلده ۶ کاپ قازانان بیرینجی اسپانیالی کولوب اولدو. پپ قواردیولا الی ایله ۴ ایل ایچینده ۱۴ کاپ قازانان بارسلونا بعضی ایدمانچیلار طرفیندن تاریخ بویو ان بؤیوک تیم ساییلیبدبر.
بارسلونا تاسیسی (۱۸۹۹–۱۹۲۲)
۲۲ اوکتوبر ۱۸۹۹-جو میلادی ایلده خوان گمپر بیر تیم یاراتما ایستگینی لوس دپرتوس دا یایدی. موثبت جوابلار نوامبرین ۲۹-دا ژیمناسیو سوله گوروشونه باعیث اولدو. اوْن‌بیر اویونچو جذب اولدولار ـ والتر ویلد ( کولوبون بیرینجی مودیری)، لوییس دئ اوسو، بارتمیو تیراداس، اوتو کونزله، اوتو مایر، انریک دوکال، پره کابوت، کارلس پوژل، جوزپ لیوبت، جان پارسونز و ویلیام پارسونز ـ و بارسلونا فوتبال کولوبو دوْغولدو.
۱۹۰۹-جو میلادی ایلین مارس آیی‌نین ۱۴-ونده، تیم ۸۰۰۰ ظرفیتلی اینداستریا ایستادیومونا داشیندی. اوْ ایل کولوب لوقوسو اۆچون بیر موسابقه قۇرولدو. بۇ موسابقه‌ده کارلوس کومامالا طرحی سئچیلدی و اوْنون طرحی نئچه کیچیک دییشدیرمه‌دن سوْنرا گونوموزه قدر تیمین لوقوسو اوْلدو.
یئنی ایستادیوملا، مارکا هیسپانیکایا باغلی اوْلان لانگداک، میدی، آکیتن (جنوبی فرانسه)، باسک و کاتالونیا منطقه‌لری‌نین ان یاخشی تیملریندن تشکیل تاپان پیرنه کاپی‌نین آچیلیش دوره‌سینده حضور تاپدی. اوْ چاغدا بو موسابقه‌لر چوخ معتبر ساییلیردی. ۱۹۱۰-دان ۱۹۱۳-ه قدر بارسلونا بو کاپی ۴ سری قازاندی. کارلوس کومامالانین بو قهرمانلیقلاردا بویوک نقشی اولوب، آموچازرا و جک قرینول‌له بیرلیکده تیمی ایداره ائتدی. اوْ سوْنرالار و ۱۹۱۷-جی ایلده تیمین بیرینجی تمام وقت موربیسی اوْلدو. بۇ کاپین سونونجو دوره‌سی ۱۹۱۴-جی ایلده بارسلونا شهرینده قۇرولدو و کولوبون یئرلی رقیبی، ایسپانیول قازاندی.
ائله بۇ چاغدا کولوب رسمی دیلینی ایسپانیولجادان کاتالانجایا دییشدیریب، کاتالان کیملیگی‌نین اهمیتلی سمبولونا چئویریلدی. ۱۹۱۷-جی میلادی ایلین فوریه آیی‌نین ۴-و ۱۹۱۳-۱۹۲۸ ایللری آراسیندا کولوبدا اوْینایان رامون تورالبا ایفتخارینا کولوبون بیرینجی ایفتخاری اویون ترراسسا آدلی یئرلی تیم قاباغیندا قۇرولوب، بارسلونانین ۵-۲ یه غلبه‌سی ایله سونا چاتدی.
گمپر کولوبون طرفدارلارین آرتیرماق اۆچون چالیشیب، ۱۹۲۲-ده ۲۰۰۰۰ نفر یئنی ایستادیوم اۆچون مالی کومک ائتدیلر. کولوب اوْ ایلده یارادیلمیش لس کورتس ایستادیومونا داشیندی. بۇ ایستادیومون ظرفیتی ۳۰۰۰۰ نفر ایدی و سوْنرا 1944-ده ۶۰۰۰۰ نفره چوْخالدی.
گمپر، جک قرینول‌ی بارسلونا تاریخینده بیرینجی تمام وقت موربی عونوانیندا ایستخدام ائتدی. گمپر چاغیندا بارسلونا 11 دفعه کاتالونیا قهرمانلیق کاپی، ۶ دفعه کوپا دل رئ و ۴ دفعه پیرنه کاپینی قازانیب، بیرینجی پارلاق دوره‌سینی گئچیردی.
ریورا، جومهوریت و ایچ ساواش (۱۹۵۷–۱۹۲۳)
۱۹۲۵-جی ایلین ژوئن آیی‌نین ۱۴-و بیر اوْیوندا طرفدارلار میگوئل پریمو ده ریورا دیکتاتورلوغونا اعتراض عونوانیندا میلی مارشا ایهانت ائتدیلر. بۇ حرکتدن سوْنرا حکومت ۶ آی ایستادیومو باغلاییب، گمپری ایستعفایا مجبور ائتدی. بۇ چاغدا حرفه‌ای فوتبالا گئچیش باشلاندی و ۱۹۲۶-دا بارسلونا مودیری، عمومی حالتده بیرینجی دفعه اۆچون بیر حرفه‌ای فوتبال کولوبو کیمی چالیشماسینی بیلیندیردی. ۱۹۲۷-جی میلادی ایلی‌نین جولای آیی‌نین ۳-ونده پائولینو آلکانترانین ایکینجی تست اویونو ایسپانیا میلّی فوتبال تیمی قاباغیندا قورولدو. اویونون باشلاماق اۆچون یئرلی خلبان و ژورنالیست جوزپ کانوداس طیاره‌دن توپو میدانا آتدی. ۱۹۲۸-جی ایلده تیم ایسپانیا کاپینی اوتماسی موناسبتی ایله و بارسلونا قولری فرانز پلاتکو وصفینده ۲۷ نسلی گروهونون عوضوو اولان رافایل آلبرتی شاعیرین اودا اِ پلاکتو آدلی ماهنیسی اوخوندو. ۱۹۲۹-جو ایلین ژوئن آیی‌نین ۲۳-ونده بارسلونا لا لیگانین بیرینجی دوره‌سینی قازاندی. بیر ایل سونرا جولایین ۳۰-وندا قمپر بیر مودت روحی مریضلیک و اقتصادی موشکوللردن سونرا اؤزونو اؤلدوردو.
بارسلونا جوزپ اسکولا کیمی آدلیم فوتبالچیلارلا اؤز ایشینه ایدامه وئردی، آنجاق ایدمان عرصه‌سینه اثر قویان سیاسی چیرپیشمالار اۆچون نزول ائتدی. بارسلونا اهالیسی سیاسی موردلره مشغول اولوب، توتولدوقلارینا گؤره اویونلاردا هوادار ساییسی آزالدی. کولوب ۱۹۳۰، ۱۹۳۱، ۱۹۳۲، ۱۹۳۴، ۱۹۳۶ و ۱۹۳۸ ایللرینده کاتالونیا کاپینی قازاندی آنجاق میلی سطحده ۱۹۳۷ جنجاللی قهرمانلیقدان سوای هئچ بیر موفقیته ال چاتمادی.
۱۹۳۶-جی ایلده ایسپانیا ایچ ساواشی‌ نین باشلانیشیندان بیر آی سونرا بارسلونا و اتلتیک بیلبائو اویونچولاریندان نیظامی ساواشچیلار قاباغیندا عسگرلیک خیدمتی اۆچون داوطلب اولدولار.
هیئت مدیره عوضولری
{| class="wikitable" !سیمت !آد
ائشیک باغلانتیلاری
بؤلمه:فوتبول کولوبلاری بؤلمه:بارسلونا فوتبال کولوبو بؤلمه:La Liga clubs بؤلمه:Football clubs in Barcelona بؤلمه:Football clubs in Catalonia بؤلمه:Copa del Rey winners بؤلمه:G-14 clubs بؤلمه:Catalan symbols بؤلمه:Unrelegated association football clubs بؤلمه:Association football clubs established in 1899 بؤلمه:۱۸۹۹ - جو ایلینده ایسپانیا اؤلکه‌سینده یارانانلار بؤلمه:UEFA Champions League winning clubs
برنی همیلتون
برنی همیلتون (اینگیلیسجه: Bernie Hamilton) آمریکالی اوْیونچو. ۱۲ ژوئن ۱۹۲۸ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۰  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۳۰ دسامبر ۲۰۰۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
دونکستر راورز فوتبال کولوبو
دونکستر راورز فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Doncaster Rovers F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۵٬۲۳۱ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
محمد خمیستی
محمد خمیستی ، (دوغوم: ۱۱ آقوست ۱۹۳۰ - اؤلوم: ۵ مئی ۱۹۶۳) بیر الجزایر لی سیاستچی ایدی.
دونکستر راورز فوتبال کولوبو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Doncaster Rovers F.C.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
محمد خمیستی
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:الجزایرلی سیاستچیلر بؤلمه:۱۹۶۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
دونکستر راورز فوتبال کولوبو
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
کری، مینه‌سوتا
کری، مینه‌سوتا (Currie, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 15.23 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 233 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
وولنیتسه (ستراکونیتسه)
وولنیتسه (ستراکونیتسه) (چک‌جا: Volenice (Strakonice District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۵۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۵۰ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
سارا رایت
سارا رایت (اینگیلیسجه: Sarah Wright) آمریکالی اوْیونچو ۲۰۰۴–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
وولنیتسه (ستراکونیتسه)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
سارا رایت
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sarah Wright»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
وولنیتسه (ستراکونیتسه)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Volenice (Strakonice District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
همجینسچی‌لیک
بندانگشتی|همجینسچی‌لیک قوستاو کوربت اثرینده
همجینسچی‌لیک و یا هوْموسکسواللیق ،عئینی جینس و یا جینسیتده‌کی اینسانلار آراسینداکی عاشیقانه ، جینسی جاذیبه یا دا جینسی داورانیشدیر.همجینسچی‌لیک بیر جینسی ترجیح اوْلاراق "فردی آغیرلیقلی اوْلاراق یا دا تماماً اؤزو ایله عئینی جینسده اوْلان فردلره قارشی روْمانتیک یا دا جینسی جاذیبه یاشامایا سوْق وئرن قالیجی بیر شخصی خۆصوصیّت" تعریف ائدیلیر.عئینی زاماندا فردی بۇ جاذیبه‌لره دایانان ، داورانیشلارا باغلی کیملیک حیسی و بۇ جاذیبه‌لری پایلاشان آیری فردلردن تشکیل تاپان جَمعه عۆضویت ده تانینیر.
قایناقلار
بؤلمه:اینسان داورانیشلاری بؤلمه:Gender بؤلمه:جینسیت آراشتیرمالاری بؤلمه:Homosexuality بؤلمه:عشق بؤلمه:Interpersonal attraction بؤلمه:Interpersonal relationships بؤلمه:Psychiatric false diagnosis بؤلمه:همجینسچی‌لیک بؤلمه:Sexual orientation بؤلمه:Words coined in the 1860s
فلوئوروفرم
فلوئوروفرم (Fluoroform، Фтороформ، ) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگ‌سیز و  قاز حالتینده تاپیلار.فلوئوروفرم فلوئور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fluoroform»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
دواب (اوشنو)
دواب
اوشنو بؤلگه سی نین گونئی اوشنو قصبه سینه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 218(41عائیله) نفر اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:اوشنویه بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
تولبوتامید
تولبوتامید (آیوپاک آدی: N-[(Butylamino)carbonyl]-4-methylbenzenesulfonamide, Tolbutamide, تولبوتاميد، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۷۰٫۳۵ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۴٫۵- ۶٫۵ ساعات زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
دلیچتو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Deliceto»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
قرایتس
قرایتس (Greiz) آلمانین  تورینقن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۲۶۵ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۲۸۴ نفر دیر. بۇ شهرین ۷۶٫۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
هیپوکولیوس امپلینوس
هیپوکولیوس امپلینوس (Grey hypocolius، ، İpekli boğan، Сорокопутовый свиристель، Seidenwürger) سئرچه‌کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:سئرچه‌کیمی‌لر بؤلمه:قوش
هو-چانکلار
هو-چانکلار (اینگیلیسی‌جه: Ho-Chunk، آنادولو تورکجه‌سی: Hoçanklar، فارسجا: هو-چانک) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری آمریکا بیرلشمیش ایالتلری, ویسکانسین ایالتی, نبراسکا ایالتی, آیووا ایالتی دا یاشاییرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
دوبیچه
دوبیچه (لهیستانجا: Dubicze) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 546 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dubicze»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
دالاس اسنتر، آیووا
دالاس اسنتر، آیووا (Dallas Center, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۱٫۸۶ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۲۳ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۳۶٫۸ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. دالاس اسنتر دنیز سئوییه‌سیندن ۳۲۶ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
ایرج حاتم
ایرج حاتم (اینگیلیسجه: Iraj Hatam) (دوْغوم: ایران) بیر فوتبالیست. ایران میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بالاگیر (اوشنو)
بالاگیر
اوشنو بؤلگه سی نین گونئی اوشنو قصبه سینه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 418(78عائیله) نفر اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:اوشنویه بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
کریستال، مینه‌سوتا
کریستال، مینه‌سوتا (Crystal, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.59 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 22151 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
پوکانقوو-کولونقا
پوکانقوو-کولونقا (لهیستانجا: Pokaniewo-Kolonia) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 180 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pokaniewo-Kolonia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مالیانو آلپی
مالیانو آلپی (ایتالیاجا: Magliano Alpi) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۱۴۵ نفر ایمیش. و پیمونت اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Magliano Alpi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
فلوئورنول
فلوئورنول (Fluorenol، Флуоренол) بیر اورقانیک بیلشیک. آغ، کریستال، تۇز حالتینده تاپیلار.فلوئورنول فلوئور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی 152 دن 155 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fluorenol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
اکسفورد یونایتد فوتبال کولوبو
اکسفورد یونایتد فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Oxford United F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۲٬۵۰۰ نفرلیک کاسام ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oxford United F.C.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
غیدیماغا بؤلگه‌سی
غيديماغا بؤلگه‌سی (Guidimaka Region) موریتانی دا یئر آلان بیر بؤلگه دیر. و ۱۰۳۰۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۶۷۰۲۹ نفر دیر.
وولنیتسه (پریبرام)
وولنیتسه (پریبرام) (چک‌جا: Volenice (Příbram District)) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
غیدیماغا بؤلگه‌سی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Guidimaka Region»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
وولنیتسه (پریبرام)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Volenice (Příbram District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری