cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ژرژ سایار
ژرژ سایار (اینگیلیسجه: Georges Saillard) فرانسه‌لی اوْیونچو. ۵ ژولای ۱۸۷۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۰  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۱ سپتامبر ۱۹۶۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Georges Saillard»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
رابرت پیهودا
رابرت پیهودا (Robert Prehoda) بیلیم اینسان. ۷ ژولای ۱۹۳۱ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۱ ژوئن ۲۰۰۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert Prehoda»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
دریم تیتر
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
متیو والیش
متیو والیش (Matthew Parish) یازیچی -
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Matthew Parish»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
ژرارد بوشر
ژرارد بوشر (اینگیلیسجه: Gérard Buscher) (دوْغوم:November 5, 1960 Algiers) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آورانقپور سابی
آورانقپور سابی (اینگیلیسجه:Aurangpur Sabhi) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
شین بیاو وو
شین بیاو وو (اینگیلیسجه: Shien Biau Woo) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. واشینقتون در سن‌لوئیس بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۳۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:نیوآرک، دلاویر دوغوملولار
اندی سی
اندی سی (اینگیلیسجه: Andy C) اینگیلیسلی موسیقیچی - درام اند بیس موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اندی سی ۷ آوریل ۱۹۷۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
مایکروسافت لومیا ۵۴۰
مایکروسافت لومیا ۵۴۰ مایکروسافت موبایل شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. مایکروسافت لومیا ۵۳۵-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Microsoft Lumia 540»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
تروشچینی
تروشچینی (لهیستانجا: Truszczyny) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Truszczyny»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پیتر اورزاق
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:ماساچوست دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:بوستون دوغوملولار بؤلمه:لکسینقتون، ماساچوست دوغوملولار بؤلمه:ماساچوست ایقتیصادچیلاری
فتحی الجبل
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۶۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:قطرده‌کی تونیسلی غوربتچیلر بؤلمه:عربیستانداکی تونیسلی غوربتچیلر
چوهار, پنجاب
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
راجوپالم, قونتور دیستریکت
راجوپالم, قونتور دیستریکت (اینگیلیسجه:Rajupalem, Guntur district) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
داریو بونتی
داریو بونتی (اینگیلیسجه: Dario Bonetti) بیر فوتبالیست.
کوودیل، اوهایو
کوودیل، اوهایو (اینگیلیسجه:Covedale, Ohio ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۴۴۷ نفر ایمیش و ۷٫۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۷۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و اوهایو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Covedale, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بروسنووولووایسکای پوقوزت
بروسنووولووایسکای پوقوزت (Brusnovolovsky Pogost Брусноволовский Погост) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
قمینا زابروجه
قمینا زابروجه (لهیستانجا: Gmina Zabrodzie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 92.03 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و ماسوویان اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Zabrodzie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
عبدالفتاح رحیاتی
عبدالفتاح رحیاتی (اینگیلیسجه: Abdelfettah Rhiati) (دوْغوم:February 25, 1963 مراکش) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
جیم دمینت
جیم دمینت (اینگیلیسجه:Jim DeMint) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:قرینویل، گونئی کارولینا سیاستچیلری بؤلمه:گونئی کارولینا جومهوریتچیلر بؤلمه:گونئی کارولینا سناتورلار
وست یونیون، اورقن
وست یونیون، اورقن (اینگیلیسجه:West Union, Oregon ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اورقن ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جبی لی
جبی لی  کندی (روستای جبیلو) موغان بولگه سی نین، اونگوت بولومو و دوغو اونگوت قصبه سي نده یئرلیشیب.
ایسمتپورت، پنسیلوانیا
ایسمتپورت (اینگیلیسجه: Smethport, Pennsylvania) آمریکانین پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۰۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۵۴۳ نفر ایدی.
جبی لی
اهالي
جبی لی کندی 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 212 نفر اهالي سي وار. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان توركجه سی نده دانيشيرلار.
ایسمتپورت، پنسیلوانیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جبی لی
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناقلار
بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
جی. روزس میکئی
'''جی. روزس میکئی''' (اینگیلیسجه: J. Ross Mickey) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۵۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
قارا آغاجی
قارا آغاجی (تورکجه: Qaraağacı) آذربایجان جومهوریتینین ترتر رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۱۳۰۲ نفر ایمیشو ۱۷۰ متر دنیز سَویه‌سیندن اۇجالیقی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
یروزووو، روسیه
یروزووو، روسیه (Yerosovo Еросово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
دی هیدرو بیوپترین
دی هیدرو بیوپترین (Dihydrobiopterin) بیر اورقانیک بیلشیک.دی هیدرو بیوپترین هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
مونته‌چیکاردو
مونته‌چیکاردو (ایتالیاجا: Monteciccardo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۸۲ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۸۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و مارکه اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monteciccardo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
سترادونیتسه (کلادنو)
سترادونیتسه (کلادنو) (چک‌جا: Stradonice (Kladno District)) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stradonice (Kladno District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سامانتا وانق
سامانتا وانق (اینگیلیسجه:Samantha Vang) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:مینسوتا دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
شان سولا‌له‌سی
شان سولا‌له‌سی (Shang dynasty، ، مملكة شانغ، Dynastie Shang، Shang-Dynastie، Dinastia Shang، Шан (династия)) آسیادا بیر اسکی دؤولت. شان سولا‌له‌سی 1600 میلاددان اؤنجه قۇرولدو و  1046 میلاددان اؤنجه  داغیلدی.
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
ادما، روسیه
ادما، روسیه (Edma Едьма) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آرخانقلسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آرخانقلسک کندلری
چاتانوقا، تنسی
چاتانوقا، تنسی (City of Chattanooga) آمریکانین تنسی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۷۰٫۸ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۷۶۵۸۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۴۷۱٫۹ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. چاتانوقا دنیز سئوییه‌سیندن ۲۰۶ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:تنسی ایالتین شهرلری
ژان تولو
ژان تولو (اینگیلیسجه: Jean Toulout) فرانسه‌لی اوْیونچو. ۲۸ سپتامبر ۱۸۸۷ ایلینده پاریس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۳ اوکتبر ۱۹۶۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jean Toulout»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
جبار باغچه‌بان
جبار باغچه‌بان آدلا آدلیملانان میرزا جبار عسگرزاده (دوغوم: 1264 ایروان- اؤلوم:4 آذر 1345 تهران) میرزا جبار عسگر بنا نین اوْغلو اورمیه شهریندن بنایی وقنادی ایش اۆچون ایروانا گئدیب 1264 شمسی ایل ده ایروان دا دوغولوب دیر. تبریزلی یازیچی، ایراندا لال-کارلارین اۆچون اؤیرتیمین آتاسی. جبار باغچه‌بان طنز درگیلر یایماقلا یازیچیلیق عالمینه گیردی، الیفبانی اوشاقلارا یاخشی اؤیرتمک اۆچون یئنی یول گؤستردی، اوشاقللار باغچه‌لری یولا سالدی و بۇ موناسیبتله "باغچه‌بان" آدی اوْنا وئریلدی، او اوشاقلارین ادبیات نوماییشی‌نین تملینی قویدو. ایلک شعر دیلینده اوْلان داستانلارین "قیزیللی یاپراق" و "بایرامچیلیق" آدی ایله 1290-جی ایلده ایروان شهرینده و آذربایجان تورکجه‌سینده یازدی. اوندان آذربایجان تورکجه‌سینده 12 کیتاب قالیبدیر.
لال-کارلارا اؤیرتیمی باشلایان زامان دا آذربایجان کولتورونون مودور کوللو، موحسنی، طرفیندن هده‌له‌نیبدیر:
"سن لال-کارلارا دیل اویرتمک باشاریرسانسا، اوندا اوشاق باغچاسیندا تورک اوشاقلارا فارس اؤیرتمه‌گین داها یاخشیدیر. بیزیم لال-کارلار اوخولونا احتیاجیمیز یوخدور."
1306-جی ایلدن "موحسنی" سیاسی ندنلره گوره اوشاق باغچاسی لارین تبریز شهرینده مونحل ائتدی و نهایت باغچه‌بان آذربایجانی ترک ائدیب فارس شهرلرینده چالشماغا مجبور قالدی.
باغچه‌بان اوشاقلار باغچاسیندا اوشاقلارا تورکجه‌ده شعر اؤیره‌دیردی. باغچه‌بانین قیزی ثمینه خانیم آتاسی باره‌سینده بئله دئییر کی "آتام بویوک ماراقلا تورک دیللی اوشاقلارا اوشاقلیق سورودلار اؤیرَدیردی، نوماییشنامه یازیردی و ایجرا ائدیردی. تورکجه دیلینده ایلک اوشاق شعرلری بو ایللرده سؤیله‌ندی."
یاشاییش
میرزا جبار عسگرزاده 1264-جو ایل ایروان شهرینده دونیا گلدی. "رضا" آدلی جدی تبریز بعضی منبع لرده اورمیه شهرینده بورایا کؤچموش اولوبدور. آتاسی‌نین پئشه‌سی معمارلیق و قنادچیلیق ایمیش، همده قهوه خانالاردا ناقاللیق‌دا ائدرمیش. آلب‌ارسلان، کوراوغلو، نوش‌آفرین و بوتونلوکله حماسی داستانلار نقل ائدرمیش. بویوک ننه‌سی شاعیر و طبیب ایمیش. باغچه‌بان 15 یاشیناجان سونتی شکیلده ایداه اوْلان مکتبخانادا درس اوخویوبدور. مکتب موللاسی‌نین آدی "شئیخ علی اکبر" ایمیش. اوندان سوْنرا عاییله‌سی‌نین یوخسوللوغونا گؤره درس اوخوماغی ترک ائدیب آتاسی‌نین پئشه‌سینده ایش گؤرمکله مشغول اولور. همین دورده گیزلین صورتده قیزلارا درس اوخوماغی اؤیرَدیر.
دوستاقدان آزاد اوْلان باغچه‌بان اوشاقلار و قادینلارین ساوادلاندیریلماسینا چوْخ دَیَر وئریر و گیزلین صورتده قیزلارا درس اوخوماغی اؤیرتمه‌گه داوام ائدیر. قیزیللی یاپراق و بایرامچیلیق منظوم داستانلاردا 1290-جی ایل ایروان شهرینده یاییلیر.
"لک‌لک" باغچه‌بانین یایدیغی اۆچونجو طنز درگی‌دیر. بۇ درگی1291 شمسی (1914 میلادی) ایلینده ایروان شهرینده یاییلیردی. بۇ 8 صحیفه‌لیک درگی 12-جی شوماره‌سیندن بیرینجی دونیا موحاریبه‌سی باشلانماغی گؤره دایاندیریلیر. "لک‌لک" درگیسی ملانصرالدین (1906م)، بهلول (1907م)، زنبور (1909م)، مرآت (1910م)، آری (1910م) و کل نیت (1912م) دن سوْنرا آذربایجان تورکجه‌سینده یاییلان یئددینجی طنز و فوکاهی درگیدیر.
همین ایللرده باغچه‌بان "الف"، "اشک دَغلیان"، "مَحیمه پیش آیی" و "م.پ" آدلارلا ملانصرالدین درگیسینده یازیلارین یاییرمیش.
موسلمانلار علئیهینه باشلانان قیرغینلارین سون ایلینده تورکیه‌یه گئدیر. ایغدیر شهری‌نین شهرداری‌سی‌نین تحویلداری اولور و سوْنرالار فرماندار مقامینا یوکسه‌لیر. دانشاکلار طرفیندن توتاقلاناندان سوْنرا ایروانا قایتاریلیر.
ایرواندان مرنده کؤچمه‌سی
باغچه‌بان موعلیم اوْلان "صفیه میر بابایی" آدلی خانیملا ائولَنیر و 1297-جی شمسی ایلینده، ایروانا تابع اوْلان نوراشین کندینده، بیر قیز-اوغلان قاتیشیق اوْلان اوخولدا اؤیرتمنلیکله مشغول اولور. روسیه‌ده باش وئرن دئوریمدن سوْنرا، ایندی ارمنیستان آدلانان اؤلکه‌ده موسلمانلارا قارشی قومی-دینی تضییقلر آرتیر و ایروان تاریخ بویونجه موسلمان بیر شهر اولماغینا باخمایاراق، موسلمانلار بورانی ترک ائتمه‌گه مجبور اولورلار. باغچه‌باندا بودورومدا مرند شهرینه گلیر. مرند شهرینده "احمدیه" آدلی دولتی مدرسه‌ده درس وئرمه‌گه باشلاییر و "خورخور" نوماییشنامه‌سین صحنه‌یه چیخاردیر.
مرندده بویوک چالیشقانلار گؤسترن باغچه‌بان "ابولقاسم فیوضات"، آذربایجانین کولتور مودور کوللو، طرفیندن تبریز شهرینه گلمه‌سی ایسته‌نیلیر.
تبریز شهرینده چالیشمالاری
1299-جو ایل، تبریز شهرینه گلندن سوْنرا، "دانش" آدلی اوخولدا اؤیرتمن اولور. 1302-جی ایلده "برنامه کار آموزگان" و 1303-جو ایل "الفبای آسان" آدلی کیتابین یاییر. باغچه‌بان "ابولقاسم فیوضات"ین حیمایه‌سی آلتیندا 1303-جو ایلین گولن آییندا ایلک "اوشاقلار باغچاسی"ن (فارسجا: باغچه اطفال) مقصودیه محله‌سی و انجومن کوچه‌سینده قوردو. همین ایل سوی آدین "عسگرزاده"دن "باغچه‌بان"ا چئویریر. بو اوخوللار اصلینده آلمانلی فردریک فروبلی‌نین ایلک دفعه "اوشاقلار باغچاسی" آدیندان گؤتورولوبدور.
او تبریز شهرینده اوْلان زامان اوشاقلارین ادبیات نوماییشی‌نین تملینی قویدو. نوماییشنامه یازیب صحنه‌یه چیخارتماق، سورود اوخوماد، اوشاقلارا ناغیل تعریف ائتمک و... ایلک دفعه باغچه‌بان طرفیندن مدرسه‌لرده ایجرا اولوندو. همین شهرده اوْلان زامان لال-کارلارین اؤیرتیمی ایشینه ماراقلانیر و بۇ ایشی گؤرمک اۆچون آددیم آتیر. لال-کارلارا اؤیرتیمی باشلایان زامان دا آذربایجان کولتورونون مودور کوللو، موحسنی، طرفیندن هده‌له‌نیبدیر:
"سن لال-کارلارا دیل اویرتمک باشاریرسانسا، اوندا اوشاق باغچاسیندا تورک اوشاقلارا فارس اؤیرتمه‌گین داها یاخشیدیر. بیزیم لال-کارلار اوخولونا احتیاجیمیز یوخدور."
بونلاردان علاوه او چوخلاری طرفدن ایستیهزا اولوندو و اونو آلچالتماغا چالیشیردی. بونلارا باخمایاراق باغچه‌بان ایشینه داوام ائتدی و آلتی آیدان سوْنرا قویولان جشن مراسیمی، اهالی طرفیندن بویوک ماراقلا قارشیلاندی. ماراغین بویوکلوگونده مدرسه‌نین حایاطیندا اَیلشمه‌گه یئر یوخ ایدی.
باغچه‌بان 1303-جو ایلده 3 نفر لال-کارلارا اوغورلو درس وئرندن سوْنرا، زحمتلرن اونلارا اؤزل ال الیله دئمه‌لی الیفبا یاراتماغا یؤنه‌لتدی. او بۇ یئنی یولو 1323-جو ایل اؤزو یایدیغی "زبان" (دیل) درگیسینده و 1329-جو ایل "الفبای گویا" (دانیشان الیفبا) کیتابیندا ایضاحلادی. بۇ شیوه‌ده تلفوظ و دوداق اوخاماغا تاکید اولدوغونا گؤره "دانیشان الیفبا" آدی وئریلدی و بۇ گونه‌جن ایرانین لال-کارلار اؤیرتیم مرکزلرینده ایشله‌نیر.
شیراز و تهران شهرلرینده یاشاییشی
1306-جی ایلدن "موحسنی" سیاسی ندنلره گوره اوشاق باغچاسی لارین تبریز شهرینده مونحل ائتدی و نهایت باغچه‌بان آذربایجانی ترک ائدیب فارس شهرلرینده چالشماغا مجبور قالدی. او زاما "ابولقاسم فیوضات" باغچه‌بانی شیراز شهرینه دعوت ائتدی. شیراز ایلک اوشاق باغچاسی دومیل منطقه‌سینده ایشه باشلادی. 1308-جی ایلده "زندگی کودکان" (اوشاقلارین یاشاییشی) آدلی کیتابین شیراز شهرینده یایدی. بۇ ایراندا اوشاقلار اۆچون یاییلان ایلک غئیری درسی کیتاب‌ایدی. بغچه‌بان شیرازدا اوشاقلار اۆچون یئددی نوماییشنامه یازدی. "خانم خزوک" / خزوک خانیم (1307)، "گرگ و چوپان" / قورد ایله چوبان (1308)، "پیر و ترب" / قوجا ایله تورپ (1311)، "مجادله دوپری" / ایکی پری دئییشمه‌سی، "شیر و باغبان" / آسلان ایله باغبان، "شنگون و منگول" و "آتشدان زرتشت" / زرتوشتون اوت‌یئریسی بۇ یئددی کیتابین آدلاریدیر. باغچه‌بان 1311-جی ایلده "بازیچه دانش" / بیلیک اویونجاغی کیتابین یایدی.
او 1311-جی ایلده لال-کارلار اۆچون مکتب آچماق اۆچون تهران شهرینه گلدی. تهران تکجه "صوفیا" آدلی بیر قیز اونون مدرسه‌سینده درس آلماق اۆچون آد یازدیردی. تهرانین اهالیسی باغچه‌بانی بیر اوغرو گوزو ایله باخیردیلار، محله‌نین اوشاقلاری داش ایله کیلاسلارین شیشه‌لرین سیندیریردیلار. 1312-جی ایله‌جن اوچ-دؤرد نفر شاگیردلره آرتدی. 8 آی چالیشیندان سوْنرا، باغچه‌بان اونلار اۆچون بیر شنلیک مراسیمی کئچیردی و اورایا کولتورو وزیرینده دعوت ائتدی. وزیر باغچه‌بانین ایشلرین آلقیشلادی و مدرسه‌سینه یاردیم ائتمه‌گه قرار وئردی. باغچه‌بانین ایشی تۇتدو و 1313-جو ایلده ایلک لال-کارلار مدرسه‌سی‌نین ایمتیازی اونون آدینا وئریلدی.
1312-جی ایلده، دوندوران آیی‌نین 22-ده "کار تلفون" و یا "سوموکسل تلفون"-و ایختیراع ائتدی. بۇ دستگاه 1313-جو ایلده، آغلارگولر آیی‌نین 18-ده، 118 نومره‌ایله شیرکتلر، تیجاری علامتلر و ایختیراعلار ثبت ائتمه ایداره‌سینده ثبت اولوندو.
باغچه‌بان 1323-جو ایل مدرسه‌نین خرجلرین یئترمک و یئنی اؤیرتمنلر تربیه‌اۆچون بودجه تامین ائتمک اۆچون "لال-کار و کور اوشاقلار اۆچون دستک توپلومو" توزوغون (اساساًامه‌سین) حاضیرلادی و 60 نفرین ایشتیراکی ایله قوراپیشیرن (تیر) آیی‌نین بیرینجی گونونده تصویبه یئتیردی و 12-12-1323 ده 36 نومره‌سی ایله ثبته یئتیردی. توپلومون یؤنتیم قورولو، لال-کارلار اۆچون اوخول تیمگه، 2000 مترلیک بیر یئری تهران شهری‌نین یوسوف‌آباد محله‌سینده، اوجرتسیزلیک اولاراق دارایی ویزارتخاناسیندان آلدیلار. توزوغا اساساً باغچه‌بان اؤمورلوک صورتده توپلومون فنی مودورو کیمی رسمیته تانیندی. 1341-جی ایلده "کور" کلیمه‌سی توپلومون آدیندان سیلیندی و "لال-کار اوشاقلار اۆچون دستک توپلومو" کیمی آدلاندیریلدی.
1323-جی ایلده "زبان" (دیل) آدلی درگینی بیرینجی ساییسین بوراخدی. دیل سؤزجوگونده منظور، اؤیرتمنلرین دیلی ایدی. باغچه‌بانین کولتور قونوسوندا اوْلان دوشونجه‌لری "جلیل محمد قولی زاده" و "میرزا حسن روشدیه"یه (ایراندا ایلک مودرن مدرسه‌نین قوروجوسو و ایلک اوشاق شعری‌نین مولیفی) چوخ اوخشارلیغی واردی. حسن روشدیه اولان بویوک حؤرمتی اساسیندا، دیل درگیسی‌نین بیرینجی نومره‌سی‌نین قابیغیندا اونون شکیلین قویدو.
1326-چی ایلده دیل درگیسی پولسوزلوق ندنینه گؤره باغلانیر. باغچه‌بان عئینی حالدا 1324-جو ایلدن "بهار کودکان" (اوشاقلار بهاری) درگیسین یاییردی. او بۇ ایللرده "جبهه آزادی" (آزادلیق جبهه‌سی" نین مئییللی ایدی.
باغچه‌بان "لال-کارلار اوجاغی" قورولماغا یادیمچی الدو. او همده 1328-جی ایلده "تهرانین لال-کارلار دبیستانی‌نین (باغچه‌بان) توزوغو"ن یازدی. 1335-جی ایلده ایلک دفعه اولاراق کولتور ویزارتخاناسی‌نین یاردیم ایله لال-کارلار اۆچون اؤیرتمن تربیه‌سی یاراتماغا یاردیم ائتدی. 1342-جی ایلده سلام (آغیرلاما) توپلومون، داهی اینسانلاری دیرلیکده قدر بیلمک اۆچون یاراتدی. 1344-جو ایلده برنامه و بودجه سازیمانیندا لال-کارلار اۆچون موستقیل بودجه آیریلماقلا باغچه‌بانین لال-کارلار اوخوللاری موستقیل بیر کیملیک قازاندی.
اؤلوم
باغچه‌بان 80 یاشیندان اوْلان زامان، 1345-جی ایلده، آذر آیی‌نین 4-ده دؤرد گونلوک مریضلیکدن سوْنرا دونیادان گئتدی. مزاری شهرری‌ ین چشمه‌علی محله‌سینده‌دیر.
باغچه‌بان باره‌سینده یازیلانلار
1393 ایلینده دکتر حسین محمدزاده صدیق آثار ترکی جبار باغچه‌بان آدلی کیتاب نشر ائتدی. بۇ کیتابدا گئنیش اؤن سؤزدن سوْنرا باغچه‌بانین آشاغیداکی منظوم حکایه‌لری نقل ائدیلمیشدیر: ها بئله بۇ کیتابدا دیوانیندان سئچمه‌لر عونوانی آلتیندا آشاغیداکی شعرلری نشر ائدیلمیشدیر: کیتابین سونونا باغچه‌بانین خیّام نیشابوری روباعیلری آراسیندان 341 روباعی‌نین تورکجه ترجمه‌لری وئریلمیشدیر. بۇ بؤلومون باشیندا باغچه‌بانین خیّاما خیطاب ائتدیگی وئریلن اوچ روباعی بئله‌دیر:
دهرین آناسی دوغورمامیش دیگرینی،
سؤز بوته‌سی ایچره اریدیب فلسفه‌نی،
تقدیم ائله‌دی جهانا خالص زرینی.
گه مبدأ، گه معادا عطف ائتدی نظر،
جومدو بۇ دنیزدن چیخارا بیر گوهر.
چیخدی، دئدی بهره آلمایان مغبوندور،
بیر دختره بنزه‌دیر بۇ دهری خیام،
دؤندوکجه گئدیر ملاحتی در ایام.
آل کامینی دوشموشکن اله، ائتمه رها،
تاردا
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
جبار باغچه‌بان
باغچه‌بان باره‌سینده یازیلانلار
گئتسه او قاییتماز سن اولورسان ناکام.
تاردا
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Taroda»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جبار باغچه‌بان
شهریارا جاواب
باغچه‌بان شهریارین حیدربابایا سالام شعرینه جاواب اولاراق، حیدربابا داغی‌نین دیلیندن بئله یازیر:
تاردا
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
جبار باغچه‌بان
شهریارا جاواب
...
"فارس قيزلار آزديرميشدي عملين؟
کي فارسجايدي بوتون شعرين غزلين؟
حيدربابا يوردوندا بير گؤزلين
عشقينه بير قلم قويمازدين بئله
فارسيجا يازماقدان دويمازدين بئله
تهران گؤزللري يولونو کج ائتدي
کؤنلونو آپاريب سني گيج ائتدي
دؤنگه وارميش دؤنوم وارميش بيلمه دين
آيريليق اؤلوم وارميش بيلمه دين
کؤنلوموزه کؤزلر قويوب ياخيرسان
حسرت ايله کئچنلره باخيرسان
گؤرورسن کي سولار آخيب گئديرميش
چوخدا وئرمه، سيخينتي اؤز گؤنلونا
مهربان دير هر آتا اؤز اوْغلونا
قاييتميسان ايندي کي سن يولونا
بويور گلين گؤز اوستونده يئرين وار
ائلين سني سئوينج ايله قارشيلار
سلام ائيلر بوتون ائليميز سنه
باغچاميز، باغيميز، گولوموز سنه
دي گؤرک دئمه لي داها نه يين وار؟
ايندي کي ديل آچدين سوسما، آغلا، گول
يامان سؤيله ياخشي سؤيله داغلا گول
دانیله قاستالدلو
قایناقلار
Daniele Gastaldello
تام تولس
تام تولس (اینگیلیسجه: Tom Towles) آمریکالی اوْیونچو. ۲۰ مارس ۱۹۵۰ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۵  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲ آوریل ۲۰۱۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tom Towles»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
ایکینجی بایزید
ایکینجی بایزید (اینگیلیسی‌جه: Bayezid II) عثمانی سولطانی. ۲۲ مئی ۱۴۸۱ – ۲۴ آوریل ۱۵۱۲ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. ایسلام دینینه اعتیقاد ائتمیشدی. فاتیح سولطان محمد اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب.
مایکل ایلی
مایکل ایلی (اینگیلیسجه: Michael Ealy) آمریکالی اوْیونچو. ۳ آقوست ۱۹۷۳ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Michael Ealy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
میدوری هوندا
میدوری هوندا (اینگیلیسجه: Midori Honda) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هامپتون، نبراسکا
هامپتون (اینگیلیسجه: Hampton, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۳۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اشرف لزعر
اشرف لزعر (اینگیلیسجه: Achraf Lazaar) (دوْغوم:January 22, 1992 Casablanca) بیر فوتبالیست. نیوکاسل یونایتد فوتبال کولوبو و مراکش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کادوا، کولورادو
کادوا، کولورادو (اینگیلیسجه:Caddoa, Colorado ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۱۸۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کولورادو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Caddoa, Colorado»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پتروچاینا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«PetroChina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
کامالامپاتی
کامالامپاتی (اینگیلیسجه:Kammalampatty) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۴۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ارنستو بونینو
ارنستو بونینو (Ernesto Bonino) ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۲۱ ایلده ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سی اوْلوب. اوْ۲ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۲۲ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده میلّی گوْل وۇرماییب.
قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری"
تسوی میسینا
تسوی میسینا (Tsvi Misinai) یازیچی -
پله
پله لقبی ایله داها چوْخ تانینان ادسون آرانتس دو ناسیمنتو، هوجومچو کیمی چیخیش ائدن برزیللی پئشه‌کار فوتبولچو ایدی.
تسوی میسینا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tsvi Misinai»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
پله
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:۱۹۶۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:۱۹۶۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی
بؤلمه:سانتوس کولوبونون اویونچولاری
۱۶۵۱-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۶۵۱-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۵۱-جی ایلده ایرلند بؤلمه:۱۶۵۱-جی ایلده اؤلکه‌لر
لیندا کش
لیندا کش (اینگیلیسجه: Linda Kash) کانادالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Linda Kash»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی قادین اویونچولار
وزتفیلد، نیویورک
وزتفیلد (اینگیلیسجه: Westfield, New York) آمریکانین نیویوک ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۰۲ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۶۷۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
گؤزئتیملی (نیظارتلی) اؤیرنمه
بیلگی سایار مهندسلیگینین، ماشین اؤیرنمه سی ساحه سینین بیر قونوسو اولان گؤزئتیملی اؤیرنمک یا دا نظارتلی اؤیرنمک، وئریلن گیریش چوخلوغوندان 𝑋 ایسته‌دیگینیز چؽخیش چوخلوغونو 𝑌 الده ائتمک تابعی اؤیرنمکدیر.
گؤزئتیملی اؤیرنمده ، اؤیره‌نیلمه‌سی نظرده تۇتولان آنلاییشلا باغلی توْپلانمیش مۆشاهیده‌لری تعلیم توْپلوسو کیمی اؤیرنجیه وئریلیر. ایسته‌نیلن چؽخیش دگرلری تعلیم دستینده‌کی هر بیر نۆمونه اۆچون ده وئریلیر. بو معلوماتدان ایستیفاده ائده‌رک، گیریش و چؽخیش آراسیندا علاقه یارادیلیر. یارادیلمیش علاقه‌دن ایستیفاده ائتمکله، گله‌جکده راست گلینه‌جک 𝑋 ′ مۆشاهیده‌لرینه اۇیغون گلن 𝑌′ چؽخیشلاری تخمین ائدیله بیلر. بؤلمه:یاپای ذکا بؤلمه:ماشین اؤیرنمه‌سی
یاتاق بیت لریگ
یاتاق بیت لری، اینسان قانینی یئتیردیگی حشراتلرین بیر نؤعیدیر، معمولاً گئجه. اونلارين دئشلری، پوستین آجیسی، روان و آلرژیک علامتلرینی دن عیبارت بیر سیراً ساغلیق ائتکیلرینه ندن اولا بیلر.یاتاق حشراتینین دَیَرلرینه گؤره، دَرئسده گؤرونمهدن، قیزیللیغی اولان کیچیک ساحه لردن باشلایان بؤیوک بولودلارا قدر دَییشیقلار باشلاییر.علامتلرین ظاهیر اولماسی بیر نئچه دقیقه دن بیر نئچه گونا قدر داوام ائدیر و معمولاً خاراباليقلار گؤستریلیر.بعضي آداملار يورغونلوق و يا قيزديرمايا دوچار اولورلار.عادي اولاراق، بدنين اؤرتولمه ميش بؤلگه لري تأثيرينده دير و چوخ واخت اوچ دفعه يوکسه يير.یاتاق بیت لرینین دئییرمکلری هانسی بیر یولداشیب یولداشمالی یارا یئر آلماز.گئجه لرنده اؤلو دَرَک یا Vasculitis ساحه لری ده اولا بیلر.
یاتاق بیت لرینین دئییرلر کیمیاکس نوعونون دو گونه سی: Cimex lectularius (یاشاییش کیشی) و Cimex hemipterus، اساساً تروپکده یئرلشیب.اونلارين اؤلچوسو 1 - 7 mm دن آرتیق دیر.اونلار یاخین ساحه لرده یاخینلاشماقلا یا دا اؤز اشیا لرینده آپارماقلا یاییلمیشلار.بو حرب چوخ ندیر کی، هئیجیناسی نین یوخلوغوندان اولور، آمّا چوخ کثافتلی ساحه لرده داها چوخ گؤروشیلیر.تشخيص، هم حشراتلرين تاپيلماسيني، هم ده تطابقلي علامتلرين باش ورمهيئني چئوریر.یاتاق بیت لرین واختین چوخونو قارانلیقدا، ماتراس توخوملاری و یا دووارداکی شققلار کیمی گئزلی یئرلرده کچئرتمکلر.
درمان بو علایمی یوخسا بیت لری آرادان آپارماق دیر.یاتاق بیتلرین ائودن آرادان آپارماق اۆچۆن چوخ واخت لار زور بیر ایش دیر.چون یاتاق بیت لری بیر ایله جک یئمیه یئمیه دیری قالابیلیر لر. ائوی تکرار ضید عفونی ائتمک گرکیر. بو درمان یوخسا ضید عفونی ده بیر یولی ائوین دماسین ۹۰ دقیقیه جک ۵۰ درجیه قالخیزماق دیر. تز تز ائوی تمیزلمک و پالتارلاری یوخاری دما دا یوماق دیر.
آندرئیتسوو
آندرئیتسوو (Andreytsevo Андрейцево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
باورلی وولئی
باورلی وولئی (اینگیلیسجه: Beverly Woolley) آمریکالی سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۳۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
کوژیم، روسیه
کوژیم، روسیه (Kozhym Кожым) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
۱۹۵۳ (میلادی)
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
دی هیدرو اوراسیل
دی هیدرو اوراسیل (Dihydrouracil، ثنائي هيدرويوراسيل) بیر اورقانیک بیلشیک.دی هیدرو اوراسیل هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dihydrouracil»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ادمزکوی، روسیه
ادمزکوی، روسیه (Edemskoye Эдемское) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
الایاپرومالنالور
الایاپرومالنالور(اینگیلیسجه:Elayaperumalnallur) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
رابرت آردن
رابرت آردن (اینگیلیسجه: Robert Arden) آمریکالی اوْیونچو. لندن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert Arden»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
مایکل اربی
مایکل اربی (اینگیلیسجه: Michael Irby) آمریکالی اوْیونچو. ۱۶ نوْوامبر ۱۹۷۲ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1997 - گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
جافاروال
جافاروال(اینگیلیسجه:Jafarwal) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قابریل قابریو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gabriel Gabrio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
ایکینجی باسیل
ایکینجی باسیل (اینگیلیسی‌جه: Basil II) روم ایمپیراتورو. 960976963) (963969) and (۹۶۹۹۷۶)}} ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:روم ایمپیراتورلاری بؤلمه:شاهلار
۱۸۱۸-جی ایلده فرانسه
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۸-جی ایلده فرانسه
اغیل
اغیل (اینگیلیسیجه: Ighil, Morocco) مراکش اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۵۶۱۹ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
جبیند
جبیند کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین سراسکند بولگه‌سی نین نظرکهریزی بولومو نده اوْلان آلمالی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۱۶۴نفر اهالیسی وارایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:آلمالی قصبه سی بؤلمه:سراسکند بولگه‌سی‌نین کندلری
میرچه
میرچه (لهیستانجا: Mircze) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1520 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mircze»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قمینا پیشچاتس
قمینا پیشچاتس (لهیستانجا: Gmina Piszczac) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 169.92 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و لوبلین اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Piszczac»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
خولیو سوسا
خولیو سوسا (اینگیلیسجه: Julio Sosa) اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. خولیو سوسا ۲ فوریه ۱۹۲۶ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۶ نوْوامبر ۱۹۶۴ میلادی تاریخینده بوئنوس آیرس شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
جان جی ترامپ
جان جی ترامپ (John G. Trump) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۲۱ آقوست ۱۹۰۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۱ فوریه ۱۹۸۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John G. Trump»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
پاویا دی اودینه
پاویا دی اودینه (ایتالیاجا: Pavia di Udine) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۵۷۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و فریولی ونتزیا جولیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pavia di Udine»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
فینکاستل، تنسی
فینکاستل (اینگیلیسجه: Fincastle, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۶۱۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تاریقو د سراتو
تاریقو د سراتو (ایسپانجا: Tariego de Cerrato) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پالنسیا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۰ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۴۷ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۷٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tariego de Cerrato»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
مادیسون میلس، اوهایو
مادیسون میلس (اینگیلیسجه: Madison Mills, Ohio) آمریکانین اوهایو ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۶۶ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۵۲ (میلادی)
میلادی ۱۹۵۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اَللی ایکینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
تله‌نور
تله‌نور (اینگیلیسجه: Telenor) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت تله‌کام ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۳۵٬۱۲۱ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Telenor»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
آلتار، سونورا
آلتار (اینگیلیسجه: Altar, Sonora) آمریکادا یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۷٬۹۲۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
لهوتکا (میلنیک)
لهوتکا (میلنیک) (چک‌جا: Lhotka (Mělník District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۶ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۵٫۳۱ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lhotka (Mělník District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ویندیبوش، دلاویر
ویندیبوش (اینگیلیسجه: Windybush, Delaware) آمریکانین دلاویر ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
گدیک
گدیک (تورکجه: Gədik) آذربایجان جومهوریتینین قوبا رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  بو کندین جمیعتی یوخدور.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
اوتو کلسئی
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
بوکهورن، پنسیلوانیا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Buckhorn, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
برونچاکووو
برونچاکووو (Brunchakovo Брунчаково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ادون، ولادیمیر اوبلاستی
ادون، ولادیمیر اوبلاستی (Edon, Vladimir Oblast Эдон) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
الکساندر رمزی
الکساندر رمزی (اینگیلیسجه:Alexander Ramsey) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. سینت پل شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مینسوتا سناتورلار بؤلمه:مینسوتا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ال مکای
ال مکای (اینگیلیسجه: Al McKay) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - فانک، سول، جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ال مکای ۲ فوریه ۱۹۴۸ ‏ تاریخینده نیو اورلئان شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
یوان قورکوف
یوان قورکوف (اینگیلیسجه: Yoann Gourcuff) (دوْغوم:July 11, 1986 Ploemeur) بیر فوتبالیست. دیژون فوتبال کولوبو و فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:لوریان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:رن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بوردو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اولمپیک لیون کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:دیژون کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
سونی اریکسون دبلیو۹۱۰آی
سونی اریکسون دبلیو۹۱۰آی ژاپون‌لی سونی اریکسون شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. سونی اریکسون دبلیو۹۰۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sony Ericsson W910i»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
ژان سروه
ژان سروه (اینگیلیسجه: Jean Servais) فرانسه‌لی اوْیونچو. ۲۴ سپتامبر ۱۹۱۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۵  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۷ فوریه ۱۹۷۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jean Servais»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
دی هیدرو ارقوکورنین
دی هیدرو ارقوکورنین (Dihydroergocornine) بیر شیمیایی ماده. دی هیدرو ارقوکورنین هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dihydroergocornine»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
تاکاماسا واتانابه
تاکاماسا واتانابه (اینگیلیسجه: Takamasa Watanabe) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سوئی سولا‌له‌سی
سوئی سولا‌له‌سی (Sui dynasty، ، مملكة سوي، Dynastie Sui، Sui-Dynastie، Dinastia Sui، Суй) آسیادا بیر اسکی دؤولت. بودیزم بۇ اؤلکه‌نین رسمی دینیدی. سوئی سولا‌له‌سی 581 میلادی ایلینده قۇرولدو و 618 میلادی ایلینده داغیلدی.
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
آکسفورد، اوهایو
آکسفورد، اوهایو (Oxford, Ohio) آمریکانین اوهایو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۷٫۳  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۳۷۱ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۲۳۵٫۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۸۳ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oxford, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اوهایو ایالتین شهرلری
ایزو، شیزوئوکا
ایزو، شیزوئوکا (Izu, Shizuoka ; 伊豆市) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و شیزوئوکا اوستانینده یئرلشیب ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 31265 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
کمپس میل، مریلند
کمپس میل، مریلند (اینگیلیسجه:Kemps Mill, Maryland ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۶ نفر ایمیش و مریلند ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kemps Mill, Maryland»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوکو جونز
کورتنی مایکلا جونز (اینگیلیسجه: Courtney Michaela Jones) آمریکالی اویونچو و اوخوجو. ۴ ژانویه ۱۹۹۸ تاریخینده کلمبیا، جنوبی کارولینا شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:۱۹۹۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آمریکالی اویونچولار
بابوشوو
بابوشوو (لهیستانجا: Baboszewo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1800 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Baboszewo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
میلاد سلیمان فلاح
میلاد سلیمان فلاح (اینگیلیسجه: Milad Soleiman Fallah) (دوْغوم:September 15, 1986 کرج) بیر فوتبالیست. پئیکان فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آدیقون (هیندوستان)
آدیقون (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Adigon) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
یامانزاز
یامانزاز (Yamansaz Ямансаз) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
مایکل هوق (سیاستچی)
مایکل هوق (اینگیلیسجه:Michael Hough (politician)) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:مریلند جومهوریتچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:برانزویک، مریلند دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
نیکورا
نیکورا(اینگیلیسجه:Nikora) هیندوستان اؤلکه‌سینین قجرات ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده قجراتی دیلی و هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ژئو بوقزا
ژئو بوقزا (Geo Bogza) شاعیر، ژورنالیست و یازیچی - ۶ فوریه ۱۹۰۸ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۵  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۴ سپتامبر ۱۹۹۳ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی رومانی دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Geo Bogza»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:رومانی یازیچیلاری
داون 'ن' اوتز
داون 'ن' اوتز (اینگیلیسجه: Down 'n' Outz) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
جف پری
جف پری (اینگیلیسجه: Jeff Perry (American actor)) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. اؤز تحصیلینی ایلینوی ایالتی بیلیم‌یوردودا بیتیرمیش. 1974–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jeff Perry (American actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تروشچانک
تروشچانک (لهیستانجا: Truszczanek) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Truszczanek»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
احمد المحمدی
احمد المحمدی (اینگیلیسجه: Ahmed Elmohamady) (دوْغوم:September 9, 1987 El-Mahalla El-Kubra) بیر فوتبالیست. ایستون ویلا فوتبال کولوبو و میصر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:انپی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ساندرلند کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هال سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ایستون ویلا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۹ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۸ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۷ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
سانی بوی ویلیام‌سون اول
سانی بوی ویلیام‌سون اول (اینگیلیسجه: Sonny Boy Williamson I) آمریکالی شارکی یازیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ۰۱ ژوئن ۱۹۴۸ میلادی تاریخینده شیکاقو شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
چارلزتون، تنسی
چارلزتون، تنسی (Charleston, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۷ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۵۱ نفر دیر. چارلزتون دنیز سئوییه‌سیندن ۲۲۲ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:تنسی ایالتین شهرلری
اشپروکهاول
اشپروکهاول (Sprockhövel) آلمانین  نوردراین-وستفالن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۲۱۹ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۵۵۵۴ نفر دیر. بۇ شهرین ۴۷٫۷۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.sprockhoevel.de اشپروکهاول شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
۱۹۵۱ (میلادی)
میلادی ۱۹۵۱-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اَللی بیرینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
متامفتامین
متامفیتامین (این-میتیلامفیتامین-دن آلینمیش)، مرکزی عصب سیستمینده (CNS) گوجلو بیر محرک دیر و اساساً تفریحی داوا و آز دا توجه کسری هیپراکتیوتی آجیقلیق و کؤکلوک اوچون ایکیینجی خطین داواسی اولاراق ایستیفاده اولونور. متامفتامین 1893-جی ایلده کشف ائدیلدی و ایکی اینانتیومر اولاراق واردیر: لیوو-متامفتامین و دکسترو-متامفاتامین. متامفتامين دوغروجا بیر خاص کیمیائی ماده یه، راسیمیک آزاد اساسا، دکسترومیتامفاتامين و لیوومتامفاطامینین برابر قارشیلاشماسی اولاراق، طاهری آمین شکللرینده دیر، آمما کریستال مت آدلانان هیدروکلورید دوزو، چوخ داخیل اولور. متامفتامین چوخ آز اینسان نیورو توکسیسییتی و تفریحی ایشلتمک اوچون افرودیزیاک و ایفوریانت اولاراق ایستیفاده اولونماغی ایله باغلی نیگرانچیلیک لار Adderall و Vyvanse کیمی مقایسه ایله درمان مؤثریتینه گؤره داها گۆونلی بدیل دارالاری نین وار اولان لیگی ایله علاقه لندیر. دکسترومیتامفیتامین لیوومتامفیتامين دن داها گوجلو سی این سی محرکدیر.
میتانمفتامین آز یا آز دوزدا، خسته اولان شخصلرده روحون یاخشیلاشدیریلیب، آییق لیق، تمرکز و انرژی نی آرتیرار، ایشتها نی آزالدیر و آغیرلیقین آزالماسینی تشکیل ائدیر. چوخ اوجا دوزلرده، او، سایکوسیس، اسکلت عضله لرینین شکلی، نوباتلار و بئیینده قان تؤکولمه یه ندن اولور. چوخ دوزلو مورفین مصرف، پیش بینی اولونماز و یا تز روحیه سویونماسی، تحریک ائدن سایکوسیس (اؤرنک اولاراق، پارانویا، توهم، دلیریوم و آلینما) و خشونتلی داورانیش ندن اولا بیلر. تفریحی ایشلرده، مفتامفاتامینین انرژی آرتیرماق قابیلیتی، روحیه نی و جینسی علاقه نی اله چوخالدیغینی بیلدیریلیر کی، مصرفچیلار بو موخدیره یوخسا اویوشتوروجو نی ایسته یینده نئچه گون داواملا جنسی فعالیتلر ائدیرلر. متامفاتامينين معتادليق مسؤوليتينه (يعني اوزون مودّتده يا دا چوخ دوزلو مصرفين مجبور ادبياتين ایشلتمه سینه ندن اولماسي) و یوخاری مسؤوليتينن (يعني متامفيتامين ایشلتمه سی دايانديريلان زامان سيرتينج علامتلرينين باش وئرمه سي) صاحيب اولدوغو بئلنير. متامفیتامین دن چوخ ایشلدن سورا، حاد ایستیناح سندروما ندن اولا بیلر و بو، عادي ایستیناح دؤوروندن داها چوخ آیلار دوام ائدیر. متامفتامین اینسانین اورتاق آغزی نین دوپامینرژی نیورونلاری و آز دا چوخ دوزلو سیروتونرژی نیورانلاری نین نیورو توکسییودور. متامفتامین نیورو توکسیسییتی، آغیر ماده حجمینین بیر نئچه آغیر بؤلگه ده آزالماسی، و همچنین متابولیک سالیغ لیق مارکرلرینین سلبی دیشمه لرینه ندن اولور.
آنی جامپ کانن
آنی جامپ کانن (Annie Jump Cannon) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۱ دسامبر ۱۸۶۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۳ آوریل ۱۹۴۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
متامفتامین
متامفاتامين دییشیلن فئنه تیلامين و دییشیلن آمفاتامين کیمیایي کیلاسلارینا عاييددير. بو مرکب لرین اورتاق کیمیاوی فورمولاسی C10H15N اولان باشقا دیمیتلیفنه تیلامینلارینا موقعیتی ایزومر اولاراق باغلی دیر. بندانگشتی|دِسوکسین (Methamphetamine Hydrochloride) 100 tablets آمریکادا، میتامفیتامین هیدروکلورید، Desoxyn آدلی بیر تیجارت آدی ایله، FDA- نین بؤیوکلر و اوشاقلار دا ADHD و یا چاقلیغی درمان ائتمک اوچون ایجازه سی وئریلیب؛ آمما FDA ده میتامفيتامينین محدود معالجه لی فایدالاری نین اونون ایشلدیلمه سی ایله باغلی اولان دوغال خطرلرله قارشی سیزلاشمالی اولدوغونو دئییر. توکسییتی و جانبی اثرلرین مخنیوی اوچون، FDA لارجوک لرینده یئددیلر و آلتی یاشدان اوزانان اوشاقلاردا ADHD اوچون 5-10mg/ گوندوزلرینه میتامفتامینین ایلک دوزونو توصیه ائدیلیب و او، هفته اینده 5mg/ گونو قدر، ۲۵mg/ گونوه قدر، اویغون کلینیک جاواب تاپماق اوچون آرتیرمالی دیر. متامفاتامين بعضاً نارکولپسی و ایدیوپات هئپرباسیا اوچون نئجه تجویز اولونور. آمریکادا، مِتامفیتامینین لیوروتاری شکلینی بعضی آداسیز (OTC) پوز دئکونجستنت محصوللاریندا تاپیرلار.
میتامفیتامینین سوءاستعمال یوخسا چوخ ایشلتمک اوچون چوخ احتمالنان اوچون، بو داوانین کنترل اولونان مواد قانونا گؤره تنظیم اولونوب و آمریکا دا ۲-جی جدولده یئرلشیب. آمریکا-دا وئریلن میتامفاتامین هیدروکلورید، تفریحی سوءاستعمال و اعتیاد لی لیق اوچون خطر آلماق ایسته دیگی باره ده بیر آذر کیشی سی ایله باغلی بیر قورشاغی داخیل ائتمک لازیمدیر.