cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ماروپاتی
ماروپاتی (ایتالیاجا: Maropati) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۵۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کالابریا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Maropati»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کیزیل-مایاک
کیزیل-مایاک (Kyzyl-Mayak Кызыл-Маяк) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کالاندری
کالاندری (اینگیلیسجه:Kalandri) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قیصریه سفلی
قیصریه سفلی (فارسجا: قیصریه سفلی), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، هویزه بؤلومو و هویزه قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
قیصریه سفلی کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۲۲ نفر اهالیسی و ۵۴ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۱۵۲ نفری کیشی و ۱۷۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۶۶ نفری ساوادلی و ۸۹ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
لقونا دالقا
لقونا دالقا (ایسپانجا: Laguna Dalga) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لئون ایسپانیا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۸٫۴۱ کیلومتر موربّع دیر. ۷۹۹ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۴۱ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laguna Dalga»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
۱۷۸۲-جی ایلده ایسکاتلند
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۲-جی ایلده ایسکاتلند
انلاسورهینچوس ابیسالیس
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
زئیتون بوداغی عملیاتی
زئیتون بوداغی عملیاتی و یا زئیتون دالی حرکاتی (آنادولو تورکجه‌سی: Zeytin dali harekâti, اینگیلیسجه: Turkish military operation in Afrin) بیر نیظاملی و عسکری عملیاتی‌نین آدی دیر کی تورکیه قوشونونون توسوطیله سوریه نین حلب اوستانی یئرینده اوز وئرمیش‌دیر.
بیرده باخ
باریش پیناری عملیاتی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Turkish military operation in Afrin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:تورکی-کوردی منازعه سی
مونت‌موریس، میشیقان
مونت‌موریس، میشیقان (Mount Morris, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۱۱  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۰۸۶ نفر دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mount Morris, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آشاغا ماحمودآباد (سایین قالا)
آشاغا ماحمودآباد (سایین قالا) کندی شاهین‌دژ بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومو و هولاسو قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۱۲۴ نفر اهالی سی و ۲۲ عائیله سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:شاهین‌دژ بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
برنارد ساموئل
برنارد ساموئل (اینگیلیسجه:Bernard Samuel) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
جک براون
جک براون (اینگیلیسجه: Jack Brown (footballer)) (دوْغوم:19 March 1899 Hodthorpe) بیر فوتبالیست. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پاسینکووو
پاسینکووو (Pasynkovo Пасынково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
جک جانسون (اویونچو)
جک جانسون (اویونچو) (اینگیلیسجه: Jack Johnson (actor)) آمریکالی اوْیونچو. ۷ آوریل ۱۹۸۷ ‏ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jack Johnson (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
جیمز اچ. بردلی
'''جیمز اچ. بردلی''' (اینگیلیسجه:James H Brady) آمریکالی سیاستچی واشینقتون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آیداهو جومهوریتچیلر بؤلمه:آیداهو سناتورلار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آزاتیوپرین
آزاتیوپرین (آیوپاک آدی: 6-[(1-Methyl-4-nitro-1H-imidazol-5-yl)sulfanyl]-7H-purine, Azathioprine, 硫唑嘌呤، آزاثيوبرين، Азатиоприн) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۷۷٫۲۶۳ دیر. آزاتیوپرین سرطان اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
مارکو تیاقو
مارکو تیاقو (اینگیلیسجه: Marco Tiago) (دوْغوم:March 23, 1984 Belo Horizonte) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
بیتودری ایستادیومو
بیتودری ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Pittodrie Stadium) ابردین شهرینده بیر ایستادیومدور. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر. صاحیبی ابردین فوتبال کولوبودور.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pittodrie Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
ملانماراینادو
ملانماراینادو(اینگیلیسجه:Melanmarainadu) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
نوووئیلکساندرووکا، آلتای دیاری
نوووئیلکساندرووکا، آلتای دیاری (Novoalexandrovka, Altai Krai Новоалександровка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
دانبرووا-دوونقی
دانبرووا-دوونقی (لهیستانجا: Dąbrowa-Dołęgi) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 120 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dąbrowa-Dołęgi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جان راریتی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Rarity»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
انتلوپ ولز، نیومکزیکو
انتلوپ ولز، نیومکزیکو (اینگیلیسجه:Antelope Wells, New Mexico ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲ نفر ایمیش و نیومکزیکو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Antelope Wells, New Mexico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تئودور جی. سوفوکلوس
'''تئودور جی. سوفوکلوس''' (اینگیلیسجه: Theodore J. Sophocleus) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۳۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹۳۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۱۶۵۹-جو ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۶۵۹-جو ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۵۹-جو ایلده فرانسه بؤلمه:۱۶۵۹-جو ایلده اؤلکه‌لر
مارتین تری
مارتین تری (اینگیلیسجه: Martin Terrier) فرانسه‌لی فوتبال اوْیونچوسو. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آلوا
آلوا (اینگیلیسیجه: Aloi, Democratic Republic of the Congo) کونقو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
دیوبندی
دیوبندی (پشتوجا:دیوبندی‎، اوردوجا:دیوبندی، بنقالجا:দেওবন্দ ، هیندجه:देवबन्दी)، هیندیستانین دیوبند شهریندکی دارالعلوم مکتبلریندن چیخان حنفی ایسلامینا اساسلانان حرکته وئریلن تئریم دیر. اؤزللیکله هیندیستان، پاکیستان، افغانیستان و بنقلادش مرکزلی اوْلوب و سوْن زامانلاردا بیرلشمیش شاهلیق و گونئی آفریقایا دا داغیلمیش دیر.
حرکت شاه ولی‌الله دهلوی (۱۷۰۳-۱۷۶۲) آدینداکی نقشبندیه عالیمینین روحانیتی طرفیندن ایلهام آلمیش، بریتانیا حاکیمیتینه قارشی یاپیلان باشاریسیز عۆصیاندان اوْن ایل سوْنرا، ۱۸۶۷ده قورولموشدور.
قونداکارجاجی
قونداکارجاجی(اینگیلیسجه:Gundakarjagi) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قروما
قروما (اینگیلیسجه: Gruma) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت یئیه‌جک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Roberto González Barrera طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قونداکارجاجی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قروما
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gruma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
لوقن، آیووا
لوقن، آیووا (Logan, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۵۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۵۳۴ نفر  دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
اوپدیک، ایلینوی
اوپدیک (اینگیلیسجه: Opdyke, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۷۱ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۵۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کریس پونتیوس (فوتبال)
کریس پونتیوس (فوتبال) (اینگیلیسجه: Chris Pontius (soccer)) (دوْغوم:May 12, 1987 یوربا لیندا، کالیفورنیا) بیر فوتبالیست. آمریکا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:یوربا لیندا، کالیفورنیا دوغوملولار بؤلمه:دی‌سی یونایتد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لسانجلس قلکسی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۷ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری
انلاسورهینچوس ادلایدنسیس
انلاسورهینچوس ادلایدنسیس (Anelassorhynchus adelaidensis) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
شیریوو، روسیه
شیریوو، روسیه (Shiryevo Ширьево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
برنادین کنت
برنادین کنت (اینگیلیسجه:Bernadine Kent) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:دوغو شیکاقو ، ایندیانا دوغوملولار
۱۷۸۳-جو ایلده ایسکاتلند
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۳-جو ایلده ایسکاتلند
الویدن دژینیچ
الویدن دژینیچ (اینگیلیسجه: Elvedin Džinić) (دوْغوم:August 25, 1985 Maribor) بیر فوتبالیست. تسالیه فوتبال کولوبو و ایسلوونی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ماریبور کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:رویال شارلوا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
ماروواتور
ماروواتور (اینگیلیسجه:Maruvathur) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کلاکس کانیون، آریزونا
کلاکس کانیون، آریزونا (اینگیلیسجه:Clacks Canyon, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۸۱۷ نفر ایمیش و ۸٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۱۴۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و آریزونا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clacks Canyon, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کلی سفلی
کلی سفلی كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه سی نين هوراندبولومو نده اولان دودانگه قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 167نفر اهاليسي وارايميش.
قایناقلار
بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
یاشا هایفتز
یاشا هایفتز (اینگیلیسجه: Jascha Heifetz) لیتوانیالی موسیقیچی - کلاسیک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. یاشا هایفتز ۲ فوریه ۱۹۰۱ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۰ دسامبر ۱۹۸۷ میلادی تاریخینده لوس‌آنجلس شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فیلیبی کولومبو
فیلیبی کولومبو (اینگیلیسجه: Felipe Colombo) مکزیکلی رقاص، اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک، راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. فیلیبی کولومبو ۸ ژانویه ۱۹۸۳ ‏ تاریخینده مکزیکو سیتی شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فیرلایت ایست سوسکس
فیرلایت ایست سوسکس (اینگیلیسی‌جه: Fairlight, East Sussex) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 1670 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
مالایا ایستوپولوختا
مالایا ایستوپولوختا (Malaya Stupolokhta Малая Ступолохта) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
چیمولایس
چیمولایس (ایتالیاجا: Cimolais) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۳۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۵۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و فریولی ونتزیا جولیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
اوستروویته (سووپتسا)
اوستروویته (سووپتسا) (لهیستانجا: Ostrowite, Słupca County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ostrowite, Słupca County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کنی هولشوف
کنی هولشوف (اینگیلیسجه: Kenny Hulshof) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. میزوری بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:سایکستون، میزوری دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آشاغا مازان قیشلاقی
اهالی
آشاغا مازان قیشلاقی کندی ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا ۱ نفر اهالی سی وار. بۇ کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
قایناقلار
بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
نوح مارتین
نوح مارتین (اینگیلیسجه:Noah Martin) آمریکالی طبیب، سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۶۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:دوور، نیوهمپشایر دوغوملولار بؤلمه:نیوهمپشایر دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
القین، تکزاس
القین، تکزاس (Elgin, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 8135 نفر دیر.
تومویاسو اساوکا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
القین، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
بیم کادیم
بیم کادیم (اینگیلیسجه:Bhim Kadim) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
گوندوز، همدان
گوندوز — همدان اوستانی ‌نین رزن بؤلگه‌سی‌ ‌نین بوغراطی قصبه‌سی ‌نده یئرلشن بیر کند دیر. ۲۰۰۶-جی میلادی ایلین آمارلارینا گوندوز کندی‌نین ۱,۵۷۲ نفر جمعیتی واردیر.
لنام-سیبروک، مریلند
لنام-سیبروک، مریلند (اینگیلیسجه:Lanham-Seabrook, Maryland ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۱۹۰ نفر ایمیش و ۱۳٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و مریلند ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۸۴۸-جی ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۴۸-جی ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
آندراش کونیق
آندراش کونیق (اینگیلیسجه: Andrew Koenig) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی و اوْیونچو. ۱۷ آقوست ۱۹۶۸ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۱  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۴ فوریه ۲۰۱۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1973–2010 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Andrew Koenig»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
پیتر فلچ
پیتر فلچ (Peter Flach) بیلیم اینسان. چالیشدیغی یئرلریندن بیری بریستول بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Flach»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
آناستاسینو
آناستاسینو (Anastasino Анастасино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
سوپرمن (فیلم)
سوپرمن (Superman, Superman, ) اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فانتزی فیلم. فیلمین باش روْللارینی سوزانا یورک، فیلیس ثکستر، ترنس استامپ، ولری پرین، مارقوت کیدر، تروور هاوارد، قلن فورد، جکی کوپر، ند بیتی، کریستوفر ریو، جین هکمن، مارلون براندو جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین جان ویلیامز یارادیب.
اندرس لیمپار
اندرس لیمپار (اینگیلیسجه: Anders Limpar) (دوْغوم:September 24, 1965 Solna) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. سوئد میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:اورقریته کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یانق بویز برن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کرمونزه کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:آرسنال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اورتون کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بیرمنقام سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ایای‌کی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:دیورقاردن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۱۹۹۲ اویونچولاری
۱۹ آبان
۱۹ آبان، ایران تقویمینده ایلین ۲۳۶-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۲۹ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۳۰ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
فوضولی (شهر)
فضولی یادا فوضولی (Füzuli)، آذربایجان جمهوریتین شهرلریندن بیری دیر بۇ شهر فضولی بؤلگه‌سی‌نین اوْرتا شهری دیر.۱۹۸۹ جی میلادی ایلین آمارلاری اساسیندا شهرین ۱۷۰۹۰ نفر جمعیتی واریمیش ۲۰۰۸ جی میلادی ایلده ۷۵ نفریمیش.
تاریخی
فضولی آذربایجانین قدیم و تاریخی شهرلریندن بیریدیر کی ۱۸۲۷-جی ایلده قورولوب. بو شهر باکی دان ۳۱۰ کیلومتیر آرالی دیر. ۱۹۹۳-جی میلادی ایلدن فضولی شهرین اهالی‌سی کؤچکون دوشرک آوارا اوْلوب لار. آذربایجان جومهورباشقانی ایلهام علیئو ۱۶ اکتبر ۲۰۲۰-جی ایلده ترکیه نین آ تی‌وی خبر کانالینا وردیی مصاحبه ده فضولی نین آرتیق آذربایجان اردوسونون گوزونون قاباغیندا اولدوغونی بیلدیردی. ۱۷ اکتبر ۲۰۲۰-جی گونی ایسه فضولی ۲۷ ایلدن سونرا اشغال دان آزاد اولدو.
پیلوا (هیندوستان)
پیلوا (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Peelwa) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
فردوسی‌نین مقبره‌سی
فردوسی‌نین مقبره‌سی یا فردوسی‌نین قبیری و یا فردوسی‌نین تۆربه‌سی فارس شاعیری ابولقاسم فردوسی‌نین باسدیریلدیغی یئر دیر. بو بینا هوشنگ سیحونون الی ایله اوندان قاباقکی طرحیندن ایلهام آلاراق، آزجا بؤیوکلوک و تزئینینده دییشدیرمه ائده‌رک، طرّاحلیق ائدیلیب و یئنیدن قاییریلیب. بو بینانین مۆجریسی، حسین لرزاده و تیکیلیش مۆباشیرلری ایسه حسین حجارباشی زنجانی و تقی درودیان اولموشلار. فردوسی‌نین قبیری ۱۳۱۳-جو گۆنش هیجری ایلینده (۱۹۳۴ میلادیده) خالق اۆزرینه آچیلمیشدیر.
قایناقلار
بؤلمه:فردوسی
فوردهام بیلیم‌یوردو
فوردهام بیلیم‌یوردو (Fordham University, ، جامعة فوردهام)آمریکانین نیویورک شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. و ۱۲٬۹۷۰ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Fordham University
عرب-اسراییل ساواش‌لاری
عرب-ایسراییل ساواش‌لاری — عرب دؤولت‌لری بیرلیگی (اساساً میصیر، سوریه، اوردون و فیلیسطین) ایله ایسراییل دؤولتی آراسیندا بیر سیرا سیاسی گرگینلیک و حربی ساواش‌لاردیر. چاغداش عرب-ایسراییل ساواش‌لاری‌نین کؤکلری 19-جو عصرین سونلاریندا یارانان صهیونیزم و عرب میلتچی‌لیگینه اساسلانیر. پان‌عرب حرکاتی یهودی‌لر طرفیندن تاریخی وطن آدلاندیریلان اراضینی فیلیسطین عرب‌لرینه مخصوص حساب ائدیر و پان‌ایسلامیست کونتکستده بو توپراق‌لارین موسلمان‌لارا مخصوص اولدوغو گومان ائدیلیر. فیلیسطینلی یهودی‌لر و عرب‌لر آراسیندا ساواش‌ ؛ 20-جی عصرین اوّل‌لرینده نبی موسی قیامی (1920) یافا قیامی، 1929-جو ایلده فیلیسطین قیامی و 1947-جی ایلده بؤیوک بیرینجی وطنداش ساواشینا چئوریلن و 1948-جی ایلده ایسراییل دؤولتی‌نین قورولماسی ایله عرب عوصیانی‌نین بوتون عرب بیرلیگی اؤلکه‌لرینه سیچراماسی ایله مئیدانا چیخدی.
۱۹۴۸-جی ایل ساواشی
1947-جی ایل نووامبرین 29-دا بمت فیلیسطین توپراق‌لاری‌نین 56 فایزی‌نین 650 مین نفرلیک یهودی خالقینا، 44 فایزی‌نین ایسه 1 میلیون 300 مین نفرلیک فیلیسطین اهالی‌سینه وئریلمه‌سی و قودس ون (اورشلیم) بین‌الخالق ایستاتوسا صاحیب حایل منطقه اولماسی باره‌ده پلانی تصدیقله‌دی. 1948-جی ایل مئی‌ین 14-ده ایسه ایسراییل دؤولتی‌نین یارادیلماسی رسماً اعلان ائدیلدی. هئچ 24 ساعات کئچمه‌میش میصیر، اوردون، سوریه، لوبنان و عراقین اوردولاری اؤلکه‌یه هوجوم ائدیر. 15 آی داوام ائدن دؤیوش‌لرده یئنیجه تشکیل اولونموش، پیس سیلاحلانمیش ایسراییل مودافیعه  اوردوسو (TSAHAL) هوجوم‌لاری دفع ائده بیلیر. بوندان سونرا فیلیسطینلی‌لر وطن‌لرینی ترک ائتمگه مجبور اولورلار. 15 مئی 1948-جی ایلده (فیلیسطینلی‌لر بو گونو " نیکبت / النکبة "  آدلاندیریر) وطن‌لرینی ترک ائدن فیلیسطینلی‌لرین 2 میلیونو اوردون‌دا، 430 مینی لوبنان‌دا، 790 مینی غربی شرعیّه ده، 1،1 میلیونو غزه‌ده یاشاییر. بمت تهلوکه‌سیزلیک شوراسی‌نین قرارلاری بو فیلیسطینلی‌لرین توپراق‌لارینا قئید-شرط‌‌سیز اولاراق قاییتماق حاقینی تانیییر. 1949-جو ایلده آپاریلان موذاکیره‌لرده یالنیز 100 مین فیلیسطینلی‌نین اؤز توپراق‌لارینا قاییتماق حاقینی تانییان ایسراییل رژیمی سون اولاراق اورتایا  "یهودی دؤولتی"  آنلاییشینی آتیر. فیلیسطین رهبرلیگی ایسه  "‌یهودی دؤولتی‌"  آنلاییشی‌نین موهاجیرلرین گئری، اؤز توپراق‌لارینا قاییتماق حاقینی پوزدوغونو بیلدیریر. 1949-جو ایلین ایلک آیلاریندا بمت-‌نین حیمایه‌سی آلتیندا ایسراییل و اونا قارشی دؤیوشن بوتون اؤلکه‌لر (عراق‌دان باشقا) آراسیندا بیرباشا دانیشیق‌لار اولدو، دانیشیق‌لارین گئدیشینده حربی عملیات‌لارین دایاندیریلدیغی آندا قئیده آلینان آتش‌کس خطلری‌نین ساخلانیلماسی حاقیندا راضی‌لیق الده ائدیلدی. نتیجه‌ده ساحیل‌اطرافی دوزنلیک، قالیلیا و بوتون هگِو — ایسراییلین؛ یهودا و سامره بؤلگه‌سی(غرب ساحیل) — اوردونون؛ غزه بؤلگه‌سی — میصیرین ایختیارینا کئچدی، قودس (اورشلیم) ایسه ائله بؤلوندو کی، کؤهنه شهرده داخیل اولماقلا اونون بوتون شرق حیصه‌سی اوردون، غرب حیصه‌سی ایسه ایسراییله وئریلدی. بئله‌لیکله، ایسراییل 1947-جی ایل بمت-‌نین 181 نؤمره‌لی قطعنامه‌سینه گؤره اونا قالان ۵۶% فیلیسطین تورپاغینی ۷۸%-ه قدر آرتیردی.
25 ژانویه 1949-جی ایلده 120 نوماینده‌دن عیبارت کنست (ایسراییل مجلیسی) اؤز ایشینه باشلاییر. 1949-جو ایل مئی‌ین 11-ده ایسراییل بمت-‌نین 59-جو عوضوو اولور. دؤولتین اساساً تشکیل ائدن پرینسیپ — هر بیر یهودی‌نین اؤلکه‌یه گلمک و وطنداشلیق آلماق حوقوقونو تصدیق ائدن  "سپه‌لنمیش‌لرین توپلانماسی‌"  پرینسیپی اولور. بو پرینسیپدن چیخیش ائده‌رک ایلک 4 آیدا اساساً اوروپا اؤلکه‌لریندن 50000  کؤچکون گلدی. 1951-جی ایلین سونوندا ایسراییل 687 000 کؤچکون قبول ائدیر (بونلاردان 300000 -ای عرب اؤلکه‌لریندن گلن قاچقین‌لار ایدی)، بونونلا دا اؤلکه‌ده یهودی اهالی‌نین سایی ایکی‌قات آرتیر.
۱۹۵۶-جی ایل سینا کمپئینی
بمت-‌نین تهلوکه سیزلیک شوراسی‌نین 10 آقوست 1951-جی ایل قطعنامه‌سی‌نین عکسینه اولاراق میصیر سوئز کانالینی ایسراییل گمی‌لری و ایسراییله گلن گمی‌لر اوچون باغلاییر؛ تیران بوغازی‌نین موحافیظه‌سی گوجلندیریلدی. سینا یاریم‌آداسی تدریجاً میصیرین گوجلو حربی بازاسینا چئوریلیردی.
1956-جی ایلین اوکتوبروندا میصیر، سوریه و اوردون آراسیندا اوچ‌طرفلی حربی پاکت ایمضالاندیقدان سونرا ایسراییل بونو مؤوجودلوغو اوچون تهلوکه حساب ائدیر. سککیزگونلوک کمپئین گئدیشینده ایسراییل اوردوسو غزه بؤلگه‌سینی و بوتون سینا یاریم‌آداسینی اله کئچیره‌رک سوئز کانالیندان 16 کم شرقه طرف مسافه ده دایاندی. بمت-نین اؤز فؤوق‌العاده قووّه‌لرینی میصیر-ایسراییل سرحدلرینده یئرلشدیره‌جگی قرارینی، هابئله میصیرین ائیلات کؤرفزینده گمیچی‌لیگین آزادلیغینی تأمین ائده‌جگی باره‌ده‌کی  تأمیناتینی نظره آلاراق ایسراییل اؤز اوردوسونو مرحله -مرحله  (1956-جی ایلین نووامبریندان 1957-جی ایلین مارسینادک) چیخارماغا راضی‌لیق وئردی. تیران بوغازی ایسراییل دونانماسی اوچون آچیلدی، بو دا ایسراییله ایمکان وئردی کی، آسیا و شرقی آفریقا ایله تیجارت علاقه‌لرینی قایدایا سالسین، هابئله ایران کؤرفزی ندن نفت ایدخال ائده بیلسین.
۱۹۶۷-جی ایل (آلتی گونلوک ساواش‌ )
بندانگشتی میصیر و اوردون اراضی‌لریندن کئچن عرب تررورچولاری‌نین باسقین‌لاری، شیمالی قالیلئیا دا کند تصروفاتی ایله مشغول اولان یاشاییش منطقه‌لری‌نین سوریه توپخاناسی طرفیندن دورمادان آتشه توتولماسی و قونشو عرب دؤولت‌لرینده ایری حربی بازالارین یارادیلماسی تهلوکه‌لی وضعیت یارادیردی. 1967-جی ایلین مئی‌ینده میصیر بمت-‌نین 1957-جی ایلن توتدوقلاری مؤوقع‌لری ترک ائتمگه مجبور ائده‌رک یئنیدن سینا یاریم‌آداسینا بؤیوک حربی بیرلشمه‌لر یئریتدی، تیران بوغازینی بلوکادایا آلدی و اوردون ایله حربی ایتتیفاق باغلادی. عرب اوردولاری بوتون جبهه‌لردن ایسراییل سرحدلرینه جمعلشدیریلدی.
5 ژوئن سحر، 200 ایسراییل قیریجی، بومباردیمانچی طیاره‌سی میصیر ، اوردون و سوریه قوشون‌لاری‌نین اونون سرحدلری بویو آرتیریلماسیندان سونرا میصیر  هاوا بازالارینا هوجوما کئچیر. ایسراییلین گؤندردیگی ساختا رادیو سیقنال‌لارا گؤره میصیرلی‌لر وضعیتدن خبرلری اولمور. بیر نئچه ساعات عرضینده ان بؤیوک و چاغداش هاوا قووّه‌لری محو ائدیلیر.نتیجه‌ده، ایسراییل اوردوسو سینا یاریم‌آداسیندا و غزه بؤلگه‌سینده میصیر اوردوسو ایله اوزلشیر. ایسراییل بمت-دن اوردون شاهی حسینه ساواشدان کناردا قالماقلاری مساژینی وئریر.میصیرین یالانچی مووفّقیتی‌نین خبرینی آلدیقدان سونرا اوردون قوشون‌لاری قودس‌ده‌کی (اورشلیم) بمت موشاهیده‌چی‌لری طرفیندن قرارگاه کیمی ایستیفاده ائدیلن حؤکومت پالاتاسینی اله کئچیرمک اوچون هوجوما کئچیر. اونلار همچنین ایسراییلین قودس‌ده‌کی و تل‌آویو ده‌کی مؤوقع‌لرینی بومبالاماغا باشلاییرلار. عئینی زاماندا، کیچیک سوریه قووّه‌لری شیمالی ایسراییلده بیتکی پلانتاسیاسینا هوجوم ائدیر. ایلک ساعات‌لاردا بیر نئچه سوریه تانکی محو ائدیلیر و سوریه اوردو قرارگاهی خولا وادی‌سینده‌کی  شهرلری آتشه توتماغی پلانلاشدیریر. ایسراییل ایسه دیقتینی اوردونا و سوریه هاوا قووّه لری نه یؤنلدیر. آخشاما قدر، اوردونون کیچیک هاوا قووّه لری‌نین چوخو، سوریه طیاره‌لری‌نین 2/3-سی محو ائدیلیر.
۱۹۷۳-جو ایل ساواشی
1973-جو ایلده یهودی‌لرین موقدس گونو  " یوم کیپور "‌آ تصادوف ائدن 6 اوکتوبردا میصیر سوئز کانالی ندان، سوریه ایسه جولان یوکسکلیک‌لریندن ایسراییله هوجوم ائتدی. ایسراییل و میصیر اول آتش‌کس، سونرا ایسه 1974-جو ایلده صولح موقاویله‌سی ایمضالادی. عئینی ایلده ایسراییل ایله سوریه آراسیندا دا آتش‌کس تأمین اولوندو. بؤلگه‌یه بمت-نین صولح‌مراملی‌لاری یئرلشدیریلدی. بو ساواش‌  نتیجه‌سینده ایسراییل 1979-جو ایلده سینا یاریم‌آداسیندان گئری چکیلمگی قبول ائده‌رک میصیر ایله کمپ دیوید موقاویله‌سینی ایمضالادی. بونونلا دا ایسراییل ایلک دفعه  اولاراق بیر عرب دؤولتی ایله صولح موقاویله‌سی باغلامیش اولدو.
اتک یازی‌لار
بؤلمه:تاریخ
ایزمیرین قورتولوشو
''ایزمیرین قورتولوشو (اینگیلیسجه: Turkish capture of Smyrna) یونان کراللیغی و قوْنشو اؤلکه‌سی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.عثمانلی ایمپیراتورلوغو و ایزمیر یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Turkish capture of Smyrna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:ایزمیرین تاریخی بؤلمه:۱۹۲۲-جی ایلده عثمانلی ایمپیراتورلوغو بؤلمه:۱۹۲۲-جی ایلده یونان
قیصریه علیا
قیصریه علیا (فارسجا: قیصریه علیا), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، هویزه بؤلومو و هویزه قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۵۳ نفر اهالیسی و ۵۳ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۱۹۴ نفری کیشی و ۱۵۹ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۲۲۰ نفری ساوادلی و ۶۷ نفری ساوادسیزدیرلار.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
آرنولد، کانزاس
آرنولد، کانزاس (اینگیلیسجه:Arnold, Kansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کانزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arnold, Kansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
انلاسورهینچوس برانچیورهینچوس
انلاسورهینچوس برانچیورهینچوس (Anelassorhynchus branchiorhynchus) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
سامس (هیندوستان)
سامس (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Samse) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
شل کانادا
شل کانادا (اینگیلیسجه: Shell Canada) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت پترولیوم و نفت ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Shell Canada»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۲۰ آبان
۲۰ آبان، ایران تقویمینده ایلین ۲۳۷-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۲۸ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۲۹ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
کوریل د دوئرو
کوریل د دوئرو (ایسپانجا: Curiel de Duero) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وایادولید اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۸٫۷۵ کیلومتر موربّع دیر. ۷۹۸ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۳۴ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Curiel de Duero»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
اولسون (فیلم ۱۹۷۰)
اولسون (Let It Be, ) اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش بَلگه‌سل فیلم. فیلمین موسیقیسین جان لنون یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۰-جی ایل فیلملری بؤلمه:بؤیوک بریتانیا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر
کراسنوکتیابرایسکای، آدیغیه
کراسنوکتیابرایسکای، آدیغیه (Krasnooktyabrsky, Republic of Adygea Краснооктябрьский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
لاورنس اف. آرنولد
'''لاورنس اف. آرنولد''' (اینگیلیسجه: Laurence F. Arnold) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. شیکاقو بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۹۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۶۶ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:نیوتون، ایلینوی دوغوملولار
کلرپروپامید
کلرپروپامید (آیوپاک آدی: 4-chloro-N-(propylcarbamoyl)benzenesulfonamide, Chlorpropamide, كلوربروباميد، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۷۶٫۷۴ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
آسان، قوام
آسان (اینگیلیسجه: Asan, Guam) آمریکانین گوام ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۲۱۳۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ال مونینون ایستادیومو
ال مونینون ایستادیومو (اینگیلیسیجه: El Molinón) خیخن شهرینده بیر ایستادیومدور. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر. صاحیبی خیخندیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«El Molinón»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بشار، الجزاییر
بشار، الجزاییر (اینگیلیسیجه: Béchar) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۷۴۷ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۶۵٬۶۲۷ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۵۰۵۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
۲۱ آبان
۲۱ آبان، ایران تقویمینده ایلین ۲۳۸-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۲۷ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۲۸ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
۱۷۸۴-جو ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۷۸۴-جو ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۴-جو ایلده ایسکاتلند
لون تری، آیووا
لون تری، آیووا (Lone Tree, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۶۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۰۰ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۴۸۲٫۶ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. لون تری دنیز سئوییه‌سیندن ۲۲۱ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
موموتارو
بندانگشتی|موْموْتاروْ شفتالی‌نین ایچیندن چیخیر موْموْتاروْ (桃太郎؟، تورکجه. شافتالی اوشاق‎) – ژاپون فولکلوروندا پوپولیار قهرمان.
ناغیل
ناغیلین تاریخی إدوْ دؤورونه قدر اوزانیر. موْموْتاروْ نهنگ بیر شافتالی‌نین ایچینده دونیایا گلیر. چای کناریندا پالتار یویاین اوشاق‌سیز بیر قوجا قادین آخان چایدان بو نهنگ شافتالینی آلیر. قادین و اری شافتالینی یئمک اوچون آچاندا اوشاغی تاپیرلار. اوشاق اونلارا جنّتدن اوغول‌لاری اولاراق گؤندریلدیگینی دئییر. جوتلوک اونا موْموْ (شافتالی) و تاروْ (عایله‌ده ان بؤیوک اوغول) سؤزلریندن عیبارت موْموْتاروْ آدینی وئریر.
ایل‌لر کئچندن سونرا موْموْتاروْ کمرینه اوچ عدد مئیوه‌لی بؤره‌ک تاخاراق قولدور بیر قروپ اولان اوْنی‌لر ایله دؤیوشمک اوچون ائودن آیریلیر و آدایا طرف یول آلیر. یولدا قارشیسینا دانیشان ایت چیخیر و کمرینده نه داشیدیغینی سوروشور. موْموْتاروْ ایته یانیندا ژاپونون ان یاخشی داری بؤره‌گی‌نین اولدوغونو دئینده ایت اونا بیر آز اوندان وئرسه، اونا یولداش‌لیق ائده‌جگینی دئییر. عئینی شکیلده بیر مئیمون و بیر قیرقووول دا موْموْتاروْیا قوشولور.
موْموْتاروْ و حئیوان یولداش‌لاری آداداکی اوْنی‌لرین قالاسینا گیریب دؤیوشمگه باشلاییرلار. موْموْتاروْ اوْنی‌لرین باشچیسینا غالیب گلیر. بئله‌لیکله، موْموْتاروْ و دوست‌لاری اوْنی لرین تالان ائتدیکلری خزینه‌نی اله کئچیریرلر و باشچینی اسیر آلیرلار. موْموْتاروْ ائوه قاییدیر و او زاماندان عاییله‌سی ایله بیرلیکده خوشبخت حیات یاشاییر.
موْموْتاروْ مدنیتده
بندانگشتی|موموتارو بندانگشتی|موموتارو جیزگی فیلمی موْموْتاروْنون حکایه‌سی اساسیندا موختلیف کیتاب‌لار، فیلم‌لر و دیگر اثرلر ایستحصال اولونموشدور. 1885-جی ایلده هاسه‌قاوا تاکه‌جیروْ طرفیندن ایلک دفعه  اینگیلیس دیلینه ترجومه ائدیلمیشدیر. حکایه‌نین منشایی اوکویاما پرفکتوراسی ایله سیخ باغلی‌دیر. حکایه‌ده کی  اوْنی آداسی اولان اونیقاشیما گئنیش ماغارالارینا گؤره تاکاماتسو یاخینلیغینداکی مِقیجیما آداسی ایله علاقه‌لندیریلیر.
موْموْتاروْ ایله باغلی پوپولیار اوشاق ماهنیسی  " ماموْتاروْ-سان نوْ اوُتا "  ایلک دفعه  1911-جی ایلده یاییملانمیشدیر. یازاری آنونیم، بسته‌کاری تئییچی اوکانودور.
همچنین هر ایلین 5 مئی‌ینده موْموْتاروْ معبدینده موْموْتاروْ فستیوالی کئچیریلیر.
حربی تبلیغات
موْموْتاروْ ایکینجی دونیا موحاریبه‌سینده موختلیف موحاریبه فیلم‌لرینده و جیزگی فیلم‌لرده ایستیفاده اولونموش پوپولیار پئرسوناژ ایدی. موْموْتاروْ ژاپونو، حئیوان‌لار وطنداش‌لاری، شئیطان فیقورو آمریکانی تمثیل ائدیردی. اونیقاشیما آداسی ایسه پؤرل هاربورو سیمبولیزه ائدیردی. ژاپونون گوجلو آمریکایا  قارشی غالیب گله‌جگی، آما بونون اوچون وطنداش‌لارین حؤکومته دستک وئرمه‌سی‌نین لازیم اولدوغو وورغولانیردی. بونونلا باغلی چکیلمیش  "Momotaro: Sacred Sailors"  هم ده ایلک اوزون‌متراژلی آنیمئیشین فیلمی ایدی.
اتک یازی‌لار
بؤلمه:ژاپون بؤلمه:ژاپون مدنیتی
۲۲ آبان
۲۲ آبان، ایران تقویمینده ایلین ۲۳۹-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۲۶ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۲۷ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
بریاه ویلکینز
بریاه ویلکینز (اینگیلیسجه:Beriah Wilkins) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. واشینقتون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:اوهایو دوغوملو ژورنالیستلر
۱۵۶۸-جی ایلده سوئد
بۇ مقاله ۱۵۶۸-جی ایلینده سوئده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۵۶۸-جی ایلده سوئد بؤلمه:۱۵۶۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
کلئیبر
کلئیبر یادا کلیبر دوغو آذربایجان اوستانینین شهرلریندن بیری‌دیر. بو شهر کلئیبر بؤلگه‌سینده یئرلشیب و بو بؤلگه‌نین باشکندی‌دیر. بندانگشتی
اهالی
بو شهرین اهالیسی ۱۳۸۵ ایلینده ۹٬۰۳۰ نفریمیش کی ۱۳۹۰ ایلینده ۹٬۸۸۷ نفره یئتیشیب‌دیر. کلیبرین بوتون اهالیسی تورک‌دور و آذربایجان تورکجه‌سینده دانیشیرلار. کلیبرده خالقین چوخو شیعه اینانجلی اولماقلا، هابئله بو شهرده آز سای‌دا گوران اینانجلی تورکلرده یاشاییر.
اَل ایشلری
بو بؤلگه‌نین ال ایشلریندن خالی، ورنی، کیلیم، ججیم، سونَّتی پالتارلار، خالچا و... آدلارینی چکمک اولار.
کلیبر خسته‌خاناسی
بو ۹۶ یاتاقلی خسته‌خانا ۱۳۷۷ ایلینده تیکیلمیش‌دیر. بو خسته‌خانادا اورجانس، داخیلی (بدن ایچری‌سی) و باشقا بؤلمه‌لر واردیر.
هوتل‌لر
آنزا هوتلی، اوچ اولدوزلو بیر هوتل اولاراق، شهرین مرکزینه‌ یاخین‌ یئرلشیر. پارادایس هوتلی بیر اوچ اولدوزلو هوتل اولارا، اونون ۵۰ دنه اوتاغی واردیر ؛ بو هوتل جانانلی یولوندا یئرلشیر. بیر موعلیم‌لره تیکیلمیش قالماق یئری ایسه شهرین ایچینده یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:کلئیبر بؤلگه‌سی بؤلمه:تورک شهرلری بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلری
مونت ورنون، آرکانزاس
مونت ورنون، آرکانزاس (اینگیلیسجه:Mount Vernon, Arkansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۵ نفر ایمیش و ۲٫۶۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۳۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و آرکانزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mount Vernon, Arkansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پاشنیا، روسیه
پاشنیا، روسیه (Pashnya Пашня) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
بنتون جای هال
بنتون جای هال (اینگیلیسجه:Benton Jay Hall) آمریکالی سیاستچی و سناتور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:موونت ورنون، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:آیووا دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
وئیل، کولورادو
وئیل (اینگیلیسجه: Vail, Colorado) آمریکانین کولورادو ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۶۶ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۴۵۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مونت‌کلمنز، میشیقان
مونت‌کلمنز، میشیقان (Mount Clemens, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۰٫۸۸  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۳۱۴ نفر دیر. بۇ شهر ۱۸۴ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mount Clemens, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میشیقان ایالتین شهرلری
انلاسورهینچوس چاتیفروس
انلاسورهینچوس چاتیفروس (Anelassorhynchus chaetiferus) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
سینکووو، روسیه
سینکووو، روسیه (Synkovo Сынково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
کانت ونقیرسکیه
کانت ونقیرسکیه (لهیستانجا: Kąty Węgierskie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 461 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kąty Węgierskie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تئودور جی. کروفت
'''تئودور جی. کروفت''' (اینگیلیسجه: Theodore G. Croft) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و جنوبی کارولینا ایالتین سناتور ایدی. گونئی کارولینا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۷۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
۲۳ آبان
۲۳ آبان، ایران تقویمینده ایلین ۲۴۰-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۲۵ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۲۶ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
نوووئیلکسئیوکا، آلتای دیاری
نوووئیلکسئیوکا، آلتای دیاری (Novoalexeyevka, Altai Krai Новоалексеевка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
آشاغا مشک آباد (اورمو)
آشاغی مشک آباد کندی اورمیه بؤلگه‌سی‌نین، مرکزی بؤلومو و بکشلو قصبه‌سی‌نده یئرلشیب.
اهالی
۱۳۸۵ -نجی ایلیننۆفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۴۵ نفر اهالی‌سی و ۹۳ عائیله‌سی وار.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:بکیشلو چای قصبه‌سی بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سینین کندلری
نوریاکی فوجیموتو
نوریاکی فوجیموتو (اینگیلیسجه: Noriaki Fujimoto)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
لورا درن
لورا درن (اینگیلیسجه: Laura Dern) آمریکالی اوْیونچو ۱۰ فئوریه ۱۹۶۷ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۷۳–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
وادهو بودروک
وادهو بودروک(اینگیلیسجه:Vadhu Budruk) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
لورا درن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laura Dern»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
وادهو بودروک
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تبریزلی احمدی
تبریزلی احمدی دوْققوزونجو هیجری قمری یۆز ایلده یاشایان آذربایجانلی تۆرک شاعیر دیر. دوْغوم و اؤلوم تاریخینه گؤره قایناقلاردا چوخ آز بیلگی واردیر. اثرلرینده اولان بیلگیلره دایاناراق، تبریزلی احمدی آق قویونلولار دؤنمینین شاعیرلریندن دیر. اثرلرینین ایکی‌سی گۆنوموزه چاتیب‌دیر، اسرار نامه و یوسف و زلیخا. احمدی اؤز ایکی اثرین آق قویونلو سۇلطانلارینا یاخین اولانلاردان، ابن بکتاش شاه خلیل اللهـا، تقدیم ائتمیشدیر.
قایناقلار
بؤلمه:تورک ادبیاتی بؤلمه:تورک شاعیرلر بؤلمه:تورکجه اثرلر
ملانقادی
ملانقادی(اینگیلیسجه:Melangadi) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر شهر دیر. بۇ شهرده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جفری جی ایکولزز
جفری جی ایکولزز (Geoffrey G. Eichholz) بیلیم اینسان. چالیشدیغی یئرلریندن بیری بریستول بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Geoffrey G. Eichholz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
فیترستون
فیترستون (اینگیلیسی‌جه: Featherstone) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 15244 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
انقار
انقار اؤزبکیستان شهرلریندن بیری دیر. بو شهر اؤزبکیستانین سورخان دریا اوستانینین انقار بؤلگه‌سینده یئرلشیب دیر. اهالی‌سینین سایی ۱۴/۲ مین نفر دیر.
قایناقلار
بؤلمه:اؤزبکیستان شهرلری
۲۴ آبان
۲۴ آبان، ایران تقویمینده ایلین ۲۴۱-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۲۴ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۲۵ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
۱۱ آوریل
۱۱ آوریل:
بؤلمه:۱۱ آوریل بؤلمه:آوریل آیی‌نین گونلری بؤلمه:ایلین گونلری
۱۷۸۵-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۷۸۵-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
میناب بؤلگه‌سی
میناب بؤلگه‌سی ، ایرانین هورموزقان اوستانی ندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بؤ بؤلگه‌نین مرکزی میناب شهریدیر. ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بو بؤلگه‌نین ۲۵۹٬۲۲۱ نفر جمعیتی واردیر.
بؤلوملر
شهر: میناب، تیرور شهر: هشت بندی شهر: سندرک
قایناقلار
بؤلمه:میناب بؤلگه‌سی بؤلمه:هورموزقان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
کیم هیونق جون
{{Infobox person }}
کیم هیونق جون (اینگیلیسجه: Kim Hyung-jun) گونئی کوره‌لی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کیم هیونق جون ۳ آقوست ۱۹۸۷ ‏ تاریخینده سئول شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
برمبیلا
برمبیلا (ایتالیاجا: Brembilla) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۱۶۲ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brembilla»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
بنونی اس. فولر
'''بنونی اس. فولر''' (اینگیلیسجه:Benoni S Fuller) آمریکالی سیاستچی و سناتور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ایندیانا دموکراتلاری بؤلمه:بومویل، ایندیانا دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
الیتون، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
انلاسورهینچوس دندرورهینچوس
انلاسورهینچوس دندرورهینچوس (Anelassorhynchus dendrorhynchus) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
کانت شلانسکیه
کانت شلانسکیه (لهیستانجا: Kąty Śląskie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 120 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kąty Śląskie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
توخوما
توخوما — منشأ و قورولوش اوْخشارلیغینا مالیک اوْلان، بللی خۆصوصیت یرینه یتیره‌ن سلول و هوجیراراسی ماده‌لر قروپو. خاریجی موحیطله وحدت تشکیل اد‌ن تام اوْرقانیزم ترکیبین‌ده، عمومی قورولوشا و اعصاب سیستمینین بیلاواسیته تأثیری آلتیندا داوام اد‌ن وظیفه‌یه و اینکیشافا مالیک اوْلان تاریخ بویو میدانا چیخمیش هیستولوژی المنتلر سیستمی حاضیردا اینسانلاردا و حئیوانلاردا دؤرد قروپ توْخوما آییرد ائدیلیر: اپیت‌لی، بیرلشدیریجی، عضله، اعصاب.
ولچ، آلاباما
ولچ (اینگیلیسجه: Welch, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
توخوما
اپیت‌لی توْخوماسی تکقات‌لی و چوخقات‌لی اوْلماقلا ایکی قروپا بؤلونور. تکقات‌لی اپیت‌لی توْخوماسی بیرسیرالی و چوخسیرالی اوْلور. تکسیرالیلاردان یاستی (مزوت‌لی) اپیت‌لی سلول‌لرینین هامی‌سی بیر فوْرمالی‌دیر. تکسیرالی اپیت‌لی توْخومالاردان بیری ده کوبشکیل‌لی‌دیر. تکسیرالی اپیت‌لی توْخوماسینین اۆچونجو فوْرماسی سیلیندر شکیل‌لی‌دیر.
ولچ، آلاباما
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
توخوما
چوخقات‌لی اپیت‌لی توْخوماسینا اۆچ فوْرمادا راست گلینیر: یاستی قرنیلشمیش (بوینوزلاشمیش)، یاستی قرنیلشمیش و کچیجی (آرالیق فوْرما).
یاستی قرنیلشمیش چوخقات‌لی اپیت‌لی توْخوماسینین سلول‌لری قرنی پولجوغا چوریلیر، درینین اۆست سطحین‌ده اوْلور. یاستی قرنیلشمیش چوخقات‌لی اپیت‌لی توْخوماسی سلول‌لری قرنیلشیر و گؤزون بوینوز قاتین‌دا، آغیز بوشلوغونون داخیلی سطحین‌ده و ییئجئک بوروسون‌دا راست گلینیر.
توْخوما وظیفه‌لری
اپیت‌لی توْخوماسی آشاغی‌داکی وظیفه‌لری یرینه یتیریر:
بیرلشدیریجی توْخوما روشیمین مزودرما آدلانان اوْرتا روشیم ورقین‌دن عمله گلیر و دمک اوْلار کی، بدن‌ده اوْلان بۆتون اوْرقانلارین ترکیبین‌ده وار. بیرلشدیریجی توْخومانین اۆچ نؤعونون آییرد ائدیرلر: خصوصی بیرلشدیریجی توْخوما –بونا بوش بیرلشدیریجی توْخوما دا دییرلر؛ قیغیرداق و سۆموک توْخوماسی-بونلارا ایسه برک بیرلشدیریجی توْخوما دییرلر.
هوجیراراسی ماده‌یه لیفلر و هلمشیک اؤزلویو مالیک اوْلان و سلول آراسینی دول‌دوران ماده‌لر عاییددیر. لیفلر ایسه کوللاگن، الاستیکی و رتیکولیار لیفلر اوْلماقلا اۆچ قروپا بؤلونور. اوْنلار ساپشکیل‌لی قورولوش‌لو فیبریللردن، فیبریللر ایسه کوللاگن و الاستیک پروتئینلردان عبارت پروتوفیبریللردن عمله گلیر. لیفلر بیر-بیرین‌دن اؤز خصوصیتلرینه گؤره فرق‌لنیر.
بیرلشدیریجی توْخومانین دیگر تۆره لری ده سلول و هوجیراراسی ماده‌لردن تشکیل اوْلونوب. مثلاً، رتیکولیار توْخومانین سلول‌سی رتیکولیار سلول و یاخود قیغیرداق توْخوماسینین سلول‌سی ایسه قیغیرداق سلول‌سی آدلانیر.
عضله توْخوماسی. اوْرقانیزمین عمومی کۆتله‌سینین تخمیناً ۴۰-۴۵ فایزینی عضله توْخوماسی تشکیل ادیر. حرکت اوْرقانلاری محض عضله توْخوماسین‌دان تشکیل اوْلونوب. اوْ دا بیرلشدیریجی توْخوما کیمی مزودرما منشأ‌لی‌دیر و ایکی بؤیوک قروپا بؤلونور.
توْخوما قروپلری
انینه زولاق‌لی عضله توْخوماسی اؤزو ده ایکی قروپا آیریلیر:
انینه زولاق‌لی سوماتیک عضله توْخوماسی قورولوشجا اۆرک عضله‌سین‌دن فرق‌لنیر. اۆرک عضله‌سی لیفلری آراسیندا خصوصی آتمالار وار. اوْنا گؤره ده هانسی ناهییه‌سینه توخونماسین‌دان وابسته اوْلمایاراق اوْ. تام شکیل‌ده قیجیغا جواب وریر.
عضله توْخومالارین‌دا فرقلندیریجی علامت کیمی اوْنلارین اوْرقانیزم‌ده یرلشمه یرینی ده قئید ائتمک اوْلار. انینه زولاق‌لی عضله توْخوماسی باش‌لیجا اوْلاراق ( اۆرک عضله‌سی استثنالیق تشکیل ادیر) سۆموکلرین اۆزرینده یئرلشیر، لاکین سایا عضله توْخوماسی ایسه داخیلی اوْرقانلارین ترکیبین‌ده (معده، باغیرساق، قان دامارلاری و س.) داها چوْخ اوْلور. انینه زولاق‌لی عضله توْخوماسی اؤزلرینین تروفیک واحیدلرینه گؤره ده فرق‌لنیرلر. بئله کی. انینه زولاق‌لی عضله لیفین‌ده چوْخ‌لو میقداردا نۆوه‌یه راست گلدیینی حال‌دا، سایا عضله سلول‌لرین‌ده آنجاق بیر نۆوه اوْلور. ایستر انینه زولاق‌لی عضله توْخوماسی لیفی و ایسترسه ده سایا توْخوماسی سلول‌سی اوْلسون، هر ایکی‌سینین فونکسیونال واحیدی عضله میوفیبریللری‌دیر. عضله توْخومالارینا عمومی بیر علامت خاص‌دیر. اوْ دا ییغیلیب-آچیلماق، قیجیغا قارشی جواب ورمک قابیلیتی‌دیر.
بۆتون توْخومالاردا اوْلدوغو کیمی عضله توْخوماسی دا سلول و هوجیراراسی ماده‌دن تشکیل اوْلونوب. لاکین بوردا اوْنلارین کونکرت میقدارینی سؤیله‌مک اوْ قدر ده آسان دییل.
نیرونلار یرینه یتیردیی خۆصوصیتیا گؤره آشاغی‌داکی قروپلارا بؤلونور:
ایکینجی قروپ چیخینتیلار قیسا اوْلماقلا دنتریت آدلانیر. دنتریتلر دیففرن‌ساسییا زامانی نیریتلردن سوْنرا عمله گلیر، میقداری و فوْرماسی چوْخ مۆختلیف ‌دیر. قیجیغی قبول اد‌رک نیرونون جیسمینه اؤتورور. چیخینتیلار سایینا گؤره اعصاب سلول‌لری دؤرد قروپا بؤلونور.