cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آورون (هیندوستان)
آورون (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Auraon) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۲٫۲۳۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کلارا بو
کلارا بو (اینگیلیسجه: Clara Bow) آمریکالی اوْیونچو ۲۹ ژولای ۱۹۰۵ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۰  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۷ سپتامبر ۱۹۶۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۲۱–۱۹۳۳ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clara Bow»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
جان پنکاو
جان پنکاو (اینگیلیسجه: John Pankow) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Pankow»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
س
س- (S) عرب الیفباسی‌نین اوْن ایکینجی و تۆرک و فارس الیفبالاری‌نین اوْن بئشینجی حرفیدیر.
قمینا وشکوو
قمینا وشکوو (لهیستانجا: Gmina Wyszków) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 165.6 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و ماسوویان اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Wyszków»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
راسمکئیوو
راسمکئیوو (Rasmekeyevo Расмекеево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
ویدا، اورقن
ویدا، اورقن (اینگیلیسجه:Vida, Oregon ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اورقن ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آدیقاناهالی (هونسور)
آدیقاناهالی (هونسور)(اینگیلیسجه:Adiganahalli (Hunsur)) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لیلا میلانی
لیلا میلانی (اینگیلیسجه: Leyla Milani) کانادالی اوْیونچو ۲ آوریل ۱۹۸۲ ‏ میلادی تاریخینده تورونتو شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Leyla Milani»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی قادین اویونچولار
کوکوروکا
کوکوروکا (Kokorevka Кокоревка) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
هنریک کارو
هنریک کارو (Heinrich Caro) بیلیم اینسان. ۱۳ فوریه ۱۸۳۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۱ سپتامبر ۱۹۱۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. هنریک کارو قوتینقن بیلیم‌یوردو, (1888)دا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Heinrich Caro»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
جان آلزاندر قریر
جان آلزاندر قریر (اینگیلیسجه:John Alexander Greer) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۵۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:تکزاس دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آلتاویستا، ویرجینیا
آلتاویستا (اینگیلیسجه: Altavista, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۴۱۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اسکار دوارت (فوتبالیست)
اسکار دوارت (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Óscar Duarte (Costa Rican footballer)) (دوْغوم:June 3, 1989 Catarina) بیر فوتبالیست. ایسپانیول فوتبال کولوبو و کاستاریکا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰۱۱ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار بؤلمه:کلوب بروخه کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اسپانیول کولوبونون اویونچولاری
ماسل شائولز، آلاباما
ماسل شائولز، آلاباما (Muscle Shoals, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴۲٫۸۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۱۵۶ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۳۲۲٫۶۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۵۲ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Muscle Shoals, Alabama»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آلاباما شهرلری
جعفرآباد (هوراند)
جعفرآباد كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه سی نين هوراندبولومو نده اولان دودانگه قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 60نفر اهاليسي وارايميش.
قایناقلار
بؤلمه:اهر شهریستانی‌نین کندلری
دی اتیل آمینو هیدروکسی بنزویل هقزیل بنزوات
دی اتیل آمینو هیدروکسی بنزویل هقزیل بنزوات (Diethylamino hydroxybenzoyl hexyl benzoate) بیر شیمیایی ماده. فنول و کتون کیمی تانینیر.دی اتیل آمینو هیدروکسی بنزویل هقزیل بنزوات اوکسیژن بیلشیک‌لری و هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Diethylamino hydroxybenzoyl hexyl benzoate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ستراتوو
ستراتوو (چک‌جا: Stratov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۷۹ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۶٫۳۱ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stratov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
قمینا پیتروویتسه ویلکیه
قمینا پیتروویتسه ویلکیه (لهیستانجا: Gmina Pietrowice Wielkie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 68.07 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سیلسیان اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Pietrowice Wielkie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
۱۹۳۵ (میلادی)
میلادی ۱۹۳۵-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوز بئشینجی ایل.
ش
ش- (Ş) عرب الیفباسی‌نین اوْن اۆچ و تۆرک و فارس الیفبالاری‌نین اوْن آلتینجی حرفیدیر.
۱۹۳۵ (میلادی)
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
سریهوئلا دل قوادالیمار
سریهوئلا دل قوادالیمار (ایسپانجا: Sorihuela del Guadalimar) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۵۴ کیلومتر موربّع دیر. ۶۴۷ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۵۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۳٫۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sorihuela del Guadalimar»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
فیلاتیرا
فیلاتیرا (ایتالیاجا: Filattiera) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۲۷۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و توسکانی اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Filattiera»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۵۷۱-جی ایلده سوئد
بۇ مقاله ۱۵۷۱-جی ایلینده سوئده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۵۷۱-جی ایلده سوئد بؤلمه:۱۵۷۱-جی ایلده اؤلکه‌لر
ساکسس، میزوری
ساکسس، میزوری (اینگیلیسجه:Success, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Success, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
الاپونکال
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ویزکید
ویزکید (اینگیلیسجه: Wizkid) نیجریه‌لی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ویزکید ۱۶ ژوئیه ۱۹۹۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
پرستون کینق
پرستون کینق (اینگیلیسجه:Preston King (politician)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. اقدنس بورق شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۶۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:اقدنس بورق، نیویورک دوغوملولار بؤلمه:نیویورک سناتورلار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ص
ص- (S) عرب الیفباسی‌نین اوْن دؤردونجو و تۆرک و فارس الیفبالاری‌نین اوْن یئددینجی حرفیدیر.
بابکی اولتسکیه
بابکی اولتسکیه (لهیستانجا: Babki Oleckie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Babki Oleckie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ایسپراقو، کانتیکت
قایناقلار
بؤلمه:ایسپراقو، کانتیکت بؤلمه:آمریکا شهرلری
جیووانی بورجاتو
جیووانی بورجاتو (Giovanni Borgato) ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۲۶ ایلده ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سی اوْلوب. اوْ۱ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۲۶ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده میلّی گوْل وۇرماییب.
قایناق‌لار
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana "
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:ایتالیا فوتبولچیلاری بؤلمه:۱۸۹۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ونتزیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بولونیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فیورنتینا کولوبونون اویونچولاری
دیر اون قرای
دیر اون قرای (اینگیلیسجه: Dir En Grey) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
ال‌جی جی۶
ال‌جی جی۶ کوره‌لی ال‌جی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. ال‌جی جی۵-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
دیر اون قرای
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ال‌جی جی۶
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«LG G6»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
مایکل اسقف (یازیچی)
مایکل اسقف (یازیچی) (Michael Bishop (author)) آمریکالی شاعیر، رومانچی، قیسا حکایه یازیچی - و یازیچی - .۱۲ نوْوامبر ۱۹۴۵ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Michael Bishop (author)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
هامپتون، تکزاس
هامپتون (اینگیلیسجه: Hampton, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۵۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:تکزاس ایالتی شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی بؤلمه:آمریکا شهرلری
الی سیمون
الی سیمون (اینگیلیسجه: Élie Semoun) فرانسه‌لی موغنی, فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی, کومدین و اوْیونچو. ۱۶ اوْکتوبر ۱۹۶۳ ‏ ایلینده پاریس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Élie Semoun»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
بیومونت، میسیسیپی
بیومونت (اینگیلیسجه: Beaumont, Mississippi) آمریکانین میسیسیپی ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۹۰۵ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ض
ض- (Z) عرب الیفباسی‌نین اوْن بئشینجی و تۆرک و فارس الیفبالاری‌نین اوْن سککیزینجی حرفیدیر.
آسیر ایارامندی
آسیر ایارامندی (اینگیلیسجه: Asier Illarramendi) (دوْغوم:March 8, 1990 Mutriku) بیر فوتبالیست. رئال سوسیداد فوتبال کولوبو و ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری
1 Includes Supercopa de España, UEFA Super Cup and FIFA Club World Cup.
اوسترالیا بیمه‌سی
اوسترالیا بیمه‌سی (اینگیلیسجه: Insurance Australia Group) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت بیمه ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۳٬۵۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
آنکودینووو، ولادیمیر اوبلاستی
آنکودینووو، ولادیمیر اوبلاستی (Ankudinovo, Vladimir Oblast Анкудиново) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
ایکینجی ایستاین (نوروژ)
ایکینجی ایستاین (نوروژ) (اینگیلیسی‌جه: Eystein II of Norway) بیر شاهی ایدی. ۱۱۴۲–۱۱۵۷ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:شاهلار بؤلمه:نوروژ پادیشاه‌لاری
قاپانلی (شمکیر)
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
کوتارو یامازاکی
کوتارو یامازاکی (اینگیلیسجه: Kotaro Yamazaki) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
یه‌لده‌ک
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کوتارو یامازاکی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کلیون لیتل
کلیون لیتل (اینگیلیسجه: Cleavon Little) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۳  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۲ اوکتبر ۱۹۹۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cleavon Little»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کامالپور, روپناقار
کامالپور, روپناقار (اینگیلیسجه:Kamalpur, Rupnagar) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
شیرتادی
شیرتادی(اینگیلیسجه:Shirthady) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۹۳۴ (میلادی)
میلادی ۱۹۳۴-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوز دؤردونجو ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر بؤلمه:1934
المچوار- استینیا
المچوار- استینیا (اینگیلیسیجه: Al Machouar – Stinia) مراکش اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۵۳۸۷ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
۱۹۶۰-جی ایلده پورتوقال
بۇ مقاله ۱۹۶۰-جی ایلینده پورتوقالدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۰-جی ایلده پورتاقال بؤلمه:۱۹۶۰-جی ایلده اؤلکه‌لر
پالبو دی باروس پائولینیو
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:مینا ژرایس دوغوملولار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:فیقورنسه کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:باهیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:رئال ساراقوسا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:مالاقا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:خیمناستیک تاراقونا کولوبونون اویونچولاری
ط
ط- (T) عرب الیفباسی‌نین اوْن آلتینجی و تۆرک و فارس الیفبالاری‌نین اوْن دوْققوزونجو حرفیدیر.
اوتیس وینقو
اوتیس وینقو (اینگیلیسجه: Otis Wingo) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و آرکانزاس ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۷۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۳۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:دی کویین (آرکانزاس) دوغوملولار بؤلمه:آرکانزاس دموکراتلاری
یانا بیرد
یانا بیرد (Yana Birde Яна Бирде) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
دیدگاه المون
دیدگاه المون (فارسجا: دیدگاه المون), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دزفول بؤلگه‌سی‌نین، سردشت بؤلومو و دره کاید قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
دیدگاه المون کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۰ نفر اهالیسی و ۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۰ نفری کیشی و ۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۰ نفری ساوادلی و ۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
هندریک وید بدی
هندریک وید بدی (Hendrik Wade Bode) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۲۴ دسامبر ۱۹۰۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۱ ژوئن ۱۹۸۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. هندریک وید بدی اوهایو ایالتی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hendrik Wade Bode»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
دجیما
دجیما (Dejima، ، دييما، Дэдзима) آسیادا بیر اسکی دؤولت. دجیما 1641 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1854 میلادی ایلینده داغیلدی.
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
دی-قالاکترونیک اسید
دی-قالاکترونیک اسید (D-Galacturonic acid، Галактуроновая кислота) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«D-Galacturonic acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
کلارا برایانت
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clara Bryant»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
تجای، کنتاکی
تجای (اینگیلیسجه: Tejay, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
چووتاپالی
چووتاپالی (اینگیلیسجه:Chowtapalli) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لهوتسکو
لهوتسکو (چک‌جا: Lhotsko) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۶۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۵ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lhotsko»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
سام راسول
سام راسول (اینگیلیسجه:Sam Rasoul) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. وارن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:ویرجینیا دوغوملو ایش آداملاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:رونوک، ویرجینیا سیاستچیلری بؤلمه:ویرجینیا دموکراتلاری
رابرت جوان پلتون
رابرت جوان پلتون (Robert Young Pelton) یازیچی -
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert Young Pelton»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
ادوین مز
ادوین مز (اینگیلیسجه:Edwin Meese) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. اوکلند شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:کالیفورنیا جومهوریتچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:اوکلند دوغولان یازیچیلار
فینزل، مریلند
فینزل (اینگیلیسجه: Finzel, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۵۴۷ نفر ایدی.
مینقسک
مینقسک (لهیستانجا: Mińsk County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 1164.35 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و ماسوویان اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ظ
ظ- (Z) عرب الیفباسی‌نین اوْن یئددینجی و تۆرک و فارس الیفبالاری‌نین ایگیرمینجی حرفیدیر.
کمبریج بیلیم‌یوردو
کمبریج بیلیم‌یوردو(اینگیلیسجه:University of Cambridge) بؤیوک بریتانیانین کمبریج شهرینده یئرلشیب.بو بیلیم یورد ۱۲۰۹ ایلینده قورولدو و ایکینجی قدمتلی بیلیم یورد اینگلیس دیلینده و اؤچونجو تمام دونیادا سایلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار بؤلمه:بریتانیا بیلیم‌یوردلاری
اویاما، توچیقی
اویاما، توچیقی (Oyama, Tochigi ; 小山市) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و توچیقی اوستانینده یئرلشیب ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 165852 نفر دیر.
جی. فیف سیمینق.او.جی.
'''جی. فیف سیمینق.او.جی.''' (اینگیلیسجه: J. Fife Symington Jr.) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. پرینستون بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۱۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۰۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
کاواهین
کاواهین (تورکجه: Gavahın) آذربایجان جومهوریتینین خوجاوند رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
ویک باکینقهام
ویک باکینقهام (اینگیلیسجه: Vic Buckingham) (دوْغوم:October 23, 1915 قرینویچ (ناحیه)) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
لاری دان
لاری دان (اینگیلیسجه: Larry Dunn) آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - فانک، سول موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لاری دان ۱۹ ژوئن ۱۹۵۳ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تروسکلاسی، شویئتوکرزیسکی
تروسکلاسی، شویئتوکرزیسکی (لهیستانجا: Truskolasy, Świętokrzyskie Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و سیلسیان اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 140 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Truskolasy, Świętokrzyskie Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سردییس
سردییس (ایسپانجا: Sordillos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۹ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۱ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sordillos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
۱۹۳۳ (میلادی)
میلادی ۱۹۳۳-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوز اۆچونجو ایل.
بزدنوی، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
وی‌لند، میزوری
وی‌لند، میزوری (اینگیلیسجه:Wayland, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۳۳ نفر ایمیش و ۱٫۷۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۶۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wayland, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بریدنتون غربی، فلوریدا
بریدنتون غربی، فلوریدا (اینگیلیسجه:West Bradenton, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۴۴۴ نفر ایمیش و ۳٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Bradenton, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ال‌جی جی فلکس ۲
{{موبایل بیلگی قوتوسو }} ال‌جی جی فلکس ۲ {{اینگیلیسجه|LG G Flex 2}} کوره‌لی ال‌جی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. ال‌جی جی فلکس-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«LG G Flex 2»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
ایسکای مکزیک
ایسکای مکزیک (اینگیلیسجه: Sky México) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت تله‌کام ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sky México»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
جورج فیشر (موزیسین)
جورج فیشر (موزیسین) (اینگیلیسجه: George Fisher) آمریکالی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جورج فیشر (موزیسین) ۸ ژوئیه ۱۹۷۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کامپی سالنتینا
کامپی سالنتینا (ایتالیاجا: Campi Salentina) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۹۲۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Campi Salentina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ورخنیایا ینتالا
ورخنیایا ینتالا (Verkhnyaya Yentala Верхняя Ентала) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
۱۸۲۳-جو ایلده برزیل
بۇ مقاله ۱۸۲۳-جو ایلینده برزیلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۳-جو ایلده برزیل بؤلمه:۱۸۲۳-جو ایلده اؤلکه‌لر
الدیکان، روسیه
الدیکان، روسیه (Eldikan Эльдикан) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر 1941 میلادی ایلینده تاسیس اولونوب.
بروتوس، میشیقان
بروتوس، میشیقان (اینگیلیسجه:Brutus, Michigan ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۱۸ نفر ایمیش و ۷٫۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میشیقان ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brutus, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ستفانو بورجونووو
ستفانو بورجونووو (اینگیلیسجه: Stefano Borgonovo) بیر فوتبالیست.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
مایکل فورزتر (سیاستچی)
مایکل فورزتر (اینگیلیسجه:Michael Forrester (politician)) آمریکالی سیاستچی اسپارتنبورق شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:گونئی کارولینا جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کومباواد
کومباواد (اینگیلیسجه:Kumbhawade) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماهال, ایندیا
ماهال, ایندیا(اینگیلیسجه:Mahal, India) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر شهر دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۹۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ شهرده تلوقو دیلی و اوردو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کلارا هورتون
کلارا هورتون (اینگیلیسجه: Clara Horton) آمریکالی اوْیونچو ۷۲  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۴ دسامبر ۱۹۷۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clara Horton»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
پت هرینقتون جونیور
پت هرینقتون جونیور (اینگیلیسجه: Pat Harrington Jr.) آمریکالی اوْیونچو. ۱۳ آقوست ۱۹۲۹ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۰۶ ژانویه ۲۰۱۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pat Harrington Jr.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
دی توتن هوزن
دی توتن هوزن (اینگیلیسجه: Die Toten Hosen) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سلسانچو
سلسانچو (ایسپانجا: Solosancho) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۵۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۳۲ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۰٫۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
عبدالعالی المحمدی
عبدالعالی المحمدی (اینگیلیسجه: Abdelali Mhamdi)مراکشلی فوتبال اوْیونچوسو. مراکش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
مونروویل، آلاباما
مونروویل، آلاباما (Monroeville, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۴٫۶۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۵۱۹ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۷۵٫۲۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۲۶ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
هری هارلو
هری هارلو (Harry Harlow) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۳۱ اوْکتوبر ۱۹۰۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۶ دسامبر ۱۹۸۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. هری هارلو رید کالجی و استنفورد بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
مونروویل، آلاباما
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monroeville, Alabama»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آلاباما شهرلری
هری هارلو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Harry Harlow»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
۱۹۳۴-جو ایلده مالزی
بۇ مقاله ۱۹۳۴-جو ایلینده مالزیده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۴-جو ایلده اؤلکه‌لر
نیهالقاره
نیهالقاره(اینگیلیسجه:Nihalgarh) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جین لابودا
جین لابودا (اینگیلیسجه: Jeanne Labuda) آمریکالی وکیل و سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو. تکزاس ای اند ام، کینقزویل و کولورادو بولدر بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
دی-ترت-بوتیل دیکربونات
دی-ترت-بوتیل دیکربونات (Di-tert-butyl dicarbonate، Ди-трет-бутилдикарбонат) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.دی-ترت-بوتیل دیکربونات کربونات گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی 22 دن 24 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Di-tert-butyl dicarbonate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
قمینا پیژخنقتسا
قمینا پیژخنقتسا (لهیستانجا: Gmina Pierzchnica) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 104.59 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و اشوی‌داشکسیه اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Pierzchnica»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ایکینجی ایزاک
ایکینجی ایزاک (اینگیلیسی‌جه: Isaac II Angelos) روم ایمپیراتورو. ۱۱۸۵–۱۱۹۵ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. بیرینجی آندرونیکوس اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب و اؤزونون وفاتیندان سوْنرا اۆچونجو آلکسیوس واریث کیمی تخت و تاجه صاحیب چیخیب.
سامبین (ساپونه)
سامبین (ساپونه) (اینگیلیسیجه: Sambin, Saponé) بورکینافاسو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۵۳۵ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
۱۹۳۲ (میلادی)
میلادی ۱۹۳۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوز ایکینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر بؤلمه:1932 بؤلمه:Leap years in the Gregorian calendar
راسمیکئیوو
راسمیکئیوو (Rasmikeyevo Расмикеево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
راجپورا, فیلاور
راجپورا, فیلاور(اینگیلیسجه:Rajpura, Phillaur) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جفری داناوان
جفری داناوان (اینگیلیسجه: Jeffrey Donovan) آمریکالی اوْیونچو. ۱۱ مئی ۱۹۶۸ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jeffrey Donovan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کوزون
کوزون (تورکجه: Kuzun) آذربایجان جومهوریتینین قوسار رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۱۰۹۱ نفر ایمیش.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
پترئی، آلاباما
پترئی (اینگیلیسجه: Petrey, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
گركندی
گرکندی (فارسجا: گرکندی), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دزفول بؤلگه‌سی‌نین، سردشت بؤلومو و دره کاید قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
گرکندی کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۴ نفر اهالیسی و ۴ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۱ نفری کیشی و ۱۳ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۸ نفری ساوادلی و ۱۹ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
بوتسانوویتسه
بوتسانوویتسه (چک‌جا: Bocanovice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۴۵ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۳٫۷۷ کیلومتر موربّع ایدی و موراوی-سیلزی اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bocanovice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
ایکینجی بایبارس
ایکینجی بایبارس (بۆتون آد: الملک المظفر رکن الدین بایبارس الجاشنکیر المنصوری) مملوک سۇلطانلیغینین اوْن ایکینجی سۇلطانی. صلیبی‌لرله موغوللار قارشی‌سیندا قازاندیغی ساواشلار اۆچون اونا أبو الفتح لقبی وئریلمیشدیر.
قایناقلار
بؤلمه:میصر مملوک سولطانلیغی بؤلمه:ایسلام تاریخی بؤلمه:تورک تاریخی
کنتا فوروبه
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
الزون، روسیه
الزون، روسیه (Elesun Элэсун) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
قمینا وشکی
قمینا وشکی (لهیستانجا: Gmina Wyszki) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 206.5 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و پودلاسکی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Wyszki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هانتینگتون مریضلیگی
هانتینگتون ناخوشلوغو (HD) هانتینګتون کورئیا (Huntington's chorea) آدلاناراق، آنادان آلینان و باشلانان اینسانلارین آنادان قالماسی نین سونوجوندا بئیینین سلوللارینین اؤلومو واردیر. ایلک علامتلر، چوخ واخت روحون و یا فیکری قابیلیتینده اولان ظریف سورون لاردیر. چوخ واخت، بیرلشمه یه و یا بیر آز حرکت ائتمه یه باش وئریر. مرضین گئدن واخت، بدنین چالیشمالاری داها دا گؤزه ل و چالیشماز اولور. بدن قابیلیتی تدریجله اَسیر، او قدر کی، هماهنگ حرکتلر چتینلندی و آدام دانیشیق قادیرلیغی یوخ اولور. عادي اولاراق ذهني قابيلتي ديمنسيايا چاتيرير. معروض علامتلر هر شخصدن بیر قدر فرقلی دیر. علامتلر معمولاً 30 و 50 ياشلار آراسینجا باشلاییر، آمّا هر ياشدا باشلاییر. بو مرض هر ایلدن سورا، هر دؤنمده، اؤنجه یاشامادا باشلاییر. ۸% دا چوخ آدام ۲۰ یاشینا چاتماميشدا باشلاییرلار، بو دا یاشلیلارین هئچ بیرینین دئییل، و بونلار معمولاً پارکینسون ناخوشلوغو کیمی علامتلرله گؤستریلیرلر. HD-ه دوچار اولانلار چوخ واخت اؤز پروبلئملرینین درجه سینی آزالیرلار.
HD عادي اولاراق میراث آلینار، گرچی ۱۰% دا چوخ حادثه نین یئنی موتاسیونون ندن اولدوغو یئرلشیب. بو مرض هانتینگتون آدلانان جینین فردین ایکی کپیسینده اوتوسومال داور موتاسییاسیندان ندن اولور. بو اینسانین بویو اینسانین بالاسی اینسانین اینسانلیغینی آلماق اوچون ۵۰% شانس وار. هانتینتین جین هانتینتین آدلانان پروتئینه ژنتیک معلومات وئریر. هانتینتین پروتئینی نین جین کودلاشماسیندا CAG (سیتوسین-ادینین-گوانین) تریپلتی نین گئنیشلندیریلمه سی، آنورمال بیر پروتئینه ندن اولور کی، آنلاما چاتمایان میکانیزملار ایله بئیین دهکی حئیوانلارا تدریجله ضرر چکه جک. تشخيص، ژننئتيک تستلرله اولور و بو، علامتلر اولماسا دا، هر واخت آپاريلماز. بو، نئچه داورانیش بحثین اورتایا چیخاردی: فردین تست سئچمه یه قدر بؤیوک اولان بیر یاشا قارشی ساییلانماسی؛ آتا-آنالارین اوشاقلارینی تست ائتمه حاقی وار یا یوخ؟ و تست سونوج لارینین گیزلی لیک و آشکارلاشماسی نین ایداره سی.
HD-ه درمان يوخدور. مرضین سون مرحله لرینده بوتون واختدا گؤزلمک لازیمدیر. درمانلار بعضي علامتلرين آرالاريني آلديرار و بعضي لرين یاشاییشین کيفيتيني آرتيرار. حرکت مسئله لرینین درمانینا گؤره ان یاخشی شواهید، تترابینازین دیر. HD، 100000 نفرده 4-15 نفرین اوروپا دوغوملو اولدوغونو وورور. ژاپونلار آراسيندا چوخ نادیر، آمّا آفریقا دا بو حادثه نین گؤستریلمه سی معلوم ديئل. بو مرض اَرلر و قادینلارین هئچ نه قدر اؤنملی اولماسی ایسته ییر. پمونی، قلبی و دوشومدن گلن جراحتلر کیمی komplikاتلار، عؤمرون اوزونلوغونو آزالدیریر. اؤلومون ندنی اؤزکشیلیک دیر. اؤلوم، عادي اولاراق، ناخوشلوقون اوّلجه کشف اولماسيندان 15-20 ایل سورا باش وئریر.
بو ناخوشلوغو ایلک دفعه ۱۸۴۱-جی ایلده آمریکالی طبيب چارلز اوسکار واترزین شرح ائتدیی. بو وضعیت 1872 ایلینده آمریکالی بیلیم یوردو جرج هانتینگتون طرفیندن داها دا دقیق شرحلندی. ژنتیک اساس 1993-جی ایلده ایرثیتلی خسته لیک فونداسیونین رهبرینده بیر بین المللی ایشتیراک چالیشمالاری ایله کشف ائدیلدی. 1960 لینین سونلاریندا، عمومی اینتیقاملیغی آرتیرماق، فردلر و اونلارین عائله لری اوچون کؤمک و تحقیقین ترویج ائدیلمه سی اوچون تدقیقات و حمایت تشکیلاتلاری تشکیل اولماغا باشلاییب. ایندیکی ایشلدنلرین ایشلدنلرینده، مرضین دوغرو میکانیزمینی تعیین ائدیب، معاینه لره یاردیم اوچون حیوانی مادللرین یئنیله دیلمه سی، علامتلرین درمان ائدیلمه سی و یا مرضین گلیشینی یاخینلاشدیرماسی اوچون دارالاری ائمتاحان ائدیلمه سی، و بو مرضدن باش وئرن زیانی یئنیله مک هدفینه گؤره کؤم خئیری درمانی کیمی پروسئدرلرین اؤرنلینه باخیر.
یژووو، روسیه
یژووو، روسیه (Yezhovo Ежово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
جعفرآباد (خالخال)
جعفر آباد کندی ، (کورمانج کوردجه‌سی‌جه: جه‌فه‌ر هوه)، خالخال بؤلگه‌سینین، خوروش روستم بؤلومو و گونئی خوروش روستم قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
جوغرافیایی موقئع
بو کند خالخال بؤلگه‌سینین گونئیینده یئرلشیبدیر و اونون داغلی هاواسی وار.
اهالی
۱۳۸۵-نجی ايلين نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین ۲۳۱ نفر اهالیسی وار. بو کندین اهالی سی صفوی‌لر و آوشارلار چاغیندا خوراسان‌دان آذربایجانا کؤچوبلر و کورددورلر. جعفرآبادلی‌لار کورمانج کوردجه‌سی ایله دانیشیرلار و اننلارین مذهبلری شیعه دیر.
گزملی و گؤرمه‌لی يئرلر
جعفر آبادین اوجا داغلاری اونون گزملی یئرلریندن ساییلیر.
خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:خالخال بؤلگه‌سی بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین کندلری
فرانک استنفورد
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Frank Stanford»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
اپلتن، تنسی
اپلتن، تنسی (اینگیلیسجه:Appleton, Tennessee ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و تنسی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Appleton, Tennessee»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ع
ع- یوْخسا عین عرب الیفباسی‌نین اوْن سککیزینجی و تۆرک و فارس الیفبالاری‌نین ایگیرمینجی بیرینجی حرفیدیر.
دوئل، کنتاکی
دوئل، کنتاکی (اینگیلیسجه:Dwale, Kentucky ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۹ نفر ایمیش و ۱٫۷۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کنتاکی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dwale, Kentucky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سوت روکسانا، ایلینوی
سوت روکسانا (اینگیلیسجه: South Roxana, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۰۰۱ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
داهومیا
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
داوسون، نبراسکا
داوسون (اینگیلیسجه: Dawson, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۳۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوکا-کولا اماتیل
کوکا-کولا اماتیل (اینگیلیسجه: Coca-Cola Amatil) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت ایچکی ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۴٬۷۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Coca-Cola Amatil»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
راکفرد، تنسی
راکفرد، تنسی (Rockford, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸٫۳۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۵۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۰۳٫۷ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. راکفرد دنیز سئوییه‌سیندن ۲۵۲ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:تنسی ایالتین شهرلری
لیسا لنقلوئیس
لیسا لنقلوئیس (اینگیلیسجه: Lisa Langlois) کانادالی اوْیونچو
قایناق‌لار
بؤلمه:کانادالی قادین اویونچولار
پاوولو نل فرینیانو
پاوولو نل فرینیانو (ایتالیاجا: Pavullo nel Frignano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۳۸۲ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۸۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و امیلیا-رومانیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pavullo nel Frignano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ال‌جی اپتیموس ۲ایکس
ال‌جی اپتیموس ۲ایکس کوره‌لی ال‌جی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. ال‌جی اپتیموس وان پی۵۰۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«LG Optimus 2X»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
دب قولدبرق
دب قولدبرق (اینگیلیسجه:Deb Goldberg) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. بروکلاین شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ماساچوست دموکراتلاری بؤلمه:بروکلاین، ماساچوست دوغوملولار
کلارا کیمبل یونق
کلارا کیمبل یونق (اینگیلیسجه: Clara Kimball Young) آمریکالی اوْیونچو ۷۰  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۵ اوکتبر ۱۹۶۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۱۲–۱۹۴۱ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
جعفرآباد، ورزیقان
جعفرآباد كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين ورزیقان بولگه‌سی نين خاروانا بولومو نده اولان ارزیل قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 25نفر اهاليسي وارايميش. <
کلارا کیمبل یونق
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clara Kimball Young»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
ویرجینیا کئی
ویرجینیا کئی (اینگیلیسجه: Virginia Key) آمریکادا یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:میامی، فلوریدا قالالاری بؤلمه:فلوریدا قالالاری بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۳۱ (میلادی)
میلادی ۱۹۳۱-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوز بیرینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
طالیبان
طالیبان, ۱۹۹۶دان ۲۰۰۱ه قدر، افغانیستانین دؤرد دن اۆچۆنه حؤکم ائتمیش و شریعتین قاتی تفسیرینی کئچیرمیشدیر. ۱۹۹۴-جی ایلدن افغانیستان ایچ ساواشی‌نین اؤنده گلن قروپلاریندان بیری اوْلاراق اوْرتایا چیخمیشدی و بؤیوک اؤلچوده افغانیستانین دوْغو و گونئیندکی پوشتون بؤلگه‌لریندکی ایسلامی مدرسه‌لرده تحصیل گؤرمۆش و افغانیستان-شوروی ساواشیندا ساواشمیش اؤیرنجیلردن (طلبه) عیبارت ایدی. محمد عمرین رهبرلیک ائتدیگی حرکت، موجاهید رهبرلریندن آلدیغی گوجله افغانیستانین چوْخ بؤلگه‌سینه یاییلدی. ۱۹۹۶-جی ایلده توتالیتاریزیم افغانیستان ایسلام امیرلیغی قورولدو و افغانیستانین باشکندی قندهارا کؤچ ائدیلدی. ۱۱ سپتامبر حمله‌لرینین آردیندان دسامبر ۲۰۰۱دن آمریکا افغانیستانا مۆداخیله‌سی ایله افغانیستان ایسلام امیرلیغی یؽخیلانا قدر اؤلکه‌نین چوْخ حیسه‌سینی نظارت آلتینا آلدی. ان گوجلو دؤنملرینده، طالیبان حؤکومتی دیپلوماتیک اوْلاراق یالنیز پاکیستان، سعودی عربیستان و ایمارات طرفیندن تانیندی. قروپ داها سوْنرا افغانیستان ایچ ساواشیندا آمریکا دستکلی حامد کرزای یؤنتیمینه و ناتو دستکلی بین الخالق تهلوکه‌سیزلیگه دستک گوجلرینه قارشی بیر دیرنیش حرکتی اوْلاراق یئنی‌دن بیر آرایا گلدی.
طالیبان، بیر چوْخ افغانلا سرت رفتارلا نتیجه‌لنن شریعت شرحلرینه گؤره بین الخالق سویه‌ده قیناندی. ۱۹۹۶–۲۰۰۱-جی ایللرده حاکیمیتی دؤورونده طالیبان و مۆتفیق‌لری افغانیستان وطنداشلارینا قارشی قیرغینلار تؤرتدیلر، بیرلشمیش میلتلر قورومونون آجلیقدان اذیت چکن ۱۶۰٫۰۰۰ مۆلکی اهالی‌نین ارذاق تعمیناتینا مانع اوْلدولار و گئنیش و برکتلی توْپراقلاری یاندیریلمیش توپراق تاکتیکی‌نه اویغون اوْلاراق اوْن‌مینلرله ائوی محو ائتدیلر. افغانیستانی ایداره ائدرکن، طالیبان اینسانلاری و یا دیگر جانلی‌لاری تصویر ائدن شکیل‌لری و فیلملری و آلتی اوْلان موسیقی‌لری قدغن ائتدی، قادینلارین مدرسه‌یه گئتمه‌سینی، قادینلارین باشقا ایشلرده ایشلمه‌سینی قدغن ائتدی و قادینلارین کیشی قوْهومو ایله چؤله چیخماسینی قدغن ائدیب و قادینلاری بورقا تاخماسینا مجبور ائتدی. موعین قایدالاری پوْزان قادینلار آچیق شکیلده دؤیولور و یا اعدام ائدیلدی. طالیبان حاکیمیتی دؤورونده دینی و ائتنیک آزلیقلارا آغیر بیر شکیلده آیری سئچکیلیک ائدیلدی. بیرلشمیش میلتلر قورومونون معلوماتینا گؤره، ۲۰۱۰-جو ایلده افغانیستاندا مۆلکی شخصلرین اؤلومونون ۷۶٪-نی، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲-جی ایللرده ایسه ۸۰٪-نی طالیبان و مۆتفیق‌لری تؤردیب دیر. مدنی سوْی‌قیریملادا مشغول اوْلان طالیبان، بامیانین ۱۵۰۰ ایللیک بودا هئیکللری‌‌‌ده داخیل اوْلماقلا بیر چوْخ عابیده‌نی محو ائتدی.
طالیبان ایدئولوژی‌سی؛ دیوبندی فاندامنتالیزمی ایله مۆباریز ایسلامچی‌لیقین ، پشتونوالی کیمی تانینان پوشتون سوسیال و مدنی نوْرمالاری ایله بیرلشدیرمه‌سینه اساس لانان "یئنی" شریعت قانونو فوْرمو کیمی تصویر ائدیلمیشدیر.
بین الخالق بیرلیکلر و افغانیستان حؤکومتی؛ تئز تئز پاکیستانین خیدمتلر آراسی کشفیات و اوْردوسونو، قورولدوقلاری مۆددت‌ده، ایقتیداردا و موقاویمت مۆددتینده طالیبانا دستک وئرمک‌ده سوچلامیش دیلار. پاکیستان ایسه ۱۱ سپتامبر حمله‌لریندن سوْنرا قروپا دستکی دایاندیردیغی‌نی بیان ائتدی. ۲۰۰۱-جی ایلده القاعده رهبری اسامه بن لادن‌‌‌‌‌ین کوْماندانلیغی آلتیندا ۲۵۰۰ عربین طالیبان اۆچون دؤیوشدوگو بیلدیریلدی
۲۰۲۰نین فوریه آییندا دونالد ترامپ یؤنتیمی، ۱ مئی ۲۰۲۱ اعتیباری ایله تامام آمریکا گوجلری‌نین افغانیستان‌دان چکیله‌جگینه داییر طالیبان ایله آنلاشما ایمضالادی. بونون قارشیلیغیندا طالیبان، القاعده کیمی ترور قروپلاری ایله علاقه‌لرینی کسجک، شیددتی آزالداجاق و آمریکانین دستک‌لدیگی افغانیستان ایسلام جومهوریتی ایله دانیشیقلار آپاراجاق. هر ایکی طرف‌دن هئچ بیری بو آنلاشمانین شرط‌لرینه تام اوْلاراق رعایت ائتمسه‌ده، آمریکا گوجلری‌نی گئری چکمه‌یه باشلادی.
۲۰۲۱ طالیبان هوجومو نتیجه‌سینده، ۱۵ آقوست ۲۰۲۱ده کابولون یؽخیلماسی ایله افغانیستان ایسلام جومهوریتی‌ده یؽخیلیب و طالیبان، افغانیستان یؤنتیمینه تکرار صاحیب اوْلدو.
ائتیموْلوْژی
پشتوجا بیر کلمه اوْلان "طالبان"، طالیب‌ین چوْخونلوغودور کی "طلبه‌لر" معناسینی وئریر. عربجه "طالب"، فارسجا "ان" جمع شکیلچیسینین علاوه ائدیلمه‌سی ایله عمله گلن بیر کلمه دیر. عربجه "طالبان"، "طلبه‌لر" دئییل، "ایکی طلبه" دئمکدیر. سؤزون عربجه چوْخلوغو "طلاب" دیر.
هدفلری
طالیبان دئییب هدفی باتی‌لی گوجلری‌نین افغانیستاندان چیخماقی و باریش و تهلوکه‌سیزلیگی برپا ائتمک و حاکیمیته گلدیکدن سوْنرا شریعت و ایسلام قانونلاری‌نی تطبیق ائتمک دیر.
شوروی مۆداخیله‌سی (۱۹۷۸ – ۱۹۹۲)
thumb|باشقان [[رونالد ریقان، ۱۹۸۳-جی ایلده اوْوال اوْفیس‌ده افغان موجاهیدلر رهبری ایله گؤروشده]]
شوروی، ۱۹۷۹-جی ایلده افغانیستانی ایشغال ائتدیکدن سوْنرا، افغان موجاهیدلری شوروی گوجلری ایله ساواشا گیردیلر.
پاکیستان دؤولت باشقانی محمد ضیاءالحق، شوروی‌نین پاکیستانداکی بلوچیستان ایالتی‌نی ایشغال ائتمگی پلانلاشدیردیقلارینی دۆشوندو و شوروی ایشغالچی گوجلرینه قارشی افغانیستان موجاهیدلرینه دستک توْپلاماق اۆچون سعودی عربیستانا اختر عبدالرحمانی گؤندردی. بیر مۆددت سوْنرا، مرکزی کشفیات ایداره‌سی، سعودی عربیستان باش کشفیات ایداره‌سی و پاکیستان خیدمتلر آراسی کشفیات ایداره‌سی واسیطه‌سی ایله افغانیستان مۆجاهیدلرینه پول و آوادانلیق وئردی.
محمد عمرده داخیل اوْلماقلا، تخمیناً ۹۰٫۰۰۰ افغان، ۱۹۸۰-جی ایللرده پاکیستان خیدمتلر آراسی کشفیات ایداره‌سی طرفیندن تحصیل آلمیشدیر. اینگیلیس‌لی پروْفسور کاولین هیلئنبراند، طالیبانین آمریکا-عربیستان-پاکیستان دستکلی مۆجاهیدلردن عمله گلدیگی سوْنونجونا گلدی:"باتی، افغانیستانین شوروی طرفیندن اله کئچیریلمسینه قارشی مۆباریزه‌ده طالیبانا یاردیم ائتدی". طالیبان رهبرلرینین دئمک اوْلار کی، هامیسی داها اؤنجه خالیص ایسلامی حیزبی و یا افغانیستان ایسلامی اینقیلابی حرکتی قروپلاری اۆچون شوروی-افغانیستان ساواشیندا ایشتیراک ائتمیشدیلر.
افغانیستان ایچ ساواشی (۱۹۹۲ – ۱۹۹۶)
thumb|طالیبان ۱۹۹۴-جو ایلده افغانیستانین گۆنئینده یئر آلان [[قندهار شهرینده یاراندی]] ۱۹۹۲-جی ایلده شوروی طرفیندن دستکلنن محمد نجیب الله رئژیمی‌نین یؽخیلماسیندان سوْنرا بیر چوْخ افغانیستان سیاسی حیزبی باریش و گوج آنلاشماسی حاققیندا راضیلیقا گلدی. پیشاور آنلاشماسی آدلانان بو مۆقاویله افغانیستان ایسلام دؤولتی‌نین قورولماسینی و کئچیش حؤکومتی‌نین تعیین اوْلونماسینی تأمین ائتدی. آنجاق بو دؤولت و حؤکومت، کابول و افغانیستان اۆچون رقابت ائدن قروپلار سببیندن ان باشیندان باشاریسیز حاله گلدی.
گلبدین حکمتیارین، گلبدین ایسلامی حیزبی گئچیجی حؤکومتی تانیماقدان ایمتینا ائتدی و حاکیمیتی اؤز الینه آلاراق آوریل آییندا کابولا سؽزدی و ایچ ساواشینا سبب اولدو. مئی آییندا حکمتیار، حؤکومت گوجلرینه و کابولا هوجوملارا باشلادی. حکمتیار؛ پاکیستان خیدمتلر آراسی کشفیات ایداره‌سیندن عملیاتی، مالی و حربی دستک آلدی. بو دستکله حکمتیار گوجلری، کابولون یاریسی‌نی داغیتدی. ایران ایسه عبدالعلی مزاری‌نین افغانیستان ایسلامی بیرلیک حیزبی گوجلرینه یاردیم ائتدی. سعودی عربیستاندا ایتیحاد ایسلامی حیزبی‌نه دستک وئردی. بو میلیسلر آراسینداکی آتیشمالار دا ساواشا چئوریلدی.