cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جاون هال (اویونچو)
جاون هال (اویونچو) (اینگیلیسجه: Jon Hall (actor)) آمریکالی اوْیونچو. ۶۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۳ دسامبر ۱۹۷۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jon Hall (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
۱۹۵۱-جی ایلده تورکیه
بۇ مقاله ۱۹۵۱-جی ایلینده تورکیه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قریزهایم
قریزهایم (Griesheim, Hesse) آلمانین  هسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۹۶ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۶۶۹۰ نفر دیر. بۇ شهرین ۲۱٫۴۰۸۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.griesheim.de قریزهایم شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
کتل ریور، مینه‌سوتا
کتل ریور، مینه‌سوتا (Kettle River, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 9.66 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 180 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
ویسلی باربوسا دی مورایس
ویسلی باربوسا دی مورایس (اینگیلیسجه: Wesley Barbosa De Morais) (دوْغوم:November 10, 1981 سائو پائولو) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:چونام دراقونز کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:قانکون کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اتلتیکو مینیرو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فیقورنسه کولوبونون اویونچولاری
اکینچی
اکینچی و یا چیفتچی بیر شخصه دئییلیر کی یئیه‌جک تولید ائلمک و یا ایقتیصادیات بهره آپارماق اۆچون چیفتلیکده اکینچیلیک و یا دامدارلیق ایشینه مشغول اولور. بیر چیفتچی ایمکانی وار اؤز میلکینده مالیک عونوانیندا و یا باشقا آداملارین میلکلرینده ایشچی عونوانیندا ایشه مشغول اولا.
بونیار
بونیار (ایسپانجا: Boñar) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لئون ایسپانیا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۸۰٫۶۲ کیلومتر موربّع دیر. ۹۷۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۰۸۵ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
پولانقتسا-زدروی
پولانقتسا-زدروی (لهیستانجا: Polanica-Zdrój) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 17.22 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر.
بونیار
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Boñar»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مینه‌سوتا بیلیم‌یوردو
مینه‌سوتا بیلیم‌یوردو (University of Minnesota-Twin Cities, ، جامعة منيسوتا)آمریکانین مینیاپولیس و سینت پل، مینه‌سوتا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۴۴٬۵۰۰ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
بونیار
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
پولانقتسا-زدروی
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Polanica-Zdrój»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مینه‌سوتا بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Minnesota-Twin Cities
د سوتو، آیووا
د سوتو، آیووا (De Soto, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۹۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۵۰ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۶۶٫۷ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. د سوتو دنیز سئوییه‌سیندن ۲۸۷ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
واصف سلماسی
""واصف سلماسی"" ـ زين‌العابدين اوْغلو محمدباقر، 13ـ نجو عصرین عالیملریندن دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری بؤلمه:تورک ادبیاتی
راینر قراندمن
راینر قراندمن (Reiner Grundmann) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۲۹ سپتامبر ۱۹۵۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. راینر قراندمن فرای برلین بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Reiner Grundmann»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آلمانلی عالیملر
پرتر هال
پرتر هال (اینگیلیسجه: Porter Hall) آمریکالی اوْیونچو. ۱۹ سپتامبر ۱۸۸۸ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۵  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۶ اوکتبر ۱۹۵۳ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1926–1953 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Porter Hall»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
توماس وارتون فیل.پی.جی.
توماس وارتون فیل.پی.جی. (اینگیلیسجه: Thomas Wharton Phillips Jr.) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۷۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۵۶ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
ایشچی
ایشچی و یا فهله، ت.د.ق یا گؤره تانیمی باشقاسینین یارارینا بدنینی، باش گوجونو و یا ال بجریسینی ایستیفاده ائلرک عوجرتله چالیشان کیمسه.
زولاقلی کافتار
زولاقلی کافتار (Striped hyena، ، Çizgili sırtlan، Полосатая гиена، Streifenhyäne) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
رشگوند (اوشنو)
رشگوند
اوشنو بؤلگه سی نین دشت بیل قصبه سی نه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 208(37عائیله) نفر اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
دوبینقسکا فرما
دوبینقسکا فرما (لهیستانجا: Dubińska Ferma) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dubińska Ferma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
فنوبام
فنوبام (Fenobam) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fenobam»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
وویکوو
وویکوو (چک‌جا: Vojkov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۱۵ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۱۵٫۵۴ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vojkov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تریپرولیدین
تریپرولیدین (آیوپاک آدی: 2-[(E)-1-(4-methylphenyl)-3-pyrrolidin-1-yl-, Triprolidine) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۷۸٫۳۹۱ دیر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
سوچیوو
سوچیوو (ایتالیاجا: Succivo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۴۰۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کامپانیا اوستانیندا یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
بتو (فوتبالیست)
بتو (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Beto (Portuguese footballer, born 1976)) (دوْغوم:May 3, 1976 لیسبون) بیر فوتبالیست. پورتوقال میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
فنکون
فنکون (Fenchone، Фенхон) بیر اورقانیک بیلشیک. کتون  کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fenchone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
کویینز پارک رنجرز فوتبال کولوبو
کویینز پارک رنجرز فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Queens Park Rangers F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۸٬۴۳۹ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Queens Park Rangers F.C.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
لیک جورج، کولورادو
لیک جورج، کولورادو (اینگیلیسجه:Lake George, Colorado ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۳۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کولورادو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lake George, Colorado»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۱۰-جو ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۹۱۰-جو ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
ریائو آدالاری
{{Infobox settlement }} ریائو آدالاری ({{Lang-en|Riau Islands}}) اندونزی دا یئر آلان بیر ویلایت دیر. و ۱۰۵۹۵٫۴۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۹۷۳۴۰۳ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Riau Islands»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
راکی
راکی ، آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی بورقس مریدیت، کارل ویترز، برت یانق، تالیا شایر جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین بیل کانتی یارادیب. ۱۹۷۶ میلادی ایلینده ۱۰ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۳ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
مارسلینو قارسیا تورال
مارسلینو قارسیا تورال (اینگیلیسجه: Marcelino García Toral) (دوْغوم:August 14, 1965 بیابیسیوسا) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قرفسمولن
قرفسمولن (Grevesmühlen) آلمانین  مکلنبورق-فورپومرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۹۴۵ نفر دیر. بۇ شهرین ۵۲٫۳۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
مارسلینو قارسیا تورال
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
فیرتینا قۇشوکیمی‌لر
فیرتینا قۇشوکیمی‌لر (Northern storm petrel، ، Fırtına kuşugiller، Качурки، Sturmschwalben) لیلک‌کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قرفسمولن
ائشیک باغلانتی‌لار
www.grevesmuehlen.de قرفسمولن شهرین رسمی وب سایتی
فیرتینا قۇشوکیمی‌لر
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
قرفسمولن
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
فیرتینا قۇشوکیمی‌لر
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:لیلک‌کیمی‌لر بؤلمه:قوش
دوبین
دوبین (لهیستانجا: Dubin) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 710 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:لهیستان شهرلری
مینه‌سوتا موریس بیلیم‌یوردو
مینه‌سوتا موریس بیلیم‌یوردو (University of Minnesota Morris, )آمریکانین موریس، مینه‌سوتا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. مینه‌سوتا موریس بیلیم‌یوردو ۱۹۶۰ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Minnesota Morris
دا ویت، آیووا
دا ویت، آیووا (DeWitt, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۵٫۴۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۳۲۲ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳۴۳٫۶ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. دا ویت دنیز سئوییه‌سیندن ۲۱۶ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
واتیکان
واتیکان باغیمسیز دؤولت-شهر و روم پاپی‌نین اقامتگاهی یئرلَشن روم کاتولیک کیلیساسی‌نین مرکزیدیر. باشچی‌سی پاپ‌ دیر. واتیکان شهر-دؤولتی‌نین یارانماسی ۷ ژوئن ۱۹۲۹-جو ایل‌ده امضالانمیش لاتِران آندلاشماسی ایله باغلی‌دیر. ایتالیا حکومتی ایله امضالانان «لاتران باریشی» نا اساساً، باشکندی روم شهری‌نین مونته-واتیکانو آدلانان بؤلومونده واتیکان دؤولتی یارانیب.
سارا رومر
سارا رومر (اینگیلیسجه: Sarah Roemer) آمریکالی مانکن و اوْیونچو ۲۸ آقوست ۱۹۸۴ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
واتیکان
مساحتی ۴۴ هکتار، اهالی‌سی ایسه جمعی ۱۰۰۰ نفره یاخین اوْلان واتیکان دونیانین ان کیچیک دؤولتی ساییلیر. باشکندی واتیکان شهری‌دیر. واتیکان بوتون دؤولت آتریبوتلارینا یییه‌دیر، دونیانین اکثر اؤلکه‌لری ایله دیپلوماتیک ایلگی‌لر ساخلاییر. بمت‌نین اویه‌سی اولمایان یالنیز اوروپا دوولتی‌دیر.
سارا رومر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sarah Roemer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
واتیکان
واتیکان مونارشی (سلطنت) اولسادا، حاکیمیت ارثی کاراکتر داشیمیر. یعنی دؤولت، کاردینال‌لار طرفیندن سئچیلمیش شخص، روم اوسقوف باشچیلیق ائدیر. واتیکان ۱۳۴ نفرلیک سوئیس نظامی نیرولاری طرفیندن قورونور (۲۰۰۵-جی ایلین سونوندا اوْلان بیلگی‌لره گؤره).
سارا رومر
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
واتیکان
اتک‌یازی
بؤلمه:اوروپا باشکندلری بؤلمه:واتیکان بؤلمه:اؤلکه‌لر بؤلمه:اوروپا اؤلکه‌لری بؤلمه:مقدس شهرلر بؤلمه:دنیزه چیخیشی اولمایان اؤلکه‌لر بؤلمه:Vatican City بؤلمه:جنوبی اوروپا اؤلکه‌لری بؤلمه:۱۹۲۹ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر بؤلمه:World Heritage Sites in Europe بؤلمه:اوروپادا اؤلکه‌لر بؤلمه:Christian states بؤلمه:Catholic pilgrimage sites بؤلمه:موقدس شهرلر بؤلمه:Properties of the Holy See بؤلمه:Monarchies of Europe بؤلمه:Catholic Church in Europe بؤلمه:Theocracies بؤلمه:City-states بؤلمه:Countries that are enclaves of Italy
سنگر (اوشنو)
سنگر
اوشنو بؤلگه سی نین دشت بیل قصبه سی نه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 290(60عائیله) نفر اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:اوشنویه بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
واقا واقا
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوسترالیا شهرلری
فنکلوفناک
فنکلوفناک (Fenclofenac) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fenclofenac»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
مالیانو آلفیری
مالیانو آلفیری (ایتالیاجا: Magliano Alfieri) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۲۶ نفر ایمیش. و پیمونت اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Magliano Alfieri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
پولانا (بیشچاد)
پولانا (بیشچاد) (لهیستانجا: Polana, Bieszczady County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودکارپاتسکیه اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Polana, Bieszczady County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کرازبی، مینه‌سوتا
کرازبی، مینه‌سوتا (Crosby, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 95.54 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2386 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
هولند‌لار
هولند‌لار (اینگیلیسی‌جه: Dutch people، عرب‌جه: هولنديون، آنادولو تورکجه‌سی: Hollandalılar، فارسجا: مردم هلندی) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری هولند دا یاشاییرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
نیوپورت
نیوپورت (اینگیلیسی‌جه: Newport, Wales) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
دنیز قاپلانی
دنیز قاپلانی (Leopard seal، ، Pars foku، Морской леопард، Seeleopard) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
برا (ایسپانیا)
برا (ایسپانیا) (ایسپانجا: Vera, Spain) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آلمریا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۵۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۵۱۶۸ نفر دیر. ۹۷ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
External links
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
وویسلاویتسه
وویسلاویتسه (چک‌جا: Vojslavice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۲۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۹ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vojslavice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کارلوز قونزالز (سیاستچی)
کارلوز قونزالز (اینگیلیسجه:Carlos Gonzalez (legislator)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:ماساچوست دموکراتلاری بؤلمه:اسپرینقفیلد، ماساچوست سیاستچیلری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
واتاکودی- قوزئی
واتاکودی- قوزئی(اینگیلیسجه:Vattakudi- North) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دوقلاس ام. هید
'''دوقلاس ام. هید''' (اینگیلیسجه: Douglas M. Head) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ییل بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۳۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
متعب عسیری
متعب زید عسیری (اینگیلیسجه: Mutaeb Assiri) (دوْغوم:November 22, 1987 Abha) بیر فوتبالیست. قولر موقعیتینده اوْیناییب.
بییتا دل پارامو
بییتا دل پارامو (ایسپانجا: Villota del Páramo) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پالنسیا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۷۷٫۹۶ کیلومتر موربّع دیر. ۹۶۹ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۳۵ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Villota del Páramo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
دالاس، اورقن
دالاس، اورقن (Dallas, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۲٫۴۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۴۵۸۳ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۱۷۰٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۹۹٫۱ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشه‌لر ایحاطه ائدیب. بۇ مشه‌لرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشه‌لرده واردیر.
سامرا اوستانی
سامرا اوستانی (Province of Zamora) ایسپانیادا یئر آلان بیر اوستان‌دیر. و ۱۰۵۵۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۸۵۴۳۲ نفر دیر.
دالاس، اورقن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dallas, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اورقن ایالتین شهرلری
سامرا اوستانی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Province of Zamora»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
سیاوان (اوشنو)
سیاوان
اوشنو بؤلگه سی نین دشت بیل قصبه سی نه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 506(91عائیله) نفر اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:اوشنویه بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
هولند کورد‌‌‌‌لری
هولند کورد‌‌‌‌لری (اینگیلیسی‌جه: Kurds in the Netherlands، فارسجا: کردهای هلند) - بیر قومی گروه
منچستر یونایتد فوتبال کولوبو (قادینلار)
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Manchester United W.F.C.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
فنچول
فنچول (Fenchol، Фенхолы، ) بیر اورقانیک بیلشیک.اریمه نوْقطه‌سی 39 دن 45 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fenchol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
قونقا باشی
قونقا باشی — بیر مئیدانین آدی دیر کی تبریز شهرینده کی گولوستان باغی نین گونئی‌باتی طرفینده یئرلشیب. بو مئیدان بیر خیاوانین اوّلینده یئرلشیب کی بو خیاوانین آخیری تبریز دمیر یولو ایستاسیونو نا ختم اولور. بو مئیدان تراموا و یا قونقا نین مبدأ حرکتیمیش.
دوبیلنو (خومنو)
دوبیلنو (خومنو) (لهیستانجا: Dubielno, Chełmno County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کویافسکو-پومورسکی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dubielno, Chełmno County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
پنتوکسی فیلین
پنتوکسی فیلین (آیوپاک آدی: 3,7-Dimethyl-1-(5-oxohexyl)-3,7-dihydro-1H-purine-2,6-dione, Pentoxifylline, بنتوكسيفيلين، Пентоксифиллин) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۷۸٫۳۱ دیر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
رودریقو خوزه کاربونی
رودریقو خوزه کاربونی (اینگیلیسجه: Rodrigo José Carbone) (دوْغوم:March 17, 1974 برزیل) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
رامش رسکار
رامش رسکار (Ramesh Raskar) بیلیم اینسان. رامش رسکار قوزئی کارولینا چپل هیل بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ماساچوست تکنولوژی انستیتوسو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ramesh Raskar»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:عالیم
هیلوپتس البونیقر
هیلوپتس البونیقر (Particolored flying squirrel، ، Двухцветная летяга، Schwarzweiß-Gleithörnchen) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
دمبل (ایتالیا)
دمبل (ایتالیا) (ایتالیاجا: Dambel) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 436 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dambel»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
قرفنبرویش
قرفنبرویش (Grevenbroich) آلمانین  نوردراین-وستفالن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۵۴ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۴۰۴۹ نفر دیر. بۇ شهرین ۱۰۲٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.grevenbroich.de قرفنبرویش شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
ویلانوا دو قورماز
ویلانوا دو قورماز (ایسپانجا: Villanueva de Gormaz) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۲۱٫۴۳ کیلومتر موربّع دیر. ۹۶۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۸ نفر دیر.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
داو سیتی، آیووا
داو سیتی، آیووا (Dow City, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۸۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۱۰ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۶۱۵٫۴ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. داو سیتی دنیز سئوییه‌سیندن ۳۴۸ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
نیوبیقین-بای-ده-سی
نیوبیقین-بای-ده-سی (اینگیلیسی‌جه: Newbiggin-by-the-Sea) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 6308 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
کراس‌لیک، مینه‌سوتا
کراس‌لیک، مینه‌سوتا (Crosslake, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 5.21 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2141 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
هیلوپتس بابری
هیلوپتس بابری (Afghan flying squirrel، ) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
علیمردان بی توپچوباشوو
علیمردان بی توْپچوباشوْو (بۆتون آد: علیمردان علی‌اکبر اوغلو توْپچوباشوْو) آذربایجانین آدلیم سیاسی خادیمی، دیپلومات، حقوق بیلیجی سی، تزارلیق روسیه‌نین بیرینجی دۇماسینین عوضوو (۱۹۰۵-جی میلادی ایل)، باکی‌دا موسلمان ملی شوراسینین موقت ایجرایی کمیته‌سینین عوضوو (۱۹۱۷-جی میلادی ایل) و آذربایجان خلق جمهوریتینین شوراسینین صدری (۱۹۱۸–۱۹۲۰ میلادی ایللر آراسیندا) دیر.
یاشاییشی
علیمردان بی توْپچوباشوْو ۱۸۶۳-جو ایلده تیفلیس شهرینده بیر ایشچی عایله‌ده آنادان اولموشدور. ایلک تحصیلین دوغولدوغو تیفلیس شهرینده سونا یئتیریب، ۱۸۸۴-جو ایلده تحصیلینین دوامی اۆچون سنت پترزبورگ بیلیم یوردوندا تاریخ و فیلولوژی بوتاغینا داخیل اولموشدور. بیرینجی ترم‌دن سوْنرا تحصیلین حقوق‌دا دوام وئریب ۱۸۸۸-جی ایلده درسی قورتاریب، حقوق علملر آداغی آدین آلمیشدیر. سنت پترزبورگ بیلیم یوردو توْپچوباشوْوی اوستادلیق اۆچون چاغیرمیشدیر اما بۇ ایشین شرطین ایسلامدان دؤنوب مسیحی اولماق قویموشدور (تزارلیق روسیه‌نین موسلمانلار اۆچون تبعیض قانونلارینین بیری سؤزو آچیلان قانون ایدی). علیمردان بی‌بو شرطی قبول ائتمه‌مکله سنت پترزبورگ‌دان آیریلیب تیفلیسه قاییتمیشدیر. علیمردان بی، حسن بی زردابی (بۆتون روسیه‌ده ایلک دفعه تۆرک دیلینده یاییلان جریده یعنی اکینچی جریده‌سینین باش مسئولی) نین قیزی، پری ملکوْوا ایله ائوله‌نمیشدیر.
سیاستچی‌لیگی
علیمریدان بی توْپچوباشوْو روسیه گۆجونون آلتیندا یاشایان موسلمانلارین بیرلشدیرمه‌سی اۆچون ایشه باشلایان اتفاق المسلمین حیزبینین باش قۇروجولاریندان و روسیه‌نین بیرینجی دۇماسیندا بۇ حیزبین وکیلی ایدی. علیمردان، تزار طرفیندن بیرینجی دۇمانین انحلالیندان سوْنرا اۆچ آی تۇتولوب، دۇما عضویت حقّینی الدن وئرمیشدیر.
منابع
بؤلمه:تورک سیاستچیلر
تریپورا
تریپورا (Tripura) هیندوستان‌دا یئرلشیب. و ۱۰۴۹۱٫۶۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۶۷۱۰۳۲ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tripura»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
گل ماوران (اوشنو)
گل ماوران
اوشنو بؤلگه سی نین دشت بیل قصبه سی نه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 151(26عائیله) نفر اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
قایناقلار
بؤلمه:اوشنویه بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
آنتونی ماسیلو
آنتونی ماسیلو (اینگیلیسجه: Anthony Masiello) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و نیو یورک ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۴۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
وب‌سایت
انگشتی|300px|ناسا وب‌سایتی‌نین [[ایلک صفحه|ایلک صفحه‌سی ۲۰۱۵–جی ایلین آوریل آیی‌ندا]]
وب‌سایت (اینگیلیسجه: website ، وب: توراتان تورو، سایت: یئر) — وب‌ صفحه‌لریندن تؤره‌لمیش‌دیر کی اچ‌تی‌تی‌پی‌ / اچ‌تی‌تی‌پی‌اس پروتوکول‌لارلا اینترنت‌ده سس، شکیل، فیلم و بونلار کیمی شئی‌لری داشیما اولور.
وب سایت لار چوخ ایشلر گورولر ایندیکی زامان دا وب سایت لار یا بر شخص اطلاعاتی یا شرکت اطلاعاتی گورسدیلر لر آینی زامان دا ایندی وب سایت لارینان آلیش وریش ایشی آنلاین پول اودمه ایشلری گورماخ اولار بئله دیمک اولار کی هر نه ایشی ایندی سایت نان گورماخ اولار.
اشیگه باغلانتی
وب سایت ندیر ؟
اتک‌یازی
بؤلمه:اینترنت بؤلمه:وب‌سایت
کوین ویمر
کوین ویمر (اینگیلیسجه: Kevin Wimmer) (دوْغوم:November 15, 1992 ولس (اوتریش)) بیر فوتبالیست. هانوفر ۹۶ فوتبال کولوبو و اوتریش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۹۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:کلن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:تاتنهام هاتسپور کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری بؤلمه:استوک سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هانوفر ۹۶ کولوبونون اویونچولاری
آیرودینامیک
آیرودینامیک یوخسا هاوا ایشلری بیر جیسمده دینامیک یوخسا هاوانین بیر جیسم اوستونده اولان اثری و هاوانین بیر جیسمه چیرپیلماغینی بحث ائدن بیر علمدیر
قایناقلار
بؤلمه:فیزیک
فنانترن
فنانترن (Phenanthrene، Фенантрен، فينانثرين) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phenanthrene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
رامان ساندرام
رامان ساندرام (Raman Sundrum) آمریکالی بیلیم اینسانی. رامان ساندرام سیدنی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Raman Sundrum»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
هولند تورک‌‌‌‌لری
{{Infobox ethnic group }}
هولند تورک‌‌‌‌لری (اینگیلیسی‌جه: Turks in the Netherlands، عرب‌جه: الأتراك في هولندا، آنادولو تورکجه‌سی: Hollanda'daki Türkler، فارسجا: ترک‌های هلند) - بیر قومی گروه
هیلوپتس بارتلسی
هیلوپتس بارتلسی (Bartel's flying squirrel، ، Bartels-Gleithörnchen) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
وویتانوو
وویتانوو (چک‌جا: Vojtanov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۹ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۱۰٫۱۹ کیلومتر موربّع ایدی و کارلووی واری بؤلگه‌سی‌نده یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vojtanov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
پووایوو (لهیستان)
پووایوو (لهیستان) (لهیستانجا: Połajewo, Greater Poland Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 70 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
ولادیمیر واسیلی
ولادیمیر واسیلی (اینگیلیسجه: Vladimir Vasilj) (دوْغوم:July 6, 1975 هانوفر) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. کوروواسی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
پووایوو (لهیستان)
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ولادیمیر واسیلی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پووایوو (لهیستان)
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Połajewo, Greater Poland Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
وجنی
وجنی كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه سی نين مركزي بولومو نده اولان ورگهان قصبه‌سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 337نفر اهاليسي وارايميش.
قایناقلار
بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
الجیناته
الجیناته (ایتالیاجا: Olginate) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۲۰۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Olginate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
میشیقان بیلیم‌یوردو
میشیقان بیلیم‌یوردو (University of Michigan, ، جامعة ميشيغان)آمریکانین ان آربر، میشیقان شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. و ۴۲٬۴۶۹ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of Michigan
بیرون دوال
بیرون دوال (اینگیلیسجه:Biron Dewal) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتاراکند ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
فنالن
فنالن (Phenalene، فينالين) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phenalene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ورنتن، اورقن
ورنتن، اورقن (Creswell, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۴۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۰۳۱ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۱۴۲٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۶۵٫۲ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشه‌لر ایحاطه ائدیب. بۇ مشه‌لرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشه‌لرده واردیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Creswell, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
والنتاین گونو
والنتاین یوخسا ولنتاین و یا سئوگیلیلر گۆنو (اینگیلیسجه: Valentine's Day)، فئوریه‌ نین ۱۴-جو گۆنو دی کی بیر بایرام کیمی چوخلو اؤلکه‌لرده قئید اولونور.
کؤکو
کؤکو، روْم کاتوْلیک کیلسه‌سی‌نین اینانیشینا سؤيکه‌نن بۇ گۆن، والنتاین آدینداکی بیر دین آدامی‌نین آدینا اعلان ائدیلن بیر بايرام گۆنو اوْلاراق اوْرتايا چێخمیشدیر. بۇ سببله بعضی جمعیتلرده "عزیز والنتاین گۆنو" (اینگیلیسجه: St. Valentine's Day) اوْلاراق بیلینر. والنتاین سؤزو، غرب مدنیتلرینده خوْشلانیلان آدام و يا سئویملی معنالاریندا دا ایستیفاده اوْلونور.
قدیم روْمدا ۱۴ فئوریه تاریخی بۆتون روْم خالقی اۆچون خۆصوصی اهمیت کسب ائدیرمیش، بئله کی، همین گۆن اینانجلارا گؤره، روْما “تانری“ و “تانریچالاری“نێن کرالیچاسی اوْلان ژۇنوْيا دۇيولان سايغیدان دوْلايی بايرام اعلان اوْلونورموش. سحریسی گۆن ایسه لۇپئرجالیا بايرامی باشلايیرمیش. بۇ “بايرام“دا هانسی گنجین هانسی قێزی سئچمه‌سی ده اؤز ایستکلرینه باغلی دئيیلدی. روْمالی گنج قێزلار آدلارینی کیچیک کاغیذ پارچالارینا يازاراق، بیر چلله‌يه آتیر، همین کاغیذلاردان بیرینی سئچن روْم‌لو گنجده سئچدیگی کاغیذدا آدی يازیلان قێزلا همین گئجه بیر ياتاقدا اوْلاراق ایسته‌نیلن جینسی آرزوسونو حیاتا کئچیرمکده سربست بۇراخیلیردی و اوْنلار بايرام بوْيونجا آيریلمیردیلار.
والنتاینین اؤلومو
والنتاینین اؤلومو باره‌ده مۆختلیف فرضیه‌لر وار. بۇنلاردان ان گئنیش يايیلمیشی و حقیقته دايانانی بۇدور کی، همین کئشیش ایمپئراتوْرون قاداغان ائتمه‌سینه باخماياراق، آرتیق کئچمیشده قالمیش عادتی برپا ائدیب گیزلی شکیلده قێزلارلا اوْغلانلاری غئيری-قانونی اوْلاراق گؤروشدورمکده داوام ائدیرمیش. ایمپئراتوْر دا اوْنون بۇ حرکتلریندن خبر تۇتاراق زیندانا آتدیریر و ۱۴ فئوریه‌ده- محض روْملیلارین اخلاقسیزلیغی‌نین طۆغيان ائتدیگی بیر گۆنده دؤيدوره‌رک، تحقیرامیز فوْرمادا اؤلدورتدورور. والنتاینین اعدامیندان سوْنرا بو عادت سنگیگیب، آما تامامیله دايانمايیب. اوللر آچیق-آشکاردا کئچیریلن بۇ “بايرام“ سوْنرالار کۆنج-بۇجاقدا گیزلی شکیلده داوام ائتدیریلیب.
بو عادتی “والئنتین گۆنو“آدی آلتیندا آچیق-آشکار قئيد ائدیلمه‌سی ایسه اوْنون اؤلوموندن، تخمیناً ۲۲۶ ایل سوْنرايا تصادوف ائدیر. یعنی پاپا گئلاسیوس طرفیندن ۴۹۶-جێ ایلده “لۇپئرجالیا“ بايرامی‌نین آدی والنتاینین شرفینه ديَیشدیریلیر. آددَيیشمه‌نین سببینه گلینجه ایسه، مسیحی رۇحانیلر روْمداکی بۆت‌پرستلرین “لۇپئرجالیا“ بايرامینا مسیحیت گنجلرین ده قاتیلدیغیندان و بۆتپرست قێزلارلا اَيلنمه‌لریندن ناراحات اوْلدوقلاریندان بۇنا بیر چاره آختاریردیلار. اوْنلار بۇ بايرامین آدینی ديَیشه‌رک گنجلرین مسیحیلیگه باغلی آدی اوْلان بیر شنلیکده - “مۆقدس والنتاین گۆنو“نده داوام ائتدیرمه‌لرینی تامین ائتدیلر. بۇنونلا دا “والنتاین گۆنو“ مئيدانا چێخدی.
عادت عنعنه‌لر
حال-حاضیردا، بعضی جمعیتلرده سئوگیلیلرین بیر-بیرینه هدیه‌لر آلدیغی، کارتلار گؤندردیگی خۆصوصی بیر گۆن اوْلاراق داوام ائتمکده‌دیر. تخمینلره گؤره ۱۴ فئوریه گۆنو، بۆتون دۆنيادا ۱ میليارد اطرافیندا کارت گؤندریلمکده‌دیر. بۇنون يانیندا هدیه آلیشلاریندان قايناقلی بازاردا ساتیشلار آرتماقدادیر.
ایراندا
۱۳۸۹-جی ایلدن، والنتاین گونو و اونا هر ایلگی‌سی اولان فعالیت‌لر، ایران‌دا قدغن اولدو.
قایناقلار
بؤلمه:بایرام گونلری بؤلمه:سئوگی
۲۲ ژانویه
بؤلمه:۲۲ ژانویه بؤلمه:ایلین گونلری بؤلمه:ژانویه آیی‌نین گونلری
دوبیزه
دوبیزه (لهیستانجا: Dubidze) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 712 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dubidze»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
کوانق نام اوستانی
کوانق نام اوستانی (Quảng Nam Province) ویتنام‌دا یئر آلان بیر اوستان دیر. و ۱۰۴۳۸٫۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۱۴۷۱۸۰۰ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Quảng Nam Province»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
فارمینقتون، کنتاکی
فارمینقتون، کنتاکی (اینگیلیسجه:Farmington, Kentucky ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کنتاکی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Farmington, Kentucky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کارول ائی. مورفی
'''کارول ائی. مورفی''' (اینگیلیسجه:Carol A Murphy) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
نیوبوری، برکشر
نیوبوری، برکشر (اینگیلیسی‌جه: Newbury, Berkshire) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 41075 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
داو، آیووا
داو، آیووا (Dows, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۰۷ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۳۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۶۹٫۸ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. داو دنیز سئوییه‌سیندن ۳۵۱ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
بیکووو، آلتای دیاری
بیکووو، آلتای دیاری (Bykovo, Shelabolikhinsky District, Altai Krai Быково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
ووهانتشیتسه
ووهانتشیتسه (چک‌جا: Vohančice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۲۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۰ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vohančice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کرامویل، مینه‌سوتا
کرامویل، مینه‌سوتا (Cromwell, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 13.34 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 234 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
برازولو
برازولو (ایسپانجا: Brazuelo) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لئون ایسپانیا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۹۸٫۱۳ کیلومتر موربّع دیر. ۹۶۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۲۱ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brazuelo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
قرفن (وستفالن)
قرفن (وستفالن) (Greven) آلمانین  نوردراین-وستفالن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۵ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۵۲۷۸ نفر دیر. بۇ شهرین ۱۴۰٫۲۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.greven.net قرفن (وستفالن) شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
بؤلمه:آلمان شهرلری
رالف لورنس برینستر
رالف لورنس برینستر (Ralph L. Brinster) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۰ مارس ۱۹۳۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. رالف لورنس برینستر راتقرز بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری پنسیلوانیا بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ralph L. Brinster»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
منسفیلد سنتر، کنتیکت
منسفیلد سنتر، کنتیکت (اینگیلیسجه:Mansfield Center, Connecticut ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۴۷ نفر ایمیش و ۸٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کانتیکت ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mansfield Center, Connecticut»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوسیمووو
کوسیمووو (Kusimovo Кусимово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
پوکژونقتسا (پووتوسک)
پوکژونقتسا (پووتوسک) (لهیستانجا: Pokrzywnica, Pułtusk County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 510 نفر ایمیش.
کوسیمووو
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
پوکژونقتسا (پووتوسک)
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pokrzywnica, Pułtusk County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
توموهیرو تسودا
توموهیرو تسودا (اینگیلیسجه: Tomohiro Tsuda)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هیلوپتس لپیدوس
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
کونیاایسپور فوتبال کولوبو
کونیاایسپور فوتبال کولوبو (اینگیلیسی‌جه: Konyaspor) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۳۷٬۸۲۹ نفرلیک تورکو ارینا ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Konyaspor»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فوتبال کولوبلاری
ترسه اوز
ترسه اوز (Inside Out, Ters Yüz, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۆزلمیش فانتزی دراماتیک کومدی انیمیشن دیر. فیلمین باش روْللارینی کایل مک‌لاکلن، داین لین، میندی کالینق، بیل هیدر، ریچارد کیند، فیلیس اسمیت، ایمی پولر جانلاندیریب.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلین فیلملری بؤلمه:آمریکانین کومدی-درام فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر
حاجی زین العابدین تاغی‌یئو
حاجي زین العابدین تاغی‌یئو — آذربایجانلی ميليونچو، مئسئنات، روسیه ایمپراتورلوغونون حقيقي دؤولت موشاويري، موسلمان شرقينده ايلک قيزلار مکتبي‌نین (تاغی‌یئوين قيزلار مکتبي) ياراديجيسي. ايکي و اوچ درجه‌لي موقدس استانيسلاو اوردئني لاورئاتي
ائرکن ايللري
بندانگشتی|حاجی زین العابدین تاغی‌یئو و اوشاقلاری حاجي زین العابدین تاغی‌یئو 1838-جي ايلده باکيدا کاسيب باشماقچي عاييله‌سينده آنادان اولموشدور. آناسي اوممو خانيم زین العابدی‌نین 10 ياشي اولاندا وفات ائدير. کيچيک زین العابدین اوشاقليقدان تمکينلي و زحمتکئش ايدي. اون ياشيندا آتاسي اونو بير بنّا‌نین يا‌نینا اوستا کؤمکچيسي ايشينه قويور. 12 ياشينا چاتاندا او آرتيق داش يونوردو، 15 ياشيندا ايکن بنّاليق ائتمگه باشلاميشدي. بير مودّتدن سونرا تيکينتي اوستاسي و تشکيلاتچيسي کيمي تا‌نینماغا باشلايير. موعين قدر وسايت توپلاياراق تاغی‌یئو آرتيق 20 ياشيندا ائو تيکينتيسي و داش‌يونما ايشلري تشکيل ائدير. اؤزونون سونراکي تيکينتي ايشلرينه ده شخصن نظارت ائديردي. تيکديرديگي بينالاردا، مثلا، اؤزونون ياشاديغي بينادا و شخصن آچديرديغي قيزلار گيمنازيياسي‌نین بيناسيندا اونون دستي-خطي حيس ائديلير.
ايش فعاليتي
سونرادان او اؤزونو تيجارتده و يونگول صنايعده ده سينايير. هر ايکيسينده قابيليتي ايله اوغور قازانير، دوکانلارا و مانوفاکتورايا صاحيب اولور. او، هم ده باکي نفتيني، خزر دنيزي و قافقاز دمير يولو واسيطه‌سيله ايخراج ائدن ان بؤيوک صاحيبکارلاردان ايدي. مقصديؤنلو تدبيرلري نتيجه‌سينده تاغی‌یئو آذربايجان ايقتيصادياتي‌نین موستملکه خاراکتئرينه ضربه ووران، اونو سينديران ايلک میلّی صنايعچيليردن ايدي.
نفت صنايعسي و نقليات
1870-جي ايلده تاغی‌یئوين آرتيق ايکي قازانخانادان عيبارت کئروسين زاوودو وار ايدي. کئروسين زاوودو ايله ياناشي او سونرادان "حاجي زین العابدین" شيرکتيني يارادير. اونو باکيداکي موسلمان، روس، ائرمني و يهودي جمعيتي خئيریه‌لري‌نین هاميسي اؤزلرينه فخري صدر سئچميشديلر. بو دؤورلرده باکي اصل نفت سلطنتينه چئوريلميشدي. باکي اطرافينداکي کندلرده تورپاقلار روسیه‌دن و خاريجدن گلميش سرمايدارلار طرفيندن آلينيب، اونلاردا نفت بوروقلاري اوجالديليردي. بو حاجيني دا ماراقلانديرير و پودراتچيليغي بوراخاراق، نفت ايشينه قورشانير.
1872-جي ايلده نفتلي تورپاقلار حراجا قويولدوقدا تاغی‌یئو ده تورپاق پايي ايجاره‌يه گؤتورور. اوميديني هئچ زامان ايتيرمه‌ين تاغی‌یئو، نهايت، آرزوسونا چاتير. گؤتوردوگو تورپاقدان نفت فوواره وورور. "ح.ز.تاغی‌یئو" آدلانديرديغي نفت شيرکتيني قئيدياتا آلديران زین العابدین معد‌نینده اوستالارا يوکسک ماعاش وئرير، ان يئني آوادانليق قوراشديرير. نتيجه‌ده اونون گليرلري سورعتله آرتماغا باشلايير. بوندان سونرا او هم ده نفت زاوودلاري آلير. 1882-جي ايلده تاغی‌یئو 1-جي گيلدييا تاجير روتبه‌سينه لاييق گؤرولور. 1896-جي ايلده اونون نفت شيرکتي حاصیلاتدا ان يوکسک گؤستريجي‌يه نايل اولور. 32 ميليون پود (512 کق) نفت حاصیل ائدير.
"مازوت" شيرکتي‌نین يارانماسي ايله علاقه دار، يئرلي وارليلاردان چولاق آغابالا قولي‌يئوين باشچيليغي ايله "باکي-باتوم" نفت کمري آکسيونئر شيرکتيني ياراديرلار. او زامان اۆچون نهنگ اينشاات حساب ائديلن بو نفت کمري باکيدان باشلاياراق کور دوزنليگيندن کئچيب، قافقاز داغلاري‌نین اتگيني و سورام قالاسي‌نین ياماجيني آشيب، رئون دوزنليگيندن اؤته‌رک 800 کيلومئتر مسافه‌ده اوزانيب خزر ساحيليني قارا دنيز ساحيلي ايله بيرلشديره‌جکدي. باکي نفتي اوکئانلارا، اوزاق-اوزاق اؤلکه‌لره، بين الخالق بازارلارا يول آچاجاقدي. کمري اوزاتماغا 1897-جي ايلده باشلاييب، 1907-جي ايلده تاماملاميشديلار.
توخوجولوق صنايعسي
1897-جي ايلده نفت معدنلريني بريتانيا شيرکتلريندن بيرينه ساتان تاغی‌یئو غئيري-نفت سئکتورونا سرمايه قويور. اونون اينشا ائتديرديگي باکي توخوجولوق فابريکي آذربايجاندا يئني ايستئحصال ساحه‌سينده باشلانغيج اولور. توخوجولوق فابريکيني خام‌ماللا تأمين ائتمک مقصدي ايله تاغی‌یئو يئولاخ رايونوندا پامبيق اکيني اۆچون تورپاق ساحه‌سي آلير و 1909-جو ايلده جاواددا پامبيق‌تميزله‌مه زاوودو تيکديرير. باکي‌نین ان ايري تيجارت مرکزي ساييلان تيجارت ائويني ده تاغی‌یئو تشکيل ائتميشدير.
باليقچيليق صنايعسي
ايمپئراتور 2. نيکولايين قارداشي بؤيوک کنياز ميخايل آلئکساندروويچ پولياک قيزي ايله ائوله‌نيب، تاخت-تاجيندان ال گؤتورندن سونرا تاغی‌یئودن خواهيش ائدير کي، يئولاخ اطرافي مئشه‌لرده اوو ائديب دينجلمک اۆچون اونا ايجازه وئرسين. او، حاجي‌يا جواهيراتلا بزه‌ديلميش بير قيزيل چارکا (پئيمانه) بخشيش گؤندرميشدي. خزرين آذربايجان ساحیللريندن توتموش داغيستا‌نین ساحیللرينه، دربند، پورت-پئترووسک داخيل اولماقلا اوزونلوغو 300 کيلومئتر اولان تورپاق ساحه‌سي آليب وتگه سالميشدي. کور قيراغينداکي وتگه‌لري دؤولتدن ايجاره‌يه گؤتورموشدو.
1890-جي ايلده باليق صنايعسينه گوجلو سرمايه قويان تاغی‌یئو ايري باليقچيليق وتَگه‌لرينه صاحيب اولموشدور. او، باليق محصوللاري‌نین ساخلانماسيني تأمين ائتمک اۆچون ماخاچ‌قالا شهرينده سويودوجو زاوودو، بوز ايستحصالي زاوودو، چللک زاوودو اينشا ائتميشدير.
حاجي زین العابدین تاغی‌یئو باليقچيليغين ضعيفله‌ديگيني گؤروب، قيزيل اوزويونو باليغين آغيزينا آتيب باليغي دنيزه بوراخميشدير. و بونو ائشيدن باليقچيلار همين باليغي توتماق آرزوسو ايله دنيزه تؤکولوشموشدولر.
مولکيتي
او، اوچ ايله شهرين مرکزينده (1895-1897-جي ايللر) بؤيوک بير ساراي تيکديرير. بو سارايين هر دؤرد فاسادي و دامداکي نهنگ قوببه‌لر ديقّتي اوزاقدان جلب ائدير. بير اوزو بارييانتينسکي، ديگري استاريي پوليتسئيسکي، اۆچونجوسو مئرکوري، دؤردونجوسو ايسه قارچاکوو کوچه‌لرينه باخير. هر جهتدن، هم خاريجي آرخيتئکتوراسينا، هم ده داخيلي بر-بزه‌گينه گؤره شهرين ان ياراشيقلي بينالاريندان بيري ساييلير. لاییحه‌‌نین مؤليفي يوزئف قوسلاوسکي اساساً آوروپا اوردئر معمارليق اوسلوبوندان ايستيفاده ائديب، فردي کومپوزيسيا ياراديب. بينا‌نین هر دؤرد تينینده و باش گيره‌جگي‌نین قاباغيندا نهنگ قاز فاناري يانيردي.
قيز مکتبي‌نین آچيلماسينا مانع اولانلارلا موباريزه
قيز مکتبي‌نین آچيلماسينا يئرلي روحانيلر مانع اولوردولار. روحانيلر قيزلارا تحصيل وئرمک تکليفيندن غضبله‌نير و جاماعاتي آياغا قالديريرديلار. کؤهنه فيکيرلي روحانيلر مکتب آچماق تکليفيني بَينميش قاضي مير محمد کريمي قاپيسينا آغ نفت تؤکوب يانديرماقلا هده‌له‌ييرديلر. مکتبين محض آذربايجانلي قيزلار اۆچون تأسيس ائديلمه‌سي معاريفچي مئسئناتين حياتيني بؤيوک تهلوکه قارشيسيندا قويوردو. دؤورون کؤهنه فيکيرلي، موحافيظه‌کار آداملاري آذربايجانلي قيزلارين اوخوماسيني بؤيوک بير قباحت سايديقلارينا گؤره حاجي زین العابدین تاغی‌یئوي ده اؤلدورمک ايسته‌ييرديلر. "قاراگوروهچو ايري عمامه‌لي، قارا عابالي روحانيلر، يئکه‌قارين ائنلي‌قورشاق، ساققالي حنالي حاجيلار اورتايا چيخيب عيصمتي-نيسواندان دانيشا-دانيشا، قوراندان آيه‌لر، پئيغمبر، خليفه، ايماملاردان حديثلر و ثوبوتلار گتيره‌رک بو ايشي کوفر آدلانديريب. حاجي زین العابدین تاغی‌یئوي ديندن کنار عمللرده گوناهلانديريرديلار. تاپانچالي-خنجرلي قوچولار ايسه تهديده کئچيرديلر"