cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
کشکول (قزئت)
تأسیسچی
درگی‌نین ناشیری  " ضیایی – قافقازیه "‌نین رداکتورو سعید اونسی‌زاده‌نین اورتانجیل قارداشی جلال اونسی‌زاده ایدی. جلال اونسی زاده 1876-جی ایلده تیفلیسسه کؤچموشدو. ایلک ایل‌لر او، پداقوژی فعالیتینی داوام ائتدیرمیش، تیفلیسده آذربایجانلی‌لار اوچون اوغلان مکتبی آچمیشدی. سعید اونسی‌زاده  " ضیا"  قزئتینی نشر ائتمگه باشلایاندا جلالی دا قزئتچی‌لیگه جلب ائتمیشدی. سؤزسوز کی، اونو بو درگینی نشر ائتمگه ده قارداشی سؤوق ائدیب.
جلال اونسی‌زاده موستقیل قزئت چیخارماق فیکرینه 1882-جی ایلده دوشموشدو. همین ایل مئی‌ین 1-ده قافقاز جانیشینی‌نین باش ایداره‌سینه یازدیغی مکتوبدا او،  " کشکول "  آدلی درگی چیخارماق ایسته‌دیگینی بیلدیرمیشدی. ج.اونسی‌زاده‌یه گؤره، مطبوعات خالقین گؤزونو آچیر، اوخوماغا آلیشدیریر، اونون مدنی یوکسلیشینه و ترققی‌سینه تکان وئریر. بو آمال و مقصده خیدمت ائدن اونسی‌زاده‌نین مطبوعات یاراتماق فیکری موثبت جاواب‌لاندیریلدی. قافقاز سانسور کومیته‌سی‌نین 1883-جو ایلده پئتئربورق باش مطبوعات ایداره‌سینه گؤندردیگی معلوماتدا آیدین اولور کی،  " کشکول "  درگیسی‌نین نشرینه 1882-جی ایلین اوکتوبر آیی‌نین 20-ده ایجازه وئریلمیشدی.
" کشکول "-اون ایلک نؤمره سی 1883-جو ایلین ژانویه‌سینده چیخمیشدیر. جلال اونسی‌زاده ژورنالی چتین شراییطده بوراخیردی. مطبعه آوادانلیغی چاتیشمیردی. ایشچی قووّه‌سی یوخ ایدی. شاگیرد دفتریندن آزجا بؤیوک اولان ایکی هفته‌ده بیر چیخاریلان، جمعی 10-15 صحیفه ده بوراخیلان ژورنالا بؤیوک امک صرف ائدیلیردی. جلال اونسی‌زاده تحصیل گؤرموش گنجلری رداکسیایا جلب ائتمک اوچون لازیمی سعی گؤستریردی. او زامان تیفلیسسده ایشله‌ین آذربایجانلی موعلیم‌لری تئز-تئز رئداکسیایا دعوت ائدیردی. 1883-جو ایلده تیفلیسس گیمنازیاسی‌نین 6-جی صینفینده تحصیل آلان محمد کنگرلینی رداکسیادا مسئول کاتیب وظیفه‌سینه ایشه گؤتورموشدو. اونون وظیفه‌لریندن بیری همین قزئت لری دیقتله اوخوماق، لازیمی ماتریال‌لاری ترجومه ائتمک ایدی. ج.اونسی‌زاده و م.کنگرلی مقاله‌لرین ترتیبی و ژورنالین نشری مسله‌لرینه ده بیلاواسیطه اؤزلری نظارت ائدیردیلر.
ناشیر  " کشکول "  ده عرب، فارس و روس دیل‌لرینده ده ماتریال‌لار وئرمگی نظرده توتموشدو. او، بیر سیرا شرق اؤلکه‌لرینده قزئت اوچون موخبیرلر یئتیشدیرمک، همین اؤلکه لردن ماراقلی یازی‌لار درج ائتمک نیتینده ایدی. رداکتور بو تشبوثونو یئرینه یئتیره بیلمه دی. او، تکجه قزئتده آرا-سیرا فارسجا و روسجا وئریلن مقاله‌لرله کیفایت‌لندی.
اونسی‌زاده‌نین ژورنالین ایلک نؤمره سینه یازدیغی پروقرام ماهیتلی مقاله‌سی خوصوصی ایله ماراقلی‌دیر. او، بو مقاله ده  " کشکول " اون خالقا باغلی اولاجاغینی بیلدیریر، قارشی‌یا قویدوقلاری وظیفه‌لری سادالاییر و آنا دیلینه اوستونلوک وئره‌جکلرینی یازیردی:  "' مجموعه‌میزین دیلی و اصیل عیباره سی مملکتیمیزین موسلمان‌لاری‌نین مفهومو اولان تورکی-آذربایجان دیلیندن عیبارت اولاجاقدیر. '"  ج.اونسی‌زاده  " کشکول " اون ایلک سایلاریندا  " وطنیمیز " ،  " آذربایجان "  کلمه‌لرینی تئز-تئز ایشلتمکله خالقدا میلّی کیملیک و میللی شوعور حیسی فورمالاشدیرماغا چالیشیردی. اونون مقاله‌لرینده خلقی‌لیک و موعاصیرلیک پرینسیپ‌لری آیدین گؤرسه‌نیردی.
ژورنالین رداکسیاسی تیفلیسسده دار بیر کوچه ده، ایکی یاریم‌قارانلیق اوتاقدا یئرلشیردی کی، بو دا ایشلرین نورمال مجرادا گئتمه‌سی اوچون انگل یارادیردی. اوتاق‌لارین بیرینده، ان اورتادا ایری میز، دیوارین یانیندا ایسه یازی ماساسی قویولموشدو. ماسانین اوزرینده رداکسیانین آبونه یازدیریب گتیرتدیگی موختلیف روس قزئت‌لری‌نین دست‌لری دوزولموشدو.
" کشکول "  قزئتی
" کشکول "  11 نؤمره ژورنال شکلینده چیخدیقدان سونرا جلال اونسی‌زاده اونو قزئته چئویردی. گئنیش بیر مرامنامه ایله نشره باشلایان  " کشکول "  مؤوضو دایره‌سینه گؤره  " ضیا"  ( " ضیایی-قافقازیه " دن) فرقله‌نیردی. هم ژورنالین، هم ده قزئتین آشاغیداکی شؤعبه‌لری وار ایدی:
شؤعبه‌لرین آدیندان گؤروندوگو کیمی  " کشکول "  قارشیسینا موختلیف ساحه‌لری احاطه ائدن پوبلیسیستیک-علمی مقاله‌لرله چیخیش ائتمگی، باش وئرن حادیثه‌لری، یئنی‌لیک‌لری ایزله‌مه‌لی ایدی. بونا گؤره ده سیاسی، ایقتیصادی و ادبی مسله‌لری ایشیقلاندیرماق اوچون  " کشکول "  موختلیف ساحه‌لرده چالیشان موتخصیص‌لری، ساوادلی اینسان‌لاری ایشه جلب ائتدی. محض بونا گؤره ده جلال اونسی‌زاده  " کشکول " اون 3-جو ساییندا یازیردی:  "'  ' کشکول ' اون دایره‌یی-قلمیه‌سی بو طرف‌لرده، یعنی قافقازیه قیطعه‌سیندن موختلیف مؤوقع‌لرده، روسیه‌نین ایچری‌لرینده، همچنین ایسلام مولکینده (ایران، عوثمانلی و میثیر سمت‌لرینده) خوصوصی موخبیرلری اولاجاقدیر.  '"  او، وئردیگی وعده عمل ائتمگه چالیشیر، آدلارینی سادالادیغی بو مملکت‌لردن بعضی ضیالی‌لاری  " کشکول " اون اطرافیندا جمع ائتمگه سعی ائدیردی.
رداکتورلار
جلال اونسی‌زاده او دؤورون ضیالی‌لارینی، معاریف‌سئور اینسان‌لارینی سونرالار قزئت کیمی چیخان  " کشکول " اون اطرافینا توپلایا بیلدی. قزئتده ایستر روس، ایسترسه ده، گورجو و آذربایجانلی علم خادیم‌لری، یازیچی‌لار و ژورنالیست‌لر دؤورون قاباقجیل ایدئیالارینی یایماق اوچون بو قزئتین صحیفه‌لرینده موختلیف مؤوضولاردا تئز-تئز چیخیش ائتمگه باشلادیلار. " کشکول " اون موخبیر هئیتی و مؤلیف‌لری اؤزوندن اولکی قزئت‌لره نیسبتاً گئنیش ایدی. اؤزو ده بو مؤلیف‌لرین ترکیبی بین المیلل ایدی.
آذربایجان یازیچی و پوبلیسیست‌لریندن حسن بیگ زردابی، سئیید عظیم شیروانی، فیریدون بیگ کؤچرلی، م.شاهتاختینسکی، س.م.غنی‌زاده، م.ف.آخوندوفون اوغلو رشید بیگ آخوندوف، گول‌محمد بیگ کنگرلی، م.سولطانوف، س.ولی‌بیگوف، ه.قاییبوف قزئته بدیعی اثرلر، پوبلیسیست مقاله‌لر یازدیقلاری کیمی، تیفلیسده یاشایان بیر چوخ گؤرکملی شخصیت‌لر: تیفلیسسین باش حاکیمی بابوو، معاریف مجلیسی‌نین کئچمیش مودیری قورسالادزئ، ادیب و ژورنالیست اریتسوو، روس پداقوقو و پوبلیسیستی، قوری موعلیم‌لر سمیناریاسی‌نین موعلیمی آلکساندر چرییایئوسکی، گورجو شاعیری ایلیا چاوچاوادزئ، اوکراینا یازیچیسی ن.قولاک، ارمنی یازیچی‌لاریندان رافی، آ.شیروان‌زاده و باشقالاری دا قزئتین ایشینه جلب اولونموشدولار.
قزئتین باشلیجا مؤوضولاری
" ضیا"  قزئتینه نیسبتاً  " کشکول "  اون هم مؤوضو دایره‌سی گئنیش، هم ده مقاله‌لرین یازیلیش فورماسی موختلیف ایدی. " کشکول "  حیاتین هر ساحه‌سیندن معلومات وئرن زنگین ماتریال‌لار  " چانتاسینا "  بنزه ییردی. قزئته  " کشکول "  آدی وئریلمه‌سی ائله بونونلا علاقه‌دار ایدی.
" کشکول " ،  " اکینچی "  ایله  " ضیا "  آراسیندا اورتا بیر مؤوقع توتموشدو، لاکین  " اکینچی "‌یه داها آرتیق درجه‌ده مئیلی حیس ائدیلیر. بو جور قزئتچی‌لیک سیاستی تزار سانسورو طرفیندن دیقته آلینمایا بیلمزدی. اونا گؤره ده  " کشکول "  سانسور تعقیب‌لرینه داها چوخ معروض قالمیشدیر. ژورنالین صحیفه‌لرینده  " کشکول "  وقتی-موعینده چیخمادی "  ایفاده‌سینه تئز-تئز راست گلینیر.
" کشکول "  قزئتی آذربایجان کلاسیک‌لری‌نین باشقا خالق‌لارین دیلینه ترجومه ائدیلمه‌سی ساحه‌سینده ده ایلک تشبوثچولردن اولموشدور. فضولی‌نین  " لئیلی و مجنون "  اثری ایله  " کشکول "  صحیفه‌لرینده تانیش اولان ارمنی یازیچیسی رافی اونو ارمنی دیلینه ترجومه ائتمگی قطع ائتمیشدی. همین پوئمانی اونسی‌زاده ن.قولاک ایله بیرلیکده روسجایا چئویریب ژورنالدا وئرمیش، سونرا ایسه " کشکول "  مطبعه‌سینده آیریجا کیتاب حالیندا بوراخمیشدی.
جمعیتین حیاتیندا باش وئرن دییشیکلیک‌لری قزئت واختیندا عکس ائتدیرمگه چالیشیردی. کاپیتالیزمین مئیدانا گلمه‌سی و اونون فئودالیزم اوزرینده غلبه‌سی پروسه‌سینده میلّی حرکات دا یارانماغا باشلاییردی. ضیالی‌لارین شوعوروندا  " آذربایجان میلتی "  مفهومونون اویانماسی  " کشکول "  دؤورونه تصادوف ائدیردی. اونلار باشا دوشموشدولر کی،  " دین "  و " میلت "  مفهوم‌لاری آیری-آیری شئی‌لردیر. " کشکول "  قزئتی اؤز صحیفه‌لرینده بو مسله‌لری آیدینلاشدیرماغا سعی گؤسترمیش و ایجتیماعی-سیاسی شوعورون اینکیشافینا کؤمک ائتمیشدیر.
" کشکول "  دؤورون بیر سیرا آکتوال مسله‌لرینه، بین الخالق حادیثه‌لره ده توخونور، بو سبکیده مقاله‌لر درج ائدیردی. ایلک ساییندا اینگیلیسین و تزاریزمین اورتا آسیادا آپاردیغی موستملکه‌چیلیک سیاستی، شئیخ شامیلین رهبرلیگی آلتیندا آپاریلان میلی آزادلیق حرکاتی باره ده اوخوجویا معلومات وئریردی.
" کشکول "  آذربایجان میلتی‌نین اینکیشافی و باشقا میلت‌لرله دوستلوق علاقه‌لرینی مؤحکم‌لتمه‌سی حاقیندا دا موثبت سجییه داشییان مقاله‌لر وئریردی. بو مقاله‌لرین بیر چوخو مؤوضوسو، ایدئیا ایستیقامتی، دیلی و اوسلوبو، اهتیراسلی‌لیغی ایله فرقله‌نیردی. " بیر شخص "  ایمضاسی ایله وئریلمیش  " آنا دیلیمیز "  مقاله‌سی بئله‌لریندن ایدی. مقاله ده گؤستریلیر کی،  " اؤز میلتینی ابدی ساخلاماق ایسته‌ین‌لر اؤز آنا دیل‌لرینی ساخلاماغا چالیشمالی‌دیرلار و او دیلده علم و فونونی اؤولادی-میلته وئرمه‌لی‌دیرلر ". مؤلیف خوصوصیله قئید ائدیردی کی، آنا دیلینی یاخشی بیلمه‌ین، اونون لیاقتینی قییمت‌لندیرمه‌ین آدام باشقا دیل‌لری هئچ جور قییمت‌لندیره بیلمز. بئله‌‌لیکله، قزئت باشقا دیل‌لری اؤیرنمگه خوصوصی هوس گؤستریلمه‌سینی تبلیغ ائدیردی. "' ا ینسان اؤز آنا دیلیندن باشقا نئچه دیل بیلمیش اولورسا او قدر ده قدرینی آرتیریر: لال یاریم‌آدام اولدوغو کیمی چوخ-چوخ دیل بیلن ده چوخ آدام ساییلمالی‌دیر.   '"  بعضاً قزئت ترجومه اوچون ایجتیماعی مضمونو اعتیباری ایله او قدر درین پارچالار سئچیردی کی، تزار سانسورو اونو بوراخماقدان ایمتیناع ائدیردی. مثلا، گورجو شاعیری ای.چاوچاوادزِنین  " باهار "  آدلی شعیری ترجومه اولونوب مطبعه‌ده ییغیلمیشدی. لاکین سانسور اونون یاییلماسینا ایجازه وئرمه‌میشدی. شعیرده مئشه‌لیک‌لرین یارپاقلاماسیندان، قارانقوش‌لارین گلمه‌سیندن، چیچک‌لرین، گول‌لرین آچیلماسیندان بحث ائدیلیب آخیردا دئییلیردی:
بولبولوم، گولوم وطن!
سن نه واخت آچیلارسان؟
قزئتده موترقّی روس شاعیرلری‌نین اثرلرینه تئز-تئز موراجیعت ائدیلیردی. گول‌محمد بیگ کنگرلی نکراسوفون  "  Nravstvennıy çelovek "  ( " خوش‌ اخلاق آدام " ) اثریندن بیر پارچانی ترجومه ائدیب قزئتده  " مردی موتّقی "  آدی ایله درج ائتدیرمیشدی. مئی‌له نئی‌یی قافیه ائتمکدنسه رئال حیاتدان یازماق لازیم‌دیر. گ.کنگرلی مکتوبونون سونوندا گؤستریردی:  "' تجروبه اوچون معروف نکراسوف منظوماتیندان نظماً ترجومه ائله‌دیگیم بیر فقره‌نی بو دفعه ایرسال ائدیرم. قبول و درج اولونورسا، مابعدینی دخی گؤندره‌جگم.     '" " کشکول "  قزئتینده اثرین آردی یوخدور. گ.کنگرلی‌نین ترجومه‌سی‌نین آردی‌نین نه اوچون درج اولونماماسی حاقیندا ایندییه‌دک بیر سیرا تدقیقاتچی‌لار موختلیف فیکیرلر سؤیله‌میشلر. فیلولوژی علم‌لر نامیزه‌دی خ.محمدوفون آختاریش‌لاری بو جهتدن ماراقلی دیر. او، گؤستریر کی، ترجومه‌نین آردی‌نین درج اولونماماسینا سبب  " ترجومان "  قزئتی‌نین صحیفه‌لرینده بو مسله ایله علاقه‌دار قالدیریلمیش موباحیثه‌دیر. " ترجومان " این 1885-جی ایل 15 نوامبر تاریخلی 17-جی نؤمره‌سینده موسکو لازارئو شرق دیل‌لری اینستیتوتونون موعلیمی ساکوفون  " فونون و ادبیات "  روبریکاسی آلتیندا وئردیگی مکتوبلا باشلانان موباحیثه  سونرا ای.قاسپرینسکی طرفیندن داوام ائتدیریلمیشدیر. ساکووف ناراضی سالان جهت ترجومه اوچون نکراسوفدان گویا موناسیب اثر سئچیلمه‌مه‌سی ایدی. ای.قاسپرینسکی ده بو فیکیرده ایدی. سونرالار گ.کنگرلی بو مقاله‌لره جاواب یازمیشسا دا،  " ترجومان " این رداکتورو اونو بوراخمامیش، ترجومه‌چی‌نین اوزرینه داها شیدّتلی هوجوما کئچمیشدیر. شوبهه‌سیز کی، بئله بیر شراییطده جلال اونسی‌زاده ترجومه‌نین آردینی درج ائتمگه گیریشمزدی. او، ترجومه‌نین داوامینی وئرسه ایدی قزئتی  " ترجومان " این تنقید آتشینه معروض قویاردی. بو فاکت‌لار گ.کنگرلی‌نین ترجومه‌چیلیک فعالیتی زامانی نئجه جیدی مانعه‌لره راست گلدیگینی ثوبوت ائدیر.
جلال اونسی‌زاده قارداشی کمال ایله بیرلیکده کیتاب نشرینه ده دیقت یئتیریردی. کمال  " کشکول "  مطبعه‌سی‌نین مودیری ایدی. مطبعه‌ده بیر سیرا کیتاب‌لار بوراخیلمیشدی. بو کیتاب‌لاری ایدئیا و مضمونونا گؤره ایکی قیسمه بؤلمک اولار:
اوکراین یازیچیسی ن.قولاکین، مشهور پداقوق آ.چرنیایئوسکی‌نین، ترقّی‌پرور آذربایجان یازیچیسی و پوبلیسیست‌لری س.ع.شیروانی، ف.کؤچرلی، م.شاهتاختینسکی‌نین موثبت تاثیری ایله ج.اونسی‌زاده  " کشکول "  مطبعه‌سینده م.ژ.لرمونتوفون  " هاوا گمیسی " ، آ.چرنیایئوسکی و س.ولی‌بیگوفون  " وطن دیلی " ، ه.گورانی‌نین  " قوجالیقدا یورغالیق "  کیتاب‌لاری، " کلیله و دیمنه "  حکایه‌لری و س. چاپ ائتمیشدی. بو کیتاب‌لارلا یاناشی، مطبعه‌ده زاقافقازیا شئیخ‌السلامی عبدالسلام آخوندزاده‌نین  " عمدة الاحکام " ،  " تاریخی موقدسی انبیا "  کیمی مورتجع دینی گؤروش‌لر تبلیغ ائدن کیتاب‌لاری دا بوراخیلیردی. هر حالدا " ضیا "  مطبعه‌سینه نیسبتاً  " کشکول "  مطبعه‌سی‌نین چاپ ائتدیگی کیتاب‌لاردا، تقویم‌لرده موترقّی گؤروش‌لر داها چوخ ایدی. بو مطبعه داوامی بویونجا، همچنین چوخلو مورتّیب یئتیشدیرمیشدی.
" کشکول " ده چیخان سوسیال-سیاسی یازی‌لارین اکثریتی روس دیلینده نشر اولونان مرکزی قزئت‌لردن، یاخود یاییلماسینا ایجازه وئریلمیش خاریجی مطبوع اورقان‌لاردان گؤتورولوردو. سونرا ایسه بونا ایجازه وئریلمه‌دی. سانسور بو تیپ یازی‌لارین قافقاز موسلمان‌لاری آراسیندا یاییلماسینی تهلوکه‌لی حساب ائدیردی. سانسور  " کشکول " اون  " ال-قاهیره "  قزئتیندن " مسله‌یی-ارمنیه "  باشلیقلی مقاله‌سی‌نین بیر پاراگراف خولاصه‌سینی ده قاداغان ائتمیشدی. خولاصه بوندان عیبارت ایدی:  "'  ' القاهره '  مقاله‌یی-مخصوصینده یئر اوزونده ارمنیستان دئییلن اؤلکه‌نین هئچ بیر زامان مؤوجود اولمادیغینی و جوغرافی دلاییل و براهیم ایله بیان ائیله‌میشدیر.     '"  بو کیمی قاداغالارا باخمایاراق اؤز نشرینی داوام ائتدیرن " کشکول "  اساساً اؤز صحیفه‌لرینده قونشو خالق‌لارین ادبیاتی‌نین تقدیماتینا، ادبی نومونه‌لرین آذربایجان دیلینه ترجومه‌سینه خوصوصی یئر وئریردی. قزئت موحریرلریندن بیری گورجو کلاسیکی ای.چاوچادزِنین  " باهار "  شعیرینی آذربایجان تورکجه‌سینه ترجومه ائتسه ده، چاپینا ایجازه وئریلمه‌میشدی. " کشکول "  چاوچادزِنی گورجو ادبیاتی‌نین مشهور ادبی سیماسی کیمی تقدیم ائدیر، اونون وطنپرورلیگینی، یوکسک قیمت‌لندیریر، یارادیجی‌لیغی‌نین گورجو ادبیاتی‌نین اینکیشافینا خیدمت ائتدیگینی گؤستریردی.
قزئت روس دیلینی اؤیرنمگی داها آرتیق شؤوقله قئید ائدیردی. همین مؤلیفین  " بیر سوالا جاواب " ،  " بیلمک نه بؤیوک بلادیر " ،  " بیگلریمیزین گله‌جک حالی "  سرلؤوحه‌لی مقاله لرینده ده معاریف، علم، مدنیت مسله‌لریندن دانیشیلیر، نادان‌لیق تنقید اولونور، قونشو خالق‌لارین اینکیشافیندان سؤز آچیلیر. بو مقاله‌لرین ن.نریمانوفا عاییدلیگی حاقیندا مطبوعاتدا مولاحیظه ایره‌لی سورولموشدور. ن.نریمانوفون  " کشکول "  ایله علاقه‌سینه دایر الده بعضی معلومات‌لار واردیر. مثلا، قزئت 1890-جی ایلده 109-جو نؤمره‌سینده قوری سمیناریاسینی بیتیریب موعلیم‌لیک شهادتنامه‌سی آلان بئش نفر آذربایجانلی‌نین، او جومله‌دن ن.نریمانوفون آدینی چکیب یازمیشدی:  "' بونلار بو گونلر مطبعه‌میزه دخی گلیب ایره‌لیده وطن و ابنایی-وطنه خیدمت‌لر ائده‌جکلرینی وعد وئرمیشلر.    '"
قزئتده ایسلاما یاناشما
ایسلامدا فاناتیزمین تنقیدی  " کشکول " ده قاباریق شکیلده بوروزه وئریر. بو مطبوع اورقانین صحیفه‌لرینده دین پرده‌سی آلتیندا آپاریلان مؤوهوماتچی‌لیق تنقید ائدیلیردی. ایسلام دینی‌نین اساس‌لارینا توخونمادان جهالت یایان روحانی‌لر زومره‌سی جیدی تنقیده معروض قالیردی. " کشکول "  اؤزونون 1889-جو ایل تاریخلی 81-جی ساییندا یازیردی:  "' بو زومره‌نین چوخوسو علم‌سیزدیر.  '"  قزئت ساتیریک مقاله‌لری‌نین بیرینده روحانی ایداره لری‌نین مؤوهوماتچی‌لیق سیاستینه قارشی چیخیردی:  "' زیرا بو آتِستاتلی روحانی‌لریمیزدن هانسی بیرینه یاخین گئدیب، آ قوزوم، یاخود آ قویونوم، هارادا تحصیلی عومومی-فینون ائیله‌دینیز '  دئیه سوال ائیله‌سک، جاوابیندا ابلاهانه بیر تبسّوم ایله ایکتیفا ائیلر.    '" " کشکول "  1889-جو ایل 12 آوریل تاریخلی 84-جو ساییندا روحانی‌لری تنقید ائدن مقاله درج ائدیر. مقاله‌نین سانسوردان کئچیب، نشرینه ایجازه وئریلمه‌سینه باخمایاراق، باش سانسور بِزابرازوو قزئتین چاپیندان سونرا اونو نظردن کئچیره‌رک " ضررلی بیر یازی "  کیمی اونون سانسور کومیته‌سینده موذاکیره‌سینی کئچیرمیشدیر. " کشکول " اون  " ضررلی بیلن یازیسینا "  ایجازه وئرن سانسور خسته‌لیگی سببیندن ایجلاسدا ایشتیراک ائتمه‌میش، موذاکیره‌یه چیخاریلان مسله ایله باغلی مؤوقعیینی یازیلی شکیلده کومیته‌یه گؤندرمیشدی. باش سانسور بزابرازوو ایله سانسورون چکیشمه‌سی‌نین زیانی  " کشکول " ه دیمیشدی. قافقاز سانسور کومیته‌سی یئرلرده کی  رئال وضعیتله باغلی معلومات سجیه‌لی یازی‌لاری ایشیقلاندیرماغی  " کشکول " ه ایجازه وئرمه‌میشدی. مثلا، قزئت 1889-جو ایل 23 اوکتوبر تاریخلی ساییندا قاراباغدا بوغاز خسته لیگی‌نین یاییلماسی ایله باغلی خبرین درجینه راضی‌لیق وئرمه‌یه‌رک، اونو کسیب گؤتورموشدو.
تولنیو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
کشکول (قزئت)
قزئتده ایسلاما یاناشما
جمعیتین حیاتیندا باش وئرن دییشیکلیک‌لری واختیندا اوخوجولارا چاتدیرماق ایسته‌ین  " کشکول "  19. عصرین سونلاریندا آذربایجاندا باش وئرن میلی اویانیش و میلی اؤزونودرک پروسه‌سی‌نین ده ایشتیراکچی‌سینا چئوریلدی. جمعیتده آذربایجانچی‌لیق ایدئیاسی‌نین اویانماسیندا  " کشکول " اون فعالیتی دانیلمازدی. میلت و دین مفهوم‌لاری‌نین آیری-آیری شئی‌لر اولدوغونو خالقا چاتدیران، بو مسله یه داها گئنیش یاناشما طرزی اورتایا قویان  " کشکول " چولر ایجتیماعی-سیاسی شوعورون اینکیشافینا دا کؤمک ائتدیلر.
تولنیو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tollegno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کشکول (قزئت)
" کشکول "-ون باغلانماسی
آذربایجاندا مطبعه‌لرین اینکیشافی تاریخینده  " کشکول "  مطبعه‌سی موعین رول اوینامیشدی. " کشکول "  ژورنالی و قزئتی 1883-جو ایلدن نشره باشلایاراق 1891-جی ایله‌دک داوام ائتمیشدیر. بو مودتده جمعی 123 نؤمره‌سی بوراخیلمیشدیر. قزئت مونتظم چیخمامیشدیر. " کشکول " اون آبونه‌چی‌لری‌نین آزالماسی‌نین، قزئتین تنزّول ائتمه‌سی‌نین سبب‌لریندن بیری ائله بو ایدی.
جان پل جونز (موزیسین)
جان پل جونز (موزیسین) (اینگیلیسجه: John Paul Jones) اینگیلیسلی موسیقیچی - راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جان پل جونز (موزیسین) ۳ ژانویه ۱۹۴۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کشکول (قزئت)
اتک یازی‌لار
بؤلمه:درگیلر بؤلمه:قزئتلر
اوساکا موحاصیره‌سی
''اوساکا موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Osaka) ژاپون یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو توکوقاوا سولا‌له‌سی غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۶۱۴-جو ایلده ژاپون بؤلمه:۱۶۱۵-جی ایلده ژاپون بؤلمه:اوساکا اوستانینین تاریخی
تامپا شرقی، فلوریدا
تامپا شرقی، فلوریدا (اینگیلیسجه:East Tampa, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«East Tampa, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
میشیقان سیتی، ایندیانا
میشیقان سیتی، ایندیانا (Michigan City, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۵۹٫۲۱  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۱۴۷۹ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۶۲۰٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۹۱ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Michigan City, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایندیانا ایالتین شهرلری
خوسیه قونزالیس (موزیسین)
خوسیه قونزالیس (موزیسین) (اینگیلیسجه: José Gabriel González) سوئدلی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. خوسیه قونزالیس (موزیسین) ۳۱ ژوئیه ۱۹۷۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ناباردندا د قردس
ناباردندا د قردس (ایسپانجا: Navarredonda de Gredos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۷۸ کیلومتر موربّع دیر. ۱۵۲۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۴۷۲ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Navarredonda de Gredos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
ناپوتنووو
ناپوتنووو (Naputnovo Напутново) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
قمار (وادی)
قمار (وادی) (اینگیلیسیجه: Guemar) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۶۳ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۳۹٬۱۶۸ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
قوادالوپ بؤلگه‌سی، تکزاس
قایناقلار
بؤلمه:قوادالوپ بؤلگه‌سی، تکزاس بؤلمه:آمریکا شهرلری
ریچارد لوئیسون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Lewisohn»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
عزیزبک حیدروف
عزیزبک حیدروف (اینگیلیسجه: Azizbek Haydarov) (دوْغوم:July 8, 1985 تاشکند) بیر فوتبالیست. بونیادکار فوتبال کولوبو و اؤزبکیستان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰۱۱ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ اویونچولار بؤلمه:بونیادکار کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الشباب کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:عجمان ایمارات کولوبونون اویونچولاری
آلاتور, مانارقودی
آلاتور, مانارقودی(اینگیلیسجه:Alathur, Mannargudi) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۲۰۱۵-جی ایلده لائوس
بۇ مقاله ۲۰۱۵-جی ایلینده لائوسدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلده لائوس بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلده اؤلکه‌لر
تاته‌بایاشی، قونما
تاته‌بایاشی، قونما (Tatebayashi, Gunma ; 館林市) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و قونما اوستانینده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 76560 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
فوسفات آلومینیوم
فوسفات آلومینیوم (Aluminium phosphate، Фосфат алюминия، فوسفات الألومنيوم) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال، تۇز حالتینده تاپیلار.فوسفات آلومینیوم آلومینیوم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
ایستفانی هووس
ایستفانی هووس (اینگیلیسجه:Stephanie Howse) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کلیولند سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
جاش هاچرسون
جاش هاچرسون (اینگیلیسجه: Josh Hutcherson) آمریکالی اوْیونچو. ۱۲ اوْکتوبر ۱۹۹۲ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Josh Hutcherson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
نووا موراوا
نووا موراوا (لهیستانجا: Nowa Morawa) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 700 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و آشاغی سلیزیا اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nowa Morawa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ویلی ماین
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آیووا جومهوریتچیلر بؤلمه:سو سیتی، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آقاساناهالی (جاقالور)
آقاساناهالی (جاقالور)(اینگیلیسجه:Agasanahalli (Jagalur)) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
انتونیو دوناروما
انتونیو دوناروما (اینگیلیسجه: Antonio Donnarumma) ایتالیالی فوتبال اوْیونچوسو و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
ویلیام موریس دیویس
ویلیام موریس دیویس (William Morris Davis، دوْغوم تاریخ:February 12, 1850، اؤلوم تاریخ:February 5, 1934) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی فیلادلفیادا آنادان اوْلوب و پاسادینا کالیفورنیادا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
ساموئل ال. پوورز
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
جان دبلیو. لونقییر
'''جان دبلیو. لونقییر''' (اینگیلیسجه:John W Longyear) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. دیترویت شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:میشیقان جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
جورج لاتیمر (نیویورک سیاستچی)
جورج لاتیمر (اینگیلیسجه: George Latimer ) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و نیو یورک ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۵۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قره باتلاق (ماهنیشان)
قره باتلاق کندی زنجان ویلایتینده مایشان (ماهنیشان) بؤلگه سی نین، ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و ماه نشان قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جورج لاتیمر (نیویورک سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
قره باتلاق (ماهنیشان)
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۶۲۹ نفر اهالیسی و ۱۳۸ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۹۳ نفری کیشی و ۳۳۶ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۳۷۶ نفری ساوادلی و ۱۷۵ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ویلدر دی. فوزتر
'''ویلدر دی. فوزتر''' (اینگیلیسجه:Wilder D Foster) آمریکالی سیاستچی و سناتور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:میشیقان جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
اوئدا موحاصیره‌سی
''اوئدا موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Ueda) ژاپون یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۶۰۰-جی ایلده ژاپون
پادییام
پادییام(اینگیلیسجه:Padiyam) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پیتر هسلر
پیتر هسلر (Peter Hessler) آمریکالی ژورنالیست و یازیچی - .۱۴ ژوئن ۱۹۶۹ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Hessler»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
جی‌ام فایننشل
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«GM Financial»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
قاریث قیتس
قاریث قیتس (اینگیلیسجه: Gareth Gates) شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. قاریث قیتس ۱۲ ژوئیه ۱۹۸۴ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کونترا، مریلند
کونترا (اینگیلیسجه: Konterra, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۲۵۲۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایران آنایول‌لارین لیستی
ایران‌نین آنایوللاری بو اؤلکه نین مهم یوللاری دیلر
Other
بؤلمه:اورتاشرق ایقتیصادی
بیرینجی ماتیاش
بیرینجی ماتیاش (اینگیلیسی‌جه: Matthias Corvinus) بیر شاهی ایدی. ۱۴۵۸–۱۴۹۰ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مسیحیت دینینه اعتیقاد ائتمیشدی.
آلندورف، ایووا
آلندورف (اینگیلیسجه: Allendorf, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۹۵ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
بیرینجی ماتیاش
بؤلمه:شاهلار
پاونی روک، کانزاس
پاونی روک (اینگیلیسجه: Pawnee Rock, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۳۴ نفر ایدی.
آلندورف، ایووا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پاونی روک، کانزاس
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوبری، نیومکزیکو
کوبری، نیومکزیکو (اینگیلیسجه:Cobre, New Mexico ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۹ نفر ایمیش و نیومکزیکو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cobre, New Mexico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جمیل حسنلی
جمیل حسنلی(Jamil Hasanli) (تام آدی:جمیل پولادخان اوغلو حسنلی؛ 15 ژانویه 1952، آغالی‌کند، بیله‌سووار، آذربایجان ، شوروی) — آذربایجانلی تاریخچی؛ عالیم؛ ایجتیماعی-سیاسی خادیم؛ تاریخ علم‌لری دوکتورو (1992) — پروفسور (1993)  ؛ آذربایجان ضیالی‌لار فورومونون هم‌تأسیسچی‌سی (2009) ؛ میلی شورانین قوروجو عوضولریندن بیری (2013) ؛ آذربایجان جومهوریتی‌نین امکدار موعلیمی (2009) ؛ باکی دؤولت بیلیم‌یوردونون اوروپا و آمریکا اؤلکه‌لری‌نین موعاصیر تاریخی کافدراسی اوزره پروفسورو (1993–2013) ؛ آذربایجان جومهوریتی میلی مجلیسی‌نین  IIو III چاغیریش وکیلی. میلی شورانین صدری و لیدری.
اتک یازیلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jamil Hasanli»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم بؤلمه:آذربایجانلی سیاستچیلر
فومییوکی کاندا
فومییوکی کاندا (اینگیلیسجه: Fumiyuki Kanda) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کرودو
کرودو (ایتالیاجا: Crodo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۸۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۰۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پیمونت اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Crodo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
سونی کورتیس
سونی کورتیس (اینگیلیسجه: Sonny Curtis) شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، کانتری موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. سونی کورتیس ۹ مئی ۱۹۳۷ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
نیکول پارا
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
کالومت، آرکانزاس
کالومت (اینگیلیسجه: Calumet, Arkansas) آمریکانین آرکانزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
برایتون، ایندیانا
برایتون، ایندیانا (اینگیلیسجه:Brighton, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brighton, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نئیدژدینو، باشقیردیستان
نئیدژدینو، باشقیردیستان (Nadezhdino, Belebeyevsky District, Republic of Bashkortostan Надеждино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
اسلام‌آباد(سویوق‌بولاق)
اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۱۳۶نفر(۲۵ عائیله) اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
بورکی ماوه
بورکی ماوه (لهیستانجا: Borki Małe) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوپوله اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 540 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Borki Małe»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کلبرا (کیفرهویزر)
کلبرا (کیفرهویزر) (Kelbra) آلمانین  زاکسن-آنهالت ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۱۵۷ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۸۳۴ نفر دیر. بۇ شهرین ۴۰٫۵۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.kelbra.de کلبرا (کیفرهویزر) شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
سنیتسه
سنیتسه (چک‌جا: Senice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۲ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۴٫۴۶ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Senice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
طراز چایی
طراز چایی (Talas River، ، Talas (Fluss)، Talas (rivière)، Talas Irmağı، Талас (река)) قیرغیزیستان اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۶۶۱ کیلومتر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Talas River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
قمینا سوراژ
قمینا سوراژ (لهیستانجا: Gmina Suraż) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 76.6 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و پودلاسکی اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Suraż»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
تامی فررل
تامی فررل (اینگیلیسجه: Tommy Farrell (footballer, born 1887)) (دوْغوم:1887 Earlestown) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
رانقماهال
رانقماهال(اینگیلیسجه:Rangmahal) هیندوستان اؤلکه‌سینین آسام ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده آسام دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
هارستبورن ایکر
هارستبورن ایکر (Hurstbourne Acres, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۵۰۴ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۷۸۵٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. هارستبورن ایکر دنیز سئوییه‌سیندن ۲۰۳ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. کنتاکی ایالتی، آت یاریشی، داش کؤمور و اوتومومبیل تولیدی کیمی (تویوتا کمری،شورلت و فورد) تانینیر. غنی توْرپاغا گؤره چوْخلو یئرلری چمن‌لی‌دیر. ایقتیصادیسی اکینچی‌لییه وابسته‌دیر. ائو آتی، اینک، تۆتون، سۆت، دوموز و سویا تیجارت‌ده بؤیوک نقش اوْیناییر. داش کؤمور، دمیر و نفت چیخاریلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:کنتاکی ایالتین شهرلری
فسژن اوکسیوم
فسژن اوکسیوم (Phosgene oxime، فوسجين أوكزيم) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز، ساریٛ رنگ‌لی کریستال و مایع و برک جیسم حالتینده تاپیلار.اریمه نوْقطه‌سی 35 دن 40 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phosgene oxime»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ریچارد آرنوویت
ریچارد آرنوویت (Richard Arnowitt) بیلیم اینسان. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۲ ژوئن ۲۰۱۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ریچارد آرنوویت هاروارد بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری نورت‌ایسترن بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Arnowitt»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
کیورو
کیورو (ایتالیاجا: Chiuro) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۹۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۹۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chiuro»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
سنتان، آریزونا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santan, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ولیلا دو ابرو
ولیلا دو ابرو (ایسپانجا: Velilla de Ebro) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ساراقوسا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۵۹ کیلومتر موربّع دیر. ۱۵۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۶۱ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Velilla de Ebro»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
رومانش دیلی
رومانش دیلی (sometimes also spelled Romansch and Rumantsch; Sursilvan: romontsch ; Vallader, Surmiran, and Rumantsch Grischun: rumantsch ; Putèr: rumauntsch ; Sutsilvan: rumàntsch, , ; Jauer: ) رومان دیللری قوروپونا داخیل اولان دیل، سوئیسین رسمی دیللریندن بیری.
جیمز ایچ. مالونئی
'''جیمز ایچ. مالونئی''' (اینگیلیسجه: James H. Maloney) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و کانتیکت ایالتین سناتور ایدی. هاروارد بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۱۹۹۶-جی ایلده فیلیپین
بۇ مقاله ۱۹۹۶-جی ایلینده فیلیپینده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۹۶-جی ایلده فیلیپین بؤلمه:۱۹۹۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
ایوامورا موحاصیره‌سی
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۵۷۲-جی ایلده ژاپون
پیتر دیویس
پیتر دیویس (Peter Davis (director)، دوْغوم تاریخ:January 2, 1937) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی سنتا مونیکا کالیفورنیادا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
حاجی فیروز (نوروز خبرچی‌سی)
بندانگشتی|حاجی فیروز،‌میلت پارکی ، [[تهران]] حاجی فیروز ، ایران ین یئنی ایلی نوروز ون عنعنه‌وی خبرچی‌سی‌دیر. اوزونو هیسله بویانمیش حالدادیر، پارلاق قیرمیزی پالتاری و باشینداکی پاپاق ایله دیقتی چکیر. نوروزا گیررکن، حاجی فیروز دف چالاراق " حاجی فیروزم، سالی یک روزم " (حاجی فیروزام، ایلده بیر گونم) دئیر. هر یاشدان اینسان اونون و موسیقیچی‌لرین اطرافیندا توپلانار، چالدیقلاری ناغارا، تار و کامانچانی دینله‌یه‌رک رقص ائدرلر. عئینی زاماندا عمی نوروز (نوروزعمی)ده دئیرلر.
اتک یازی‌لار
بؤلمه:ایران بؤلمه:نوروز
ماسوما
ماسوما (اینگیلیسیجه: Musoma) تانزانیا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۱۳۴ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۳۴٬۳۲۷ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
فست قرین اف سی اف
فست قرین اف سی اف (Fast Green FCF) بیر شیمیایی ماده. فنول  کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
دشانور
دشانور(اینگیلیسجه:Deshanur) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
سرجیو مونوز (سیاستچی)
سرجیو مونوز (اینگیلیسجه:Sergio Muñoz (politician)) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. تکزاس بیلیم‌یوردو، آستین و گونئی تکزاس بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:تکزاس دموکراتلاری بؤلمه:۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سیلور بل، آریزونا
سیلور بل (اینگیلیسجه: Silver Bell, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۰۴ -جو ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قرابشچزنا
قرابشچزنا (لهیستانجا: Grabszczyzna) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Grabszczyzna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
کوسوپور
کوسوپور (اینگیلیسجه:Kusupur) هیندوستان اؤلکه‌سینین اودیسا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده اودیا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ایلی بلاغ (ماهنشان)
ايلي بلاغ (ماهنشان) کندی ماهنشان بؤلگه‌سینین، ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و ماه نشان قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۸۷۰ نفر اهالیسی و ۱۹۶ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۴۵۴ نفری کیشی و ۴۱۶ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۵۶۲ نفری ساوادلی و ۲۰۲ نفری ساوادسیزدیرلار.
تونی چایلدز
تونی چایلدز (اینگیلیسجه: Toni Childs) آمریکالی شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. تونی چایلدز ۲۹ اوْکتوبر ۱۹۵۷ ‏ تاریخینده Orange, California شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
ایلی بلاغ (ماهنشان)
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
تونی چایلدز
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سوزان گولدن
سوزان گولدن (Susan Golden) آمریکالی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Susan Golden»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
پیتر هاندکه
پیتر هاندکه (Peter Handke) رومانچی، اوْیون یازیچی و یازیچی - ۶ دسامبر ۱۹۴۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
تریپ، باتی ویرجینیا
تریپ (اینگیلیسجه: Tripp, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
پیتر هاندکه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Handke»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تریپ، باتی ویرجینیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پیتر هاندکه
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
یوشیه هایاساکا
یوشیه هایاساکا (اینگیلیسجه: Yoshie Hayasaka) ژاپونلی اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. یوشیه هایاساکا ۲۵ سپتامبر ۱۹۷۵ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
میتروفانووو، وولوقدا اوبلاستی
میتروفانووو، وولوقدا اوبلاستی (Mitrofanovo, Vashkinsky District, Vologda Oblast Митрофаново) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
جورج لاو کوری
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ویلسنویل، اورقن دوغوملولار بؤلمه:اورقن دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پی‌زدیو
پی‌زدیو (اینگیلیسجه: Powszechny Zakład Ubezpieczeń) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت مالییه ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۶٬۸۲۲ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Powszechny Zakład Ubezpieczeń»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
بیرینجی لئون (بیزانس)
بیرینجی لئون (بیزانس) (اینگیلیسی‌جه: Leo I the Thracian) روم ایمپیراتورو. ۴۵۷–۴۷۴ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مارسیانوس اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب.
نیو فئین، ویسکانسین
نیو فئین (اینگیلیسجه: New Fane, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۵۵ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فوجی‌اوکا، قونما
فوجی‌اوکا، قونما (Fujioka, Gunma ; 藤岡市) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و قونما اوستانینده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 66165 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
۱۸۶۲-جی ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۸۶۲-جی ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۲-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره گونئی آفریقا بؤلمه:گونئی آفریقانین تاریخی
دی جیورجیو، کالیفورنیا
دی جیورجیو، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Di Giorgio, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Di Giorgio, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
الضبعه (میصر)
الضبعه (میصر) (اینگیلیسیجه: El Dabaa) میصر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
کوبلان-کوزه
کوبلان-کوزه (لهیستانجا: Kobylany-Kozy) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kobylany-Kozy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فریکوروم
فریکوروم (Ferrichrome) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ferrichrome»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
مالا موراوا
مالا موراوا (چک‌جا: Malá Morava) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۳۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۴۵ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Malá Morava»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کلود هوبکینز
کلود هوبکینز (اینگیلیسجه: Claude Hopkins) آمریکالی موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کلود هوبکینز ۲۴ آقوست ۱۹۰۳ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۹ فوریه ۱۹۸۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ازولا فوزتر
ازولا فوزتر (اینگیلیسجه:Ezola Foster) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
ریچوود، تکزاس
ریچوود (اینگیلیسجه: Richwood, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۵۱۰ نفر ایدی.
جان جی. میلتون
'''جان جی. میلتون''' (اینگیلیسجه: John Gerald Milton) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۸۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۷۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:جرزی سیتی سیاستچیلری
مونوپولی (ایتالیا)
مونوپولی (ایتالیا) (ایتالیاجا: Monopoli) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۹٬۲۴۶ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا یئرلشیب.
جفرسون دیویس
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچیدا آنادان اوْلوب و نیو اورلئاندا دؤنیاسین دییشیب.
مونوپولی (ایتالیا)
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
جفرسون دیویس
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
مونوپولی (ایتالیا)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monopoli»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کول کورنر، آریزونا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
عیبرانیلر
عیبرانی یوخسا عبرانی سومریلرین داغیلیشیندان سونرا کؤچری اولاراق کنعانا یئرلشمیش و بللی بیر اینانچ سیستمی یارادیب ایسراییل اوغوللاری اولاراق اورتایا چیخمیش، قدیم عیبرانی دیلینه دانیشان بیر قدیمی سامی میللتی‌دیر.
دانیل ن. رابینسون
'''دانیل ن. رابینسون''' (Daniel N. Robinson) بیلیم اینسان.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel N. Robinson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم بؤلمه:کاتولیک فیلسوفلار
توخلین (وارمی-ماسوری)
توخلین (وارمی-ماسوری) (لهیستانجا: Tuchlin, Warmian-Masurian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 100 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
الکارت، ایندیانا
الکارت، ایندیانا (Elkhart, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۶۳٫۲۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۰۹۴۹ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۸۳۸٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۲۸ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
توخلین (وارمی-ماسوری)
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tuchlin, Warmian-Masurian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الکارت، ایندیانا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Elkhart, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایندیانا ایالتین شهرلری
سانتا ماریا ا ویکو
سانتا ماریا ا ویکو (ایتالیاجا: Santa Maria a Vico) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۰۲۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کامپانیا اوستانیندا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa Maria a Vico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
نیکول لفاوور
نیکول لفاوور (اینگیلیسجه: Nicole LeFavour) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو و آیداهو ایالتین سناتور ایدی. سان فرانسیسکو ایالتی و کالیفورنیا، برکلی و مونتانا بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۶۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
ریچارد ایوانس شولتز
ریچارد ایوانس شولتز (Richard Evans Schultes) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۲ ژانویه ۱۹۱۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۰ آوریل ۲۰۰۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ریچارد ایوانس شولتز هاروارد بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری هاروارد بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Evans Schultes»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
یوجین بلک (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کلارکسویل، تکزاس دوغوملولار
میرا سوروینو
میرا سوروینو (اینگیلیسجه: Mira Sorvino) آمریکالی اوْیونچو ۲۸ سپتامبر ۱۹۶۷ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. میرا سوروینو هاروارد بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب. ۱۹۸۵–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mira Sorvino»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
بورنت پیروشه
بورنت پیروشه (لهیستانجا: Boręty Pierwsze) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 180 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Boręty Pierwsze»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ناتالیینکا
ناتالیینکا (Natalyinka Натальинка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
تایزی چایی
تایزی چایی (Taizi River، Тайцзыхэ (река)) چین اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. و لیائو چایی و بوهای دنیزینا تؤکولور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Taizi River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
تئودور رووزولت جر.
تئودور رووزولت جر. (اینگیلیسجه:Theodore Roosevelt Jr) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر