cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عبدالله قطب‌شاه
عبدالله قطب‌شاه (اینگیلیسی‌جه: Abdullah Qutb Shah) قدیم هیندوستان ایمپیراتورو. ۱۶۲۶–۱۶۷۲ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب.
اسمیت‌تاون ، نیویورک
اسمیت‌تاون ، نیویورک (اینگیلیسجه:Smithtown (CDP), New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۴۷۰ نفر ایمیش و ۳۱٫۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Smithtown (CDP), New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کودومانقالور
کودومانقالور (اینگیلیسجه:Kudumangalore) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
فرانسه -پروس ساواشی
''فرانسه -پروس ساواشی (اینگیلیسجه: Franco-Prussian War) فرانسه و قوْنشو اؤلکه‌سی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.فرانسه یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Franco-Prussian War»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:فرانسه -پروس ساواشی بؤلمه:۱۸۷۰-جی ایلده فرانسه بؤلمه:۱۸۷۱-جی ایلده فرانسه بؤلمه:۱۸۷۰-جی ایلده آلمان بؤلمه:۱۸۷۱-جی ایلده آلمان بؤلمه:بایرنین ساواش‌لاری بؤلمه:آلمانین ساواش‌لاری بؤلمه:زاکسنین ساواش‌لاری
۲۰۱۵-جی ایلده سوریه
بۇ مقاله ۲۰۱۵-جی ایلینده سوریه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلده سوریه بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلده اؤلکه‌لر
ویژخلاس (ووتسکی)
ویژخلاس (ووتسکی) (لهیستانجا: Wierzchlas, Łódź Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2000 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wierzchlas, Łódź Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سان‌موره
سان‌موره ، غربی نوروژین موره او رومسدال اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:موره او رومسدال بؤلگه‌لری
کونیشوو، روسیه
کونیشوو، روسیه (Konyshevo Конышево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
ادموند ریس (سیاستچی)
ادموند ریس (اینگیلیسجه:Edmund Rice (politician)) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. وایت بیر لیک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
خلف الحوسنی
خلف الحوسنی (اینگیلیسجه: Khalaf Al-Hosani) (دوْغوم:February 23, 1996 ایمارات) بیر فوتبالیست. الظفره فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
ادموند ریس (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۸۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مینسوتا دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
خلف الحوسنی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:الظفره کولوبونون اویونچولاری
سایمون دونالدسون
سایمون دونالدسون (Simon Donaldson) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۲۰ آقوست ۱۹۵۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. سایمون دونالدسون ورسستر، آکسفورد کالجیینده درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Simon Donaldson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم بؤلمه:ریاضی‌چی
زهانه
زهانه (اینگیلیسیجه: Zahana) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۱۸۸۳۹ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
لیقنوسریک اسید
لیقنوسریک اسید (Lignoceric acid، Лигноцериновая кислота) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lignoceric acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
۱۹۹۶-جی ایلده قوزئی ایرلند
بۇ مقاله ۱۹۹۶-جی ایلینده قوزئی ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۹۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
کیانا تام
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی مائوئی هاوائی ایالتیندا آنادان اوْلوب.
ماری فایرهورزت
ماری فایرهورزت (اینگیلیسجه: Mary Fairhurst) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۵۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اولمپیا، واشینقتون دوغوملولار
بروستون، تنسی
بروستون (اینگیلیسجه: Bruceton, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۴۰۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تی‌وی‌آر
تی‌وی‌آر (اینگیلیسجه: TVR) اؤزل شیرکت و یا خوصوصی شیرکت. بۇ شیرکت اوتوموبیل ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«TVR»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
امید هرندی
امید هرندی (دوغوم ۱۳۴۲ رشت) قدیم زاماندا قاپیچی‌ و ایندیلیکده داماش گیلان فوتبال کولوبو نون مشقچی سیدیر.
ایستالین
یوسیف ویسساریونوویچ جوقاشویلی سووئت دؤولت و سیاسی خادیمی، ۱۹۲۲-جی ایلدن وکپ (ب) مک-نین باش کاتیبی، ۱۹۴۱-جی ایلدن سووئت حکومتینین باشچی‌سی (خالق کومیسارلاری سووئتینین و س.س.ر.ی نازیرلر سووئتینین سدری). ۱۹۲۰-جی ایلدن اعتباراً س.س.ر.ی-ده غئیری-محدود هاکیمیییتی اولموشدور.
جیم دیکینسون
جیم دیکینسون (اینگیلیسجه: Jim Dickinson) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جیم دیکینسون ۱۵ نوْوامبر ۱۹۴۱ تاریخینده لیتل راک، آرکانزاس شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۵ آقوست ۲۰۰۹ میلادی تاریخینده ممفیس شهرینده وفات ائدیب.
ایستالین
س.س.ر.ی ستالینین رهبرلییی ایللرینده آقرار اؤلکدن بؤیوک سنایئ و حربی پوتئنسیالی اوْلان دونیا میقیاس‌لی اؤلکیه (دونیادا سوپئرگوج) چئوریلمیشدیر. اؤلکنی بۇ جور یوکسک سویییه قالدیرماق اۆچون ستالین چوْخ چَتین مئتودلاردان، همچینین دؤولت تئرروروندان دا ایستیفاده ائتمیشدیر.
جیم دیکینسون
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ایستالین
آدی و تخلص‌لری
ستالینین هقیقی آدی - یوسیف ویسساریونوووچ جوقاشویلی (اونون و اونون آتاسی‌نین آدی گورجو دیلینده یوسئب و بئساریون کیمی تلففو اوْلونور), قیسالدیلمیش فورمادا ایسه - سوسو. چوْخ تئزلیکله بئله بیر وئرسییا یارانمیشدیر کی، اونون سویادی جوقاشوی‌لی - گورجو یوخ گورجولشمیش اوسئتین (جوقاشئو) سویادیدیر: اکثر تدقیقاتچی‌لار بونو قبول ائتمیرلر. اینقیلابا قدر جوقاشوی‌لی چوخ‌لو تخلص و حیزب لقبلریندن ایستیفاده ائتمیشدیر. اساساً بئسوشویلی (بئسو- ویسساریون لقبینین قیسالدیلمیش فورماسی), نیژئرادزئ، چیژیکوو، ایوانوویچ. بۇ لقب‌لر آراسیندا (ستالینی چیخماق شرتیله) ان مشهورو گورجو فولکلوروندان چخان "کوبا" اولموشدور، حتی ستالینی سوْنرالار دا قوجا بولشئویک‌لر کوبا لقبی ایله چاغیرارمیش‌لار، موهاریبیه قدر حتی ووروشیلوودا اونو بۇ جور چاغیرارمیش. "ستالین" تخل‌لوسونون کؤکو موباهیسلیدیر: بزی‌لری اونون "ستال" (сталь-پولاد), دیگرلری ایسه نارت ائپوسو ایله و یا اونون ترجومچی‌سی '''ئ. ستالینسکینین''' سویادی ایله الاقلندیریرلر.
بؤیوک وطن مۆحاریبه‌سی ایللرینده ستالین "واسیلیی" (اوْغلونون آدی ایله الاقدار) تخلصوندن ایستیفاده ائتمیشدیر. آدتن اونا آدی و آتاسی‌نین آدی و یا حربی روتبه‌سی ("یولداش سووئت ایتتیفاقی مارشالی (گئنئرالیسسیموس)")ایله یوخ سادجه "یولداش ستالین" کیمی مراجعت ائتمیش‌لر.
اوشاقلیغی و گنجلییی
thumb|200px|left|ستالینین گنجلییی، ۱۹۱۲-جی ایلده
رسمی وئرسییایا گؤره ۲۱ دسامبر ۱۸۷۹-جو ایلده و یا متریت کیتابینداکی قئیده اساساً ۶ دسامبر ۱۸۷۸-جی ایلده گورجوستاندا قوری شهرینده آنادان اولموشدور. آیلده اۆچونجو اوشاق اولموشدور، ایکی ایلکین‌لر اوشاقلیقدا اؤلموشدور. اونون دوغما دیلی گورجو دیلی اولموشدور، روس دیلینی سوْنرا اؤیرنمیشدیر، لاکین همیشه هیسس اولوناجاق گورجو لهجه‌سی ایله دانیشمیشدیر.
کاسیب آیلده، چکمچینین و قالا کندلی قیزی‌نین آیلسینده بؤیوموشدور. ایوسیفین ۱۱ یاشی اولاندا آتاسی وفات ائتمیشدیر. آتاسی ایوسیفین ۱۱ یاشی اولارکن وفات ائتمیشدیر. ۱۸۸۸-جی ایلده ایوسیف قوریده مؤحکم نیزام-اینتیزام هؤکوم سورن کیلسیه، ۱۸۹۴-جو ایلده ایسه تبی‌لی‌سیده سئمینارییایا داخیل اولور. لاکین بورانی قورتارا بیلمییب اورادان قووولور (رسمی وئرسییایا گؤره مارکسیزماین تشویقاتینا گؤره). دایماً لیدئر اولماغا چالیشمیش و یاخشی اوخوموشدور، آناسی‌نین ایستیی اساسیندا اؤز کارییئراسینی کیلسده قورماق ایستییر. تحصیل ایللرینده سئمینارییادا گورجو دیلینده شعر یازمیشدیر. اونون شئرلریندن بیر نئچه‌سی اینقیلابدان اول نشر اولونموش شعرلر توپلوسونون ایچینده اولموشدور: ۱۹۴۹-جو ایلده ستالینین ۷۰ ایللییینه اونون روس دیلینده شئرلریندن عبارت کیتابی هازیرلانیردی (گورجو دیلیندن ترجومیه بؤیوک موتخسیس‌لر، اساساً آرسئنیی تارکووسکیی جلب اولونموشدور), لاکین بۇ کیتاب ندنسه نشر اولونمادی.
اینقیلابدان اؤنجه
thumb|۲۰۰px|right|لئنین و ستالین
۱۹۰۱-۱۹۰۲-جی ایللرده رسدفپ-نین تبی‌لی‌سی و باتومی کومیتلرینین اوزوو. رسدفپ-نین II قۇرولتاییندان (۱۹۰۳) سوْنرا-بولشئویک. دفلرله هبس اولونموش، سورگون اولونموش و سورگوندن قاچمیشدیر. ۱۹۰۵-۱۹۰۷-جی ایللرده بیرینجی روس اینقیلابینین ایشتیراکچی‌سی. ۱۹۰۷-۱۹۰۸-جی ایللرده رسدفپ-نین باکی کومیتسینین اوزوو. رسدفپ-نین ۶-جی اومومروسییا کونفئرئنسیاسیندا (۱۹۱۲) سوْنرا مک-نین پلئنیوموندا مک-نین و رسدفپ مک-نین روس بوروسونا سئچکی‌سیز قبول اولونموشدور.
۱۹۰۶-۱۹۰۷-جی ایللرده قافقازدا ائکسپروپرکاسییا آدلانان املیییاتا رهبرلیک ائتمیشدیر. ۱۹۰۷-جی ایل ۲۵ ژوئندا بولشئویک‌لراین پولا ائهتییاجینی اؤدمک اۆچون اینکاسساتور فایتونونا هوجوم تشکیل ائتمیشدیر.
۱۹۰۹-۱۹۱۷-جی ایللرده سورگونده اوْلدوغو مۆدت ده ائسپئرانتونو (سونی بئینلخالق دیل) اؤیرنمیشدیر.
۱۹۱۷-جی ایل فئوریه اینقیلابیندان سوْنرا پئتروقرادآ قاییدیر. لئنین موهاجیرتدن قاییدانادک مک-یا و بولشئویک پارتییاسی‌نین پئتئربورق کومیتسینه رهبرلیک ائتمیشدیر. ۱۹۱۷-جی ایلدن «پراودا» (هقیقت) قزئتینین رئداکسییا هئییتینین، بولشئویک پارتییاسی مک پولیتبورونون، حربی-اینقیلابی مرکزین اوزوو اولموشدور. لئنیناین مجبوری گئدیشی سببی ایله الاقدار اولاراق گیزلی شرایتده کئچیریلمیش رسدفپ (ب) نین VI قۇرولتاییندا ستالین مک-دا هئسابات مروزه‌سی ایله چیخیش ائتمیشدیر. اوْکتوبر سیلاه‌لی اوسیانیندا ایشتیراک ائتمیشدیر. ۱۹۱۷-جی ایل اوْکتوبر اینقیلابیندان سوْنرا خالق کومیسسارلاری سووئتینه میلّیییتچی‌لیک اوزره خالق کومیسساری کیمی داخیل اولموشدور.
مووققتی حکومته و اونون سییاستینه مؤوقئدن بئله چیخیر کی، دئموکراتیک اینقیلاب هله کی، قورتارماییب و حکومتین دئوریلمه‌سی پراکتیکی مقصد دئییل.
وطنداش مۆحاریبه‌سی
روسییا وطنداش مۆحاریبه‌سی باشلایاندان سوْنرا ستالین روسییانین جنوبونا شیمالی قافقازدان چؤریین هازیرلانیب سنایئ مرکزلرینه چاتدیماق اۆچون اومیک-نین (вцик) فؤوقلاده سلاهیییت‌لی نوماینده‌سی کیمی گؤندرلیمیشدی. ۱۹۱۸-جی ایلین ۶ ژوئنوندا تساریتسینآ چاتان ستالین شهرده نیزام یاراتدی، موسکوایا ارزاغین چاتدیریلماسینی تمین ائتدی، داها سوْنرا ایسه تساریتسینی کراسنوواون دستلریندن مودافیییه هازیرلادی. ک.ائ.ووروشیلوولا بیرلیکده اونلار تساریتسی‌نین مودافیهسینی تمین ائدیب کراسنووون و دوتوواون اوردو هیسسلرینین بیرلشمسینین قارشیسینی آلدی‌لار.
۱۹۱۸-جی ایلین دسامبریندا آدمیرال کولچاکاین سیبیرا هوجومو باشلادی. او، شیمالدان هوجوما کئچمیش اینگیلیس‌لر و آغقواردییاچیلارلا بیرلشمیی پلانلاشدیریردی. یارانمیش فؤوقلاده-جیددی وزیییتی آرادان قالدیرماغی لئنین ستالینه تاپشیردی. ستالین دزئرژینسکی ایله بیرلیکده پئرم آلتیندا کی، وزیییتی تئز و قتیییتله برپا ائتدی‌لر.
۱۹۲۰-جی ایللر
۱۹۲۲-جی ایلین آوریلینده رکپ (ب) مک-نین پئلنیوموندا ستالین مک-نین بیرینجی کاتیبی سئچیلدی. اول‌لر بۇ وزیفه یالنیز حیزب آپاراتینا رهبرلیک دئمک ایدی، پارتییانین لیدئری و دؤولته رهبرلییی ایسه فورمال دا اولسا خالق کومیسسارلاری سووئتینین سدری و. İ. لئنین-ده قالماقدا ایدی.
لئنین ستالینین تشکیلاتچیلیق قابیلیییتینی، اونون بیلییینی، تجروبهسینی، میل‌لی و دیگر کسکین سیاسی پروبلئم‌لری هلل ائده بیلمه‌سی باجاریغینی یوکسک قییمتلندیریردی. اونلار آراسیندا شخسی و پرینسیپیال موباهیسه‌لر ده اولموشدور. لاکین بۇ هال‌لار هئچ بیر شکیلده سیاسی زیدیییت هال‌لاری آلمامیشدیر. بونا باخمایاراق لئنین ستالینی کوبودلوقدا چوْخ کسکین سورتده ایتتیهام ائدیردی. اونون فیکرینجه ستالینین بۇ کئیفیییتی بیرینجی کاتیب وزیفسینده اوْلان شخس اۆچون دئییل، بۇ هال حیزب رهبرلییینین پارچالانماسینا گتیریب چیخارا بیلر.
پاول مارش
پاول مارش (اینگیلیسجه: Pavel Mareš) (دوْغوم:January 18, 1976 Zlín) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
ایستالین
۱۹۲۰-جی ایللر
لئنین «قورولتایا مکتوب» اوندا قئید ائدیردی کی، ستالین چوخ کوبوددور و اونو بیرینجی کاتیب وزیفسیندن چیخارتماق لازیمدیر. ستالینین ایشچی کیمی کئیفیییتلرینی نزره آلان حیزب رهبرلری بونو ائتمدی‌لر.
لئنینی وفاتیندا سوْنرا ستالین پولیتبورونون ایکی ان نوفوزلو اوزولری ل.ب.کامئنیوو و ق.ائ.زینوویئوله بیرلشیب «اوچلویو» فورمالاشدیرا بیلدی. بیرلیکده اونلار ل.د.تروتسکیی و اونون ترفدارلارینی مغلوب ائده بیلدی‌لر.
اینک شعبان (فیلم)
بندانگشتی اینک شعبان٬ ۱۹۷۸ محصولو بیر تۆرک فیلمی.
ایستالین
کوللئکتیولشمه
۱۹۳۰-جو ایللرین اوولیندن اعتباراً کند تسرروفوت‌لاری‌نین مرکزلشمیش کولخوزلاردا (کولخوز - روس دیلیندن ترجومده کوللئکتیو تسرروفات دئمکدیر) بیرلشدیرلمه‌سی - تسرروفاتین مجبوری کوللئکتیولشدیریلمه‌سی آپاریلیردی. تورپاغا اوْلان هوقوقون لغو ائدیلمه‌سی «سینیف‌لر مسله‌سی» نین هللینین نتیجه‌سی ایدی. همچینین او زامان کی، ایقتیسادی دوشونجه‌لره اساساً ایری کولخوزلار تئخنیکانین بیرلشدیریلمه‌سی و امیین بؤلوشدورولمه‌سی هئسابینا داها ائففئکتیو ایشلیه بیلردی‌لر. قولاق آدلانان او زامانکی، کندلی‌لر کوللئکتیولشمیه قارشی چیخیب چیخمادیقلاریندان آسی‌لی اولمایاراق، مهکمه‌سیز ایستینتاق‌سیز امک دوشرگلرینده ایشلدیلیر و یا سیبیرین و شرقین اوجقار هیسسلرینه گؤندریلیردی‌لر.
اینک شعبان (فیلم)
قوْنو
ماناودان شاگیردلیک ائتمک‌ده اوْلان شعبان بیر گۆن سئودیگی قیزین باشلیق پۇلونو اؤده‌مک اۆچون آلمانا گئتمک اۆزره فورودگاها گئدر. نه وار کی٬ شعبانی گوْلِر بۆلت سانان کارا میتهاتین آدام‌لاری شعبانی یاخا پاچا میتهاتا گؤتورورلر. شعبان٬ بۆلتین یئرینه مۆسابیقه‌لره چیخار٬ مۆسابیقه‌لرده عاغیلینا ماناودا آتدیغی قارپیزلار گلیر و گوْل‌دا ائله بیلکی دئولشیر. فیلمین سوْنلارینا دوْغرو بۆلت قاییدیر و گرچک آیدین‌لاشیر.
ایستالین
کوللئکتیولشمه
ستالینین یئریتدییی سنایئلشدیرمه بوغدا و دیگر مهسوللارین خاریجه ائکسپورتوندان الده ائدیلن بؤیوک وسایت‌لر و آوادینلیق‌لار تلب ائدیردی. کولخوزلار اۆچون دؤولته وئریلجک بؤیوک میقداردا کند تسرروفاتی محصول‌لاری پلانی قویولموشدو. بزی تاریخچیلرین فیکرینجه مهز بۇ پلان‌لار ۱۹۳۲-۳۳-جو ایللرده باش وئرمیش کوتلوی آجلیق‌لارا گتیریب چیخارتمیشدیر.
ایقتیسادیییاتین اینکیشافی
سنایئلشمنی مجبوریییت قارشیسیندا قالیب آغیر سنایئنین بازا ساهلریندن اینکیشافا باشلاماسی بازارلاری کنده لازیمی محصول‌لار ایله تمین ائده بیلمدی.
بو جور چتینلییی آرادان قالدیرماق ایسه یالنیز کند تسرروفاتی‌نین رادیکال مودئرنلشمسیندن سوْنرا هلل اولونا بیلردی. نزری اولاراق بونو اوچ یوللا ائتمک اولاردی. بیرینجی - «ستولیپین ایسلاهت‌لاری» نی یئنی فورمادا داوام ائتدیرمک، قولاق-لارین آرتان گوجونو دستکلمک، کندلیلرین ایری فئرمئرلره و پرولئتاریاتا تبقلشمه‌سی، کندین اساس وسایتینی اونلارین خئیرینه یؤنلتمک. ایکینجی - کاپیتالیست تسرروفاتی‌نین منبلرینی (قولاق‌لاری) اورتادان قالدیرماق و ایری مئخانیکلشدیریلمیش کوللئکتیو تسرروفاتلارین یارادیلماسی. اۆچونجو یول - فردی کندلی تسرروفات‌لاری‌نین تدریجاً توسعه ائتدیرمک و اونلاری «تبیی» تئمپده بیرلشدیرمک - بۇ یول بوتون هئساب‌لارا گؤره چوْخ گئج باش وئرجکدی. ۱۹۲۷-جی ایلده چورک ایستئهسالی دایاندیریلاندان سوْنرا قطعی آددیم‌لار آتماق لازیم گلدی (ستابیل قییمت‌لر، قاپالی بازار و حتی رئپرئسییالارا) و آرتیق ۱۹۲۸-۱۹۲۹-جو ایللرده باش وئرمیش نؤوبتی چؤرک قیتلیغی بۇ پروبلئمین تئزلیکله هللینی لابود ائتدی.
۱۹۲۹-جو ایلده تداروک زامانی گؤرولموش فؤوقلاده تدبیرلر آرتیق غئیری-نورمال هال کیمی قبول ائدیلدی و ۱۳۰۰-ا قدر قییاما گتیردی. ۱۹۲۹-جو ایلده آرتیق بوتون شهرلرده (۱۹۲۸-جی ایلده یالنیز بزی شهرلرده) چؤریه کارتوچکا تتبیق ائدیلدی.
کندلرده فئرمئرلییین کندچی‌لری تبقه‌لره بؤلمکله یاراتماق سووئتلرین ایدئولوژی پرینسیپلرینه اویغون دئییلدی. کوللئکتیولشمه کورسو گؤتورولدو. بۇ دا قولاقلارین بیر «سینیف» کیمی مهوینه سبب اوْلدو.
ایکینجی موهوم سؤال - سنایئلشمه اوسولونون سئچیلمه‌سی. بۇ مسلنین موزاکیره‌سی چتین و اوزون چکدی، موزاکیرنین نتیجه‌سی ایسه دؤولتین و جمیییتین گلجک تالئیینی مویینلشدیردی. اسرین اووللریندکی روسییادان فرق‌لی اولاراق خاریجی اینوئستورلار موهوم مالیییه منبیی کیمی س.س.ر.ی-ده یوخ ایدی و س.س.ر. ی سنایئلشمنی یالنیز و یالنیز اؤز داخی‌لی رئسورس‌لاری‌نین هئسابینا توسعه ائده بیلردی. نوفوزلو قروپ‌لار (پولیتبورونون اوزوو ن.İ.بوخارین، خالق کومیسارلاری سووئتینین سدری آ.İ.ریکوو و اومپیس-این (вцспс) سدری م.پ.تومسکی) یئنی ایقتیسادی سیاست (ییس) سایسینده وسایتین توپلانماسینی و اینکیشافین «آمانوئریجی» اوسولونا ترفدار ایدی‌لر. İ.V. ستالین - سورتلندیریلمیش اوسولون. ستالینین نؤقتئیی-نزری قالیب گلدی.
اینک شعبان (فیلم)
اوْیونچولار
کمال سۇنال / اینک شعبان/ گوْلِر بۆلت٬ دفینه یالنیز٬ یاووز کاراکاش٬ سعادت گۆرسس٬ دینچر چکمز٬ عوثمان ف. سدن٬ ذکی سئزر٬ عبدی آل‌گۆل٬ ...
ایستالین
ایکینجی دونیا مۆحاریبه‌سی
thumb|۳۰۰px|right|تهران کونفرانسی: ستالین، روزوئلت، چؤرچیلل
دانقاتا, سیدهارتاناقار
دانقاتا, سیدهارتاناقار(اینگیلیسجه:Dhanghata, Siddharthanagar) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
ایستالین
ایکینجی دونیا مۆحاریبه‌سی
۱ سپتامبردا، پاکتین ایمزالانماسیندا دوز بیر هفته سوْنرا هیتلئر پولشایا قربدن سوخولدو. ۱۷ سپتامبردا سووئت‌لر ایتتیفاقی اوکراینالی‌لاری و بئلوروسییالی‌لاری مودافیه بهانه‌سی ایله پولشانین قوزئینا سوخولدو و اؤلکنین شرق هیسسهسینی توتدو (ایندیکی قربی اوکراینا و قربی بئلوروسییا). او دا دئییلملیدیر کی، هوجوم زامانی پولشا و سووئت‌لر ایتتیفاقی آراسیندا هوجومئتممه هاققیندا پاکت مؤوجود ایدی. ائله همین ایل س.س.ر. ی و لاتوییا، لیتوا و ائستونییا آراسیندا الده ائدیلمیش رازیلیغا اساساً بۇ اؤلکه‌لره سووئت اوردوسونون آزسای‌لی کونتینگئنتی یئریدیلدی (۱۹۴۰-جی ایلده بۇ اؤلکه‌لر اؤز پارلامئنتلرینین قراری ایله س.س.ر. ی-یه قوشولدولار). بیر آز سوْنرا سووئت ایتتیفاقی سووئت-رومین رازیلاشماسی اساسیندا بئسسارابییانی توتدو، هانسی کی، رومینییا ۱۹۱۸-جی ایلین آوریلینده بیرترف‌لی سورتده اؤزونه بیرلشدیرمیشدی (۱۹۱۸-جی ایلده رسفسر ایله ایمزالانمیش موقاویلنی پوزاراق). بۇ اراضی مولدووا سسر ائلان ائدیلدی. بۇ یئرلرین اهالیسینین بیر قیسمی بئینلخالق موناسیبتلرین کسکینلشمه‌سی اوجباتیندا مرکزی رایون‌لارا کؤچورولموشدولر.
۱۹۴۱-جی ایلین ماییندا ستالین اؤز اوزرینه خالق کومیسارلاری سووئتینین سدری مسولیییتینی گؤتوردو.
بیر نئچه آیدان سوْنرا قیرمیزی اوردو اؤز مودافیهسینی تمین ائتدی و ۱۹۴۱-جی ایلین قیشیندا آلمان‌لاری موسکوا یاخینلیغیندا دایاندیردی. او زامانا کیمی آرتیق سنایئ موسیسه‌لری شرقه کؤچورولموشدو. ۱۹۳۷-جی ایل «تمیزلمه» سینین قوربان‌لاری اوزینه اؤزونو یئنی نسیل حربچی‌لر بوروز وئردی - ژوکوو، کونئو، واسیلیئوسکیی و هبسدن آزاد اولونموش ۱۹۳۷-جی ایل «تمیزلمه» سینی قوربانی - روکوسووسکیی.
مۆحاریبه باشلایان کیمی کیمی ستالین دؤولت مودافیه کومیتسینین سدری، مودافیه خالق کومیسساری و س.س.ر. ی حربی قووولرینین آلی-باش کوماندانی اوْلدو. ۱۶ آوقوست ۱۹۴۱-جی ایل تاریخ‌لی آلی-باش کوماندانین قررگاهی‌نین ن-۲۷۰ سای‌لی امرینده دئییلیردی: "دؤیوش زامانی اوزرلریندن فرقلنمه نیشنالارینی چیخارتمیش و دوشمن ترفه کئچمیش و یا اونلارا اسیر دوشموش کوماندیر و سیاسی ایشچی‌لر قاتی دئزئرتیر هئساب اولونسون‌لار، اونلارین آیله‌لری ایسه حربی آندی پوزموش و وطنی ساتمیش دئزئرتیرلرین آیله‌سی کیمی هبسه مهکوم اولونسون." موهاسیردن چیخمیش و یا اسیرلیکدن قاییتمیش سووئت عسگرلری فیلتیراسییا دوشرگلرینه دوشوردولر، بوندان سوْنرا ایسه بؤیوک اکسریییتی یئنیدن اوردویا قاییدیردی‌لار. موهاریبدن سوْنرا آلمان دوشرگلریندن آزاد اولموش بوتون سووئت عسگرلری دیخک (нквд)-این یوخلانیشیندان کئچیردی‌لر. اونلارین بیر هیسسه‌سی س.س.ر.ی-ده هبس و مهکوم اولونموشدور.
موهاریبنین باشلانغیجیندا پووولژیا آلمان‌لاری سیبیره و مرکزی آسییایا کؤچورولدو، ۱۹۴۴-جو ایلده ایسه کریم تاتارلاری و بزی قافقاز خالق‌لاریدا (همچینین آهیسکا تورک‌لری) اؤز یئرلریندن دئپورتاسییایا مروز قالمیش‌لار.
مۆحاریبه زامانی ستالین «سووئت ایتتیفاقی قهرمانی» آدینا لاییق گؤرولوب، ایکی دفعه «قلبه (победа) اوردئنی» و I درجه‌لی «سوووروو اوردئنی» ایله تلتیف اولونموشدور. ۶ مارس ۱۹۴۳-جو ایلده ستالین «سووئت ایتتیفاقی مارشالی» روتبه‌سی، ۲۷ ژوئن ۱۹۴۵-جی ایلده ایسه مخسوسی داخیل ائدیلمیش «سووئت ایتتیفاقی گئنئرالیسیموسو» روتبه‌سی وئریلدی. حتی مۆحاریبه قورتاردیقدان سونرادا ستالین حربی ایداره‌لره (۱۹۴۶-جی ایلین فئوریه‌سینه‌دک - مودافیه خالق کومیساری و ۱۹۴۷-جی ایلین مارسینا کیمی -س. س.ر. ی حربی قوووه‌لری نازیری) رهبرلیک ائدیب.
موهاریبدن سوْنرا
موهاریبدن سوْنرا اؤلکه ایقتیسادیییاتین سورت‌لی اینکیشافی و قسدن یاندیریلمیش تورپاقلارین برپاسی یولونا قدم قویدو. موهاریبدن سونراکی باندیت اؤزباشنالیغینی ستالین قطعی تدبیرلرله کؤکوندن کسدی.
موهاریبدن سوْنرا آزاد ائدیلمیش و سونرادان وارشاوا موقاویله‌سی تشکیلاتینی آمله گتیرجک شرقی آوروپا اؤلکلرینده پروستالین کوممونیست رئژیم‌لری قورولدو. موهاریبدن سوْنرا س.س.ر.ی و آبش آراسیندا اوزاق شرقده باش وئرمیش موناقیشه کورئیا مۆحاریبه‌سینه گتیریب چیخارتدی.
۱۹۴۰-جی ایللرین سونلاریندا بؤیوک-دؤولتچی‌لیک ایدئولوگییاسی (کوسموپولیتیزمله موباریزه) گوجلندی. ۱۹۵۰-جی ایللرین اووللرینده شرقی آوروپا اؤلکلرینده، داها سوْنرا ایسه س.س.ر. ی ده بیر نئچه بؤیوک سس-کویه سبب اولموش آنتیسئمیتیک ایستیقامت‌لی پروسس‌لر باش وئرمیشدیر.
علم و تحصیل
ستالینین گؤستریشینه اساساً ایجتیمای علملرده، خوسوسیله ده هومانیتار علملرده درین یئنیدنقورما حیاتا کئچیریلمیشدیر. اورتا و آلی مکتبلرده وطن تاریخینین تدری‌سی برپا اولوندو.
علم، تئخنیکا و مدنیّت خادیملرینی هوسلندیرمک مقسدی ایله هر ایل وئریلن (۱۹۴۱-جی ایلدن باشلایاراق) ستالین موکافاتی تسیس ائدیلمیشدیر. ستالین دؤوروندکی علمین اینکیشافینی یوکسلیش کیمی قییمتلندیرمک اولار. فوندامئنتال و تتبیقی علمی-تدقیقات اینستیتوت‌لاری شبکسینین، کونستروکتور بورولاری‌نین و آلی مکتبلرده لابوراتورییالارین یارانماسی هرجهت‌لی تدقیقات‌لارا شرایط یاراتدی. عالیم‌لر اؤلکنین هقیقی ائلیتاسینا چئوریلدی. فیزیکلردن کورچاتوو، لانداو، تامم، رییازیییاتچیلاردان کئلدیش، کوسمیک تئخنیکانین یارادیجی‌سی کورولوو، آویاکونستروکتور توپولئواون آدلاری بوتون دونیادا تانینیر. ستالین س.س.ر. ی-نی یئنی توسعه مرهلسینه چیخاراجاق موترققی علم و تئخنیکا ساهلرینه داها چوخ دیققت آییریردی. تکجه ۱۹۴۶-جی ایلده شخسن ستالین آتوم تئخنیکاسی و علمینی اینکیشافی ایله الاقدار آلتیمیش موهوم اهمیییت‌لی سند ایمزالامیشدیر. ۱۹۵۲-جی ایلدن باشلایاراق یئرلی کومپیوتئرلر یارادیلماغا باشلاندی. بۇ قرارلار نتیجه‌سی تکجه اؤلکنین نووه دبیلقسینین یارادیلماسی اولمادی، همچینین دونیادا ایلک آتوم ائلئکتریک ستانسیاسی اوبنینسک آئس تیکیلدی (۱۹۵۴), ۱۹۵۷-جی ایلده دونیادا ایلک آتوم بوزقیران گمی "لئنین" گمی‌سی سویا بوراخیلدی و ائنئرگئتیکانین نؤوبتی اینکیشافی گئتدی.
لاکین او دا دئییلملیدیر کی، علمی فالیییتین مرکزی شکیلده ایداره اولونماسی دیالئکتیک ماتئریالیزمه زیدد اوْلان علمی ساهلرین اینکیشافدان قالماسینا سبب اوْلدو. گئنئتیکا و کیبئرنئتیکا کیمی بؤیوک علمی تدقیقات ساهه‌لری «بورژازییانین یالانچی علمی» ائلان ائدیلدی. بونون نتیجه‌سی چوخسای‌لی هبس‌لر و تانینمیش سووئت آلیملرینین گولللنمه‌سی اوْلدو. ستالینین اؤزونون ماراق‌لی اولدوغو بیولوگییادا کئچللشمه، لینقیویستیکادا دیل هاققیندا یئنی تلیم کیمی یالانچی علمی ساهه‌لر ستالین دؤورونده هقیقتنده دؤولت ترفیندن دستکلنمیشدیر.
ستالین شخسیییتینه پرستیش
سووئت پروپاقانداسی ستالینین اترافیندا یاری-ایلاهی «بؤیوک رهبر و موللیم» سیماسی یارادیلدی. ستالین و اونون یاخین اترافی‌نین آدلاری شهرلره، زاوودلارا، کولخوزلارا، حربی تئخنیکالارا وئریلیردی. اونون آدی مارکس، ائنگئلس و لئنین ایله بیرلیکده چکیلیردی. اونون هاققیندا تریفلییجی ماهنی‌لار بستلنیردی و حتی اونون آدی س.س.ر. ی-نین ۱۹۴۴-جو ایل هیمنینین تئکستینه ده سالینمیشدیر.
شخسیییته پرستیش‌لیک تنقید ائدیلدیکدن سوْنرا مشهور یازیچی V.شولوخوو ستالین شخسیییتینه پرستیش هاققیندا بئله دئمیشدیر: "هه، هقیقتنده پرستیش وار ایدی… آمّا شخصیت ده وار ایدی!"
ستالین هاققیندا اویدورمالار
خروششوو ایددیا ائدیردی کی، آلمانلارین هوجوموندان درحال سوْنرا ستالین دهشت‌لی قورخو ایله یاخین باغا چکیلیر و هئچ بیر زنگه جاواب وئرممیشدیر، لاکین مواسیر تاریخچی‌لر بۇ وئرسییانی تکزیب ائدیرلر.
چؤرچیللا آید ائدیلن سیتات - "ستالین روسییانی خیشلا قبول ائدیب آتوم سیلاهی ایله یولا سالدی" (بزن داها گئنیش متنده ترجومه اوْلونور) - یالنیز ۱۹۸۰-جی ایللرین سووئت متبواتیندا تصادف اوْلونور، بۇ سیتاتین اوریژینال اینگیلیس واریانتی - چؤرچیللین اسرلر توپلوسوندا راست گلینمییب. چؤرچیلل هقیقتنده ستالین هاققیندا بیر نئچه تریفلییجی سؤزلر دئمیشدیر، لاکین بۇ مۆحاریبه دؤورونه آیددیر. چؤرچیلل ستالین هاققیندا سونونجو تریفلییجی سؤزو، پارادوکسال گؤرونسده، سویوق مۆحاریبهنین باشلانغیجینی بیلدیرن اؤز مشهور فولتون نیتقینده دئمیشدیر؛ سوْنرالار چؤرچیلل ستالین هاققیندا موسبت بیر شئی دئممیشدیر.
۱۹۵۶-جی ایلده آوروپا اؤلکلرینده بیر سند ایشیق اوزو گؤرموش و گئنیش یاییلمیشدی. گویا کی، بۇ سند ۱۹۱۳-جو ایلده پولیس دئپارتامئنتی ترفیندن هازیرلانمیشدیر و گیزلی پولیسین آگئنتی - جوقاشوی‌لی - ستالین هاققیندا گیزلی مکتوبدور. علمی تدقیقات‌لار (همچینین ستالینین رقیب‌لری ترفیندن آپاریلان تدقیقات‌لار دا) سوبوت ائتدی کی، بۇ سوْنرادان هازیرلانمیشدیر و ساختادیر.
ستالینین شخسی حیاتی و اؤلومو
۱۹۰۴-جو ایلده ستالین ائکاتئرینا سوانیدزئ ایله ائولنیر، لاکین اوچ ایلدن سوْنرا آروادی توبئرکولوزدان دونیاسینی دییشدی. اونلارین یئگانه اوْغلو اوْلان یاکوو ایکینجی دونیا مۆحاریبه‌سی زامانی آلمان‌لارا اسیر دوشور. بۇ هاقدا یاییلمیش وئرسییالارین بیرینده، همچینین ایوان ستادنیوکون «مۆحاریبه» و «قورتولوش» سووئت کینوسوندا آلمان‌لار ستالینه اونون اوْغلونو فئلدمارشال پاولوسآ دییشمیی تکلیف ائدیرلر، بونا جاوابیندا ایسه ستالین دئییر: «من اسگره فئلدمارشال دییشمیرم». ۱۹۴۳-جو ایلده یاکوو قاچماغا جهد ائدرکن آلمان حربی دوشرگه‌سی اوْلان زاکسئنهاوزئنده گولللنمیشدیر. یاکوو اوچ دفعه ائولی اولموشدور و اونون یئوقئنی آدلی اوْغلو حتی ۱۹۹۰-جی ایللرین روسییا سییاستینده ده ایشتیراک ائتمیشدیر (ستالینین نوه‌سی آنپیلوو بلوکونون نامیزدلری سیراسیندا اولموشدور); جوقاشویلیلرین بۇ بیرباشا کیشی ختتی ایندی ده مؤوجوددور.
۱۹۱۹-جو ایلده ستالین ایکینجی دفعه ائولنیر. اونون ایکینیجی آروادی، اوکپ (ب)-نین اوزوو، نادئژدا آللیلویئوا اولور. او، ۱۹۳۲-جی ایلده کرئملده کی، اوتاغیندا اؤزونه قصد ائدیر (رسمی اولاراق ایسه قفیل اؤلوم کیمی گؤستریلیر). ستالینین ایکینجی نیگاهیندان ایکی اوشاغی اولور: سوئتلئنا و واسیلیی. اونون اوْغلو واسیلیی، حربی-هاوا قووولرینین زابیتی، بؤیوک وطن موهاریبسینده موختلیف کوماندیر وزیفلرینده ایشتیراک ائدیر، موهاریبدن سوْنرا ایسه موسکوانین هاوادان مودافیسینه (گئنئرال-لئیتئنانت) رهبرلیک ائدیر، ستالینین وفاتیندا سوْنرا ایسه هبس اوْلونور. ۱۹۶۰-جی ایلده آزادلیغا چیخدیقدان بیر مۆدت سوْنرا وفات ائدیر. ستالینین قیزی سوئتلانا آللیلویئوا ۱۹۶۷-جی ایل ۶ مارسیندا دئه‌لیده کی، آمریکا بیرلشمیش شتات‌لاری سفیرلیییندن سیاسی سیغیناجاق ایستییر و ائله همین ایلده آبش-آ کؤچور. ستالینین آیلسینده ۱۱ یاشینا کیمی آرتیوم سئرقئیئو (وفات ائتمیش اینقیلابچی فیودر سئرقئیئوین اوْغلو - "یولداش آرتیوم") تربییه آلمیشدیر.
همچینین، تورخان موهاجیرتینده ستالینین نیگاهدانکنار اوْغلو - کونستانتین کوزاکوو دونیایا گلمیشدیر. ستالین اونونلا علاقه ساخلامامیشدیر.
۱۹۵۳-جو ایل مارسین ۵-ده ستالین بئینینه قانسیزمادان وفات ائتمیشدیر. بئله بیر وئرسییا دا مؤوجوددور کی، لاورئنتی بئرییا و یا ن.س.خروششوو اونا کؤمک ائتممکله اونون اؤلومونه سبب اولموش‌لار.
۱۹۵۳-جو ایل مارسین ۵-ده ستالینله ویدا مراسیمی زامانی کول‌لو میقداردا اینسان اونونلا ویدالاشماق ایستدیییندن باساباس یارانیر. او زامان هلاک اولنالارین دقیق سایی هلده معلوم دئییل، لاکین اؤلن کیفایت قدر چوْخ اولموشدور. همچینین بیر فاکتدا ملومدور کی، باساباسدا هلاک اولانلاردان بیری ۱۴۲۲ نؤمره‌سی آلمیشدیر؛ نؤمرلمه یالنیز او جسدلر اۆچون آپاریلیردیکی، اونلاری قوهوم‌لاری‌نین و یا دوستلارینی کؤمیی اولمادان مویین ائتمک مۆمکون دئییلدی.
ستالینین بالزاملانمامیش جسدی لئنین ماوزولئیینده اومومخالق نوماییشینه قویولور و همین ماوزولئی ۱۹۵۳–۱۹۶۱-جی ایللرده «V. İ. لئنین و İ.V. ستالین ماوزولئیی» آدلانیر. ۱۹۶۱-جی ایل وکتیابرین ۳۰-دا سوو. ایکپ-نین خخیی قۇرولتاییندا قرارا آلیندی کی، «ستالینین لئنین وسیییتلرینی کوبود شکیلده پوزماسی … اونون جسدینی ماوزولئیده ساخلاماغی غئیری-مۆمکون ائدیر». ۱۹۶۱-جی ایل ۳۱ اوْکتوبردان ۱-i نووامبرا کئچن گئجه ستالینین جسدی ماوزولئیدن چیخاریلدی و کرئمل دیواریندا باسدیریلدی. سوْنرادان مزارین اوزرینده آبیده اوجالدی (بوستون موللیفی م.V. تومسکی).
موکافات‌لاری
ستالین سوسیالیست امیی قهرمانی (۱۹۳۹) و سووئت ایتتیفاقی قهرمانی فخری آدلارینا لاییق گؤرولموشدور(۱۹۴۵). ایکی «قلبه» اوردئنی (۱۹۴۳, ۱۹۴۵), اوچ قیرمیزی بایراق اوردئنی، اوچ لئنین اوردئنی (۱۹۳۹,?,۱۹۴۵), I درجه‌لی سوووروو اوردئن‌لری کاوالیئریدیر.
خاریجی کئچیدلر
ایستالینیست
قایناقلار
بؤلمه:تایم مجله‌سینین ایل آدامی بؤلمه:روسیه‌لی سیاسی یازیچیلار بؤلمه:گورجیستانلی سیاستچیلر بؤلمه:روسیه‌لی اینقیلابچیلار بؤلمه:شورویلی مارشاللار بؤلمه:ايستالین بؤلمه:۱۸۷۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:People from Gori, Georgia بؤلمه:People from Tiflis Governorate بؤلمه:Russian Social Democratic Labour Party members بؤلمه:Old Bolsheviks بؤلمه:Heads of the Communist Party of the Soviet Union بؤلمه:General Secretaries of the Communist Party of the Soviet Union بؤلمه:Politburo of the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union members بؤلمه:Heads of government of the Soviet Union بؤلمه:Soviet Ministers of Defence بؤلمه:Generalissimos بؤلمه:Soviet Georgian generals بؤلمه:Anti-fascists بؤلمه:Anti-Polish sentiment بؤلمه:Anti-revisionists بؤلمه:Antisemitism in Russia بؤلمه:Atheism activists بؤلمه:Comintern people
سوناتیکری
سوناتیکری (اینگیلیسجه:Sonatikri) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۱۵٫۸۶ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده بنقال دیلی و هیندی دیل و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۸۲۰-جی ایلده پورتوقال
بۇ مقاله ۱۸۲۰-جی ایلینده پورتوقالدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۰-جی ایلده پورتاقال بؤلمه:۱۸۲۰-جی ایلده اؤلکه‌لر
کوستوویتس
کوستوویتس (لهیستانجا: Kostowiec) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kostowiec»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ویلیام آلبرت
ویلیام آلبرت (اینگیلیسجه: William Albert) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۱۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۷۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کمروو اوبلاستی
کمروو اوبلاستی (Kemerovo Oblast) (Кемеровская область) روسیه‌نین ۹۲ فدرال‌ بؤلگه‌سیندن بیریدیر.باشکندی کمروف شهری‌دیر. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2763135 نفر دیر.
هرادیشتکو (نیمبورک)
هرادیشتکو (نیمبورک) (چک‌جا: Hradištko (Nymburk District)) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
کمروو اوبلاستی
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
هرادیشتکو (نیمبورک)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hradištko (Nymburk District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
رایان قاسلینق
رایان قاسلینق (اینگیلیسجه: Ryan Gosling) کانادالی اوْیونچو.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ryan Gosling»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی کیشی اویونچولار
وایت پلین، کنتاکی
وایت پلین، کنتاکی (White Plains, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۶٫۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۰۰ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۱۵٫۳ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. وایت پلین دنیز سئوییه‌سیندن ۱۲۷ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. کنتاکی ایالتی، آت یاریشی، داش کؤمور و اوتومومبیل تولیدی کیمی (تویوتا کمری،شورلت و فورد) تانینیر. غنی توْرپاغا گؤره چوْخلو یئرلری چمن‌لی‌دیر. ایقتیصادیسی اکینچی‌لییه وابسته‌دیر. ائو آتی، اینک، تۆتون، سۆت، دوموز و سویا تیجارت‌ده بؤیوک نقش اوْیناییر. داش کؤمور، دمیر و نفت چیخاریلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:کنتاکی ایالتین شهرلری
ایلجاق (زنجان)
ايلجاق (زنجان) کندی زنجان بؤلگه‌سینین، زنجانرود بؤلومو و چايپاره پایين قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۵۷۶ نفر اهالیسی و ۱۲۱ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۷۶ نفری کیشی و ۳۰۰ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۳۱۸ نفری ساوادلی و ۱۷۷ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:زنجان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
نونتا پادوانا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Noventa Padovana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لنیاقو
لنیاقو (ایتالیاجا: Legnago) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۵۲۰۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و ونتو اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Legnago»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جان ئی. کورزون
'''جان ئی. کورزون''' (اینگیلیسجه: John E. Courson) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و جنوبی کارولینا ایالتین سناتور ایدی. گونئی کارولینا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
هنری ویکنبورق
هنری ویکنبورق (اینگیلیسجه:Henry Wickenburg) آمریکالی اکینچی و سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:اسن دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ویژخ
ویژخ (لهیستانجا: Wierzch) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوپوله اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wierzch»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلدر، واشینقتون
آلدر (اینگیلیسجه: Alder, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۲۷ نفر ایدی.
۱۹۹۴-جو ایلده قوزئی ایرلند
بۇ مقاله ۱۹۹۴-جو ایلینده قوزئی ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
استلا ماسن
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
حسین منادی
حسین منادی (اینگیلیسجه: Mohammad Hossein Akbar Monadi) ایرانلی فوتبال اوْیونچوسو. ایران میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
عبدالله بن طاهر
عبدالله بن طاهر (اینگیلیسی‌جه: Abdallah ibn Tahir al-Khurasani) بیر شاهزاده ایدی. 828–۸۴۵ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی طاهر بن حسین دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:شاهلار
ریچارد ویلبر
ریچارد ویلبر (Richard Wilbur) شاعیر و یازیچی - 7731 تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
زیبا، کانزاس
زیبا (اینگیلیسجه: Zyba, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
ریچارد ویلبر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Wilbur»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
زیبا، کانزاس
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ریچارد ویلبر
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
ویندیش‌اشنباخ
ویندیش‌اشنباخ (Windischeschenbach) آلمانین بایرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۳۸ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۴۸۹ نفر دیر. بۇ شهرین ۳۶٫۳۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
جوغرافی
400px|thumb|left| ویندیش‌اشنباخ شهرین [[آرمی]]
ائشیک باغلانتی‌لار
www.windischeschenbach.de ویندیش‌اشنباخ شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
ایسخاک، روسیه
ایسخاک، روسیه (Iskhak Исхак) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
اسامه حسن
اسامه حسن (اینگیلیسجه: Osama Hassan) (دوْغوم:October 24, 1979 میصر) بیر فوتبالیست. الاتحاد اسکندریه فوتبال کولوبو و میصر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بایلئی، میسیسیپی
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دانیل یووبست مولر
دانیل یووبست مولر (Daniel Jobst Müller) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۲۲ مارس ۱۹۶۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel Jobst Müller»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
لیقزوز
لیقزوز (Lyxose، Ликсоза) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lyxose»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
۱۹۹۳-جو ایلده قوزئی ایرلند
بۇ مقاله ۱۹۹۳-جو ایلینده قوزئی ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
استیو ابلی
استیو ابلی (اینگیلیسجه: Steve Abbley) (دوْغوم:March 19, 1957 لیورپول) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۱۸۸۲-جی ایلده آلمان
بۇ مقاله ۱۸۸۲-جی ایلینده آلماندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۲-جی ایلده آلمان
انی دژان
انی دژان (اینگیلیسجه: Anžej Dežan) موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. انی دژان ۱۷ ژوئن ۱۹۸۷ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دیوید پرایس
دیوید پرایس (اینگیلیسجه:David Price (American politician)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
هوکر، اوکلاهوما
هوکر، اوکلاهوما (Hooker, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۴  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۹۱۸ نفر دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hooker, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اوکلاهوما ایالتین شهرلری
کاساس د دن پدرو
کاساس د دن پدرو (ایسپانجا: Casas de Don Pedro) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باداخس اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۴۲ کیلومتر موربّع دیر. ۳۸۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۵۵۹ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Casas de Don Pedro»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
پولی بوکتا
پولی بوکتا (اینگیلیسجه: Polly Bukta) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۳۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
عبدالله بن صباح بن جابر الصباح
عبدالله بن صباح بن جابر الصباح (اینگیلیسی‌جه: Abdullah I Al-Sabah)۱۷۶۳ – ۳ مئی ۱۸۱۴ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی بیرینجی صباح بن جابر الصباح دیر. بیرینجی صباح بن جابر الصباح اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب.
بؤلمه:شاهلار
کاتور, آلاپوژا
کاتور, آلاپوژا (اینگیلیسجه:Kattoor, Alappuzha) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سیمون کانوی موریس
سیمون کانوی موریس (Simon Conway Morris) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۶ نوْوامبر ۱۹۵۱ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. سیمون کانوی موریس بریستول بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کمبریج بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Simon Conway Morris»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بودکی پترکووسکیه
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
ویلیامزپورت، تنسی
ویلیامزپورت (اینگیلیسجه: Williamsport, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جی. آنیتا ایستوپ
'''جی. آنیتا ایستوپ''' (اینگیلیسجه: J. Anita Stup) آمریکالی سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۴۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
ویژبنو (ماسوویان)
ویژبنو (ماسوویان) (لهیستانجا: Wierzbno, Masovian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wierzbno, Masovian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
شلتر آیلند ، نیویورک
شلتر آیلند ، نیویورک (اینگیلیسجه:Shelter Island (CDP), New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۳۳ نفر ایمیش و ۱۷٫۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Shelter Island (CDP), New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
یالو چایی
{{Infobox river
}} یالو چایی ({{lang-en|Yalu River}}، {{lang-fa|یالو }}، {{lang-de|Yalu}}، {{lang-it|Yalou}}، {{lang-ar|يالو (نهر)}}، {{lang-ru|Ялуцзян}}) چین اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۷۹۰ کیلومتر دیر. و کوره کؤرفزینا تؤکولور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yalu River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
جهوجهو خورد
جهوجهو خورد(اینگیلیسجه:Jhojhu Khurd) هیندوستان اؤلکه‌سینین هاریانا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماری قلنزکی
ماری قلنزکی (اینگیلیسجه: Mary Glenski) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو. گونئی داکوتا ایالتی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۳۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
قاناری
قاناری(اینگیلیسجه:Ghanari) هیندوستان اؤلکه‌سینین هیماچال پرادش ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۷۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لانکاستر، کانزاس
لانکاستر (اینگیلیسجه: Lancaster, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۲۹۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
عبدالله بن صباح الصباح
عبدالله بن صباح الصباح (اینگیلیسی‌جه: Abdullah II Al-Sabah)نووامبر ۱۸۶۶ – ۱۸۹۲ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی صباح جابر الصباح دیر. صباح جابر الصباح اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب و اؤزونون وفاتیندان سوْنرا محمد بن صباح الصباح واریث کیمی تخت و تاجه صاحیب چیخیب.
بؤلمه:شاهلار
آن جیلیان
آن جیلیان (اینگیلیسجه: Ann Jillian) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۶۰–۲۰۰۰ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ann Jillian»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
لیکوکالکون آ
لیکوکالکون آ (Licochalcone A) بیر شیمیایی ماده. فنول و کتون کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Licochalcone A»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
مندیانووو
مندیانووو (Mendyanovo Мендяново) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
شتیتنا ناد ولاری-پوپوو
شتیتنا ناد ولاری-پوپوو (چک‌جا: Štítná nad Vláří-Popov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۱۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۳۶۷ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Štítná nad Vláří-Popov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
سلست تورسون
سلست تورسون (Celeste Thorson، دوْغوم تاریخ:July 23, 1984) آمریکالی یازیچی اوْیونجو، مودل ، مودل، سناریست
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی اورنج کالیفورنیادا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
۱۹۶۷-جی ایلده قوزئی ایرلند
بۇ مقاله ۱۹۶۷-جی ایلینده قوزئی ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
کورمانو
کورمانو (ایتالیاجا: Cormano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۰۷۶ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
آندرتا
آندرتا (ایتالیاجا: Andretta) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۴۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2188 نفر ایمیش.
کورمانو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cormano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
آندرتا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Andretta»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ویلیام تیمونز
ویلیام تیمونز (اینگیلیسجه:William Timmons) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو. قرینویل شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:قرینویل، گونئی کارولینا سیاستچیلری بؤلمه:گونئی کارولینا جومهوریتچیلر
دانیل جکسون (بیلگی‌سایار اوزمانی)
دانیل جکسون (بیلگی‌سایار اوزمانی) (Daniel Jackson (computer scientist)) بیلیم اینسان.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel Jackson (computer scientist)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
اسلوبودان کوملینوویچ
اسلوبودان کوملینوویچ (اینگیلیسجه: Slobodan Komljenović) (دوْغوم:January 2, 1971 فرانکفورت) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. صربیستان و مونته‌نقرو میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
جان ئی. کونینقام
'''جان ئی. کونینقام''' (اینگیلیسجه: John E. Cunningham) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و واشینقتون ایالتین سناتور ایدی. سیاتل و سان فرانسیسکو بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۳۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
۱۹۴۸-جی ایلده شوروی
بۇ مقاله ۱۹۴۸-جی ایلینده شوروی ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
جان ئی. کونینقام
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:دی موینز، واشینقتون دوغوملولار
۱۹۴۸-جی ایلده شوروی
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
ورا، تکزاس
ورا (اینگیلیسجه: Vera, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ساری کندداداش بیک (زنجان)
ساري كندداداش بيك (زنجان) کندی زنجان بؤلگه‌سینین، زنجانرود بؤلومو و چايپاره پایين قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۱۱۶ نفر اهالیسی و ۲۳ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۵۷ نفری کیشی و ۵۹ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۷۳ نفری ساوادلی و ۳۲ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:زنجان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
وئیکفیلد، لوئیزیانا
وئیکفیلد (اینگیلیسجه: Wakefield, Louisiana) آمریکانین لوئیزیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مارتا تورن
مارتا تورن (Martha Thorne، آمریکالی یازیچی
یاشاییش
.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
ویژبیچانه (لهیستان)
ویژبیچانه (لهیستان) (لهیستانجا: Wierzbiczany, Greater Poland Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wierzbiczany, Greater Poland Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ترایل کریک، ایندیانا
ترایل کریک (اینگیلیسجه: Trail Creek, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۹۹۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دیفید سنیدون
دیفید سنیدون (اینگیلیسجه: David Sneddon) آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، سول موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دیفید سنیدون ۱۵ سپتامبر ۱۹۷۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بیر مراد رایس
بیر مراد رایس (اینگیلیسیجه: Bir Mourad Raïs) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۴۵۳۴۵ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ماری کینکاید-چاونکئی
ماری کینکاید-چاونکئی (اینگیلیسجه: Mary Kincaid-Chauncey) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار