cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بلوچ دیلی
غربی بلوچی: ایران، افقانیستان، تورکمنیستان، تاجیکیستان، و پاکیستانین بلوچیستان اوستانینین شیمالیندا، سند و کراچی اوستانلاریندا یاشان بلوچلارین دیلی دیر. توپلام ١،٨٠٣،٠٠٠ دانیشانی واردیر کی ١،١٢٠،٠٠٠ نفری پاکیستاندا یاشاییرلار. لاشاری، رخشانی، و سراوانی دیالکتلرینه مالیک دیر. غربی بلوچ دیلی چوخ میقداردا فارسجادان تاثیر آلمیش، آمّا اونونلا قارشیلیقلی آنلاشیما مالیک دئییلدیر.
بلوچلارین سایی
بلوچلارین سایی ١٠ میلیون نفره قدر تخمین اولونور، آمّا بو هئچ ده قطعی دئییلدیر.
یازی سیستمی
اون دوققوزونجو عصرده بلوچ دیلی اۆچون اردو خطی اساسیندا الیفبا یارادیلمیش و بوگونه قدر اینکیشاف ائتمیشدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:افغانیستان دیللری بؤلمه:ایران دیللری بؤلمه:پاکیستان دیللری
قمینا شمود
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Szemud»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
جورج دبلیو. آتکینزون
'''جورج دبلیو. آتکینزون''' (اینگیلیسجه: George W. Atkinson) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. هاوارد و وسلین اهیو بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۴۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:چارلستون، باتی ویرجینیا سیاستچیلری بؤلمه:چارلستون، باتی ویرجینیا دوغوملو وکیللر
کستل دآریو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Castel d'Ario»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
هادامار
ائشیک باغلانتی‌لار
www.hadamar.de هادامار شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
اوسین بولت
{{Infobox athlete }} {{Infobox athlete }} {{Medal|Sport|Men's athletics}} {{Medal|Country|{{JAM}}}} {{MedalCount }} {{MedalCount }} {{Medal|Competition|Olympic Games}} {{Medal|Gold|2008 Beijing|100 m}} {{Medal|Gold|2008 Beijing|200 m}} {{Medal|Disqualified |2008 Beijing|4×100 m relay}} {{Medal|Gold|2012 London|100 m}} {{Medal|Gold|2012 London|200 m}} {{Medal|Gold|2012 London|4×100 m relay}} {{Medal|Gold|۲۰۱۶ یای اولیمپیک اویونلاری|100 m}} {{Medal|Gold|2016 Rio de Janeiro|200 m}} {{Medal|Gold|2016 Rio de Janeiro|4×100 m relay}} {{Medal|Competition|World Championships }} {{Medal|Silver|2007 Osaka|200 m}} {{Medal|Silver|2007 Osaka|4×100 m relay}} {{Medal|Gold|2009 Berlin|100 m}} {{Medal|Gold|2009 Berlin|200 m}} {{Medal|Gold|2009 Berlin|4×100 m relay}} {{Medal|Gold|2011 Daegu|200 m}} {{Medal|Gold|2011 Daegu|4×100 m relay}} {{Medal|Gold|2013 Moscow|100 m}} {{Medal|Gold|2013 Moscow|200 m}} {{Medal|Gold|2013 Moscow|4×100 m relay}} {{Medal|Gold|2015 Beijing|100 m}} {{Medal|Gold|2015 Beijing|200 m}} {{Medal|Gold|2015 Beijing|4×100 m relay}} {{Medal|Bronze|2017 London|100 m}} {{Medal|Competition|World Relay Championships}} {{Medal|Silver|2015 Nassau|4×100 m relay}} {{Medal|Competition|CAC Championships}} {{Medal|Gold|2005 Nassau|200 m}} {{Medal|Competition|بیرلیک اویونلاری}} {{Medal|Gold|2014 Glasgow|4×100 m relay}} {{Medal|Competition|World Junior Championships}} {{Medal|Gold|2002 Kingston|200 m}} {{Medal|Silver|2002 Kingston|4×100 m relay}} {{Medal|Silver|2002 Kingston|4×400 m relay}} {{Medal|Competition|World Youth Championships}} {{Medal|Gold|2003 Sherbrooke|200 m}} {{MedalCompetition|CARIFTA Games Junior (U20)}} {{MedalGold |2003 Port of Spain | 200 m}} {{MedalGold |2003 Port of Spain | 400 m}} {{Medal|Country| Americas}} {{Medal|Competition|World Cup}} {{Medal|Silver|2006 Athens|200 m}} }}
بندانگشتی|سول|اوسین بولتاوسین بولت (اینگیلیسجه. Usain Bolt) – جاماییکا لی قاچان ، دونیا و اولیمپیک قهرمانی و رکوردچو.
21 آوقوست 1986-جی ایلده جاماییکادا آنادان اولوب.
بندانگشتی|سول|اوسین بولت 2012 لندن اولیمپیکینده 200 متر قهرمانی اولاندان سونرا آدلیم ایسپرینتر (قالخیب قاچان) 2009-جو ایل آوقوستون 16-سیندا آلمان پایتختی برلین ده کئچیریلمیش دونیا شامپیونلوغوندا 100 مئترلیک مسافه‌یه 9.58 ثانییه‌یه قاچاراق یئنی رکورد تعیین ائدیب. او، آوقوستون 20-سینده ایسه 200 متر اوزونلوغو دا 19.19 ثانییه‌یه قاچیب. هر ایکی مسافه‌ده قاباقکی باشارلاردا بولتا مخصوص ایدی. مشهور ایسپرینتر 2008-جی ایل پکن یای اولیمپیک اویون‌لاریندا 3 قیزیل میدال قازانماقلا یاناشی، 2 دونیا رکوردو معیینلشدیرمیشدی.
اوسین بولت میلتلر آراسی یونگول قاچماق فدراسیونو طرفین‌دن 2009-جو ایلین ان یاخشی یونگول آتلتی عنوانینی قازانیب. اونا بو نومیناسیادا رقیب اولاجاق ایدمان‌چی‌لار آراسیندا اتیوپی لی کننیو بکله، آمریکالی تایسون گــی، آوسترالیا لی ایستیون هوکر و نوروژلی آندریاس تورکیلدسن گؤستریلیر.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
پول شوریاستاوا
پول شوریاستاوا (Paul Shrivastava) بیلیم اینسان. ۱۴ آقوست ۱۹۵۱ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Shrivastava»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
سولطان ابوسعید
ابۇ سعیدین حاکیمیتی (1451-1469)
ابۇ سعیدین دؤورۆنده تیموریلر دؤولتی گئتدیکجه داغیٛلمآقا باشلادیٛ. تیموریلر نۆفۇز دایرسینه داخیل اوْلان غرب توْرپاقلاریٛنداکیٛ حاکیمیتینی تامامیله ایتیردی. ما وراءالنهره کۆتلوی شکیلده اؤزبک کؤچلری اوْلدۇ. هله تیمورۇن دؤورۆنده باشلایان اؤزبک کؤچۆنۆن ابۇ سعیدین دؤورۆنده داها دا شیددتلنمسینین تیموریلر دؤولتینده جیددی تاثیری اوْلدۇ. اؤزبکلرین دؤولت ایدارسینده و اوْردۇدا آرتان نۆفۇزلاریٛ اوْنلاریٛن گلجکده سیاسی اۆستۆنلۆیۆ ده اله کئچیرمسینه شرایط یاراتدی
قاراقوْیۇنلۇ حؤکمداریٛ جاهانشاهیٛن اۇزۇن حسنه مغلۇب اوْلماسیٛندان سوْنرا سوْنرا تیموری ابۇ سعید اؤز مۆتتفیقی حسنلینی مۆدافی ائتمک آدیٛ ایله آذربایجان اۆزرینه هۆجۇما کئچدی. کئچمیش مۆتتفیقی شیروانشاهیٛن کؤمینه بئل باغلایان ابۇ سعید شیروانا دوْغرۇ حرکت ائدیر. لاکین شیروانشاه بیرینجی فررۇخ یاسار ردبیل حاکیمی شئیخ حئیدرله بیرلیکده اۇزۇن حسنین طرفینه کئچیر و ابۇ سعیدین قوْشۇنلاریٛ تامامیله بلوْکادایا آلیٛنیٛر. اوْردۇدا آجلیٛق باشلانیٛر اۇزۇن حسن ابۇ سعیدین دانیٛشیٛق تکلیفینی قبۇل ائتمیر و گؤزلنیلمدن هۆجۇم ائدرک ابۇ سعیدی مغلۇب ائدیر.
قایناقلار
قایناق بؤلمه:اؤزبکیستان تاریخی بؤلمه:تیمورلۇلار بؤلمه:تۆرک تاریخی بؤلمه:تۆرک دؤولتلری بؤلمه:هرات تاریخی
قلن دی. پیج
'''قلن دی. پیج''' (Glenn D. Paige) بیلیم اینسان. ۲۸ ژوئن ۱۹۲۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۲ ژانویه ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. قلن دی. پیج پرینستون بیلیم‌یوردو; هاروارد بیلیم‌یوردو; نورت‌وسترن بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری هاوایی بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Glenn D. Paige»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
سیپر، لوئیزیانا
سیپر (اینگیلیسجه: Sieper, Louisiana) آمریکانین لوئیزیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هورئیس اف. بارتین
'''هورئیس اف. بارتین''' (اینگیلیسجه: Horace F. Bartine) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۴۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۱۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:کارسون‌سیتی، نوادا سیاستچیلری
بورونق
بورونق (لهیستانجا: Boruń) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Boruń»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فرد آستر
فرد آستر (اینگیلیسجه: Fred Astaire) آمریکالی اوْیونچو. ۱۰ مئی ۱۸۹۹ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۸  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۲ ژوئن ۱۹۸۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1904–1981 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fred Astaire»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
نیژنبزیمیانایسکای
نیژنبزیمیانایسکای (Nizhnebezymyansky Нижнебезымянский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
فرانسیس بورتون کرایج
فرانسیس بورتون کرایج (اینگیلیسجه:Francis Burton Craige) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. سالزبری شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. کانکرد شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
نانسی کینان
نانسی کینان (اینگیلیسجه: Nancy Keenan) آمریکالی سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو. مونتانا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:انکاندا، مونتانا دوغوملولار
فارادی فیوچر
فارادی فیوچر (اینگیلیسجه: Faraday Future) اؤزل شیرکت و یا خوصوصی شیرکت. بۇ شیرکت اوتوموبیل ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی 1400 نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Faraday Future»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
مدیسون‌هایتس، میشیقان
مدیسون‌هایتس، میشیقان (Madison Heights, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۸٫۳۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۹۶۹۴ نفر دیر. بۇ شهر ۱۹۳ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Madison Heights, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میشیقان ایالتین شهرلری
اکومامبوا
اکومامبوا (اینگیلیسیجه: Akomomboua) توقو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
کرک‌وود، پنسیلوانیا
کرک‌وود، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Kirkwood, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۹۶ نفر ایمیش و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kirkwood, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
موشنیتسکوی
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
آلخیمیا د آلفارا
آلخیمیا د آلفارا (ایسپانجا: Alguazas) Algímia d'Alfara ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و والنسیا اوستانینده یئرلشیب. ۱۸۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۴٫۴ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۵۱ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Algimia de Alfara»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
دوال, رایقاد
دوال, رایقاد (اینگیلیسجه:Devale, Raigad) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
مورلند، کنتاکی
مورلند، کنتاکی (Moorland, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۶۴ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۸۶۵ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. مورلند دنیز سئوییه‌سیندن ۱۹۱ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. کنتاکی ایالتی، آت یاریشی، داش کؤمور و اوتومومبیل تولیدی کیمی (تویوتا کمری،شورلت و فورد) تانینیر. غنی توْرپاغا گؤره چوْخلو یئرلری چمن‌لی‌دیر. ایقتیصادیسی اکینچی‌لییه وابسته‌دیر. ائو آتی، اینک، تۆتون، سۆت، دوموز و سویا تیجارت‌ده بؤیوک نقش اوْیناییر. داش کؤمور، دمیر و نفت چیخاریلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:کنتاکی ایالتین شهرلری
الن اف نیکولز
الن اف نیکولز (اینگیلیسجه: Allan F. Nicholls) کانادالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجی‌سی و اوْیونچو. 1983-2006 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Allan F. Nicholls»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی کیشی اویونچولار
اوغوز تورکلری
اوغوز تورکلری، تورکلرین بیر بؤیوک بؤلومودورلر. اوغوزلار دؤردونجو ه.ق. یوزایللیکده باتی‌یا کؤچمک ایله، ایسلامدان اؤنجه بو توپراقلارا کؤچموش تورکلرله بیرلیکده، اورتا دوغونون تورک توپلوملارینی یاراتدیلار. اورخون داش یازیلارینا و موسلمان جوغرافی‌چیلره دایاناراق، اوغوزلار اؤز کؤچمکلرینی اورتا آسیانین قوزئییندن باشلاییب، خزر دنیزینین قوزئیی و دوغوسونا و اوندان سونرا آذربایجان، عیراق و آنادولویا یئتیشدیلر.
عربجه‌نین و فارسجانین کلاسیک یازیلاریندا، اوغوزلار غز، تغز غز (دوققوز اوغوز) و تورکمان سؤزجوکلری ایله آدلانیبلار.
قایناقلار
بؤلمه:تورک خالقلاری بؤلمه:تورکلر
تانزم، مینه‌سوتا
تانزم (اینگیلیسجه: Tansem, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مالامپالی, وارانقال دیستریکت
مالامپالی, وارانقال دیستریکت(اینگیلیسجه:Mallampalli, Warangal district) هیندوستان اؤلکه‌سینین تلانقانا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
ایوا کسیدی
ایوا کسیدی (اینگیلیسجه: Eva Cassidy) آمریکالی شارکیچی و موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ایوا کسیدی ۲ فوریه ۱۹۶۳ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۲ نوْوامبر ۱۹۹۶ میلادی تاریخینده Bowie, Maryland شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فلوئورید نیوبیوم (V)
فلوئورید نیوبیوم (V) (Niobium(V) fluoride، Фторид ниобия(V)) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز، کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید  کیمی تانینیر.فلوئورید نیوبیوم (V) فلوئور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی 72 دن 73 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Niobium(V) fluoride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
سیورسکی دونتس چایی
سیورسکی دونتس چایی (Donets، ، Siwerskyj Donez، Donets Nehri، Северский Донец) اوکراین اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۱۰۵۳ کیلومتر دیر. بۇ گۆن سیورسکی دونتس چاییندان ثانییه‌ده ۱۵۹ متر مکعب سۇ آخیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Donets»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
توماس لاو پیکاک
توماس لاو پیکاک (Thomas Love Peacock) بریتانیالی یازیچی - .۱۸ اوْکتوبر ۱۷۸۵ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۰  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۳ ژانویه ۱۸۶۶ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Thomas Love Peacock»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اینگیلیس یازیچیلاری
سعیدکندی (ماهنشان)
سعيدكندي (ماهنشان) کندی ماهنشان بؤلگه‌سینین، ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و اورياد قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۴۱۶ نفر اهالیسی و ۷۳ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۱۹۵ نفری کیشی و ۲۲۱ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۹۵ نفری ساوادلی و ۱۴۷ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ایستیون قروزسمن (سیاستچی)
ایستیون قروزسمن (اینگیلیسجه:Steven Grossman (politician)) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
شاه عبدالعظیم توربه‌سی
شاه عبدالعظیم توربه‌سی بیر مزارلیق و یا بیر حرم دیر رئی شهرینده کی شاه عبدالعظیم حسنی نین مدفنی و مزاری اوردا یئرلشیبدیر.
قایناقلار
بؤلمه:زیارت
کونیو ناقایاما
کونیو ناقایاما (اینگیلیسجه: Kunio Nagayama) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۲۰۱۶-جی ایلده عراق
بۇ مقاله ۲۰۱۶-جی ایلینده عراقدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
عبدالعزیز الکلثم
عبدالعزیز الکلثم (اینگیلیسجه: Abdulaziz Al-Kalthem) (دوْغوم:November 22, 1987 Saudi Arabian) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:الهلال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:القادسیه کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الجیل کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الدرعیه کولوبونون اویونچولاری
کوژوکولی
کوژوکولی (اینگیلیسجه:Kozhukkully) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کیتری (کدپ)، مئین
کیتری (اینگیلیسجه: Kittery (CDP), Maine) آمریکانین مئین ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۴۵۶۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قرنزووکا-کولونقا
قرنزووکا-کولونقا (لهیستانجا: Gręzówka-Kolonia) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 373 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ریزدویانی
ریزدویانی (Ryzdvyany Рыздвяный) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
سواتی ییری (وستی ناد اورلیتسی)
سواتی ییری (وستی ناد اورلیتسی) (چک‌جا: Svatý Jiří (Ústí nad Orlicí District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۹۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۱۲ نفر ایمیش و پاردوبیتسه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
فردریک بخت
فردریک بخت (Fredrik Barth) نوروژلی بیلیم اینسانی. ۲۲ دسامبر ۱۹۲۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۴ ژانویه ۲۰۱۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. فردریک بخت شیکاقو بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fredrik Barth»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
میکو تاکا
میکو تاکا (اینگیلیسجه: Miiko Taka) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Miiko Taka»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
سانتا ونرینا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
باراتاریا، لوئیزیانا
باراتاریا (اینگیلیسجه: Barataria, Louisiana) آمریکانین لوئیزیانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۱۰۹ نفر ایدی.
جیمز ال. سیوارد (سیاستچی)
'''جیمز ال. سیوارد''' (اینگیلیسجه: James L. Seward ) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و نیو یورک ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۵۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
باراتاریا، لوئیزیانا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جیمز ال. سیوارد (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اونینتا، نیویورک دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پیتر برابروک
پیتر برابروک (اینگیلیسجه: Peter Brabrook) (دوْغوم:November 8, 1937 قرینویچ (ناحیه)) بیر فوتبالیست. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
تورکووکا
تورکووکا (لهیستانجا: Turkołówka) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 36 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Turkołówka»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کالنووکا
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری
ویلیام والوس
ویلیام والوس (William A. Wallace (organizational theorist)) آمریکالی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
پلاتی
پلاتی (ایتالیاجا: Platì) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۷۶۲ نفر ایمیش. و کالابریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کالیفون، نیوجرسی
کالیفون (اینگیلیسجه: Califon, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۱۸ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۰۵۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:کالیفون، نیوجرسی بؤلمه:آمریکا شهرلری
جورج دبلیو. پپر
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
قانق خورد
قانق خورد (اینگیلیسجه:Gang Khurd) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۲٫۸۸۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۲۰۱۵-جی ایلده هیندوستانوراس
بۇ مقاله ۲۰۱۵-جی ایلینده هندوراسدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلده هوندوراس
بئشینجی مراد
بئشینجی مراد (عثمانلیجا: مراد خامس؛ د. ۲۱ سپتامبر ۱۸۴۰، ایستانبول، عثمانلی ایمپیراتورلوغو - اؤ. ۲۹ آقوْست ۱۹۰۴، ایستانبول، عثمانلی ایمپیراتورلوغو)، عثمانلی ایمپیراتورلوغونون ۳۳-جو سولطانی و ۹۸-جی ایسلام خلیفه‌سی دیر.
قایناقلار
بؤلمه:شاهلار
لینتاون، پنسیلوانیا
لینتاون، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Linntown, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۸۹ نفر ایمیش و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Linntown, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
وین رابسن
وین رابسن (اینگیلیسجه: Wayne Robson) کانادالی اوْیونچو. ۲۹ آوریل ۱۹۴۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۴ آوریل ۲۰۱۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wayne Robson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی کیشی اویونچولار
الجزاییر
بندانگشتی|left|250px|الجزاییر بایراغی بندانگشتی|250px|left|الجزاییر نقشه‌سی اَلجَزاییر (عربجه: الجزائر) آفریقا قاره‌سینین شومالیندا بیر اؤلکه‌دیر. بۇ اؤلکه تونس و مراکشین آراسیندادیر و اوْنون پایتختی الجزیره شهریدیر. الجزاییرین خالقی عرب و بربردیرلر و اونلارین رسمی دینلری ایسلام و مذهبلری سونودور. بۇ اؤلکه‌نین مساحتی ۲/۳۸۱/۷۴۱ کیلومتر موربع و جمعیتی ۳۵٬۳۶۹٬۰۰۰ نفردیر. الجزاییرین رسمی دیلی عرب دیلیدیر؛ آما فرانسه و بربر دیللرینه‌ده دانیشیرلار.
۱۹۶۲-نجی ایلین ژوئیه‌سینده ۱۳۲ ایلدن سوْنرا الجزاییر اؤز موستقیللیگینی اعلام ائتدی و فرانسه‌نین ایستعماریندان بوراخیلدی. بۇ موستقیللیگ ۸ ایل ساواش و یوزلر مین اینسانین اؤلوم نتیجه‌سیدی. بۇ گئچمیشین کؤلگه‌سی هله‌ده الجزاییریله فرانسه رابیطه‌لرینده آغیرلیق ائدیر.
تاریخی
چاغداش الجزاییر دؤولتی‌نین اراضیسینده قدیم زامانلارده قدیم لیبی طایفه لاری یاشاییردیلار. ا.ا. ۹-جو-۲-جی عصرلرده الجزاییرین ساحیل بویو اراضیلرینده فینیکییا کولونییالاری یئرلشیردی. بۇ اراضی‌ده ا.ا. ۳-جو-۲-جی عصرلرده نومیبییا دؤولتی مؤوجود اوْلموش‌دو. ا.ا. ۱-جی عصرده الجزاییر اراضیسی روم ایمپیراتورلوغو طرفیندن ایشغال اوْلون‌دو و رومنین ایالتینه چئوریلدی.
۴۳۸-جی ایلده چاغداش الجزاییر دؤولتی‌نین ده اراضیسی داخیل اوْلماقلا شیمالی آفریقانین ساحیل بویو اراضیلری وانداللار طرفیندن ایشغال اوْلون‌دو. ۵۳۴-جو ایلده واندال کرال‌لیغینا سوْن قوْیان بیزانس ایمپیراتورلوغو ایمپراتورو یوستینیان (۵۲۷-۵۶۵) بۇ اراضیلری اؤز دؤولتی‌نین اراضی‌سینه داخیل ائتدی. ۷-جی عصرده عربلر طرفیندن ایشغال اوْلونان الجزاییر عرب خیلافتی‌نین ترکیبینه داخیل ائدیلدی. اؤلکه‌ده اهالی آراسیندا ایسلام دینی هیزله یاییلماغا باشلادی.
۱۵۱۸-جی ایلده الجزاییرین ساحیل بویو بیر سیرا شهرلرینی اله کئچیرن یئرلی حاکملر ایسپانیا موستملکه‌چیلری‌نین موداخیله‌سیندن قورخاراق کؤمک اۆچون تۆرکلره مۆراجیعت ائتدیلر. نتیجه‌ده الجزاییر اراضیسی عثمانلی ایمپیراتورلوغونین ترکیبینه داخیل ائدیلدی و اوْنون اراضیسی کونستانتینا، تیتتری (مدا) و ماسکارا (اوْران) بیلربی‌لیکلری آراسیندا بؤلوشدورولدو. الجزاییرین ساحیل بویو اراضیلرینده دنیز قولدورلوغو گئنیش میقیاس آلدی.
الجزاییر ۲۰-جی عصرده
الجزاییر خالقینین XX عصرین ۵۰-جی ایللرین‌دن اعتباراً ایستیقلالیت اۇغروندا موباریزه‌سی باشلان‌دی. الجزاییر خالقی ۱۹۵۴-جو ایل نوْامبرین ۱-ده عۆصیانا قالخدی. بۇ عۆصیانا میلّی قورتولوش جبهه‌سی باشچی‌لیق ائدیردی. میلّی قورتولوش جبهه‌سی میلّی-آزادلیق موباریزه‌سینین مقصدلرینی بئله مویینلشدیرمیش‌دی: اؤلکه‌نین فرانسه موستملکه ظلمون‌دن آزاد ائدیلمه‌سی، الجزاییر جومهوریتی یارادیلماسی. ۱۹۶۲-جی ایلین مارسیندا فرانسه آتشین دایاندیریلماسی حاقیندا اویان سازیشینی ایمضالادی و الجزاییرین موستقیللیینی تانیمالی اوْلدو. ۱۹۶۲-جی ایلین سپتامبریندا الجزاییر خالق دموکراتیک جومهوریتی اعلان ائدیلدی. آنا یاسایا گؤره «میلّی دَیَرلر و ایسلام حدودلاریندا سوسیالیزم قورماق» خالقین آماچ اعلان اوْلون‌دو. مستملکه‌چیلرله البیر اوْلان ایری فوداللارین توْرپاقلاری، بانکلار، سیغورتا شیرکتلری، نقلیات واسطه‌لری، الکتریک مرکزلاری میللیلشدیریل‌دی. بۇنونلا یاناشی، تیجارت‌ده، ییینتی صنایعسینده، صنعتکارلیق و خیدمت ساحه‌سینده اؤزل کاپیتالین مؤقعلری ساخلان‌دی. ۱۹۷۱-جی ایلده کچیریلن آقرار اصلاحاتلار نتیجه سینده اؤز-اؤزونو ایداره ائدن فرمرلر، کندلی شیرکتلری یارادیلدی. ۸۰-جی ایللرده دۇروم پیسلش‌دی. ارزاقلا علاقه دار پروبلملر میدانا چیخدی. ۱۹۷۸-جی ایلده اؤلکه‌نین رهبرلیینده دییشیک‌لیک اوْلدو. بن بللا شدلی بنجدید عوض ائتدی. یگانه حیزب اوْلاراق اؤلکه‌نی ایداره ائدن میلّی قورتولوش جبهه‌سی همین آدلا ایجتیماعی تشکیلاتا چئوریلدی. ۱۹۸۹-جو ایلده قبول ائدیلمیش آنا یاسادا چوْخپارتیالیلیغا ایجازه وئریل‌دی. سوْل تمایول‌لو پارتییالارلا یاناشی، تمل‌چی تشکیلاتلار میدانا چیخدی. اوْنلاردان بیری ده ایسلام قورتولوش جبهه‌سی ایدی. اوْ، ۱۹۹۱-جی ایل مجلیس سئچکیلرینده غلبه قازاندی. لاکین بۇنا باخمایاراق باتی اؤلکه‌لری‌نین تضییقی ایله سئچکیلرین نتیجه‌سی لغو ائدیلدی. اوْردو رهبرلییی‌نین تضییقی نتیجه سینده شدلی بنجدید ایستفاء وئردی. اؤلکه‌نین ایداره ائدیلمه‌سی اۆچون محمد بودیافین رهبرلییی ایله عالی دؤولت کومیته‌سی تشکیل ائدیلدی. لاکین ۱۹۹۲-جی ایلده اوْ سوی-قصد نتیجه سینده اؤلدورول‌دو. ۱۹۹۵-جی ایلین نوْامبریندا کچیریلمیش سئچکیلرده ژنرال لامین زروال غلبه چالاراق اؤلکه باشکانی سئچیلدی. ۱۹۹۷-جی ایلین ۱۵ ژۇئن مجلیس سئچکیلرینده ده زروالین آرخالاندیغی میلّی دموکراتیک بیرلیگی غلبه قازاندی.
اهالی
۲۰۱۴-جو ایله اوْلان تخمینلرینه اساساً الجزاییر اهالیسینین سایینا گؤره دۆنیادا ۲۴۰ اؤلکه آراسیندا ۳۴-جو یئرده دایانماق‌دادیر.
ایقتصادیاتی
الجزاییر، آفریقا قیطعه‌سینین ان زنگین اؤلکه‌لریندن بیریدیر. ایللیک ۱۱۳٬۶ میلیارد دوللارلیق عۆمومی میلّی محصول نتیجه‌سی ایله قیطه نین ان بؤیوک بشینجی ایقتصادیاتینا مالیک‌دیر. پول واحیدی الجزاییر دیناری‌دیر.
الجزاییر، اهمیت‌لی بیر طبیعی قاز (اۆرتیم (تولید) دا دۆنیادا ۵-جی، ایخراجات‌دا ۴-جو) و نفت (اۆرتیم (تولید) دا ۱۳-جو، ایخراجات‌دا ۹-جو) اۆرتیم (تولید) چی‌سی و ایخراجات‌چی‌سی‌دیر. اؤلکه‌نین گونئی غربینده دمیر، گونئیوندا ایسه اورانوس و سینک یاتاقلاری وار. بیر دؤولت شیرکتی اوْلان سوناتراجه طرفیندن چیخاریلان نفت و طبیعی قاز، اؤلکه‌نین باش‌لیجا گلیر قایناغی‌دیر. الجزاییر، اکینچی‌لیک اصلاحاتی و آغیر صنایع‌نین مودرنیزاسیاسی یوْلو ایله] ایقتصادیاتینی جانلاندیرماغی یوخلامیش‌دیر، آنجاق نفت و طبیعی قاز منشألی محصوللار هله ایخراجاتین دمک اوْلار کی، هامیسینی میدانا گتیریر.
دنیزه یاخین سقمنت‌ده اکین‌چی‌لییه الوریش‌لی ساحه‌لرده، باشدا زیتون شیمی آرالیق دنیزی ایقلیمی بیتکیلری یتیشیر. الجزاییر، پاخلا اکینچیلیینده دۆنیادا ۱-جی، انجیر اکینچیلیینده ۵-جی، خورما اکینچیلیینده ۶-جی، اریک اکینچیلیینده ۹-جو، بادام اکینچیلیینده ۱۰-جو یئرده گلیر، بۇنونلا بئله، کند چیفتلیک (مزرعه) محصوللارینین بؤیوک قیسمینی ایخراج ائده بیلمز.
الجزاییرین خاریجی بورجلاری ۲۰۰۵-جی ایلده ۱۷٬۵ میلیارد دولار ایکن دسامبر ۲۰۰۶–۴٬۷ میلیارد دوللارا دوشموش‌دو. اؤلکه، خاریجی بورجلارینی یاواش یاواش باغلاماق‌دا، بون‌دا آرتان نفت قیمتلریندن فایدالانماق‌دادیر. بیر اوْپک اؤلکه‌سی اوْلان الجزاییر، مؤحکم بیر ایقتصادیاتا مالیک‌دیر. نفت و طبیعی قاز گلیرلری خاریجی بورجلاری آزالتماق‌دا ایستیفاده ادیلدیی کیمی اهمیت‌لی آلت یاپی (زیر ساخت) لاییحه‌لری‌نین رئاللاشماسینی ده تأمین ائتمک‌ده‌دیر.
تحصیل
الجزاییرده ۲۶ بیلیم یوردو و ۶۷ عالی مکتب فعالیّت گؤستریر. چوْخ میلیون‌لو الجزیر اهالی‌سی و ۲۰۰۸-جی ایلده قئیده آلینان آماری جهتتن اساساً ۸۰٫۰۰۰ خاریجی طلبه اؤلکه‌ده تحصیل آلیر. بۇ عالی تحصیل اوْجاقلاریندا ان چوْخ حۆقوق و ایقتصادیات فاکولته‌لرینه، داها سوْنرا علم و طیب ساحه‌لرینه اؤنم وئریلیر. تحصیل عرب و تاریخی سببلره گؤره فرانسه وئریلیر.
ماراقلی حقایق
۱۸۲۷-جی ایلده فرانسه لی سفیر الجزاییر حؤکمدارین‌دان آلینان بورجلاری و بورج فایزینی اؤدمیی طلب ائتدی. بۇندان غضب‌له‌نن حؤکمدار ایسه اۇزون مۆباحیثه‌لر ائدیر، بۇنا اعتراضینی بیلدیریردی. سوْن‌دا حیصّه لرینی کیلوولایا بیلمه یَن الجزاییرلی مونارخ سفیرین آلنین‌دان یاواشجا شاپالاق وۇردو. تحقیر اوْلونان سفیر بۇنا باخمایاراق هئچ بیر تئپکی وئرمه‌دی. یالنیز ۳ ایل سوْنرا – ۱۸۳۰-جو ایلده الجزاییری ایشغال ائتمه یی پلانلاشدیران فرانسه بهانه کیمی ۳ ایل اوّلکی شاپالاغی بهانه گؤستردی.
آساکورا، فوکوئوکا
آساکورا، فوکوئوکا (Asakura, Fukuoka ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر
اماندا پالمر
اماندا پالمر (اینگیلیسجه: Amanda Palmer) آمریکالی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اماندا پالمر ۳۰ آوریل ۱۹۷۶ ‏ تاریخینده نیویورک شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فیر اوکس، ایندیانا
فیر اوکس، ایندیانا (اینگیلیسجه:Fair Oaks, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fair Oaks, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فلوئورید نیوبیوم (IV)
فلوئورید نیوبیوم (IV) (Niobium(IV) fluoride، Фторид ниобия(IV)) بیر شیمیایی ماده. قارا رنگ‌لی و  برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید  کیمی تانینیر.فلوئورید نیوبیوم (IV) فلوئور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Niobium(IV) fluoride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لیزا اجاکس
لیزا اجاکس (اینگیلیسجه: Lisa Ajax) موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لیزا اجاکس ۱۳ آقوست ۱۹۹۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کوچاوا
کوچاوا (لهیستانجا: Koczała) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2111 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Koczała»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کارلز جونیور
کارلز جونیور (اینگیلیسجه: Carl's Jr.) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت یئیه‌جک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Carl's Jr.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
سرعین بؤلگه‌سی‌نین کندلری‌نین لیستی
بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین کندلری
سیرا آلتا
سیرا آلتا (اینگیلیسجه: Sierra Alta) آمریکادا یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۰۶۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اث منصور
اث منصور (اینگیلیسیجه: Ath Mansour Taourirt) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۱۰۰۷۷ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
توماس کنیلی
توماس کنیلی (Thomas Keneally) رومانچی و یازیچی - ۷ اوْکتوبر ۱۹۳۵ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Thomas Keneally»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
رانجانقون ماشید
رانجانقون ماشید(اینگیلیسجه:Ranjangaon Mashid) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
میتروفانیخا
میتروفانیخا (Mitrofanikha Митрофаниха) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
نانسی مئیس
نانسی مئیس (اینگیلیسجه: Nancy Mace) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو. جورجیا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۷۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
هاشنبورق
هاشنبورق (Hachenburg) آلمانین  راینلاند-فالتس ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۳۵۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین ۲۱٫۴۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.hachenburg.de هاشنبورق شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
ویلسی، کالیفورنیا
ویلسی (اینگیلیسجه: Wilsie, California) آمریکانین کالیفورنیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فئیدت، آلاباما
فئیدت (اینگیلیسجه: Fadette, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
ویلیام بایلی لامار
ویلیام بایلی لامار (اینگیلیسجه:William Bailey Lamar) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. مانتیسلو شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. توماس ویل شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
فئیدت، آلاباما
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ویلیام بایلی لامار
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:فلوریدا دموکراتلاری بؤلمه:مانتیسلو، فلوریدا دوغوملولار بؤلمه:آتن، جورجیا دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ماله ژرنوسکی
ماله ژرنوسکی (چک‌جا: Malé Žernoseky) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۵۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۰۱ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Malé Žernoseky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
تالواندی مادهو
تالواندی مادهو (اینگیلیسجه:Talwandi Madho) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جان آر. کونلی
'''جان آر. کونلی''' (اینگیلیسجه: John R. Connelly) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۷۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مونت‌استرلینق، ایلینوی دوغوملولار بؤلمه:کولبی، کانزاس دوغوملولار
نیژنتسپلیایوایسکای
نیژنتسپلیایوایسکای (Nizhnetseplyayevsky Нижнецепляевский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
ژرژ دورام
ژرژ دورام (Georges de Rham) سوئیسلی بیلیم اینسانی. ۱۰ سپتامبر ۱۹۰۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۹ اوکتوبر ۱۹۹۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ژرژ دورام پاریس بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری لوزان بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.
علم کندی (ماهنشان)
علم كندي (ماهنشان) کندی ماهنشان بؤلگه‌سینین، ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و اورياد قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۶۳۰ نفر اهالیسی و ۱۲۳ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۳۰۳ نفری کیشی و ۳۲۷ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۳۶۲ نفری ساوادلی و ۱۹۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:ماهنشان بؤلگه‌سی‌نین کندلری
زواری چایی
زواری چایی (Zuari River، Zuari، Zouari (fleuve)) هیندوستان اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۳۴ کیلومتر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zuari River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
آرپایا
آرپایا (ایتالیاجا: Arpaia) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۱۲ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۸۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کامپانیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arpaia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
راجی قود
راجی قود (Rajit Gadh) بیلیم اینسان.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rajit Gadh»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
جان وای. مککولیستر
'''جان وای. مککولیستر''' (اینگیلیسجه:John Y McCollister) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. آیووا سیتی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. اوماها شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:نبراسکا جومهوریتچیلر بؤلمه:آیووا سیتی، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:سو فالز، گونئی داکوتا سیاستچیلری بؤلمه:۱۹۲۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۱۷۱۴-جو ایلده کانادا
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۱۴-جو ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:۱۷۱۴-جو ایلده کانادا
راندی سانتیاقو
راندی سانتیاقو (اینگیلیسجه: Randy Santiago) آلبوم یاپیمجیسی، اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. راندی سانتیاقو ۲۶ نوْوامبر ۱۹۶۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
جورج دبلیو. پرینس
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:قیلزبرق، ایلینوی دوغوملولار
بورویا کوشچیلنا
بورویا کوشچیلنا (لهیستانجا: Boruja Kościelna) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 947 نفر ایمیش.
مقدونیه، اوهایو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Macedonia, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بورویا کوشچیلنا
بؤلمه:لهیستان شهرلری
مقدونیه، اوهایو
قایناق‌لار
بؤلمه:اوهایو ایالتین شهرلری
بورویا کوشچیلنا
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
یوسف آقچورا
يۇسف‌بيگ حسن اوْغلۇ آقچۇرالي (تورکجه: Yusuf Akçura) (تاتارجا: Yosif Aqçura /Йосыф Акчура) (دوغوم: ۲ دسامبر ۱۸۷۶-اولوم:۱۱ مارس ۱۹۳۵)بیر تاتار کوکلو تورکیه لی یازیچی، سیاستچی و ایدئولوژیچی و تۆرک تاريخ قۇرۇمۇنۇن باشچیسی ایدی.تۆرکچۆلۆک ايدئياسي‌نین اؤنده گئدن تمثيلچيلريندن اوْلان يۇسف  آقچۇرالي سياسي تضييقلر سببيندن بير نئچه ايل پاريس شهرينده مۆهاجير حياتي ياشاميشدير. اصلاً تاتار اصيللي تۆرک اوْلان يۇسف  آقچۇرالي عئلمين مۆختليف ساحه‌لرينده چاليشميشدير. يازديغي عئلمي و پۇبليسيستيک اثرلره گؤره قيسا مۆدّتدن سوْنرا بير واختلار مۆهاجيرت ائتمه‌لي اوْلدۇغۇ تۆرکيه‌ ده يئنيدن سئويلمگه باشلاميشدير. يۇسف  آقچۇرالي 1935-جي ايلده ايستانبۇل شهرينده اۆرک تۇتماسيندان دۆنياسيني دَييشميشدير.
یاشاییشی
يۇسف‌بيگ آقچۇرالي 1876-جي ايلده رۇسيا‌نین اۇليانوْوسک ويلايتي‌نین سيمبيرسک شهرينده آنادان اوْلمۇشدۇر. يۇسف‌بيگ ايکي ياشيندا اوْلارکن چۇخا ايستئحصال ائدن فابريکي اوْلان آتاسي حسن‌بيگ وفات ائدير و آردينجا آناسي بي‌بي قمر بانۇ خانيمين خسته‌ليگي ايله علاقه‌دار اوْلاراق عاييله 1883-جۆ ايلده ايستانبۇلا کؤچۆر. يۇسفين آناسي بۇرادا داغيستان لي عثمان‌بيگ‌له ائوله‌نير و عثمان‌بيگ يۇسیفین تعليم-تربيّه‌سي ايله ياخيندان مشغۇل اوْلماغا باشلايير. بۇرادا يۇسف 1883-1886-جي ايللرده ايبتيدایي مکتبي، 1886-1892-جي ايللرده ايسه اوْرتا مکتبي بيتيرير. 1892-1896-جي ايللرده ايسه ايستانبۇل حربيّه مکتبينده تحصيليني داوام ائتديرير. حربيّه مکتبينده اوْخۇيارکن يۇسف آقچۇرا يئني-يئني فوْرمالاشان تۆرکچۆلۆک حرکاتلاري ايله ماراقلانماغا، دؤورۆن ايدئوْلوْقلاري‌نین اثرلريني اوْخۇماغا باشلايير. اوْنا تاثير ائدن ايلک شخص تئز-تئز ائولرينده قوْناق اوْلدۇغۇ، عميسي قيزي زؤهره‌‌نین حيات يوْلداشي اوْلان تۆرک دۆنياسي‌نین مشهۇر شخصلريندن اوْلمۇش ايسماييل‌بيگ قاسپيرالي اوْلۇر. عئيني زاماندا يۇسف آقچۇرا ولد چلبي، نجيب عاصم بيگ، بۇرسالي محمّد طاهر کيمي تۆرکچۆلرين ايرثيني منيمسه‌يير و عثمانلي تاريخيني و فرانسيز ديليني دريندن اؤيره‌نير.
بورویا کوشچیلنا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Boruja Kościelna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
یوسف آقچورا
یاشاییشی
قيسا زاماندا يۇسف‌‌بيگ آقچۇرا‌نین فعّال فعّاليت گؤسترمه‌سي اوْنۇن گنج تۆرکلر حرکاتي ايله علاقه‌سي اوْلدۇغۇ ايديعا ائديله‌رک تئزليکله حبس ائديلمه‌سينه سبب اوْلمۇشدۇر. 1897-جي ايلده سلطان عبدالحمیدین امري ايله ترابليسه سۆرگۆن ائديلير. ايتحّاد و ترقّي پارتيياسي‌نین سلطانلا آپارديغي دانيشيقلاردان سوْنرا يۇسف آقچۇرايا اينتيظام وئريلير و اوْ، بۇندان ايستيفاده ائده‌رک دوْستۇ احمد فريدبيگ‌له بيرليکده پاريسه مۆهاجيرت ائدير. 1899-1903-جۆ ايللرده فرانسا‌نین سياسي عئلملر آکادئمياسيندا تحصيل آلان يۇسف‌بيگ بۇرادا تا‌نینميش آوروْپا عاليملريندن درس آلير، عئيني زاماندا فرانسادا بؤيۆک گۆجه ماليک اوْلان گنج تۆرکلرله علاقه‌لريني مؤحکملنديرير. تحصيليني تاماملاديقدان سوْنرا تۆرکيه‌يه دؤنمه‌سي قاداغان اوْلۇندۇغۇ اۆچۆن 1904-جۆ ايلده رۇسيايا دؤنۆر و 1908-جي ايله قدر بۇرادا قالير.
بۇ دؤورده يۇسف آقچۇرا کازان مۆخبيري آدلي قزئتين رئداکتوْرۇ اوْلۇر، رۇسيا مۆسلمانلاري ايتّيفاقيني يارادير، تۆرکچۆلۆگه عاييد ان مشهۇر يازيلاريني يازير. دۇمايا ميلّت وکيلي سئچيله‌جگي اۆچۆن، بۇ پروْسئسين قارشيسيني آلماق مقصديله 1906-جي ايلده حبس ائديلير. حاديثه‌دن سوْنرا 1908-جي ايلده عثمانلي دا مشرۇطيّت‌‌ین ائلا‌نیندان سوْنرا ايستانبۇلا قاييدير. بۇ دؤورده تۆرکچۆ درنکلرين قۇرۇلماسيندا ايشتيراک ائدير، تۆرک يۇردۇ درگيسيني يارادير. جۇمهۇريتين ائلا‌نینا قدر بير سيرا وظيفه‌لرده چاليشان آقچۇرا TBMM -ه ميلّت وکيلي سئچيلير و 1932-جي ايلدن اؤلۆمۆنه‌دک تۆرک تاريخ قۇرۇمۇ آدلي دؤولت تشکيلاتينا رهبرليک ائدير. يۇسف‌بيگ آقچۇرالي 1935-جي ايلده ايستانبۇل دا اۆرک تۇتماسيندان دۆنياسيني دَييشير.
چالیشمالاری
يۇسف آقچۇرا‌نین ايلک يازيسي رۇسيا ايله عثمانلي تۆرکلري‌نین بير-بيريلريني تانيماسي مقصديله يازديغي1897-جي ايلده، ايستانبۇلۇن "معلۇمات" درگيسينده نشر اوْلۇنان "شهاب‌الدين مرجاني" آدلي بيوْقرافيا خاراکتئرلي مقاله‌دير. ايستانبۇلدا اوْخۇيارکن تعطیل واختلاريني کازاندا و سيمبيرسکيده کئچيرن يۇسف رۇسيا تۆرکلري‌نین حياتيني اؤيره‌نير، دؤورۆن تا‌نینميش اؤندرلريندن قيۇم ناصرين، شهاب‌الدين حضرتين و ان اساسي قوْهۇمۇ ايسماييل‌بيگ قاسپيرالي‌نین دۆشۆنجه‌لريني منيمسه‌ييردي.پاريسده ياشاديغي دؤنملرده ميلّيتچي آيدينلارلا اوْلان تانيشليقلاري اوْنۇن فيکيرلريني داها دا قطعي‌لشديرير و محوه دوْغرۇ گئدن عثمانليدان خيلاص اوْلما‌نین آنجاق ميلّيت‌چيليکله مۆمکۆن اوْلا بيله‌جگيني درک ائديردي.
تۆرکچۆلۆگۆن تاريخي آدلي اثرينده اؤزۆ حاقّيندا اوْلان بؤلمه‌ده آقچۇرلی يازير: "پاريسده ايلک گؤرۆشدۆگۆ تۆرک ميلّيت‌چيلريندن دوْکتوْر شراف‌الدين مغمۇمي مرحۇم، اوْنا عثمانلي سيياستي‌نین چۆرۆکلۆگۆندن، مۆختليف عۆنصۆرلرين آنلاشماسي‌نین مۆمکۆن اوْلماماسيندان، تۆرک ميلّيت‌چيليگيندن باشقا هئچ بير ساغلام فيکير اوْلماديغيندان، باتيليلارين عۆمۇميتله دوْغۇ و تۆرک دۆشمنليکلريندن، مدنيلرين ديللرينه دوْلاديقلاري عدالت و اينسانيت سؤزلرينه اينانما‌نین تام بير آخماقليق اوْلاجاغيندان و بۆتۆن بۇ گئرچکلري اوْنا پاريسده‌کي حياتي و مۆشاهيده‌لري‌نین تلقين ائتديگيندن بحث ائتميشدير" يۇسف آقچۇرا‌نین تۆرکچۆلۆکله باغلي گؤرۆشلريني عکس ائتديرن ايلک يازيسي 1904-جۆ ايلده قاهيره‌ ده ياييملانان تۆرک قزئتينده تۆرکچۆلۆگۆن مانيفئستي حئساب اوْلۇنان 32 صحيفه‌ليک "اۆچ طرزي-سياست" آدلي مقاله‌سيدير. مقاله همين قزئتده مۆباحیثه‌يه سبب اوْلمۇش و بير نئچه مۆليف اوْنا جاواب يازميشدير. بۇ مقاله‌‌نین اساس مقصدي آرتيق پارچالانماغا باشلايان عثمانلي ايمپئريياسيني آياقدا ساخلاماق اۆچۆن وئريلن 3 تکليف قئيد ائديلميشدير. يۇسف آقچۇرالی تۆرک تاريخي حاقّيندا عئلمي اثر يازميش ايلک شخص حئساب ائديلير. تۆرکچۆلۆگۆن تاريخي اثري ايلک دفعه اوْلاراق آقچۇرا‌نین اؤزۆنۆن ناشيري و باش يازاري اوْلدۇغۇ تۆرک يوْلۇ آدلي ايل‌ليک درگیده 1928-جي ايلده نشر ائديلميشدير.
يۇسف‌بيگ آقچۇرالي اثري‌نین بعضيلرينده ميرزه فتعلي آخۇندزاده‌نین فعاليّتينه توْخۇنمۇشدۇر.ميرزه فتعلي آخۇندزاده حاقّيندا دانيشارکن اوْنۇ تۆرکچۆلۆک حرکاتينا داخيل اوْلان بير آيدين کيمي نظردن کئچيريلمه‌سينه تام امين اوْلماديغيني قئيد ائدير، لاکين اوْنۇن تۆرک ديلي اۆچۆن وئرديگي تکليفلري، خۆصۇصاً اليفبا ايصلاحاتي ايله باغلي تۆرکيه‌ده کئچه‌چي‌زاده فۇاد پاشايا تقديماتيني قئيد ائدير. آقچۇرالی يازير: "آخۇندزاده‌نین اثرلريني گؤزدن کئچيره بيلمه‌ديم. حياتي و اثرلريندن بحث ائدن شخصلر، ميرزه‌‌نین کوْمئدييالاريني آذربايجاندا دانيشيلان ديل ايله يازديغيني بيلديريرلر. ائله بير ديل کي، خالق و يۆکسک طبقه، کندلي و شهرلي هر کس آنلارميش، سۆسدن اۇزاق، صاف و حقيقي آذريایجان لهجه‌سيندن ميرزه اثرلرينده اۇستاليقلا ايستيفاده ائتميش ايميش. بۇ وضعيّتده آخۇندزاده ميرزه فتعلي ديلده فئعلاً تۆرکچۆلۆک ائتميش اوْلۇر. فقط ميرزه‌‌نین تۆرک ميلّيت‌چيليگي ايله باغلي دۆشۆنجه و گؤرۆشلرينه داير منيم اليمده جيدي معلۇماتلار يوْخدۇر."
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:۱۸۷۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:تورکچولر
کورداویل، ماساچوست
کورداویل، ماساچوست (اینگیلیسجه:Cordaville, Massachusetts ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۵۰ نفر ایمیش و ۴٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و ماساچوست ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cordaville, Massachusetts»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فلوئورید نیکل (II)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nickel(II) fluoride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
میرا (ونتو)
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mira, Veneto»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
بیلادمولس
بیلادمولس (ایسپانجا: Vilademuls) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۶۱٫۵ کیلومتر موربّع دیر. ۱۸۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۸۷ نفر دیر.
External links
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
رنگلر لیستی (ییغجام)
آشاغیداکی لیست آ-ف، گ-م و ن-ز رنگلر لیستینده‌کی رنگرنگلرین ییغاجم ورژئنینی گوستریر. لیستده رنگ نمونه‌سی و اونون آدی گوستریلیر. رنگ قوتوسونون اوزرینده گئتمک آلت اوجونداکی اچ‌اس‌وی، آرجی‌بی و #هگز دَیَرلَرینی گوستریر. بوتون دَیَرلر و چئوریلمه‌لر اس‌ آرجی‌بی رنگ فضاسیندادیر، بو، بعضی میقدارلار اوچون اویغون اولمایان بیر فرضیه‌دیر.
قمینا شلکوو
قمینا شلکوو (لهیستانجا: Gmina Szelków) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 112.93 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و ماسوویان اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Szelków»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بلوچیستان
بلوچیستان پاکیستانین بیر اوستانیدیر. بو اوستانین نوفوسو 5 میلیون نفر دیر.
قایناقلار
بؤلمه:بلوچیستان
والئیس، گونئی داکوتا
والئیس (اینگیلیسجه: Wallace, South Dakota) آمریکانین گونئی داکوتا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
برایان ادامز
برایان ادامز (اینگیلیسجه: Bryan Guy Adams) کانادالی موسیقیچی - راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. برایان ادامز ۵ نوْوامبر ۱۹۵۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تیروپورام
تیروپورام(اینگیلیسجه:Thirupuram) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
استفانو پتیناری
استفانو پتیناری (اینگیلیسجه: Stefano Pettinari) ایتالیالی فوتبال اوْیونچوسو. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کیتری پوینت، مئین
کیتری پوینت (اینگیلیسجه: Kittery Point, Maine) آمریکانین مئین ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۰۱۲ نفر ایدی.
میتسینو، روسیه
میتسینو، روسیه (Mitsino Мицино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
فیوچر پی‌ال‌سی
فیوچر پی‌ال‌سی (اینگیلیسجه: Future plc) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت اينترنت و یایینجیلیق ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Chris Anderson طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Future plc»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
قرنزوو
قرنزوو (لهیستانجا: Gręzów) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 470 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gręzów»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
سام جانسون (سیاستچی)
سام جانسون (اینگیلیسجه: Sam Johnson ) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۱۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۸۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:برکلی، کالیفورنیا سیاستچیلری بؤلمه:اورقن جومهوریتچیلر بؤلمه:ردمند، اورقن دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مورهد، کنتاکی
قایناق‌لار
بؤلمه:کنتاکی ایالتین شهرلری
اکوتیا
اکوتیا (اینگیلیسیجه: Akoutia) توقو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
بیاتریس استرایت
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Beatrice Straight»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کالینینو، هشترخان ویلایتی
کالینینو، هشترخان ویلایتی (Kalinino, Astrakhan Oblast Калинино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و هشترخان ویلایتینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری