جاواد_خانلیغی
ایقتیصادیات
خانلیغین پایتاخت شهری اولموش جاواد آوروپا-شرق اؤلکه‌لری آراسینداکی تیجارت یولونون اوستونده‌کی اساس منطقه‌لردن بیری ساییلیردی. یازیلاری بیزه گلیب چاتمیش بیر سیرا آوروپا و روس سیاح و دیپلوماتلاری – اینگیلیس آنتونی جئنکینسون (۶ اوکتیابر ۱۵۶۱)، روس آرتئمی سوخانوو (۱۵۵۱-۱۵۵۲-جی ایللر)، فیودور کوتوو (اوقوست، سئنتیابر ۱۶۲۳)، آلمان آدام اولئاری (۳۱ مارت ۱۶۳۷)، هوللاندییالی یان سترئیس (۱۶۷۱-۱۶۷۲-جی ایللر)، شوتلاندییالی بئل (۷ دئکابر ۱۷۱۶) جاواددا اولموش، بوراداکی زنجیرلرله بیر-بیرینه باغلانمیش گمیلرین اوستوندن سالینمیش کؤرپودن کئچه‌رک ایرانا گئتمیشلر. اونلارین بعضیلری بورادا شهری خاطیرلادان قصبه اولدوغونو، کرپیجدن، قامیشدان تیکیلیب پالچیقلا سووانمیش ائولر، باغ-باغات، خالچا و موختلیف ایپک پارچالار ایستحصال ائدن چوخ مشهور صنعتکارلارین یاشادیغینی، حتّی توخوجو دزگاهلارینی دا گؤردوکلرینی یازمیشلار. «موسکوا کومپانییاسی»‌نین آگئنتی اولان تاجیر-سیاحتچی آنتونی جئنکینسون بیلدیریر: «یئنه ده همین ۱۵۶۲-جی ایل اوکتیابرین ۶-دا من اؤز یولداشلاریملا شاماخیدان چیخدیم و ۶۰ میل گئتدیکدن سونرا کرالین (شیروان بیگلربیگسی عبداله خان اوستاجلی نظرده توتولور) هر جور نؤوعلو مئیوه‌لرله بول باغلاری اولان گوزل سارایی‌نین یئرلشدیگی جاواد (Javate) شهرینه چاتدیم». سیاح آدام اولئاری‌نین فیکرینه گؤره "cavas" سؤزوندن قایناقلانیر، کئچید-بره معناسینی وئریر. او، ۱۵۶۳-جو ایلده ایراندان گئری قاییدارکن آپرئلین ۶-دا جاواددا شیروان بیگلربیگسی عبداله خان اوستاجلی ایله جاواددا اونون ساراییندا گؤروشور. او، بیگلربیگیدن سربست تیجارت ایجازه وئرن بیر سند ده آلیر. آ. جئنکینسونون خاطیره‌لرینده صورتی ساخلانیلان بو سندده بیگلربیگی اونون جاواد شهرینده‌کی ساراییندا یازیلدیغینی، حاکیمیّتده اولدوغونون ۱۲-جی ایلینده مؤهورله تصدیق ائدیلدیگینی بیلدیریر و اؤزونو «شیروان و گیرگانین حاکیمیّت باشیندا اولان پادشاهی» آدلاندیریر. جاواد ۱۷—۱۸. عصرلرده ده بؤیوک قصبه اولموشدور. سیاحلاردان اؤولیا چلبی، ای. لئرخ، ای.قئربئرق شیروانین باشقا ناحیه‌لری ایله یاناشی جاواددا دا ایپک پارچالار، خالچالار و دیگر شئیلر ایستحصال ائدن بؤیوک فئودال توخوجو اوستالاری‌نین بیرلشدیکلری «فابریک و مانیفاکتورالار» اولدوغونو گؤرموش و بو باره‌ده ده اؤز فیکیرلرینی یازمیشدیر.ای.ق.قئربئرق جاواد یاشاییش منطقه‌سی حاقّیندا ۱۷۲۶-جی ایله دایر معلوماتلاریندا قئید ائدیر کی، جاواد سرحد زولاغیندا، هم ده روسیه‌نین طرفینده یئرلشیر. اونون اطرافیندا چوخلو توت باغلاری وار و ایرانلیلارین حاکیمیّتی دؤورونده بورادان ایپک قوردو بسله‌مک اۆچون چوخلو محصول ییغیلیردی و عئینی زاماندا چوخلو ایپک ایستحصال اولونوردو. جاواد قصبه‌سینده ایسه موختلیف ایپک پارچالار ایستحصال ائتمک اۆچون مانوفاکتورا اولموشدور. لاکین همین موسیسه قیامچیلار طرفیندن داغیدیلمیشدیر و یاخین واختلاردا برپا اولونانا اوخشامیر. اوّللر بورالاردا یاشایان اهالی ایسه داغیلیشمیش، یئنی هوجوملاردان چکینه‌رک یاشاییش یئرلرینه قاییتماق ایسته‌میرلر. قاضی‌قوموقلو سورخای خان و حاجی داوودون باشچیلیغی آلتیندا داغلی قیامچیلار ۱۷۲۰-جی ایلده تاریخی شیروان تورپاغی‌نین دیگر بؤلگه‌لری کیمی جاوادی و اونون اطرافیندا اولان کندلری ده داغیتمیشدیلار.۱۷۲۶-جی ایلین پاییزیندا گئنئرال - لئیتئنانت اشتوف باشدا اولماقلا روس قوشونلاری کور چایی اوزرینده‌کی جاواد قصبه‌سینه داخیل اولدولار. قصبه کور اوزرینده یئرلشیردی و قیامچیلار طرفیندن حددیندن آرتیق داغیدیلمیشدی. سرحد کور چایی ایله آراز چایلاری اطرافینداکی توت باغلاریندان کئچیردی. کور چایی اوزرینده و آراز چایی‌نین کوره تؤکولدوگو یئرله اوزبه‌اوز یئرلشن، اوّللر بؤیوک شهر اولان جاواد حاقّیندا ایندی یالنیز خاطیره‌لر یاشاییر. صفویلر دؤولتی داغیلماسیندان سونرا آدییلا عئینی اولان خانلیغین مرکز شهری اولموشدور. آذربایجان خانلیقلاری‌نین ایشغالی پروسئسینده چاریزم گمیچیلیگین اینکیشافی اۆچون الوئریشلی یئر: آییلان جاواددا گؤمروک منطقه سی‌نین یارادیلماسینی دا یاددان چیخارتمامیشدی. پاوئل سیسییانووون نیکولای رومیانتسئوه ۲۹ آوقوست ۱۸۰۵-جی ایل تاریخلی ۵۹۴ سایلی تقدیماتیندا سؤزوگئدن مسله حاقّیندا معلومات وئریلیر. جاواد بو دؤورده حتّی ۱۹. عصرین بیرینجی یاریسیندا دا آوروپالیلارین دا ایستیفاده ائتدیکلری دنیز و قورو تیجارت یولونون اوستونده موهوم منطقه اولموشدور. هشترخان-رشت یولو آدلانان بو خطین بیر قولو دا «شاماخی-جاواد» و «جاواد-لنکران» اولموشدور. جاواد یولو ائل آراسیندا دا چوخ شؤهرتلی اولموشدور.