cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سوتا هیرایاما
سوتا هیرایاما (اینگیلیسجه: Sōta Hirayama) (دوْغوم:June 6, 1985 کیتاکیوشو، فوکوئوکا) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
چارلز مککال
چارلز مککال (اینگیلیسجه:Charles McCall) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. اتوکا شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
موناو، آریزونا
موناو (اینگیلیسجه: Moenave, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
چارلز مککال
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اوکلاهوما جومهوریتچیلر بؤلمه:اتوکا، اوکلاهوما دوغوملولار
موناو، آریزونا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کارول کامپبل (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۰۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
قاندی، یوتا
قاندی (اینگیلیسجه: Gandy, Utah) آمریکانین یوتا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ویلیام اف. شیهان
'''ویلیام اف. شیهان''' (اینگیلیسجه:William F Sheehan) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:بوفالو، نیویورک سیاستچیلری بؤلمه:۱۸۵۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آرقییل، مینه‌سوتا
آرقییل، مینه‌سوتا (Argyle, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 4.07 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 639 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
اوترانتو
اوترانتو (ایتالیاجا: Otranto) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۶۷۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Otranto»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
سالیان خانلیغی
بندانگشتی|سالیان خانلیغی سالیان خانلیغی (سالیان سولطانلیغی)— بیر چوخ آذربایجان خانلیقلاری کیمی نادر شاهین اؤلوموندن سونرا یارانمیشدیر.
تاریخی
سالیان خانلیغی ۱۷۴۷-جی ایلده یارادیلمیشدیر. مرکزی سالیان شهری ایدی.
۱۷۴۷.جی ایلده نادر شاهین اؤلوموندن سونراکی دؤورلرده آذربایجاندا خاوُتیک فورمادا یارانماغا باشلایان یئنی خانلیقلار و سولطانلیقلار دؤورونده قوبا خانی ۱-جی حسین‌ین اوزاق قوهومو اولان ابراهیم رودباری سالیاندا اؤز حاکیمیتینی برپا ائده‌رک، قوبا خانلیغیندان آیریلدیغینی و اؤزونو موستقیل خان اولدوغونو ائلان ائدیر.آما جوخ کئچمیر کی رودباریلرین حاکیمیتیندن ناراضی قالان سالیانین اهالیسی قوبا خانلیغیندان یاردیم ایسته‌ایر. ۱۷۵۷-جی ایلده هله او زامان قوبا خانلیغی‌نین تاختینا اوتورمامیش ولیعهد فتحعلی خان باشچیلیق ائتدیگی دؤیوشچو دسته‌لری ایله سالیانلیلارین کؤمگینه گلیر ابراهیم رودبارینی سالیاندان قووور. بئله‌لیکله ابراهیم رودباری‌نین ۸ ایللیک حاکیمیتینه سون قویولور و سالیان خانلیغی یئنیدن قوبا خانلیغی‌نین ترکیبینه کئچیر. ۱۷۵۷-جی ایلدن ۱۷۶۸-جی ایله قدر سالیانین حاکیمی کلبعلی سولطان اولور. اوندان سونرا ۱۷۸۲-جی ایله قدر سالیانین خانی قباد سلطان اولور. ۱۷۸۲-جی ایلدن ۱۷۹۱-جی ایله قدر سالیانین خانی اولموش شئیخ علی خان ایسه سونرادان قوبا خانی اولموشدور.
۱۷۶۰.جی ایلده سالیاندا اولان سیاح بیبئرشتئین اؤز یازیلاریندا گؤستریر: «سالیانین اهالیسی چوخدور و اونلارین اکثریتی زنگین و وارلی یاشاییرلار. بورادا کور چاییندا بالیق اوووندان یاخشی گلیر الده اولونور. وَتگه‌لرین چوخوسو آستارخان ویلایتیندن گلن تاجیرلره ایجاره‌یه وئریلمیشدیر. ایجاره حاقی ایلده ۵۰ مین گوموش پوللا اؤلچولور» ۱۷۷۴-جی ایلین یاییندا قایتاق اوسمیسی امیر حمزه قوبایا هوجومو و دربند قالاسینی موحاصیره‌ده ساخلایان زامان فتحعلی خان سالیانا سیغینیر و ۱۰ آی بوردا یاشاییر و قوشون توپلاییر.
تاریخی منبعلرده گؤستریلیر کی، میلادی تقویمی ایله ۱۷۹۵-جی ایلده آغا محمد شاه قاجار ۶۰ مینلیک قوشونلا قافقاز اوزرینه یوروش ائدیر. شاماخی ایستیقامتینده هوجوم زامانی قاجار اوردوسو سالیاندا جیدی موقاویمتله راستلاشیر. قانلی دؤیوشلرده شاه اوردوسو جوخسایلی ایتکیلر وئردیکدن سونرا شهر اهالیسی‌نین بؤیوک بیر حیصه‌سسی اؤلدورولموش، سالیان شهری ایسه تامامیله یاندیریلیب داغیدیلمیشدیر. ۱۷۹۷-جی ایلده ایسه قوبا خانی حسین علی خانین تشبوثو ایله سالیانین آشاغی کندلری اولان بوْیات و قارایمانلی کندلری‌نین اهالیسی سالیانا کؤچورولموش و شهر یئنیدن تیکیلمگه باشلانمیشدیر. همین کندلر ایندی نئفت‌چالا رایونونون اراضیسینده‌دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آذربایجان تاریخی بؤلمه:آذربایجان خانلیقلاری
وودریدج، ویرجینیا
وودریدج (اینگیلیسجه: Woodridge, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نول کلارک
نول کلارک (اینگیلیسجه: Noel Clarke) بریتانیالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجی‌سی و اوْیونچو. ۶ دسامبر ۱۹۷۵ ‏ ایلینده لندن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
۴-دی (روانقردان)
۴-دی (روانقردان) (4-D (psychedelic)) بیر شیمیایی ماده. و اتر کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«4-D (psychedelic)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
کورقاشکا
کورقاشکا (Kurgashka Кургашка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
دیه‌قو بنالیو
دیه‌قو بنالیو (اینگیلیسجه: Diego Benaglio) (دوْغوم:September 8, 1983 زوریخ) بیر فوتبالیست. موناکو فوتبال کولوبو و سوئیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:بادن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:قراس‌هاپر زوریخ کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:دیپورتیوو ناسیونال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اشتوتقارت کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:وولفسبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:موناکو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بوداتاناپالی راجرو
بوداتاناپالی راجرو(اینگیلیسجه:Budathanapalli Rajeru) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ساژینو، روسیه
ساژینو، روسیه (Sazhino Сажино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
خوچو، روسیه
خوچو، روسیه (Khocho Хочо) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ساخا جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده یاقوت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره شامانیزم و مسیحی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:ساخا جومهورتینین کندلری
مدوسا، نیویورک
مدوسا، نیویورک (اینگیلیسجه:Medusa, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۷۶ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Medusa, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سایمون پرایس
سایمون پرایس (اینگیلیسجه: Simon Pryce) اوسترالیالی اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. سایمون پرایس ۷ مارس ۱۹۷۲ ‏ تاریخینده ملبورن شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تاپخار، روسیه
تاپخار، روسیه (Tapkhar Тапхар) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
تسرکویتسه ناد بیستریتسی
تسرکویتسه ناد بیستریتسی (چک‌جا: Cerekvice nad Bystřicí) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و هرادتس کرالووه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cerekvice nad Bystřicí»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
اوپ، کالیفورنیا
اوپ (اینگیلیسجه: Upp, California) آمریکانین کالیفورنیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پیراوانتور
پیراوانتور(اینگیلیسجه:Piravanthoor) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آلفرد بوکوالتر قارنر
آلفرد بوکوالتر قارنر (اینگیلیسجه: Alfred Buckwalter Garner) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۷۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۳۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
هوقئی، آرکانزاس
هوقئی (اینگیلیسجه: Hogeye, Arkansas) آمریکانین آرکانزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دایشی هیراماتسو
دایشی هیراماتسو (اینگیلیسجه: Daishi Hiramatsu) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
موفات بؤلگه‌سی، کولورادو
موفات بؤلگه‌سی (اینگیلیسجه: Moffat County, Colorado) آمریکانین کولورادو ایالتینده یئرلشن بیر بؤلگه‌. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۱۱ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۳۱۸۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:موفات بؤلگه‌سی، کولورادو بؤلمه:آمریکا شهرلری
بشنتسوو، روسیه
بشنتسوو، روسیه (Beshentsevo Бешенцево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
کاستل فرانکو امیلیا
کاستل فرانکو امیلیا (ایتالیاجا: Castelfranco Emilia) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۶۱۳ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و امیلیا-رومانیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بشنتسوو، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
کاستل فرانکو امیلیا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Castelfranco Emilia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
دنیلسون آنتونیو پالودو
دنیلسون آنتونیو پالودو (اینگیلیسجه: Denílson Antônio Paludo) (دوْغوم:October 8, 1972 برزیل) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
چارلز مایس
چارلز مایس (اینگیلیسجه:Charles Mays) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:جرزی سیتی دوغوملو ایدمانچیلار بؤلمه:نیوجرسی دموکراتلاری بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
موفت، اوکلاهوما
موفت (اینگیلیسجه: Moffett, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۱۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سید بن طاووس
رضی الدین علی بن موسی بن طاووس(589-664 قمری) آدلیم سید بن طاووس یئتدینجی یوز ایلده شیعه عالیمی و یازان.آتاسی طرفیندن ایمام حسن اولادی و آناسی طرفیندن ایمام حسین اولادی ایدی.
قایناق
بؤلمه:شیعه عالیملری
آلکساندر نقری
آلکساندر نقری (اینگیلیسجه: Alexandre Negri) (دوْغوم:March 27, 1981 Vinhedo) بیر فوتبالیست. قیبریس جومهوریتی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آژاکسیو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اریس سالونیک کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فورتالزا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:۲۰۰۳ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری بؤلمه:فوتبال قولرلری
باندهادیها
باندهادیها(اینگیلیسجه:Bandhadiha) هیندوستان اؤلکه‌سینین اودیسا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده اودیا دیلی و هیندی دیل و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
نادروچوسکایا
نادروچوسکایا (Nadruchevskaya Надручевская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آرخانقلسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آرخانقلسک کندلری
خوان آلمونته
خوان آلمونته ، (دوغوم:۱۳ مئی ۱۸۰۳ - اولوم:۲۱ مارس ۱۸۶۹ ) بیر مکزیکلی دولت مامورو، سرباز و دیپلومات ایدی.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:مکزیکلی دیپلوماتلار بؤلمه:مکزیکلی سربازلار بؤلمه:۱۸۰۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۶۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
روبیوژنی
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
حسن بن محبوب
حسن بن محبوب سرراد( ۱۲۹ یا ۱۴۹ق-۲۲۴ق)،ایمام کاظم ,ایمام رضا و ایمام جواد شیعه سی و فقه و حدیث عالیمیدی.
قایناق
بؤلمه:شیعه
کارن فارلی
کارن فارلی (اینگیلیسجه: Karen Farley) (دوْغوم:September 2, 1970 اینگیلیس) بیر فوتبالیست. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اوکتاها، اوکلاهوما
اوکتاها (اینگیلیسجه: Oktaha, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۸۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فال راک، کنتاکی
فال راک، کنتاکی (اینگیلیسجه:Fall Rock, Kentucky ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کنتاکی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fall Rock, Kentucky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
لووزتاری، روسیه
لووزتاری، روسیه (Luostari Луостари) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و مورمانسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
۴-تولوئن سولفونیل کولورید
۴-تولوئن سولفونیل کولورید (4-Toluenesulfonyl chloride، Тозилхлорид) بیر شیمیایی ماده. آغ و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.۴-تولوئن سولفونیل کولورید سولفور بیلشیک‌لری و کولور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی 65 دن 69 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«4-Toluenesulfonyl chloride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
دراهوتیشیتسه
دراهوتیشیتسه (چک‌جا: Drahotěšice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۲۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۶ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Drahotěšice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
موکامالا, دوغو قوداواری دیستریکت
موکامالا, دوغو قوداواری دیستریکت(اینگیلیسجه:Mukkamala, East Godavari district) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سری آ
سری آ — ایتالیانین ان اوست فوتبال لیگی دیر، بو لیگ ۱۹۲۹-جی ایلدن تزه ریوال‌نان اویناییلیر. سری آ اوروپانین ان آدلیم لیگ‌لریندن بیری ساییلیر.
فرانک اس. دیکسون
'''فرانک اس. دیکسون''' (اینگیلیسجه: Frank S. Dickson) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۷۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۵۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
سری آ
سری آ ۲۰۰۴-جی میلادی ایلدن ۲۰ تاخیم ایله اویناییلیر. ۳ تاخیم آشاغی لیگا یا همان سری بی لیگاسینا دوشور و ۳ تیم سری بی دن سری آ لیگاسینا چیخیر.
فرانک اس. دیکسون
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:هیلزبرو، ایلینوی دوغوملولار
سری آ
یوونتوس ۳۵ شامپیونلوق، .آ.ث. میلان و اینتر میلان هر بیری ۱۸ شامیپیونلوق قازانیبلار. هر اون شامپیونلوقدا بیر اولدوز لوقودا چوخالیر.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال
جورج دبلیو. قوتری
'''جورج دبلیو. قوتری''' (اینگیلیسجه:George W Guthrie) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ژاپونداکی سفیرلری بؤلمه:پنسیلوانیا دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
موفیت، قوزئی داکوتا
موفیت (اینگیلیسجه: Moffit, North Dakota) آمریکانین قوزئی داکوتا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
والنتینا تولکونووا
والنتینا تولکونووا (اینگیلیسجه: Valentina Tolkunova) روسیه‌لی شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. والنتینا تولکونووا ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۶ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۲ مارس ۲۰۱۰ میلادی تاریخینده موسکو شهرینده وفات ائدیب.
۴-ترت-بوتیل‌کته‌کول
۴-ترت-بوتیل‌کته‌کول (4-tert-Butylcatechol) بیر شیمیایی ماده. فنول  کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«4-tert-Butylcatechol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
زاقورودزکایا
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
پوولویل، مریلند
پوولویل (اینگیلیسجه: Powellville, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۸۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مرکوقلیانو
مرکوقلیانو (ایتالیاجا: Mercogliano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۳۷۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کامپانیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mercogliano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آرسنیک
آرسنیک   آتوم سایی‌سی ۳۳ اولان بیر شیمیایی عنصوردور.
قایناق
بؤلمه:شیمیایی عونصورلر
مرکوقلیانو
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
آرلینقتون، مینه‌سوتا
آرلینقتون، مینه‌سوتا (Arlington, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 30.82 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2233 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
داوید ماورزتاد
داوید ماورزتاد (اینگیلیسجه: David Maurstad) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و نبراسکا ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۵۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:بیتریس، نبراسکا دوغوملولار بؤلمه:قوزئی پلت دوغوملولار
فرانکو آندرئولی
فرانکو آندرئولی (اینگیلیسجه: Franco Andreoli) فوتبال اوْیونچوسو. سوئیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هالند رودن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Holland Roden»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کلیفتون، آریزونا
کلیفتون (اینگیلیسجه: Clifton, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۷۰۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بوداس (هیندوستان)
بوداس (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Budase) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
باندهاقودا
باندهاقودا (اینگیلیسجه:Bandhaguda) هیندوستان اؤلکه‌سینین اودیسا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده اودیا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کورت زوما
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
خوردوقوی
خوردوقوی (Khordogoy Хордогой) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ساخا جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده یاقوت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره شامانیزم و مسیحی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:ساخا جومهورتینین کندلری
قریقزویل، نیویورک
قریقزویل، نیویورک (اینگیلیسجه:Greigsville, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۹ نفر ایمیش و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Greigsville, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اوکراینکا، آمور اوبلاستی
اوکراینکا، آمور اوبلاستی (Ukrainka, Seryshevsky District, Amur Oblast Украинка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آمور اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمور کندلری
دنیل مورا
دنیل مورا ، (دوغوم: ۱۸ فوریه ۱۹۴۵) بیر پرولو نیظامی و سیاستچی دیر.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:پرولو سربازلار بؤلمه:۱۹۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
موهاوک، آریزونا
موهاوک (اینگیلیسجه: Mohawk, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
وسدار (هیندوستان)
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
چارلز مانلی
چارلز مانلی (اینگیلیسجه:Charles Manly) آمریکالی وکیل و سیاستچی رالی شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. قوزئی کارولینا چپل هیل بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
موکالی, کوژیکود
موکالی, کوژیکود (اینگیلیسجه:Mukkali, Kozhikode) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر.
کورقاشلا
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
ناخچیوان خانلیغی
ناخچیوان خانلیغی — خانلیغین اساسی کنگرلی طایفا باشچیسی حیدرقولو خان طرفیندن قویولموشدور. زنگه‌زور کندیندن باشلامیش آراز چایی وادیسینه قدر اوزانان گئنیش اراضیده یئرلشن ناخچیوان خانلیغی، غربی آذربایجانین(ایندیکی ائرمنیستان) بؤیوک بیر حیصه‌سینی احاطه ائدیردی. داغلار خانلیغی قالا کیمی احاطه ائدیردی. شیمال-غربدن دره‌له‌یَز داغلاری، جنوب-شرقدن ایلانلی‌داغ، شیمال-شرقدن بؤیوک و کیچیک آغری داغلاری خانلیغین سرحدلری بویو اوزانیردی. ناخچیوان خانلیغی ایروان، قاراباغ، خوی و ماکو خانلیقلاری ایله همسرحد ایدی.
کنگرلی‌لر سولاله‌سی‌نین منشأیی
کنگرلیلر پئچئنئق-تورک طایفالاریندان اولموشلار. سولاله ۵. عصردن ناخچیوان اراضیسینده یاشاییبلار. ائرامیزین اوّللرینده زاقافقازییایا هونلارین ترکیبینده گلن یوز ایییرمی مین عاییله‌دن عیبارت سولاله، اونون موختلیف اراضیلرینده مسکونلاشمیشلار. بیزانس تاریخچیسی کونستانتین‌ین وئردیگی معلوماتا گؤره، «۹۴۸-۹۵۲-جی ایللرده یاودیئرتیم(Yavdiertim)، کوُوارچیجوُر(Kuvarçicur)، کابوکشینیولا(Kabukşinyula) آدلی اوچ ویلایت پئچئنئقلرین دیگر پئچئنقلرله موقاییسه‌ده داها مرد و نجابتلی اولمالارینا گؤره خنگر(xəngər) لقبی داشیییردی».
کنگرلی سوواریلری اؤز ایگیدلیکلری ایله مشهور ایدیلر. روسیه‌ده اوکتیابر چئوریلیشینه قدر بوتون موحاریبه‌لرده کنگرلی نسلی دؤیوشکنلیگی ایله خوصوصی فرقله‌نیردی. تاریخی رومانلار مؤلیفی یوسف وزیر چمنزمینلی اون سککیزینجی عصر حادیثه‌لریندن بحث ائدن «قان ایچینده» رومانیندا یازیر کی، «بیردن اوزاقداکی باغین آرخاسیندان توز قوپدو. بو - کنگرلی سولاله‌سی ایدی کی، او زامان اؤز ایگیدلیکلری ایله مشهور ایدی». ۱۸۲۹-جو ایلده کنگرلی نسلی آیریجا بئشینجی آلای یاراتدی. کنگرلیلرین بئش یوز نفردن عیبارت سوواریسی و یوز نفرلیک کؤمکچی دسته‌سی دؤیوشده دوشمنین ایکی بایراغینی اله کئچیریب، یوز نفرینی اؤلدوروب، اللی دؤردونو ایسه اسیر آلمیشدیلار. همین دؤیوشده شخصی ایگیدلیگی ایله فرقلنن سیراوی بابا بیگ جعفراوغلو، آغاکریم فتحعلی‌اوغلو، امامقولو علی‌اوغلو و باشقالاری «اوزرینده قیزیل مئدال اولان گئورگی لئنتی» ایله تلطیف اولونموشلار. بئشینجی یوزایللیکده کنگرلیلر ساسانیلر ایمپئرییاسینی لرزه‌یه سالمیشدی. کنگرلی ائلی ناخچیواندا، قاراباغدا، شیرواندا و ایراندا مسکونلاشمیشدیر. ۱۸۱۶-جی ایل مایین ۱۲-ده کلبعلی خان کنگرلی ناخچیوان شهرینده روسیه گئنئرالی آ.ن.یئرمولووو قبول ائدرکن «ناخچیوانی ۳. عصر اونون کنگرلی نسلی ایداره ائتمیشدیر.» دئمیشدی. ایوان پئتروشئوسکی یازیر: «زنگین ناخچیوان اؤلکه‌سی قیزیلباش اوستاجلی طایفاسی‌نین بیر قولو اولان کنگرلی طایفاسی‌نین ایرثی اؤلکه‌سی ایدی».[۱۱] ۱۹. عصرین شاعیری عدلیب قاراجاداغی «اوردوبادین وصفی» شئعیرینده یازیر:"حاکیمی شیخ علی خان خانی-سخاوت، نه دئییم،""یوخدو کنگرلی کیمی مردی-شوجاعت نه دئییم،""گؤرمه‌دیم بیر بئله سلطانی-عدالت نه دئییم،""صاحیب-ی طبل-و الم اؤزگه قیامت نه دئییم،""چیخسا جنگ ائیله‌مگه نادری، دؤورانه دیر."«اوردوبادین وصفی»، عندلیب قاراجاداغی.
خانلیغین اساسی‌نین قویولماسی
۱۷۳۶-جی ایلده اؤزونو شاه ائلان ائدن نادر شاه موغان قورولتاییندا اونون نامیزدلیگی علئیهینه چیخانلارا دیوان توتدو. بو قبیلدن ناخچیوانلیلارا دا ایشگنجه وئریلدی. نادر شاهین «شاه» اولماسینا اعتیراض ائتدیکلرینه گؤره، کنگرلیلرین بعضی نوفوذلو نوماینده‌لری ده وطندن افغانیستانا سورگون ائدیلدی. ۱۷۴۷-جی ایلده نادر شاهین سوقوطوندان سونرا آذربایجاندا ایگیرمی خانلیق مئیدانا گلدی. اونلارین هر بیری‌نین آذربایجان تاریخینده اؤز یئری و رولو واردیر. نادر شاهین دؤولتی سوقوطا اوغراتدیغیندان سونرا کنگرلی طایفا باشچیسی حیدرقولو خان یئرلی فئوداللارا آرخالانیب، آغا حسنی حاکیمیتدن اوزاقلاشدیراراق، اؤزونو خانلیغین موستقیل حاکیمی تعیین ائتدی. ۱۸. عصرین اورتالاریندا آذربایجان اراضیسینده یارانان ۱۸ خانلیقدان بیری ده ناخچیوان خانلیغی اولدو. بو دؤورده خانلیغین عالی حاکیمی خان اؤزو ایدی. قالان فئوداللارین هامیسی اونا تابئع ایدیلر.
خاریجی سیاستی
زنگه‌زور داغلاریندان باشلامیش آراز چایی وادیسینه قدر اوزانان ناخچیوان خانلیغی حربی جهتدن ضعیف اولدوغوندان حیدرقولو خان داها قودرتلی خانلیقلارا آرخالانماغا چالیشیردی. اؤز حاکیمیتینی گوجلندیرمک و تئرلی ایشغالچیلاریندان مودافیعه اولونماق اۆچون حیدرقولو خان، ۱۸. عصرین ۵۰-جی ایللرینده قاراباغ خانلیغی‌نین قوروجوسو و ایلک خانی پناه‌علی خانین گؤروشونه گئتدی. پناه‌علی خانین گؤردوگو سیاسی تدبیرلرینده حیدرقولو خانین ایشتیراکی اولوب. میرزه آدیگؤزل بیگ «قاراباغ‌نامه‌ده» یازیر: «محمد حسن خان قاراباغدان قاییتدیقدان سونرا، پناه خان، قاراداغلی کاظم خان، ناخچیوانلی حیدرقولو خان و گنجه‌لی شاهوئردی خان مصلحت مجلیسی قوردولار».
اؤزونه گوجلو رقیب سایدیغی شکی خانی حاجی چلبی خانلا موحاریبه‌یه حاضیرلاشان پناه‌علی خانا حؤرمت علامتی اولاراق، حیدرقولو خان اؤز قوشونلاری ایله قاراباغا گلدی. ۱۷۵۲-جی ایلده حیاتا کئچیریلن همین یوروشده گنجه‌لی شاهوئردی خان، قاراداغلی قاسم خان، ایروانلی حسینعلی خان، خویلو احمد خان ایشتیراک ائدیردی. خانلار حاجی چلبی‌یه قارشی بیرگه یوروش ائتمک اۆچون آرالاریندا راضیلیغا گله‌رک بو باره‌ده کارتلی-کاخئتی چارینا دا مکتوب گؤندردیلر. اؤز نؤوبه‌سینده ۲. ایراکلی خانلارا یازدیغی جاواب مکتوبوندا اونلارلا همفیکیر اولدوغونو بیلدیرمیش و اونلارا گنجه‌یه گلمگی مصلحت گؤرموشدو، لاکین چار موتّفیقلرینه خیانت ائده‌رک خانلارین دؤردونو ده گنجه یاخینلیغیندا قیزیل‌قایا آدلی یئرده (۲۱ مارت ۱۷۵۲) حبس ائتدیردی. گنجه‌لی شاهوئردی خانین نؤکریندن بو حادیثه‌نی ائشیدن حاجی چلبی کور چایینی کئچه‌رک شئیخ نظامی‌نین قبری یانیندا باش وئرمیش دؤیوشده ایراکلینی مغلوب ائده‌رک خانلاری آزادلیغا بوراخدی. بو یوروش حاقّیندا عباسقولو آغا باکیخانوو و دیگر مؤلیفلرین اثرلرینده ده معلوماتلار وئریلیب.
یوروشدن سونرا حیدرقولو خان ناخچیوانا قاییداراق بیر سیرا تدبیرلر حیاتا کئچیردی. او، خانلیغی مؤحکملتمک، خزینه‌نین گلیرینی آرتیران تیجارتی، همچ‌نین صنعتکارلیغی اینکیشاف ائتدیرمک مقصدی ایله خانلیقلاردا و شهرلرده رابیطه واسیطه‌لرینی قایدایا سالدی. حیدرقولو خان کؤهنه کؤرپولرین تعمیر اولونماسی، چایلار اوزرینده یئنی کؤرپولرین اینشاسی حاقیندا امر وئردی. همین کؤرپولردن بیری شکرآباد کندینده بو گونه‌دک قالماقدادیر.
قاراباغ و خوی خانلیقلاری ایله موناسیبتلر
۱۸. عصرین ۸۰-جی ایللری‌نین اوللرینده قاراباغ خانی ابراهیم خلیل خان، کارتلی-کاخئتی چاری ۲. ایراکلی‌ و حسینعلی خانلا بیرلیکده عباسقولو خانین ناخچیوان خانلیغیندا حاکیمیته گتیریلمه‌سینه یاردیم ائتدی. آنجاق، خویلو احمد خان عباسقولو خانین عمیسی اوغلو جعفرقولو بیگی دستکله‌ایردی. آرزوسونا چاتمایان احمد خان بونون عوضینده ایکی کندین — نازیک و شوکورلو کندلری‌نین اونا وئریلمه‌سینی عباسقولو خاندان طلب ائتدی. ردّ جاوابی آلان احمد خان اؤز قوشونلارینی خانلیغین سرحدلرینه یئتیردی. موقاویمت گؤستره بیلمگه‌جگینی باشا دوشن و یئرلی عیانلار طرفیندن مودافیعه ائدیلمه‌ین عباسقولو خان ناخچیوانی ترک ائتمگه مجبور اولدو. اؤزونه مووقّتی سیسیاندا سیغیناجاق تاپدی. لاکین احمد خان ناخچیوانی توتا بیلمه‌دی. چونکی ایروانلی حسینعلی خان هده‌له‌ایجی مکتوب گؤندره‌رک احمد خاندان طلب ائتدی کی، «اؤز اوردوسونو تعجیلی سورعتده ناخچیوان قالاسیندان اوزاقلاشدیرسین». او همین خانلیغا اؤزو صاحیب اولماق ایسته‌دیگینی ده مکتوبدا گؤندردی. احمد خان حسینعلی خانین طلبینی قبول ائتسه‌ده اؤز فیکریندن ال چکمه‌دی.
تئزلیکله ناخچیوان قالاسی یاخینلیغیندا ایروان خانی حسینعلی خانین قوشونو گؤروندو. حسینعلی خان ناخچیواندا چوخ قالا بیلمه‌دی و اوردوسونو اورادان گئری چکدی. بئله‌لیکله، ناخچیوان قالاسی باشسیز قالدی. یارانمیش وضعیتدن ایستیفاده ائدن عباسقولو خان ناخچیوانا تلسدی و دار گونونده اونو مودافیعه ائتمه‌ینلره دیوان توتماق قراری آلدی.
عباسقولو خانین ائتدیگی ظولم خالق آراسیندا بؤیوک ناراضیلیق دوغورموشدو. بوندان ایستیفاده ائدن احمد خان یئنیدن ناخچیوانین ایشلرینه قاریشماغی قرارا آلدی. بو مقصدله ایراندا کریم خان زندین اؤلوموندن سونرا ایصفاهاندا اوتوروب اؤزونو شاه ائلان ائدن، لاکین رسمی شاه اولمایان علی‌مراد خانا موراجیعت ائتدی. علی‌مراد خان حاکیمیت باشینا گلمگه جان آتارکن و ایرانین رسمی شاهی اولمادیغی حالدا آذربایجانین بیر سیرا خانلیقلارینا تابئع اولماق رمزی کیمی، اونلاردان گیروو و یا قیمتلی داش-قاش طلب ائدیردی. علی‌مراد خان ۱۷۸۴-جو ایلده عثمانلی تورکیه‌سینه قارشی کؤمک آلماق و اؤز حاکیمیتینی مؤحکملندیرمک مقصدیله موسکووا نوماینده گؤندرمیشدی. اؤز نوماینده‌سی محمد خانا تاپشیرمیشدی کی، گؤستریله‌جک کؤمک عوضینده واخت ایله روسیه‌نین ترکیبینده اولموش تورپاقلاردان ساوایی، "قاراباغ، ناخچیوان و ایروان ویلایتلرینی ده روسیه ایمپئرییاسینا گوذشت ائتمگه حاضیردیر. علی‌مراد خان بیر طرفدن اؤز طرفدارلارینی بعضی آذربایجان خانلیقلاری‌نین حاکیمی اولماسینا کؤمک ائدیر، دیگر طرفدن ایسه همین خانلیقلاری روس دؤولتینه وئرمگی وعد ائدیردی. ۱۷۸۳-جو ایلده علی‌مراد خان، خویلو احمد خانین موراجیعتینی نظره آلیب، گولشیرعلی خانی ناخچیوانا گؤندردی.
۱۷۸۳-جو ایلده روسیه‌نین قیوملوغونو قبول ائتمیش کارتلی-کاخئتی چارلیغی ایله ایران آراسیندا اؤزونو دوست کیمی قلمه وئرن احمد خان، ناخچیوان تاختیندا عباسقولو خانین نامیزدلیگینی مودافیعه ائدن ۲. ایراکلی‌نین گؤزو قارشیسیندا اؤز حرکتلرینه برائت قازاندیرماق اۆچون بوتون ایمکانلاردان ایستیفاده ائدیردی. ۲. ایراکلی‌نین آدینا گؤندردیگی مکتوبوندا بو جور دئمیشدی: «ایندی نئجه اولا بیلر کی، من اونا وئردیگیم سؤزو یئرینه یئتیرمگیم و باشقا جور حرکت ائدیم. منیم قیمتلی اشیام علی‌مراد خانین یانیندا گیروو ساخلانیلیر. او، ائله بیلر کی، من اونون علئیهینه گئدیرم.» بئله‌لیکله، علی‌مراد خان و احمد خانین قوشونلاری‌نین قارشیسینی آلا بیلمه‌ین عباسقولو خان، یئنیدن ناخچیوانی ترک ائتمگه و تیفلیسه قاچیب ۲. ایراکلیدن کؤمک ایستمگه مجبور اولدو. علی‌مراد خان و احمد خان طرفیندن مودافیعه ائدیلن جعفرقولو بیگ حاکیمیته گلدی.
جعفرقولو خانلا موناسیبت‌لر
حاکیمیته کئچدیگی ایلک گوندن جعفرقولو خان خالقین هر جور اعتیراضی‌نین قارشیسینی آلماق اۆچون اهالی‌یه جیدی تضییق گؤسترمگه باشلادی. بو تضییقلردن سونرا اهالی‌نین چوخو ناخچیوانی ترک ائده‌رک اوزاق ویلایتلره اوز توتماغا مجبور اولدو. کارتلی-کاخئتی چاری ۲. ایراکلی‌یه ۱۷۸۳-جو ایلده یازیلمیش مکتوبدا دئییلیر: «جعفرقولو خانین ناخچیوان اهالیسی ایله نئجه غدار رفتار ائتدیگی خبرینی سیزین حوضورونوزا چاتدیرماقلا بیلدیریریک کی، اونون ظولمکارلیغی خالق ایچریسینده ائله گئنیش یاییلیب کی، اهالی باشقا یئره گئتمگه مجبور اولموشدور. بیز سیزه عباسقولو خانا سیغیناجاق وئردیگینیز اۆچون تشکّورلریمیزی بیلدیریریک. سیزین خئییرخاهلیغینیز نتیجه‌سینده عباسقولو خان حیمایه‌نیزده یاشاییر کی، بودا بیزی ساکیتلشدیریر و بیزده اینام یارادیر».
عباسقولو خانین طرفدارلاری دا ناخچیواندا قالا بیلمه‌یه‌جکلرینی باشا دوشوب، گورجوستانا گئده‌رک عباسقولو خانین اطرافیندا بیرلشدیلر. ناخچیوانلیلار مکتوبوندا بو جور دئییلیر: «سیزین اورک یومشاقلیغینیزا ایناناراق یوخسول اهالی هر گون ناخچیوانی ترک ائدیر و عباسقولو خانین یانینا گلیرلر. اونو مودافیعه ائدیرسینیز و اینانیریق کی، بیزیده دیقّتدن کنارا قویمایاجاقسینیز. جعفرقولو بیگ اهالی‌یی ظولم ائدیر، بیزی اؤلومه وئریر و ائولریمیزی تالاییر. بیز اونون بو فیکرینی بیلدیکدن سونرا عباسقولو خانین طرفینه کئچدیک».
گورجوستاندا سیغیناجاق تاپان عباسقولو خان، ۲. ایراکلی‌یه یازدیغی مکتوبوندا اؤز تشکّورونو بو جور ایفاده ائدیردی: «قوی آللاه رحمی چارین خسته‌لیگینی عباسقولو خانا وئرسین. سیزه صداقتلی‌یم. سیزین خئییرخاهلیغینیز سایه‌سینده‌دیر کی، منیم ایندی وضعیتیم یاخشیدیر. آللاهین کؤمگی و سیزین سایه‌نیزده وضعیتیم یاخشیدیر، سیزه دوعا ائدیریک.» مکتوبون آردیندا عباسقولو خان گورجوستانا گلدیکدن سونرا ناخچیوانداکی وضعیتی تصویر ائدیر. او بو جور یازیردی: «ناخچیوانا آرتیق اوچ گوندور گئتمیشدیم. رئیسلردن علیقولام سلطان، اخلاص سلطان و اونون اوغلو حسینعلی بیگ، آغاسی‌بیگ، محمدعلی و باشقالاری جعفرقولو خانین پیس رفتارینا، اونلاری اینجیتدیگینه گؤره منیم یانیما گلمیشدیلر». گورجوستانا، عباسقولو خانین دوشرگه‌سینه گلنلر سؤیله‌میشلر کی، اونلار ۲. ایراکلی‌نین خوش رفتارینی گؤروب جعفرقولو خاندان اینتیقام آلماق مقصدی ایله تیفلیسسه گلمک فیکرینده‌دیرلر.
ناخچیوان عیانلاری‌نین گورجوستانا — عباسقولو خانین یانینا گئتمه‌لری جعفرقولو خانی حدسیز درجه‌ده غضبلندیریردی. او، عباسقولو خانین یانینا گئتمک ایسته‌ینلری جزالاندیرماق قرارینا گلدی. بئله رفتارین ایلک قوربانی فئوداللاردان محمد بیگ اولدو. او، گورجوستانا گئدرکن، جعفرقولو خانین قارداشی کلبعلی بیگ طرفیندن اؤلدورولدو.
آیری آیری آداملارین قتله یئتیریلمه‌سی ایله کیفایتلنمه‌ین جعفرقولو خان امر ائتدی کی، عباسقولو خانین یانینا گئتمک ایسته‌ینلرین ائولری داغیدیلسین، املاکلاری موصادیره ائدیلسین و ایرثی مولکیّتی الیندن آلینسین. لاکین بو تدبیرده خالقی ساکیتلشدیره بیلمه‌دی. ناخچیواندا خالق چیخیشلاری گوجله‌نیردی. اهالی‌نین عؤهده‌سیندن گله بیلمه‌ین جعفرقولو خان، اؤز یاخین آداملاریندا بیری شیرعلینی خویلو احمد خانین یانینا گؤندردی کی، «او یا ناخچیواندا قایدا-قانون یارادیب خالقی ساکیتلشدیرسین، یا دا کؤمک اۆچون قوشون گؤندرسین».
ایقتیصادیات
بندانگشتی|ناخچیوان خانلیغی‌نین اساس پول واحیدلریندن بیری پناه‌آباد معلوم اولدوغو کیمی، آذربایجان خانلیقلاری‌نین اکثریتی‌نین اؤز پول واحیدلری وار ایدی. آذربایجانین باشقا خانلیقلاریندان فرقلی اولاراق ناخچیوان خانلیغیندا پول ضرب ائدیلمیردی. اونا گؤره ده خانلیق دؤوریه‌سینده اساساً ایران و آذربایجان پول واحیدلری ایشله‌دیلیردی. تومن، یاریم تومن، پناه‌آباد، صاحیبقیران، شاهی، یاریم شاهی، محمودیه، پارا، سکسنلیک، یوزلوک خانلیغین اساس پول واحیدلری ایدی. خانلیقدا یالنیز گوموش و میس سیکّه‌لر ضرب اولونوردو. چونکی قیزیل سیکّه‌لری‌نین ضرب اولونماسینا ایختییار یوخ ایدی. ناخچیوان خانلیغی‌نین گوموش سیکّه‌لری چوخ آز ایدی. آما بیر نئچه میس سیکّه‌لر بو گونه‌دک گلیب چاتمیشدیر.
شوشا شهری سالیندیقدان سونرا پناه‌علی خانین امری ایله ۱۵ قپیک دَیرینده اولان «پناه‌آباد» سیکّه‌سی ضرب اولونموش، هم قاراباغ خانلیغی‌نین داخیلینده، هم ده دیگر خانلیقلاری‌نین اراضیسینده ایشلنمیشدیر. آغا محمد شاه قاجارین اؤلدورولمه‌سیندن سونرا قاجارلارلا موناسیبتی نیظاملاماق مقصدی ایله ابراهیم خلیل خانین گؤستریشینه اساساً، فتحعلی شاهین آدیندان دَیری ۳۵ قپیک اولان «صاحیبقیران»آدلی پول واحیدی کسدیریلدی. بو باره‌ده احمد بیگ جاوانشیر یازیر کی: «آغا محمد شاه شوشادا اؤلدورولدوکدن سونرا ابراهیم خلیل خان، تهراندا حاکیمیته کئچمیش فتحعلی شاها ایطاعتکارلیق گؤسترمک علامتی اولاراق، اونون آدینا ۳۵ قپیک دَیرینده پول کسیلمه‌سی اۆچون گؤستریش وئرمیشدیر». هر ایکی پول ناخچیوان خانلیغی‌نین نومیزماتیکاسیندا اساس یئر توتوردو.
اکینچی‌لیک
الینجه ماحالی‌نین تورپاغی اساس اعتیباریله گیللی تورپاقلار اولموش، بورا یالنیز بوغدا و آرپا اکمک اۆچون یارارلی اولموشدور. خوْک ماحالی‌نین تورپاقلاری بوغدا و آرپا ایله برابر پامبیغیندا اکیلمه‌سینه ایمکان وئریردی. دره‌له‌یَز ماحالی‌نین اکین ساحه‌لری ایسه گیللی تورپاقلار و قارا تورپاقلار اولموشدور. اوردوباد بؤلگه‌سی ایسه تورپاقلارین خوصوصیتینه گؤره ۳ یئره بؤلونوردو: شیمالدا گیلی چوخ اولان قارا تورپاقلار، مرکزده گیللی و قوملو تورپاقلار، جنوبدا آراز چایی بویونجا ساری و قیرمیزی گیللی تورپاقلار. تورپاقلارین خوصوصیتینه گؤره ناخچیوان خانلیغیندا کندلیلر ایپکچیلیک، باغچیلیق، اوزومچولوک، پامبیقچیلیق، تاخیلچیلیق، بوستانچیلیق ایله مشغول اولوردولار.
ناخچیوان خانلیغیندا اساس کند تصروفاتی ساحه‌سی تاخیلچیلیق ایدی. تاخیلچیلیقلا اهالی‌نین اکثریتی مشغول اولوردو. حتّی بعضاً مالدارلار اؤز شخصی ایستیفاده‌لری اۆچون تاخیل اکیردیلر. خانلیقدا یازلیق و پاییزلیق تاخیل اکیلیردی. پاییز اکینی سئنتیابر آییندا باشلاییر، نووروز بایرامیندان یوز گون کئچدیکدن سونرا، تقریباً اییون آییندا ییغیلیردی. یازلیق بوغدا ایسه مارت آیی‌نین آخیریندا اکیلیر، پاییزلیق تاخیلدان ایکی هفته سونرا ییغیلیردی. ایشغالدان اول ناخچیوان خانلیغیندا ییغیلان تاخیل تقریباً ۱۰ مین خالوارا برابر ایدی. اوردوباد بؤلگه‌سینده تورپاغین بؤیوک بیر حیصه‌سینه بوغدا اکیلیردی.
چلتیک اساساً ناخچیوان خانلیغیندا: شهرده و شیخ محمود، خلیلی، کول‌تپه، اوروج، اوزون‌اوبا، حسن‌آغا، دیدوْوار، نظرآباد، خالخال، شاهبوُز، قارابابا، جهری، تزه‌کند، نئهرم کندلرینده، الینجه ماحالیندا (ابَرقوُنیس، جولفا، چمنلیک، سالتاق، خان‌آغا، کشکند) و دره‌له‌یزین غرب حیصه‌سینده اکیلیردی. ۱۸۲۸-جی ایلده ناخچیوان خانلیغیندا چلتیک محصولو ۱۰ مین پودا برابر اولموشدور.
کند تصروفاتی محصوللاری‌نین ایچریسینده پامبیق خوصوصی یئر توتوردو. پامبیق فئوداللارا داها چوخ گلیر وئریردی. پامبیق دره‌له‌یزدن باشقا دئمک اولار کی، بوتون ماحاللاردا اکیلیردی. اساساً ناخچیوان ماحالیندا: یاریمجا، شیخ محمود، کول تپه، اوروج، اوزون‌اوبا، حسن‌آغا، دیدووار، نظرآباد، ازناییرد، سوست، بولقان، قاراقونا، هاسان، قوشادیز، تونبول، یامخانا، قیزیلونگ، نئهرم کندلریند؛ خوْک ماحالی‌نین ایسه بوتون کندلرینده؛ الینجه ماحالی‌نین آرازین، ابرقونیس، جولفا و شوکود کندلرینده اکیلیردی. ۱۸۲۸-جی ایلده خانلیقدا ۳۰۰ خالوارا یاخین و یاخود ۶ مین پود پامبیق ییغیلمیشدی.
خانلیقدا خوصوصی ایله دره‌له‌یز ماحالیندا اکیلن کتاندان، اساس اعتیباریله یاغ آلماق اۆچون ایستیفاده اولونوردو. کتاندان نینکی یاغ آلماقدا، حتّی توخوجولوقدا ایستیفاده ائدیلیردی. آریچیلیق و ایپکچیلیکله اساساً اوردوباد بؤلگه‌سینده مشغول اولوردولار. ایپکچیلیک کند تصروفاتی‌نین او قدر گلیرلی ساحه‌سی ایدی کی، هر توت آغاجیندان ایلده ۱ مانات ۲۰ قپیک وئرگی آلینیردی. بوتون اوردوباد بؤلگه‌سینده ۱۰۰ مین توت آغاجی وار ایدی کی، بونون دا ۱۰٪-ای، یعنی ۱۰ مین عددی اوردوباد شهرینده یئرلشیردی. خانلیغین دوزنلیک یئرلرینده‌کی کندلرده توت آغاجلاری‌نین جرگه‌سی گئنیشلندیریلیردی کی، اونلارلا ایپک قوردو یئمله‌نیلیردی. ۱۹. عصرین ۲۰-جی ایللرینده اوردوباد شهرینده ۲۰۰ پود ایپک ایستحصال اولونوردو. ایپک هم ده بازارا چیخاریلیردی. الده ائدیلن ایپگین کئیفیت باخیمیندان بازار قیمتی ده موختلیف اولوردو. مثلاً، بیرینجی نؤوع ایپگین قیمتی اوردوباد بازاریندا ۱۲ تومن، ایکینجی نؤووع ایسه ۷ تومن برابر ایدی.
کند تصروفاتی ساحه‌سینده ناخچیوان خانلیغی اهالیسی‌نین اساس مشغولیتلریندن بیری ده باغچیلیق ایدی. داغ کندلریندن باشقا دیگر کندلرین اهالیسی ده باغچیلیقلا مشغول اولوردو. داغ کندلرینده یایین قیسا اولماسی و قیشین سرت کئچمه‌سی بو کندلرده باغچیلیقلا مشغول اولماغا ایمکان وئرمیردی. اوردوباد باغلاریندا ۲۰۰ خالوار اکین ساحه‌سینده مئیوه باغلاری سالینمیشدی کی، بونوندا ۳۰ خالواری اوردوباد شهرینده و اونون اطرافیندا یئرلشیردی. باغچیلیغین اساسینی مئیوه‌چیلیک و اوزومچولوک تشکیل ائدیردی. اوزوم باغلاری‌نین اکثریتی خانلیقدا بئجریلیردی. بورادا ۳۰ خالوارا یاخین اوزوم باغی وار ایدی. اساس اعتیباریله، کیشمیش اۆچون ایستیفاده ائدیلن بیر خالوار اوزوم ساحه سیندن ۴۰۰ باتمانا یاخین محصول ییغیلیردی. عومومیتله، خانلیقدا ۱۹. عصرین ۲۰-جی ایللرینده ۱۲ مین باتمانا یاخین اوزوم ییغیلیردی.
ناخچیوان خانلیغی‌نین ایقتیصادی حیاتیندا بوستانچیلیغین دا اؤزونه مخصوص یئری وار ایدی. بوستانچیلیقلا یاریمجا، شیخ محمود، کول‌تپه، اوروج‌دیزه‌سی، اوزون اوبا، حسن‌آغا دیزه‌سی، سیوراب، دیدووْار، نظرآباد، میرزه، جهری، قوشادیز، توُنبوُل، یامخانا، تزه‌کند، نئهرم، آرازین، ابَرقوُنیس، خان‌اغا، سالتاق، بنَنیار، جولفا، شرور و س. کندلرین اهالیسی مشغول اولوردو. ۱۸۲۸-جی ایلده ناخچیوان خانلیغی‌نین اکیلن تورپاقلاری‌نین ۵۰ خالواریندا بوستان اکیلیردی کی، بورادان دا یاریم میلیون پود محصول ییغیلیردی.
خانلیقدا اکیلیب-بئجریلن کند تصروفاتی محصوللاری‌نین بیر قیسمی ساتیش اۆچون نظرده توتولوردو. بازاردا بوغدانین بیر باتمانی‌نین قیمتی ۴۰ گوموش قپیک، اونون بیر باتمانی‌نین قیمتی ۵۰ گوموش قپیک، آرپانین بیر باتمانی ۳۰ گوموش قپیک ایدی. داری ان اوجوز دنلی بیتکیلردن ایدی کی، اونون هر باتمانی ۲۰ گوموش قپیگه موعین ائدیلمیشدی. چلتیگین قیمتی ایسه بوغدانین قیمتی کیمی ۴۰ گوموش قپیک اولموشدو. ناخچیوان بازاریندا ان باهالی کند محصولو پامبیغین بیر باتمانی‌نین قیمتی ۴ مانات ۵۰ قپیک ایدی.
مالدارلیق
ناخچیوان خانلیغیندا اهالی‌نین اساس مشغولیت ساحه‌لری‌نین بیرینی ده مالدارلیق توتوردو. خانلیغین داغ‌اتگی و داغلیق بؤلگه‌لری مالدارلیغین اینکیشافی اۆچون داها ال‌وئریشلی ایدی.
تورپاق قورولوشو
دیگر آذربایجان خانلیقلاریندا اولدوغو کیمی، ناخچیوان خانلیغیندا دا بئش نؤوع تورپاق مولکیتی مؤوجود ایدی.
دؤولت تورپاقلاری دیوان آدلانیردی. لاکین اوّلکی عصرلردن فرقلی اولاراق اون سککیزینجی عصرین ایکینجی یاریسیندا خانلیقدا دؤولت تورپاقلاری تدریجاً اوّلکی اهمیتینی ایتیره‌رک بیر نؤوع خانین شخصی مولکیتینه چئوریلمیشدی. ایوان پئتروشئوسکی یازیر: «۱۷. عصرین ایکینجی یاریسیندا دؤولت تورپاقلاری ایله خان عاییله سی‌نین تورپاقلاری بیرلشدیریلیب وحدت تشکیل ائتمیش و بئله‌لیکله ده...شخصی تورپاق صاحیبلیگی دیوان تورپاقلاری حسابینا آرتمیشدیر». بو تورپاقلار خانین و خان عاییله سی عوضولری‌نین وارلانماسینا شراییط یارادیردی. اکثر حاللاردا دیوان تورپاقلاری خانین راضیلیغی ایله هر هانسی شخصه بو و یا دیگر خیدمتینه گؤره تییول حوقوقوندا ایستیفاده‌یه وئریلدی.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان تاریخی بؤلمه:آذربایجان خانلیقلاری
دویر جونکشن، ویومینق
دویر جونکشن (اینگیلیسجه: Dwyer Junction, Wyoming) آمریکانین وایومینق ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ماریس ورپاکوفسکیس
ماریس ورپاکوفسکیس (اینگیلیسجه: Māris Verpakovskis)شورویلی فوتبال اوْیونچوسو. لتونی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری
aaaaa== قایناقلار ==
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پپر کینن
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۴-پیرون
۴-پیرون (4-Pyrone، ) بیر اورقانیک بیلشیک. کتون  کیمی تانینیر.اریمه نوْقطه‌سی 32 دن 34 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«4-Pyrone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
رانیکا
رانیکا (ایتالیاجا: Ranica) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۹۸۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۹۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
توماس آر. کورنلیوس
'''توماس آر. کورنلیوس''' (اینگیلیسجه: Thomas R. Cornelius) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۲۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
رانیکا
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
آدام موراشیچ
آدام موراشیچ (اینگیلیسجه: Adam Marušić) (دوْغوم:October 17, 1992 بلقراد) بیر فوتبالیست. لاتزیو فوتبال کولوبو و مونتینیقرو میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
فورستنوالده (اشپری)
فورستنوالده (اشپری) (Fürstenwalde) آلمانین  براندنبورق ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۴۳ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۳۱۸۸ نفر دیر. بۇ شهرین ۷۰٫۵۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.stadt-fuerstenwalde.de فورستنوالده (اشپری) شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
بلمزیووو
بلمزیووو (Belmesyovo Бельмесёво) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
موهاوک، اورقن
موهاوک (اینگیلیسجه: Mohawk, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۶۲ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بلو هیل، مئین
بلو هیل (اینگیلیسجه: Blue Hill, Maine) آمریکانین مئین ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۶۷۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تستینیوس
تستینیوس (چک‌جا: Ctiněves) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۰۵ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ctiněves»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
مارسل مورون
مارسل مورون (اینگیلیسجه: Marcel Mauron) فوتبال اوْیونچوسو. سوئیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
تاتارایسکای کلیوچ
تاتارایسکای کلیوچ (Tatarsky Klyuch Татарский Ключ) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
ویل پولتر
ویل پولتر (اینگیلیسجه: Will Poulter) بریتانیالی اوْیونچو. ۲۸ ژانویه ۱۹۹۳ ‏ ایلینده لندن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Will Poulter»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:بریتانیالی کیشی اویونچولار
بولشوی بوریسووو
بولشوی بوریسووو (Bolshoye Borisovo Большое Борисово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
رایرسون بیلیم‌یوردو
رایرسون بیلیم‌یوردو (Ryerson University, ، جامعة رايرسون)کانادانین تورونتو شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. رایرسون بیلیم‌یوردو ۱۹۴۸ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
Ryerson University
۴-پی‌پی‌بی‌پی
۴-پی‌پی‌بی‌پی (4-PPBP) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«4-PPBP»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
زادوک پرات
زادوک پرات (اینگیلیسجه:Zadock Pratt) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۸۱۲-جی ایل ساواشیندا ایشتیراک ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کلی آر. ایسمیت
'''کلی آر. ایسمیت''' (اینگیلیسجه: Kelly R. Smith) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. فلوریدا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:پالاتکا، فلوریدا دوغوملولار
باندهوا
باندهوا(اینگیلیسجه:Bandhwa) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده بوجپوری دیلی و هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
موهلر، اورقن
موهلر (اینگیلیسجه: Mohler, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
الکس واتسن
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
مایک فرازیر (شارکی یازیچی)
مایک فرازیر (شارکی یازیچی) (اینگیلیسجه: Mike Fraser) آلبوم یاپیمجیسی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
رودنیچکی
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
آستین، مینه‌سوتا
آستین، مینه‌سوتا (Austin, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 0.57 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 24718 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
وایتهاوس، نیوجرسی
وایتهاوس (اینگیلیسجه: Whitehouse, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بورقتو سانتو سپیریتو
بورقتو سانتو سپیریتو (ایتالیاجا: Borghetto Santo Spirito) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۸۵۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لیقوریا اوستانیندا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Borghetto Santo Spirito»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
بودارسینجی
بودارسینجی (اینگیلیسجه:Budarsingi) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
نادوزری، روسیه
نادوزری، روسیه (Nadozerye Надозерье) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آرخانقلسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آرخانقلسک کندلری
پیراپانکود
پیراپانکود(اینگیلیسجه:Pirappancode) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لاقونا بیچ، فلوریدا
لاقونا بیچ، فلوریدا (اینگیلیسجه:Laguna Beach, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۹۳۲ نفر ایمیش و ۶٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
موینقونا، ایووا
موینقونا (اینگیلیسجه: Moingona, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
محورلیک سالینما
بندانگشتی|یئریمیز گۆنده بیر دوْر آق یؤنئی یؤنۆنده دولانؽر.اۆست‌ده کی آق دایره‌نی ده 26000 ایل ده بیر دوْر دوْلانؽر
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:گؤی مکانیگی
ساژینو، ولادیمیر اوبلاستی
ساژینو، ولادیمیر اوبلاستی (Sazhino, Vladimir Oblast Сажино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
دراهوبوز
دراهوبوز (چک‌جا: Drahobuz) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۷۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۵ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
ساژینو، ولادیمیر اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
دراهوبوز
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Drahobuz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤی بورجو
گؤی بۆرجلاری ، نوجومدا اوْن‌ایکی زوْدیاک بؤلۆمۆدۆر و هر بؤلۆمۆنه بیر بۆرج دئییلیر.
بۆرجلر گۆنشین یئریییش ایزینده‌کی اوْلان اولدوزتاخیملاری دیر. بندانگشتی|بۆرجلر آلانی
بۆرجلر یئرین یؤرۆنگه‌سل سالینماسی ندنینه گؤره، یاخلاشیق بیر بۆرج اؤلچۆسۆنده دییشیلیب، اؤرنکله بوغا بۆرجۆ قوْچ بۆرجۆنده باشلانیر.
بو بۆرجلر سیراینان بوجوردور:
1- قوْچ °0
2- بوغا °30
۴-پایپریدینون
۴-پایپریدینون (4-Piperidinone) بیر اورقانیک بیلشیک. کتون  کیمی تانینیر.
گؤی بورجو
4- یئنگئچ °90