cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آذربایجان
موسیقی
گونئی‌لی حسن انامی بولبول آدینا اۇلوسلاراراسی موسیقی فئستیوالینین قالیب‌لرین‌دن بیری اوْلوب. او، ۱۹۹۹-جو ایلده باکی موسیقی آکادئمیاسینین III کورس طلبه‌سی ایکن آذربایجان دؤولت آکادمیک اوپرا و بالئت تئاتریندا «سئویل» اوپراسیندا باش رولدا چیخیش ائدیب. وطن‌پرور موغنّی آراز ائلسس، آلمانیادا یاشایان و گؤزل سسی اوْلان یعقوب ظروف‌چو آذربایجان‌لی‌لار آراسیندا چوخ پوپولیاردیر. آوروپا و آمریکانین بیر چوخ شهرلرینده موهاجیرت حیاتی یاشایان چوخ‌لو گونئی‌لو سنت‌چی‌لر واردیر. اونلارین آراسیندا ا. بئکالام، İ. احراری بۇ گون دونیانین ساییلان رسام‌لاردان‌دیر.
ادبیّات
XIX عصرین I یاری‌سیندا بوتون آذربایجان ادبیاتیندا اوْلدوغو کیمی، اونون گونئی قولوندا دا آشیق شعری و لیریک پوئزیا اساس یئری تۇتوردو. نباتی، حئیران خانیم، ا. قاراجاداغی، م. آجیز، م. دیل‌سوز، ه.م. شوکوهی، ه.ر. صراف، م.ا. للی، م. هیدجی و ب. لیریک شعرین گؤزل نومونه‌لرینی یاراتمیش‌دیر. ا. راجی و بیر چوخ باشقا شاعرلر لیریک شعرلرله یاناشی، دینی مؤوضولو اثرلر ده یازمیش‌لار. م. خلخالی نین اثرلرینده ایجتیماعی قوسورلار تنقید ائدیلیردی. XIX عصرین II یاری‌سیندا مااریف‌چی ادبیات یاراندی. بۇ دؤورده م.ف. آخوندزاده‌نین بیلاواسیطته تأثیری ایله درام اثرلری یاراندی. م.ف. آخوندزاده‌نین داوام‌چی‌لاری ز. ماراغایی و م.ا. طالیبووون اثرلری (ائله‌جه‌ده تورکیه‌دکی تنظیمات اینقیلابی، روسیاداکی اینقیلاب، تبریزدکی خالق حرکات‌لاری) ۱۹۰۵-جی ایللر اینقیلابینین ایدئولوجی و سیاسی جهت‌دن حازیرلانماسیندا موهوم رول اوینادی. ۲۰-جی عصرین ۲۰-جی ایللرینده بوتون ایران ادبیاتیندا یئنی‌لشمه باشلاندی. ایراندا یئنی شعرین تمه‌لی «تجدود» (ش.ا. خیابانی‌نین رهبرلیی ایله) قزئتی‌نین اطرافینا توپلاشان تقی رفعت، جعفر خامنه‌ای، شمس کسمایی کیمی آذربایجان شاعرلری طرفین‌دن قویولموش‌دور. بونونلا ادبیاتین هم فورما، هم ده مضمونوندا تجدود یارانمیش، سربست شعرین اساسی قویولموش‌دور.
ثقة الاسلام، ا. سفروو، س. سلماسی، ش.م. خیابانی و باشقالاری رئالیست دموکراتیک آذربایجان ادبیاتینی توسعه ائتدیرمیش‌لر. صابیر ادبی مکتبی‌نین گؤرکم‌لی داوام‌چی‌سی م. مؤجوزون، ب. عباس‌زاده‌نین ساتیریک شعرلرینده ایجتیماعی ائیبجرلیک‌لر کسکین تنقید اوْلونوردو. گونئی آذربایجان تاریخینده مشروتیه حرکاتی میلّی ایستیقلالیتین، موباریزه تاریخی‌نین باشلانغیجی‌دیر. ش.م. خیابانی حرکاتی اونون باشلانماسینا تکان وئردی. دموکراتیک ادبیاتین یارانماسی س.ج. پیشوری‌نین رهبرلیک ائتدیگی دؤوره دوشدو. بئله‌لیکله، ۱۹۰۵–۱۹۱۱-جی ایللرده مشروته ادبیاتی، ۱۹۱۷–۱۹۲۰-جی ایللرده «تجددود» (یئنی‌لشمه) ادبیاتی، ۱۹۴۵–۱۹۴۶-جی ایللریده دموکراتیک ادبیات میدانا گلدی. ۱۹۷۸–۱۹۷۹-جی ایللرین اینقیلابی ایله گونئی آذربایجاندا تزه آب-هاوا یارانماغا باشلاسا دا او، اوزون چکمه‌دی. ۱۹۴۶-جی ایلده میلّی حؤکومت طرفین‌دن تشکیل ائدیلمیش «آذربایجان شاعرلر و یازی‌چی‌لار جمعیتی» نین بیر سیرا عضولری سوْنرالار هبس ائدیلدی، بیر قیسمی خاریجی اؤلکه‌لره موهاجیرت ائتدی، بیر حیسه‌سی ایسه گیزلی ایش شرایطینه کئچدی. تقریباً ۶۰-جی ایللره قدر آذربایجان مدنی حیاتیندا دورغونلوق یاراندی. ۱۹۴۵-جی ایلده چیخان م. شهریارین «هئیدربابایا سلام» پوئماسی بوتون یاخین و اوْرتا شرق موهیتینده گؤرکم‌لی بیر ادبی حادثه کیمی قارشیلاندی. چاغداش فارس شعرلری‌نین اوستادی ساییلان م. شهریار اؤز ادبی ایستیقامتینی دییشه‌رک آذربایجان تۆرکجه‌سینده یازدیغی یئنی شعرلری ایله آذربایجان ادبیاتیندا یئنی ادبی مکتبین بونؤوره‌سینی قویدو.
شاه رژیمی‌نین فارسلاشدیرما سیاستینه باخمایاراق، آنا دیلینده ادبیات ۵۰–۷۰-جی ایللرده توسعه‌دان قالمامیش‌دیر (سهند، علی کریمی، علی تبریزلی، حبیب ساهیر، صباحی، صمد بئهرنگی، ساوالان، سؤنمز، جوشقون، یهیا شئیدا و ب). آذربایجان فولکلورونون توپلانماسی و نشری ساحه‌سینده مویین تدقیقی ایشلر گؤرولموش‌دور (س. بئهرنگی، م. فرزانه، س. جاوید، آ. تبریزی، م. تربیت، م. تبریزی، ه. مممدزاده، پیروز دیلنچی‏، ق. کندلی، ق. بیقدئ‌لی، م. موسددیق، م. منافی، ج. موجیری و باشقالاری) ۱۹۷۸–۱۹۷۹-جو ایلر ایران ایسلام اینقیلابین‌دان سوْنرا کئچن قیسا بیر مدت عرضینده آذربایجان تۆرکجه‌سینده اونلارلا کیتاب نشر ائدیلدی. اونلارین بیر نئچه‌سی تکرار ایشیق اوزو گؤردو.
قزئتلر
دئمک اولار تبریزده ایلک چاپ‌خانانین تأسیس اولماسی (سربی چاپ ۱۱۹۶ گونش ایلی – ۱۲۳۳ قمری؛ داش باسماسی ۱۲۰۳ شمسی-۱۲۴۰ قمری)، مطبوعاتین یاییلماسیندا بویوک رولو اوْلوب.
گونئی آذربایجانین ایلک قزئتی، «زارزاریت باهرا» (ایشیق‌لیق شوعاسی) ایمیش. بۇ درگی ۱۲۶۵ (بعضی قایناق‌لاردا ۱۲۶۷ ه‍. ق ) ایلینده نشره باشلاییر. ۱۲۶۰-اینجی ایل‌لری‌نین سوْنوندا قزئت‌لرین سایی ۷ قزئته چاتیر. ۱۲۷۰ –اینجی ایل‌لرده بونلارین سایی ۹ قزئت‌دیر و بوتونلوکله مشروطه فرمانی اعلان اوْلان زاماناجان ۱۴ قزئت گونئی آذربایجان‌دا یاییلیب‌میش.
مشروطه اینقیلابی‌ندان (۱۲۸۴ شمسی، ۱۴ جمادی الثانی ۱۳۲۴ قمری) قزئت‌لرین یاییلماسی گئنیش میقیاس‌دا آرتیر و اونلارین سایی ۱۲۸۰ –اینجی ایل‌لرده ۸۴ قزئت و ۱۲۸۴ –دونجو ایلدن ۱۳۰۰ ایلینه‌جن ۹۰ قزئته آرتیر.
۱۳۲۵-اینجی ایل‌ده، گونئی آزبایجانین ایشقالیندان سوْنرا و ائله‌جه‌ده دوکتور موصددیق‌ین نخست‌وزیرلییندن سوْنرا درگی‌لرین یاییلماسی دایاندیریلیر و بیر روکود وضعیت حاکیم اولور. ۱۳۳۲-اینجی ایل‌دن ۱۳۵۷ –اینجی ایله‌قدر قزئت‌لرین سایی ان آشاغی حدده یئنیر بئله کی ۱۳۴۰-ایل‌لرده گونئی‌ده تکجه بیر دنه یئنی درگی ایشه باشلاییر و بوتونلوکده بۇ ۱۳۳۲ –اینجی ایل‌دن ۱۳۵۷-اینجی ایله‌جن بوتون یایلمیش درگی‌لرین سایی ۷ دنه‌دیر.
ایسلام اینقیلابیندان سوْنرا (۱۳۵۷-اینجی ایل) یئنی‌دن قزئت یایماق گئنیشلنیر و ۱۳۵۷-اینجی ایل‌دن ۱۳۶۱-اینجی ایله‌جن ۳۰ قزئت گونئی آذربایجان یاییلیر. ۱۳۶۱-اینجی ایل‌دن آزادلیق‌لار آزالیر و ۱۳۶۰-اینجی ایل‌لرده تکجه ۱۵ قزئته یاییلماغا ایجازه وئریلیر. بوتونلوکده ۱۳۶۱-اینجی ایل‌دن ۱۳۷۶-اینجی ایله‌جن ۲۲ دنه یئنی قزئت یاییلیرمیش.
۱۳۷۶-اینجی ایل‌دن ۱۳۸۰-اینجی ایله‌جن یئنی‌دن آزادلیق‌لار گئنیش‌لشیر و دورد ایل عرضینده ۲۱ یئنی قزئت یاییلماغا باشلاییر.
ایقتیصاد
آذربایجان اراضی‌سی اکینچیلیک و باغدارلیق باخیمیندان ایرانین اَن کئیفیّتلی و اَل وئریشلی منطقه‌سی ساییلیر. بۇ اکینچیلیک اراضی‌لرین اَن یاخشی‌سی مۇغان ماحالیندا (گرمی بؤلگه‌سی، پارساآباد بؤلگه‌سی و بیله‌سۇوار بؤلگه‌سی) یئرلشیر.
سیاست
آذربایجان و خصوصیله تاریخ بویو باغیمسیز ویا بیردیش گوجون خراجی آلتیندابللی سینیرلاری اوْلوب. آذربایجان تورکلری ۱۰۱ ایل بوندان اول مشروطیت، ۱۹۱۹ده ایسه شیخ ممد خیابانی الی ایله آزادیستان جمهوریتی، ۱۹۴۵ده دموکرات فیرقه سی واسیطه سی ایله اوزه رکلیک "موختارلیق" و ایران ایسلام دئوریمیده ن سوْنرا شریعتمداری ماجراسیندا گوستر میش کی هر زامان میلّی ومدنی حاقلاری اوغروندا ساواشیر. گرچی بۇ یولدا یوز ایللیک بیر تاریخه صاحیبدیر ولی حله ده ایلکین حاقلارینی الده ائتمه مه سیندن دولایی ۲۰۰۶ دا یاشانان سوسک کریزی کیمی هر آندا ایرانا قارشی بیر تاور و داورانیشدا اولا بییر.
حزبلر
آذربایجان ادبی انجمنی
آذربایجان انجمنی
تبریز اسلامیه انجمنی
آذربایجان اوستانی انجمن
آذربایجان تاجیرلری انجمنی
تجّدد انجمنی
تبریز حقیقت انجمنی
قاجار شاهزاده‌لری انجمنی
عراق عجم انجمنی
آذربایجان مجاهدلری انجمن
تبریز مساوات انجمنی
تبریز مشورت انجمنی
تبریز ملّی انجمنی
۱۹۶۵-جی ایلده لائوس
بۇ مقاله ۱۹۶۵-جی ایلینده لائوسدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
آذربایجان
حزبلر
جامعه روحانیت مبارز استان آذربایجان
۱۹۶۵-جی ایلده لائوس
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۵-جی ایلده لائوس بؤلمه:۱۹۶۵-جی ایلده اؤلکه‌لر
آذربایجان
حزبلر
جمعیّت اجتماعیون میانج
آذربایجان جمعیتی
جمعیت آذربایجانیان
جمعیت فداکاران آذربایجان
حزب اجتماعیون ـ عامیون
حزب جمهوری خلق مسلمان
حزب دموکرات آذربایجان
حزب زحمت‌کشان آذربایجان
آذربایجان دموکرات فرقه‌سی جوانانلار سازمان
دموکرات ـ سوسیای فرقه‌سی ـ ارومیه
آذربایجان دموکرات فرقه‌سی
ستّارخان انقلابی کمیته‌سی
کمیته اوستانی آذربایجان
ترور کمیته‌سی
دهشت کمیته‌سی
مجمع آزری‌های ایران اسلامی
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:جنوبی آذربایجان بؤلمه:آذربایجان بؤلمه:ایران آذربایجانی
احمد زکی ولیدی توغان
احمد زکی ولیدی توغان (باشقورد تورکجه‌سی: Әхмәтзәки Вәлиди Туған) ایگیرمینجی یوز ایللرین بؤیوک تاریخچی‌سی ، یازیچی‌سی و فیلسوفی دیر. ولیدی توغان تورکولوژو نون آدلیملاریندان دیر و باشقیر تورکلرینین اینقیلابیندا و قورتولوش ساواشیندا باشچی‌لیق ائدنلردن ایدی.
یاشاییشی
ولیدی ایلک تحصیل چاغیندا روس دیلین اؤرگشمگه باشلادی، آناسی یانیندا فارسجانی و اورتا مکتبده، دایی‌سی حبیب نجارین مدرسه‌سینده عربجهنی اؤرگشدی. ۱۹۰۹-جی ایلدن باشلایاراق ولیدی قازاندا مدرسه‌لرده اؤگرتمن‌لیک ائدیب، ۱۹۱۵-جی ایلدن ایکی ایل بویونا دومانین موسلمان میلّت وکیللریندن حیمایت ائدن دفترین اۆیه‌سی اولدو. ۱۹۱۱-جی ایلین سونوندا تورک و تاتار تاریخی کیتابین یازماقلا آدلینلاشدی. تحقیق اۆچون ۱۹۱۳-جی ایلده فیرغانایا و ۱۹۱۴-جی ایلده بوخارایا گئدیب، فیرغانادا یوسیف خاص حاجیب یازان قوتادغو بیلیک کیتابینین بیر ال یازماسین تاپدی. ولیدی ۱۹۱۷-جی ایلده میلّت مجلیسینه سئچیلیب شریف ماناتوْولا بیرلیکده باشقورد شوراسینا اساس قویدی. اورتا آسیادا باسماچی قالخینیشینین و تورکوستان میلّی بیرلیگینین باشچی‌لاریندان ایدی. توغان ۱۹۲۵-جی ایلده حمد الله صبحی، فؤاد کؤپرولو، ریضا نور و یوسوف آق‌چوْرا چاغری‌سی ایله تورکیهیه گئتدی.
قایناقلار
بؤلمه:باشقوردلار بؤلمه:تورک یازیچیلا‌ر بؤلمه:کیمسه‌لر
ایسادی، روسیه
ایسادی، روسیه (Isady Исады) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
بون بؤلگه‌سی، ایلینوی
بون بؤلگه‌سی (اینگیلیسجه: Boone County, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتینده یئرلشن بیر بؤلگه‌. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۳۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۳۵۷۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:بون بؤلگه‌سی، ایلینوی بؤلمه:آمریکا شهرلری
اس‌ان-۳۸
اس‌ان-۳۸ (SN-38) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «SN-38»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
فرانک فرید
فرانک فرید(Fəranək Fərid), گونئی آذربایجان‌لی تانینمیش شاعیر، دیلمانج، قادین و اینسان حاق‌لاری و چئوره مودافیعه‌چی‌سی. او ایران حاکیمیتی‌نین اورمو گؤلونون قوروماسینا لاقئید موناسیبتی‌نه اعتیراض اولاراق 1390 یای‌سونونون 12جی گونونده، گونئی آذربایجانین موختلیف شهرلرینده کئچیریلن دینج گؤسته‌ری‌لر و یوروش‌لره گؤره توتولان‌لارداندیر. 1390، یای‌سونونون 12-سینده تبریز شهرینده کئچیریلن آکسییادا تانینمیش قادین حوقوق مودافیعه‌چی‌سی، آذربایجان‌لی شاعیر و ترجومه‌چی فرانک فرید توتولوب. او، اعتیراض آکسییاسی گئده-گئده، کوچه‌ده ساخلانیلیب.
قايناق‌لار
بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر بؤلمه:آذربایجانلیلار بؤلمه:ایرانلی شاعیرلر بؤلمه:قادینلار بؤلمه:شاعیرلر
بارلتا
بارلتا (Barletta) ایتالیانین پولیا بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 94 660  نفر دیر. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین 51_اینجی شهری سایاگلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کینقستون آپون هال
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
کنی راجرز
کنی راجرز (اینگیلیسجه: Kenny Rogers) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک، سافت راک، کانتری موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کنی راجرز ۲۱ آقوست ۱۹۳۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کلوینه
کلوینه (لهیستانجا: Klewiny) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Klewiny»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جونیور مارانائو
جونیور مارانائو (اینگیلیسجه: Júnior Maranhão) (دوْغوم:June 17, 1977 Colinas, Maranhão) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سوئیس خالقی
سوئیس خالقی (اینگیلیسی‌جه: Swiss people، عرب‌جه: سويسريون، آنادولو تورکجه‌سی: İsviçreliler، فارسجا: مردم سوئیس) - بیر قومی گروه بۇ خالق‌دا ان گئنیش یاییلمیش دین مسیحیت دیر.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
مکزیکو ، مین
مکزیکو ، مین (اینگیلیسجه:Mexico (CDP), Maine ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۴۶ نفر ایمیش و ۲٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و مئین ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mexico (CDP), Maine»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
شو کاقامی
شو کاقامی (اینگیلیسجه: Sho Kagami)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
دانیل فونق
دانیل فونق (Danielle Fong) کانادالی بیلیم اینسانی. ۳۰ اوْکتوبر ۱۹۸۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. دانیل فونق دالهاوزی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
ماسلیانیکو
ماسلیانیکو (ایتالیاجا: Maslianico) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۴۶۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
دانیل فونق
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Danielle Fong»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
ماسلیانیکو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Maslianico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
بیجایناقار
بیجایناقار (اینگیلیسجه:Bijaynagar) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۱٫۴۹ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده بنقال دیلی و هیندی دیل و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماتیکوپا
ماتیکوپا(اینگیلیسجه:Mattikoppa) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
وربکا (کرومیریژ)
وربکا (کرومیریژ) (چک‌جا: Vrbka (Kroměříž District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۹۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۱۹ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vrbka (Kroměříž District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تارسیپس روستراتوس
تارسیپس روستراتوس (Honey possum، ، Balcıl keseli، Хоботноголовый кускус، Honigbeutler) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
Tarsipes rostratus
لقراند، کالیفورنیا
لقراند، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Le Grand, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۵۹ نفر ایمیش و ۲٫۹۵۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Le Grand, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پرینستون، فلوریدا
پرینستون، فلوریدا (اینگیلیسجه:Princeton, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۲۰۳۸ نفر ایمیش و ۱۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوزنتسووو، آلتای دیاری
کوزنتسووو، آلتای دیاری (Kuznetsovo, Altai Krai Кузнецово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
چاک فلیشمنن
چاک فلیشمنن (اینگیلیسجه:Chuck Fleischmann) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اولتواه، تنسی دوغوملولار بؤلمه:تنسی جومهوریتچیلر
فرهاد فخرالدینی
فرهاد فخرالدینی 1316 تبریزده آنادان اوْلوب.ایرانلی موسیقی چی دیر.ایراندا آدلیم موسیقی چیلردن دیر و ایرانین ملی ارکستر ین رهبر لیقی ساییلیر.آدلیم موسیقی ایشلریندن سربداران فیلمینده پایلاشدی.
پارلاق (فیلم)
پارلاق (Shine, ) اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی لین ردقریو، جفری راش، نوآ تیلور جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین دیوید هیرشفلدر یارادیب.
دالاخای، بوریاتیا
دالاخای، بوریاتیا (Dalakhay, Tunkinsky District, Republic of Buryatia Далахай) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
جولیا لی (موزیسین)
جولیا لی (موزیسین) (اینگیلیسجه: Julia Lee) آمریکالی شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جولیا لی (موزیسین) ۳۱ اوْکتوبر ۱۹۰۲ تاریخینده بونویل، میزوری شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۸ دسامبر ۱۹۵۸ میلادی تاریخینده کانزاس‌سیتی شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
خومله
خومله (چک‌جا: Chomle) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۵۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۰ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chomle»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ساترن پولی‌تکنیک ایالتی بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
Southern Polytechnic State University
آندریو جی. مای
'''آندریو جی. مای''' (اینگیلیسجه: Andrew J. May) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۷۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۵۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
ریقلی
ریقلی (اینگیلیسجه: Wrigley Company) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت یئیه‌جک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت William Wrigley Jr. طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۶٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wrigley Company»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
کئدیری
کئدیری اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ۲۰۰٧ اينجي ايلده ۲۳۳٫۹۶۴نفر اهاليسي وارميش.
قايناق‌
بؤلمه:اندونزی شهرلری
ازون (مولکول)
ازون (مولکول) (Ozone, Озон، أوزون) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز و قاز حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Ozone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ریواروکسابان
ریواروکسابان (آیوپاک آدی: (S)-5-chloro-N-، Rivaroxaban, ريفاروكسيبان، Ривароксобан) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۴۳۵٫۸۸۲ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
بریان کوتلر
بریان کوتلر (اینگیلیسجه:Bryan Cutler) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹۷۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۱۹۶۹-جو ایلده گونئی آفریقا
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۹-جو ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره گونئی آفریقا بؤلمه:گونئی آفریقانین تاریخی
بیسائو
بیسائو (اینگیلیسیجه: Bissau) قینه بیسائو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۴۹۲٬۰۰۴ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر. ایکینجی دونیا ساواشیندان سوْنرا اؤلکه باغیمسیزلیک قازاناراق بیسائو شهری باشکند سئچیلیب. و ۷۷۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
دینامو ایستادیومو
دینامو ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Stadionul Dinamo) بوخارست شهرینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stadionul Dinamo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
جان ابتز
جان ابتز (اینگیلیسجه: John Abbotts) (دوْغوم:October 10, 1924 استوک-آن-ترنت) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۲۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پورت ویل کولوبونون اویونچولاری
سوئیس تورک‌‌‌‌لری
سوئیس تورک‌‌‌‌لری (اینگیلیسی‌جه: Turks in Switzerland، فارسجا: ترک‌های سوئیس) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری زوریخ, بازل, لوزان دا یاشاییرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
دووقی ووق
دووقی ووق (لهیستانجا: Długi Ług) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Długi Ług»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
توقایوو، باشقیردیستان
توقایوو، باشقیردیستان (Tugayevo, Burayevsky District, Republic of Bashkortostan Тугаево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کاستانا، آیووا
کاستانا، آیووا (Castana, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۴۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۴۷ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۶۱ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. کاستانا دنیز سئوییه‌سیندن ۳۵۰ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
ریچل تیکوتین
ریچل تیکوتین (اینگیلیسجه: Rachel Ticotin) آمریکالی اوْیونچو ۱ نوْوامبر ۱۹۵۸ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
استون ساور
استون ساور (اینگیلیسجه: Stone Sour) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ماسیاکووو
ماسیاکووو (Masyakovo Масяково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
اوتواک، آریزونا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بیل کید (سیاستچی)
بیل کید (اینگیلیسجه:Bill Kidd (American politician)) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:میزوری جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹۵۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
وربتشانی
وربتشانی (چک‌جا: Vrbčany) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vrbčany»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کینقستون آپون تیمز
کینقستون آپون تیمز (اینگیلیسی‌جه: Kingston upon Thames) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 43013 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
تاکسیدا تاکسوس
تاکسیدا تاکسوس (American badger، ، Американский барсук، Silberdachs) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
کینقستون آپون تیمز
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
تاکسیدا تاکسوس
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
البایرات
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Albairate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
آقوستین دلقادو
آقوستین دلقادو (اینگیلیسجه: Agustín Delgado) (دوْغوم:December 23, 1974 Ambuquí) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کلینتون ال. مریام
'''کلینتون ال. مریام''' (اینگیلیسجه: Clinton L. Merriam) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۲۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آلاتیر
آلاتیر (Alatyr) (Алатырь) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و چوواشیستانده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 38203 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
پی دو لا لوآر
پی دو لا لوآر (Pays de la Loire) فرانسه‌ده یئرلشیب.
میر قروو، مینه‌سوتا
میر قروو، مینه‌سوتا (Meire Grove, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 4.66 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 179 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
پی دو لا لوآر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Pays de la Loire»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
بیجاوریا
بیجاوریا(اینگیلیسجه:Bijauria) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سانیکوپا
سانیکوپا(اینگیلیسجه:Sanikoppa) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قوتی (هیندوستان)
قوتی (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Gutti) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
امپاری
امپاری (اینگیلیسیجه: Ampary)  ماداقاسکار اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۰۳۵ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۹۰۰۰ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
سیلئ اونقسی
سیلئ اونقسی اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ٢٠٠٧ اينجي ايلده ۲۳۱٫۳۲۲نفر اهاليسي وارميش.
ایسکیوتو بؤلگه‌سی، اوهایو
ایسکیوتو بؤلگه‌سی (اینگیلیسجه: Scioto County, Ohio) آمریکانین اوهایو ایالتینده یئرلشن بیر بؤلگه‌. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۰۳ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۷۵۵۰۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:ایسکیوتو بؤلگه‌سی، اوهایو بؤلمه:آمریکا شهرلری
اورکلر و عقل لر
اورکلر و عقل لر (Hearts and Minds, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش بَلگه‌سل فیلم.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۴-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری بلگه سل فیلملری بؤلمه:ان یاخشی بلگه سل فیلمه گؤره اوسکار اؤدولی آلان فیلملر بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:فرانسه دیلینده فیلملر بؤلمه:وارنر بروس فیلملری بؤلمه:آمریکانین آرشیو فیلملری
جورجییوسکوی، آدیغیه
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
دانیل فرانسیس مریام
دانیل فرانسیس مریام (Daniel Francis Merriam) بیلیم اینسان. دانیل فرانسیس مریام کانزاس بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری سیراکیوس بیلیم‌یوردو‌دیر.
مارلبورو، نیویورک
مارلبورو، نیویورک (اینگیلیسجه:Marlboro, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۶۶۹ نفر ایمیش و ۸٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
دانیل فرانسیس مریام
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel Francis Merriam»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مارلبورو، نیویورک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Marlboro, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ارقوسترول
ارقوسترول (Ergosterol, إرغوستيرول) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Ergosterol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
تونی جنینقز
تونی جنینقز (اینگیلیسجه: Toni Jennings) آمریکالی سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۴۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اورلندو دوغوملولار
بولیور، میزوری
بولیور، میزوری (Bolivar, Missouri) آمریکانین میزوری ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۱٫۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۳۲۵ نفر دیر. بۇ شهر ۳۲۲ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bolivar, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میزوری ایالتین شهرلری
۱۸۰۳-جو ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۰۳-جو ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۳-جو ایلده بؤیوک بریتانیا
دایسوکه تاکاقی
دایسوکه تاکاقی (اینگیلیسجه: Daisuke Takagi)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
خولینا
خولینا (چک‌جا: Cholina) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۶۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۸۹ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cholina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بزگک
بزگک (Little bustard، ، Mezgeldek، Стрепет، Zwergtrappe) دۇرناکیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:دۇرناکیمی‌لر بؤلمه:قوش
سزا، روسیه
سزا، روسیه (Seza Сеза) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آرخانقلسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آرخانقلسک کندلری
کلویانکا
کلویانکا (لهیستانجا: Klewianka) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
کریستی آلی
کریستی آلی (اینگیلیسجه: Kirstie Alley) آمریکالی کومدین، یازیچی و اوْیونچو کریستی آلی کانزاس ایالتی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب. ۱۹۷۶–۲۰۲۲ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
کلویانکا
بؤلمه:لهیستان شهرلری
کریستی آلی
اوْینادیغی فیلم‌لر
Dancing with the Stars references
کلویانکا
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
کریستی آلی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kirstie Alley»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
آلدان
آلدان (Aldan) (Алдан) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و یاکوتیاده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 21275 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
اورترونل
اورترونل (Orteronel) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Orteronel»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
پیرنه میانه
پیرنه میانه (Midi-Pyrénées) فرانسه‌ده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Midi-Pyrénées»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
کالادکا
کالادکا (اینگیلیسجه:Kalladka) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی و تولو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پارک ونتلینق
پارک ونتلینق (اینگیلیسجه:Parke Wentling) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
بون بؤلگه‌سی، ایندیانا
قایناقلار
بؤلمه:بون بؤلگه‌سی، ایندیانا بؤلمه:آمریکا شهرلری
پرینقولام
پرینقولام (اینگیلیسجه:Peringolam) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
برونیاتو
برونیاتو (ایتالیاجا: Brugnato) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۴۵ نفر ایمیش. و لیقوریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brugnato»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کوزوبوکووو
کوزوبوکووو (Kosobokovo Кособоково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
رائول قارسیا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اوچه اوکچوکوو
اوچه اوکچوکوو (اینگیلیسجه: Uche Okechukwu) (دوْغوم:September 27, 1967 Lagos) بیر فوتبالیست. نیجریه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ایستون، کانتیکت
ایستون (اینگیلیسجه: Easton, Connecticut) آمریکانین کانتیکت ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۷۴۹۰ نفر ایدی.
میزویل، مینه‌سوتا
میزویل، مینه‌سوتا (Miesville, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 7.85 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 125 نفر دیر.
ایستون، کانتیکت
قایناقلار
بؤلمه:ایستون، کانتیکت بؤلمه:آمریکا شهرلری
میزویل، مینه‌سوتا
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
۱۳۱۸-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۳۱۸-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۳۱۸-جی ایلده ایسکاتلند
کیتانا باکر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kitana Baker»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
بیورن اولویس
{{Infobox person }} }} }} }} }}
بیورن اولویس (اینگیلیسجه: Björn Ulvaeus) سوئدلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بیورن اولویس ۲۵ آوریل ۱۹۴۵ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سالپلار (صینیف)
سالپلار (صینیف) (Thaliacea، ، Salpen)  دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:Thaliacea
ادوسترول
ادوسترول (Adosterol) بیر اورقانیک بیلشیک.
سیوبرا، روسیه
سیوبرا، روسیه (Syobra Сёбра) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ادوسترول
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
سیبیتونگ
قايناق‌
بؤلمه:اندونزی شهرلری
لچه
لچه (Lecce) ایتالیانین پولیا بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 94 892  نفر دیر. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین 50_اینجی شهری سایاگلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
میرزاپور, پنجاب
میرزاپور, پنجاب(اینگیلیسجه:Mirzapur, Punjab) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دووقی برود (پودلاسکی)
دووقی برود (پودلاسکی) (لهیستانجا: Długi Bród, Podlaskie Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Długi Bród, Podlaskie Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ورباتکی
ورباتکی (چک‌جا: Vrbátky) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۰۷ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vrbátky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
ماشکووسکایا
ماشکووسکایا (Mashkovskaya Машковская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
فضا شاتئلی
فضا شاتئلی (اینگیلیسجه: Space Shuttle) آمریکا دا (ABŞ) ناسا طرفیندن یارادیلمیش کوسمیک (فضایی) گمی تیپیدیر. آمریکا دا راکت اینکیشافی عرفه سینده یئره گئری یه قاییدابیلن گمی کونسئپتی (konsepti) ایشله نیلیر. بو بیر دفعه تطبیق اولونان راکت لره نیسبتا خرج لره قناعت وئرمه لی ایدی. آنجاق بو مقصدی الده ائتمک ممکون اولمادی ، بئله کی ، بو گون بیر شاتل گمیسینین قیمتی یاریم میلیلرد دوللارا چاتیر. 1960 –جی ایللرده بیر پیله لی راکت سیستمی آرتیق اؤز ایمکان لارینی توکتدیییندن بو گمینین حاضیرلانماسی زامانی چوخ پیله لی راکت سیستمیندن ایستیفاده ائدیلمیشدیر. فضا شاتل لی گمیسی خاریجی یاناجاق چنلریدنن (çənləridnən) و برک یاناجاق راکتیندن ایعبارت اولان سیستم له تجهیز اولونموشدور. کوسموسا (فضا) راکت کیمی بوراخیلان بو گمی گئری یه طیاره (اوچاک) کیمی قاییدیر.
right|thumb|فضا شاتلی "دیسکاوری" بوینگ 747 SCA ایله اوچوش بازاسینا نقل زامانی
اساس مقصدی گؤی یه فایدالی یوک لرین داشینماسی اولان بو گمی لر آزی 100 دفعه گؤی یه و گئرییه اوچمالی ایدیلر. آنجاق بو گونه کیمی ان چوخ گؤی یه اوچان شاتل "دیسکاوری" جمعی 33 دفعه بو سیاحت ده اولموش دور.
قايناق‌لار
بؤلمه:فضا
فشم
فشم تهران اوستانینین شهرلریندن بیریدیر. بو شهر شیمیرانلار بولگه‌سینین رودباریقصران بولومونده یئرلشیبدیر.
ایندیانولا، واشینقتون
ایندیانولا، واشینقتون (اینگیلیسجه:Indianola, Washington ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۵۰۰ نفر ایمیش و ۱۳٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Indianola, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کاسکید، آیووا
کاسکید، آیووا (Cascade, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۸۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۵۹ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۴۴۵٫۸ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. کاسکید دنیز سئوییه‌سیندن ۲۵۲ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
اچ-۸۹
اچ-۸۹ (H-89) بیر اورقانیک بیلشیک.
گونئی متودیست بیلیم‌یوردو
گونئی متودیست بیلیم‌یوردو (Southern Methodist University, )آمریکانین دالاس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۱۰٬۰۰۰ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
اچ-۸۹
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «H-89»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گونئی متودیست بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Southern Methodist University
امبینانداوکا
امبینانداوکا (اینگیلیسیجه: Ambinanindovoka)  ماداقاسکار اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۰۲۹ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۱۰۰۰ نفردیر.
۱۶۱۶-جی ایلده دانمارک
بۇ مقاله ۱۶۱۶-جی ایلینده دانمارکدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۱۶-جی ایلده دانمارک بؤلمه:۱۶۱۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
پرسوووویتسه
پرسوووویتسه (لهیستانجا: Peresołowice) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
ماتیقاتی
ماتیقاتی (اینگیلیسجه:Mattigatti) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پیکاردی
پیکاردی (Picardy) فرانسه‌ده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Picardy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
ورانی
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vraný»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
چرمشان، تاتاریستان
چرمشان، تاتاریستان (Cheremshan, Cheremshansky District, Republic of Tatarstan Черемшан) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و تاتاریستاندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:تاتاریستان کندلری
والییاکولانقارا
والییاکولانقارا(اینگیلیسجه:Valiyakulangara) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر شهر دیر. بۇ شهرده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
فوجی‌یاما
فودزی- (富士山 فوجی-سان) و یا فودزیاما "مقدس داغ") یاپونیادا یئرلشن، هوندورلویو 3777 متر اولان سؤنموش یانارداغ. بورادا هم‌چی‌نین یاپونیانین ان اوجا زیروه‌سی یئرلشیر. بو سونونجو دفعه بورادا وولکان 1707-1708 ایللره تصادف ائتمیش‌دیر. فودزی داغی یاپون‌لارین ان چوخ زیارت ائتدیگی مکان‌دیر.
تیلوقال بیللاردیریی
تیلوقال بیللاردیریی (Tasmanian pademelon، ، Тасманийский филандер، Rotbauchfilander) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
میزپا، مینه‌سوتا
میزپا، مینه‌سوتا (Mizpah, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 8.83 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 56 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
سزتریلکا
سزتریلکا (Sestrilka Сестрилка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
بیرمنقام، میشیقان
بیرمنقام، میشیقان (Birmingham, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۲٫۴۳  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۰۱۰۳ نفر دیر. بۇ شهر ۲۳۷ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Birmingham, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میشیقان ایالتین شهرلری
آلکسآندروو
آلکسآندروو (Alexandrov) (Александров) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و ولادیمیر اوبلاستینده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 61551 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
بیجانی (هیندوستان)
بیجانی (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Bijani) هیندوستان اؤلکه‌سینین هیماچال پرادش ایالتینده بیر کند دیر.
هوبرت وورک
هوبرت وورک (اینگیلیسجه:Hubert Work) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. دنور شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
ویتینق، ورمونت
ویتینق (اینگیلیسجه: Whiting, Vermont) آمریکانین ورمونت ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۱۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:ویتینق، ورمونت بؤلمه:آمریکا شهرلری
خولنیتسه
خولنیتسه (چک‌جا: Cholenice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۱۰ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۴٫۵۴ کیلومتر موربّع ایدی و هرادتس کرالووه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cholenice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سانیکاتا
سانیکاتا(اینگیلیسجه:Sanikatta) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۸۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آرنو، ویرجینیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آن، کانزاس
آن، کانزاس (اینگیلیسجه:Aulne, Kansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کانزاس ایالتینده یئرلشیب.
کوناکبایوو، باشقیردیستان
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
تاسمانی
تاسمانی (Tasmania) اوسترالیا دا یئرلشیب.
آن، کانزاس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aulne, Kansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تاسمانی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tasmania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
کلشچنقتس
بؤلمه:لهیستان شهرلری
تیلوقال بروونی
تیلوقال بروونی (Brown's pademelon، ، Nördlicher Neuguinea-Filander) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
ساخا تورکجه‌سی
یاکوت تورکجه‌سی، یاکوتجا و یا ساخا تورکجه‌سی یاکوتلارین (ساخا تورکلرینین) دانیشدیغی دیلدیر. تورک دیللرینین سیبری قولونا باغلیدیر. 456٬288 اینسان طرفیندن دانیشیلیر. بوندان علاوه تایمیر یاریم‌آداسی‌نین شرقینده یاشایان خالقلارین تیجارت دیلیدیر(روسلاردان باشقا). یاکوت تورکجه‌سینه ساخا تورکجه‌سی ده دئییلیر. بو دیلی دانیشانلارین اکثریتی روسیه فدراسیونونا باغلی ساخا جومهوریتینده یاشاییر.
آذربایجان تورکجه‌سی، قیرقیز تورکجه‌سی و یاکوت تورکجه‌سی قارشیلاشدیرماسی
آذربایجان تورکجه‌سینده تورکجه منشالی سؤزلرین باشیندا ی(y) قورونوب و یا ایتمیش حالدادیر. حالبوکی قیرقیز تورکجه‌سینده "ج (c)" سسی ایله و یاکوت تورکجه‌سینده "س (s)" سسی ایله دییشدیریلمیشدیر. اؤز تورکجه‌ده "ی (y)" اولان بو فونئم زامان ایچریسینده تورک توپلولوقلاریندا Y>C>S شکلینده دییشیمه اوغرامیشدیر. تورکیه، قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی، آذربایجان، تورکمنیستان، اؤزبکیستان و دوغو تورکیستاندا "ی (y)" ایله دئییلیرکن قازاغیستاندا "ژ (j)"، قیرغیزیستاندا "ج (c)"، آلتای، خاکاس و تووادا "چ (Ç)"، ساخا (یاکوت) یوردوندا بو فونئم "س (s)" اولموشدور.
قایناق
بؤلمه:دیللر بؤلمه:تورک دیلی
سناریولو
سناریولو (ایتالیاجا: Sennariolo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۵ نفر ایمیش. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sennariolo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
الیو روت
الیو روت (اینگیلیسجه:Elihu Root) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. نیویورک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:نیویورک سناتورلار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:نیویورک دوغوملو ریاضیاتچیلار
اتوپروپ
اتوپروپ (Ethoprop) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Ethoprop»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
قاز ایشیغی (فیلم، ۱۹۴۴)
قاز ایشیغی (Gaslight, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی آنجلا لنسبوری، می ویتی، جوزف کاتن، اینقرید برقمن، شارل بوآیه جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین برانیسلاو کاپر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۴-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:مترو قلدوین مایر فیلملری بؤلمه:آمریکانین آرشیو فیلملری
اتوفنپروکس
اتوفنپروکس (Etofenprox) بیر اورقانیک بیلشیک. آغ، حالتینده تاپیلار؛ و اتر کیمی تانینیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
میچل موسو
{{Infobox person }} }} }} }} }} }} }} }}
میچل موسو (اینگیلیسجه: Mitchel Musso) آمریکالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. میچل موسو ۹ ژوئیه ۱۹۹۱ ‏ تاریخینده قارلند، تکزاس شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دانیل فاستر
دانیل فاستر (Daniel F. Styer) بیلیم اینسان. دانیل فاستر سوارثمور کالجیینده درس اوْخویوب. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel F. Styer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
چزنا
چزنا (Cesena) ایتالیانین امیلیا-رومانیا بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 96 583  نفر دیر. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین 49_اینجی شهری سایاگلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
نیکو فان کرکهوفن
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
طلحه
طلحه بن عبیدالله ، پئیغمبر صحابه سی ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:صحابه لر بؤلمه:Male Sahabah بؤلمه:6th-century Arabs بؤلمه:656 deaths بؤلمه:دوغولدوغو ایل بیلینمز بؤلمه:Arab Muslims بؤلمه:۵۹۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:Sahabah martyrs بؤلمه:Sahabah participated in battle of Uhud بؤلمه:People of the First Fitna بؤلمه:7th-century Arabs
کلم ال. شاور
'''کلم ال. شاور''' (اینگیلیسجه: Clem L. Shaver) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۸۶۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
پژو
پژوْ کمپانی‌سی، بوْ کمپانی ۱۸۱۰ -نجی ایلده فرانش-کنته شهرینده قهوْه دارتماق اوْچوْن بنا ائدیلمیشدیر وْ پژوْ عائیله‌سی اوْنوْ قهوْه آلوْئری وْ قهوْه دییرمانی استحصال ائدن کمپانی اوْلاراق دوْزتدیلر. آمّا آرماند پژو °۱۸۸۲-نجی ایلده دوْچرخه دوْزتمه‌یه اوْز گتیردی وْ سوْندا موْتوْروْ اوْلان اوْچ تکرلی دوْزلتمه‌یه باشلادی. گوْتلیب دایلملر بوْ ایشده پژوْیا یاردیم ائتدی وْ بیرینجی اوْچ تکرلی ماشین دوْزلیب ۱۸۸۹-نجی ایلده بازارا گلدی.
ایندی بوْشیرکت پژوْسیتروْئین شیرکتینین بیرشرکتی‌دیر کی اوْروْپادا ایکینجی ان بؤیوْک ماشین دوْزلدن شیرکتدیر.
تاریخ‌ده
بوْشیرکت قهوْه دییرمانی اوْلاراق ۱۸۱۰-نجی ایلده قوْروْلدوْ امّا ۱۸۳۰ ایلینده دوْچرخه دوْزتمه‌یه باشلادی و °۱۸۴۲-نجی ایلده قهوْه وْ ایسوْت دییرمانی دوْزتمه‌یه باشلادی وْ سوْشوْ شهرینده بوْ کمپانی قوْروْلدوْ. شرکت ۱۸۸۹-نجوْ ایلده گرندبای دوْچرخه‌لرین دوْزتدی وْ سوْندا کجه دوْرد اتوْمبیل بخارموْتوْروْنان دوْزتدی وْبازراوْئردی
۱۸۹۰اینجی ایلده بخارموْتوْری اتوْمبیلده قدغن اوْلدی وْاوْنوْن یرینه دایملریانیش موْتوْری ایشلندی وْدایملرشیرکیتی نهاردشیرکتینده بوْموْتوْرلاری دوْزلدیب وْپژوْشیرکتینه تحوْیل وْئردی. ۱۸۸۲اینجی ایلده ۲۹ اتوْموْبیل دوْزلیندی و °۱۸۸۴ اینجی ایلده۴۰ دانا و °۱۸۹۵ده ۷۲ دانا و °۱۸۹۸ده ۱۵۶ دانا و °۱۸۹۹دا ۳۰۰۰ دانا اتوْمبیل دوْزلیندی وْوْشیرکت بیرینجی شیرکتیدی کی لاستیک تکرلری ایشلتدی و °۱۸۹۵اینجی ایلده تکرلرینه توْیوْب قوْردی وْیل ایشلتدی ۱۸۹۶ اینجی ایلده گوْتلیب دایملردن اوْنجه موْتوْردوْزتدی وْایشه سالدی بیرینجی شیرکت اوْلدی کی موْتوْری کاپوْت آلتیناسالدی وْبوْگوْنکی اتوْمبیل دوْزلیندی.
۱۹۰۱اینجی ایلده بیرسیلندر بیرموْتوْر آرماندپژوْالینن دوْزلیندی و °۵ بخارآتی قدرتی وْاریدی و °۶۵۲سی سی حجمی وْاوْایلده دنیانی بیرنجی موْتوْری اوْلدی
۱۹۰۳اینجی ایلده پژوْشرکتی مۆسابیقه ده ۱۹ اینجی اوْلدی وْبئله لیقدا موْتوْرسیکلت دوْزتماقا اوْزگتدی بوْ ایلده پژوْشرکتی فرانسه نین یاری اتوْمبیللرین دوْزلدیردی
۱۹۰۷ اینجی ایلده بیرینجی ۶ سیلندرموْتوْری دوْزتدی وْبوْایلده بیر خط بوْماشینلارا یوْلاسالدی بوْماشنلار توْنی هوْبرالینن دوْزلینیردی
۱۹۱۲اینجی ایلده پژوْشیرکتی مۆسابیقه لره قایتدی وْبوْدفعه بیردوْردسیلندر ماشین بوْگاتی آدینا گتدی وْبوْماشین ۴ سیلندر و °۸۵۰سی سی حجمی وْاریدی وْتوْره بوْگاتی اوْنی دوْزتمیشدی و °۳ شوْفرپژوْشیرکتینه آرابا سوْروْردوْلر.