cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
عبدالرحیم بیگ حاقوئردی‌یئف
یاشاییشی
بونلاردان باشقا ادیب شکسپیرین  " هاملت " ، شیللرین  " قاچاق‌لار " ،وولترین  " سولطان عثمان " ، زولانین  " قازماچی‌لار " ، آندرسن‌ین  "‌بولبول‌" ، "‌شاهین تزه لیباسی‌" ، لانسکویون  " قزوات " ، چیریکووون  " یهودی‌لر " ،کورولنکونون  " قوجا زنگ چالان "  اثرلرینی ده ترجومه ائتمیشدیر. بندانگشتی|  آذربایجان پوچت مارکاسی (2014) روسیه علم‌لر آکادمی‌سی‌نین نزدینده اولان اؤلکه‌شوناس‌لیق بوروسونون بئشینجی علمی سسیاسیندا یئکدیل‌لیکله آکادمی‌نین اؤلکه‌شوناس‌لیق بوروسونا موخبیر عوضو سئچیلمیشدیر (1924). شرق فاکولته‌سی‌نین کاتیبی (1922–1925)، آذربایجان یازیچی‌لار ایتتیفاقی‌نین مسئول کاتیبی (1931–1932) اولموشدور. آذربایجان خالق کومیسارلار شوراسی‌نین 6 فوریه 1929-جو ایل تاریخلی قراری ایله  " آذربایجان س‌س‌ر امکدار اینجه صنعت خادیمی "  فخری آدینا، 1933-جو ایلده ایسه آذربایجان مرکزی ایجرایه کومیته‌سی‌نین فخری فرمانینا لاییق گؤرولموشدور. اونون اثرلری س‌س‌ری و خاریجی اؤلکه خالق‌لاری‌نین دیللرینه ترجومه اولونموشدور.
گتاب
گتاب، ایران ین مازندران اوستانی نین بابول بؤلگه‌سی نده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۷،۳۷۴ نفر جمعیتی واردیر.
عبدالرحیم بیگ حاقوئردی‌یئف
یاشاییشی
1933-جو ایل دسامبرین 12-ده باکیدا وفات ائتمیش، فخری خیاباندا دفن اولونموشدور.
گتاب
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:مازندران اوستانی‌نین شهرلری بؤلمه:بابول بؤلگه‌سی
عبدالرحیم بیگ حاقوئردی‌یئف
یاشاییشی
آدینا باکی شهری‌نین یاسامال رایونوندا کوچه وار.
آذربایجان جومهوریتی ناظیرلر کابینه‌سی‌نین 7 مئی 2019-جو ایل تاریخلی، 211 نؤمره لی قراری ایله عبدالرحیم بیگ حاقوئردی‌یئف آذربایجان جومهوریتینده اثرلری دؤولت واریداتی اعلان ائدیلن مؤلیف‌لرین سیاهیسینا داخیل ائدیلمیشدیر.
یارادیجی‌لیغی
عبدالرحیم بیگ حاقوئردی‌یئف ادبی فعالیته شوشا رئال مکتبینده اوخودوگو زامان باشلامیش، م.ف. آخوندزاده‌نین تاثیری ایله  "حاجی داشدمیر‌"  (1884) آدلی کیچیک بیر پیئس یازمیشدی. پتربورقدا تحصیل آلارکن اونون بدیعی یارادیجی‌لیغا مئیل و هوسی داها دا چوخالیر. او، بورادا اولارکن  " یئیرسن قاز اتینی، گؤررسن لذتینی "  (1892) درامینی و  " داغیلان تیفاق "  (1896) فاجیعه‌سینی یازیب.
1899-جو ایلده آذربایجانا قاییدان حاقوئردی‌یئف بیر مودت باکیدا یاشاییب. او، بیر طرفدن موعلیم‌لیکله مشغول اولوب، دیگر طرفدن تئاترلاردا وئریلن تاماشالارا رژیسورلوق ائدیب. عئینی زاماندا بدیعی یارادیجی‌لیغینی دا داوام ائتدیریب: "‌بخت سیز جاوان‌" (1900) و  " پری-جادو "  (1901) فاجیعه‌لرینی یازماقلا میلّی دراماتورقو ایدئیا و پوئتیک-صنعتکارلیق باخیمیندان داها دا زنگینلشدیریب. 1906-جی ایلده  "‌حیات‌"  قزئتینده حکایه‌لر و  "ملا نصرالدین"  درگیسینده گیزلی ایمضالارلا فلیئتونلار، مضحکه‌لر چاپ ائتدیریب. "‌مارال‌لاریم‌" ،  " خورتدانین جهنم مکتوب‌لاری‌" ،  " شئیخ شعبان " ،  "‌خیالت‌" ،  "‌آج حریف‌لر‌"  و سایر اثرلرین مؤلیفی‌دیر.
بعضی حکایه‌لری
آتا و اوغول، آیین شاهیدلیگی، خورتدانین جهنم مکتوب‌لاری، موزالان‌ بگین سیاحت‌نامه‌سی، بومبا، مارال‌لاریم، موقدّیمه عوضینه، موطروب دفتری، شیکایت، دجال‌آباد، یاشیل‌باش سونا، قیرات، شبیه، پیر، تنقید، آجیندان طبیب، شئیخ شعبان، همشهری پاسپورتو، رؤیا، میرزه صفر، کئچمیش گونلر، اوجا داغ باشیندا، سئییدلر اوجاغی، قندیل، چشمک، حاق مؤوجود، ایت اویونو، دیش آغریسی، قوجا تارزن، کاپیتالیزمله موباریزه، قابان، صؤحبت، موصیبت، اووچو قاسیم، قیصاص، پریستاو و اوغرو، ایعانه ، یئنی طبابت، ساری تویوق، کوروغلو.
عومومی 80-دن چوخ حکایه‌سی وار.
بعضی مقاله‌لری
بیزیم یابی‌لیغیمیز، تنقیده تنقید، ایکی ایل، تجتوری-نیسوانا دایر، موسلمان‌لاردا تئاترو، بئش ایل،  " پری جادو "  حاقیندا قئیدلر، آرتیست‌لیک صنعتی حاقیندا، عباس میرزه شریف‌زاده حاقیندا، میرزه فتعلی‌نین فاجیعه‌سی، ادبی دیلیمیز حاقیندا.
شکیل‌لر
وسط|بندانگشتی|297x297پیکسل|اوشاق‌لیق ایل‌لری شوشادا وسط|بندانگشتی|گنج‌لیک ایل‌لری وسط|بندانگشتی|401x401پیکسل|پتربورقدا طلبه کیمی (سولدا) وسط|بندانگشتی|309x309پیکسل
اتک یازی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
آشاغا انهر (اورمو)
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۷۶۵ نفر اهالی سی و ۱۴۷ عائیله سی وار. ۱۳۳۱ جی ایلده اشاغی و اوست انهر بیرلیکده ۶۰۰ نفر جمعیتی اولاراق دین لری شیعه،مسیحی و دیل لری ده تورکجه و کلدانی دیر.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ادوارد ال. شونسسی
'''ادوارد ال. شونسسی''' (Edward L. Shaughnessy) بیلیم اینسان. ۲۹ ژولای ۱۹۵۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری شیکاقو بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edward L. Shaughnessy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
چولو خاقان (نیلی اوغلو)
چۇلوْ خاقان — نیلی خاقانین اوْغلو٬ غربی گؤی‌تۆرکلرین خاقانی (۶۱۱-۶۰۳).
خاقانلیغی
نیلی خاقان اؤلدوکدن سوْنرا٬ اوْغلو چۇلوْ خاقان غربی گؤی‌تۆرکلرین خاقانی اوْلدو. عئینی زاماندا اؤلکه‌نین ان غربده اوْلان بؤلوملرینده ده عمی‌سی شئکو خاقانلیق ایدّیعاسینا باشلادی. چۇلوْ خاقان بیر یاندان شیدّتلی ایشلر ایله تؤلؤس‌لری اؤزوندن سوْیودورکن٬ بیر یاندان دا چین حؤکومتینه یاخینلاشیردی. ۶۰۵ ایلینده تؤلؤس ائل‌لریندن بیر چوْخونا آنی هۆجۇم ائده‌رک وارلارینی تالادی. سیر-تاردۇش بوْیونون اوْردو باشچی‌لارینی دا اؤلدورتدو. بئله‌جه تؤلؤسلر هامیسی بیردن آیاغا قالخدیلار؛ سوْنوجدا چۇلوْ ۶۱۱ ایلینده چینه قاچدی.
بؤلمه:تورک تاریخی بؤلمه:گؤی‌تورک خاقانلاری بؤلمه:گؤی‌تورکلر
لس یبنس
لس یبنس (ایسپانجا: Los Yébenes) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و تولدو اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۶۷۶ کیلومتر موربّع دیر. ۸۰۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۶۳۴۱ نفر دیر.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
جان نولان (موزیسین)
جان نولان (موزیسین) (اینگیلیسجه: John Nolan) آمریکالی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جان نولان (موزیسین) ۲۴ فوریه ۱۹۷۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۱ مهر
۱۱ مهر، ایران تقویمینده ایلین ۱۹۷-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۶۸ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۶۹ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
حشره‌لر
حشره‌لر ، ، بۇغوم ایاق‌لیلار تیپینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:حشراتلار
قوندلاباوی
قوندلاباوی(اینگیلیسجه:Gundlabavi) هیندوستان اؤلکه‌سینین تلانقانا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جیمز بی. بک
'''جیمز بی. بک''' (اینگیلیسجه:James B Beck) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. واشینقتون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:کنتاکی دموکراتلاری بؤلمه:دوغوملو کیک بوکسور بؤلمه:دامفریس و قالووی دوغوملولار بؤلمه:کنتاکی سناتورلار
دانبرووو
دانبرووو (لهیستانجا: Dąbrowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dąbrowo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تیموتی پی. شیهان
'''تیموتی پی. شیهان''' (اینگیلیسجه: Timothy P. Sheehan) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۰۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۰۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ادواردو راموس مارتینز
ادواردو راموس مارتینز (اینگیلیسجه: Eduardo Ramos Martins) (دوْغوم:March 25, 1986 Caçu) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بلیس کورنر، ماساچوست
بلیس کورنر، ماساچوست (اینگیلیسجه:Bliss Corner, Massachusetts ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۲۸۰ نفر ایمیش و ۵٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و ماساچوست ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bliss Corner, Massachusetts»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۸۸۶-جی ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۸۶-جی ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
سیدی عبدالعزیز
سیدی عبدالعزیز (اینگیلیسیجه: Sidi Abdelaziz) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۱۰۱۵۳ نفردیر و ۵۰۴۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ملوکاوو
ملوکاوو(اینگیلیسجه:Melukavu) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قاتلوکای
قاتلوکای (Gatlukay Гатлукай) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
بندر لنگه بؤلگه‌سی
بندر لنگه بؤلگه‌سی ، ایرانین هورموزقان اوستانی ندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بؤ بؤلگه‌نین مرکزی بندر لنگه شهریدیر. ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بو بؤلگه‌نین ۱۳۴٬۷۱۳ نفر جمعیتی واردیر.
قایناقلار
بؤلمه:بندر لنگه بؤلگه‌سی بؤلمه:هورموزقان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
پاکو د لوسیا
{{Infobox musical artist }} }} }} }}
پاکو د لوسیا (اینگیلیسجه: Paco de Lucía) ایسپانیالی موسیقیچی - کلاسیک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. پاکو د لوسیا ۲۱ دسامبر ۱۹۴۷ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۵ فوریه ۲۰۱۴ میلادی تاریخینده Playa del Carmen شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
سن مارتینو دی لوپاری
سن مارتینو دی لوپاری (ایتالیاجا: San Martino di Lupari) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۱۷۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و ونتو اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Martino di Lupari»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
یوتلر
یوتلر (اینگیلیسی‌جه: Ute people، آنادولو تورکجه‌سی: Uteler، فارسجا: مردم یوت) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری آمریکا بیرلشمیش ایالتلری, آریزونا ایالتی, کولورادو ایالتی, نوادا ایالتی, یوتا ایالتی دا یاشاییرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
ویلیام میلر (فوتبالیست)
ویلیام میلر (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: William Miller (footballer, born 1875)) ایسکاتلندلی فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بولدر سیتی، نوادا
بولدر سیتی (اینگیلیسجه: Boulder City, Nevada) آمریکانین نوادا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۳۱ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۵۹۷۷ نفر ایدی.
۱۵ مارس
۱۵ مارس: بندانگشتی|آدولف هیتلر و امیل هاچانین برلینده گؤروشمه‌سی
بؤلمه:۱۵ مارس بؤلمه:ایلین گونلری بؤلمه:مارس آیی‌نین گونلری
سیرزپورت (کدپ)، مئین
سیرزپورت (اینگیلیسجه: Searsport (CDP), Maine) آمریکانین مئین ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۱۰۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:سیرزپورت، مئین بؤلمه:آمریکا شهرلری
ملفالان
ملفالان (آیوپاک آدی: 4-[bis(2-Chloroethyl)amino]-, Melphalan, Мелфалан) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۰۵٫۲ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۱٫۵ ± ۰٫۸ ساعات زامان آپاریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
پارما، روسیه
پارما، روسیه (Parma, Usinsk, Komi Republic Парма) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
یاسیلر
یاسیلر (اینگیلیسی‌جه: Jasz people، فارسجا: مردم یاسی) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری ماجاریستان دا یاشاییرلار.
نوووکوپیلووو
نوووکوپیلووو (Novokopylovo Новокопылово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
یاسیلر
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
نوووکوپیلووو
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
چکالووسک
چکالووسک (Chkalovsk) (Чкаловск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نیژنی نووقورود اوبلاستینده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 12368 نفر دیر.
دنی هوستون
دنی هوستون (اینگیلیسجه: Danny Huston) آمریکالی فیلم یؤنئتمنی و اوْیونچو. ۱۴ مئی ۱۹۶۲ ‏ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
چکالووسک
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
دنی هوستون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Danny Huston»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
روبن بارتلت
روبن بارتلت (اینگیلیسجه: Robin Bartlett) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۸۰–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robin Bartlett»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کالاتور ت
کالاتور ت(اینگیلیسجه:Kalathur T) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قونتر شروتر
قونتر شروتر (اینگیلیسجه: Günter Schröter) (دوْغوم:May 3, 1927 برندنبورق آن در هاول) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. آلمان دموکراتیک جومهوریتی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
قریللوتالپیده
قریللوتالپیده یا دا بیزؤو بورنی (Mole cricket، ، Gryllotalpa) دوزقانادلیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:دوزقانادلیلار بؤلمه:حشراتلار
اپتوس
اپتوس (اینگیلیسجه: Optus) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت تله‌کام ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Optus»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
آلن چالمرز
آلن چالمرز (Alan Chalmers) بیلیم اینسان. چالیشدیغی یئرلریندن بیری سیدنی بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alan Chalmers»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
۲۰۱۸-جی ایلده قوزئی سودان
بۇ مقاله ۲۰۱۸-جی ایلینده گونئی سوداندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۸-جی ایلده آفریقا بؤلمه:۲۰۱۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
۱۳ مهر
۱۳ مهر، ایران تقویمینده ایلین ۱۹۹-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۶۶ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۶۷ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
نیکوما پارک، اوکلاهوما
نیکوما پارک، اوکلاهوما (Nicoma Park, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸٫۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۴۱۵ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۲۸۵٫۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۳۷۰ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nicoma Park, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
امانوئله دل ویچیو
امانوئله دل ویچیو (اینگیلیسجه: Emanuele Del Vecchio) (دوْغوم:September 24, 1934 São Vicente, São Paulo) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۳۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۹۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:هلاس ورونا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ناپولی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بوکاجونیورز کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سائو پائولو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اتلتیکو پارانائنزه کولوبونون اویونچولاری
بوب آنتونی
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اوکلاهوما جومهوریتچیلر
ایلینوی ایالتی بیلیم‌یوردو
ایلینوی ایالتی بیلیم‌یوردو (Illinois State University, ، جامعة ولاية إلينوي)آمریکادا یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۱۹٬۳۱۹ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. ایلینوی ایالتی بیلیم‌یوردو ۱۸۵۷ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Illinois State University
آیران، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
لارا فلین بویل
لارا فلین بویل (اینگیلیسجه: Lara Flynn Boyle) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۸۷–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lara Flynn Boyle»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
قلادبروک، آیووا
قلادبروک، آیووا (Gladbrook, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۸۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۹۴۵ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۵۲۱٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. قلادبروک دنیز سئوییه‌سیندن ۲۹۷ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
دولانی (قوزئی پلزن)
دولانی (قوزئی پلزن) (چک‌جا: Dolany (Plzeň-North District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۴۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۹ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قلادبروک، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
دولانی (قوزئی پلزن)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dolany (Plzeň-North District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کنپین ویلکیه
کنپین ویلکیه (لهیستانجا: Kępiny Wielkie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 120 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kępiny Wielkie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلبرت آر. هال (سیاستچی)
}}
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ایندیانا جومهوریتچیلر بؤلمه:مریون، ایندیانا دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
كاوس حمدان
کاوس حمدان (فارسجا: کاوس حمدان), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، هویزه بؤلومو و نیسان قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
کاوس حمدان کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۰ نفر اهالیسی و ۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۰ نفری کیشی و ۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۰ نفری ساوادلی و ۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
کئیلب آر. لایتون
'''کئیلب آر. لایتون''' (اینگیلیسجه: Caleb R. Layton) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. آمهرست بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۵۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۳۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:جرج‌تاون، دلاویر دوغوملولار
شونقا، روسیه
شونقا، روسیه (Shonga Шонга) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
۱۴ مهر
۱۴ مهر، ایران تقویمینده ایلین ۲۰۰-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۶۵ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۶۶ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
فور-دو-فرانس
فور-دو-فرانس (فرانسجه: Fort-de-France)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۴۴٫۲۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۵۲۹۵ نفر ایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
بؤیوک آچیق
بؤیوک آچیق (The Big Short, Büyük Açık, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش گرچک حادیثه‌یه دایانان جینایی دراماتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی برد پیت، رایان قاسلینق، استیو کارل، کریستین بیل جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین نیکولاس بریتل یارادیب.
سری کانتیراوا ایستادیومو
سری کانتیراوا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Sree Kanteerava Stadium) بنقلور شهرینده بیر ایستادیومدور.
بؤیوک آچیق
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۵-جی ایلین فیلملری بؤلمه:آمریکانین کومدی-درام فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آدام مک‌کینین فیلملری بؤلمه:2005 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:2006 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:2007 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:2008 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:ارامونت پیکچرز فیلملری
سری کانتیراوا ایستادیومو
قایناقلار
بؤلمه:ایستادیوملار
تیاقاراجا
تیاقاراجا (اینگیلیسجه: Tyagaraja) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. تیاقاراجا ۴ مئی ۱۷۶۷ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۶ ژانویه ۱۸۴۷ میلادی تاریخینده Thiruvayaru شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
رابر دفوسه
رابر دفوسه (اینگیلیسجه: Robert Défossé) فرانسه‌لی فوتبال اوْیونچوسو. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بو میتچل
بو میتچل (اینگیلیسجه:Bo Mitchell) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:تنسی دموکراتلاری بؤلمه:۱۹۷۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
لوروا جنکینز
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۹۷۶-جی ایلده ایران
بۇ مقاله ۱۹۷۶-جی ایلینده ایراندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۶-جی ایلده ایران بؤلمه:۱۹۷۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
سلاویانکا، روسیه
سلاویانکا، روسیه (Slavyanka, Primorsky Krai Славянка) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر 1889 میلادی ایلینده تاسیس اولونوب.
پیکارتس
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pikárec»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
اغرام
اغرام (اینگیلیسیجه: Ighram) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۱۶۸۷۸ نفردیر و ۵۰۱۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
تورفان
تورفان (اویغور تورکجه‌سی: تۇرپان)، دوغو تورکیستاندا تاریخی بیر واحه شهری.
قایناقلار
بؤلمه:جوغرافیا
چینتو کاوماجیور
چینتو کاوماجیور (ایتالیاجا: Cinto Caomaggiore) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۸۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و ونتو اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cinto Caomaggiore»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
پناقالور
پناقالور(اینگیلیسجه:Penagalur) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کارلایل
کارلایل (اینگیلیسی‌جه: City of Carlisle) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
۱۵ مهر
۱۵ مهر، ایران تقویمینده ایلین ۲۰۱-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۶۴ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۶۵ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
دویقت تاکامین
دویقت تاکامین (اینگیلیسجه: Dwight Takamine) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. هاوایی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
راوز ران، پنسیلوانیا
راوز ران، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Rowes Run, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۶۴ نفر ایمیش و ۳٫۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rowes Run, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
خوانلار
خوانلار (Sarcopterygii، ، Et yüzgeçliler، Лопастепёрые рыбы، Fleischflosser)  دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:Sarcopterygii
قاضی برهان‌الدین
قاضی برهان الدین آذربایجانلی مشهور شاعیر، دؤولت خادیمی و عالیم.
حیاتی
گؤرکملی دؤولت خادیمی، مشهور سرکرده و شاعر قاضی بۆرهان الدین ۱۳۴۴-جۆ ایل-ده قئیصریه شهرینده دۆنیایا گؤز آچمیشدیر. اوْ، منشأیینه گؤره، قدیم تۆرک-اوْغوز بوْیلاریندان ساییلان سالور طایفه سینه منسوب ایدی. بئله بیر احتیمالدا وار کی، اوْنون قدیم بابالاری خوارزمدن گلمیش‌دیلر. شاعرین آدی احمد، کۆنیه‌سی ابولعباس، تخللوصو ایسه قاضی بۆرهان الدین ایدی. اوْ، ایرثن کئچن قاضیلیک حۆقوقونا مالیک، یۆکسک ساواد درجه‌سی و اصل-نجابتی ایله مشهور اوْلان بیر عائله‌دن ایدی. قئیسریه شهری‌نین قاضیلاری جلال الدین حبیب، حسام الدین حسین، سیراج الدین سۆلئیمان بۇ نسیلدندیرلر.
اوْنون باباسی سیراج الدین سۆلئیمان آنادوْلودا یارائدیلمیش ارتنا بَیلیگینین بانیسی علاءالدین ارتنانین ساراییندا یاشامیش و بَیلیگین سیاسی حیاتیندا مۆهوم روْل اوْینامیشدیر. شاعرین آتاسی شمس الدین محمّد ده اؤز دؤورونون مشهور قاضیلریندن ساییلیر. احمدین آناسی ایسه سلجوق ساراییندا یاشامیش مشهور دؤولت خادیملرین بیری‌نین نوه‌سی ایدی. قاضی بۆرهان الدین آناسینی ائرکن یاشلاریندان ایتیردیگیندن اوْنون تربییه‌سی ایله آتاسی مشغول اوْلوب. ۱۳۵۶-جێ ایلده اوْ، آتاسی ایله دمشقه گئدیر، لاکین بیر مدتدن سوْنرا یئنیدن اوْنلار قئیسرییه قاییدیرلار و احمدین آتاسی سارایدا قاضی کیمی ایشله‌مه‌یه باشلاییر.
بۆتون کۆبار عائله‌لریندن چێخان اۇشاقلار کیمی قاضی بۆرهان الدین ده وطنینده اؤز دؤورونه گؤره یاخشی ایلکین تحصیل آلیر، ۱۳۵۸-جی ایلده ایسه تحصیلینی داوام ائتدیرمک اۆچون مصره یوْلا دۆشور. بۇرادا ایلاهیاتا (فقه، حدیث و طیب)، نۆجوم، فلسفهنی و دیگر علملری اؤیره‌نیر. داها سوْنرا اؤزونون ایلاهیات، طبیعت و ریاضیات ساحه‌لرینده بیلیکلرینی آرتیرماق مقصدیله دمشقه، بۆتون شرقده مشهور اوْلان عالیم قطب الدین رازینین یانینا گئدیر. شاعر اوْن دوْققوز یاشیندا ایکن مکهیه گئدیر، آتاسی اؤلندن سوْنرا ایسه حلب شهرینه کؤچور.
سیاسی فعالیتی
آرتان حؤکمداری محمّد اؤلدوکدن سوْنرا اوْنون تاختینا اوْغلو الی اوْتورور. الی آزیاشلی اوْلدوغو اۆچون دؤولتین بۆتون ایشلرینی قاضی بۆرهان الدین گؤرور و ۱۳۷۸-جی ایلده وزیر تعیین اوْلونور. ایکی ایلدن سوْنرا الی ده اؤلور و بۆرهان الدین اوْنون کؤرپه اۇشاغی‌نین آتابیی اوْلور. بئله‌لیکله، دؤولته بۆتون رهبرلیک اوْنون الینه کئچیر. ۱۳۸۱-جی ایلده قاضی بۆرهان الدین اؤز آدینی داشییان یئنی بیر دؤولت یارادیر و سۇلطان اعلان ائدیلیر. بۇندان سوْنرا اوْنون بۆتون حیاتی داخیلی و خاریجی دۆشمنه‌لره قارشی فاصیله‌سیز یۆروش و دؤیوشلرده کئچیر. اؤز آرالاریندا دایمی چکیشمه‌لر آپاران قارامانلی، عثمانلی، تۆرکمن طایفهلاری آراسینداکی دۆشمنچیلیگی یوْخ ائتمک و اؤلکه‌ده قانون-قایدانی مؤحکملندیرمک اۆچون اوْ، الیندن گلنی ائدیر. بۆرهان الدین خاریجی سیاست ساحه‌سینده غئیری-آدی اۇزاقگؤرنلیک و مۆدریکلیک گؤستریر. عثمانلی سۇلطانی بیرینجی بایزید، قێزیل اوْردو خانی توْختامیش، امیر تئیمور کیمی تهلوکه‌لی رقیبلرین و اوْنلارلا خێردا امیرلرین ایحاطه‌سینده قالان بۆرهان الدین دۆز ۱۷ ایل اؤز اؤلکه‌سینده سۆلهو و امین-آمانلیغی قوْرویا بیلیر. سیاسی وضعیت طلب ائدنده اوْ، بیر بایزیدله، یاخود تئیمورلا آچیق مۆباریزه‌یه گیریر، ضرورت یاراندیقدا کئچمیش رقیبلری توْختامیش خان، یاخود دا مملوک سۇلطانی بارقوتلا اتفاق باغلاییر.
بۆرهان الدین اؤلکه‌نی تئیمورون ایشغالیندان خلاص ائدیر و قوْنشو امیرلرله اۇغورلو مۇحاریبه‌لر آپاریر. اوْنون سیلری بوْشا گئتمیر. اؤلکه مؤحکمله‌نیر و چیچکله‌نیر. بۆرهان الدین تیجارت، موعاریف و علمین اینکیشافینا یاردیم ائدیر، مدرسه‌لر، کاروانسارالار آچدیریر، کؤرپولر سالدیریر.
قاضی بۆرهان الدین ۱۳۹۸-جی ایلده آغ‌قوْیونلو حؤکمدارلاریندان قارا یوْلوق اوْسمان بَیله دؤیوشده هلاک اوْلور و سیواس شهرینده دفن ائدیلیر. بۇندان سوْنرا اؤلکه‌ده حاکمیت اوْنون یئگانه اوْغلو علم الدین علی چلبییه کئچیر. آنجاق گنج حؤکمدار حاکمیتی الده ساخلایا بیلمیر و قاضی بۆرهان الدینین بئله چتینلیکله یاراتدیغی دؤولت بیر بایزید طرفیندن داغیدیلیر. اؤلکه‌نین توْرپاقلاری عثمانلی دؤولتی‌نین ترکیبینه کئچیر.
قاضی بۆرهان الدین، سلجوقلارین مغلوبیتیندن سوْنرا سیواس و اطرافیندا قۇرولان ائرئتنا بَیلیگینده ۱۳۳۵–۱۳۸۱-جی ایللرده سێرا ایله کادیلیک، وزیرلیک و پادیشاهلیق وکیللیگی کیمی وظیفه‌لرده ایشله‌میش و بیر مدت سوْنرا بَیلیگین ضعیفله‌مه‌سیندن ایستیفاده ائده‌رک اؤز آدینی داشییان قاضی بۆرهان الدین احمد بَیلیگی دؤولتینی قۇرموشدور. ۱۳۸۱-جی ایلده قۇردوغو بۇ دؤولت ۱۷ ایل یاشامیش و ۱۳۹۸-جی ایلده آغ قوْیونلو حؤکمداری قارا یۇلوق عوثمان بَی طرفیندن قاضی بۆرهان الدینین اؤلدورولمه‌سییله بیرلیکده سوْنا یئتمیشدیر.
قاضی بۆرهان الدین آذربایجان تاریخی و ادبیاتی ایله یاناشی عثمانلی تاریخینده ده سیلینمز ایز قوْیموشدور. بئله کی، ۱۳۹۲-جی ایلده قاضی بۆرهان الدین، عثمانلی ایمپراتورلوغو اوْردوسونو چوْروم یاخینلیغیندا قێرخدیلیم آدلی یئرده یئندی و بۇ ساواشدا ایلدیریم بایزیدین واریثی – اوْغلو ارتوْغرول اؤلدورولدو.
یارادیجیلیغی
قاضی بۆرهان الدین، ماجره ایله دوْلو بیر حیات یاشامیشدیر. معلوماتلی، عادیل، زکی و سؤزونو اسیرگه‌مه‌ین بیر دؤولت خادیمی اوْلدوغو روایت ائدیلمیشدیر. بۇ خۆسسیتلریندن علاوه، ایچدن و یانیق بیر عشق شاعریدیر. لیریک شعرلرینده جسارت گؤزه چارپیر و بۇ ایستیقامتییله‌ده کلاسسیک شعردن فرقله‌نیر. عشق شعرلریندن علاوه دین و تصوف ایله باغلی شعرلری ده واردیر. بیر تۆرکجه دیوانی ایله، ایکی عربجه یازیلمیش اثری مؤوجوددور.
دؤولت ایداره‌چیلیگی بۆرهان الدینه علم و صنعتله مشغول اوْلماسی اۆچون مانعچیلیک تؤرتمیر. یۆکسک ساوادا مالیک شاعر-حؤکمدارین فلسفی کوْنسئپسیاسی اوْنون "ترجی اۆت-تؤوزیه" ("ایضاهلارین تکراری") و "ایکسیر-اۆس سعادت فی اسرار-اۆل عبادت" ("سعادت ایکسیری عبادت اسراریندا") آدی ایله عربجه یازدیغی ریساله‌لرده عکس اوْلونموشدور. بۆرهان الدینین گؤروشلرینه صۇفی و حروفیه فلسفه‌سی‌نین بؤیوک تأثیری اوْلدوغو آیدین گؤرسه‌نیر. اوْ اؤز شئرلرینی اۆچ دیلده – آذربایجان تۆرکجه‌سینده، فارس و عرب دیللرینده یازیب. آذربایجان تۆرکجه‌سینده "دیوان"اێ بیرجه نۆسخه‌ده ساخلانمیشدیر. بۇ نۆسخه هله مۆلیفین ساغلیغیندا خطتات خلیل ابن احمد طرفیندن یازیلیب و حال-حاضیردا بریتانیا مۇزئیینده‌دیر. اوْنو لندنده اینگیلیس صفیرلیگی‌نین ایشچیسی توْماس ۱۸۹۰-جێ ایلده ایستانبولدان گتیرمیشدیر. "دیوان" آذربایجان عالیمی، پروْفسوْر ائلیار صفرلی طرفیندن ۱۹۸۸-جی ایلده باکیدا نشره حاضیرلانمیش و کیتاب شکلینده ایشیق اۆزو گؤرموشدور. ه. صفرلی شاعرین قێسا ترجومئیی-حالینی دا کیتابا داخیل ائتمیشدیر. بۇ "دیوان" ۱۳۱۹ قزل ۲۰ رۆبای و ۱۰۸ تۇیوقدان عبارتدیر.
آکادمیک آ. کریمسکی یازیر: 'ععع'"بۆرهان الدینین "دیوان"اێ غئیری-برابر هجملی ایکی حیصه‌دن عبارتدیر. ایلک و بؤیوک بؤلوم قزللردیر. ایکینجی و نیسبتن کیچیک حیصه‌ده هر شئیدن اول ایگیرمییه قدر رۆبایسینی قئید ائتمه‌لی‌ییک. بۇنلار تۆرکجه یازیلمیش ایلک "رۆبایات"دێر. همین حیصه‌ده بۇنلاردان باشقا میستیک-ائروْتیک مظمونلو قێسا تۇیوقلار دا اساس یئر تۇتور."'ععع'
«تۇیوق» لارین تحلیلی صۇفیزم و حروفیزمین بۆرهان الدین یارادیجیلیغینا تأثیریندن خبر وئریر. شاعرین سئوگی لیریکاسی ایسه اؤز نؤوبه‌سینده بیر چوْخ تۆرک‌دیللی شاعرلره اؤرنک اوْلموشدور. بۇنلار فوْلکلوْرا یاخینلیغی و فارس-عرب منشألی سؤزلرین نیسبتن آز ایشله‌دیلمه‌سی، همچی‌نین گؤزل بنزتمه و ایستیاره‌لرله سئچیلیر.
بۆرهان الدینین بیر سێرا شئرلرینده مردلیک و هۆنر ترنم اوْلونور:
همیشه عاشق کؤنلو بیریان بوْلور، هر نفس قریب گؤزو بیریان بوْلور، صۇفیلرین دیلگی محراب، نماز، ار کیشینون آرزوسی مئیدان بوْلور. ار ییگیت قایدا اۆرکر اۆرکولردن یاخشی آت بلینله‌مز ایلکولردن. دۆشمنلر بیزده بوْلسا دیترشسونلر قاغان آسلان قاینینماز دیلکولرن.
قاضی بۆرهان الدینین یارادیجیلیغی آذربایجان ادبیاتینێن مۆهوم مرحله‌لریندن بیرینی ایحاطه ائدیر. بئله کی، قاضی بۆرهان الدین آذربایجان تۆرکجه‌سی ایله یازدیغی دیوانی بیزه چاتان ایلک شاعردیر. بۇندان باشقا قاضی بۆرهان الدین آذربایجان ادبیاتیندا، ائله‌جه ده عۆمومتورک ادبیاتیندا قزل شعر ژانریندا یازان ایلک شاعردیر.
بۆرهانه‌دیین آنا دیلینده – آذربایجان تۆرکجه‌سینده یازمیش بؤیوک آذربایجان شاعرلریندن بیریدیر. اوْنون پوْئزییاسی اؤزوندن سوْنرا گلن و هر بیری آذربایجان ادبیاتی‌نین پارلاق اۇلدوزلاری اوْلان محمّد فۆضولی، عمادالدین نسیمی، کیشوری، حبیبی، شاه اسماعیل خطایی، موْللا پناه واقیف و بۇ کیمی بیر چوْخ شاعرلرین یارادیجیلیقینا جدی تأثیر گؤسترمیشدیر. ائله بۇنا گؤره ده اوْنون لیریکاسی بیر چوْخ تۆرک‌دیللی اؤلکلرده پوْپولیاردیر. ائله بۇنا گؤره بۆرهان الدینین آدی اوْرتا عصر تزکیره‌چی و تاریخچیلری طرفیندن تئز-تئز خاتیرلانمیشدیر.
اثرلری‌نین ایراندا یاییملانماسی
قاضی برهان‌الدین احمدین «تویوغ‌لار» ی بوتا یاییم‌ائوی طرفیندن همت شهبازی‌نین آراشدیرماسی ایله ۱۳۹۵ ایلده چاپ اوْلوب.
بوقاپورام
بوقاپورام(اینگیلیسجه:Bhogapuram) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۲۰٫۹۶ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سی (یازیلیملاما دیلی)
سی پروقراملاما دیلی
AT & T بئل لابراتوارلاریندا کئن تامپسون و دئنیس ریچی طرفیندن یونیکس ایشلتیم سیستمینی گلیشدیره بیلمک هدفیله «B» دیلیندن تؤردیلمیش یاپیسال بیر پروقراملاما دیلیدیر.۱۹۷۲ دئنیس ریچی و برایان کئرنیقان طرفیندن یاییلان «سی پروقراملاما دیلی» کیتابیندان سونرا بو دیلین گلیشدیریلمه‌سی چوخ سۆرعتلندی. ایندیکی زاماندا هر یئرده بوتون ایشلدیم سیستملری (Microsoft Windows, GNU/Linux, *BSD, Minix) یارادیلماسیندا ۹۵% «سی» دیلی ایله یازیلمیشدیر، سۆروجولر، ایشلدیم سیستمین ماژوللاری و سورعت گرکن هر یئرده ایشلنن یایغین و مرزلری بللی  اولمایان بیر دیلدیر. بو دیل پروقرامچی‌یا چوخ آزادلیق وئره‌رک، چوخلو یانلیشلار و خطالارین یارانماسینا دا سبب اولا بیلر. پروقرامین گلیشمه‌سی ایله قارماشیقلاشماسی، احتیاجلارین آرتماسی و اویغولاما پروقراملاماسیندا آبجکتلرین یؤنملیگی اورتایا چیخاندان سونرا «سی» پروقرامچیلاری «سی پلاس پلاس» دیلینه گئچتیلر.
سلام دۆنیا اؤرنگی
بو کودو یازی اولاراق (text file) بیلگی سایاردا «c.» سونئکی ایله ذخیره ائدرسک، آشاغیدا گلن دستورلا GCC کامپایلری ایله، کامپایل و لینک اولور:
حاصیل ویندوزدا «calisaBilenFileAdi.exe» و لینوکس/یونیکسده سونئکسیز «calisaBilenFileAdi» اولاجاقدیر.
بؤلمه:یازیلیملاما دیللری
استترول
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
۱۷۴۰-جی ایلده سوئد
بۇ مقاله ۱۷۴۰-جی ایلینده سوئده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
چاودووو
چاودووو (Chudovo) (Чудово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نووقورود اوبلاستیده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 15397 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
پاتسنا
پاتسنا (لهیستانجا: Pacyna) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 220 نفر ایمیش.
چاودووو
قایناق‌لار
Chudovo, Chudovsky District, Novgorod Oblast
پاتسنا
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pacyna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آشاغا اودلان (اورمو)
آشاغا اودلان کندی اورمیه شهریستانینین، صومای برادوست بولومو و برادوست قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۲۷۶ نفر اهالی سی و ۴۵ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
چرکوس
چرکوس (ایسپانجا: Chercos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آلمریا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۴ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۹۵ نفر دیر. ۸۰۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chercos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
ورشوو آیاقلانماسی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Warsaw Uprising»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:ورشوو آیاقلانماسی
جفرسون فیژائو
جفرسون فیژائو (اینگیلیسجه: Jefferson Feijão) (دوْغوم:August 21, 1978 Belo Horizonte) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
دوبریتش (قوزئی پلزن)
دوبریتش (قوزئی پلزن) (چک‌جا: Dobříč (Plzeň-North District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۹۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۹۴ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dobříč (Plzeň-North District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کنت پی. موریتسوقو
'''کنت پی. موریتسوقو''' (اینگیلیسجه: Kenneth P. Moritsugu) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. هاوایی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
نورمن ماجور
نورمن ماجور (اینگیلیسجه:Norman Major) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
آلن آر. باترزبای
'''آلن آر. باترزبای''' (Alan R. Battersby) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۴ مارس ۱۹۲۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری سنت‌اندروز بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alan R. Battersby»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
رشید عزوزی
رشید عزوزی (اینگیلیسجه: Rachid Azzouzi) (دوْغوم:January 10, 1971 Fes) بیر فوتبالیست. مراکش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
لئوناردو پونزیو
لئوناردو پونزیو (اینگیلیسجه: Leonardo Ponzio) (دوْغوم:January 29, 1982 Las Rosas) بیر فوتبالیست. ریور پلاته فوتبال کولوبو و آرژانتین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سویاتو، روسیه
سویاتو، روسیه (Svyato Свято) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
۱۶ مارس
۱۶ مارس: بندانگشتی|ماژلانین دۆنیا تۇرو
بؤلمه:۱۶ مارس بؤلمه:ایلین گونلری بؤلمه:مارس آیی‌نین گونلری
ساندشخالی
ساندشخالی(اینگیلیسجه:Sandeshkhali) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده بنقال دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
هونتلئی، نبراسکا
هونتلئی (اینگیلیسجه: Huntley, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۷ مهر
۱۷ مهر، ایران تقویمینده ایلین ۲۰۳-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۶۲ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۶۳ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
بشاگرد بؤلگه‌سی
بشاگردبؤلگه‌سی ، ایرانین هورموزقان اوستانی ندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بؤ بؤلگه‌نین مرکزی سردشت شهریدیر. ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بو بؤلگه‌نین ۳۳٬۰۸۵ نفر جمعیتی واردیر.
الان کیندال
الان کیندال (اینگیلیسجه: Alan Kendall) اینگیلیسلی موسیقیچی - پاپ، پاپ راک، راک، هارد راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. الان کیندال ۹ سپتامبر ۱۹۴۴ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بشاگرد بؤلگه‌سی
بؤلوملر
شهرلر: - شهرلر: گوهران
رناتو اشتفان
رناتو اشتفان (اینگیلیسجه: Renato Steffen) (دوْغوم:November 3, 1991 ارو، سوئیس) بیر فوتبالیست. وولفسبورق فوتبول کلوبو و سوئیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بشاگرد بؤلگه‌سی
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:بشاگرد بؤلگه‌سی بؤلمه:هورموزقان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
پاتن ویلیج، کالیفورنیا
پاتن ویلیج، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Patton Village, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۰۲ نفر ایمیش و ۸٫۶۰۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۲۵۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Patton Village, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دنیس، باتی ویرجینیا
دنیس، باتی ویرجینیا (اینگیلیسجه:Dennis, West Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dennis, West Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لاما (حئیوان)
لاما (حئیوان) (Llama، ، Lama (hayvan)، Лама (животное)، Lama (Kamel)) جوتدیرناقلیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
Lama glama
بو کالاوای
بو کالاوای (اینگیلیسجه:Bo Callaway) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. کلمبوس شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:لاقرانژ، جورجیا دوغوملولار بؤلمه:جورجیا دموکراتلاری بؤلمه:جورجیا جومهوریتچیلر بؤلمه:کولورادو جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
جرمانتوون، مریلند
جرمانتوون (اینگیلیسجه: Germantown, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۹۰٬۴۹۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:جرمانتوون، مریلند بؤلمه:آمریکا شهرلری
وادوقاپالایام
وادوقاپالایام (اینگیلیسجه:Vadugapalayam) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۳ کیلومتر موربّع دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ملوکارا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۸۸۱-جی ایلده نوروژ
بۇ مقاله ۱۸۸۱-جی ایلینده نوروژده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۱-جی ایلده نوروژ
۱۸ مهر
۱۸ مهر، ایران تقویمینده ایلین ۲۰۴-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۶۱ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۶۲ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
کولومب فرانسه
کولومب فرانسه (فرانسجه: Colombes)، فرانسه‌ده یئر آلان بیر کومون دیر و متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۷٫۸۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۴-نجی ایلين نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۳۲۲۰ نفر ایمیش.
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه شهرلری
آلتون یاروق
آلتون یاروق (آذربایجان تورکجه‌سی: قیزیل ایشیق) آدلی، بئش‌باليقلی اويغور عالیمي سينگکو سئلي توتونگ طرفيندن، ۱0. يوزايلين بيرينجي ياريسيندا چینجهدن اويغورجايا چئوريلميش اولان بير اثردير.
بير نئچه اوخشار اولان و اولدوقجا اويلوملو (رادلوفف و س. ي. مالوو چاپی 707 صحيفه) اولان قيزيل ایشیق، بورخانچيليقين (بودديزمين) اساسلاريني، فلسفه‌سيني و بوددانين حياتيني آنلادان بير اثردير. ۱990-جي ايلده، اصلا دوغو تورکیستان طرفلي اولان کاهار بالاد آدلي اويغور تدقيقاتچيسي، شينگکو شئلي توتونگ و ترجومه‌لري اوزرينده تدقیقاتلار آپارمیشدی. آلتون یاروقون اويغور و چينه ائديلن ترجومه‌لري باشقا، تيبئتجه و موغولجا کيمي ترجومه‌لري ده وار.
ماریلیانلا
ماریلیانلا (ایتالیاجا: Mariglianella) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۶۶۲ نفر ایمیش. و کامپانیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mariglianella»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جری قلدسمیت
جری قلدسمیت (اینگیلیسجه: Jerry Goldsmith) آمریکالی بسته‌چی و موسیقیچی - کلاسیک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جری قلدسمیت ۱۰ فوریه ۱۹۲۹ تاریخینده لوس‌آنجلس شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۱ ژوئیه ۲۰۰۴ میلادی تاریخینده Beverly Hills شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
نیکوسا، ویسکانسین
نیکوسا، ویسکانسین (Nekoosa, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸٫۷۸  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۵۸۰ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۲۹۴٫۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۹۰ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قلنوود، آیووا
قلنوود، آیووا آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و  ۷٫۶۷ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۲۶۹ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۶۸۹٫۶ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. قلنوود دنیز سئوییه‌سیندن ۳۱۰ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
نیکوسا، ویسکانسین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nekoosa, Wisconsin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قلنوود، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
نیکوسا، ویسکانسین
قایناق‌لار
بؤلمه:ویسکانسین ایالتین شهرلری
آیوانهو، شهرستان تایلر، تکزاس
آیوانهو، شهرستان تایلر، تکزاس (Ivanhoe, Tyler County, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 10.4 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 887 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
هیو کندی
هیو کندی (Hugh N. Kennedy) بیلیم اینسان. ۲۲ اوْکتوبر ۱۹۴۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری سنت‌اندروز بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hugh N. Kennedy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
سينگکو سئلي توتونگ
سينگکو سئلي توتونگ، (شینگکو شئلی توتونگ) 10-جو عصرين بيرينجي ياريسيندا ياشاديغي تخمين ائديلن بئش‌باليقلي مشهور اويغور بیلگینی و ادبياتچيسی. جئيمس هاميلتون، اويغور يازيم سيستئمي‌نه اساسلاناراق، موختليف دليل‌لرله ترجومه‌چي‌نين آديني شينگکو شئلي توتونگ شکلينده اوخویور.
قایناقلار
بؤلمه:اویغور بیلگین‌لری بؤلمه:کیمسه‌لر
میکی دولنز
میکی دولنز (اینگیلیسجه: Micky Dolenz) آمریکالی اوْیونچو. کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1956–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Micky Dolenz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
ایسپرانایسکای، باشقیردیستان
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
۱۹ مهر
۱۹ مهر، ایران تقویمینده ایلین ۲۰۵-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۶۰ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۶۱ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
گریشیه
گریشیه (فارسجا: گریشیه), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، هویزه بؤلومو و نیسان قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۱۲۴ نفر اهالیسی و ۱۵ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۵۷ نفری کیشی و ۶۷ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۷۷ نفری ساوادلی و ۳۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
آشاغا اوزون تپه
آشاغا اوزون تپه  کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، مرکزی بولومو و قوزای قیشلاق قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالي
آشاغا اوزون تپه كندي ۱۳۸۵ اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، ۶۴۳ نفر اهالي سي وارايميش. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناق‌لار
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
هرمن پی. فاریس
'''هرمن پی. فاریس''' (اینگیلیسجه:Herman P Faris) آمریکالی سیاستچی بلفونتاین شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. دیپ‌واتر شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:بلفونتاین، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:میزوری جومهوریتچیلر
۱۷ مارس
۱۷ مارس: بندانگشتی|جوْرج واشینقتوْن٬ آمریکا اینقیلابی‌نین باشچی‌سی
جاناتان جکسون (اویونچو)
جاناتان جکسون (اویونچو) (اینگیلیسجه: Jonathan Jackson (actor)) آمریکالی یازیچی, موسیقی‌چی و اوْیونچو. ۱۱ مئی ۱۹۸۲ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 1993–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jonathan Jackson (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کیریوشکینو
کیریوشکینو (Kiryushkino Кирюшкино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
نیوز قورومو
نیوز قورومو (اینگیلیسجه: News Corporation) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت مدیا ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Rupert Murdoch طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۴۷٬۶۵۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«News Corporation»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
تشرنیکوویتسه (قوزئی پلزن)
تشرنیکوویتسه (قوزئی پلزن) (چک‌جا: Černíkovice (Plzeň-North District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۱۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۸ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
اسلیر
اسلیر (اینگیلیسجه: Slayer) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
چوخلوما
چوخلوما (Chukhloma) (Чухлома) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و کوستروما اوبلاستیده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 5411 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
یس
یس (اینگیلیسیجه: Ai-Ais) زامبیا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. و ۵٬۹۰۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
قوندییات قون
قوندییات قون (اینگیلیسجه:Gundiyat Gaon) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتاراکند ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۵۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماسکناهاتی
ماسکناهاتی(اینگیلیسجه:Maskenahatti) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کاسترخریس
کاسترخریس (ایسپانجا: Castrojeriz) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۱۳۶ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۸۴۹ نفر دیر. ۸۰۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.