cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ام الغفارئ
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۰ نفر اهالیسی و عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۰ نفری کیشی و ۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۰ نفری ساوادلی و ۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ماکسویل هاوس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Maxwell House»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ام الغفارئ
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
ماکسویل هاوس
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
دی لابی دیشامبس ایستادیومو
دی لابی دیشامبس ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Stade de l'Abbé-Deschamps) فرانسه اؤلکه‌سینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. اوسر تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۱۸٬۵۴۱ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر. صاحیبی اوسر فوتبال کولوبودور.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stade de l'Abbé-Deschamps»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
ویلیام جورج هیل
ویلیام جورج هیل (William George Hill) بیلیم اینسان. ۷ آقوست ۱۹۴۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ادینبروق بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William George Hill»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
اقزین باندازول
اقزین باندازول (آیوپاک آدی: Methyl N-(6-propoxy-1H-benzimidazol-2-yl)carbamate, Oxibendazole) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۴۹٫۲۶ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
فارینقدون
فارینقدون (اینگیلیسی‌جه: Faringdon) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 7121 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
۱۸۵۹-جو ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۸۵۹-جو ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۹-جو ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۸۵۹-جو ایلده بؤیوک بریتانیا
منچستر، میزوری
منچستر، میزوری (Manchester, Missouri) آمریکانین میزوری ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۳٫۱۶  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۸۰۹۴ نفر دیر. بۇ شهر ۱۷۶ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Manchester, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میزوری ایالتین شهرلری
باشماکی، روسیه
باشماکی، روسیه (Bashmaki Башмаки) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
له کلایر، آیووا
له کلایر، آیووا (Le Claire, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۲٫۶۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۷۶۵ نفر  دیر. له کلایر دنیز سئوییه‌سیندن ۱۷۹ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
آشاغاکلانتر
آشاغاکلانتر کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین ساراب بولگه‌سی نین مرکزی بولومو نده اولان سایین قصبه‌سی  نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین  ۱۰۴ نفر اهالیسی وارایمیش. <
قایناق‌لار
بؤلمه:ساراب بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:سایین قصبه سی
کالامب, آمبقون
کالامب, آمبقون(اینگیلیسجه:Kalamb, Ambegaon) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
ایتاسکا، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
فدکووسکایا
فدکووسکایا (Fedkovskaya Федьковская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ولچس کریک، کنتاکی
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایستارایا توروپا
ایستارایا توروپا (Staraya Toropa Старая Торопа) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
آرکیا
آرکیا - بیر سلولی میکرو اوْرقانیزملر قروپو. عومومیتله اکسترم جانلیلار اوْلاراق بیلینیرلر. 350px|بندانگشتی|سول
بؤلمه:بیولوژی بؤلمه:آرکیا بؤلمه:Extremophiles بؤلمه:Domains (biology)
آندرئاس بک (بتو)
آندرئاس بک (بتو) (اینگیلیسجه: Andreas Beck (footballer)) (دوْغوم:March 13, 1987 کمروف) بیر فوتبالیست. اشتوتقارت فوتبال کولوبو و آلمان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
دانبکووو
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
تانیقلاریلا تاراما سؤزلوک
تانیق‌لاری ایله تاراما سؤزلوک (تورکیه ‌تورکجه‌سی: tanıklarıyla tarama sözlüğü) تورک دیل قورومو طرفیندن یازیلیب یاییملانمیش اون‌ایکی جلیدلیک سؤزلوکدور. بو سؤزلویون یازارلاری ایگیرمی‌دؤرد ایلده، تورکجه‌نین یازیلی قایناقلارینی آراشدیریب بو سؤزلویو توپلاییبلار. اونلار هر لوغتین آچیقلاماسیندا لازیمی تانیقلار و لوغتین هاردا و نئجه ایشلندیگینی ده اؤرنک وئریبلر.
تاراما سؤزلوکده بعضن ائله لوغتلره توش گلیریک کی؛ بوگونکو تورکیه شیوه‌سینده ایشلک دئییل آما آذربایجان شفاهی دیلینده یاشاماقدادیر.=
قایناق
بؤلمه:تورکجه اثرلر بؤلمه:تورکجه سؤزلوکلر بؤلمه:کیتاب قارالامالاری
شامپانزه
شامپانزه (Chimpanzee، ، Şempanze، Шимпанзе، Schimpansen) پریماتلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:پریماتلار بؤلمه:ممه‌لیلر
بن فرناندز
بن فرناندز (اینگیلیسجه:Ben Fernandez) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کالیفورنیا جومهوریتچیلر بؤلمه:کانزاس‌سیتی، کانزاس سیاستچیلری بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:نوادا جومهوریتچیلر
بوو مار، کولورادو
بوو مار (اینگیلیسجه: Bow Mar, Colorado) آمریکانین کولورادو ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۹۴۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آشاغاکمار
آشاغاکمارکندی دوغو آذربایجان اوستانی نین جولفا بولگه‌سی نین قارا عئین بولومو نده اولان دیزمار قصبه سی  نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین ۷۹۴نفر اهالیسی وارایمیش. <
قایناق‌لار
بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی بؤلمه:دیزمار قصبه سی
۱۸۵۸-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۸۵۸-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۸-جی ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۸۵۸-جی ایلده بؤیوک بریتانیا
باقرووا، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
روفوس باین
روفوس باین (اینگیلیسجه: Rufus Payne) آمریکالی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - کانتری، قاسپل موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. روفوس باین قرینویل، آلاباما شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۷ مارس ۱۹۳۹  تاریخینده مونتقمری (آلاباما) شهرینده وفات ائدیب.
۲۰۰۶-جی ایلده ايسراییل
بۇ مقاله ۲۰۰۶-جی ایلینده ايسراییلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
روفوس باین
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۲۰۰۶-جی ایلده ايسراییل
اؤلوملر
's funeral in Jerusalem]]
جاشوا ال. جانس
'''جاشوا ال. جانس''' (اینگیلیسجه: Joshua L. Johns) آمریکالی ایش آدامی، وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. چتانوقا‌ده‌کی تنسی و ییل بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۸۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
قورنیاک
قورنیاک (Gornyak) (Горняк) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و آلتای اؤلکه‌سیده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 13918 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
مهتوال
مهتوال(اینگیلیسجه:Mehtewal) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دوک بیلیم‌یوردو
دوک بیلیم‌یوردو (Duke University, ، جامعة ديوك)آمریکانین دورهام، قوزئی کارولینا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
مزون‌لار
دوک بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
هرین د کامپس
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Herrín de Campos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
سوسیالیست دوشرگه‌سی
''سوسیالیست دوشرگه‌سی و یا سووت بلوکو.سویوق ساواش دؤورونده شوروی سوسیالیست جومهوریتلر بیرلیگی طرفیندن مارکسیزم و لنینیزمی دستکلین دؤولتلری عایید ائتدیرمک اۆچون ترمین. باخمایاراق کی، شوروی سووت بلوکونون غیری رسمی ایداره ائدیردی، بیر سیرا سوسیالیست دؤولتلر (یوقوسلاوی، چین و آلبانی) ۱۹۷۵ - ۱۹۹۰-جی ایللرده شوروی ایله ایدئولوژی و سیاست قارشیدورمالار پی‌دا اوْلموش‌دور. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا و اوْنا اتفاق اوْلان اؤلکه‌لرده سوسیالیست بلوکونا عایید اؤلکه‌لری تئز-تئز کومونیست اؤلکه‌لری کیمی ده آدلان‌دیریلار.
قوماوالا
قوماوالا (اینگیلیسجه:Gummawala) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتاراکند ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۶۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
هنری دبلیو. دویقت
'''هنری دبلیو. دویقت''' (اینگیلیسجه:Henry W Dwight) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. نیویورک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. ویلیامز کالجی دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۴۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
هنری فورد
هنری فورد اینگیلیس دیلی: Henry Ford) (دوغوم:۳۰ ژوئیه ۱۸۶۳ - اؤلوم: ۷ آوریل ۱۹۴۷). آمریکالی صنعتچی و یازیچی ایدی. 1903 -جی ایلده فورد موتور شیرکتی نین قورودو. دونیادا ایلک مونتاژ خطینی قوشدو و مونتاژ خطینده بوتون جماعت اۆچون اوجوزلو اوتوموبیل قوشولدو. مونتاٰژ‌ خطی اوروپا و آمریکادا صنعت اینقلابی یاراتدی و چوخلو محصوللار اوجوز قیمت ایله بازارا گلدی. چوخلو ایشچیلر مونتاژ خطینده یوخاری ایشلر یاراتدیلار.ایقتیصاد علمینده چوخ محصولون اوجوز قیمتده تولیدی فوردیسم آدلانیر. هنری فورد آمریکانین ایکینجی دونیا ساواشیندا موداخیله‌سینه اعتراض ائتدی.
قایناق
اینگیلیس دیلی ویکیپدیا:Henry_Ford
بؤلمه:صنعت بؤلمه:هنری فورد بؤلمه:۱۸۶۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:Candidates in the 1916 United States presidential election بؤلمه:19th-century American businesspeople بؤلمه:۱۹.یوز ایل آمریکالی موهندیسلر بؤلمه:19th-century American Episcopalians بؤلمه:20th-century American businesspeople بؤلمه:۲۰.یوز ایل آمریکالی موهندیسلر بؤلمه:20th-century American Episcopalians بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:American anti-communists بؤلمه:American anti-war activists بؤلمه:American anti–World War I activists بؤلمه:American automotive engineers بؤلمه:American conspiracy theorists بؤلمه:American Episcopalians بؤلمه:American founders of automobile manufacturers بؤلمه:آمریکالی موخترعلر بؤلمه:American pacifists بؤلمه:American people of Belg
کارسووکا
کارسووکا (لهیستانجا: Karsówka) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبوسکی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Karsówka»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ویمولا، آریزونا
ویمولا (اینگیلیسجه: Wymola, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
چیکونیو
چیکونیو (ایتالیاجا: Ciconio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۷۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۶۵ نفر ایمیش. و پیمونت اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ciconio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
میلوان رایواچ
میلوان رایواچ (اینگیلیسجه: Milovan Rajevac) (دوْغوم:January 2, 1954 Čajetina) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. یوقوسلاوی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ادوینا پالمر
ادوینا پالمر (Edwina Palmer) یئنی زلاند‌ و بریتانیالی بیلیم اینسانی. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ویکتوریا در ولینقتون بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ جوغرافیا ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edwina Palmer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
شدوز فال
شدوز فال (اینگیلیسجه: Shadows Fall) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
مارودانالور
مارودانالور(اینگیلیسجه:Marudanallur) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مارک تیرنی
مارک تیرنی (اینگیلیسجه: Marc Tierney) (دوْغوم:August 23, 1985 Prestwich) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پلزن-میستو بؤلگه‌سی‌
پلزن-میستو بؤلگه‌سی‌ (چک‌جا: Plzeň-City District) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۱۶۳۴ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
کوزوپولیانایسکای
کوزوپولیانایسکای (Kozopolyansky Козополянский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
پلزن-میستو بؤلگه‌سی‌
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
کوزوپولیانایسکای
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
پلزن-میستو بؤلگه‌سی‌
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Plzeň-City District»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
آشاغاکوره
آشاغاکوره کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، انزل بولومو و گونئی انزل قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۳۱۸ نفر اهالی سی و ۵۴ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
فارینقتون
فارینقتون (اینگیلیسی‌جه: Farington) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 6674 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
لوسین بلکول
لوسین بلکول (اینگیلیسجه: Lucien Blackwell) آمریکا-آفریقالی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۹۳۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۰۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:فیلادلفیالی نیظامیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
فارینقتون
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
شاهزاده عبدالله بن جلوی ایستادیومو
شاهزاده عبدالله بن جلوی ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Prince Abdullah bin Jalawi Stadium) عربیستان اؤلکه‌سینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. الفتح تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۲۰٬۰۰۰ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Prince Abdullah bin Jalawi Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
سن گئتمه دیین اوچون
سن گئتمه دیین اۆچون (Since You Went Away, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی شرلی تمپل، جوزف کاتن، جنیفر جونز، کلودت کولبرت جانلاندیریب. ۱۹۴۴ میلادی ایلینده ۹ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۴-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکانین درام فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رومانلارینا اساسلانان فیلملر
دسمتیل پروین
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
۱۶۹۸-جی ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۶۹۸-جی ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۹۸-جی ایلده فرانسه
قرین ایکرز، کالیفورنیا
قرین ایکرز، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Greenacres, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۵۶۶ نفر ایمیش و ۵٫۱۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۱۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Greenacres, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تیبت تولکوسو
تیبت تۆلکوسو (Tibetan sand fox، ، Tibet tilkisi، Тибетская лисица، Tibetfuchs) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
۱۸۵۷-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۸۵۷-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
تیبت تولکوسو
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
۱۸۵۷-جی ایلده ایسکاتلند
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۷-جی ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۸۵۷-جی ایلده بؤیوک بریتانیا
یوسون
یوسونلار  (Algae) - اساساً سودا یاشایان فوتوسینتتیک اوْرقانیزملر قروپونا وئریلن اینفورمال آد. چوْخ تورپاقلاردا، اساساً ده اۆست هوریزونتلاردا گئنیش یاییلمیش‌دیر. باتاق‌لیق تورپاقلاردا و دویو تارلالارین‌دا یوسونلار آراسییانی یاخشیلاشدیریر، حل اوْلموش جو۲ منیمسییر و سویو اوکسیژنله زنگینلشدیریر.
تیبت تولکوسو
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
دون چیری
دون چیری (اینگیلیسجه: Don Cherry) آمریکالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دون چیری ۱۸ نوْوامبر ۱۹۳۶ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۹ اوْکتوبر ۱۹۹۵ میلادی تاریخینده مالاقا شهرینده وفات ائدیب.
یوسون
یوسونلار دیگر آدی ایله مامیرلار یئر کوره‌سی اۆزرینده ۳ میلیون ایل اوّل میدانا گلمیش و تخمیناً ۱،۵-۲ میلیون ایل پلانتیمیزین واحید جانلیلاری اوْلموشلار. بۇ قدیم آروب فوتوسینتزدیجی اوْرقانیزملرین سایه‌سین‌ده هتروتروفلار یاشایا بیلمیشلر. یئر اۆزرینده اورقانیک ماده نین سینتزین‌ده یوسونلارین مؤهوم رولو واردیر. بۇ اوْرقانیزملر گونش دۆشه‌ن دورغون سولاردا تورپاق‌دا، حتی داشلار اۆزرینده و س. گئنیش یاییلمیش‌دیر. بونلارین ۱۲۵ ۰۰۰-دن چوْخ تۆره لری معلوم‌دور.
یوسونلار اساس آوتوتروف بیتکیلر اوْلوب، اساساً سودا یاشاییرلار. لاکین اوْنلارا یئر کوره‌سینین هیدروسفردن علاوه، آتموسفر و لیتوسفرین بۆتون ساحه‌لرین‌ده تصادف اوْلونور. اوْنلار تکهوجیره‌لی، چوْخهوجیره‌لی و کولونیال فوْرمالی اوْلوب، مۆختلیف اکولوژی شرایطه اۇیغونلاشمیشلار. ترکیبین‌ده خلوروفیل و دیگر پیقمنتلر اوْلدوغونا گؤره بیتکیلر کیمی فوتوسینتز قابیلیتینه مالیک‌دیر.
دون چیری
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
یوسون
یوسونلارین دیفرن‌سیاسییا اوْلونموش کؤکلری، یارپاقلاری، چیچکلری و توْخوملاری اوْلمور. اوْنلارین اوْرقانیزمی تاللوم آدلانان گؤوده جیسمین‌دن عبارت‌دیر. چوْخ ایری اؤلچولو بعضی یوسونلار ریزویدلرله (یالان‌چی کؤکلرله) سوبستراتا یاپیشیر. بۇ اوْرقانیزملر ساده بؤلونمه، زووسپورلار و جینسیت‌لی یوللا چوْخالیرلار. بعضیلرین‌ده نسیل نؤوبلشمه‌سینه ده (قونور یوسونلاردا) تصادف اوْلونور.
یوسونلارین ترکیبین‌ده اوْلان رنگ‌لی پیقمنتلر اوْنلاری بیتکیلر عالمینه عایید ادیر. طبیعی کی، اساس بیتکیلرین تکامولون‌ده بۇ اوْرقانیزملر کچید رولو اوْینامیشلار.
ایستیفاده‌سی
یوسونلارین بؤیوک پراکتیک اهمیتی واردیر، مۆختلیف مقصدلر اۆچون ایستیفاده اوْلونور. هر شی‌دن اوّل یوسونلار اساس یئیجک قایناق‌لرین‌دن بیری‌دیر. بیر چوْخ نؤع اینسان یئیجکسینی، دنیز حئیوانلارینین، خصوصیله بالیقلارین، خرچنگکی‌میلرین و .... یمینی تشکیل ادیر. یوسونلار سویون اؤز-اؤزونه تنظیمله‌نمه‌سین‌ده، مینرال سوخورلارین پارچالانماسین‌دا مؤهوم رول اوْیناییر. یوسونلارین بعضی نؤعلرین‌دن پولیساخارید-آلگین، قیرمیزی و قونور یوسونلاردان ایسه میکروبیولوژیدا گئنیش تطبیق ائدیلن آقار-آقار آلینیر. قونور یوسونلاردان آلینان آلگین و آلگیناتلار یاپیشدیریجی خصوصیته مالیک اوْلدوغون‌دان بونلار ییینتی محصوللارینا، درمان دارولارین‌دان حبلر حاضیرلانماسین‌دا، کاغیذا، سینتتیک لیفلره و پلاستیک کۆتله‌لره قاتیلیر.
یوسونلار کوسموسون فتح ادیلمه‌سی پروبلمین‌ده ده بؤیوک اهمیته مالیک‌دیر. اوْنلار آتموسفرده اوْلان جو۲ منیم‌سه‌ییب اوْ۲ خاریج ادیر. یوسونلارین تورپاق‌دا دا رولو بؤیوک‌دور. بونلارین آراسیندا آتموسفر آزوتونو فیک‌سه اد‌ن نؤعلر ده معلوم‌دور.
یوسونلارین ایفراز(ترشّح) اتدیی سلیک تورپاغین یاپیسال(ساختار)ونا تأثیر ادیر. میکروسکوپیک یوسونلارین بیر چوْخو تورپاق‌دا یاشایان اساسلرین یئیجکسینی تشکیل ادیر. هوموسون عمله گلمه‌سین‌ده و بیتکیلرین اوکسیژنله تامین ادیلمه‌سین‌ده بونلار بؤیوک رول اوْیناییر. تورپاغین محصولدارلیغینی آرتیرماق‌دا بعضی یوسونلاردان گوبره کیمی ایستیفاده اوْلونور.
تورپاق‌دا مؤهوم رولو اوْلان یوسونلاردان، پروکاریوتلارا عایید اوْلان گؤی یاشیل، اصیل یوسونلاردان ایسه یاشیل و دیاتوم یوسونلاری گؤسترمک اوْلار. یوسونلار سوخورلارین آشینماسین‌دا و ایلکین تورپاقملگلمه پروسسلرین‌ده فعال ایشتیراک ادیر. یوسونلاری اؤیره‌نه‌ن علم آلوژی آدلانیر.
ایستینادلار
*
بؤلمه:بیولوژی
ویکسبرق، آریزونا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vicksburg, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قیرمیزی آغاجلار
قیرمیزی آغاجلارآمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش بَلگه‌سل قیسا فیلم. ۱۹۶۷ میلادی ایلینده ۱ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۷-جی ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری بلگه سل فیلملری
باکلوشی، روسیه
باکلوشی، روسیه (Baklushi Баклуши) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
توانو، ویرجینیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اولدزموبیل
اولدزموبیل (اینگیلیسجه: Oldsmobile) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت اوتوموبیل ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Ransom E. Olds طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oldsmobile»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
له قراند، آیووا
له قراند، آیووا (Le Grand, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۷۲ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۹۳۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳۴۸٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. له قراند دنیز سئوییه‌سیندن ۲۸۴ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
بن اف. جنزن
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ماریون، آیووا دوغوملولار بؤلمه:آیووا جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
بیوتکنولوژی
بندانگشتی|اینسولین کریستالی
بیوتکنولوژی بیر تطبیقی علم کیمی یارانما و فورمالاشماسین‌دا تکنیکی میکروبیولوژی اساس‌لانیر.
تاریخ
بندانگشتی ایلک دفعه ۱۶۷۵-جی ایلده A.Levenhuk میکرو اورقانیزملرین تصویرینی ورمیش و میکروبیولوژینین تصویری دؤورونون اساسینی قویموش‌دور. لاکین، بۇ کشف‌دن چوْخ-چوْخ ایللر اوّل هله بیزیم ارادان ۶۰۰۰ ایل اوّل پیوه اۆرتیم (تولید)ی باره‌ده تاریخ‌ده معلوماتلار واردیر. بیرده اینسانلار قدیم دؤورلرده میکروورقانیزملردن سیرکه، سود محصوللارین‌دان قاتیق، پنیر و ... آلینماسین‌دا، لیف‌لی بیتکیلرین یومشالدیلماسین‌دا، چؤرکبیشیرمه و شراب‌چی‌لیق‌دا ایستیفاده ائتمیشدیرلر. تکنیکی میکروبیولوژینین بیر علم کیمی فورمالاشماسی لوی پاسترین داهییانه کشفلری ایله باشلامیش‌دیر. اوْ، ایلک دفعه ۱۸۵۷-جی ایلده ایسه پیوه و شرابین خاراب اوْلماسین‌دا میکروورقانیزملرین رولونو گؤسترمیش و اوْنلارلا موباریزه پاستریزاسییا اۆصولونو تکلیف اتمیش‌دیر.
بیرده پاستر مۆختلیف یولوخوجو نوخوشلوقلرله موباریزه‌ده واک‌سینلرین آلینما اۆصوللارینی دا ایشلمیش‌دیر. بۇ سبب‌دن لوی پاستر تخنیکیمیکروبیولوگییانین بانی‌سی ساییلیر. بئله‌لیکله، تکنیکی-میکروبیولوژینین اساسی میکروبیولوژینین اینکیشافینین ایکینجی دؤورونده قۇیولموش‌دور. ۱۹-جو عصرین آخیرلارین‌دا روس عالیمی مچنیکوو زروریجی گمیریجی (جونده حئیوان)لره قارشی موباریزه‌ده نوخوشلوق تؤره‌دن باکتری لردان ایستیفاده اوْلونماسینی تکلیف اتمیش و بۇ مقصدله ۱۸۸۵-جی ایلده باکتریولوژی لابوراتوریادا تویوق وباسی میکروبلارین‌دان عبارت دارو آلاراق اوْندان سونبولقیرانلارین محو ادیلمه‌سین‌ده ایستیفاده اتمیش‌دیر. لاکین، یرلی حکومت همین میکروبلارین اینسان‌دا وبا عمله گتیرجیین‌دن قورخاراق مقاومت گؤسترمیشلر. داها سوْنرا سووت عالیملری مروژووسکی و ایساچنکا اینسان و او حئیوانلاری اۆچون ضررسیز اوْلان میکروب کولتورالاری آلمیش و اوْنلاردان گمیریجی (جونده حئیوان)لره قارشی موباریزه‌ده مووفقیتله ایستیفاده اتمیشلر. ۱۸۹۷-جی ایلده آلمان عالیملری هوببر و ویلتینر تمیز کؤک یومروسونون باکترییاسین‌دان عبارت نیتراگین داروینی آلدیلار. بۇ دارو ایلک دفعه ۱۹۱۱-جی ایلده اۆرتیم (تولید) ادیلمیش، ۱۹۲۹-جو ایلده ایسه حیاتا کچیریلمیش‌دیر.
روس عالیمی کوستیچو و اوْنون ایشداشلاری ایلک دفعه آزوباکترییالاردان عبارت آزوتا باکترین داروی آلمیش و اوْنو آزوت گوبره‌سی عوضینه ایستیفاده اتمیشلر. ۲۰-جی عصرین بیرینجی یاریسیندا روسیهدا تکنیکی-میکروبیولوژی بؤیوک سۆرعتله اینکیشاف اتدی. ایلک دفعه روس عالیمی ایوانوو ایسپیرت قیجقیرماسینی اطراف‌لی تدقیق اتدی و گؤستردی کی، فوْسفورلو اورقانیک بیرلشمه‌لر عمله گلیر. کوستیچو و قوتکویچ میکروسکوپیک گؤبلکلرین کمکیله بیر چوْخ اورقانیک تورشولارین آلینما تکنولوژیسینی اؤیرنمیش و ۱۹۳۰-جو ایلده پراکتیکی اوْلاراق لیمون تورشوسو آلمیش‌دیر. لاپیشنیکوو، چیستاکوو و دیگر روس عالیملری سود تورشوسو، آستون و بوتیل ایسپیرتینین فابریکادا اۆرتیم (تولید)ی اۆصوللارینی ایشله‌ییب حازیرلامیشلار. کارالیوو و بوتکویچ اؤز ایشداشلاری ایله بیرلیک‌ده ینی بیوتخنولوژی پروسسلر اساسین‌دا سود محصوللارینین آلینماسینی تدقیق اتمیشلر. ۱۹۲۹-جو ایلده اینگیلیس عالیمی فلمین طرفیندن پنسیلینین کشفی تخنیکیمیکروبیولوگییانین اینکیشافین‌دا بؤیوک رول اوْینادی. ۱۹۴۰-جی ایلده پنسیلین، ۱۹۴۴-جو ایلده ایسه ووکسمان طرفیندن ایسترپتامی‌سین داروی آلیندی. بۇ ساحه‌ده روس عالیملرینین ده بؤیوک کمکی اوْلموش‌دور. کراسیلنیکوو، یرمولیوا و هاوزه طرفیندن آنتی‌بیوتیک ماده‌لر آلینمیش و فابریکا میقیاسین‌دا اۆرتیم (تولید) ادیلمیش‌دیر. ۲۰-جی عصرین ایکینجی یاریسیندا یروسالیمسکی و سکرابین طرفیندن صنایع‌ده مایاگؤبلکلرین‌دن یم پروتئینینین آلینم‌ساینین اساسی قۇیولموش‌دور. بکر و ایشداشلاری ایسه یم آماچله لیزین آمین تورشوسونون پراکتیکی آلینماسینی الده اتمیشلر. تکنیکی-میکروبیولوژینین مۆعاصیر اینکیشاف دؤورو ۲۰-جی عصرین ایکینجی یاریسن‌دا مولکولیار میکروبیولوژینین گئنیش ووسعت تاپماسی ایله علاقه دار. محض بۇ دؤورده میکروبیولوژی صنایع‌سی یاران‌دی. میکروبیولوژی صنایع‌سینین توْرپاق مونبوتلشدیریجی دارو آنتی‌بیوتیک، ویتامین، آنزیم و دیگر فیزیولوژی فعّال ماده‌لر اۆرتیم (تولید) اد‌ن فابریکالارین سایی گتدیکجه آرتیر. تکنیکی-میکروبیولوژینین مؤهوم اهمیته مالیک سوْن موفقیتلرین‌دن بیری میکروورقانیزملر طرفیندن اینترفرون و اینسولین کیمی قیمت‌لی درمان دارولارینین آلینماسی‌دیر. میکروورقانیزملرین اساس پراکتیکی خاصه‌لری. میکروورقانیزملرین گئنیش و درین‌دن اؤیرنیلمه‌سی گؤستردی کی، میکروسکوپیک اؤلچویه مالیک اوْلماسینا باخمایاراق اوْنلار اینسانین پراکتیکی فعالیّتی و ماده‌لر دؤورانین‌دا بؤیوک اهمیت کسب اد‌ن پروسسلری ایداره ائدیرلر. دیگر طرف‌دن میکروورقانیزملر عمومی بیولوژی قانونا اۇیغونلوقلاری آشکارا چیخارماق اۆچون الوریش‌لی آراشدیرما اوْبیکتلری‌دیر. میکروورقانزیملرین خالق چیفتلیک (مزرعه) و علم اۆچون مؤهوم اهمیته مالیک اوْلاملارینی تامین اد‌ن خاصه‌لر آشاغی‌داکیلاردیر: ۱.چوْخ کیچیک اؤلچوده اوْلوب هاوا آخینی و باشقا واسطه‌لرله آسان‌لیقلا یاییلیر. یر کوره‌سینین اله بیر ساحه‌سی یوخ‌دور کی، اوْرادا میکرورقانیزملره راست گلینمه‌سین؛ ۲.یۆکسک سۆرعتله چوْخالما قابیلیتینه مایلک اوْلمالی، میکروورقانیزملر هر ۳۰-۶۰، بعضی باکتری لر ایسه ۸-۱۰ دقیقه‌دن بیر بؤلونورلر. میکروورقانیزملرین چوْخالما سرعتی بیتکی و حئیوانلارین چوْخالما سرعتین‌دن دفعه‌لرله بؤیوک‌دور. مثلاً: میکروبیولوژی یم کۆتله‌سی اۆرتیم (تولید) اد‌ن ان کیچیک فابریکا سوتکادا ۳۰ تون مئیا گؤبلیی اۆرتیم (تولید) ادیر کی، اوْنو ترکیبین‌ده ۱۵ تون یۆکسک کیفیت‌لی پروتئین واردیر. ایریبوینوزلو قارامال‌دان سوتکا عرضینده ۱۵ تون پروتئین آلماق اۆچون ۵۰۰۰۰ باش حئیوان لازیم‌دیر؛
ژنلرین آلینماسی
DNA و RNA آردیجیل یئرلشن نوکلوتیدلردن تشکیل اوْلونموش‌دور. هر اۆچ نوکلوتید بللی معلومات داشیییر، مثلاً: هر نوکلوتید اۆچلویو و یا تریپلت بللی آمین تورشوسونا اۇیغون گلیر. بئله تریپلت کودون آدلانیر. آمین تورشولارین‌دان عبارت چوْخ بؤیوک اوْلمایان تکزنجیرلی پولیپپتید موْلکولونون (ساده پروتئینین) سینتزین‌ده چوْخ‌لو میقداردا کودونلار ایشتیراک ادیر. بیر پولیپپتید زنجیرینی سینتز‌دن کودونلار ییغی‌می سیسترون آدلانیر. بیر نئچه پولیپپتید زنجیری (مورکّب پروتئین) سینتز ائتمک اۆچون چوْخ‌لو سایدا سیسترونلار لازیم گلیر. بئله سیسترونلار چوْخ‌لوغونا ژن دئییلیر. پروتئین و یا باشقا متوبولیت سینتزینی کودلاش‌دیران ژن DNA زنجیرینین بللی بیر ساحه‌سی‌دیر. بیولوژی فعال ماده‌لرین سینتزینی کودلاش‌دیران ژنلرین آلینماسی ژنتیک موهندیسلیین ایلک مؤهوم مرحله‌سی‌دیر. بۇ مرحله‌نین موفقیت‌لی حلی آشاغی‌داکی شرطلره عمل اوْلونماسین‌دان وابسته‌دیر: ۱. ژن و دونور گنمون‌دا اوْنون وضعیتی؛ ۲. ژن طرفیندن کودلاش‌دیریلان معلومات RNA-نین آیریلما اۆصوللارینین حاضیرلانماسی؛ ۳. ژن محصولونا گؤره اوْنون آکتیولیینین بللی ادیلمه‌سی یوْل لاری؛ ۴. ژن و گنمون اوْنا یاخین اوْلان ناهییه‌لرینین قورولوش خصوصیتلری؛ ۵. ژن طرفیندن کودلاش‌دیریلان م-RNA-نین میقداری. ژنلری اۆچ مۆختلیف اۆصوللا آلیرلار:
1.ژنلرین کیمیوی-فرمنتاتیو سینتز یولو ایله؛
2.ژن طبیعی قایناق‌لردن بیلاواسیته آییرماقلا؛
۳.معلومات-RNA اساسین‌دا ژنلر سینتز اتمکله.
ژنلرین کیمیوی-فرمنتاتیو سینتزی
اگر ژنین کودلاشدیردیغی پروتئینو یا پولی پپتید زنجیرینین ایلکین قورولوشو معلوم‌دورسا اوْنو کیمیوی-فرمنتاتیو سینتز یولو ایله آلیرلار. پروتئینین ایلکین قورلوشونو DNA زنجیرین‌ده‌کی نوکلوتیدلر آردیجیل‌لیغی تامین ادیر. دمه‌لی، ایلکین قورولوشو بیلمکله پروتئینی کودلاش‌دیران ژن‌ده نوکلوتیدلر آردیجیل‌لیغینی بللی ائتمک مۆمکون‌دور. بۇ آردیجیل‌لیغی بیلدیک‌دن سوْنرا ژنی لابوراتوریا شرایطین‌ده سینتز ائتمک ایمکان یارانیر. ژنین کیمیوی سینتزینی آپارماق اۆچون ایکی مثلاًین حلی طلب اوْلونور. بیرینجی‌سی، مونونوکلوتیدده‌کی فوْسفور قروپونو کیمیوی فاللاش‌دیرماق اۆچون آگنتین (عامیلین) تاپیلماسی‌دیر. بۇ فعالیّت حسابینا فوسفودیفیر رابطه‌سی و یا نوکلوتیدلراراسی علاقه یارانیر. عادتاً نوکلوتیدلرین بیرلشمه‌سینی تامین اد‌ن آکتیولشدیریجی کیمی دی سیکلو هگزیل کاربودیمید، مزیتیلن سولفونیل کلورید و ترییزوپروپیلبنزولسولفونیلخلوریددن ایستیفاده ائدیلیر. ایکینجی‌سی، پورین و پیریمیدین اساسلارین‌دا اوْلان ۳-هیدروکسیل، ۵-هیدروکسیل، آمین و فوسفات قروپلارینین اؤزلرینی مۆحافیظه اد‌ن اۆچون خصوصی قروپلار سچمک طلب اوْلونور. مۆحافیظه قروپلاری اله ماده‌لردن تشکیل اوْلونمالی‌دیر کی، اوْنلار نوکلوتیدلره ضرر وورمامالی، نوکلوتی‌ده چوْخ آسان‌لیقلا بیرلشمک و اوْندان آیریلماق خاصه‌لرینه مالیک اوْلمالی‌دیر. سینتز پروسسی پیلله‌لی آپاریلیر: اوّلجه، دی-، تری- و تترانوکلوتیدلر آلینیر، سوْنرا ایسه آیری- آیری تترانوکلوتید بلوکلاری لیقازا آنزیمی واسطه‌سیله بیر-بیرینه بیرلشدیریلیر. بیر زنجیر سینتز اوْلوندوق‌دان سوْنرا اوْنا کومپلمنتار اوْلان ایکینجی زنجیر ده سینتز ائدیلیر. بئله‌لیکله، ژن و یا ایکی زنجیرلی DNA موْلکولو فراقمنتی آلینیر.
ژنلرین طبیعی قایناق‌لردن بیلاواسیطه آلینماسی
ژنلرین طبیعی قایناق‌لردن بیلاواسیطه آلینماسی. طبیعی قایناق‌لردن بیلاواسیطه ژن آلماق اۆچون DNA موْلکولو سلول‌دن آیریلیر و آختاریلان ژن اندونوکلازا آنزیملرینین کمکی ایله «کسیلیب» گؤتورورلر. لاکین بۇ اۆصولون بیر سیرا چاتیشمایان جهتلری واردیر. بیرینجی‌سی، لازیم اوْلان ژنی آییرماق اۆچون ایسته‌نیله‌ن ناحییه‌دن DNA موْلکولونو پارچالایان آنزیمی تاپماق چوْخ چتین باشا گلیر. عادتاً آنزیم DNA-نی اله فراقمنتلره پارچالاییر کی، آختاریلان ژن یئرلشن فراقمنت‌ده لازیم‌سیز نوکلوتیدلر آردیجیل‌لیغی دا اوْلور، بۇ دا ژن‌دن ایستیفاده اوْلونماسینا مانع‌چی‌لیک تؤره‌دیر. بعضاً ده آنزیم DNA-نی اله فراقمنتلره پارچالاییر کی، بیر ژنین آیری-آیری حیصّه ‌لری مۆختلیف فراقمنتلره بیرلشمیش اوْلور، داها دوغروسو، ژن آنزیم طرفیندن ایکی یئره بؤلونور، نتیجه‌ده ایسه تام فونکسیونال ژن آلماق مۆمکون اوْلمور. ایکینجی‌سی، اوکاریوت اوْرقانیزملرین ژنلری موزایک قورولوشا مالیک‌دیر، یعنی ژن‌ده فعال (اگزون) و غئیری-فعال (اینترون) ناحییه‌‌لر واردیر. اگزون ناحییه‌‌لر کودلاشمادا ایشتیراک اتدیکلری اۆچون اوْنلارا فعال ناحییه‌‌لر دئییلیر. اینترونلار ایسه عکسینه، پاسسیو اوْلوب، کودلاشمادا ایشتیراک اتمه‌یه‌ن ناحییه‌‌لردیر. اینترون ناحییه‌‌لر باکترییا سلول‌سین‌ده آیریلمادیقلاری اۆچون بئله ژنلرین پروکاریوت (باکتریی) سلول‌ده نورمال فعالیّتی برپا اوْلونمور. اۆچونجوسو، ژن DNA زنجیرینین چوْخ کیچیک بیر حیصّه ‌سینی تشکیل اتدیین‌دن اوْنون DNA-دن آیریلماسی و تعیین ادیلمه‌سی بیر سیرا متودیک چتین‌لیکلرله باغلی‌دیر.
معلومات – RNA اساسین‌دا ژنلرین سینتزی
ژنلرین فرمنتاتیو سینتز یولو ایله آلینماسی عملده چوْخ گئنیش یاییلمیش و تطبیق اوْلونان اۆصولودور. اوّلجه م-RNA سلول‌دن آیریلیر، سوْنرا خصوصی شرایط‌ده اوْنون اساسین‌دا عکس ترانسکریپتازا (رورتازا) آنزیمینین کمکی ایله اوْلیقونوکلوتیدلردن DNA سینتز اوْلونور. بونا کومپلمنتار DNA (ک-DNA) دئییلیر. داها سوْنرا هیدرولیز یولو ایله ک DNA-نی آییریب تمیزلییر و ینی DNA موللوکو سینتزی اۆچون ماتریکس (قلیب) کیمی ایستیفاده ائدیرلر. DNA-نین کومپلمنتار DNA اساسین‌دا سینتزی باکتری لردان آلینان رورتازا و DNA-پولیمرازا آنزیملری واسطه‌سیله آپاریلیر. بۇ پروسس اۆچ ایستیقامت‌ده گدیر. بیرینجی حال‌دا (آ) ژنین سانجاقواری سینتزی گدیر و زنجیرلری بیر بیرینه بیرلش‌دیره‌ن ناحییه‌ ژن تام سینتز اوْلوندوق‌دان سوْنرا تمیز نوکلازا آنزیمی واسطه‌سیله «کسیلیر» و آختاریلان ژن آلینیر. ایکینجی اۆصول‌دا (ب) باشلانغیج نولوتید کیمی سینتتیک نوکلوتیدلردن ایستیفاده اوْلونور و ایکیزنجیرلی ژن آلینیر. اۆچونجو اۆصول‌دا (V) باشلانغیج نوکلوتید کیمی هترو پولیمر اوْلیقونوکلوتیددن ایستیفاده اوْلونور. گؤستریله‌ن اۆصوللارلا اینسولین، بوی هورمونو، اینترفرون، قلوبین، آلبومین، ایمونوقلوبولینلر، پاراتوهورمون، کیموزین و ...-نی کودلاش‌دیران ژنلر آلینمیش‌دیر آلینان DNA فراقمنتینین حقیقی آختاریلان ژن اوْلماسینی بللی اتمک اۆچون مۆختلیف اۆصوللاردان ایستیفاده ائدیلیر. اگر ژن طرفیندن کودلاش‌دیریلان پروتئینین ایلکین قورولوشو معلوم‌دورسا، اوْندا آلینان DNA فراقمنتینین نوکلوتیدلر آردیجیل‌لیغی اؤیرنیلیر و اوْنون زالالین ایلکین قورلوشونا اۇیغون گلیب-گلمه‌مه‌سی یوخلانیلیر. باشقا بیر اۆصول ایسه آلیناجاق ژنی ایسته‌نیله‌ن پروتئین سینتزینی تامین اد‌ن م-RNA ایله هیبریدلش‌دیرمه‌یه اساس‌لانیر. بۇ زامان ژن م-RNA ایله کومپلمنتاردیرسا، اوْندا ایسته‌نیله‌ن‌دیر.
مولکولیار کلونلاشما وکتورلاری
ژنتیک موهندیسلیین اساس عملیّاتلاردان بیری ژنتیک معلوماتی سلول‌یه داخیل ادیب اوْنون اوْرادا فعالیّت گؤسترمه‌سینی تامین ادمک‌دیر. بونو بیلاواسیطه وکتور موْلکوللارینین کمکی ایله
برقامو
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
بیوتکنولوژی
مولکولیار کلونلاشما وکتورلاری
حیاتا کچیرمک مۆمکون‌دور. عادتاً وکتورسوز DNA موْلکولو باکترییا سلول‌سینه داخیل ادیلدیک‌ده اوْ، یا سلول‌ده‌کی نوکلازالارین تأثیرینه معروض قالیر قالیب نوکلوتیدلره قدر پارچالانیر، یا دا پارچالانماسینا باخمایاراق، سلول‌نین بؤلونمه‌سی زامانی بیر نسیل‌دن باشقا نسله وریلمیر و بئله‌لیکله ده ایتیریلیر.
بۆتون بونلاری آرادان قال‌دیرماق آماچله وکتور آدلان‌دیریلان DNA موْلکولون‌دان ایستیفاده اوْلونور، داها دوغروسو آختاریلان ژن موْلکولو ایله بیرلشدیریلیب سلول‌یه داخیل ائدیلیر. وکتورلار سربست یاشاماق و رپ‌لیکاسییا قابیلیتینه مالیک اوْلدوقلاری اۆچون سلول‌یه داخیل ائدیلمیش رکومبینات موْلکولون فعالیّتینی تامین ائدیرلر. یاد DNA-نی سلول‌یه کچیره‌ن و اوْنون آمپلیفیکاسییاسینی (چوخالماسینی) تامین اد‌ن DNA موْلکولونا وکتور دئییلیر. وکتور کیمی حئیوان ویروسلاری، باکتریوفاژ DNA-لری و پلازمیدلردن ایستیفاده اوْلونور. اوْنلار سربست یاشاماق و رپ‌لیکاسییا اوْلونماق قابیلیتینه مالیک اوْلدوقلاری اۆچون سلول‌یه داخیل ائدیلمیش رکومبینات موْلکولون فعالیّتینی تامین ائدیرلر. وکتورلار عئینی زامان‌دا رکومبینات موْلکول اوْلان سلول‌لری سچمک اۆچون ژنتیک معلومات داشیییرلار. بونلارا مارکر (نیشانلانمیش) وکتورلار دئییلیر. مارکر وکتورلار عادتاً آنتی‌بیوتیکلره قارشی داوام‌لی‌لیق گؤستره‌ن ژنلر داشیییر، مثلاً β- لاکتامازا ژنی سلول‌لره پنیسیللینه قارشی داوام‌لی‌لیق وریر. اگر وکتور β- لاکتامازا ژنی ایله مارکرلنیب‌سه، ژنومون‌دا بۇ وکتور اوْلان سلول پنیسیللین‌لی موحیط‌ده بیتیر. نتیجه‌ده آختاریلان ژن اوْلان سلول‌لری سچمک ایمکانی یارانیر. قارشییا قویولان مقصددن وابسته اوْلاراق ایکی قروپ وکتورلار آلینیر:
۱. عادی کلونلاش‌دیرما وکتورلاری. اوْنلارین کمکی ایله ژن ییغیمین‌دان لازی‌می ژن سچیلیر؛
۲.خوصوصیلشدیریلمیش وکتورلار. کلونلارین آلینماسی و ژنلرین اکسپرس‌سییاسی (اۆزه چیخماسی) بۇ وکتورلار واسطه‌سیله حیاتا کچیریلیر.
ژنتیک مۆهندیس‌لیک‌ده عادی وکتورلار کیمی ان چوْخ ا. جولی باکترییاسین‌دان آلینان پلازمیدلردن ایستیفاده ائدیلیر. کلونلاش‌دیرما و آمپلیفیکاسییا اۆچون ایستیفاده اوْلونان پلازمید وکتورلاری آشاغی‌داکی طلبلره جواب ورمه‌لی‌دیر: ۱. پلازمید چوْخ کیچیک اؤلچویه و سلول‌نین زیفلشمیش نظارتی آلتیندا رپ‌لیکاسییا خاصه‌سینه مالیک اوْلمالی‌دیر؛ ۲. پلازمیدده بیر و یا بیر نئچه ژنتیک مارکر اوْلمالی‌دیر کی، اوْنون باکترییا پوپولیاسییاسین‌دا قالماسی و سچمه آپاریلماسینی تامین اتمه‌لی‌دیر؛ ۳. پلازمیدین رپ‌لیکاسییایا مانع اوْلمایان ساحه‌سین‌ده بیر و یا بیر نئچه رستریکتازا آنزیمی اۆچون واحید سایت (آنزیمین تأثیر ادجیی نقطه) اوْلمالی‌دیر. حاضیردا باکیللوس سوبتیلیس، ب. کروس و ایستاپیلوکوکوس، ایسترپتوکوکوس جینس‌لی باکتری لرین پلازمیدلرین‌دن عبارت وکتورلار دا آلینیر. اوْنلار کیچیک فراقمنتلردن (۱۰ مین جوت اساسلاردان) عبارت ژنوملارین کلونلاشدیریلماسی اۆچون چوْخ الوریش‌لی‌دیر. بیتکی و حئیوان (اؤلچولری چوْخ بؤیوک – ۴۰ مین و داها چوْخ جوت اساسلاردان عبارت اوْلان) ژنلرینین کلونلاشدیریلماسی اۆچون پلازمید وکتورلار یارامیر و بۇ مقصدله اساساً λ آدالانان باکتریوفاژدان (DNA-دن) ایستیفاده اوْلونور.
قایناق
بؤلمه:بیولوژی بؤلمه:فیزیولوژی
ایتالی، تکزاس
ایتالی، تکزاس (Italy, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.2 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 1863 نفر و اها‌لی سیخلیغی 398.5 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
آشاغاگئچی‌قیشلاق
آشاغاگئچی‌قیشلاق کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین خودافرین بولگه‌سی نین گرمادوزبولومو نده اوْلان باتی گرمادوزقصبه نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۷۴نفر اهالیسی وارایمیش. <
قایناق‌لار
بؤلمه:خودآفرین بؤلگه‌سی بؤلمه:غربی گرمادوز دهیستانی
دانبکوویتسه قورنه
دانبکوویتسه قورنه (لهیستانجا: Dąbkowice Górne) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 233 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dąbkowice Górne»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کورنلیوس نیوتون بلیس
کورنلیوس نیوتون بلیس (اینگیلیسجه: Cornelius Newton Bliss) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۳۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۱۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پارچی
پارچی(Parçı) باتی آذربایجان اوستانینین ، خوی بؤلگه‌سینین ، مرکزی بؤلومونون ، دیزج قصبه‌سینده یئرلشن بیر کند دیر.
شوقو نیشیکاوا
شوقو نیشیکاوا (اینگیلیسجه: Shogo Nishikawa) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
فارهام
فارهام (اینگیلیسی‌جه: Fareham) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 42210 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
پارچی
اهالی
۱۳۸۵ایلینین سایینا گؤره بو کندین جمعیتی۴۸۵نفر و ۱۰۷ ائولی‌ایمیش.
شوقو نیشیکاوا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
فارهام
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
پارچی
سوی و دیل
بو کندین بوتون اهالی‌سی تورکلر و شیعه دیرلر.کندین توپلامی گول‌صنم‌لی،کوسالی،نظرلی،صالاحلی و چوپان کره‌لی لردن توپلانیب‌دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری بؤلمه:خوی بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:خوی بؤلگه‌سی
پداپاسوپولا
پداپاسوپولا(اینگیلیسجه:Peddapasupula) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سامییارپتای
سامییارپتای (اینگیلیسجه:Samiyarpettai) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
منتون، میشیقان
منتون، میشیقان (Manton, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۱۷  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۲۸۷ نفر دیر. بۇ شهر ۳۴۵ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Manton, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میشیقان ایالتین شهرلری
بیمقال (هیندوستان)
بیمقال (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Bheemgal) هیندوستان اؤلکه‌سینین تلانقانا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۷۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بولیوی
بولیوی  گونئی آمریکا دا بیر اؤلکه باشکندی (پایتختی) لاپاز دیر. ۹٬۱۱۹٬۱۵۲ نفوسا صاحیب دیر.رسمی دیلی ایسپانیا دیلی دیر. عمومی داخیلی محصولو ۸۳٫۶۰۸ میلیارد دولار دیر. و کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:اؤلکه‌لر بؤلمه:گونئی آمریکا اؤلکه‌لری بؤلمه:ایسپانیا دیللی اؤلکه‌لر بؤلمه:دنیزه چیخیشی اولمایان اؤلکه‌لر بؤلمه:جومهوریت‌لر بؤلمه:ایسپانیولجا دانیشان اؤلکه‌لر
شاراقول، روسیه
شاراقول، روسیه (Sharagol Шарагол) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ سئچیمی (اوروپا) - قروپ ب
The 2022 FIFA World Cup qualification UEFA Group B was one of the ten UEFA groups in the World Cup qualification tournament to decide which teams would qualify for the فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲ finals tournament in Qatar. Group B consisted of five teams: Georgia, Greece, Kosovo, Spain and Sweden. The teams played against each other home-and-away in a round-robin format.
The group winner, Spain, qualified directly for the World Cup finals, while the runner-up, Sweden, advanced to the second round (play-offs).
اویونلار
The fixture list was confirmed by UEFA on 8 December 2020, the day following the draw. Times are CET/CEST, as listed by UEFA (local times, if different, are in parentheses).
انضیباط
A player is automatically suspended for the next match for the following offences: The following suspensions were served during the qualifying matches:
چارلز میسنر
چارلز میسنر (Charles W. Misner) بیلیم اینسان. ۱۳ ژوئن ۱۹۳۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چارلز میسنر نوتردام بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری پرینستون بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Charles W. Misner»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
لی ته-مین
{{Infobox person | background     = solo_singer | genre          = {{hlist|K-pop|J-pop|R&B}} | instrument     = Vocals | years_active   = 2008–present | label          = SM | associated_acts = {{hlist|Shinee|SM Town|SM The Performance|Younique Unit}}}}
لی ته-مین (اینگیلیسجه: Lee Tae-min) گونئی کوره‌لی اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لی ته-مین ۱۸ ژوئیه ۱۹۹۳ ‏ تاریخینده سئول شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۷۵۱-جی ایلده روسیه
بۇ مقاله ۱۷۵۱-جی ایلینده روسیه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۵۱-جی ایلده روسیه ایمیپراتورلوغو
۱۸۵۶-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۸۵۶-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۶-جی ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۸۵۶-جی ایلده بؤیوک بریتانیا
لورا سن جاکومو
لورا سن جاکومو (اینگیلیسجه: Laura San Giacomo) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۸۷–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laura San Giacomo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کارسکیه
کارسکیه (لهیستانجا: Karskie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
۱۵۰ (سایی)
۱۵۰ یوْخسا یوزاَللی، ۱۴۹-دان سوْنرا و ۱۵۱-دن قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
کارسکیه
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Karskie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۵۰ (سایی)
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:بۆتؤو ساییلار
سامسونگ
سامسونق (کوره دیلی: 삼성) بیر بین‌الخلق و سالخیم شیرکتی دیر و مرکزی قرارگاهی جنوبی کوره‌نین سئول شهرینده دیر.
سامسونق بیر نئچه بالاجا شرکته صاحب دی او جوملدن : سامسونق الکترونیک، سامسونق لایف و سامسونق فایر، آغیر صنعت لر سامسونقو سامسونق سی اند تی دئمک اولار
قایناقلار
بؤلمه:شیرکت بؤلمه:سامسونق بؤلمه:جنوبی کوره
کریس وان هولن
کریس وان هولن (اینگیلیسجه:Chris Van Hollen) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:مریلند دموکراتلاری بؤلمه:کنزینقتن، مریلند دوغوملولار بؤلمه:مریلند سناتورلار
بالاندینو
بالاندینو (Balandino Баландино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
موکندا، آنقولا
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
پروستییوف بؤلگه‌سی‌
پروستییوف بؤلگه‌سی‌ (چک‌جا: Prostějov District) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۰۶۷۸ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Prostějov District»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
۱۸۵۶-جی ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۵۶-جی ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
پولمان، باتی ویرجینیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جم ارچر
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
مت ال جونز
مت ال جونز (اینگیلیسجه: Matt Jones (actor)) آمریکالی کومدین, دوبلور و اوْیونچو. ۱ نوْوامبر ۱۹۸۱ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
آشاغاگلانیک
آشاغاگلانیک کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، انزل بولومو و گونئی انزل قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۱۲۹ نفر اهالی سی و ۲۶ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
یون هربینکا
یون هربینکا (Yevhen Hrebinka) شاعیر و یازیچی - ۲ فوریه ۱۸۱۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۳۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۵ دسامبر ۱۸۴۸ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yevhen Hrebinka»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
استفن ایورسون
استفن ایورسون (اینگیلیسجه: Steffen Iversen) (دوْغوم:November 10, 1976 Oslo) بیر فوتبالیست. نوروژ میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بن چافین
بن چافین (اینگیلیسجه:Ben Chafin) آمریکالی اکینچی وکیل، سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ویرجینیا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹۶۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:ابینقدان، ویرجینیا سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مونیسا
مونیسا (ایسپانجا: Muniesa) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و تروئل اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۲۹٫۸ کیلومتر موربّع دیر. ۷۸۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۶۲۹ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Muniesa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
سلو یوماتووسکوقو سلخوزتخنیکوما
سلو یوماتووسکوقو سلخوزتخنیکوما (Selo Yumatovskogo Selkhoztekhnikuma Село Юматовского Сельхозтехникума) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
دین پی. تایلور
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
نایفراکتام
نایفراکتام (آیوپاک آدی: N-(2,6-dimethylphenyl)-2-(2-oxopyrrolidin-1-yl)acetamide, Nefiracetam) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۴۶٫۳۰۵ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
اوپین، آلاباما
اوپین (اینگیلیسجه: Opine, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تلفونیکا جمهوری چک
تلفونیکا جمهوری چک (اینگیلیسجه: O2 Czech Republic) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت تله‌کام ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۳٬۴۶۱ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«O2 Czech Republic»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
سئحیرلی ماشینلار
سئحیرلی ماشینلارآمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش بَلگه‌سل قیسا فیلم. ۱۹۶۹ میلادی ایلینده ۲ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۹-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلری بلگه سل فیلملری بؤلمه:موستقیل آمریکا بیرلشمیش ایالتلری فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:بلگه سل قیسا فیلملر
الد مونرو، میزوری
الد مونرو، میزوری (اینگیلیسجه:Old Monroe, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۵ نفر ایمیش و ۰٫۶۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۳۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Old Monroe, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فدوتئیوو
فدوتئیوو (Fedoteyevo Федотеево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
جان ایسدیل
جان ایسدیل (اینگیلیسجه: John Easdale (footballer)) ایسکاتلندلی فوتبال اوْیونچوسو.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
موغانجیق (سالماس)
جوغرافیایی یئرلشمه‌سی
بو کند سالماس شهرینه یاپیشیب‌دیر و بو شهرین قوزئیینده یئرلشیب‌دیر.
اهالیسی
۱۳۸۵ -جی ایل نوفوس ساییمینا اساساً کندده ۲۹۶۳ نفر (۷۹۸ عاییله) یاشاییر.
سوی و دیل
بو کندین بوتون اهالی‌سی تورکلر و شیعه دیرلر.