cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چل‌قشلاقی
قایناق‌لار
بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
آنوک هوخندک
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ووردن دوغوملولار بؤلمه:اینگلیسده‌کی هولندلی غوربتچیلر بؤلمه:۲۰۱۵ فیفا قادینلار دونیا کاپی اویونچولاری
واژانی (ویشکوف)
واژانی (ویشکوف) (چک‌جا: Vážany (Vyškov District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۸۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۶۲ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vážany (Vyškov District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
تونی هارپ
تونی هارپ (اینگیلیسجه: Toni Harp) آمریکا-آفریقالی و سیاستچی قادین ، دموکرات حزبینین عوضوو و کانتیکت ایالتین سناتور ایدی. ییل بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۴۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
پلنگ پیشیکلری
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
۱۶۱۷-جی ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۶۱۷-جی ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۱۷-جی ایلده فرانسه بؤلمه:۱۶۱۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
خملیک
خملیک (چک‌جا: Chmelík) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۷ نفر ایمیش و پاردوبیتسه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chmelík»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
رایت، ویرجینیا
رایت (اینگیلیسجه: Wright, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پرویز برومند
پرویز برومند (September 11, 1972) ایرانلی فۇتبولچو و قاپیچی. اوْ ایرانین تهران شهرینده آنادان اوْلوب. پرویز برومند راه آهن فوتبول کولوبو و ایستیقلال فوتبول کولوبوندا اوْیناییب.
الک سیتی، آیداهو
الک سیتی، آیداهو (اینگیلیسجه:Elk City, Idaho ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۲ نفر ایمیش و آیداهو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Elk City, Idaho»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
وبسترز کراسینق، نیویورک
وبسترز کراسینق، نیویورک (اینگیلیسجه:Websters Crossing, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۹ نفر ایمیش و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Websters Crossing, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پیتر بی. کرونهیمر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter B. Kronheimer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
سکورودوم
سکورودوم (Skorodum Скородум) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
دوشلان، روسیه
دوشلان، روسیه (Dushelan Душелан) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
پئونت (هیندوستان)
پئونت (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Peont) هیندوستان اؤلکه‌سینین هاریانا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اومقا، اوکلاهوما
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
باربارا بوید (سیاستچی)
باربارا بوید (اینگیلیسجه:Barbara Boyd (Alabama politician)) آمریکالی سیاستچی آنیستون (آلاباما) شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آلاباما دموکراتلاری بؤلمه:۱۹۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:آنیستون (آلاباما) سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
دوکساپرام
دوکساپرام (آیوپاک آدی: 1-ethyl-4- (2-morpholin-4-ylethyl)- 3,3-diphenyl-pyrrolidin-2-one, Doxapram) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۷۸٫۵۰۷ دیر.
آمریکا یهودی‌‌‌لری
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
دوکساپرام
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
پنسیلوانیا ایالتی بیلیم‌یوردو
پنسیلوانیا ایالتی بیلیم‌یوردو (Pennsylvania State University, ، جامعة ولاية بنسلفانيا)آمریکانین استیت کالج شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. و ۵۴٬۸۰۰ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. پنسیلوانیا ایالتی بیلیم‌یوردو ۱۸۵۵ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Pennsylvania State University
ماشین قئیمز
ماشین قئیمز (اینگیلیسجه: MachineGames) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت ویدئو اوْیون ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«MachineGames»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
زینجیرسیز
زینجیرسیز (Django Unchained, Zincirsiz, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فیلم. فیلمین باش روْللارینی دان جانسون، مایکل پارکس، جیمز رمار، دنیس کریستوفر، والتون قوقینس، ساموئل ال. جکسون، کری واشینقتن، لئوناردو دی‌کاپریو، جیمی فاکس جانلاندیریب. ۲۰۱۲ میلادی ایلینده ۵ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۲ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:کوئنتین تارانتینوونون فیلملری بؤلمه:ان یاخشی ایکینجی پلان نفر رولونا گؤره اوسکار اؤدولی غالیبلری‌نین چیخیش ائتدیکلری فیلملر بؤلمه:1858 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:1859 میلادی ایلیده گئچن فیلملر
کنیل‌وورث
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
چمان (اورمو)
چمان (اورمو) کندی اورمیه شهریستانینین، سیلوانه بؤلومو و دشت قصبه‌سی‌نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵-نجی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسیندا بو کندین ۷۰ نفر اهالی‌سی و ۱۳ عائیله‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
لویس جونسون (شارکیچی)
لویس جونسون (شارکیچی) (اینگیلیسجه: Lois Johnson) آمریکالی شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لویس جونسون (شارکیچی) ۱۵ مئی ۱۹۴۲ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۷ ژوئیه ۲۰۱۴ میلادی تاریخینده نشویل شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تویشوو، روسیه
تویشوو، روسیه (Tuishevo Туишево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
لوترا
لوترا (Lutra، ، Выдры، Altweltotter) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
شعبه لحم
شعبه لحم (اینگیلیسیجه: Chaabet El Ham) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۱۴۷۳۰ نفردیر و ۶۶۶۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
برکمران
برکمران
خانا(پیرانشهر) بؤلگه‌سینین لاهیجان قصبه‌سینه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 262(41 عائیله) نفر اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:پیرانشهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
کلئیر هوفمن
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آلقان، میشیقان دوغوملولار
نیکولت، مینه‌سوتا
نیکولت، مینه‌سوتا (Nicollet, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 0.93 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 1093 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
۱۸۱۹-جو ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۱۹-جو ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
کیشوو
کیشوو (لهیستانجا: Kiszewo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kiszewo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
باتایسک
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
اشلند، اورقن
اشلند، اورقن (Ashland, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۷٫۰۷  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۰۰۷۸ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۱۷۶٫۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشه‌لر ایحاطه ائدیب. بۇ مشه‌لرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشه‌لرده واردیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ashland, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ماتور-ی
ماتور-ی(اینگیلیسجه:Mathur-I) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
روما مافیا
روما مافیا (اینگیلیسجه: Roma Maffia) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Roma Maffia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
بووانا (هیندوستان)
بووانا (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Bhuwana) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر محله دیر. بۇ محله‌ده هیندی دیل و راجستان دیلی دانیشیلیر.
پاخومووسکایا
پاخومووسکایا (Pakhomovskaya Пахомовская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
آنتون تسایلینقر
آنتون تسایلینقر (Anton Zeilinger) اوتریشلی بیلیم اینسانی. ۲۰ مئی ۱۹۴۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری وین بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anton Zeilinger»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
کریستال لیک، آیووا
کریستال لیک، آیووا (Crystal Lake, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۶۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۵۰ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳۷۱٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. کریستال لیک دنیز سئوییه‌سیندن ۳۸۸ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
اوتیکا، اوکلاهوما
اوتیکا (اینگیلیسجه: Utica, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
واژانی (بلانسکو)
واژانی (بلانسکو) (چک‌جا: Vážany (Blansko District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۶۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۶ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vážany (Blansko District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
شپیاکووو
شپیاکووو (Shepyakovo Шепяково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
کانکورد ، ویسکانسین
کانکورد ، ویسکانسین (اینگیلیسجه:Concord (community), Wisconsin ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ویسکانسین ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Concord (community), Wisconsin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آمریکا کورد‌‌‌لری
آمریکا کورد‌‌‌لری (اینگیلیسی‌جه: Kurdish Americans، فارسجا: کردهای آمریکا) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری نشویل, کالیفورنیا ایالتی, نیویورک ایالتی, تکزاس ایالتی, نیوجرسی ایالتی, فلوریدا ایالتی, لوس‌آنجلس, واشینقتن، دی سی دا یاشاییرلار. بۇ اتنیک قومی کورد دیلی آنادولو تورکجه‌سی, عرب دیلی فارس دیلی ایله دانیشیرلار.
گؤرونتولر
بؤلمه:خالقلار
سی پی 55،940
سی پی 55،940 (آیوپاک آدی: 2-[(1R,2R,5R)-5-hydroxy-2-(3-hydroxypropyl) cyclohexyl]-5-(2-methyloctan-2-yl)phenol, CP ۵۵٬۹۴۰) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۷۶٫۵۷۳ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
هوقزویل، مریلند
هوقزویل (اینگیلیسجه: Hughesville, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۱۹۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پاشنکی
پاشنکی (لهیستانجا: Paszenki) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paszenki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۳۲۹-جو ایلده ایسکاتلند
قایناقلار
بؤلمه:۱۳۲۹-جو ایلده ایسکاتلند
سن ویتو ال توره
سن ویتو ال توره (ایتالیاجا: San Vito al Torre) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۷۳ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و فریولی ونتزیا جولیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Vito al Torre»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ازتکا ایستادیومو
ازتکا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Estadio Azteca) مکزیکو سیتی شهرینده بیر ایستادیومدور. 1966 ایلینده تاسیس اوْلونوب. امریکا تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۸۷٬۵۲۳ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. صاحیبی تله ویسادیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Estadio Azteca»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
دونالد ام. فرئیسر
'''دونالد ام. فرئیسر''' (اینگیلیسجه: Donald M. Fraser) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و مینسوتا ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۲۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مینیاپولیسلی نیظامیلر بؤلمه:بروکلین سنتر، مینه‌سوتا دوغوملولار
والاپارلا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
خملنا
خملنا (چک‌جا: Chmelná) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chmelná»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پارادوکسوروس
پارادوکسوروس (Paradoxurus، ، Musangs) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
سم ریبرن
سم ریبرن (اینگیلیسجه:Sam Rayburn) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. کینقزتون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. بانهم شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
چمنلو (ماکی)
چمنلو (ماکی) کندی ماکی بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و قالادره‌سی قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
سم ریبرن
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کینقزتون، تنسی دوغوملولار بؤلمه:بانهم، تکزاس دوغوملولار بؤلمه:تکزاس دموکراتلاری بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
چمنلو (ماکی)
اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 23 نفر اهالی سی و 7 عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی بؤلمه:ماکی بؤلگه‌سی بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانینین کندلری
لا پبلا د لییت
لا پبلا د لییت (ایسپانجا: La Pobla de Lillet) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بارسلون اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۵۱٫۴ کیلومتر موربّع دیر. ۸۴۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۱۵۵ نفر دیر.
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«La Pobla de Lillet»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
رومئو و ژولیت (فیلم ۱۹۶۸)
رومئو و ژولیت (Romeo and Juliet, ) اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک رومانتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی رابرت استیونس، جان مک‌انری، مایکل یورک، اولیویا هاسی جانلاندیریب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۸-جی ایل فیلملری بؤلمه:بؤیوک بریتانیا فیلملری بؤلمه:ایتالیا فیلملری بؤلمه:فرانکو زفیرلینین فیلملری بؤلمه:ارامونت پیکچرز فیلملری
آندریو ونت
آندریو ونت (اینگیلیسجه: Andrew Wenthe) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. قوزئی آیووای بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
تیقران پتروسیانتس
تیقران پتروسیانتس (اینگیلیسجه: Tigran Petrosyants) (دوْغوم:December 23, 1973 ایروان) بیر فوتبالیست. ائرمنیستان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:زسکا موسکو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ژمچوژینا-سوچی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:تورپدو مسکو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کریلیا سووتوف سامارا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الیستا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:چرنومورتس نووراسییسک کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ولقار آستراخان کولوبونون اویونچولاری
بوزقورد دستانی
بوْزقورد – تۆرک، مغول و آلتای میفوْلوْژیسینده مقدس حئیوان و میلّی سیمبول. بوْزقورد (بوْسقورد/ Boskord، پۇسگورت Pusgurt) کیمی ده اوْخونور. بوْزکاسکیر، چال‌قورد سؤزلری یئنه عئینی معنایا گلیر. مغوللار بؤرتئچینه (بؤرتئشینا، بؤرتؤشونو) دئییرلر. گؤک‌ قورت و یا "گؤک‌ بؤرو / کؤک‌ بؤرو" تعبیرلری ده تعیین ائدیجی کیمی ایستیفاده ائدیلیر.
تۆرک میفوْلوْژیسینده یئری و اؤنمی
یوْل گؤستریجی، مبارک جاناوار (قۇتلو قۇرد)، بۆتون تۆرک و مغول طایفالاری‌نین اوْرتاق اوْنقونودور / توْتئمیدیر. بعضی تۆرک و مغول طایفالاری، نسیل‌لری‌نین بۇ مقدس وارلیقدان تؤره‌مه‌سینه اینانیرلار. چوْخ واخت سوْیونون بیر قوْلو گؤک‌ قۇرددان، دیگر قوْلو ایسه گؤک‌ مارال‌دان گلمکده‌دیر. قۇرد سۆرولری‌نین باشیندا اوْلوب ایداره ائدن قۇردلارا دا گؤک‌ قۇرد دئییلیر. کاسکیر و بؤرو سؤزلری ده مۆختلیف لهجه و شیوه‌لرده جاناوار(جنوار) دئمکدیر. بوْزقورد گؤیو تمثیل ائدیر. آلامارال ایسه یئر اۆزونون رمزی‌دیر. گؤی‌تورک گؤی (ماوی) بایراقلاریندا قۇردباشی رسمی وار. جنگ‌آورلیگی و دؤیوش رۇحونو، آزادلیغی، سۆرعتی، طبیعتی تمثیل ائدیر. تۆرک میللتی‌نین باشینا بیر ایش گلنده، بیر تهدید مئیدانا چیخاندا اوْرتایا چیخیر و یوْل گؤستریر. چادیرلارین اؤنونه تپه‌سینده آلتیندان قۇردباشی اوْلان دیرکلر اۇجالدیلیر. ساواش‌روحو (تانریسی) جاناوار جیلدینه گیریر. آلتینجی عصره عایید بیر داش آبیده‌ده قۇرددان سۆت اَمَن اۇشاق ایشی یئرینه یئتیریر. ارنلر، اوْلیالار بعضاً جاناوار جیلدینه گیریرلر. بوْزقورد "گؤی اوْغلو" دا دئییلیر. خالق مدنیتینده بوْزقورد دیشی‌نین جیبده کؤچمه‌سی‌نین نظردن قوْرویاجاغینا اینانیلیر. یاقوت متن‌لرینده بوْسکو اوْلاراق بحث ائدیلیر. قیرغیزلاردا، چؤلده گزرکن جاناوار گؤرمک اۇغوردور. یۇخودا قۇرد گؤرمک ده یئنه خئییره یۆزولور. بوْیلو قادین‌ین نظردن قوْرونماسی اۆچون یاستیغی‌نین آلتینا قۇرد دیشی و یا دریسی قوْیولور. جاناوارین قوْیون سۆروسونه ویرماسی و یا پیه‌یه گیرمه‌سی برکت ساییلیردی. باشقورد روایت‌لرینه گؤره جاناوار اوْنلارین آتالاری‌نین اؤنونه دۆشه‌رک یوْل گؤسترمیشدیر. بۇ سببدن اؤزلرینه اوّللرینده جاناوار اوْلان معناسینا گلن باشقورد دئمیشدیر. آی‌پارا تاکتیکاسی (و یا تۇران / تۆرک تاکتیکی) آدی وئریلن یاریم چئوره (هلال شکلی) ایله دۆشمنی اوْرتایا آلیب چئوره باغلاما استراتژیسی‌نین جاناوارلاردان گؤروله‌رک ایلک دفعه تۆرکلر طرفیندن تطبیق اوْلونموشدور. بوْزقورد، تۆرکلرین میلّی سمبولودور. تاریخ اؤنجه‌سی دؤورلردن بری تۆرکلرله مقدس ساییلمیشدیر. بوْزقورد مقدس ساییلماسی‌نین و تۆرکلرین میلّی سمبولو اوْلماسی‌نین ان اهمیتلی سببی، تۆرکلرین بیر بوْزقورد سوْیوندان گلدیکلرینه اینانماسی‌دیر. بوْزقورد، بۇ گۆن تۆرک میلتچی‌لیگینین سمبولودور. آتاتورک طرفیندن ده میلّی سمبول اعلان ائدیلمیش و بیر چوْخ یئرده ایستیفاده ائدیلمیشدیر. جمهوریتین ایلک ایللرینده تۆرک پۇلو ایله بوْزقورد شکیللری چاپ ائدیل‌دی.
کاوْ-چئن ین یارادیلیش دستانی
تۆره‌نیش دستانی آدی ایله تانینان حکایه اصلینده کاوْ-چئن ین یارادیلیش دستانیدیر. چین منبعلریندن وئی کیتابی و قوزئی خاندانلار تاریخی ایشتیراک ائدیر. بۇ دستاندا ائرکک جاناوار روْل اوْیناییر. هیونگ-نو تانیوسوْنون گؤزل ایکی قیزی وارمیش. تانیو اوْنلاری آللاها تقدیم ائتمه‌یه قرار وئریب. اؤلکه سرحدی اۆزرینده یۆکسک بیر زیروه تیکدیرمیش و تانری دان قیزلارینی اؤزونه آرواد اوْلاراق آلماسی اۆچون یالوارمیشدیر. اوْنلاری گؤتوروب زیروه‌یه بۇراخمیش. یاشلی بیر قۇرد زیروه‌نین دیبینده‌کی ماغارایا یئرلشمیش. قیزلاردان بیری قۇردون تانری اوْلدوغونو گمان ائتمیش. باجیسینین مخالفتینه باخمایاراق، زیروه‌دن (قله دن) ائنمیش. قۇردون آروادی اوْلوب اوشاغینی دوْغموشدو.
آشینانین یارادیلیش دستانی
بوْزقورد دستانی آدی ایله تانینان حیکایه اصلینده آشینانین یارادیلیش دستانی‌دیر. چین قایناقلاریندان چوْاۇ کیتابی ، شمالی خاندانلار تاریخی و سۇ-ای کیتابی اوزون یئر آییر. بۇ دستانلاردا دیشی جاناوار روْل اوْیناییر.
دستان 1
اؤلکه، قوْنشو اؤلکه طرفیندن یوْخ ائدیلیر. بۇ قیرغیندان یالنیز 10 یاشلاریندا بیر اوْغلان اۇشاغی ساغ قالیر. عسگرلر کیچیک اوْلدوغوندان اوْنو اؤلدورمگه قییماییب و آیاقلارینی (سۇ-ای کیتابیندا قوللارینی دا) کسرک باتاقلیق بیر یئره بۇراخیرلار. اوْرادا بیر دیشی قۇرد اؤشاغی اتله قیدالاندیریر. اۇشاق یئتکینلیک چاغیندا (13-14 یاشیندا) جاناوارلا بیرلیکده اوْلور و کیچیک اۇشاق جاناواری حامیله بۇراخیر. قوْنشو اؤلکه یئنیدن آداملاری گؤندره‌رک اوْنو اؤلدورمک ایسته‌ییرلر. آداملار جاناواری دا اؤلدورمک ایسته‌ییرلر. جاناوار کاراهوجا اؤلکه‌سینده‌ کیشیمال داغینا (سۇ-ای کیتابی اۇزون کاراهوجانین شیمال-غربینه) قاچیر. داغدا بیر ماغارانین ایچینده اوْتلارلا اؤرتولو و یۆزلرله میل ائنینده دؤرد طرفی داغلارلا ایحاطه اوْلونان بیر دۆز وار. جاناوار ماغارانین ایچینه ساخلانیلیر و اوْن ائرکک اۇشاق دوْغور. اوْن کیشی بؤیویور. کناردان قیز آلیب ائوله‌نیرلر و حیات یوْلداشلارینی حامیله بۇراخیرلار. بۇندان سوْنرا هر بیری بیر اوْلاد صاحیبی اوْلور. بۇنلاردان بیری ده آشینادیر. بۇنلارین اوْغوللاری و نوه‌لری چوْخالیر. بیر نئچه نسیل کئچندن سوْنرا ماغارادان چیخیرلار. داها سوْنرا جۆجنلره دمیرچی اولورلار.
دستان 2
تۆرکلر اوّل هیونگونون شیمالینداکی شۇ اؤلکه‌سیندن چێخمیشدیر. قبیله‌نین بؤیوکلریندن آبانگبو اوْن یئددی قارداشی‌نین بیرییدی. بۇنلاردان بیری ییزهینیسهیدوْو قۇرددان دوْغولموشدور. بانگبوگیللر پیس خاصیتلی اوْلدوقلاری اۆچون اؤلکه‌سی یوْخ ائدیل‌دی. نیسهیدوْو کۆلکلری و یاغیشلاری چاغیرا بیلردی. یاز تانریسی‌نین قێزی و قێش تانریسی‌نین قێزی اوْلماق اۆزره ایکی یوْلداشلا ائولندی. دؤردوک اوْغلانی دوْغولدو. بۇنلارین بیری بایهوْنگ (بؤیوک آغ قۇش) اوْلدو. باشقا بیری ایسه آفوسهوی (چای) ایله ژیانسهوی (چای) آراسیندا قیگو آدینی آلدی. باشقا بیری ایسه جهوزهئسهوی (نئهیر)دا. دیگری ژیانسیجهوزهئسهیسهان (داغ)دا اقامت ائتدی و بۇ آدام دائردیر. داغین تپه‌سینده‌کی آبانگبونون قبیله‌سینده سوْیوق شئه واردی....
ووسون ایله باغلی دستان
چین قایناقلاریندان شی-چی و هان کیتابی ـندا یئر آلان وۇسون ایله باغلی دستاندا قارغا و دیشی قۇردون بیر اۇشاغی بسله‌دیگی بیلدیریلیر. وۇسون پادشاهی کۇن-مۇ (昆莫)نون آتاسی هیونگ-نو طرفیندن تجاوزه معروض قالمیش و اؤلدورولموش. کۇن-مۇ بوراخیلمیش. قارغا ات ایله و قورد ایسه سۆت ایله بسله‌میش. هیونگ-اونو تانیو-سو کۇن-مونون تانری اوْلدوغونو ظن ائده‌رک یانینا آلیب بؤیودوب.
ارگنه قون دستانی
ارگنه قون دستانی آدی ایله تانینان حیکایه گؤی تۆرک دستانیدیر. قوْنشولاری طرفیندن پۆسقو قۇرولاراق یوْخ ائدیلن تۆرکلردن گئری قالان بیر نئچه نفرین گیزلنمک اۆچون داغلیق بیر ساحه ده یوْل آختارماسی ایله باشلاییر. داغلارین آراسیندا گیزلنمیش بیر دۆزنلیک تاپان بۇ تۆرکلر، اوْرادا یئرلشیر و چوْخالیر. عصرلر سوْنرا اوْرایا سیغماز وضعیته گلینجه، چیخماق ایسته‌ییرلر. آنجاق چیخیشی تاپابیلمیرلر. بۇنون اۆزرینه اطرافداکی داغلارین دمیر فلزیندن ائدیل‌دیگینی حیس ائدیرلر و دمیری اریده‌رک چیخارلار. چیخیشدا اؤزلرینه بؤرته چنه آدیندا بیر ارکک قۇرد رهبرلیک ائدیر.
تۇوا تۆرکلرینده
قام آلقیشلاری (شامان دۇعالاری) ایچینده "کؤک بؤرو" و "کۇغو بؤرو" شکلینده قۇرد تانیتماسی اوْلور. تانرینین خبرچیسی اوْلاراق قدیم تۇوا شیفاهی عنعنه سینده بوْزقورد وار.
قیرغیز تۆرکلرینده
قدیم قیرغیز تۆرکلری بؤیوک قهرمانلاردان، بهادرلاردان، "بؤرو" و یا "کؤک بؤرو" آدلاندیراردیلار. قازاخ، قیرغیز و قۇرد قارداش اولماسی باره ده خالق آراسیندا سؤز واردی. قۇرد، بؤیوکلوک ایگیدلیک معنالاریندا. دستانلاردا بهادرلار اۆچون "گؤی یاللی قۇرد" سؤزو استفاده ائدیلمیشدیر. ماناس دستانیندا ماناس خان، جاناوار گؤزلو، قیر بیغلی (بؤرو کؤزدوو، قۇ مۇروت) اوْلاراق تعریف ائدیلیر. ماناس اجدادیمیزین اوْخلاری اۆچون ده "بؤرو تیلدو، چال ییبا" (قۇرد دیللی قیر اوْخ) دئییلیر. ماناسین اوْغوللارینا کؤک بؤرو سۇلطانیم دئیه خطاب ائدیلیردی.
قیپچاق تۆرکلرینده
قیپچاق تۆرکلری و یا کوْمانلاردا بوْزقوردون رهبرلیک نقشی ایکینجی. عصر اوْرتالارینا قدر گئدیر. قۇرددان یاردیم طلب اوْلوندوغونا دایر قئیدلر موْجوددور.
قایناقلار
بؤلمه:دستانلار
سیدی صافی
سیدی صافی (اینگیلیسیجه: Sidi Safi) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۷۷۸۲ نفردیر و ۶۵۵۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
۲۰۲۰-جی ایلده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
بۇ مقاله ۲۰۲۰-جی ایلینده آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
استریولب
استریولب (اینگیلیسجه: Stereolab) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
چارلز آر. باکالاو
'''چارلز آر. باکالاو''' (اینگیلیسجه:Charles R Buckalew) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو.
تایم وارنر کیبل
تایم وارنر کیبل (اینگیلیسجه: Time Warner Cable) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت تله‌کام ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت وارنر مدیا طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Time Warner Cable»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
آرش برهانی
آرش برهانی (September 14, 1983) ایرانلی فۇتبولچو و هۆجومچو. اوْ ایرانین کیرمان، شهرینده آنادان اوْلوب. آرش برهانی پاس تهران فوتبول کولوبو ،ایستیقلال فوتبول کولوبو و پئیکان فوتبال کلوبوندا اوْیناییب.
میلام, ایندیا
میلام, ایندیا(اینگیلیسجه:Milam, India) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتاراکند ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ونتانا، آریزونا
ونتانا، آریزونا (اینگیلیسجه:Ventana, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۳۸۰ نفر ایمیش و ۲٫۶۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و آریزونا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ventana, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایستوود، لوئیزیانا
ایستوود (اینگیلیسجه: Eastwood, Louisiana) آمریکانین لوئیزیانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۰۹۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تویکینو، باشقیردیستان
تویکینو، باشقیردیستان (Toykino, Republic of Bashkortostan Тойкино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
بناتائه
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
پتاوریللوس
پتاوریللوس (Pygmy flying squirrel، ، Kleinstgleithörnchen) گمیریجی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:گمیریجی‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
ماکارووو، ولادیمیر اوبلاستی
ماکارووو، ولادیمیر اوبلاستی (Makarovo, Kovrovsky District, Vladimir Oblast Макарово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
لیلتون (فوتبالیست)
لیلتون (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Leilton) (دوْغوم:March 7, 1982 Itabuna) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کونئیروکا
کونئیروکا (Konarevka Конаревка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
پاسفیک بیلیم‌یوردو
پاسفیک بیلیم‌یوردو (Pacific University, )آمریکانین فورست قرو، اورقن شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۲٬۱۱۳ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
کونئیروکا
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
پاسفیک بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Pacific University
دنبنقتسا کاشوبسکا
دنبنقتسا کاشوبسکا (لهیستانجا: Dębnica Kaszubska) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 3220 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dębnica Kaszubska»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
واژانی (اوهرسکه هرادیشتی)
واژانی (اوهرسکه هرادیشتی) (چک‌جا: Vážany (Uherské Hradiště District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۰۹ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
لورا کیسهلینق
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laura L. Kiessling»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
واژانی (اوهرسکه هرادیشتی)
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
لورا کیسهلینق
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
۲۰۰۲-جی ایلده موناکو
بۇ مقاله ۲۰۰۲-جی ایلینده موناکودا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۰۲-جی ایلده موناکو بؤلمه:۲۰۰۲-جی ایلده اؤلکه‌لر
سانقراه
سانقراه(اینگیلیسجه:Sangherah) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جولیوس کری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Julius Carry»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
روکسی راکر
روکسی راکر (اینگیلیسجه: Roxie Roker) آمریکالی اوْیونچو ۶۶  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲ دسامبر ۱۹۹۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. روکسی راکر هاوارد بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب. 1974–۱۹۹۵ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Roxie Roker»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
نیلسویل، مینه‌سوتا
نیلسویل، مینه‌سوتا (Nielsville, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.51 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 90 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
باولی
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
کازویا کاواباتا
کازویا کاواباتا (اینگیلیسجه: Kazuya Kawabata) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
چیویتانووا دل سانیو
چیویتانووا دل سانیو (ایتالیاجا: Civitanova del Sannio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۳۱ نفر ایمیش. و مولیزه اوستانیندا دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Civitanova del Sannio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
بریانجوزف کیرکلاند
بریانجوزف کیرکلاند (اینگیلیسجه:Brian Joseph Kirkland) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:پنسیلوانیا دموکراتلاری بؤلمه:چستر، پنسیلوانیا دوغوملولار
اوون هیل
اوون هیل (اینگیلیسجه:Owen Hill) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو.
کننبوری
کننبوری (اینگیلیسی‌جه: Canonbury) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 12072 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
اوون هیل
قایناقلار
بؤلمه:کولورادو جومهوریتچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کلرادو اسپرینقز سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بوواسان
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
چنقرالی پل (اورمو)
چنقرالی پل کندی اورمو بولگه‌سینین، نازلی بولومو و قوزئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1637 نفر اهالی سی و 436 عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
کیستووو
کیستووو (لهیستانجا: Kistowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 199 نفر ایمیش.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kistowo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قورلهوسور
قورلهوسور(اینگیلیسجه:Gurlhosur) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قلافنین
قلافنین (آیوپاک آدی: 2,3-Dihydroxypropyl 2-[(7-chloro-4-quinolinyl)amino]benzoate, Glafenine, غلافينين، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۷۲٫۸۰۲ دیر. قلافنین آغری کسیجی یا ضد درد اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
عبدالعلی چنگیز
عبدالعلی چنگیز (March 13, 1959) ایرانلی فۇتبولچو و هۆجومچو. اوْ ایراندا آنادان اوْلوب. عبدالعلی چنگیز ایستیقلال فوتبول کولوبوندا اوْیناییب.
قلافنین
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
عبدالعلی چنگیز
قایناق‌لار
بؤلمه:ایران فوتبولچیلاری
بوردن شافت، مریلند
بوردن شافت (اینگیلیسجه: Borden Shaft, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۳۵ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایسکاتس فلات، کالیفورنیا
ایسکاتس فلات (اینگیلیسجه: Scotts Flat, California) آمریکانین کالیفورنیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کریق، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
آرسین
آرسین (Arsine, Арсин، أرسين) بیر شیمیایی ماده. قاز حالتینده تاپیلار. اریمه نوْقطه‌سی −111.2 C دیر.
قایناقلار
بؤلمه:شیمی
سکورودومکا
سکورودومکا (Skorodumka Скородумка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
۱۶۱۳-جو ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۶۱۳-جو ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۱۳-جو ایلده ایرلند بؤلمه:۱۶۱۳-جو ایلده اؤلکه‌لر
وپلریده
وپلریده (Eupleridae، ، Madagaskar etçilleri، Мадагаскарские виверры، Madagassische Raubtiere) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
ریچارد پئیج (پروفسور)
ریچارد پئیج (پروفسور) (Richard Page (professor)) بیلیم اینسان. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ویسکانسین-مدیسن بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Page (professor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
هرازدان ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hrazdan Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
هوراتیو ولز
هوراتیو ولز (اینگیلیسجه:Horatio Wells) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۵۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ویسکانسین دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
محمود السید
محمود السید (اینگیلیسجه: Mahmoud Al Sayed) (دوْغوم:May 10, 1985 ایسکندریه) بیر فوتبالیست. الاتحاد اسکندریه فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
تویمبتووو
تویمبتووو (Tuyembetovo Туембетово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
خوان گمپر
خوان گمپر (۲۲ نوامبر ۱۸۷۷ - ۳۰ ژولای ۱۹۳۰)، سوئیس فوتبالی قاباقجیللاریندان، فوتبالچی و کولوب مودیری ایدی. اوْ زوریخ فوتبال کولوبو و بارسلونا فوتبال کولوبونو قۇردو.
قایناقلار
بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:بارسلونا کولوبو اویونچولاری
دولان، بوریاتیا
دولان، بوریاتیا (Dulan, Republic of Buryatia Дулан) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
بلک آیل استادیوز
بلک آیل استادیوز (اینگیلیسجه: Black Isle Studios) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت ویدئو اوْیون ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Black Isle Studios»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
کیشلاکی (مونقکی)
کیشلاکی (مونقکی) (لهیستانجا: Kiślaki, Mońki County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 100 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kiślaki, Mońki County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
واتین
واتین (چک‌جا: Vatín) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۶۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۴۱ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vatín»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۹۲۶-جی ایلده ایران
بۇ مقاله ۱۹۲۶-جی ایلینده ایراندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۶-جی ایلده ایران بؤلمه:۱۹۲۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
خلیستوویتسه
خلیستوویتسه (چک‌جا: Chlístovice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۴۴ نفر ایمیش و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chlístovice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کلئیرنس لونق
کلئیرنس لونق (اینگیلیسجه: Clarence Long) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. پرینستون و پرینستون بیلیم‌یوردو|پرینستون و واشنقتون و جفرسون بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۹۰۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۹۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۹۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
وودبورن، اورقن
وودبورن، اورقن (Woodburn, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۳٫۹۱  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۴۰۸۰ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۷۳۱٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۶۰ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشه‌لر ایحاطه ائدیب. بۇ مشه‌لرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشه‌لرده واردیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Woodburn, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اورقن ایالتین شهرلری
کالیکیری
کالیکیری(اینگیلیسجه:Kalikiri) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر شهر دیر. بۇ شهرده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آروو، کنتاکی
آروو (اینگیلیسجه: Arrow, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نابیلون
نابیلون (آیوپاک آدی: (6aR,10aR)-rel-1-Hydroxy-6,6-dimethyl-3-(2-methyl-2-octanyl)-6,6a,7,8,10,10a-hexahydro-9H-benzo[c]chromen-9-one, Nabilone) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۷۲٫۵۴۱ دیر. نابیلون آغری کسیجی یا ضد درد اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
تونی هیل (سیاستچی)
تونی هیل (اینگیلیسجه: Tony Hill ) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و فلوریدا ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۵۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
چنقرالی یئکان (اورمو)
چنقرالی یئکان کندی اورمو بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و گونئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 1403 نفر اهالی سی و 428 عائیله سی وار.
دیل
آذربایجان تورکجه سی
گزملی و گورمه لی یئرلر
ساری تپه بو کندین گزملی یئری ساییلیر.
خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
هلوقال
هلوقال (Helogale، ، Карликовые мангусты، Zwergmangusten) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
ارگنه‌قون دستانی
تاریخی اثرلرده ارگنه قوْن دستانی
14. عصرده رشیدالدین همدانی‌نین قلمه آلدیغی جامع التوایخ آدلی اثری‌نین "مجلد اوّل" (بیرینجی کیتابی: مغول تاریخی)-ین "باب اوّل" (بیرینجی حیصه‌‌: تۆرک و مغول قبیله‌لری‌نین تاریخی)-ینده مغوللارین یارادیلیش داستانی اوْلاراق ایضاح ائدیلن افسانه، 17-نجی عصرده شیبانین نوه‌لریندن و هیوا خانلیغی‌نین خانی اوْلان ابوالقاضی بهادرخانین قلمه آلدیغی شجره تراکمه آدلی اثرده ده مغوللارین یارادیلیش داستانی اوْلاراق ایضاح ائدیلر، بعضی قایناقلارا گؤره ایسه بیر تۆرک داستانیدیر. بحثی کئچن ایکی تاریخی قایناقدا نئکوز (نۆکوز) و قییان (قێیان) آدلی قارداشلار ایله اوْنلارین برابر/یوْلداشلاری تاتارلار طرفیندن مغلوب اوْلونجا اوّل یئتکینه ارگنه قون آدی وئریلن دار و سارپ بیر یئره گئتمیش، 400 ایلده سۆلاله‌سی چوْخالیب اوْرایا سێغیماز اوْلونجا ارگنه قوْندان چێخمیشدیر. ارگنه قوْندان چێخدیقلاری زامان یوْل گؤستریجیلری‌نین بؤرته چنه اوْلدوغو دۆشونولمکده‌دیر. باشقا ادبیاتلارا گؤره ایسه ارگنه قوْن بؤلگه‌سینده یاشایان گؤک تۆرک میللتینه اوْ بؤلگه‌نین صاحبی اوْلان اؤلکه طرفیندن تضییق ائدیلمیش. ارگنه قوْنلولارین اوْلان بؤلگه‌دن چێخماق غئیری-مۆمکونموش. چۆنکی اطرافلاری داغلارلا چئوریلییمیش. ارگنه قوْنلولار بۇرادان چێخماق اۆچون بؤیوک بیر آتش یاندیریب بۇ داغلاری اریتمیش و خلاص اوْلموشلار.
هلوقال
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
ارگنه‌قون دستانی
تاریخی اثرلرده ارگنه قوْن دستانی
آنجاق گؤی تۆرکلرین یارادیلیش داستانیلا اوْلان بنزرلیکلری سبب گؤستره‌رک تۆرکلره عاید بیر داستان اوْلدوغونو ادعا ائدن آراشدیرماچیلار دا مؤوجوددور. آیریجا طلعت سعید حلمان ایسه، بوْزقورد افسانه‌سی‌نین گئنیشله‌دیلمیش بیر وئرسیاسیدیر؛ میفوْلوْژی بیر وارلیق اوْلان بوْزقوردون قوْروماسی سایه‌سینده سوْیلاری‌نین تۆکنمه‌سی تهلوکه‌‌سیندن خلاص اوْلان و یئنه بوْزقوردون سایه‌سینده کئچید وئرمز داغلارلا چئوریلی ارگنه قوْن وادی‌سیندن چێخان بیر تۆرک بیرلیگی‌نین احوالاتینی ایضاح ائتدیگینی ادعا ائتمکده‌دیر. دیگر گؤروشلره گؤره ایسه تۆرکلر و مغوللار آراسیندا بنزر شکیلده ایضاح ائدیلن افسانه‌لر سؤزقوْنوسودور. افسانه بعضا نوْروز ایله ده علاقه‌‌لندیریلمیشدیر.
ارگنه قوْن
تۆرکلرین اوْرتا آسیاداکی افسانوی آنایوردو. رۇس تاریخچی گۇمیلئوین تعریفینه گؤره دیک یاماج معناسینی داشییار.
ارگنه قوْنون گئرچکده هارادا اوْلدوغو حاقیندا مۆختلیف سۇاللار قارشییا قوْیولماقلا بیرلیکده، بۇ موْضوعدا قطعی بیر تاپینتی یوْخدور. کؤهنه اثرلرده ایشتیراک ائدن تصویرلره گؤره ارگنه قوْنون آلتای داغلارینداکی، بئلی طرفیندن داغیندا اوْلدوغوندان بحث ائدیلمکده‌دیر.
داستانین منشأ‌یی
اوّل شفاهی اوْلان افسانه داها سوْنرا مۆختلیف قایناقلاردا بحث ائدیله‌رک یازیلی حالا گتیریلمیشدیر. هامیسی حاقیندا فیکیر بیرلیگی اوْلمادیغی و یازیلی متنلرده قێسا خلاصه‌‌ شکلینده اوْلدوغو اۆچون "ارگنه قوْن افسانه‌سی" شکلینده ده آدلاندیریلماقدادیر. ارگنه قوْن داستانی اوْلاراق بیلینن احوالات، ایکی آنا قیسیمدن مئیدانا گلمکده‌دیر:
ایلک احوالات اۆچ آیری چین حادثه‌‌نامه‌سینده تۆرکلرین تۆره‌ییش احوالاتی اوْلاراق ایضاح ائدیلمیشدیر.ایکینجی احوالاتین خلاصه‌‌سی بیر یئنه چین قایناقلاریندا ایشتیراک ائتمیشدیر. رشیدالدین همدانی‌نین جامع التواریخ و ایکینجیسی ایسه ابوالقاضی بهادر خانین شجره تراکمه آدلی اثرلری کیمی اوْن اۆچ-اوْن یئددی. عصر آراسیندا یازیلمیش مۆختلیف اثرلرده، افسانه‌ده ایشتیراک ائدن وادی یه "ارگنه قوْن" آدی وئریلمیشدیر؛ آنجاق بۇ قایناقلاردا افسانه‌نین قهرمانی تۆرکلر دئییل، مغوللاردیر.
اوْرتا آسیا تاریخی پروْفسوْرو دئوین دئویس، بیر ماغارا یا دا وادی ده‌کی محبوسلوقدان قۇرتولوش موْتیوی‌نین اوْرتا آسیا خالقلارین طرفیندن دیَیشیک فوْرمالاردا ایضاح ائدیلدیگینه دقت چکر و تۆرکلر ایله مغوللار آراسیندا بنزر احوالاتلارین ایضاح ائدیلمه‌سی‌نین آدی اوْلدوغونو ایفاده ائدر.
داها سوْنراکی بیر تاریخده بوْزقوردون حمایه‌‌سینده تۆره‌ییش تماسی ایله وادی یه یئرلشمه و وادیدن قاچما موْتیولری بیرلشدیریلمیش، "ارگنه قوْن داستانی" باشلیغی آلتیندا بیر تۆرک داستانی اوْلاراق خاطیرلانماغا باشلانمیشدیر. فۇاد کؤرپولویه گؤره، چینگیز خانین سوْیوندا وار اوْلان تۆرک منشأ‌لی عائله‌‌ سبب ایله افسانه‌ده بحث ائدیلن مغوللار اصلینده اوْغوزلاردیر. رشیدالدین همدانی و ابوالقاضی بهادر خانین حکایه‌لرینده‌کی بنزرلیگین سببی ده بۇدور.
تۆرک ادبیاتیندا ارگنه‌قون داستانی
شجره تراکمه احمد وفیق پاشا طرفیندن جغاتایجادان عثمانلی تۆرکجه‌سینه چئوریلمیش، بۇ ترجمه اوْکتوبر 1863دن اعتباراً تصویری افکار قزئتینده آیریلیق ائدیلمیشدیر. ارگنه‌قون افسانه‌سینه باغلی حیصه‌‌ قزئتین 8 نوْوامبر 1863 تاریخلی 143. ساییندا نشر اوْلونموشدور.
بیر. بالکان دؤیوشو دؤورونده ارگنه‌قون افسانه‌سی میللیتچی یازارلار طرفیندن ماراق گؤرموشدور. ضیا گؤک آلپین ارگنه‌قون تماسینی ایشله‌ین شعری تۆرک دۇیغوسو ژۇرنالی‌نین 8 مئی 1913 تاریخلی ساییندا "تۆرک عنعنه‌‌سی: ارگنه‌قون" باشلیغییلا نشر اوْلونموشدور؛ عئینی شعر ضیا گؤک آلپین 1914 تاریخلی قێزیل آلما کیتابیندا "ارگنه‌قون" باشلیغییلا یئر آلیبدیر. عمر سیف الدین ده خالقا دوْغرو ژۇرنالی‌نین 9 آوریل 1914 تاریخلی ساییندا ارگنه‌قون موْضوعلو بیر شعر نشر ائتمیشدیر. عمر سیف الدینین بۇ شعری بؤیوک اؤلچوده ضیا گؤک آلپین ارگنه‌قونوندان ایزلر داشیییر.
رضانۇر، 1928 تاریخینده اسکندریه‌ده نمایش اوْلونان اوْغوزنامه آدلی ائپیک اثرینده ارگنه‌قون تماسینی ایشله‌میشدیر.
ارگنه‌قون داستانی‌نین بیر تۆرک افسانه‌سی اوْلاراق قۇرتولوش دؤیوشو اثناسیندا یعقوب قدری قاراعثمان اوْغلو طرفیندن یازیلدیغینی و عثمانلیدا، سلجوقلودا ان کیچیک ایجازه‌یه راست گلینمه‌ین بیر حکایه اوْلدوغو ادعا ائدیلمکده‌دیر. آنجاق اوْرخان چکیج، بۇ ایفاده‌لره؛ یعقوب قدری‌نین یازدیغی اثرلرین ارگنه‌قونو دئییل قۇرتولوش دؤیوشونو ایضاح ائتدیگینی و هیوئ خانی ابوالقاضی بهادر خانین 17. عصرده یازدیغی "شجره تراکمه" اثرینده ارگنه‌قون داستانیندان بحث ائتدیگینی سؤیله‌یه‌رک یالانلامیشدیر.
قایناقلار
بؤلمه:دستانلار
کنسال قرین
کنسال قرین (اینگیلیسی‌جه: Kensal Green) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 14915 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
آریخا
آریخا (ایسپانجا: Arija) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۷ کیلومتر موربّع دیر. ۸۴۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۵۶ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arija»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
بت فور لشز
بت فور لشز (اینگیلیسجه: Bat for Lashes) اینگیلیسلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بت فور لشز ۲۵ اوْکتوبر ۱۹۷۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
قرین‌اکرز، واشینقتون
قرین‌اکرز، واشینقتون (اینگیلیسجه:Greenacres, Washington ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۱۵۸ نفر ایمیش و ۸٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Greenacres, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ریچارد اندرسون
ریچارد اندرسون (اینگیلیسجه: Richard Anderson) آمریکالی اوْیونچو. ۸ آقوست ۱۹۲۶ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۱  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۳۱ اوت ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1947–2015 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Anderson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
بایکالسک
بایکالسک (Baykalsk) (Байкальск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و ایرکوتسک اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۵۸۳ نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
اوک پارک، کالیفورنیا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oak Park, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قاورنر، نیویورک
قاورنر، نیویورک (اینگیلیسجه:Gouverneur, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۰۸۵ نفر ایمیش و ۱۸۷٫۲۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۳۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gouverneur, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ماسا ماریتیما
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Massa Marittima»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).