cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
یاسمین هاندانوویچ
یاسمین هاندانوویچ (اینگیلیسجه: Jasmin Handanović) (دوْغوم:January 28, 1978 Ljubljana) بیر فوتبالیست. ایسلوونی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:مانتووا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:امپولی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ماریبور کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
۱۲ آذر
۱۲ آذر، ایران تقویمینده ایلین ۲۵۹-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۰۶ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۰۷ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
آشاغا هئیبت
آشاغا هئییبت  کندی (روستای هیبت سفلی) موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین، اونگوت بولومو و باتی اونگوت قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالی
آشاغا هئیبت کندی ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، ۳۳ نفر اهالی سی وار. بۇ کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناقلار
بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
۱۹۰۳-جو ایلده نوروژ
بۇ مقاله ۱۹۰۳-جو ایلینده نوروژده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۳-جو ایلده نوروژ
باغوت
باغوت اؤزبکیستان شهرلریندن بیری دیر. بو شهر اؤزبکیستانین خوارزم اوستانینین باغوت بؤلگه‌سینده یئرلشیب دیر. اهالی‌سینین سایی ۸۸۰۰ نفر دیر.
نیوماملیما
نیوماملیما (اینگیلیسیجه: Nioumamilima) کومور اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۸۰۴ نفردیر.
باغوت
قایناقلار
بؤلمه:اؤزبکیستان شهرلری
نیوماملیما
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
مارکز جانسون
مارکز جانسون (اینگیلیسجه: Marques Johnson) آمریکالی اوْیونچو.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Marques Johnson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
لوئیس ایسلاس
لوئیس ایسلاس (اینگیلیسجه: Luis Islas) بیر فوتبالیست. آرژانتین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب.
اوستروویتس (سوکوووف)
اوستروویتس (سوکوووف) (لهیستانجا: Ostrowiec, Sokołów County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ostrowiec, Sokołów County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کرستویو، کالیفورنیا
کرستویو، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Crestview, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۲۹۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Crestview, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پاشیکووو
پاشیکووو (Pashikovo Пашиково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
۱۳ آذر
۱۳ آذر، ایران تقویمینده ایلین ۲۶۰-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۰۵ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۰۷ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
شیقودزکیی
شیقودزکیی (Shigodskiye Шигодские) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ارتیل
ارتیل (Ertil) (Эртиль) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و ورونژ اوبلاستینده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 11387 نفر دیر.
جیم هیمس
جیم هیمس (اینگیلیسجه:Jim Himes) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:کانتیکت دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کاس کاب، کنتیکت دوغوملولار بؤلمه:پنینقتن، نیوجرسی دوغوملولار
ملاکالاکودی
ملاکالاکودی(اینگیلیسجه:Melakalakudi) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
فورست قیت
فورست قیت (اینگیلیسی‌جه: Forest Gate) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 33619 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
ونقارای تیپانویدودهی
ونقارای تیپانویدودهی(اینگیلیسجه:Vengarai Thippanvidudhi) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
لاورنس بی. ایسترینجر
'''لاورنس بی. ایسترینجر''' (اینگیلیسجه: Lawrence B. Stringer) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و ایلینوی ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۶۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۲ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
ونقارای تیپانویدودهی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لاورنس بی. ایسترینجر
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:لینکولن، ایلینوی دوغوملولار
نابا د رئا
نابا د رئا (ایسپانجا: Nava de Roa) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۲۲ کیلومتر موربّع دیر. ۷۹۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۴۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۱٫۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nava de Roa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
یونیون استار، میزوری
یونیون استار، میزوری (اینگیلیسجه:Union Star, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۳۷ نفر ایمیش و ۰٫۶۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۹۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Union Star, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بنجامین اس. بارنز
'''بنجامین اس. بارنز''' (اینگیلیسجه:Benjamin S Barnes) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. پئوریا شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:مریلند دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
اییچی کاتایاما
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سیسیل شیرشیبه
سیسیل شیرشیبه (اینگیلیسجه: Sissel Kyrkjebø) نوروژلی شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. سیسیل شیرشیبه ۲۴ ژوئن ۱۹۶۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دیک تایلور (سیاستچی)
دیک تایلور (اینگیلیسجه: Dick Taylor ) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۳۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
۱۴ آذر
۱۴ آذر، ایران تقویمینده ایلین ۲۶۱-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۰۴ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۰۵ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
خالد مفتاح
خالد مفتاح (اینگیلیسجه: Khalid Muftah) (دوْغوم:July 2, 1992 Al Wakrah) بیر فوتبالیست. الدحیل ایدمان کولوبو و قطر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
انلاسورهینچوس وقراندیس
انلاسورهینچوس وقراندیس (Anelassorhynchus vegrandis) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
ریچارد پنته
ریچارد پنته (Richard Penty) بیلیم اینسان. ۹ سپتامبر ۱۹۶۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری باث بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Penty»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم بؤلمه:بریتانیالی موهندیسلر
مونت‌استرلینق، ایلینوی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mount Sterling, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایلینوی ایالتین شهرلری
۱۸۹۷-جی ایلده ایسکاتلند
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۷-جی ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۸۹۷-جی ایلده بؤیوک بریتانیا
واینوم کوق، آریزونا
واینوم کوق (اینگیلیسجه: Vainom Kug, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
شورلار
بندانگشتی|شوْرلار شوْرلار — آلتای خالق‌لاری تورک قروپونون هوُن قولونا منسوب خالق. روسیه ایمپراتورلوغو واختیندا شوْرلارا آبا-توُرا تاتارلاری (روس. Кузнецкие татары) دئییردیلر.
اؤزلرینی شوْر (شوْر کیژی، شوْر آدامی، شوْر کیشیسی، همچنین، تاتار کیژی، تاتار کیشیسی، تاتار آدامی) آدلاندیریرلار. اونلار حاضیردا روسیه فدراسیونو ندا غربی سیبیرین جنوب-شرقینده، اساساً جنوبونداکی کِمِروْووْ دایره‌سینده (داشداقوْل، نوْووْکوُزنِتسکی، موٌژدوُرِچ، میسکوْو، اوْسیننیکوْو رایون‌لاریندا)، ائله‌جه ده خاکاس و آلتای جومهوریت‌لری نین رایون‌لاریندا یاشاییرلار. .
2002-جی ایلده روسیه فر - دا 13.975 نفر شوْر سیاهیا آلینمیش ، بو زامان اونلاردان 11.554 نفری کِمِروْووْ‌سکی ویلایتینده ، 1.078 نفری خاکاس‌ جومهوریتنینده ، 141 نفری آلتای جومهوریتنینده یاشامیشدیر.
ایکی اتنیک قروپا بؤلونور: جنوب (داغلیق شوْر) و شیمال (آبین‌لر).
آنتروپولوژی قورولوش‌لارینا گؤره شوْرلار بؤیوک مونقولوید عیرقی نین اورال تیپینه عایید ائدیلیر.
شوْرلارین اکثریتی شوْر دیلی نده دانیشیر.
شوْر دیلی
شوْر دیلی آلتای دیل عاییله‌سی نین تورک قروپونون اویغور یاریم‌قروپونا منسوب‌دور.
دین
شوْرلار تاریخاً قدیم تورک‌لر کیمی شامانیست اولوبلار19. عصردن روسیه‌نین دینی سیاستی نتیجه‌سینده مسیحی‌لشدرمگه معروض قالدیقلاریندان شوْرلار آراسیندا مسیحی‌لرین سایی اهمیتلی درجه ده آرتمیشدیر.
اتک یازی‌لار
بؤلمه:تورک ائللری بؤلمه:تورک خالقلاری
یووا بهراتی کریرانقان ایستادیومو
یووا بهراتی کریرانقان ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Salt Lake Stadium) کلکته شهرینده بیر ایستادیومدور. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Salt Lake Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
کاشویتسه
کاشویتسه (لهیستانجا: Kaszewice) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 500 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kaszewice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۲۰۱۶-جی ایلده لیختن ایشتاین
بۇ مقاله ۲۰۱۶-جی ایلینده لیختن ایشتایندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
آنتونووا، پرم دیاری
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
محمود عبدالرحیم
محمود عبدالرحیم (اینگیلیسجه: Mahmoud Abdel Rahim) (دوْغوم:July 10, 1987 ایسکندریه) بیر فوتبالیست. زمالک ایدمان کولوبوندا چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
محمدامین بوغرا
محمدامین بوغرا (1901 خوْتن- 1965 تورکیه)، اویغور سیاستچی و یازیچیسی‌دیر. بوغرا دوغو تورکیستان ایسلام جومهوریتی‌ نین قوروجوسو و ایلک جومهور باشقانی‌ ایدی.
یاشاییشی
محمد امین بوغرا، 1901-جی ایلده دوغو تورکیستا‌نین خوتن شهرینده سایقین بیرعاییله‌ده دونیایا گلدی. بؤلگه‌‌نین ساییلمیش دین عالیملریندن اولان آتاسی پیرعابدین حاجینی کیچیک یاشدایکن ایتیردی. دؤرد قارداش و ایکی باجیسییلا بیرلیکده آناسی سکینه بانو خانیمین تربیه‌سی آلتیندا بؤیودو. سکینه بانو خانیم ایسه، 1863-جو ایلده خوتن بؤلگه‌سینده موستقیل خوتن خانلیغینی قورموش اولان عبدالرحمان پاشا‌نین 2. گؤبکدن نوه‌سیدیر. 9 یاشیندا خوتن‌ده ایلک تحصیلینی آلارکن 10 یاشیندا آناسینی ایتیردی و عمیسی‌نین حیمایه‌سینه گیردی. 22 یاشیندا ایسه قاراقاش ناحیه‌سینده‌کی او دؤورون مشهور مدرسه‌لرینده یوکسک دین تحصیلینی عرب و فارس دیللرینده تاماملادی. 1922-1930 ایللری آراسیندا خوتن و قاراقاش ناحیه‌لرینده تفسیر و حدیث مؤوضولاریندا موعلّیم اولاراق وظیفه یئرینه یئتیردی.
محمدامین بوغرا یوکسک علمی و ناطیق‌لیک قابیلیتیندن اؤتری قیسا زاماندا بؤلگه‌ده اون قازاندی. اویغور تورکلری طرفیندن حؤرمتلی و نوفوزلو دین آداملارینا وئریلن حضرتیم عونوانییلا خاطیرلاندی. گونوموزه قدر محمد امین بوغرا، دوغو تورکیستاندا محمد امین حضرتیم اولاراق یاد ائدیلیر. گنج یاشدایکن عربجه و فارسجا دیللرینده شعرلر یازماغا باشلامیشدی. او دؤورلرده دوغو تورکیستاندا یئنی- یئنی اینکیشافا باشلایان تحصیلده موعاصیرلشمه فعالیتلرینه آکتیو اولاراق قاتیلدی. حتّی اؤزو ده تورکیه‌دن گلن موعلّیملردن بیر مودّت موعاصیر علم تربیه‌سی آلمیشدی.
کینروس قولد
کینروس قولد (اینگیلیسجه: Kinross Gold) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت متالوژی و معدن ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Robert Buchan طرفیندن قۇرولموش‌دور.
محمدامین بوغرا
یاشاییشی
محمد امین بوغرا، گنج موعلّیم و طلبه‌لری تشکیلاتلاندیریب وطنینی ایشغال ائدن چین حاکیمیتی‌نین دهشت وئریجی ظولم و باسقیلارینا قارشی چاره‌لر آختاردی. چین ایشغالچیلاری‌نین ظولمو حددن آشماقدا ایدی. اویغور تورکلری ان ساده اینسان حاقلاریندان بئله محروم ائدیلمیشدیلر. اصلینده چوخ ضرر چکمیش وضعیتده اولان اکینچیلر و اصنافلار آغیر وئرگیلردن باشقا چین اوردوسونا و بیگلره (چینلی بوروکراتلارا) "آلوانگ سئلیک" آدییلا خراجلیق اؤده‌مک مجبوریتینده ایدیلر. بو حاقسیزلیغا قارشی یوکسلن سسلر درحال قانلی بیر شکیلده سوسدورولوردو.
بونلاری محمد امین بوغرا، بیر خاطیره‌سینده بئله دیله گتیریردی: "'ساغیمی و سولومو تانییاجاق بیر ایدراکا صاحیب اولدوغومدان بری چینلی ایداره‌چیلرین خالقیما ائتدیکلری ظولم، حاقسیزلیق و خور گؤرمه‌لرینی گؤروب اورگیم سیزلاییردی. تجروبه و مادّی گوج باخیمیندان محروم و بو مؤوضودا منی اؤیرده‌جک آدامین اولماییشی منی داها دا اوزوردو. چین ظولمونه قارشی نیفرت حیسّی، میلّتیمین و یوردومون حالینا اولان ناراحاتلیقلاری گئتدیکجه آرتیردی. بو حیسیاتین تاثیرییله میلّتیمین تاریخینی اؤیرنمک، دونیا میلّتلرینی اسکی و یئنی تاریخی حیاتلارینی اؤیره‌نیب آراشدیرما‌نین اؤنمینی قاوراماغا باشلادیم. تأسوف کی، موحیطیمده منی بو مؤوضولاردا یئتیشدیره‌جک کیمسه یوخ ایدی. آنجاق اؤز اؤزومو یئتیشدیرمک مجبوریتینده ایدیم.'"بونون اۆچون موحیطینده‌کی چوخ محدود ایمکانلاردان باشقا خوتن‌دن داواملی هیندیستانا گئدیب-گلن تاجیرلر و حاجیلارلا عمیسی‌نین ائوینده صؤحبت ییغینجاقلاری تشکیل ائدیب بیلگی ییغیردی. آیریجا بونلار کانالییلا خاریجیندن تورکجه، فارسجا و عربجه قزئت، درگی و کیتابلار گتیردیب آراشدیریردی. بونونلا دا کیفایتلنمه‌دن، 1929-جو ایلده محمد امین بوغرا، دوغو تورکیستا‌نین اؤنملی شهرلرینی گزیب او یئرلرده‌کی چین حؤکومتی‌نین عسگری گوجونو و بؤلگه خالقی‌نین پسیکولوژیک دورومو کیمی استراتئژی دوروملاری آراشدیردی.
کینروس قولد
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
محمدامین بوغرا
یاشاییشی
1930.جو ایلین سونلارینا دوغرو خوتن‌ده محمد امین بوغرا اؤندرلیگینده میلّی اینقیلاب تشکیلاتی قورولدو. تشکیلاتین آماجی، عوضو ییغماق، پول و سیلاح تداروک گؤرمک ایدی. قیسا بیر مودّت ایچینده اوتوزو آشان عوضوه و اللی‌یه قدر کؤهنه توفنگه صاحیب اولدولار. 1931-جی ایلین بیرینجی آییندا ثابت داملا عبد الباقی هیندیستان، تورکیه و حیجاز گزینتیسیندن چوخ اؤنملی بیلگی و تجروبه‌لرله دؤنموشدو. اؤزو ده آدی چکیلن گیزلی تشکیلاتا قاتیلدی.
محمد امین بوغرا اؤندرلیگینده‌کی موجاهیدلر، تخمیناً بیر ایل داوام ائدن گیزلی فعالیتلردن سونرا 20 فئورال 1932 تاریخینده قاراقاش ناحیه‌سینده گئچیجی خوتن حؤکومتی‌نین تشکیلی قرارلاشدیردی. حؤکومت رئیسی قاراقاش قاضیسی محمد نیاز عالم، ثابت داملا عبد الباقیباش ناظیر و محمد امین بوغرا باش کوماندیر اولاراق سئچیلمیشلر.
ادلب اوستانی
ادلب ، سوریهده یئر‌لشن بیر اۇستان‌دیر. مساحتی ۵,۹۳۳ km² ایله ۶,۰۹۷ km² آراسیندادیر و ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیتی واردیر. مرکزی ادلب شهری‌دیر.
محمدامین بوغرا
یاشاییشی
سیلاحلی قیامین اوّلدن تعیین اولونان تاریخی چینلیلر طرفیندن فرق ائدیلینجه قیام 22 فوریه 1933 گونو تله‌سیک توپلانان 60 موجاهیدین ایشتیراکییلا قارقاشدان باشلاندی. او گون قاراقاش فتح اولوندو. قیسا بیر مودّت ایچینده محمد امین بوغرا اؤندرلیگینده موجاهیدلر، باتیدا کاشغار ین یئنی حیصار ناحیه‌سیندن، دوغوده چین‌ین دوُن‌هوُآنگ ایالت سرحدینه قدر اولان بؤلگه‌نی چین ایشغالیندان قورتاریب آزادلیغا قوووشدوردولار.
12 نوامبر 1934 تاریخینده کاشغاردا قورولان دوغو تورکیستان ایسلام جومهورییتی‌ نین تأسیسینده بؤیوک رولو اولدو. یئنی قورولان جومهورییته ایقتیصادی و عسگری ساحه‌لرده یاردیمچی اولدو.
دؤنگنلرین و روس کوکلاسی میلیتاریست شینگ‌شی‌سای-ین هوجوملارینا مغلوب اولان محمد امین بوغرا، 1934-جو ایلده هیندیستانا هیجرت ائتدی. بو واخت هیندیستان و افغانیستا‌نین دوغو تورکیستانا سرحدی اولان پامیر و واهان بؤلگه‌لرینده سیلاحلی ییغیشما و یوردا دؤنوش فعالیتلریه گیریشدی. بونونلا دوغو تورکیستا‌نین افغانیستان و کشمیر سرحدلرینه یاخین اولان داغلیق بؤلگه‌لرده‌کی پارتیزان دؤیوشو تاکتیکاسییلا بیر قیسیم تورپاغا صاحیب اولدوقدان سونرا دونیا ایجتیماعیتین دیقّتینی چکمک و یئنیدن دوغو تورکیستان موستقیل‌لیک موباریزه‌سینی باشلاتماق اۆچون چالیشدی…
ادلب اوستانی
بؤلگه‌لر
اۇستان ۵ بؤلگه‌یه بؤلونور:
محمدامین بوغرا
یاشاییشی
باتی تورکیستانی ایشغال ائدن روسلار و هیندیستان دا آلوولانماقدا اولان موستقیل‌لیک حرکاتیندا چوخ ناراحات اولان اینگیلیسلر سرحد بؤلگه‌لرینده‌کی بو میلّی موستقیل‌لیک حرکاتی قیغیلجیملاریندان یعنی محمد امین بوغرا‌نین سیلاحلی بیر موستقیل‌لیک حرکاتیندان چوخ ناراحات ایدیلر. بو ایکی امپئریالیست دؤولت بو فعالیتلری‌نین دایاندیریلماسی اۆچون باسقی ائدیردیلر. محمد امین بوغرا بؤلگه‌ده‌کی آکتیو فعالیتلری دایاندیردی و افغانیستان ا سیغینماق مجبوریتینده قالدی.
ادلب اوستانی
قایناقلار
بؤلمه:ادلب اۇستانی بؤلمه:سوریه اۇستانلاری
محمدامین بوغرا
یاشاییشی
افغانیستاندا 1942-جی ایله قدر دوغو تورکیستان تاریخی اوزرینه علمی آراشدیرما ایشلرینده چالیشدی و تاریخی اثری "شرقی تورکیستان تاریخی "نی یازدی. آیریجا عربجه، فارسجا و اویغورجا شعرلر مجموعه‌سی "قصاید وطنیه"نی یازدی. بو اثنادا کابیل‌ده‌کی تورکیه بؤیوک ائلچیلیگینده اولان ممدوح شؤوکت اسندال ایله تانیش اولدو. او شخصدن بؤیوک معنوی یاردیملار آلدی.
محمد امین بوغرا، بو دؤورده هئچ بیر زامان بیر کونجده اینزیوایا چکیلمه‌میشدیر، عکسینه موباریزه‌سینی قلمی ایله باشاریلی بیر صورتده داوام ائتدیرمیشدیر. دؤرد ایللیک آغیر چالیشمالاردان سونرا بنزرسیز اثری، "شرقی تورکیستان تاریخی" میلّتینه بیر هدیه اولاراق بوراخمیشدیر. بو اثر دوغو تورکیستا‌نین حقیقی تاریخینی اؤیرنمک باخیمیندان چوخ اؤنملیدیر. چین حؤکومتی بو کیتابین دوغو تورکیستاندا یاییلماسینی بؤیوک تهلوکه اولاراق کاراکتئریزه ائدیب، بو کیتابین گیریشینه مانعه تؤرتمکده‌دیر. قلمه آلینماسیندان اللی بئش ایل کئچمه‌سینه باخمایاراق، محمد امین بوغرا‌نین اثرینی اوّل چین میلّیتچی حؤکومتی و سونرا چین کومونیست حؤکومتلری اؤز ایقتیدارلاری اۆچون بیر تهلوکه اولاراق دگرلندیرمکده‌دیرلر. نئجه کی ژوئن 1991 تاریخینده چین کومونیست پارتیسی‌نین ایدئولوژیک تحصیل مسئولو اولان چیان بوُچون بیر مقاله‌سینده بئله دئییردی: "'سین‌کیانگ‌دا (دوغو تورکیستان) آیدین و گنج کسیمده تورک میلّیتچی‌لیگی‌نین بؤیومه‌سینده محمد امین بوغرا ‌نین 1930 ایللرینده‌کی دوغو تورکیستان تاریخی آدلی کیتابی اساس ایدئولوژی رول اویناماقدادیر. سین‌کیانگ‌دا تورک میلّیتچیلیگی‌نین گون کئچدیکجه یاییلماسیندا بؤیوک تهلوکه ایفاده ائتمکده‌دیر. سین‌کیانگداکی پارو ایداره‌چیلری بو تهلوکه‌‌نین اؤنمینی و جیدیلیگینی قاوراماق مجبوریتینده‌دیرلر'." محمد امین بوغرا، موستقیل‌لیک موباریزه‌سینی داها تاثیرلی بیر شکیلده داوام ائتدیره بیلمک اۆچون افغانیستاندان 1942-جی ایلده هیندیستانا گلدی.
بو سفر، چین‌ین هیندیستانداکی کونوسولو چین حؤکومتی‌نین محمد امین بوغراین هیندیستاندا قالماسینی اویغون حساب ائتمه‌دیگینی بیلدیریر و چینه گئتمه‌سینده ایصرار ائدیر. محمد امین بوغرا چینه گئتمگی ردّ ائدیب پیشاوره دؤنر دؤنمز حبس اولونوب آلتی آی گؤز حبسینه آلیندی. آنجاق چینه گئتمک شرطییله 8 ژانویه 1943ده سربست بوراخیلمیشدیر.
1945.جی ایله قدر محمد امین بوغرا، چین‌ین مرکزی اولان نان‌ژینگ‌ده ایشغالچی چین حؤکمرانلار ایله اوز-اوزه موباریزه فعالیتلرینده اولدو. سیاسی و ایجتیماعی تشکیلاتلاردا دوغو تورکیستا‌نین میلّی موستقیل‌لیک دعواسینی ایضاح ائتدی. اویغور تورکلری‌نین موستقیل‌لیک دعواسییلا و تاریخی گئرچکلری ایضاح ائتمک اۆچون چین مطبوعاتیندا مقاله‌لر یازدی. چوخ عکس-صدا اویاندیران مقاله‌لردن بیری ایسه، 13 اوکتبر 1944 تاریخینده نان‌ژینگ‌ده چینجه اولاراق یایملانان حؤکومت قزئتی ده گونگ‌باوُ-دا نشر اولونان " سین‌کیانگ" دئییل "دوغو تورکیستان و دوغو تورکیستانلیلار تورک" باشلیغی آلتیندا، چینلی مشهور تاریخچی لی-دون فانگین دوغو تورکیستا‌نین چین‌ین بیر پارچاسی اولدوغونا دایر یازدیغی مقاله‌لره ردّیه اولاراق نشر ائتدیگی مقاله‌لریدیر. محمد امین بوغرا‌نین علمی و تامامیله چین تاریخی منبعلره اساسلانان دلیللرله وئردیگی ردّیه قارشیسیندا لی‌دون‌فانگ سوسماق مجبوریتینده قالدی و اودوزمانی قبول ائتدی. بو و بنزری ایشلری، چین مجلیسینده دوغو تورکیستان لهینه بیر لوبی‌نین مئیدانا گلمه‌سینه زمین یاراتدی.
محمد امین بوغرا‌نین یوخاریدا بحث ائدیلن فعالیتلری نتیجه‌سینده چین مرکز حؤکومتی بعضی مؤوضولاردا گئری آددیم آتماغا مجبور اولدو. 1944-جو ایلین سونو محمد امین بوغرا، دوغو تورکیستانا گلدی. دوغو تورکیستاندا وضعیت هئچ ده اورک آچیجی دئییلدی. مرکزی حؤکومت دوغو تورکیستانداکی باسقینی گئتدیکجه آرتیریردی. بو وضعیت قارشیسیندا محمد امین بوغرا، اوّل خالقی، اؤزللیکله گنجلری میلّی اویانیشا یؤنلندیرمگه چالیشدی. چین‌دن دؤنن موباریزه یولداشی عیسی یوسف آلپتکین ایله بیرگه "آلتای" درگیسینده و "ارک" قزئتینده مقاله‌لر یازدی. میلّتی بو مؤوضودا شوعورلاندیرما ایشلرینی داها بؤیوک ساحه‌یه یایدی. بو ایشلری قیسا بیر مودّتده ثمره وئرمگه باشلادی. محمد امین بوغرا، دوغو تورکیستاندا بیر سیاسی پارتی قورما‌نین زامانی گلدیگی قناعتینه وارمیش ایدی. بونون اۆچون دوغو تورکیستان میلّیتچی پارتی قورما ایشلری‌نین ایلک مرحله‌سینی تاماملادی. بو سفر چین حؤکومتی و روس کونسوللوغوندان بؤیوک تپکی و مانعه‌لرله قارشیلاشدی. حتّی چین گیزلی سئرویسین طرفیندن تعقیب ائدیلمگه باشلاندی. خوتن‌ده سئچکیلری ایزله‌مگه چیخدیغی بیر گزینتی اثناسیندا محمد امین بوغرایا چین پولیسی طرفیندن پلانلانان بیر سوءقصد اورتایا چیخاریلدی. کئریه ناحیه‌سینده محمد امین بوغرانی قارشیلاماغا گلن بیر خالق قالابالیق ییغینجاغینا چین عسگرلری‌نین آتش آچماسی‌نین نتیجه‌سینده 7 آدام حیاتینی ایتیردی.
محمد امین بوغرا، دوغو تورکیستاندا قورولان ایالت حؤکومتینده آوادانلیق ناظیرلیغینا تعیین ائدیلدی. عئینی زاماندا اورومچی بیلیم یوردوندا فخری دوکتور و پروفسورلوق عونوانی ایله چالیشماغا باشلاییب علمی کونفرانسلار تشکیل ائتدی. 29 دسامبر 1948 تاریخینده ایالت حؤکومتینه موعاوین رئیسی اولاراق تعیین ائدیلدی.
12 نوامبر 1949 تاریخینده دوغو تورکیستان، کومینیستلر طرفیندن ایشغال ائدیلینجه عیسی یوسف آلپتکین ایله بیرلیکده عاییله‌سی و بیر قیسیم موباریزه یولداشلارینی گؤتوره‌رک 2. دفعه هیندیستانا هیجرت ائتدی.
محمد امین بوغرا 1951 ایلینده تورکیه‌یه گلدی. تورکیه‌یه گلدیکدن سونرا دا دوغو تورکیستان مسئله‌سی اۆچون آکتیو شکیلده سیاسی و ایجتیماعی فعالیتلر ایچینده اولدو. ایستانبولدا قالدیغی 1951-1954 ایللرینده تورکیستان آدلی بیر درگی نشر ائتمیشدیر. ایلک سایی آپرئل 1953ده چیخان بو درگی‌نین سون سایی 6 سپتامبر 1953 تاریخیدیر. درگی سانکی تورکیستا‌نین هر ایکی قانادی‌نین آزادلیق موباریزه‌سی اورقانی گؤرونوشونده‌دیر. تورک دونیاسینا خطاب ائدن علمی بیر نشردیر. 1953 پاییزیندا کئچیردیگی قلب خسته‌لیگی سببیندن محمد امین بوغرا‌نین اوزون بیر مودّت یاتاغا دوشمه‌سی اوزوندن درگی‌نین نشری دایانمیشدیر.
1953.ده آنکارایا داشینان محمد امین بوغرا آرتیق تورکیه جومهوریتی وطنداشیدیر. داها راحات بیر ایش موحیطینه قوووشموشدور. 1956دا آنکارادا تورکیستا‌نین سسی آدیندا آیلیق بیر درگی نشر ائتدیگینی گؤروروک. دوغو تورکیستان سؤزچوسو اولدوغو آغیرلیق باسیر. درگی، بؤیوک قیسیمی ایندی سعودیه عربیستانیدا مسکون موهاجیرلر طرفیندن تأمین ائدیلن هدیه‌لرله بسلنمکده‌دیر. محمد امین بوغرا عئینی تاریخده "The Voice of Turkistan" آدیندا اوچ آیلیق بیر اینگیلیسجه درگینی ده نشره سوخموشدور. سون سایی 1957 قیش ساییدیر. هر ایکی درگی، داها سونرا پولسوزلوقدان گؤزله‌نیلمز بیر شکیلده نشر حیاتیندان چکیلمیشدیر. بو طالع‌سیز اینکیشاف، تایوان‌داکی میلّیتچی چین رهبرلیگی‌نین داغیدیجی فعالیتی نتیجه‌سی سعودیه رهبرلیگی‌نین محمد امین بوغرا و عیسی یوسف آلپتکین لرین سیاسی فعالیتلرینه سعودیه عربیستانیداکی موهاجیرلریمیزین پول دستکده اولدوقلار یؤنونده تدبیر گؤرولمه‌سیندن قایناقلانیردی. بو قاداغا‌نین سکسنینجی  ایللرده قالخدیغینی ممنوعنیتله موشاهیده ائدیریک.
محمد امین بوغرا‌نین ان اؤنملی اثری "شرقی تورکیستان تاریخی" اونون وصیتینه اویغون اولاراق یئنیدن دوزنلنمیش و 1984ده یوردداشلاری‌نین پول قاتقیلارییلا آنکارادا باسیلمیشدیر.
محمد امین بوغرا، تورکیه‌یه گلدیگی سیرادا سویوق دؤیوش یاخشیجا قیزیشمیشدی. کوره‌ ده چین و آمریکا قاپیشمیشدی. تورکیه کوره‌یه عسگر گؤندره‌رک یئنی یارانان بلوکلاشمادا غرب صفینده یئرینی آلمیشدی. محمد امین بوغرا، بو موحیطی بئله قییمتلندیرمیشدیر:
"بیر یاندان دوغو تورکیستا‌نین موستقیل‌لیک حاقینی، سؤزده ده اولسا، تسلیم ائتمه‌سی اۆچون تایوان حؤکومتی باسقی آلتیندا توتولارکن، دیگر یاندان کومونیست چین محکومو دوغو تورکیستان و کومونیست روسیه محکومو باتی تورکیستان، قافقاز و ایدیل اورال خالقلاری، سویوق دؤیوشده موشترک دوشمنلرینه قارشی گوج بیرلیگی ائتمه‌لی ایدیلر. چین و روس امپریالیزمی‌نین دونیانی آلداتماسینا تاماشاچی قالینمامالی ایدی. ایره‌لیده کومونیست رئژیملر چؤکدوگونده اسیر تورکلره ده سؤز صاحیبی اولا بیلمه‌لی ایدیلر."
محمد امین بوغرا، تورکیه‌ده مسکون باتی تورکیستانلی، قافقازلی، ایدیل-اورال و آذربایجانلی لیدئرلرله بو آماجلار دوغرولتوسوندا امکداشلیق ائتدی. تورک بیرلیگی، تورک اورتاق جبهه‌سی کیمی آدلار آلتیندا تشکیلاتلاناراق، سویوق ساواشدا سووئت روسیه و کومونیست چینه قارشی تورک منشالی موهاجیرلره ده بیر جبهه آچیلماسی اۆچون چالیشدی.
بئلجه اینکیشاف ائدن امکداشلیق سایه‌سینده بیر یاندان آسیا و آفریقادا کونفرانسلارا قاتیلدی، دَییشیک اؤلکه‌لرده تماسلار اولدو. چین و سووئت رئژیملری‌نین یاییلماجی، سؤمورگه‌چی خوصوصیتینی گؤزلر اؤنونه سرمگه چالیشدی.
محمد امین بوغرا، یالنیز دعوا آدامی دئییل بیر ده ادبی یؤنو ده واردیر. بونو اونون 1983 و 1984 ایللرینده فاطما بوغرا خانیم طرفیندن نشر ائدیلن " وطن قایغیسی" آدلی شعر کیتابییلا، قوتلوق تورکان اوپئراسی آدلی صحنه اثرینه دایاناراق سؤیله‌ییریک.
محمد امین بوغرانین شعرلریندن اؤرنک
تۆرک ائلی‌نینگ ارلریمیز
تۆرکیستاندیر یئرلریمیز
آقسۇن قان ترلریمیز
منگگۆ بوْلسۇن تۆرک ائلی
یۆزمینگ یاشا ای خاقان
اۇلۇس بیزنینگ جانیمیز
یۇرت سؤیمک ایمانیمیز
اۇلۇق تۆرکلۆک یوْلیدا
بنجامین روبینز کورتیس
بنجامین روبینز کورتیس (اینگیلیسجه:Benjamin Robbins Curtis) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. واترتاون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
محمدامین بوغرا
محمد امین بوغرانین شعرلریندن اؤرنک
فدا بوْلسۇن قانیمیز
بنجامین روبینز کورتیس
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
محمدامین بوغرا
ائشیک باغلانتی
بؤلمه:سیاستچیلر بؤلمه:اویغور تورکلری بؤلمه:دوغو تورکیستان
لویس، آیووا
لویس، آیووا (Lewis, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۲۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۳۳ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳۳۴٫۴ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. لویس دنیز سئوییه‌سیندن ۳۶۰ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
دیونیسوس‌
دیونیسوس، واکخ، باخوُس، باکخوُس (یونان. Διόνυσος، Διώνυσος، لاتین. Dionysus معناسی  "ایکی دفعه  یا ایکینجی دفعه  دوغولان"  دئمکدیر؛ یونان. Βάκχος، لاتین. Bacchus) — یونان میفولوژی‌ سینده زئوس ون اوغلو ، پیریاپوس ون آتاسی. اولمپ‌لرین ان کیچیگی، شراب، برکت و تئاتر تانریسی. سمبول‌لاری اوزوم تنگی، سارماشیق، عصا، بوللوق بوینوزو.
دوغولماسی
زئوس فیوان تزاری کادمانین قیزینا - سملایا وورولور. بوندان خبر توتان هِرا قیصاص آلماق مقصدیله حیله‌یه ال آتاراق سملانی دیله توتاراق تاپشیریر کی، زئوسدن دویونون اونون هِرا ایله اولان دویونو کیمی کئچمه‌سینی خواهیش ائتسین. زئوس اونون خواهیشینی یئرینه یئتیره‌رک دویونه ایلدریم چاخدیراراق گلمیش اولور. نتیجه‌ده کادمانین سارایی اودا غرق اولور. یانغین بطنینده آلتی آیلیق اوشاق - دیونیس اولان سملانی اؤلومجول یارالامیش اولور و او، دهشت ایچینده اؤلور. اوشاغی خیلاص ائتمک اوچون زئوس اؤز بودونو یاراراق دیونیسی ایچینه یئرلشدیریر و تیکیر. واختی چاتاندا ایسه تیکیشی سؤکه‌رک اونو ایکینجی دفعه  دونیایا گتیرمیش اولور. بونا گؤره ده اونا دیونیسوس -  " ایکی دفعه  یا ایکینجی دفعه  دوغولان "  آدینی وئرمیشلر. دیونیسوسون دیگر بیر لقبی ایسه  " میروْرافیس‌دیر "  - "بودا تیکیلمیش"  دئمکدیر. دیگر بیر لقبی ایسه  "پیریگِن"  - " اوددان دوغولموش "  دئمکدیر.
شراب تانریسی
هرانین تعقیب‌لریندن احتیاط ائدن تانری زئوس کؤرپه دیونیسوسو بؤیوتمک و تربیه وئرمک اوچون سملانین باجیسی اینو و اونون اری آتامانتا وئریر. بورادا دا راحاتلیق تاپا بیلمه‌یه‌جگینی گؤرن زئوس اونو کئچی بالاسینا دؤندره‌رک هرمس واسیطه‌سیله آسیایا گؤندریر. سیلِندن شرابین حاضیرلانماسی‌نین سیررینی اؤیرنن دیونیسوس بئله‌لیکله میصیری، سوریه‌نی دولاشاراق سرگردانا چئوریلیر و هارادا اولورسا، اورادا اینسان‌لارا اوزوم یئتیشدیرمگی و اوندان شراب حاضیرلاماغی اؤیره‌دیر.
اتک‌یازی‌لار
بؤلمه:میفولوژی بؤلمه:یونان میفولوژی یاسی
۱۵ آذر
۱۵ آذر، ایران تقویمینده ایلین ۲۶۲-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۰۳ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۰۴ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
آر براندون جانسون
آر براندون جانسون (اینگیلیسجه: R. Brandon Johnson) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 1997–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«R. Brandon Johnson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
نوح هاینز سواین
نوح هاینز سواین (اینگیلیسجه:Noah Haynes Swayne) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. نیویورک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
اندروز، تکزاس
اندروز، تکزاس (Andrews, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.8 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 11088 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
کندال (شوط)
کندال کندی ماکی بولگه‌سینین، قوزئی قاراقویون قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 441 نفر اهالی سی و 102 عائیله سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:شوط بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
آشاغا وان
آشاغا وان کندی (وان سفلی) موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی نین، موران بولومو و دوغو اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالی
آشاغا وان کندی، ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، ۳۵۲ نفر اهالی سی وار. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.
بیلیک
بیلیک — اینسانین اؤزو و اونو احاطه ائدن عالَم و بو عالَمین عامیل‌لری حاقیندا معلومات توْپلۇسۇ. بیلیک موقدسلیغی باخیمیندان فورمال‌لاشدیریلمیش اینفورماسیا'دیر. بیلیک پراکتیکی فعالیت و حرفه‌لی تجروبه نتیجه‌سینده آلینان پردمت ساحه‌سی‌نین قانونا اویغونلوقلاری اولوب همین ساحه‌ده موتخصیصلره مسئله قویماغا و حل ائتمه‌یه ایمکان وئریر.
بیر ده باخ
بیلیم
بیلگی
سوکولوف بؤلگه‌سی‌
سوکولوف بؤلگه‌سی‌ (چک‌جا: Sokolov District) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۳۳۷۹ نفر ایمیش و کارلووی واری بؤلگه‌سی‌نده یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sokolov District»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بوکه
بوکه اؤزبکیستان شهرلریندن بیری دیر. بو شهر اؤزبکیستانین تاشکند اوستانینین بوکه بؤلگه‌سینده یئرلشیب دیر. اهالی‌سینین سایی ۲۸۷۰۰ نفر دیر.
سوکولوف بؤلگه‌سی‌
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
بوکه
قایناقلار
بؤلمه:اؤزبکیستان شهرلری
پدقون, پاربانی
پدقون, پاربانی(اینگیلیسجه:Pedgaon, Parbhani) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۱۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پریمراتساتام
پریمراتساتام (آیوپاک آدی: N-[2-(Diisopropylamino)ethyl]-2-(2-oxopyrrolidin-1-yl)acetamide, Pramiracetam, Прамирацетам) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۶۹٫۳۸۳ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
جونیور فیل
جونیور فیل (اینگیلیسجه: Júnior Fell) (دوْغوم:April 10, 1992 Estrela) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سلندوما، روسیه
سلندوما، روسیه (Selenduma Селендума) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
۱۶ آذر
۱۶ آذر، ایران تقویمینده ایلین ۲۶۳-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۰۲ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۰۳ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
ارهینچیت
ارهینچیت (Arhynchite) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
ایستالاق ۱۷ (فیلم)
ایستالاق ۱۷ (Stalag 17, Stalag 17, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی اتو پرمینجر، دان تیلر (اویونچو و آمریکالی یؤنئتمن)، ویلیام هولدن جانلاندیریب. ۱۹۵۳ میلادی ایلینده ۳ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:آمریکانین کومدی-درام فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:1944 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:ارامونت پیکچرز فیلملری
کراسنی خلبوروب
کراسنی خلبوروب (Krasny Khleborob Красный Хлебороб) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
قله (برج بوعریریج)
قله (برج بوعریریج) (اینگیلیسیجه: Colla, Bordj Bou Arreridj) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۶٬۱۲۳ نفردیر و ۵۰ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
تگزاس-قیزیلدری‌لی ساواشلاری
''تگزاس-قیزیلدری‌لی ساواشلاری (اینگیلیسجه: Texas–Indian wars) کورمانجی‌‌لر و ایسپانیا قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.قیزیل دریلی ساواش‌لارینین بیر قیسمی‌دیر. تکزاس ایالتی یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو آمریکا غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Texas–Indian wars»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:کورمانجی‌‌لرین ساواش‌لاری
لیک مری جین، فلوریدا
لیک مری جین، فلوریدا (اینگیلیسجه:Lake Mary Jane, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۵۷۵ نفر ایمیش و ۱۳٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lake Mary Jane, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ریچارد هیجمن
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۶۸۳-جو ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۶۸۳-جو ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۸۳-جو ایلده فرانسه بؤلمه:۱۶۸۳-جو ایلده اؤلکه‌لر
فوردینقبریج
فوردینقبریج (اینگیلیسی‌جه: Fordingbridge) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 5694 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
اکواریکا دل کاپو
اکواریکا دل کاپو (ایتالیاجا: Acquarica del Capo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
فوردینقبریج
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
اکواریکا دل کاپو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
طویله یك
طویله یک (فارسجا: طویله یک), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، هویزه بؤلومو و هویزه قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
اکواریکا دل کاپو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Acquarica del Capo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
طویله یك
جوْغرافیایی موْقع
طویله یک کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۴۱ نفر اهالیسی و ۷ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۵ نفری کیشی و ۱۶ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۲۱ نفری ساوادلی و ۹ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
سامراو
سامراو(اینگیلیسجه:Samrau) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر شهر دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۸۹۶-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۸۹۶-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۶-جی ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۸۹۶-جی ایلده بؤیوک بریتانیا
۱۷ آذر
۱۷ آذر، ایران تقویمینده ایلین ۲۶۴-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۰۱ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۰۲ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
کازومیچی تاکاقی
کازومیچی تاکاقی (اینگیلیسجه: Kazumichi Takagi) (دوْغوم:November 21, 1980 یاسو، شیقا) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کانوی، کانزاس
کانوی، کانزاس (اینگیلیسجه:Conway, Kansas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کانزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Conway, Kansas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۳ آوریل
بؤلمه:۱۳ آوریل بؤلمه:آوریل آیی‌نین گونلری بؤلمه:ایلین گونلری
کانوی، کانزاس
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ژاک فور
ژاک فور (اینگیلیسجه: Jacques Faivre) فرانسه‌لی فوتبال اوْیونچوسو. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
نووی میر، آلتای دیاری
نووی میر، آلتای دیاری (Novy Mir, Pervomaysky District, Altai Krai Новый Мир) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
امالیا خودریقش
امالیا خودریقش (اینگیلیسجه: Amália Rodrigues) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. امالیا خودریقش ۲۳ ژوئیه ۱۹۲۰ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۶ اوْکتوبر ۱۹۹۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
پاتریک کارلین
پاتریک کارلین ، (دوغوم:۱۸۳۲ -اؤلوم:۱۸۹۵) بیر ایرلندلی نیظامی و سرباز ایدی.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:۱۸۳۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:بلفاستلی نیظامیلر
فاتژ
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
آشاغا وقاص‌لی (اورمو)
آشاغا وقاص‌لی کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، نازلی بولومو و قوزئی نازلی قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
ملاکادامبور
ملاکادامبور(اینگیلیسجه:Melakadambur) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۵ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آشاغا وقاص‌لی (اورمو)
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۵۱۶ نفر اهالی سی و ۱۱۶ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
محمد ابو العلا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آسبوری پارک، نیوجرسی
آسبوری پارک (اینگیلیسجه: Asbury Park, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۷۴ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۵۵۱۱ نفر ایدی.
منتئاقودو د لاس بیکاریاس
منتئاقودو د لاس بیکاریاس (ایسپانجا: Monteagudo de las Vicarías) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۹۶ کیلومتر موربّع دیر. ۷۹۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۶۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
راستی جوینر
راستی جوینر (اینگیلیسجه: Rusty Joiner) آمریکالی اوْیونچو. ۱۱ دسامبر ۱۹۷۲ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
منتئاقودو د لاس بیکاریاس
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
راستی جوینر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rusty Joiner»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
منتئاقودو د لاس بیکاریاس
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monteagudo de las Vicarías»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
۱۵۶۷-جی ایلده سوئد
بۇ مقاله ۱۵۶۷-جی ایلینده سوئده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۵۶۷-جی ایلده سوئد
ایستارایا ایوانتسووکا
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
لورا اینس
لورا اینس (اینگیلیسجه: Laura Innes) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laura Innes»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
سیوتسوو، روسیه
سیوتسوو، روسیه (Sivtsevo Сивцево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
۱۸ آذر
۱۸ آذر، ایران تقویمینده ایلین ۲۶۵-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۱۰۰ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۰۱ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
سیوتسوو، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
سونی پیکچرز ایمج‌ورکز
سونی پیکچرز ایمج‌ورکز (اینگیلیسجه: Sony Pictures Imageworks) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت بیلگی‌سایار ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی 800 نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sony Pictures Imageworks»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
بونتی، قوزئی داکوتا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ارهینچیت ارهینچیت
ارهینچیت ارهینچیت (Arhynchite arhynchite) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
ویدویل، پنسیلوانیا
ویدویل، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Weedville, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۴۲ نفر ایمیش و ۵٫۱۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Weedville, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دانبرووا (قمینا کلشچله)
دانبرووا (قمینا کلشچله) (لهیستانجا: Dąbrowa, Gmina Kleszczele) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dąbrowa, Gmina Kleszczele»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
استون بواتین
استون بواتین (Stan Boutin) بیلیم اینسان. چالیشدیغی یئرلریندن بیری آلبرتا بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stan Boutin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
تئودور رووزولت دالتون
تئودور رووزولت دالتون (اینگیلیسجه: Theodore Roosevelt Dalton) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و ویرجینیا ایالتین سناتور ایدی. ویلیام و مری بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۰۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۸۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ردفورد، ویرجینیا دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
باباباغی
باباباغی ایران، شرقی آذربایجان اوستانی، تبریز بؤلگه‌سی، تبریز بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو، اسپران قصبه‌سینده بیر کند یادا یاشاییش یئری دیر. بو کندین ۴۰۹ نفر جمعیتی وار کی ۱۵۰ نفری خانیم دی.
قاینایلار
بؤلمه:تبریز بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی
بولونغور
بولونغور اؤزبکیستان شهرلریندن بیری دیر. بو شهر اؤزبکیستانین سمرقند اوستانینین بولونغور بؤلگه‌سینده یئرلشیب دیر. اهالی‌سینین سایی ۲۵۰۰۰ نفر دیر.
موکساتین
موکساتین (آیوپاک آدی: 2-[1,1-di(phenyl)ethoxy]-N,N-dimethylethanamine, Moxastine) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۶۹٫۳۸ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
سمیلی بؤلگه‌سی‌
سمیلی بؤلگه‌سی‌ (چک‌جا: Semily District) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۴۵۹۶ نفر ایمیش و لیبرتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Semily District»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
اولوسلارآراسی فلوریدا بیلیم‌یوردو
اولوسلارآراسی فلوریدا بیلیم‌یوردو (Florida International University, ، جامعة فلوريدا الدولية)آمریکادا یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Florida International University
کورت برامبل
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
وادقام
وادقام(اینگیلیسجه:Vadgam) هیندوستان اؤلکه‌سینین قجرات ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده قجراتی دیلی و هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بنجامین پارک
بنجامین پارک (اینگیلیسجه:Benjamin Parke) آمریکالی سیاستچی و فدرالیست حزبینین عوضوو ایدی. نیوجرسی ایالتی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. سیلم شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۳۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۱۹ آذر
۱۹ آذر، ایران تقویمینده ایلین ۲۶۶-جی گۆنی دیر و ایلین سونونا ۹۹ گۆن (نورمال ایل) یا ۱۰۰ گۆن (اۇزون ایل) قالیر.
۱۸۹۵-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۸۹۵-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۵-جی ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۸۹۵-جی ایلده بؤیوک بریتانیا
لورا جانسون
لورا جانسون (اینگیلیسجه: Laura Johnson) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laura Johnson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
۱۸۴۷-جی ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۴۷-جی ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
ویلیام بی. آلیسون
'''ویلیام بی. آلیسون''' (اینگیلیسجه:William B Allison) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. دوبوک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. آلقنی کالجی و کیس وسترن رزرو بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آیووا جومهوریتچیلر بؤلمه:آیووا سناتورلار بؤلمه:دوبوک، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کالانچری
کالانچری(اینگیلیسجه:Kalancheri) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
هوسون، مونتانا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آشاغا ولینده (اورمو)
آشاغا ولینده کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بولومو و روضه چائ قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۵۸۶ نفر اهالی سی و ۱۲۳ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بامبانی
بامبانی (اینگیلیسیجه: Bambani) کومور اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۸۰۰ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
آغ‌جییر
آغ‌جییر ، دؤش قفسه‌سینده یئرلشمیشدیر؛ آشاغی سطحلری دیاف‌راقمایا و ایچری سطحلری اۆرک کیسه‌سینه سؤیکنمیش‌دیر. ساغ دیاف‌راقما گۆنبزی سوْل گۆنبزدن یۆکسک اوْلدوغونا گؤره و اۆرک آسیممتریک وضعیت آلدیغی اۆچون، آغجییرلرین حجمی و شک‌لی سؤز یوخ کی، مۆختلیف اوْلمالی‌دیر. ساغ آغجییر سوْل آغجییردن قیسا، گئنیش و حجم‌لی‌دیر.
نورمال آغجییرلرین رنگی اۇشاق‌دا آچیق چهرایی اوْلور، بؤیوکلرده ایسه گتدیکجه رنگی دییشیب توندلشیر، خاریجی سطحین‌ده قارا لکه‌لره تصادف اوْلونور. بونون سببی خاریج‌دن هاوا ایله آغجییرلره داخیل اوْلان یابان‌چی جیسیملردن (توز، توستو و قوروم‌دان) آسی‌لی‌دیر.
آغجییرلر بؤیوکلرده اوْرتا درجه‌ده هاوا ایله دولدوغو زامان آشاغی‌داکی اؤلچولرده اوْلور؛ شاقولی اؤلچوسو ۲۵-۲۷ سم، ساگیتال اؤلچوسو (اساسین‌دا) ۱۶-۱۷ سم، فرونتال اؤلچوسو ساغ طرف‌ده ۱۰ سم و سوْل طرف‌ده ۷ سم.
آغجییرلرین تۇتومونا گلدیک‌ده گؤروروک کی، اینسان درین نفس آلدیق‌دا، یعنی دؤش قفه‌سی ماکسیموم بؤیودوک‌ده، ساغلام آغجییرلر ۵۰۰۰ سم³ هاوا توتور. درین نفس وردیک‌دن سوْنرا آغجییرلرده ۱۵۰۰ سم³ هاوا قالیر، بئله‌لیکله درین نفس آلما و درین نفس ورمه آراسیندا ۳۵۰۰ سم³ فرق واردیر. بونا آغجییرین اوْرتا حیات توتومو دئییلیر. اینسان عادی نفس آلدیق‌دا (یعنی راحت نفس آلدیق‌دا) ۵۰۰ سم³ هاوا آلیر، درین نفس آلدیق‌دا علاوه ۱۵۰۰ سم³ آغجییرلره هاوا داخیل اوْلور؛ اگر درین نفس وریلیرسه آلینمیش ۵۰۰ سم³ دن علاوه ۱۵۰۰ سم³ هاوا خاریجه چیخاریلیر؛ بئله‌لیکله گؤروروک کی، آغجییرلرین حیات توتومو اۆچ حیصّه ‌دن عبارت‌دیر: تنففوس هاواسی (۵۰۰ سم³)، علاوه هاوا (۱۵۰۰ سم³) و احتیاط هاوا (۱۵۰۰ سم³). تخمیناً ۳۵ یاشین‌دان سوْنرا هاوا توتومو آزالماغا باشلاییر.
آغجییرلرین چکی‌سی مۆختلیف ‌دیر و اوْملاردا اوْلان سلیین و قانین میقدارین‌دان وابسته‌دیر. عومومیتله کیشیلرده اوْنلارین چکی‌سی ۱۰۰۰-۱۳۰۰ قرام‌دیر، قادینلاردا ۲۰۰-۳۰۰ قرام آز اوْلور. ساغ آغجییر سوْل آغجییردن آغیردیر و نیسبتی ۱۰:۱۱ کیمی‌دیر.
آغجییرلرین کونسینستن‌سییاسی یوموشاق، مسامه‌لی و سونگره بنزییر، داخیلین‌ده هاوا اوْلدوغو اۆچون سودا اۆزور (باتمیر). اگر اوْنلارین داخیلین‌ده هاوا اوْلمازسا (مثلاً، روشیمین، آنادان اؤلو اوْلموش دؤلون ویا سودا بوغولموش اینسانین آغجییری) سودا تز باتیر. آغجییرلر آرتیق درجه‌ده الاستیک‌دیر؛ اوْنلارین نفس وئریلن زامان ییغیلماسی همین خاصه‌دن وابسته‌دیر.
برونخلارین آغجییرلرده شاخه‌له‌نمه‌سی
ساغ آغجییرین باش برونخو ۲،۵-۳ سم باش‌لانان یرین‌دن اۇزاقلاشدیق‌دان سوْنرا، یوخاری پایا یوغون بیر شاخه وریر. بۇ شاخه ساغ آغجییر آرترییاسینین اۆستون‌ده اوْلدوغو اۆچون آرتریاوستو برونخ شاخه‌سی – (لات. راموس برونجهیالیس اپارتریالیس) آدلانیر. باش برونخ بۇ شاخه‌نی وردیک‌دن سوْنرا دؤرد ونترال و دؤرد دورزال شاخه بوراخیر، بونلارین هامی‌سی (لات. رامی برونجهالس هیپارتریالس) قیسمین‌دن‌دیر. ونترال شاخه‌لرین بیرینجی‌سی اوْرتا پای‌دا، یرده قالان ونترال شاخه‌لر و دورزال شاخه‌لرین هامی‌سی آشاغی پای‌دا شاخه‌لنیر.