cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
والیبال
اولیمپییا اویونلارین‌دا
۲۰۱۲ لندن یای اولیمپییا اویونلاریندا روسیه کیشیلرین یاریشین‌دا موستقیل اولدوق‌دان سونراکی ایلک قیزیل مئدالینی الده ائدرک اولیمپییا اویونلارینین تاریخینه کئچمیش‌دیر. فینال‌دا مغلوب ائتدیکلری برازی‌لییا میلّی‌سی قادینلارین تورنیرین‌ده بؤیوک ازمکارلیق گؤستره‌رک قیزیل مئدال الده ائتمیش و عومومیتله همین اولیمپیادادا والیبال ایدمانین‌دان ایکی مئدال الده ائتمیش‌دی. اونلارا قیزیل مئدالی قازانماق ایسه هئچ ده آسان باشا گلمیر. جنوبی آمریکالیلار یئر آلدیقلاریی «ب» قروپون‌دان سون آندا تورکیه میلّیل کومان‌داسینی گئری‌ده قویاراق دؤردونجو اولموش و دؤردبیر فینال مرحله‌سینه سون بیلئتی الده ائتمیش‌دی. بۇ مرحله‌ده کیشیلرین فینالین‌دا اودوزاجاقلاری روس والیبال‌چولارینی گرگین کئچه‌ن ۵ سئتین سونون‌دا "۳–۲" حسابی ایله مغلوب ائدرک یاریمفینالا یوکسلمیش‌دی. یاریمفینال اویونون‌دا روسیه قارشی‌سین‌داکی ازمکار اویون‌دان سوْنرا بیر قدر یورغون اولماسینا رغمه‌ن ایتالیایا هئچ بیر شانس وئرممیش و "۳–۰" قالیب گلمیش‌دیر. فینال‌دا، ۱۱ آوقوست ۲۰۱۲ تاریخین‌ده لندنداکی ائارلس جوورت ائخهیبیتیون جئنترئ آرئناسین‌دا اون اوچ مین آزارکئشین اؤنون‌ده اوینانیلان ماتچ‌دا ۳–۱ قالیب گله‌رک قادینلارین یاریشین‌دا ایکینجی عمومی‌لیک‌ده ایسه دؤردونجو اولیمپییا قیزیلینی قازانمیش‌دیر. بونونلا دا برازی‌لییا اولیمپییا اویونلارینین والیبال تاریخین‌ده ان اوغورلو ایکینجی کومان‌دا اولماغی باجاردیلار. عمومی رئیتینق ایسه آشاغی‌داکی کیمی‌دیر:
مدیناسلی
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
والیبال
والیبالون آذربایجانا گلیشی
آذربایجاندا والیبال هله ۲۰-جی عصرین اورتالارین‌دان مشهورلاشماغا باشلامیش‌دی. خصوصیله قادین وولئیبولو اؤلکه‌ده توسعه ائدیردی. دونیادا ایلک و هلکی یئگانه ۴ دفعه اولیمپییا موکافات‌چی‌سی اوْلان والیبال‌چو محض آذربایجان والیبال مکتبینین یئتیرمه‌سی اوْلان ایننا ریسکالدیر. ۱۸ یاش‌لی آذربایجان‌لی والیبال‌چو ایننا ریسکال میلّی کومانداسییلا ۱۹۶۲-جی ایلین دونیا چئمپیوناتیندا ایشتیراک ائتدی. یالنیز فینال‌دا مغلوب اوْلان سسری ییغماسی گوموش مئداللارا صاحب چیخیر. بۇ گنج آذربایجان‌لی وولئیبولچونون بئینلخالق آرئنادا ایلک اوغورو اولور. ایلک آلتیلیغین اساس اویون‌چوسونا چئوریله‌ن ایننا ریسکال آردیجیل اولاراق ۴ اولیمپییا اویونلارین‌دا ایشتیراک ائدیر و کومان‌دانین لیدئرلرین‌دن بیرینه چئوریلیر. یای اولیمپییا اویونلارین‌دا قازاندیغی ۴ مئداللا تاریخی رئکوردا ایمضا آتمیش اولور. قوروروئریجی‌دیر کی بۇ رئکورد هله ده یئنی‌لنمه‌ایب و بیر آذربایجان والیبالونون یئتیرمه‌سی بۇ اونوانی داشیییر. بئله کی، ایننا ریسکاللا برابر داها بیر آذربایجان‌لی والیبال‌چو، باکی والیبالونون یئتیرمه‌سی وئرا لانتراتووا دا ایکی دفعه سسری ییغماسینین ترکیبین‌ده اولیمپییا اویونلارینین موکافاتلارینی قازانمیش‌دیر؛ و داها بیر قوروروئریجی فاکت اوندان عبارت‌دیر کی سسری ییغماسی کیمی بؤیوک والیبال‌چو سئچیمینه مالیک اوْلان والیبال کومان‌داسینین هئیتین‌ده ایکی آذربایجان‌لی والیبال‌چو چیخیش ائتمیش‌دیر و اونون ان بؤیوک اوغورلارین‌دا پای صاحبی اولموش‌دور.
سایوری ایواتا
سایوری ایواتا (اینگیلیسجه: Sayuri Iwata) ژاپونلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. سایوری ایواتا ۲۱ ژوئیه ۱۹۹۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
والیبال
والیبالون آذربایجانا گلیشی
۱۹۶۶ و ۱۹۷۲-جی ایللرده آذربایجانین قادینلاردان عبارت نئفت‌چی والیبال کلوبو سسری چئمپیوناتینین بورونج موکافاتلارینی قازانمیش‌دیر. نئفت‌چی والیبال کلوبونون اویون‌چولاری همچینین ۱۹۶۷-جی ایلده آذربایجان میلّی کومان‌داسی آدی آلتین‌دا سسری اؤلکه‌لری چئمپیوناتلارینین بورونج موکافاتلارینی قازانمیشلار. باکینین بمکز کومان‌داسی ۱۹۹۰-جی ایلده سسری چئمپیوناتینین بورونج موکافاتینا ییه‌لنیر و آردین‌دان ۱۹۹۱-جی ایلده سسری کوبوکونون قالیبی اولور. بۇ کوبوک سسری-نین داغیلماسی سببیله سون کوبوک اولور. ۱۹۹۳-جو ایلده بمکز کومان‌داسی ایلک موستقیل آذربایجان والیبال کلوبو آدی آلتین‌دا آوروپا کوبوکلار کوبوکو تورنیرین‌ده ایشتیراک ائدیر و یالنیز فینال‌دا مغلوب اولاراق آوروپا کوبوکونون گوموش مئدالینی قازانیر. موستقیل‌لیک قازاندیق‌دان سوْنرا آذربایجان قادین میلّی والیبال کومان‌داسی ۱۹۹۴-جو ایلده برازی‌لییادا کئچیریله‌ن دونیا چئمپیوناتیندا ایشتیراک ائدیر و ۹-جو یئری توتور. سندلرین دولدورولماسی زامانی ائدیله‌ن سهولرین اوجباتین‌دان یوکسلیش‌ده اوْلان آذربایجان میلّی کومان‌داسی بئینلخالق والیبال فدراسیاسی طرفین‌دن ۳ ایل مدتینه دیسکوالیفیکاسییا اولونور. اولدوقجا قوت‌لی و پئرسپئکتیولی والیبال‌چولارا مالیک اوْلان آذربایجان وولئیبولو بۇ اوچ ایل عرضین‌ده اینانیلماز ایتکیلره معروض قالیر؛ و بئله‌لیکله یئلئنا شابووتا، آللا هسنووا، آللا تئتئرینا، ویکتورییا راووا، اوکسانا مممدیارووا کیمی اویون‌چولار تورکیه، روسیه و باشقا اؤلکه‌لره اوز توتمالی اولورلار. بۇ اویون‌چولارلا یاناشی فئلیکس مممدوو، فایق قارایئو کیمی تانینمیش متخصصلر ده تورکیه کیمی اؤلکه‌لره اوز توتورلار؛ و تصادۆفی دئییل کی، اونلارین سیی نتیجه‌سین‌ده تورکیه‌ده والیبال داها دا توسعه ائتمه‌یه باشلادی. فایق قارایئو تورکیه میلّی کومان‌داسینی آوروپا ائلیتاسینا چیخارداراق بؤیوک بیر اوغورا ایمضا آتدی. اوزون مدت تورکیه‌ده چیخیش ائتدیک‌دن سوْنرا آذربایجانین او زامانکی اولیمپییا کومیته‌سینین دؤولت باشکانی، ایندیکی اؤلکه دؤولت باشکانی جناب ایلهام الیئوین شخصی تشببوسو ایله فایق قارایئو و والیبال‌چو قیزلاریمیز آذربایجان والیبالونا قایتاریل‌دیلار. البته زامانلا برابر پوتئنسیال ایتکیسیله ده اوزلشمه‌لی اولدوق. آذربایجان والیبالونون ان گله‌جک ود ائدن اویون‌چولاری ویکتورییا راووا، نیسه قولیئوا، مئلیس همشری و باشقا نئچه-نئچه اویون‌چولار بیر داها آذربایجانا قاییتمادیلار. ایندی اونلار فرانسه، تورکیه کیمی کومان‌دالارین هئیتین‌ده قازانیلان اوغورلاردا پای صاحبی اولموشلار. اما اونلارسیز بئله اوغور اؤزونو چوخ گؤزلتمیر. فایق قارایئو وئتئران والیبال‌چولاریمیز شابووتا، هسنووا کیمی اویون‌چولارین یانینا یئتیشدیردیی گنج اویون‌چولاری دا علاوه ائدرک اوغورلارین داوامینی گتیرمه‌یه باشلاییر.
مئیدانچا
والیبال مئیدانچاسینی ۱۸خ۹ م اؤلچولو بیر دوزبوجاق‌لی قبول ائده بیلریک. بئله کی، او، اورتادان تورلا ۹ مترلیک ایکی کومان‌دا ساحه‌سینه آیریلمیش‌دیر. اوزون‌لوغو ۱۸ متر اوْلان مئیدانچانین ائنی ایسه ۹٬۵۰ متردیر. تورون گئنیش‌لیگی ۱ متره برابردیرسه، اونون هر ایکی یانین‌دا اوْلان آنتئنین اوزون‌لوغو ۱۸۰ سانتیمتردیر. بۇ آنتئنلر و اونلارین کنارلاری مئیدانچا خاریجی ساییلیر. بئله کی، اگر توپ آنتئنین کنارین‌دان کئچرسه توپون دوشجیی یئر گؤزلنیلیر، (توپ رقیب مئیدانچاسینین خال بؤلگه‌سینه دوش‌سه بئله خال ساییلمیر) آنتئنا دیدیک‌ده ایسه خال توپو آنتئنایا دی‌دیره‌ن کومان‌دانین رقیبینه وئریلیر. آنتئنانین قبول اولوموش قالین‌لیغی ۱۰ مم-دیر. تورون یوکسک‌لیگی ایسه کیشیلر اۆچون ۲٬۴۳ م، قادینلار اۆچون ۲٬۲۴ متردیر. بۇ یوسک‌لیک حاکملر طرفین‌دن مئیدانچینین اورتا خطین‌دن هر هان‌سی اؤلچو جیهازی ایله اؤلچولور. تورون باغلاندیغی دیرکلر ایسه ۲٫۵۵ یوکسک‌لییه صاحب‌دیر. اونلارین گؤرونوشو دوز و یووارلاق‌دیر. دیرکلر ایکی یان خت‌دن ۰٬۵۰ م ایله ۱ م مسافه‌ده یئرلشدیریلمیش‌دیر. عئینی زامان‌دا دیرکلری یئره تئل ایله باغلاماق قای‌دالارا ضیددیر. مئیدانچانین ایچین‌ده اوْلان آزاد اویون بوش‌لوغو بوتون انگللری آشمالی‌دیر. آزاد اویون بوش‌لوغو مئیدانچانین بوتون حیصّه سی ساییلیر. یعنی آز اؤنجه بحث ائتدییم دوزبوجاق‌لی مئیدانچانین کنارلاری آزاد اویون بوش‌لوغونا داخیل دئییل‌دیر. اویونا باشلانارکه‌ن ده والیبال‌چولارین بۇ ساحه‌نین ایچین‌ده اولمالاری موطلق‌دیر. دیگر بیر طرف‌دن ایسه مئیدانچا آزارکئش اوتوراجاقلارینا یاخین اولمامالی‌دیر. چونکی، والیبال‌دا توپ مئیدانچانی ترک ائتدیک‌ده بئله یئره دوشمه‌سی گؤزلنیلیر. یعنی، توپو تاماشاچیلارین یانین‌دان بئله یئره دیمه‌دن، ختاسیز شکیل‌ده مئیداناچایا قایتاریرسان‌سا اویون داوام ائدیر. حتی رقیبین کنار بؤلگه‌سین‌دن ده والیبال‌چو توپو (قای‌دالار چرچیوه‌سین‌ده) گئری قایتارا بیلر.
مئیدانچادا هر ایکی کومان‌دانین طرفین‌ده یئر آلان هوجوم زوناسینین اوزون‌لوغو ۳ متردیر. بۇ زونا آغ ختله دیگر زونادان (آرخا زونا) آیریلمیش‌دیر. بۇ زونادا رقیب سئرویسلری زامانی ۳ والیبال‌چو دایانمالی‌دیر. ۳ والیبال‌چو دا آرخا زونادا اؤز یئرینی آلیر. والیبال‌دا هوجوملارین اکثریتی اؤن زونادان (هوجوم زوناسی) قورولور. چونکی، بورا رقیب طرفه ان یاخین حیسه‌دیر و گوج‌لو زربه ائندیرمک اۆچون ان الوئریش‌لی مؤقع‌دیر.
بوتون بونلاردان باشقا والیبال مئیدانچاسین‌دا سئرویس زوناسی دئییله‌ن بیر ساحه واردیر. سئرویس زوناسی آرخا زونادا یئرلشه‌ن مئیدانچانین سونونجو خطین‌دن ۲۰ سم گئری‌ده، ۱۵ سم اوزونلوق‌لو ۲ قیسا ختله ایحاطه اولونور. هر ایکی خط سئرویس زوناسینین گئنیشلیینه داخیل‌دیر. سئروی‌سی قاباقجادان قبول ائدیله‌ن یئردن آتاراق داها سوْنرا ایرلی گئتمک ختا ساییلمیر (سئرویس بؤلمه‌سینه باخ). آنجاق یئنه ده سئرویس زامانی اویونچونون دوردوغو یئر سئرویس زوناسینا داخیل اولمالی‌دیر.
توپ
والیبال توپونون چئوره‌سی ۶۵–۶۷ سم، آغیرلیغی ایسه ۲۶۰–۲۸۰ قرام‌دیر. قای‌دالارا گؤره یا ائستئتیک، یا دا کی سئنتئتیک دری‌دن اولمالی‌دیر. بیر رنگله یاناشی بیردن چوخ بیر-بیرینی تاماملایان رنگلرله ده بویانا بیلر. والیبال توپلارینین فیرماسی ایسه تورنیره گؤره دییشیر. مثلاً، آوروپا والیبال کونفدراسیونو اؤز تورنیرلرین‌ده ایستدیی ایسپونسورو سئچیر، عئینی قای‌دا ایله بئینلخالق والیبال فدراسیاسی و دیگر قوروملار دا تشکیلات‌چی‌لیقلاری اولدوغو یاریشلاردا توپ سئچمک شان‌سینا مالیک اولور. آنجاق یئنه ده سئچیله‌ن توپلار یوخاری‌دا گؤستریله‌ن اؤلچولرده اولمالی و قبول اولونموش ایستاندارلاردا جاواب وئرمه‌لی‌دیر.
اساس قای‌دالار و عمومی آنلاییش
والیبال ۶ اویون‌چو ایله اوینانیلان کومان‌دا ایدمان نؤوودور. والیبال‌دا اویون موطلق سئرویسله باشلانمالی‌دیر. سئرویس ایسه ماکسیموم سککیز سانییهیه یئرینه یئتیریلمه‌لی‌دیر. اویونا باشلایان ایسه حاکم طرفین‌دن پوشکاتما یولو ایله سئچیلیر. هر یئنی سئت‌ده کومان‌دالارین مئیدانچاداکی یئرلری و سئرویس باشلایان طرف دییشیلیر. بئشینجی سئت‌ده ایسه یئنه پوشکاتما ایله اویونا باشلایان طرف سئچیلیر. سئرویس باشلایان طرف مۆدافیعه اولونان طرف ساییلیر. چونکی، سئروی‌سی یاخشی قبول ائتدیک‌ده اویون قوراجاق طرف قارشی طرف اولاجاق‌دیر. عومومیتله هوجوم ائدن طرف توپا ماکسیموم اوچ، مینیموم بیر دفعه توخونا بیلر. بلوک توخونوش ساییلمادیغین‌دان ۴ دفعه ده توپلا اویناماق اولور. بیر اویون‌چو بیر هوجوم‌دا توپا یالنیز بیر دفعه توخونا بیلر. آرخا-آرخایا ایکی توخونوش جزا ساییلیر و رقیبین آکتیوینه بیر خال قازاندیریر. همچینین والیبال‌دا چتین آنلاردا آیاقلا دا توخونوشا ایجازه وئریلیر. توپ تورا دیدیک‌ده ایسه اویون دایانمیر، تورا دیه‌ن توپ هان‌سی طرفه قاییدیب‌سا همین حیسه‌ده وضعیت اوولکی کیمی داوام ائدیر. مثلاً، توپ اگر تورا دییب قاییدیب‌سا و سن توپا ماکسیموم اوچ دفعه وورموسان‌سا بۇ زامان توپلا یئنی‌دن اویناماق شان‌سین قالمیر. اویون‌چو تورا توخوندوق‌دا ایسه ماتچ دایاندیریلیر، رقیبه بیر خال و سئرویس وئریلیر. اومومومیتله هر قازانیلان رال‌لی کومان‌دالارا بیر خال و بیر سئرویس وئریر. یعنی، خالی قازاندیق‌دان سوْنرا اویون دایانیلیر و خال قازانان طرف توپو اویونا سئرویسله داخیل ائدیر. حاکم اویون‌چولاردان بیرینه ساری ورقه گؤستردیک‌ده رقیب کومان‌دایا بیر خال وئریلیر، اگر سئرویس باشلایان کومان‌دا ساری ورقه آلیب‌سا بۇ حقوقونو دا ایتیریر. قیرمیزی کارت گؤستریلدیک‌ده ایسه همین اویون‌چو او سئت‌دن اعتباراً مئیدانچادان چیخار و اویون‌چولار ساعت اقربی ایستیقامتین‌ده بیر مؤقع یئرلرینی دییشرلر.
والیبال‌دا هم ده سئتلر آراسی فاصیله واردیر. بۇ فاصیله زامانی اویون‌چولار دیگر سئته هازیرلانار و استراحت ائدرلر. اویون زامانی ایسه بئشینجی سئت خاریجین‌ده هر سئت‌ده اوْلان، "تئکنیکی تایم-آوت (technical time-out)" آدلانان بیر تئرمین ده واردیر. اویون‌چولار اۆچون فاصیله رولونو اوینایان بۇ تئکنیکی تایم-آوتلار هر سئت‌ده ایکی دفعه – کومان‌دالاردان بیرینین خالی ۸-ا و ۱۶-آ چاتدیق‌دا اولور. بیر دقیقه اوْلان تئکنیکی تایم-آوتلار بئشینجی سئت‌ده اولمور. اوزین‌ده ایسه بئشینجی سئت‌ده طرفلردن بیری ۸ خال قازاندیق‌دا کومان‌دالار مئیدانچاداکی یئرلرینی دییشیر. بون‌دان باشقا باش مشق‌چیلر ده هر سئت‌ده ایستدیکلری مقام تایماوت گؤتوره بیلرلر. بۇ تایم-آوت شان‌سی هر کومان‌دایا هر سئت‌ده ایکی دفعه، بئشینجی سئت‌ده ایسه بیر دفعه وئریلیر. مشق‌چی تایم-آوتلاری دا تئکنیکی تایماوتلار کیمی بیر دقیقه‌لیک استراحت و باش مشق‌چی ایله مسلهتلشمه ایمکانی وئریر. چوخ واخت مشق‌چیلر بۇ شانسلارین‌دا رقیب آرد-آردا چوخ خال قازاندیق‌دا کومان‌داسینی توپارلاماق اۆچون کریتیک آنلاردا ایستیفاده ائدیرلر. یارانان بۇ فاصیله‌لر زامانی ایسه مئیدانچانین یاش اولماماسی اۆچون تئکنیکی ایشچیلر مئیدانچانی سیلیرلر. بۇ حال والیبال‌چو قورتاریش زامانی یئری ایسلاتدیق‌دا دا مۆشاهیده اولونور.
خاللارین حسابلانما سیستمی
۵ سئت اوزرین‌دن اوینانیلان والیبال‌دا اساس مقصد توپ و تور اوزرین‌دن آشیریب رقیب مئیدانچاسینا دقیق گؤندرمک، یاخود دا توپو رقیبه دی‌دیره‌رک مئیدانچانین کنارینا دوشمه‌سینه شرایط یاراتماق و بئله‌لیکله‌ده خال قازانماق‌دیر. بزه‌ن خال سیستمی رال‌لی ده آدلاندیریلیر. ۲۵ خالا چاتیب ان آزی ۲ خال فرقی ایله اوستون اوْلان طرف سون‌دا سئتین قالیبی اولور. حساب ۲۴–۲۴ هئچ-هئچه اولدوق‌دا ایسه کومان‌دالاردان بیری موطلق ۲ خال آرخا-آرخایا قازانمالی‌دیر. یعنی، ۲۵–۲۴ حسابی هئچ ده سئتین قالیبی اولماق دئمک دئییل. بۇ مینواللا سئت‌ده‌کی حساب حتی "۵۰–۵۰" ده اولا بیلر. عومومیتله اویونون قالیبی اولماق اۆچون ایسه ۳ سئت‌ده قلبه قازانماق لازیم‌دیر. یعنی، سئتلرده حساب ۳–۰ و یا ۳–۱ اولدوق‌دا علاوه سئتلر اوینانیلمیر. سئتلر ۲–۲ اولدوق‌دا ایسه بئشینجی سئته کئچیلیر. تایبرئک (یعنی هللئدیجی) آدلانان بۇ سئت‌ده اویون ۲۵-ا قدر دئییل ۱۵-ا قدر اوینانیلیر. یئنه عئینی قای‌دا ایله خال فرقی ۲-دن آشاغی اولدوق‌دا ایسه سئت اوزانا بیلر. اگر بیر کومان‌دا ماتچا چیخمازسا اویونا حاضر اولمادیغی اعلان ائدیلر و جزا اولاراق سئتلرده ۲۵–۰ اویون‌دا دا ۳–۰ حساب‌لی تئکنیکی مغلوبیت آلار. بیر کومان‌دا اگر ماتچین اورتاسین‌دا اویون‌دان چکیلرسه (کومان‌داداکی اویون‌چولار اکسیک اولدوق‌دا و باشقا سبب‌لی حاللاردا) همین اویون دایان‌دیریلار و رقیب کومان‌دایا سئتی و مات‌چی قازانماق اۆچون نئچه خال لازیم‌دیرسا، همین خاللار آوتوماتیک اولاراق وئریلر. ماتچ‌دان چکیله‌ن کومان‌دا ایسه نئچه خال قازانمیش‌سا همین خاللار دا حسابین‌دان سیلینر.
والیبال‌دا دؤرد جور خال قازانماق قای‌داسی واردیر. بونلاردان بیرینجی‌سی رقیب مئیدانچاسینا توپون تماس ائتدیی آن، ایکینجی‌سی توپ رقیبه دیه‌رک آزاد اویون بوشلوغونون کنارینا دوشدویو آن، اۆچونجوسو رقیب یئردییشمه‌ده، مۆدافیعه‌ده و یا اویون قورماق‌دا ختا ائتدیک‌ده، دؤردونجوسو ایسه رقیب جریملندیک‌ده‌دیر.
حاکملر
خاللار حاکملر طرفین‌دن قئید ائدیلیر. حاکملر ایسه مئیدانچا حاکملری و کنار حاکملر اولماق اوزره ایکی یئره بؤلونور. مئیدانچا حاکملرین‌دن بیری تورون اوستون‌ده قوراش‌دیریلان اوتوراجاق‌دا اوتورور و باش حاکم ساییلیر. اوتوردوغو یئر تورون اوست بؤلگه‌سینین ۵۰ سم یوخاری‌سین‌دا اولمالی‌دیر. سون قرارلاری و سئرویس باشلانماسینا ایجازه‌نی محض او، وئریر، علین‌ده چوخ دا گور سس‌لی اولمایان کیچیک حاکم فیتی اولور. او، خال قازانانی گؤسترمک اۆچون علینی کومان‌دالاردان بیرینه طرف ایستیقامتلندیریر و قرارینی دییشمک حقوقونا مالیک‌دیر. ساری، قیرمیزی کارتلاری و سون قرارلاری یالنیز باش حاکم تعیین ائده بیلر. باش حاکم اویون‌دا تئکنیکی ایشچیلرین ده ایشینه نظارت ائدیر. کومان‌دا کاپیتانلارینین ریلرینه قولاق آسیب قرارینی دییشه بیلر. ماتچین اؤنجه‌سین‌ده باش حاکم مئیدانچانی، توپو و دیگر اشیالاری یوخلویار، اویون‌چولارین مشقلرینه نظارت ائدر و کومان‌دا کاپیتانلاری ایله بیرلیک‌ده باشلاما ووروشو اۆچون پوشکاتما ائدر. اویون اورتاسین‌دا ایسه اویون‌چولارین مؤقعلرینه دقت ائدیر. آرخا زونا اویون‌چوسو و یا لیبئرونون بلوک قورماسینا ایجازه وئرمز. ماتچ سونون‌دا ایسه یاریش جدولینی یوخلاییب ایمزالییار.
باش حاکمین میدانین کنارین‌دا اوْلان، کؤمک‌چی‌سی واردیر. فاکتیکی اولاراق همین شخص کؤمک‌چی حاکم آدلانیر. کؤمک‌چی حاکم باش حاکمله اوزبوز، بیر-بیرینی گؤره‌جک شکیل‌ده آیاق اوسته وظیفه‌سینی یئرینه یئتیریر. او، موداخیله حقوقونون اولمادیغی قرارلاردا حاکمه کؤمک ائده بیلر، آنجاق مجبور ائده بیلمز. کؤمک‌چی حاکم احتیاط اویون‌چولار سکامییاسین‌دا ایلشه‌ن اویون‌چولارا نظارت ائدر و قای‌دا پوزونتوسو اولدوق‌دا باش حاکمه بیلدیرر. کؤمک‌چی حاکملر ده باش حاکملر کیمی مشق ائدن اویون‌چولارا نظارت ائده بیلیر. تایم-آوتلارین و اویون‌چو دییشیک‌لیکلرینین سایینی حسابلاماق دا کؤمک‌چی حاکملرین ایشی‌دیر. ایکینجی تایم-آوت گؤتورولدوک‌ده و بئشینجی ایله آلتینجی اویون‌چو دیشیکیک‌لیگی ائدیلدیک‌ده باش حاکمه بیلدیریر. اویون‌چولاردان بیری زدهلندیکده کؤمک‌چی حاکم ایستیسنایی اویون‌چو دییشیکلیینه ایجازه وئرر و یا زده‌نین ساغالماسی اۆچون ۳ دقیقه گؤزلیر. ماتچ سیراسین‌دا کؤمک‌چی حاکمین آشاغی‌داکی حاللاردا فیتینی چالماسی و یا ایشاره ائتمه‌سی قاداغان دئییل‌دیر:
ایکی حاکم ایسه یان خط حاکملری‌دیر. اونلار اللرین‌ده قیرمیزی بای‌راقلا (حاکم بایراغی) توپون مئیدانچایا دوشدویونو، چیخدیغینی و یا توپا تماس اولدوغونو گؤستریرلر. بیر نؤو باش حاکمین قرارلارینا تأثیر ائدیرلر. یازی‌چی حاکم ایسه اویونا نظارت ائدیر. ائکسپئرتلرله بیرلیک‌ده ویدئولئنتلره باخیر، یوخلانیش آپاریر، مئیدانچا حاکملرینه کؤمک ائدیرلر. حساب حاکملری لیبئرولارین اویون‌داکی وضعیتینه فیکیر وئریب یانلیش‌لیقلاری درحال باش حاکمه بیل‌دیریلر. هم ده، باش مشق‌چیلرین ایستیی نتیجه‌سین‌ده تایم-آوت معناسینا گلن سیقنالی چالیرلار. بۇ سیقنال موطلق اویون دایاندیغین‌دا چالینمالی‌دیر.
اویون‌چولار
والیبال‌دا اویون‌چولارین فورماسی کوفتا، شورت و ایدمان آیاققابیسیندان عبارت‌دیر. بزه‌ن اویون‌چولارا آیاققابی‌سیز دا اویناماق ایمکانی وئریلیر. بئینلخالق والیبال فدراسیاسینین یاریشلارین‌دا ایسه عومومیتله بونا ایمکان وئریلمیر. بیر کومان‌دا ان چوخ ۱۲ اویون‌چو، ۱ باش مشق‌چی، ۱ کؤمک‌چی مشق‌چی، ۱ ماساژیست و ۱ تیببی هکیمدن عبارت اولمالی‌دیر. اویون‌چولارین فورماسینین آرخاسین‌دان موطلق سویادلاری (آدلاری و یا لقبلری) و نؤمره‌لری قئید ائدیلمه‌لی‌دیر. نؤمره‌لر همچینین فورمانین اؤنون‌ده ده اولور. والیبال‌چولار نؤمره سئچی‌می زامانی موطلق ۱-دن ۱۸-ا قدر عددلردن ایستیفاده ائتملیدیرلر. فیوب-نین چئمپیوناتلارین‌دا و دیگر رسمی تورنیرلرده نؤمره سئچی‌می ۲۰-ا قدر ده اولور. نؤمره‌نین اوزون‌لوغو فورمانین اؤن طرفین‌ده ان آزی ۱۵ سم، آرخا طرفین‌ده ایسه ۲۰ سم اولمالی‌دیر. کومان‌دانین کاپیتانینین اؤن نؤمره‌سینین آلتین‌دا موطلق کیچیک بیر لئنت اولمالی‌دیر. کاپیتان بون‌دان باشقا ماتچ اؤنجه‌سی موسابیقه جدولینی ایمزالایار و پوشکاتمادا ایشتیراک ائده بیلر. والیبال‌چولاردان یالنیز کاپیتانین باش حاکمه اعتراض ائتمک حقوقو واردیر. بۇ سبب‌دن او، دیگر اویون‌چولارین دا اعتراضینا قولاق آسیب حاکمله موباهی‌سه ائده بیلر. کومان‌دا یولداشلارین‌دان فرق‌لی رنگ‌ده فورما گئیینمک (لیبئرودان باشقا) و یا ایجازه وئریلمه‌یه‌ن نؤمره ایله اویناماق قطعی قاداغان‌دیر. اویون‌چولار ریسک‌لی اولمادیغی تق‌دیرده گؤزلرینه ائینک و لینزا تاخا بیلرلر. احتیاط اویون‌چولار ایسه تایم-آوتلاردا اؤز اویون بؤلگه‌لرینین کنارین‌دا توپ‌سوز اولاراق مشق ائده بیلرلر. سئت آرالارین‌دا ایسه آزاد اویون بؤلگه‌سین‌ده ده توپلا و یا توپ‌سوز ایسینمه حرکتلری ائده بیلرلر.
مئیدانچادا تورون اؤنون‌ده اوْلان ۳ اویون‌چو اؤن زونا اویون‌چوسودور. اونلار ۴-جو (سول اؤن زونا)، ۳-جو (اورتا اؤن زونا) و ۲-جی (ساغ اؤن زونا) زونالاردا دورورلار. دیگر ۳ اویون‌چو ایسه آرخا زونا اویون‌چولاری‌دیر. آرخا زونا اویون‌چولاری ایسه ۵-جی (سول آرخا زونا)، ۶-جی (اورتا آرخا زونا) و ۱-جی (ساغ آرخا زونا) زونالاردا اویناییرلار.
سئرویس
سئرویس والیبال‌دا سئرویس زوناسین‌دان یئرینه یئتیریله‌رک توپو رقیب مئیدانچاسینا گؤندرمک اۆچون اویونا داخیل ائتمک دئمک‌دیر. بیر قدر قاریشیق گؤرسه‌نه‌ن بۇ تئرمینی آنلاماق اصلین‌ده چوخ ساده‌دیر. آرتیق بۇ تئرمین ایدمان سئورلر اۆچون آنلاشیق‌لی بیر سؤزدور. بئله کی، تنیسده ده توپو اویونا داخیل ائتمه‌یه سئرویس دئییلیر. بوتون والیبال ماتچلاری سئریوسله باشلانمالی‌دیر. سئرویس باشلاماق اۆچون ایسه والیبال‌چولارا ان چوخو ۸ سانییه واخت وئریلیر.
سئرویسله توپو اویونا داخیلئتمه ایکی جور اولور: یئرین‌ده‌جه سئرویس باشلاماق و تول‌لاناراق سئرویس باشلاماق. والیبال‌دا اساساً هوجوم‌چولار سئروی‌سی تول‌لاناراق اویونا داخیل ائدیرلر. بونون سببی ایسه چوخ بسیت‌دیر. بئله کی، اونلار گوج‌لو زربه‌لرینی تول‌لاناراق بیره-بئش آرتیریرلار و بئله‌لیکله قوت‌لی بیر زربه اورتایا چیخیر. بۇ جور سئرویسلر سماتچ سئرویسلر آدلانیر. یاواش سئرویسلر ایسه عادتاً توللانمایاراق یئرینه یئتیریلیر. آنجاق، تول‌لاناراق دا یاواش سئرویس یئرینه یئتیرمک مۆمکون‌دور. اگر سئرویس‌دن سوْنرا توپ بیرباشا رقیب مئیدانچاسینا دوشورسه، یا دا رقیبه بیر-ایکی دفعه دیه‌رک (توپو قورتارماغا چالیشارکه‌ن ائدیله‌ن توخونوشلار) خال قازاندیریرسا بونا ائیس (ace) دئییلیر.
اویون زامانی لیبئرودان باشقا بوتون اویون‌چولار سئرویس باشلایا بیلر. سئروی‌سی باشلاماق اۆچون ایسه موطلق باش حاکمین فیتی گؤزلنیلمه‌لی‌دیر. فیت‌دن اؤنجه باشلادیلان سئرویسلر تکرارلانیر. اویون‌چولارین سئرویس باشلاماق سیراسی ایسه اویون جدولین‌ده‌کی سیرایا گؤره اولمالی‌دیر. اگر اویون‌چو سئرویس باشلادیق‌دان سوْنرا کومان‌داسی بیر رال‌لی داها قازانارسا اوندا یئنی‌دن سئرویس باشینا همین اویون‌چو کئچر. سئرویس قارشیلایان کومان‌دا رال‌لیگی قازانان‌دا ایسه سئرویس باشلامادان اؤنجه اویون‌چولار یئرلرینی بیر مؤقع دییشر و اؤن ساغ زونادان آرخا ساغ زونایا گله‌جک اویون‌چو سئرویس باشلایار. سئرویس باشلاماق قای‌داسی ایسه آشاغی‌داکیلاردیر:
پاس
والیبال‌دا دا پاس دیگر ایدمان نؤولرین‌ده‌کی کیمی (فوتبول، بسکتبال و س) اؤتورمه آنلامینا گلیر. داها گئنیش معنادا توپو پایلاماق معناسین‌دادیر. حتی بۇ وظیفه اۆچون توپپایلاییجی مؤوقئیی ده واردیر. پاسلارین گئرییه پاس، اؤنه پاس، اوزون پاس، قیسا پاس، یوکسک پاس، آلچاق پاس کیمی نؤولری واردیر.
اویون‌دا ۳ توخونوشا ایجازه وئریلدیین‌دن هوجوم زامانی ماکسیموم ایکی پاسا ایجازه وئریلیر. اکثر واخت بونلاردان ایلکی توپپایلاییجییا اونوان‌لانیر، هوجوم یاخشی قورولدوق‌دا ایسه ایکینجی اؤتورمه‌لر هوجوم‌چولارا چاتدیریلیر. طرفلردن بیری هوجوم قورا بیلمدیک‌ده و سون ووروش اۆچون ایمکان تاپانمادیق‌دا ایسه توپو قارشی کومان‌دایا گؤندریر. بۇ دا بیر نؤو رقیبه پاس آدلانیر.
هوجوم
وولئیبولو دیگر ایدمان نؤولرین‌دن فرقله‌ن‌دیره‌ن اساس خصوصیتلرین‌دن بیری ده هوجوملارلا زنگین اولماسی‌دیر. بئله کی، توپو دوزگون قبول ائدن کومان‌دانین مقصدی درحال کئیفیت‌لی هوجوم قورماق‌دیر. طرفلردن بیرینین هوجومو خال قازاندیرمادیق‌دا ایسه عکس هوجوملا قارشی-قارشییا قالیر. بۇ دا وولئیبولو داها ماراق‌لی ائدیر. هوجوم قورماق اۆچون ایسه هوجوم ووروشو ائتمک موطلق‌دیر.
سئرویس و بلوک‌دان باشقا توپو رقیب مئیدانچایا گؤندرمکله باشا چاتان هر بیر تاندئم هوجوم ووروشو اولاراق دیرلندیریلیر. هوجوم ووروشو زامانی توپو اوووج ایچی ایله وورماق و یا توتماق اولماز، توپا دقیق و یا آیدین شکیل‌ده توخونولمالی‌دیر. توپ بوتونلوکله تور اوزرین‌دن رقیب طرفه کئچیدیک‌ده و یا رقیب کومان‌دانین اویون‌چولارین‌دان بیرینه توخوندوق‌دا هوجوم ووروشو تاماملانمیش ساییلیر. بیر اویون‌چو توپا اؤز مئیدانچاسیندا توخونماق شرطی ایله هر هان‌سی بیر یوکسک‌لیک‌دن زربه ووراراق هوجوم ووروشونو تاماملایا بیلر. آرخا زونا اویون‌چوسو دا اؤن زونانین گئری‌سین‌دن هر هان‌سی بیر یوکسک‌لیک‌دن هوجوم ووروشونو تاماملایا بیلر. بۇ زامان اویون‌چو توللانارکه‌ن آیاغی اؤن زونا خطینه دیمه‌مه‌لی و یا او خطی کئچمه‌مه‌لی‌دیر، آنجاق زربه‌نی ووروب قورتاردیق‌دان سوْنرا سیچراییش زامانی خطی کئچه بیلر. توپ اؤن زونادا ایک‌ن هئچ بیر اویونچونون رقیبین سئروی‌سینه قارشی هوجوم ووروشو تاماملاماسینا ایجازه وئریلمیر. ووروش زامانی توپ تورون اوزریندیکه‌ن آرخا زونا اویون‌چوسونون و یا لیبئرونون ایرلی گلیب هوجوم ووروشونو تاماملاماسی و دیگر والیبال‌چولارین رقیبین سئروی‌سین‌دن سوْنرا توپ تورو کئچممیش هوجوم ووروشو ائتمه‌سی ده جریمه ساییلیر.
بلوک
بلوک والیبال تورونا یاخین اویونچونون رقیب طرف‌دن گلن توپون تور اوزرین‌دن تماسلا قارشی‌سینی آلماق اۆچون تول‌لاناراق ائدیله‌ن حرکت‌دیر. والیبال‌دا رقیبین سئروی‌سینه بلوک قاداغان‌دیر. بلوک نؤولری آشاغی‌داکیلاردیر:
تماسلاری تک بیر حرکت زامانی اولماسی شرطی ایله بیر و یا بیر نئچه بلوک‌چو توپا سیرا ایله (تئز و داوام‌لی اولاراق) تماس ائده بیلر. بلوک زامانی بلوک قوران اللرینی (و یا قوللارینی) تورون اوزرین‌دن رقیب طرفه کئچیره بیلر. آنجاق بۇ مۆدت‌ده او، توپا توخونماق اۆچون رقیبین هوجوم ائتمه‌سینی موطلق گؤزله‌مه‌لی‌دیر. آیریجا بلوک تماسی کومان‌دایا بیر ووروش اولاراق علاوه ائدیلمیر. بئله کی، والیبال‌دا هر کومان‌دانایا توپو رقیب مئیدانچایا گؤندرمه‌سی اۆچون ان چوخو اوچ ووروشا ایجازه وئریلیر و بلوک زامانی توپا توخونما بۇ ووروشلاردان ساییلمیر. بلوک‌دان سونراکی ایلک ووروش بلوک زامانی توپا توخونان دا داخیل اولماقلا کومان‌دانین هر هان‌سی بیر اویون‌چوسو طرفین‌دن ائدیلیر. آشاغی‌داکی قای‌دالار چرچیوه‌سین‌ده ائدیلمیش بلوکلار ختالی بلوکلار ساییلیر:
آرتمیوو، وولوقدا اوبلاستی
آرتمیوو، وولوقدا اوبلاستی (Artemyevo, Mezhdurechensky District, Vologda Oblast Артемьево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
والیبال
توپ قبولو
توپ قبولو زامانی توپ ال‌له توتولمامالی و یا فیرلادیلمامالی‌دیر. توپون ووجودون هر هان‌سی بیر حیصّه سینه تماسینا ایجازه وئریلیر. تماسلارین عئینی آندا اولماسی شرطی ایله توپ ووجودون موختلیف یئرلرینه ده توخونا بیلر.
آرتمیوو، وولوقدا اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
والیبال
۴–۲
۴–۲ تاکیتیکی سخئ‌می ایکی توپپایلاییجی، ایکی هوجوم‌چو و ایکی بلوک‌چو ایله اوینانیلیر. بۇ تاکتیکی سخئم‌ده دیاقونال اویون‌چولاردان ایستیفاده ائدیلمیر. توپپایلاییجیلار آرخا زونادا مۆدافیعه‌چی قیسمین‌ده، اؤنده ایسه اویون قوروجوسو رولون‌دا اویناییرلار. یعنی، کومان‌دانی پاسلا تعمین ائدیرلر. یالنیز ایکی اویون‌چو هوجوم‌دا اوینادیغین‌دان بۇ تاکتیکا هوجوما مئییل‌لی کومان‌دالار اۆچون هئچ ده الوئریش‌لی دئییل.
مۆعاصیر ۴–۲ تاکتیکاسی دا ایکی توپپایلاییجی، ایکی هوجوم‌چو و ایکی بلوک‌چو ایله اوینانیلیر. آنجاق، نورمال ۴–۲ تاکتیکاسین‌دان فرق‌لی اولاراق اویون قوروجوسو وظیفه‌سینی آرخاداکی توپپایلاییجی اوست‌لنیر و ۳ هوجوم‌چو ایله هوجوم ائدیلیر. اؤن زوناداکی توپپایلاییجی ایسه دیاقونال اویون‌چو کیمی اویناییر.
سلیمان میچلین
سلیمان میچلین (Solomon Mikhlin) شورویلی بیلیم اینسانی. ۸۲  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۹ اوت ۱۹۹۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. سلیمان میچلین سن پترزبورق دولتی بیلیم‌یوردو (1929)دا درس اوْخویوب. اوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.
والیبال
۶–۲
۶–۲ تاکتیکاسی ۴–۲ سخئمین‌دن فرق‌لی اولاراق هوجوما یؤن‌لودور. بئله کی، بۇ تاکتیکی سخئم‌ده هر اوچ اؤن زونا اویون‌چوسو بوتون گوجلری ایله هوجوم‌دا اویناییرلار. توپپایلاییجیلار اۆچون ده راحت ایمکان یارانیر. بئله کی، اونلار اوچ هوجوم‌چویا بیردن پاس آتا بیلدیکلرین‌دن تئز-تئز اویونا فرق‌لی-فرق‌لی هوجوم‌چولاری قوشا بیلیرلر. بۇ دا رقیب اۆچون چوخ بؤیوک چتین‌لیک یارادیر. آنجاق ۶–۲ تاکتیکی سخئمین‌دن ایستیفاده ائدجک کومان‌دانین هوجوم‌چولاری دا کیفایت قدر گوج‌لو و چوخ اولمالی‌دیر.
سلیمان میچلین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Solomon Mikhlin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
والیبال
۵–۱
بیر توپپایلاییجی، ایکی هوجوم‌چو، ایکی بلوک‌چو و بیر دیاقونال مؤقع‌لی اویونچونون یئر آلدیغی تاکتیکی سخئم‌دیر. توپپایلاییجی آرخا زونادا اساس مۆدافیعه‌چی‌دیر. توپ توپپایلاییجییا گلدیک‌ده او، توپو قارشیلایار و پاسی آتمالی اوْلان اویون‌چو اونونلا چاپراز اوینایان دیاقونال والیبال‌چو اولاجاق‌دیر. بئله اولمادیق‌دا ایسه توپپایلاییجی ۳ متر ایرلی گلیب پاسینی آتار و یئنی‌دن گئرییه دؤنه‌رک آرخا زونادا مۆدافیعه اولونار. توپپایلاییجی آرخادا اولدوق‌دا ۳ اویون‌چو بیردن هوجوم ائده بیلدیین‌دن بۇ سخئم بول هوجوم سئوه‌ن کومان‌دالارین اوز ائدیلمز تاکتیکاسی‌دیر. بئله کی، بۇ تاکتیکادا دیاقونال مؤقع‌لی اویون‌چولار دا هوجوملاردا یاخین‌دان ایشتیراک ائدیرلر.
قایناق‌لار
ایدمان
نووودویچی
نووودویچی (Novodevichye Новодевичье) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
زنجیرآباد (قوشاچای)
زنجیرآباد میاندوآب بؤلگه‌سی نین مرکزی بؤلومو و مرحمت آباد قصبه‌سی‌‌  نده یئرلشن کنددیر.
اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۵۹۰ نفر(۱۴۵ عائیله) اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی تورکلر و شیعه دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:میاندوآب بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
ویلامونت، ویرجینیا
ویلامونت (اینگیلیسجه: Villamont, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تاکیستان
تاکیستان قزوین اوستانی‌ نین تاکیستان بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۰۰٬۲۹۹ نفر جمعیتی واردیر.
واندانا سلاتر
واندانا سلاتر (اینگیلیسجه:Vandana Slatter) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
تاکیستان
قایناقلار
بؤلمه:تاکیستان بؤلگه‌سی بؤلمه:قزوین اوستانی‌نین شهرلری
واندانا سلاتر
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:واشینقتون دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:بلویو، واشینقتون دوغوملولار
لئیک بؤلگه‌سی، اوهایو
لئیک بؤلگه‌سی (اینگیلیسجه: Lake County, Ohio) آمریکانین اوهایو ایالتینده یئرلشن بیر بؤلگه‌. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۲۳۰٬۵۱۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:لئیک بؤلگه‌سی، اوهایو بؤلمه:آمریکا شهرلری
کراتچو، اوکلاهوما
کراتچو، اوکلاهوما (اینگیلیسجه:Crutcho, Oklahoma ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوکلاهوما ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نیو وینچزتر، ایندیانا
نیو وینچزتر (اینگیلیسجه: New Winchester, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قورکووسکوی، روسیه
قورکووسکوی، روسیه (Gorkovskoye, Omsk Oblast Горьковское) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
برزینا چایی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Berezina River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
قمینا سرنقکی
قمینا سرنقکی (لهیستانجا: Gmina Serniki) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 75.43 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و لوبلین اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Serniki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ایستاندارد چارترد
ایستاندارد چارترد (اینگیلیسجه: Standard Chartered) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت مالییه و بانک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر.
فرانکلین اسکوئر، نیویورک
فرانکلین اسکوئر، نیویورک (اینگیلیسجه:Franklin Square, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۹۳۲۰ نفر ایمیش و ۷٫۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
ایستاندارد چارترد
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Standard Chartered»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فرانکلین اسکوئر، نیویورک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Franklin Square, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ایستاندارد چارترد
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
فرانکلین اسکوئر، نیویورک
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اۆچونجو عبدالرحمن
اۆچونجو عبدالرحمن (اینگیلیسی‌جه: Abd-ar-Rahman III) اوموی خلیفه‌سی. ۱۶ ژانویه ۹۲۹۱۵ اوکتوبر ۹۶۱ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب و اؤزونون وفاتیندان سوْنرا ایکینجی حکم واریث کیمی تخت و تاجه صاحیب چیخیب.
قایناقلار
بؤلمه:شاهلار
کوماموتو (شهر)
کوماموتو (شهر) (Kumamoto ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا نفر دیر.
قایناقلار
بؤلمه:ژاپون شهرلری بؤلمه:ژاپون
روسیه اوکراینلی‌لاری
روسیه اوکراینی‌لاری روسلار و تاتارلاردان سونرا روسیه ‌نین ۳-جو بویوک ائتنیک گوروهودولار کی روسیه‌نین ۱.۴٪ین (۱.۹ میلیونون) تشکیل وئریرلر.
اوکراینالی‌لار همچنین اوروپا نین ۶-جی بویوک خالقی دیرلار. اوکراینالی لار ایسلاویک اولوسلاردان ساییلیرلار.
اوکراینالی لارین جمعیت سایی‌سی بوتون دونیا دا ۳۷میلیون‌دان دا کئچیر. بو خالقین اوکراین‌دان سونرا ان چوخ یاشادیقی یئری روسیه‌ده.
قایناقلار
بؤلمه:روسیه‌ده یاشایان خالقلار
کالپالایام
کالپالایام (اینگیلیسجه:Kalpalayam) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۴٫۵۴۴۱ کیلومتر موربّع دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
الکساندریا، گونئی داکوتا
الکساندریا، گونئی داکوتا آمریکانین گونئی داکوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و  ۱٫۶۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۱۵ نفر دیر. الکساندریا دنیز سئوییه‌سیندن ۴۱۲ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:گونئی داکوتا ایالتین شهرلری
مایک جونز (رپ‌خوان)
مایک جونز (رپ‌خوان) (اینگیلیسجه: Mike Jones (rapper)) آمریکالی اوْیونچو. ۱۸ نوْوامبر ۱۹۸۱ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 2001–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mike Jones (rapper)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
اۆچونجو شیلدریک
اۆچونجو شیلدریک (اینگیلیسی‌جه: Childeric III) بیر شاهزاده ایدی. ۷۴۳–۷۵۱ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. شارل مارتل اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب.
بؤلمه:شاهلار
آکیتو تاچیبانا
آکیتو تاچیبانا (اینگیلیسجه: Akito Tachibana) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ویشروقورزک
ویشروقورزک (Visherogorsk Вишерогорск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
قاسپار اولیل
قاسپار اولیل (اینگیلیسجه: Gaspard Ulliel) فرانسه‌لی مانکن و اوْیونچو. ۲۵ نوْوامبر ۱۹۸۴ ‏ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1997 - گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gaspard Ulliel»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ایحتیمال نظریه‌سی
آولاسیلیق یا دا ایحتیمالات بیر شئی این اولماسی نین و یا اولماماسی نین ریاضیات دییری و یا اولابیلیرلیک یوزده سی(درصدی). اولاسیلیق صیفر و بیر آرالیغیندا اولان بیر دییر نن بللی اولونور. صیفر غیرمومکون اولماغی و بیر قطعیتی و کسینلیغی گورسه دیر. بیر حادیثه نین اولاسیلیغی نه قدر چوخ اولورسا، او حادیثه داها چوخ کسینلیگله باش وئره بولر. بندانگشتی|195x195پیکسل|کریستین هایگئنز، بویوک ایحتیمال ایله ایلک اولاسیلیق کیتابینی یایینلایان
کاری لوول
کاری لوول (اینگیلیسجه: Carey Lowell) آمریکالی مانکن و اوْیونچو کاری لوول کولورادو بولدر بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب. ۱۹۸۶–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
ایحتیمال نظریه‌سی
بؤلمه:ریاضیات
کاری لوول
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Carey Lowell»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
۱۹۲۷-جی ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۹۲۷-جی ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۷-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:۱۹۲۷-جی ایلده گونئی آفریقا
حسن الحبیب
حسن الحبیب (اینگیلیسجه: Hassan Al-Habib) (دوْغوم:September 14, 1994 Al-Hasa) بیر فوتبالیست. الاتفاق فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سکیلس، میشیقان
سکیلس (اینگیلیسجه: Skeels, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
شادراچ باند
شادراچ باند (اینگیلیسجه:Shadrach Bond) آمریکالی اکینچی ، سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. کاس کاسکیا شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۳۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:فردریک، مریلند سیاستچیلری بؤلمه:کاس کاسکیا، ایلینوی دوغوملولار
جالیکاتی
جالیکاتی(اینگیلیسجه:Jalikatti) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ویلیام ایچ. کراین
'''ویلیام ایچ. کراین''' (اینگیلیسجه: William H. Crain) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و تکزاس ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۴۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۶ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مایکل قربر
مایکل قربر (Michael Gerber (non-fiction writer)، دوْغوم تاریخ:13321) آمریکالی یازیچیمؤلف
یاشاییش
.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
اولاسیلیق
اولاسیلیق یا دا احتیمالات بیر شئیین اولماسی‌نین و یا اولماماسی‌نین ریاضی دَیری و یا اولابیلیرلیک یوزده‌سی. اولاسیلیق صیفر و بیر آراسیندا اولان بیر دَیر ایله بللی اولونور. ۰ اوْلمازلیغی٬ ۱ ایسه قطعیتی و کسینلیگی گوستریر. بیر حادیثه‌نین اولاسیلیغی چوْخالدیقجا او حادیثه داها چوْخ کسینلیکله باش وئره بیلر. بندانگشتی|195x195پیکسل|کریستین هایگئنز، بؤیوک احتیمال ایله ایلک اولاسیلیق کیتابینی یایینلایان
بؤلمه:ریاضیات
قوستاوو قومز
قوستاوو قومز (اینگیلیسجه: Gustavo Gómez) (دوْغوم:May 6, 1993 San Juan Bautista) بیر فوتبالیست. پالمیراس فوتبال کولوبو و پاراقوئه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ناو برودکشن
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
بریسیلا ان
بریسیلا ان (اینگیلیسجه: Priscilla Ahn) آمریکالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بریسیلا ان ۹ مارس ۱۹۸۴ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ورخنئیایکبایوو
ورخنئیایکبایوو (Verkhneyaikbayevo Верхнеяикбаево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
پروژه یؤندیمی
پروژه یونه تیمی (اینگیلیس جه: Project Management, آنادولو تورکجه: Proje Yönetimi)بللی بیر پروژه نین باشاریلی هدف چاتیب و قورتاریلماسی اۆچون قایناقلارین ایلک پلانلاماسی، ایجراسی، کنترلی، سازمان وئرمه سی، تدارک گورمه سی و یونه تیلمه سی نین دیسیپلینی دیر. پروژه لر بللی محصول، خیدمت(سرویس) و یا نتیجه تولید ائتمک اۆچون یارادیلان موقت تلاش لاردیر. بللی باشلانقیج و قورتولوش تاریخلری واردیر.
پروژه یونه تیمی نین اصلی مساله سی پروژه نین داها قاباقدان بللی ائدیلن قیسیتلارین ایچینده بوتون هدفلرینه یئتیشمه سی دیر. بو هدفلر پروژه نین باشلانقیجیندا پروژه لایجه سینده قئید اولونور. پروژه نین اصلی قیسیت لر ده، اونون وسعتی، زامانی، کیفیتی و بودجه سی دیر. ایکینجی مساله ده داها قاباقدان بللی ائدیلن هدف لر اۆچون بوتون قایناقلارین فعالیت لره تخصیص وئرمه گینی اوپتیمیزه ائتمک دیر.
تاریخ
بندانگشتی|280x280پیکسل|روم عسگر لری(سربازلاری) بیر قالانی بینا ائدیرلر، [[:az:Trayan sütunu|ترایان سوتونو، میلاد دان اونجه 113-اونجو ایل]] 1900-جو ایله قدر، عمران موهندیسلیگی پروژه لری عمومیتله یارادیجی معمارلار، موهندیسلر و اوستا بنالار طرفیندن یونه تیلیردی. میثال اۆچون: ویتروویوس(Vitruvius) میلاد دان قاباق بیرینجی یوز ایل. بندانگشتی|200x200پیکسل|[[:en:Henry Gantt|هئنری قانت (1861-1919)، پروژه کنترل و پلانلاماق تکنیک لرینین آتاسی]] پروژه یونه تیمی نین ایکی بویوک اونچو سو و آتاسی هئنری گانت و هئنری فایول دیر. هئنری گانت پروژه کنترل و پلانلاماق تکنیک لرینین آتاسی آدلاندیریلیب. هئنری گانتین "گانت چارتی"(Gantt Chart) بیر پروژه یونه تیمی آلتی آولاراق چوخ مشهور بیر تکنیک دیر.
1950-جی ایل موْدرن پروژه یونه تیمی نین چاغینین باشلانقیجی ساییلیر. بو چاغدا پروژه یونه تیمی بللی بیر دیسیپلین له تاینینیب و موهندیسلیک مدل لری ایله بیرلشدی. ایکی ریاضیات اساس لی پروژه زامانلاما مدلی بو ایل لرده گلیشدی: اهمیت لی یول یونتمی (آنادولو تورکج ه سی:Kritik Yol Yöntemi, اینگیلیس جه: Critical Path Method) یا قیساجا CPM و برنامه دییرلندیرمه و گوزدن گئچیرمه تئکنیکی(اینگیلیس جه: Program Evaluation and Review Technique) یا قیساجا PERT. بندانگشتی|240x240پیکسل|یئدی آیلیق و 5 مایل استونو(دونوم نوقطه سی) اولان بیر پروژه اۆچون PERT شبکه گرافیکی
مرحله‌لر
بندانگشتی|230x230پیکسل|پروژه گلیشتیرمه مرحله لری
قایناقلار
بؤلمه:علم
ریوجی کاوای
ریوجی کاوای (اینگیلیسجه: Ryuji Kawai) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ائیلین هورن
ائیلین هورن (اینگیلیسجه:Eileen Horn) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:کانزاس دموکراتلاری بؤلمه:لارنس، کانزاس سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۹۸۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
لیبوریتسه
لیبوریتسه (چک‌جا: Libořice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۸ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Libořice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
اندره (شارکیچی)
اندره (شارکیچی) (اینگیلیسجه: André) ائرمنی موسیقیچی - پاپ، فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. اندره (شارکیچی) ۸ ژوئیه ۱۹۷۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ناچنسواویتسه
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Naczęsławice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
البرت توتل
البرت توتل (اینگیلیسجه: Elbert Tuttle) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. کورنل بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۸۹۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۹۶ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۹۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
قمینا سنپوپول
قمینا سنپوپول (لهیستانجا: Gmina Sępopol) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 246.58 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و وارمی-ماسوری اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Sępopol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
نلسون آقرستا
نلسون آقرستا (اینگیلیسجه: Nelson Agresta) (دوْغوم:August 2, 1955 مونته‌ویدئو) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. اوروقوئه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
براچ چایی
براچ چایی (Berach River) هیندوستان اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Berach River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
تاتکوم وو، آریزونا
تاتکوم وو (اینگیلیسجه: Tatkum Vo, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رائول خیمنز
رائول خیمنز (اینگیلیسجه: Raúl Jiménez) (دوْغوم:May 5, 1991 Tepeji) بیر فوتبالیست. ولورهمپتون واندررز فوتبال کولوبو و مکزیک میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قصاصین
قصاصین (اینگیلیسیجه: Kassassin) میصر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
آرداشس هاروتیونیان
آرداشس هاروتیونیان (Ardashes Harutiunian) شاعیر ادبیات تنقیدچی و یازیچی -
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ardashes Harutiunian»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سان جیوستینو
سان جیوستینو (ایتالیاجا: San Giustino) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۸۹۲ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۳۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و اومبریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
آلور, باستار
آلور, باستار(اینگیلیسجه:Alor, Bastar) هیندوستان اؤلکه‌سینین چتیسقر ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۲۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده چتیسقری دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سامسونگ گلکسی اس۲
سامسونگ گلکسی اس۲ کوره‌لی سامسونگ شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. سامسونگ گلکسی اس-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. بۇ جیهاز سامسونگ گلکسی اس۳ موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Samsung Galaxy S II»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
حامد صفری
حامد صفری تبریز شهرینده آنادان اولدی و بیلگی‌سایار بیلیمینده تبریز بیلیم‌یوردوندا درس اوخوده. تبریزده ایلک آنلاین تاکسی سیستمینی قونقا آدیله 1385 ائیلینده یاراتدی و 1387 ائیلنه قدر تبریز شهرینده آکتیو قالدی. قونقا آنلاین تاکسیسی اماکین ادارسینین طرفینن اسنپ تهرانان تبریزه گلنن سونرا باغلانیلده و اسنپ شرکتینین طرفینن باسقی آلتینا کیچدی، بو باغلانمادان سونرا قونقانین عمرو اوزون سورمده. قونقا باغلانانان سونرا صفری آمریکایا کوچماخ زوروندا قالدی. آمریکادا کوچنن سونرا بیلگیسایار قونوسوندا چالیشیب 2020 ده انگلیلیس دیلینده بیر کتاب یازدی اونون کتابی "دیجیتال مارکتینگ ساده دیلینده" آدیله آمازون کتاب ساتیش سایتیندا 2020ده ان چوخ ساتیلان دیجیتال مارکتینگ قونوسوندا کیتاب چیخده. حامد صفری 2021 دن تورک دیلی و انسان حاقلارییندا سانال دونیادا چالیشماغا باشلادی و 2022نین اکتبر آییندا گونش نیوز آدیله تورکلر انسان حقلرینین اوزرینده بیر خبری و انسان حقلری اویرتیم بیر مدیا قورده. گونش نیوز ایران تورک‌لری و خصوصیله گونئی آذربایجان تورکلرینین حقوقلارینی ساوونماخ و انسان حقلرینی اؤویرتماخ قونوسوندا داها آرتیخ چالیشیر.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آذربایجانلی یازیچیلار بؤلمه:آذربایجانلیلار بؤلمه:تبریزلی یازیچی بؤلمه:تبریزلیلر بؤلمه:تورک یازیچیلا‌ر
ریچارد همینق
ریچارد همینق (Richard Hamming) بیلیم اینسان. ۱۱ فوریه ۱۹۱۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۲  ایل عومر ائله‌ییب و ۷ ژانویه ۱۹۹۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ریچارد همینق شیکاقو بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Hamming»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
دانتان
دانتان(اینگیلیسجه:Dantan) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده بنقال دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سودیوم برمات
سودیوم برمات (Sodium bromate، Бромат натрия، برومات الصوديوم) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز، آغ و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.سودیوم برمات بروم بیلشیک‌لری و سودیوم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
ویلیام ایچ. مئیر
'''ویلیام ایچ. مئیر''' (اینگیلیسجه: William H. Meyer) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. پنسیلوانیا ایالتی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۱۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۸۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۸۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آورا ولی، آریزونا
آورا ولی، آریزونا (اینگیلیسجه:Avra Valley, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۶۲۳۸ نفر ایمیش و ۵۷٫۴۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۸۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و آریزونا ایالتینده یئرلشیب.
مالپارتیدا د کرنخا
مالپارتیدا د کرنخا (ایسپانجا: Malpartida de Corneja) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۹ کیلومتر موربّع دیر. ۱۰۹۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۷۶ نفر دیر.
آورا ولی، آریزونا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Avra Valley, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مالپارتیدا د کرنخا
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Malpartida de Corneja»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
قوسار
قوسار (تورکجه: Qusar ) آذربایجان جومهوریتینین قوسار رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۱۷۴۰۰ نفر ایمیشو ۶۶۷ متر دنیز سَویه‌سیندن اۇجالیقی وار.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
وودهول، ماساچوست
وودهول، ماساچوست (اینگیلیسجه:Woods Hole, Massachusetts ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۸۱ نفر ایمیش و ۱۰٫۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و ماساچوست ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Woods Hole, Massachusetts»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جان لوقان چیپمان
جان لوقان چیپمان (اینگیلیسجه:John Logan Chipman) آمریکالی وکیل قاضی ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. میشیقان بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
کاستل دآیانو
کاستل دآیانو (ایتالیاجا: Castel d'Aiano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۵۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۰۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و امیلیا-رومانیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
جان لوقان چیپمان
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:میشیقان دموکراتلاری بؤلمه:دیترویت سیاستچیلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کاستل دآیانو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Castel d'Aiano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
یاتسوشیرو، کوماموتو
یاتسوشیرو، کوماموتو (Yatsushiro, Kumamoto ; ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
۱۸۹۱-جی ایلده نوروژ
بۇ مقاله ۱۸۹۱-جی ایلینده نوروژده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
اؤلوملر
Grosserer M E Langaard 1891.jpg
وینچزتر، اوکلاهوما
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۸۹۱-جی ایلده نوروژ
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۱-جی ایلده نوروژ
هوفقایزمار
هوفقایزمار (Hofgeismar) آلمانین  هسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۱۶۱ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۷۰۸۴ نفر دیر. بۇ شهرین ۸۶٫۳۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.hofgeismar.de هوفقایزمار شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
الیویه مارتینز
الیویه مارتینز (اینگیلیسجه: Olivier Martinez) فرانسه‌لی اوْیونچو. ۱۲ ژانویه ۱۹۶۶ ‏ ایلینده پاریس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1990–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Olivier Martinez»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
پارکلاین، آیداهو
پارکلاین، آیداهو (اینگیلیسجه:Parkline, Idaho ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۷۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و آیداهو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Parkline, Idaho»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آرتیومووسکایا، وولوقدا اوبلاستی
آرتیومووسکایا، وولوقدا اوبلاستی (Artyomovskaya, Syamzhensky District, Vologda Oblast Артемовская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.