cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آنی جامپ کانن
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
متامفتامین
دِسوکسین و دِسوكسین گرادومِت دوا نین هر ایکیسي ده فارماسوتیک فورمالاری دیر. سورالار داها تولید اولونماز و دارونون اوزون چاغدا آزاد اولان بیر شکلیدیر، دارین اثرین منحنیتی اوزه للیشینی دوام ائتدیر.
تفریحی
متامفاتامين چوخ زامان تفریحی اولاراق گوجلو بیر افوریانت و موحریک و آفرودیزیاک کیمی اثرلرینه گؤره ایشلدنیلیر.
"نشنل جیوگرافیک" تلویزیونوندا مِتامفئتامین حاقیندا اولان مستند فیلمین دن معلوم اولانا گؤره، "پارتی و اویون" آدلی بیر بؤلمه کولتور، جینسی چالیشما و مِتَمفئتامین ایستیفاده سی ایله باغلی دیر. بو فرعی کولتوردا شرکت ائدنلر، تقریباً بوتون اولاراق همجینسلی اِئرکَک مِتَمفتامین مصرفچیلاریندان عیبارت دیرلار. اونون گوجلو محریک و افرودیزیاک اثرلری و ایجاکولاسییا قارشی مانع اثرلری اوزوندن، تکرار ایشلتمک نن بو جینسی گؤروشلر هر دن بیر نئچه گون دوام ائدیر. میتامفتامینین بو شکیلده ایشلدیلمه سی نین سونوجو چوخ زامان آغیر و بؤیوک بیر هیپرسونیا (گؤزده بیر چوخ یوخلولوق) ایله دیر. پارتی و اویون سبکلتورو سان فرانسیسکو و نیویورک شهری کیمی بؤیوک آمریکانین شهرلرینده چوخ داخیل دیر.
بیلینن موعيّنات
متامفاتامین، ماده لر ایشلدیلمه سی نین ا اۆرک مرضلر، یا دا آغیر ایشیق و یا نئگارانلیقلار، یا دا ایندیکی آتریوسکلروز، گلوکوم، هیپر تیروئدیزم و یا آغیر هیپرتونسیون ایله مشغول اولان شخصلرده قارشی گؤرولور. FDA، اوْلموشده باشقا محریک لرله اوست- حساسیت reaksiیالارینی تجربه ائتمیش و یا حالدا مونومئن اکسیدازین مانعلرینی آلان شخصلر میتامفتامین آلماغی گرک دئییل. FDA، دوقطبی اختلال، افسردگی، ارتفاعلی قان فشار، جییر و یا گورونجو سورولاری، مانیا، روانسیز، راینود'ون ظاهری، توتک، تیروئید سورولاری، تیک، یا تورت سندروماسی اولان شخصلره میتامفیتامین آلدیقلاری واخت، علامتلرینی نظارت ائتمه یه توصیه ائدیر. ایسه ایسه ایشلرین و اوشاقلارین بویو و یا یاغینلاشماسی نین یوکسکلندیریلمه سی س، FDA، معالجه ایله باغلی اولاندا بویو و چکیشی نین نظارت ائتمه سینی توصیه ائدیر.
ضرضرلی اثرات
سول|بندانگشتی|2010 ایلینده، داروخانلارا ضرر چکن متخصصلرین بیاناتلارینا گؤره، مختلف قانونی و قانونی داروخانلاری مرتب ائتدیگی مطالعه. متامفاتامين، مصرفچیلار اوچون دؤردونجو درجه ده چوخ ضررلي اولدوغو معلوم ائدیلیب.
فیزیکال
متامفتامینین فیزیکی ائتکی لرینده ایشتها ائتمه، هیپراکتیوتی، بؤیوک بالالارین بؤیوکلوشمه سی، پوستین قیزیلماسی، بیشعوره سویاچماسی، حرکاتین آرتماسی، آغزین قورو و دئشلرین پیسمه سی (یولداش " متامفتامین آغزی" آدلانار) ، باش آغریسی، اورک دؤیوشونون نامنظمیتلی (یولدا سرعتلی اۆرک چیرپینماسی یا دا اۆرک چیرپینماسی نین یاخینلاشماسی) ، نفس آلماسی، ارتفاعلی قان فشار، خوخ قان دَییشی، بدنین درجه حرارتینین چوخلوغو، ایسهال، قاپیس، چئوریلیش، چئریلیش، سئلک لر، لرزه لر، قورو دری، آکنی و آغیر گؤرونوشو شامل دیر. متیفیت مصرفچیلاری نین دئییل، دئییل کی، دئییلیر کی، بو دئییل لر، خارابالاری یا دا دئییللر کی، حشراتلار دئییل دئییلدیرلر و دئییل و ساغلاملیق دا ضعیف اولماسا، دئییرلر کی، دَییللرین دَیئلینه ضررلر داها دا چوخ گلیر. میتامفیتامین اوست دوزونونلا باغلی چوخلو اؤلوملر بیلدیریلمیش دیر.
میثومات (دَییشدیرمه)
متامفاتامین مصرف ائدنلر و معتادلار، متامفیتامینین یولونو نه اولسا، بیر نرمال بیر دورومدان، دوغال بیر شکیلده دیشلری ائتمه یه باشلاییرلار. بو حالت عمومًا، دارا سویوقلاماق، توستوملاماق و یا نفس آتماق عوضئنه، دارا تزریق ائدنلرین ده چوخ آغیرلاشیر. آمریکانین دَنتیال آسوسی ایتاسیونونا گؤره، میت دَنتیک "موبایلن کی، دَرَک لرین ندن اولدوغو پسیولوژی و فیزیولوژیک دَییشیک لری نین ترکیبینده دیر و بونون نتیجه سینده کیروستومییا (دَنتی قورو) ، اوزون چاغلی ضعیف دَناتیک تمیزلیک، چوخ کالری لی، قازیلمیش مشروبلار و بروکسیزم (دَندلرین پیسمه سی و قیسماسی) دیر". آغزی قوروماق، باشقا محرک لرین ده بیر شکیلده یئرلشن بیر جانیبی ائتکیسی اولدوغو اوچون، چوخلو دیشین پوسکونا ندن اولدوغو بیلینمز، بونا گؤره ده چوخلو  دیشینین پوسکونا گؤره میتامفتامینلا باغلی اولان پوسک داها چوخ ایستیفاده چیلرین باشقا سچیمین دیر. اونلار بو جانبی اثرین اوسته یین یئنیلر اوچون مانع اولماق اوچون ایندیکی ایستیفاده چیلرین سtereotipینه یاراتماق اوچون اوسته یینی اوستله یه رک و طرزلی اولدوقلارینی بیلدیریرلر.
جینسياتلا یوللاندیریلان عفونت
میتامفاتامینین ایشلدیلمه سی هم HIV- مثبت، هم ده HIV- مثبت نامعلوم تصادفی شریکلرده قوروموش اولمایان جینسی علاقه لرین داها چوخ گئدرمه سی ایله باغلی اولدوغونو معلوم ائدیب. بو یئرلشمه لر، متامفتامینین ایشله دیلمه سی و قوروموش آنال رابطه لرین ایستیفادینین هئچ بیر حالدا باش وئرمه یه ندن اولان خطر داورانیشلار اولدوغونو، هئچ نه ایله همجینس و ایکی جینسلی آداملارین اچ آی وی لیق ائتمه سی خطرینی آرتیرماق مومکون اولدوغونو بیلدیریر. میتامفاتامینین ایشلتمه سی هر ایکی جینس ایله علاقه لری نین اوزون چاغدا جینسی فعالیتلره چالیشانینا ایمکان وئریر، بو دا اَرلرده جینتیتال یارالار و شکلری و پریپزیمی یاراتیر. متامفاتامين بروکسیزم له ده آغيزدا يارالار و شيرينلر ياراديغيني و سونسوزلوقلا جينسي يوللا يئر آلماق خطریني آرتيرماق ايسته يير.
سایکولوژیک
متامفیتامینین سایکولوژیک اثرلرینده اویفوریا، دیسفوریا، لیبیدوین دَییشدیرمه سی، هوشیارلیق، قورخو و تمرکز، یورغونلوق حسینین آزالماسی، یوخلوقدان و یا اویاقلیقدان، اؤز اعتمادی، توپلومسال ، تحریک لیک، ایشغال، قالیشما و تکرار و اوکسییالی داورانیشلار شامل اولا بیلر. مِتَمفِتَامين و اونا باغلي محرّضاتلارين اؤزلليکسي "پوند" ، هدف هدفينه طرفن اولمايان دواملي تکرارلي فعالييتدير. . میتامفاتامین ایستیفاده سی ده نئگارانلیق، افسردگی، آمفاتامین سایکوسیس، اینتحار و خشونتلی داورانیشلار ایله چوخ علاقه لری وار.
نوروتوکسیک و نورومونولوژیک
سول|بندانگشتی|بو دییاگراف انسانین آغزیندا میتامفیتامین سببینه نیورو دیگjenerاسییا ایله واسطه ائدن نیورو ایمون میکانیزملارینی تصویر ائتدیر. NF-κB- واسطه سیله متامفتامین ایستیفاده سینین نورو ایمون جوابو، قان- مغز مانعینین آرتیرماسی نین سیگما رئسپوتورلارینین باغلانماسی و فعاللماسینین نتیجه سینده، رئاکتیو اکسیژن گونه لرینین (ROS) ، رئاکتئو نیتروژن گونه لرین (RNS) و ضررله باغلی مولکولر نمر مولکوللرینین (DAMPs) آرتماسی، گلوتامت ترانسپورترلرینین (معمولا، EAAT1 و EAAT2) و گلوکز متابولیزمینین پوزولماسی و [[قلیا|گلیال سلوللار و دوپامین نورونلارینا بیش از حددن Ca2+ آيونلارین آخینماسیندان یارانیر. ]] متامفاتامين هم لابراتوار حئيوانلاريندا، هم ده انسانلاردا دوپامینرژیک نورونلارا باغیمسیز نیورو توکسیک دیر. ايكسيتوتوكسيکيت، اوكسيداتيف سست، ميتابوليك سازيش، يو.پي.اس- نين فعاليت سسي، پروتئين نيتراتسيون، اينندوپلازميك ريتيكولوم سست، پ53 ايکسپريس و باشقا پروسيسلر بو نيورو توكسيكيتين سببيني اولموشدور. دوپامینرژی نیورو توکسییّتی ایله باغلی، مِتامفیتامینین ایستیفاده سی پارکینسون ناخوشلوغو خطرینین آرتماسی ایله باغلانیب. دوپامینرژی نیورو توکسییّتیندن علاوه، اینسانلاردا اولان شواهدی آراشدیرما ائدّئجه، اوجا دوزلو مِتامفئتامینین ایستیفاده سی ده سئروتونرژی نیورونلار اوچون نیورو توکسینلی اولا بیلر. گؤستریلیب کی، اوجا کورون حرارتینین میتامفتامین نین نیورو توکسیک اثرلرینین آرتماسی ایله باغلی دیر. متامفیتامینین وابسته یوخسا باغلی اولان شخصلرده چکمه سی، عادي چکمه دؤوروندن سونرا آیلار داوام ائدن حاد چکمه یه سبب اولا بیلر.
اینسان مئتامفئتامین ایستیفاده چیلرینده مقناطیسی رئزونانس تصویرلشمه ایستیقامتلری ده نیورو-گونجولوشون، یا دا بئیین قورولوشو و فعالیتینه قارشی نیوروپلاستیک یالنیزلیغی نین شواهدی تاپمیش دیر. خاصه، مِتَمفتامين آغ مادّه نین هیپئر- چئشیتلی و هئپرتروفياسینا، هئپپوکامپين بؤیوک آزالماسينا و تفریحی مِتامفتامين مصرفچی لارینین سینگولات کورتکس، لئمبئک کورتکس و پارالئمبئک کرتکسده آغ مادّی نین آزالماسینا ندن اولور. بوندان علاوه، شواهیدلر گؤرسهدیر کی، تفریحی ایستیفاده چیلرده متابولیک سالیغی و سنتز بایومارکلرینین لیگینده منفی تغييرلر، مثلاً N-acetylaspartate و creatine لیکلرینین آزالماسی و کولین و مایونوسیتولین گؤستریلیشی.
کومبالام, کولام
کومبالام, کولام (اینگیلیسجه:Kumbalam, Kollam) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
متامفتامین
نوروتوکسیک و نورومونولوژیک
متامفتامین اینسان ایستروکیتلرینده TAAR1 فعاللاشدیریلیب و سونوجوندا CAMP یاراتدیریلیر. آستروسیت لوقالیزه اولونان TAAR1 فعاللاشماسی میتامفتامینین این سلوللاردا membran باغلی EAAT2 (SLC1A2) لیوالری و فعالیتینی آزالدیغی میکانزم اولاراق فعالیت ائدیر.
متامفاتامین میکرومولار علاقه ایله هم سیگما رئیسیپتور آلتیتیپ لری، σ1 و σ2 یه باغلی و فعال اولور. سیگما رئسپتورونون فعاللاییشی، هئپرترمیا، دوپامین سنتزینین و آزادلاییشینین آرتماسی، میکروگلیال فعاللاییشین تأثیر ائتمه سی، اپوپوتک سیگناللاشما کاسکادلارینین و عکس العمل گؤسترن اوکسیژن تئرتیکلرینین تشکیلاتینین یارادیلماسی ایله متامفاتامین ندن اولان نیورو توکسییتیتیتی ترویج ائدیر.
کومبالام, کولام
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
متامفتامین
اعتیاد
دونن مخدره لرین ایستیفاده سی نین ایندیکی مودئللری، بئیین بعضی بؤلوملرینده، خصوصاً نوکلوس اکومبینسده جین بیانین دَییشدیرمه سینی ایسته ییر. بو ایشلرین یارادیجی یئرینه آچیقلاماق فاکتورلاری (۱) ΔFosB، cAMP پاسخ عنصر باغلاماق پروتئینی (CREB) و نیوکلیئر فاکتور kappa B (NFκB) دیر. ΔFosB داواچیلار اینکیشافین دا یاشامی رول اویناییر، چونکی D1-نین نوعو درین ایستیک نیورونلارین نیوکلیس اکومبینسده اوْنون اوستونلوکده ایفاده ائدیلمه سی، معتادلیقدان باش وئرن اکثر داورانیش و عصری تطبیق لارین اوچون لازیم و کئفایتلی دیر. ΔFosB کافی حددن اوستونجه دئییلسه، بو، دده فوس بی دئییلینین داها دا آرتماسینا گؤره داها دا آغیرلاییب و اعتیادلی بیر دورومدا ندن اولور. بو، الکل، کانابینوئید، کوکاین، میتئل فینیدات، نیکوتین، اوپئید، فینسیکلیدین، پروپوفول و باشقا آدیل آمپیتامینلارا قارشی لیقلارین داخیل اولدوغو بیلدیریلیر.
ΔJunD، بیر ترانسپریکشن فاکتورو، و G9a، هیستون میتئلترانسفراز آنزیم، هامیسی د فوس بی نین نیوکلیس اکومبینسده ایندوکسییاسینا مستقیماً قارشی دورلار (یعنی، اونون بیانین آرتماسینا قارشی دورورلار). ۰- ۰- دَیَرلرین یئرینه یئر آلان ۰- یاردیملارین دا دَیِرلرین چوخو دَیْرلرین و داورانیشی دَیئشدیریلمه سی نین یئرینه گلیب، دَیّرلرین دَییشدیرمه سینده گؤروندوغو چوخو دِیَرلی و داورانیشی دیَرلی دَییشدیریلمه سینی (یعنی دَی فوس بی نین اورتاقلاشدیریلیغی) یئرینه قاینا بیله بیلر. ΔFosB طبیعی پاداشلارا داورانیش جاوابلارینی تنظیم ائتمکده ده اؤنملی رول اویناییر، اؤرنک خوشونا گلن یئمک، سکس و ایدمان. هر ایکیسی دوغال اؤدۆل و اعتیادلی دوروملار ΔFosB- نین بیانینی قوزغاتدیر (یعنی، اونلار بئیینین داها چوخ آزالماسینی یاراتارلار) ، بو اؤدۆل لرین یئنی دن آلینماسی دا بو ایستیادلی دورومون پاتوولوژیک سونوجو اولا بیلر. ΔFosB هم آمفاتامین اعتیادلیغیندا، هم ده آمفاتامين ندن اولان سکس اعتیادلاریندا ایشله نن ان بؤیوک فاکتوردور. بو سکس اعتيادلاری (یعنی، دورو-دؤولت مجبور اولان سکس داورانیشلار) آمفاتامین و یا مفتاتامین کیمی دوپامینرژیک دورولار آلان بعضی خسته لرده باش وئرن دوپامین بیزدیرمه سندروما ایله باغلی دیر.
اپی ژنیتیک فاکتورلار
مئتامفاتامین اعتیادسیزلیغی چوخ آداملار اوچون دواملی دیر، معاینه اولونان آداملارين 61%-ی بیر ایل سورجیننده تکرار اولور. میتامفیتامین اعتیادینا دوشنلرین نیچیجی ده اون ایل ایچینده ایشلتمه یه دوام ائدیر، اویونجو یاریسی دا ایستیفاده دن بیر-دؤرد ایل سورا ایستیفاده ائدیر.
اعتیادین چوخ دوام ائتدیگی، جین بیانینین اوزون مودّت دوام ائدن دئییر کی، آنماغی نین اؤزل بؤلگه لرینده باش وئرن و اعتیاد فینوتیپینه بؤیوک یول وئرن اولا بیلر. 2014-جو ایلده، آغیرین جین بیانین دا دواملی دَییشیقلار ائتمه سینده اپی ژنتیک میکانیزملرین حیاتی رول اویناییب.
۲۰۱۵-جی ایلده کی بیر بررسی، قاراقچیلاردا متیمفتامینین سوزونلو ایستیفاده سین ایله باغلی بیر سیرا آراشدیرمالار سونوجوندا سینده ائدیلدی. بئیینینده اؤدۆل يوللاريندا، مثلن، ونترال تگمنتال ايراضي، نوکلوس اکومبنز و دورتال استرياتوم، هپوکامپوس و پرفرنتال کورتکس ساحه لرينده ايبجئنتيك ديگر ديگرليکلر گؤرنلر. متیمفتامینین سوزنی جین مخصوص هیستون اتیتیلتیشن، دئیاسیتیلتی و میتایلتیشنلره سبب اولدو. جئن مخصوص DNA میتایلاسیونلاری دا مغزین مخصوص بؤلگه لرینه گؤره گؤرنلر. ایپجئنیتیک یئنیلشمه لر معتکاسلیقدا اهمیت لی اولان مخصوص جین لرین آلتیندا یا دا اوستونلوک لری سبب اولموشدور. مثلاً، متیمفتامینین سوزونلو ایستیفاده سی سی-فوس و سی-سی کیمیوکین رئیسیپتور 2 (ccr2) جینلرینین پروموتورلارین دا یئرلشن هیستون 3 نین لیزینینین 4 پوزاسیندا میتیللاشماسینا سبب اولدو و بو جینلر نیوکلیس اکومبینس (NAc) دا فعال اولدو. ccr2 جین ده اعتیاددا اهمیت لی دیر، چونکی بو جینین موتاسیون ایستیفاده سی اعتیادین پوزولماسی سبب اولور.
مِتَمفاتامين اَلتینده اولان چاشيقلاردا، هئستونلارين آزالدیلمه سی ایله اِپئجئنتيك رئگولاتسييا، مغز سستئتال ناورونلاريندا، گلوتامت رئسپوتورلارینین آزالدیلیغا سبب اولدو. گلوتامت رئسپوتورلاری، حاقسيزلا ایستیفاده اولونان مخدره لردن اولان تأثيرلرین آرتیرماسیندا مهم رول اویناییر.
میثامفیتامینین قارینچیلارا وئریلمه سی، آنماسیندا، بویوک نیوکلیس اکومبینس بؤلگه سینده DNA زیانی سبب اولور. DNA- نين بو زيانلاري برپا ائتمک واختي، DNA- نئن ميثيللنديريلمه سينده و يا ترميم ساحه لرئنده هئستونلارين ايسيتيلديلمه سينده داواملي کروماتين ديگرلنديريمه سي باش وره بئلر. بو ایستیفاده لر کروماتینداکی ایپئجئنیتیک داغلار اولا بیلر و میتامفیتامین اعتیادینا گؤره یئرینه گلن داواملی ایپئجنتیک دَییشدیرمه یه سبب اولور.
نئوتاژ
باشقا دوروملاردان فرقلي اولاراق، مفتامفئتامین دوغومدان قاباق ایشله نمه ن کؤرپه لرده ایستیفاده ائتمه نین فورما علامتلری گؤرونمز. عوضئنه، اوشاقلار مکتب ياشينا چاتديقدا معرفت و رفتاردا اولان مشقلر اورتايا چيخماغا باشلايير.
330 اوشاقدا باش وئرن بیر گئدیشده، 3 یاشدا میتامفیتامین ایله مخلوط اولان اوشاقلار، ایماسییالی رئاکتیویتینینینین آرتماسی، و نئگارانلیق و افسانه نین داها چوخ علامتلرینی گؤستردیلر. 5 یاشدا اوشاقلار، خارجیلاشما و دقت کسیرلیگی/ایپئراکتیوتیوتیویاتین دا آرتیق رئاکتئتیویتینی گؤستریردیلر.
اوردوز
چ
مِتَمفَتَامين اوستدوزلوغو چوخلو علامتلرله نتیجه لر آلیر. متامفیتامینین معتدل دوزونو اوستوندن آلماق، نئشانلارینی گؤستره بیلر کیمی: نارسالی قلبی ریتم، گیلچلیک، چتین و/ یا دردلی ادکلنمه، اوجا و یا آشاغی قانین فشاری، اوجا بدن درجه سی، بیش فعالی و/ یا بیش فعالی رفلکسلر، عضله دردلری، شدید حرکات، تز نفس آلما، لرزه، ادکلن شکیک و ادکلنمک ایمکانسیزلیغی. چوخ چوخ چوخ دوز دوزلو ایشلر ایله بیرلیکده آدرنرژی طوفان، مفتامفاتامین پسیخوز، یورین محصولونون چوخ آزالماسی و یا یوخلوغونا، قلبی ژنک شوک، آغزی نین قانلاییش، قان آخماسی، هیپرپیرکسییا (یعنی خسته لیکله چوخ اوجا بدن درجه سی) ، پلموناری هیپرتونسییا، گورونجو ناکامی، عضلانی چټک شکستن، سرویتونین سندروم و بیر جور ایستریوتیپی ("قوشوشما") نتیجه لرینی آلیب. میتامفیتامین زهرلیگیندن اؤلومه عایله لرین شوبهه لر و کوما باش وئریر.
سایکوتیک
متامفیتامینین ایستیفاده سی، چوخلو علامتلرله (مثال اولاراق، پارانویا، توهملر، دلیریوم و آلینجلار) باش وئرن محرک پسیخوزونا سبب اولا بیلر. کوکرین کولوبلاوراسیون آمفیتامین، دئکستروامفیتامین و مِتامفیتامين ایستیفاده سی ایله نتیجه وئرن پسیخوز داخیلیندا، ۵- ۱۵% یاردیمچی نین تامامن یاخشیلاشماسی ایسته دیلمه سی بیلدیریلیر. همن آراشدیرما، حداقل بیر ایستیجراغا اساسن، اینتیپسیکوتیک دوروملارین حاد آمفیتامین پسیخوزونون علامتلرینی مؤثره لی حل ائتدیگینی تأکید ائدیب. آمفاتامين نفسياسي ده گاه درماندا باش وئرن جانبي اثرلر اولاراق اورتایا چيخا بیلر.
اورژانسي درمان
حاد مئتامفیتامین توکّولوشو، بؤیوک درجه ده علامتلرین درمانی ایله اداره اولونور و درمانلار ایلکجه فعال کؤز و ساکئتلیک ایله مشغول اولا بیلر. میتامفیتامین توکّوللوغو ایله باغلی هئمودیالیز یا پریتونئال دیالیز حاقیندا فایدالاری معلوم اتمک اوچون کافی شواهد یوخدور. مجبور ائتمک ایسه اسید دیوراسی (مثال اولاراق، C ویتامین سی ایله) میتامفتامینین سرفرازینی آرتیرار، آمما اسیدوزون آغیرلاشماسی یا دا توتک و یا رابدومولیزین سبب اولدوغو خطرینی آرتیرماق اوچون توصیه اولونماز. هیپرتونسیون، اینتراکانیال قانا (یعنی مغزده قانا) خطرلی دیر و اگر آغیر اولسا، عادي اولاراق فنتولامین یا نیتروپروسید ایله اینتروناویزه درمان اولونور. قان فشارى چوخ واخت آزالار و بو، بئنزوديازپينينين يوکسک سِدّاسي و آرامليق ساحه سينده يارانار.
ایشلاشما
متامفاتامين CYP2D6 جگر آنزیمينين متابوليزاسي اولور، بونا گؤره CYP2D6- نين مانعلريني ميتمفاتامينين ايرتاژ اَيرينده اوزونلانديريرلار. متامفاتامين مونووامین اکسیداز قاراباغلي (MAOI) قاراباغلا دا اثرلر گؤسترير، چونکي هم MAOI هم ده متامفاطامين پلاسما کاتئکولامینلاريني آرتيرار؛ بونا گؤره ده هر ائکئسئنئن ده بیر- بیرله ایستیفاده ائتمه سي خطير. متامفاتامين ساکئتليک و دئبرياتين اثرلريني آزايير و دئبر ضدّي دارالارين و باشقا تحريک دارالارين اثرلرئني ده آرتيرار. متامفاتامين هر حالدا اورقون- و قان- و قانلا- قانلا- آنلاين سیستئمينه و تانيميشليغا اولان تأثيرلري اوزوندن، آرتي هئپرتیسیو و آنتيپسیکوتیک لرين تأثيرلرينه قارشي دورا بیلر. معده- آنتئرئنستینال و اورینین pH- سی میتامفتامینین جذب و سسلنمه سینی تاثیر ائتیر. خاصه، ایسیدی ماده لر میتامفتامینین جذبینی آزالدیریب اورینالدا ایشلنمه نی آرتیرار، حال بو کی، قوخورلو ماده لر عکسینی ائدیرلر. پی اچ- نين سسلنمه سه ر اولان تأثيري اوزوندن، معده اسيديني آزاييران پروتون پمپين مانعلريني ميثامفيتامينله اينتراكت ائتمه سي معلومدير.
فارماکولوژی
جایگزین=An image of methamphetamine pharmacodynamics|سول|بندانگشتی|بو تصویر دوپامینرژیک ترمینالین سول طرفده و دوپامینرگک ترمینلین ده میتامفتامینین ساغ طرفده عادي ایشله دیلدی. متامفتامین TAAR1 (یاشاییلمامادی) فعال ائتمکله دوپامین ترانسپورترونون (DAT) عملینی چئشیتلیشدیرر. TAAR1 فعاللاشماسی دا، دوپامین ترانسپورترلری نین بعضی لری نین پریسیناپتیک نیورونلارا گتیریلمه سینی و ترانسپورتی نین دايانماسینی یارادیب (یاشاییلماز). VMAT2 (VMAT) دا، مِتامفئتامین دوپامین ایفلوکسونا سبب اولور (آذاریلیر).
فارماکودینامیک
مِتَمفِتَامين پلاسما مَمبَرَن مونوامین ترانسپورتورلارینا اولان تأثيروندن علاوه، VMAT2 نی مهلت ائدن سیناپتیک بیزکلین فئنکشنینی مهلت وئرير کي، مونوامینین بیزکللره چالیشماسيني مانع و آزاد اولونماسيني ترویج ائدیر. بو، سایناپتیک بیزکللردن سایناپتیکی نیورونون سیتوسولونا (اینترسیلولر مایع) مونومونوامینلارین چیخماسی و فوسفورلئیل لی ترانسپورترلر طرفیندن سایناپتیک شکافا آزاد ائدیلمه سینی نتیجه وئریر. میتامفیتامینین مانع اولدوغو معلوم اولان باشقا ترانسپورترلر SLC22A3 و SLC22 A5 دیر. SLC22A3 ایستروسیتلاردا اولان ایکسترانورونال مونومین ترانسپورتر و SLC22 A5 اوجا علاقه لی کارنیتین ترانسپورتتورودور.
متامفتامين آلفا- ۲ آدرنرژیک رئسپتورلار و سیگما رئسپوتورلارینین آگونستودور و σ1 اوچون σ2 دن داها چوخ علاقه دار دیر و مونوامین اکسیداز A (MAO- A) و مونوامان اکسیداز B (MAO - B) نی مانع اولور. مِتَمفتامينين سيگما رئسپوتورونو فعال ائتمه سي اونون مركزي عصبي سيستمين محرّسه ائتمک اثرلريني يوکسکلشديرر و مغزده نوروتوكسيکليک ياراديرير. دکسترومیتامفیتامین داها گوجلو پسیکوستیمولنت دیر، آمما لیومیتامفتامینین اطراف تأثیرلری داها گوجلو، داها اوزون یاریم عمر و معتادلار آراسيندا داها اوزون گؤرونن تأثیرلر وار. میتامفتامینین هر ایکی اینانتیومری اوجا دوزلرده، بنزه یمیش استریوتیپی و میتامفتامين پسیخوزونو یاراتار، آمما لیوومتامفتامین داها یاخین پسیکو دینامیک تأثیرلر گؤستریر.
فارماکوکینتیک
میتامفیتامینین بایوتاپیلیگی 67% oral، 79% intranasal، 67 تا 90% inhalation (تدخین) و 100% intravenously دیر. دهن ایستیفاده دن سونرا، میتامفیتامین قاندا یاخشی ايشله نیلیر و پلاسما میتامفيتامینین اوجماغی یئتیش دن سونرا، تقریباً 3. 13 - 6. 3 ساعاتدا یئتیریلیر. متامفاتامين نفس آلاندان سونرا و آناسال وئریلن دن سونرا دا یاخشی اَسملی اولور. میتامفیتامینین لیپوفیلیتی نین چوخلوغوندان، قان-دماغ مانعینه گؤره باشقا محرک لرین دن داها یاخین حرکت ائدیر، بورادا موونوامین اکسیدازین ایله پوزولماسینا داها دا مقاوم دیر. آمفيتامين متابوليتين 10-24 ساعاتدا اوجونا چاتير. متامفاتامين بؤيرکلري طرفيندن ايكسكريت اولونور و اورينا ايكسكریتسيون رئيسي اورينا pH- سي ائله چوخ تأثئر اولونور. اورال اولاراق آلیناندا، دوزون 30-54%- ی میتامفتامین و 10-23%- ی آمفیتامین اولاراق تویووا- دا ایره لیکده ایره لی دیر. IV دوزلر دن سونرا، ۴۵% میتامفئتامین و ۷% آمفئتائمین اولاراق ائره لی سالینیر. متامفیتامینین ایلیمین نیمایتی دؤور 5-30 ساعاتدا فرق ائدیر، آمما اکثر مطالعاتدا اورتادا 9 - 12 ساعات دیر. متامفیتامینین ایستیفاده ائتمک یولوندا ایستیفاده ائتمه لی یئرین ایستیخراج ائتمه لی یاریش یئری، ایستیخراجی یولوندا بؤیوک شخصی ایستیخراقلارا تابع دیر.
CYP26, دوپامین β-هیدروکسیلاز، فلاین حاوی مونوکسیژناز3، بوتیرات-کوآ لیگاز و گلیسین N-acyltransferase انسانلاردا میتامفتامین یا متابولیتلرینی متابولیز ائد ن آنزیملار دیر.[ منبع 2] ایلک متابولیتلر آمفیتامین و 4-هیدروکسمتامفتامین دیر؛ باشقا آز متابولیتلری بریتانینده دیر: 4-هیدروکسیامفیتامین، 4-هیدراکسینورفیدرین، 4-هایدروکسیفنیلاکتون، بنزوک اسید، هیپوریک اسید، نورفیدرین و فینیلاکتون. بو متابولیتلرین آراسیندا فعال سیمپاتومئمیتیکلر آمفیتامین، 4‑hydroxyamphetamine آمفیتامين، 4‑hydroxynorephedrine 4-hydroxymethamphetamine و نورفیدرین دیر. متامفاتامين CYP2D6 قارشیلاشماسی دیر.
اصلی متابولیک یوللار آروماتیک پارا هیدروکسیلشن، آلفا و بتا هیدروکسیلیشن، N- اکسیداسیون، N- ڈیالکئیلیشن و دامیناسیونین ایستیفاده ائتمه سینی ایله باغلی دیر. تانینمیش متابولیک یوللار عبارت دیر:
بیولوژیک مایعلاردا تشخیص
میتامفیتامین و آمفیتامین چوخ واخت ایش اوچون، ایش اوچون و زهر لی تشخیص اوچون، و قانونی معاینه اوچون، یورین و یا قاندا اؤلچولور. کیرال تکنیک لرین ایستیفاده اولونماسی، دارین منبعینی آچیقلاییب، اونون رئسپرت یا دا پرودروگوسون ایستیفاده سی ایله غیرقانونی یا قانونی اولاراق آلینماسی نین معلوم اولونماسی اوچون ایستیفاده ائدیلیر. لووومیتامفیتامینین، بعضی اوTC پوز دئکونجستنت لرده ایشچی ماده لرین، مثبت تست نتیجه سینده اولان ایشچی لیکونو قئید ائتمک اوچون کیریال آیریلیق لازیمدیر. زینک کیمی غذایی مکمل لر، میزده میتامفیتامین و باشقا دارویلارین اولدوغونو اؤرتور.
کیمیا
متامفاتامین (اینگیلیسجه: Methamphetamine) بیر کیرال مرکب دیر و ایکی اینانتیومر، دکسترومیتامفاتامين و لیومیتامفتامین دیر. اوتاق درجه سینده، میتامفئتامینین آزاد اساسی گارانیم یارپاقلارینین بویو اولان آچیق و رنگسیز بیر مایع دیر. دیتیل اتئر و اتانولدا محلول و کلوروفورما قارشیلاشیر.
آمما میتامفیتامین هیدروکلورید دوزونون آجیسی و آجی سی وار. 170 and 175 C °C (338 و 347 ) آراسین دا بیر ذوبان نقطه سی وار و کمره درجه سینده آغ کریستاللار یا آغ کریستالی پوودر کیمی یاییلیر. هیدروکلورید دوزو ده اتانول و سو دا آزاد یولوشور. هر اینتیومرین کریستال قورولوشو P21 بوشلوق گروپو ایله مونوکلینک دیر؛ 90 K (−183.2 °C؛ −297.7 ) ده، تورو پارامترلری a = 7.10 Å، b = 7.29 Å، c = 10.81 Å، و β = 97.29° دیر.
آلچاقلاشما
2011 ده میتامفیتامینین آغلاماق ایستیفاده سی ایله محو اولونماسینا قارشی اولان بیر مطالعه، مؤثریتین قرار آلما واختی و غلظتینه باغلی اولدوغونو گؤرستدی. بیر ایللیک (۲۰۱۱-جی ایلدن ده) ایستیفاده ائدیر کی، توپراقلاردا میثامفیتامین داواملی بیر آلتیشلی ماده دیر. 2013 ایلینده ایستیفاده اولونان آلیش سولاردا بیوریراکتورلارین آراشدیرماسیندا، میتانمفتامینین نورا قارشی 30 گون عرضین ده چوخ آزالماسی معلوم ائدیلیب.
تاریخ یوخسا اؤتک، توپلومسال و کۆلتۆر
آمفيتامين، مِتامفيتاميندن قاباق آچیلمیش و 1887 - جی ايلده آلماندا رومانلي کیمیاچي لزار ايدليانو طرفیندن سنتز اولوندو و اونو فنيليزوپروپئلامين آدلاندیریب. آزدان سونرا، مثامفئتامین 1893-جی ایلده ژاپون کیمیاسینین ناغی ناغیوشی طرفیندن اِفیدرین دن سنتز ائدیلدی. اوچ ایل سونرا، ۱۹۱۹-جی ایلده، مثامفیتامین هیدروکلورید، فارماکولوگ اکیره اوگاتا طرفیندن یئرینه یئتیرمه ایله افیدرینین آزالماسی ایله قیرمیزی فسفور و یودون ایستیفاده سی ایله سنتز ائدیلدی.
۱۹۳۸-جی ایلدن بري، مثامفيتامين آلماندا بير نئچه نفر. بو، اوچونجو راخین قوشولوش قوه لرینین بوتون شاخه لرینده قوزغاتما اثرلری اوچون و یاغیشلی اویاقلیق قوزغاتماق اوچون ایستیفاده ائدیلمیشدی. پرویتن آلمان قوشونو آراسیندا "ستوکا-تابلت" (Stuka-Tabletten) و "هرمان-گورینگ-پیللر" (Hermann-Göring-Pillen) آدلی بیر آدلا تانینمیش دیر. آمما جانبی تأثیرلر، خصوصاً ایستک علامتلر، او قدر جدی ائدیلدی کی، 1940-جی ایلده قوشونون ایستیفاده سی چوخ آزالدی. ۱۹۴۱-جی ایلده، ایستیفاده لرین تاماشا اولونماسی فقط بیر دکترین رئسپتیسیندن محدود ائدیلدی و عسکری اونون یاییلماسینی قیسمی کنترل ائدیب. عسگرلر هر واخت فقط بیر-ائکی قرص آلمیشدیرلار و اونلاري دؤیوشده ایستیفاده ائتمه یه تشوئق ائدیلمیشدیر. تاریخچی لوکاش کامینسکی دئیر: بیر عسکر یوخسا سرباز پرویتین ساواشینا گئدن ده اؤزۆن ساواش دا گۆجسۆز گؤردو گلجک گولر ده گئدیکجه بیر بؤیۆک ساواشچی دان بیر زامبی کیمینه دؤندۆ.
بعضی عسگرلر شئدّتلي اولوب، عومومي آداملارا هوجوم ادئب، بعضیلر اؤز سرکرده لرینه هوجوم اتدئلر. جنگين سونوندا، اونو تزه بير دواين ايچينده ايستيفاده ائتدي: D-IX.
اوترول، اوترول فارماسیوتیکال طرفیندن ۱۹۵۰-جی ایللرده پیترال ائدیلمیش و یا یاغینلیق داخیل اولدوغو شخصین داعوالاری اوچون موشارک اولونموشدور. مِتَمَفِتَامينين نفسي و محرّض ائتکی لری اوزوندن، اوترول 1950-جی و 1960-جی ايللرده آمئریکادا مشهور بئر دئیئت قرصي اولدو. آخيردا، بو دواين اعتیادليليقلي مؤوجودلوقلاري تانينديغينا گؤره، دولتلر ميثامفيتامينين دوزلوشونو و ياييلماسيني قيساجا رئگولاتماغا باشلاديلار. مثلاً، ۱۹۷۰-جی ایللرین باشلاریندا آمئریکا بیرلشمیش ایالتلرینده، مِتامفئتامین کنترل اولونان ماده لری قانونونون اساسيندا ۲-جی جدولین کنترول اولونموش ماده سی اولموشدور. حال بو حالدا میتامفیتامین دانمارکی لیندبیک فارماسیوتیک شرکتینین مارکیتی اولان Desoxyn آدلی بیر مارک ایله ساتلانیر. ۲۰۱۳-جی ایلینین ژانویه آییندا Desoxyn مارکیتی ایتالیا داوا دۆزلتن شرکت Recordati-ه ساتلاندی.
قاچاق
قیزیل مثلث (گونئی شرق آسیا) ، خاصه دن میانمارین شان ایالتی، میثامفیتامینین دونیا نین باشلیغی دیر. تولید یابا و کریستال میثامفتامینین، آمریکا و شرق و گونئی شرق آسیا و پیسفک ساحه لرینده صادرات اوچون ده یئرلشیب.
بؤلگه ده سینتئتیک مخدره لرین تولیدینین چټکلاشی حاقیندا، "The Company" آدلی کینتون چین سندیکاتی، بو یوللانما اوچون مسئول اولان اصلی بین المللی جینایت سندیکاتی اولدوغونو آنلاییب. او بش فرقلي اوچليقدان قورولوب. سام گور اساساً داروخاناسی قاچاقلا مشغولدور و ائلده ۸ میلیارد دلار قازانیر. سام گور، آسیا- پیسفیک میتامفتامین بازارینین ۴۰%-ی نین کنترول ائدیر و هروئین و کیتامین قاچاقچیسی دیر. بو تشکیلات میانمار، تایلند، نیوزیلند، استرالیا، ژاپون، چین و تایوان دا کیمی بیر چوخ اؤلکه لرده فعالیت گؤستریر. سام گور بوندان قاباق گونئی چین ده میت تولید ائدیب و ایندی سون مثلثده، خاصه دن شان ایالتی، میانماردا، میت تولید ائدیلیر و بو مسئله ۲۰۱۹-جی ایلده کریستال میت تولیدینین چوخو اوچون مسؤولدور. بو گروه نین باشچیسی چچی لوپ، چینین گوانگزو شهرینده آنادان اولموش بیر قنگستر و کندهادا پاسپورتی دا وار.
لیو زاووا ۲۰۰۵-جی ایلده قاریشیلاناجاق میتامفتامینین تولید و قاچاقلا مشغول اولان بیر شخص ده ایدی. اونون نظارتي آلتيندا 18 تونوندان چوخ مِتامفِتامين دوزلدیریلدی.
حقوقي وضعیت
مِتامفئتامینین تولید، توزیع، ساتین لیغی و مالکیتی چوخلو یئرلرده محدود و یا غیرقانونی دیر. متامفاتامين، سازمان ملل متحدین روانکاردو مواد حاقیندا کنوانسیونونون II جدولینه دن ائدیلمیش دیر.
آراشدیرماق
حیوانی آراشدیرمالارا گؤره، کالسیتریول، D ویتامینینین فعال متابولیتی، میتامفتامین نین نیوروتوکسیک دوزلرینین DA و 5-HT- نی ایزدیریب گئدن ایشلرینه قارشی بؤیوک قورونوشو تأکید ائدیر.
باخ
<references group="Color legend" />
قایناقلار
بؤلمه:Webarchive template wayback links بؤلمه:صفحه‌های با ترجمه بازبینی‌نشده
داونتاون دیترویت
داونتاون دیترویت (اینگیلیسجه:Downtown Detroit ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۲۸۷ نفر ایمیش و ۳٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و میشیقان ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Downtown Detroit»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایکینجی آندرونیکوس
ایکینجی آندرونیکوس (اینگیلیسی‌جه: Andronikos II Palaiologos) روم ایمپیراتورو. ۱۱ دسامبر ۱۲۸۲–۲۴ مئی ۱۳۲۸ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی سککیزینجی میخائیل دیر. سککیزینجی میخائیل اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب و اؤزونون وفاتیندان سوْنرا اۆچونجو آندرونیکوس واریث کیمی تخت و تاجه صاحیب چیخیب.
تامارن
تامارن (ایسپانجا: Tamarón) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۱۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۴۱ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳٫۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tamarón»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
راکا
راکا (اینگیلیسیجه: Raka, Burkina Faso) بورکینافاسو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۵۴۷ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ورخنیایا قورکا
ورخنیایا قورکا (Verkhnyaya Gorka Верхняя Горка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
ادیقان، روسیه
ادیقان، روسیه (Edigan Эдиган) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای جومهوریتینده یئرلشیب.
فیلاقو
فیلاقو (ایتالیاجا: Filago) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۱۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۹۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Filago»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
سیرجان بؤلگه‌سی
قایناقلار
بؤلمه:سیرجان بؤلگه‌سی بؤلمه:کیرمان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
جتر (اورمو)
جتر کندی اورمیه بؤلگه‌سینین، صومای برادوست بولومو و قوزئی صومای قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
بوخوویتسه
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bochovice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
شارل دولن
شارل دولن (اینگیلیسجه: Charles Dullin) فرانسه‌لی فیلم یؤنئتمنی و اوْیونچو. 8 May 1885 ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۱ دسامبر ۱۹۴۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Charles Dullin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
زامانلی
زامانلی (تورکجه: Zamanlı) آذربایجان جومهوریتینین گده‌بی رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
اسامه السعیدی
اسامه السعیدی (اینگیلیسجه: Oussama Assaidi) (دوْغوم:August 15, 1988 Beni-Boughafer, Morocco) بیر فوتبالیست. توئنته فوتبال کولوبو و مراکش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آلمیره سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:دی قرافشاپ کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هیرنفین کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:استوک سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لیورپول کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:توئنته کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۲ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:اینگلیسده‌کی هولندلی غوربتچیلر بؤلمه:ایماراتداکی هولندلی غوربتچیلر
دوران هاشم‌اف
دوران هاشم‌اف (اینگیلیسجه: Davron Khashimov) فوتبال اوْیونچوسو. اؤزبکیستان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
شئیلا بایر
شئیلا بایر (اینگیلیسجه: Sheila Bair) آمریکالی سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۵۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ایندیپندنس، کانزاس دوغوملولار
راخیمکولووو
راخیمکولووو (Rakhimkulovo Рахимкулово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
پترزویل، آلاسکا
پترزویل (اینگیلیسجه: Petersville, Alaska) آمریکانین آلاسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قوئیژو ماوتای
قوئیژو ماوتای (اینگیلیسجه: Kweichow Moutai) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
نیوتوک، آلاسکا
نیوتوک (اینگیلیسجه: Newtok, Alaska) آمریکانین آلاسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۵۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دی هیدرو ارقوکریستین
دی هیدرو ارقوکریستین (Dihydroergocristine) بیر شیمیایی ماده. دی هیدرو ارقوکریستین هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dihydroergocristine»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سونی اریکسون دبلیو۵۹۵
سونی اریکسون دبلیو۵۹۵ ژاپون‌لی سونی اریکسون شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل تلفون. سونی اریکسون دبلیو۵۸۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sony Ericsson W595»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
فالکائو (فوتسال اویونچوسو)
الساندرو روسا ویئرا (؛ دوْغوم:June 8, 1977) فالکائو آدی ایله تانینان برزیل‌لی گئچمیش فوتبالیست دیر. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:سائو پائولو کولوبونون اویونچولاری
نوناتو (فوتبالیست)
نوناتو (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Nonato) (دوْغوم:July 5, 1979 Viseu) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:باهیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سئول کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فورتالزا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کونسادول ساپورو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:پارا دوغوملولار
قمینا ژابنو
قمینا ژابنو (لهیستانجا: Gmina Żabno) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 104.82 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و کیچیک لهیستان اوستانیندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Żabno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ولچز، اورقن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Welches, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
زاکاری ریچارد
زاکاری ریچارد (اینگیلیسجه: Zachary Richard) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. زاکاری ریچارد ۸ سپتامبر ۱۹۵۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
جین فولر
جین فولر (اینگیلیسجه: Jean Fuller) آمریکالی سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو و کالیفورنیا ایالتین سناتور ایدی. لوس آنجلس‌ده‌کی کالیفورنیا ایالتی و هاروارد و کالیفورنیا، سانتا باربارا و گونئی کالیفورنیا بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۵۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
قمینا پیش
قمینا پیش (لهیستانجا: Gmina Pisz) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 634.8 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و وارمی-ماسوری اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Pisz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
چوهار چاک
چوهار چاک(اینگیلیسجه:Chuhar Chak) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۹۶۵-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۹۶۵-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۵-جی ایلده ایسکاتلند بؤلمه:۱۹۶۵-جی ایلده بؤیوک بریتانیا
لینا پیترمان
اوْیونلاری
Source:
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
رمزی کلارک
رمزی کلارک (اینگیلیسجه:Ramsey Clark) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:آمریکالی سیاسی یازیچیلار بؤلمه:دالاس دوغوملو وکیللر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:دهکده قرینویچ دوغوملولار بؤلمه:دالاس سیاستچیلری بؤلمه:تکزاس دموکراتلاری بؤلمه:دالاس دوغولان یازیچیلار
ویرجینیا سیتی، نوادا
ویرجینیا سیتی (اینگیلیسجه: Virginia City, Nevada) آمریکانین نوادا ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۵۹ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۵۵ نفر ایدی.
کرونا دتوسان، آریزونا
کرونا دتوسان، آریزونا (اینگیلیسجه:Corona de Tucson, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۸۰ نفر ایمیش و ۱۵٫۷۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۰۰۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و آریزونا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Corona de Tucson, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رالف جونسون (شارکیچی)
رالف جونسون (شارکیچی) (اینگیلیسجه: Ralph Johnson) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - فانک، سول، جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. رالف جونسون (شارکیچی) ۴ ژوئیه ۱۹۵۱ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
جورج آساچی
جورج آساچی (Gheorghe Asachi) شاعیر، قیسا حکایه یازیچی - ، ژورنالیست و یازیچی -
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gheorghe Asachi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:یازیچیلار بؤلمه:رومانیلی موهندیسلر
سون ایمپیراتورلوغو
سون ایمپیراتورلوغو (Song dynasty, ، سلالة سونغ الحاكمة، Dynastie Song, Song-Dynastie, Dinastia Song, Империя Сун) آسیادا بیر اسکی دؤولت. بودیزم بۇ اؤلکه‌نین رسمی دینیدی. سون ایمپیراتورلوغو ۹۶۰ میلادی ایلینده قۇرولدو و ۱۲۷۹ میلادی ایلینده داغیلدی.
قایناقلار
بؤلمه:تاریخی دؤولتلر
ایسپوتسوود، نیوجرسی
ایسپوتسوود (اینگیلیسجه: Spotswood, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۰۸ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۳۰۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:ایسپوتسوود، نیوجرسی بؤلمه:آمریکا شهرلری
کسی پالمر
کسی پالمر (اینگیلیسجه: Kasey Palmer) اینگیلیسلی فوتبال اوْیونچوسو. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
چرچ هیل، تنسی
چرچ هیل، تنسی (Church Hill, Tennessee) آمریکانین تنسی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۴٫۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۷۳۷ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۵۷٫۱ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. چرچ هیل دنیز سئوییه‌سیندن ۳۷۱ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:تنسی ایالتین شهرلری
ساندرو تونالی
ساندرو تونالی (اینگیلیسجه: Sandro Tonali) (دوْغوم:May 8, 2000 Lodi) بیر فوتبالیست. برشا فوتبال کولوبو و ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
روبرتو بونینسنیا
روبرتو بونینسنیا (اینگیلیسجه: Roberto Boninsegna) (دوْغوم:November 13, 1943 Mantua) بیر فوتبالیست. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اومائه‌زاکی، شیزوئوکا
اومائه‌زاکی، شیزوئوکا (Omaezaki ; 御前崎市) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و شیزوئوکا اوستانینده یئرلشیب ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 32433 نفر دیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:ژاپون شهرلری
اشپرینقه
اشپرینقه (Springe) آلمانین  نیدرزاکسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۱۰۷ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۹۷۸۱ نفر دیر. بۇ شهرین ۱۵۹٫۷۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
http://www.springe.de/ اشپرینقه شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
۱۹۵۰ (میلادی)
میلادی ۱۹۵۰-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اَللینجی ایل.
قایناق‌لار
بؤلمه:میلادی ایللر
اورینت، ایلینوی
اورینت، ایلینوی (Orient, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۹۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۵۸ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۸۱٫۱۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Orient, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایلینوی ایالتین شهرلری
۱۵۷۷-جی ایلده سوئد
قایناقلار
بؤلمه:۱۵۷۷-جی ایلده سوئد بؤلمه:۱۵۷۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
سیندی پیکت
سیندی پیکت (اینگیلیسجه: Cindy Pickett) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cindy Pickett»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
یوبی۴۰
یوبی۴۰ (اینگیلیسجه: UB40) موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ماری جو کیلروی
ماری جو کیلروی (اینگیلیسجه:Mary Jo Kilroy) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. اوکلید شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. کلیولند ایالتی بیلیم‌یوردو و اوهایو ایالتی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کولمبوس سیاستچیلری بؤلمه:اوکلید، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:کولمبوس دوغوملو وکیللر
ایسپوتد هورز، ویومینق
ایسپوتد هورز (اینگیلیسجه: Spotted Horse, Wyoming) آمریکانین وایومینق ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ارخیریک، روسیه
ارخیریک، روسیه (Erkhirik Эрхирик) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
یروفئیوو
یروفئیوو (Yerofeyevo Ерофеево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
کو کلاکس کلن
کو کِلاکس کِلن (اینگیلیس دیلی: Ku Klux Klan، KKK) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده بیر تشکیلات دیر. بو تشکیلات 1865 نجی میلادی ایلده زنگی لرین برابر حقوق و مدنیت اولماسینا قارشی اولوب و قره دریلی یا زنگی اینسانلاری آغ دریلردن آلچاق بیلیب.
آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده ایچ ساواشییندا کونفدراسیون مغلوبه اولدو و قولچولوق آمریکادا قدغن اولوب و زنگیلر آزاد اولدولار. سون ایللر کونفدارسیون افسرلری بیر تشکیلات زنگیلرین برابر حقوقونا قارشی کو کلاکس کلن آدی ایله قوردولار. بو تشکیلات زنگیلره چوخ ایشکنجه یئتدی. سون ایللر 1871 ینجی میلادی ایلده یولیسیز سایمن قرانت آمریکانین جومهور باشقانی بیرلیق حقی اعلامیه سین پایلاشدی و اولاری آرادان آپاردی.
قایناق
[] فاریسیجا ویکی پدیا
بؤلمه: آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
دوقلاس هارت
دوقلاس هارت (اینگیلیسجه: Douglas Hart) بریتانیالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
وارد هورتون
وارد هورتون (اینگیلیسجه: Ward Horton) آمریکالی اوْیونچو. ۱۴ ژانویه ۱۹۷۶ ‏ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. 2000–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
بابورووو
بابورووو (لهیستانجا: Baborowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 250 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
تنیپاتی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۸۲۸-جی ایلده برزیل
بۇ مقاله ۱۸۲۸-جی ایلینده برزیلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۸-جی ایلده برزیل بؤلمه:۱۸۲۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
آندرئیوسکایا، ولادیمیر اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
قارا آغاج (صابیرآباد)
قارا آغاج (صابیرآباد) (تورکجه: Qaraağac, Sabirabad) آذربایجان جومهوریتینین صابیرآباد رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۲۰۸۰ نفر ایمیش.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
بای بوچانان
بای بوچانان (اینگیلیسجه: Bay Buchanan) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۴۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ویرجینیا ایالتینده دوغوملولار بؤلمه:واشینقتن، دی.سی. دوغوملولار
ژان-پل لو شانوا
ژان-پل لو شانوا (اینگیلیسجه: Jean-Paul Le Chanois) فرانسه‌لی فیلم یؤنئتمنی و اوْیونچو. ۲۵ اوْکتوبر ۱۹۰۹ ایلینده پاریس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۸ ژوئیه ۱۹۸۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
سیندی ویلیامز
سیندی ویلیامز (اینگیلیسجه: Cindy Williams) آمریکالی اوْیونچو ۲۲ آقوست ۱۹۴۷ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۷۰–۲۰۲۳ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
ژان-پل لو شانوا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jean-Paul Le Chanois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سیندی ویلیامز
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cindy Williams»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
ستراخویوو
ستراخویوو (چک‌جا: Strachujov) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۹۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۹ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Strachujov»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کامپیلیا چروو
کامپیلیا چروو (ایتالیاجا: Campiglia Cervo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۷۶ نفر ایمیش. و پیمونت اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Campiglia Cervo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ژان-پل لو شانوا
قایناق‌لار
بؤلمه:فرانسه‌لی کیشی اویونچولار
مازه قلا
مازه قلا (فارسجا: مازه قلا), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دزفول بؤلگه‌سی‌نین، سردشت بؤلومو و دره کاید قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
مازه قلا کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۵۱ نفر اهالیسی و ۱۱ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۲۶ نفری کیشی و ۲۵ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۴ نفری ساوادلی و ۲۷ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
جداقیه
جداقیه کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین اوجان بولگه سی (بوستان آوا بولگه سی) نین تیکمه داش بولومو نده اولان دوغو عابباس قصبه سی (عباس شرقی قصبه سی) نده یئرلشیب.1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسیندا بو کندده 11 عائیله و 24 نفر اهالی یاشاییرمیش بی کند بوزقوش داغلارین ارخاسیندا دیر. کنیدن هواسی سرین یاقیشلی وداغلیدی
قایناق‌لار
کند بیلگیلری
بؤلمه:بستان‌آباد بؤلگه‌سی‌نین کندلری بؤلمه:دوغو عابباس قصبه سی
سفیان داوود
سفیان داوود (اینگیلیسجه: Sofiane Daoud)الجزاییرلی فوتبال اوْیونچوسو. الجزاییر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
فیلیپه ترویزان مارتینز
فیلیپه ترویزان مارتینز (اینگیلیسجه: Felipe Trevizan Martins) (دوْغوم:May 15, 1987 Americana) بیر فوتبالیست. هانوفر ۹۶ فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
دی نیتروژن مونوکسید
دی نیتروژن مونوکسید (Nitrous oxide، Оксид азота(I)، أكسيد النيتروس) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز و  قاز حالتینده تاپیلار.دی نیتروژن مونوکسید نیتروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطه‌سی −90.86 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nitrous oxide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
تاکاشی کاساهارا
تاکاشی کاساهارا (اینگیلیسجه: Takashi Kasahara) (دوْغوم:March 26, 1918 ژاپون) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کوسی-الکساندرووایسکای
کوسی-الکساندرووایسکای (Kusye-Alexandrovsky Кусье-Александровский) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
کریستوفر کلک اینقولد
کریستوفر کلک اینقولد (Christopher Kelk Ingold) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۲۸ اوْکتوبر ۱۸۹۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۷  ایل عومر ائله‌ییب و ۸ دسامبر ۱۹۷۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Christopher Kelk Ingold»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
جورج قروسلی
جورج قروسلی (George Groslier) فرانسهلی یازیچی - .۴ فوریه ۱۸۸۷ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۸  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۸ ژوئن ۱۹۴۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
شیرور تاجباند
شیرور تاجباند (اینگیلیسجه:Shirur Tajband) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۳۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ایکینجی آندراش
ایکینجی آندراش (اینگیلیسی‌جه: Andrew II of Hungary) بیر شاهی ایدی. ۱۲۰۵–۱۲۳۵ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مسیحیت دینینه اعتیقاد ائتمیشدی. آتاسی اۆچونجو بلای دیر.
بؤلمه:شاهلار
بیوهارنویس، کوبک
بیوهارنویس (اینگیلیسجه: Beauharnois, Quebec) آمریکانین کبئک اوستانی ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۲۰۱۱ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تامارا د کامپس
تامارا د کامپس (ایسپانجا: Támara de Campos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پالنسیا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۰ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۹۳ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۴٫۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Támara de Campos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
الاوومتیتا
الاوومتیتا(اینگیلیسجه:Elavumthitta) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر شهر دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ شهرده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سیدی بنور
سیدی بنور (اینگیلیسیجه: Sidi Bennour) مراکش اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۵۵۸۱۵ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری