cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لیبرالیسم
دوغوشو
لیبرال کلمه سی لاتینجه اؤزگور آنلامینا گلن لیبئر'دن توره میشدیر. کلمه ، اؤنجه لری اینگیلیس قایناق‌لی، یابانجی قایناق‌لی پولیتیکالاری ایفاده ائتمک آماجی ایلا کؤتوله ییجی و سوچلاییجی بیر آنلام‌دا کوللانیلمیشدیر. ایزله ین ایللرداه ایسه  ایسپانیوللار لیبرال صیفاتینی اینگیلیس قایناق‌لی پولیتیکالارین نیته له ندیریلمه سی آماجی ایله قوللانمایا باشلامیش و لاک آناقانونی مونارشی ایله پارلامئنتئر یؤنه تیم ایلکه لرینی ساوونان میلت وکیللرینی لیبرالئس اولاراق ایسیمله ندیرمیشدیر. بیر باشقا گؤروشه گؤره، آدام اسمیت، اولوسلارین زنگینلییی'نده کی لیبرال صادرات و واردات سیستمی ایفاده سیله لیبرال قاورامینی ( مفهومونو ) ایلک قوللانان یازار اولموشدور. زامانلا استفاده سی یایغین لاشان قاورام، یوزایلین اورتالارینا و سونلارینا دوغرو سیاست سؤزلوگونه اییییجه یئرلشه رک بیراخین یاپسینلار، بیراخین گئچسینلر ایفاده‌سینین یئرینی آلمیش و دوشونجه اؤزگورلویونو، ایفاده اؤزگورلویونو، باسین ( مطبوعات ) اؤزگورلویونو و آزاد تیجارتی ساوونانلارین آدلاندیریلماسین‌دا قوللانیلان ائتیکت دورومونا دؤنوشموشدور. آنجاق داها سونرالاری دونیانین موختلیف یئرلرینده لیبرالیسمین بیر قاورام اولاراق آشیری مقبولیت قازاندیغی گؤرولموشدور.
رونسانس حرکتی
۱۵۰۸-۱۵۱۱ آراسین‌دا راففائللو طرفیندن یاپیلان بو فهرست ده اسکی یونان'ین ان اونلو دوشونورلری تصویر ائدیلمکده‌دیر.
رونئسانسین وورغوسو، اونونلا بیرلیکده گلیشه ن یئنی بیر اینسان آنلاییشی و بو آنلاییشا باغلی اولاراق وورغولانان اؤزگورلوک قاورامی‌دیر. رونئسانسین اصیل اؤنمی اؤزگورلوک قاورامی اطرافین‌دا اولوشان بیرئیجی‌لیک آنلاییشینین گلیشیمینه تمل اولوشدوران یئنی بیر اینسان فلسفه ‌سی دوغورموش اولماسی‌دیر. بو فلسفه  لیبرالیسمین ان اؤنم‌لی ایلکه لری اولان بیرئیجی‌لیک و اؤزگورلوک آنلاییشینین گلیشمه سینه قاتقئیدا بولونموشدور. رونئسانسین اینسان آنلاییشینین ان اؤنم‌لی اؤزه للیگی؛ اینسانین اوز ائیلم ایله اوزونو گئرچک لشدیرن، اوز تاریخینی اوزو یاپیپ ائتدیکلریله اولوشدوران بیر وارلیق اولدوغو آنلاییشی‌دیر. رونئسانس ایله بیرلیکده اینسان، بیرئی ( فرد ) اولاراق توپلوم‌دان آیری بیر وارلیق حالینده آنلاشیلمایا باشلانمیشدیر. اینسانی جماعت، ایله و یا توپلومسال طبقه لرین اؤنجه دن هیرارشیک و دئییشمز قالیب لرینین دیشین‌دا، آیری بیر وارلیق اولاراق آنلاشیلماسینین کؤکلری آتیلمیشدیر. اینسان عقلی نین تک یول گؤسته ریجی اولدوغو قبول ائدیلمیش، اینسان عقلی نین سوره ک‌لی بیر شکیلده ایلری یه دوغرو گلیشدییی آنلاییشی سونوجو عقل دیشی انگل لرین قالدیریلاراق عقله اویغون «راسیونل» بیر دوزه ن قورمانین گرک‌لی اولماسی آنلامین‌دا پروژه لر و آراییشلار باشلامیشدیر. لیبرال آراییشلار و فرانسه انقلابی ایله اؤزگورلوک، ائشیت‌لیک، قارداشلیق شعارلاری بو آراییشلارین تاریخی سونوچلاری اولموشدور.
فرانسه اینقلابی
آمریکا دئوریمی قاره آوروپاسینی ائتکیله یه رک اینگیلیس’ئ، فرانسا’یا یول گؤسترمیش و آمریکا دئوریمی'ندن داها ائتکی‌لی اولاراق ۱۷۸۹’دا فرانسه’ده بیر دئوریم یاشانمیشدیر. فرانسه دئوریمی'ایله فئودال دوزه ندن دوغان سوسیال حقوقی آیریجالیق ( تبعیض )لار، قالدیریلدی و توپراق مالکیتی سینیرلاندیریلیب بوتون اینسانلار قانونیار اؤنونده ائشیت قبول ائدیلدی. فرانسه دئوریمی'ایله اینسان و یوردداشلیق حاقلاری بیلدیری‌سی، میلّی مجلیس طرفیندن ۲۶ آگوست ۱۷۸۹’دا قبول ائدیلدی. بیلدیری گیریش بؤلومونده اینسان حاقلارینین ائوره نسل اولدوغونو بلیرله ییر و اینسان حاقلارینین دوغال حاقلار اولدوغونو آچیقلاییر.
فلسفه
لیبرال گله نک ایچینده منفی اؤزگورلوک و مثبت اؤزگورلوک اولماق اوزره ایکی نوع اؤزگورلوک آنلاییشی بولونماقدادیر. کلاسیک لیبرال و لیبئرتارین لر «منفی اؤزگورلوک» آنلاییشینا صاحیبلردیر. منفی اؤزگورلوک آنلاییشی، بیرئیی ( فردی ) باشقالارینا ضرر وئرمه ین اوزو ترجیح لری قونوسون‌دا آزاد بیراخماق دیشین‌دا ایکینجی کیشیلره هئچ بیر مثبت یوکوملولوک یوکله مز. بو چرچیوه ده، «بیرئیسل اؤزگورلوک، بیرئیین آیری بیرئیلردن مشروع اولاراق طلب ائده بیله جه یی تک شئی‌دیر. اؤزگورلویون منفی یورومونا باغلی قالان لیبرال لار سینیرلی دوولتی ساوونور.
آنجاق، گئنیش لیبرال گله نک ایچه ریسینده یئر آلان بوتون دوشونورلر، اؤزگورلویون بو منفی یورومونا باغلی قالمازلار. نئجه کی، ۱۹. یوزایلده توماس هیلگرین، بیرئیله رین ( فردلرین ) دیشاری‌دان بیر باسقی یا معروض بوراخیلمامالارینین اونلارین گئرچک دن اؤزگور اولدوقلاری آنلامینا گلمه دیگینی ایفاده ائتمیشدیر. هیلگرین’ا گؤره، بیرئیله رین ( فردلرین ) اؤزگور ساییلابیلمه ‌سی اۆچون اونلارین انسانلیق پوتانسیئللرینی گئرچک له شدیرمه دوغرولتوسون‌دا ایسته دیکلری شئیلری انجام وئرمه یه قادر اولمالاری دا گرکدیر. گرین اۆچون اؤزگورلوک؛ یاپمایا و یا ذوق آلمایا ده یر بیر شئیی یاپماق، یاخود دا ذوق آلماق باره سینده  اولوم‌لو بیر گوج و یا باشاریق دیر. دولاییسایلا، اینسانین گئرچک دن اؤزگور اولابیلمه‌سی اۆچون، یالنیزجا اونا بو ایمکانی ساغلایان حقوقی بیر چرچیوه نین اولماسی یئترلی دئییلدیر. عئینی زامان‌دا فعلی ایمکانلاردان، توپلومون اوره تدیگی مال و خیدمتلردن پای آلمالی و بیرئیین گوجو اورتاق رفاها قاتقئیدا بولوناجاق اؤلچوده آرتمالی‌دیر. اؤرنه یین سیاحت اؤزگورلویونه گئرچک  آنلام‌دا صاحیب اولابیلمه‌سی اۆچون اونون سیاحت ائتمک ایسته مه‌سی حالینده انگل لنمه مه‌سی یئتمه ییب، بیلیت آلابیله جک مادی ایمکانلارا دا صاحیب اولماسی گرکدیر. گرین، بو باغلام‌دا توپلوما، بیرئیی رفاه دوولتی بنزه ری مثبت دستکلر ساغلایاراق اؤزگورله شدیرمه آماجی یوکلر. اؤزگورلویون بو مثبت یورومونا باغلی قالان لیبرال لار، «مدرن لیبرال لار» اولاراق تانینیرلار. مدرن لیبرال لارا گؤره بیرئیله رین ( فردلرین )، اوز یاخشی حایات آنلاییشلارینی اولوشدورابیلمه لری اۆچون اونلارین دیش باسقی‌دان قورونمالاری (منفی اؤزگورلوک) یئتمئز؛ بیرئیلر عئینی زامان‌دا ایمکانلارلا (مثبت اؤزگورلوک) دا گوجلنمه لیدیرلر.
خوشگؤرو
خوشگؤرو، اینسانلارین اونایلامادیقلاری داورانیشلارا و یا ائیلم لره موداخیله ائتمه مه لری گرکدیگی اینانجی‌دیر. بو اینانجین ایکی تمل نیته لیگی واردیر: بلیرلی بیر داورانیشین اونایلانماماسی و فردلرین اوز گؤروشلرینی باشقالارینا دایاتمالارینین رد ائدیلمه‌سی. اخلاقی آچی‌دان اقناع ائتمک، موحاکمه ده بولونماق و یا آرگومانلار ایلری سورمک کیمی بعضی موداخیله بیچیملری مشروع اولابیلیر، آنجاق باسقی یاپماق و یا گوج قوللانماق دئییلدیر. خوشگؤرو، بیرئیسل اؤزگورلویه باغلیلیغین اؤنم‌لی ایفاده لریندن بیری‌دیر. بیرئیسل اؤزگورلویون اولدوغو بیر یئرده اینسانلار چوخ اینسانین گؤروشوندن چوخ فرق‌لی اولسا بیله، یاخشی بیر حایات سورمه یه دایر اوز گؤروشلرینی تعقیب ائده بیلیرلر. بیرئیلر باغیم‌سیز، اوز حایاتلاری و ایچینده اولدوقلاری شرط لر اوزه رینده کنترول صاحبی اولابیلمه لیدیرلر.
خودموخدارلیق
لیبرال اؤزه رک‌لیک چوخ زامانلار اوزونون، باشقالارینین و توپلومسال پراتیکلرین دوام‌لی اولاراق عقلجی اینجه له مه دن گئچیریلمه سیله ایلیشکیله ندیریلمیشدیر. Andrew دا بونا بنزه ر شکیلده، اؤزه رکلیگین اوز اوزونو یؤنتمه و یا اوز سرنوشت-ینی قرارلاشدیرمایلا ایلگی‌لی اولدوغونو بلیرتمکده و بونون عقل طرفیندن یؤنتیلمه ک و باشقالارینین ایراده سیندن باغیم‌سیز اولماق، قیساجا اوزو‌ طرفیندن یؤنتیلمه ک کیمی ایکی عنصرو بولوندوغونو بلیرتمکده‌دیر. بو ایکینجی عنصرلا ایلگی‌لی باش‌لیجا اؤزه رک‌لیک آنلاییشلاری ایسه «باغیم‌سیز دوشونجه‌لی» اولماق و «ائلشتیره ل-دوشونمه» یئته نه یی‌دیر. سوسان مئندوس ایسه اؤزه رکلیگی، کانت‌چی بیر طرزده، کیشینین اوزو‌ اۆچون بلیرله دیگی بیر یاسایا اطاعت ائتمه‌سی اولاراق تانیملاماقدادیر. اونون اۆچون، اوزه رینده دوشونوب تاشینمادان گله نه یه و یا گونون پراتیگینه اویان آدامین دوغرو آنلام‌دا اؤزه رک اولدوغو سؤیله نه مز، چونکو اونون ایراده‌سی چئوره سینده کیلرین ایراده‌سی طرفیندن بلیرله نمکده‌دیر. اؤزه رکلیگین بو آنلاتیمی آداملارین یالنیزجا زوردان، سینیرلاندیرمادان و محدودیت دن اوزاق اولما کیمی ایستاندارد منفی اؤزگورلوکلری دئییل، فقط عئینی زامان‌دا توپلومسال تؤره نین و گله نکلرین بوغوجو سینیرلارینین عهده سینه گئچیب اؤزگور اولماغی دا گرکدیرمکده‌دیر. قیساجا اؤزه رک‌لیک فیکری انسانین سئچیملرینین دیش ائتکن لر طرفیندن بلیرله نمه مه‌سینی، اوز گئرچک  ایراده‌سینین سونوجو اولماسی گره کلیگینی ساوونور.
چوغولجولوک ( تکثرگرایی ) و طرفسیزلیک
لیبرالیسم، توپلومسال و سیاسی تاساری‌می آچی‌سین‌دان باخیلدیغین‌دا چوغولجو بیر تئوری‌دیر. چارلز لارمور’آ گؤره لیبرالیسم، نهایی اؤنمده کی مسئله لر حاقّینداکی گؤروش فرقلیلیک لرینه رغما، بیرلیکده یاشامانین زورا باش وورمایان بیر یولونون بولونابیله جه گینه ایلیشکین اومودو سیمگه لر. اونا گؤره اینسانلار حایاتی نه یین یاشانمایا ده یر قیلدیغی قونوسونداکی فرق‌لی گؤروشلرینی قورویاراق مخصوص بیر اخلاقلی لیق آچی‌سین‌دان آنلاشمایا وارابیلیر.
اؤز-صاحیب‌لیک
جان لاک’ین «اؤز-صاحیب‌لیک» دوشونجه‌سی لیبرالیسمین تمللریندن بیری‌دیر. بیرئیلر اوزولرینین صاحیبلری‌دیر. بو، هر بیرئیین بدنی اوستونده کی بوتون قوللانیم حاقلارینا صاحیب اولدوغو آنلامینا گلیر. آیریجا، یاپیلماق ایسته نیله ن هر شئی اۆچون خاریجی ماللارین استفاده سینه احتیاج اولدوغون‌دان لاک، بونلار اوزه رینده ده بیر شکیلده مالکیت ائدینیلمه‌سی گره کلیگینی دوشونموشدور. بونون دا طبیعی یولو، صاحیب اولونان امه یین بو خاریجی ماللارا قاتیلماسی‌دیر. بؤیله جه بیرئی اونلاری مولک ائدینمیش اولور. آنجاق، لاک’آ گؤره خاریجی ماللاری اؤزه ل مولک حالینه گتیره بیلمه نین بیر سینیری واردیر. «لاک شرط» دئییله ن بو سینیرا گؤره، صاحیبله نمه نین مشروع اولماسی اۆچون گئری یه «باشقالارینین اورتاق استفاده سی اۆچون یئترلی مقداردا و یاخشی دوروم‌دا» بوراخیلمیش اولمالی‌دیر.
کلاسیک لیبرالیسم
کلاسیک لیبرالیسم، سیویل اؤزگورلوکلر و پولیتیک اؤزگورلوک ایله حقوقون ائگئمنلییی آلتین‌دا تمثیلی دموکراسینی ساوونان و اکونومیک اؤزگورلویو وورغولایان لیبرالیسمین بیر دالی‌دیر.
مدرن لیبرالیسم
سوسیال لیبرالیسم، مدرن لیبرالیسم و یا رئفورم لیبرالیسمی اولاراق دا بیلینیر. بیرئیسل اؤزگورلوک و سوسیال عدالت آراسین‌دا دنگه ( تعادل ) قورمایی آماجلایان پولیتیک بیر ایدئولوژی‌دیر. کلاسیک لیبرالیسم کیمی بازار اکونومی‌سی، سیویل و سیاسی حاقلار ایله اؤزگورلوکلرین گئنیشله مه‌سینی اونایلاماسی باخیمی ایله هماهنگ اولور آنجاق بونلارا اضافه اولاراق حکومتین مشروع رولونون یوخسول لوق، ساغلیق و ائییتیم کیمی اکونومیک و سوسیال قونولاری دا ایچردیگی فیکرینی باریندیریر. سوسیال لیبرالیسمده توپلومون یاخشیلیغی بیرئیین اؤزگورلویو ایله اویوم‌لو گؤرولور. ایکینجی دونیا ساواشی سونراسین‌دا سوسیال لیبرال فیکیرلر دونیانین بیرچوخ اؤلکه سینده منیمسنمیش دیر. سوسیال لیبرال دوشونجه لر ایله پارتیلر مرکز و یا مرکز سول اولاراق قبول ائدیلیر.
ریکتس، آیووا
ریکتس، آیووا (Ricketts, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۶۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۴۵ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۱۵٫۳ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. ریکتس دنیز سئوییه‌سیندن ۳۹۸ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
گیلک دیلی
گیلک دیلی (اینگیلیسی‌جه: Gilaki language، عرب‌جه: لغة كيلكية، آنادولو تورکجه‌سی: Gilanca، فارسجا: زبان گیلکی) ۱۳۹۵-اینجی گونشلی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا تخمیناً ایراندا ۴ میلیونا یاخین گیلک وار، گیلکلرین چوخونلوغو گیلان اوستانیندا یاشاییرلار اما اقلیّتده مازندران، قزوین و تهران اوستانلاریندا دا یاشاماقدا دیلار.
قایناقلار
بؤلمه:دیللر بؤلمه:گیلک‌لر
رابرت راد کورفئیج
رابرت راد کورفئیج (Robert R. Korfhage) آمریکالی بیلیم اینسانی. رابرت راد کورفئیج میشیقان بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری قوزئی کارولینا ایالتی بیلیم‌یوردو, پردو بیلیم‌یوردو, گونئی متودیست بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert R. Korfhage»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
انی لوراک
انی لوراک (اینگیلیسجه: Ani Lorak) اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک، سول، هاوس موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. انی لوراک ۲۷ سپتامبر ۱۹۷۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کارا کلمنت
کارا کلمنت (اینگیلیسجه:Cara Clemente) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:میشیقان دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
بعضیلری ایستی سویر (فیلم، ۱۹۵۹)
بعضیلری ایستی سویر (Some Like It Hot, Bazıları Sıcak Sever, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش رومانتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی پت اوبرایان (اویونچو)، جو ای براون، جرج رافت، جک لمون، تونی کرتیس، مریلین مونرو جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین ادولف دویچ یارادیب. ۱۹۵۹ میلادی ایلینده ۶ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۹-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:1929 میلادی ایلیده گئچن فیلملر بؤلمه:مووضوسو هوتلده گئچن فیلملر بؤلمه:آمریکانین آرشیو فیلملری
خاریاستا
خاریاستا (Kharyasta Харьяста) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
دولنا (ستژلتسه)
دولنا (ستژلتسه) (لهیستانجا: Dolna, Strzelce County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوپوله اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dolna, Strzelce County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
کادریورق ایستادیومو
کادریورق ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Kadrioru Stadium) بیر ایستادیومدور.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kadrioru Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
بیرانهولی
بیرانهولی(اینگیلیسجه:Biranholi) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
حمد الجهینی
حمد الجهینی (اینگیلیسجه: Hamad Al-Juhaini) (دوْغوم:September 26, 1990 قطر) بیر فوتبالیست. الشحانیه فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
توماس هاوقئی
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۶۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ایرا، باشقیردیستان
ایرا، باشقیردیستان (Ira, Republic of Bashkortostan Ира) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
سانتیپالایام
سانتیپالایام (اینگیلیسجه:Santhipalayam) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کولامر، ایندیانا
کولامر، ایندیانا (اینگیلیسجه:Collamer, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Collamer, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مورکم
مورکم (اینگیلیسی‌جه: Morecambe) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 34768 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
پاتریک هوپ
پاتریک هوپ (اینگیلیسجه:Patrick Hope) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. سنت ماری بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ویرجینیا دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ریبس د فرسر
ریبس د فرسر (ایسپانجا: Ribes de Freser) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۴۱٫۹ کیلومتر موربّع دیر. ۹۱۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۸۵۹ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ribas de Freser»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
External links
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
دنی وارد
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:رکسهام کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:تاموورث کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لیورپول کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:مورکم کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ابردین کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هادرزفیلد تاون کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لستر سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
ولکانوف (دوماژلیتسه)
ولکانوف (دوماژلیتسه) (چک‌جا: Vlkanov (Domažlice District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۴۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۱ نفر ایمیش و پلزن اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
گونئی کامارینه
گونئی کامارینه (Camarines Sur) فیلیپین‌دا یئرلشیب.
ولکانوف (دوماژلیتسه)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vlkanov (Domažlice District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
گونئی کامارینه
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
تاندیل
تاندیل (Tandil) آرژانتین اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و 188 متر دنیز سئویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 110,627 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آرژانتین شهرلری
دولاما (اویون)
عومومي معلومات
بو اويونو اساس حاللاردا اوشاقلار دسته‌لره بؤلونه‌رک اويناييرلار. بعضاً بو اويونو ايکي اوشاق آراسيندا دا کئچيريلير. حتّي کيچيک ياشلي اوشاقلار بير-بيريني دولاماق (ساتاشماق و جيرناتماق) مقصديله بو اويونون سؤزلريندن (دولامادان) ايستيفاده ائديرلر.
اويونون قايدالاري
اوّلجه دسته باشيلار سئچيلير. دسته‌باشي ايکي جور تعيين اولونور: يا اونلاري اويونچولار اؤزلري سئچيرلر، يا دا عوموماً راضيليغي ايله (اويوندا و اوشاقلار آراسيندا موعين کئيفيتلري فرقلنلري)، چوخ حاللاردا ايسه (اگر اويونچولار بير-بيريني تانيميرلارسا) پوشک يولو ايله سئچيرلر. دسته‌لره بؤلونه‌رک اوينانيلان بو اويونو باشلاماق اۆچون هالاي يولو ايله اوشاقلار دسته‌لره بؤلونورلر.
دسته‌لر بير-بيريندن بير نئچه آدديم آرالي دايانير. دسته‌لردن بيري ساناما اوصولو ايله اويونا باشلايير. نؤوبه ايله بير-بيرينه دولاما سؤيله‌مکله اويون آشاغيداکي کيمي داوام ائدير:
آي ضربعلي، ضربعلي،
ايتي بوشلا، گل بري.
آي دورسون، دورسون، دورسون
اؤکوزوم سني وورسون.
آي خليل، خليل،
باغلاردان گلير،
قوش ووران يئرده،
اولاسان ذليل.
قاشيغي سالدي کاسي‌يا،
ايسته‌ديم منه وئرمه‌دي،
ساتدي بير عابباسي‌يا.
آي علي مورقوز،
گل مني دورقوز،
يوخسا کوسرم،
قالارسان يالقوز.
آي روزا، روزا،
ميندي خوروزا،
گئتدي تيفليسه،
گلمه‌دي بيزه.
تاغي-تاغي،
ايتيريب باغي،
هئي آختارير،
ياغ چيراغي.
يئرينده شيللاق آتما،
ايکي خوروز، بير فره
فاطماني وئرديم اره.
آي رمضان،
باشي قازان،
اوخلوي آتار،
قارني باتار.
شلاباني،
ايکي الي،
بير داباني.
گليردي صفي،
الينده دفي،
صفي ييخيلدي،
دفي جيريلدي،
آغلاما صفي،
آلارام دفي.
فاطما، توکزبان،
قاريشدي هر يان،
رن فوجیمورا
رن فوجیمورا (اینگیلیسجه: Ren Fujimura)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
دولاما (اویون)
اويونون قايدالاري
داغيلدي ائولر.
هانسي دسته دولاما تاپيب دئيه بيلمه‌سه همين دسته اويوندا اودوزموش اولور.
قایناق
بؤلمه:آذربایجان خالق اویونلاری
پرومبور ایست ستی
پرومبور ایست ستی(اینگیلیسجه:Perumbur Ist Sethi) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بند، اورقن
بند، اورقن (Bend, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸۶٫۱۷  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۶۶۳۹ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۸۹۶٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۱۰۴٫۳ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشه‌لر ایحاطه ائدیب. بۇ مشه‌لرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشه‌لرده واردیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bend, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اورقن ایالتین شهرلری
آباده
آباده فارس اوستانی‌ نین آباده بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بو شهر آباده بؤلگه‌سی‌نین مرکزیدیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۵۹٬۱۱۶ نفر جمعیتی واردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آباده بؤلگه‌سی بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
بیلیوتای
بیلیوتای (Bilyutay Билютай) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
سنوری
سنوری (ایتالیاجا: Sennori) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۲۹۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
گورجوستان کورد‌‌‌‌لری
گورجوستان کورد‌‌‌‌لری (اینگیلیسی‌جه: Kurds in Georgia، آنادولو تورکجه‌سی: Gürcistan'daki Kürtler، فارسجا: کردهای گرجستان) - گورجوستان اؤلکه‌سینده یاشایان بیر قومی گروه.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
سایر وودز، نیوجرسی
سایر وودز (اینگیلیسجه: Sayre Woods, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بسطام به ی
بسطام به‌ی
خانا(پیرانشهر) بؤلگه‌سینین باتی منگور قصبه‌سینه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین 1385 نجی ایلین نفوس سایینا گؤره 299(44عائیله) نفر اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:پیرانشهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
تتراسن
تتراسن (Tetracene, Тетрацен، تتراسين) بیر اورقانیک بیلشیک. ساریٛ رنگ‌لی و برک جیسم حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Tetracene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کوقاناکباش
کوقاناکباش (Kuganakbash Куганакбаш) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
تتراسن
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
کوقاناکباش
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
متیو لو تیسیه
متیو لو تیسیه (اینگیلیسجه: Matt Le Tissier) (دوْغوم:October 14, 1968 Saint Peter Port) بیر فوتبالیست. قوئرنسی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کوندراشی
کوندراشی (Kondrashi Кондраши) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
تلپانووو
تلپانووو (Telepanovo Телепаново) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
دوقلاس قون
دوقلاس قون (اینگیلیسجه: Douglas Gunn) آمریکالی یازیچی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۴۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:ویلرزبرق، اوهایو دوغوملولار
موردن، لندن
موردن، لندن (اینگیلیسی‌جه: Morden) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 48233 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
۱۶۷۵-جی ایلده ایرلند
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۷۵-جی ایلده ایرلند بؤلمه:۱۶۷۵-جی ایلده اؤلکه‌لر
موهخوتی نو.3
موهخوتی نو.3(اینگیلیسجه:Mohkhuti No.3) هیندوستان اؤلکه‌سینین آسام ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده آسام دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
لیبرتاد
قایناق‌لار
بؤلمه:آرژانتین شهرلری
کالیفورنیا، سانفرانسیسکو بیلیم‌یوردو
کالیفورنیا، سانفرانسیسکو بیلیم‌یوردو (University of California, San Francisco, ، جامعة كاليفورنيا (سان فرانسيسكو))آمریکانین سان فرانسیسکو شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. کالیفورنیا، سانفرانسیسکو بیلیم‌یوردو ۱۸۶۴ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of California, San Francisco
تترازول
تترازول (Tetrazole, Тетразол، تترازول) بیر اورقانیک بیلشیک. اریمه نوْقطه‌سی ۱۵۷ دن 158 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Tetrazole»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
اورونس
اورونس (ایسپانجا: Hurones) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۸ کیلومتر موربّع دیر. ۹۱۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۵ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hurones»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
قاساوای، باتی ویرجینیا
قاساوای (اینگیلیسجه: Gassaway, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۵۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اتوسوکزوماید
اتوسوکزوماید (آیوپاک آدی: (RS)-3-Ethyl-3-methyl-pyrrolidine-2,5-dione, Ethosuximide, إيثوسوكسيميد، Этосуксимид) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۱۴۱٫۱۶۸ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۵۳ ساعات زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
بریان میر (سیاستچی)
بریان میر (اینگیلیسجه:Brian Meyer (politician)) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. دوبوک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. قوزئی آیووای بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:دموین، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:آیووا دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
گونئی کوتاباتو
گونئی کوتاباتو (South Cotabato) فیلیپین‌دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «South Cotabato»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
ولکانتشیتسه
ولکانتشیتسه (چک‌جا: Vlkančice) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vlkančice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
ناسوا ناریکا
ناسوا ناریکا (White-nosed coati، ، Коати، Weißrüssel-Nasenbär) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
نیتارتس، اورقن
نیتارتس، اورقن (اینگیلیسجه:Netarts, Oregon ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۴۴ نفر ایمیش و ۶٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و اورقن ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Netarts, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کرسپس
کرسپس (ایسپانجا: Crespos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۱ کیلومتر موربّع دیر. ۹۱۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۶۱۲ نفر دیر.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
بردی، روسیه
بردی، روسیه (Bredy Бреды) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و چلیابینسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:چلیابینسک کندلری
یورا-قورا
یورا-قورا (Yura-Gora Юра-Гора) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آرخانقلسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آرخانقلسک کندلری
کارن بس
کارن بس (اینگیلیسجه:Karen Bass) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. لوس‌آنجلس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:کالیفورنیا دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:لوس‌آنجلس سیاستچیلری
۲۰۱۱-جی ایلده ایران
بۇ مقاله ۲۰۱۱-جی ایلینده ایراندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۱-جی ایلده ایران بؤلمه:۲۰۱۱-جی ایلده اؤلکه‌لر
ایران مووقت حؤکومتی
ایران مووقّت حؤکومتی ، ۱۹۷۹–۱۹۸۰ اینجی ایلر آراسیندا و ایران ایسلام اینقیلابیینان سونرا ایرانین قورولان بیرینجی حؤکومتی دیر. بو حؤکومت ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ شمسی (۴ فوریه ۱۹۷۹) ایلینده سئید روح‌الله خمینی نین امری ایله قورولدو. بو حوکومتین باشچی‌سی مهدی بازرگانی دی. ۴ فوریه-دن ۱۱-جان بازرگان و شاپور بختیار، محمدرضا پهلوی‌نین سون باش‌وزیری، هر ایکی‌سی‌ده قانونی باش‌وزیر اولدوقلارینی ایدعا ائتدیلر. بختیار ۱۱ فوریه‌ده قاچدی. مهدی بازرگان مووقت حوکومتین بیرینجی باش‌وزیری اولدو و ۱۴ فوریه ۱۹۷۹-دا اوز کابینه‌سینین یئددی عوضوون موعرفی ائتدی. ابراهیم یزدی خاریجی ایشلر وزیری سئچیلدی.
لاودردیل، مینه‌سوتا
لاودردیل، مینه‌سوتا (Lauderdale, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 0.96 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2379 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
سردنیکباشوو
سردنیکباشوو (Sredneakbashevo Среднеакбашево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
رابرت دی. کالینز
'''رابرت دی. کالینز''' (Robert D. Collins) آمریکالی بیلیم اینسانی. رابرت دی. کالینز وندربیلت بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert D. Collins»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
قرداحه ایستادیومو
قرداحه ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Qardaha) بیر ایستادیومدور.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Qardaha»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
پارنل، میزوری
پارنل، میزوری (اینگیلیسجه:Parnell, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۱ نفر ایمیش و ۰٫۷۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۱۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Parnell, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
راموس مخیا
راموس مخیا (Ramos Mejía) آرژانتین اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و 26 متر دنیز سئویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 98,547 نفر دیر.
تترازن
تترازن (Tetrazene, 2-Тетразен) بیر شیمیایی ماده.
راموس مخیا
قایناق‌لار
بؤلمه:آرژانتین شهرلری
تترازن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Tetrazene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مورتونهامپستید
مورتونهامپستید (اینگیلیسی‌جه: Moretonhampstead) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 1703 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
تالیش دیلی
تالیشجه یا دا تالیش دیلی _ ایران دیللری ‌نین دیل عائیله‌سیندن اولان بیر دیل دیر. گیلک دیلی، کوردجه، تاتجا، مازندران دیلی و بلوچ دیلی ایله بؤیوک هیند-آوروپا دیل عائیله‌سی‌نین غربی ایران دیللری قولونو تشکیل ائدیر.
بلتون، میزوری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Belton, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میزوری ایالتین شهرلری
فیلیپه برتولدو
فیلیپه برتولدو (اینگیلیسجه: Fellipe Bertoldo) (دوْغوم:January 5, 1991 سائو پائولو) بیر فوتبالیست. دوغو تیمور میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:ایستقلال خوزیستان کولوبونون اویونچولاری
مختار ثقفی
مختار بن ابی‌عبیده ثقفی (ابواسحاق) (دوغوم:1هجری طائف -اؤلوم:67 هجری کوفه ) عاشورادن سونرا حسین بن علی قانین آلماغا قیام ائتدی.5 ایل کربلا واقعه سیندن سونرا ایمام حسین قانین آلماق اۆچون قیام ائتدی و قاریشیقلار سالدی.
قایناق
بؤلمه:عاشورا بؤلمه:۶۲۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:687 deaths بؤلمه:Iraqi Shia Muslims بؤلمه:Iraq under the Umayyad Caliphate بؤلمه:People of the Second Fitna بؤلمه:7th-century Arabs بؤلمه:7th-century Umayyad people
ولکانتش
ولکانتش (چک‌جا: Vlkaneč) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vlkaneč»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
ریمند، آیووا
ریمند، آیووا (Raymond, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۲۲ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۸۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۸۶٫۶ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. ریمند دنیز سئوییه‌سیندن ۲۷۷ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
ماریوکا، روسیه
ماریوکا، روسیه (Maryevka Марьевка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کراسنویارزکوی، آلتای دیاری
کراسنویارزکوی، آلتای دیاری (Krasnoyarskoye, Altai Krai Красноярское) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
ناسوا ناسوا
ناسوا ناسوا (South American coati، ، Обыкновенная носуха، Südamerikanischer Nasenbär) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
گونئی لانائو
گونئی لانائو (Lanao del Sur) فیلیپین‌دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Lanao del Sur»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
ویتامین ب۱۲
ویتامین ب۱۲ (آیوپاک آدی: α-(5,6-dimethylbenzimidazolyl)cobamidcyanide, Vitamin B12، 维生素B12، فيتامين بي ۱۲، Витамин B12) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۱۳۵۵٫۳۷ دیر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
چارلی دنیلز (فوتبالیست)
چارلی دنیلز (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Charlie Daniels (footballer)) (دوْغوم:September 7, 1986 هارلو) بیر فوتبالیست. ای. اف. سی بورنموث فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
دیوید اویلری
دیوید اویلری (اینگیلیسجه: David O'Leary) (دوْغوم:May 2, 1958 استوک نیویینقتون) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایرلند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
روبنا
روبنا (ایسپانجا: Rubena) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۹٫۷۷ کیلومتر موربّع دیر. ۹۱۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۸۱ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۸٫۵۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rubena»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
خاریاستکا
خاریاستکا (Kharyastka Харьястка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
تیندال، ویرجینیا
تیندال (اینگیلیسجه: Tindall, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بیلیوتای، بوریاتیا
بیلیوتای، بوریاتیا (Bilyutay, Selenginsky District, Republic of Buryatia Билютай) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
میشل پنسی
میشل پنسی (اینگیلیسجه: Michel Pensée) (دوْغوم:June 16, 1973 Yaoundé) بیر فوتبالیست. کامرون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:سئونقنام کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:انژی ماخاچ‌قالا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سانفریس هیروشیما کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:میلتون کینز دونز کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری بؤلمه:۲۰۰۱ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری
رتوئرتا
رتوئرتا (ایسپانجا: Retuerta) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۸٫۵۴ کیلومتر موربّع دیر. ۹۱۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۴ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۸٫۶۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
رابرت دی. بولارد
'''رابرت دی. بولارد''' (Robert D. Bullard) بیلیم اینسان. ۲۱ دسامبر ۱۹۴۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. رابرت دی. بولارد آیووا ایالتی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری گونئی تکزاس بیلیم‌یوردو‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert D. Bullard»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
مالالبرقو
مالالبرقو (ایتالیاجا: Malalbergo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۹۱۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و امیلیا-رومانیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Malalbergo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
هالاقاتی
هالاقاتی(اینگیلیسجه:Halagatti) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
ناسوللا ولیواسا
ناسوللا ولیواسا (Nasuella olivacea، ، Горная носуха، Bergnasenbär) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
هالاقاتی
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ناسوللا ولیواسا
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
Nasuella olivacea
ویلا مرسدس
ویلا مرسدس (Villa Mercedes, San Luis) آرژانتین اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و  متر دنیز سئویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 96781 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آرژانتین شهرلری
تون (بیریم)
توْن  ۱۰۰۰ کیلوگیرم ایله برابر اوْلان کۆتله بیریمی دیر. توْن اس‌آی سیستمینین بیریملریندن ساییلماسا دا، میلتلر آراسی آغیرلیقلار و اؤلچولر کوْمیته‌سی طرفیندن بو سیستمین بیریملری و اؤن‌اَکلری‌نین یانیندا ایشلنمگه قبول اوْلونموشدور. ۱ توْن تقریباً ۲۲۰۴.۶ پوْند ایله برابر دیر.
بیریم دؤنۆشوملری
بیر توْن برابر دیر:
تؤره‌مه بیریملری
† Values in the equivalent short and long tons columns are rounded to five significant figures, see Conversions for exact values.
ǂ Though non-standard, the symbol "kt" is also used for knot, a unit of speed for aircraft and sea-going vessels, and should not be confused with kilotonne.
قایناقلار
بؤلمه:اس‌آی اولمایان متریک بیریملر بؤلمه: کوتله بیریملری
گونئی لیته
گونئی لیته (Southern Leyte) فیلیپین‌دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Southern Leyte»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
ریوجی ایشیزوه
ریوجی ایشیزوه (اینگیلیسجه: Ryuji Ishizue) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و قوْلر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پاریش (ویلج)، نیویورک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Parish (village), New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تلکئیوو، روسیه
تلکئیوو، روسیه (Telekeyevo Телекеево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
بارتون کریک، تکزاس
بارتون کریک، تکزاس (اینگیلیسجه:Barton Creek, Texas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۰۷۷ نفر ایمیش و ۱۳٫۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و تکزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Barton Creek, Texas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تترابوران
تترابوران (Tetraborane, Тетраборан) بیر شیمیایی ماده. قاز حالتینده تاپیلار. اریمه نوْقطه‌سی −120.8 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Tetraborane»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
لاوری، مینه‌سوتا
لاوری، مینه‌سوتا (Lowry, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.81 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 299 نفر دیر.
ووردن، کانزاس
ووردن (اینگیلیسجه: Worden, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
لاوری، مینه‌سوتا
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
ووردن، کانزاس
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نکتارینیا اسیاتیکا
نکتارینیا اسیاتیکا (Purple sunbird، ) سئرچه‌کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:سئرچه‌کیمی‌لر بؤلمه:قوش
ماریوکا، ولادیمیر اوبلاستی
ماریوکا، ولادیمیر اوبلاستی (Maryevka, Vladimir Oblast Марьевка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
کوقول، باشقیردیستان
کوقول، باشقیردیستان (Kugul, Republic of Bashkortostan Кугуль) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
ولکا هلدسبه
ولکا هلدسبه (چک‌جا: Velká Hleďsebe) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۲۳۴ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۴٫۵۵ کیلومتر موربّع ایدی و کارلووی واری بؤلگه‌سی‌نده یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Velká Hleďsebe»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
کوندریوچکین
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
آینی تورکجه‌سی
آینی تورکجه‌سی، آینوجا (اؤزلری آدلاندیردیغی کیمی: ئەينۇ) کؤچری بیر تورک خالقی اولان آینی‌لار طرفیندن دانیشیلیر. بو خالق باتی چینده یاشاییر. قاریشیق بیر دیلدیر. آینی تورکجه‌سینین بیر تورک دیلی اولدوغونون ثبوتو اۆچون بونو دئمک اولار کی اونون قرامئری تورکجه‌دیر، آنجاق سؤز وارلیغی فارسجا کلمه‌لردن تشکیل اولونور. 6570 دانیشانی اولدوغو دئییلیر.
ساییلار
1 yäk
2 du
3 si
4 čar
5 pänǰ
6 šäš
7 (häp(t
8 (häš(t
20 bist
100 säd
1000 hazar
قایناق
بؤلمه:دیللر بؤلمه:تورک دیلی
رابرت دی. آرنت
'''رابرت دی. آرنت''' (Robert D. Arnott) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۲۹ ژوئن ۱۹۵۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. رابرت دی. آرنت کالیفورنیا، سانتا باربارا بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert D. Arnott»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
مورتون اسکس
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
کالیفورنیا، سن دیقو بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of California, San Diego
شوتا یامانیدزه
شوتا یامانیدزه (اینگیلیسجه: Shota Iamanidze) (دوْغوم:March 15, 1937 تیفلیس) بیر فوتبالیست. شوروی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:تیفلیس دوغوملولار
گورجولر
گورجو‌‌لر (اینگیلیسی‌جه: Georgians، عرب‌جه: جورجيون، آنادولو تورکجه‌سی: Gürcüler، فارسجا: مردم گرجی) - بیر قومی گروه چوْخ‌لاری جنوبی اوستیا دا یاشاییرلار. بۇ اتنیک قومی گورجو دیلی کارتول دیللری ایله دانیشیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
آباده بؤلگه‌سی
آباده بؤلگه‌سی ، ایران ین فارس اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی آباده شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۰۳٬۷۲۵ نفر جمعیتی واردیر. بو بولگه ده قاشقای تورک لری یاشاییرلار.
قایناقلار
بؤلمه:آباده بؤلگه‌سی بؤلمه:فارس اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
آسا (بورقس)
آسا (بورقس) (ایسپانجا: Haza, Province of Burgos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۸۴ کیلومتر موربّع دیر. ۹۱۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۶ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Haza (Burgos)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
قران پارک سنترال ایستادیومو
قران پارک سنترال ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Estadio Gran Parque Central) بیر ایستادیومدور.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Estadio Gran Parque Central»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
لا یونیون
لا یونیون (La Union) فیلیپین‌دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «La Union»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
فلوروراسیل
فلوروراسیل (آیوپاک آدی: 5-Fluoro-1H,3H-pyrimidine-2,4-dione, Fluorouracil, ۵-氟尿嘧啶، فلورويوراسيل، 5-Фторурацил) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۱۳۰٫۰۷۷ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۱۶ دقیقه زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
بیرانال
بیرانال(اینگیلیسجه:Biranal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
رینارد، آیووا
رینارد، آیووا (Rinard, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۵۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۲ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۰٫۱ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. رینارد دنیز سئوییه‌سیندن ۳۵۶ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
یاسو سوزوکی
یاسو سوزوکی (اینگیلیسجه: Yasuo Suzuki) (دوْغوم:April 30, 1913 کاناقاوا اوستانی) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
چاتي گؤتوردو (اویون)
چاتي گؤتوردو — آذربايجان ین قدیم اويونلارينداندير. "قاييش گؤتوردو" یا "قاییش قاپدی‌" دا دئييلير. کندلرده، اوبالاردا خوصوصاً تويلاردا جاوانلار کندین خیرمان یئرینده و یا مئیدانیندا  اویناییرلار و کند کيشيلري بو نوماييشه ييغيشيرلار.
بندانگشتی|"چاتی گؤتوردو" یا "قاییش قاپدی" اویونو|جایگزین=
اويونون قايداسي
بؤيوک دايره چکيلير. سونرا هالای گئديب، بئش-بئش ايکي يئره بؤلونورلر. يالاق دوزه‌ليب چاتيلاري اورا قويورلار. اوينايانلاردان بئش نفري همين چاتيلارين، دايره‌نين اوستونه دايانيرلار. بئش نفري ايسه دايره‌نين جيزيغیندان کناردا. اويون شرطي بئله‌دير کي کناردا دايانان بئش نفر، چاليشيرلار کي دايره‌‌نين ايچينده‌کي چاتيلاري، ايچريده‌کيلرين آياغي‌نين آلتيندان چکسينلر. آلينان چاتيلارلا ايچريده‌کيلري دويورلر. او زاماناجانکی ايچريده‌کيلر چولده‌کيلرين بيري‌نين آياغيني آياغي ایله وورسون. ووراندا لازيمدير کي بير آياغي داير‌ه‌نين ايچينده اولسون. بئله‌ليکله ايچريده‌کيلر دايره‌‌نين کنارينا چيخيب، کنارداکيلار ايچري گيريب چاتي‌نين اوستونده دورورلار. و اويون تزه‌دن باشلانير.
قایناق
بؤلمه:آذربایجان خالق اویونلاری
پاتریک اوکانل
پاتریک اوکانل (اینگیلیسجه: Patrick O'Connell (Irish footballer)) (دوْغوم:March 8, 1887 دوبلین) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایرلند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
اسیسا
اسیسا (Ezeiza, Buenos Aires) آرژانتین اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و 12 متر دنیز سئویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 160219 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آرژانتین شهرلری
پرومبور اییند ستی
پرومبور اییند ستی(اینگیلیسجه:Perumbur IInd Sethi) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری