cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پترونیوس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Petronius»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
چلسی، منهتن
چلسی، منهتن (اینگیلیسجه:Chelsea, Manhattan ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۸۲۴۲ نفر ایمیش و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
دیو ماستین
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
چلسی، منهتن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chelsea, Manhattan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایدشتاین
ایدشتاین (Idstein) آلمانین  هسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۵۱۷ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۵۶۹۶ نفر دیر. بۇ شهرین ۷۹٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.idstein.de ایدشتاین شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
جان دبلیو. هئیزلتون
'''جان دبلیو. هئیزلتون''' (اینگیلیسجه: John W. Hazelton) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۱۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۷۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
اکیبا یاقلم
اکیبا یاقلم (Akiva Yaglom) روسیه‌لی بیلیم اینسانی. 7736 تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۳ دسامبر ۲۰۰۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اکیبا یاقلم موسکو دولتی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Akiva Yaglom»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
آلنتوون، نیوجرسی
آلنتوون (اینگیلیسجه: Allentown, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۹۹ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۷۸۸ نفر ایدی.
سمز، آلاباما
سمز، آلاباما (اینگیلیسجه:Semmes, Alabama ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۷۱ نفر ایمیش و ۲۶٫۶۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و آلاباما ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Semmes, Alabama»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قرابوف ناد ویسوان
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:لهیستان شهرلری
جورج یاکوب بنر
جورج یاکوب بنر (اینگیلیسجه: George Jacob Benner) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. قتیسبرق بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۵۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۳۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:قتیزبرق، پنسیلوانیا دوغوملولار
عادل رامی
عادل رامی (اینگیلیسجه: Adil Rami) (دوْغوم:December 27, 1985 باستیا) بیر فوتبالیست. اولمپیک مارسی فوتبال کولوبو و فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:باستیا دوغوملولار بؤلمه:ایتوال فرژوس سن رافائل کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لیل کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:والنسیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سویا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اولمپیک مارسی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
پادیشاه (عونوان)
پادیشاه — بعضی ایسلام حؤکۆمدارلاری طرفیندن ایشلنیلن و یۆجه‌لیک بلیرتن عونوان. فارسجا بیر سؤزجوک اولوب "شاهلارین ان بؤیۆگو" معناسیندا گلمکده‌دیر. اساساً ایسلامیت اؤنجه‌سی ایران‌دا حؤکۆم سۆرن ساسانیلر حؤکۆمدارلاری‌نین صیفاتی ایکن داها سونرا عثمانلی ایمپیراتورلوغو و دهلی سولطانلیغی سولطانلاری طرفیندن منیمسنمیش‌دیر. هیندیستان‌دا بعضی بؤلگه‌سل ایسلام حؤکۆمدارلاری (اؤرنه‌گین مایسور حؤکومداری تیپو سولطان) ایله افغانیستان‌داکی دورانیلر ده "پادیشاه" عونوانی‌نی ایشلتمیش‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:عونوانلار
دئورای
دئورای (اینگیلیسجه:Deorai) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۹٫۹۶۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
والیتووو، باشقیردیستان
والیتووو، باشقیردیستان (Valitovo, Khaybullinsky District, Republic of Bashkortostan Валитово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
۲۰۱۳-جو ایلده ویئتنام
بۇ مقاله ۲۰۱۳-جو ایلینده ویئتنامدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۳-جو ایلده ویتنام بؤلمه:۲۰۱۳-جو ایلده اؤلکه‌لر
نئیل اس. براون
'''نئیل اس. براون''' (اینگیلیسجه:Neill S Brown) آمریکالی وکیل و سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۸۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین روسیه‌ده‌کی سفیرلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کفر شکر
کفر شکر (اینگیلیسیجه: Kafr Shukr) میصر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
پاریس موعاهیده‌سی (۱۸۵۷)
پاریس موعاهیده‌سی بیر موعاهیده نین آدی دیر کی ۱۸۵۷ میلادی ایلین مارس آییندا ایران و اینگیلیسین ایکینجی ساواشیندان سونرا، هرات مسئله‌سی اوستونده، صولح ائله‌مه‌ک اۆچون ایکی اؤلکه آراسیندا، پاریس‌ده قید اولوندی.
روووما چایی
روووما چایی (Ruvuma River، ، Rovuma، Ruvuma، Рувума) تانزانیا اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۸۰۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن روووما چاییندان ثانییه‌ده ۴۷۵ متر مکعب سۇ آخیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ruvuma River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
وندی هورمان
وندی هورمان (اینگیلیسجه:Wendy Horman) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آیداهو جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
تامکور
تامکور (اینگیلیسجه:Tamkor) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۷۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سیلور ایسپرینقز، آلاسکا
سیلور ایسپرینقز (اینگیلیسجه: Silver Springs, Alaska) آمریکانین آلاسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۱۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سانتا کاترینا ویلارموسا
سانتا کاترینا ویلارموسا (ایتالیاجا: Santa Caterina Villarmosa) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۸۱۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۵۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و سیسیل اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa Caterina Villarmosa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جیمز آر. جونز
'''جیمز آر. جونز''' (اینگیلیسجه: James R. Jones) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. اوکلاهوما بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۳۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین مکزیکده‌کی سفیرلری بؤلمه:یاشایان اینسانلار
ایقلتاون، ایندیانا
ایقلتاون، ایندیانا (اینگیلیسجه:Eagletown, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eagletown, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تیغییه(نمین)
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۲۱۵ نفر اهالی سی و ۴۴ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:نمین بؤلگه‌سی‌نین کندلری
پاکستون، نبراسکا
پاکستون (اینگیلیسجه: Paxton, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۹۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
یوسیمار رودریقز سوزا روبرتو
یوسیمار رودریقز سوزا روبرتو (اینگیلیسجه: Josimar Rodrigues Souza Roberto) (دوْغوم:August 16, 1987 Ipatinga) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
رانقامورا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
رابرت رزنیک
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی بالتیمور مریلند ایالتیندا آنادان اوْلوب و پیتسبورقدا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
سمیلووی هوری
سمیلووی هوری (چک‌جا: Smilovy Hory) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۴۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۱۰ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
وزلووو، ولقوقراد اوبلاستی
وزلووو، ولقوقراد اوبلاستی (Veselovo, Volgograd Oblast Веселово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
قورنزئی، ویومینق
قورنزئی (اینگیلیسجه: Guernsey, Wyoming) آمریکانین وایومینق ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۱۴۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بیلی قیلمن
بیلی قیلمن (اینگیلیسجه: Billy Gilman) آمریکالی موسیقیچی - پاپ، کانتری موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بیلی قیلمن ۲۴ مئی ۱۹۸۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
لنی کی
لنی کی (اینگیلیسجه: Lenny Kaye) آلبوم یاپیمجیسی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لنی کی ۲۷ دسامبر ۱۹۴۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بیرینجی فردیناند (بولغاریستان)
بؤلمه:شاهلار
بولشوو
بولشوو (لهیستانجا: Boleszewo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 466 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Boleszewo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نیکولاس رشر
نیکولاس رشر (Nicholas Rescher) بیلیم اینسان. ۱۵ ژولای ۱۹۲۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nicholas Rescher»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم بؤلمه:مسیحی فیلسوفلار
فهید الشمری
فهید الشمری (اینگیلیسجه: Fahad Al Shammari) (دوْغوم:July 23, 1982 قطر) بیر فوتبالیست. الغرافه ایدمان کولوبو و قطر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
چاینا موبایل
قایناق‌لار
بؤلمه:شیرکت‌لر
بورک آباد
بورک آباد کندی گئرمی (موغان) بولگه سی نین، موران بولومو و دوغو اوجارود قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالي
بورک آباد كندي، 1385 اينجي ايلين نوفوس سايي سي اساسي ندا، 34 نفر اهالي سي وار. بو كندين اهالي تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانيشيرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر. اونملی محصول لاریندان بوغدا و آرپا نی آد آپارماق اولار.
قایناقلار
بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
حسن‌چپ(سویوق‌بولاق)
حسن‌چپ مهاباد بؤلگه‌سینین خلیفان بؤلومونده‌کی شرقی منگور قصبه‌سینه تابع اولان کنددیر.
کرنیانو
کرنیانو (ایتالیاجا: Ceregnano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۹۵۱ نفر ایمیش. و ونتو اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
حسن‌چپ(سویوق‌بولاق)
ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
کرنیانو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ceregnano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
حسن‌چپ(سویوق‌بولاق)
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
یوباری، هوکایدو
یوباری، هوکایدو (Yūbari, Hokkaido ; ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا نفر دیر.
حسن‌چپ(سویوق‌بولاق)
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
کرنیانو
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
یوباری، هوکایدو
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
حسن‌چپ(سویوق‌بولاق)
قایناقلار
بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
زنگی‌آباد (مرودشت)
زنگی‌آباد فارس اوستانی‌ نین مرودشت بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۴۲۷۴ نفر جمعیتی واردیر.
قایناقلار
بؤلمه:مرودشت بؤلگه‌سی بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
موساد
بندانگشتی|240x240پیکسل موْساد (عیبریجه: המוסד למודיעם)، ایسرائیلین مخفی کشفیات اوْرقانی دیر کی ۱۹۴۹جی ایلده یارانیب دیر.
رهبرلری
بندانگشتی|یوسی کوهئن، موسادین ایندی کی رهبری
قایناقلار
بؤلمه:خوصوصی اطلاعات اورگانلاری
نزترکووو
نزترکووو (Nesterkovo Нестерково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
نیو هارتفورد، مینه‌سوتا
نیو هارتفورد (اینگیلیسجه: New Hartford, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سیلیندروسپرموپسین
سیلیندروسپرموپسین (Cylindrospermopsin) بیر اورقانیک بیلشیک. آغ و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cylindrospermopsin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
موعاهیده
مۆعاهیده یا دا آندلاشما، ایکی یا دا داها چوخ دؤولتی باغلایان آنلاشما یا موقاویله‌یه دئییلیر. اسکی دیلده موعاهیده‌لره عهدنامه یا دا آندلاشما دا دئییلیردی.
بیرده باخ
آند
آخال موعاهیده‌سی
آخال موعاهیده‌سی، بیر موعاهیده نین آدی دیر کی روسیه ایمپیراتورلوغو و ایران آراسیندا باغلانیبدیر، بو آندلاشما ۲۱ سپتامبر ۱۸۸۱ میلادی ایلینده، ۱۲۶۰-اینجی گونش ایلی‌نین زومار آیی‌سی‌نین ۳۰-اونجو گونو ایله بیرابیر، ایکی اؤلکه‌نین سینیرلاری‌نین موعیّن ائتمک آماجی‌ایله تورکمن‌اوتوران منطقه‌لرده خزر دنیزی‌نین دوغو طرفینده باغلانیبدیر.
ادوارد جک مک کلاسیک
ادوارد جک مک کلاسیک (Edward J. McCluskey) بیلیم اینسان. ۱۶ اوْکتوبر ۱۹۲۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۳ فوریه ۲۰۱۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ادوارد جک مک کلاسیک ماساچوست تکنولوژی انستیتوسودا درس اوْخویوب. اوْ الکتريک ساحه‌سینده چالیشیب.
آخال موعاهیده‌سی
قایناقلار
بؤلمه:قاجارلار بؤلمه:روسیه‌ده سیاست بؤلمه:ایراندا سیاست
ادوارد جک مک کلاسیک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edward J. McCluskey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پتروس هاجیان
پتروس هاجیان (Bedros Hadjian) یازیچی - ۷۹  ایل عومر ائله‌ییب و ۳ سپتامبر ۲۰۱۲ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bedros Hadjian»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
نئیمیا ایستمن
نئیمیا ایستمن (اینگیلیسجه: Nehemiah Eastman) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و نیوهمپشایر ایالتین سناتور ایدی. ۱۷۸۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۵۶ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۵۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:فارمینقتون، نیوهمپشایر دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
تسالونیکا موحاصیره‌سی (۱۴۲۲–۱۴۳۰)
''تسالونیکا موحاصیره‌سی (۱۴۲۲–۱۴۳۰) (اینگیلیسجه: Siege of Thessalonica (1422–1430)) عثمانلی ایمپیراتورلوغو و بیزانس ایمپیراتورلوغو قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.گلی بولو و اژه دنیزی یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو عثمانلی ایمپیراتورلوغو غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۴۳۰-جو ایلده عثمانلی ایمپیراتورلوغو
۱۸۶۸-جی ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۸۶۸-جی ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۸-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره گونئی آفریقا بؤلمه:گونئی آفریقانین تاریخی
قمینا ستژلتسه اوپولسکیه
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Strzelce Opolskie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
دونیا ایشچیلری بیرلشین!
Center|thumb|[[شوروی‌‌‌‌نین رسمی دؤولت نیشانی؛ نیشانین اۆستونده (دونیا ایشچیلری بیرلشین!) جومله‌سی اۆیه جومهوریتلرین اؤز دیلینده یازیلمیش دیر]] دونیا ایشچیلری بیرلشین، کومونیسم ایدئولوژی‌سینین ان مشهور شوعارلاریندان و کومونیست مانیفستی بروشورونون سوْن جومله‌سی دیر کی ۱۸۴۸-جی ایلده کارل مارکس و فردریش اینگلس طرفیندن یازیلدی. بۇ شوعار آیریجا شوروی‌نین رسمی دؤولت شوعاری کیمی ده ایستیفاده اوْلونوب دور.
قایناقلار
بؤلمه:کومونیسم بؤلمه:سولچولوق
ایستفانی بوروویکز
ایستفانی بوروویکز (اینگیلیسجه:Stephanie Borowicz) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:پنسیلوانیا جومهوریتچیلر بؤلمه:اورلندو دوغوملولار
قیران (پول بیریمی)
قیران، بیر اسکی پول بیریمی دیر کی قاجار ایمپیراتورلوغو چاغیندا ایرانین رسمی پول بیریمی‌ایمیش.
کاریساوایال
کاریساوایال (اینگیلیسجه:Karisavayal) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اویوشتوروجو
اویوشتوروجو یوخسا موخدیر ماده‌سی دویقو یوخسا حیس ائتمگی ائتکیلئییر نارکوتیک آدین ایلک بیر قدیم یونانلی گالون آدیندا اولان طبیب قویموشدور.
روبرتو اینقلزه
روبرتو اینقلزه (اینگیلیسجه: Roberto Inglese) ایتالیالی فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آرتورو کاسادوال
آرتورو کاسادوال (Arturo Casadevall) آمریکالی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arturo Casadevall»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
باربرا دل بایس
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Barberá del Vallés»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سالف کیتا
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
توریونی
توریونی (ایتالیاجا: Torrioni) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۴۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 590 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Torrioni»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
اوستاس جیبسون
اوستاس جیبسون (اینگیلیسجه:Eustace Gibson) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:هانتینقتون، باتی ویرجینیا سیاستچیلری بؤلمه:باتی ویرجینیا دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
نینووکا، روسیه
نینووکا، روسیه (Ninovka Ниновка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و هشترخان ویلایتینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری
پترسونویل راتردم جانکشن، نیویورک
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بلکلی، جورجیا
بلکلی، جورجیا (Blakely, Georgia) آمریکانین جورجیا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴۵٫۶ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۰۶۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۲۴٫۹ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. بلکلی دنیز سئوییه‌سیندن ۸۰ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. کایناتین فیستیق باشکندی بۇ شهرین لقبی‌دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:جورجیا ایالتین شهرلری
کنوروو
کنوروو (لهیستانجا: Knurów) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 33.95 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سیلسیان اوستانینده یئرلشیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Knurów»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بارنز سویچ، تکزاس
بارنز سویچ (اینگیلیسجه: Barnes Switch, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بوزبوت آباد (اورمو)
بوزبوت آباد (اورمو) کندی اورمیه شهریستانینین، مرکزی بولومو و گونئی باراندوزچای قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 543 نفر اهالی سی و 105 عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
۲۰۰۷-جی ایلده بنقلادش
بۇ مقاله ۲۰۰۷-جی ایلینده بنقلادشده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۰۷-جی ایلده بنقلادش
یوسی کوهئن
بندانگشتی|یوسی کوهئن یوسی کوهئن (عیبریجه: יוסי מאיר כהן؛ دوغوم: ۱۰ سپتامبر ۱۹۶۱)، موساد ین ۱۲جی رهبری (ایندیکی رهبری) دیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
آرقون ۱۸
آرقون ۱۸ (اینگیلیسجه: Argon 18) اؤزل شیرکت و یا خوصوصی شیرکت. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی 40 نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Argon 18»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
حور(نمین)
حور(نمین) کندی نمین بؤلگه‌سی‌نین، ویلکیج بخشی و گونئی ویلکیج دهیستانی نده یئرلیشیب.
قامهاریا
قامهاریا(اینگیلیسجه:Gamharia) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۵۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
حور(نمین)
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۳۱۴۱ نفر اهالی سی و ۶۴۴ عائیله سی وار.
قامهاریا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
حور(نمین)
خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:نمین بؤلگه‌سی‌نین کندلری
روفیژی چایی
روفیژی چایی (Rufiji River، Rufiji، Rufiji، Руфиджи) تانزانیا اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۶۰۰ کیلومتر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rufiji River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
جورج ئی. آدامز
'''جورج ئی. آدامز''' (اینگیلیسجه: George E. Adams) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و ایلینوی ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۴۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۱۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کین، نیوهمپشایر دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سیلور ایسپرینقز، فلوریدا
سیلور ایسپرینقز (اینگیلیسجه: Silver Springs, Florida) آمریکانین فلوریدا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دیک مانینق
دیک مانینق (اینگیلیسجه: Dick Manning) بلاروسلی شارکی یازیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دیک مانینق ۱۲ ژوئن ۱۹۱۲ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۱ آوریل ۱۹۹۱ میلادی تاریخینده مریتا، جورجیا شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
آلاپاکام, کودالور
آلاپاکام, کودالور(اینگیلیسجه:Alapakkam, Cuddalore) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
محمد العبدولی
محمد العبدولی (اینگیلیسجه: Mohammed Al-Abdooli) (دوْغوم:May 11, 1997 ایمارات) بیر فوتبالیست. الجزیره فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
آلاپاکام, کودالور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ساموئل بی. نونز.جی.
'''ساموئل بی. نونز.جی.''' (اینگیلیسجه: Samuel B. Nunez Jr.) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و لوئیزیانا ایالتین سناتور ایدی. لوئیزیانا ایالتی بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۳۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۱۲ میلادی ایلینده آغ جییر ایلتیهابی نوخوشلوق سبب ایله حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پریش پلاکماینس، لوئیزیانا دوغوملولار بؤلمه:چالمت، لوئیزیانا دوغوملولار
ضیا (قزئت)
ضیا (ضیاء قفقازیه) (قزئت) — هفته‌لیک ادبی، ایجتیماعی،‌سیاسی قزئت.
قزئتین نشری اوچون ایجازه
1876-جی ایلده حاجی سعید تیفلیسه کؤچموش، 1884-جو ایلین اوّل‌لرینه‌دک اورادا روحانی ایداره‌سینده ایشله‌میشدیر. قافقاز جانیشین‌لیگی باش ایداره‌سی‌نین تقدیماتی ایله 1877-جی ایلده زاقافقازیا روحانی ایداره‌سینه اعزام اولونان سعید اونسی‌زاده ایکی آیا یاخین اورادا چالیشیر. تیفلیسین ادبی-مدنی موحیطی اونون آرزوسوندا اولدوغو قزئت نشری و مطبعه یاراتماق کیمی دؤورون ان موترقّی ایدئیاسینی حیاتا کئچیرمگه ایمکان یارادیر. تیفلیس موحیطینده حاجی سعید افندی چوخدان نظرده توتدوغو قزئت چیخارماق ایشینه باشلاییر. " ضیاء قفقازیه "  قزئتی‌نین 1881-جی ایلده نشر اولونان 16-جی ساییندا بو ایستک قیسا شکیلده تصویر ائدیلیب:  "' نئچه واخت ایدی کی، مطبعه و مطبوعات ایشینی عمله گتیرمک آرزوسوندا ایدیک کی، مطبعه‌میز برگونه شهرده اولسون کی، اورادا جومله اسباب موحیّا اولسون. آشکاردیر کی، قافقازدا تیفلیسدن باشقا بو مطلبه شاییسته یئر یوخدور. '"  سعید اونسی‌زاده 1878-جی ایل دسامبر آیی‌نین 4-ده قزئتین نشرینه ایجازه آلماق اوچون قافقاز سانسور کومیته‌سینه عریضه ایله موراجیعت ائدیر. او، اؤز موراجیعتینده یازیردی کی، شرقلی‌لر ده غربلی‌لر قدر ایشیغا و حقیقته جان آتیرلار، اونلاری بیر-بیرلرینه دوشمن ائدن جهالت‌دیر. سعید افندی  "ضیا "  قزئتی‌نین مرام و مقصدینی آچیقلاییر و بیلدیریردی کی، نشر اؤز قارشیسینا اؤلکه‌نین داخیلینده، خاریجی اؤلکه‌لرده باش وئرن یئنی‌لیک‌لری اوخوجولارا چاتدیرماقلا اونلارین اینکیشافینا کؤمک ائتمک ایسته‌ییر. سعید افندی طرفیندن تقدیم اولونان سندلری تفتیش ائدن سانسور کومیته‌سی قافقاز جانیشین‌لیگی‌نین باش ایداره‌سینه بئله بیر مضموندا تقدیمات گؤندرمیشدی:  "' ‌سانسور کومیته‌سی مطبوعات حاقیندا قانونا اساساً حاجی‌سعید افندی اونسی‌زاده‌نین عریضه‌سینی، هابئله  ' ضیا '  قزئتی‌نین مرامنامه‌سینی نظردن کئچیریب، بئله قرارا گلیر کی، اونون خواهیشی سانسور اساسنامه‌سینده طلب اولونان بوتون شرط‌لره اویغون‌دور. بو سببدن قزئتین تاتار (آذربایجان) دیلینده نشری خوصوصی فایدا وئره بیلر. محض بونا گؤره دیر کی، حاجی سعید اونسی‌زاده‌نین آرزوسونون یئرینه یئتیریلمه‌سینی‌ سیز ذاتی-عالی‌لریندن خواهیش ائدیر. '"  اونون‌ سعی‌لری نهایت 1878-جی ایلین آخیرلاریندا باش توتدو. بئله‌لیکله، قزئتین 1879-جو ایل ژانویه آیی‌نین 1-دن اعتیباراً  نشرینه ایجازه وئریلدی. سانسور کومیته‌سی  " ضیا"‌‌نین نشرینه ایجازه وئررکن قزئتین ‌سیاستی‌نین قافقازداکی موسلمان‌لار آراسیندا گئنیش تبلیغ اولونماسینا، یئرلی حاکیمیت اورقان‌لارینا، چنوونیک‌لره دستک اولاجاغینا بئل باغلاییر، اومید ائدیردی. طبیعی کی، قرارین قبولوندا سعید اونسی‌زاده‌نین روحانی زومره‌سینه منسوب‌لوغو، کئچیب-گلدیگی یول و فعالیتی، چار‌سسیاستینه ضید مؤوقع توتماماسی نظره آلینمیشدیر. نشری‌نین ایلک واخت‌لاریندا  " ضیا " یا یاخشی موناسیبت گؤستریلمه‌سی‌نین باشلیجا سبب‌لری ده بو ایدی.
" ضیا "‌نین نشرینه ایجازه آلیندیقدان سونرا سعید اونسی‌زاده چاپ و یارادیجی‌لیق پروسه‌سی‌‌نین نورمال شکیلده آپاریلماسی اوچون حاضیرلیقلارا باشلامیش، کیچیک قارداشی جلالی، اؤولادلاری عبدالرحمان  و آغانی، باجیسی اوشاق‌لارینی بو ایشه جلب ائتمیشدی.
قزئتین نشره باشلاماسی
1879-جو ایل ژانویه آیی‌نین 14-ده  " ضیا "‌نین ایلک نؤمره‌سی ایشیق اوزو گؤردو. قزئتین 1-جی نؤمره‌سی  " ضیا "  آدی ایله چیخمیشدیر. قزئت هفته‌ده بیر دفعه ، داش‌باسما اوصولو ایله نشر ائدیلدی. 7 شؤعبه‌دن عیبارت اولان  " ضیا " دا آشاغیداکی شؤعبه‌لر فعالیت گؤستریردی:
قزئتین آدی‌نین دییشدیریلمه‌سی
آذربایجان تورکجه‌سینی بیلن موتخصیص‌لرین، مطبعه ایشچی‌لری‌نین اولماماسی  " ضیا "‌نین نشرینی چتینلشدیردی. اورتایا چیخان پروبلم‌لره باخمایاراق، قزئت  " ضیا " آدی ایله 76 نؤمره چیخدیقدان سونرا " ضیاء قفقازیه "  باشلیغی ایله نشرینی 1880-جی ایلین دسامبریندان داوام ائتدیریر. " ضیاء قفقازیه "  آدی آلتیندا قزئتین جمعی 107 سایی ایشیق اوزو گؤردو. " ضیا "‌نین باشلیغی‌نین دَییشدیریلمه‌سی یئنی و فرقلی معنا گودمه‌میش، یالنیز تکنیکی مقصد داشیمیشدیر. سعید اونسی‌زاده بو مسله‌یه آیدینلیق گتیره‌رک  " ضیاء قفقازیه" ‌نین بیرینجی نؤمره‌سینده بو باره ده یازمیشدی: "' لیتوقرافی‌میز اوچون تزه گتیردیگیمیز حکاک و نقّاش اوستالاریمیز  ' ضیا ' دان اؤترو نقش و نیگار ائیله‌دیکلری ' ضیاء قفقازیه '  سرلؤوحه‌‌سینی ردّ ائله‌مگی روا گؤرمه‌دیگیمیزدن، بئش آیدان بری قیامی-اطالتله مسدور قالان  ' ضیا '  قزئتیمیزی مذکور سرلؤوحه‌ آلتیندا نشر ائتمگه مئیل اولوندو. '"  سعید اونسی‌زاده  " بئش آیدان بری قیامی اطالتله مسدور قالان "  دئدیکده هئچ ده  " ضیا "‌نین سانسور طرفیندن باغلانماسینی ایشاره ائتمیردی. بحث ائدیلن مسله ‌سعید افندی‌نین 1880-جی ایلین اورتالاریندا یئنی چاپ ماشینی آلماسی ایله باغلی ایدی. بئله کی، یئنی ماشی‌نین آلینماسی، قوراشدیریلماسی و ایشه سالینماسی بیر نئچه آی چکمیشدی کی،‌سعید افندی  " بئش آی "  دئدیکده بونو نظرده توتوردو. یئنی مطبعه‌نین قوراشدیریلماسی مودتینده قزئتین نشری رداکتور طرفیندن مووقّتی اولاراق دایاندیریلمیشدی.
سعید اونسی‌زاده باکی ایالتینه  قاضی تعیین ائدیلدیگی سببیندن 1883-جو ایلین ژانویه‌نین 22-ده تیفلیسی ترک ائده رک شاماخی‌یا قاییتدی. ناشیر شاماخی‌یا کؤچدوکدن سونرا  " ضیاء قفقازیه "  بیر مودت تیفلیسده چاپ اولوندو. بو ایشی اونون اوغلو آغا افندی‌نین حیاتا کئچیریلمه‌سی باره‌سینده ده معلومات‌لار وار. همچنین بو ایشده آغا افندی‌یه اونسی‌زاده‌لرین یاخین قوهوم‌لاری اسماییل بیگ و عبدالرحیم آغا کؤمک‌لیک گؤسترمیشلر. 1883-جو ایلده " ضیاء قفقازیه "  مطبعه‌سی و قزئت تحریه‌سی شاماخی‌یا کؤچورولدو، قزئتین " شاماخی دؤورو "  باشلاندی. عومومیتله، قزئتین 183 نؤمره‌سی چیخمیشدیر.
ماتیوش زیتکو
ماتیوش زیتکو (اینگیلیسجه: Mateusz Żytko) (دوْغوم:November 27, 1982 وروتسواف) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
ضیا (قزئت)
قزئتین فعالیتی‌نین دایاندیریلماسی
آخیرینجی 11 نؤمره شاماخیدا بوراخیلمیشدیر و بونونلا دا " ضیاء قفقازیه "  قزئتی باغلانیر. قافقاز سانسور کومیته‌سی‌نین 1885-جی ایل حساباتیندا نشری دایاندیریلمیش قزئت‌لردن بحث ائدیلرکن  " ضیاء قفقازیه " ‌نین سونونجو نؤمره‌سی‌نین 1884-جو ایل ژوئن آییندا چیخدیغی یازیلیر. قزئتین فعالیتی‌نین دایاندیریلماسی سببی باکی قوبرناتورونا گؤندریلن مکتوبدا بللی اولور. مکتوبدا قئید اولونور کی، قزئتین چاپی رداکتور-ناشیرین مادّی وسایتی‌نین اولماماسی سببیندن دایاندیریلیر. سعید اونسی‌زاده‌نین اؤزو ده مادّی وضعیتی‌نین آغیرلیغیندان دؤنه-دؤنه  " ضیاء قفقازیه " ده بحث ائتمیشدی.
ماتیوش زیتکو
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:پولونیا ورشو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:زاقومبیه لوبین کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:شلاسک وروتسواف کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
ضیا (قزئت)
قزئتین فعالیتی‌نین دایاندیریلماسی
قزئتین باغلانماسیندان بیر نئچه ایل کئچدیکدن سونرا سعید اونسی‌زاده  " ضیاء قفقازیه "‌نی برپا ائتمگه چالیشمیش، 1900-جو ایلده بو ایستکله باکی قوبرناتورونا عریضه وئرمیشدی. لاکین باکی قوبرناتورو ‌سعید افندی‌نین خواهیشینی رسمی جاوابلا ردّ ائدیب.
رداکتورون دینی گؤروشو
دینی دونیاگؤروشونه مالیک اولان و قزئتین ایدئیا ایستیقامتینده ایسلامچی‌لیغی باشلیجا غایه کیمی گؤتورن حاجی‌سعید افندی دؤورونون ضیالی‌لاری، تانینمیش خادیم‌لری طرفیندن بیرمعنالی شکیلده موثبت معنادا قبول اولونموردو.
حاجی‌سعید افندی‌نین ایشی تکجه سانسورلارلا دئییل، اؤزونون ده منسوب اولدوغو روحانی زومره‌سی‌نین تهدید و تضییق‌لرینی دفع ائتمک ایدی. 1879-جو ایلین ذی‌الحجه آیی‌نین 10-دا تیفلیسده قوربان بایرامی موناسیبتیله کئچیریلن مراسیم باره ده  " قوربان بایرامی "  باشلیقلی مقاله درج ائدن  " ضیا "‌نین روحانی‌لرله اوزون بیر چکیشمه‌سی باشلاییر. مراسیمده خوطبه  اوخویان احمد افندی باره‌سینده مقاله‌ده عکسینی تاپمیش  " پیس، خوشاگلمز سسه مالیک اولوب، اؤزونو " خوش آواز سایان "  ایفاده‌سی کسکین اعتیراض دوغورور. ان بؤیوک تشویشه  دوشن، مقاله باره‌سینده اعتیراض ائدن ایسه شوبهه‌سیز کی، احمد افندی و اونون باش عوضوو اولدوغو موفتی ایداره‌سی ایدی. اؤزونو تحقیر اولونموش حساب ائدن احمد افندی موفتی حسین افندی غاییبووا شیکایت ائتمکله کیفایت‌لنمه‌میش، قافقاز جانیشین‌لیگی‌نین روحانی ایداره‌لری اوزره نظارتچیسی کنیاز چوردجادزئیه ده عریضه وئریب، تدبیر گؤرولمه‌سینی خواهیش ائتمیشدی. احمد افندی  " قوربان بایرامی "  مقاله‌سینی روس دیلینه چئویریب شیکایت عریضه‌سینه علاوه  ائتمیشدیر. تحقیر اولوندوغونو ایدیعا ائدن احمد افندی اؤزونون سونراکی دانوس‌لاریندا قئید ائتدیگی کیمی روحانی ایداره‌لری اوزره نظارتچی اونون شیکایتینه لاقئید یاناشمیش، سعید اونسی‌زاده جزاسیز بوراخیلمیشدی.
آذربایجانین سووئت‌لشمه‌سی دؤنمینده مطبوعات و ادبیات تاریخیمیزین آراشدیریجی‌لاری ایدئولوژی نوقطه‌یی‌-نظردن یاناشاراق  " ضیا "  ( " ضیاء قفقازیه " ) قزئت‌لری‌نین ایدئیا-سیاسی ایستیقامت‌لرینی اوبیئکتیو شکیلده تحلیل ائتمه‌یه‌رک، بو مطبوع اورقانی یالنیز ایسلام ایدئولوژی‌‌سینی و خورافاتی تبلیغ ائتدیگینی ایدیعا ائدیردیلر. حتّی قزئتین جیدی سانسورا معروض قالمادیغینی  " قارا خیدمتله "  باغلاییردیلار. سون آراشدیرمالار نتیجه‌سینده الده اولونان فاکت‌لار بو دئییلن‌لرین تام عکسینی اورتایا قویور. " ضیا "  ( " ضیاء  قفقازیه " ) قزئتی‌نین چوخ آغیر شراییطده، جیدی سانسور باسقی‌لاری ایله نشر اولوندوغو فاکت‌لارلا آیدینلاشیر. قافقاز سانسور کومیته‌سی‌نین  " شرق و یئرلی دیل‌لر "  اوزره باش سانسورو و.بزابرازوو  " ضیا "‌نین یارادیجی‌لیق موحیطینه جیدی منفی تاثیر گؤسترمیش، آذربایجان تورکجه‌سینده مطبوعاتین و نشریات ایشی‌نین  " دؤورو چاتمادیغینی "  ایدیعا ائتمیش، سعید اونسی‌زاده کیمی ضیالی‌لارین امگینی  " ایضافی ایش "  آدلاندیرمیشدی.
آیریجا باخ
اکینچی (قزئت)
تیفلیس اخباری (قزئت)
اتک یازی‌لار
بؤلمه:قزئتلر بؤلمه:درگیلر
ساموئل رشفسکی
ساموئل رشفسکی (Samuel Reshevsky، دوْغوم تاریخ:November 26, 1911، اؤلوم تاریخ:April 4, 1992) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی اوزورکوفدا آنادان اوْلوب و نیویورکدا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
سیلیلن
سیلیلن (Silylene) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Silylene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
آند
آند یا دا یِمین و یا آند ایچمَک، بیر شیی یاپاجاغینا و یا یاپمایاجاغینا دائیر، گئنلیکله موقدّس قبول ائدیلن بیر وارلیق اوزه‌رینه وئریلن سؤز. کؤکنی تاریخ اؤنجه سی دؤنملره دایانان و گئنلده دینی بیر معنا ایچرن یمین و یا آند ایچمک تؤرنلری، گونوموزده بعضی سکولار قوروملاردا گؤرِو باشی یاپان کیمسه لر طرفیندن ده گؤروین حاقّیله یئرینه گتیریله‌جه‌غینه دائیر سؤز وئرمکده ایستیفاده اولونور.
قایناقلار
بؤلمه:آندلار
سو سدی
سو سدی بیر ردیف دووار یوخسا مانع دیر کی سو حرکتین قاباغین آلار یوخسا سویو دور دورور. دونیانین أن اوجا سو سدی تاجیکیستان دا دیر نورک سو سدی دیر. سو سدین دن سو ساخلاماق اوچون چوخ ایشلدیر لر. آما سو شد لر گؤل لرین قوروماسینا ندن اولور لار اؤرنک ارومیه گؤلۆ چوخ سایی دا سو سد لری تیکمک ندنی نن قورویوب دور باشقا ندنی ده وار آما سو سد لری نین ائتکیسی چوخ دور.
فیراوکس، اورقن
فیراوکس، اورقن (اینگیلیسجه:Fair Oaks, Oregon ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۸ نفر ایمیش و ۴٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و اورقن ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fair Oaks, Oregon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
وانیش-الپاوتووو
وانیش-الپاوتووو (Vanysh-Alpautovo Ваныш-Алпаутово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
ایدار-اوبراشتاین
ایدار-اوبراشتاین (Idar-Oberstein) آلمانین  راینلاند-فالتس ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۳۰۰ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۱۷۹۱ نفر دیر. بۇ شهرین ۹۱٫۵۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.idar-oberstein.de ایدار-اوبراشتاین شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
ائل
ائل، تورکلرین قورومودور. یاریم‌کوچه‌ریلر اساساً ائل قورولوشونا مالیک اولوردولار.
قایناقلار
بؤلمه:اتنوقرافی
ماسلوویتسه
ماسلوویتسه (چک‌جا: Máslovice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۸۷ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۳٫۱ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Máslovice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
چیقوو، وئیودشیپ پومرانیان
چیقوو، وئیودشیپ پومرانیان (لهیستانجا: Trzygłów, West Pomeranian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 670 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
ارزروم موحاصیره‌سی
''ارزروم موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Theodosiopolis) بیزانس ایمپیراتورلوغو و ساسانیلر قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ارزروم یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو ساسانیلر غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار
کروزسروادز، آلاباما
کروزسروادز (اینگیلیسجه: Crossroads, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کلی، آلاباما
کلی، آلاباما (Clay, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۵٫۸۷  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۹۷۰۸ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۳۷۰٫۵۵ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۸۵ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clay, Alabama»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سه‌که‌ای
سه‌که‌ای (اینگیلیسیجه: Sekei) تانزانیا اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
بیرینجی فردیناند (ایمپیراتور)
بیرینجی فردیناند (ایمپیراتور) (اینگیلیسی‌جه: Ferdinand I Holy Roman Emperor) بیر ایمپیراتور ایدی.
بوزقوش قصبه‌سی
بوزقوش قصبه‌سی اهر بؤلگه‌سینین مركزی بؤلومونده يئرلشيب. ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو قصبه‌نين ۴٬۹۰۰ نفر اهالیسی وارايميش.
قایناقلار
بؤلمه:شرقی آذربایجان اوستانی‌نین قصبه‌لری بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی
بیرینجی فردیناند (ایمپیراتور)
قایناقلار
بؤلمه:شاهلار
ونتا، نیویورک
ونتا، نیویورک (اینگیلیسجه:Wantagh, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۸۷۱ نفر ایمیش و ۱۰٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wantagh, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رودلف ئی کالمن
رودلف ئی کالمن (Rudolf E. Kálmán) ماجاریستانلی بیلیم اینسانی. ۱۹ مئی ۱۹۳۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۲ ژوئیه ۲۰۱۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rudolf E. Kálmán»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
جان دوقرتی (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:لیبرتی، میزوری دوغوملولار
آقالاکوت (ماقادی)
آقالاکوت (ماقادی)(اینگیلیسجه:Agalakote (Magadi)) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مالدار
مالدار (اینگیلیسجه:Maldare) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
وزیپووایسکای
وزیپووایسکای (Osipovsky Осиповский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
میوشی اومه‌کی
میوشی اومه‌کی (اینگیلیسجه: Miyoshi Umeki) آمریکالی موغنی و اوْیونچو ۷۸  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۸ اوت ۲۰۰۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Miyoshi Umeki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
پترو دومیتریو
پترو دومیتریو (Petru Dumitriu) رومانچی و یازیچی - ۸ مئی ۱۹۲۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. اوْ، اثرلرینی رومانی دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Petru Dumitriu»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:رومانی یازیچیلاری
جان دبلیو. هال
'''جان دبلیو. هال''' (اینگیلیسجه:John W Hall) آمریکالی تاجیر، سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۲-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:دلاویر دوغوملو اکینچیلر بؤلمه:دلاویر دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کالوین، اوکلاهوما
کالوین (اینگیلیسجه: Calvin, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۹۵ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۷۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کالیمبا
بندانگشتی|میبرا چالماق کالیمبا بیر موسیقی آلتی دیر. بۇ ساز زیمباوه‌ نین شونا خالقینا عاییددیر.
ائشیک باغلانتیلار
Archived Link - Mbira.co.zw, "A community of mbira players, researchers, makers & lovers, for the enhancement of the Mbira, music & fashion. Mbira Transfiguration & Permanence", based in Harare, Zimbabwe
بؤلمه:موسیقی آلتلری
۱۹۰۰-جو ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۹۰۰-جو ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۰-جو ایلده فرانسه
فایرفیلد، واشینقتون
فایرفیلد (اینگیلیسجه: Fairfield, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۶۲۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کیشور فدک
کیشور فدک (Kishor Phadke) هیندوستانلی بیلیم اینسانی. ۲۰ فوریه ۱۹۳۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kishor Phadke»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
هاریس الکسیو
هاریس الکسیو (اینگیلیسجه: Haris Alexiou) بسته‌چی، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. هاریس الکسیو ۲۷ دسامبر ۱۹۵۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
تانابه موحاصیره‌سی
''تانابه موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Tanabe) ژاپون یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
آلان آربوس
آلان آربوس (اینگیلیسجه: Allan Arbus؛ ۱۵ فوریهٔ ۱۹۱۸ – ۱۹ آوریل ۲۰۱۳)فیلم و سینما اویونجوسویدور.
اوْینادیغی فیلم‌لر
قایناقلار ==
بؤلمه:آمریکالی اویونچولار
قودرانو
قودرانو (ایتالیاجا: Godrano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۷۵ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۹۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و سیسیل اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جیمز آر. دولیتل
'''جیمز آر. دولیتل''' (اینگیلیسجه: James Rood Doolittle) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۱۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
ایوامیزاوا، هوکایدو
ایوامیزاوا، هوکایدو (Iwamizawa, Hokkaido ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر
والماسدا
والماسدا (ایسپانجا: Balmaseda) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بیسکای اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۲٬۳ کیلومتر موربّع دیر. ۱۴۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۵۸۳ نفر دیر.
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
نوسکوو (لهیستان)
نوسکوو (لهیستان) (لهیستانجا: Nosków, Greater Poland Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 960 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nosków, Greater Poland Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لا کروزس، جورجیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
میخئیوسکایا
میخئیوسکایا (Mikheyevskaya Михеевская) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
لاسه هولم
لاسه هولم (اینگیلیسجه: Lasse Holm) سوئدلی بسته‌چی، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لاسه هولم ۹ دسامبر ۱۹۴۳ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فردریک رمینقتون
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی نیویورک نیویورکدا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
پاداوایال
پاداوایال(اینگیلیسجه:Padavayal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مایکل نوری
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Michael Nouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
هارمونی، فلوریدا
هارمونی، فلوریدا (اینگیلیسجه:Harmony, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Harmony, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جورج ئی. آکرزون
'''جورج ئی. آکرزون''' (اینگیلیسجه: George E. Akerson) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. هاروارد و مینه‌سوتا بیلیم یوردلاریندا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۸۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۳۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قرابوف ناد پیلیتسان
قرابوف ناد پیلیتسان (لهیستانجا: Grabów nad Pilicą) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 460 نفر ایمیش.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Grabów nad Pilicą»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
رز(نمین)
اهالی
۱۳۸۵-جی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۳۱۰ نفر اهالی سی و ۶۰ عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
اردبیل اوستانینین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:نمین بؤلگه‌سی‌نین کندلری
برونخیت
برونخیت(lat. bronchitis, bronx + -itis — iltihab) Bronchite— برونخ دیوارلاری سئلیک‌لی قیشاسینین ایلتیهابی‌دیر. برونخلار اودولان هاوانی آغجیرلره آپاران موختلیف دیامئترلی شاخلنمیش بورو شبکه‌لرین‌دن عبارت اولاراق برونخیال آغاج آدلانیر.
برونخیت تامامیله موستقیل خسته‌لیک اولاراق اینکیشاف ائده بیلر (بیرینجی‌لی برونخیت)، لاکین او چوخ واخت کسکین رئسپیراتور اینفئک‌سییانین و یا سویوقدیمه‌نین (ایکینجی‌لی برونخیت) آغیرلاشماسی‌دیر و برونخلارین ایلتیهابینین بیر خوصوصیتی ده اوندان عبارت‌دیر کی، باکتئریال اینفئک‌سییانین قوشولما تهلوکه‌سی وار.
تنبکی توستوسو و توز برونخیت خسته‌لیگی ریسقینی آرتیریرلار. حتی "پاسسیو سیقارئت چکمه" خسته‌لیک‌دن سونرا زیفلمیش اورقانیزم اۆچون سون فاکتور اولاراق برونخلارین ایلتیهابینی تؤره‌ده بیلر. خصوصاً ده بو والیدئینلری سیقارئت چکه‌ن اوشاقلارا عاییددیر. بو حال‌دا برونخیت‌دن علاوه اوشاقلاردا برونخیال آستما و پنئومونییا یارانماسی ریسقی آرتیر. اورقانیزمین ایممون سیستئمینین وضعیتی ده آز رول اوینامیر، اگر ایممونیتئت زیفلمیش‌سه، عادتاً پاییزدا و یا یازدا، "اونون قاپی‌سی بوتون کولکلره" آچیق‌دیر، باشقا سؤزله برونخیتله خسته‌له‌نمه تهلوکه‌سی خئی‌لی آرتیر.
سیمپتوملار و گئدیشات
برونخیتین اساس علامتی آچیق، ساری، بوز و یا یاشیل رنگ‌لی بلغه‌م‌لی اؤسکورک‌دیر. بعضی حاللاردا بلغه‌م‌ده قان قاریشیغی اولور. اؤسکورک‌دن باشقا برونخیتین سیمپتوملاری بوغازدا آغری و ایسپازمالار هیسسیاتی، تنففوسون چتینلشمه‌سی، خیریلتی و آزاجیق هرارتین اولماسیدیرلار.
گئدیشات‌دان آسی‌لی اولاراق برونخیت کسکین، خرونیکی و اوبستروکتیو اولور.
کسکین برونخیتین یارانماسین‌دان اول هرارت آرتیر، باش آغری‌سی، ضعیف‌لیک، زؤکه‌م، بوغازدا اؤسکورک و آجیشما، خیریلتی‌لی سس، سینالتی آغری، قورو آغری‌لی اؤسکورک، کونیوکتیویت اولور. کسکین برونخیتین اساس تظاهرو اولجه قورو، سونرا یومشاق و نم اؤسکورک‌دیر. بؤیوکلردن فرق‌لی اولاراق اوشاقلار بلغه‌می گتیره بیلمیرلر.
خرونیکی برونخیت چوخ واخت موالیجه‌سی واختین‌دا و آخیرا قدر آپاریلمایان (هکیم تییناتینا عمل اولونمایان) کسکین برونخیتین نتیجه‌سی‌دیر. کیچیک اوشاقلاردا و قوجالاردا (۷۵ یاش‌دان یوخاری) کسکین برونخیتین خرونیکییه کئچمه احتیمالی یوکسک‌دیر.
خرونیکی برونخیتین ایلک مرحله‌سینده اؤسکورک یالنیز سحرلر یاتاق‌دان قالخارکه‌ن – "برونخلارین سحر توالئتی" – آزاجیق بلغه‌مله موشاهیده اولونور. کسکینلشمه‌لر ایلده اوچ دفعه‌دن آز اولماماق شرطیله اولور، دیگر واختلاردا دا اؤسکورک سیزه ساکیت‌لیک وئرمیر. خرونیکی برونخیتین تهلوکه‌لی‌لیگی اوندان عبارت‌دیر کی، خرونیکی ایلتیهاب زامانی برونخلارین دیوارلاری نازیلیر، بوشلوق گئنیش‌لنیر و بو آغ جیر ائمفیزئماسینا و برونخیال آستمایا گتیریر.
اوبستروک‌سییا (لاتینجا "مانعه" دئمک‌دیر) – بو بوشلوغون سیخیلماسی نتیجه‌سینده برونخلاردان هاوانین کئچمه‌سینین چتینلشمه‌سی پروسئ‌سی‌دیر. اوبستروکتیو برونخیتی اوزادیلمیش، نفس وئریلدیک‌ده مسافه‌دن ائشی‌دیله‌ن فیت سسی، قورو خیریلتییا گؤره تانیماق اولار. بو زامان اؤسکوریین اینتئنسیولیینین، عمومی حالین، بدن هرارتینین رقصی اولا بیلر. بیر آیدان چوخ داوام ائدن برونخیت گئدیشاتی اوزونموددت‌لی حساب اولونور. برونخیتینن تیپیک آغیرلاشماسی سینوسیت و اوتیت‌دیر. ان چوخ باش وئرن آغیرلاشماسی پنئومونییادیر.
برونخیت موالیجه اولونمادیق‌دا، خرونیکی اوبستروکتیو آغ جیر خسته‌لیکلرینه کئچید مومکون‌دور (خواجخ) – بو آغ جیری زده‌له‌یه‌ن بیر-بیرینه باغلی بوتؤو بیر خسته‌لیکلر قروپودور. خواجخ قروپونا خرونیکی اوبستروکتیو برونخیت (۹۰ %)، آغیر برونخیال آستما (۹ %) و بیرینجی‌لی ائمفیزئما (۱ %) آیددیرلر و قئید ائتمک لازیم‌دیر کی، خواجخ خسته‌لیکلری گئریدؤنمزلیکلری ایله خصوصیت‌لنیرلر.