cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
چیرزکزه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Trzyrzecze»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نیکئی براونینق
نیکئی براونینق (اینگیلیسجه: Nickey Browning) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و میسیسیپی ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۵۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:پانتوتوک، میسیسیپی دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سانتا لوچیا دی سرینو
سانتا لوچیا دی سرینو (ایتالیاجا: Santa Lucia di Serino) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۰۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1460 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa Lucia di Serino»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کمپ-لینتفورت
کمپ-لینتفورت (Kamp-Lintfort) آلمانین  نوردراین-وستفالن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۳۳ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۹۴۶۱ نفر دیر. بۇ شهرین ۶۳٫۱۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
https://www.kamp-lintfort.de کمپ-لینتفورت شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
پاولوف (ژدار ناد سازاوو)
پاولوف (ژدار ناد سازاوو) (چک‌جا: Pavlov (Žďár nad Sázavou District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۷۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۷ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pavlov (Žďár nad Sázavou District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
بودی رومر
بودی رومر (اینگیلیسجه:Buddy Roemer) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. شریوپورت شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
آلبرت رید
آلبرت رید (اینگیلیسجه: Albert Read (footballer)) (دوْغوم:March 30, 1893 ایلینق) بیر فوتبالیست. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ساموئل ائی. دوبینز
'''ساموئل ائی. دوبینز''' (اینگیلیسجه: Samuel A. Dobbins) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۱۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۸۶ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۸۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مونت هالی، نیوجرسی دوغوملولار بؤلمه:ساوت‌همپتن، نیوجرسی دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
شیعه تقلید مرجع‌لرینین لیستی
دنیادان گئدن مرجع لر (۱۳۴۰ ایندییه دک)
اؤلوم تاریخی ایله سیرالانمیش
شیعه مرجع لری اوزون غیبتدن ۱۳۴۰ گونش ایلینه دک
بؤلمه:Muslim scholars of Islam بؤلمه:Shia clerics بؤلمه:Grand ayatollahs
سونقاچا چایی
سونقاچا چایی (Songacha River، Sungatscha، Soungatcha، Sungaça Nehri، Сунгача)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Songacha River»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
۱۹۶۷-جی ایلده تایوان
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۷-جی ایلده تایوان
جان دای (سیاستچی)
جان دای (اینگیلیسجه: John Day ) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. ۱۹۳۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
سیلور کریک، نیویورک
سیلور کریک (اینگیلیسجه: Silver Creek, New York) آمریکانین نیویوک ایالتینده یئرلشن بیر کند. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۰۳ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۲۴۸۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
میت رامنی
}} میت رامنی (Mitt Romney، دوْغوم تاریخ:March 12, 1947) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی دیترویتدا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
سن ویسنته د لا بارکرا
سن ویسنته د لا بارکرا (ایسپانجا: San Vicente de la Barquera) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کانتابریا اوستانینده یئرلشیب. ۱۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۴۱٫۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۴۵۴۶ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Vicente de la Barquera»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
واریاشباش
واریاشباش (Varyashbash Варяшбаш) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
بونقکووو کوشچیلنه
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
پادهوان
پادهوان (اینگیلیسجه:Padhuan) هیندوستان اؤلکه‌سینین اودیسا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده اودیا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آلبین اکدال
آلبین اکدال (اینگیلیسجه: Albin Ekdal) (دوْغوم:July 28, 1989 ایستوکهولم) بیر فوتبالیست. سمپدوریا فوتبال کولوبو و سوئد میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:یوونتوس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:روبور سیه‌نا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بولونیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کالیاری کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هامبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سمپدوریا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
کرون‌پوینت، ایندیانا
کرون‌پوینت، ایندیانا (Crown Point, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴۵٫۹۲  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۷۳۱۷ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۵۹۵٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۲۳ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Crown Point, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایندیانا ایالتین شهرلری
بکا (موزیسین)
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دانیل پوپر
دانیل پوپر (Daniel M. Popper) بیلیم اینسان. ۱۷ آقوست ۱۹۱۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۹ سپتامبر ۱۹۹۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. دانیل پوپر کالیفورنیا، برکلی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. اوْ فیزیک، آسترونومی ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel M. Popper»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آنایول ۱ (ایران)
آنایول ۱ گیلان و قزوین آراسیندا بیر آنایول دی.
دانیل پوپر
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
فال‌کارینول
فال‌کارینول (Falcarinol) بیر اورقانیک بیلشیک.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Falcarinol»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ضایه بن ضحوه
ضایه بن ضحوه (اینگیلیسیجه: Dhayet Bendhahoua) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۵۲۹ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۲٬۶۴۳ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ریکو، کولورادو
ریکو (اینگیلیسجه: Rico, Colorado) آمریکانین کولورادو ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۳۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اولینا اورتقا
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:تکزاس دموکراتلاری
کاواقوئه قالا موحاصیره‌سی
''کاواقوئه قالا موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Kawagoe Castle) سایتاما اوستانی یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
ورخنیایا دوبرینکا
ورخنیایا دوبرینکا (Verkhnyaya Dobrinka Верхняя Добринка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
کاواقوئه قالا موحاصیره‌سی
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۵۴۵-جی ایلده ژاپون
رانقاپور, ش آباد ماندال
رانقاپور, ش آباد ماندال(اینگیلیسجه:Rangapur, Shabad mandal) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
بیرینجی کریستوفر (دانمارک)
بیرینجی کریستوفر (دانمارک) (اینگیلیسی‌جه: Christopher I of Denmark) بیر شاهی ایدی. ۱۲۵۲–۱۲۵۹ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب.
کروپالاتی
کروپالاتی (ایتالیاجا: Cropalati) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۸۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1263 نفر ایمیش.
بیرینجی کریستوفر (دانمارک)
قایناقلار
بؤلمه:شاهلار بؤلمه:دانمارک پادیشاه‌لاری
رانقاپور, ش آباد ماندال
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ورخنیایا دوبرینکا
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
کروپالاتی
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cropalati»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
هانس جوچیم شلنهوبر
هانس جوچیم شلنهوبر (Hans Joachim Schellnhuber) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۷ ژوئن ۱۹۵۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب.
جورج واشینقتون فلیجر
جورج واشینقتون فلیجر (اینگیلیسجه: George Washington Fleeger) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۳۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۹۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
علی نظمی
یاشاییشی
علی نظمی 1878-جی ایلده یئلیزاوتپول (گنجه شهری) یاخینلیغینداکی ساروو کندینده یوخسول عاییله‌ده دوغولموشدور. ایبتیدایی تحصیلینی موللاخانادا آلمیشدیر. سونرا روس-تاتار مکتبینده اوخوموشدور. آتاسی‌نین وفاتیندان سونرا گوذرانی آغیر کئچدیگیندن دوغما یوردو ترک ائدیب اورتا آسیا نین بوخارا و سمرقند شهریرینده ایکی ایل تاجیر دوکانیندا شاگیرد اولموشدور. موطالیعه یولو ایله تحصیلینی آرتیرمیش، کلاسیک شرق ادبیاتینی دریندن اؤیرنمیشدیر. "‌بی‌کس‌"  تخلوصو ایله شعرلر ده یازمیشدیر.
ادبی فعالیته 1904-جو ایلده  " شرق-روس "  قزئتینده درج ائتدیردیگی  "‌کندده ایبتیدا‌"  آدلی ایلک شعری ایله باشلامیشدیر. 1905-1907-جی ایللرین اینقیلابی حرکاتی اونون یارادیجیلیغیندا دؤنوش یاراتمیشدیر. ساتیریک شعرلرینی  "مشدی سیژیمقولو" ،  "کئف‌سیز"  و س. گیزلی ایمضالارلا چاپ ائتدیرمیشدیر. "ملا نصرالدین"  ادبی مکتبی‌نین گؤرکملی نوماینده‌سی کیمی تانینمیشدیر. فلیئتون و ساتیریک شعرلری ساتیریک-یوموریستیک درگی‌لرده، خوصوصاً  "ملا نصرالدین"  درگی‌سینده مونتظم چاپ اولونموشدور. "‌ایستیبداد" ،  "قورخورام" ،  "اولاجاقمی" ،  "سیزه نه" ،  "ائی فوقرا" ،  "اود توتوب اودلاندی وطن"  و س. شعرلرینده موطلقیته، موستملکه‌چیلیک سیاستینه، دینی فاناتیزمه و گئری‌لیگه قارشی آزادلیق ایدئیالارینی تبلیغ ائدیر. دوغما کندینده تعقیب اولوندوغونا گؤره عاییله‌لیکله گنجه‌یه کؤچموش، بورادا خیردا تیجارتله مشغول اولموشدور. عئینی زاماندا اؤز ساتیریک شعرلرینی گیزلی ایمضالارلا(ا.س.الی دگنکلی،  " حجامت‌وئردی" ،  "سرسری" ،  " قاناجاقسیز" ،  "شمشیر" ،  "شمشیرک" ،  "پئشیمان قوجا" ،  "گنجه جاوان‌لاری" ،  "موت-شاعیر" ،  "شاللاخ" ،  "کاو-ماهی" ،  "قوجا زیغ-زیغ" ،  "پاپیروس-چکن"  و س.) چاپ ائتدیریر. آذربایجان دا شوروی حاکیمیتی یاراندیغی ایلک گوندن یئنی جمعیتین طرفداری کیمی فعالیت گؤسترمیشدیر. او، گنجه مکتب‌لرینده موعلیم‌لیک ائتمیش، سونرا  "‌یئنی گنجه"  قزئتی تحریه‌سینده چالیشمیش (1924-1926)، باکی‌یا کؤچوب  "کندلی"  قزئتی و "ملا نصرالدین "  درگیسی تحریه‌سینده مسئول کاتیب اولموشدور (1926-1931). سونرا تقاعوده چیخمیشدیر، هم ده  "یئنی یول" ،  "کومونیست"  قزئتی تحریه‌لرینده موختلیف وظیفه‌لرده ایشله‌میشدیر. ایکینجی دونیا ساواشی دؤورونده آلمان فاشیزمینه قارشی کسکین ساتیریک اثرلرله چیخیش ائتمیشدیر. نظامی، فردوسی، کریلوف کیمی صنعتکارلاردان ترجومه‌لر ائتمیش، عئینی زاماندا قییمتلی ادبی-تنقیدی مقاله‌لر یازمیشدیر. "کئچمیش گونلر"  (1944) آدلی منظوم خاطیره‌سی ییرمینجی عصر آذربایجان ادبیاتی و مطبوعاتینی اؤیرنمک اوچون ماراقلی‌دیر.
جورج واشینقتون فلیجر
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
علی نظمی
یاشاییشی
1946-جی ایل ژانویه‌سینده 4-ده باکی‌ دا وفات ائتمیشدیر.
یارادیجیلیغی
علی نظمی " ملا نصرالدین "  درگی‌سینده صابر کیمی، فعال ایشتیراک ائدن شاعیرلردن اولموشدور. ج.محمدقولوزاده شاعیرین بو دؤورده کی  فعالیتی حاقیندا بئله یازیر:  "‌او واخت بیز مجموعه میزین 12-جی نؤمره سینده  "‌قول-بییابانی‌"  سرلؤوحه‌لی بیر مقاله ایله وارلی‌لاریمیزا طعنه‌لی بیر خطاب درج ائتدیک. تا کی اوندان بیر نئچه واخت سونرا صابرین  " طمعه-ناهار "‌ی بیزیم سسیمیزه سس وردی. بورادا مشدی سیژیمقولو کئف‌سیز ده مئیدانا چیخدی و  "‌پناه آللاها‌"  – دئییب، صابرین  " طمعه-ناهار " ما جاواب اولاراق  " چایدا چاپان قارداشیم، آغلاما، آغلاری گؤر‌"  مطلعلی شعرینی گؤندردی.
مشدی سیژیمقولونو ایلک دفعه  مجموعه‌میزده نظم ایله دانیشدیران، اونون طبع شعرینی بوروزه وئرن هامان "طمعه-ناهار "  اولوبدور... هامان م.سیژیمقولو کی، اؤز دئدیگینه گؤره "ملا نصرالدین"ین بو واختادک بیرجه نؤمره‌سینی ده باشدان-آیاغا اوخومامیش کئچیرمه‌ییبدیر. صابرین بوندان دا قییمتلی غئیری اشارینا موتاثیر اولماییب، – نه قدر کی،  "طعمه-ناهار "ینا اولوب، اونا بیر نئچه آیدان سونرا جاواب وئرمگی اؤزونه بورج بیلیبدیر.
ندیر بورادا شاعیری موتاثیر ائدن؟ البته کی، موللانین مؤوضوسودور ".
علی نظمی شعره 1903-جو ایلدن باشلاسا دا،  "‌ملا نصرالدین‌" ده ایلک دفعه  نثر ایله، فلیئتون‌لاری ایله ایشتیراک ائتمیشدیر. درگی‌نین 11-جی نؤمره‌سینده علی نظمی‌نین  "‌الی‌دگنکلی"  ایمضاسی ایله بیر کیچیک مکتوبو درج اولونموشدور. بورادا گنجه‌لی قوشباز حاجی حسین‌ین اوغلو ایله رفتاریندان بحث ائدیلیر. حاجی‌نین اوغلو آغاجدان دولاشا توتماق ایسته‌ینده ییخیلیر، قیچی سینیر. آتاسی بو احوالاتدان خبر توتوب گلیر، اوغلوندان ایلک سوروشدوغو بو اولور: "‌– اوغول، نئجه سن؟ – قوش جیبینده اؤلمه‌ییب کی؟ ساغدیرمی؟‌"
درگی‌نین 14-جو نؤمره‌سینده علی نظمی بیر کیتاب‌ ساتاندان "ملا نصرالدین‌" دن شیکایتینی یازمیشدی:  "‌ائی ملا نصرالدین کیشی، بس دئییلمی بو قدر مردیمزارلیق؟... اوچ ایلدیر کی، منده اولان کیتاب‌لار هئچ ساتیلمیر... " جامع الدعوات– 50 جیلد،  " تعبیر خواب-30 جیلد... ".
" ملا نصرالدین " ، 1906، №7، ص.6.
مؤلیف بو مکتوبوندا درگی‌نین مؤوهوماتا و مؤوهومات کیتاب‌لارینا قارشی آردیجیل، شیدّتلی موباریزه‌سینی نظرده توتور. ایستر بو مکتوبدا و ایسترسه قوشباز اوغلونون احوالاتیندا مؤلیفین قلمینده کی  مهارت، اینجه‌لیک و ساتیرا آیدین حیس اولونماقدادیر.
علی نظمی ده صابر کیمی  "‌ملا نصرالدین‌"ین وظیفه‌سینی، مقصدینی چوخ گؤزل باشا دوشموشدو. بو درگی هم مقصدی، هم ده دیلی، اوسلوبو ایله خالقا یاخین اولان، خالقین روحونو ایفاده ائدن یازی‌لار طلب ائدیردی. علی نظمی ده بئله یازی‌لارین مؤلیفی ایدی. اونون اون-اون بئش سطیرده یازدیغی دوزلو مکتوب  "ملا نصرالدین"-ه بوتون بیر ایجتیماعی لؤوحه وئریردی. "جاوان ایله حاجی آغانین شیرین صؤحبتی"  آدلی مکتوبوندا کؤهنه‌پرست بیر وارلی‌نین خئییر ایشلره موناسیبتینی تصویر ائدیردی. تصویر آنجاق موکالیمه‌لردن عیبارتدیر. بیر گنج معاریفچی‌نین سوالینا جاواب وئرن حاجی‌نین دانیشیغی، اونون سیماسینی، شوعورونو و موحاکیمه دایره‌سینی موعین ائدیردی.
هانس جوچیم شلنهوبر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hans Joachim Schellnhuber»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
علی نظمی
یارادیجیلیغی
علی نظمی درگی‌ده‌کی فعالیتی ایله شعرده ده مهارت صاحیبی اولدوغونو ایثبات ائتدی. دئمک اولار کی، مؤوضو دایره‌سی اعتیباریله شاعیر، صابردن سئچیلمیردی. کؤهنه‌پرست حاجی‌لاری، کربلایی‌لاری، ایستیثمارچی‌لاری، عاوام، نادان والیدئین‌لری، خالقی آلدادان فالچی، جیندار و درویش‌لری، محمدعلی کیمی شاهلاری، خسیس و منفعت‌پرست  "‌میلت خادیم‌لری"نی،  "اینتللیگنت‌لری‌"  هجو ائدن شعرلرینده تامام صابر روحو واردیر. ج.محمدقولوزاده گؤستریر کی:  "‌ملا نصرالدین‌"ه یاراشان شیوه‌نین مزه لی‌لیگی و دوزلولوغوندا، مهارت و لطافتده صابره یاووق گلن و اونا عوض اولان – بیرینجی مشدی سیژیمقولو کئف‌سیز اولوبدور. " ایمضا آتیلماسا صابر ایله علی نظمی‌نین شعرلرینی بیری-بیریندن آییرماق چتین ایمیش.
هانس جوچیم شلنهوبر
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
علی نظمی
یارادیجیلیغی
م.ع.صابرین وفاتیندان سونرا ایستر  "‌ملا نصرالدین‌" ده و ایسترسه  "‌مزه‌لی" ،  "زنبور" ،  "طوطی"  و س. کیمی گولگو مطبوعاتیندا ( "شیمشیرک" ،  "شمشیر"  و س. ایمضالارلا) ان یاخشی ساتیریک شعرلر یازان علی نظمی اولموشدور.
گیاه‌دوران(سویوق‌بولاق)
گیاه‌دوران مهاباد بؤلگه‌سینین خلیفان بؤلومونده‌کی شرقی منگور قصبه‌سینه تابع اولان کنددیر.
علی نظمی
یارادیجیلیغی
صابر ادبی مکتبی، خوصوصیله 1906-1916-جی ایللر آراسینداکی اون ایل مودتینده ان یوکسک مرحله‌سینی یاشاییردی. بو دؤورده ظاهیرن یازیچی‌لارین ایشی آسان ایدی، چونکی مؤوضو، هدف آیدین، ایستیقامت معلوم ایدی. لاکین بو ظاهیراً بئله گؤرونور. اصلینده صنعتکارین ایشی بو وضعیتده داها چتین اولور. بیر حالدا کی، عئینی مؤوضو بیر نئچه یازیچی طرفیندن و دفعه لرله ایشله‌نیر، او مؤوضونو تزه‌دن و یئنی بیر قلم صاحیبی‌نین ایشله‌مه‌سی موستثنا گوج، ایلهام و یئنی‌لیک حیسی طلب ائدیر. صابر کیمی نهنگ بیر صنعتکارین قارشیسینا چیخماق و اونون ایشله‌دیگی مؤوضولاری یازماق البته کی، علی نظمی اوچون آسان دئییلدی. علی نظمی ایسه قورخمادی. صابرله اولان مسلک بیرلیگی، اونون دا قلمینی صابر ایستیقامتینه اویغونلاشدیردی. علی نظمی‌نین جسارتی، قلمه آلدیغی مؤوضولارا سربست و موستقیل یاناشماسی، تصویرلرینده کیتابا یوخ، حیاتا اساسلانماسی اونون مووفقیتینه سبب اولدو.
گیاه‌دوران(سویوق‌بولاق)
اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۲۲۵ نفر(۲۶ عائیله) اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
علی نظمی
یارادیجیلیغی
صابرین  "دیلبر"  شعری یادیمیزدادیر. علی نظمی ده عئینی ایستهزا اوصولو ایله، عئینی ییغجاملیقلا بیر موفته‌خورون تصویرینی وئریر. شعرینه  "‌تاپماجا‌"  آدی قویور: صابرین  "ائی پول"  شعری مشهوردور. عومومیتله، پول بو دؤورده قلم صاحیب‌لری‌نین دیقتینی جلب ائدن مؤوضو ایدی. آذربایجاندا کاپیتالیزمین اینکیشافی عصرین ایلک اون ایللرینده باکیدا صنایع‌نین آرتماسی، کاپیتالین ‌نینکی ایقتیصادی عالمده، هم ده مفکوره عالمینده حاکیملیک ائتمه‌سی ادبیات خادیم‌لرینه تاثیرسیز قالا بیلمزدی. بو زامان پول هر شئی ایدی! ایستیثمار دونیاسیندا پولا  "‌بوتون موشکول ایشلرین آچان‌"  دئییردیلر. علی نظمی بو حقیقتی  "‌پول‌"  آدلی موسدس‌سینده چوخ پارلاق بیر شکیلده ایفاده ائتمیشدیر. اگر بؤیوک صابر بیر پولپرست، کؤهنه گؤروشلو کیشی‌نین پولا نئجه سیتاییش ائتدیگینی گؤسترمیشسه، علی نظمی‌نین شعرینده پول حؤکمرانلیغی‌نین اؤزو، بیر ایجتیماعی آزار کیمی تصویر اولونور. شاعیر گؤستریر کی، "‌هر قورو جیسمه جان‌" ، " صاحیب‌-حؤکم-روان " ، " زینده-جاویدان " ، " آمیر و شاه و " ، " آمیر وخان " ،  " جین و، لقب، نیشان " ... هامیسی آنجاق، آنجاق پولدور. مؤلیفین ساتیراسی بورادا موستثنا شیدّت کسب ائتمیشدیر. گولوش ایله یاناشی گؤز یاشی، ایستهزا ایله یاناشی تأسوف، تنقید ایله یاناشی مأیوسلوق! ( " آی زهریمار پول! آی گیدی پول! " ) علی نظمی‌نین شعرینده پول،  "‌مغلوب‌ائدیلمز‌"  بیر قووّه کیمی گؤستریلیر. بو آجیناجاقلی وضعیتین سبب‌لری شاعیر اوچون آیدین اولماسا دا، فلاکتلی نتیجه‌لری آیدیندیر. صابرین  "یات قال دالا لایلای"  روحوندا یازیلمیش  "‌یات!‌"  سرلؤوحه‌لی شعرینده شاعیر موسلمان اطالتینی ساتیرایا توتور:  "‌دونیا و آخیرت سعادتی‌نین یاتماقدا‌"  اولدوغونو دوشونن و عؤمرونو یاتماقلا کئچیرن، عصرین ان بؤیوک ایجتیماعی حادیثه‌لرینه آری ویزیلتیسی کیمی باخان، دونیانی سارسیدیب کؤکوندن دَییشن اینقیلاب‌لار ایله بئله آییلمایان موسلمان اوْبلوْموْولارینا قارشی بوندان کسکین نه سؤز اولا بیلر؟ شاعیر جهالت و غفلت یوخوسونا دالمیش هموطن‌لرینه غضبله‌نیر. بو غضب شاعیرین روحوندا دا، منطیقی سیلسیله تشکیل ائدن مجازلاریندا دا عئینی شیدّتده دیر. شاعیر او قدر تاثیرلنمیش، او قدر هیجانلانمیشدیر کی، سؤزونو ساکیت، سویوقلوقلا دئیه بیلمیر؛ تنقید غضب ایله، گولوش کدر ایله قاریشمیش اولور. بو داخیلی هیجان نتیجه‌سینده، بعضاً اؤزو حیس ائتمه‌دن شخصی کدرینی بیلدیرن میصراع‌لار دا یازیر. بیرینجی بئیت ایله ایکینجی بئیتی موقاییسه ائدک:
گیاه‌دوران(سویوق‌بولاق)
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
علی نظمی
یارادیجیلیغی
آخشام نامازینی تله‌سیک قیل، یوبانما، یات!
سول بؤیرون اوستیینه اوزانیب، قوردالانما، یات!
بو بئیت نادان بیر موسلمان مؤمونو حاقیندا تصوور وئریر. بو مؤمون یئین، یاتان، بیر ده کور-کورانه عیبادت ائدن غافیل آدامدیر. آنجاق ایکینجی بئیت تامام باشقا تصوور وئریر:
چوخدور مشقتی گؤزو آچیقلیغین، اینان،
آچسان گؤزونو، غم گؤره‌جکسن، اویانما، یات!
" ایرث-پدر‌" ،  "‌گولورم‌" ،  "‌یورغون بیر باخیش‌"  شعرلرینده ده جهالت و نادانلیغین عیبرتلی منظره‌لری وئریلمیشدیر. آنجاق بو شعرلرین هر بیری شکیل، ادا و عوموماً صنعتکارلیق جهتیندن بیربیریندن چوخ فرقلی‌دیر.
علی نظمی‌نین بو دؤورده کی  شعرلرینی اوخویاندا کؤهنه دونیانین چیرکین و آجیناجاقلی منظره‌لری غریبه  بیر لؤوحه کیمی تصوورده جانلانیر. بو یاتان‌لارا، ساققالی حنالی اوغرولارا، ریاکار روحانی‌لره، حیله‌گر تاجیرلره، شئیطان ضیالی‌لارا باخدیقجا گولور، هم ده پریشان اولورسان. سئوینمه‌لی بیر شئی وار کی، او دا واختی ایله بو ایجتیماعی طوفئیلی‌لری گؤرن و عؤمرونو اونلارلا موباریزه‌یه صرف ائدن گؤزوآچیق، وطنپرست، اینسانپرست آزادلیق سئون اینسان‌لارین وارلیغی و شرفلی امگی‌دیر.
علی نظمی‌نین اثرلری ده بئله بیر امگین محصولودور. شاعیر، وطنینده گؤردوگو جهالت نوماینده‌لریندن ال چکمیر. اونلارین وارلیغی شاعیری راحات بوراخمیر، اونلان دؤیجله‌مک، غفلت یوخوسوندان اویاتماق ایسته‌ییر. اونلارین تکفیری و هوجومو علی نظمینی قورخوتمور. شاعیر امیندیر کی، بو گون ده اولماسا، صاباح معاریف ایشیغی بوتون قارانلیق گوشه‌لری ایشیقلاندیراجاق، گونش شوعاسی یاتان‌لاری اویاداجاقدیر.
بئله بیر صاباحین علامت‌لرینی حتّی علی نظمی‌نین ساتیرا قیرمانجینی دادان مشدی و کربلایی‌لارین اؤزلری ده دویموشلار. اونلار  "‌زمانه‌نین دییشدیگینی‌"  گؤرمه‌یه بیلمزدیلر. "‌دییشیلیر‌"  سرلؤوحه‌لی موخمس‌سینده شاعیر بو دویغونو و بونون ایلک تاثیرلرینی قلمه آلمیشدیر: دئمه‌لی، عؤمرونو یاتماقدا کئچیرن و بونو حیات بیلن آدام‌لارین هامیسی اولماسا دا، آز بیر قیسمی ایگیرمینجی عصرین تبدّولاتینی دویموشدور. "‌ مفتاح الفرج"  شعرینده صبره اومید باغلایان‌لاری،  "‌ادبیات، یاخود میناجات"  ساتیراسیندا قزئت‌لردن قورخوب کویه دوشن کؤهنه‌پرست‌لری،  "مزه‌لی"  شعرینده محمدعلی شاه ی تنقید آتشینه توتان شاعیر، کوتله‌لری ساییق سالماق اوچون بو منفور سیمالارین بوتون چیرکین عمل‌لرینی آچیب گؤستریر، جاماعاتدا اونلارا قارشی نیفرت اویاتماغا جهد ائدیردی.
علی نظمی‌نین شعر دیلی ساده، سلیس، اوسلوبو روان، ایلهامی قووّتلی‌دیر. او، اؤز شعرلرینده همیشه ساده‌لیگی ساخلاماغا چالیشمیشدیر. اوندا کیتاب دیلی‌نین تاثیرلری آزدیر. بو تاثیر اولسا-اولسا جیدی، لیریک روحلو شعرلرده دیر. ساتیراسیندا دانیشیق دیلی و جانلی ایفاده نومونه‌لری داها چوخدور. علی نظمی‌نین تصویرلری ییغجام و احاطه‌لی‌دیر. او، وضعیتی، خاصیت و لؤوحه‌نی بیر و یا بیر نئچه سؤز ایله تصویر ائتمگی باجاریر.
علی نظمی‌نین  "‌سیژیمقولونامه‌"‌سینده توپلانمیش اثرلریندن باشقا درگی و قزئت صحیفه‌لرینده ده بیر چوخ شعرلری واردیر.
اتک‌یازی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
کمپ اونز، کالیفورنیا
کمپ اونز، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Camp Owens, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۲۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Camp Owens, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قمینا سوخوژبره
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Suchożebry»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ایسابل پارا
ایسابل پارا (اینگیلیسجه: Isabel Parra) شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ایسابل پارا ۲۹ سپتامبر ۱۹۳۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
فایرفیلد، کالیفورنیا
فایرفیلد (اینگیلیسجه: Fairfield, California) آمریکانین کالیفورنیا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۰۳ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۱۶۸۸۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:فایرفیلد، کالیفورنیا بؤلمه:کالیفورنیا شهرلری بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوسومقرام
کوسومقرام (اینگیلیسجه:Kusumgram) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده بنقال دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
هامبولت هیل، کالیفورنیا
هامبولت هیل، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Humboldt Hill, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۴۱۴ نفر ایمیش و ۱۰٫۷۹۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Humboldt Hill, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۹۰-جی ایلده بنقلادش
بۇ مقاله ۱۹۹۰-جی ایلینده بنقلادشده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
کوبیور
کوبیور (لهیستانجا: Kobiór) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و سیلسیان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 4702 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kobiór»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
کویت وایا، آریزونا
کویت وایا (اینگیلیسجه: Kuit Vaya, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
توکو دا کاساوریا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tocco da Casauria»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کینقزپرت، تنسی
قایناق‌لار
بؤلمه:تنسی ایالتین شهرلری
پل کلودل
پل کلودل (Paul Claudel) فرانسهلی یازیچی - .۶ اوت ۱۸۶۸ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶ ایل عومر ائله‌ایب و ۲۳ فوریه ۱۹۵۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
بوانات بؤلگه‌سی
بوانات بؤلگه‌سی ، ایران ین فارس اوستانیندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بو بؤلگه‌نین مرکزی بوانات شهریدیر. بو بؤلگه‌نین 1395-جی ایلین آمارلارینا گوره ۵۰٬۴۱۸ نفر جمعیتی واردیر.
پل کلودل
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Paul Claudel»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بوانات بؤلگه‌سی
ایداری بؤلونوش
شهر:مزایجان
نارییاسو یاسوهارا
نارییاسو یاسوهارا (اینگیلیسجه: Nariyasu Yasuhara) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سندراژ
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sendraž»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
آکیرا تاکابه
آکیرا تاکابه (اینگیلیسجه: Akira Takabe) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
نیو هامپدن، ویرجینیا
نیو هامپدن (اینگیلیسجه: New Hampden, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
وودویل، فلوریدا
وودویل، فلوریدا (اینگیلیسجه:Woodville, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۹۷۸ نفر ایمیش و ۱۶٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
نیو هامپدن، ویرجینیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
وودویل، فلوریدا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Woodville, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نووی ریچان
نووی ریچان (Novy Rychan Новый Рычан) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و هشترخان ویلایتینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:هشترخان کندلری
فاکتور فعال‌کننده پلاکتی
فاکتور فعال‌کننده پلاکتی (Platelet-activating factor، Фактор активации тромбоцитов) بیر شیمیایی ماده.
ساموئل شلابارجر (سیاستچی)
ساموئل شلابارجر (اینگیلیسجه:Samuel Shellabarger (congressman)) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. واشینقتون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
فاکتور فعال‌کننده پلاکتی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Platelet-activating factor»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ساموئل شلابارجر (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:اسپرینقفیلد، اوهایو سیاستچیلری بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین پورتوقالداکی سفیرلری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
فاکتور فعال‌کننده پلاکتی
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
میوشی، هیروشیما
میوشی، هیروشیما (Miyoshi, Hiroshima ; ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
واسیلکینو
واسیلکینو (Vasilkino Василькино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
مارسل مهووی
مارسل مهووی (اینگیلیسجه: Marcel Mahouvé) (دوْغوم:January 16, 1973 Douala) بیر فوتبالیست. کامرون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هپاتیت
هپاتیت (اینگیلیسجه : Hepatitis) – اولدوقجا یولوخوجودور. ساگلام اینسانا بو خسته‌لیگی داشییان بیر اینسانلا عئینی قئیدا و یا سو ایستیفاده‌سی سببی ایله یولوخار.
علامتلری
تک هپاتیت – آ-دا ۳۸ ج یوکسک تئمپراتورلا یاناشی (اینفلوئنزاداکی کیمی) اویناق آغریلاری دا عمله گلیر. تئمپراتوت، عومومیتله ساریلیغین ایلک بیر نئچه گونون‌ده نورمالا دؤنر.
ویروال هپاتیتلرده‌کی ان تیپیک ایفاده اولونان:
یولوخما سببلری
ویروس بده‌نه عومومیتله آغیز یولویلا، خصوصیله یئمک و ایچکیلرله گیرر. بو وضعیت، کسلرین توالئته گئتدیک‌دن سونرا اللرینی یوماماسی و چیرک‌لی اللریله ساغلام کسلرین یئمکلرینه توخونماسی ایله ده میدانا گلر. هپاتیت ویروسویلا یولوخموش سولارین ایچیلمه‌سی، بو سولاردان چیخاریلان بوزلارین ایستیفاده ائدیلمه‌سی ان بؤیوک یولوخما منبیی‌دیر. اؤلکه‌میزده، کندلرده توالئتلر عومومیتله چؤل‌ده‌دیر و مئیوه-تروزلرین یئتیشدیریلدیی یئرلره یاخین‌دیر. گوبره اولاراق تورپاغا آخی‌دیلان هپاتیت-آ ویروسو ایله یولوخموش سووارما سولاری، چی یئییله‌ن کاهی، جعفری، تزه سوغان، و باشقا بو کیمی یاشیل‌لیقلارا و تروزلره بولاشماق‌دا و بو چیرک‌لی یاشیل‌لیقلارین کیفایت قدر تمیزلنه بیلمه‌مه‌سی ده بؤیوک یولوخمالارا سبب اولماق‌دادیر. موشاهیده‌لره گؤره بوتون رئستورانلاردا حاضرلانان سالاتلارین تروزلری و گویا یویونموش اولاراق گتیریله‌ن کاهی-جعفری و باشقا گؤیرتیلر البته کی، بیر لیه‌ن و یا وئدره‌ده‌کی سویا باتیریلیب چیخاریلماقلا تمیز اولماسی مۆمکون اولمادیغی حال‌دا (!) سوفره‌لریمیزه گتیریلمک‌ده‌دیر. ایفراغاتلا چیرک‌لنه‌ن سولاردان توپ‌لانان گؤیرتیلر، تروزلر و قابیق‌لی دنیز محصوللارینین یئییلمه‌سی، خصوصیله پاییز و قیش آیلارین‌دا ائپیدئ‌مییالارا سبب اولماق‌دادیر. هپاتیت آ خسته‌لیگی کئچیره‌ن آدام ایله یاخین تماس و جین‌سی علاقه ده خستلیین یاییلماسینا سبب اولور.
خسته‌لیک‌دن قورونما تدبیرلری
خالقین فردی گیگیئنا، اللرین تئز-تئز یویونماسی، و توللانتیلارین ساغلام اوزاقلاشدیریل- ماسی قای‌دالارین ریایت ائتمه‌سی، گیگیئنا و ساغلام‌لیق قای‌دالارینا ریایت ائتمک، یولوخما ریسکینی آزال‌دا بیلر آنجاق تامامیله مانعه تؤره‌ده بیلمز.
بیرده باخ
بؤلمه:خسته‌لیکلر بؤلمه:ساغلیق بؤلمه:ساغلیق علمی بؤلمه:ویروسلار بؤلمه:طیب
دنی کری
دنی کری (اینگیلیسجه: Daniel Edwin "Danny" Carey) آمریکالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دنی کری ۱۰ مئی ۱۹۶۱ ‏ تاریخینده Lawrence, Kansas شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
پال رایان
پال رایان (Paul Ryan، دوْغوم تاریخ:January 29, 1970) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی جینسویل ویسکانسین ویسکانسین ایالتیندا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
مالهووالا, فیروزپور تهسیل
مالهووالا, فیروزپور تهسیل(اینگیلیسجه:Malhuwala, Firozpur tehsil) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۹۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
نیل ادوارد ایسمیت
نیل ادوارد ایسمیت (اینگیلیسجه: Neal Edward Smith) آمریکالی یازیچی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. میزوری بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۹۲۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
بوتئرکیزه
بوتئرکیزه  بیر نوع آلمان پئندیری‌دیر.آلمان دیلینده "تره یاغلی پئندیر" آنلامیندادیر. آلمان آوروپادا مشهور یاری یوموشاق پئندیردیر.
لینده
لینده (اینگیلیسجه: The Linde Group) آکتسینقزلشافت شیرکت‌دیر و آلمان‌دا یئرلشیب و سهامی بورس‌دا آلیش وئریش اوْلونور. بۇ شیرکت شیمیایی صنایع‌سی ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Carl von Linde طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۵۹٬۷۱۵ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«The Linde Group»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
قرقوری ولکات
قرقوری ولکات (اینگیلیسجه: Gregory Walcott) آمریکالی اوْیونچو. ۱۳ ژانویه ۱۹۲۸ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۷  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۰ مارس ۲۰۱۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
مونلیا
&&&&
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Moneglia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لودویق ویتگنشتاین
لودویق ویتگنشتاین (اینگیلیسجه: Ludwig Josef Johann Wittgenstein) (۲۶ آپرئل ۱۸۸۹ - ۲۹ آپرئل ۱۹۵۱) اوتریشلی-بیریتانیالی فیلسوف دیرکی منطیق ریاضی یوخسا سایبیل فلسفه سی و دیل فلسفه سینده اثرلری اولوپ.
بندانگشتی|ویتگنیشتاینین سایبیل فلسفه ایشی
ویتگنیشتاین مودرن فلسفه تاریخینین ان اؤنملی‌لریندن ساییلیر.
کامنتس
کامنتس (Kamenz) آلمانین زاکسن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۱۷۳ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۸۰۰۹ نفر دیر. بۇ شهرین ۵۳٫۱۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.kamenz.de کامنتس شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
بؤلمه:آلمان شهرلری
بیرینجی کازیمیر (لهیستان)
بیرینجی کازیمیر (لهیستان) (اینگیلیسی‌جه: Casimir I the Restorer) بیر شاهی ایدی. Duk: 1040–1058 ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی ایکینجی میشکو (لهیستان) دیر. ایکینجی میشکو (لهیستان) اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب.
قرابووکا اوکازووا
قرابووکا اوکازووا (لهیستانجا: Grabówka Ukazowa) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 190 نفر ایمیش.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Grabówka Ukazowa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بارلوو بند، آلاباما
بارلوو بند (اینگیلیسجه: Barlow Bend, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ویسیلر حرکتی
ویسیلر حرکتی (تاتار تورکجه‌سی: Wäisilär xäräkäte) اون دوققوزونجو عصرین ایکینجی یاریسی و ایگیرمینجی عصرین باشلانیشیندا عدالتسیزلیگه قارشی دینی، اجتماعی و سیاسی حرکت. بو حرکتین اساسچیسی بهاءالدین ویسی دیر.
تاریخی
ویسیلر حرکتی تاتار اکینچیلری، صنعتچیلری و اورتا مرتبه‌ده اولان تیجارتچیلرینی بیرلشدیرن بیر حرکت دیر. بهاءالدین ویسی ۱۸۸۴-جو ایلده توتولاندان سونرادا بو حرکته قوشولانلارین سایی آزالمادی. ۱۹۰۸-جی ایلده قازان، آرچا، زؤیه، اورنبورگ و باشقا ولایتلرده داهی اورتا آسیادا اون بئش مین کیشینی بیرلشدیرمیشیدی. ویسیلر حرکتینین دوشونجه‌لریندن ملّی دؤولت قانونلاری قارشیسیندا دایانماق، شریعت ایله قرآن قانونلاری اساسیندا حرکت ائتمک، کفر اوردوسوندا (روسیه دؤولتینین اوردوسوندا) اشتراک ائتمه‌مک و روسیه دؤولتی پاسپورتونو آلماماق ذکر ائدیله‌بیلر. بو عقیده‌لر یوخاری احتمال ایله قرآنین مسلمانلارا طاغوت حؤکمونون قبول ائتمه‌سینی تحریم ائیله‌مه‌سیندن قایناقلانیبلار. بهاءالدین ویسی‌دن سونرا اوغلو قاینان ویسی حرکت باشچیلیغینی قبول ائتدی. میر سعید سولطان علییئو (غالییئو) و ملا نور واحدوف بو حرکته قاتیشان آدلیم کیمسه‌لریدیلر. ۱۹۰۵-جی و ۱۹۰۷-جی ایللر آراسیندا ویسیلر حرکتی چوخ گوجلنمیشیدی. بو حرکت یاشام یولونو ابوذر غفاری‌دان اؤرنک آلمیشدی.
قایناقلار
بؤلمه:ایسلام تاریخی بؤلمه:تورک تاریخی بؤلمه:تاتاریستان
بلطیم
بلطیم (اینگیلیسیجه: Baltim) میصر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
کالوا، آریزونا
کالوا (اینگیلیسجه: Calva, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کرک موحاصیره‌سی
''کرک موحاصیره‌سی (اینگیلیسجه: Siege of Kerak) ایوبیلر و اورشلیم کراللیغی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.صلیب یۆروشلرینین بیر قیسمی‌دیر. بۇ وۇروشون سوْنو صلیب یۆروشلری غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر
قایناق‌لار
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:ایوبیلرین دؤیوشولری
هپاتیت آ
هپاتیت آ (خالق آراسین‌دا "ساری‌لیق" دئییلیر) ویروسو ان چوخ چیرک‌لی سولاردان کئچدیی اۆچون یای آیلارین‌دا بۇ خسته‌لییه توتولانلارین سایین‌دا حدسیز درجه‌ده آرتیم گؤرونور. یاخشی یویولمامیش تروزدن، هوووز و دنیز سویون‌دان دا هپاتیت آ ویروسونا یولوخما ریسکی داها چوخ‌دور. هپاتیت آ خستلیینین سیمپتوملاری: سولغونلوق، سارالما، حال‌سیزلیق، اورک بولانتی‌سی، تئمپئراتور و سیدیک رنگینین توندلشمه‌سی.
چیپله
چیپله (لهیستانجا: Trzypole) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانیندا یئرلشیر.
هپاتیت آ
خسته‌لیک‌دن قورونما اصوللاری
خسته‌لیک‌دن قورونماق اۆچون هکیملر طرفین‌دن اوشاقلارا پئیوندین اوْلونماسی توصیه ائدیلیر. آچیق یئرلرده ساتیلان یئمکلری یئمه‌مک، تمیز سو ایچمک، علین گیگیئناسینا خصوصی دقت ائتمک باش‌لیجا قورونما عامللرین‌دن ساییلیر.
چیپله
بؤلمه:لهیستان شهرلری
هپاتیت آ
خسته‌لیک‌دن قورونما اصوللاری
هکیملر بۇ خستلیین ان یاخشی موالیجه‌سینین استراحت ائتمک اوْلدوغونو وورغولاییر. بون‌دان علاوه هکیم طرفین‌دن توصیه ائدیله‌ن پرئپاراتلاری واخت‌لی-واختین‌دا قبول ائتسه‌لر تئز زامان‌دا ساغالماق اولار.
چیپله
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
هپاتیت آ
خسته‌لیک‌دن قورونما اصوللاری
بو گون هپاتیت آ خستلیین‌دن تام قورونمانین ان تأثیرلی یولو پئیوند ائدیلمه‌دیر. پئیوندین قورویوجولوغو ۹۴ – ۱۰۰% اوْلوب تأثیرینی تخمیناً ۲۰ ایل ساخلاییر. بۇ سببله جمعیت‌ده، رئستورانلاردا، حربی حیسه‌لرده، خستخانالاردا، فابریکلرده، اینتئرنات مکتبلرین‌ده، کؤرپه‌لر ائولری‌ده، قوجالار ائویندئ و باشقا تشکیلاتلاردا ایشلیه‌ن بوتون متبخ پئرسونالینین هپاتیت آ اینفئک‌سییاسینی داها اول کئچیریب-کئچیرمدیی معین اوْلونولمالی و پئیوند ائدیلمه‌سی اویغون گؤروله‌نلرین پئیوند ائدیلمه‌سی تعمین ائدیلمه‌لی‌دیر.
چیپله
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Trzypole»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هپاتیت آ
همچینین باخ
بؤلمه:خسته‌لیکلر بؤلمه:ساغلیق بؤلمه:ویروسلار بؤلمه:طیب
سون چایی
سون چایی (Saône، ، ، Сона (приток Роны)) فرانسه اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۴۷۳ کیلومتر دیر. بۇ گۆن سون چاییندان ثانییه‌ده ۴۱۰ متر مکعب سۇ آخیر. و روننا تؤکولور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Saône»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
شویا ناکاجیما
شویا ناکاجیما (اینگیلیسجه: Shoya Nakajima) (دوْغوم:August 23, 1994 هاچی‌اوجی، توکیو) بیر فوتبالیست. پورتیموننزه ایدمان کولوبو و ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سیلور کریک، ویسکانسین
سیلور کریک (اینگیلیسجه: Silver Creek, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
آینی‌گون
آینی‌گون یوخسا آیدین یا جومعه یا جوما، یئنی آذربایجان تۆرکلرین یئددیجه‌سینین، یئددینجی گونو ساییلیر. عربجه «الجمعة» و فارسجا «آدینه» گونو ایله بیردیر. اینگیلیسجه «Friday» گونو ایله بیردیر، آنجاق یئددیجه‌نین بئشینجی گونو اولور. بو گون ایراندا و بیر سیرا ایسلام اؤلکه‌لرینده میثال اۆچون عراق و عربیستان دا تعطیل گون‌دور. بو گون سۇگونوندن سونرا و يئل‌گونوندن قاباق اولور.
سیلور کریک، ویسکانسین
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آینی‌گون
تورکجه
آینی و آیناماق دینجلمه و استراحت دئمک‌دیر.
دوغو آسیا دیللری
آدینا، آینی‌گون یوخسا آنناگون بو گونون آدلارینداندیر. آینی و آیناماق دینجلمه و استراحت دئمک‌دیر. آدینا فارسجادا دئییلن اوخشار سؤزجوک اصلینده تورکجه‌دن آلینمیش‌دیر.
اجتماعی شبکه‌لرده
توییتر ین تورکجه ایستفاده‌چی‌لری (گونئی آذربایجان‌ دا یاشیانلار)، بوگون تورکجه توییت‌لرین #تورکجه_جومالار هشتگ یله یایاللار.
قئیدلر
بؤلمه:تقویم بؤلمه:زامان بؤلمه:هفته‌نین گونلری
هری هاپکینز
هری هاپکینز (اینگیلیسجه:Harry Hopkins) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. سو سیتی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. نیویورک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۸۹۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:سو سیتی، آیووا سیاستچیلری بؤلمه:جورج‌تاون (واشینقتون، دی سی) دوغوملولار
کامارقیتو، تکزاس
کامارقیتو، تکزاس (اینگیلیسجه:Camargito, Texas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۸۸ نفر ایمیش و تکزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
تاماوارام
تاماوارام (اینگیلیسجه:Thammavaram) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آلرژی
آللئرگییا – اطراف موحیطین آللئرگئن آدلان‌دیریلان بعضی فاکتورلارینین (کیمیوی مادّه‌لرین، میکروورقانیزملرین و اونلارین حیات فعالیتی محصوللارینین، قیدا مادّه‌لرینین و س) تأثیری ایله الاقدار اورقانیزمین غئیری-عادی (قاباریق) جاواب رئاک‌سییاسی‌دیر.
عالیملرین تدقیقاتلارینا اساساً پلانئتیمیزین هر یئددی آدامین‌دان بیری آللئرگییایا دوچاردیر، باشقا سؤزله، گون‌ده‌لیک حیات‌دا راست گلینه‌ن هر هان‌سی بیر تأثیره قارشی یوکسک هیسسیاتا مالیک‌دیر. ان چوْخ یاییلمیش تسیرئدیجی عامللر – قیدا محصوللاری، بیتکی منشألی توزجوقلار و ائو توزودور. بونونلا یاناشی یوزلرجه دیگر آللئرگئن آدلان‌دیریلان عامللر مؤوجوددور کی، بونلارا دری ممولاتلاری، حئیوان یونو، کپک، قوش للیی، کوسمئتیکا، میشت کیمیاسی، درمانلار، بعضی بیتکی یاغلاری، گونش شواسی عاییددیر. آللئرگئنلرین اورقانیزمه داخیل اولما یوللاری موختلیف‌دیر. مثلاً، اونلار اورقانیزمه دری‌دن، تنففوس و قیدا یوللاری واسطه‌سیله کئچیرلر.
آللئرگییانین فیزیولوژی مئخانیزمی، اورقانیزم‌ده آنتی‌تئلین عمله گلمه‌سینه اساس‌لانیر. بۇ دا هسساسلیغین آرتماسینا و یا آزالماسینا گتیریب چیخاریر. آلرژیسئلیک‌لی قیشالارین گوج‌لو قیجیقلانماسی، دری سپکیلری، عمومی ضعیف‌لیکله اؤزونو بیروزه وئریر. برونخیال آستما کیمی آغیر خستلیین اساسین‌دا آلرژیدایانیر.
آلرژیاورقانیزمین هر هان‌سی مادّه‌یه قارشی یوکسک هسساس‌لیغی، رئاک‌سییاسی‌دیر. بو، ایممون سیستئمینین پاتالوگییاسی‌دیر. آللئرگیک خسته‌لیکلره پوللینوز، آللئرگیک رینیت، برونخیال آستما، آتوپیک برونخیال آستما، قیدا آللئرگییاسی و درمان آللئرگییاسی عاییددیر. پوللینوز بیتکی توزو آللئرگییاسی دئمک‌دیر. بعضی آغاجلارا، اوتلارا، گوللره، چیچکلره قارشی اینسانین نفس یوللارین‌دا باش وئره‌ن آللئرگیک رئاک‌سییادیر. بونا فس‌لی خسته‌لیک ده دئییلیر. پوللینوزون علامتلری ایلین موختلیف فسیللرین‌ده گؤزلرین اطرافینین، بورنون قاشینماسی، چوْخ‌لو سای‌دا آسقیرما، بورنون توتولماسی کیمی اؤزونو گؤستریر. بۇ خسته‌لیک اساساً یاز، یای و پاییز آیلارین‌دا اوزه چیخیر، قیش‌دا ایسه یوخ اولور. همین فسیللر باش‌لانان‌دا خسته‌لیک ده یئنی‌دن باش قالدیریر.
آللئرگیک خسته‌لیکلرین دیگر نؤوو ایل بویو داوام ائدن آللئرگیک رینیت‌دیر. اونون تؤردیجیلری میشت آللئرگئنلری – ائو توزو، کیتاب توزو، میشت گنجیکلری و دیگرلری‌دیر. بو، سیفتین، بورنون قاشینماسی، آسقیرما، بورون توتولماسی و آخماسی علامتلری ایله موشاییت اوْلونور. آللئرگیک خستلیین باشقا نؤوو برونخیال آستمادیر. لاکین برونخیال آستمانین بوتون نؤولری آللئرگیک خسته‌لیک دئییل. اونون یالنیز بیر فورماسی – آتوپیک برونخیال آستما آللئرگیک برونخیال آستمادیر. اونون تؤردیجیلری بیتکی، میشت توزلاری، ائپیدئرمال آللئرگئنلر، یعنی حئیوان توکو، کپیی، یونو، طبیعی ایقلیم شرایطی، اینسانین ایشلدیی و یا دوشدویو قوخولو موحیط‌دیر. آتوپیک برونخیال آستمانی تؤره‌دن آللئرگئنلردن اوزاقلاشدیق‌دا خسته‌لیک ده یوخ اوْلوب گئدیر. بوتون آللئرگیک خسته‌لیکلر اۆچون ان کاراکتئر بیر علامت وار: آللئرگئنلرله تماس‌دا اوْلان‌دا خسته‌لیک باش قالدیریر، اونلاردان اوزاق اولدوق‌دا خستلیین علامتلری ده کئچیب گئدیر.
قیدا آللئرگییاسی زامانی موختلیف قیدا محصوللارین‌دان بدن‌ده سپمه، قیزارما، شیشمه، بوغولما حاللاری باش وئریر. مئیوه-تروز، بوستان بیتکیلرین‌دن، سیتروس مئیوه‌لرین‌دن، سود، بال، بیشمیش یئمکلردن، شیرنیات محصوللارین‌دان و دیگر قیدا محصوللارین‌دان بۇ خسته‌لییه توتولماق مومکون‌دور.
تهومب | ۲۵۰پخ | لئفت | توز آخار. آللئرگیک خسته‌لیکلر آراسین‌دا ان تهلوکه‌لی‌سی درمان آللئرگییاسی‌دیر. بۇ خسته‌لیک حاضردا ان جدی پروبلئملردن بیرینه چئوریلمیش‌دیر. درمان آللئرگییاسی دری‌ده باش وئره‌ن سپکی و قیزارمادان توتموش بوغولما و اؤلوم حاللارینا قدر ان آغیر فسادلار تؤره‌ده بیلیر. بۇ خسته‌لیک اساساً هکیمین تییناتی اولمادان اؤزباشینا درمان قبول ائدیلدیی، اورقانیزم‌ده دیگر خسته‌لیکلر اولدوغو حال‌دا و اونلار نظره آلینمادان هبلر قبول ائدیلدیی زامان باش وئریر. بئله واخت‌دا خسته آنوفیلاکتیک شوک وضعیتینه دوشه‌رک اؤله ده بیلر.
عومومیتله، آللئرگیک خسته‌لیکلر ایلین بوتون فسیللرین‌ده باش وئره بیلر. لاکین بعضی نؤولری فس‌لی کاراکتئر داشیدیغین‌دان اساساً یاز، یای و پاییز آیلارین‌دا اؤزونو داها قاباریق گؤستریر. قیدا آللئرگییاسینا توتولمالار مئیوه-تروزین بول اولدوغو یای آیلارین‌دا داها چوْخ اولور. هر کس هان‌سی مئیوه‌نین، تروز، بوستان بیتکی‌سینین اونا آلرژیوئردیینی بیلمه‌لی و اونو قبول ائتمه‌مه‌لی‌دیر. بزه‌ن اهالی موختلیف سببلردن دری‌ده باش وئره‌ن هر هان‌سی شیشمه، سپمه و قیزارمانی آلرژیحساب ائدیر. بو، آللئرگییانی حدین‌دن آرتیق شیشیرتمک‌دیر. دری خسته‌لیکلرینین ۹۰ فایزی، او جمله‌دن قوتورلوق، فوتودئرماتوز دا قاشینما وئریر. مثلاً، یای‌دا گونون اولترابنؤوشیی شوالاری بدنین آچیق یئرلرینه دیه‌رک اونو قیجیقلاندیریر و بۇ زامان سپکی، قیزارما و قاشینما باش وئریر. بو، آلرژیدئییل، دری خسته‌لیگی اوْلان فوتودئرماتوزدور. بئله حاللار باش وئررکه‌ن اؤزباشینا درمان قبول ائتمک‌دن اوزاق اولماق و هکیمه مراجعت ائتمک لازیم‌دیر. یالنیز هکیمین قویدوغو دوزگون دیاقنوز و اونا موناسیب تعیین ائتدیی موالیجه نتیجه‌سین‌ده ساغلاملیغینیزی برپا ائده بیلرسینیز.
قایناقلار
بؤلمه:خسته‌لیکلر
ناومووو، روسیه
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
سوگونو
سۇگونو یئنی آذربایجان تورکلرین یئددیجه‌سینین، آلتینجی گونو ساییلیر. عربجه «الخميس» و فارسجا «پنج‌شنبه» گونو ایله بیردیر. اینگیلیسجه «Thursday» گونو ایله بیردیر، آنجاق یئددیجه‌نین دوردونجو گونو اولور.
گؤرونتولر
بؤلمه:تقویم بؤلمه:زامان بؤلمه:هفته‌نین گونلری
اوکسو (ماغازا)
اوکسو (ماغازا) (اینگیلیسجه: OXXO) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت.
۱۸۹۴-جو ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۸۹۴-جو ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
اوکسو (ماغازا)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«OXXO»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
۱۸۹۴-جو ایلده گونئی آفریقا
دوْغوملار
Broederstroom
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۴-جو ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره گونئی آفریقا بؤلمه:۱۸۹۴-جو ایلده گونئی آفریقا
بودی دیر
بودی دیر (اینگیلیسجه:Buddy Dyer) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو. اورلندو شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فلوریدا دموکراتلاری بؤلمه:کیسیمی، فلوریدا دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
چیس الیسون
چیس الیسون (اینگیلیسجه: Chase Ellison) آمریکالی اوْیونچو. ۲۲ سپتامبر ۱۹۹۳ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 2000–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chase Ellison»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
ادوارد لاچپول
ادوارد لاچپول (Edward LaChapelle) آمریکالی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edward LaChapelle»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
کانت د مار
کانت د مار (ایسپانجا: Canet de Mar) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بارسلونادا یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۵٫۶ کیلومتر موربّع دیر. ۱۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۴۱۲۳ نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
میریام شر
میریام شر (اینگیلیسجه: Miriam Shor) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۹۴–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
جیمز ائی. بلک
'''جیمز ائی. بلک''' (اینگیلیسجه: James A. Black) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۱۲-جی ایل ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۷۹۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۴۸ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۴۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ابیویل، گونئی کارولینا دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
جورج واشینقتون قلیک
جورج واشینقتون قلیک (اینگیلیسجه: George Washington Glick) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و کانزاس ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۲۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۱۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:اچسن، کانزاس دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
الیس، ایندیانا
الیس، ایندیانا (اینگیلیسجه:Ellis, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ellis, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قاندارواکوتای
قاندارواکوتای(اینگیلیسجه:Gandarvakottai) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر شهر دیر. بۇ شهرده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
الیس، ایندیانا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کازوتو کوشیدا
کازوتو کوشیدا (اینگیلیسجه: Kazuto Kushida)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
بیرینجی کاروی
بیرینجی کاروی (اینگیلیسی‌جه: Charles I of Hungary) بیر شاهی ایدی. ۱۳۰۱/۰۸۱۳۴۲ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مسیحیت دینینه اعتیقاد ائتمیشدی.
بؤلمه:شاهلار
پل فور
بندانگشتی|Paul Fort (1922) {{Infobox writer }} پل فور ({{Lang-en|Paul Fort}}) فرانسهلی شاعیر، اوْیون یازیچی و یازیچی - .۱ فوریه ۱۸۷۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۸ ایل عومر ائله‌ایب و ۲۰ آوریل ۱۹۶۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
والویل، اوکلاهوما
والویل (اینگیلیسجه: Wallville, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.