cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
دیوید آقارد
دیوید آقارد (David Agard) آمریکالی بیلیم اینسانی. دیوید آقارد ییل بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کالیفورنیا تکنولوژی انستیتوسو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«David Agard»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
اریک چزتر
اریک چزتر (اینگیلیسجه:Eric Chester) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:نیویورک ایقتیصادچیلاری بؤلمه:نیویورک دوغولان یازیچیلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۱۹۴۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:نیویورک دوغوملو فعاللار بؤلمه:مونتاق، ماساچوست دوغوملولار بؤلمه:ماساچوست دوغوملو تاریخچیلر بؤلمه:نیویورک دوغوملو تاریخچیلر بؤلمه:ماساچوست ایقتیصادچیلاری
لاندی، کالیفورنیا
لاندی، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Lundy, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳۹۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lundy, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کیوتو اوستانی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kyoto Prefecture»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
پودقورنی، آدیغیه
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
کونقورتوق
کونقورتوق (Kungurtug Кунгуртуг) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و تووادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:تووا کندلری
البی، کالابریا
البی، کالابریا (ایتالیاجا: Albi, Calabria) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۷۶ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۷۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و کالابریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Albi, Calabria»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لئیتون، لندن
لئیتون (اینگیلیسی‌جه: Leyton) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 14184 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
کیم ریچاردز
کیم ریچاردز (اینگیلیسجه: Kim Richards) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kim Richards»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کوبا سیتی، ویسکانسین
کوبا سیتی، ویسکانسین (Cuba City, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۸  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۰۸۶ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۷۴۵٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۳۰۸ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cuba City, Wisconsin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ویسکانسین ایالتین شهرلری
دن لیپینسکی
دن لیپینسکی (اینگیلیسجه:Dan Lipinski) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:ایلینوی دموکراتلاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:شیکاقو سیاستچیلری
ایلسینیو (فوتبالیست)
ایلسینیو (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Ilsinho) (دوْغوم:October 12, 1985 São Bernardo do Campo) بیر فوتبالیست. فیلادلفیا یونیون و برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:پالمیراس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سائو پائولو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اینترناسیونال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:شاختار دونتسک کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:سائو برناردو دو کامپو دوغوملولار
آذلار
آزلار یا دا آذلار و یا آسلار – آوروپا و آسیا دا گئنیش یاییلمیش قدیم خالق. زامان-زامان بوتؤو آوراسییایا یاییلان تورک ائتنوسونون ایچینده همیشه یاشارلیغی ایله سئچیلن، آزیخ (از – اوق) ماغاراسیندان توتموش قوزئی، گونئی، باتی آذربایجان بؤلگه‌لرینده و آزوو (ازاق) دنیزینه قدر موختلیف اؤلکه‌لرده ایزلرینی قویموشلار.
آذربایجان اؤلکه آدینین کؤکونده‌کی آذر بوی آدینین یارانماسیندا اساس اؤزک(هسته) اوْلان آز بویو تورک قومو ایچینده چوْخ سایلی سویلاردان بیری ایدی. آزییا//آسییا آدینداکی پارالئللیک (اوخشارلیق) کیمی، آز قومونون دا آس واریانتی گئنیش یاییلمیشدیر. بئله یاییلمانین سببی آز//اس بویلارینین واختیله قدیم آذربایجاندان قرب، شیمال و شرق اؤلکه‌لره اوْلان کؤچو ایله باغلیدیر.
بللیدیر کی، هر هانسی بیر بویون آدی اونون داخیل اولدوغو خالقین ایچینده اوزون مودت سوی آدی (ائتنونیم) کیمی یاشاییر. بۇ باخیمدان، اؤزبک، آلتای، قاراقالپاق و سایر تورک خالقلارینین ترکیبینده اوروق، سوی، بوی آدی کیمی ایشلنن آز//اس ائتنونیمینه [۱] [۲] و گؤی-تورک یازیلاریندا آز بودون (آز خالقی) و آز-کیشی (آز آدامی) آدینا، کوبان کتیبه سینده ائرئن آز آییریلتیم (آز ارنلریندن آیریلدیم) ایفاده‌سینه راست گلمک اولور.
تاریخی
موختلیف تورک خالقلارینین بوی-سوی (طایفا-نسیل) بؤلگوسو کیمی دیقتی چکن و ترکیبینده آز//اس کومپونئنتینی(حیصه سینی) یاشادان ائتنونیملر بؤیوک ماراق کسب ائدیر. مثلا، باشقورت-کاتای بویونداکی آس، آسسی سویلاری، بالکارلارین آس آدلانماسی، اؤزبکلرین ۳۲ اساس بویو سیراسیندا" آ. وامبئرینین" آس بویونو قئید ائتمه‌سی [۳]، قیرغیزلاردا آزیق بویو، نهایت، قدیم آذربایجان اهالیسینین آز آدلانان بیر قیسمینین سونرالار آذر بویو کیمی تانینماسی آزلارین تورکلوگونه شوبهه یئری قویمور. لاکین آز بویونون گئنیش جوغرافی اراضیلرده گؤرونمه‌سی اونلارین ائتنیک منشایی حاقیندا بعضی تدقیقاتچیلارین یانلیش فیکیر سؤیله‌مه‌سینه سبب اولموشدور.[۴]
بئله کی، "و. و. بارتولد" تورکئشلری آز و توخسی بویلارینین بیرلشمه‌سی حساب ائتمیش [۵]، گولتیگین آبیده‌سینده‌کی آزلاری (آز بودون) ایسه یئنی سئی اوستیاکلاری ایله عئینیلشدیرمیشدیر [۶].
آز//اس بویو تکجه آذر تورکلرینین دئییل، بیر سیرا دیگر تورک بویلاری سیستئمینده ده موهوم یئر توتور. بوندان باشقا، سوی آدی قدیم تورک آنتروپونیمیکاسینین(شخص آدلارینین) خوصوصییتی کیمی شخص آدلارینا دا قوشولور، اونون هانسی سویدان اولدوغونو بیلدیریر. مثلا، اون یئددی عصرده فارسجا یازیلمیش "دستورالملک" اثرینده سادالانان بیر سیرا شخصین آدیندا آس بوی آدی واردیر:
محمد حاکیم بی میرزه آس، ماهمود بی کاتاغان آس [۹]
بوراداکی آد-تیتول-سوی آدی دوزومو قانونا اویغون حالدیر. ب.اون.کارمیشئوا گؤستریر کی، "شایبانی-نامه" (۱۶ عصر) آبیده‌سینده آس سوی آدی نایمان، دورمان، کوشچو بویلاری ایله یاناشی خاطیرلانیر و اورتا آسییا تورکلرینده آس-نایمان، آس-سارای، جامان-آس سوی بیرلشمه‌لری فورماسی دا تاریخی فاکتدیر [۱۰]. سادالانان اونوماستیک واحیدلرین تورکلره عایید اولماسینی ایضاح ائتمه‌یه احتییاج یوخدور. بۇ سیرایا کلاودی پتولئمئیین (۲ عصر) قوزئی قافقازدا گؤستردیگی آستوریکان (اس-توریکان) بویونو [۱۱]، طبرینین (۸ عصر) قئید ائتدیگی آستارخان (اس-تارکان) آدینی، "کارتلیس-تسخوورئبا" گورجو آبیده‌سینده باقاتور آسپاروخ (اس-پاروک) آدینی، م. کاشقارینین اوغوز بیلریندن بیرینین آدی کیمی وئردیگی آزاق آدینی [۱۲] و واختیله ایندیکی قاراچای-چرکز اؤلکه‌سینده امیر تئیمورا قارشی دؤیوشن بوری-بئردی آدلی شخصین باشچیسی اولدوغو آس بویونو [۱۳] دا تاریخی فاکتلار کیمی علاوه ائتمک اولار. بۇ دا بللیدیر کی، سوی آدی چوْخ واخت همین سویون یاشادیغی بؤلگه‌ده توپونیم کیمی ده یاییلیر؛ اورتا آسییادا آس، آسسا، سیردریا اطرافیندا آسا، آسناس، آسار، اورال و وولقا – کاما بؤلگه‌لرینده آسسی، آسیلی، آسی، آشا، کریمدا آسس، بؤیوک-آسس، تئمئس-آسس، آسسی-جوراکچی، کیچیک-آس و س. اسکی و یئنی ائرمنی منبعلری تورک بویلاری یاشایان آنادولو-ایران-قافقاز بؤلگه‌لرینده آز//اس سوی آدینی عکس ائتدیرن خئیلی داغ، چای، کند، اوبا آدی – توپونیم قئید ائتمیشدیر؛
بعضی تاریخی منبعلرده آز//اس ائتنونیمی یاز//هاز فورمالاری ایله ده ایشلنمیشدیر. همین فورمالاری ی، ه سس آرتیمی کیمی دوشونمک اولاردی، لاکین بۇ ائتنونیمین ک، خ ایله ایشلنن (کاز، کاس، خاز) فورمالاری دا وار. مثلا، آزاق دنیزی آز بوی آدینی عکس ائتدیردیگی کیمی، اورخون چایینین قوزئی-باتیسیندا کاسوقول (کاس گؤلو) و خزر دنیزینین آدی دا کاس//خز-ار بویلارینین آدینی بیلدیریر. بۇ حالدا نه سس آرتیمیندان، نه ده سس دوشوموندن صؤحبت گئده بیلمز. بورادا بوتون مؤوجود فورمالارین یارانماسینی ایضاح ائده بیله‌جک یوزوما یالنیز لارینقال نظرییه کؤمک ائده بیلر. یعنی پروتو-تورک دیالئکتلری فورمالاشان چاغلاردا آس سوی آدیندا بوغاز توتولماسی ایله تلففوز اولونان لارینقال ’ا سایتینین توتولما حیصه سی بیر دیالئکتده تمیزلنمیش، دیگر دیالئکتده ک، خ، ه صامیتینه چئوریلمیشدیر. [۱۵]
قدیم آذربایجاندا فورمالاشان آز بویلاری کور-آراز مدنیتیندن سونراکی چاغلاردا غریبه طالع یاشامیشلار. اونلارین بیر قیسمی آذربایجان – کیچیک آسییا – آوروپا بویونجا ایسلاندییایا قدر گئدیب چیخمیش، دیگر قیسمی قوزئی قافقاز و تورکوستانا کؤچ ائتمیشدیر. آتا یورددا قالانلار ایسه آذربایجانین موختلیف بؤلگه‌لرینه سپلنمیشلر.
اورارتو چاری بیر آرقیشتینین واختیندا (م.اؤ.سککیز عصر) اورارتولار وان گؤلو حؤوزه‌سیندن چیخیب آرازی کئچیرلر و آزا اؤلکه‌سینی (ایروان چوخورونو) ضبط ائدیرلر. اوللر اورارتو یازیلاریندا "دوشمن اؤلکه" کیمی وئریلن آزا اؤلکه‌سینی توتاندان سونرا بیر آرگیشتی آراز چایینین سول ساحیلیند، ایندیکی سرداراباد (ارماویر) کندی اراضیسینده آرگیشتی خینیلی قالاسینی تیکیر، آزا اؤلکه‌سینه کاناللار چکیر .[۱۶]. موتخصیصلر آزا آدینین اورارتو یازیسیندا ائتنو-توپونیم اولدوغونو قئید ائدیرلر [۱۷]. آزا اؤلکه‌سینین باتی سینیرینا عایید بیر منطقه نین ده آدی رومالیلارین یول خریطه‌سینده ’ازا شکلینده یازیلمیشدیر کی، بونو دا آزا و هازا شکلینده اوخوماق اولار [۱۸]. لاکین ائسترابونون واختیندا آزا اؤلکه‌سی آرتیق آزار (آزر) فورماسینی آلمیشدی. او یازیر کی، آراز چایی "آزار یانیندان آخیر… آراکسئنا دوزوندن کئچیب، کاسپی دنیزینه تؤکولور" [۱۹]. بۇ تاریخی معلوماتلاردان گؤرونور کی، قربی آذربایجانین ایروان بؤلگه‌سی قدیم چاغلاردا آذر اؤلکه‌سی آدلانمیشدیر و آرازبویو منطقه لرده آذرله یاناشی، داها قدیم آزا فورماسی دا ایشلک اولموشدور. ناخچیواندا بۇ گون ده یوخاری آزا آدلی کند واردیر.
کیچیک ائددا اثرینده یازیلیر کی، یئرلی اهالی ایندییه‌ده ک گؤردویو اینسانلارا بنزمه‌ین آسییادان گلمیش بۇ گؤزل گؤرکملی قریب آسلاری ماراقلا قارشیلادی، اونلارا اراضی وئردی. آس گنجلری یئرلی قیزلارلا ائولندی، آسلارین سایی گئت-گئده آرتدی. س.ستورلوسون قئید ائدیر کی، او دؤوردن چوْخ زامان کئچسه ده، هله ده یازیلی قایناقلار آسلارین آسییادان گتیردیگی آدلاری ساخلاییر.
یئر آدی: آسقارد (اس مسکنی، آس کندی) چای آدلاری: گؤل، اورون، قؤپول، قؤمول، ائیکین شخص آدلاری: آنار، تورکئل (تورکئل)، آتلی، قاملی، یئکول، ائقیل، ائرپ، ائیریک، قانقلئری، بوری (بؤرو؟)، قونن، قونلاوق، عئینار، ائللی، آسلاوق، آسدیس و س. [۲۱]
"ترویا تورک اؤلکه‌سیدیر" [۲۲]؛ "تورکلرین اؤلکه‌سینی ترک ائدیب" [۲۳]؛ آوروپایا گلن آسلار بورایا تورک عادت-عنعنه سی گتیردی و "بورادا تورکلرین وردیش ائتدیگی قانونلار تطبیق اولوندو" [۲۴].
بؤیوک کؤچلرین ایشتیراکچیسی اوْلان آس بویلاری قربده گئرمان طایفالاری ایچینده اریگیب تورک دیلینی ایتیرمیشدیر، شرقده ایران، شیمالدا فین-اوقور و قافقاز طایفالاری ایله قایناییب-قاریشسا دا، تورک دیلینی ساخلایا بیلمیشدیر. [۲۵]
قایناق‌لار
۱.	↑ Ономастика Средней Азии. M., ۱۹۷۸, səh ۱۱, ۱۹-۲۰ ۲.	↑ Azərbaycan filologiyası məsələləri. II b. "Elm" nəşri, B. ۱۹۸۹, ۲۴۰-۲۴۷ ۳.	↑ A.Вамбери, Путешествие по Средней Азии. M., ۱۸۷۴, səh ۳۰۲ ۴.	↑ F. Cəlilov – Azər xalqı, II nəşri, Bakı, ۲۰۰۶, səh ۲۰ – ۲۹ ۵.	↑ В.В.Бартольд, Сочинения, V т. M., ۱۹۶۸, səh ۵۸۵ ۶.	↑ В.В.Бартольд, Сочинения, V т. M., ۱۹۶۸, səh ۴۳ ۷.	↑ A.Z.Velidi Toğan. Umumi Türk Tarihine giriş.(۳ baskı), İstanbul, ۱۹۸۱, səh ۳۹ ۸.	↑ A.Z.Velidi Toğan. Umumi Türk Tarihine giriş.(۳ baskı), İstanbul, ۱۹۸۱, səh ۵۳, ۴۲۲ ۹.	↑ Ономастика Средней Азии. M., ۱۹۷۸, səh ۲۰. ۱۰.	↑ Ономастика Средней Азии. M., ۱۹۷۸, səh ۱۹ ۱۱.	↑ Античные источники о Северном Кавказе. Нальчик, ۱۹۹۰, səh ۱۴۹ ۱۲.	↑ Mahmud Qaşqarlı, I, ۶۶ ۱۳.	↑ История народов Северного Кавказа с древнейших времен до конца XVII в. M. ۱۹۸۸, səh ۲۱۵ ۱۴.	↑ F. Cəlilov – Azər xalqı, Bakı, ۲۰۰۵, II nəşr, səh ۱۶ ۱۵.	↑ F.A.Cəlilov. Azərbaycan dilinin morfonologiyası. B. ۱۹۸۸, səh ۱۲۲-۱۲۴ ۱۶.	↑ В.Арутюнян, Топонимика Урарту, Ереван, ۱۹۸۵, səh ۳۲-۳۳ ۱۷.	↑ Хрестоматия по истории Древнего Востока. ч.۱, M.۱۹۸۰, səh ۳۰۳-۳۰۴ ۱۸.	↑ Гр.Капанцян. Хайаса – колыбель армян. Этногенез армян и их начальная история. Ереван, ۱۹۴۷, səh ۴۵ ۱۹.	↑ Strabon, XI, ۱۴, ۳ ۲۰.	↑ F. Cəlilov – Azər xalqı, Bakı, ۲۰۰۵, II nəşr, səh ۱۴ ۲۱.	↑ F. Cəlilov – Azər xalqı, Bakı, ۲۰۰۵, II nəşr, səh ۱۵ ۲۲.	↑ Mладшая Эдда. Л. ۱۹۷۰, səh ۱۰ ۲۳.	↑ Mладшая Эдда. Л. ۱۹۷۰, səh ۱۱ ۲۴.	↑ Mладшая Эдда. Л. ۱۹۷۰, səh ۱۲ ۲۵.	↑ F. Cəlilov – Azər xalqı, Bakı, ۲۰۰۵, II nəşr, səh ۱۵
بؤلمه:خالقلار بؤلمه:تاریخی خالقلار
بکاسی
بکاسی اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ۲۰۰7 اينجي ايلده ۱٫۶۱۹٫۷۷۵نفر اهاليسي وارميش.
قايناق‌لار
بؤلمه:اندونزی شهرلری
بیلکرور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ریو ترسرو
ریو ترسرو (Río Tercero, Córdoba) آرژانتین اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و 386 متر دنیز سئویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 46298 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آرژانتین شهرلری
آلن اسمیت (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۶۲)
آلن اسمیت (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۶۲) (اینگیلیسجه: Alan Smith (footballer, born 1962)) (دوْغوم:November 21, 1962 Hollywood, Worcestershire) بیر فوتبالیست. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
مارشال، مینه‌سوتا
مارشال، مینه‌سوتا (Marshall, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.82 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 13680 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
پرییاتالای
پرییاتالای(اینگیلیسجه:Periyathalai) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
الفارنات
الفارنات (ایسپانجا: Alguazas) Alfarnate ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۳۴ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۳۶۲ نفر دیر. اها‌لی سیخلیغی ۴۰٫۷۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. ۸۸۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alfarnate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
احمد صادقی
قایناق
بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:زنجانلی شاعیرلر بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری
تانگرانگ
تانگرانگ اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ۲۰۰7 اينجي ايلده ۱٫۴۳۳٫۴۲۷ نفر اهاليسي وارميش.
قايناق‌لار
بؤلمه:اندونزی شهرلری
رسمی حسابات
رسمی حسابات (The Official Story, ) ایسپانیا دیلینده دۇزلمیش گرچک حادیثه‌یه دایانان سیاسی دراماتیک فیلم.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۵-جی ایل فیلملری بؤلمه:گرچک حادیثه لره دایانان فیلملر بؤلمه:لوئیس پوئنسوونون فیلملری بؤلمه:ایسپانیاجا فیلملر
هاوارد سیتی، نبراسکا
هاوارد سیتی (اینگیلیسجه: Howard City, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۸۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
شلداهل، آیووا
شلداهل، آیووا (Sheldahl, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۱۸ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۱۹ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۱۴۶٫۶ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. شلداهل دنیز سئوییه‌سیندن ۳۱۵ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
۱۹۷۵-جی ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۹۷۵-جی ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
کیم اسمیت (مدل)
کیم اسمیت (مدل) (اینگیلیسجه: Kim Smith (model)) آمریکالی اوْیونچو
ایزماروخووو
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
کیم اسمیت (مدل)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kim Smith (model)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
پوکقاما، مینه‌سوتا
پوکقاما، مینه‌سوتا (اینگیلیسجه:Pokegama, Minnesota ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۰ نفر ایمیش و مینسوتا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pokegama, Minnesota»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بونیو، گونئی کارولینا
بونیو (اینگیلیسجه: Bonneau, South Carolina) آمریکانین گونئی کارولینا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۸۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دوبرا وولا (نوو دوور مازوویتسکی)
دوبرا وولا (نوو دوور مازوویتسکی) (لهیستانجا: Dobra Wola, Nowy Dwór Mazowiecki County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dobra Wola, Nowy Dwór Mazowiecki County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
موصول دؤیوشو (۲۰۱۶)
بندانگشتی|سول|موصول شهری عراق قوزئیینده دیر. چوخلو عراق تورکمانلاری بو شهرده و اطراف بؤلگه لرینده یاشاییرلارموصول دؤیوشو (عربجه. معركة الموصل) عراق دا موصول شهری نی داعش ترورچولاری ایشغالیندان چیخارتماق اۆچون ۲۰۱۶.جی ایل اوکتوبر آیی نین ۱۶.جی گونوندن باشلانان ساواشلاری دیر. بو ساواشمالاری عراق اوردوسو (ارتشی) اؤندرلیک ائدیر ، و عملیاتدا عراقلی اوردویا بنزرلر (شیبه نیظامیلار/میلیشیا)، کورد پئشمرگه لر ی و هابئله آمریکا، فرانسه، بریتانیا و باشقا ائتلاف گوجلری قاتقیلاری واردیر. موصول ۲۰۱۴ژوئن آییندا داعیش قووه لری طرفیندن ایشغالیندن اولوندو و بو عملیاتلار موصولو داعیش کونترولوندان چیخارتماق اۆچون 2015 و 2016جی ایللرده یاریمچیلیق سالدیریلارین دوامی دیر. و 2003جی ایل آمریکانی ایشغال ائدندن سونرا، عراقدا ان بؤیوک اوردو ساواشی ساییلیر.
موصول شهرینده ان آزی 1.5 میلیون اینسان یاشاییر و بو قورخو وار کی بو دؤیوشده داعیش اونلاردان اینسان قالخانی (سپر انسانی) اولاراق ایشه آپاریب ، بؤیوک بیر اینسانی فاجعه باش وئرسین.
آرخا پلان
بندانگشتی|300x300پیکسل|موصول شهری نین موحاصیره دورومو ۲۰۱۶اوقوست آییندا
قاتیلان گوجلر
بندانگشتی|300x300پیکسل|آمریکالی ژنرال استفان جی. تاونسند ائتلاف گوجلری نین باشچی سی باتی(غربی) غیاره هاواآلانیندا، 2016 سپتامبری نین 22 سی
داعیش
موصول دا تخمینلره گؤره 3000 دن 9000 آراسینا داعیش دؤیوشچوسو اؤز موضعلریندن مودافیعه ائدیرلر.
عراق اوردوسو و یاردیمچیلاری
قارشیلیقدا ایسه عراق اوردوسوندان 60٫000 نفر، عراق اوردویا بنزرلریندن 14٫000 نفر، 40٫000 پئشمرگه، آمریکا لوجستیک (آرخادان یاردیم ائدن) گوجلری 500، بریتانیادان 14 ساواش اوچاغی، اوسترالیالی 80 عسگر، فرانسه لی 500 عسگر، کانادا دان 210 عسگر و 60 طیببی یاردیم عسگری ساواشدا قاتقیلاری واردیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:داعش
پوتوروس قیلبرتیی
پوتوروس قیلبرتیی (Gilbert's potoroo، ، Gilbert-Kaninchenkänguru) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
وسنویس
وسنویس (چک‌جا: Vacenovice) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۱۸۲ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vacenovice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
فریولی ایستادیومو
فریولی ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Dacia Arena) اودینه شهرینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. اودینزه تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dacia Arena»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
فاربر، میزوری
فاربر، میزوری (اینگیلیسجه:Farber, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۲ نفر ایمیش و ۰٫۷۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Farber, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
محمد مال الله
محمد مال الله (اینگیلیسجه: Mohamed Malallah) (دوْغوم:April 1, 1984 Khor Fakkan) بیر فوتبالیست. دبا الحصن فوتبال کولوبو و ایمارات میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
۲۰۱۸-جی ایلده بلژیک
بۇ مقاله ۲۰۱۸-جی ایلینده بلژیکده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
محمد مال الله
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۲۰۱۸-جی ایلده بلژیک
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۸-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:۲۰۱۸-جی ایلده بلژیک
کولیکی، باشقیردیستان
کولیکی، باشقیردیستان (Kuliki, Republic of Bashkortostan Кулики) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
موقادالاپادو
موقادالاپادو(اینگیلیسجه:Mogadalapadu) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
توراچی، روسیه
توراچی، روسیه (Turachi Турачи) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
پانا
ایران اؤیرنجی‌لر خبریاییملاییجی مرکزی، یادا قیساجا پانا، (فارسجا: خبرگزاری کانون دانش آموزی ایران) بیر فارسجا خبر سایتی دیر. پانا اؤز ایشینی 1383 - جی گونش ایلیندن باشلادی. بو خبر یاییملاییجی‌نین خبرچیلری‌نین چوخونلوغو اؤیرنجی‌لر دیرلر.
جنوبی سینا اوستانی
گونئی سینا اوستانی (South Sinai Governorate) میصردا یئر آلان بیر اوستان دیر. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۴۵۷۴ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«South Sinai Governorate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
داوریو
داوریو (ایتالیاجا: Daverio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۵۱ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
سی. دی. داویدزمیر
'''سی. دی. داویدزمیر''' (اینگیلیسجه:C D Davidsmeyer) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. میامی بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ایلینوی جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
داوریو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daverio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آرسنات
آرسنات (Arsenate, Арсенаты، زرنيخات) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Arsenate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
بوب پترزون (سیاستچی)
بوب پترزون (اینگیلیسجه:Bob Peterson (Ohio politician)) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو. واشینقتون کورت هاوس شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
لیتنستون
لیتنستون (اینگیلیسی‌جه: Leytonstone) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 12879 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
ترس آرویوس
ترس آرویوس (Tres Arroyos) آرژانتین اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و 98 متر دنیز سئویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 47174 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آرژانتین شهرلری
آذرآبادگان (درگی-رفعت)
آذرآبادگان درگیسی (۱۹۱۸ میلادی-۱۲۹۶ دوغوش-۱۳۳۷ آیسل)، تقی رفعت توسطو ایله آذربایجاندا بوتونلوکله تورکجهده یاییلان ایلک درگی. بو درگی‌نین یاییلماغی عثمانلی اوردوسو گونئی آذربایجانا یاردیما گلمک ایله عئینی واختدادیر. مجدالسلطنه بو درگی‌نین یاییلماسیندا بویوک حیمایه‌سی اولوبدور. درگی‌نین ایلک نومره‌لریندن آذربایجانین تورک یوردو اولماق باره‌سینده مقاله‌لر یازیلیبدیر.
بو هفته‌لیک درگی سوربی صورتده چاپ اولوردو.
باب هیستینقز
باب هیستینقز (اینگیلیسجه: Bob Hastings) آمریکالی اوْیونچو. ۱۸ آوریل ۱۹۲۵ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۹  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۳۰ ژوئن ۲۰۱۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1936 - 2013 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bob Hastings»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ماوفلانق
ماوفلانق(اینگیلیسجه:Mawphlang) هیندوستان اؤلکه‌سینین مقالایا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دیوید ای. اسپنس
'''دیوید ای. اسپنس''' (David E. Aspnes) بیلیم اینسان. ۱ مئی ۱۹۳۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. دیوید ای. اسپنس ایلینوی بیلیم‌یوردو، اربانا-شمپیندا درس اوْخویوب.
امبیلا
امبیلا (اینگیلیسیجه: Ambila)  ماداقاسکار اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۳ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۷۰۰۰ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
فولکس‌واقن
فولکس‌واقن (اینگیلیسجه: Volkswagen) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت اوتوموبیل ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت آدولف هیتلر طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۱۷٬۴۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Volkswagen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
زلدا هریس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zelda Harris»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
لایم لیک، نیویورک
لایم لیک، نیویورک (اینگیلیسجه:Lime Lake, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۶۷ نفر ایمیش و ۶٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lime Lake, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هادیجینال
هادیجینال(اینگیلیسجه:Hadiginal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سوالو ده سن
سوالو ده سن (اینگیلیسجه: Swallow the Sun) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
External links
بؤلمه:موسیقیچیلر
تایفور هاووتچو
تایفور هاووتچو (اینگیلیسجه: Tayfur Havutçu) (دوْغوم:April 23, 1970 هاناو) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. تورکیه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
تکزاس ای اند ام بیلیم‌یوردو
تکزاس ای اند ام بیلیم‌یوردو (Texas A&M University, ، جامعة تكساس إيه اند إم)آمریکانین کالج استیشن، تکزاس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Texas A&M University
اولیویا، قوزئی کارولینا
اولیویا (اینگیلیسجه: Olivia, North Carolina) آمریکانین قوزئی کارولینا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۶۵ -جی ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سلطان الدعیع
سلطان الدعیع (اینگیلیسجه: Sultan Al-Deayea) (دوْغوم:March 7, 1993 عربیستان) بیر فوتبالیست. الفتح فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:الهلال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
اورولیمس
اورولیمس (آیوپاک آدی: Dihydroxy-12-[(2R)-1-[(1S,3R,4R)-4-(2-hydroxyethoxy)-3-methoxycyclohexyl]propan-2-yl]-19,30-dimethoxy-15,17,21,23,29,35-hexamethyl-11,36-dioxa-4-azatricyclo[30.3.1.0 hexatriaconta-16,24,26,28-tetraene-2,3,10,14,20-pentone, Everolimus, Эверолимус) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۹۵۸٫۲۲۴ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ~۳۰ ساعات زامان آپاریر. اورولیمس سرطان اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
۱۷۸۶-جی ایلده لهیستان
بۇ مقاله ۱۷۸۶-جی ایلینده لهیستاندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۸۶-جی ایلده لهیستان
پراتو
پراتو (Prato) ایتالیانین توسکانی بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 191 749  نفر دیر. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین 19_اینجی شهری سایاگلیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
تاوماتافاکاتانقیهانقاکواواووتاماتئاتوریپوکاکاپیکیماونقاهورونوکوپوکایفئنواکیتاناتاهو
تاوماتافاکاتانقیهانقاکواواووتاماتئاتوریپوکاکاپیکیماونقاهورونوکوپوکایفئنواکیتاناتاهو یارادیلیر (مائوری دیلی: Tau­ma­ta­wha­ka­tan­gi­han­ga­ko­au­au­ota­ma­tea­tu­ri­pu­ka­ka­pi­ki­ma­un­ga­ho­ro­nu­ku­po­ka­iwhe­nu­aki­ta­na­ta­hu) نیوزیلنددا یئرلشه‌ن ۳۰۵ مئتر هوندورلویون‌ده تپه. بو سؤزون تخمینی ترجومه‌سی بئله‌دیر: "ایری دیزلری اولان و سوروشه‌رک، دیرماناراق داغلاری اودان، تورپاق یئیه‌ن کیمی تانینان تاماتئانین اؤز بورون فلئیتاسین‌دا سئوگی‌لی‌سی اۆچون موسیقی چالدیغی تپه‌نین زیروه‌سی". ۸۵ حرف‌لی بو توپونیم بوتون دونیادا بیر سؤزدن عبارت اولان ان اوزون توپونیم‌دیر.
بو آدین تلففوس اولونماسینین بیر نئچه وئرسییاسی مؤوجوددور. مثلاً، گینننئ‌سین رئکوردلار کیتابینا توپونیمین ۹۲ حرف‌دن عبارت اولان آدی داخیل ائدیلیب. آدین داها اوزون وئرسییاسی یئنی‌دیر و قیسا وئرسییادان داها فورمال‌دیر. اما یئرلی اهالی ادعا ائدیر کی، داها اوزون وئرسییا ماوریلر طرفین‌دن همیشه ایستیفاده ائدیلیب. دونیانین ان اوزون آدی اولان یاشاییش منطقه‌لرین‌دن بیری یئرلشه‌ن اوئل‌سین ساکینلری ادعا ائدیرلر کی، بو توپونیم بیرلشمیش شاهلیقداکی ان اوزون آدی (Llan­fair­pwll­gwyn­gyll­go­ge­rych­wyrn­dro­bwll­llan­ty­si­lio­go­go­goch) گئری‌ده قویماق اۆچون قصداً یارادیلمیش‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:نیوزیلند
پوتوروس لونقیپس
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
آذرابادگان (درگی-پیشوا)
آذرابادگان دکتر علی اکبر پیشوا طرفیندن ۱۳۴۳ آیسل (۱۳۰۳ دوغوش - ۱۹۲۴ میلادی) ایلینده یاییلان درگی. بو هفته‌لیگ درگی سوربی صورتده تبریز شهرینده یاییلیردی.
قایناقلار
بؤلمه:تبریزده یاییلان درگیلر بؤلمه:درگی
مازونینا
مازونینا (Mazunina Мазунина) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
کلیوچی، آلتای دیاری
کلیوچی، آلتای دیاری (Klyuchi, Biysky District, Altai Krai Ключи) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
ویتفیلد، کنتاکی
ویتفیلد (اینگیلیسجه: Whitfield, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
خولتوزون
خولتوزون (Kholtoson Холтосон) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
پائو
پائو (اینگیلیسجه: Pau López) (دوْغوم:December 13, 1994 خیرونا (شهر)) بیر فوتبالیست. رئال بتیس فوتبال کولوبو و ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سعد بن ابی وقاص
سعد بن ابی وقاص یوخسا ابواسحاق پئیغمبر صحابه سی و ایران اؤلکه سینه یوگورن صحابه ایدی.
توتل، اوکلاهوما
توتل، اوکلاهوما (Tuttle, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷۵٫۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۰۱۹ نفر دیر. بۇ شهر ۴۰۲ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tuttle, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:اوکلاهوما ایالتین شهرلری
دیونیز سیموپولوس
دیونیز سیموپولوس (Dionysis Simopoulos) یونانلی بیلیم اینسانی. ۸ مارس ۱۹۴۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. دیونیز سیموپولوس لوئیزیانا ایالتی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dionysis Simopoulos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
دئپوک
دئپوک اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ۲۰۰7 اينجي ايلده ۱٫۳۱۵٫۱۷۳نفر اهاليسي وارميش.
مطروح اوستانی
مطروح اوستانی (Matrouh Governorate) میصردا یئر آلان بیر اوستان دیر. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۴۲۷۵۷۳ نفر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Matrouh Governorate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
کوترال کو
کوترال کو (Cutral Có) آرژانتین اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و 541 متر دنیز سئویه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 45185 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آرژانتین شهرلری
لیتل‌هامپتون
لیتل‌هامپتون (اینگیلیسی‌جه: Littlehampton) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 27795	 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
ایشنلئی، پنسیلوانیا
ایشنلئی (اینگیلیسجه: Schenley, Pennsylvania) آمریکانین پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۹۲۰-جی ایلده دانمارک
بۇ مقاله ۱۹۲۰-جی ایلینده دانمارکدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۰-جی ایلده دانمارک بؤلمه:۱۹۲۰-جی ایلده اؤلکه‌لر
مازپا، مینه‌سوتا
مازپا، مینه‌سوتا (Mazeppa, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 3.76 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 842 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
مانسیلس
مانسیلس (ایسپانجا: Manciles) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۶ کیلومتر موربّع دیر. ۸۸۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۵ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۵٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Manciles»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
پات مسلرافت
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:هیوقو، اوکلاهوما دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
امبوالیمنا
امبوالیمنا (اینگیلیسیجه: Amboalimena)  ماداقاسکار اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۳ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۰۰۰ نفردیر.
ساناسینالور
ساناسینالور(اینگیلیسجه:Sannasinallur) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سمارانگ
سمارانگ اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ۲۰۰7 اينجي ايلده ۱٫۲۸۶٫۹۳۸نفر اهاليسي وارميش.
قايناق‌لار
بؤلمه:اندونزی شهرلری
پیتژکووو-قووانبکی
پیتژکووو-قووانبکی (لهیستانجا: Pietrzykowo-Gołąbki) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pietrzykowo-Gołąbki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دون ایچ. دویر.جی.
'''دون ایچ. دویر.جی.''' (اینگیلیسجه: Don H. Dwyer Jr.) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۵۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۵۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:آناپولیس سیاستچیلری بؤلمه:نی، مریلند دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پیتر روفایی
پیتر روفایی (اینگیلیسجه: Peter Rufai) (دوْغوم:August 24, 1963 Lagos) بیر فوتبالیست. نیجریه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آتراکوریوم
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
پوتوروس تریداکتیلوس
پوتوروس تریداکتیلوس (Long-nosed potoroo، ) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ایکی اؤن دیشلی‌‌لر بؤلمه:ممه‌لیلر
پالم‌بانگ
پالم‌بانگ اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ۲۰۰7 اينجي ايلده ۱٫۲۵۷٫۴۴۹نفر اهاليسي وارميش
قايناق‌لار
بؤلمه:اندونزی شهرلری
کئچل(اویون)
بندانگشتی|کئچل اویونو کئچل - آذربایجان دا اساساً یازقاباغی (بایرام قاباغی) گونلرده، اساساًده نوروز بایرامی عرفه سینده اوشاق و گنجلر آراسیندا گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.
قایناق
نوروز بایرامی انسکلوپدیاسی. باکی-2008 (شرق-غرب). ص.108.
بؤلمه:آذربایجان خالق اویونلاری
قوین دقراو
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کونستانت فاندن ایستوک ایستادیومو
کونستانت فاندن ایستوک ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Constant Vanden Stock Stadium) بروکسل شهرینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. اندرلشت تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار
بؤلمه:ایستادیوملار
فهد الكلدي
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
لیک توماهاک، اوهایو
لیک توماهاک، اوهایو (اینگیلیسجه:Lake Tomahawk, Ohio ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۸۵ نفر ایمیش و ۲٫۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۶۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و اوهایو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lake Tomahawk, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هرد هتفیلد
هرد هتفیلد (اینگیلیسجه: Hurd Hatfield) آمریکالی اوْیونچو. ۷ دسامبر ۱۹۱۷ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۱  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۶ دسامبر ۱۹۹۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hurd Hatfield»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
بریسوقنه
بریسوقنه (ایتالیاجا: Brissogne) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۳۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 977 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brissogne»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
پادانگ (اندونئزی)
پادانگ کند اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ۲۰۰7 اينجي ايلده ۸۹۹٫۳۴۹نفر اهاليسي وارميش.
قايناق‌لار
بؤلمه:اندونزی شهرلری
شلدون، آیووا
شلدون، آیووا (Sheldon, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۱٫۶۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۱۸۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۴۴۵٫۱ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. شلدون دنیز سئوییه‌سیندن ۴۳۵ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
بیلییا (هیندوستان)
بیلییا (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Biliya) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۲٫۴۸۷۶ کیلومتر موربّع دیر. بۇ کنده هیندی دیل و مواری دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
۱۶۱۲-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۶۱۲-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۱۲-جی ایلده ایرلند بؤلمه:۱۶۱۲-جی ایلده اؤلکه‌لر
آرسنات پاخیر (II)
آرسنات پاخیر (II) ، بیر شیمیایی ماده. تۇز حالتینده تاپیلار. آرسنات پاخیر (II) پاخیر بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Copper(II) arsenate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
جبالبارز
جبالبارز کیرمان اوستانی‌ نین جیرفت بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۶٬۷۵۰ نفر جمعیتی واردیر.
قایناقلار
بؤلمه:جیرفت بؤلگه‌سی بؤلمه:کیرمان اوستانی‌نین شهرلری
لامپونق بندری
لامپونگ بندری اندونزی نین بير شهري دير. بو شهرين ۲۰۰7 اينجي ايلده ۸۵۷٫۳۵۲نفر اهاليسي وارميش
قايناق‌لار
بؤلمه:اندونزی شهرلری
والیکود-کوتایام
والیکود-کوتایام(اینگیلیسجه:Vallicode-Kottayam) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ویکلئیس، باتی ویرجینیا
ویکلئیس (اینگیلیسجه: Weekleys, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
استانیسلاو چرچسوف
استانیسلاو چرچسوف (اینگیلیسجه: Stanislav Cherchesov) (دوْغوم:September 2, 1963 آلاقیر) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. شوروی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سوماس، واشینقتون
سوماس، واشینقتون (Sumas, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۸۳  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۰۷ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۳۴۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۳ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sumas, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:واشینقتون ایالتین شهرلری
هپی مدیسون پروداکشنز
هپی مدیسون پروداکشنز (اینگیلیسجه: Happy Madison Productions) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت فیلم و تلویزیون ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت آدام سندلر طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Happy Madison Productions»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
دوبوشوویتسه
دوبوشوویتسه (لهیستانجا: Doboszowice) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Doboszowice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
حسن صباح
حسن صباح (۴۶۴ قمری - ۲۶ ربیع‌الثانی ۵۱۸ قمری) (یوخسا ۵۰۲ _ ۴۵۰ ه. ش و ۱۱۲۳ _ ۱۰۷۱ م) سلجوقلار چاغیندا قاریشیق سالدی.اونون و آداملارینین مسلکی و فیرقه سی شیعه ایسماعیلی نزاریه فیرقه سی ایدی.ایمایمه شیعه لردن بیر بؤلومدی.هابئله تکجه یئددی ایمامی قبول ائدمیش و آلتینجی ایمامین(ایمام صادق (ع)) اوغلو ایسماعیلی یئددینجی و سونکی ایمام بیلیردیلر.اولارین نظرینه ایسماعیل اوغلانلاریندان بیر ایمام زمان اولاجاق.ایسماعیلیه مرکزی میصر اؤلکه سی اولوردو و آذربایجاندا  قزوین و دوره سی بو مسلکی قبول ائدمیشدی.ایران ایسماعیلی لری نزاری آدلانیردیلار و ایرانادا نئچه ایللر حوکومت سوردولر.
یاشام
حسن بن علی بن محمد بن جعفر بن حسین بن محمد صباح حِمَیری (آدلیم :سیدَنا) ری (دوغو آراگی) شهرینده دونیایه گوز آچیب.آتاسی نیشابور شهرینده ایمام موفق اوخولونا آپاردی.نئچه یازیلاردا اونو خیام و خواجه نظام الملک ائیله اوچ اوخول یولداشی یازیبلار.بو اوچ اوخول یولداشی عهد ائددیلر هر کیمسه بیر مقام صاحیبی اولدو او بیری یولداشلارینا یاردیم اولوسن.خواجه نظام الملک باشدا مقام قازاندی و اوز عهدینه گوره عمر خیام اۆچون بیر مواجیب یاراتدی و حسن صباحی سلجوقی قصرینه گتیردی.حسن صباح چوخ گوجلو اولدو و اونو تبعید ائتماقا مجبور اولدولار.حسن صباح میصر اؤلکه سینه کوچوب و فاطمیلر حوکومتینده مقام قازاندی .حسن صباح المستنصر اؤلومونه الجیوش حوکومتین قوبل ائدمیر و نزاریه فیرقه سینه باشچی اولدو.المستنصرین ایکی اغلو نزار و مستعلی آدیندا واریدی.نزار یاناشی اولدو و الجیوش مستعلی نی خلیفه ائددی.حسن صباح میصردن کوچدو و ری شهیرنه گلدی .قزیونده چوخلو آداملار اونون باشچیلیقین قوبل ائددیلر و الموت قلعه سین و چوخلو قصبه لر و قلعه لری اله گئچیتدی.۲۶ ربیع‌الثانی ۵۱۸ قمری ده نوخوشلادی و دۆنیادان گوز یومدو.
قایناق
جوینی تاریخی- عطاملک جوینی
گؤرونتولر
بؤلمه:تاریخ بؤلمه:سلجوقلولار بؤلمه:شیعه بؤلمه:ایسلام تاریخی بؤلمه:ایسماعیلیه بؤلمه:1050s births بؤلمه:۱۱۲۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:11th-century Muslims بؤلمه:12th-century Muslims بؤلمه:Ismailis بؤلمه:Medieval legends بؤلمه:People from Alamut بؤلمه:People from Qom بؤلمه:Prisoners and detainees of the Fatimid Caliphate
وسلیتشکو (پیسک)
وسلیتشکو (پیسک) (چک‌جا: Veselíčko (Písek District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۶۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۶ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Veselíčko (Písek District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
فین‌‌لر
فین‌‌لر (اینگیلیسی‌جه: Finns، عرب‌جه: فنلنديون، آنادولو تورکجه‌سی: Finler، فارسجا: مردم فنلاند) - بیر قومی گروه
آندریو ایستوارت (سیاستچی)
آندریو ایستوارت (اینگیلیسجه: Andrew Stuart ) آمریکالی ایش آدامی، یازیچی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۲۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۷۲ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
محبوب حسین زاده
محبوب حسین زاده (May 18, 1990) ایرانلی ، موغنی و چرخ سۆرن. اوْ ایرانین خوی شهرینده آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:ایرانلیلار بؤلمه:خویلولار
هاوارد بؤلگه‌سی، ایندیانا
هاوارد بؤلگه‌سی (اینگیلیسجه: Howard County, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر بؤلگه‌. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۴۴ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۲۳۶۶ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:هاوارد بؤلگه‌سی، ایندیانا بؤلمه:آمریکا شهرلری
ریموند هاتون
ریموند هاتون (اینگیلیسجه: Raymond Hatton) آمریکالی اوْیونچو. ۷ ژولای ۱۸۸۷ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۱ اوکتبر ۱۹۷۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Raymond Hatton»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
اویون‌جاق حکایه‌سی
اویون‌جاق حکایه‌سی (Toy Story, Oyuncak Hikâyesi, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فانتزی کومدی انیمیشن. فیلمین باش روْللارینی اریک ون دتن، جان موریس (اویونچو)، آنی پاتس، جان راتزنبرقر، والاس شاون، جیم وارنی، دان ریکلس، تیم آلن، تام هنکس جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین رندی نیومن یارادیب. ۱۹۹۵ میلادی ایلینده ۳ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۹۵-جی ایلین فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:اویون‌جاقلار حاقیندا فیلملر بؤلمه:تلویزیونا اویارلانمیش فیلملر بؤلمه:آمریکانین آرشیو فیلملری
خيی خيی(اویون)
بندانگشتی|خیی-خیی (Xıy xıy) اویونو خیی خیی (لاتین: Xıy-xıy) یا دا آیاق جیزیق — آذربایجان دا ان چوخ یازقاباغی (بایرام قاباغی) گونلرده، ائلجه ده دیگر مؤوسوملرده اوشاق و گنجلر آراسیندا، خوصوصاً ده قیزلار آراسیندا گئنیش شکیلده اوینانیلان اَسکی(قدیم) اویونلاریندان بیریدیر.
عومومی معلومات
یئنی یئتمه مکتبلیلر، 18-27 یاشلی جاوانلار، خوصوصاً ده قیزلار اۆچون چوخ جلب ائدیجی اویوندور. بو اویون تورپاق اؤرتوکلو دوز مئیدانچادا، ایدمان زالیندا، تالادا، موعاصیر زاماندا آسفالت اؤرتوک و داش اوزلوکلر اوزرینده کئچیریلیر. وسایت کیمی دایره‌وی داش، قالین ساخسی، یاخود کاشی پارچاسیندان، موعاصیر زاماندا ایسه هاکی شایباسیندان ایستیفاده ائدیلیر.
هر بیر دسته‌نین (تیمین) ترکیبی 5 نفر اولور. تیم یالنیز قیزلاردان، یالنیز اوغلانلاردان و قاریشیق اولا بیلر. اویون دسته‌لرین (تیملرین) ساییندان آسیلی اولاراق یاریشما شکیلینده کئچیریلیر. داها دوغروسو، اودوزان دسته (تیم) اویونو ترک ائدیر. اویون ایشتیراکچیلاری‌نین سایی آز اولدوقدا اویون فردی اویونچولار آراسیندا دا آپاریلا بیلر.
اویونون قایدالاری
بیر دسته اوشاق بیر یئره توپلاشیب اویونا باشلاییرلار. بونون اۆچون ساناما یولو ایله اوستا (باشچی، موللا و یا حاکیم) سئچیرلر. اویونا حاکیمین ایجازه‌سی ایله باشلاییرلار. اوّلجه دسته‌باشیلار سئچیلیر. سونرا هالای قورماقلا اویونچولار ایکی دسته‌یه (تیمه) بؤلونور. اوستا‌نین (باشچی، موللا و یا حاکیمین) گؤستریشی ایله اویون داوام ائتدیریلیر.
بو زامان دسته‌‌نین (تیمین) بیرینجی اویونچوسو داشی مئیدانچا‌نین بیرینجی خاناسینا آتیر و بیر آیاغی اوسته 1، 2، 3-جو خانالارا هوپپانیر. 4، 5-جی خانادا هر ایکی آیاغینی یئره قویور. بو زامان اونون ساغ آیاغی 5-جی خانادا، سول آیاغیسا 4-جو خانادا اولور: ائله ائتمه‌لیدیر کی، مرکز خط اونون آیاقلاری آراسیندا اولسون. آیاقلار چیگین برابرلیگینده آرالی قویولور.
پوتوس فلاووس
پوتوس فلاووس (Kinkajou، ، Кинкажу، Wickelbär) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
خيی خيی(اویون)
اویونون قایدالاری
اویونچو اللرینی بئلینه قویور و یوخاری هوپپاناراق گئری‌یه دؤنور. بوندان سونرا او، بیر آیاغینی یئردن اوزه‌رک یئنه خیی-خیی بیر (بیر آیاغی اوسته) گئری‌یه قاییدیر. او، بیرینجی خانایا چاتدیقدا قالدیردیغی آیاغینی یئره قویمادان اَییلیب داشی گؤتورور و هوپپاناراق مئیدانچادان چیخیر. اویونچو ایکینجی جهدده داشی ایکینجی خانایا و اۆچونجو جهدده ایسه 3-جو خانایا آتیر. هوپپانمانی بیرینجی جهدده اولدوغو کیمی داوام ائتدیریر. دؤردونجو جهدده اویونچو داشی 6-جی خانایا آتیر و 3-جو خانایا قدر خیی-خیی گئدیر و اوردان 4-5-جی خانا‌نین 5-جی حیصه‌سینه هوپپاننیر، دایانمادان خانا‌نین سولونا و یئنه ساغا هوپپانیر. سونرا اَییله‌رک داشی گؤتورور، خیی-خیی مئیدانچانی ترک ائدیر. 5-جی جهدده داش 9-جو خانایا آتیلیر. بو دفعه اویونچو 4-5-جی و 7-8-جی خانالاردا سولا-ساغا هوپپانیر، اورادا 9-جو خانایا کئچه‌رک داشی گؤتوروب گئری‌یه قاییدیر و مئیدانچادان چیخیر. آلتینجی جهدده داش 10-جو خانایا آتیلیر. اویونچو اوّلکی قایدادا 9-جو خانایا قدر هوپپانیر، ایکینجی آیاغینی یئر قویمادان اَییلیب داشی 10-جو خانادان گؤتورور و گئرییه قاییداراق اویونو باشا چاتدیریر.
بوتون جهدلرده داش تعیین اولونان خانایا دوشمه‌دیکده، یاخود اویونچو مووازینتینی ساخلایا بیلمه‌ییب قالدیردیغی آیاغینی یئه قویدوقدا جهد حسابا آلینمیر.
قئید: اویون زامانی آیاغی دییشمک اولماز.