cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آذربایجان خالق جومهوریتی دؤورونده مطبوعات
یارادیلماسی
آذربایجان خالق جومهوریتی‌ نین بوتون دیگر ایجتیماعی-سیاسی قوروم‌لاری کیمی اونون دؤوری مطبوعاتی دا بیردن-بیره یارانمامیشدی. هله ۱۹. عصرین ۱-جی یاری‌سیندا آذربایجاندا میلّی و عوموم‌بشری ایدئال‌لارین مفکوره‌چی‌لری و تبلیغاتچی‌لاری اولموش عباسقولو آغا باکیخانوف و میرزا فتعلی آخوندزاده کیمی یازیچی، موتفکّیر و ایجتیماعی خادیم‌لر ترقّی‌نین باشلیجا یولونو، میلّی ایستیقلالین طنطنه‌سینی دؤوری مطبوعات نشر ائتمکده معنوی و اخلاقی قوروم‌لاری اینکیشاف ائتدیرمکده گؤروردولر. بو یولون داوامچیسی اولان حسن بیگ زردابی اؤز بؤیوک سلف‌لری‌نین آرزولارینی یئرینه یئتیرمیش، ۱۸۷۵ ایلده  " اکینچی "  قزئتی‌نین تیمثالیندا ایلک میلّی مطبوعاتی یاراتمیشدیر. "اکینچی"  قزئتی‌نین میلّی معاریفچی‌لیک عنعنه‌لری‌نین داوامی اولاراق، ۱۹. عصرین سونلاریندا تیفلیس ده جلا‌‌ل‌الدین و سید اونسی‌زاده قارداش‌لاری‌نین  " ضیا "  (۱۸۷۹–۸۰)، " ضیا-قافقازیه " (۱۸۸۰–۸۴) و  " کشکول "  (۱۸۸۳–۹۱)، ۲۰. عصرین ایلک ایللرینده ایسه محمد آغا شاهتاختلی‌نین  " شرق-روس "  (۱۹۰۳–۰۵) قزئت‌لری مئیدانا چیخمیشدیر. روسیه‌ده ۱۹۰۵ ایل اینقیلابیندان سونرا علی‌ بیگ حسین‌زاده و احمد بیگ آغایئفین  " حیات "  (۱۹۰۵–۰۶) درگیسی میلّی ایدئال‌لاری یئنی تاریخی مرحله ده داوام ائتدیرمیشدیر.
جومهوریته گلن یولدا آذربایجان مطبوعاتی‌نین اینکیشافیندا " ملا نصرالدین" -ین تبلیغ ائتدیگی درین دموکراتیزم و آزالیق ایدئیالاری امپیریالیزمین موستملکه‌چی‌لیک سیاستینه، گئری‌لیگه، مؤوهوماتا، جهالته، خورافاتا قارشی موباریزه ده معاریف و مدنیتین ترقّی‌سینده موهوم رول اوینادی. بئله‌لیکله، ۱۹. عصرین سونلاری — ۲۰. عصرین اوّل‌لری‌نین بوتون بو دؤوری مطبوعات نومونه‌لری آذربایجاندا میلّی-ایجتیماعی فیکرین، آزادلیق ایدئیالاری‌نین اویانیشیندا موستثنا اهمیت کسب ائتمیشدیر.
آذربایجان و عوموم‌تورک میلّی مفکوره‌سی‌نین فورمالاشماسیندا و اینکیشافیندا موهوم رول اوینایان حسن بیگ زردابی، علیمردان بیگ توپچوباشوف، اسماعیل بیگ قاسپرالی و دیگرلری میلّی مطبوعاتین ترقّی‌سینه ده گوجلو تاثیر گؤستردیلر. بندانگشتی|[[ایسماعیل قاسپیرالی|اسماعیل بیگ قاسپرالی، حسن بیگ زردابی و علیمردان بیگ توپچوباشوف. باکی، ۱۸۹۴  ]]
مطبوعات حاقیندا نیظامنامه
آذربایجان حؤکومتی و پارلمانی مطبوعاتین و نشریات‌لارین ایشینی دؤورون طلب‌لری سویّه‌سینده قورماق اوچون بیر سیرا قرارلار قبول ائتمیشدیر. پارلمانین ۱۹۱۹-جو ایل ۳۰ اوکتوبر تاریخلی قراری ایله قبول ائتدیگی  " مطبوعات حاقیندا نیظامنامه " ده گؤستریلیر کی،  " مطبوعات، لیتوقرافی‌و بونا بنزر موسیسه‌لرین آچیلماسی اوچون هابئله چاپ محصولونون نشری و ساتیلماسی اوچون حؤکومت ایداره‌لری‌نین هئچ بیر ایجازه‌سی طلب اولونمور ". دؤوری نشرلرین تأسیس اولونماسی اوچون آنجاق اؤز مقصدلری باره ده مطبوعات ایشلری اوزره باش موفتتیشه عریضه تقدیم ائدیلمه‌سی کیفایت ایدی. نیظامنامه‌یه اساساً، مطبوعات اورقانی آنجاق قووّه‌ده اولان قانون‌لاری پوزوب جینایت تؤرتدیکده محکمه‌نین قراری ایله مسئولیته جلب ائدیله بیلردی. جومهوریت حؤکومتی مطبوعات آزادلیغینی میلّی شوعورون، میلّی مدنیتین اینکیشافی اوچون موهوم شرطلردن بیری حساب ائدیردی. معلومدور کی، آذربایجان خالق جومهوریتی یارانانا قدر تزار روسیه‌سی ترکیبینده اولان آذربایجاندا مطبوعات آزادلیغی یوخ ایدی. آنا دیلینده یازیب اوخوماق بؤیوک مانعه‌لرله قارشیلاشیر، قزئت و درگی‌لر جیدی سانسورا معروض قالیردی. تزاریزمین آذربایجان خالقینی اوزون مودت میلّی موستملکه اسارتینده ساخلاماسی میلّی شوعورون، میلّی مدنیتین اینکیشافینا آغیر ضربه وورموشدو. آذربایجان خالق جومهوریتی حؤکومتی‌نین ۱۹۱۸-جی ایل ۹ نووامبر تاریخلی سرانجامی ایله مطبوعات و کوتلوی اینفورماسیونواسیطه‌لری‌نین مضمونو، نشری و یاییلماسی اوزرینده دؤولت نظارتی لغو اولونموشدور.
۱۹۱۹-جو ایل مارسین ۱۱-ده نشره باشلایان  " اؤوراق-نفیسه "  درگیسی آذربایجان مطبوعاتی تاریخینده ادبیات و اینجه صنعتدن بحث ائدن ایلک دؤوری مطبوعات اورقانی ایدی. ۱۹۱۹-جو ایلین مارس-آقوست آیلاریندا باکی‌دا جمعی ۶ نؤمره‌سی نشر ائدیلمیش همین درگی‌نین رداکتورو علی‌عباس مذنب، ناشیری بسته‌کار ذولفقار بیگ حاجی‌بیگلی، رسامی عظیم عظیم‌زاده ایدی. درگی‌نین صحیفه‌لرینده فیریدون بیگ کؤچرلی، عبدالله شایق، جامو بیگ جبرائیل بیگلی، ذولفقار حاجی‌بیگلی، علی‌عباس مذنب ، امین عابد، محمد هادی و باشقا مؤلیف‌لر چیخیش ائدیردیلر. درگی‌ده موسیقی، تئاتر، معمارلیق آبیده‌لری حاقیندا مقاله‌لر و فوتوشکیل‌لر درج اولونور، آکتیورلارین حیاتی و صحنه فعالیت باره ده یازی‌لار وئریلیردی. ارمنی‌لرین آذربایجانلی‌لارا قارشی تؤرتدیکلری سوی‌قیریمینا، قانلی داشناک ایرتیجاسینا دایر یازی‌لار دا توپلودا گئنیش یئر توتوردو. " اؤوراق-نفیسه " ده میلّی اؤزونودرکین، میلّی روحون آشیلانماسی، تورکلشمک، ایسلاملاشماق، موعاصیرلشمک ایدئیالاری‌نین تبلیغی مسله‌لری بؤیوک اهمیت کسب ائدیردی. درگی‌نین ۵-جی ساییندا یازیلدیغینا گؤره،  " اؤوراق-نفیسه "  کاغیذ قیتلیغی اوزوندن باغلانمیشدیر.
آخ‌ج دؤورونده مطبوعات اورقان‌لاری
و ب...
ایقبال قزئتی
اساس مقاله: ایقبال (قزئت)
آذربایجان خالق جومهوریتی مطبوعاتی‌نین حقیقی سلف‌لری ۱۹۱۱-جی ایلدن سونرا مئیدانا گلمیشدیلر. هله ۱۹۱۲-جی ایل مارسین ۶-دا بیر قروپ ضیالی باکی‌دا اوروجوف قارداش‌لاری‌نین مطبعه‌سینده گله‌جک خالق جومهوریتی‌نین ایجتیماعی-سیاسی مرام‌لارینی ایلک دفعه  کونسپسیون شکلینده تبلیغ ائدن  " ایقبال "  (۱۹۱۲–۱۵) گونده لیک قزئتی‌نین نشرینه باشلامیشدیلار. ۱۹۱۵-جی ایل آوریلین ۲۷-نه کیمی داوام ائدن ۹۲۳ سایی چیخمیش بو قزئتی موختلیف واختلاردا صنعت‌الله عین‌اله‌یئف (ابراهیموف)، سید حسین صادق (کاظم‌اوغلو)، محمد امین رسول‌زاده و م.ه.عبدالعزیززاده رداکته ائتمیشدلر. " ایقبال "  قزئتی‌نین فعالیتینده آذربایجان میلّی فیکری‌نین علی‌عباس مذنب، اوزئییر حاجی‌بیگلی، علی رازی، صمد منصور، علی‌پاشا صبور، حسین جاوید و ب. گؤرکملی خادیم‌لری یاخیندان ایشتیراک ائتمیشدیر.
دیریلیک درگیسی
اساس مقاله: دیریلیک (درگی)
۱۹۱۴-جو ایل اوکتوبرون  ۱۵-ده ع.مذنبین رداکتورلوغو ایله دیگر بیر میلّی مطبوعات نومونه‌سی — "دیریلیک"  درگیسی نشره باشلاییر. بورادا ع.مذنبین و محمد امین رسول‌زاده‌ نین آذربایجان خالقینی اؤزونودرکه حاضیرلایان پوئتیک و پوبلیسیست اثرلری درج ائدیلمیشدیر.
آچیق سؤز قزئتی
اساس مقاله: آچیق سؤز (قزئت)
۱۹۱۵-جی ایل اوکتوبرون ۲-ده باکی‌دا ایلک دفعه  اولاراق میلّی پروقراملی  " آچیق سؤز "  قزئتی‌نین نشرینه باشلانیر. " آچیق سؤز "  اصلینده غئیر-قانونی شکیلده فعالیت گؤسترن  " موساوات "  پارتی‌سی‌نین اورقانی ایدی. بو قزئتین ده رهبرلری و یازارلاری  " ایقبال "  و " دیریلیک "  قزئت‌لری‌نین اساس مؤلیف لری ایدیلر. " آچیق سؤز "  قزئتی عیسی‌ بیگ آشوربیگوفون کئچمیش  " کاسپی "  مطبعه‌سینده، محمدعلی رسول‌زاده‌نین مودیرلیگی و محمد امین رسول زاده‌نین رداکتورلوغو ایله چیخیردی. " آچیق سؤز "  قزئتی آذربایجانین ایجتیماعی-سیاسی فیکیر تاریخینده، ایلک دفعه  اولاراق، خالقین ایستیقلال اوغروندا گله‌جک موباریزه کونسپسیونو اولان  " تورکلشمک، ایسلاملاشماق، موعاصیرلشمک "  شوعارینی آچیق شکیلده تبلیغ ائدیردی. " آچیق سؤز "-ون صحیفه‌لرینده ۲۰. عصر آذربایجان میلّی فیکری‌نین ان گؤرکملی خادیم‌لری — سید حسین، نریمان نریمانوف، اوزئییر حاجی‌بیگلی، عمر فایق نعمان‌زاده، حسن بیگ آغایئف، حسین جاوید، احمد جواد،عبدالله شایق، علی‌عباس مذنب، گنج شاعیر و دراماتورق‌لار — جعفر جبارلی و میرزه بالا محمدزاده چیخیش ائدیردیلر. " آچیق سؤز "  جومهوریت دؤورو عرفه‌سینده آذربایجان حیاتی‌نین موهوم ایجتیماعی-سیاسی حادیثه‌لری‌نین جانلی سالنامه‌سی ایدی. بو قزئت خوصوصیله روسیه‌ ده ۱۹۱۷-جی ایل اینقیلابی دؤورونده آذربایجان خالقی‌نین میلّی موستقیل‌لیگی یولوندا باشلیجا مانعه‌لر اولان روس-بولشویک و ارمنی‌-داشناک ایرتیجاسینا قارشی فیکیر موباریزه‌سی‌نین باشیندا دوروردو. محمد امین رسول زاده " آچیق سؤز "-ون ایلک ساییندا درج اولونموش پروقرام مقاله‌سینده یازیردی:  "  'موتّحید بیر روح و موشترک بیر غایه‌یه مالیک اولمایان میلت‌لرله یئنی اساس‌لار اوزرینده قورولاجاق حیات حسابلاشمایاجاق و بؤیله بیر سیلاحدان محروم قالان جاماعات‌لار کیمسه‌یه سؤز ائشیتدیرمه‌یه‌جکلر' "  ( " آچیق سؤز " ، ۱۹۱۵، ۲ اوکتوبر).
بو دؤورون  " ایقبال " ،  " دیریلیک " ،  " تکامول " ،  " آچیق سؤز " ،  " ایستیقلال "  و س. مطبوعات اورقان‌لاری آذربایجانین مدنی حیاتینا بؤیوک تاثیر گؤستریر، خالقی میلّی مدنیته، میلّی شوعورا یییه‌لنمگه چاغیریر، بئله‌لیکله میلّی مفکوره‌نین فورمالاشماسینا عوض سیز یاردیم ائدیردیلر. میلّی-سیاسی بیرلیگه چاغیریش آذربایجان خالق جومهوریتی‌نین یارانماسی عرفه‌سینده بوتون آذربایجان میلّی مطبوعاتی‌نین باشلیجا شوعارینا چئوریلدی. صنعت‌الله عین‌الله‌یئف  " آچیق سؤز "  قزئتی‌نین ۱۹۱۵-جی ایل ۱۵ مارس تاریخلی ساییندا باکی‌دا یاخینلاشماقدا اولان روس-بولشویک و ارمنی‌-داشناک تجاووزو باره ده یازیردی:  "باش کسیلدیکده ساققاللا برابر گئده‌جکدیر‌".
موساوات و ایستیقلال قزئت‌لری
" موساوات "  پارتی‌سی‌نین آذربایجان خالقینی میلّی موباریزه‌لره حاضیرلاماق اوچون ۱۹۱۷-جی ایل ژوئیه‌نین ۱۰-دا  " موساوات "  آدلی قزئتین نشرینه باشلادی. جمعی ۶ سایی ایشیق اوزو گؤرموش بو قزئت سیاسی پروقرامیندا دَییشیکلیک ائدیله‌رک  " میلّی موختاریت "  طلبی " میلّی موستقیل‌لیک "‌له عوض اولوندوقدا  " موساوات "  قزئتی‌نین نشری دایاندیریلیر و ۱۹۱۸-جی ایل فوریه‌نین ۴-دن  " تورک عدم-مرکزیت  "‌موساوات‌"  فیرقه‌سی‌نین نشر-افکاری "  باشلیغی ایله " ایستیقلال "  قزئتی چیخماغا باشلاییر.
۱۹۱۸-جی ایلین اول‌لرینده آذربایجاندا سیاسی حاکیمیت اوغروندا موباریزه اؤزونون ان یوکسک حدّینه چاتیر. روس-بولشویک و ارمنی‌-داشناک ایرتیجاسی " موساوات "ین حاکیمیته گلمه‌سینه مانع اولماق اوچون دریدن-قابیقدان چیخیر، اؤلکه‌ده هرج-مرجلیک، فیتنه-فسادلار، سوی‌قیریم‌لاری تؤرتمگه باشلاییر. ۱۹۱۸-جی ایل مارسین ۳۱-ده باکی‌دا، هابئله آذربایجانین موختلیف بؤلگه‌لرینده ارمنی‌-داشناک و روس-بولشویک‌لری قاراگوروه‌چولاری طرفیندن تورک موسلمان اهالی‌یه قارشی تؤره‌دیلن کوتلوی سوی‌قیریم‌لاری بو دؤور آذربایجان میلّی مطبوعاتنین باشلیجا مؤوضوسو ایدی. میلّی مطبوعاتین شوعورلاری اویاتماق فعالیتی، آپاردیغی معاریفچی‌لیک تبلیغاتی یاخینلاشماقدا اولان دؤشمن تخریبات‌لاری‌نین ایفشاسیندا بؤیوک رول اویناییردی. " ایستیقلال "  قزئتی‌نین مرامی اونون باشلیغیندا وئریلن مشهور اپیقرافدا آیدین ایفاده ائدیلیردی:
'''میلت یولودور، حاق یولودور توتدوغوموز یول. '''
'''  ائی حاق! یاشا، ائی سئوگیلی میلت، یاشا وار اول!'''
(توفیق فکرت)
" ایستیقلال "دا احمد جواد، میرزه بالا محمدزاده، سید حسین، عبدالله شایق، حسین میرزا جمالوف، فرهاد آغازاده، علی یوسف، خلیل ابراهیم و باشقا مؤلیف‌لر چیخیش ائدیردیلر. بئله‌لیکله، یئنی دؤورده آذربایجان خالقی‌نین اؤزونودرکینده عباس‌قولو آغا باکیخانوف و میرزه فتعلی آخوندزاده‌ دن باشلامیش، میرزه جلیل و میرزه علی اکبر  صابر ه قدر یارادیجی ضیالی‌لار بؤیوک رول اوینامیشلار. آرتیق جومهوریت قورولارکن میلت اؤزونو، سوی‌کؤکونو، گؤرکملی آدام‌لارینی تانیییر، میلّی ایداره‌چی‌لیگی، میلّی مفکوره‌نین تظاهورو کیمی قبول ائدیردی.
آذربایجاندا میلّی ایستیقلال اعلان ائدیلدیکدن سونرا میلّی مطبوعاتین قارشی‌سیندا یئنی وظیفه‌لر دوردو. اساس وظیفه  خالق جومهوریتی‌نین قورونوب ساخلانماسیندا داخیلی و خاریجی تهلوکه‌لره قارشی ایدئولوژی موباریزه آپارماقدان عیبارت ایدی. یئنی تاریخی وظیفه‌لری حیاتا کئچیرمک اوچون آذربایجان خالق جومهوریتی ۱۹۱۸-جی ایلین آوریلدن  "آذربایجان "  قزئتینی نشر ائتمگه باشلادی. قزئتین موختلیف واختلاردا رداکتورلاری جئیهون بیگ حاجی‌بیگلی، شفیع بیگ رستم‌بیگلی، اوزئییر بیگ حاجی‌بیگلی و خلیل ابراهیم اولموشلار.
آذربایجان قزئتی
آذربایجان خالق جومهوریتی‌نین رسمی اورقانی اولان " آذربایجان "  قزئتی‌نین باشلیجا مرامی یئنیجه قورولموش میلّی حؤکومتی مودافیعه  ائتمک ایدی. جومهوریتین بوتون سیاسی-ایجتیماعی، ایقتیصادی و مدنی تأسیسات‌لاری‌نین تاریخی منظره‌سی بو قزئتده اؤز عکسینی تاپمیشدیر. " آذربایجان "ین ایلک ۴ سایی گنجه ده چیخمیش، سونرالار ایسه باکی‌دا آذربایجان و روس دیللرینده نشر اولونموشدور. دؤرد صحیفه‌لیک قزئتین ایکی صحیفه‌سی آذربایجان، ایکی صحیفه‌سی ایسه روس دیلینده بوراخیلمیشدیر. قزئتین ایلک نؤمره‌سینده باکی‌نین آزاد ائدیلمه‌سی (۱۹۱۸، ۱۵ سپتامبر) ایله باغلی خبرلر، محمد هادی‌ نین تورک عسگری‌نین شوجاعتینی وصف ائدن " تورک نغمه‌سی "  شعری ده درج ائدیلمیشدیر.
" آذربایجان "  قزئتی‌نین سپتامبرین ۱۹-دا روس دیلینده چاپدان چیخمیش ساییندا شفیع بیگ رستم‌بیگلی  " دوشونمک واختی‌دیر "  مقاله‌سینده " داشناکسیون "  پارتی‌سی‌نین آذربایجان خالقینا قارشی دوشمنچی‌لیک سیاستینی ایفشا ائدیر و ارمنی‌لره خبردارلیقلا یازیردی:  " …هله نه قدر کی گئج دئییل، ارمنی‌ خالقی اؤز قونشولاری ایله صمیمی و مهریبان یاشاماق یولونا قدم قویسون. باشقا یول اونلار اوچون دایم فلاکتلی اولاجاقدیر ".
پاریس صولح کونفرانسیندا (۱۹۱۹–۲۰) ایشتیراک ائتمک اوچون آذربایجان جومهوریتی نوماینده هئیتی‌نین ترکیبینه موشاویر قیسمینده  " آذربایجان "  قزئتی‌نین رداکتورو جئیهون بیگ حاجی بیگلی ده داخیل ائدیلمیشدیر.
آذربایجان خالق جومهوریتی حؤکومتی‌نین قرار، سرانجام، فرمان و دیگر نورماتیک سندلری‌نین خوصوصی نشرلرده وئریلمه‌سی  " آذربایجان "  قزئتی‌نین صحیفه‌لرینده داها چوخ نظری مقاله‌لرین، آذربایجانا همچنین دونیا و بؤلگه اؤلکه‌لرینه عایید خبرلرین، اوخوجولاری ماراقلاندیران باشقا یازی‌لارین درج ائدیلمه‌سینه ایمکان یارادیردی.
آذربایجان خالق جومهوریتی میلّی شوراسی‌نین خوصوصیله اونون آذربایجان پارلمانی‌‌نین چاغیریلماسی ساحه‌سینده کی  فعالیتی  " آذربایجان "  قزئتی‌نین صحیفه‌لرینده گئنیش عکس اولونموشدور. آذربایجان پارلمانی‌نین ۱۹۱۸-جی ایل دسامبرین ۷-ده ایشه باشلادیقدان سونرا ایسه قزئت اونون فعالیتینی داها گئنیش ایشیقلاندیرمیش، پارلمانین موهوم ایجلاس‌لاریندا ایستنوقرافیک حسابات‌لاری  " آذربایجان مجلیس-معبوسانیندا "  روبریکاسی آلتیندا درج ائتمیشدیر. بوندان باشقا، قزئتده  " رسمی خبرلر " ،  " تلقراف خبرلری " ،  " روسیه‌ده " ،  " ارمنیستاندا " ،  " گورجوستاندا " ،  " تورکیه ده " ،  " ایروان موسلمان‌لاری‌نین حالی " ،  " تئاتر و موسیقی "  و س. کیمی دایمی روبریکالار دا وار ایدی.
محمد امین رسول‌زاده، اوزئییر بیگ حاجی‌بیگلی، خلیل ابراهیم، فرهاد آغازاده، حاجی ابراهیم قاسموف، محمد آغا شاهتاختلی، عادل خان ضیادخانوف، علی‌عباس مذنب، شفیقه افندی‌زاده، ایستانبولدا تحصیل آلان امین عابد و ب. " آذربایجان "  قزئتی‌نین صحیفه لرینده درج اولونان مقاله لری، اثرلری آذربایجان تاریخی‌نین، مدنیتی‌نین، معاریفی‌نین اینکیشافینا، میلّی شوعورون اویانماسینا، میلّی اؤزونودرکین تشکّولونه یاردیم ائتمیش آذربایجانچی‌لیق، ایستیقلالچی‌لیق، تورکچولوک، ایسلامچی‌لیق، موعاصیرلیک مفکوره‌سی‌نین تبلیغینده موهوم رول اوینامیشدیر. قزئت صحیفه‌لرینده محمد هادی، احمد جواد، سید حسین، جعفر جبارلی، یوسف وزیر چمن‌زمینلی و ب. وطنپرور، یوردسئور شاعیر و ادیب‌لرین میلّی موستقیل‌لیک حیس‌لری آشیلایان،  " وطن قایغیسی و میلت دویغوسونو هر شئیدن اوستون توتماغا "  چاغیران اثرلرینه گئنیش یئر وئریلیردی. آذربایجان خالق جومهوریتی دؤورونده میلّی ایدئولوژی‌نین تشکّولونده و اینکیشافیندا اوزئییر بیگ حاجی‌بیگلی‌ نین بؤیوک خیدمتی اولموشدور. ایجتیماعی-سیاسی حیاتدا گئدن پروسه‌لرین فعال ایشتیراکچیسی اولان پئشه‌کار ژورنالیست کیمی او دؤوری مطبوعاتدا میلّی مدنیتیمیزین بو و یا دیگر ساحه‌لرینه دایر مقاله‌لرله چیخیش ائتمیش، میلّی آزادلیق و ایستیقلالچی‌لیق کونسپسیونونو یارادیجیلیغی‌نین باشلیجا مرامی سایمیشدیر.
او.حاجی‌بیگلی اؤز یازی‌لاریندا ارمنی‌-داشناک قولدورلاری‌نین آذربایجانلی‌لارا قارشی تؤرتدیکلری سوی‌قیریم‌لاری‌نین، قاراباغ ارمنی‌لری‌نین آذربایجان حؤکومتینه تابع اولماق ایسته‌مه‌مه‌لری‌نین سیاسی ماهیتینی آچیر، بوتون بونلارین اصل سببکاری اولان روس-بولشویک-داشناک قووّه‌لرینی ایفشا ائدیردی.
قزئت آذربایجان خالق جومهوریتی‌نین دؤولت، ایجتیماعی-سیاسی، ایقتیصادی و مدنی حیاتینی گئنیش عکس ائتدیریردی. آذربایجانین ۱۹۱۸–۲۰ ایللر تاریخی‌نین اؤیره نیلمه‌سینده بو قزئتین موستثنا اهمیتی واردیر.
قورتولوش درگیسی
اساس مقاله قورتولوش (درگی)
ایلک نؤمره‌سی ۱۹۲۰-جی ایلین اولینده چیخمیش  " قورتولوش "  درگیسی ده ادبی-مدنی ساحه‌ده خئیلی ایش گؤرموش، آذربایجان خالقی‌نین میلّی مدنیتی‌نین تبلیغینه چالیمیشدیر. وطنپرور و میلّیتچی ضیالی‌لاردان عبدالله شایق، حسین جاوید، سلمان ممتاز، فیض‌الله ساجد، علی یوسف، عبدالرحمان داعی و باشقالاری توپلودا امکداشلیق ائتمیشلر.
ساتیریک درگی‌لر
بو ایللرده آذربایجاندا میلّی ایدئیالی  " شئیپور "  و " زنبور "  آدلی ساتیریک درگی‌لر چیخیردی. ایلک نؤمره‌سی ۱۹۱۸ ایل اوکتوبرون ۵-ده چیخمیش  " شئیپور "-ون ناشیری صمد منصور، رداکتورو محمدعلی صدقی ایدی. ۱۹۱۹ ایلین آوریلیندن نشر ائدیلن  " زنبور " دا محمدعلی صدقی، علی نظمی، صمد منصور، بالاقارداش ستاراوغلو و باشقا مؤلیف‌لرین گیزلی ایمضالارلا شعر و پوبلیسیست یازی‌لاری درج اولونوردو. درگی‌ده‌‌کی رنگلی کاریکاتورالار رسام عظیم عظیم‌زاده یه مخصوص ایدی. هفته ده بیر دفعه  چیخان  " زنبور "-ون جمعی ۲۴ نؤمره سی نشر ائدیلمیشدیر. ۱۹۱۸–۲۰ ایللرین ساتیریک مطبوعاتی موترقّی ایدئیالارین جارچیسی اولان  " ملا نصرالدین"  ادبی مکتبی‌نین ساتیرا عنعنه‌لریندن فایدالاناراق، آزادلیق و ایستیقلال دوشمن‌لرینی، امپیریالیزمین موستملکه‌چی‌لیک سیاستینی، گئری‌لیگی، جهالتی و خورافاتی ساتیرا آتشینه توتور، خالقی علمی بیلیک‌لره یییه‌لنمگه، موعاصیرلشمگه سسله‌ییردی. عومومیتله، ۱۹۱۸–۲۰-جی ایللرین مطبوعاتی او دؤوره قدرکی آذربایجان میلّی مطبوعاتی‌نین دموکراتیک عنعنه‌لری‌نین یئکون مرحله‌سی ایدی. بو دؤورون مطبوعاتیندا آذربایجانین میلّی، ایجتیماعی-سیاسی فیکری، ۱۹۰۵-جی ایل اینقیلابیندان سونرا تزاریزمین موستملکه‌چی‌لیک سیاستینه قارشی خالقین اعتیراضی، ۱۹۱۱-جی ایلدن سونرا میلّی موختاریت ایدئیاسی، روسیه‌ده ۱۹۱۷-جی ایل اوکتوبر چئوریلیشیندن سونرا ایسه میلّی ایستیقلال ایدئال‌لاری اؤز عکسینی تاپمیشدیر. آذربایجان خالق جومهوریتی دؤورونون میلّی مطبوعاتی بوتون بو تاریخی موباریزه لرین سالنامه‌سی‌دیر.
قوستاو فلوبر
قوستاو فلوبر (Gustave Flaubert) فرانسهلی رومانچی و یازیچی - .۱۲ دسامبر ۱۸۲۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۸ ایل عومر ائله‌ایب و ۸ مئی ۱۸۸۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
۱۶۸۱-جی ایلده چین
بۇ مقاله ۱۶۸۱-جی ایلینده چینده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
دؤولت
<!--
ایرانین ۱۴۰۰ اعتیراض‌لاری
ایرانین ۱۴۰۰ اعتیراض‌لاری خوزستاندا سوسوزلوغا گؤره ایتفاق دوشموشدی.
آهییاپور
آهییاپور(اینگیلیسجه:Ahiyapur) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
ایست کووز
ایست کووز (اینگیلیسی‌جه: East Cowes) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 7314 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
آهییاپور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ارنست تسرملو
ارنست تسرملو (Ernst Zermelo، دوْغوم تاریخ:July 27, 1871، اؤلوم تاریخ:May 21, 1953) آلمانلی یازیچی
یاشاییش
بۇ آلمانلی یازیچی برلیندا آنادان اوْلوب و فرایبورقدا دؤنیاسین دییشیب.
پروالیوکا
پروالیوکا (Perevalivka Переваловка) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر ۰٫۶۷ کیلومتر موربع مساحتی واردی. نۇفوس سایی‌سی اساسیندا 776 نفر دیر. 1381 میلادی ایلینده تاسیس اولونوب.
ارنست تسرملو
قایناقلار
بؤلمه:آلمان یازیچیلاری
کراسنه ودولی
کراسنه ودولی (چک‌جا: Krásné Údolí) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و کارلووی واری بؤلگه‌سی‌نده یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Krásné Údolí»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
مسجید
left|thumb|200px| [[مسجد الحرام و کعبه (ایلک مسجید یئر اوزرینده)، مکه‌ده.]] مسجید اسلام دا موسلمانلارین عیبادت مکانیدیر.
تاریخی مسجیدلر
300px|بندانگشتی|مسجد الاقصی
بیرده باخ
میناره
پیتر وارد
پیتر وارد (Peter Ward (paleontologist)) آمریکالی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Ward (paleontologist)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
شئیفر، باتی ویرجینیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کرایست‌چرچ، ویرجینیا
کرایست‌چرچ، ویرجینیا (اینگیلیسجه:Christchurch, Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Christchurch, Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سالوادور کارمونا
سالوادور کارمونا (اینگیلیسجه: Salvador Carmona) (دوْغوم:August 22, 1975 مکزیکو سیتی) بیر فوتبالیست. مکزیک میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
قود توندر، مینه‌سوتا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوپر، تکزاس
کوپر، تکزاس (Cooper, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 46.7 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 1969 نفر و اها‌لی سیخلیغی 504.9 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
مونسانتو
{{Infobox company {{nowrap|Hugh Grant}}| {{nowrap| (Chairman, President, & CEO) }}| {{nowrap|Pierre Courduroux}}| {{nowrap| (Vice President & CFO) }}}} مونسانتو (اینگیلیسجه: Monsanto) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. شیرکت John Francis Queeny طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monsanto»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
روبرت ئی. بورک
'''روبرت ئی. بورک''' (اینگیلیسجه: Robert E. Burke) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۴۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ددویل، آلاباما دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:جفرسون، تکزاس دوغوملولار
اوواندو، مونتانا
اوواندو (اینگیلیسجه: Ovando, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۷۱ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
باب لاتا
باب لاتا (اینگیلیسجه:Bob Latta) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو. بلافتن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اوهایو جومهوریتچیلر بؤلمه:بلافتن، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:بوولینق قرین، اوهایو دوغوملولار
الکساندرا برکنریج
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexandra Breckenridge»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سورسک
سورسک (Seversk) (Северск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و تومسک اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 108590 نفر دیر.
تاکنا دؤیوشو
''تاکنا دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Tacna) پرو و شیلی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.پاسیفیک ساواشی (۱۸۷۹-۱۸۸۴)نین بیر قیسمی‌دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Tacna»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:۱۸۸۰-جی ایلده شیلی
لینی ولیامز
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
الوار
الواركندی شرقی آذربایجان اوستانی نين اهر بولگه‌سی نين مركزي بولومو نده اولان قیشلاق قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 82نفر اهاليسي وارايميش.
قایناق‌لار
بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
پارک اورال
پارک اورال (اینگیلیسجه: Park Overall) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Park Overall»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
چامبرزبورق، ایندیانا
چامبرزبورق، ایندیانا (اینگیلیسجه:Chambersburg, Indiana ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و ایندیانا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chambersburg, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۲۰۰۸-جی ایلده نپال
بۇ مقاله ۲۰۰۸-جی ایلینده نپالدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
عین ملیله
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
۲۰۰۸-جی ایلده نپال
اؤلوملر
Edmund Hillary - First person to reach top of Everest.
یئدینجی ژان (بیزانس)
یئدینجی ژان (بیزانس) (اینگیلیسی‌جه: John VII Palaiologos) روم ایمپیراتورو. ۱۴ آپریل – سپتامبر ۱۳۹۰ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی دؤردونجو آندرونیکوس دیر.
قایناقلار
بؤلمه:روم ایمپیراتورلاری بؤلمه:شاهلار
۱۶۶۷-جی ایلده سوئد
بۇ مقاله ۱۶۶۷-جی ایلینده سوئده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۶۷-جی ایلده سوئد
آندامورانال
آندامورانال (اینگیلیسجه:Andamuranal) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
خومژا
خومژا (لهیستانجا: Chełmża) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 7.84 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و کویافسکو-پومورسکی اوستانیندا یئرلشیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chełmża»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قوکالقاره, رواری
قوکالقاره, رواری(اینگیلیسجه:Gokalgarh, Rewari) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
روبرت جی. لاقومارزینو
'''روبرت جی. لاقومارزینو''' (اینگیلیسجه: Robert J. Lagomarsino) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و کالیفورنیا ایالتین سناتور ایدی. کالیفورنیا، سانتا باربارا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۲۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۲۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:اوهای دوغوملولار بؤلمه:ونتورا، کالیفورنیا دوغوملولار
ماب دیپ
ماب دیپ (اینگیلیسجه: Mobb Deep) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
نوووالمتیوو
نوووالمتیوو (Novoalmetyevo Новоальметьево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کاسالچیپرانو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Casalciprano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
موحافیظه‌کار حیزبی (بریتانیا)
موحافیظه‌کار حیزبی بریتانیا نین اصلی ساغ اورتا سیاسی حیزبلریندن بیری دیر.
کاداداهالی
کاداداهالی (اینگیلیسجه:Kadadahalli) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
جورج کلینتون
جورج کلینتون (اینگیلیسجه:George Clinton (vice president)) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. واشینقتون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. فرانسه-قیزیلدری‌لی و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ایستیقلال ساواشلاریندا ایشتیراک ائدیب.
سیدحسن(اهواز)
سیدحسن (فارسجا: سیدحسن), کندی خوزیستان اوستانینین اهواز بؤلگه‌سینین، مركزئ بؤلومو و  الهائی قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:اهواز بؤلگه‌سی‌نین کندلری
۲۰۰۸-جی ایلده چاد
بۇ مقاله ۲۰۰۸-جی ایلینده چاددا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۰۸-جی ایلده چاد
ایستاری زاقان، بوریاتیا
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
احمد سمیر فرج
احمد سمیر فرج (اینگیلیسجه: Ahmed Samir Farag) (دوْغوم:May 20, 1986 قاهیره) بیر فوتبالیست. الداخلیه فوتبال کولوبو و میصر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
دس تورس
دس تورس (ایسپانجا: Dos Torres) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۱۲۹ کیلومتر موربّع دیر. ۵۸۷ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۵۹۲ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۰٫۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dos Torres»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
ایست قرینستید
ایست قرینستید (اینگیلیسی‌جه: East Grinstead) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 23942 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
پیتر بویل (اپیدمیولوژیست)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Boyle (epidemiologist)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
آلفونز روی
آلفونز روی (اینگیلیسجه: Alphonse Roy) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۹۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۶۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مونترژی دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مایکل مککافری
مایکل مککافری (اینگیلیسجه:Michael McCaffrey) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:پراویدنس سیاستچیلری بؤلمه:واریک، رود آیلند سیاستچیلری بؤلمه:رود آیلند دموکراتلاری
اووه تلکمپ
اووه تلکمپ (Uwe Tellkamp، دوْغوم تاریخ:October 28, 1968) آلمانلی یازیچی رومانچی حکیم
یاشاییش
بۇ آلمانلی یازیچی درسدندا آنادان اوْلوب.
وانپورت، اورقن
وانپورت (اینگیلیسجه: Vanport, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۴۳ -جو ایلده قۇیولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مودی، مونتانا
مودی (اینگیلیسجه: Muddy, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۶۱۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ارکیه
ارکیه (ایتالیاجا: Erchie) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۹۸۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۶۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Erchie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
فیلمان
فیلمان (اینگیلیسجه: Fielmann) آکتسینقزلشافت شیرکت‌دیر و آلمان‌دا یئرلشیب و سهامی بورس‌دا آلیش وئریش اوْلونور. بۇ شیرکت خیردا ساتیش ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۸٬۵۲۲ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fielmann»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
هیدرید اورانیوم
هیدرید اورانیوم (Uranium hydride) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Uranium hydride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
هوستین
هوستین (چک‌جا: Hostín) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hostín»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
تئودور المار بیارناسون
تئودور المار بیارناسون (اینگیلیسجه: Theódór Elmar Bjarnason) (دوْغوم:March 4, 1987 Reykjavík) بیر فوتبالیست. ایسلند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:سلتیک کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لین کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:قوتبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:راندرس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ارهوس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الازیغ‌اسپور کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
بوریس اراپف
بوریس اراپف (اینگیلیسجه: Boris Arapov) روسیه‌لی بسته‌چی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. بوریس اراپف ۱۲ سپتامبر ۱۹۰۵ تاریخینده سنت پترزبورق شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۱ ژانویه ۱۹۹۲ میلادی تاریخینده سنت پترزبورق شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
الرب، قوزئی کارولینا
الرب (اینگیلیسجه: Ellerbe, North Carolina) آمریکانین قوزئی کارولینا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۹۸۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
مانیلا، باتی ویرجینیا
مانیلا، باتی ویرجینیا (اینگیلیسجه:Manila, West Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Manila, West Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کژژوویتسه (قلوبچه)
کژژوویتسه (قلوبچه) (لهیستانجا: Krzyżowice, Głubczyce County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوپوله اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Krzyżowice, Głubczyce County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سوخودول، روسیه
سوخودول، روسیه (Sukhodol Суходол) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
قوستاو آدولفو بکر
قوستاو آدولفو بکر (Gustavo Adolfo Bécquer) شاعیر، ژورنالیست و یازیچی - ۱۷ فوریه ۱۸۳۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۳۴  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۲ دسامبر ۱۸۷۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی ایسپانیا دیلینده یازیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gustavo Adolfo Bécquer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:یازیچیلار
دیمیتری مارکویچ
دیمیتری مارکویچ (اینگیلیسجه: Dimitry Markevitch) موسیقیچی - کلاسیک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
الصفرا دؤیوشو
قایناقلار
بؤلمه:سعودی عربیستانین دؤیوشلری بؤلمه:عوثمانلی‌نین دؤیوشلری بؤلمه:عوثمانلی ایمپیراتورلوغونون دؤیوشولری بؤلمه:۱۸۱۲-جی ایلده میصر بؤلمه:۱۸۱۲-جی ایلده عثمانلی ایمپیراتورلوغو
جاسپر، ویرجینیا
جاسپر (اینگیلیسجه: Jasper, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کوستاس فورتونیس
کوستاس فورتونیس (اینگیلیسجه: Kostas Fortounis) (دوْغوم:October 16, 1992 Trikala) بیر فوتبالیست. المپیاکوس فوتبال کولوبو و یونان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ایسترایس تریپولی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کایزرسلاوترن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:المپیاکوس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری
التضامن
التضامن (اینگیلیسیجه: Ettadhamen-Mnihla) تونس اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۱۹۶٬۲۹۸ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۲۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
بیرون بی. هارلان
'''بیرون بی. هارلان''' (اینگیلیسجه: Byron B. Harlan) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۸۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
التضامن
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
بیرون بی. هارلان
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:قرینویل، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
یئدینجی آنتیوخوس
یئدینجی آنتیوخوس (اینگیلیسی‌جه: Antiochus VII Sidetes) قدیم ایران شاهی.۱۳۸–۱۲۹ میلادان قاباق ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی بیرینجی دیمتریوس دیر.تروفون اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب. و اؤزونون وفاتیندان سوْنرا ایکینجی الکساندر واریث کیمی تخت و تاجه صاحیب چیخیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:شاهلار
۱۸۱۳-جو ایلده کانادا
بۇ مقاله ۱۸۱۳-جو ایلینده کانادادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۳-جو ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:۱۸۱۳-جو ایلده کانادا
نیکولاس، کالیفورنیا
نیکولاس، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Nicolaus, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۱۱ نفر ایمیش و ۸٫۱۲۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nicolaus, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلکسئیوسک، روسیه
آلکسئیوسک، روسیه (Alexeyevsk, Irkutsk Oblast Алексеевск) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
نیکولاس، کالیفورنیا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
فرانسه دؤیوشو
''فرانسه دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of France) فرانسه و آلمان قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ایکینجی جبههنین بیر قیسمی‌دیر. اۆچونجو فرانسه جومهوریتی یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو آلمان غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of France»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار بؤلمه:فرانسه دؤیوشو بؤلمه:۱۹۴۰-جی ایلده فرانسه
الوان
الوان كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين جولفا بولگه‌سی نين مرکزی بولومی نده اولان داران قصبه سی نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 74نفر اهاليسي وارايميش. <
قایناق‌لار
بؤلمه:جولفا بؤلگه‌سی بؤلمه:داران قصبه سی
پاراقپور
پاراقپور (اینگیلیسجه:Paragpur) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مانقودی (تیرونلولی دیستریکت)
مانقودی (تیرونلولی دیستریکت) (اینگیلیسجه:Mangudi (Tirunelveli District)) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
خومسکو شلانسکیه
خومسکو شلانسکیه (لهیستانجا: Chełmsko Śląskie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1900 نفر ایمیش.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chełmsko Śląskie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
روبرت ئی. دوان
'''روبرت ئی. دوان''' (اینگیلیسجه: Robert E. Doan) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۳۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۱۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۱۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ویلمینقتون، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ایست قارستون
ایست قارستون (اینگیلیسی‌جه: East Garston) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 459 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
شوش دؤیوشو
''شوش دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Susa) عیلام و آشوریلر قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.بین النهرین و عیلام یئرینده اوز وئرمیش‌دیر
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Susa»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ساواشلار
پرسیوال لوول
پرسیوال لوول (Percival Lowell) بیلیم اینسان.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Percival Lowell»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
بتل کریک، نبراسکا
بتل کریک، نبراسکا (Battle Creek, Nebraska) آمریکانین نبراسکا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۸۴  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۲۰۷ نفر دیر. بۇ شهر ۴۸۴ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:نبراسکا ایالتین شهرلری
محمد قاسم (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۹۰)
محمد قاسم (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۹۰) (اینگیلیسجه: Mohammed Qassem (footballer, born 1990)) (دوْغوم:October 10, 1990 عربیستان) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:الهلال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الاتفاق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:الدرعیه کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:القیصومه کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:المحمل کولوبونون اویونچولاری
واله سالیمبنه
واله سالیمبنه (ایتالیاجا: Valle Salimbene) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۶۸ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Valle Salimbene»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
روبن آکوستا
روبن آکوستا (اینگیلیسجه: Rubén Acosta) (دوْغوم:March 22, 1968 مونته‌ویدئو) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کوپراس کوو، تکزاس
کوپراس کوو، تکزاس (Copperas Cove, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 32032 نفر و اها‌لی سیخلیغی 705.6 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
مجیک قومز
مجیک قومز (اینگیلیسجه: Madger Gomes) ایسپانیالی فوتبال اوْیونچوسو. ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سوسک
سوسک (Sevsk) (Севск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و بریانسک اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۲۸۲ نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
پاتی هانسن
پاتی هانسن (اینگیلیسجه: Patti Hansen) آمریکالی مانکن و اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Patti Hansen»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
حالوا
حالوا (حلاوة) — بیر یئیه‌جک و شیرینیات نؤوعۆ'دور. بو شیرینیات اورتاشرق منطقه‌سی‌نین آدلیم شیرینیات‌لاریندان‌دیر.
جان جنرت
جان جنرت (اینگیلیسجه: John Jenrette) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو. گونئی کارولینا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۳۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:لریس، گونئی کارولینا دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۱۸۶۵-جی ایلده کانادا
بۇ مقاله ۱۸۶۵-جی ایلینده کانادادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۵-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:۱۸۶۵-جی ایلده کانادا
شیرلی سکوت
شیرلی سکوت (اینگیلیسجه: Shirley Scott) آمریکالی موسیقیچی - سول موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ۱۰ مارس ۲۰۰۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تردنخیمنو
تردنخیمنو (ایسپانجا: Torredonjimeno) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۱۵۷ کیلومتر موربّع دیر. ۵۸۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۴۱۲۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۸۸٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Torredonjimeno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
پروبوژدنیی
پروبوژدنیی (Probuzhdeniye Пробуждение) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
الوانق
الوانق كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين توفارقان بولگه‌سی نين حومه بولومو نده اولان شیرامین قصبه سی  نده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 555 نفر اهاليسي وارايميش. <
قایناقلار
بؤلمه:آذرشهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
یاروشوو بیسکوپیه
یاروشوو بیسکوپیه (لهیستانجا: Jaroszewo Biskupie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jaroszewo Biskupie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جرج رید
جرج رید (اینگیلیسجه:George Read (American politician, born 1733)) آمریکالی وکیل، سیاستچی ، سناتور و فدرالیست حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۳۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۷۹۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:نیوکاسل، دلاویر دوغوملولار بؤلمه:۱۸. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:دلاویر سناتورلار
کیسماتاتلا
کیسماتاتلا (اینگیلیسجه:Kismattatla) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده بنقال دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تام تیکور
تام تیکور (Tom Tykwer، دوْغوم تاریخ:May 23, 1965) آلمانلی یازیچی فیلم یؤنتمنی، سناریست، فیلم
یاشاییش
بۇ آلمانلی یازیچی ووپرتالدا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آلمان یازیچیلاری
آلکس دیاز د لا پورتیلا
آلکس دیاز د لا پورتیلا (اینگیلیسجه: Alex Díaz de la Portilla) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و فلوریدا ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۶۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
مایکل ماسلی (اویونچو)
مایکل ماسلی (اویونچو) (اینگیلیسجه: Michael Mosley (actor)) آمریکالی اوْیونچو. ۱۶ سپتامبر ۱۹۷۸ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
سیدزهراو(اهواز)
سیدزهراو (فارسجا: سیدزهراو), کندی خوزیستان اوستانینین اهواز بؤلگه‌سینین، مركزئ بؤلومو و  الهائی قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
سیدزهراو کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
چیلکوت وینتون، کالیفورنیا
چیلکوت وینتون، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Chilcoot-Vinton, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۵۴ نفر ایمیش و ۳۴٫۲۰۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
سیدزهراو(اهواز)
نوفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 34 نفر اهالیسی و 5 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 17 نفری کیشی و 17 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 21 نفری ساوادلی و 8 نفری ساوادسیزدیرلار.
چیلکوت وینتون، کالیفورنیا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chilcoot-Vinton, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دیوید فیرکلاق
دیوید فیرکلاق (اینگیلیسجه: David Fairclough) (دوْغوم:January 5, 1957 لیورپول) بیر فوتبالیست. اینگیلیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
چیلکوت وینتون، کالیفورنیا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سیدزهراو(اهواز)
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
دیوید فیرکلاق
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سیدزهراو(اهواز)
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
سکورتزولنقو
سکورتزولنقو (ایتالیاجا: Scurzolengo) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۱۰ نفر ایمیش. و پیمونت اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Scurzolengo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جاوا، آلاباما
جاوا (اینگیلیسجه: Java, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
راندولف، کانزاس
راندولف (اینگیلیسجه: Randolph, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۶۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایزلینقتون لندن منطقه‌سی
ایزلینقتون لندن منطقه‌سی (اینگیلیسی‌جه: London Borough of Islington) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر
استنلی بلک
استنلی بلک (اینگیلیسجه: Stanley Black) اینگیلیسلی بسته‌چی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. استنلی بلک ۱۴ ژوئن ۱۹۱۳ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۷ نوْوامبر ۲۰۰۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تورانور
تورانور(اینگیلیسجه:Turanur) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قوردون کورمن
قوردون کورمن (Gordon Korman) کانادا, آمریکالی یازیچی - .۲۳ اوْکتوبر ۱۹۶۳ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gordon Korman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پکا لهیتنن
پکا لهیتنن (Pekka T. Lehtinen) فنلاندلی بیلیم اینسانی.
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
کژژووا (شویدنقتسا)
کژژووا (شویدنقتسا) (لهیستانجا: Krzyżowa, Świdnica County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و 230 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. و سلیزیا سفلی اوستانینده یئرلشیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Krzyżowa, Świdnica County»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
توپموزت، کنتاکی
توپموزت (اینگیلیسجه: Topmost, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
آردون، بریانسک اوبلاستی
آردون، بریانسک اوبلاستی (Ardon, Bryansk Oblast Ардонь) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بریانسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بریانسک کندلری
روپال, قاندهیناقار
روپال, قاندهیناقار (اینگیلیسجه:Rupal, Gandhinagar) هیندوستان اؤلکه‌سینین قجرات ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده قجراتی دیلی و هیندی دیل و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
میکولوویتسه (یسنیک)
میکولوویتسه (یسنیک) (چک‌جا: Mikulovice (Jeseník District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۲۰ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۲۶ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mikulovice (Jeseník District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری