cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
طرابلس ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tripoli Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
کاناندی قوا، نیویورک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Canandaigua (city), New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:نیویورک ایالتین شهرلری
اسپلمن کالجی
اسپلمن کالجی (Spelman College, )آمریکانین آتلانتا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. و ۱٬۵۰۵ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Spelman College
فیش (شارکیچی)
فیش (شارکیچی) (اینگیلیسجه: Fish) اویونچو، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. فیش (شارکیچی) ۲۵ آوریل ۱۹۵۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
۱۹۶۷-جی ایلده لائوس
بۇ مقاله ۱۹۶۷-جی ایلینده لائوسدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۷-جی ایلده لائوس بؤلمه:۱۹۶۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
ریچل کاوی
ریچل کاوی (اینگیلیسجه: Rachel Covey) آمریکالی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rachel Covey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
آختوبینسک
آختوبینسک (Akhtubinsk) (Ахтубинск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و هشترخان ویلایتیده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا 41853 نفر دیر.
ایسا، روسیه
ایسا، روسیه (Issa, Penza Oblast Исса) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
آختوبینسک
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
دارخینتوی
دارخینتوی (Darkhintuy Дархинтуй) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بوریاتیادا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:بوریاتیا کندلری
بیل روپر (سیاستچی)
بیل روپر (اینگیلیسجه:Bill Roper (American football)) آمریکالی سیاستچی.
پولیتزر اؤدولو
بندانگشتی پولیتزر اؤدولو اؤدولو نیویورک شهرینده، کوْلومبیا بیلیم یوردو طرفیندن ژۇرنالیستیک، ادبیات و مۇسیقی کیمی ساحه‌‌لرده وئریلن پرستیژلی بیر اؤدولدور.
آمریکادا ان بؤیوک و پرستیژلی اؤدول قبول ائدیلن پۇلیتزر جاییزه‌سی، 19. عصرده یهودی منشأ‌لی مجار اصللی جوْزف پۇلیتزر آدلی بیر ژۇرنالیست طرفیندن قۇرولدو. ایلک اؤدوللرین 4 ژوئن 1917-جی ایلده وئریلمه‌سینه باخمایاراق، آرتیق آوریل آییندا آچیقلانیر.
اؤدوللر 21 بؤلومده وئریلمکده اوْلوب بۇنلارین 20 دنه‌سی‌نین دیَری 10000 دولار قارشیلیغی نقد پۇل و بیر سئرتیفیکات. قالیبلر مۆستقیل بیر قۇرول طرفیندن سئچیلمکده‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:اؤدوللر
مالک اشتر
مالک بن حارث نخعی یوْخسا مالک اشتر علی صحابه سی ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:عرب ژنراللار بؤلمه:Male Sahabah بؤلمه:Sahabah favored by Shias بؤلمه:Yemeni Muslims بؤلمه:علی ابن ابیطالب بؤلمه:Deaths by poisoning بؤلمه:People of the First Fitna
ادوارد هیبرت
ادوارد هیبرت (اینگیلیسجه: Edward Hibbert) آمریکالی اوْیونچو. ۹ سپتامبر ۱۹۵۵ ‏ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edward Hibbert»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
سیو
سیو (اینگیلیسیجه: Siou, Burkina Faso) بورکینافاسو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۲۵۳۱ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
Siou, Burkina Faso
کلیخه
کلیخه (لهیستانجا: Klichy) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Klichy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
میرزاپور, سولطانپور لودهی
میرزاپور, سولطانپور لودهی (اینگیلیسجه:Mirzapur, Sultanpur Lodhi) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
الببینو، لامباردی
الببینو، لامباردی (ایتالیاجا: Albino, Lombardy) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۲۲۲ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Albino, Lombardy»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
غانم هداف
غانم هداف (اینگیلیسجه: Ghanem Haddaf) (دوْغوم:September 27, 1991 قطر) بیر فوتبالیست. السیلیه ایدمان کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
شنزتا، کالیفورنیا
شنزتا (اینگیلیسجه: Tionesta, California) آمریکانین کالیفورنیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
میمونلار گزه گنی (فیلم، ۱۹۶۸)
میمونلار گزه گنی (Planet of the Apes, Maymunlar Cehennemi (film, 1968), ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فیلم. فیلمین باش روْللارینی لیندا هریسون (اویونچو)، جیمز دالی (اویونچو)، جیمز ویتمور، کیم هانتر، موریس اوانس، رادی مک‌داول، چارلتون هستون جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین جری قلدسمیت یارادیب.
حافظ طاحونی
حافظ طاحونی (اینگیلیسجه: Hafez Tahouni) (دوْغوم: ایران) بیر فوتبالیست. قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کنوپی لبز
کنوپی لبز (اینگیلیسجه: Canopy Labs) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت یازیلیم ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Wojciech Gryc طرفیندن قۇرولموش‌دور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Canopy Labs»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
فرناندو قوچو
فرناندو قوچو (اینگیلیسجه: Fernando Gaúcho) (دوْغوم:January 12, 1980 Porto Alegre) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
پروانس-آلپ-کوت دازور
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
دون کویویستو
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آیرون‌وود، میشیقان دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
کوزتین لوق
کوزتین لوق (Kostin Log Костин Лог) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
سیلویا
سیلویا (Typical warbler، ، Славки، Grasmücken) سئرچه‌کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:سئرچه‌کیمی‌لر بؤلمه:قوش
ماتیواد
ماتیواد(اینگیلیسجه:Mattiwade) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
الملک عبد الله الثانی ایستادیومو
الملک عبد الله الثانی ایستادیومو (اینگیلیسیجه: King Abdullah II Stadium) امان شهرینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۱۳٬۰۰۰ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر.
امیرت توازرا
امیرت توازرا (اینگیلیسیجه: Amiret Touazra) تونس اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۶۲۶۱ نفردیر و ۷۸۷۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
الملک عبد الله الثانی ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«King Abdullah II Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
استات قورغوشون (II)
استات قورغوشون (II) (Lead(II) acetate, Ацетат свинца(II), أسيتات الرصاص الثنائي) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال، تۇز حالتینده تاپیلار. استات قورغوشون (II) استات گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
الملک عبد الله الثانی ایستادیومو
قایناقلار
بؤلمه:ایستادیوملار
استات قورغوشون (II)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Lead(II) acetate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
امیرت توازرا
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
کیو، لندن
کیو، لندن (اینگیلیسی‌جه: Kew) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
پونجا
پونجا اؤلچو اسکی تاریخدن آغیرلیق اولچوسونده ایشلنیردی.پونجا آذربایجاندا اؤلچو صفتی و آغیرلیق اؤلچو ائدمک اۆچون قورولوبدور.
ایندی تبریزده بیر پونجا بیر کیلوگیرمین 4دن بیرینه یوخسا 250 گرمه دئییلیر.
1پونجا =  250گرم
قایناق
قدیم اؤلچولر
بؤلمه:اؤلچو صفتی
خومیژ
خومیژ (چک‌جا: Chomýž) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۹۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۶۰ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chomýž»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
میپل‌تون، مینه‌سوتا
میپل‌تون، مینه‌سوتا (Mapleton, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.72 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 1756 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
وربووتس (زنویمو)
وربووتس (زنویمو) (چک‌جا: Vrbovec (Znojmo District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۵۷ نفر ایمیش و گونئی موراویا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vrbovec (Znojmo District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
دووقیه قژمکی
دووقیه قژمکی (لهیستانجا: Długie Grzymki) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Długie Grzymki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گیزلین کیشی (فیلم 2020)
یونیورسال ایستودیوز 2019جی ایلده بو فیلمی اوسترالیاده باشلادی و 28 فوریه 2020ده یونیورسال پیکچرز بو فیلمی پایلاشدی.
دستان
سیسسیلیا کاس بیر فیزیک بیلیم اینسانی نین آروادی دیر و ائودن قاچیر. بیر هفته سونرا اری نین اؤلوم خبرین ائشیدیر و چوخلو ثروته صاحیب اولور.سونرا آیریجا حدیثه لر و توتوشمالار اؤز وئریر و فیلم ژانری قؤزخولو و اکشن اولور.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:۲۰۲۰-جی ایلین فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اوسترالیا فیلملری بؤلمه:سینما بؤلمه:آمریکالی فیلملر بؤلمه:فیلم
جن آوتری، اوکلاهوما
جن آوتری (اینگیلیسجه: Gene Autry, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۶۶ نفر ایدی.
ساوس، کامایرا و یامپایس
ساوس، کامایرا و یامپایس (ایسپانجا: Saus, Camallera i Llampaies) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و خیرونا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۱٫۴ کیلومتر موربّع دیر. ۸۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۸۱۵ نفر دیر.
جن آوتری، اوکلاهوما
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ساوس، کامایرا و یامپایس
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
لبنان ، ویسکانسین
لبنان ، ویسکانسین (اینگیلیسجه:Lebanon (CDP), Wisconsin ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۴ نفر ایمیش و ویسکانسین ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lebanon (CDP), Wisconsin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کارلایل، آیووا
کارلایل، آیووا (Carlisle, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۴٫۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۸۷۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲۶۹٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. کارلایل دنیز سئوییه‌سیندن ۲۶۰ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
امبرومانقا
امبرومانقا (اینگیلیسیجه: Amberomanga)  ماداقاسکار اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۰۵۴ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۵۰۰۰ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ریچل شاقال
ریچل شاقال (اینگیلیسجه: Rachel Chagall) آمریکالی اوْیونچو ۲۴ نوْوامبر ۱۹۵۲ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rachel Chagall»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
حصین بن نمیر
حصین بن نمیر معاویه و یزید بن معاویه و مراون بن حکم حوکومتینده اموی لر اوردوسونا باشچیلاردان ایدی. علی نین ادلیم دوشمنی و قارشی دورانی ایدی.
قایناق
بؤلمه:صحابه لر بؤلمه:عرب ژنراللار بؤلمه:686 deaths بؤلمه:Medieval Arabs killed in battle بؤلمه:Umayyad people of the Arab–Byzantine wars بؤلمه:People of the Second Fitna بؤلمه:Generals of the Umayyad Caliphate بؤلمه:Umayyad governors of Hims بؤلمه:دوغولدوغو ایل بیلینمز بؤلمه:Kinda
جک آلبرتسون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jack Albertson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار بؤلمه:یهودی کیشی کومدینلر
بازارنی ماتاکی
بازارنی ماتاکی (Bazarnye Mataki Базарные Матаки) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و تاتاریستاندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:تاتاریستان کندلری
۱۹۷۲-جی ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۹۷۲-جی ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۲-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره گونئی آفریقا بؤلمه:گونئی آفریقانین تاریخی
سانجاری, دورق
سانجاری, دورق(اینگیلیسجه:Sanjari, Durg) هیندوستان اؤلکه‌سینین چتیسقر ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پيه جیک
پیه جیک
سولدوز بؤلگه‌سی‌نین مرکزی سولدوز بخشینه تابع اولان کند دیر.
ایقتیصادیات
اهالی نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین اهالیسی کوردلر و سنی شافعی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:نقده بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
ورانقل هیل، دلاویر
ورانقل هیل (اینگیلیسجه: Wrangle Hill, Delaware) آمریکانین دلاویر ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
الایجا کامینقز
الایجا کامینقز (اینگیلیسجه:Elijah Cummings) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. بالتیمور شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. بالتیمور شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۱۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:مریلند دموکراتلاری بؤلمه:بالتیمور سیاستچیلری
سناقو
سناقو (ایتالیاجا: Senago) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۱۹۹ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۷۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Senago»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
استات دمیر (III)
استات دمیر (III) (Iron(III) acetate, Ацетат железа(III), أسيتات الحديد الثلاثي) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی، تۇز حالتینده تاپیلار. استات دمیر (III) دمیر بیلشیک‌لری و استات گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Iron(III) acetate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
پواتو-شرانت
پواتو-شرانت (Poitou-Charentes) فرانسه‌ده یئرلشیب.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:اوستانلار
دانیل قولدستون
دانیل قولدستون (Daniel Goldston) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۴ ژانویه ۱۹۵۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. دانیل قولدستون کالیفورنیا، برکلی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری سن‌خوزه ایالتی بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel Goldston»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
آقیدل
آقیدل (Agidel) (Агидель) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و باشقیرستانده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 16370 نفر دیر.
ایستادیو ایتالیا ایستادیومو
ایستادیو ایتالیا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Stadio Italia) سورنتو شهرینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۳٬۶۰۰ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو مصنوعی چمندیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stadio Italia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
میشو برچکو
میشو برچکو (اینگیلیسجه: Mišo Brečko) (دوْغوم:May 1, 1984 Trbovlje) بیر فوتبالیست. ایسلوونی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
وربووا لهوتا
وربووا لهوتا (چک‌جا: Vrbová Lhota) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۳۵ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۶٫۰۳ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
میشو برچکو
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:هامبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هانزا روستوک کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ارتسقبیرق ائو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کلن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:نورنبرق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
وربووا لهوتا
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vrbová Lhota»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
پرینقوتوکارا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
وودستاک، مریلند
وودستاک، مریلند (اینگیلیسجه:Woodstock, Maryland ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۹۸۶ نفر ایمیش و مریلند ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Woodstock, Maryland»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کیچیک سو پری‌سی (جیزگی فیلمی، ۱۹۸۹)
کیچیک سو پری‌سی (The Little Mermaid, Küçük Deniz Kızı (film, 1989), ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فانتزی رومانتیکانیمیشن. فیلمین باش روْللارینی ساموئل رایت، ادی مک‌کلرق، کنت مارس، بادی هکت، پت کرول (اویونچو)، جودی بنسون، کریستوفر دانیال بارنز، رنه اوبرجونیس جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین الن منکن یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۸۹-جو ایل فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:شکل دییشتیرمه ایله ایلگی‌لی فیلملر بؤلمه:تلویزیونا اویارلانمیش فیلملر
سید محمد سید مکاوی
سید محمد سید مکاوی (اینگیلیسجه: Sayed Mekawy) میصرلی بسته‌چی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. سید محمد سید مکاوی قاهیره شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تیمیریئیزوا
تیمیریئیزوا (Timiryazeva Тимирязева) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
بیجبانیا
بیجبانیا(اینگیلیسجه:Bijbania) هیندوستان اؤلکه‌سینین بیهار ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
تیمیریئیزوا
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
بیجبانیا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کین‌کاردین
کین‌کاردین (اینگیلیسی‌جه: Kincardine) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 3035 نفر دیر. بۇ شهر ایسکاتلند اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
جان استیل
جان استیل (اینگیلیسجه: John Steel (footballer, born 1895)) ایسکاتلندلی فوتبال اوْیونچوسو و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
لا اسپتزیا
لا اسپتزیا (La Spezia) ایتالیانین لیگوریا بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 93 515  نفر دیر. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین 54_اینجی شهری سایاگلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
وقان، ایندیانا
وقان (اینگیلیسجه: Wegan, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
۱۸۱۰-جو ایلده بریتانیا
بۇ مقاله ۱۸۱۰-جو ایلینده بریتانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
سینهال‌لار
سینهال‌لار (اینگیلیسی‌جه: Sinhalese people، عرب‌جه: سنهاليون، فارسجا: قوم سینهالی) - بیر قومی گروه
قایناقلار
بؤلمه:خالقلار
پروه
پروه (لهیستانجا: Perły) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
پیله سووار (پولدشت)
پیله سووار کندی پولدشت بؤلگه‌سینین، قاراعین بولومو و زنگبار قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 402 نفر اهالی سی و 90 عائیله سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:پولدشت بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
سوترنوست بیلیم‌یوردو
سوترنوست بیلیم‌یوردو (Southwestern University, )آمریکانین جرج‌تاون، تکزاس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Southwestern University
۱۳۱۹-جو ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۳۱۹-جو ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
آرنت، اوکلاهوما
آرنت (اینگیلیسجه: Arnett, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۴۹۴ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آلساندریا
آلساندریا (Alessandria) ایتالیانین پیمونت بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 93 861  نفر دیر. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین 53_اینجی شهری سایاگلیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
وست مودستو، کالیفورنیا
وست مودستو، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:West Modesto, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۶۸۲ نفر ایمیش و ۵٫۲۶۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Modesto, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
برلینقتون، واشینقتون
برلینقتون، واشینقتون (Burlington, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۱٫۴۵  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۳۸۸ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۷۶۰٫۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۹٫۱ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Burlington, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:واشینقتون ایالتین شهرلری
۱۸۳۸-جی ایلده ایسپانیا
بۇ مقاله ۱۸۳۸-جی ایلینده ایسپانیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
استات دمیر (II)
استات دمیر (II) (Iron(II) acetate, Ацетат железа(II), أسيتات الحديد الثنائي) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال حالتینده تاپیلار. استات دمیر (II) دمیر بیلشیک‌لری و استات گروه یا قروپوندا یئرلشیر. اریمه نوْقطه‌سی 190-200 C دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Iron(II) acetate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ونزوئلا
گونئی آمریکا قاره سینده بیر اوْلکه.
Bibliography
مقاله‌لر
کیتابلار
دانیشیق و مصاحبه لر
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:اؤلکه‌لر بؤلمه:گونئی آمریکا اؤلکه‌لری بؤلمه:ایسپانیا دیللی اؤلکه‌لر بؤلمه:ونزوئلا بؤلمه:اوپک بؤلمه:جی ۱۵ اؤلکه‌لر بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر بؤلمه:ایسپانیولجا دانیشان اؤلکه‌لر بؤلمه:۱۸۱۱ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر
میدسن، مینه‌سوتا
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
قیرمیزی آنقوت
قیرمیزی آنقوت (Ruddy shelduck، ، Angut (kuş)، Огарь، Rostgans) قازکیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
گؤرونتولر
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:قازکیمی‌لر بؤلمه:قوش
بنی مسوس
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
کلاید ام. رید
'''کلاید ام. رید''' (اینگیلیسجه: Clyde M. Reed) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۷۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پارسونز، کانزاس دوغوملولار
ویتینق، نیوجرسی
ویتینق (اینگیلیسجه: Whiting, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
پارلی پی. کریستنزن
'''پارلی پی. کریستنزن''' (اینگیلیسجه:Parley P Christensen) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. وستون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. لوس‌آنجلس شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:کالیفورنیا دموکراتلاری بؤلمه:یوتا جومهوریتچیلر
کالاکوتای
کالاکوتای(اینگیلیسجه:Kallakottai) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ماسلیخا، روسیه
ماسلیخا، روسیه (Maslikha Маслиха) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
توقای، باشقیردیستان
توقای، باشقیردیستان (Tugay, Gafuriysky District, Republic of Bashkortostan Тугай) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کوئیناپریل
کوئیناپریل (آیوپاک آدی: (3S)-2-[(2S)-2-, Quinapril, كوينابريل، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۴۳۸٫۵۱۶ دیر.
میرزاپور, اس‌بی‌اس ناقار
میرزاپور, اس‌بی‌اس ناقار (اینگیلیسجه:Mirzapur, SBS Nagar) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۵۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کلیتسه
کلیتسه (لهیستانجا: Klice) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Klice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دانیل قرینبرقر
دانیل قرینبرقر (Daniel Greenberger) آمریکالی بیلیم اینسانی. دانیل قرینبرقر ماساچوست تکنولوژی انستیتوسودا درس اوْخویوب. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel Greenberger»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
وربنو پود پرادیدم
وربنو پود پرادیدم (چک‌جا: Vrbno pod Pradědem) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و موراوی-سیلزی اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vrbno pod Pradědem»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
اسپانفوس
اسپانفوس (SPANphos) بیر شیمیایی ماده.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «SPANphos»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
۱۶۲۸-جی ایلده دانمارک
بۇ مقاله ۱۶۲۸-جی ایلینده دانمارکدا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
دوْغوملار
Ludvig Holgersen Rosenkrantz.jpg
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۲۸-جی ایلده دانمارک بؤلمه:۱۶۲۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
چیویداته ال پیانو
چیویداته ال پیانو (ایتالیاجا: Cividate al Piano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۲۱۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cividate al Piano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
روبر لومائیتر
روبر لومائیتر (اینگیلیسجه: Robert Lemaître) فرانسه‌لی فوتبال اوْیونچوسو. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کوناکبایوو
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
کاستالیا، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
دووقیه قروجتسکیه
دووقیه قروجتسکیه (لهیستانجا: Długie Grodzieckie) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Długie Grodzieckie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
والییاپرومپوژا
والییاپرومپوژا(اینگیلیسجه:Valiyaperumpuzha) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
گونئی یوتا بیلیم‌یوردو
گونئی یوتا بیلیم‌یوردو (Southern Utah University, )آمریکانین سدارسیتی، یوتا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. گونئی یوتا بیلیم‌یوردو ۱۸۹۷ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
والییاپرومپوژا
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
گونئی یوتا بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
Southern Utah University
خوموتیتسه
خوموتیتسه (چک‌جا: Chomutice) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و هرادتس کرالووه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
آلا اؤردک
آلا اؤردک (Common shelduck، ، Suna، Пеганка، Brandgans) قازکیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
خوموتیتسه
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chomutice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آلا اؤردک
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
امباتوسیا
امباتوسیا (اینگیلیسیجه: Ambatosia)  ماداقاسکار اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۰۵۱ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۹۰۰۰ نفردیر.
آلا اؤردک
قایناقلار
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:قوش
امباتوسیا
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
پزارو
پزارو (Pesaro) ایتالیانین مارکه بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 94 512  نفر دیر. بۇ باخیم‌دان اۆلکه‌نین 52_اینجی شهری سایاگلیر.
گؤرونتولر
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
فدک
فدک حجاز منطقه‌سینده مدینه شهری‌نین 160 کیلومئترلیگینده، کئچمیشده بیر کند آدی اولوردو.
محمد(ص) ایسلام پئیغمبری بو کندی اوز قیزی فاطمه الزهرا(س) اۆچون هبه ائتمیشدی.یئیغمبرین اؤلومنه بو کندی غصب ائتدیلر و فاطمه اونو آلماق اۆچون یئغمبر مچیدینه گئتدی.او بو کندین قباله سین ابوبکر بیرینجی خلیفه دن آلدی .هابئله مچیددن قایداندا عمر بن خطاب قباله نی آلدی و فدک کندی غصب اولوندو.
کوزمینکا، آلتای دیاری
کوزمینکا، آلتای دیاری (Kuzminka, Altai Krai Кузьминка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
لا اونین
لا اونین (ایسپانجا: La Unión, Murcia) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۲۵ کیلومتر موربّع دیر. ۸۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۹۰۰۹ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
هیو ائی. هارالسون
'''هیو ائی. هارالسون''' (اینگیلیسجه:Hugh A Haralson) آمریکالی اکینچی وکیل، سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو. جورجیا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۰۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۵۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:جورجیا دموکراتلاری بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
۱۵۸۵-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۵۸۵-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۵۸۵-جی ایلده ایرلند بؤلمه:۱۵۸۵-جی ایلده اؤلکه‌لر
آلاقیر
آلاقیر (Alagir) (Алагир) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و قوزئی اوستیا-آلانیاده یئرلَشیب. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 20949 نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
اولنئی، اوکلاهوما
اولنئی (اینگیلیسجه: Olney, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پرلیوو
پرلیوو (لهیستانجا: Perlejewo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودلاسکی اوستانینده یئرلشیر.
آذربایجان
آذربایجان یوخسا جنوبی آذربایجان    یادا گۆنئی آذربایجان و یا ایران آذربایجانی — ایرانین شۇمال-غرب ساحه‌سینده و آذربایجان جۇمهۇریّتینین جنۇبۇندا یئرلشن بؤیۆک بیر منطقه‌دیر. بۇ منطقه‌نین ان بؤیۆک شهری تبریزدیر و اورمیه، اردبیل و زنجان اوْنۇن دیگر متروْپوْلیسلر و اۇستان مرکزلری ساییلیرلار. آذربایجان اهالیسی‌نین چوْخۇنلۇغۇ آذربایجان تۇرکجه‌سینده دانیشاراق، تۇرک و یا آذربایجان تۇرکۇ آدلانیرلار. آذربایجان ایکی‌مین ایلدن چوخ یاشی اوْلان سیاسی بیر واحیدی تشکیل ائتمیشدیر و تاریخ بوْیۇ اورتاشرق ین مدنیّت اوجاقلاریندان بیری تانینمیشدیر.
پرلیوو
بؤلمه:لهیستان شهرلری
آذربایجان
کئچمیش «خمسه ویلایتی» (ایندیکی زنجان اۇستانینا شامیل اولاراق، بۇ اۇستانین قزوین اۇستانی ایله سرحدّینده یئرلشن شِمیران قالاسینا قدر ) اعتیبارلی منبع‌لرین بیر حیصّه‌سین‌ده، آذربایجانین ترکیبین‌ده  و اوْنۇن جنۇبۇندا  قئید اوْلۇنۇب‌دۇر. یاخۇد بۇ ویلایت، اَوّللَر عجم عراقینین (جیبال) ترکیبینده اوْلمۇش و ایندیلیغدا اۇزۇن‌مۆدّتدیر کی آذربایجانین ترکیبینده اوْلان بیر منطقه کیمی تقدیم ائدیلمیشدیر. ائله کی، تاریخی صورة الارض کیتابیندا (۹۷۷: عبّاسیلر دؤورۇ) آذربایجان خریطه‌سی‌نین ایچری‌سینده زنجانین مؤوقعی گؤستریلیب، صفویلر دؤورۇنده «سۇلطانیّه و زنجان» حؤکمدارلیغی آذربایجانین تبریز شهری‌نین بَیلربَیلیگینه تابع ایمیش و زندلر و قاجارلار     دؤورلرینه عایید بعضی اعتیبارلی منبع‌لرده «آذربایجان خمسه‌سی» ایفاده‌سی ایشلدیلیب و خمسه، آذربایجانین باشلانغیجی حساب ائدیلیبدیر. ائله‌جه‌ده، زندلر دؤورۇ ایله عئینی واختدا زنجان خانلیغی (۱۸۱۰-۱۷۴۷) آذربایجان خانلیغلاریندان بیری حساب اوْلۇنۇب و آزادیستان جۇمهۇریّتی (۱۹۲۰) و آذربایجان میلّی حؤکۆمتی (۱۹۴۶–۱۹۴۵) دؤورلرینده‌ده ایندیکی زنجان اۇستانی، فعلی شرقی آذربایجان، غربی آذربایجان و اردبیل اۇستانلاری ایله بیرلیکده بو حؤکۆمتلرین اراضی‌سی و آذربایجان منطقه‌سی‌نین بیر حیصّه‌سی ایمیش.
پرلیوو
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
آذربایجان
آرازین شۇمالیدا (آذربایجان جۇمهۇریّتی ایله داغیستان سرحدّینده یئرلشن دربنده قدر ) هیجری ۳-جۇ عصره قدر بعضاً آذربایجاندان آیری بیر منطقه حساب اوْلۇنۇردۇ؛ لاکین بابک خۇرّمدینین عۇصیانی یاتیریلدیقدان و عبّاسی خلافتی‌نین آرازین شۇمالیندا و جنۇبۇندا تام حؤکمرانلیغیندان سونرا، آران اینضیباطی جهتدن آذربایجانا تابع اوْلدۇ. ایسلام دؤورۇنده آرانین و بعضاً ارمنیّه‌نین آذربایجاندان اینضیباطی آسیلیلیغینا باخمایاراق، سلجۇقلۇلار سۇلاله‌سی یارانانا قدر آراز چایی هله‌ده آذربایجانین شۇمال سرحدّی حساب اوْلۇنۇردۇ؛ آمّا سلجۇقلۇلارین کؤچمه‌سی و منطقه‌یه تام حؤکمرانلیقلاریندان سونرا آرازین شۇمالی و جنۇبۇ، دیل، دین، مدنیّت و مۆعَیّن درجه‌ده سیاسی باخیمدان بیرلشدی. محض بۇ واختدان واسیلی بارتوْلدا گؤره: «آران درحال آذربایجانا قوْشۇلدۇ»؛ اۇ درجه‌ده کی، آذربایجان آدی آران آدینا کؤلگه سالمیش، یازیلاردا قاراباغ و شیروانلا یاناشی نادیر حاللاردا آران آدی ایشلنمیشدیر (مثلاً، «آران قاراباغی» عوضینه «آذربایجان قاراباغی»نین گئنیش یاییلماسی). بو باخیمدان زندلر دؤورونه عایید بعضی منبع‌لر آراز چایی‌نین «آذربایجانین اوْرتاسیندان» آخماسی و قاجار دؤورونه عایید بعضی منبع‌لرده «آذربایجانین اون‌یئددی شهری»نین ایراندان آیریلماسی قئید ائدیلمیشدیر.
پرلیوو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Perlejewo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
آذربایجان
تاریخ
بعضی قایناقلار اساسیندا، آذربایجان، مدیترانه دنیزی‌نین اطرافینداکی اولان توپراقلارلا و آفریقانین قوزئیی‌له برابر، بشریت‌ین شکیل تاپدیغی ایلک یئرلردندیر.
اراضی
۱- دوغو کوستو (خوراسان)
۲- قوزئی کوستو (آتورپاتگان)
۳- گونئی کوستو (نیمروز)
۴- باتی کوستو
شیروان و آران هر ایکیسی آتورپاتگان کوستوندا یئرله‌شیدیلر و بونلارین شاهلاری آتورپاتگان سپهبدوندان تابعدیرلر. آتورپاتگان سپهبدو ایرانین ان گوجلو سپهبدوایدی.
ساسانی‌لر دوورونده قالان بیر کتبه‌ده دربندین آذربایجان سینیرلاریندا اولماغی آشکار اوْلونور:
من انوشیروان طرفیندان مأمور اوْلدوم، دربندین قوزئی حیصصه‌لرینده، قوزئی قبیله‌لرین آذربایجانا هوجومونون قاباغین آلماق اۆچون قالالار یارادام.
ایسلام‌دان سوْنرا کی دوورلرده‌ده موختلیف قایناق‌لاردا آذربایجان سینیرلاری‌نا ایشاره اوْلونور. اورنک اۆچون ۴۷۲-اینجی ایلده (۱۰۷۹ قمری ایلی) یازیلان «حدود العالم من المشرق الی المغرب» کیتابیندا آذربایجان‌ین سینیرلاری بئله توصیف اوْلونور:
مشرق این ناحیت (=آذربایجان) حدود گیلان است و گونئی وی حدود عراق است و جزیره، و مغرب وی حدود روم است و سریر، و شمال وی حدود سریر است و خزران. و این جای هاست. بسیار با نعمت‌ترین ناحیت هاست اندر اسلام؛ و ناحیت آبادان و با نعمت بسیار و آب‌های روان و میوه‌های نیکو و جایگاه بازرگانان و غازیان …
چئویرمه: "بو ناحیتین (=آذربایجان) شرقی گیلان و جنوبی عیراق لا جزیره‌دیر، و قربی روم و سریر، و شومالی سریر و خزران دیر. "
خوارزمشاه‌لار دورونده‌ده، موحممدایبنی نجیب بکران «جهان نامه» کیتابیندا کی سولطان موحممد خوارزمشاها سونولوب بئله ایضاحات وئریر: کر جیحونی است در حدود آذرباذکان بر سه فرسنگی شهر بردعه که آن را کر خوانند.
چئویرمه: «کور آذربایجان حودودوندا بیر چای‌دیر، بردعه‌دن ۳ فرسخ آراسی وار و کور آدلانیر.»
تئیموری‌لر دووروندن قالمیش(۱۴۰۰-اونجو ایل) بیرسندده "نخجوان من کوره آذربایجان" ایشاره اوْلونور. بۇ سندده "خوط، شینهئر، هالزور، طاتئف کیلسه‌سی‌نین مولک‌لری" یندن سوز گئدیر. بۇ سند ۲۵ ربیع الاول ۸۰۳ / ۱۳٫۱۱٫۱۴۰۰ – ۱۳٫۱۱٫۱۴۰۰ یازیلیب.
سندین فارسجا یازی‌سی بئله‌دیر:
مناصب الکاء قپانات و سیسجان تومان نخچوان من کوره آذربیجان در دارالقضات معسکر ضفر اثر تصدیق شده که تمامت محدوده شش دانک املاک قریه خوط و شینهر و حالزور اول وادی رودخانه قریه اورط که داخل میانه سنور قریه خوط و بوردی می‌شود و عبور الفاصله متیمد جاری بلسان المتعارف ابودرق ثانی یذهب الذی ذوغالودرق الی الفاصل ایضاً ذوغالو زمین و ثانی عبور متصله بالماء مشهور همید …
صفوی‌لر دورونده «آذربایجان اوستانی» دورد بئیگ‌لر بئیگی‌یه بولونورموش:
تبریز بئیگ‌لر بئیگی‌سی، چوخورسعد بئیگ‌لر بئیگی‌سی، شیروان بئیگ‌لر بئیگی‌سی و قاراباق بئیگ‌لر بئیگی‌سی.
همین دوورده قاراغین کوچز ماحالیندا بیر مولکون شیشدانگ سندینده "آران قاراباغ من کوره آذربایجان" عیبارتیندن ایستیفاده اوْلونوب. سند ۹۸۱ / ۰ ژانویه ۱۵۷۳ – ۲۲٫۴.۱۵۷۴ تاریخینده یازیلیب.
متن فارسجادا بئله یازیلیب: ... تمامت ششدانک ملک قریه خزاز من اعمال کوچز توابع اران قراباغ من کوره آذربایجان مع حدود اربعه …
زندلرین حاکیمییتی دورونه عایید ایکی تاریخی مکتوبدا آذربایجانین سرحدلری گوستریل‌میشدیر. بۇ مکتوبلاردا بیری کریم خان زند، دیگری سه علی‌مورادخان زند طرفیندن یازیلمیشدیر. همین مکتوبلاردا گنجه، اراک، و همدان داخیل اولماقلا، ایندیکی ایرانین مرکزی اوستانی، همدان اوستانی، تهران اوستانی وقوم اوستانینین بیر قیسمی و اوسته لیک کوردوستان اوستانی نین شرقی حیصصه‌سی و کیرمانشاه اوستانینین اوچده بیری و ائله‌جه‌ده لوریستان اوستانی نین بیر حیصصه سی آذربایجان سرحدلری داخیلینده تقدیم ائدیلمیشدیر.
فرمان تعالی شد آنکه در این اوان عمدة المسیحیه پادری فرنسیه حکیم وارد حضور و بعرض رسانید که بموجب ارقام سلاطین جنت مکان صفویه انار اللّه برهانهم، همیشه پادریان فرنگیان و خلیفها در ممالک محروسه ایران جا و مکان داشته هر یک برسم و آئین خویش بعبادت مشغول و تجار و سوداگران این طایفه بتجارت قیام و عشور و متوجهات حسابی خود را مهمسازی عمال خیریت اعمال دیوان می‌نموده‌اند، مشروط بر اینکه احدی از آنها مرتکب امری که خلاف ملت مقدس اثنی عشر علیهم صلوات اللّه الملک الاکبر باشد بحسب ظاهر نکرده، احدی را هم با ایشان رجوعی نباشد؛ و هرگاه جماعت ارامنه بآنها ضرر و نقصانی برساند بخلاف حساب متعرض احوال آنها شوند، بعد از ثبوت آن آنها را ترجمان نمایند و پادریان کرملیان دو نیکان و جزونت و کنحوجی و اکوستن و غیره که در ولایت آذربایجان از شیروان و قراباغ و دار السلطنه تبریز و گنجه و نخجوان و قلمرو علیشکی دار السلطنه اصفهان و الکاء فارس از شیراز و بندرعباس و سایر ممالک محروسه می‌باشند و در هرجا که خواسته باشند توقف و سکنی کرده هر یک از ارامنه و عیسویان و اولاد ایشان که خواسته باشند نزد ایشان آمدوشد کرده تعلیم گیرند و درس بخوانند نیز ممانعت نکرده چنانچه جماعت مذکوره اموات خود را در مقامی که بجهت مدفون آنها تعیین می‌نمایند بدستور و آئین دین خود برده و دفن نمایند عایق و مانعی جهت آنها نباشد و امداد و اعانت لازمه دربارهٔ آنها به عمل آمده احدی نسبت به ایشان ظلم و ستم ننماید؛ و در خصوص صدق ادعایات و عرض خود ارقام مذکوره را بنظر رسانند. لهذا عالیجاهان بیگلربیگیان عظام و حکام گرام و غیره عمال ولایت محروسه در خصوص امور مذکوره بنحویکه حسب الارقام سلاطین بشروط مذکوره مقرر شده از آنقرار معمول و عشور متوجهات حسابی تجار و سوداگران را بازیافت و تخلف از فرموده مبارک جایز نداشته مراعات ایشان را منظور دارند و در عهده شناسند.
تحریرا فی شهرشوال المکرم سنه ۱۱۷۷.
دانیل قتسمن
دانیل قتسمن (Daniel Gottesman) بیلیم اینسان. دانیل قتسمن کالیفورنیا تکنولوژی انستیتوسودا درس اوْخویوب.
آذربایجان
زنجان اۇستانی (خمسه ویلایتی)
کئچمیش «خمسه ویلایتی» (ایندیکی زنجان اۇستانی) بئش اساس بؤلۆکدن عیبارت اوْلماقلا: «زنجان چایی» (زنجان بؤلگه‌سی                 : ویلایتین مرکزی و طارۇم بؤلگه‌سی )، «ابهر چایی»  (ابهر بؤلگه‌سی    )، خۇدابنده بؤلگه‌سی  (قئیدار  )، «سوجاس چایئ»  (سوجاس   ) و ایجرۇد بؤلگه‌سی  و ائله‌جه‌ده سۇلطانیّه     ، سۆهرورد  ، انگوران  و خمسه‌نین بعضی باشقا حیصّه‌لری بعضی اعتیبارلی منبع‌لرده آذربایجانا عایید اوْلدۇقلاری    بیلدیریلیبدیر.
دانیل قتسمن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel Gottesman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
میدل ریور، مینه‌سوتا
میدل ریور، مینه‌سوتا (Middle River, Minnesota) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.45 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 303 نفر دیر.
دانیل قتسمن
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
آذربایجان
زنجان اۇستانی (خمسه ویلایتی)
زنجان اوستانئ ائله‌جه‌ده زندلر و قاجارلار دؤورولرینه عایید بعضی اعتیبارلی کیتابلاردا، «آذربایجان خمسه‌سی» آدلانیبدیر؛ آمّا قاجارلار دؤورۆنۆن سوْنلاریندان یالنیز «خمسه» آدلانیب و پهلوی دؤورۆنده زنجان بؤلگه‌سی، سونرا ایسه زنجان اوستانی یارانیبدیر.
«کئچمیش خمسه ویلایتی» (ایندیکی زنجان اۇستانی) و اوْنۇن شهرلری‌نین آذربایجان ترکیبینده و یا تابع‌لیگینده حساب ائدیلدیگی بعضی اعتیبارلی منبع‌لرین متنی:
میدل ریور، مینه‌سوتا
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:مینسوتا ایالتین شهرلری
آذربایجان
طبیعی جوْغرافیا
آذربایجان ایرانین شومال-غربینده، البوْرز، زاگروْس و قفقاز داغلاری‌نین قوْوۇشدۇغۇ یئرده یئرلشیر و اساساً داغلیق اراضیدیر. آذربایجانین چایلاری داها چوخ اورمیه و خزر گؤللری‌نین حؤوضه‌لرینده آخیر. غربی و شومال-غربی آذربایجانین اکثر حیصّه‌سی‌نین ایقلیمی رۇطۇبتلی مدیترانه ایقلیمیدیر؛ جنوبدا ایسه مدیترانه ایقلیمیدیر، آما یایدا ایستی ایله مۇشاییعت اوْلۇنۇر. آورۇپا کوْریدوْرۇ اۆزرینده اوْلماق، بو منطقه‌یه خۇصۇصی ایستراتژی مؤوقع قازاندیریبدیر.
دۆزنلیکلر
آذربایجانین شومال-شرقینده، خزر دنیزی‌نین یاخینلیغیندا یئرلشن مۇغان دوزنلیگی، آذربایجانین ان بؤیۆک دوزنلیگیدیر. آذربایجانین دیگر دوزنلیگلری، اورمیه گؤلۇنۇن شرقینده، جنۇبۇندا و غربینده، آجئ‌چای، جیغاتی و شهرچای چایلاری‌نین قوْوۇشدۇغۇ یئرلرده واقع اوْلۇبلار.
آذربایجان تۆرکلری
آذربایجان تورکلری آذربایجانین چوخلو شهرلرینده و بؤلگه‌لرینده موطلق اکثریتده‌دیرلر. آذربایجان تورکلری عوموماً آذربایجان منطقه‌سینده و هابئله ایرانین باشقا اوستانلاری و بؤلگه‌لرینده ده یاشاماقدادیرلار. بونلار عومومیتده دوغو آذربایجان، باتی آذربایجان، اردبیل، زنگان، قزوین، همدان، مرکزی، گیلان، کوردوستان، کیرمانشاه، البورز، تهران و قوم اوستانلاریندا یاشاییرلار. آذربایجان تورکلری‌نین ساییسی ایراندا ۱۹۹۸–جی میلادی ایلده اتنولوگ سایتی‌نین تخمینی اساسیندا ۲۳٫۵۰۰٫۰۰۰ نفرایمیش. بۇ تخمینی ۳۰ میلیون نفره جن چوخالتماق اولار. لاکین ۱۹۹۹- جو میلادی ایلده جاماح آنالیتیک اینفورماسییا مرکزی‌نین آپاردیغی دقیق آراشدیرمایا اساساً ایراندا یاشایان آذربایجان تورکلرینین سایی‌سین ۲۹ میلیون نفر اولارق بیلدیریلمیشدیر و همین تاریخده، بۇ رقم اؤلکه اهالی‌سینین ۴۱٫۴۲٪-ی آنلامینا گلیردی. آذربایجاندا ائله‌جه‌ده آز سایدا تالیشلار، فارسلار، کوردلر، تاتلار و اِرمنیلر ده یاشاماقدادیرلار.
ایبهاملی آمارلار
ایراندا یاشایان تورکلرین ساییسی باره‌ده موختلیف قایناقلاردا، موختلیف سایی‌لارا راست گلمک اولار. ایراندا یاشایان تورکلرین ایدیعالارینا گؤره بۇ رقم ۲۰۱۱-جی میلادی ایلینده ۳۷ میلیونا قدر چاتماقدادیر. اتنولوگ سایتی‌نین وئردیگی آمار اساسیندا ۱۹۹۸–جی میلادی ایلده ایرانداکی موختلیف تورک خالقلاری'نین سایی‌سی ۲۷٫۴۰۰٫۰۰۰ نفر ایمیش. ایراندا یاشایان تورکلرین نۆفوسو ایله ایلگیلی کسین بیر رقم وئرمک اولماز. ایرانداکی تورکلرین نۆفوسو ۲۰۰۰–جی میلادی ایلینه قدر موختلیف قایناقلاردا ۲۵ میلیون، ۳۳ میلیون، ۲۰ میلیون، ۲۵ میلیون، اولاراق بیربیریندن فرقلی شکیلده وئریلمکده‌دیر. دونیا بانکاسی اؤلکه پروفیللری معلوماتینا گؤره ۶۶٫۱ میلیونلوق ایران نۆفوسوْنون ۴۲٪ تورکلر فورمالاشدیرماقدا اوْلوب، کی بۇ نیسبت‌ده تخمیناً ۲۵ میلیونلوق بیر تورک نۆفوسونو گؤسترمکده‌دیر. برندا شیفر ده یازدیغی مقاله‌لرده آذربایجان تورکلری‌نین سایی‌سین ایراندا ۱۳۸۵–جی هیجری گونشلی ایلینده ۲۵ میلیون نفر بیلیب.
ایرانین هر اون ایلده باش وئرن نۆفوس سایی‌سیندا، اتینک قوروپلارین سایی‌سی داخیل اولماییب. بۇ مسئله ایراندا نئچه نفر تورک، فارس، کورد و باشقا اتنیکلردن اوْلدوغونو موبهم بیر مسئله‌یه چئوریلیب. آبیش (آمریکا بیرلشمیش شیتاتلار) دؤولتی، ایراندا اۆز وئرن ۱۹۵۶ (۱۳۳۵) اینجی نۆفوس سایی‌سین، ایران دؤولتی‌نین فارسلاردان سونرا باشقا اتنیکلری آز گؤسترمگه چالیشماغی اۆچون، بو آمارلاری اعتیبارسیز بیلیر. نیکی کئدی ده یازیر «عومومیت‌ده ایراندا رسمی آماردا، ایرانین ان بؤیوک اتنیک قوروپون – آذربایجانلیلاری- اولدوغوندان آز گؤستریرلر.». بعضی قایناقلار اساسیندا آذربایجان تورکلری و باشقا تورک اتنیک قوروپلاری ایرانین یوزده ۲۵ تا ۳۷، کوردلر یوزده ۸، بلوچلار یوزده ۳، عربلر یوزده ۳ و تورکمنلر یوزدن ۲ اهالیسین تشکیل ائدیرلر. بعضی قایناقلار دا فارسلار ایران اهالی‌سینین یوزده ۵۰–سین تشکیل وئریرلر، آنجاق بعضی قایناقلاردا فارسلارین ایراندا ۴۵٪ دن آشاغی اولدوقلارینی گؤستریبلر. هابئله بیر نئچه سایی قایناقلاردا تورکلرین سایی‌سین ایراندا ایرانین اهالیسی‌نین اوچ دن بیری بیلیرلر.
فارسلار
فارسلار آذربایجاندا کیچیک بیر اقلیت اولاراق آذربایجانین بعضی بؤیوک شهرلرینده یاشاییرلار.
تئاتر
۱۸۷۱–۷۴-جو ایللرده م.ف. آخوندزاده‌نین ۶ کومئدیاسینین فارس دیلینه ترجومه ائدیله‌رک ایراندا یاییلماسی گونئی آذربایجاندا تئاتر صنعتینه ماراغی آرتیرمیشدی. ایلک تئاتر ۱۹۰۵–۱۱-جی ایللر ایران اینقیلابی دؤورونده یارادیلمیشدی. ۱۹۰۹–۲۱-جی ایللرده «آذربایجان آرتیست‌لری دسته‌سی» فعالیت گؤسترمیش‌دیر. ۱۹۲۰-جی ایلده تبریزده صیدقی روح‌الله، م. شفی‌زاده، م.ر. واعظ زاده و باشقالارینین تشببوسو ایله ایلک تئاتر بیناسی – «خئیریه تئاتری» تیکیلدی. تبریز، اورمیا و خوی شهرلرینده او. حاجیبی‌لی‌نین مشهور کومئدیالاری تاماشایا قویولموشدو. آذربایجان میلی حؤکومتی زامانی تبریزده ایلک آذربایجان دؤولت تئاتری یارادیلمیشدی. ۱۹۴۶-جی ایلده تبریز دؤولت فیلارمونیاسیدا فالیت گؤسترمیش‌دیر. ۱۹۴۶-جی ایلین دئکابریندا اؤلکه‌ده میلی آزادلیق حرکاتینا دیوان توتولدوق‌دان سوْنرا آذربایجان دؤولت تئاتری دا باغلاندی. یانلیز قیسا بیر مدت عرضینده (۱۹۴۸–۱۹۴۹) تهرانین «زیبا» تئاتر سالونوندا آذربایجان‌لی اینجه صنعت خادیم‌لری طرفین‌دن تورک دیلینده بیر سیرا تاماشا و کوْنسرت‌لر وئریلمیش‌دیر. همین تدبیرلرین تشکیلینه و گؤستریلمه‌سینه مشهور ضیالی عالیم، یازی‌چی گنجه‌لی صاباحینین قارداشی صمد صباحی ده باش‌چی‌لیق ائتمیش‌دیر.
تورک دیلینده تاماشا و گؤستری‌لر قاداغان ائدیلدیک‌دن سوْنرا س. صباحی ۱۰ ایله یاخین مدتده (۱۹۴۹–۱۹۵۹) ۴۰-دان چوخ بدیعی اثری، او جمله‌دن ج. جاببارلینین، م.ف. آخوندزاده‌نین، ه. جاویدین، او. حاجیبه ی‌لی‌نین اثرلرینی فارس دیلینده تاماشایا قویور. ۳۰ ایله یاخین مدتده صحنه‌ده فارس دیلینده اثرلری ایفا ائدن آذربایجان‌لی آکتیورلار پئشه کار صنعت‌چی کیمی ده بوتون اؤلکه تاماشاچی‌لارینین رغبتینی قازانمیش و ۱۹۷۸–۷۹-جو ایللر اینقیلابین‌دان درحال سوْنرا تورک دیلینده تاماشالارین یوکسک سویه‌ده صحنه‌یه گتیریلمه‌سی اوزرینده چالیشمیش‌لار. نتیجه‌ده بۇ گون ایرانین بیر سیرا ایری شهرلرینده، ائله‌جه ده گونئی آذربایجانین تئاتر سالون‌لاریندا آذربایجان‌لی آکتیورلار طرفین‌دن تورک دیلینده درام اثرلری صحنه‌یه گتیریلمیش‌دیر. بیر سیرا کومیک اثرلرده باش رولدا چیخیش ائدن آذربایجان‌لی هاشیم چاووشی بوتون ایراندا تانینیر. آذربایجان‌لی تئاتر آکتیورو سیراسیندا سید خئیرخاه، یاقوب خئیروالله و اونلارجا باشقالارینین آدینی چکمک اولار. ۱۹۹۴-جو ایلده گنج آذربایجان‌لی رئجیسور حسین لله تۆرکجه‌ده «آلین یازی‌سی» آدلی تاماشا و سوْنرا داهی صنعتکار م. شهریارین «حئیدربابایا سلام» پوئماسی اساسیندا عئینی آدلی موسیقی‌لی-ادبی کومپوزیسیا یاراداراق تهرانین «وحدت» آدلی ان بؤیوک کوْنسرت و تئاتر سالونوندا صحنه‌یه چیخارمیش‌دیر. سوْنونجو صحنه اثرینه تهراندا مین‌لرجه تاماشاچی باخمیش و سوْنرالار بۇ اثر همین رئجیسسورون سعیی نتیجه سینده باکی تئاتر سالون‌لاریندا صحنه‌یه چیخاریلمیش‌دیر.
موسیقی
آذربایجان تۆرکجه‌سین‌دکی رادیو وئریلیش‌لری‌نین پروقرامینا، اساساً بۇ تایدا بستلنمیش و اورادا یاییلمیش بیر سیرا خالق ماهنی‌لاری و هاوالاری «محل‌لی نغمه» آدی آلتیندا داخیل ائدیلیردی. بۇ یوللا آذربایجان موسیقی‌سی خالق آراسیندا یاییلیر و قورونوردو. تانینمیش بستکار علی سلیمی‌نین بستلدیی ماهنی‌لار ۹۰-جی ایللره دک بۇ تایدا دا (شیمالی آذربایجاندا) آنونیم قالمیشدی. ۱۹۷۹-جو ایلدن بۇ طرفه آذربایجان موسیقی‌سینده بیر سیرا ایرلیلییش‌لر باش وئرمیش‌دیر. دایم صنعتکار کیمی فورمالاشمیش بستکار علی سلیمی‌نین بۇ ایللرده «فانتازیا»، «ائلیم، گونوم، شؤوکتیم»، «جئیران سئوگیلیم» و س. فیلم‌لر اۆچون بسته لدیی موسیقی اثرلری نه اینکی ایراندا، ائله‌جه ده بوتون دونیادا مشهورلاشدی. اونون «آمان،آیری‌لیق»، «سیزه سلام گتیرمیشم» ماهنی‌لاری بوتون دونیا آذربایجان‌لی‌لاری آراسیندا چوخ مشهوردور. اوْرتا موسیقی تهیلینی باکیدا آلان ا. سلیمی سوْنرالار تهران رادیوسوندا ایشلمیش، تبریزده اورکئستر رهبری و موسیقی‌شوناس اوْلموشدور. او، ۱۹۸۸-جی ایلده ایسلام مدنیتی و ایرشاد ناظرلیی طرفین‌دن ایرانین ان یاخشی بستکاری کیمی تانینمیش، قیزیل لؤوحه‌یه و مئدالا لاییق گؤرولموش‌دور.