cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آرکادیوس
آرکادیوس (اینگیلیسی‌جه: Arcadius) روم ایمپیراتورو. ژانویه 383 – 395 ( undr ); ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مسیحیت دینینه اعتیقاد ائتمیشدی. آتاسی بیرینجی تئودئوس دیر. بیرینجی تئودئوس اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب و اؤزونون وفاتیندان سوْنرا ایکینجی تئودئوس واریث کیمی تخت و تاجه صاحیب چیخیب.
قایناقلار
بؤلمه:روم ایمپیراتورلاری بؤلمه:شاهلار
ویتو باربیری
ویتو باربیری (اینگیلیسجه:Vito Barbieri) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آیداهو جومهوریتچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
لیو سایر
لیو سایر (اینگیلیسجه: Leo Sayer) اینگیلیسلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لیو سایر ۲۱ مئی ۱۹۴۸ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
تانییام
تانییام (اینگیلیسجه:Thanniyam) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سلنید ایندیوم (III)
سلنید ایندیوم (III) (Indium(III) selenide، Селенид индия(III)، سيلينيد إنديوم ثلاثي) بیر شیمیایی ماده. قارا، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Indium(III) selenide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جان پالمر اوشر
جان پالمر اوشر (اینگیلیسجه:John Palmer Usher) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
نفیسه علی
نفیسه علی (اینگیلیسجه: Nafisa Ali)، (هیندیجه: नफ़ीसा अली) هیندوستانلی مانکن و اوْیونچو ۱۸ ژانویه ۱۹۵۷ ‏ میلادی تاریخینده بمبئی شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
جان پالمر اوشر
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۸۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:ایندیانا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:کانزاس جومهوریتچیلر
نفیسه علی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nafisa Ali»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:هیندوستانلی قادین اویونچولار
آقراهارا واداهالی
آقراهارا واداهالی(اینگیلیسجه:Agrahara Vaddahalli) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
قمینا سواواتچه
قمینا سواواتچه (لهیستانجا: Gmina Sławatycze) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 71.71 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و لوبلین اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Sławatycze»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
برینون، واشینقتون
برینون، واشینقتون (اینگیلیسجه:Brinnon, Washington ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۰۳ نفر ایمیش و ۲۶٫۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۷ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brinnon, Washington»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
رابرت وود بروس
رابرت وود بروس (Robert V. Bruce) بیلیم اینسان. ۱۹ دسامبر ۱۹۲۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۵ ژانویه ۲۰۰۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اوْ تاریخ ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert V. Bruce»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
نوکیا ۳۱۲۰ کلاسیک
نوکیا ۳۱۲۰ کلاسیک فنلاندلی نوکیا شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. نوکیا ۳۱۱۰ کلاسیک-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. بۇ جیهاز نوکیا ۶۷۲۰ کلاسیک موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia 3120 classic»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
سکوهروف (هاولیتشکوف برود)
سکوهروف (هاولیتشکوف برود) (چک‌جا: Skuhrov (Havlíčkův Brod District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۰۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۵۴ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
سارکونقا
سارکونقا (اینگیلیسیجه: Sarkounga) بورکینافاسو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۹۰۹ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
سوردوق، مونتانا
سوردوق (اینگیلیسجه: Sourdough, Montana) آمریکانین مونتانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
برایتون شاربینو
برایتون شاربینو (اینگیلیسجه: Brighton Sharbino) آمریکالی اوْیونچو
پازواک
پازواک (Pasewalk) آلمانین  مکلنبورق-فورپومرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۱۵ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۵۳۵ نفر دیر. بۇ شهرین ۵۴٫۹۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار  ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
پترونیلو دی برتو
پترونیلو دی برتو (اینگیلیسجه: Petronilho de Brito) (دوْغوم:May 31, 1904 سائو پائولو) بیر فوتبالیست. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
ایندالووو
ایندالووو (Indalovo Индалово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
نوووی پولخووو
نوووی پولخووو (Novoye Polkhovo Новое Полхово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
قور موکره
قور موکره (لهیستانجا: Góry Mokre) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ووتسکی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Góry Mokre»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تورالبا
تورالبا (ایتالیاجا: Torralba, Sardinia) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۸۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۴۳۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قرانت ویثرز
قرانت ویثرز (اینگیلیسجه: Grant Withers) آمریکالی اوْیونچو. ۱۷ ژانویه ۱۹۰۴ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۷ مارس ۱۹۵۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1925–1959 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
تورالبا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Torralba, Sardinia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
قرانت ویثرز
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Grant Withers»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
بارویک، کنتاکی
بارویک (اینگیلیسجه: Barwick, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ویکتوریا جکسون-ایستنلی
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کمبریج، مریلند دوغوملولار
داسقراین
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آملی نوتوم
آملی نوتوم (Amélie Nothomb) یازیچی - ۹ ژولای ۱۹۶۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Amélie Nothomb»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:یازیچیلار
کوبیس
کوبیس (ایسپانجا: Cubelles) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بارسلون اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۳٫۵ کیلومتر موربّع دیر. ۱۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۴۴۸۱ نفر دیر.
External links
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
ساری حسنلی
ساری حسنلی (تورکجه: Sarıhəsənli) آذربایجان جومهوریتینین گده‌بی رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
سلنیت گوموش
سلنیت گوموش (Silver selenite، Селенит серебра) بیر شیمیایی ماده. کریستال حالتینده تاپیلار.سلنیت گوموش گوموش بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Silver selenite»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
سیدنی بشی
سیدنی بشی (اینگیلیسجه: Sidney Bechet) آمریکالی بسته‌چی و موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. سیدنی بشی ۱۴ مئی ۱۸۹۷ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۴ مئی ۱۹۵۹ میلادی تاریخینده Garches شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
انرکون
انرکون (اینگیلیسجه: Enercon) بیر شیرکت دیر. شیرکت Aloys Wobben طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۱۸٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Enercon»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
دانی کلانق
دانی کلانق (اینگیلیسجه: Donnie Klang) آلبوم یاپیمجیسی، مودل، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. دانی کلانق ۲۳ ژانویه ۱۹۸۵ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
رامپور دوبییا هار
رامپور دوبییا هار (اینگیلیسجه:Rampur Dhobiya Har) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تونی‌ویل، کالیفورنیا
تونی‌ویل، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Tonyville, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۱۶ نفر ایمیش و ۰٫۱۳۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tonyville, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کاوناقو دی بریانتزا
کاوناقو دی بریانتزا (ایتالیاجا: Cavenago di Brianza) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۱۴۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۷۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cavenago di Brianza»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
شونتا ناقای
شونتا ناقای (اینگیلیسجه: Shunta Nagai) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سندرا ماجور
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:سیفورد، دلاویر دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
کولاسخاراپورام
کولاسخاراپورام (اینگیلیسجه:Kulasekharapuram) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سلم(سویوق‌بولاق)
سلم مهاباد بؤلگه‌سینین خلیفان بؤلومونده‌کی شرقی منگور قصبه‌سینه تابع اولان کنددیر.
اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۲۳۱ نفر(۴۴ عائیله) اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
خاریجی کئچیدلر
غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:باتی آذربایجان اوستانی بؤلمه:مهاباد بؤلگه‌سینین یاشاییش یئرلری
رافائل قوئریرو
رافائل قوئریرو (اینگیلیسجه: Raphaël Guerreiro) (دوْغوم:December 22, 1993 لو بلان-منیل) بیر فوتبالیست. بوروسیا دورتموند فوتبال کولوبو و پورتوقال میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:لو بلان-منیل دوغوملولار بؤلمه:کان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:لوریان کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بوروسیا دورتموند کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۷ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
فرانسیس برنز
فرانسیس برنز (اینگیلیسجه: Francis Burns (footballer)) (دوْغوم:October 17, 1948 Glenboig) بیر فوتبالیست. ایسکاتلند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
سولومون ژوئناو
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۵۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:رپانتینی، کبک دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آرشیدوک یوهان (اوتریش)
آرشیدوک یوهان (اوتریش) (اینگیلیسی‌جه: Archduke John of Austria) بیر شاهزاده ایدی. ۱۲ جولای ۱۸۴۸ – ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی ایکینجی لئوپولد (ایمپیراتور) دیر. بیرینجی فردیناند (اوتریش) اؤلوموندن سوْنرا حؤکومتی اله کئچدیب.
قایناقلار
بؤلمه:شاهلار بؤلمه:اوتریشلی سربازلار بؤلمه:اوتریشلی ژنراللار
هومرویل، اوهایو
هومرویل، اوهایو (اینگیلیسجه:Homerville, Ohio ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوهایو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Homerville, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
چبوسکیه، وئیودشیپ واقی پومرانیان
چبوسکیه، وئیودشیپ واقی پومرانیان (لهیستانجا: Trzebuskie Łęgi, West Pomeranian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و باتی پومرانی اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Trzebuskie Łęgi, West Pomeranian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
لاینق، باتی ویرجینیا
لاینق (اینگیلیسجه: Laing, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر شهر.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ورخنیایا سولیانکا
ورخنیایا سولیانکا (Verkhnyaya Solyanka Верхняя Солянка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
هراچ بارتیکیان
هراچ بارتیکیان (Hrach Bartikyan) بیلیم اینسان. ۷ ژولای ۱۹۲۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۷ اوت ۲۰۱۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hrach Bartikyan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
ویکتوریا کلارک (سیاستچی)
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۵۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:پیتسبورگ دوغوملولار بؤلمه:بتزدا، مریلند دوغوملولار
بریجید بزلن
بریجید بزلن (اینگیلیسجه: Brigid Bazlen) آمریکالی اوْیونچو ۴۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۵ مئی ۱۹۸۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
لیجوکی چایی
لیجوکی چایی (Iijoki، ليجوكي، Иййоки (река, впадает в Балтийское море))
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Iijoki»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چایلار
ماجیک سیستم
ماجیک سیستم (اینگیلیسجه: Magic System) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
قاداساهی
قاداساهی (اینگیلیسجه:Gadasahi) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دان فرانکس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Don Francks»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی کیشی اویونچولار
لیپوویتسه (پراخاتیتسه)
لیپوویتسه (پراخاتیتسه) (چک‌جا: Lipovice (Prachatice District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۶۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۹۹ نفر ایمیش و گونئی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
اکرم ایمام اوغلو
اکرم ایمام اوغلو ( تورکیه تورکجه‌سی .Ekrem İmamoğlu )
۱۹۷۰ ایلینده ژوئنین دؤردونده دوغولموش ۲۰۱۹ ایلینده ۲۷ ژوئن ده ایستانبول بلدییه باشچیسی اولموش ، بو اۆزدن ایمام اوغلو رجب طیب اردوغان ین ۲۰۲۳ سئچیمینده سئچیم رقیبی اولابیلر.
لیپوویتسه (پراخاتیتسه)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lipovice (Prachatice District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
شلدون سیلور
شلدون سیلور (اینگیلیسجه:Sheldon Silver) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. یشیوا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
جری اورتیز ی پینو
جری اورتیز ی پینو (اینگیلیسجه: Jerry Ortiz y Pino) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو و نیومکزیکو ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۴۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
پورتیج، ایندیانا
پورتیج، ایندیانا (Portage, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷۱٫۵۱  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۶۸۲۸ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۵۵۴٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۹۴ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Portage, Indiana»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایندیانا ایالتین شهرلری
جرج مک‌لکلن
جرج مک‌لکلن (اینگیلیسجه: George McLachlan) (دوْغوم:September 21, 1902 قلاسقو) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
ساکایده، کاقاوا
ساکایده، کاقاوا (Sakaide, Kagawa ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر
ویکی ائی. ایشنئیدر
'''ویکی ائی. ایشنئیدر''' (اینگیلیسجه: Vicki A. Schneider) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو. ۱۹۵۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
ساکایده، کاقاوا
قایناق‌لار
بؤلمه:ژاپون شهرلری
ویکی ائی. ایشنئیدر
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:اوفالن، میزوری دوغوملولار
نقبلتس (پودکارپاتسکیه)
نقبلتس (پودکارپاتسکیه) (لهیستانجا: Niebylec, Podkarpackie Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پودکارپاتسکیه اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 594 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Niebylec, Podkarpackie Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
تارترون، آریزونا
تارترون (اینگیلیسجه: Tartron, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نوکیا ۶۷۰۰
نوکیا ۶۷۰۰ فنلاندلی نوکیا شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. نوکیا ۶۳۰۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. بۇ جیهاز نوکیا ۶۷۲۰ کلاسیک موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia 6700 classic»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
ورخنیایا سالایوکا
ورخنیایا سالایوکا (Verkhnyaya Salayevka Верхняя Салаевка) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
سان فردیناندو
سان فردیناندو (ایتالیاجا: San Ferdinando) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۴۸۷ نفر ایمیش. و کالابریا اوستانیندا دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Ferdinando»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الیوت میرفی
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ام سهوین
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
آرشیدوک یوزف فردیناند (اوتریش)
آرشیدوک یوزف فردیناند (اوتریش) (اینگیلیسی‌جه: Archduke Joseph Ferdinand of Austria) بیر شاهزاده ایدی. ۱۷ ژانویه ۱۹۰۸ – ۱۹۲۱ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب.
بؤلمه:شاهلار
شریفان
شریفان (تورکجه: Şarifan) آذربایجان جومهوریتینین زنگیلان رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. ۱۹۹۲-جی ایلدن ائرمنیستان سیلا‌حلی قوه‌لری‌نین ایشغالی آلتیندادیر.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
آمریتا پریتام
آمریتا پریتام (Amrita Pritam) شاعیر، رومانچی و یازیچی - ۳۱ آقوست ۱۹۱۹ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶  ایل عومر ائله‌ییب و ۳۱ اوکتبر ۲۰۰۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Amrita Pritam»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:هیندوستان یازیچیلاری
بیرچوود لیکس، پنسیلوانیا
بیرچوود لیکس، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Birchwood Lakes, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۸۶ نفر ایمیش و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
وولف
وولف بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛
بیرچوود لیکس، پنسیلوانیا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Birchwood Lakes, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
وولف
بؤلمه:سوی‌آد
بیرچوود لیکس، پنسیلوانیا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سلنیت سودیوم
سلنیت سودیوم (Sodium selenite، Селенит натрия، سيلينيت الصوديوم) بیر شیمیایی ماده. برک جیسم حالتینده تاپیلار.سلنیت سودیوم سودیوم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sodium selenite»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
ایستودیو فالکون
ایستودیو فالکون (اینگیلیسجه: Falcon Entertainment) اؤزل شیرکت و یا خوصوصی شیرکت.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Falcon Entertainment»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
حسین الموسوی
حسین الموسوی (اینگیلیسجه: Hussain Al-Musawi) (دوْغوم:July 11, 1988 کووئیت (شهر)) بیر فوتبالیست. العربی کووئیت ایدمان کولوبو و کووئیت میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
قمینا سواوا
قمینا سواوا (لهیستانجا: Gmina Sława) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 326.78 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و لوبوسکی اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Sława»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
ویرجیل قود
ویرجیل قود (اینگیلیسجه:Virgil Goode) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ریچموند، ویرجینیا سیاستچیلری بؤلمه:ویرجینیا دموکراتلاری بؤلمه:ویرجینیا جومهوریتچیلر
جیمز جکسون (سیاستچی)
جیمز جکسون (اینگیلیسجه: James Jackson ) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. جورجیا بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۱۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۸۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۸۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
وزت پوینت، یوتا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کامیلا تومسون
کامیلا تومسون (اینگیلیسجه: Kamila Thompson) شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
پرکا
پرکا (ایتالیاجا: Percha) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱٫۵۳۲ نفر ایمیش.
سیمبال, هیماچال پرادش
سیمبال, هیماچال پرادش(اینگیلیسجه:Simbal, Himachal Pradesh) هیندوستان اؤلکه‌سینین هیماچال پرادش ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۳۰۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
پرکا
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
سیمبال, هیماچال پرادش
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پرکا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Percha»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جان مینارد اسمیت
جان مینارد اسمیت (John Maynard Smith) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۶ ژانویه ۱۹۲۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۹ آوریل ۲۰۰۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
پرکا
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
جان مینارد اسمیت
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Maynard Smith»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
آذربایجانلی‌لارا قارشی تؤردیلن سویقیریم‌لارین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:تاریخ بؤلمه:اؤلدورولموش اوشاقلار بؤلمه:سوی‌قیریملار
کاسو چاهال
کاسو چاهال (اینگیلیسجه:Kasso Chahal) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
پارسبرق
پارسبرق (Parsberg) آلمانین  بایرن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۵۵۳ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۴۷۲ نفر دیر. بۇ شهرین ۵۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
ائشیک باغلانتی‌لار
www.parsberg.de پارسبرق شهرین رسمی وب سایتی
چاشکینو، روسیه
چاشکینو، روسیه (Chashkino Чашкино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
پارسبرق
قایناق‌لار
بؤلمه:آلمان شهرلری
ریچارد کیل
ریچارد کیل (Richard Kiel، دوْغوم تاریخ:September 13, 1939، اؤلوم تاریخ:September 10, 2014) آمریکالی یازیچی اوْیونجو سسلی صنعتچی کومدیچی
لوسرن، ویومینق
لوسرن (اینگیلیسجه: Lucerne, Wyoming) آمریکانین وایومینق ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۳۵ نفر ایدی.
کامپو، کولورادو
کامپو (اینگیلیسجه: Campo, Colorado) آمریکانین کولورادو ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۰۳ نفر ایدی.
ریچارد کیل
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی دیترویت میشیقان ایالتیندا آنادان اوْلوب و فرزنودا دؤنیاسین دییشیب.
لوسرن، ویومینق
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کامپو، کولورادو
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ریچارد کیل
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
بنجامین هریسون پنجم
بنجامین هریسون پنجم (اینگیلیسجه:Benjamin Harrison V) آمریکالی سیاستچی ویلیام و مری کالجی دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۲۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۷۹۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۸. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
هالیدی ولی، اوهایو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Holiday Valley, Ohio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جیمز جویس (سیاستچی)
جیمز جویس (اینگیلیسجه: James Joyce ) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۷۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۳۱ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۷۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۳۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:کمبریج، اوهایو دوغوملولار
اریکو آراکاوا
اریکو آراکاوا (اینگیلیسجه: Eriko Arakawa) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
لاورنس بین
لاورنس بین (اینگیلیسجه: Lawrence Bayne) کانادالی موغنی, دوبلور و اوْیونچو. ۱۱ نوْوامبر ۱۹۶۰ ‏ ایلینده تورونتو شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lawrence Bayne»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی کیشی اویونچولار
کازوکی قاناها
کازوکی قاناها (اینگیلیسجه: Kazuki Ganaha) (دوْغوم:September 26, 1980 Naha, Okinawa) بیر فوتبالیست. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
بیلا (سمیلی)
بیلا (سمیلی) (چک‌جا: Bělá (Semily District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۲ نفر ایمیش و لیبرتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
کازوکی قاناها
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
بیلا (سمیلی)
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
لوئیز آلبرتو دا سیلوا اولیویرا
لوئیز آلبرتو دا سیلوا اولیویرا (اینگیلیسجه: Luiz Alberto da Silva Oliveira)برزیللی فوتبال اوْیونچوسو. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ایبار چایی
قایناق‌لار
بؤلمه:چایلار
۲۰۱۷-جی ایلده فیلیپین
بۇ مقاله ۲۰۱۷-جی ایلینده فیلیپینده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۷-جی ایلده فیلیپین بؤلمه:۲۰۱۷-جی ایلده اؤلکه‌لر
فیتیله
فیتیله وئرلیشینده تۆرکلره ایهانت
۱۳۹۴-جۆ ایلی قیروو (آبان) آیی‌نین ۱۵-جی گۆنونده، فیتیله وئرلیشینده کی بیر آشاغیلاییجی تئاتردا، آذربایجان تۆرکلری آغیر شکلیده تحقیر اوْلوندولار. ماجرا بیر هتلده باش وئریر. بۇ تئاتردا، بیر تۆرک آتا و قیرمیز کؤینک گئیمیش اوْغلو هتلی، فارس و تورک دیللرینده اعتراض ائدرک ترک ائتمک ایسته‌ییرلر، هتلین مۆدورو اوْنلارا یالواراراق بیزیم هتلدن گئتمه‌یین دئمک له، اوْنلاردان راضی اوْلمامادیقلاری و راحاتسیزلیقلاری‌نین نَدَنین سوْروشور. آتا و اوغلان دئییرلر سیزین هتل چوْخ پیس قوْخودوغو اۆچون بۇردا قالماق اوْلمور. هتلین مۆدورو (فارس اوْلدوغو اۆچون) چتینلیکله تۆرک دیلینده دانیشاراق، چوْخلو سوْرغو سوْروشاندان سوْنرا، تۆرک اوْغلان دیشی‌نی دیش فیرچاسی ایله یوْخ، بلکه تۇالت فیرچاسی ایله میسواکلاماغین باشا دۆشور. بۇ ایهانتلی وئرلیش یاییملاناندان سوْنرا، ایجتماعی شبکه‌لرده تۆرکلر و آیری مدنی چالیشقانلار بۇ ایهانته گئنیش صورتده اعتراض گؤستردیلر. اعتیراضچیلارین نظری اساسیندا بۇ تحقیر ۱۳۸۵-جی ایلینده کی سۇسک کاریکاتورونداندا داها آغیر تحقیر و توْهین حیساب اوْلونور. اعتراضلار اساسیندا ۴۸ ساعات ایچینده آذربایجان-ین آدلیم شخصلری ، مدنی قوروملار ، اۇستاندارلاری و میلّت وکیللری نین چوْخو، عکس العمل گؤستریب فیتیله ده گئدن تحقیری محکوم ائتدیلر اعتراضلارین خبرلری گئنیش یاییلماقلا، وئرلیشی حاضیرلایان و یؤنتمنی اؤزو عۆذر ایسته‌دیلر. رادیو و تلویزیون قۇرومودا رسمی بیر بیانیه‌ده، آذربایجان خالقیندان عۆذور ایسته‌یه‌رک، او وئرلیشده کی تئاتری سهوی بیلسه‌ده فیتیله وئرلیشی‌نین هله‌لیک دایاندیریلماسین، وئرلیش مسئوللاری توبیخ اوْلونمالارین، و ایکینجی کانالیندا پخش مۆدورونون جانشین‌ین ایخراج اۆلماسین سؤیله‌دی. بۇ عکس العمللره گؤره، سایتلار و ایجتماعی شبکه‌لر یاییملانان نظرلر و یازیلار بۇ تئاترین محتواسینی سهوی بیلمه‌ییرلر و اعتراضا داوام ائتدیرلر. رادیو تلویزیون تشکیلاتی‌نین رئیس کؤمکچیسی، کانال ایکی‌نین گئجه ساعات اوْن خبرینده دیری یاییمدا عۆذر ایسته‌ییب دئدی: فیتیله‌نین تۆرکلره قارشی گؤستردگی آشاغیلاما، آذربایجان جومهوریتی و تۆرکیه مئدیالاریندا دا یاییملانیبدیر.
فیتیله وئرلیشین ایهانتینه مدنی گؤستریلر
همین ایهانته قارشی اوْلاراق ۱۳۹۴-جۆ ایلین قیروو آیی‌نین ۱۸-جی گۆنونده تبریز، اورمیه، اردبیل، زنجان، ماراغا،  سولدوز، تهران، خیاو و... دینج و مدنی تظاهرات کئچیریلدی. بعضی شهرلرین تظاهراتلاری انتظامی قۇه‌لرین مداخله‌سینه گؤره، شیدت و چاتیشما باش وئریب، ایجتماعی شبکه‌لرده یارالانان اعتراضچیلارین عکسلری پایلاشماقلا بیرلیکده میلتلر آراسی سایتلار و خبر آژانسلاریندا دا بۇ خبرلر یاییلمیشدیر.
قایناقلار
بؤلمه:تلویزیون وئرلیشلری
پلوماس یوریکا، کالیفورنیا
پلوماس یوریکا، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Plumas Eureka, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۹ نفر ایمیش و ۱۰٫۳۰۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۸۳۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Plumas Eureka, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جان ویثرسپون
جان ویثرسپون (اینگیلیسجه: John Witherspoon (actor)) آمریکالی کومدین و اوْیونچو. میشیقان ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1977 - گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کاترال
کاترال (ایسپانجا: Catral) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آلیکانته اوستانینده یئرلشیب. ۱۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۹٫۲۴ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۸۵۵۱ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
Demographics
Catral has had a significant population growth since the 1990s. According to the census of 2008, the municipality had 8629 inhabitants. The current alderman, Pedro Zaplana García, is the first openly transsexual mayor of democracy. Making public its condition in the local celebrations of the year 2015, dressed in honor to Mrs. Rita Barberà.
Climate
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
پائولو جاملی
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:سائو پائولو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کورینتیانس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اتلتیکو مینیرو کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کاشیوا ریسول کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:شیمیزو اس-پالس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:رئال ساراقوسا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:المریا کولوبونون اویونچولاری
پترسون
بؤلمه:سوی‌آد
۱۹۶۵-جی ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۹۶۵-جی ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۵-جی ایلده فرانسه بؤلمه:۱۹۶۵-جی ایلده اؤلکه‌لر
نظریه ناظم
نظریه ناظم (اینگیلیسجه: Nazriya Nazim) هیندوستانلی موغنی، مانکن و اوْیونچو
اوْینادیغی فیلم‌لر
Producer
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nazriya Nazim»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:هیندوستانلی قادین اویونچولار
حسین محمدزاده صدیق
حسین محمدزاده صدیق (دوزگون)، آذربایجانلی ادبیّات پروفسورو، تورکولوق، عالیم، ادیب، شاعیر، دیلچی، موحقّیق، یازیجی و موسیقی مودرّیسی‌ ایدی.
یاشاییشی
حسین محمدزاده صدیق ۱۳۲۴ گونش هیجری ایلی تیر آیی‌نین ۱۵-ینده (۵ جولای ۱۹۴۵ میلادی) تبریزین سرخاب محلّه‌سینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. آتاسی، آقا میرعلی سرخابینین نوه‌سی‌دیر. آقا میرعلی سرخابی ربیع الشّریعه کیتابینی یاراتمیشدیر. آناسی ایسه اردبیل خانی عباسقلی خانین قیزی‌دیر. عباسقلی خان مشروطه اینقیلابی نین آدلیم دؤیوشچولریندن اوْلموش و شیخ محمد خیابانی قیامیندا دا فعّال ایشتیراک ائتمیشدیر.
دیپلومونو ۱۳۴۲ گونش ایلینده تبریزین «دانشسرای مقدماتی»سیندن آلمیشدیر. ۱۳۴۸ ده «فارس دیلی و ادبیّاتی» اوزره تبریز بیلیم‌یوردوندان لیسانسینی آلمیشدیر. ۱۳۴۸ ده ایرانین شاه رژیمی محمدزاده صدیقی ممنوع الخروج ائدیر و ائله بۇ سببه گؤره ایستانبول بیلیم‌یوردو ندان قبول اوْلوب و چاغیریلدیغینا باخمایاراق تحصیلینه داوام ائده بیلمیر. ایران اینقیلابیندان سوْنرا ۱۳۶۰ دا «اسکی تورک دیلچی‌لیگی» اوزره یوکسک لیسانسینی ایستانبول بیلیم‌یوردوندان و ۱۳۶۲ ده «تورک، فارس و عرب دیللری تطبیقی دیل و ادبیّاتی» اوزرینده ائله همن بیلیم‌یورددان دوکتورلوق درجه‌سینه نائیل اوْلموشدور.
شمسی ۴۰-جی و ۵۰-جی ایللرده «ح. صدیق» آدییلا کیتابلار یازمیشدیر. قرآن-کریمین ترجومه‌سینده و مذهبله باغلی کیتابلاریندا «حسین سرخابلی» آدییلا قلمه ال آپارمیشدیر. شعرلرینده «دوزگون» تخلّوصو وار. آذربایجانین ان چالیشقان ادیب و یازیجی‌لارینداندیر. ایران بیلم‌یوردلاریندا (تبریز، تهران، اورمیه، زنجان، ایصفاهان، شیراز، اهواز) پروفسور عونوانیندا فعّالیتلری اوْلموشدور. اوچ یوزدن آرتیق کیتاب، اون مجلّه و میندن آرتیق مقاله‌نین یازاری اوْلموشدور.
دوْکتور صدیق چوخ شاخه‌لی بیر عالیم‌دیر و آذربایجان خالقی اۆچون قالارغی اثرلر یاراتمیش و تایسیز ادیبلردندیر. اگر بوگون گونئی آذربایجان‌دا میلّی کیملیک و دیل-ادبیات هوجوملار قارشیسیندا دایانا بیلیر اونون کیمی شخصلرین مساعی‌لری‌نین نتیجه‌سی‌دیر.
ایلک درس اوخوماسی و تحصیلاتی
اوشاقلیق‌دا و یئنی یئتمه ایکن تبریزده «مسجید جامع»ده و «حوزه‌ی طالبیه»ده آقا میرزا غلامحسین هریسی و آقا میرزا عمران یانیندا قرآن و جامع المقدمات کتابلارین اوخودو. سونرا مرحوملار وقایعی مشکات تبریزی و عبدالصمد امیر شقاقی و محمد حسن برهانی یانیندا عربجه عقدالفرید، دیوان لغات الترک و شفاء ابن سینا کتابلارین اوخودو و ترجمه ائتدی. تبریزده دانشسرای مقدماتی پسران مرکزینده اوخویورکن، تربیت کتابخاناسیندا ایشله‌مگه و اوخوماغا باشلادی. دوْکتور صدیق ۱۳۵۸-جی ایلده تحصیلاتینی دوام ائتمه اۆچون استانبولا گئتدی و «اسکی تورک فیلولوژیسی» بؤلوموندن گنل سیناوا گیردی و همین ایلین بهمن آییندان پروفسور دوْکتور محرّم ارگین‌ین دوْکتورا طلبه‌سی اوْلدو. ایکی ایل سوْنرا «دوغو دیللری» بؤکومونده تئز چالیشماسینی باشلامیش و Mirza Ağa Tabrizinin hayatı, kişiliği ve eserleri ve Risale-yi Ahlakiyenin metni آدی ایله دوْکتورا تئزیندن ۱۳۶۲-جی ایلین شهریور آییندا مودافیعه ائتمیشدیر. Ph.D درجه‌سی آلدیقدان سوْنرا کانادا، شوروی و تورکیه‌ دن اقامت و تدریس ائتمگه دعوت اوْلوندو. دوْکتور صدیق بۇ دعوتلری رد ائتدی و دئدی:«من اؤز میلّتیمه خیدمت ائتمک اۆچون وطنیمه قاییدیرام.»
ایلک ادبی فعالیتی
دوْکتور ح. م. صدیق ۱۳۴۴ (۱۹۴۵ م.) ایلیندن ادبی- علمی چالیشماغا باشلادی. ایلک مقاله‌سی ۱۳۴۴ ایلینده «فرشته‌ی میترا و جشن مهرگان» عنوانی ایله تبریزده «ماهنامه‌ی آموزش و پرورش»ده نشر اولدو. ۱۳۴۵ نجی ایلده صمد بهرنگی ایله تانیش اولدو، اونونلا «آدینه» نشریه‌سینده امکداشلیق ائتدی. اونون اثرلرینه ایلک علمی تنقید یازان‌دا حسین دوزگوندور. همین ایللرده صمد اؤزونه «قارانقوش» تاخما آدی سئچرکن صدیق‌ ده «دوزگون» آدینی سئچدی. صمد بهرنگی شهید اوْلدوقدان سوْنرا، دوزگون هنر و اجتماع درگی‌سینی تبریزده نشر ائتمگه باشلادی. بۇ درگی ۸ نومره نشر اوْلدوقدان سوْنرا قاپاندی و دوْکتور دوزگون حبسه سالیندی. 'صمد بهرنگی منظومه‌سی'نی اونون اؤلوموندن اوچ گون سوْنرا یازدی. 'اؤلوم یولو'، 'اوچغون داخما' و 'دانیشان قولچاق' شعرلرینی‌ده همان زمان یازدی. دوْکتور دوزگون ۱۳۴۶ ـنجی ایلده تبریزده «عصر نوین» روزنامه‌سینه باغلی ادبیات در عصر نوین هفته‌لیگی‌ده نشر ائتدی.
درگی‌لر
دوْکتور صدیق (دوزگون) ژورنالیستیک و درگی چیخارتما ایشینده فعالیت گؤسترن گونئی آذربایجانلی بیر فعال یازیچی‌دیر. او انقلاب عرفه‌سینده یولداش هفته‌لیک درگی‌سی، سوْنرا انقلاب یولوندا آیلیق درگی‌سی، سوْنرا یئنی یول آدی ایله اوچ آیلیق علمی ادبی فصلنامه و سوْنرا انجمن زبان ترکی طرفیندن بولتن عونوانلی آیلیق تحقیقی درگی‌یه باش یازارلیق و رهبرلیک ائتدی. ۱۳۶۸ ـنجی ایلده اطلاعات گونده‌لیگی طرفیندن هفته‌لیک تۆرکجه نشریه چیخارماغا دعوت اوْلدو و ۱۴ ایل (۱۳۸۲ ـنجی ایله قده‌ر) تۆرکجه سهند هفته‌لیگی نی گونده‌لیک قطعینده بوراخیلیشا وئردی.
دیلچیلیک
استانبول اونیورسیته‌سی ادبیات فاکولته‌سی اسکی تورک فیلولوژیسی باشقانی پروفسور دوْکتور محرم ارگین ین دوْکتورا طلبه‌سی اوْلان حسین محمدزاده صدیق (دوزگون) ایراندا بیر دیلچی کیمی شؤهرت قازانمیشدیر. اونون بۇ ساحه‌یه گیریشی ایلک دفعه ۱۳۵۱ ـنجی ایلده تهراندا نشر ائتدیگی «گفتاری پیرامون زبان‌های ایرانی در آذربایجان» باشلاندی. سوْنرا «گفتارهایی پیرامون مسائل زبانشناسی ایران» آدلی کیتابی چاپ اوْلدو. انقلابدان سوْنرا «یادمان‌های تورکی باستان» و «سه سنگیاد باستانی» آدلی کتابلاری چاپدان چیخدی. بۇ ایکی کیتابی او، اورخون کتیبه‌لری نین فارسجا ترجمه‌سینی و اسکی تورکجه دیل بیلگی‌سینی اؤیرتمه اۆچون یازیب نشر ائتدی. دیلچی‌لیک ساحه‌سینده حسین دوزگونون مهم کتابی فرضیه زبان آذری و کسروی آدلی علمی اثری‌دیر. او بۇ اثرده ایثبات ائدیر کی فارسجا کؤکنلی آذری عونوانلی بیر دیل هئچ زامان یارانمامیش و احمد کسروی بونو بیر تئوری کیمی اؤنه سورموشدور. تهران اونیورسیته‌لری‌نین دیلچیک بؤلوملرینده اوخویان بیر چوخ دوْکتورا و یوکسک لیسانس طلبه‌لری‌نین اوستاد راهنما و اوستاد موشاویری اوْلان دوْکتور صدیق اونلارین آذربایجان تورکجه‌سی ساحه‌سینده‌کی آراشدیرمالارینا یاردیم ائتمیشدیر. او جمله‌دن حسین خوش باطن‌ین «مطالعه‌ی ساختار نحوی زبان ترکی از دیدگاه رده‌شناسی» اوستادی‌دیر. بیر چوخ دیلچی‌لیک ساحه‌سینه عائد اوْلان کیتابلارا اؤن سؤز یازمیشدیر. میثال اۆچون رضا شعبانی‌نین «دستور زبان ترکی آدلی کیتابینی میثال گتیرمک اولار. دوزگون، دیلچیلیک ایله علاقه‌دار عبدالعلی خلخالی نین «قاعده‌ی زبان تورکی» و میرزا طبیب آشتیانی نین «قواعد زبان تورکی» کیتابلارینی تصحیح و چاپ ائتمیش و «لغات لهجه‌ی تبریز» عونوانلی کیتابی انتشار وئرمیشدیر. او، تورک دیللریندن علاوه، آوستا (=دین دبیره) دیلینده ده تحقیق ائتمیش و زردوشتون قاثه‌لر کیتابینی فارسجا منظوم اولاراق ترجمه ائتمیش و «بهسروده‌های زرتشت» آدی آلتیندا چاپ ائتدیرمیشدیر.
ایرندا درام اثرلری
فارسجا یازیلان ایلک درام اثرلرینی، شوونیستلر میرزا ملکم خان ارمنی‌یه عائد ائتمیشلر و چهار تیاتر آدی ایله برلین‌ده چاپ ائتمیشلر. باکی‌دا ابوالفضل حسینی بۇ اثرلرین ملکم خانا عاید اولماماسی حاقّیندا بحث ائتدی و محمد باقر مؤمنی تهراندا چهار تیاتر آدی ایله نشر ائتدی. حسین محمدزاده صدیق میرزا آقا تبریزی نین رساله‌ی اخلاقیه کیتابی‌نین یگانه نسخه‌سینی کشف ائدرک و چهار تیاترین اونا عائد اوْلدوغونو اثبات ائتدی و رساله‌ی اخلاقیه‌ده اوْلان حاج مرشد کیمیاگر عونوانلی درام اثرینی ده بۇ دؤرد تیاترا ایضافه ائدرک پنج نمایشنامه آدی آلتیندا نشر ائتدی. رساله‌ی اخلاقیه‌نین اینجه‌لمه‌سی اونون دوْکتورا تئزی عونوانی اوْلموش و بیر داها ۱۳۸۷ ـنجی ایلده تهراندا نشر ائدیل‌دی. حمید سالک ۱۳۵۷ ـنجی ایلده چاپ ائتدیگی «چند گفتار پیرامون پنج نمایشنامه‌ی میرزا آقا تبریزی» آدلی کیتابینا خسرو ضیا، پرویز بلیانی، ایرج زهری، م. ب. محلوجیان آدلی منتقدلرین بۇ کیتاب حاقّیندا مقاله‌لرینی توپلاییب نشر ائتدی. همین مقاله‌لر بیر داها ۱۳۸۸ ـنجی ایسماعیل کرمی‌نین مقاله‌سی ایله بیرلیکده چاپ اوْلدو. ایراندا میرزا فتحعلی آخوندزاده نین درام اثرلری‌نین تۆرکجه متنلری و میرزا محمد جعفر قراجه‌داغی فارسجا ترجمه‌لری ایله بیرلیکده مستقل حالدا مقدمه و آچیقلامالار تهراندا «انتشارات نمایش» طریقی ایله نشر ائتمیشدیر. <
ساری چوبان
ساری چوبان (تورکجه: Sarıçoban) آذربایجان جومهوریتینین آغدام رایونون اینضیباطی اراضی واحیدینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
حسین محمدزاده صدیق
بیلیم یوردولاردا تورکجه کیلاسلار
دوْکتور ح. م. صدیق ایرانین بیر چوخ بیلیم یوردلاریندا آذربایجانلی و ایران تورک طلبه‌لری‌نین ایسته‌گی اوزه‌ره ۱۳۶۹ ـنجی ایلدن تۆرکجه دیل و ادبیات کیلاسلاریندا حاضیر اوْلموش و تدریس ائتمیشدیر. ایلک تۆرکجه کیلاسی تهران بیلم یوردونون طیب بیلیملری بیلی‌یوردوندا تاسیس و اداره ائتمیشدیر. بۇ بیلی یوردومدا ایجرا ائدیلن تۆرکجه قرامر درسی بیر باشلانغیج اولاراق یاواش - یاواش بوتون بیلیم یوردولارینا یاییلمیش و هامی‌سیندا ایجرا ائدیلمیشدیر. بۇ ایلک تۆرکجه دیل بیلگیسی کیلاسینا او زامان تهراندا یاشایان بیر چوخ ادبیات سئورلر ایشتیراک ائدیردیلر. سوْنرا صنعتی شریف بیلی‌یوردی بۇ درسی تدریس ائتمک اۆچون دوْکتور صدیق‌دن دعوت ائتدی. او بیلیم یوردوندا فضولی‌ نین غزللری‌نین شرحی تدریس اوْلونوردی. اوندان سوْنرا امیر کبیر بیلیم یوردو ندا، شهید بهشتی بیلیم‌یوردوندا، تهران آزاد اسلامی بیلیم‌یوردولاری واحدلرینده و ۱۳۷۰ اون ایللیگینده ایصفاهان، تبریز، اورمیه، زنگان، سیمنان، همدان و ... بیلیم یوردولاریندا دوْکتور صدیق گئدیب هر هره‌سینده بیر و یا ایکی یاری ایل تدریس ائدیردی. بۇ بیلیم‌یوردولاری اۆچون آشاغیداکی کیتابلاری نشر ائتدیردی: بو کیلاسلارین دیل بیلگیسی درسلرینی دوْکتور صدیقین طلبه‌لری ده ییغیب نشر ائتمیشلر. او جمله‌ده ایصفاهان بیلی یوردومدا طلبه‌لیک ائدن محمدصادق نائبی اؤز اوستادی‌نین درسلرینی دکتر صدیقین دیل بیلیم درسلیگی آدی ایله نشر ائتمیشدیر.
ساری چوبان
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
حسین محمدزاده صدیق
شاعیر، حسین دوزگون
دوْکتور صدیق اؤز دئدیگی کیمی گنج یاشلاریندان شعر دئمگه باشلامیشدیر. ایلک شعرلرین تبریزین دانشسرای مقدماتی مرکزینده درس اوخورکن دیواری گونده‌لیکلرده نشر ائدیردی و اوندان قاباق دبیرستان اوخورکن اینشا زنگلری اینشا موضوعونو شعر اولاراق یازیردی و اونون آدینی بیر چوخلاری شاعیر دئیه خطاب ائدیردیلر. جیددی اولاراق او تۆرکجه شعرلرینی ۱۳۴۷ ایلینده هنر و اجتماع هفته‌لیک درگی‌سینده نشر ائتدی. اینقیلابین ایلک گونلرینده اونون کیچیک شعرلر آدلی شعر کیتابی نشر اولدی. بۇ کیتاب بوتون ایراندا ایلک تۆرکجه کیتاب اولاراق اینقیلاب عرفه‌سینده نشر ائدیلمیشدیر. سوْنرا صمد بهرنگی منظومه‌سی، اوچغون داخما، شعر کیتابلاری چاپ اولدی. سون ایللرده بئش جیلد لوحه‌لر کیتابی (زنگان لوحه‌لری، باکی لوحه‌لری، اردبیل لوحه‌لری، قاشقای لوحه‌لری، حلب لوحه‌لری) شعر کیتابلاری چاپ اوْلموشدور. ها بئله تبریز یوللاریندا کیتابی بونلارین یانیندا نشر ائدیلمیشدیر. ائل نیسگیلی کیتابیندا اونون بوتون شعرلری توپلانمیشدیر. خزه‌للر کیتابی حسین دوزگونون یئنی شیوه‌ده یازدیغی شعرلری احتوا ائدیر. اونون شعرلریندن باشقالاری سئچمه‌لر ترتیب ائتمیش نشره یئتیرمیشلر. او جومله‌دن رضا همراز گوللر آچاجاق آدلی شعر کیتابی، سعید موغانلی توپراق قوخوسو آدلی شعر کیتابی، صدیار وظیفه بیر بؤلوک دورنا آدلی شعر کیتابی ترتیب ائتمیشلر. بهروز ایمانی ایسه اونون کیتابلارینین نقدینده سؤز سوراغیندا (سوْنرادا لوحه‌دن لوحه‌یه) آدلی تنقیدی اثر نشر ائتمیشدیر. هابئله یورد غزللری و آناما هدیه شعر کیتابلاری ذیکر ائدیلمه‌لی‌دیر. اونون شعری اوْلدوقجا ساده آنلاملی و معنا باخیمیندان زنگین و فورما جهت‌دن ایسه اوره‌گه‌یاتیم‌دیر.
شعرلری‌نین نقدی
بهروز ایمانی و داور اردبیلی‌نین، حسین دوزگون حاقّیندا یازدیغلاری سؤز سوراغیندا و بیر عمان، بیر دنیز عونوانلی کیتابلاریندان سونرا، نعمت مسگری طرفیندن یازیلان ائل نیسگیلی شاعیری دوزگون، شاعیرین شعرلری‌نین تحلیلینه یئر وئرمیشدیر. نعمت مسگری کیتابی‌نین اؤن سؤزونده دئییر: «حسین دوزگون آذربایجانین قایغی‌لی- دویغولو شاعرلریندن بیری اولموشدور. او موختلیف موضوعلاردا، موختلیف اؤلچولرده شعر سؤیله‌میشدیر. او سئوگی‌دن، عرفان‌دان، گؤزلدن- گؤزللیکدن یازسادا هئچ بیر آن سئوگی‌ شاعری ساییلمامیشدیر. اونون اۆچون‌ سئوگی‌دن داها اؤنملی موضوعلار، مسئله‌لر اولموشدور. او سئوگیلی‌نین قاش- گؤزوندن یازماغی بیر او قدر ده اؤنملی سایمامیشدیر. اونون‌ اۆچون‌ اؤنملی اولان، ائلین- اوبانین دردی، نیسگیلی اولموشدور. سئوگیلی‌نین قاش- گؤزوندن، ساچ- باشیندان قات- قات آرتیق، یازیق- یوخسول‌لارین، دیل‌سیز- آغیزسیزلارین، ال‌سیز- آیاق‌سیزلارین دورومو، اونو دوشوندوروب، دویغولاندیرمیشدیر. او رقیب‌لر قارشی‌سیندا خیالی سئوگیلی‌لر قایغی‌سین چکمک یئرینه، آنا یوردون، دوغما ائلین قایغی‌سین چکمیش‌دیر. اونون‌ شعرلری ائلین اورک سؤزلری‌دیر. بونا گؤره ده چوخ یئرلی اولاراق شعر دیوانی‌نین آدین ائل نیسگیلی قویموش‌دور.»
حسین سرخابلی
دوْکتور صدیق، "حسین سرخابلی"، "میرزه قالخان" و "میرصفدر شمایلی سرخابلی" امضالاری ایله تورک دیلینده دینی و مذهبی اثرلر تالیف و ترجمه و نشر ائتمیشدیر. بۇ اثرلرین بیر چوخونو تهراندا بنیاد بعثت چاپ ائتمیشدی. اونلارین ایچینده قرآن مجیدین تۆرکجه ترجمه‌سی ده واردیر. تۆرکجه یازیلیب و یا ترجمه اوْلوب یاییلان باشقا مهم کیتابلارین بعضی‌لری‌نین عونوانلارینی گتیریریک: آتا! ای ظلم گؤرموش مکتبین بایراقداری؛ آذربایجانین شهید عالیملری؛ اسلام احکامی ؛ اصول عقاید (ترکی)؛ آل محمد (ص) تاریخینده تشریح و محاکمه ؛ الله تانیما درسلری ؛ امام تانیما درسلری ؛ امام خمینی منظومه‌سی؛ اۆچونجو امام، حضرت حسین (ع) ؛ ایچگی و ایچگی ایچمک حاقّیندا قیرخ حدیث؛ ایلاهی عدالت ؛ بیرینجی امام، حضرت علی (ع)؛ پیغمبر تانیما؛ ترجمه‌ی دیوان امام خمینی به ترکی آذری؛ توحیده چاغری؛ جزء آخر قرآن؛ حضرت پیغمبر (ص) دن قیرخ حدیث (فضولی) ؛ حضرت علی (ع)دن قیرخ حدیث ؛ حضرت جعفر صادق (ع) دن قیرخ حدیث؛ حضرت حسن عسکری (ع) دن قیرخ حدیث؛ حضرت علی النقی (ع) دن قیرخ حدیث ؛ حضرت فاطمه زهرا (س) دن قیرخ حدیث ؛ حضرت محمد تقی (ع) دن قیرخ حدیث؛ حضرت محمدباقر (ع) دن قیرخ حدیث ؛ حضرت مهدی (ع) دن قیرخ حدیث ؛ حضرت موسی کاظم (ع) دن قیرخ حدیث ؛ یهودانین خیانتی؛ معاد تانیما ؛ هامی اۆچون اخلاق؛ هامی اۆچون اسلام. یوخاریداکی کیتابلار هامیسی فارس و یا عرب دیلیندن ترجمه ائدیلمیشدیر. اونلاردان علاوه دوْکتور صدیق، فضولی‌نین مطلع الاعتقاد فی معرفة المبدأ و المعاد کیتابینی عرب دیلیندن فارس دیلینه ترجومه ائتمیشدیر. هابئله بوصیری نین قصیده‌ی بُرده اثرینی منظوم اولاراق تورک دیلینه ترجومه و نشر ائتمیشدیر. بۇ قصیده بئله باشلاییر:
حسین محمدزاده صدیق، آیت الله جهانگیرخان قشقایی و آقا سید علی قاضی طباطبایی حاقّیندا آیریجا موستقیل کیتابلار یازیب نشر ائتمیشدیر.
فردوسی‌نین یوسف و زلیخا مثنویسی
فارس شاعری ابوالقاسم فردوسی اؤزونون شاهنامه آدلی کیتابیندان علاوه یوسف و زلیخا عونوانلی مثنوی صاحیبی‌دیر. یاخین ایللرده ایراندا شوونیستلر بۇ کیتابی دانمیشلار و اونو فردوسی‌یه عائد بیلمیرلر. ح. م. صدیق ۱۳۵۴ ـنجو ایلده «ادبیات دیرین ایران» آدلی کیتابینا، شوروی آذربایجانی آراشدیرماجیسی دکتر عباس قولی‌اوف ـون بۇ باره‌ده مقاله‌سی‌نین ترجمه‌سینی نشر ائتدی و اورادا یازدی:«بعضی‌لر فردوسی‌نین بو شعرلرینی تحمل ائده بیلمیرلر:
سونرا ۱۳۶۹ ـنجو ایلده بو مثنوی‌نین تهران دانشگاه کیتابخاناسیندا اولان الیازماسینی تصحیح و نشر ائتدی. بورادا «موقایسه‌لی لوغت‌نامه» تقدیم ائدرک، همین مثنوی‌نین فردوسی‌یه عائد اولماسینی اثبات ائتدی. سوْنرا «فردوسی، مظلوم دو دربار» عونوانلی مقاله‌سینده بۇ مثنوی‌نین فردوسی‌یه عائد اولماسینا اللی‌یه یاخین سند گتیردی. ۱۳۹۴ ـنجو ایلده بیر داها بیر مثنوی‌دن ۵ الیازماسینی قارشیلاشدیراراق چاپ ائتدی. حسن شعبانی آزاد همین علمی ایشی تدوین و نشر ائتمیشدیر. او همین کیتابا یازدیغی موقدمه‌سینده بئله دئییر:"«بی‌گمان در همه‌ی آثار پژوهشی دکتر ح. م. صدیق تصحیح و انتشار مثنوی یوسف و زلیخای فردوسی اهمیتی دیگر دارد. ما این مثنوی را هم به عنوان اثر پژوهشی ایشان و هم به عنوان اثر ارزنده‌ی زبان فارسی دیگربار منتشر می‌کنیم و امیدواریم انتشار وسیع این اثر زیبا و کهن، باعث ایجاد بحث‌های علمی و آکادمیک گردد و سرنوشت آن همانگونه که خود دکتر صدیق اشاره کرده‌اند، در تاریخ ادبیات فارسی معلوم شود.»"ح. م. صدیق علی بن خلیل خوارزمی نین یازدیغی ایلک تۆرکجه یوسف و زلیخا منظومه‌سینی ده همین کیتابینین ضمیمه‌سی اولاراق نشر ائتمیشدیر. سوْنرا بۇ تۆرکجه منظومه‌نی سهند هفته‌لیگی نده درج ائتدی و بیر مودت سوْنرا بۇ منظومه‌نی زنجان شهرینده گؤتوروب موستقل حالدا منتشر ائتدیلر. ح. م. صدیقین علمی قناعتی بودور کی بۇ مثنوی فردوسی‌دن باشقا کیمسه‌نین اولا بیلمز.
بایرک قوشچو اوغلو دیوانی
بایرک قوشچواوغلو دیوانی نین نشری، دوکتور صدیغین ان بویوک اثرلریندن بیری ساییلا بیلر. دوکتور صدیق، بایرک قوشچو اوغلونون دیوانینی 1369 نجو ایلده گون ایشیغینا چیخاردی. بایرک قوشچواوغلو، اهل حقین 24 گوینده لریندن بیری ایدی. بایرک قوشچو اوغلو دیوانیندان بیر پارچا:
من بو سفره واريرام ، دورلو متاعلار آلماغا،بندانگشتی|206x206پیکسل|بایرک قوشچواوغلو شعر دیوانیتكبرلوگو ترك ائديب، سالوسلوغو سالماغا. حرص و هواني ترك ائتديم، أرنلر دئديگين دوتدوم،
اسير نفسيم دگيلم، گلميشم پوربار اولماغا.
سولطان شهرينه واريرام، صرافينا يالواريرام،
تؤ كموشم خورده فروشلوق، لعل ايلن گؤوهر آلماغا.
من بو جمين غلامييام، هر نه دئسه‌لرحاليام،
خواجه‌مدن بويروق اولوبدور، گلميشم دفتر آلماغا.