cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
آنالیتیک فلسفه
ديل و آناليتيک فلسفه
آناليتيک فيلوسوفلارين فيکرين فلسفي ايضاحيني نه‌يه گؤره ديلين فلسفي ايضاحي واسيطه‌سي ايله وئرمه‌لرينين سببيني آنلاماق اۆچون بيرينجي نؤوبه‌ده "فيکير ندير؟" سوالينا جاواب وئرمه‌لي اولاجاغيق. چونکي بو فيلوسوفلارين بير چوخونون مقصدي اصلينده فيکرين فلسفي تحليلي اولموشدور. "فيکير" سؤزونون هانسي معناني ايفاده ائتديگي عادي دانيشيق ديليندن بيزه معلوم اولسا دا، اونون فلسفي تئرمين کيمي نظره آلينماسي ضروري اولان بير سيرا خوصوصيتلري وار. بو تئرمين (اينگيليسجه "thought" ،آلمانجا "Gedanke") فلسفه‌ده تئز تئز ايشلنن و مهم تئرمينلردندير. آناليتيک فيلوسوفلارين بير چوخو فيکير دئديکده، آنلاييشلاردان تشکيل اولونموش و دوغرولوق دَيرينه ماليک آبستراکت نسنه‌لري نظرده توتورلار. بو گون هاوا گونشليدير، آذربايجان خالق جومهوريتي 1918-جي ايل 28 مايدا ائلان اولونموشدور، سويون مولئکوليار ترکيبي H2O-دور، قونشولاريميز تئز تئز دالاشيرلار، اوچباشلي اژداها مؤوجود دئييل و س. – بوتون بونلار موختليف مضمونلو فيکيرلردير. هر بير اينسان غئيري موعيین درجه‌ده چوخ سايدا بو جور (علمي و يا غئيري علمي، فرقي يوخدور) فيکره ماليکدير. مضمونجا نه قدر موختليف اولسالار دا، يوخاريداکي ميثاللارين هاميسي فيکره عاييددير، اونا گؤره کي: 1) آنلاييشلاردان (کونسئپتلردن) تشکيل اولونوبلار؛ 2) دوغرو و يا يانليشديرلار. مثلا، سويون مولئکوليار ترکيبي H2O-دور فيکري 1) اوچ آنلاييشدان – سو، مولئکوليار ترکيب و H2O آنلاييشلاريندان – تشکيل اولونموشدور و 2) دوغرودور – يعني، سويون مولئکوليار ترکيبي حقيقتن ده H2O-دور. (فرئقئ فيکرين اۆچونجو خوصوصيتي کيمي اونون ايدئال اوبيئکتيو سجيييه‌لي اولماسيني گؤستريردي. ايدئال اوبيئکتيو سجيييه دئديکد، او، فيکرين سوبيئکتيو سجيييه داشيماديغينا ايهام ووروردو. يعني، فرئقئ حساب ائديردي کي، فيکيرلر دويغو و حيس‌لريميزدن فرقلي اولاراق بيزيم شعوروموزدان کناردا ايدئال (پلاتونيک) بير دونيادا مؤوجوددور. فرئقئدن سونرا گلن آناليتيک فيلوسوفلارين بؤيوک اکثريتي فيکرين بو جور ايدئاليست خاراکتئريستيکاسيني قبول ائتمسه‌لر ده، بير چوخلاري فيکيرلرين اوبيئکتيو اولماسيني قبول ائديرلر. فيکير او معنادا اوبيئکتيودير کي، او، دويغو و حيس لردن فرقلي اولاراق، بير چوخ سوبيئکت طرفيندن بؤلوشوله بيلير. مثلا، بير سوبيئکت طرفيندن ياشانيلان کونکرئت آغرينين اؤزو باشقا بير سوبيئکت طرفيندن ياشانيلا بيلمز. عکسين، عئيني بير فيکرين ايسه چوخ‌سايلي سوبيئکتلر طرفيندن بؤلوشولمه‌سي مومکوندور. فيکرين اوبيئکتيوليگيني اونون دوغرولوغو (و يا حقيقيليگي) ايله سهو سالماق اولماز. دوغرو اولمايان، يعني، يانليش اولان فيکيرلر ده عئيني درجه اوبيئکتيودير).
فيکيرلر بير نئچه آسپئکتدن تدقيق اولونا بيلرلر. مثلا، بير پسيخولوق موعين بير سوبيئکتين نه‌يه گؤره بوتون کيشيلر مرحمتسيزديرلر فيکرينه صاحيب اولدوغونو اونون اوشاقليق کئچميشي ايله علاقه‌لنديريب آراشديرا بيلر. و يا چوخ اوپتيميست بير نئيرولوق همين فيکرين بئيينده‌کي کوررئلياسيياسيني (يعني، بئيينده‌کي هانسي نئيرونال کونفيقورياسييانين بو فيکره عاييد اولدوغونو) آختارا بيلر. آنجاق آناليتيک فيلوسوفون فيکري آراشديرماقدا وظيفه‌سي تام فرقليدير. آناليتيک فيلوسوف اۆچون اساس مقصد فيکرين هانسي آنلاييشلاردان و نئجه (يعني، هانسي منطيقي استروکتور اساسيندا) تشکيل اولوندوغونو اورتايا قويماقدير. بو ايشين عؤهده‌سيندن گلمک اۆچون ايسه ديله موراجيعت عوض ائديلمز بير واسيطه‌دير. چونکي، فرئقئنين تعبيرينجه دئسک، بيزيم فيکيرلره چيخيشيميز يالنيز ديل و يا ديگر ايشاره‌لر سيستئمي واسيطه‌سي ايله مومکوندور. مثلا، اگر بيز بوتون کيشيلر مرحمتسيزديرلر فيکرينين هانسي آنلاييشلاردان و نه جور تشکيل اولوندوغونو بيلمک ايسته‌ييريکسه، اوندا آناليزي همين فيکرين ديلده‌کي ايفاده‌سينه- "بوتون کيشيلر مرحمتسيزديرلر" جومله‌سينه اساسن آپارمالي اولاجاغيق. بو باخيمدان، جومله، يئنه فرئقئنين تعبيرينجه ايفاده ائتسک، فيکري گوزگو کيمي عکس ائتديرير (باخ فرئقئ 1979، 270).
بیچاقچی ائلی
ائشیک باغلانتی
بؤلمه:تورکلر بؤلمه:تورک ائللری
آنالیتیک فلسفه
ديل و آناليتيک فلسفه
بونونلا بئله، بوتون آناليتيک فيلوسوفلار فلسفي فعاليتي لينقويستيک تحليلله محدودلاشديرماغين لهينه دئييلديلر. راسسئل و کواين دوشونوردولر کي، فلسفه ده علم کيمي بيزه رئالليق حاقيندا دوغرو فيکيرلر وئرمه‌ليدير، سادجه فلسفه‌نين وظيفه‌سي رئالليقلا باغلي اولان داها عومومي و احاطه ائديجي پروبلئملرين حليني گؤسترمکدير. اونلارين فيکرينجه، ديل اوزرينده آپاريلان فلسفي تحليل ايسه بورادا کؤمکچيدير. بنزر اولاراق، فرئقئ ده حساب ائديردي کي، ديلين آناليزي اساس مقصد دئييل، فلسفي پروبلئملرين حلي اۆچون حياتا کئچيريلن کؤمکچي فعاليتدير.
آدلاريني چکديگيميز، اساسن آناليتيک فلسفه‌نين ايلک اينکيشاف مرحله‌لرينه عاييد اولان فيلوسوفلارين ديلين فلسفي آناليزينين فلسفه‌ده اويناديغي رولا موناسيبتي هئچ ده عئيني اولماميشدير. اونلاري بو باخيمدان ايکي قروپا بؤلمک اولار: 1) فلسفي آناليزي لينقويستيک (و يا کونسئپتوال) آناليزله محدودلاشديرانلار (مور، شليک، ويتقئنشتاين و س.)؛ 2) لينقويستيک آناليزي و ديل فلسفه‌سينين بعضي آسپئکتلريني ديگر فلسفي سواللارا جاواب تاپماق اۆچون کؤمکچي واسيطه حساب ائدنلر (فرئقئ، راسسئل، کواين و س.). بورادا ديقت يئتيريله‌سي مهم مقام اوندان عيبارتدير کي، بو ايکي قروپا عاييد فيلوسوفلار ديلين آناليزينه موناسيبتده بير بيريندن فرقلَنسه‌لر ده، داميتين يوخاريداکي فيکري هر ايکي قروپا عاييد ائديله بيلر. چونکي اونلارين، دئمک اولار، هاميسي فيکرين فلسفي آناليزينده ديلين آناليزيني اولدوقجا مهم حساب ائديرديلر.
بئله‌ليکله، آناليتيک فلسفه ايلکين اينکيشاف مرحله‌لرينده ديلين فلسفي تدقيقاتداکي رولونو اولدوقجا ايره‌لي چکمکله اؤزو نقدر کي فلسفه‌ده‌کي فيکير رئالليق آراشديرما مودئليني ديل-فيکير-رئالليق اوچ‌بوجاغي ايله عوضله‌ييردي. آناليتيک فلسفه‌يه قدر کي يئني دؤور فلسفه‌سينين اساس سوالي بيزيم فيکيرلريميزله رئالليق آراسيندا اولان موناسيبت ايله باغلي ايديسه، آناليتيک فيلوسوفلار ايلکين اولاراق ديل و فيکير آراسينداکي علاقه يه فوکوسلانماغا اوستونلوک وئريرديلر. باشقا سؤزله، آناليتيک فلسفه ايله اوزون مودت فلسفي رئفلئکسييانين ديقتيندن اوزاقدا اولان ديل ديقت مرکزينه چکيلميش اولدو و فلسفه آرتيق ديله فيکيرلرين ايفاده اولوندوغو ساده، او قدر ده فلسفي ماراغا لاييق اولمايان بير مئديوم کيمي دئييل، اوزرينه خوصوصي ديقت يؤنلتمکله فلسفي پروبلئملرين حلينده مهم رول اويناياجاق بير واسيطه کيمي باخماغا باشلادی.
بير داها آناليتيک فلسفه‌نين اساس خوصوصيتلري باره‌ده
يوخاريدا "آناليتيک فلسفه‌نين ايلک اينکيشاف مرحله لري" ايفاده‌سيني بير نئچه دفعه ايشلتمگيم تصادوفي دئييل. فرئقئ و راسسئلين منطيقي آناليزي، کونسئپتوال تحليل و ديل اوزرينه گوجلو ديقت ـ بوتون بونلار آناليتيک فلسفه‌نين ايلک مرحله لريني خاراکتئريزه ائدن اساس خوصوصيتلردير. بونونلا بئل، سون 40-50 ايلده آناليتيک فلسفه موختليف ايستيقامتلرده او قدر شاخه‌لنمه يولو کئچميشدير کي، اگر بيز اونون سون دؤورونو خاراکتئريزه ائتمک ايسته‌ييريکسه، اوندا يوخاريدا سادالاديغيميز خوصوصيتلر يئترلي اولماياجاقدير. داميتين موعينلشديرمه‌سينه سؤيکنمک ده بو باخيمدان اورتايا سوال آتا بيلر. چونکي موعاصير دؤورده آناليتيک آدلانان بير سيرا فيلوسوف واردير کي، اونلار نه‌ينکي فيکري آناليز ائتمک اۆچون ديل اوزرينده فوکوسلانميرلار، حتّي عوموميتله ديل فلسفه‌سي اونلارين ماراق دايره‌سيندن کناردير (مثلن، بير سيرا آناليتيک اخلاق فيلوسوفلاري). چاغداش آناليتيک فيلوسوفلارين ماراق دايره‌سي ايندي ديلين فلسفه‌سي ايله محدودلاشماييب فلسفه‌نين موختليف ساحه‌لريني – اونتولوگييا، شعور فلسفه‌سي، ائپيستئمولوگييا، ائلم فلسفه‌سي، ائتيکا، حتّي دين فلسفه‌سي و تاريخ فلسفه‌سيني – احاطه ائدير.
آناليتيک فلسفه‌نين بو جور شاخه‌لنمه‌سي اونون اساس خوصوصيتلرينين موعينلشديريلمه‌سينده چتينليکلر يارادير. چونکي موختليف موضوع‌لار حاقيندا يازان و فرقلي مئتودلاردان ايستيفاده ائدن فيلوسوفلارين چوخ‌سايلي اثرلري ايچريسيندن عومومي خوصوصيتلري تاپيب چيخارماق و سونرا همين خوصوصيتلري آناليتيک فيلوسوفلوق ائتمه طرزينه عاييد اولوب اولماديغيني تعيين ائتمک داها گوجلو اساسلانديرما طلب ائدير. بو سببدن، بو سوال اوزرينده دوشونن بيريسي بير نئچه اورتاق ساييلابيله‌جک خوصوصيتلري موزاکيره ائتديکدن سونرا بئله نتيجه‌يه گله‌بيلر کي، آناليتيک فلسفه اولسا اولسا فلسفي مسله‌لردن بحث ائتمگين بير اوسلوبودور و بورادا آناليتيک فيلوسوفلارين هاميسينا عئيني درجه‌ده عاييد اولاجاق هر هانسي بير (مثلن، لينقويستيک آناليز کيمي) اورتاق مئتوددان و يا پرئدمئتدن دانيشماق دوغرو اولمازدي (باخ Føllesdal 1996).
بس بئله اولان حالدا آناليتيک فيلوسوفلوق ائتمه‌نين بير فلسفي اوسلوب کيمي اؤزونه مخصوصلوغونو نه جور تصوير ائتمک اولار؟ گلين بو سوالا آ. بئکئرمانين [Beckerman] ائرنئست لاپورون [Lepore] سؤيله‌ديکلرينه سؤيکنه‌رک ائتديگي قئيدلر اساسيندا جاواب وئرمه‌يه چاليشاق. بئکئرمان لاپورا اساسن بيلديرير کي، کواين ABŞ-دا آناليتيک فلسفه‌نين باشلانغيجينين دقيق تاريخيني 1935-جي ايل اولاراق گؤتوروردو (Beckerman 2008، VIII). همين ايلده بالتيموردا بير معروضه زاماني کارناپ آ. لاوجوي [Lovejoy] ايله موباحيثه ده بير آناليتيک فيلوسوفا خاراکتئريک اولان طرزده بئله دئيير: "اگر آرتور لاوجوي آ-ني نظرده توتورسا، اوندا پ-دير، اگر او، عکسين، ب-ني نظرده توتورسا، اوندا ق-دیر". بئکئرمان بو سيتاتين اوزرينده داياناراق قئيد ائدير کي، بورادا آناليتيک فيلوسوفلوق ائتمه‌نين مهم بير خوصوصيتي اؤزونو گؤسترير: ايره‌لي سورولن تئزيسين (فيکرين) مضمونونو (داريخديريجي اولسا بئله) مومکون قدر دقيق موعين ائتمک جهددي. فيلوسوفلار آراسيندا بئله حاللار تئز تئز باش وئرير: هر هانسي بير تئزيس ايره‌لي سورولور و همين تئزيسين ايفاده‌سي زاماني ائله بير تئرميندن ايستيفاده اولونور کي، همين تئرمينين دقيق اولاراق هانسي آنلاييشي ايفاده ائتديگيني موعين ائتمک چتينليک يارادير. بير سيرا حاللاردا ايسه بو، تئزيسدن چيخاريلان نتيجه‌يه تاثيريني گؤسترير. کارناپين آ. لاوجويلا موباحيثه سي همين حال اۆچون بير ميثالدير. (يوخاريدا حاقيندا سؤز آچديغيميز لينقويستيک (کونسئپتوال) آناليز مئتودو بئله دولاشيقليقلاري آرادان قالديرماق اۆچون مهم واسيطه‌دير. بو آناليزين اساس مقصدي سؤزلرين ايفاده ائتديکلري معنالاري آيدين وئرمک و اونلارين هانسي آنلاييشي ايفاده ائتديگيني دقيق گؤسترمکدير. بو جور ياناشما ايله ايره‌لي سورولن تئزيس داها آيدين ايفاده ائديلير. تئزيسين خئيرينه و يا علئيهينه اولان آرقومئنتلري ده يالنيز اونون مضمونو تام آيدين اولدوقدان سونرا موعين ائتمک مومکوندور).
آناليتيک فيلوسوفلوق ائتمه‌ده ديگر بير مهم خوصوصيت ايره‌لي سورولن تئزيسي و يا فيکري اساسلانديرماق اۆچون ايستيفاده اولونان آرقومئنتلره خوصوصي ديقت يئتيريلمه‌سيدير. آناليتيک فيلوسوف بو جور سوال وئرمه‌يه داها تئز تئز مئييلليدير: "هر هانسي بير تئزيسي قبول و يا ردد ائتمک اۆچون هانسي اساس(لار) واردير؟" باشقا سؤزله، اگر بير فيلوسوف پ فيکرينين دوغرو اولدوغونو ايديعا ائديرسه، اوندا اونون ديگر ر، ق و س. فيکيرلري اولماليدير کي، پ-ني اساسلانديرا بيلسين. طبيعي کي، بو زامان آرقومئنتلرين سايي نه قدر چوخدورسا، ايره‌لي سورولن ايديعا دا بير او قدر اساسلي اولاجاقدير.
من بورادا ايديعا ائتمک ايسته‌مزديم کي، يوخاريدا گؤستريلن ايکي خوصوصيت – تئزيسين مضمونونو دقيق موعين ائتمک جهدي و آرقومئنتلره خوصوصي ديقت يئتيريلمه‌سي – يالنيز آناليتيک فيلوسوفلارا خاص بير خوصوصيتدير. طبيعي کي، سيز فلسفه تاريخينه موراجيعت ائتمکله اورادا آناليتيک عنعنه‌يه عاييد ائديلمه‌ين خئيلي فيلوسوف تاپا بيلرسينيز کي، اونلارين ياراديجيليغيندا دا بو ايکي خوصوصيت قورونموشدور. فؤللئسدال [Føllesdal] بو مسله‌يه ديقت يئتيره‌رک قئيد ائدير کي، بو باخيمدان آناليتيک فلسفه‌ني چاغداش فلسفي ايستيقامتلردن بيري کيمي خاراکتئريزه ائتمک يانيلديجي اولاردي (Føllesdal 1996، 206). اونون فيکرينجه، بيريسي آناليتيک فيلوسوف ساييلماقلا باشقا بير فلسفي ايستيقامته (فئنومئنولوگييايا، اورتا عصرلر اسخولاستيکاسينا و س.) عاييد ده اولا بيلر. مثلا، فؤللئسدال حساب ائدير کي، هوسسئرل فئنومئنولوگييانين بانيسي ساييلسا دا و يا آريستوتئل، فوما آکوينالي [Thomas Aquinas]، دئکارت [Descartes] موختليف دؤورلرده ياشاسالار دا، اونلارين هاميسي بو و يا ديگر درجه‌ده آناليتيک فيلوسوفدورلار؛ هايدئقئر [Heidegger]، دئرريدا کيمي فيلوسوفلار ايسه عکسينه، آرقومئنت و اساسلانديرمايا (justification) آز ديقت آييرديقلاريندان آناليتيک فيلوسوف دئييللر.
بو نتيجه بير چوخلاري اۆچون تعجوبلو گؤرسنه بيلر. بورادان بئله حاقلي بير سوال اورتايا چيخا بيلر: اگر فلسفه تاريخينين داها اولکي دؤورلرينده آناليتيک فيلوسوفلارا راست گلينيرسه، اوندا نه‌يه گؤره بيز محض فرئقئ، مور و يا راسسئلدن باشلاييريق؟ بو سوال فؤللئسدالين آناليتيک فلسفه آنلاييشيندان دوغان بير سوالدير. مسله بوراسيندادير کي، فؤللئسدالين تقديم ائتديگي آناليتيک فلسفه آنلاييشي بير چوخلارينين ايستيفاده ائتديگي، اصلينده سليقه‌سيز (يايغين) اولان آناليتيک فلسفه آنلاييشي ايله عئيني دئييلدير. فؤللئسدال آناليتيک فيلوسوف و يا آناليتيک فلسفه آنلاييشينين موعين ائديلمه‌سينده آرقومئنت و اساسلانديرماني بيرليکده کافي شرطلر کيمي گؤتورور و داها سونرا فلسفه تاريخينه باخديقدا معلوم اولور کي، اصلينده بير چوخ آناليتيک فيلوسوف کيمي تانينمايان فيلوسوفلارين ياراديجيليغيندا دا بو شرطلر اؤده‌نديیيندن، اونلار دا آناليتيک فيلوسوف ايميش.
اصلينده ايسه چوخلاري هئچ ده "آناليتيک فلسفه" تئرمينيني فؤللئسدالين تقديم ائتديگي معنادا ايستيفاده ائتميرلر. بو تئرمين فيلوسوفلارين و فلسفه ايله ماراقلانانلارين ديلينده تطبيق سرحدلري سرت موعين اولونموش بير ايفاده کيمي دئييل، اساسن "چتير" تئرمين کيمي ايستيفاده اولونور. بو هم ده او دئمکدير کي، "آناليتيک فلسفه" تئرمينينين تعريفي ضروري و کافي شرطلردن چيخيش ائديله‌رک وئريلرسه، بو، اونون فاکتيکي تطبيق آرئالي ايله اوست اوسته دوشميه‌جکدير؛ نئجه کي بيز بونو فؤللئسدال نومونه‌سينده گؤروروک. چونکي آناليتيک فلسفه آنلاييشي فلسفه تاريخي کونتئکستينده داها چوخ ايستيفاده ائديلير و بو هم ده او دئمکدير کي، بو و يا ديگر فيلوسوفون آناليتيک فلسفه‌يه عاييد اولوب اولماديغيني موعين ائتمک اۆچون تدقيقاتچيلار اونلارين يازي و دوشونجه اوسلوبلاري ايله ياناشي، سؤزو گئدن فيلوسوفون هانسي مؤليفلردن داها چوخ تاثيرلنديگيني و کيملرله پولئميکادا اولدوغونو دا جيدي نظره آليرلار. بو باخيمدان، دئکارت و ف. آکوينالي کيمي تاريخي فيقورلاري آناليتيک فلسفه‌يه عاييد ائتمک دوزگون اولمازدي. چونکي آناليتيک عنعنه‌نين باشلانغيجي بللي خوصوصيتلره گؤره فرئقئ، مور و راسسئلدن اوزو بري گؤتورولورسه و اوندان سونرا گلن موعين فيلوسوفلار اؤز اثرلرينده داها چوخ قروپ کيمي بير بيريلري ايله پولئميکادا اولورلارسا، اوندا داها اولکي تاريخي دؤورلرده ياشايان فيلوسوفلار بو فلسفي ايستيقامتدن کنارا دوشموش اولور.
بونا باخماياراق، فؤللئسدالين ان آزي بير مساله‌نی دوغرو وورغولاماسيندا شوبهه يئري يوخدور. و بونو بير داها تکرارلاماق يئرينه دوشردي: آناليتيک فيلوسوفلار آرقومئنتاسييا مسلسينه داها چوخ ديقت يئتيريرلر؛ بو فيلوسوفلار اۆچون اؤز مرکزي تئزيسلرينين مضمونونو مومکون قدر آيدين ايفاده ائتمک و همين تئزيسلري آرقومئنتلرله تجهيز ائتمک ديگر فلسفي مکتب و يا جريانلارا عاييد فيلوسوفلارلا موقاييسه‌ده داها پريوريتئت مسله‌دير. يوخاريدا سؤيله‌ديکلريمدن چيخيش ائده‌رک، فؤللئسدالين فيکرينه يئگانه علاوَم بو اولاردي کي، بورادا تاريخيليک و فيلوسوفلارين بير بيريلري ايله پولئميکليک کيمي خوصوصيتلري ده نظره آلينماليدير.
مقاله قوزئی آذربایجان فیلسوفو آنار جعفروو قلمی ایله باکو تدقیقات اینستیتو سایتیندا یولکه‌نمیشدیر.
قایناق
Beaney, M. (2014): Conceptions of Analysis in Analytic Philosophy, in Stanford Encyclopedia of Philosophy, https://plato.stanford.edu/entries/analysis/s6.html#4
Beckerman, A. (2008): Analytische Einführung in die Philosophie des Geistes, 3. Auflage, Berlin: Walter de Gruyter.
Frege, G. (1979): Posthumous Writings, Basil Blackwell 1979.
Kemmerling, A. (2018): Begriff und Begriffsanalyse, Interview mit Peter Moser in: Information Philosophie (Juni 2018, 2, 76-85).
Mehdi, N. və Mehdi D. (2010): Fəlsəfə tarixində Fəlsəfə, Bakı: Qanun.
Moore, G. E. (1925): A Defense of Common Sense, in J. H. Muirhead ed., Contemporary British Philosophy, London: Allen and Unwin, 193-223.
Moore, G. E. (1899): The Nature of Judgment, Mind 8, 176-193.
Preston A. Analytic Philosophy, The Internet Encyclopedia of Philosophy, https://www.iep.utm.edu/analytic/
Russell, B. (1959): My Philosophical Development, New York: Simon and Schuster, Inc.
Schlick, M. (1930): Die Wende der Philosophie, Erkenntnis, Vol. 1, Issue 1, 4–11.
Wittgenstein, L. (1922): Tractatus Logico-Philosophicus, London: Routledge & Kegan Paul.
بؤلمه:آنالیتیک فلسفه
پاترام (هیندوستان)
پاترام (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Patrame) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تولو دیلی و کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
تاکاشی اومدا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
هارون وقا
هارون وقا (اینگیلیسجه:Aaron Vega) آمریکالی ایش آدامی ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. هولیوک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۷۰-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:هولیوک، ماساچوست سیاستچیلری بؤلمه:ماساچوست دموکراتلاری
کلیا (فیلم ۱۹۹۶)
کلیا (Kolya, ) دراماتیک فیلم. ۱۹۹۶ میلادی ایلینده ۱ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزه‌یه لایق گؤرولموش‌دور.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۹۶-جی ایلین فیلملری بؤلمه:چک فیلملری بؤلمه:روسجا فیلملر بؤلمه:اسلوواکجا فیلملر
مارادی
مارادی (ایتالیاجا: Marradi) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۵۰۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۲۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و توسکانی اوستانیندا دا یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Marradi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
والونیا، کانزاس
والونیا (اینگیلیسجه: Vallonia, Kansas) آمریکانین کانزاس ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
توتلکی
توتلکی (چک‌جا: Tutleky) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و هرادتس کرالووه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tutleky»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
لیلیان راث
لیلیان راث (اینگیلیسجه: Lillian Roth) آمریکالی اوْیونچو ۱۳ دسامبر ۱۹۱۰ میلادی تاریخینده بوستون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۹  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۲ مئی ۱۹۸۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۱۷–۱۹۷۹ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lillian Roth»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
راندی جانسون (سیاستچی)
راندی جانسون (اینگیلیسجه: Randy Johnson ) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:بلومینقتن، مینه‌سوتا دوغوملولار
گونئی قیشلاق قصبه‌سی
گونئی قیشلاق قصبه‌سی بیله‌سووار بؤلگه‌سینين قیشلاق دشت بؤلومونون ایکی قصبه‌سیندن بيريدير. ۱۳۸۵ اینجی نوفوس ساییسی اساسيندا، بو قصبه‌نين ۶٬۹۱۰ نفر اهالیسی وارايميش.
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین قصبه‌لری بؤلمه:اردبیل اوستانی‌نین قصبه‌لری
دیمن هیدرینات
دیمن هیدرینات (Dimenhydrinate, Дименгидринат) بیر شیمیایی بیلشیک دواء.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء بؤلمه:Muscarinic antagonists بؤلمه:H1 receptor antagonists بؤلمه:Deliriants بؤلمه:Antiemetics بؤلمه:Combinations of psychoactive drugs بؤلمه:Monoamine reuptake inhibitors بؤلمه:Motion sickness
ارنی لایولی
ارنی لایولی (اینگیلیسجه: Ernie Lively) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 1975–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ernie Lively»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
۱۸۹۹-جو ایلده سوئد
بۇ مقاله ۱۸۹۹-جو ایلینده سوئده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۹-جو ایلده سوئد بؤلمه:۱۸۹۹-جو ایلده اؤلکه‌لر
اک‌ووک، آلاسکا
اک‌ووک، آلاسکا (Ekwok, Alaska) آمریکانین آلاسکا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴۵٫۳۷ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۱۵ نفر  دیر. اک‌ووک دنیز سئوییه‌سیندن ۳۰ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آلاسکا شهرلری
کایتانکا
کایتانکا (لهیستانجا: Kajetanka) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و لوبلین اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 8 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kajetanka»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ایستاروزتینو
ایستاروزتینو (Starostino Старостино) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
کنین دی، آریزنا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Canyon Day, Arizona»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هری شیور
هری شیور (اینگیلیسجه:Harry Shiver) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. بی مینت شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آلاباما جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
چین دؤولت دنیز صنایع‌سی
چین دؤولت دنیز صنایع‌سی (اینگیلیسجه: China State Shipbuilding Corporation) دؤولتی شیرکت.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«China State Shipbuilding Corporation»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
شوره‌لی
شوره‌لی (تاتارجا: Шурале) تاتار شاعیری عبدالله توقای یازیدیغی بیر منظومه دیر. ۱۹۰۷نجی ایلده تاتار فولکلورو اساسیندا یازیلمیشدیر.
وقلیو
وقلیو (ایتالیاجا: Veglio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۴۳ نفر ایمیش. و پیمونت اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
شوره‌لی
بو شعر اساسیندا «شوره‌لی» باله‌سی و ۱۹۸۷نجی ایلده «شوره‌لی» چیزگی فیلمی دوزلمیشدیر.
سوژه‌سی
مالای آدلی بیر گنج اوغلان، قیرلای کندیندن گئجه‌چاغی اودون اۆچون مئشه‌یه گئدیر. اوردا شوره‌لی ایله اوزله‌شیر. شوره‌لی ایگیتی اؤلومونه قدر قیدیقلاماق ایسته‌ییر، آما او زیرنگلیک ایله اونون الیندن قورتولور قاچیر. او شوره‌لی‌دن ایسته‌ییر کی ...
قایناق
بؤلمه:تورکجه اثرلر بؤلمه:تورک ادبیاتی قارالامالاری بؤلمه:عبدالله توقای بؤلمه:تاتار میفولوژیسی بؤلمه:تاتار ادبیاتی
وقلیو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Veglio»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
واسیلی قروسمان
واسیلی قروسمان (Vasily Grossman) ژورنالیست و یازیچی - ۱۲ دسامبر ۱۹۰۵ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:یازیچیلار
جاهان خانیملی
جاهان خانيملي كندي بیله‌سوار بؤلگه‌سینين مركزي بولومو و انجیرلی قصبه سینده يئرلشيب. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو كندين 340 نفر اهالي سي وار.
باربوپسیس بالیق
سومالی بلیند بارب بالیقی(Barbopsis devecchi) ایشین اوزگجلی بالیقلاردان.چکی بالیقی کیمیلردن.تکجه سومالی اؤلکه سینده گوروشوب.بارب بالیقلاردان دیر.
محمدیه
محمدیه یا کتاب محمدیه فی کمالات احمدیه ـ یازیچی اوغلونون ۱۴۴۹نجو ایلده یازدیغی مشهور اثر. بو کیتاب درسلیک کیمی عثمانلیدا و روسیه ده اوخونان بیر اثردیر.
یازیچی
بو اثرین یازیچیسی: <یازیچی اوغلی>، <یازیجی‌زاده> و <ابن الکاتب> شهرتلریله تانینان محمد بن صالح بن سلیمان گالیپولی رومی صوفی دیر.
قایناق
بؤلمه:تورکجه اثرلر بؤلمه:تورک ادبیاتی قارالامالاری
پول رامر
پول رامر (Paul Romer) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۷ نوْوامبر ۱۹۵۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. پول رامر شیکاقو بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Romer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
لسوزاودسک
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
سیمانکاس
سیمانکاس (ایسپانجا: Simancas) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وایادولید اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۴۲٫۵۳ کیلومتر موربّع دیر. ۷۲۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۲۹۱ نفر دیر.
الجزیره
الجزیره (اینگیلیسیجه: Algiers) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۳٬۴۱۵٬۸۱۱ نفردیر و بۇ باخمیدان آفریقا قاره‌سینین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر. ایکینجی دونیا ساواشیندان سوْنرا اؤلکه باغیمسیزلیک قازاناراق الجزیره شهری باشکند سئچیلیب. و ۳۶۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
سیمانکاس
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
الجزیره
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
سیمانکاس
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Simancas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
ویلیام اس. کینق
'''ویلیام اس. کینق''' (اینگیلیسجه:William S King) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۰-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:مینیاپولیس سیاستچیلری بؤلمه:مینسوتا جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
یئنی ایسلام پناه آبادی (اورمو)
یئنی ایسلام پناه آبادی کندی اورمو بولگه‌سینین، مرکزی بولومو و باش قالا قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 169 نفر اهالی سی و 35 عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
۱۹۱۸-جی ایلده برزیل
بۇ مقاله ۱۹۱۸-جی ایلینده برزیلده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
تیوقا، تکزاس
تیوقا، تکزاس (Tioga, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 3.6 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 803 نفر و اها‌لی سیخلیغی 250.9 اینسان  کیلومتر موربّع دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
جی کچی
جی کچی (Jay Kochi) بیلیم اینسان. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jay Kochi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جیمز بی
جیمز بی (اینگیلیسجه: James Bay) اینگیلیسلی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، سول، راک، آمریکانا موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جیمز بی ۴ سپتامبر ۱۹۹۰ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
آکلئی، ویسکانسین
آکلئی (اینگیلیسجه: Ackley, Wisconsin) آمریکانین ویسکانسین ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۵۱۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سامر، میزوری
سامر، میزوری (اینگیلیسجه:Sumner, Missouri ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۲ نفر ایمیش و ۰٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میزوری ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sumner, Missouri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ولار, راجاستان
ولار, راجاستان (اینگیلیسجه:Velar, Rajasthan) هیندوستان اؤلکه‌سینین راجستان ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۶۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل و مارواری دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
گردمرشک
گردمرشک ساری‌داش بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومونده‌کی بریاجی قصبه‌سینه تابع اوْلان کنددیر. گردمرشک کوردجه «تویوق تپه» دئمکدیر.
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
قایناقلار
بؤلمه:ساری‌داش بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
امیرسیف(اندیمشک)
نوفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 89 نفر اهالیسی و 18 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 44 نفری کیشی و 45 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 63 نفری ساوادلی و 21 نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:اندیمشک بؤلگه‌سی‌نین کندلری
مالوی ماتیشوو
مالوی ماتیشوو (Maloye Matyshevo Малое Матышево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولقوقراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
هایم رویو
هایم رویو (اینگیلیسجه: Haim Revivo) (دوْغوم:February 22, 1972 Ashdod) بیر فوتبالیست. ايسراییل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
کاجدوو (ماسوویان)
کاجدوو (ماسوویان) (لهیستانجا: Kadzidło, Masovian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 4032 نفر ایمیش.
پول رادین
پول رادین (Paul Radin) بیلیم اینسان. پول رادین کولمبیا بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. اوْ دیلچیلیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul Radin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
لیلین وست
لیلین وست (اینگیلیسجه: Lillian West) آمریکالی اوْیونچو ۱۵ مارس ۱۸۸۶ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۳ آوریل ۱۹۷۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lillian West»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
کاجدوو (ماسوویان)
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kadzidło, Masovian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جان ایچ. ایستارین
'''جان ایچ. ایستارین''' (اینگیلیسجه: John H. Starin) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۲۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
فنیمور، ویسکانسین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fennimore, Wisconsin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ویسکانسین ایالتین شهرلری
هارون تی. بلیس
'''هارون تی. بلیس''' (اینگیلیسجه:Aaron T Bliss) آمریکالی سیاستچی و سناتور میلواکی شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۳۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:سقینو، میشیقان سیاستچیلری بؤلمه:میشیقان جومهوریتچیلر بؤلمه:پیتربورو، نیویورک دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
نرقیشلاغی
نرقیشلاغی کندی بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و انجیرلی قصبه‌سی‌نده یئرلشیب. ۱۳۸۵اینجی ایلیننۆفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۲ نفر اهالی سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین كندلری
پاتول (هیندوستان)
پاتول (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Patole) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
Patole
توتشین
توتشین (چک‌جا: Tučín) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۴۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۵۴ نفر ایمیش و اولوموتس اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tučín»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
سوپدی (هیندوستان)
سوپدی (هیندوستان) (اینگیلیسجه:Supedi) هیندوستان اؤلکه‌سینین قجرات ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده قجراتی دیلی و هیندی دیل و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آلفونس آرئولا
آلفونس آرئولا (اینگیلیسجه: Alphonse Areola) (دوْغوم:February 27, 1993 پاریس) بیر فوتبالیست. پاریسن ژرمن فوتبول کولوبو و فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:پاریسن ژرمن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:باستیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ویارئال کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
نیو ساوت ولز بیلیم‌یوردو
نیو ساوت ولز بیلیم‌یوردو (University of New South Wales, ، جامعة نيو ساوث ويلز)اوسترالیانین سیدنی شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۵۰٬۰۰۰ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. نیو ساوت ولز بیلیم‌یوردو ۱۹۴۹ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of New South Wales
سانتا کروس دل بایه
سانتا کروس دل بایه (ایسپانجا: Santa Cruz del Valle) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۵ کیلومتر موربّع دیر. ۷۲۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۱۱ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa Cruz del Valle»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
گوام میلّی فوتبال تیمی
گوام میلّی فوتبال تیمی گوام‌ین بین الخلق فوتبال اویونلارینین نوماینده‌سی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:آسیا میلّی فوتبال تیم‌لری
کوینلین، آریزونا
کوینلین (اینگیلیسجه: Quinlin, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
داندی
داندی (اینگیلیسی‌جه: Dundee) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر
کوینلین، آریزونا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
داندی
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
ستیفانی سن
ستیفانی سن (اینگیلیسجه: Stefanie Sun) سنقاپورلی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ستیفانی سن ۲۳ ژوئیه ۱۹۷۸ ‏ تاریخینده سنقاپور شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
داندی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
چلنجر شاتل حادیثه‌سی
<section begin=SSCD-rocketry/>
ستیفانی سن
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
چلنجر شاتل حادیثه‌سی
چلنجر فضایی گمی حادیثه‌سی- ۲۸ ژانویه ۱۹۸۶.جی ایلده راکتین قالخماسیندان ۷۳ ثانیه صونرا پارتلاییش باش وئرن حادیثه‌دیر. قضا نتیجه‌سینده ۷ آسترونات اؤلموشدور. اینفیجار یاناجاق سیزماسی سببیندن اوْموشدور.
حادیثه‌ده اؤلنلر
بندانگشتی|حادثه‌ده اؤلنلر سولدان:[[الیسون انیزوکا، کریستا مک آولیف، قریقوری جارویس، جودیت رزنیک. سولدان اوتورانلار: مایکل جان اسمیت، دیک اسکوبی، رونالد مک نر]]
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:آسترونومی بؤلمه:فضایی حادیثه‌لر
اینتریور، گونئی داکوتا
اینتریور (اینگیلیسجه: Interior, South Dakota) آمریکانین گونئی داکوتا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۰۷ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۰۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بانیولو ین پیانو
بانیولو ین پیانو (ایتالیاجا: Bagnolo in Piano) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۷۸۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۲ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و امیلیا-رومانیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bagnolo in Piano»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لوندین پترولیوم
لوندین پترولیوم (اینگیلیسجه: Lundin Petroleum) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت پترولیوم ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Adolf H. Lundin طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی 566 نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lundin Petroleum»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
۳و۴-دی آمینو پیریدین
۳و۴-دی آمینو پیریدین (آیوپاک آدی: Pyridine-3,4-diamine, Amifampridine) بیر شیمیایی بیلشیک دواء.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
تیخون شیشوف
تیخون شیشوف (اینگیلیسجه: Tihhon Šišov) ایستونیتلی فوتبال اوْیونچوسو. ایستونی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
یئنی ایل بایرامی
یئنی ایل بایرامی دونیانین موختلیف خالق‌لاری اۆچون عنعنه‌وی بایراما چئوریلدیگی کیمی، آذربایجاندا اینسان‌لارین معیشتینه داخیل اوْلوب. بعضی فرضیییه‌لره گؤره یئنی ایلی ایلک دفعه قدیم چینلی‌لر قئید ائدیب‌لر. باشقا بیر منبع‌ایسه عنعنه‌نی ایلک دفعه اورتاآسیادا یارانماسین قئید ائدیب.
یک، آلاسکا
یک (اینگیلیسجه: Eek, Alaska) آمریکانین آلاسکا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۱۲ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
وست اگدر
وست اگدر ، نوروژین ۱۸ اوستانلاریندان بیریدیر. بۇ اوستان جنوبی نوروژ منطقه‌سینده یئرلشیبدیر. اوست اگدرین ۷٬۲۷۶٫۵۳ کیلومتر مساحتی و ۱۸۲٬۷۰۱ نفر جمعیتی واردیر.
قایناقلار
بؤلمه:نوروژ اوستانلاری بؤلمه:وست اگدر
جیسون لایولی
جیسون لایولی (اینگیلیسجه: Jason Lively) آمریکالی اوْیونچو. ۱۲ مارس ۱۹۶۸ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jason Lively»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
چاچکی ویلکیه
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Czaczki Wielkie»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هئیبت جاهان خانیملی
هئیبت جاهان خانیملی کندی بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو و انجیرلی قصبه‌سی‌نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۱۱۲ نفر اهالی سی وار.
قایناقلار
بؤلمه:اردبیل اوستانی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی بؤلمه:بیله‌سووار بؤلگه‌سی‌نین كندلری
پول دانییری
پول دانییری (Paul D'Anieri) بیلیم اینسان. پول دانییری میشیقان ایالتی بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paul D'Anieri»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
رابرت کرل
رابرت کرل (Robert Curl; August 23, 1933 – ) آمریکالی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
۲۰۰۰-جی ایلده هیندوستان
بۇ مقاله ۲۰۰۰-جی ایلینده هیندوستاندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قلوخووو، ولادیمیر اوبلاستی
قلوخووو، ولادیمیر اوبلاستی (Glukhovo, Vladimir Oblast Глухово) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
اونتواد
اونتواد (اینگیلیسجه:Untvad) هیندوستان اؤلکه‌سینین قجرات ایالتینده بیر شهر دیر. بۇ شهرده قجراتی دیلی و هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
سبدو
سبدو (اینگیلیسیجه: Sebdou) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۳۹۸۰۰ نفردیر.
کایناکاری
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
یاربو، آلاباما
یاربو (اینگیلیسجه: Yarbo, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
هارون اس. واتکینز
'''هارون اس. واتکینز''' (اینگیلیسجه:Aaron S Watkins) آمریکالی سیاستچی راشسیلوانیا شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:اوهایو دوغوملو فعاللار
دد بای سانرایز
دد بای سانرایز (اینگیلیسجه: Dead by Sunrise) موسیقیچی - هارد راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
نانسی پینکین
نانسی پینکین (اینگیلیسجه:Nancy Pinkin) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:نیوجرسی دموکراتلاری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار
بلمانت استیتس، ویرجینیا
بلمانت استیتس، ویرجینیا (اینگیلیسجه:Belmont Estates, Virginia ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ویرجینیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Belmont Estates, Virginia»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
واسیلی شوکشین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vasily Shukshin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بلمانت استیتس، ویرجینیا
قایناق‌لار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قلن اچو، مریلند
قلن اچو (اینگیلیسجه: Glen Echo, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۲۷۳ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کئیری ائی. تریمبل
'''کئیری ائی. تریمبل''' (اینگیلیسجه: Carey A. Trimble) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. اوهایو بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۱۳ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۸۷ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۸۷-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:هیلسبورو، اوهایو دوغوملولار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
یوکو مینامینو
یوکو مینامینو (اینگیلیسجه: Yoko Minamino) ژاپونلی موسیقیچی - پاپ، جی پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. یوکو مینامینو ۲۳ ژوئن ۱۹۶۷ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
بری ون دایک
بری ون دایک (اینگیلیسجه: Barry Van Dyke) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی و اوْیونچو. 1962-گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
یوکو مینامینو
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بری ون دایک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Barry Van Dyke»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
آکمار، آلاباما
آکمار (اینگیلیسجه: Acmar, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
لقوو
لقوو (لهیستانجا: Lgów) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 180 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
Lgów
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lgów»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سری لانکا میلّی فوتبال تیمی
سری لانکا میلّی فوتبال تیمی سری لانکا‌ین بین الخلق فوتبال اویونلارینین نوماینده‌سی‌دیر.
توماس آنتونلیوس
توماس آنتونلیوس (اینگیلیسجه: Tomas Antonelius) (دوْغوم:May 7, 1973 ایستوکهولم) بیر فوتبالیست. سوئد میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
چله انوموندو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Celle Enomondo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
اققیک، آلاسکا
اققیک، آلاسکا (Egegik) آمریکانین آلاسکا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۴۷٫۲۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۹ نفر  دیر. اققیک دنیز سئوییه‌سیندن ۴ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آلاسکا شهرلری
بؤیوک گلينه
بؤیوک گلینه ساری‌داش بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومونده‌کی بریاجی قصبه‌سینه تابع اوْلان کنددیر.
اهالی
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۶۸ نفر(۱۴ عائیله) اهالیسی واردیر.
ایقتیصادیات
اهالی‌نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
کادنه
کادنه (لهیستانجا: Kadyny) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و وارمی-ماسوری اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 600 نفر ایمیش.
بؤیوک گلينه
دیل و مذهب
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
کادنه
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kadyny»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سیف‌وئی
سیف‌وئی (اینگیلیسجه: Safeway Inc.) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت خیردا ساتیش ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Marion Barton Skaggs طرفیندن قۇرولموش‌دور. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۲۵۰٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Safeway Inc.»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
آزادگان لیگی ۹۶-۱۳۹۵
آزادگان لیگی ۹۶-۱۳۹۵ ایرانین فوتبال لیگلرینین آراسیندا بیرینجی لیگ آدلانیر و بو دؤور ۲۶-نجی دؤورو اولور. بو دؤورده ۱۸ تیم واردیر. ۱۲ تیم گئچن دؤوردن و ۳ تیم ایرانین سوپر لیگی ۹۵-۱۳۹۴ موسومونن بو لیگه دوشوبلر (ملوان, راه‌آهن و ایستیقلال اهواز) و ۳ تیم ایکی‌نجی لیگدن قالخان‌لار اولوللار.
اوستون گوْل وورانلار
نوتلار: یوخلاما تاریخی: ۱ مئی ۲۰۱۷. قایناق: lig1.ir
تاماشاچیلار هر هفته‌ده
Notes: Updated to games played on 1 May 2017. Source: lig1.ir Matches with spectator bans are not included in average attendances بادران فوتبال کولوبو played their matches against فولاد یزد فوتبال کولوبو, ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو, مس کیرمان فوتبال کولوبو and نفت مسجدسلیمان فوتبال کولوبو at Ekbatan ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو played their match against مس رفسنجان فوتبال کولوبو at Ghadir فجر شهید سپاسی شیراز فوتبال کولوبو played their matches against آلومینیوم اراک فوتبال کولوبو, بادران فوتبال کولوبو, ایستیقلال اهواز فوتبال کولوبو, فولاد یزد فوتبال کولوبو, ایران جوان بوشهر فوتبال کولوبو, رایکا بابل فوتبال کولوبو, گل ریحان البورز فوتبال کولوبو, پارس جنوبی جم فوتبال کولوبو and مس کیرمان فوتبال کولوبو at Shahid Dastgheib
اوستون تاماشاچیلی اویونلار
نوتلار: یوخلاما تاریخی: ۱ مئی ۲۰۱۷. قایناق: lig1.ir
قایناقلار
بؤلمه:آزادگان لیگی مووسوملر
توتشنیک
توتشنیک (چک‌جا: Točník) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۲۱ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۵٫۳۸ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:چک شهرلری
فاسلز کورنر، فلوریدا
فاسلز کورنر، فلوریدا (اینگیلیسجه:Fussels Corner, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۳۱۳ نفر ایمیش و ۱۸٫۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fussels Corner, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
نیو انقلند (اوسترالیا) بیلیم‌یوردو
نیو انقلند (اوسترالیا) بیلیم‌یوردو (University of New England (Australia), ، جامعة إنجلترا الجديدة)اوسترالیانین آرمیدال، یئنی گونئی ولز شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. نیو انقلند (اوسترالیا) بیلیم‌یوردو ۱۹۳۸ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
University of New England (Australia)
استریول
استریول (Estriol, 雌三醇، Эстриол) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۵ ساعات زامان آپاریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
فنویل، میشیقان
فنویل، میشیقان (Fennville, Michigan) آمریکانین میشیقان ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۸۷  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۹۸ نفر دیر. بۇ شهر ۲۰۳ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fennville, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:میشیقان ایالتین شهرلری
آترتون، کالیفورنیا
آترتون (اینگیلیسجه: Atherton, California) آمریکانین کالیفورنیا ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۹۲۳ -جو ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۷۱۸۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:کالیفورنیا شهرلری بؤلمه:آمریکا شهرلری
اندی دیلور
اندی دیلور (اینگیلیسجه: Andy Delort) فرانسه‌لی فوتبال اوْیونچوسو. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
ساول مارتینز
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۱۶۰۰-جو ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۶۰۰-جو ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۰۰-جی ایلده ایرلند
ری کریست
ری کریست (Ray Crist; March 8, 1900 – July 23, 2005) آمریکالی شیمی بیلیم آدامی‌دیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمیا‌چیلار
ایستاروزلتسوو
ایستاروزلتسوو (Staroseltsevo Старосельцево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و بیلقاراد اوبلاستیندا یئرلشیب.
کینتانییا سان قارسیا
کینتانییا سان قارسیا (ایسپانجا: Quintanilla San García) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۴۵٫۷۵ کیلومتر موربّع دیر. ۷۲۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۱ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۲٫۳۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Quintanilla San García»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
واکینا، فلوریدا
واکینا، فلوریدا (اینگیلیسجه:Waukeenah, Florida ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۲ نفر ایمیش و ۸٫۳۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Waukeenah, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
دبیدا
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
جهانگیری(اندیمشک)
جهانگیری (فارسجا: جهانگیری), کندی خوزیستان اوستانینین اندیمشک بؤلگه‌سینین، الوارگرمسیرئ بؤلومو و  قیلاب قصبه‌سی نده یئرله‌شیبدیر.
جوْغرافیایی موْقع
جهانگیری کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.
نوفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 605 نفر اهالیسی و 116 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 305 نفری کیشی و 300 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 441 نفری ساوادلی و 132 نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:اندیمشک بؤلگه‌سی‌نین کندلری
پول دات لومان
پول دات لومان (Paul D. Lowman) بیلیم اینسان. پول دات لومان راتقرز بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. اوْ ژئولوژی ساحه‌سینده چالیشیب.