cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
شاه‌داغ
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
سودیوم یودیود
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sodium iodide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
جفری قولدبرق
جفری قولدبرق (Jeffrey Goldberg، دوْغوم تاریخ:September 22, 1965) آمریکالی یازیچیژورنالیست یازیچی ادیتور--
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی بروکلیندا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری بؤلمه:ایسرائیللی نیظامیلر
فیودورووایسکای، روسیه
فیودورووایسکای، روسیه (Fyodorovsky, Khanty-Mansi Autonomous Okrug Фёдоровский) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
توربوپراپ
توربو پراپ (اینگیلیس دیلی:Turboprop) آرخاسیندا چالیشان بیر توربوجت موتوروندان آلدیغی گۆجله بیر پروانه‌نی دولاندیران موتور نؤوعودور. آشاغی سورعتلرده یۆکسک وئریم تامین ائدیر. بونا گؤره هله ده بؤیوک یۆک اوچاقلاریندا ایشله‌نیر.
قایناق
بؤلمه:اوچاقلار
اۆچونجو یزدگرد
اۆچونجو یزدگرد (اینگیلیسی‌جه: Yazdegerd III) قدیم ایران شاهی.۱۶ ژوئن ۶۳۲۶۵۱ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مزدیسنا دینینه اعتیقاد ائتمیشدی.
قایناق‌لار
بؤلمه:شاهلار بؤلمه:Medieval child rulers بؤلمه:۶۲۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:651 deaths بؤلمه:7th-century Sasanian monarchs بؤلمه:People of the Muslim conquest of Persia بؤلمه:Murdered Persian monarchs بؤلمه:Shahnameh characters
بوانجکووو
بوانجکووو (لهیستانجا: Błądzikowo) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و پومرانی اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 188 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Błądzikowo»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قمینا سکالبمیژ
قمینا سکالبمیژ (لهیستانجا: Gmina Skalbmierz) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 86.21 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و اشوی‌داشکسیه اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Skalbmierz»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
اف. رایان دافی
'''اف. رایان دافی''' (اینگیلیسجه: F. Ryan Duffy) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. بیرینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۸۸۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۷۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
رینقوود، اوکلاهوما
رینقوود (اینگیلیسجه: Ringwood, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۵۱۰ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ایوانیخا
ایوانیخا (Ivanikha Иваниха) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
بوحدید
بوحدید (اینگیلیسیجه: Bouhadid) الجزاییر اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
کاستل دی کازیو
کاستل دی کازیو (ایتالیاجا: Castel di Casio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۴۲۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۵۳۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و امیلیا-رومانیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
شارون ویلی
شارون ویلی (اینگیلیسجه:Sharon Wylie) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. کالیفورنیا، ریورساید بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:واشینقتون دموکراتلاری بؤلمه:اورقن دموکراتلاری بؤلمه:۱۹۴۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:ونکوور، واشینقتون سیاستچیلری بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
ماریو سپرون
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
فوروس (هیندوستان)
فوروس (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Furus) هیندوستان اؤلکه‌سینین مهاراشترا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مراتی دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آغری (قزئت)
آغری - ۸۰.لی ایللردن اورمیه‌ ده یایینلانان تورکجه و فارسجا هفته‌لیک قزئت.
قایناق
بؤلمه:قزئتلر
موندلیز
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mondelez International»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
روبن سوسا
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
نوکیا ۳۲۰۰
نوکیا ۳۲۰۰ فنلاندلی نوکیا شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. نوکیا ۳۱۰۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. بۇ جیهاز نوکیا ۳۲۲۰ موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia 3200»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
سوت بتانی، دلاویر
سوت بتانی (اینگیلیسجه: South Bethany, Delaware) آمریکانین دلاویر ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۱۹ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کریس یونق (اویونچو)
کریس یونق (اویونچو) (اینگیلیسجه: Chris Young (actor)) آمریکالی فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجی‌سی و اوْیونچو. ۲۸ آوریل ۱۹۷۱ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 1987 - 2009 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chris Young (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
ویلیام اف. برونر
'''ویلیام اف. برونر''' (اینگیلیسجه: William F. Brunner) آمریکالی ایش آدامی و سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۸۷ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۶۵ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۶۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:وودهاون، کوئینز دوغوملولار بؤلمه:نیویورکلو نیظامیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
ویکتور هوکوق
ویکتور هوکوق (اینگیلیسجه:Victor Hocog) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
تمپیو پاوزانیا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tempio Pausania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
تفلون
پُلی(تترافلوئورو اتیلن) یوخسا  تفلون، دوپونت (DuPont) کمپانی سی طرفیندن یارادیلان بیر پولیمر ماده دیر.
قایناقلار
بؤلمه:فیزیک
اودسا (اوکراین)
اوْدسا (اوکراین. Одесаː؛ 1794-جو ایله کیمی حاجی‌بَی) — قارا دنیز ین شیمال-غرب ساحیلینده یئرلشن شهردیر، اوْدسا ویلایتی‌نین ایداری مرکزی و اوکراین‌ ین ان بؤیوک لیمانی‌دیر. اهالی‌نین سایینا گؤره اوْدسا کیئف‌ دن و خارکیف‌ دن سونرا اوکراین‌دا اوچونجو یئرده‌دیر. اوْدسانین اؤزونون چای لؤوبری شکلینده گئربی، شهرین ایستاتوسونو عکس ائتدیرن بایراغی و هیمنی وار.
اوْدسا شهری‌نین تاریخی 1794-جو ایلدن باشلاییر. 1794-جو ایلین 27 مئی‌ینده (7 ژوئن)، ایمپراتریچا 2. یکاترینا، حاجی‌بَی یئرینده شهرین و لیمانین یارادیلماسی حاقیندا فرمان درج ائتدی، و آرتیق 22 آقوستدا (2 سپتامبردا) شهرین اساسینا بیرینجی دیرک‌لر وورولموشدور. شهر روسیه اوردوسونون موهندیس-پولکوونیکی فرانس دِووْلان طرفیندن تشکیل ائدیلمیش پلان اوزره تیکیلمیشدیر.
قرادوناچالنیک (شهر رئیسی) ریشِلیئن‌ین دؤورونده اوْدسا روسیه ایمپراتورلوغو نون قارا دنیز ده‌کی  اساس لیمانینا چئوریلدی. شهر ائله سورعتله اینکیشاف ائدیردی کی، بیر یوزایل‌لیک عرضینده کیچیک قصبه‌دن، پتربورقدان، موسکو دان و ورشو دان سونرا، روسیه ایمپراتورلوغو نون اؤلچوجه دؤردونجو شهرینه چئوریلدی.
اوْدسا شهری‌نین یئنی آدی حاقیندا بیرینجی خاطیرلاتما 10ژانویه 1795-جی ایل تاریخی ایله موعین ائدیلمیشدیر. شهرین آدی‌نین منشایی حاقیندا بیر نئچه ورسیون وار، آمّا ان اعتیبارلی‌سی شهرین اوْدسا کؤرفزی یاخین‌لیغیندا یئرلشن اودِسسوْس قدیم یونان کولونیاسی‌نین شرفینه آدلاندیریلماسی ورسیونودور. همچنین اوْدسانین بیر نئچه غئیری-رسمی آدی وار: قارا دنیزین میرواری‌سی، اوْدسا-آنا، جنوبی پالمیرا و اوکراین‌ین جنوب پایتاختی.
اوْدسا چوخ‌میلّتلی شهردیر. بو شهرین نیسبتاً گئج یارانماسی ایله و بؤیوک دنیز نقلیات قووشاغی کیمی یوغون اینکیشافی ایله ایضاح اولونور. اوْدسادا اونلارلا میلّیتین نوماینده‌لری یاشاییر. شهرین ان بیرینجی موهاجیرلری یونان‌لار، ایتالیالی‌لار، و آلبان‌لار اولدولار. اوْدسانین ان چوخ‌سایلی اتنیک قروپو ایسه روسلار دیر.
مدنی مرکز کیمی اینکیشاف ائده‌رک، اوْدسا شهرده تحصیلی اینکیشاف ائتدیرمگه بیلمزدی. اوْدسادا موختلیف ایستیقامتلی عالی تحصیل موسیسه‌لری تقدیم ائدیلمیشدیر. 1865-جی ایل مئی‌ین 1-ده (13) اساسی قویولموش ای. ای. مِچنیکوف آدینا اوْدسا میلّی بیلیم‌یوردونو، اوْدسانین بیر چوخ عالی مکتب‌لری‌نین بانی‌سی حساب ائتمک اولار. محض اونون فاکولته‌لری بازاسینا بئله عالی مکتب‌لر — اوْدسا میلّی طیبی بیلیم‌یوردو، اوْدسا میلّی ایقتیصادی بیلیم‌یوردو،  " اوْدسا حوقوق آکادمیسی "  میلّی بیلیم‌یوردو، اوْدسا دؤولت اکینچی‌لیک بیلیم‌یوردو یارادیلمیشدیر.
1918-جی ایلده اساسی قویولموش اوْدسا میلّی پولی‌تکنیک بیلیم‌یوردونو دا اوْدسانین بیر چوخ عالی مکتب‌لری‌نین بانی‌سی حساب ائتمک اولار. اونون بازاسیندا اوْدسا میلّی دنیز بیلیم‌یوردو، اوْدسا دؤولت تیکینتی و معمارلیق آکادمی‌سی، اوْدسا دؤولت سویوق‌لوق آکادمی‌سی، اوْدسا میلّی رابیطه  آکادمی‌سی، اوْدسا میلّی قیدا تکنولوژی‌لری آکادمی‌سی یارادیلمیشدیر.
همچنین شهرده بئله بیلیم‌یوردلاری، آکادمی‌لر و موسیسه‌لر ایشله‌ییر:
والتر بینتون
والتر بینتون (اینگیلیسجه: Walter Benton) آمریکالی موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. والتر بینتون ۸ سپتامبر ۱۹۳۰ تاریخینده لوس‌آنجلس شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۴ آقوست ۲۰۰۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
اودسا (اوکراین)
اوْدسانین معمارلیق حاقیندا بیر-ایکی سؤز دئمک لازیمدیر، هانسی کی، نئوکلاسیسیزمله، مودرنله، پوست‌مودرنیزم له، کونستروکتیویزمله تقدیم ائدیلمیشدیر. شهرده بیرینجی بینالار کلاسیسیزم ایستیلینده تیکیلمیش و راسیونالیزمله و دکورون کاسیب‌لیغی ایله فرقله‌نیردیلر.
والتر بینتون
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
اودسا (اوکراین)
شهرده اهمیتلی رولو اوْدسا چیمرلیک‌لری اویناییر، آخی ایلک نؤوبه‌ده اوْدسا دنیز شهری‌دیر. یایدا شهرین چیمرلیک‌لری یالنیز اوْدسا ساکین‌لری اوچون دئییل، هم ده شهرین قوناق‌لاری اوچون اَیلنجه و ایستیراحت مرکزینه چئوریلیر. گئجه اَیلنجه موسسیسه‌لری جهتدن ان مشهورو و دولغونو  " آرکادییا "  چیمرلیگی‌دیر.
اوْدسادا 192 پیلله‌دن عیبارت اولان مشهور پوتیومکینسکی پیلکانی وار. پوتیومکینسکی پیلکان‌لاری ایله قالخاراق، پریمورسکی بولوارا دوشمک اولار، هانسی کی، همچنین شهرین دیقته‌لاییق یئری‌دیر. بوتون بولوار بویونجا چوخ گؤزل معمارلیق آنسامبل‌لاری اوزانیر، بورادا، اوْدسانین ان گؤزل بینالاریندان بیری‌نین — شهر دوماسی‌نین یانیندا، اوْدسایا بیر چوخ چوخ گؤزل سطیرلر حصر ائتمیش بؤیوک روس شاعیری آلکساندر سرگیئویچ پوشکینه آبیده اوجالیر.
شهرین اساس کوچه سی — شهرین بانی‌سی ایوسیف دریباس‌ین شرفینه دِریاسوْوسکایا آدی آلمیش، داها آز دیقته‌لاییق یئر دئییل.
1884–1887-جی ایللرده تیکیلمیش اوْدسا میلّی آکادمیک اوپرا-بالت تئاتری شهرین و اؤلکه‌نین مدنی حیاتیندا بؤیوک رول اویناییر. تئاتر اؤز تاریخی ایله مشهوردور، اونون صحنه‌سینده بؤیوک موغنّی‌لر — شالیاپین، کروُشِلنیتسکایا، کاروُزوْ، سوْبینوف چیخیش ائتمیشلر.
همچنین اوْدسا کینوایستودیوسونو دا یادا سالماغا دَیر، هانسی کی، داها اوّل‌لر اؤلکه‌ده ان قاباقجیل‌لاردان بیری حساب ائدیلیردی. و حتّی حال-حاضیردا اونون پاویلیون‌لاریندا غئیری-عادی فیلم‌لر چکیلیر.
اوْدسادا یئنی نسلین بیر نئچه مشهور فستیوال‌لاری – سس‌سیز فیلم و  " Німі ночі: Українськеніме"  موعاصیر موسیقی کامرا فستیوالی،  " یئنی اوفوق‌لر: زامانین روحو "  هوسکار کینو فستیوالی و میقیاسلی اوْدسا بین‌الخالق کینوفستیوالی کئچیریلیر.
2011-جی ایلده  "‌فوکوس‌"  درگی‌سی‌نین ایل‌لیک رئیتینقی‌نین ورسیونونا گؤره اوْدسا حیاتین کئیفیتی اوزره اوکراین‌ین ان یاخشی شهری اولدو.
تاریخی
شهرین قدیم آدی کاچی‌بئی،کاچوُبئئو، قادژی‌بئی شکلینده 1415-جی ایله عایید روس تاریخی سندلرینده مؤحکم تورک قالاسی کیمی چکیلیر. 1764-جو ایلده یاخینلاشان موحاریبه‌لر خوفو آلتیندا عثمانلی دؤولتی حاجی‌بَی‌ده مؤحتشم یئنی دونیا حرب قالاسی تیکدیریر.
شهر 1787–1791-جی ایللر روس-تورک موحاریبه‌لری گئدیشینده 1789-جو ایل 14 سپتامبردا ژنرال ای.و.قوُدوْویچین کوماندان‌لیغی آلتیندا و چوخ سایدا کازاک‌لارین هونری سایه‌سینده روسلارین الینه کئچمیشدی. بو زامان موحاریبه‌نین گئدیشینده، همچنین سونراکی یئنیدن‌قورما ایشلری نتیجه‌سینده شهرین بوتون موسلمان-تورک تیکیلی‌لری، او جومله‌دن حربی قالا محو ائدیلمیشدی.
آدین اتیمولوژیسی
بعضی تاریخی منبع‌لره گؤره اوْدسا میلادان اؤنجه 2. عصرده شیمالی مزوپوتامیا دا مؤوجود اولان شهر-دؤولت آدی اولموشدور. مسیحیتین یاییلماسیندا موهوم رول اوینایان مرکز ساییلیردی. بو تاریخی شهرده 300-ه یاخین موناستیر اولدوغو سؤیله‌نیلمکده دیر.
شوروی تاریخ انسیکلوپدی‌سینده (روس دیلینده) اوخویوروق: "قوُدوْویچ ایوان واسیلیئویچ 1781–1791-جی ایللر روس-تورک موحاریبه‌سی زامانی حاجی‌بگین (چاغداش اوْدسا) آلینماسینا رهبرلیک ائدیردی." حاجی‌بگین ایشغال اولونماسی ایله دنِپر و دنِستر آراسیندا ساحیل زولاغی روسلارین الینه کئچدی.
آرتیق اون دوققوزنجو عصرده خاریجی تیجارتین اینکیشافی و دمیریولو چکیلیشی ایله علاقه‌دار اوْدسا یئنی، بؤیوک شهره چئوریلیر.
اتک یازی‌لار
بؤلمه:اوکراین شهرلری
الیرو الیا
الیرو الیا (اینگیلیسجه: Eljero Elia) (دوْغوم:February 13, 1987 Leidschendam-Voorburg) بیر فوتبالیست. مدیپول باشاک‌شهیر فوتبال کولوبو و هولند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری بؤلمه:دن هاق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:توئنته کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هامبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:یوونتوس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:وردر برمن کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ساوت‌همپتون کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فاینورد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:مدیپول باشاک‌شهیر کولوبونون اویونچولاری
جوزف تراپانزه
جوزف تراپانزه (اینگیلیسجه: Joseph Trapanese) بسته‌چی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
رابرت اس. بارتون
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert S. Barton»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
باس لئیک، کالیفورنیا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
جسی بور ایسترود
جسی بور ایسترود (اینگیلیسجه: Jesse Burr Strode) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۴۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:پلاتسمووته، نبراسکا دوغوملولار
نیوکسل، یوتا
نیوکسل، یوتا (اینگیلیسجه:Newcastle, Utah ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۷ نفر ایمیش و ۱۰٫۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و یوتا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Newcastle, Utah»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بیسکوپیتسه (زلین)
بیسکوپیتسه (زلین) (چک‌جا: Biskupice (Zlín District)) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۳۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۷۷۷ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Biskupice (Zlín District)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
پوکاتلو، آیداهو
پوکاتلو، آیداهو آمریکانین آیداهو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و  ۸۵٫۸۶ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۴۲۵۵ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۶۵۰٫۲ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. پوکاتلو دنیز سئوییه‌سیندن ۱۳۶۰ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. آمریکانین گولومسه مه باشکندی بۇ شهرین لقبی‌دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیداهو ایالتین شهرلری
تاکومی موتوهاشی
تاکومی موتوهاشی (اینگیلیسجه: Takumi Motohashi) کئچمیشده بیر ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آلاودی (هیندوستان)
آلاودی (هیندوستان)(اینگیلیسجه:Alaudi) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
آرتور هیل
آرتور هیل (اینگیلیسجه: Arthur Hill (actor)) کانادالی اوْیونچو. ۱ آقوست ۱۹۲۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۲۲ اوکتبر ۲۰۰۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اؤز تحصیلینی بریتیش کولمبیا بیلیم‌یوردودا بیتیرمیش. 1949–1990 ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Arthur Hill (actor)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:کانادالی کیشی اویونچولار
فیقلس
فیقلس (ایسپانجا: Fígols) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بارسلون اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۹٫۳ کیلومتر موربّع دیر. ۱۱۵۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۴۳ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fígols»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
ویلیام اف. دی‌سوشر
'''ویلیام اف. دی‌سوشر''' (اینگیلیسجه: William F. De Saussure) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. هاروارد بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۷۹۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۷۰ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۹۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر
آنا وطن (قزئت)
آنا وطن - ۹۰.لی   ایللرده سالماس‌ دا  یایینلانان تورکجه و فارسجا  قزئت.
رابرت قیتس
رابرت قیتس (Robert Gates، دوْغوم تاریخ:September 25, 1943) آمریکالی یازیچی
آنا وطن (قزئت)
قایناق
بؤلمه:قزئتلر
رابرت قیتس
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی ویچیتا کانزاس کانزاس ایالتیندا آنادان اوْلوب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
۱۹۵۱-جی ایلده ژاپون
بۇ مقاله ۱۹۵۱-جی ایلینده ژاپوندا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۱-جی ایلده ژاپون
ورخنیی بیشیندی
ورخنیی بیشیندی (Verkhniye Bishindy Верхние Бишинды) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
سودیوم یدات
سودیوم یدات (Sodium iodate، Иодат натрия، يودات الصوديوم) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال حالتینده تاپیلار.سودیوم یدات سودیوم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
شاه‌بوزکند
شاه‌بوزکند (تورکجه: Şahbuzkənd) آذربایجان جومهوریتی، ناخجیوان موختار جومهوریتی نینشاهبوز ندا کنددیر.سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۱۱۹۷ نفر ایمیش.
سودیوم یدات
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sodium iodate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
شاه‌بوزکند
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
سودیوم یدات
قایناق‌لار
بؤلمه:شیمی
داروجی
داروجی(اینگیلیسجه:Daroji) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
چبون، وئیودشیپ مجارستان
چبون، وئیودشیپ مجارستان (لهیستانجا: Trzeboń, Greater Poland Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
موسولمانسکی ایزوستیا (قزئت)
موسولمانسکی ایزوستیا (Musulmanskiye İzvestiya)— باکی موسلمان ایجتیماعی تشکیلات‌لاری‌نین مطبوع اورقانی.
تاریخی
" کاسپی "  قزئتی‌نین تحریه‌سی ایله کومیته‌نین مطبوعات اورقانین نشری حاقیندا راضی‌لیغا اساساً، قزئتین 30 آوریل1917-جی ایل 95-جی ساییدان اعتیباراً 4-جو صحیفه سی " باکی موسلمان ایجتیماعی تشکیلات‌لاری کومیته‌سی‌نین خبرلری "  آدی ایله چیخماغا باشلامیشدی. ژوئن‌ین 9-دان اعتیباراً  " خبرلر " این مووقّتی رداکتورو جئیهون بیگ حاجی‌بیلی ایدی. بورادا میلت‌لرین اؤز موقدّراتینی تعیین ائتمه‌سی پروبلمی باشلیجا مسله کیمی ایشیقلاندیریلیردی. " خبرلر " ده  " حاضیرکی وظیفه لره دایر " ،  " میلّی کومیته‌ده " ،  " بیز نئجه ایشله‌ملی‌ییک " ،  " وظیفه لریمیز "  باشلیق‌لاری آلتیندا ماتریال‌لار درج ائدیلیردی.
فعالیتی
قزئتده مونتظم اولاراق قوزئی قافقاز، تورکوستان، وولقابویو و دیگر تورک دیارلاریندان خبرلر درج ائدیلیر، روسیه خالق‌لاری آراسیندا موسلمان و تورک همرأی‌لیگی، روسیه‌نین و دونیانین تورک و موسلمان جمعیت‌لری‌نین قورولوشو حاقیندا، " موساوات "  پارتیاسی‌نین تاثیر دایره‌سی‌نین گئنیشلندیگی، حتّی استاوروپولدا اؤز شؤعبه‌سینی یاراتدیغی باره ده معلومات‌لار وئریلیردی. روسیه‌نین موسلمان مطبوعاتیندان پارچالار،  " موساوات "  پارتیاسی‌نین اورقانی اولان  " آچیق سؤز "  قزئتیندن تئز-تئز خولاصه لر، هابئله گورجو و ائرمنی مطبوعاتیندان یازی‌لار دا درج ائدیلیردی.
" خبرلر " ده موسلمان‌لارین سئچکی‌لرده ایشتیراکینا، طیبّی خیدمته، قادین‌لارین ایجتیماعی حیاتدا فعال‌لاشماسینا، طلبه گنجلر و موسلمان ضیالی‌لاری آراسیندا قارشی‌لیقلی موناسیبت پروبلم‌لرینه دایر ایضاحات ایشی آپاریلیر، تؤوصیه‌لر وئریلیردی. قزئتده موسلمان معمارلیق آبیده‌لری حاقیندا مقاله‌لر درج ائدیلیر، باکیداکی شیروانشاه‌لار سارایی‌نین تاریخی اهمیتی، تزار حاکیمیتی‌نین اونا اعتیناسیز موناسیبت بسله‌دیگی گؤستریلیردی. " خبرلر "  آذربایجان ین روس‌دیللی ضیالی‌لاریندا و بوتؤولوکده، آذربایجان خالقی‌نین سیاسی شوعورونون فورمالاشماسیندا، روسیه‌نین تورک و موسلمان خالق‌لاری‌نین همرأی‌لیگینده اهمیتلی رول اوینامیشدیر.
اتک یازی‌لار
بؤلمه:قزئتلر بؤلمه:درگیلر
سیویلی چوچق، آریزونا
سیویلی چوچق (اینگیلیسجه: Sivili Chuchg, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قارفیلد، نیومکزیکو
قارفیلد، نیومکزیکو (اینگیلیسجه:Garfield, New Mexico ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۷ نفر ایمیش و نیومکزیکو ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Garfield, New Mexico»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نوکیا ۵۱۱۰
نوکیا ۵۱۱۰ فنلاندلی نوکیا شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. بۇ جیهاز نوکیا ۳۲۱۰ موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia 5110»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
بروک آدامز (اویونچو)
بروک آدامز (اویونچو) (اینگیلیسجه: Brooke Adams (actress)) آمریکالی اوْیونچو ۸ فئوریه ۱۹۴۹ ‏ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۶۷–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brooke Adams (actress)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی قادین اویونچولار
اوبرهوف، آلمان
اوبرهوف، آلمان (Oberhof, Germany) آلمانین تورینقن ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۸۲۳ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۷۳ نفر دیر. بۇ شهرین ۲۳٫۴۷ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
نیو شارون، نیوجرسی
نیو شارون (اینگیلیسجه: New Sharon, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اوبرهوف، آلمان
ائشیک باغلانتی‌لار
www.oberhof.de اوبرهوف، آلمان شهرین رسمی وب سایتی
قایناق‌لار
http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp - آلمانین آمار ایداره سی
بؤلمه:آلمان شهرلری
پومپوئی-قارا
پومپوئی-قارا (اینگیلیسیجه: Pompoï-gare) بورکینافاسو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۸۹۴ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
هریسون یونق
هریسون یونق (اینگیلیسجه: Harrison Young) آمریکالی اوْیونچو. ۱۳ مارس ۱۹۳۰ ایلینده میشیقان ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۳ ژوئیه ۲۰۰۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Harrison Young»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
یولیان شوستر
یولیان شوستر (اینگیلیسجه: Julian Schuster) (دوْغوم:April 15, 1985 بیتیقهایم-بیسینقن) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
البه چایی
البه چایی (Elbe، ، Elbe (fleuve)، إلبه، Elbe Nehri، Эльба (река)) چک جومهوریتی اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۱۰۹۱ کیلومتر دیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Elbe»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:چایلار
لویی فردینان سلین
لویی فردینان سلین آدی ایله تانینان لویی فردینان دتوش (دوْغوم:۲۷ مئی ۱۸۹۷ - اؤلوم: ۱ جۇلای ۱۹۶۱)، فرانسه‌لی یازار و دوْکتور. سِلین، یازارین بؤیوک آناسی‌نین آدیدیر. یئنی یازی طرزی ایله فرانسه و دۆنیا ادبیاتینی گلیشدیرمیشدیر. ۲۰-جی یوز ایلین ان ائتکیلی یازارلاریندان بیری اوْلاراق قبول ائدیلیر.
مونته‌یاسی
مونته‌یاسی (ایتالیاجا: Monteiasi) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۵۸۳ نفر ایمیش. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Monteiasi»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
آچیق سؤز (قزئت- خوی)
آچیق سؤز- ۹۰.لی  ایللرده خوی‌ دا آذربایجان تورکجه‌سی، تورکیه تورکجه‌سی و فارس دیلی نده   یایینلانان  رنگلی هفته‌لیک قزئت.
فریپورت، کالیفورنیا
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Freeport, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آچیق سؤز (قزئت- خوی)
قایناق
بؤلمه:قزئتلر
ماندیرا بدی
ماندیرا بدی (اینگیلیسجه: Mandira Bedi)، (هیندیجه: मंदिरा बेदी) هیندوستانلی اوْیونچو
ویلیام اف. فیتزجرالد
'''ویلیام اف. فیتزجرالد''' (اینگیلیسجه: William F. Fitzgerald) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۴۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۰۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۴۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
قورکی ماوه (سیلسیان)
قورکی ماوه (سیلسیان) (لهیستانجا: Górki Małe, Silesian Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 2.75 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سیلسیان اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Górki Małe, Silesian Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جمیله هنمارک
جمیله هنمارک (اینگیلیسجه: Camilla Henemark) سوئدلی مودل، اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جمیله هنمارک ۲۳ اوْکتوبر ۱۹۶۴ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
تاریخ
تاریخ (قدیم یونانجا: سورغو؛ آراشدیرما نتیجه‌سینده اَلده ائدیلن بیلیک سؤزوندن گؤتورولموشدور) اینسان فعالیتینین سیستملی اؤیرنیلمه‌سی و سندلشدیریلمه‌سیدیر.
موختلیف خالقلارین ان قدیم زامانلاردان بیزیم دؤوروموزه‌دک نئجه یاشامالاری، اونلارین حیاتلاریندا هانسی حادیثه لرین باش وئرمه‌سی، اینسان جمعیتلرینین حیاتی نئجه و نییه دییشیب ایندی مؤوجود اولدوغو حالا دوشمه‌سینی اؤیرنن بیلیم دیر.
تاريخ ندير، تاريخ سؤزونون منشايي
تاريخ ندير؟ سوالينا ايللرله، عصرلرله عالیم لر موختليف تعريفلر وئرميش، موختليف فيکيرلر سؤيله‌ميشلر. بۇ سوالين تاريخي تاريخ علمينين کئچميشي قدر قديمدير.
قديمدن بری تاريخچيلر، موتفککيرلر بۇ سوال اطرافيندا دوشونوب مولاحيظه لر يوروتموش، مسله‌يه موختليف آچی لاردان ياناشاراق جاواب وئرمه‌يه چاليشميشديلار. بۇ سوالا "تاريخ کئچميشين علميدير" کيمي قيسا و دوغرو بير جاواب وئرمک مومکوندور. لاکين بۇ يئترلي تؤوصيف اولماياجاقدير. بۇ سببدن ده تاريخ علمينين ماهيتي حاقيندا بير نئچه کلمه سؤيله‌مک يئرينه دوشه‌جکدير. هر بير علمين تاريخي اولدوغو کيمي تاريخ علمينين ده تاريخي واردير. تاريخه داير ايلک يازيلي اثرلر قديم يونانيستاندا مئيدانا چيخميشدير. "ئپوس" آدي وئريلن بۇ اثرلر "لوقوقرافلار" طرفيندن قلمه آلينيردي. بۇ قبيلدن اولان تاريخي اثرلر حئکايه‌چي، روايتچي خاراکتئرلي اثرلر ايدي. داها سوْنرا اؤيره‌ديجي، عملی کاراکتئرلي تاريخي اثرلر مئيدانا چيخماغا باشلاميشدي کي، بۇ جور اثرلرين قلمه آلينماسيندا مقصد کئچميشده باش وئرميش حاديثه لردن درس آلماق، اوخويوجويا اخلاقي و معنوي دويغولار آشيلايا بيلمک ايدي.
XIX عصره گلينديگينده تاريخ علمي ساحه سينده جيدي ايره‌ليلگيش باش وئرميشدي. تاريخي حاديثه لرين ساده نقلي و عملی خوصوصيتلري ايله ياناشي مئيدانا گلمه سببلري، بۇ سببلره تاثير ائتميش موختليف عاميللر، حاديثه لرين سبب و نتيجه علاقه لري آراشديريلماغا باشلانميشدي. ايسته‌نيلن بير حاديثه نين تاريخي حاديثه ساييلماسي اۆچون شوبهه‌سيز همين حاديثه نين اينسان فعاليتي نتيجه‌سينده مئيدانا چيخميش اولماسي موهومدور. مثلا حئيوان سورولرينين کؤچو و يا هر هانسي بير طبيعي فلاکت تاريخ علمينين آراشديرما ساحه سينه عاييد حاديثه حساب اولونمور. ديگر طرفدن اينسانين دايم فعال، آکتيو اولدوغونو نظره آلاراق اونون ايسته‌نيلن فعاليتينين ده تاريخي حاديثه حساب اولونماسي مومکون دئييل. اينسانين و يا اينسان توپلولوغونون فعاليتينين تاريخي حاديثه حساب اولونماسي اۆچون همين فعاليتين جمعيت حياتينا تاثير ائتمه‌سي اساس شرطدير.مثلا بير بننانين ديوار هؤرمه‌سي تاريخي حاديثه دئييلسه ده بير معمارين يئني اينشاعات اوصولو ايجاد ائتمه‌سي تاريخي حاديثه دير. بئله کي، بۇ ايجاد نتيجه‌سينده شهرسالما ايشينده بؤيوک بير حمله ائديلميش اولا بيلر. تاريخي حاديثه لر موطلق معنادا سبب و نتيجه باخيميندان بير-بيري ايله علاقه ليديرلر. تاريخي حاديثه لرين اينکيشاف ديناميکاسي باخيميندان دئتئرمينيک بير تشککول ايچينده اولدوغو شوبهه‌سيزدير. تاريخچيلر تاريخي حاديثه لري منبع ماتئرياللارينا ايستينادن قلمه آلارکن هر شئيدن اول همين منبع ماتئرياللاريني تصنيف ائتمه، اونلارا تنقيدي ياناشما باجاريغينا، قابيليتينه ماليک اولماليديرلار. حاديثه نين مئيدانا گلديگي جوغرافي مکان و باش وئرديگي زامانين تاريخچي طرفيندن دقيق موعينلشديريلمه‌سي ده همين حاديثه يه تاريخي کيمليک، قازانديران معما خوصوصلاردان بيريدير.بئله‌ليکله، بورايا قدر سادالاديقلاريميزي آشاغيداکي کيمي خولاصه ائتسک "تاريخ ندير؟" سواليني بۇ جور جاوابلانديرا بيلريک: "تاريخ-اينسانلارين جمعيت حياتينا تاثير ائدن فعاليتلري نتيجه‌سينده مئيدانا گلميش حاديثه لري، سبب و نتيجه علاقه لريني موعين ائده‌رک، منبع ماتئرياللارينين تنقيدي تحليلينه اساسلاناراق، مکان و زامان بيلديره‌رک اؤيرنن ايجتيماعي بیلیم ساحه سيدير".
بلا ابزوق
بلا ابزوق (اینگیلیسجه:Bella Abzug) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. نیویورک شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۹۸-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی قادینلار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر بؤلمه:برانکس سیاستچیلری بؤلمه:نیویورک سیاستچیلری
رامناقار, دیاموند هاربور
رامناقار, دیاموند هاربور(اینگیلیسجه:Ramnagar, Diamond Harbour) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده بنقال دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
اۆچونجو ویلیام (اینگیلیس)
اۆچونجو ویلیام (اینگیلیس) (اینگیلیسی‌جه: William III of England) بیر شاهزاده ایدی. ۱۶۸۹ – ۸ مارس ۱۷۰۲ ایل‌لر آراسیندا حؤکومت ائدیب. مسیحیت دینینه اعتیقاد ائتمیشدی.
رامناقار, دیاموند هاربور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
اۆچونجو ویلیام (اینگیلیس)
بؤلمه:شاهلار
قیپسی، باتی ویرجینیا
قیپسی (اینگیلیسجه: Gypsy, West Virginia) آمریکانین باتی ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۳۲۸ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
سیمین‌شهر
سیمین‌شهر گولوستان اوستانی‌ نین گوموشان بؤلگه‌سینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گوره ۱۷٬۲۰۵ نفر جمعیتی واردیر.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:گوموشان بؤلگه‌سی بؤلمه:گولوستان اوستانی‌نین شهرلری
شیبوشی، کاقوشیما
شیبوشی، کاقوشیما (Shibushi, Kagoshima ) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر
تاوالاجری
تاوالاجری (اینگیلیسجه:Tavalageri) هیندوستان اؤلکه‌سینین کارناتاکا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده کانادا دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
دنیس فورست
دنیس فورست (اینگیلیسجه: Denis Forest) کانادالی اوْیونچو. ۵ سپتامبر ۱۹۶۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۱  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۱۸ مارس ۲۰۰۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Denis Forest»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:کانادالی کیشی اویونچولار
سندی قرئینر
سندی قرئینر (اینگیلیسجه: Sandy Greiner) آمریکالی سیاستچی قادین ، جومهوری حزبینین عوضوو و آیووا ایالتین سناتور ایدی. ۱۹۴۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۱۹۴۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:کوتا، آیووا دوغوملولار
سول قی
{{Infobox person }}}}
سول قی (اینگیلیسجه: Kang Seul-gi) شارکیچی و موسیقیچی - پاپ موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. سول قی ۱۰ فوریه ۱۹۹۴ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
ادبی تنقیدچی
ادبی تنقیدچی مۇعاصیر ادبی پروسسله مشغول اولور. تنقیدچی یارانماقدا اوْلان ادبیاتین دَیَرینی معین ائدیر، آیری-آیری ادبی-بدیعی اؤرنکلر، یازیچیلارین یارادیجیلیغینا قییمت وئریر، عومومیلشدیرمه‌لر آپاریر، موعاصیر ادبی پروسِسین درک ائدیلمه‌سینده اوْخوجویا کؤمک ائدیر. ادبیات تاریخچیسیندن و نظریه‌چیسیندن فرقلی اوْلاراق، تنقیدچی علم‌له یارادیجیلیق تجروبه‌سینی علاقه‌لندیریر، یازیچی ایله اوخوجو آراسیندا آنلاشما، اۆنسیت یارادیر.
آذربایجانین ادبی تنقیدچیلری
آذربایجان ادبی تنقیدینین بانیسی میرزا فتحعلی آخوندزاده ساییلیر.
قایناقلار
بؤلمه:ادبیات
سودیوم هیدرید
سودیوم هیدرید (Sodium hydride، Гидрид натрия، هيدريد الصوديوم) بیر شیمیایی ماده. آغ و  برک جیسم حالتینده تاپیلار.سودیوم هیدرید سودیوم بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sodium hydride»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیمی
بلنکو، اوکلاهاما
بلنکو، اوکلاهاما (اینگیلیسجه:Blanco, Oklahoma ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوکلاهوما ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Blanco, Oklahoma»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بوادنقتسه
بوادنقتسه (لهیستانجا: Bładnice) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 2.91 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و سیلسیان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bładnice»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سان روبرتو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Roberto»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لئیک چورچ، ویسکانسین
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
نووینکی، ولادیمیر اوبلاستی
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
وزت ریورفرونت
وزت ریورفرونت (اینگیلیسجه: West Riverfront) آمریکادا یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۳۴۵ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ادوارد لاسکر
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی   پروسدا آنادان اوْلوب و نیویورکدا دؤنیاسین دییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا یازیچیلاری
شاه‌بوز
شاه‌بوز (تورکجه: Şahbuz) آذربایجان جومهوریتی، ناخجیوان موختار جومهوریتی نینشاهبوز ندا کنددیر.سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۳۱۲۷ نفر ایمیش.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
چرلاک، باشقیردیستان
چرلاک، باشقیردیستان (Cherlak, Republic of Bashkortostan Черлак) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
قمینا سکاوا
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Skała»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
لیپتس (کولین)
لیپتس (کولین) (چک‌جا: Lipec, Kolín District) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۴۸۲ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۴۵۲ کیلومتر موربّع ایدی و مرکزی بوهم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lipec, Kolín District»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
اخس نقرس
اخس نقرس (ایسپانجا: Ojos Negros, Teruel) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و تروئل اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۹۰ کیلومتر موربّع دیر. ۱۱۵۱ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۳۱ نفر دیر.
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ojos Negros»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
مانداکینی
مانداکینی (اینگیلیسجه: Mandakini (actress))، (هیندیجه: मन्दाकिनी ) هیندوستانلی اوْیونچو
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mandakini (actress)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:هیندوستانلی قادین اویونچولار
دانیل سی دراکر
دانیل سی دراکر (Daniel C. Drucker) بیلیم اینسان. ۳ ژوئن ۱۹۱۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۳  ایل عومر ائله‌ییب و ۰۱ سپتامبر ۲۰۰۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. دانیل سی دراکر کولمبیا بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel C. Drucker»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
نوکیا ۲۱۱۰
نوکیا ۲۱۱۰ فنلاندلی نوکیا شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل تلفون. بۇ جیهاز نوکیا ۳۱۱۰ موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia 2110»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:موبایل
فری‌پورت، ایلینوی
فری‌پورت، ایلینوی (Freeport, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۰٫۴۹  کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۵۶۳۸ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۸۰۰٫۶۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Freeport, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایلینوی ایالتین شهرلری
اوومر آباد
اوومر آباد (اینگیلیسجه:Oomerabad) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۲٫۵۲ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۸۹ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده تامیل دیلی و اوردو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
کوربی، ایندیانا
کوربی (اینگیلیسجه: Curby, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کاوداقو
کاوداقو (ایتالیاجا: Cavedago) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 507 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cavedago»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
۲۰۰۴-جو ایلده ایتالیا
بۇ مقاله ۲۰۰۴-جو ایلینده ایتالیادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۰۴-جو ایلده ایتالیا بؤلمه:۲۰۰۴-جو ایلده اؤلکه‌لر
خاوران (فارس)
قایناقلار
بؤلمه:خفر بؤلگه‌سی بؤلمه:فارس اوستانی‌نین شهرلری
ناپالقوئه (تیکاره)
ناپالقوئه (تیکاره) (اینگیلیسیجه: Napalgué) بورکینافاسو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۸۹۲ نفردیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
جنرال میلز
جنرال میلز (اینگیلیسجه: General Mills) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت یئیه‌جک ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی ۳۸٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«General Mills»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
پت هریسون
پت هریسون (اینگیلیسجه:Pat Harrison) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. کریستال اسپرینقز شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. واشینقتون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۸۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۱-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:میسیسیپی دموکراتلاری بؤلمه:کریستال اسپرینقز، میسیسیپی دوغوملولار بؤلمه:میسیسیپی سناتورلار بؤلمه:لیکسویل، میسیسیپی دوغوملولار
هالوژن
هالوژنلر تناوبی جدولینده یئر‌لشن ۱۷-جی گروهدور.
بؤلمه:فیزیک
آلفونس دو لامارتین
آلفونس دو لامارتین (Alphonse de Lamartine) یازیچی - ۲۱ اوْکتوبر ۱۷۹۰ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۸  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۸ فوریه ۱۸۶۹ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alphonse de Lamartine»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
گؤرونتولر
بؤلمه:یازیچیلار
کاشیاپ کولونی
کاشیاپ کولونی (اینگیلیسجه:Kashyap Colony) هیندوستان اؤلکه‌سینده بیر کند دیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ایقل ماونتین، تکزاس
ایقل ماونتین، تکزاس (اینگیلیسجه:Eagle Mountain, Texas ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۵۹۹ نفر ایمیش و ۵۷٫۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۰۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و تکزاس ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eagle Mountain, Texas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هابل فضایی تلسکوپو
هابل فضایی تلسکوپو خولاصه‌سی HST. فضادا دولانان تلسکوپدیر. بو تلسکوپ ۱۹۹۰-جی ایلده دیسکاوری شاتلی ایله فضایا آتیلدی.
قایناقلار
بؤلمه:آسترونومی
جیمز جی. وینانز
'''جیمز جی. وینانز''' (اینگیلیسجه: James J. Winans) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و اوهایو ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۱۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۷۹ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۸-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
آلما، اوکلاهوما
آلما (اینگیلیسجه: Alma, Oklahoma) آمریکانین اوکلاهوما ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
شاهبولاق
شاهبولاق (تورکجه: Şahbulaq) آذربایجان جومهوریتی، ناخجیوان موختار جومهوریتی نینSharur ندا کنددیر.سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا  ۵۶۴ نفر ایمیش.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجان جومهوریتینین شهرلری
سیقور روشفلت
سیقور روشفلت (اینگیلیسجه: Sigurd Rushfeldt) (دوْغوم:December 11, 1972 Vadsø) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. نوروژ میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۷۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:وادسو دوغوملولار بؤلمه:بیرمنقام سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:روزنبورق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:راسینق سانتاندر کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ایستریا وین کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
جان موران بایلی
جان موران بایلی (اینگیلیسجه:John Moran Bailey) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۰۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:کانتیکت دموکراتلاری
ناتان لین
ناتان لین (اینگیلیسجه: Nathan Lane) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری و اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 1975–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nathan Lane»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
لیو ابراهامز
لیو ابراهامز (اینگیلیسجه: Leo Abrahams) آلبوم یاپیمجیسی، بسته‌چی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - فولکور موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
جان تیقین
جان تیقین (اینگیلیسجه: Jahn Teigen) موسیقیچی - پاپ، راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جان تیقین ۲۷ سپتامبر ۱۹۴۹ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
رایدر ماتوس
رایدر ماتوس (اینگیلیسجه: Ryder Matos) (دوْغوم:February 27, 1993 Seabra) بیر فوتبالیست. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:باهیا دوغوملولار بؤلمه:برزیل میلّی فوتبال تیمی بؤلمه:باهیا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:پالمیراس کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:فیورنتینا کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:کارپی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:اودینزه کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:هلاس ورونا کولوبونون اویونچولاری
ویلیام اف. کلینجر.جی.
'''ویلیام اف. کلینجر.جی.''' (اینگیلیسجه: William F. Clinger Jr.) آمریکالی وکیل و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو. جانز هاپکینز بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۹۲۹ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:وارن، پنسیلوانیا دوغوملولار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده سیاستچیلر
ورخنیی تاتیشلی
ورخنیی تاتیشلی (Verkhniye Tatyshly Верхние Татышлы) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
۱۹۶۱-جی ایلده گونئی آفریقا
بۇ مقاله ۱۹۶۱-جی ایلینده گونئی آفریقادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۱-جی ایلده اؤلکه‌لر بؤلمه:ایللرینه گؤره گونئی آفریقا بؤلمه:گونئی آفریقانین تاریخی
تازا آباد
تازا آباد  کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، مرکزی بولومو و ساوالان قصبه سی نده یئرلیشیب.
اهالی
تازا آباد کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 47 نفر اهالی سی وار. بو کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناق‌لار
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
سیلاتور
سیلاتور(اینگیلیسجه:Sillathur) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
سوت بیسبی، آریزونا
سوت بیسبی (اینگیلیسجه: South Bisbee, Arizona) آمریکانین آریزونا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
مامتا موهانداس
}} مامتا موهانداس (اینگیلیسجه: Mamta Mohandas)، (هیندیجه: ममता मोहनदास) هیندوستانلی موغنی و اوْیونچو
سیلاتور
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
مامتا موهانداس
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mamta Mohandas»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:هیندوستانلی قادین اویونچولار
سوت بیسبی، آریزونا
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
الیشا باکستر
الیشا باکستر (اینگیلیسجه:Elisha Baxter) آمریکالی سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. بتسویل (آرکانزاس) شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۲۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۹۹-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:آرکانزاس جومهوریتچیلر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سو فالز، گونئی داکوتا
سو فالز، گونئی داکوتا (Sioux Falls, South Dakota) آمریکانین گونئی داکوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۹۰٫۲۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۵۳۸۸۸ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۸۱۴٫۴ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. سو فالز دنیز سئوییه‌سیندن ۴۴۸ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. آمریکانین ان یاخشی کیچیک شهری، غربین غرب شهری بۇ شهرین لقبی‌دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:گونئی داکوتا ایالتین شهرلری
وزینووایا قورا
وزینووایا قورا (Osinovaya Gora Осиновая Гора) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و پرم دیارینده یئرلشیب.
باس ایستاشن، ایندیانا
باس ایستاشن (اینگیلیسجه: Bass Station, Indiana) آمریکانین ایندیانا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قورکا پرودنقتسکا
قورکا پرودنقتسکا (لهیستانجا: Górka Prudnicka) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و اوپوله اوستانیندا یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Górka Prudnicka»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قمینا شتنو
قمینا شتنو (لهیستانجا: Gmina Sitno) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 112.07 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و لوبلین اوستانیندا یئرلشیر.
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gmina Sitno»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:لهیستان شهرلری
اف. ورنون بوزر
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار
استونی‌فورد، کالیفورنیا
استونی‌فورد، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Stonyford, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۹ نفر ایمیش و ۷٫۵۰۴ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۳۶۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stonyford, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
دانیل آفر
دانیل پیشنهاد (Daniel Offer) بیلیم اینسان. ۲۴ دسامبر ۱۹۲۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۳  ایل عومر ائله‌ییب و ۱۳ مئی ۲۰۱۳ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. دانیل پیشنهاد شیکاقو بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel Offer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
لاسلو تیسا
لاسلو تیسا (László Tisza، دوْغوم تاریخ:2745، اؤلوم تاریخ:April 15, 2009) آمریکالی یازیچی
یاشاییش
بۇ آمریکا یازیچی بوداپست اوتریش-مجاریستاندا آنادان اوْلوب و کمبریج ماساچوست ماساچوست ایالتیندا دؤنیاسین دییشیب.