cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
اوْنورغالیلار
اوْنورغالیلار ، ، دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو. بۆتۆن ممه لی لر ، قوش لار ، سۆرۆننلر ، سودا-قورودا یاشایانلار و بالیق لار اونورغالیلار دان ساییلیر لار.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار
یوکان، پنسیلوانیا
یوکان، پنسیلوانیا (اینگیلیسجه:Yukon, Pennsylvania ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۷۷ نفر ایمیش و پنسیلوانیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yukon, Pennsylvania»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
باشاک‌شهیر فاتح تریم ایستادیومو
باشاک‌شهیر فاتح تریم ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Başakşehir Fatih Terim Stadium) ایستانبول شهرینده بیر ایستادیومدور. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۱۷٬۱۵۶ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Başakşehir Fatih Terim Stadium»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
پاهارا دونز، کالیفورنیا
پاهارا دونز، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Pajaro Dunes, California ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۴ نفر ایمیش و ۶٫۷۰۳ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pajaro Dunes, California»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
قوندالا, جانقون دیستریکت
قوندالا, جانقون دیستریکت (اینگیلیسجه:Gundala, Jangaon district) هیندوستان اؤلکه‌سینین تلانقانا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۲۵٫۳۵ کیلومتر موربّع دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ویلیجا ماتسنایت
ویلیجا ماتسنایت (اینگیلیسجه: Vilija Matačiūnaitė) لیتوانیالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. ویلیجا ماتسنایت ۲۴ ژوئن ۱۹۸۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
الکتروقورسک
الکتروقورسک (Elektrogorsk) (Электрогорск) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و موسکو اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۲۴۸۰ نفر دیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:روسیه شهرلری
محمد شاوش
محمد شاوش (اینگیلیسجه: Mohammed Chaouch) (دوْغوم:December 12, 1966 Aklim) بیر فوتبالیست. مراکش میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
نووویقوریوسکوی، آلتای دیاری
نووویقوریوسکوی، آلتای دیاری (Novoyegoryevskoye, Altai Krai Новоегорьевское) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آلتای دیارینده یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آلتای دیارین کندلری
ال کامپو، تکزاس
ال کامپو، تکزاس (El Campo, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 20.5 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 11602 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
جلال قریطم
جلال قریطم (اینگیلیسجه: Galal Keraitam) (دوْغوم:4750 Hosh Essa) بیر فوتبالیست. میصر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
قاداستون
قاداستون (اینگیلیسی‌جه: Godstone) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 5949 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
پوبلو، کولورادو
پوبلو (اینگیلیسجه: Pueblo, Colorado) آمریکانین کولورادو ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۸۶ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۱۱۷۵۰ نفر ایدی.
قاداستون
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
پوبلو، کولورادو
قایناقلار
بؤلمه:پوبلو، کولورادو بؤلمه:کولورادو قالالاری بؤلمه:آمریکا شهرلری
کرومیه‌رژیژ بؤلگه‌سی‌
کرومیه‌رژیژ بؤلگه‌سی‌ (چک‌جا: Kroměříž District) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۷٬۳۲۰ نفر ایمیش و زلین اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kroměříž District»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
چیمونه
چیمونه (ایتالیاجا: Cimone) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 599 نفر ایمیش.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cimone»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
کشتیبان (اورمو)
گَمیچی (فارسجا:کشتیبان) اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومو و بکیشلو چای قصبه‌سی نده یئرلشن کند. بو کندین بوتون اهالی‌سی تورک و شیعه دیرلر. کشتیبان فارس دیلینده گمیچی دئمکدیر کی بو کندن گَمی‌لر شرفخانایا گئدرمیشلر.کندین اَسکی تۆرکجه آدی گمیچی‌دیر کی فارس دیلینده کشتیبانا دَییشدیریلمیشدیر.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسی‌ندا بو کندین ۹۹۲ نفر اهالی سی و ۳۱۲ عائیله‌سی وار.
خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
قایناقلار
بؤلمه:بکیشلو چای قصبه‌سی بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری
ریوتا ناکای
ریوتا ناکای (اینگیلیسجه: Ryota Nakai)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و فوروارد موقعیتینده اوْیناییب.
بستک بؤلگه‌سی
بستک بؤلگه‌سی ، ایرانین هورموزقان اوستانی ندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بؤ بؤلگه‌نین مرکزی بستک شهریدیر. ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بو بؤلگه‌نین ۸۰٬۴۹۲ نفر جمعیتی واردیر.
بؤلوملر
شهرلر: بستک شهرلر: جناح
==آدلیملار ==
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:بستک بؤلگه‌سی بؤلمه:هورموزقان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
مریلین مونرو
مریلین مونرو (اینگیلیسجه:Marilyn Monroe دوْغوم: ۱ ژوئن ۱۹۲۶ ـ اؤلوم: ۵ آقوست ۱۹۶۲) آمریکالی سینما اوْیونجوسو، اوْخوجو و فوتوقرافیک موْدلی ایدی. کالیفورنیا اوستانی‌نین لوس آنجلس شهرینده دونیایا گلدی و ۱۹۵۰و ۶۰. لی ایللرین بیرچوْخ فیلملرینده اوْینادی و آدلیملاندی .۱۹۶۲ ایلینده آمریکا جۇمهورباشقانی اوْلان جان اف کندی نین ۴۴. جو دوْغوم جشنینده اوْخودو و اوْن گۆن سوْنرا بیلینمه‌ین سبب ایله اؤلدو.
گؤرونتولر
بؤلمه:مریلین مونرو بؤلمه:Actors Studio alumni بؤلمه:لوس‌آنجلس دوغوملو قادین اویونچولار بؤلمه:American actresses who committed suicide بؤلمه:American atheists بؤلمه:American female singers بؤلمه:آمریکالی خانیم اویونچولار بؤلمه:Analysands of Ralph Greenson بؤلمه:Barbiturates-related deaths بؤلمه:Best Musical or Comedy Actress Golden Globe (film) winners بؤلمه:Burials at Westwood Village Memorial Park Cemetery بؤلمه:Converts to Reform Judaism بؤلمه:Drug-related deaths in California بؤلمه:Female models from California بؤلمه:Glamour models بؤلمه:Jewish American actresses بؤلمه:Jewish atheists بؤلمه:Jewish female models بؤلمه:Jewish singers بؤلمه:Lee Strasberg Theatre and Film Institute alumni بؤلمه:Method actors بؤلمه:Models from Los Angeles
جویبار
جویبار، ایران ین مازندران اوستانی نین جویبار بؤلگه‌سی نده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره ۳۲٬۹۲۴ نفر جمعیتی واردیر.
ائشیک باغلانتیلار
بؤلمه:مازندران اوستانی‌نین شهرلری بؤلمه:جویبار بؤلگه‌سی
اکتور، تکزاس
اکتور (اینگیلیسجه: Ector, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۶۹۵ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:تکزاس ایالتی شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی بؤلمه:آمریکا شهرلری
مارلان اسکولی
مارلان اسکولی (Marlan Scully) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۳ آقوست ۱۹۳۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری بیلر بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Marlan Scully»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پروبنیسید
پروبنیسید (آیوپاک آدی: 4-(dipropylsulfamoyl)benzoic acid, Probenecid, بروبينسيد، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۸۵٫۳۶ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ساعات زامان آپاریر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
بت وزسل-کروشل
بت وزسل-کروشل (اینگیلیسجه:Beth Wessel-Kroeschell) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. ایمز شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۹-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:آیووا دموکراتلاری بؤلمه:ایمز، آیووا دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
۱۸۹۶-جی ایلده نوروژ
بۇ مقاله ۱۸۹۶-جی ایلینده نوروژده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۹۶-جی ایلده نوروژ
جورج‌تاون بیلیم‌یوردو
جورج‌تاون بیلیم‌یوردو (Georgetown University, ، جامعة جورجتاون)آمریکانین واشینقتن، دی. سی. شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. بۇ بیلیم‌یوردو شهرین حومه‌سینده‌دیر. و ۱۵٬۷۲۶ لیسانس و لیسانس‌دان یۆکسک اؤیره‌نجی‌سی واردیر. خوصوصی و اؤزل اؤیره‌تیم قۇرومودیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
Georgetown University
لوریمور، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
ال پرات د یبرقات
ال پرات د یبرقات (ایسپانجا: El Prat de Llobregat) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بارسلون اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۱٫۴ کیلومتر موربّع دیر. ۸ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره Instituto Nacional de Estadística (Spain)63,457 نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«El Prat de Llobregat»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
External links
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
نوبل اس. الدرکین
'''نوبل اس. الدرکین''' (اینگیلیسجه:Noble S Elderkin) آمریکالی سیاستچی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۰-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۵-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
مكلارين
مكلارين (اینگیلیسجه: McLaren Automotive) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت اوتوموبیل ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Ron Dennis طرفیندن قۇرولموش‌دور. باش مرکزی ووکینق شهرینده یئرلشیر.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«McLaren Automotive»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
ایست‌پورت، میشیقان
ایست‌پورت، میشیقان (اینگیلیسجه:Eastport, Michigan ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۱۸ نفر ایمیش و ۵٫۱۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۸۵ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و میشیقان ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eastport, Michigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
آشاغا قارقیلیق (پولدشت)
آشاغا قارقولوق کندی ماکی بولگه‌سینین، قاراعین بولومو و زنگبار قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
قایناقلار
بؤلمه:پولدشت بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
جیمز اس. قرین
'''جیمز اس. قرین''' (اینگیلیسجه:James S Green) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. سنت لوئیس شهرینده دۆنیاسین دَییشیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۱۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۸۷۰-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:میزوری دموکراتلاری بؤلمه:آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین کولومبیاداکی سفیرلری بؤلمه:میزوری سناتورلار بؤلمه:۱۹. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:کانتون (میزوری) دوغوملولار
حماده امام
حماده امام (اینگیلیسجه: Hamada Emam) (دوْغوم:November 28, 1943 قاهیره) بیر فوتبالیست. میصر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
ایستاخانووتس
قایناقلار
بؤلمه:وولقوقراد کندلری
سینجر، ولادیمیر اوبلاستی
سینجر، ولادیمیر اوبلاستی (Singer, Vladimir Oblast Сингерь) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و ولادیمیر اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:ولادیمیر کندلری
بت پیرس
بت پیرس (اینگیلیسجه:Beth Pearce) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. باتی اسپرینقفیلد شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:ورمونت دموکراتلاری
پیر موچالا
پیر موچالا(اینگیلیسجه:Peer Muchalla) هیندوستان اؤلکه‌سینین پنجاب ایالتینده بیر شهر دیر. بۇ شهرده پنجابی دیلی دانیشیلیر.
بلم
بلم (فارسجا: بلم), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، هویزه بؤلومو و هویزه قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
بلم کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۳۵ نفر اهالیسی و ۵ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۱۲ نفری کیشی و ۲۳ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۲۱ نفری ساوادلی و ۱۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
درین ائکولوژی
درین ائکولوژی (درین چئوره‌بیلیم، دوغا بیلیمی) قاورامینی ایلک اولاراق ایسوئچلی بیلیم آدامی آرنئ نائسس قوللانیر و درین ائکولوژی - سیغ [دایاز] ائکولوژی آیریمینی ایلک اولاراق 1972 ایلینده بخارست‌داکی "اوچونجو دونیانین گلَجیی کونفرانسی"ندا دیله گئتیریر. نوروئچلی فلسفه‌چی نائسس‌ین، سئسسیونس ایله بیرلیکده اوزرینده چالیشاراق اولوشدوردوقلاری درین ائکولوژی‌نین ایلکه‌لری سکگیز نوکته‌ده توپلانماقدادیر.
1ـ یئر اوزونده‌کی اینسان و اینسان دیشی یاشامین یاخشی دورومدا اولماسی و گلیشمه‌سی اؤز باشینا [ئش آنلاملیلاری: ایچسل دیَر (intrinsic value)، دوغاسیندا بولونان دیر (inherent value)] دیَرلی‌دیر. بو دیَرلر اینسان دیشی دونیانین اینسان آماجلاری ایچین یارارلی اولوب اولمامالاریندان باغیمسیزدیر.
2ـ یاشام فورملارینین زنگینلییی و چئشیتلیلییی بو دیَرلرین گرچکله‌شدیریلمه‌سینه قاتقیدا بولونور و اؤز باشلارینا دا بیر دیَردیر.
3ـ یاشامسال گرکسینیملرینی قارشیلاماق دیشیندا اینسانلارین بو زنگینلییی و چئشیتلیلییی آزالتماغا حقلری یوخدور.
5ـ اینسان دیشی دونیایا موجود اینسان موداخله‌سی آشیریدیر و بو دوروم هیزلی بیر شکیلده کؤتولَشمک‌ده‌دیر.
6ـ دولاییسی ایله پولیتیکالار دییشمه‌لیدیر. بو پولیتیکالار تمل ائکونومیک، تئکنولوژیک و ایدئولوژیک یاپینی ائتکیله‌مکده‌دیر. بو دییشیکلییین گرچکلشمه‌سی حالیندا اورتایا چیخان دوروم، موجود دورومدان درین فرقلی اولاجاقدیر.
7ـ ایدئولوژیک دییشیکلیک گئتدیکجه یوکسلن بیر یاشام استانداردینا باغلی قالماقدان چوخ، تملده یاشام نیته‌لییینی تقدیر ائتمه (اؤنَمینی آنلاماق) (ایچسل دیَر دوروملاریندا یاشاما) یؤنونده اولاجاقدیر. ایریلیک (bigness) و بؤیوکلوک (greatness) آراسینداکی فرقه ایلیشکین انگین بیر بیلینج اولوشاجاقدیر.
8ـ یوخاریدا آنلاتیلان نکته‌لره قاتیلانلار گرکلی اولان دییشیکلیکلری یئرینه گتیرمه‌یه اوغراشماقلا دوغرودان و یا دولایلی اولاراق یوکوملودورلر.
درین ائکولوژی آنلاییشی، دوغانین اؤزلویوندن بیر دیَر داشیدیغینی ایره‌لی سورر و بو ندنله دوغایا ضرر وئره‌بیلجک هر تورلو صنعتی گلیشمه‌نی ایکینجی پلانا آتار. بو باخیش آچیسی ایله عینی اولان لاوپولدون "تورپاق اخلاقی" فیکرینه گؤره "گونلوک یاشامین بییوتانین ساغلیغینا گؤره دوزنله‌نمه‌سی، چئوره ساغلیغینا ضرر وئرجک هر تور داورانیشین یاساقلانماسی گرکیر". یاپیلاجاق اولان هرهانکی بیر شئی دوغانین دواملیلیغینی، گؤزللییینی و بوتونلویونو قورویورسا دوغرو، عکسی حالدا یانلیشدیر.
دوغانی مرکز قبول ائدن و زامان زامان "اینسان" علیهینه سؤیلَمه واران گؤروشلره ده صاحب اولان درین ائکولوژی‌یه چئشیتلی الَشتیریلر یؤنَلتیلمکده‌دیر. اصلینده "درین" اولاراق آدلاندیریلان گؤروشون یوزئیسل اولدوغو؛ چوخ آرتیق اکلکتیزمه معروض قالدیغی و بو ندنله "پوتپوریگی" آندیران بیر یاپی اوزرینده یوکسلدییی؛ نوفوس اوزرینده دوراراق اصیل سورون اولان تؤکَتیم ائشیتسیزلییینی گؤرمزدن گلدییی کیمی الَشتیریلر بونلاردان بعضیلریدیر.
درین ائکولوژی گؤروشو، هر نه قدر اینسان علیهینه و اینسانی دوشونمکدن و اونون چیخارلارینی گؤز اؤنونده توتماقدان بحث ائتمه‌سه ده یئنه اینسانی مرکزه آلان اؤرتولو نیتی دیقتی چکمکده‌دیر. مئللور، قونویلا ایلگیلی اولاراق درین ائکولوژی‌نین اؤزونو گرچکلشدیرمه ایلکه‌سینین اینسان مرکزلی بیر موتیواسیون اولدوغونو دیله گتیریر. باشقا بیر دئییشله، دوغاداکی بوتون جانلیلارین ائشیت اولدوغو ادعاسینین، اینسانا عاید سوسیوپولیتیک کاتئقوریلرین دوغایا یانسیتیلماسی اولدوغونو ادعا ائدر. بونون یانیندا "دوغانی قوروماق" سؤیلَمیندن حرکت ائدن درین ائکولوژی دوغانین اؤزو اؤزونو قورویابیلدییی گرچه‌یینی گؤز آردی ائتمکده‌دیر. اصلینده دوغا مرکزچی سؤیلمه سیخی سیخی‌یا ساریلمیش حتا اینسان نوفوسونون دوغانین دوزنینه ضرر وئرمیجک سئوییه‌ده توتولماسی گرکدیییندن بحث ائتمیش اولسا دا درین ائکولوژی، اؤرتولو و ساخلی بیر یاپیدا "اینسان"ین چیخارلارینی گؤزائتمکده‌دیر.
دونیا اوزونده چوخ توپلولوق چئوره‌سل فلاکتلر و تخریباتلار نتیجه‌سینده یوخ اولموشدور و یوخ اولماقدادیر. آنجاق دوغا اؤزونو هر سفرینده یئنیله‌مَسینی بیلمیش و وارلیغینی دوام ائتدیرمیشکن گرچکله‌شدیردییی چئوره‌سل تخریباتدان هر دفعه‌سینده ضررلی چیخان اینسان اولور. پاسکالیا آداسیندا یاشانان تجروبه اؤنملی بیر اؤرنکدیر. پاسکالیا آداسیندا یاشایان توپلولوغون یاپدیغی چئوره‌سل تخریبات نتیجه‌سینده آدانی یاشاناماز حالینا گتیرمه‌سینین آردیندان آدادا جانلی اینسان قالماز. آنجاق اینسانلارین یوخ اولماسی نتیجه‌سینده پاسکالیا آداسی اؤز دوغال وارلیغینی و زنگینلییینی تکرار قازانیر. گؤرولدویو اوزره دوغا اؤزونو ایییله‌شدیره‌بیلمکده‌دیر. بو اؤرنکدن حرکتله درین ائکولوژی‌نین "اینسان یئرینه دوغا" و "هر شئی دوغا ایچین" تمل سؤیلم‌لرینین آردیندا گیزلی بیر اینسان مرکزچیلیک اولدوغونو سؤیلَمک مومکون گؤرونمکده‌دیر. چونکو دوغا اؤز وارلیغینی هر جور دوام ائتدیره‌بیلمکده‌دیر. دوغانی تخریب ائتدییی ایچین ضرر گؤرن ایسه اینسانین اؤزودور. بو ندنله قورونماغا محتاج اولان اصلینده اینساندیر. درین ائکولوژی گؤروشو هر نه قدر دوغانی مرکزه یئرلشدیردییینی سؤیله‌سه ده اصلینده اینسانی قوروما هدفینی داشیدیغینی ایفاده ائتمک مومکوندور.
قرقور پیاتیقورسکی
قرقور پیاتیقورسکی (اینگیلیسجه: Gregor Piatigorsky) اوکراینالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. قرقور پیاتیقورسکی ۱۷ آوریل ۱۹۰۳ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۶ آقوست ۱۹۷۶ میلادی تاریخینده لوس‌آنجلس شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کنزاو مونتاین لاندیس
کنزاو مونتاین لاندیس (اینگیلیسجه: Kenesaw Mountain Landis) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۶۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۴۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۶۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۴۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر
لورا برانیقن
لورا برانیقن (اینگیلیسجه: Laura Branigan) آمریکالی اوْیونچو ۵۲  ایل عومر ائله‌ییب و ۲۶ اوت ۲۰۰۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۷۳–۲۰۰۴ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laura Branigan»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
سن لئوچو دل سانیو
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
ونقانلور
ونقانلور(اینگیلیسجه:Venganellur) هیندوستان اؤلکه‌سینین کرالا ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده مالایالم دیلی و اینگیلیس دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
واختی دؤنون
واختی دؤنون (Swing Time, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی جینجر راجرز، فرد آستر جانلاندیریب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۳۶-جی ایل فیلملری بؤلمه:آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:نیویورک حاقیندا فیلملر بؤلمه:آمریکانین آرشیو فیلملری
امه ژاکه
امه ژاکه (اینگیلیسجه: Aimé Jacquet) (دوْغوم:November 27, 1941 Sail-sous-Couzan) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
الداین، تکزاس
الداین، تکزاس (Aldine, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 3.6 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 15869 نفر دیر.
امه ژاکه
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
الداین، تکزاس
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
سباسکو زتئیتس، مئین
سباسکو زتئیتس (اینگیلیسجه: Sebasco Estates, Maine) آمریکانین مئین ایالتینده یئرلشن بیر کند.
بیماپار, قازیپور دیستریکت
بیماپار, قازیپور دیستریکت (اینگیلیسجه:Bhimapar, Ghazipur district) هیندوستان اؤلکه‌سینین اوتار پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کندین اۆز اؤلچومو ۳ کیلومتر موربّع دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۷۳ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. بۇ کنده هیندی دیل دانیشیلیر.
سباسکو زتئیتس، مئین
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
بیماپار, قازیپور دیستریکت
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
انجی ارینا ایستادیومو
انجی ارینا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Anzhi-Arena) کاسپییسک شهرینده بیر ایستادیومدور. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anzhi-Arena»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایستادیوملار
۱۷۵۲-جی ایلده ولز
بۇ مقاله ۱۷۵۲-جی ایلینده ولزده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۵۲-جی ایلده اؤلکه‌لر
برایس جانسون
برایس جانسون (اینگیلیسجه: Bryce Johnson) آمریکالی اوْیونچو. ۱۸ آوریل ۱۹۷۷ ‏ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 1999–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bryce Johnson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار
کاروینا بؤلگه‌سی‌
کاروینا بؤلگه‌سی‌ (چک‌جا: Karviná District) بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و موراوی-سیلزی اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Karviná District»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:چک شهرلری
پیشیکلر
پیشیکلر (Felidae، ، Kedigiller) ییٛرتیجیلار دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو. بوتون موعاصیر و نسلی کسیلیمیش پیشیکلر بو خوصوصیّتلری‌ایله؛ باشی کیچیک، اندامی یاراشیقلی و قیشلاری گوجلو، پنجه‌لرین کامیل یا جزئی ایچری چکه بیلن. اکثریّتینین قویروقو اوزون، بعضیلری بالاجا ائو پیشیکلری کیمین، بعضیلری بویوک اسلان و ببر کیمین، پیشیکلر عائیله‌سینه عایید اولور.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:ییٛرتیجیلار بؤلمه:ممه‌لیلر
ادیب احمد یوکنکی
ادیب احمد ابن محمود یوکنه‌کی (قرن 6 هجری) 12ـنجی یوزایل قاراخانلیلار دؤنمی شاعیری.
یاشام
12نجی یوز ایل فرغانه وادیسینده، سمرقند اطرافیندا یئرلَشن یوکنک کندینده آنادان اوْلموشدور.
اثرینی امیر سیپئهسالارا تقدیم ائتمیشدیر. کیتابین آرخاسینا سوْنرادان آسلان موعلیم تارکان طرفیندن یازیلان تقریض‌ده، شاعیرین آنادان دوغما کور اوْلدوغو، بۇ اثر سایه‌سینده سئوگی و حؤرمت قازاندیغی بیلدیریلیر. حیاتی حاقیندا باشقا معلومات یوخدور.
ایسلامی دؤور تورک ادبیاتیندا، یئنه قاراخانلیلارا ساحه سینده یئتیشمیش موهوم مؤلیف ادیب احمد دیر. یوکنئک کندینده آنادان اوْلدوغوندان ادیب احمد ابن محمود یوکنکی دئیه ده یاد ائدیلیر. عتبة الحقائق، حقیقتلرین آستاناسی معناسینا گلیر. اثر، داد سپه‌سالار محمد بی آدلی بیر تورک به‌یینه تقدیم اوْلونموشدور. بوتونو غزل شکلینده سؤیلئنمیش، 40 بئیت و 101 دؤردلوک اولماق اوزره 484 میصراع مبلغینده‌کی اثر، تورک دیلی، تاریخی، ادبیاتی آراشدیرمالاریندا بؤیوک اهمیته مالیکدیر. اثرده مساله تامامیله دینی و اخلاقی دیر. ادیب احمد، معاریفلندیریجی بیر موعظه و نصیحت کیتابی یازماق ایسته‌میش، اثرینی ایسلام مورالیستی منلیگینده یازمیشدیر. اثرده دیندارلیغین فضیلتلریندن، علمین خوشبختلیگه آپاران یول عملیندن، سخاوتین بوتون عاییبلاری، چیرکلری یویان، حتّی شرف، شان و گؤزللیک چوخالدیجی بیر طبیعت اوْلدوغوندان، تواضعون یاخشیلیغیندان، اینامین و ائهتیراسین پیسلیگیندن بحث ائدیلمیشدیر.
عتبة الحقائق آدلی اثرینین مؤلیفلیک تاریخی معلوم اولماماقلا بیرلیکده قوتادغو بیلیگدن یاریم عصر سوْنرا یازیلدیغی گومان ائدیلیر. شاعیر، آیه‌لر و حدیثلره اساسلاناراق دونیانین مووققتی اولماسینی، بیلیگین فایداسینی، جهالتین ضررلرینی؛ جومردلیک، خسیسلیک، تواضع‌کارلیق کیمی یاخشی و پیس خاصیتلری دانیشان دینی-دیداکتیک بیر اثردیر. خاقانیه تورکجه‌سی ایله یازیلمیشدیر. الیازما نوسخهلر ینین سایی آزدیر. ان یاخشی اویغور حرفلی نوسخه اوْلوب موقدس صوفیه معبدی قایداسیندادیر. ایلک دفعه م. نجیب عاصیم طرفیندن تاپیلمیش و یاییملانمیشدیر (1918). ان یاخشی نشری رشید رحمتی آرات ین (موقددیمه، ترانسکریپسییا متن. تورکیه تورکجه‌سینه ترجومه و بیبلیوقرافییادان مئیدانا گلن تزییق؛ تورک دیلی قورومو نشرلری آراسیندا چیخمیشدیر.
قایناقلار
بؤلمه:کیمسه‌لر بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری بؤلمه:تورک شاعیرلر بؤلمه:شاعیرلر
فینی (روستا)
فینی (روستا) (اینگیلیسی‌جه: Feeny) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 690 نفر دیر. بۇ شهر قوزئی ایرلند اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
ویتنئی، تکزاس
ویتنئی (اینگیلیسجه: Whitney, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتینده یئرلشن بیر کند. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۰۸۷ نفر ایدی.
قایناقلار
بؤلمه:تکزاس ایالتی شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی بؤلمه:آمریکا شهرلری
اوشویمچین
اوشویمچین (لهیستانجا: Oświęcim) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 30.3 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و 230 متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.
گؤرونتولر
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oświęcim»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پاسوا، روسیه
پاسوا، روسیه (Pasva Пасьва) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آرخانقلسک اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:آرخانقلسک کندلری
مقبره
مقبره و یا آرامگاه یا دا بُقعه — بیر بینایا دئییلیر کی اِلمان عونوانیندا بیر شخص و یا اشخاص اۆچۆن دۆزه‌لدیرلر کی او شخص و یا شخص‌لرین مزاری بو بینانین ایچینده یئر آلیب‌دیر.
اتک‌یازی
بؤلمه:مقبره‌لر
پتروم
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Petrom»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
کفری
کفری شهری قاباغجا کرکوک اوستانی اوستونده ایداره اولوردو. سونرالار آیریلانیب و دییالا اوستانینا وئریلدی. کفری اهالیسی‌نین چوخونلوغو تورکماندیرلار، اونلارلا برابر کورد آزینلیغیدا بو شهرده یاشاییرلار. کفری شهرین یوزده سکسه‌نی تورکدور.
آدی
کفری آدی بیر آغاج آدی اولاراق سدر آغاجینا عایید اولور و بو شهرین شؤهره‌سی بو آغاجلارین اولماسینادیر.
قايناق
بؤلمه:عراق شهرلری بؤلمه:عراقین تورکمان شهرلری
نی‌فروراتل
نی‌فروراتل (آیوپاک آدی: 5-[(Methylthio)methyl]-3-{[(1E)-(5-nitro-2-furyl)methylene]amino}-1,3-oxazolidin-2-one, Nifuratel) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۸۵٫۲۸ دیر.
کامینا
کامینا (اینگیلیسیجه: Kamina) کونقو اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویه‌سیندن ۱۱۰۰ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱۵۶۷۶۱ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر.
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
آلیس رابرتز
آلیس رابرتز (Alice Roberts) بیلیم اینسان. ۱۹ مئی ۱۹۷۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری بیرمنقام بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alice Roberts»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:عالیم
جاسک بؤلگه‌سی
جاسک بؤلگه‌سی ، ایرانین هورموزقان اوستانی ندا یئرلشن بیر بؤلگه‌دیر. بؤ بؤلگه‌نین مرکزی جاسک شهریدیر. ۱۳۹۵-جی ایلین آمارلارینا گؤره بو بؤلگه‌نین ۹۵٬۰۰۰ نفر جمعیتی واردیر.
ویلیام پری
ویلیام پری (اینگیلیسجه:William Perry) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو.
جاسک بؤلگه‌سی
قایناقلار
بؤلمه:جاسک بؤلگه‌سی بؤلمه:هورموزقان اوستانی‌نین بؤلگه‌لری
ویلیام پری
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۲۷-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:یاشایان اینسانلار
علی عبدالله صالح
علی عبدالله صالح (دوغوم تاریخی: - اولوم تاریخی:  ) نظامی، سیاست‌چی و یمن اؤلکه‌سینین جومهور باشقانی ۱۹۹۰نجی ایلدن  تا ۰۱۲نجی ایلین فوریه‌سینه جان.
یاشاییش
علی عبدالله صالح بیت الأحمر کندینده یمن اؤلکه‌سینین صنعا اوستانیندا دونیایه گوزآچیب و ابتدایی درس لرین اوز گوز آچدیغی کندده باشاوریب. ۱۹۵۸نجی ایلده ارتشه گئدیب و ۱۹۶۰ نجی ایلدن یمن ارتشینه گوشولوب.
کیزیل-کوچ
کیزیل-کوچ (Kyzyl-Kuch Кызыл-Куч) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و باشقیردیستاندا یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده باشقورت تورکلری ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار.
اوپال، ویومینق
اوپال (اینگیلیسجه: Opal, Wyoming) آمریکانین وایومینق ایالتینده یئرلشن بیر شهر. ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۱۰۶ نفر ایدی.
علی عبدالله صالح
قایناقلار
بؤلمه:یمنلی سیاستچیلر
کیزیل-کوچ
قایناقلار
بؤلمه:باشقیردیستان کندلری
اوپال، ویومینق
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
پراوینستاون ، ماساچوست
پراوینستاون ، ماساچوست (اینگیلیسجه:Provincetown (CDP), Massachusetts ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۶۴۲ نفر ایمیش و ۱۳٫۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار و ماساچوست ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Provincetown (CDP), Massachusetts»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
وادیاکادو
وادیاکادو(اینگیلیسجه:Vadiakkadu) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
آشاغا قاریشغا تپه سی
آشاغا قاريشغا تپه سي  کندی موغان‌شهر شهریستانی نین، آسلان دوز بولومو و آسلان دوز قصبه سی نده یئرلیشیب.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناق‌لار
بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی بؤلمه:موغان‌شهر بؤلگه‌سی‌نین کندلری
لورا تسورو
لورا تسورو (اینگیلیسجه: Laura Tesoro) بلژیکلی اویونچو، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، فانک، چاغداش آراندبی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. لورا تسورو ۱۹ آقوست ۱۹۹۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
بت میزل
بت میزل (اینگیلیسجه:Beth Mizell) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو. بوقالوسا شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:لوئیزیانا دوغوملو ایش آداملاری بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:لوئیزیانا جومهوریتچیلر بؤلمه:بوقالوسا، لوئیزیانا دوغوملولار بؤلمه:فرانکلینتون، لوئیزیانا دوغوملولار
توربنوولففیا
توربنوولففیا (Torbenwolffia) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
۲۰۱۸-جی ایلده توقو
بۇ مقاله ۲۰۱۸-جی ایلینده توقودا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۲۰۱۸-جی ایلده آفریقا بؤلمه:۲۰۱۸-جی ایلده اؤلکه‌لر
تئودور تورزتون قیر
تئودور تورزتون قیر (اینگیلیسجه: Theodore Thurston Geer) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ویلامت بیلیم یوردا تحصیل ائله‌ییب. ۱۸۵۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۲۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۸۵۱-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۱۹۲۴-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:اورقن جومهوریتچیلر
آدام فدریچی
آدام فدریچی (اینگیلیسجه: Adam Federici) (دوْغوم:January 31, 1985 نوورا، یئنی گونئی ولز) بیر فوتبالیست. استوک سیتی فوتبال کولوبو و اوسترالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری بؤلمه:۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:فوتبال قولرلری بؤلمه:ولورهمپتون واندررز کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ردینق کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:نورتوود کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:بریستول سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ساوتند یونایتد کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ای.اف.سی بورنموث کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:ناتینقهام فارست کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:استوک سیتی کولوبونون اویونچولاری بؤلمه:۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
بلکوود، نیوجرسی
بلکوود، نیوجرسی (اینگیلیسجه:Blackwood, New Jersey ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۵۴۵ نفر ایمیش و ۳٫۱۹۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیوجرسی ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Blackwood, New Jersey»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
کقالق
قایناقلار
بؤلمه:اهر بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری
بروئرتن، نیویورک
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brewerton, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
عبدالقادر مراغی
عبدالقادر غیبی مراغی (؟-838هجری) آذربایجانلی شاعیر، موسیقی‌دان.
قایناقلار
بؤلمه:آذربایجانلی شاعیرلر بؤلمه:آذربایجانلیلار بؤلمه:ایرانلی شاعیرلر بؤلمه:تبریزلی شاعیرلر بؤلمه:ماراغالی‌لار بؤلمه:موسیقی‌چی‌لر بؤلمه:شاعیرلر بؤلمه:موسیقی
کاوچه (لهیستان)
کاوچه (لهیستان) (لهیستانجا: Kawcze, Greater Poland Voivodeship) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و بویوک لهیستان اوستانینده یئرلشیر.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kawcze, Greater Poland Voivodeship»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
جانلوکا قرینیانی
جانلوکا قرینیانی (اینگیلیسجه: Gianluca Grignani) ایتالیالی شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - پاپ، پاپ راک، راک موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جانلوکا قرینیانی ۷ آوریل ۱۹۷۲ ‏ تاریخینده میلان شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
لوزرن، آیووا
لوزرن، آیووا (Luzerne, Iowa) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۰٫۳۱ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۹۶ نفر و  اها‌لی سیخلیغی ۳۰۸٫۹ اینسان  کیلومتر موربّع دیر. لوزرن دنیز سئوییه‌سیندن ۲۸۶ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
خلجی سولطانلیغی
خلجی سۇلطانلیغی (هیندجه: सलतनत ख़िलजी) ۱۲۹۰-جی ایله ۱۳۲۰-جی میلادی ایللر آراسیندا هیند یاریم‌آداسیندا حؤکم سۆرن موسلمان تۆرک دؤولت دیر. خلجی سۇلطانلیغی هیند یاریم‌آداسین مغول‌لارین یۆروشلریندن قوْروموشدور.
سۇلطانلیغین کؤکو
خلجی سۇلطانلارین کؤکو اوْرتا آسیانین تۆرک ائللریندن اوْلان خلجلردن دیر. خلج تۆرکلری اۆچونجو هیجری یۆز ایللرده سیستان، هیند، کشمیر و عجم عیراقدا گؤروشورلر و بو توپراقلارین سیاسی حیاتیندا بؤیوک ایزلر بۇراخیرلار. خلجلرین یاشادیغی یئرلره گؤره اصطخری بئله یازیر: "خلجلر، تۆرکلردن بیر نوع‌دورلار و گئچمیشدن بو توپراغا دۆشوبلر. هیندوستان ایله سیستان اورتاسیندا اوتراق ائدیبلر. تۆرک یاشاییشیندا و گئییمینده‌دیرلر و تۆرک دیلینده دانیشارلار."
خلجی معمارلیغی
علاء الدین خلجی چاغیندا معمارلیق هیندده گلیشمه‌یه باشلاییب بیر یئنی معمارلیق یوْلو یاراندی. بو معمارلیق یوْلو خلجی سۇلطانلیغیندان سونرا دا دوام تاپیب‌دیر. قطب مجموعه‌سینده علائی قاپی‌سی، راپری‌ده عیدگاه و دهلی‌ده جماعت خانا مسجیدی خلجی معمارلیغیندان بو گۆنه قالان اثرلر دیرلر.
خلجی سۇلطانلار
خلجی سۇلطانلاری سۇلطانلیق ائتمه ایللری ایله بو قراردا دیر:
240px|بندانگشتی|سۇلطان علاء الدین خلجی
ملاپاتو
ملاپاتو(اینگیلیسجه:Melapattu) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
ریوتارو اییو
ریوتارو اییو (اینگیلیسجه: Ryutaro Iio)ژاپونلو فوتبال اوْیونچوسو و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
ملاپاتو
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ریوتارو اییو
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
موندووی، ویسکانسین
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mondovi, Wisconsin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ویسکانسین ایالتین شهرلری
۱۵۶۲-جی ایلده ایرلند
بۇ مقاله ۱۵۶۲-جی ایلینده ایرلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۵۶۲-جی ایلده ایرلند بؤلمه:۱۵۶۲-جی ایلده اؤلکه‌لر
سامتا, ایندیا
سامتا, ایندیا(اینگیلیسجه:Samta, India) هیندوستان اؤلکه‌سینین باتی بنقال ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده بنقال دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
بت لیستون
بت لیستون (اینگیلیسجه:Beth Liston) آمریکالی سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. نوتردام بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۷۴-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی قادین سیاستچیلر
کارلووی واری بؤلگه‌سی‌
کارلووی واری بؤلگه‌سی‌ (چک‌جا: Karlovy Vary Region) چک اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۰۳۱۶۵ نفر ایمیش. گئنیش‏لیگی ۳۳۱۴٫۴۶ کیلومتر موربّع ایدی بۆتون چک‌دا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ
چک جومهوریتی شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Karlovy Vary Region»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
مالاشکووو
مالاشکووو (Malashkovo Малашково) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
بوند بروک، نیوجرسی
بوند بروک (اینگیلیسجه: Bound Brook, New Jersey) آمریکانین نیوجرسی ایالتینده یئرلشن بیر شهر. بۇ یاشاییش یئرین اساسی ۱۸۹۱ -جی ایلده قۇیولموش‌دور. ۲۰۱۸-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۱۰۲۸۹ نفر ایدی.
ماروجیو
ماروجیو (ایتالیاجا: Maruggio) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۴۲۶ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۶ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. و پولیا (ایتالیا) اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
توربنوولففیا قالاتا
توربنوولففیا قالاتا (Torbenwolffia galatheae) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
حویش نیس
حویش نیس (فارسجا: حویش نیس), کندی خوزیستان اوستانی‌نین دشت آزادگان بؤلگه‌سی‌نین، هویزه بؤلومو و هویزه قصبه‌سی نده یئرلشیب دیر.
جوْغرافیایی موْقع
حویش نیس کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.
نوْفوس
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۱۰۴ نفر اهالیسی و ۲۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۵۴ نفری کیشی و ۵۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۳۵ نفری ساوادلی و ۴۷ نفری ساوادسیزدیرلار.
دیل و دۆشونجه
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالی‌نین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:دزفول بؤلگه‌سینین کندلری
احمد عادل (فوتبالیست)
احمد عادل (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Ahmed Adel (footballer, born 1984)) (دوْغوم:January 7, 1984 ایسکندریه) بیر فوتبالیست. الشرقیه فوتبال کولوبوندا اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
آلامو
آلامو (The Alamo, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش گرچک حادیثه‌یه دایانان فیلم. فیلمین باش روْللارینی لارنس هاروی، ریچارد ویدمارک جانلاندیریب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۰-جی ایل فیلملری بؤلمه:اینگیلیسجه فیلملر بؤلمه:جان وینین فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری بؤلمه:1836 میلادی ایلیده گئچن فیلملر
کانت د ان برنقر
کانت د ان برنقر (ایسپانجا: Canet d'en Berenguer) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و والنسیا اوستانینده یئرلشیب. ۸ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۳٫۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۴۱۸ نفر دیر.
بیرده باخ
ایسپانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Canet de Berenguer»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایسپانیا شهرلری
آروونیا، ویرجینیا
آروونیا (اینگیلیسجه: Arvonia, Virginia) آمریکانین ویرجینیا ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
اس‌ان‌سی-لاوالین
اس‌ان‌سی-لاوالین (اینگیلیسجه: SNC-Lavalin) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت تیکینتی ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچی‌لرینین سایی‌سی 50000 نفر اوْلوب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«SNC-Lavalin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:شیرکت‌لر
کراسننایسکای، آدیغیه
کراسننایسکای، آدیغیه (Krasnensky, Republic of Adygea Красненский) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و آدیغیه جومهوریتینده یئرلشیب. بۇ جومهوریت‌ده آدیغیه خالقی ياشايير و دينی اينانجلارينا گؤره مسیحی و سونّو مۆسلماندیرلار.
قایناقلار
بؤلمه:آدیغیه کندلری
قومبه
قومبه (اینگیلیسیجه: Gombe, Gombe) نیجریه اؤلکه‌سینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۲۸۰٬۰۰۰ نفردیر و بۇ باخمیدان اؤلکه‌نین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر و ۵۲ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار.
قوندالا قوندال
قوندالا قوندال(اینگیلیسجه:Gundala gondal) هیندوستان اؤلکه‌سینین قجرات ایالتینده بیر کند دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۱۴۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
جورج واشینقتن بیلیم‌یوردو
قایناق‌لار
بؤلمه:بیلیم‌یوردلار
قومبه
قایناقلار
بؤلمه:آفریقا شهرلری
ابوالعباس سفاح
عَبْد الله بن محمد بن علي بن عَبْد الله ابن العباس بن عَبْد المُطَّلِب ، بیرینجی عباسی خلیفه سی ایدی. اوْ ۱۳۲ هجری قمری ایلینده کوفه مسجیدینده خلافته یئتیشیب، ۷۵۴ میلادی ایلینده اؤلدو.
قایناقلار
بؤلمه:عباسیلر خلافتی‌نین خلیفه‌لری
دانبرووا-لاس
دانبرووا-لاس (لهیستانجا: Dąbrowa-Las) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و ماسوویان اوستانینده یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 100 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
بیرده باخ
لهیستان شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dąbrowa-Las»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۱۲ ژوئن ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
الدرادو، تکزاس
الدرادو، تکزاس (Eldorado, Texas) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 3.8 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 1951 نفر دیر.
ائشیگه باغلانتیلار
بؤلمه:تکزاس ایالتین شهرلری
ایستار، روسیه
ایستار، روسیه (Star, Bryansk Oblast Старь) روسیه اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سیدیر
لامار بئیکر
لامار بئیکر (اینگیلیسجه: LaMar Baker) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و تنسی ایالتین سناتور ایدی. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ۱۹۱۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۲۰۰۳ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۱۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:۲۰۰۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر بؤلمه:۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
سرجیو آلبایمو
سرجیو آلبایمو (Sergio Albeverio) سوئیسلی بیلیم اینسانی. ۱۷ ژانویه ۱۹۳۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری بون بیلیم‌یوردو‌دیر. اوْ ریاضیات، فیزیک ساحه‌سینده چالیشیب.
قایناق‌لار
بؤلمه:عالیم
ویدارابین
ویدارابین (آیوپاک آدی: (2R,3S,4S,5R)-2-(6-amino-9H-purin-9-yl)-5-(hydroxymethyl)oxolane-3,4-diol hydrate, Vidarabine) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۸۵٫۲۵۷ دیر.
ائشیک باغلانتی‌لار
بؤلمه:دواء
آشاغا قاطار
اهالی
آشاغا قاطار کندی ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، ۸۰ نفر اهالی سی وار. بۇ کندین اهالی تورک دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.
ایقتیصادیات
بو کندین اهالی سی اکینچیلیک و مال داوارچیلیغلا یاشاییش سورولر.
قایناقلار
بؤلمه:موغان (گئرمی) بؤلگه‌سی بؤلمه:گئرمی بؤلگه‌سی‌نین کندلری
علی‌اکبر دهخدا
علی‌اکبر دهخدا یا دا میرزا علی اکبر دهخودا — ایجتیماعی–سیاسی خادیم، یازی‌چی، لوغت ترتیبچی‌سی و شاعیر. دهخودانین تخلّوصو علامه ایدی.
یاشاییشی
علی‌اکبر دهخودا اصالتاً ایران آذربایجانلی‌سی ایدی. اصالتاً تۆرک اوْلان دهخودا تهران‌دا قزوین (خان باباخان) آنادان اولموش‌دور. آتاسی خان باباخان شهری‌نین اوْرتاباب مۆلکه‌دارلاریندان اولموش‌دور.
اتک‌یازی
بؤلمه:شاعیرلر
فینزبوری پارک، لندن
فینزبوری پارک، لندن (اینگیلیسی‌جه: Finsbury Park, London) بریتانیادا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 14358 نفر دیر. بۇ شهر اینگیلیس اؤلکه‌سینده یئرلشیب.
بیرده باخ
بریتانیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
بؤلمه:بریتانیا شهرلری
Finsbury Park, London
فارمینقدیل، نیویورک
فارمینقدیل، نیویورک (اینگیلیسجه:Farmingdale, New York ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۱۸۹ نفر ایمیش و ۲٫۹ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و نیویورک ایالتینده یئرلشیب.
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Farmingdale, New York»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:آمریکا شهرلری
ویتجازما
ویتجازما (Vitjazema) اینسرتا سدیس دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.
قایناقلار
http://www.catalogueoflife.org
بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار بؤلمه:اینسرتا سدیس
هرب کوناوای
هرب کوناوای (اینگیلیسجه:Herb Conaway) آمریکالی طبیب ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو. پرینستون بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۳-جو میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:نیوجرسی دموکراتلاری بؤلمه:نیوجرسی دوغوملو دوکتورلاری بؤلمه:بوردنتاون، نیوجرسی دوغوملولار بؤلمه:دلانکو، نیوجرسی دوغوملولار بؤلمه:مورستاون، نیوجرسی دوغوملولار بؤلمه:۲۱. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر
رزی پرز
رزی پرز (اینگیلیسجه: Rosie Perez) آمریکالی رقاص، و اوْیونچو ۱۹۸۶–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلم‌لر
{| class="wikitable"
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rosie Perez»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بیمالاپورام
بیمالاپورام(اینگیلیسجه:Bhimalapuram) هیندوستان اؤلکه‌سینین آندرا پرادش ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تلوقو دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
شیریایوو، وولوقدا اوبلاستی
شیریایوو، وولوقدا اوبلاستی (Shiryayevo, Vologodsky District, Vologda Oblast Ширяево) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر کند دیر و وولوقدا اوبلاستیندا یئرلشیب.
قایناقلار
بؤلمه:وولوقدا کندلری
سیقور روس
سیقور روس (اینگیلیسجه: Sigur Rós) موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب.
بت قریفین
بت قریفین (اینگیلیسجه:Beth Griffin) آمریکالی اؤیرتمن، ایش آدامی ، سیاستچی و جومهوری حزبینین عوضوو. فورت داج شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
سیقور روس
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
کلاسی (اورمو)
کلاسی کندی اورمو بولگه‌سینین، سیلوانه بولومو و مرگور قصبه‌سی نده یئرلیشیب.
اهالی
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 528 نفر اهالی سی و 95 عائیله سی وار.
خاریجی کئچیدلر
باتی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی
بابی هلمز
قایناقلار
بؤلمه:موسیقیچیلر
دیتریچ سی. ایسمیت
'''دیتریچ سی. ایسمیت''' (اینگیلیسجه: Dietrich C. Smith) آمریکالی سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۴۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۹۱۴ میلادی ایلینده حیاتین دَییشدی.
شیرین گنج‌لیک قوشو (۱۹۶۲ فیلم)
شیرین گنج‌لیک قوشو (Sweet Bird of Youth, ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فیلم. فیلمین باش روْللارینی ریپ تورن، اد بقلی، شرلی نایت، جرالدین پیج، پل نیومن جانلاندیریب.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۶۲-جی ایل فیلملری بؤلمه:آمریکانین درام فیلملری بؤلمه:ان یاخشی ایکینجی پلان نفر رولونا گؤره اوسکار اؤدولی غالیبلری‌نین چیخیش ائتدیکلری فیلملر بؤلمه:مترو قلدوین مایر فیلملری بؤلمه:آمریکا فیلملری
اوستژشوف
اوستژشوف (لهیستانجا: Ostrzeszów County) لهیستان‌دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر 772.37 کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. و بویوک لهیستان اوستانیندا یئرلشیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 2006 نفر ایمیش.
بؤلمه:لهیستان شهرلری
برامال لین ایستادیومو
برامال لین ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Bramall Lane) شفیلد شهرینده بیر ایستادیومدور. بۇ ایستادیوم عۆمومی‌لیکده ۳۲٬۷۰۲ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. صاحیبی شفیلد یونایتد فوتبال کولوبودور.
پریسیلا کی. کلمن
'''پریسیلا کی. کلمن''' (Priscilla K. Coleman) بیلیم اینسان. چالیشدیغی یئرلریندن بیری بولینق قرین ایالتی بیلیم‌یوردو‌دیر.
برامال لین ایستادیومو
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bramall Lane»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ‏۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
پریسیلا کی. کلمن
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Priscilla K. Coleman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
برامال لین ایستادیومو
قایناقلار
بؤلمه:ایستادیوملار
۱۶۵۶-جی ایلده فرانسه
بۇ مقاله ۱۶۵۶-جی ایلینده فرانسه‌ده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۶۵۶-جی ایلده فرانسه بؤلمه:۱۶۵۶-جی ایلده اؤلکه‌لر
پیتر آون
پیتر آون ، (دوغوم:۱۶ مارس ۱۹۵۵) بیر روسیه لی یهودی سیاستچی، بانکچی و ایقتیصادچی دیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۹۵۵-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار بؤلمه:یاشایان اینسانلار بؤلمه:کئیپ‌تاونلی سیاستچیلر بؤلمه:روسیه‌لی بانکچیلار
جفرسون ناسیمنتو
جفرسون ناسیمنتو (اینگیلیسجه: Jefferson Nascimento) (دوْغوم:July 5, 1988 Campo Formoso) بیر فوتبالیست. ایسپورتینق پرتغال فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار
بؤلمه:فوتبال اویونچولاری
۱۷۷۷-جی ایلده ایسکاتلند
بۇ مقاله ۱۷۷۷-جی ایلینده ایسکاتلنده اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر.
قایناقلار
بؤلمه:۱۷۷۷-جی ایلده ایسکاتلند
کالانقانی
کالانقانی(اینگیلیسجه:Kalangani) هیندوستان اؤلکه‌سینین تامیل نادو ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده تامیل دیلی دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
ارتمیسینین
ارتمیسینین (آیوپاک آدی: (3R,5aS,6R,8aS,9R,12S,12aR)-Octahydro-3,6,9-trimethyl-3,12-epoxy-12H-pyrano[4,3-j]-1,2-benzodioxepin-10(3H)-one, Artemisinin, 青蒿素، أرتيميسينين، Артемизинин) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۸۲٫۳۳۲ دیر. ارتمیسینین مالاریا اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
آمیرووکا
قایناقلار
بؤلمه:پرم دیاری کندلری
ارتمیسینین
قایناقلار
بؤلمه:دواء
اکواسپارتا
اکواسپارتا (ایتالیاجا: Acquasparta) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر.
بیرده باخ
ایتالیا شهرلرین لیستی
قایناق‌لار
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Acquasparta»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بؤلمه:ایتالیا شهرلری
لوکاس، آیووا
قایناق‌لار
بؤلمه:آیووا ایالتین شهرلری
وایل میلس، نیویورک
وایل میلس (اینگیلیسجه: Vail Mills, New York) آمریکانین نیویوک ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی.
قایناقلار
بؤلمه:آمریکا شهرلری
وادیا, باناسکانتا
وادیا, باناسکانتا(اینگیلیسجه:Vadia, Banaskantha) هیندوستان اؤلکه‌سینین قجرات ایالتینده بیر کند دیر. بۇ کنده قجراتی دیلی و هیندی دیل دانیشیلیر.
قایناقلار
بؤلمه:هیندوستان کندلری
رزمری مورفی
رزمری مورفی (اینگیلیسجه: Rosemary Murphy) آمریکالی اوْیونچو ۸۹  ایل عؤمر ائله‌ییب و ۵ ژوئیه ۲۰۱۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.